၁၉၉၇

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="my">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝီကီပီးဒီးယား</sitename>
    <dbname>mywiki</dbname>
    <base>https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.1</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">မီဒီယာ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">အထူး</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">အသုံးပြုသူ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝီကီပီးဒီးယား</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ဖိုင်</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဖိုင် ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">တမ်းပလိတ်</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">အကူအညီ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">အကူအညီ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ကဏ္ဍ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">မုခ်ဝ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">စာမူကြမ်း</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">မော်ဂျူး</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>၁၉၉၇</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2501</id>
    <revision>
      <id>1030640</id>
      <parentid>883364</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:09:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဒီဇင်ဘာလ */</comment>
      <origin>1030640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2091" sha1="524sutmwp1iq9zpkrg2sftjfn72nbvt" xml:space="preserve">{{events by month|၁၉၉၇}}
{{Year nav}}
{{Year article header|1997}}

== ဇန်နဝါရီလ ==
(၁) ရက်။
::* 
== ဖေဖော်ဝါရီလ ==
(၁) ရက်။
::* 
== မတ်လ ==
(၁) ရက်။
::* 
== ဧပြီလ ==
(၁) ရက်။
::* 
== မေလ ==
(၁) ရက်။
::* 
== ဇွန်လ ==
(၁) ရက်။
::* 
== ဇူလိုင်လ ==

* ၂၃ ဇူလိုင် - ၁၉၉၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် [[လာအိုနိုင်ငံ]]သည် [[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း]] (အာဆီယံ) သို့ တရားဝင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
::* 
== ဩဂုတ်လ ==
(၁) ရက်။
::* 
== စက်တင်ဘာလ ==
(၁) ရက်။
::* 
== အောက်တိုဘာလ ==
(၁) ရက်။
::* 
== နိုဝင်ဘာလ ==
(၁၅) ရက်။
::*နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီကို ဖွဲ့စည်း၍ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး ဦးတည်ချက် (၁၂) ရပ် ချမှတ်ကာ အေးချမ်းသာယာပြီး ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ကို ဆက်လက် တည်ဆောက်သည်။

== ဒီဇင်ဘာလ ==
(၁) ရက်။
::*

== ကွယ်လွန်သူများ ==

* [[၂၅ ဇူလိုင်]] - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စောမောင် (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စောမောင်]] ([[၁၉၂၈]] မွေးဖွား)

[[ကဏ္ဍ:၁၉၉၇]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၉၀ ဆယ်စုနှစ်]]</text>
      <sha1>524sutmwp1iq9zpkrg2sftjfn72nbvt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကရင်လူမျိုး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2639</id>
    <revision>
      <id>1030520</id>
      <parentid>1028848</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T23:43:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030520</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59269" sha1="j1wuf9fnl1fxci6qs64kx0k3npg150q" xml:space="preserve">'''ကရင်လူမျိုး'''များသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်]]၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများထဲတွင်တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာအုပ်စု]]ဝင်လူမျိုးများဖြစ်သည်။အဓိကအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ [[ကရင်ပြည်နယ်]] နှင့် [[ဧရာဝတီ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ|ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ]]များတွင် နေထိုင်ကြပြီး ထိုင်းနိုင်ငံအနောက်ပိုင်း တောင်ပေါ်ဒေသများတွင်လည်းနေထိုင်ကြသည်။ကရင်မျိုးနွယ်စု (၇)မျိုးရှိသည်။

{{Infobox ethnic group
| group            = ကရင်လူမျိုး
| flag  =  [[File:Flag of the Karen National Union.svg|border|200px]]
| flag_caption = ကရင် အမျိုးသား အလံတော်
| image            = A Karen woman.jpg
| image_caption    = ရိုးရာဝတ်စုံဝတ်ဆင်ထားသော ကရင်အမျိုးသမီးတစ်ဦး
| total            = ၄,၁၉၁,၀၅၀
| total_ref        =
| region1          = {{flag|Myanmar}}
| pop1             = ၃,၆၀၄,၀၀၀
| ref1             = &lt;ref&gt;{{cite web |title=Largest Ethnic Groups In Myanmar |url=https://www.worldatlas.com/articles/largest-ethnic-groups-in-myanmar-burma.html |website=Worldatlas.com |publisher=Reunion Technology}}&lt;/ref&gt;
| region2          = {{flag|Thailand}}
| pop2             = ၃၅၀,၀၀၀
| ref2             = &lt;ref name=&quot;CERD/C/THA/1-3&quot;&gt;{{cite book|title=International Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination; Reports submitted by States parties under article 9 of the Convention: Thailand|date=28 July 2011|publisher=United Nations Committee on the Elimination of Racial Discrimination|url=http://www.rlpd.go.th/rlpdnew/images/rlpd_1/HRC/CERD%201_3.pdf|access-date=8 October 2016|language=en, th|archive-date=9 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161009184727/http://www.rlpd.go.th/rlpdnew/images/rlpd_1/HRC/CERD%201_3.pdf|url-status=dead|page=13}}&lt;/ref&gt;
| region3          = {{flag|United States}}
| pop3             = ၂၁၅,၀၀၀ (၂၀၁၈)
| ref3             = &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.usnews.com/news/best-states/minnesota/articles/2019-08-31/jobs-housing-lure-karen-refugees-to-spread-across-minnesota%3Fcontext%3Damp|title=Jobs and housing lure karen refugees to spread across minnesota|access-date=25 February 2020|archive-date=24 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200724063942/https://www.usnews.com/news/best-states/minnesota/articles/2019-08-31/jobs-housing-lure-karen-refugees-to-spread-across-minnesota?context=amp|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| region4          = {{flag|Australia}}
| pop4             = ၁၁,၀၀၀
| ref4             = &lt;ref&gt;{{cite web |title=Burmese Community Profile |url=https://www.dss.gov.au/sites/default/files/documents/11_2013/community-profile-burma.pdf |website=dss.gov.au |access-date=28 June 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230230905/https://www.dss.gov.au/sites/default/files/documents/11_2013/community-profile-burma.pdf |archive-date=30 December 2016 |accessdate=16 September 2021 |archivedate=30 December 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161230230905/https://www.dss.gov.au/sites/default/files/documents/11_2013/community-profile-burma.pdf }}&lt;/ref&gt;
| region5          = {{flag|Canada}}
| pop5             = ၆၀၅၀
| ref5             = &lt;ref name=2016Census&gt;{{citation|url=https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&amp;Geo1=PR&amp;Code1=01&amp;Geo2=PR&amp;Code2=01&amp;Data=Count&amp;SearchText=Canada&amp;SearchType=Begins&amp;SearchPR=01&amp;B1=Ethnic%20origin&amp;TABID=1|title=Census Profile, 2016 Census|publisher=Statistics Canada|date=8 February 2017}}&lt;/ref&gt;
| region6          = {{flag|India}} ([[ကပ္ပလီကျွန်း|အက်ဒမန်ကျွန်းစု]])
| pop6             = ၂,၅၀၀
| ref6             = &lt;ref name=&quot;Maiti&quot;&gt;{{cite journal|last1=Maiti|first1=Sameera|title=The Karen – A Lesser Known Community of the Andaman Islands (India)|citeseerx=10.1.1.517.7093}}&lt;/ref&gt;
| region7          = {{flag|Sweden}}
| pop7             =၁,၅၀၀
| ref7             = 
| rels             = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]နှင့် ကရင်ရိုးရာကိုးကွယ်မှု၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]
| langs            = [[ကရင်ဘာသာစကားများ]]၊ [[စကောကရင်ဘာသာစကား|စကောကရင်]]၊ [[ပိုးကရင်ဘာသာစကားများ|ပိုးကရင်]]၊ [[ကရင်နီဘာသာစကား|ကရင်နီ]]နှင့် [[ပအိုဝ်းဘာသာစကား|ပအိုဝ်း]] 
| related          = [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]]
| native_name      = 
| native_name_lang = 
}}
[[File:Karen traditional costume.jpg|thumb|ကရင်အမျိုးသား အမျိုးသမီး ရိုးရာဝတ်စုံ]]
[[File:Kayin dance(don dance).jpg|thumb|ကရင်ဒုံးအက]]
[[File:Karen Elder (Unsplash).jpg|thumb|ကရင်လူမျိုး]]

== သမိုင်းကြောင်း ==

ကရင်ဒဏ္ဍာရီများအရ ကရင်လူမျိုးများသည် ရှေးဦးစွာ '''&quot;ထီးဆဲ့မဲ့ယွား&quot;''' (သို့မဟုတ်) '''&quot;ထီဆေ့မေ့ယွား&quot;''' ဒေသ၌ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုစကားရပ်၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ &quot;သဲစီးသောချောင်း&quot; (သို့မဟုတ်) &quot;ရေထိုးသဲစီး&quot; ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အလွန်ကျယ်ပြန့်သော သဲကန္တာရကြီးအား မြစ်ချောင်းများ ဖြတ်ကျော်စီးဆင်းရာတွင် ရေနှင့်သဲများ ရောပါစီးဆင်းသွားခြင်းကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ ကရင်လူမျိုးအများစုသည် ထိုဒေသမှာ [[ဂိုဘီသဲကန္တာရ]] (Gobi Desert) ကို ဆိုလိုသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။

ထီးဆဲ့မဲ့ယွား ဒေသသို့ မရောက်မီ ရှေးဦးစွာ '''&quot;ထီးဆဲ့မဲ့ဘော&quot;''' (ရေထိုးသဲဝါ) ဒေသသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုကြရာ၊ ၎င်းမှာ သဲနုန်းများကြောင့် အဝါရောင်သန်းနေသော [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] မြောက်ဘက်ရှိ [[မြစ်ဝါမြစ်]] ဒေသ ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ယူဆရသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;ကရင်၊ ကရင်လူမျိုးနှင့်ယင်းတို့၏ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအချက်အလက်များ&lt;/ref&gt; ဤဒေသသည် တိဗက်-ဗမာလူမျိုး များ စတင်ရာဒေသလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။

=== မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာခြင်း ===
ရှေးလင်္ကာဟောင်းများဖြစ်သော ''&quot;သက်နှင့်ရခိုင်၊ နှိုင်းပြိုင်တောင်သူ၊ ပျူကမ်းယံယော၊ ထားဝယ်နှောက၊ မျိုးသတ္တ&quot;'' ဟူသော စပ်ဆိုချက်အရ ကရင်လူမျိုးသည် ရှေးဟောင်း '''ကမ်းယံလူမျိုး''' များမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟုလည်း ယူဆချက်များ ရှိသည်။ [[မှန်နန်း ရာဇဝင်]]အရ ကမ်းယံလူမျိုးများသည် သံတွဲနှင့် ပြည်မြို့ အနောက်ဘက် ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းတစ်လျှောက်တွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;မှန်နန်းရာဇဝင်&lt;/ref&gt;

ကရင်လူမျိုးများသည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဝင်]] [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင်]]များ ဖြစ်ကြပြီး မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ အစောဆုံး ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသော လူမျိုးစုများထဲတွင် တစ်စုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ရွှေ့ပြောင်းလာပုံကို အပိုင်း (၃) ပိုင်းဖြင့် လေ့လာနိုင်သည်။

ကရင်လူမျိုးများ၏ ဘိုးဘေးများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းများစွာက [[ဂိုဘီသဲကန္တာရ]] (Gobi Desert) အနီးမှ စတင်ကာ တောင်ဘက်သို့ အဆင့်ဆင့် ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည်ဟု ကရင်ရိုးရာ ဒဏ္ဍာရီများနှင့် သမိုင်းသုတေသီများက ဆိုသည်။ ၎င်းတို့သည် တရုတ်ပြည် အနောက်မြောက်ပိုင်းမှတစ်ဆင့် [[ယူနန်ပြည်နယ်|ယူနန်]]ဒေသသို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;KHC&quot;&gt;{{cite book |title=ကရင်ရာဇဝင် |last=ဦးဘထွန်း |year=၁၉၂၄}}&lt;/ref&gt;

မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ခန့်မှန်းခြေ အေဒီ (၃) ရာစုမှ (၈) ရာစုအတွင်း လမ်းကြောင်းကြီး (၃) ခုဖြင့် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်ဟု ယူဆရသည်။&lt;ref name=&quot;Luce&quot;&gt;{{cite book |last=Luce |first=G.H. |title=Phases of Pre-Pagan Burma |year=1985}}&lt;/ref&gt;သံလွင်မြစ်ကြောင်းဖြစ်သော အရှေ့ဘက်လမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် [[ကယားပြည်နယ်]]နှင့် [[ကရင်ပြည်နယ်]] တောင်တန်းဒေသများသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသကဲ့သို့ ဧရာဝတီမြစ်ကြောင်း မြောက်ဘက်မှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းနှင့် အောက်ပိုင်းဒေသများသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သူများနှင့် စစ်တောင်းမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် နေထိုင်အခြေချသူများလည်းရှိသည်။

ဘာသာဗေဒပညာရှင် ဒေါက်တာလုစ် (G.H. Luce) ၏ အဆိုအရ ကရင်လူမျိုးများသည် [[ပျူ လူမျိုး|ပျူ]] နှင့် [[မွန်လူမျိုး|မွန်]]တို့ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အထွန်းကားဆုံးအချိန်များ၌ပင် အခြေချနေထိုင်ပြီး ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ ၎င်းတို့သည် ဗမာလူမျိုးများ မြန်မာနိုင်ငံသို့ အလုံးအရင်းနှင့် မဝင်ရောက်မီကပင် ရောက်ရှိနေကြသူများ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Smith&quot;&gt;{{cite book |last=Smith |first=Martin |title=Burma: Insurgency and the Politics of Ethnicity |year=1991}}&lt;/ref&gt;

=== ကိုလိုနီခေတ်နှင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ===
[[ဗြိတိသျှအင်ပါယာ|ဗြိတိသျှ]]တို့ မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်းကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ကရင်လူမျိုးအများစုမှာ ဗြိတိသျှအစိုးရ ဝန်ထမ်းများအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြပြီး သာသနာပြုလုပ်ငန်းများကြောင့် [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] ကိုးကွယ်သူ များပြားလာခဲ့သည်။ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]အတွင်း ကရင်လူမျိုးများသည် မဟာမိတ်တပ်များဘက်မှ ပါဝင်၍ ဖက်ဆစ်ဂျပန်တို့ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;https://my.m.wikipedia.org/wiki/ဒုတိယအင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်{{Dead link|date=May 2026 }}&lt;/ref&gt;

=== လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုနှင့် နိုင်ငံရေး ===
မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု သမိုင်းတွင် ကရင်လူမျိုး ခေါင်းဆောင်များ ဖြစ်ကြသော [[မန်းဘခိုင်]] နှင့် [[မန်းဝင်းမောင်]] တို့သည် ထင်ရှားစွာ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ တစ်ဖက်တွင်လည်း ကရင်အမျိုးသားများ၏ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်နှင့် လွတ်လပ်ရေးအတွက် [[စောဘဦးကြီး]] က [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး]] (KNU)၊ [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] (KNLA) နှင့် [[ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့]] (KNDO) တို့ကို တည်ထောင်၍ လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ယခုအခါ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်နိုင်ရေးနှင် ဖက်ဒရယ်မူရရှိရေးအတွက် တိုင်ပွဲဝင်နေဆဲဖြစ်သည်။

== ကပ္ပလီကျွန်း(အက်ဒမန်)ရှိကရင်လူမျိုး ==
&lt;references group=&quot; Maiti, Sameera. &amp;quot;The Karen – A Lesser Known Community of the Andaman Islands (India)&amp;quot;. CiteSeerX 10.1.1.517.7093.&quot; /&gt;
အိန္ဒိယပိုင်နက် ကပ္ပလီကျွန်း(အက်ဒမန်)တွင် ကရင်လူဦးရေ ၂,၅၀၀ ဦးရှိသည်။ မြန်မာ့ပင်လယ်ပိုင်နက် ကိုကိုးကျွန်းစုများအနီးရှိ ကရင်လူမျိုးအများစုမှာ အိန္ဒိယပိုင်နက် ကပ္ပလီကျွန်း(အက်ဒမန်ကျွန်း)နှင့် နီကိုဘာကျွန်းစုများ၏ ပြည်ထောင်စုပိုင်နက်အတွင်း မြောက်ပိုင်း ကပ္ပလီ ကျွန်းများ၏ မာယာဘွန်ဒါ တယ်ဆီးလ် တွင် ကန့်သတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့အားလုံးနီးပါးသည် နှစ်ခြင်းပရိုတက်စတင့်ခရစ်ယာန်များဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် အသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း ဆက်သွယ်ပြောဆိုရန်အတွက် ၎င်းတို့၏ဘာသာစကားကို ထိန်းသိမ်းထားသော်လည်း ကရင်မဟုတ်သော အိမ်နီးချင်းများနှင့် ဆက်သွယ်ရန်အတွက် ဒုတိယဘာသာစကားအဖြစ် ဟိန္ဒီဘာသာစကားကို အသုံးပြုကြသည်။

== ဘာသာရေး ==
ကရင်လူမျိုးအများစုသည် [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]နှင့် ကရင်ရိုးရာကိုးကွယ်မှုကို ယုံကြည်သူများ၏။ ပိုးကရင်သည် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာကိုသာ ယုံကြည်သူများပြီး စကောကရင်သည် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ကရင်ရိုးရာကိုးကွယ်မှုတို့ကိုပါ ယုံကြည်ကြသူများသည်။ ၁၅-၃၀ ရာခိုင်နှုန်း‌သော ကရင်လူမျိုးတို့သည် [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]ကို ကိုးကွယ်ကြသည်။ [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]] ကိုးကွယ်သူများလည်းရှိပြီး မွတ်စလင်ဟု ခံယူကြသည်။ အများစုမှာ အိန္ဒိယလူမျိုးရောကြသည်။&lt;ref name=&quot;kbddf&quot;&gt;{{cite web|title=The Karen People|website=Karen Culture and Social Support Foundation|url=https://kcssf.org.au/about-us/the-karen-people/|access-date=28 November 2018|date=20 December 2015|archive-date=13 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240313005747/https://kcssf.org.au/about-us/the-karen-people/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Keenan&quot;&gt;{{cite journal|last=Keenan|first=Paul|url=http://burmalibrary.org/docskaren/Karen%20Heritage%20Web/pdf/Faith.pdf |title=Faith at a Crossroads; Religions and Beliefs of the Karen People of Burma|journal=Karen Heritage|volume= 1|issue=1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://minorityrights.org/minorities/karen/|title=Karen|date=19 June 2015|website=Minority Rights Group}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Religion |url=https://mnkaren.org/history-culture/karen-culture/religion/ |access-date=2026-02-08 |website=Karen Organization of Minnesota |language=en}}&lt;/ref&gt;

== မျိုးရိုးဗီဇ ==

ကရင်လူမျိုးများသည် ဘာသာစကားအရ [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်–တိဗက်ဘာသာမိသားစု]]၏ [[ကရင်နွယ်ဘာသာစကားများ|ကရင်နွယ်ဘာသာစကား]]အုပ်စုတွင် ပါဝင်သော်လည်း၊ မျိုးရိုးဗီဇ အရ အရှေ့တောင်အာရှဒေသခံများနှင့် ပေါင်းစပ်မှုရှိသော ထူးခြားသည့် မျိုးရိုးဗီဇလက္ခဏာများကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်။

ကရင်အမျိုးသားများ၏ Y-DNA အချက်အလက်များအရ Haplogroup O (O-M175) အုပ်စု အောက်ရှိ O2 (O-M122) နှင့် O1b1a (O-M95) တို့ကို အများဆုံးတွေ့ရှိရသည်။ ဤဗီဇများသည် အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တရုတ်တောင်ပိုင်းဒေသများတွင် ကျယ်ပြန့်စွာတွေ့ရသော မျိုးရိုးများဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;Haplogroup O2a (O-M324)ကို ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် တွေ့ရှိရပြီး ၎င်းသည် တရုတ်တောင်ပိုင်းနှင့် တိဗက်ဒေသရှိ တိုင်းရင်းသားများနှင့် သမိုင်းအဆက်အသွယ်ရှိကြောင်း ဖော်ပြနေသည်။&lt;ref&gt;Karmin, M., et al. (2015). &quot;A recent bottleneck of Y chromosome diversity coincides with a global change in culture&quot;. ''Genome Research''. 25(4): 459–466.&lt;/ref&gt;Haplogroup Dသည် အနည်းစုသော ကရင်အုပ်စုအချို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။ ၎င်းသည် တိဗက်နှင့်ဂျပန်ကျွန်းစု တို့တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသော ရှေးဦးအာရှမျိုးရိုးဗီဇတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;He, Jun, et al. (2012). &quot;Y Chromosome Evidence of Earliest Modern Human Settlement in East Asia and Multiple Origins of Tibetan and Japanese Populations&quot;. ''BMC Biology''. 10: 82.&lt;/ref&gt;

ယေဘုယျအားဖြင့် ကရင်လူမျိုးတို့၏ ဖခင်ဘက်မှဆင်းသက်သောဗီဇသည် [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာလူမျိုးများ]] ကဲ့သို့ပင် တိဗက်-ဗမာအုပ်စုနှင့် နီးစပ်သော်လည်း၊ကရင်လူမျိုးနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင်ဗမာလူမျိုးများသည် တိဗက်-ဗမာရင်းမြစ် ဗီဇပိုမိုအားကောင်းသဖြင့် မြောက်ပိုင်းအုပ်စုများနှင့် ပိုတူသည်။သို့သော်ကရင်လူမျိုးများတွင် အရှေ့တောင်အာရှဒေသခံ မွန်-ခမာနွယ်ဝင်များ၏ ဗီဇ (O-M95) သက်ရောက်မှု ပိုမိုပါဝင်နေကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသခံ ဗီဇများနှင့် ပိုမိုရောနှောသွားသဖြင့် ဗမာလူမျိုးများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက မြောက်ပိုင်းသားလက္ခဏာ အနည်းငယ် လျော့နည်းသွားခြင်း ဖြစ်သည်။

မိခင်ဘက်မှဆင်းသက်သော Mitochondrial DNA လေ့လာမှုများအရ ကရင်လူမျိုးများတွင် Haplogroup B5a, F1a နှင့် M7b တို့ အများဆုံးဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ဤအမျိုးအစားများသည် တရုတ်တောင်ပိုင်း၊ မြန်မာနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒေသခံမိခင်မျိုးရိုးများနှင့် နီးစပ်မှုရှိသည်။&lt;ref&gt;van Driem, G. (2020). ''The Tale of Genomic and Linguistic Co-Evolution in Mainland Southeast Asia''. Brill.&lt;/ref&gt;

ကရင်မျိုးရိုးဗီဇသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် [[ဧရာဝတီမြစ်]]ချိုင့်ဝှမ်းနှင့် [[သံလွင်မြစ်]] လမ်းကြောင်းများအတိုင်း ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခဲ့ကြစဉ်အတွင်း အရှေ့တောင်အာရှဒေသရှိ အခြားသော လူမျိုးစုများနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုများကြောင့် မျိုးရိုးဗီဇ ပေါင်းစည်းမှုများ ရှိလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကရင်လူမျိုးများသည် တရုတ်-တိဗက်မိသားစုဝင်များ ဖြစ်ကြသော်လည်း ဗီဇအနက်တွင် အရှေ့တောင်အာရှ မျိုးရိုးဗီဇလက္ခဏာများကို ပိုမိုသယ်ဆောင်ထားကြသည်ဟု သုတေသနများက ကောက်ချက်ချထားပါသည်။

== လူမျိုးစုများ ==
ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် အစိုးရမှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသော ကရင်လူမျိုး (၁၁) မျိုးရှိသည်။&lt;ref name=&quot;pyithu&quot;&gt;{{Cite web |title=တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစု ၁၃၅ မျိုးနှင့်ပတ်သက်၍ မည်သည့်အစိုးရလက်ထက်တွင် စာရင်းပြုစုပြီး ရရှိလာခဲ့သည်နှင့် စပ်လျဉ်းသည့်မေးခွန်း |url=https://pyithu.hluttaw.mm/question-2141 |accessdate=3 February 2020 |archivedate=3 February 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200203155307/https://pyithu.hluttaw.mm/question-2141 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Gamanii|title=135: Counting Races in Burma|url=http://www.shanland.org/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4965:135-counting-races-in-burma&amp;catid=115:opinions&amp;Itemid=308|accessdate=26 August 2013|newspaper=Shan Herald|date=25 September 2012|url-status=dead|archiveurl=https://archive.today/20140509103524/http://www.shanland.org/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4965:135-counting-races-in-burma&amp;catid=115:opinions&amp;Itemid=308|archivedate=9 May 2014|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Composition of the Different Ethnic Groups |url=http://www.embassyofmyanmar.be/ABOUT/ethnicgroups.htm |accessdate=3 February 2020 |archivedate=10 April 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200410075744/https://www.embassyofmyanmar.be/ABOUT/ethnicgroups.htm }}&lt;/ref&gt;

:၁။ [[ကရင်လူမျိုး]]
:၂။ [[စကောကရင်လူမျိုး]]
:၃။ [[ပိုးကရင်လူမျိုး]]
:၄။ [[ပလေကီးလူမျိုး]] (ပလေချီး)
:၅။ [[ဘွဲလူမျိုး]]
:၆။ [[တလှေပွာလူမျိုး]] (တလှေပွား)
:၇။ [[မောနေပွားလူမျိုး]]
:၈။ [[မိုးပွလူမျိုး]] (မိုးပွား)
:၉။ [[ပကူးလူမျိုး]]
:၁၀။[[ကရင်ဖြူလူမျိုး]] (ဂေဘားကရင်)
:၁၁။[[မွန်ကရင်လူမျိုး]] (စာဖြူ)

ကရင်လူမျိုးတွင် စကောကရင် နှင့် ပိုးကရင် ဟူ၍ အဓိကလူမျိုးစုကြီး ၂ စုရှိသည်။ ထိုလူမျိုးစုကြီး ၂ စုမှာ ဓလေ့စရိုက် နှင့် အသုံးပြုသော ဘာသာစကားတွင် ကွဲပြားခြားနားမှုများရှိသည်။ ကရင်မျိုးနွယ်စုတွင် အဓိကမျိုးနွယ်စုဖြစ်သော ပိုးကရင် (အရှေ့ပိုး နှင့် အနောက်ပိုးကရင်) နှင့် စကောကရင်သာမက ပကူးကရင်၊ ဘွဲကရင်၊ ဂေခိုကရင်၊ ဂေဘားကရင်၊ မောနေပွားကရင်၊ ကရင်ဖြူ၊ ထူးကလိဘောင်ကရင်၊ တလှေပွာကရင်၊ ပလေကီးကရင် စသည့်မျိုးနွယ်စုများသည်လည်း ကရင်လူမျိုးစုအုပ်စုဝင်ထဲတွင်ပါဝင်သည်။

စကောကရင်လူမျိုးများသည် ယောက်ျားလေးများ၏ အမည်ရှေ့တွင် &quot;စော&quot; တပ်၍ ခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိကြပြီး မိန်းကလေးအမည်ရှေ့တွင် &quot;နော်&quot; တပ်၍ ခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိကြသည်။ ပိုးကရင်လူမျိုးအနက် အရှေ့ပိုးကရင်များ၏ အမည်ရှေ့တွင် အမျိုးသားဆိုပါက &quot;စော&quot; နှင့် &quot;မန်း&quot;  ထည့်၍ အမျိုးသမီး အမည်ရှေ့တွင် &quot;နန်း&quot; တပ်၍ ခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိကြသည်။ အနောက်ပိုးကရင်များ၏ အမည်ရှေ့တွင်မူ အသက်အလိုက် အမျိုးသားဆိုပါက &quot;စ&quot; နှင့် &quot;မန်း&quot; ထည့်၍ ခေါ်ပြီး အမျိုးသမီး အမည်ရှေ့တွင် &quot;နန့်&quot; တပ်၍ ခေါ်‌လေ့ရှိကြသည်။

== ယဉ်ကျေးမှု ==
===ကရင်နှစ်သစ်ကူးနေ့ဖြစ်ပေါ်လာပုံ===
{{main|ကရင်နှစ်သစ်ကူးနေ့}}
&quot;ဒေါကလု&quot; ခေါ် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (Karen National Assoiation)သည် မြန်မာနိုင်ငံရေး အစည်းအရုံးများ မပေါ်ပေါက်မီ ၁၈၈၁ ခုနှစ်ကစ၍ [[သံပြာ၊ တီ၊ ဒေါက်တာ|ဒေါက်တာတီသံပြာ]]၊ ဦးလူနီ(ဆစ်ဒနီလူနီ၏ဖခင်)၊ ဒေါက်တာမြတ်စံ၊ ဦးစံလုံးနှင့် အခြားသော ကရင်အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီးများက တည်ထောင်ခဲ့သော အစည်းအရုံးကြီးဖြစ်သည်။ ဒေါက်တာတီသံပြာ (M.A.D.D.) သည် &quot;ဒေါကလု&quot;၏ ပထမဦးဆုံး ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်၍ စောဘမောင်(Bar-at-Law)သည် အင်္ဂလိပ်များ မြန်မာပြည်မှ ဆုတ်ခွာသွားသည်အထိ နောက်ဆုံး ဥက္ကဋ္ဌတစ်ဦး ဖြစ်၏။

ကရင်အမျိုးသား ခေါင်းဆောင်ကြီးများသည် ကရင်အမျိုးသားနေ့ကို တင်သွင်းတောင်းဆိုရာ အင်္ဂလိပ်အစိုးရက လက်ခံခွင့်ပြုခြင်းမရှိဘဲ အဆိုပါနေ့အစား အခြားနေ့တစ်နေ့ကို ဆက်လက်ထပ်မံတင်သွင်းပါရန် ပြန်လည်အဆိုပြုခဲ့သည်။ ကရင်အမျိုးသား ခေါင်းဆောင်ကြီးများက သမိုင်းဝင်နေ့အတွက် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းခဲ့ကြရာတွင် &quot;ကရင်နှစ်သစ်ကူးနေ့&quot;ကို တောင်းဆိုတင်သွင်းရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။

ထိုအချိန်၌ ကရင်အမျိုးသားတို့သည် နှစ်သစ်ကူးနှင့်ပတ်သက်၍ ကျင်းပခဲ့ကြသောနေ့၊ ရက်၊ လများသည် ဒေသတစ်ခုနှင့်တစ်ခု တူညီမှုမရှိခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ တောင်ပေါ်ဒေသတွင် နေထိုင်သော ကရင်အမျိုးသားအချို့သည် တောင်ယာလုပ်ငန်း ပြီးဆုံးလျှင် ရိုးရာအရိုးကောက်ပွဲများ ကျင်းပပြုလုပ်ကြ၏။ ၎င်းနောက်တွင် ဆက်လက်၍ နှစ်သစ်ကူးပွဲကို ကျင်းပကြသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် ကရင်လူမျိုးတို့မှာ မြန်မာဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များကဲ့သို့ပင် သင်္ကြန်ကျပြီးနောက် နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့ကို နှစ်သစ်ကူးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ လဲကယ်ဘာသာဝင် ကရင်တို့မှာမူ သီတင်းကျွတ်လအတွင်း စနေနေ့ တစ်ရက်ရက်တွင်လည်းကောင်း၊ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင် ကရင်များက ကမ္ဘာ့နှစ်ဆန်းတစ်ရက်ဖြစ်သော ဇန်နဝါရီလ တစ်ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း၊ မေတ္တာဗြဟ္မစိုရ်အသင်းဝင်ကရင်များနှင့် ယိုးဒယားနိုင်ငံရှိ အချို့သောကရင်များသည် နှစ်သစ်ကူးနေ့ကို တပို့တွဲလဆန်း တစ်ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ မြေပြန့်ဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသော ကရင်များနှင့် ယိုးဒယားနိုင်ငံဘက်မှ နေထိုင်သော ကရင်အချို့တို့သည်လည်း ပြာသိုလဆန်း တစ်ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ကို အသီးသီးကျင်းပကြသည်။

ထို့ကြောင့်ပင် သမိုင်းဝင်နေ့တစ်နေ့ရရှိရန် ကရင်နှစ်သစ်ကူးနေ့အဖြစ် တင်သွင်းရာ၌ ပထမဦးစွာ အောက်လွှတ်တော်မှ စတင်တင်သွင်းရမည်ဖြစ်၍ ကရင်အမတ် ၁၅ ဦး၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သော စောဂျွန်ဆင်ဒီဖိုးမင်းသည် နေ့ရက်သတ်မှတ်ရေးအတွက် တာဝန်ယူရ၏။ ထိုအခါ စောဂျွန်ဆင်ဒီဖိုးမင်းသည် တောင်ငူမြို့ရှိ ကရင်သက်ကြီး ဝါရင့်သူအချို့ကို ခေါ်ယူဆွေးနွေးခဲ့ပြီး သရာမိုးလိုအား ဆက်လက်တာဝန် လွှဲအပ်ခဲ့ကြသည်။ သရာမိုးလိုသည် ကရင်အမျိုးသားတို့၏ ခုနှစ် သက္ကရာဇ်သည် နှစ်ပေါင်းမည်မျှရှိကြောင်းနှင့် ကရင်အမျိုးသားတို့၏ နှစ်သစ်ကူးနေ့သည် မည်သည့်နေ့၊ လတွင် ဖြစ်ကြောင်းဟူသော အချက်နှစ်ချက်အပေါ် မူတည်၍ ရှာဖွေသုတေသန လုပ်ခဲ့ပြီးနောက် ပြန်လည်တင်ပြခဲ့သည်။

အရှေ့တိုင်းသမိုင်းသုတေသီကြီးနှစ်ဦးဖြစ်သော ဂျီ၊အိပ်ခ်ျ၊လုစ်(G.H.Luce)နှင့် ဂျီ၊အီး၊ဟာဗီ(G.E.Harvey)တို့၏ မှတ်တမ်းပြုချက်များအရ လည်းကောင်း၊ အမျိုးသားပညာဝန် ဦးဖိုးကျားရေးသားသော မြန်မာရာဇဝင်အရ လည်းကောင်း၊ ကရင်လူမျိုးများ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရှေးဦးစွာ ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်မှာ [[ဘီစီ]] ၇၃၉ ခုနှစ်ကဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပေသည်။ သို့ဖြစ်၍ သရာမိုးလိုက ကရင်သက္ကရာဇ်ကို ကရင်လူမျိုးတို့ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည့် ထိုခုနှစ်မှအစပြု၍ ရေတွက်ရန် အဆိုပြုခဲ့၏။ ယင်းအဆိုပြုချက်ကို [[အေဒီ]] ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် တင်သွင်းခဲ့ရာ ကရင်လူမျိုးများ မြန်မာနိုင်ငံသို့ စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည့် ဘီစီ ၇၃၉ ခုနှစ်မှစ၍ ရေတွက်သော် နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင့်ခြောက်ရာကျော်ရှိခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။

တောင်ငူမြို့ရှိ သက်ကြီးဝါကြီးသူများ၏ သဘောတူညီ သတ်မှတ်လိုက်သည့် နေ့ရက် &quot;သလေး လဆန်း ၁ ရက်&quot;ကို ဥပဒေပြုအောက်လွှတ်တော်တွင် တင်သွင်းသည့်အဆို (Bill) ကို စောဂျွန်ဆင်ဒီဖိုးမင်း လက်မှတ်ရေးထိုးကာ အောက်လွှတ်တော်အစည်းအဝေးတွင် တင်သွင်းခဲ့၏။ ၁၉၃၇ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော ဥပဒေပြုအောက်လွှတ်တော် အစည်းအဝေး မှတ်တမ်းတင်ချက်အရ (Presented)ဟူ၍ မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။

ယင်းကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ ဒေါကလုဥက္ကဋ္ဌအထက်လွှတ်တော်အမတ် ဆရာစံဘော်က ဆက်လက်ဦးဆောင်၍ ဝန်ကြီးစောဖေသာနှင့် ညှိနှိုင်းပြီး ဒေါက်တာဘမော် အစိုးရအဖွဲ့သို့တင်ပြ၍ အစိုးရအဖွဲ့၏ သဘောတူညီချက်အရ (Cabinet Executive Power)ဖြင့် ဘုရင်ခံထံသို့ တင်ပြနိုင်၍ ဘုရင်ခံ၏ သဘောတူညီချက်ကြောင့် အစိုးရရုံးများနှင့် လွှဲပြောင်းနိုင်သည့် စာချုပ်စာတမ်း အက်ဥပဒေ (Negotiable Instrument act.) အစိုးရအသိအမှတ်ပြု ရုံးပိတ်ရက်အဖြစ် ရရှိခဲ့သည်။

အစိုးရ၏ ပထမဦးဆုံး အသိအမှတ်ပြု ရုံးပိတ်ရက်မှာ ၁၉၃၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက် (၁၂၉၉ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလဆန်း ၁ ရက်)နေ့ဖြစ်ပြီး ၎င်းနေ့တွင် ဝတ်လုံတော်ရ ဆစ်ဒနီလူနီက အသံလွှင့်မိန့်ခွန်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ပေါ်ထွက်လာသည့် &quot;သာ့ပွာဖိုးလင်းတေး&quot;ပြုစုရေးဆွဲသည့် ကရင်အမျိုးသားပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်ပြည့်မြောက်၍ ၁၉၃၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သည့် ကရင်နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်တွင် ကရင်အမျိုးသား ခေါင်းဆောင်ကြီး ၅ ဦး ဖြစ်ကြသော စောစံစီဖိုး၊ မန်းရွှေဘ၊ မန်းလှဖေ၊ စောဆစ်ဒနီလူနီနှင့် စောဖေသာတို့က ဩဝါဒသဝဏ်လွှာ ပေးပို့ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book|title=ကရင့်ရိုးရာ သုတပဒေသာ|author=မန်းလင်းမြတ်ကျော်}}&lt;/ref&gt;

=== ကရင်အမျိုးသားနေ့ ===
၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၃) ရက်နေ့တွင် KNU ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးက ဖဆပလ အစိုးရထံ ကရင်ပြည်ပြန်ပေးဖို့ရန် စာရေးတောင်းဆိုခဲ့သည်။ စာကို တစ်လအတွင်း ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃) ရက်နေ့နောက်ဆုံးထားပြီး ဖဆပလ အစိုးရမှ KNU ထံ အကြောင်းပြန်ရန်၊ ပြန်စာမရရှိပါက (သို့မဟုတ်) ကရင်ပြည်ပြန်ပေးဖို့ရန် ငြင်းဆိုပါက ကရင်အမျိုးသားများ ခြေတစ်လှမ်း တက်လှမ်းမည်ဟု ပါရှိသည်။ ကရင်ပြည်တောင်းဆိုစာ ပိုမိုလေးနက်စေရန် ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၁) ရက်နေ့၌ မြန်မာတစ်ပြည်လုံးရှိ ကရင်အမျိုးသားများအားလုံး ကရင်ပြည်လိုလားကြောင်း မြို့ပေါ်တက်၍ ကရင်လူထုဆန္ဒပြပွဲ ကျင်းပရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ ယင်းဆုံးဖြတ်ချက်အတိုင်း ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၁) ရက်နေ့တွင် မြန်မာပြည်တစ်ပြည်လုံးရှိ ကရင်အမျိုးသားများ မြို့ပေါ်တက်၍ ကရင်ပြည်လိုလားကြောင်း ကရင်လူထုဆန္ဒပြပွဲ ကျင်းပလေသည်။ အောက်မြန်မာပြည် ကရင်အများစုရှိရာ ဒေသများတွင်သာမက မြောက်ဘက်မြစ်ကြီးနားမှ တောင်ဘက် မြိတ်မြို့အထိ၊ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် နမ့်ခမ်း၊ ကွတ်ခိုင်၊ လားရှိုး၊ တောင်ကြီး၊ ကျိုင်းတုံ၊ မြန်မာပြည်အလယ်ပိုင်းတွင် မိတ္ထီလာ၊ ချောက်၊ ရေနံချောင်း စသည်ဖြင့် တစ်ပြည်လုံးတွင် ဆန္ဒပြကြသည်။ ဖဆပလ မှလည်း ခြိမ်းခြောက်နှောင့်ယှက်တားမြစ်ခြင်းကို အမျိုးမျိုးပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် နှောင့်ယှက်တားမြစ်ခြင်း အမျိုးမျိုးကြားမှ ကရင်တစ်မျိုးသားလုံး ၂ ရက်၊ ၃ ရက် ခရီးများချီတက်၍ ဆန္ဒပြရာ ကရင်အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးပေါင်း (၄) သိန်းကျော် အသံတိတ် ဆန္ဒပြ၍ ထိုနေ့ရက်အထိ မြန်မာပြည်သမိုင်းတွင် အကြီးမားဆုံး ဆန္ဒပြပွဲဖြစ်ခဲ့သည်။ ကရင်အမျိုးသားများသည် ကြွေးကြော်သံ (၄) ချက်ဖြင့် ချီတက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။

=== ကရင်အမျိုးသားအလံတော် ===
{{main|ကရင်အမျိုးသားအလံတော်}}
[[File:Karen National Union Flag.png|thumb|ကရင်အမျိုးသားအလံတော်]]
၁၉၃၆ ခုနှစ် [[ဒေါက်တာဘမော်]]၏ ညွန့်ပေါင်းအစိုးရလက်ထက်တွင် ကရင်အမျိုးသားအမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်ကြီး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ လွှတ်တော်အတွင်းရှိ ကရင်အမတ်များသည်
# ကရင်နှစ်သစ်ကူးနေ့(ကရင်အမျိုးသားနေ့)
# ကရင်အမျိုးသားသီချင်း
# ကရင်အမျိုးသားအလံတော် စသည်တို့ကို တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်၊၊

ဤတောင်းဆိုချက်များရရှိသောအခါ ကရင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ကြီးသည် ကရင်ခေါင်းဆောင်များနှင့် ကရင်အမျိုးသားများထံ “ကရင်အမျိုးသားအလံ” ပုံစံများရေးဆွဲ၍ တင်ပို့ကြရန် မေတ္တာရပ်ခံခဲ့သည်။ ရောက်ရှိလာသော ကရင်အလံပုံစံ တစ်ရာအနက်မှ မန်းဘခင်(ဝန်ကြီးဟောင်း) ရေးဆွဲသောအလံပုံစံကို အတည်ပြု ရွေးချယ်ခဲ့သည်။
အနီရောင်၊ အဖြူရောင်၊ အပြာရောင် သုံးရောင်ခြယ်ပေါ်တွင် တက်သစ်စနေဝန်းနှင့် ဖားစည်ပါရှိသော အလံသည် ကရင်အမျိုးသားအလံပင် ဖြစ်သည်။

ကရင်အမျိုးသားများသည် [[ကရင်အမျိုးသားအလံတော်]]ကို လူထုအစည်းအဝေးပွဲများနှင့် ကရင်အမျိုးသားနှစ်သစ်ကူးနေ့ အခမ်းအနားများတွင် ပြည်ထောင်စုအလံတော်နှင့် ယှဉ်တွဲ၍ စိုက်ထူကြသည်။

=== ကရင်အမျိုးသားသီချင်း ===
ကရင်အမျိုးသားသီချင်းကို စောစံဘ နှင့် စောသာအေးကြီးတို့က ရေးသားတင်ပြရာ ကရင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်မှ အတည်ပြုလက်ခံသဖြင့် ကရင်အမျိုးသားသီချင်းဟူ၍ ပေါ်ပေါက်လာ၏။ သီချင်းကို ကရင်အမျိုးသားဆိုင်ရာအခမ်းအနားများ၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဓလေ့ထုံးစံပွဲ အခမ်းအနားများတွင် အဖွင့်သီချင်းနှင့် အမျိုးသားအလံတော်အလေးပြုရန် အမြတ်တနိုး တန်ဖိုးထား သီဆိုလေ့ရှိသည်။

===စာပေနှင့် ဘာသာစကား===
ရှေးယခင်က လိတ်ဆန်ဝှေ့ (ကြက်ယက်စာ) များကို အသုံးပြုခဲ့ကြသော်လည်း ယခုအခါ ထိုစာများကို တတ်မြောက်သူများ မရှိတော့ပေ။ မှတ်တမ်းများအရသာ သိရှိနိုင်တော့သည်။ အချို့ကို ပေစာများအဖြစ် စာကြည့်တိုက်အချို့တို့တွင် အလွန်နည်းပါးသော အရေအတွက်ဖြင့် ထိန်းသိမ်းထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ယခုအခါတွင် အသုံးပြုနေသော စာ‌ပေများမှာ [[စကောကရင်ဘာသာစကား|စကောကရင်စာပေ]] (ဒေါက်တာဝိတ် -၁၈၃၀တွင် တီထွင်ခဲ့သည်။)၊ [[အနောက်ပိုးကရင်ဘာသာစကား|အနောက်ပိုးကရင်စာပေ]] (ဖူဆရာဘရိတ်တန်- ၁၈၄၀လောက်တွင်တီထွင်ခဲ့သည်။)၊ [[အရှေ့ပိုးကရင်ဘာသာစကား|အရှေ့ပိုးကရင်စာပေ]] တို့ ဖြစ်ကြသည်။ သုံးနှုန်းသော ဘာသာစကားများသည် နေရာဒေသကိုလိုက်၍ ခြားနားမှုရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book|title=မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း|vol=အတွဲ-၁|page=၉၆}}&lt;/ref&gt;

==နေထိုင်ရာဒေသများ&lt;ref&gt;{{cite book|title=မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း|vol=အတွဲ-၁|page=၉၆၊၉၇}}&lt;/ref&gt;==
# စကောကရင်- ရမည်းသင်းခရိုင်မှ တောင်ဘက် မြိတ်ခရိုင်အထိ အများဆုံးတွေ့ရသည်။ဧရာဝတီ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတွင်လည်း အနှံ့အပြားနေထိုင်ကြသည်။
# ပိုးကရင် - ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတွင် အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။
# ပအိုဝ်း(တောင်သူ) - ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းနှင့်အနောက်တောင်ပိုင်းတောင်ကုန်းဒေသများ နှင့် သထုံခရိုင်၊ ကျိုက္ခမီခရိုင်။
# ကရင်နီ (ကယား) - ကယားပြည်နယ်အနှံ့အပြား။
# ပဒေါင် - တောင်ငူအရှေ့ဘက်၊ကယားပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းစပ်ကြားဒေသ။
#  ပကူး - တောင်ငူခရိုင်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း။
#  ပရဲ့(ပလကူး) - ကယားပြည်နယ် ဘော်လခဲနှင့် ကြယ်ဖိုးကြီးနယ်၊ ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း မိုးဗြဲနယ်၊ တောင်ငူခရိုင်အရှေ့ဘက်နှင့် မြေလတ်တောင်ဘက်။
#  ဘွဲ - တောင်ငူခရိုင်၊ ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ကယားပြည်နယ်။
#  ကရင်ဖြူ - တောင်ငူခရိုင်၊ ရမည်းသင်းခရိုင်၊ ကယားပြည်နယ်၊ ပေါင်းလောင်းမြစ်ဝှမ်း၊ လွယ်လုံ၊ ပျဉ်းမနား။
#  ဇယိမ်း - ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း လွယ်လုံ၊ မိုးဗြဲ။
# ဂေခို - တောင်ငူ အရှေ့ဘက်၊ ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း။
# မိုးပွား - တောင်ငူခရိုင် သံတောင်။
# ယင်းဘော် - တောင်ငူခရိုင် လိပ်သိုနှင့် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း။

==ထင်ရှားသော ကရင်လူမျိုးများ==
*[[ခင်ကြည်|ဒေါ်ခင်ကြည်]] - မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]၏ ဇနီး
*[[ဘခိုင်၊ မန်း|မန်းဘခိုင်]] - အာဇာနည် ခေါင်းဆောင်ကြီး ဝန်ကြီး
*[[မန်းဝင်းမောင် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|မန်းဝင်းမောင်]] - ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ တတိယမြောက်သမ္မတ
*[[စမစ်ဒွန်း]] - မြန်မာ့[[တပ်မတော်]] ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်
* [[စောဘဦးကြီး]] - ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး ၏ ပထမဆုံး ခေါင်းဆောင် 
*[[ဘိုမြ၊ စော|ဗိုလ်ချုပ်ကြီးစောဘိုမြ]]
*[[နော်လွီဇာ ဘင်ဆင်]] - မယ်ဗမာ ၂ထပ်ကွမ်း
*[[အောင်ဆန်းသူရိယ စောဘရီ]]
*[[စောမြင့်၊ (အောင်ဆန်းသူရိယ)|အောင်ဆန်းသူရိယ စောမြင့်]]
*မြန်မာ့ဂီတသမိုင်းတွင် ရောင်းအားအကောင်းဆုံး စံချိန်တင်ခဲ့သူအဆိုတော် [[ဗဒင်]] 
*အိုင်းရင်းခရော့စ် ([[Iron Cross|Iron Cross)]] တီးဝိုင်း ကိုတည်ထောင်သူ [[စောဘွဲ့မှူး]]
*[[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] ဝန်ကြီးချုပ် [[မန်းဂျော်နီ]]
*[[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နာယက]] [[မန်းဝင်းခိုင်သန်း]]
*ဒေါက်တာ [[စင်သီယာမောင်]] - လူမှုကူညီရေးများအတွက် နိုင်ငံတကာမှ ဆုပေါင်း ၁၈ ခုတိုင်အောင် ချီးမြှင့်ခံရသူ
*[[စိုးမြတ်မင်း (ဘောလုံးသမား)|စိုးမြတ်မင်း]] - မြန်မာ့လက်ရွေးစင်ဘောလုံးအသင်းခေါင်းဆောင်
*[[ချစ်စမ်းမောင်]] - ဂစ်တာပညာရှင်
*[[မန်းဘခင်]]
*[[စောစံဘ]]
*[[စောသာအေးကြီး]]

== ကိုးကား ==
&lt;references/&gt;
{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]]
[[Category:ကရင်လူမျိုးစု]]</text>
      <sha1>j1wuf9fnl1fxci6qs64kx0k3npg150q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တောင်ကြီးမြို့</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3134</id>
    <revision>
      <id>1030532</id>
      <parentid>1022220</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:16:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1030532</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42825" sha1="a20vor8eg8xlkp7jugfvxj9hdotghng" xml:space="preserve">'''တောင်ကြီးမြို့''' ({{lang-shn|ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး}}; {{lang-blk|ဝေင်ꩻတောင်ႏကီꩻ}}) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့လည်း ဖြစ်သည်၊၊ ပင်လယ်ရေပြင်အမြင့်ပေ ၄,၇၁၂ ပေ (၁,၄၃၆ မီတာ) ရှိသော မြန်မာနိုင်ငံ၏အရှေ့ဘက်တောင်တန်းပေါ်တွင် တည်ရှိသဖြင့် ရာသီဥတု သာယာအေးမြသောမြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်၊၊
{{Infobox မြို့
&lt;!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--&gt;
&lt;!-- Basic info  ----------------&gt;| official_name = တောင်ကြီးမြို့&lt;br /&gt;Taunggyi
| other_name = ဝေင်ꩻတောင်ႏကီꩻ
| native_name = {{nobold|{{shn|ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး}}}}
| nickname = 
| settlement_type = &lt;!--For Town or Village (Leave blank for the default City)--&gt;
| motto = &lt;!-- images and maps  -----------&gt;
| image_skyline = File:Shwe Bone Pwint Pagoda, Taunggyi,Shan.jpg
| imagesize = 300px
| image_caption = တောင်ကြီးမြို့ရွှေဘုန်းပွင့်ဘုရားမြင်ကွင်း
| image_flag = 
| flag_size = 
| image_seal = 
| seal_size = 
| image_shield = 
| shield_size = 
| image_blank_emblem = 
| blank_emblem_type = 
| blank_emblem_size = 
| image_map = 
| mapsize = 
| map_caption = 
| image_map1 = 
| mapsize1 = 
| map_caption1 = 
| image_dot_map = 
| dot_mapsize = 
| dot_map_caption = 
| dot_x = 
| dot_y = 
| pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ&lt;!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --&gt;
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_map_caption = တောင်ကြီးမြို့၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ မြန်မာနိုင်ငံ
| pushpin_mapsize = 250
&lt;!-- Location ------------------&gt;| coordinates_region = MM မြန်မာနိုင်ငံ
| subdivision_type = နိုင်ငံ
| subdivision_name = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| subdivision_type1 = ပြည်နယ်
| subdivision_name1 = [[ရှမ်းပြည်နယ်]]
| subdivision_type2 = ခရိုင်
| subdivision_name2 = [[တောင်ကြီးခရိုင်]]
| subdivision_type3 = မြို့နယ်
| subdivision_name3 = [[တောင်ကြီးမြို့နယ်]]
| subdivision_type4 = 
| subdivision_name4 = &lt;!-- Politics -----------------&gt;
| government_footnotes = 
| government_type = 
| leader_title = 
| leader_name = 
| leader_title1 = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
| leader_name1 = 
| leader_title2 = 
| leader_name2 = 
| leader_title3 = 
| leader_name3 = 
| leader_title4 = 
| leader_name4 = 
| established_title = တည်ထောင်ခြင်း
| established_date = ၁၈၉၄
| established_title2 = &lt;!-- Incorporated (town) --&gt;
| established_date2 = 
| established_title3 = &lt;!-- Incorporated (city) --&gt;
| established_date3 = &lt;!-- Area    ---------------------&gt;
| area_magnitude = 
| unit_pref = Imperial &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
| area_footnotes = 
| area_total_km2 = &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
| area_land_km2 = &lt;!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--&gt;
| area_water_km2 = 
| area_total_sq_mi = 
| area_land_sq_mi = 
| area_water_sq_mi = 
| area_water_percent = 
| area_urban_km2 = 
| area_urban_sq_mi = 
| area_metro_km2 = 
| area_metro_sq_mi = 
| area_blank1_title = 
| area_blank1_km2 = 
| area_blank1_sq_mi = &lt;!-- Population   -----------------------&gt;
| population_as_of = 
| population_footnotes = 
| population_note = 
| population_total = 246675
| population_density_km2 = 
| population_density_sq_mi = 
| population_metro = 
| population_density_metro_km2 = 
| population_density_metro_sq_mi = 
| population_urban = 
| population_density_urban_km2 = 
| population_density_urban_sq_mi = 
| population_blank1_title = လူမျိုးများ
| population_blank1 = [[ပအိုဝ်း]]၊[[ဗမာ]]၊ [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]၊ [[အင်းသား]]၊ [[ဓနု]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရုတ်လူမျိုး|တရုတ်]]၊ [[ဗမာအိန္ဒိယလူမျိုး|အိန္ဒိယ]]၊  [[ဂေါ်ရခါး]]၊ [[တောင်ရိုး]]။
| population_blank2_title = ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု
| population_blank2 = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[ခရစ်ယာန်]]၊ [[အစ္စလာမ်]]၊ [[ဟိန္ဒူ]]၊ [[ဆစ်ခ်ဘာသာ]]။
| population_density_blank1_km2 = 
| population_density_blank1_sq_mi = &lt;!-- General information  ---------------&gt;
| timezone = 
| utc_offset = 
| timezone_DST = 
| utc_offset_DST = 
| latd = 20
| latm = 47
| lats = 
| latNS = N
| longd = 97
| longm = 02
| longs = 
| longEW = E
| elevation_m = ၁၄၀၀
| elevation_ft = ၄၇၁၂ 
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --------&gt;| postal_code_type = &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
| postal_code = 
| area_code = ၀၈၁&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.myanmars.net/myanmar/telephone-area-codes.htm |accessdate=19 July 2010 |archivedate=15 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110615013401/http://www.myanmars.net/myanmar/telephone-area-codes.htm }}&lt;/ref&gt;
| blank_name = 
| blank_info = 
| blank1_name = 
| blank1_info = 
| website = 
| footnotes = 
}} တောင်ကြီးမြို့သည် ရှမ်းပြည်နယ်၏ မြို့ကြီး(၃)မြို့ထဲတွင် အမြင့်ဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်၊၊&lt;ref name=&quot;altituderef&quot;&gt;{{cite web |title=Elevation of Taunggyi, Myanmar |url=https://www.distancesto.com/elevation/taunggyi-mm/5512.html |access-date=2026-05-09}}&lt;/ref&gt; တောင်ကြီးမြို့သည် တောင်ခြေလွင်ပြင်တွင် တည်ရှိခြင်းမဟုတ်ဘဲ တောင်ကုန်းတောင်တန်းများပေါ်တွင် တိုက်ရိုက်တည်ထားသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် မြို့၏ မည်သည့်နေရာကမဆို ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ချိုင့်ဝှမ်းလွင်ပြင်များနှင့် တောင်တန်းကြီးများ၏ အလှကို အပေါ်စီးမှ စီးမိုးမြင်တွေ့နိုင်ပြီး၊ တစ်နှစ်ပတ်လုံး သန့်ရှင်းလတ်ဆတ်သော တောင်ပေါ်လေကို ရှူရှိုက်ရသဖြင့် ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော တောင်စခန်းမြို့ တစ်ခုအဖြစ် ထင်ရှားသည်၊၊

တောင်ကြီးမြို့သည် အေးမြသာယာသော တောင်စခန်းမြို့တစ်ခု ဖြစ်ရုံတင်မကဘဲ ရှမ်းပြည်နယ်၏ အုပ်ချုပ်ရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် ပညာရေးဆိုင်ရာ အချက်အချာကျသော ဗဟိုချက်မမြို့လည်း ဖြစ်သည်၊၊ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ မြောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်း တို့ကို ဆက်သွယ်ပေးထားသည့် လမ်းမကြီးများပေါ်တွင် တည်ရှိသဖြင့် ကုန်စည်စီးဆင်းမှုအတွက် အရေးပါသော မဟာဗျူဟာမြောက် မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်၊၊ ထို့ပြင် ပြည်နယ်အစိုးရရုံးစိုက်ရာ မြို့ဖြစ်သည်နှင့်အညီ ခေတ်မီအဆင့်မြင့် အခြေခံအဆောက်အအုံများ၊ တက္ကသိုလ်များနှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု လုပ်ငန်းများ စုစည်းရာ ရှမ်းပြည်နယ်၏ အစည်ကားဆုံးသော မြို့ပြအချက်အချာလည်း ဖြစ်ပေသည်၊၊
[[File:3 Taunggyi (2).jpg|left|thumb|တောင်ကြီးမြို့မြင်ကွင်း (၁၉၆၁ ခုနှစ်)]]

== တောင်ကြီးမြို့သမိုင်း ==
ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်မတိုင်မီ တောင်ကြီးသည် တဲအိမ်အနည်းငယ်သာရှိသည့် ပအိုဝ်းရွာငယ်လေး တစ်ရွာဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်တွင် ပအိုဝ်းလူမျိုးများ နေထိုင်ကြသည်။ ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်ရောက်သည့်အခါ တောင်ကြီးမြို့သည် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်လာသည်။ ခရစ်နှစ် ၁၈၉၄ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှအစိုးရသည် ပထဝီအနေအထားနှင့် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အကြောင်းအရင်းများကြောင့် ၎င်းတို့၏ ရုံးကန်ကနားများအား အင်းလေးကန် အရှေ့ဘက်ကမ်းရှိ မိုင်းသောက်မြို့မှ တောင်ကြီးမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ချိန်မှ စတင်ကာ တောင်ကြီးမြို့ ပြောင်းလဲတိုးတက်လာသည်။ တောင်ကြီးမြို့မှာ ကျယ်ပြန့်‌သော ‌တောင်ကမ်းပါးယံရှိ ကုန်းပြင်မြင့်‌ပေါ်တွင် တည်ရှိရာ မြို့၏အ‌ရှေ့ဘက်စွန်းမှ အထက်ဆီသို့ အုပ်မိုး‌နေအောင် မတ်‌စောက်‌နေ‌သော ‌တောင်ကြီးကိုအစွဲပြု၍ ‌တောင်ကြီးမြို့ဟု ‌ခေါ်‌လေသည်။ ‌တောင်ထိပ်တွင် ‌စေတီ‌တော်တစ်ဆူနှင့် ထူးခြားစွာ စွန်းထွက်‌နေ‌သော ‌ကျောက်‌ဆောင် ‌ကျောက်တုံးကြီး များရှိ‌သော‌ကြောင့် မြို့သူမြို့သားများသည် ထို‌တောင်ထိပ်သို့ မကြာမကြာ သွား‌ရောက်လည်ပတ်ကြသည်။ မြို့ကို တပ်‌မြေ ဌာနကဲ့သို့ စံနစ်တကျ တည်‌ဆောက်၍ လမ်းမကြီး လမ်းငယ် အသွယ်သွယ် ‌ဖောက်လုပ်ထားသည်။ မြို့အတွက် ‌ရေကို မြို့‌တောင်ဘက်စွန်းမှ စီးဆင်းလာ‌သော ‌ချောင်းငယ်မှယူသဖြင့် သန့်ရှင်း‌သော‌ရေကိုရသည်။ အ‌နောက်စွန်းရှိ ‌တောင်ကုန်းငယ် တွင် ဘုရားတန်‌ဆောင်းများရှိသည်။ သာစည် ‌ရွှေ‌ညောင်သွား မီးရထားလမ်းဆုံမြို့ဖြစ်‌သော ‌ရွှေ‌ညောင်မြို့နှင့် ‌တောင်ကြီးမြို့ သည် ကားလမ်းအားဖြင့် ၁၂ မိုင်‌ဝေး၍၊ ‌ခြေလျင်လမ်းအားဖြင့် ၅ မိုင်မျှသာ‌ဝေးသည်။ သာစည်မြို့မှာမူ ‌တောင်ကြီးမြို့မှ ၁၀၃ မိုင်‌ဝေးသည်။
ခရစ်နှစ် ၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၀⁠၀၀ ခန့်ရှိခဲ့သည်။ ခရစ်နှစ် ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်ဦးပိုင်းများတွင် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း နယ်မြေ မငြိမ်သက်မှုများကြောင့် တောင်ကြီးမြို့သည် ဗြိတိသျှတပ်ဖွဲ့များ၏ အဓိကစခန်းဖြစ်ခဲ့သည်။ တောင်ကြီးမြို့သည်လည်း ရှမ်းပြည်နယ်၏ ရိက္ခာပံ့ပိုးရာ အချက်အချာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သော တောင်ကြီးမြို့သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် (၄၇၁၂) ပေ မြင့်သော ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း ရှမ်းရိုးမ တောင်ပေါ်တွင်တည်ရှိသည်။ မြန်မာ သက္ကရာဇ် (၁၂၀၀)ခန့်က နောင်တွင် တောင်ကြီးဟု သမုတ်မည့်နေရာ၌ ပအိုဝ်းရွာလေး တစ်ရွာ ရှိခဲ့သည်။ ထိုရွာ၏ အမည်မှာ &quot;ဒုံတောင်တီ&quot; ဟု အမည်ရသည်။ တောင်တီကို ရှမ်းအမည်ဖြင့် &quot;တွမ်တီး&quot; ဟုခေါ်သည်။ တည်ပင်(ဝါ) ကတည်ပင် ပေါက်ရာရွာဟု ဆိုလိုသည်။ ထိုရွာနှင့် အနီးတဝိုက်တွင်ပင်လုံရွာ၊ ရှမ်းရွာ၊ မိန်မြိန်ရွာနှင့် ဝါးပြားရွာ များသာ ရှိပေသည်။
၎င်းအပြင် ရေကန် လေးကန်နှင့် အင်းကြီး တစ်အင်းလည်း ရှိပေသည်။ အင်္ဂလိပ်အစိုးရသည် တောင်ကြီးမြို့ ကို မြန်မာသက္ကရာဇ် (၁၂၅၃)ခုနှစ်၊ ခရစ်နှစ် (၁၈၉၀)ပြည့်နှစ်တွင်တည်ထောင်ခဲ့ကြောင်း၊ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အင်းနှင့်ကန်များကို ပြုပြင်ဆည်ဖို့ကာ တောင်ကြီးကို မြို့တော်ဖြစ်ရန် ဖန်တီးခဲ့ကြောင်း သိရှိ မှတ်သားရသည်။ သက်ကြီး ရွယ်အို တစ်ဦး၏ ပြောပြချက် အရ မြန်မာသက္ကရာဇ် (၁၂၅၁)ခုနှစ်တွင်
တောင်ကြီးမြို့ တည်ကြောင်း မှတ်သား ရသည်။ ဤ အဆို အမိန့်များကိုအခြေခံ၍ သုံးသပ်ကြည့်ရာ အင်္ဂလိပ်တို့သည် အထက် မြန်မာပြည်ကို မြန်မာသက္ကရာဇ် (၁၂၄၇)နှစ်တွင် အခြေစိုက် နိုင်ခဲ့ပြီး၊ရှမ်းပြည်နယ်သို့ တက်လာကာ ပထမဦးစွာညောင်ရွှေမြို့နယ် မိုင်းသောက် ကျေးရွာ အေသတွင် စတင် ရုံးစိုက်ခဲ့ ပေသည်။ ထိုဒေသမှ တစ်ဖန် ယခုတောင်ကြီးမြို့ တည်ရာ ဒေသ တဝိုက်သို့ မြန်မာသက္ကရာဇ် (၁၂၅၁) ခုနှစ်ခန့်၌ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုအချိန်ကတောင်ကြီးမြို့ အရှေ့ဘက် တောင်တန်းများ ပေါ်၌ မိရဲ၊ သထုံ၊ ဝိန်ယ အစရှိသောပအိုဝ်းရွာများ ရှိသည်။ ``ဝိန်ယ´´ဟူသော အဓိပ္ပာယ်မှာ ``မြို့ဟောင်း´´ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ၎င်း၌ ရုံးစိုက်ပြီး နောက် ခရစ်နှစ် (၁၈၉၄) ခုနှစ်တွင်မှ ယခုတောင်ကြီးမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ တည်ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ဤသို့ဆိုလျှင်တောင်ကြီးမြို့၏ သက်တမ်းကား အနှစ် (၁၀၀) ကျော်ပြီဖြစ်ကြောင်း မှတ်တမ်း တင်ရမည် ဖြစ်သည်။

တောင်ကြီးမြို့နေရာသည် သက္ကရာဇ် ၁၂၀၀ ခန့်လောက်က တည်ရှိနေခဲ့သောပအိုဝ်းရွာလေး တစ်ရွာရှိခဲ့၏။ ထိုရွာ၏ အမည်မှာ ဒုံတောင်တီ ဟုခေါ် လေသည်။ ရှမ်းအသံဖြင့် တွမ်တီး ဟုခေါ်သည်။ တောင်ကျည်း၊ တွမ်းတီး၊ မြန်မာအသံ-တောင်ကြီး ဟူသည်မှာ တည်ပင်နှင့် တူသော အပင်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
အချို့သောအရပ်တွင် ကတည်ပင် ဟုလည်း ခေါ်ပါသည်။ ၎င်းအပင်ပေါက်ရာရွာဟုဆိုလိုပါ၏။ ထိုရွာနှင့် အနီးတစ်ဝိုက်တွင် ပင်လုံရွာ ၊ ရှမ်းရွာ ၊မွန်ခြိန်ရွာ နှင့် ဝါးပြားရွာ များသာ ရှိပေသည်။၎င်းအပြင် ရေကန် ၄ ကန်နှင့် အင်းကြီးတစ်အင်းလည်း ရှိသည်။ အင်္ဂလိပ် အစိုးရသည်တောင်ကြီးမြို့ကို မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၂၅၃-ခု ၊ ခရစ်နှစ် ၁၈၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် မြို့တည်ခဲ့ပေသည်။ တောင်ကြီးရွာကို မြို့တည် ပြီးထိုရွာနှင့်တဆက်တည်းဖြစ်သော ကန်များ၊ အင်းများကိုပြုပြင်ကာတောင်ကြီးမြို့ကို မြို့တော်ဖြစ်အောင်မွန်းမံခဲ့သည်-ဟု စာရေးသူ ယုဝတီမာလာသိန်းက &quot;ယုဝတီဂျာနယ်&quot;တွင် မဟာပါသာဏမုံတဝဂူ ဆောင်းပါးတွင် ရေးသားထားသည်ကိုမှတ်သားရပေသည်။

မှတ်တမ်းအရဆိုပါက တောင်ကြီးမြို့ကို တည်သည်မှာ နှစ် ၁၀၀ပင်ကျော်ခဲ့လေပြီ။ သက်ကြီးရွယ်အို တစ်ဦး ၏ ပြောပြချက်အရ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၅၁ ခုနှစ်တွင်တောင်ကြီးမြို့ကို တည်သည်ဟု မှတ်သားရပြန်သည်။ ထို့ကြောင့် တောင်ကြီးမြို့တည်သည့် ခုနှစ်နှင့် ပတ်သက်၍ ဝိဝါဒ အမျိုးမျိုးဖြစ်နေသည်။ အဖြေရှာကြည့်ရာ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၄၇-ခုနှစ်တွင် နယ်ချဲ့ အင်္ဂလိပ်တို့အထက်မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက် သဖြင့် ထိုကာလွန် ၃ နှစ်သည်နယ်ချဲ့တို့ရှမ်းပြည်ဖက်သို့တက်လာကာ မိုင်းသောက် (ညောင်ရွှေမြို့နယ်) ကိုရုံးစိုက်ခဲ့သည် ကာလဖြစ်နိုင်ပေသည်။
မိုင်းသောက်ဒေသသည် ငှက်ဖျားရှိသဖြင့် ရုံးပြောင်းရွှေ့ စိုက်မည့်နေရာကိုရှာဖွေကြပြန်ရာ ယခုတောင်ကြီးမြို့၏ အရှေ့ဘက် (ယခု ဓမ္မရတနာကျောင်း၏အရှေ့ဘက်(၂)မိုင်အကွာ) တွင် ၁၂၅၁-ခုနှစ်ခန့်၌ပြောင်းရွေ့ခဲ့ခြင်းဖြစ်နိုင်ရာသည်။ ထိုဒေသသည် ပြန့်ပြူးညီညာသဖြင့်မြို့တည်ခဲ့ခြင်းဖြစ်နိုင်ပေသည်။
ယခုတောင်ကြီးမြို့အရှေ့ဘက်ရှိ တောင်တန်းများပေါ်တွင် ထိုအချိန်ကပအိုဝ်းရွာများရှိရာ ၊ အင်္ဂလိပ်တို့က ထိုနေရာတွင် မြို့တည်လိုသဖြင့်အခြားသင့်တော်ရာနေရာသို့ ရွာပြောင်းခိုင်းသည်ဟုလည်း မှတ်သားရပေသည်။ ထိုဒေသတွင် ယခင်က မီရဲ၊ သထုံ၊ ဝိန်ယရွာများရှိရာ ဝိန်ယသည် ပအိုဝ်းဘာသာစကားဖြင့် မြို့ဟောင်းဟု အဓိပ္ပါယ်ရသဖြင့် တောင်ကြီးမြို့ဟောင်းနေရာဖြစ်နိုင်ပေသည်။ ထိုနေရာတွင် ရုံးစိုက်ပြီးမှ ခရစ်နှစ် ၁၈၉၄-ခုနှစ်တွင်ယခုတောင်ကြီးမြို့နေရာကို ပြောင်းရွေ့ မြို့တည်ခြင်းဖြစ် နိုင်ပေသည်။

ယခု မြို့မဈေးကြီး နေရာသည် ယခင်က ဦးကြီးခမ်းလော်ရွာ နေရာဟောင်းဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က မီးရဲတွင် ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသား ချိုဖာထီးအုပ်ချုပ်ခဲ့ပေသည်။ ထိုအချိန်က တောအုပ်မှာ တောင်ပိုင်းရပ်မှ ဦးဖိုးမင်းဖြစ်ပြီး ဦးဖိုးရင်မှာ နယ်အုပ်ဖြစ်သည်။ အရေးပိုင်မှာ ဦးလူတင် ဖြစ်သည်။ ဒုံတောင်တီးခေါ် တောင်ကြီးရွာကို ဦးအောင်သာက အုပ်ချုပ်လေသည်။ ထာခယ်ရွာ (ယခု ညောင်ပင်သာ) ကို ဆရာစန္တတည်ပြီး ၊နဂါးပတ်ကျောင်း ဝန်းကျင်ကို မောင်ဖာဝမ် တည်ခဲ့သည်။
အင်းသားများ ဖြစ်သည့် ဘုရားဒါယကာညွန့် ဒါယကာကျော်တို့မှာ အင်းလေးမှအင်းသားများ (ထိုအချိန်က စော်ဘွားနှင့် မတည့်သူများ) ကို လမ်းအလုပ်သမားကူလီ များအဖြစ် ခေါ်လာ ၍ကူလီကုန်းရပ် (ယခု ကူညီကုန်းရပ်) ကိုတည်ခဲ့သည်။ ဈေးပိုင်းရပ်ကို ပအိုဝ်း တိုင်းရင်းသားများဖြစ်သည့် ဇရပ်ဒကာ ဦးချုံ၊ ပဉ္စင်း ဘဖြူတို့က တည်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က တောင်ကြီးမြို့ပေါ်တွင်ကန်ဦးကျောင်း၊ မင်းကျောင်း၊ ကုန်းသာကျောင်း၊ နဂါးပတ်ကျောင်း၊ ပထမတောင်ကျောင်းကြီးသာရှိခဲ့သည်။ မင်းကျောင်း၏ ပထမဆုံးကျောင်းထိုင်ဆရာတော်မှာ မဲနယ်တောင်တန်းမှ လုံဒါရွာ ဆရာတော်ဖြစ်ပြီး ပအိုဝ်း တိုင်းရင်းသား ဖြစ်သည်ဟု မှတ်သားရလေသည်။

== လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ==
တောင်ကြီးမြို့၏ အဓိကလမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးမှာ ကားလမ်းဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်မြို့မှ မိုင် ၄၀၀ (645 Km) ကွာဝေးပြီး မန္တလေးမြို့မှ ၁၆၀ မိုင် (257 Km) အသီးသီး ကွာဝေးသည်။ တောင်ကြီးမြို့အား ဖြတ်သန်းသော ရထားလမ်းကို ၁၉⁠၉၅ ခုနှစ်မှသာ ဖောက်လုပ်ခဲ့သည်။ သို့ပေမယ့် လက်ရှိတွင် ခရီးသည်များအတွက် ဝန်ဆောင်မှုများ မရှိပါ။ ရထားနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ အခြားဒေသများသို့ သွားရောက်လိုသော ခရီးသည်များသည် တောင်ကြီးမြို့နှင့် ၁၂ မိုင်အကွာရှိ ရွှေညောင်မြို့တွင် သွားရောက် စီးနင်းရသည်။ အနီးဆုံးလေဆိပ်မှာ ၂၄ မိုင်အကွာရှိ ဟဲဟိုးမြို့တွင် တည်ရှိသည်။

ယခုအခါ တောင်ကြီးမှ ဆီဆိုင် ၊ ဆိုက်ခေါင် သို့ ပြေးဆွဲသော ရထားခရီးစဉ်ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။ သို့သော် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ကောင်းမွန်လာပြီဖြစ်သဖြင့် တောင်ကြီးဈေးနေ့တွင်သာ ပြေးဆွဲ ပေးလျက်ရှိသည်။

== ယဉ်ကျေးမှု ==
[[File:Balloon festival - panoramio (1).jpg|thumb|တောင်ကြီး တန်ဆောင်တိုင်]]
တောင်ကြီးမြို့တွင် မူလဒေသခံ ပအိုဝ်းလူမျိုးနှင့် အင်းသားလူမျိုးများအပြင် ရှမ်းနှင့် ဗမာလူမျိုးများ အဓိကနေထိုင်ကြသည်။ အခြား ဒေသခံတိုင်းရင်းသားများနှင့် တရုတ်၊ မူဆလင်နှင့် ဂေါ်ရခါး(နေပါလီ)လူမျိုးများကိုလည်း တွေ့နိုင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခြားဒေသများနည်းတူ တောင်ကြီးမြို့ခံအများစုသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များဖြစ်ကြပြီး ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများကို မြို့အနှံ့တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ 

ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင် အတော်များ⁠များလည်း တောင်ကြီးမြို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ရိုမန်ကသလစ်နှင့် ဘက်တစ်ဘုရားရှိခိုးကျောင်းများ ရှိသည်။ တောင်ကြီးမြို့တွင် ဗလီကျောင်းလေးကျောင်းရှိပြီး မူဆလင်အများစုမှာ မြို့ဦးဗလီ၊ အလယ်ဗလီနှင့် တောင်ဗလီသို့ သွားရောက် ဝတ်ပြုကြသည်။ ပန်းသေးတရုတ်များမှာမူ ပန်းသေးဗလီကျောင်းသို့ သွားကြလေ့ရှိသည်။ တရုတ်လူမျိုးများ ကိုးကွယ်သည့် တရုတ်ဘုရားကျောင်း အနည်းငယ်လည်း တည်ရှိသည်။ [[File:Kwan Yin Si Hpaya Kyaung, Taunggyi.JPG|thumb|ကွမ်ရင်စီဘုရားကျောင်း]]

တောင်ကြီးမြို့သည် နယ်လှည့်ခရီးသည်များအကြား လူသိများ ကျော်ကြားသည့် မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ ၅ ရက်လျှင် တစ်ကြိမ်ကျရောက်သည့် ဈေးနေ့တွင် ရွာနီးချုပ်စပ်မှ တောင်သူဈေးသည်များနှင့် စည်ကားသိုက်မြိုက်စမြဲဖြစ်သည်။ မြို့ပြအင်္ဂါပီပြင်လာသည့်အလျှောက် ဤအငွေ့အသက်များ တဖြည်းဖြည်း မှေးမှိန်စပြုလာပြီဖြစ်သည်။ အနီးဝန်းကျင်ရှိ ရွာများတွင်မူ စည်ကားသည့် ဈေးနေ့မြင်ကွင်းကို တွေ့ရှိနိုင်ပါသေးသည်။ 

တောင်ကြီးမြို့နှင့် မနီးမဝေးတွင် တည်ရှိသည့် အင်းလေးကန်တွင် တမူထူးခြားသည့် အင်းသားယဉ်ကျေးမှုကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ တော်သလင်းလတွင် ကျင်းပသည့် တန်ခိုးတော်ရှင် ဖောင်တော်ဦးဘုရားပွဲတော်သည် လူတိုး၍ပင်မပေါက်သည့် ဘုရားပွဲဖြစ်သည်။ ပင်းတယဂူသည်လည်း လူသွားများသည့် နေရာတခုဖြစ်သည်။ တောင်ကြီးအနီးရှိ မွေတော်ကက္ကူဘုရားတွင် ၁၆ ရာစုတွင် တည်ထားကိုးကွယ်သော ရှေးဟောင်းစေတီပုထိုးများအား ဖူးမြော်ကြည်ညိုနိုင်သည်။ ရွှေဘုန်းပွင့်စေတီ၊ မြစိမ်းတောင်၊ ရပ်တော်မူဘုရား၊ မုံတဝဂူ စသည်တို့မှာလည်း နာမည်ကျော် ဘုရားများဖြစ်ကြသည်။ 

တောင်ကြီးမြို့သည် ရှမ်းပြည်နယ်၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည်နှင့်အညီ ပြည်နယ်အစိုးရရုံးများ၊ အရှေ့ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ်၊ [[တောင်ကြီးပညာရေးကောလိပ်]]၊ [[တောင်ကြီးတက္ကသိုလ်]]၊
[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(တောင်ကြီး)|နည်းပညာတက္ကသိုလ်]]၊ [[ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(တောင်ကြီး)|ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်]]၊ [[ဆေးတက္ကသိုလ် (တောင်ကြီး)|ဆေးတက္ကသိုလ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်]] စသည့် အရေးပါသည့် ဌာနများ၊ ရုံးများ တည်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://blog.taunggyicherryland.com/ |accessdate=17 January 2021 |archivedate=14 August 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200814161246/http://blog.taunggyicherryland.com/ }}&lt;/ref&gt;

‌တောင်ကြီးမြို့တွင် အစိုးရရုံးများ၊ အင်္ဂလိပ် မြန်မာ အထက် 
တန်း‌ကျောင်းများ၊ မူလတန်း‌ကျောင်းများ၊ ‌ဆေးရုံ၊ ‌ဟော်နန်းနှင့် 
ခမ်းနား‌သော တိုက်တာအ‌ဆောက်အအုံများရှိသည်။ မြို့‌မြောက် 
ပိုင်းရှိ‌ဈေးကြီးမှာ အထူးပင်သန့်ရှင်းသည့်ပြင် မုန်လာ၊ မုန်ညင်း၊ အာလူး၊ ကြက်သွန်စ‌သော ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ လတ်ဆတ်‌သော ကြက်ဥနှင့် ‌ညောင်‌ရွှေ အင်း‌လေးဘက်မှ ငါးများကို 
ထို‌ဈေးကြီးတွင် ဝယ်ယူရရှိနိုင်‌ပေသည်။ ၅ ရက် တစ်‌ဈေး 
ကျ‌ရောက်‌သော‌နေ့တွင် နယ်မှလာ‌ရောက်‌ရောင်းဝယ်ကြသဖြင့် 
အထူးပင် စည်ကား‌လေသည်။ ‌တောင်ကြီးမြို့မှ မြန်မာနိုင်ငံ 
အခြားမြို့များသို့ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ဂျင်း၊ အာလူး၊ သနပ်ဖက်များကို မီးရထားလမ်း၊ ကားလမ်းနှင့် ‌လေ‌ကြောင်းဖြင့် 
တင်ပို့သည်။ 

အ‌ရှေ့ဘက်ရှိ ‌တောင်ကျစမ်း‌ချောင်းမှ‌ရေကို ‌ရေလှောင်ကန်ကြီး ၂ ခုမှတစ်ဆင့် ပြွန်လုံးများဖြင့် တစ်မြို့လုံး အတွက် ‌သောက်‌ရေပို့‌ပေးသည်။ ‌တောင်ကြီးမြို့၏ လူဦး‌ရေမှာ ၂၀၁၇ ခုနှစ် အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန၏ စာရင်းအရ ၂၄၆,၆၇၅ ‌ယောက် ဖြစ်သည်။ 
 

{{Panorama
|image   = File:Taung Gyi Pano from Shwe Phone Pwint2.jpg
|height  = 130
|alt     = ရွှေဘုန်းပွင့်ဘုရားတောင်ပေါ်မှမြင်ရသော တောင်ကြီးမြို့ မြင်ကွင်း
|caption = ရွှေဘုန်းပွင့်ဘုရားတောင်ပေါ်မှမြင်ရသော တောင်ကြီးမြို့ မြင်ကွင်း
}}

== ပညာရေး ==

=== အခြေခံပညာ ===
တောင်ကြီးမြို့တွင် အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းပေါင်း ၁၂ ကျောင်း ရှိသည်။ 

=== အဆင့်မြင့်ပညာ ===

* [[တောင်ကြီးတက္ကသိုလ်]]
* [[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(တောင်ကြီး)]]
* [[ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(တောင်ကြီး)]]
* [[ဆေးတက္ကသိုလ် (တောင်ကြီး)]]
*အားကစားနှင့်ကာယပညာသိပ္ပံ(တောင်ကြီး)

== ကျန်းမာရေး ==

=== အစိုးရဆေးရုံများ ===

* စဝ်စံထွန်း အထွေထွေရောဂါကု ဆေးရုံကြီး
* တောင်ကြီး မိခင်နှင့်ကလေးဆေးရုံ 
*တောင်ကြီး တက္ကသိုလ်ဆေးရုံ&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.pyithuhluttaw.gov.mm/question-2198 |accessdate=1 January 2019 |archivedate=1 January 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190101100918/https://www.pyithuhluttaw.gov.mm/question-2198 }}&lt;/ref&gt;
* အဆုတ်ရောဂါကုဆေးရုံ

== အားကစား ==
[[တောင်ကြီး အားကစားကွင်း]]သည် ဘက်စုံသုံးအားကစားကွင်း တစ်ခုဖြစ်ပြီး တောင်ကြီးမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ အဆိုပါ အားကစားကွင်းသည် [[ကမ္ဘောဇ ဘောလုံးအသင်း|ရှမ်းယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း]]၏ အိမ်ကွင်းလည်း ဖြစ်သည်။ အဆိုပါဘောလုံးအသင်းသည် ၂၀၀၇ ခုနှစ် မြန်မာပရီးမီးယားလိဂ်ပြိုင်ပွဲတွင်လည်း ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ကစားခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် [[မြန်မာ နေရှင်နယ် လိဂ်|မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်]]စတင် ကျင်းပစဉ်ကတည်းကပင် ပါဝင်ခဲ့သော အသင်းတစ်သင်းဖြစ်ပြီး ရှမ်းပြည်နယ်ကို ကိုယ်စားပြုသော အသင်းလည်းဖြစ်သည်။ 

== ဓာတ်ပုံများ ==
&lt;gallery&gt;
ဖိုင်:St. Josephs Cathedral Taunggyi.jpeg|St. Josephs ဝတ်ပြုကျောင်းကြီး
ဖိုင်:Shwe Bone Pwint Pagoda, Taunggyi,Shan.jpg|၂၀၁၈ ခုနှစ် တောင်ကြီးမြို့
ဖိုင်:Sikh Taunggyi.JPG|Sikh ဝတ်ပြုကျောင်းကြီး
ဖိုင်:University of Medicine, Taunggyi-2.jpg|[[ဆေးတက္ကသိုလ် (တောင်ကြီး)]]
ဖိုင်:TU Taunggyi.jpg|[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(တောင်ကြီး)]]
ဖိုင်:Sulamani Pagoda - Taunggyi.jpg|စူဠာမုဏိလောကချမ်းသာစေတီတော်
&lt;/gallery&gt;

== ကိုးကား ==

&lt;references/&gt;
* မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၅)။
* မြန်မာပြည်ဖွားဂေါ်ရခါး၊   ရေး-မေမြို့ချစ်ဆွေ၊   ၂၀၀၀ ခုနစ်ထုတ်
&lt;br /&gt;
{{ရှမ်းပြည်နယ်}}
{{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]]
[[Category:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မြို့များ]]</text>
      <sha1>a20vor8eg8xlkp7jugfvxj9hdotghng</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ငှက်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3481</id>
    <revision>
      <id>1030579</id>
      <parentid>834283</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T04:24:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105478" sha1="m70s76d2rzc3j53ysu940pdxve76ez9" xml:space="preserve">{{Automatic taxobox
| name = ငှက်
| fossil_range = &lt;br /&gt;{{fossilrange|121|0|[[:en:Early Cretaceous|Early Cretaceous]] ([[:en:Aptian|Aptian]]) – [[:en:Holocene|present]],&lt;ref name=divergence&gt;{{Cite journal | last1 = Lee | first1 = Michael SY | last2 = Cau | first2 = Andrea | last3 = Naish | first3 = Darren | last4 = Dyke | first4 = Gareth J. | date = May 2014 | title = Morphological Clocks in Paleontology, and a Mid-Cretaceous Origin of Crown Aves | journal = Systematic Biology | publisher = Oxford Journals | doi = 10.1093/sysbio/syt110 | volume=63 |issue=1 | pages=442–449 | pmid=24449041| url = https://academic.oup.com/sysbio/article-pdf/63/3/442/9164850/syt110.pdf }}&lt;/ref&gt; 121–0 [[:en:Year#SI prefix multipliers|Ma]]| | earliest=160.8}}
| image = &lt;imagemap&gt;
File:Bird Diversity 2013.png|300px
rect 0 0 333 232 [[:en:Red-crested turaco|Red-crested turaco]]
rect 0 232 333 470 [[:en:Steller's sea eagle|Steller's sea eagle]]
rect 0 696 333 470 [[:en:Rock dove|Rock dove]]
rect 0 928 333 700 [[:en:Southern cassowary|Southern cassowary]]
rect 0 1160 333 930 [[:en:Gentoo penguin|Gentoo penguin]]
rect 0 1392 333 1160 [[:en:Bar-throated minla|Bar-throated minla]]

rect 666 0 333 232 [[:en:shoebill|shoebill]]
rect 666 232 333 470 [[:en:grey crowned crane|grey crowned crane]]
rect 666 696 333 470 [[:en:Anna's hummingbird|Anna's hummingbird]]
rect 666 928 333 700 [[:en:rainbow lorikeet|rainbow lorikeet]]
rect 666 1160 333 930 [[:en:grey heron|grey heron]]
rect 666 1392 333 1160 [[:en:Eurasian eagle-owl|Eurasian eagle-owl]]

rect 999 0 666 232 [[:en:white-tailed tropicbird|white-tailed tropicbird]]
rect 999 232 666 470 [[:en:Indian peafowl|Indian peafowl]]
rect 999 696 666 470 [[:en:Atlantic puffin|Atlantic puffin]]
rect 999 928 666 700 [[:en:American flamingo|American flamingo]]
rect 999 1160 666 930 [[:en:blue-footed booby|blue-footed booby]]
rect 999 1392 666 1160 [[:en:keel-billed toucan|keel-billed toucan]]
&lt;/imagemap&gt;
| display_parents = 15
| taxon = Aves
| authority = [[ကားလ် လင်းနီးယပ်]] ([[:en:Carl Linnaeus|Linnaeus]]), [[:en:10th edition of Systema Naturae|1758]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://taxonomicon.taxonomy.nl/TaxonTree.aspx?id=80129&amp;tree=0.1 | title=Systema Naturae 2000 / Classification, Class Aves | accessdate=11 June 2012 | last=Brands | first=Sheila | date=14 August 2008 | work=Project: The Taxonomicon | archive-date=5 May 2008 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080505214909/http://taxonomicon.taxonomy.nl/TaxonTree.aspx?id=80129&amp;tree=0.1 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| subdivision_ranks = Extant [[:en:Order (biology)|orders]] and temporal range
| subdivision = {{show
|1=See orders
|2=
* Infraclass [[:en:Palaeognathae|Palaeognathae]]
** Superorder Struthionimorphae
*** [[အာဖရိကတိုက်မှ ငှက်ကုလားအုတ်ကြီးများ|Struthioniformes]] (Ostrichs) – 58?–0 Mya, Late [[:en:Paleocene|Paleocene]]?–[[:en:Holocene|present]]
** Superorder [[:en:Notopalaeognathae|Notopalaeognathae]]
*** [[တောင်အမေရိကတိုက်မှ ငှက်ကုလားအုတ်ပုများ|Rheiformes]] (Rheas) – 56–0 Mya, Late [[:en:Paleocene|Paleocene]]–present
*** [[:en:Tinamiformes|Tinamiformes]] (Tinamous) – 10–0 Mya, Middle [[:en:Miocene|Miocene]]–present
*** [[ဩစတြေးလျတိုက်မှ ငှက်ကုလားအုတ်ပုများ|Casuariiformes]] (Casowaries and Emus) – 58.7–0 Mya, Late [[:en:Paleocene|Paleocene]]–present
*** [[:en:Apterygiformes|Apterygiformes]] (Kiwis) – 23.03–0 Mya, Early [[:en:Miocene|Miocene]]–present
* Infraclass [[:en:Neognathae|Neognathae]]
** Superorder [[:en:Galloanserae|Galloanserae]]
*** [[ဒေါင်း၊ ရစ်နှင့် အလားတူငှက်များ|Galliformes]] (Gamebirds) – 45–0 Mya, Middle [[:en:Eocene|Eocene]]–present
*** [[ဟင်္သာ၊ တောဘဲနှင့် အလားတူငှက်များ|Anseriformes]] (Waterfowl) – 71–0 Mya, Late [[:en:Cretaceous|Cretaceous]] ([[:en:Maastrichtian|Maastrichtian]])–present
** Superorder [[:en:Neoaves|Neoaves]]
*** [[:en:Phoenicopteriformes|Phoenicopteriformes]] (Flamingos) – 50–0 Mya, Early [[:en:Eocene|Eocene]]–present
*** [[ထန်းစေ့မှုတ်နှင့် အလားတူငှက်များ|Podicipediformes]] (Grebes) – 25–0 Mya, Late [[:en:Oligocene|Oligocene]]–present
*** [[ခို၊ ချိုးနှင့် အလားတူငှက်များ|Columbiformes]] (Pigeons and doves) – 23.03–0 Mya, Early [[:en:Miocene|Miocene]]–present
*** [[:en:Mesitornithiformes|Mesitornithiformes]] (Mesites) – No fossil records
*** [[:en:Pterocliformes|Pterocliformes]] (Sandgrouse) – 33.9–0 Mya, Late [[:en:Oligocene|Oligocene]]–present
*** [[ပျံလွှားနှင့် အလားတူငှက်များ|Apodiformes]] (swifts, treeswifts and hummingbirds) – 52–0 Mya, Early [[:en:Eocene|Eocene]]–present
*** [[:en:Caprimulgiformes|Caprimulgiformes]] (Nightjars, nighthawks, potoos, oilbirds, frogmouths and owlet-nightjars) – 59.2–0 Mya, Middle [[:en:Paleocene|Paleocene]]–present
*** [[မိုးဆောင်းငှက်|Cuculiformes]] (Cuckoos, anis, etc) – 34–0 Mya, Late [[:en:Miocene|Miocene]]–present
*** [[:en:Otidiformes|Otidiformes]] (Bustards, floricans, etc) – 13–0 Mya, Middle [[:en:Miocene|Miocene]]–present
*** [[:en:Musophagiformes|Musophagiformes]] (Turacos and go-away-birds) – 24–0 Mya, Late [[:en:Oligocene|Oligocene]]–present
*** [[:en:Opisthocomiformes|Opisthocomiformes]] (Hoatzin) – 33.9–0 Mya, Late [[:en:Eocene|Eocene]]–present
*** [[ကြိုးကြာ၊ ရေကြက်ဒုံနှင့် အလားတူငှက်များ|Gruiformes]] (Cranes, crakes, rails, wood-rails, flufftails, gallinules, limpkins, trumpeters, finfoots and sungrebes) – 66–0 Mya, Late [[:en:Cretaceous|Cretaceous]] ([[:en:Maastrichtian|Maastrichtian]])–present
*** [[စင်ရော်၊ ရေညှောင့်ကောင်နှင့် အလားတူငှက်များ|Charadriiformes]] (Plovers, crab plovers, lapwings, seagulls, puffins, auks, sandipipers, buttonquails, stilts, avocets, ibisbills, woodcocks, skuas, etc) – 75–0 Mya, Late [[:en:Cretaceous|Cretaceous]] ([[:en:Campanian|Campanian]])–present
*** [[:en:Gaviiformes|Gaviiformes]] (Loons) – 70–0 Mya, Late Cretaceous (Maastrichtian)–present
*** [[ပင်လယ်ပြင်တွင် နေထိုင်ကျက်စားသောငှက်များ|Procellariiformes]] (petrels, storm petrels, albatrosses and diving petrels) – 33.9–0 Mya, Early [[:en:Oligocene|Oligocene]]–present
*** [[:en:Sphenisciformes|Sphenisciformes]] (penguins) – 62–0 Mya, Early [[:en:Paleocene|Paleocene]]–present
*** [[ဗျိုင်းနှင့် အလားတူငှက်များ|Ciconiiformes]] (storks, openbills and jabirus) – 30–0 Mya, Early [[:en:Oligocene|Oligocene]]–present
*** [[:en:Suliformes|Suliformes]] (boobies, gannets, frigatebirds, cormorants, shags and anhingas) – 90–0 Mya, Late [[:en:Cretaceous|Cretaceous]] ([[:en:Turonian|Turonian]])–present
*** [[ငှက်ကြီးဝန်ပိုနှင့် အလားတူငှက်များ|Pelecaniformes]] (pelicans, ibises, shoebills, egrets, herons, etc) – 66–0 Mya, Late [[:en:Cretaceous|Cretaceous]] ([[:en:Maastrichtian|Maastrichtian]])–present
*** [[:en:Eurypygiformes|Eurypygiformes]] (sunbitterns and kagu) – 56–0 Mya, Late [[:en:Paleocene|Paleocene]]–present
*** [[:en:Phaethontiformes|Phaethontiformes]] (tropicbirds) – 58.7–0 Mya, Late Paleocene–present
*** [[:en:Cathartiformes|Cathartiformes]] (New World vultures) – 41–0 Mya, Middle [[:en:Eocene|Eocene]]–present
*** [[စွန်၊ လင်းတနှင့် အလားတူငှက်များ|Accipitriformes]] (eagles, Old World vultures, secretary-birds, hawks, harriers, etc) – 47–0 Mya, Late Eocene–present
*** [[ဇီးကွက်|Strigiformes]] (owls) – 30–0 Mya, Early [[:en:Oligocene|Oligocene]]–present
*** [[:en:Coliiformes|Coliiformes]] (mousebirds) – ~65–0 Mya, Early [[:en:Paleocene|Paleocene]]–present
*** [[:en:Leptosomiformes|Leptosomiformes]] (cuckoorollers) – No fossil record
*** [[ထပ်တယူငှက်|Trogoniformes]] (trogons and quetzals) – 49–0 Mya, Early [[:en:Eocene|Eocene]]–present
*** [[:en:Bucerotiformes|Bucerotiformes]] (hornbills, hoopoes and wood-hoopoes) – ~40–0 Mya, Middle Eocene–present
*** [[ပိန်ညင်းနှင့် အလားတူငှက်များ|Coraciiformes]] (rollers, bee eaters, todys, kingfishers, etc) – 41.2–0 Mya, Middle Eocene–present
*** [[သစ်တောက်ငှက်နှင့် အလားတူငှက်များ|Piciformes]] (woodpeckers, flickers, toucans, aracaris, motmots, etc) – 56–0 Mya, Early Eocene–present
*** [[:en:Cariamiformes|Cariamiformes]] (seriema) – 66–0 Mya, Late [[:en:Cretaceous|Cretaceous]] ([[:en:Maastrichtian|Maastrichtian]])–present
*** [[ဖယ်ကွန်သိမ်းနှင့်အလားတူ ငှက်များ|Falconiformes]] (falcons and caracaras) – 50–0 Mya, Early [[:en:Eocene|Eocene]]–present
*** [[ကြက်တူရွေး|Psittaciformes]] (parrots and cockatoos) – 50–0 Mya, Early Eocene–present
*** [[စာကလေးနှင့် အလားတူငှက်များ|Passeriformes]] (passerines) – 52.5–0 Mya, Early Eocene–present
}}
| synonyms = * Neornithes &lt;small&gt;Gadow, 1883&lt;/small&gt;
}}

[[ကျောရိုးရှိ သတ္တဝါ]]များ [[မျိုးပေါင်းစု]]ဝင် '''ငှက်''' [ [[မျိုးပေါင်း|မျိုးပေါင်း(မျိုးဂိုဏ်း)]] — '''Aves ''(အာဗဲစ်)''''' ] သည် အမွှေးအတောင်ရှိ၍ အတောင်ပံ နှစ်ဖက်ရှိသော [[သွေးနွေးသတ္တဝါ]]အမျိုးအစားများ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော် အားလုံး ပျံသန်းနိုင်စွမ်း မရှိကြပေ။ အချို့ငှက်များသည် အလွန်အပြေးသန်သူများဖြစ်ကြပြီး အချို့ကတော့ အလွန်ရေကူး ကျွမ်းကျင်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ ငှက်သည် [[ကျောရိုးရှိသတ္တဝါ]]ဖြစ်ပြီး ဥ,ဥတတ်သော သတ္တဝါအမျိုးအစားလည်း ဖြစ်သည်။ ဥက ပေါက်ဖွားလာသော ကလေးငယ်များကို စောင့်ရှောက်လေ့ ရှိကြသည်။

အသက်ရှင်နေထိုင်လျက် ရှိသော ငှက်အမျိုးကွဲပေါင်း ၁၀၀၀၀ ကျော်ရှိပြီး ကျောရိုးရှိသတ္တဝါများတွင် မျိုးကွဲအများဆုံးရှိသော တက်ထရာပေါ့ဒ်(tetrapod) အမျိုးအစားလည်းဖြစ်သည်။ သူတို့သည် အာတိတ်မှ အန္တာတိတ်အထိ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် (ecosystems) အမျိုးမျိုးတွင် ပျံနှံ့နေထိုင်ကြသည်။ ငှက် များ၏ အရွယ်အစားမှာ ၅ စင်တီမီတာ(၂ လက်မ)မျှသာရှိသော [[ပဒူငှက်|ဘီးဟမ်းမင်းငှက်]] (Bee Hummingbird) မှသည် ၂.၇ မီတာ(၉ ပေ) အထိရှည်သော [[ငှက်ကုလားအုတ်]]အထိရှိသည်။ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းမှတ်တမ်းများအရ ငှက်များသည် သယ်ယိုပေါ့ဒ် ဒိုင်နိုဆောများမှ ဂျူရက်ဆစ်အချိန်ကာလမှ စ၍ဆင်းသက်လာသည်ဟု ခန့်မှန်းနိုင်ပြီး နှစ်ပေါင်း သန်း ၁၅၀ မှ သန်း၂၀၀ ခန့်တွင်ဖြစ်သည်။ နိခါတကဗေဒပညာရှင်အများစုက ငှက်တို့သည် Cretaceous–Tertiary မျိုးတုံးခြင်း အဖြစ်အပျက်အတွင် အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ခဲ့သော [[ဒိုင်နိုဆော]]တို့၏ တစ်ခုတည်းသော အဆက်အနွယ်များအဖြစ် ယူဆကြသည်။

[[File:Phalacrocorax-auritus-007.jpg|thumb|right|Double-crested cormorant (Phalacrocorax auritus)]]

== ငှက်လောက ==
ကျွန်ုပ်တို့သည် ငှက်များကို နေ့စဉ်တွေ့မြင်နေကြရသော်လည်း ငှက်၏အကြောင်းကို နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ် မသိကြပေ။ အလွန်ရှေးကျသောခေတ်က ငှက်များသည် [[ဖွတ်]]၊ [[ပုတက်]]တို့ကဲ့သို့သော တွားသွားကောင်များနှင့် တူသည်ဟုဆိုလျှင် ယုံနိုင်ဖွယ်ရာ ရှိမည် မဟုတ်ချေ။ ထိုကြောင့် ငှက်အကြောင်းကို ဖတ်ရှုလေ့လာခြင်းအားဖြင့် ငှက်လောက၏ စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ၊ မှတ်သားဖွယ်ရာ အချက်များကိုပို၍ သိရှိလာနိုင်မည် ဖြစ်ပေသည်။

== ငှက် ==
ငှက်သည် အမွှေးအတောင်ရှိသော ကျောရိုးရှိသတ္တဝါဖြစ်၏။ သို့သော် အခြားကျောရိုးရှိသတ္တဝါများဖြစ်သော [[တွားသွားသတ္တဝါ]]၊ [[နို့တိုက်သတ္တဝါ]]တို့နှင့်ကား မတူချေ။ ထိုတွားသွားသတ္တဝါနှင့် နို့တိုက်သတ္တဝါတို့တွင် အရေပြား၌ အကြေးခွံနှင့် အမွှေးအမှင်တို့ ရှိကြသည်။ ငှက်မှာမူ လေထဲတွင် ပျံသန်းရသော တိရစ္ဆာန် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အရေပြားမှ အမွှေးအတောင်များ ဆန်းကြယ်စွာ ပေါက်လျက်ရှိသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ငှက်မျိုးပေါင်းမှာ ၁၃ဝဝဝ နှင့် ၁၄ဝဝဝ အကြားတွင် ရှိသည်။ ငှက်တို့ကို ([[မျိုးစိတ်]]၊ [[မျိုးစု]]၊ [[မျိုးရင်း]]၊ [[မျိုးစဉ်]]၊ [[မျိုးပေါင်း]])ဟူ၍ အဆင့်ဆင့် ခွဲခြား ထားသည်။ ဤသို့ ခွဲခြား၍ကြည့်လိုက်သော်၊ ငှက်မျိုးပေါင်းသည် ကျောရိုးရှိ မျိုးပေါင်းစုတွင် အပါအဝင် ဖြစ်သည်ကို တွေ့ရလေသည်။ 
*ငှက်အမျိုးပေါင်း(မျိုးစိတ်ပေါင်း) '''၈၆၀၀'''-ကျော်အား မျိုးစု '''၁၆၀၀'''-ခု၊ မျိုးရင်း '''၁၅၅'''-ခု၊ မျိုးစဉ် '''၂၇'''-ခု၊ မျိုးပေါင်း '''၁'''-ခု အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။

== တွားသွားရာမှ မိုးသို့ပျံခြင်း ==
သို့ရာတွင် သိပ္ပံသုတေသီတို့၏အလို၌ ငှက်၏ မူလဘူတသည် တွားသွားသတ္တဝါတို့ပင် ဖြစ်မည်ဟုဆိုကြလေသည်။ ကမ္ဘာဦး ရှေးပဝေသဏီခေတ်က ရှိခဲ့ဘူးသော ငှက်၏ စကယ်လီတန်တို့ကို မြေအောက်မှ တူးဖော်ရရှိသောအခါ ထိုကမ္ဘာဦးငှက်များသည် တွားသွားတတ်သော ဖွတ်၊ ပုတတ်တို့၏ ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထိုငှက်တို့၏ နှုတ်သီး၌ [[သွား]]များပါရှိသည်။ တောင်ပံ၌လည်း လက်ချောင်းများရှိကြသည်။ ဤသည်ကို ထောက်ရှု၍ ယခုခေတ်ငှက်သည် တွားသွားသတ္တဝါနှင့်တူသည့် ရှေးခေတ် ငှက်ကြီးများမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ယခုခေတ်ငှက်တို့၏ နေထားသွင်ပြင်တို့ ပြောင်းလဲလာရခြင်းများမှာ ငှက်တို့သည် အတောင်ကိုအသုံးပြု၍ လေထဲ၌ ပျံသန်းတက်လာခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။

== ငှက်သည် အဘယ်ကြောင့် ပျံနိုင်သနည်း ==
သဘာဝသည် ငှက်၏ ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းကို ကောင်းကင်၌ ပျံသန်းနိုင်စေရန် ဖန်တီးထား၏။ ငှက်၏ စကယ်လီတန်တို့ကို ကြည့်လေ။ ငှက်ရိုးတို့သည် ကျစ်လျစ်၏။ အခေါင်းရှိ၏။ ပေါ့ပါး၏။ ငှက်ကျောရိုး အဆစ်များသည် ပေါင်းစပ်နေသဖြင့် ကျောရိုးသည် မြီးထူးရိုးနှင့်လည်း နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်တည်ရှိသည်။ ထို့ပြင် အခြားအရိုးတို့မှာ ငှက်၏ကိုယ်ထည်တစ်ခုလုံး အပေါ်၌ ပေါင်းကူးကဲ့သို့ အထပ်ထပ်ဖွဲ့၍ နေသဖြင့် ကိုယ်ထည်မှာ တောင့်တင်းခိုင်မာပါလျက်နှင့် ပေါ့ပါး၍ နေပေသည်။ လေယာဉ်ပျံတွင် လေးလံသော စက်ကိရိယာနှင့် ခရီးသည်တို့ကို ဟန်ချက်အနီးအနားတဝိုက်၌ ထားရှိရသည်။ ထို့အတူ ငှက်၏ လေးလံသော ခန္ဓာအစိတ်အပိုင်းပါသည့် ကိုယ်ထည်တစ်ခုလုံးသည် ဟန်ချက်တဝိုက်၌သာ တည်ရှိသည်။ ပေါ့ပါးသော အင်္ဂါများကို ဦးခေါင်း၊ အမြီး၊ အတောင်နှင့် ခြေထောက်တို့ကား ဟန်ချက်ဖြင့် ဝေးရာတွင် တည်ရှိပေသည်။ ထိုပေါ့ပါးသည့် အင်္ဂါများကို လှုပ်ရှားစေသော အသားစိုင်မှာ ကိုယ်ထည်နှင့်သာ ဆက်စပ်လျက်ရှိပေသည်။ အသားစိုင် အများဆုံးအပိုင်းမှာ ပေါင်ပိုင်းသာဖြစ်၍ ငှက်ကိုယ်ထည်၏ ဟန်ချက်နှင့် နီးကပ်စွာ တည်ရှိနေသည်။ ပေါင်အောက်ဘက်ရှိ ခြေတံမှာ သေးသွယ်ရှည်လျားသော အရိုးချောင်းဖြစ်သည်။ ထိုအရိုးနှင့် ခြေချောင်းကလေးများသည် ဆက်နေသည်။ ခြေပိုင်း၌ အများအားဖြင့် အမွှေးအတောင် မရှိချေ။

ငှက်တောင်မှာ စင်စစ်အားဖြင့် တွားသွားသတ္တဝါနှင့် နို့တိုက်သတ္တဝါတို့၏ ရှေ့လက်ဖျားများဖြစ်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ပျံသန်းနိုင်ရန်အတွက် တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ပြောင်းလဲနေခြင်းသာ ဖြစ်၏။ တောင်ပံတို့ကို ခတ်နိုင်စေရန် ရင်အုပ်ရှိ ကြွက်သားတို့သည် ကြီးထွားလျက် ရှိ၏။ ထိုရင်အုပ်သားမှာလည်း ကိုယ်ထည်၏ ဟန်ချက်အနီး၌ပင် တည်ရှိသည်။ အသုံးမလိုသော လက်ကောက်ဝတ်ရိုးနှင့် လက်ဝါးရိုးတို့သည် ပူးပေါင်းလျက်၊ လက်ချောင်းတစ်ချောင်းသာလျှင် ထင်ရှားစွာ ကျန်ရစ်သည်။

== ငှက်နှင့် တွားသွားသတ္တဝါတို့၏ ခြားနားချက် ==
တွားသွားသတ္တဝါတို့သည် [[သွေးအေးသတ္တဝါ]]များ ဖြစ်ကြ၏။ နို့တိုက်သတ္တဝါတို့မှာ သွေးနွေးသတ္တဝါများဖြစ်သည်။ သို့သော် ငှက်သည် တွားသွားရမည့်ဘဝမှ ကောင်းကင်၌ ပျံသန်းရသည့်ဘဝသို့ ရောက်လာသောအခါ [[နို့တိုက်သတ္တဝါ]]ကဲ့သို့ သွေးနွေးသတ္တဝါ ဖြစ်ခဲ့လေသည်။ သွေးနွေးသတ္တဝါတို့၌ အပူရှိန် တစ်သမတ်တည်း ရှိကြသည်။ သွေးအေးသတ္တဝါတို့ကား ပတ်ဝန်းကျင် အပူအအေးကို လိုက်၍ အပူရှိန် ပြောင်းလဲတတ်သည်။ ဆောင်းတွင်း၌ သွေးအေးသတ္တဝါတို့သည် လေးလံ 
ထိုင်းမှိုင်းလာကြသည်။ ငှက်တို့ကား အစဉ်သဖြင့် ပျံသန်းလှုပ်ရှားရသူများဖြစ်၍ လေးလံထိုင်းမှိုင်းသော သဘာဝနှင့် သဟဇာတ မဖြစ်ချေ။

ငှက်တို့သည် သွေးနွေးသတ္တဝါများ ဖြစ်လာကြသဖြင့် သူတို့၏ အမူအကျင့် အလေ့အထလည်း ပြောင်းလဲလာရသည်။ ငှက်ဥနှင့် ငှက်ငယ်များအတွက် အပူချိန်သည် တစ်သမတ်တည်း ညီရမည်ဖြစ်၍ ငှက်တို့သည် [[အသိုက်]]လုပ်ရသည်။ ဥအုပြီးနောက် ဝပ်ရသည်။ သွေးနွေးသတ္တဝါ ဖြစ်သည့်အလျောက် [[ဆောင်းဥတု]]၌ နွေးသောဒေသသို့ 
ပြောင်းရွှေ့ရသည်။ ငှက်တို့၏ ကိုယ်တွင်း အပူသည် လူတို့၏ကိုယ်တွင်းအပူထက် ပြင်းသည်ဖြစ်၍ အစာအကြေမြန်သည်။ ထို့ကြောင့် မနေမနား အစာ ရှာရသည်။ ငှက်၏ ခေါင်းခွံမှာ ပါး၍ မေးရိုးမပါရှိချေ။ သွားလည်း မရှိချေ။ အစာကို ကြေညက်အောင် ဝါးရသည်ဟု မရှိသောကြောင့် ငှက်၏ ဝမ်းတွင်းရှိ အမြစ်သည် အစာချေဖျက်နိုင်ရန် အလုပ်ကို လုပ်ပေးရလေသည်။

== ဆင့်ကဲပြောင်းလဲမှုအရ ကွဲပြားသွားသော ငှက်မျိုးစဉ်များ ==
&quot;''[http://dx.doi.org/10.3390%2Fbirds2010001 Braun &amp; Kimball (2021)]'' &lt;ref name=&quot;Braun&amp;Kimball2021&quot;&gt;{{cite journal |last1=Braun |first1=E. L. |last2=Kimball |first2=R. T. |date=2021 |title=Data types and the phylogeny of Neoaves |journal=Birds |volume=2 |number=1 |pages=1–22 |doi=10.3390/birds2010001|doi-access=free }}&lt;/ref&gt;&quot; သုတေသနစာတမ်းအပေါ်အခြေခံ၍ မျိုးရိုးဆင်းသက်မှု ဆင့်ကဲပြောင်းလဲသွားပုံအရ မျိုးစိတ်တစ်ခုနှင့် တစ်ခုအကြား နီးစပ်သော မျိုးရိုးဆက်နွယ်မှုကို ပြထားသော မျိုးရိုးဇယားဖြစ်သည် - 

{{clade| style=font-size:80%;line-height:150%
|label1='''ငှက်''' |sublabel1=(Aves)
|1={{clade
   |label1=[[ငှက်ကုလားအုတ်မျိုး]] |sublabel1=([[:en:Palaeognathae|Palaeognathae]])
   |1=[[File:Struthio camelus - Etosha 2014 (1) white background.jpg|50 px]]
   |label2=[[:en:Neognathae|Neognathae]]
   |2={{clade
      |label1=[[:en:Galloanserae|ရစ်နှင့် ဘဲမျိုး]] |sublabel1=(Galloanserae)
      |1={{clade
         |label1=[[ဒေါင်း၊ ရစ်နှင့် အလားတူငှက်များ|ဒေါင်း/ကြက်/ရစ်မျိုး]] |sublabel1=(Galliformes)
         |1=([[ကြက်]])[[File:Red Junglefowl by George Edward Lodge white background.png|60 px]]
         |label2=[[ဟင်္သာ၊ တောဘဲနှင့် အလားတူငှက်များ|ဟင်္သာ/တော/ ဘဲ]] |sublabel2=(Anseriformes)
         |2=([[ဘဲ]]မျိုး)[[File:Cuvier-97-Canard colvert.jpg|60 px]]
         }}
      |label2=[[:en:Neoaves|ခေတ်သစ်ငှက်]] |sublabel2=(Neoaves)
      |2={{clade
         |label1=[[:en:Mirandornithes|Mirandornithes]]
         |1={{Clade
            |label1=[[:en:Phoenicopteriformes|ဖလမ္မင်းဂိုးငှက်မျိုး]] |sublabel1=(Phoenicopteriformes)
            |1=(Flamingos)[[File:Cuvier-87-Flamant rouge.jpg|50 px]]
            |label2=[[ထန်းစေ့မှုတ်နှင့် အလားတူငှက်များ|ထန်းစေ့မှုတ်ငှက်မျိုး]] |sublabel2=(Podicipediformes)
            |2=([[ထန်းစေ့မှုတ်ငှက်|ထန်းစေ့မှုတ်]])[[File:Podiceps cristatus Naumann white background.jpg|50 px]]
            }}
         |label2=[[:en:Columbimorphae|Columbimorphae]]
         |2={{clade
            |label1=[[ခို၊ ချိုးနှင့် အလားတူငှက်များ|ချိုး/ ခိုများ]] |sublabel1=(Columbiformes)
            |1=([[ချိုးငှက်]])[[File:Meyers_grosses_Konversations-Lexikon_-_ein_Nachschlagewerk_des_allgemeinen_Wissens_(1908)_(Antwerpener_Breiftaube).jpg|50 px]]
            |2={{clade
               |label1= [[:en:Mesitornithiformes|မက်စ္စိုက်ငှက်]]  |sublabel1=(Mesitornithiformes)
               |1=(mesites)[[File:Monias benschi 1912 white background.jpg|50 px]]
               |label2=[[:en:Pterocliformes|သဲမြေဝပ်ငုံး]] |sublabel2=(Pterocliformes)
               |2=(sandgrouse)[[File:Pterocles quadricinctus white background.jpg|50 px]]
               }}
            }}
         |label3=[[:en:Passerea|Passerea]]
         |3={{clade
            |1={{clade
               |label1=[[:en:Otidiformes|ဘတ်စတာ့မျိုး]] |sublabel1=(Otidiformes)
               |1=(bustards)[[File:Cayley Ardeotis australis flipped.jpg|50 px]]
               |label2=[[မိုးဆောင်းငှက်|ဥဩ၊ မိုးဆောင်း]] |sublabel2=(Cuculiformes)
               |2=([[ဥဩ]])[[File:British birds in their haunts (Cuculus canorus).jpg|50 px]]
               }}
            |label2=[[:en:Musophagiformes|တူရကို့စ် မျိုး]] |sublabel2=(Musophagiformes)
            |2=(turacos)[[File:Planches enluminées d'histoire naturelle (1765) (Tauraco persa).jpg|50 px]]
            |label3=[[ကြိုးကြာ၊ ရေကြက်ဒုံနှင့် အလားတူငှက်များ|ရေကြက်ဒုံမျိုး]] |sublabel3=(Gruiformes)
            |3=([[ကြိုးကြာ]])[[File:Cuvier-72-Grue cendrée.jpg|50 px]]
            |label4=[[စင်ရော်၊ ရေညှောင့်ကောင်နှင့် အလားတူငှက်များ|စင်ရော်/ရေညှောင့်]] |sublabel4=(Charadriiformes)
            |4=([[ရေညှောင့်ကောင်ငှက်|ရေညှောင့်]])[[File:D'Orbigny-Mouette rieuse et Bec-en-ciseaux white background.jpg|50 px]]
            |label5=[[:en:Opisthocomiformes|ဟုတ်ဇင်ငှက်]] |sublabel5=(Opisthocomiformes)
            |5=(hoatzin)[[File:Cuvier-59-Hoazin huppé.jpg|60px]]
            |label6=[[မြေဝပ်ငှက်]]မျိုး |sublabel6=(Caprimulgiformes)
            |6=([[ပျံလွှားငှက်|ပျံလွှား]]၊ [[ငှက်ပိတုန်း]]) [[File:Steatornis caripensis MHNT ZON STEA 1.jpg|60px]]
            |label7=[[:en:Ardeae|Ardeae]]
            |7={{clade
               |label1=[[:en:Eurypygimorphae|Eurypygimorphae]]
               |1={{clade
                  |label1=[[:en:Phaethontiformes|အပူပိုင်းဒေသငှက်များ]] |sublabel1=(Phaethontiformes)
                  |1=(tropicbirds)[[File:Cuvier-95-Phaeton à bec rouge.jpg|90 px]]
                  |label2=[[:en:Eurypygiformes|ကာ့ဂူငှက်မျိုးများ]] |sublabel2=(Eurypygiformes)
                  |2=([[:en:sunbittern|sunbittern]], [[:en:kagu|kagu]])[[File:Cuvier-72-Caurale soleil.jpg|50 px]]
                  }}
               |label2=[[:en:Aequornithes|Aequornithes]] 
               |2={{clade
                  |label1=[[ဒိုင်ဗာငှက်များ|လွဏ်း/ဒိုင်ဗာငှက်များ]] |sublabel1=(Gaviiformes)&lt;ref name=&quot;Boyd&quot;&gt;{{cite web| website=John Boyd's website |last=Boyd|first=John|year=2007|title=''NEORNITHES: 46 Orders'' |url=http://jboyd.net/Taxo/Orders.pdf |access-date= 30 December 2017}}&lt;/ref&gt;
                  |1=([[ဒိုင်ဗာငှက်များ|ဒိုင်ဗာငှက်]]) 
                  |label2=
                  |2={{Clade
                     |label1=[[:en:Austrodyptornithes|Austrodyptornithes]]
                     |1={{Clade
                        |label1=[[ပင်လယ်ပြင်တွင် နေထိုင်ကျက်စားသောငှက်များ|ပင်လယ်ပျော်ငှက်များ]] |sublabel1=(Procellariiformes)
                        |1= ([[သမုဒ္ဒရာစင်ယော်ကြီး|အယ်ဘာထရော့]]/[[:en:petrel|petrel]])[[File:Thalassarche chlororhynchos 1838.jpg|40px]]
                        |label2=[[ပင်ဂွင်း|ပင်ဂွင်းအုပ်စု]] |sublabel2=(Sphenisciformes)
                        |2=([[အမ်ပရာပင်ဂွင်း]])[[File:Chinstrap Penguin white background.jpg|40px]]
                        }}
                     |label2=
                     |2={{Clade
                        |label1=[[:en:Ciconiiformes|ငှက်ကျားနှင့်အလားတူ]] |sublabel1=(Ciconiiformes)
                        |1=([[ငှက်ကြီးဒုံးစပ်]])[[File:Weißstorch (Ciconia ciconia) white background.jpg|50px]]
                        |2={{Clade
                          |label1=[[:en:Suliformes|တင်ကျီးနှင့်အလားတူ]] |sublabel1=(Suliformes)
                          |1=([[အော်ယောငှက်|အော်ယော]]၊ [[ဂန္နက်ငှက်|ဂန္နက်]])[[File:Cormorant in Strunjan, white background.png|70px]]
                          |label2=[[ငှက်ကြီးဝန်ပိုနှင့် အလားတူငှက်များ|ငှက်ကြီးဝန်ပို/ငဟစ်]] |sublabel2=(Pelecaniformes)
                          |2=([[ခရုစုတ်ငှက်]]) [[File:Spot-billed pelican takeoff white background.jpg|70px]]
                          }}
                       }}
                    }}
                 }}
              }}
            |label8=[[:en:Telluraves|Telluraves]] 
            |8={{clade
               |label1=[[:en:Accipitrimorphae|Accipitrimorphae]]
               |1={{clade
                  |label1=[[:en:Cathartiformes|ကမ္ဘာသစ်လင်းတများ]] |sublabel1=(Cathartiformes)
                  |1=([[ကွန်းဒေါလင်းတ]])[[File:Vintage Vulture Drawing white background.jpg|30 px]]
                  |label2=[[စွန်၊ လင်းတနှင့် အလားတူငှက်များ|စွန်/သိမ်း/လင်းတ/လင်းယုန်]] |sublabel2=(Accipitriformes)
                  |2=([[လင်းယုန်]]နှင့် ဆွေမျိုးများ)[[File:Golden Eagle Illustration white background.jpg|40 px]]
                  }}
               |label2=[[ဇီးကွက်|ဇီးကွက်/လင်ကောင်ပိုး]] |sublabel2=(Strigiformes)
               |2= ([[မြီးဝန်]])[[File:Cuvier-12-Hibou à huppe courte.jpg|40 px]]
               |label3=[[:en:Coraciimorphae|Coraciimorphae]]
               |3={{clade
                  |1=[[:en:Coliiformes|Coliiformes]] (mouse birds)
                  |label2=[[:en:Cavitaves|Cavitaves]]
                  |2={{clade
                     |1=[[:en:Leptosomiformes|Leptosomiformes]] (cuckoo roller)
                     |label2=
                     |2={{clade
                        |label1=[[ထပ်တယူငှက်]]နှင့်အလားတူ |sublabel1=(Trogoniformes)
                        |1=(ထပ်တယူနှင့် quetzals)[[File:Harpactes fasciatus 1838 white background.jpg|40 px]]
                        |label2=[[:en:Picocoraciae|Picocoraciae]]
                        |2={{clade
                           |label1=[[:en:Bucerotiformes|အောက်ချင်းနှင့်အလားတူ]] |sublabel1=(Bucerotiformes)
                           |1= ([[ဂေါရင်]]၊ [[အောင်လောင်ငှက်|အောင်လောင်]])
                           |label2=[[:en:Picodynastornithes|Picodynastornithes]]
                           |2={{clade
                              |label1=[[ပိန်ညင်းနှင့် အလားတူငှက်များ|ပိန်ညင်းနှင့်အလားတူ]] |sublabel1=(Coraciiformes)
                              |1=([[ပိန်ညင်းငှက်]])[[File:Cuvier-46-Martin-pêcheur d'Europe.jpg|50 px]]
                              |label2=[[သစ်တောက်ငှက်နှင့် အလားတူငှက်များ|သစ်တောက်နှင့်အလားတူ]] |sublabel2=(Piciformes)
                              |2=([[သစ်တောက်ငှက်|သစ်တောက်]])
                              }}
                           }}
                        }}
                     }}
                  }}
               |label4=[[:en:Australaves|Australaves]]
               |4={{clade
                  |1=[[:en:Cariamiformes|Cariamiformes]] (Seriemas)[[File:Cariama cristata 1838 white background.jpg|50 px]]
                  |label2=[[:en:Eufalconimorphae|Eufalconimorphae]]
                  |2={{clade
                     |label1=[[ဖယ်ကွန်သိမ်းနှင့်အလားတူ ငှက်များ|ဖယ်ကွန်နှင့်အလားတူ]] |sublabel1=(Falconiformes)
                     |1=([[ဖယ်ကွန်သိမ်းငှက်|ဖယ်ကွန်]])[[File:NewZealandFalconBuller white background.jpg|35 px]]
                     |label2=[[:en:Psittacopasserae|ကျေးနှင့်စာကလေးများ]] |sublabel2=(Psittacopasserae)
                     |2={{clade
                        |label1=[[ကြက်တူရွေး|ကြက်တူရွေးနှင်အဖွဲ့]] |sublabel1=(Psittaciformes)
                        |1=([[ကြက်တော]])[[File:Pyrrhura lucianii - Castelnau 2.jpg|60 px]]
                        |label2=[[စာကလေးနှင့် အလားတူငှက်များ|စာကလေးနှင့်အလားတူ]] |sublabel2=(Passeriformes)
                        |2=([[အိမ်စာ (ငှက်)|အိမ်စာ]]၊ [[ကျီး]])[[File:Cuvier-33-Moineau domestique.jpg|50 px]]
                        }}
                     }}
                  }}
               }}
            }}
         }}
      }} 
   }}
}}

== ငှက်မျက်စိ ==
ငှက်တို့သည် အလွန်မျက်စိရှင်ကြ၏။ ကြည်လင်ထက်မြက် 
သော မျက်လုံးများသည် ခရီးဝေးကို မြင်နိုင်ကြသည်။ ထို့အပြင် 
လေထဲ၌ အဟုန်ပြင်းစွာ ပျံသန်းနေသည်ဖြစ်စေကာမူ အလားတူ 
လျင်မြန်စွာ ပျံသန်းနေသော ပိုးမွှားတို့ကို မျက်ခြည်မပြတ် မြင် 
နိုင်စွမ်းရှိ၏။ [[လင်းယုန်ငှက်]]နှင့် [[လင်းတ]]ငှက်ကဲ့သို့ ငှက်ရဲများ 
သည် အလွန်မြင့်သော ကောင်းကင်အရပ်၌ ပျံဝဲကာ နေရာမှ 
မြေပြင်ပေါ်တွင်ရှိသည့် သေးငယ်သော အစာကောင်ကို မြင် 
သည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် အဟုန်ပြင်းစွာနှင့် စိုက်ထိုး သုတ်ယူ 
တတ်ကြသည်။ ထို့အပြင် ဤငှက်ရဲတို့တွင် မျက်ခွံလွှာအပို 
တစ်ထပ်ပါရှိသဖြင့် မျက်စိကို အလင်းရောင် မစူးနိုင် အောင် 
မျက်ခွံလွှာကို လိုသလို ရှုံ့ချည်ပိတ်ချည် ပြုလုပ်နိုင်သည့်အပြင် 
တင်းတိမ်ဖြင့် ကာသကဲ့သို့လည်း ကာထားနိုင်၏။ ထိုမျက်ခွံလွှာ 
အပိုကို မှိတ်ထားစေကာမူ မြင်နိုင်သောအစွမ်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် 
ခရီးဝေးနီးတို့ကိုလည်း ပြတ်သားစွာ မြင်နိုင်အောင် မျက်စိကို 
ချိန်နိုင်ကြသည်။

== ငှက်၏ စီးပွားရေးအကူအညီ ==
ငှက်သည် မနားမနေ အစာရှာဖွေ စားသောက်တတ်သော
ကြောင့် ယင်းတို့၏ အစာဖြစ်သော ပိုးမွှားတို့ကို ဖျက်ဆီးပေး 
ခြင်းအားဖြင့် လူ၏ စီးပွားကို အကျိုးပြုသည်။ ပိုးမွှားတို့သည် 
လူတို့၏ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း၌ ကြီးမားသော ရန်သူ 
ဖြစ်သည်။ အားလူးပင်ဖျက် ပိုးတောင်မာသည် သဘာဝ 
အလျောက် သားပေါက်ချိန်တချိန်အတွင်း သန်းပေါင်း ၆ဝ မျှ 
သော သားစဉ် မြေးဆက် ပိုးကောင်တို့ကို ပေါက်ပွားစေနိုင် 
သည်။ အပင်များတွင် ကျတတ်သော ပျကောင်များသည် 
သက်တမ်းတိုသဖြင့် တနှစ်အတွင်း ၁၃ ကြိမ်မျှ မျိုးပေါက်ပွား 
ကြသည်။ ပျအမ တစ်ကောင်မှ အနည်းဆုံး သားငယ် 
အကောင်ပေါင်း ၅ဝ အထိ မွေးတတ်ရာ ၁၃ ဆက်မြောက်သို့ 
ရောက်သည့်အခါ ပျကောင် အရေအတွက်မှာ ၁ဝ နောက်တွင် 
သုည ၃၆ လုံးရှိသော ကိန်း သို့ပင် ရောက်မည်ဖြစ်၏။ 
အပွားမြန်သော ပိုးကောင်တို့သည် အနှောင့်အယှက် တစ်စုံ 
တစ်ရာ မရှိဘဲ လိုသမျှအစာကို ဝဝလင်လင် စားကြရမည် 
ဆိုလျှင် ကမ္ဘာမြေကြီးပေါ်တွင် နှစ် အနည်းငယ်အတွင်း 
ပိုးမွှားတို့ဖြင့်သာ ပြည့်နှက်နေပေလိမ့်မည်။ ဤအချက် 
တစ်ရပ်နှင့်ပင် ပိုးမွှားတို့သည် လူ၏ ရန်သူဖြစ်သည်ကို 
သဘောပေါက်ကြပေလိမ့်မည်။ ထိုပိုမွှားတို့ကို ငှက်တို့သည် 
သုတ်သင်ပေးလေသည်။

စကားလက်တန်နဂျာ ခေါ် အမေရိကန်ငှက်တစ်မျိုးကို ပိုးဖလံ 
ကောင် အငယ်စားများ ကျရောက်၍ ဖျက်ဆီးနေသည့် အပင် 
တစ်ပင်၌ ကျက်စားနေစဉ် စောင့်၍ကြည့်ရာ ၁၈ မိနစ်အတွင်း 
ပေါက်ဖတ်အကောင်ပေါင်း ၆၃ဝ မျှကို စားပစ်ကြောင်း တွေ့ရ 
သည်။ တစ်ငှက် အဖိုနှင့်အမတစ်စုံကို စောင့်၍ ကြည့်ရာ၌ 
လည်း ပန်းသီးပင်များကို ဖျက်ဆီးတတ်သည့် ပိုးဖလံကောင် 
ပေါက်စ ပေါက်ဖတ်ကလေးများကို အသိုက်သို့ ကူသယ် 
ကောက်သယ်ချီယူနေသည်မှာ တစ်နာရီအတွင်း ၄၇ ခေါက်ရှိ၍ 
တစ်ကြိမ်တစ်ကြိမ်လျှင် ပေါက်ဖတ် နှစ်ကောင်သုံးကောင် ချီယူ 
သွားကြသည်။ အသိုက်တွင်း၌ သားငယ်များ ပေါက်ပွားနေချိန် 
တွင် မိုးလင်းမှ မိုးချုပ်အထိ သားငယ်တို့အား အစာရှာခွံလေ့ 
ရှိသဖြင့် တစ်နေ့လျှင် ပိုးကောင်ပေါင်း မည်မျှ ချီယူကြမည်ကို 
လွယ်ကူစွာ သဘောပေါက်နိုင်ပေ၏။ နှံပြီစုတ်ငှက်မတစ်ကောင် 
သည် သားငယ်တို့အား တစ်နာရီလျှင် ၃၈ ကြိမ်မျှ အစာခွံ့ 
သည်ကို တွေ့မြင်ရသည်။ ထိုငှက်မ ချီယူလာသော အစာများ 
တွင် သစ်ပင်များ၏ အရည်ကို စုတ်ယူတတ်သော ပျကောင် 
များ၊ အရွက်များကို ကိုတ်ဖြတ်တတ်သော ပေါက်ဖတ်များနှင့် 
ခြေတံရှည်ပိုးကောင်များ ပါဝင်လေသည်။

သီးနှံပင်နှင့် မြက်ပင်များ၏ အမြစ်များကို ကိုက်ဖြတ် 
ဖျက်ဆီးတတ်သော ခြေတံရှည် ပိုးကောင်ပေါက်စနှင့် ပိုး 
တောင်မာ ပေါက်စတို့ကဲ့သို့ သီးနှံဖျက်ပိုးများကို စားသောက် 
လေ့ရှိသော စတားလင်းခေါ် ငှက်တစ်မျိုးသည် တစ်နာရီလျှင် 
အကြိမ် ၃ဝ မျှ ထိုပိုးများကိုချီ၍ သားငယ်တို့အား အစာခွံ့ကြ 
သည်။

နှံပြီစုတ်ငှက်တစ်ကောင်သည် ၁၅ နာရီနှင့် ၄၅ မိနစ် 
အတွင်း သားကောင်ငယ်တို့အား ၁၂၁၇ ကြိမ်မျှ အစာခွံ ကျွေး 
သည်မှာ မှတ်သားဖွယ်ရာ အကောင်းဆုံးစံချိန်တစ်ရပ် ဖြစ် 
သည်။ ကောက်ပင်များ၏ အနှံတို့ကို ကိုက်ဖြတ်စားသောက် 
လေ့ရှိသော သာမန်စာကလေးများပင်လျှင် သားပေါက်ချိန်၌ 
သားငယ်တို့ကို ဆန်စေ့၊ စပါးများ မကျွေးမူ၍၊ ပေါက်ဖတ် 
များကို ရှာဖွေ ကျွေးမွေးတတ်ကြသည်။ ဤနည်းအားဖြင့် 
ငှက်တို့သည် တောင်သူလယ်သမားတို့အား ထိရောက်စွာ 
ကူညီကြပေသည်။

သိပ္ပံပညာစနစ်ဖြင့် စမ်းသပ်ကြည့်ရာတွင် ငှက်ငယ်များ 
ကြီးထွားလာရန်မှာ ယင်းကိုယ်ခန္ဓာ၏ အလေးချိန်ထက်ဝက်မှ 
အပြည့်အထိလေးသော အစာကို နေ့စဉ် စားသောက်ရမှ ကြီး 
ထွားနိုင်သည်ကို တွေ့ရသည်။

အချို့ငှက်တို့သည် လယ်ယာစိုက်ပျိုးမှုကို အနှောင့်အယှက် 
ပေးသည့် ပေါင်းပင် မျိုးစေ့များကို စားသောက်ကြခြင်းဖြင့်၊
တောင်သူလယ်သမားတို့ကို ကျေးဇူးပြုပေးသည်။ ပေါင်းပင် 
စေ့ကို စားသောက်သော ငှက်နှစ်မျိုး၏ စလုတ်မှ အစေ့ 
ပေါင်း ၁၇ဝဝ နှင့် ၅ဝဝဝ အသီးသီး ထုတ်ယူရရှိခဲ့ဘူး 
လေသည်။

ကြွက်ကဲ့သို့သော သီးနှံဖျက် တိရစ္ဆာန်တို့ကို ငှက်တို့က 
ဖမ်း၍ စားသောက်တတ်ကြသည်။ အကယ်၍ ကြွက်ဖိုမတစ်စုံမှ 
ပေါက်သောသားများ တစ်ကောင်မကျန် အဖတ်တင်သည်ဟု 
ဆိုငြားအံ့၊ ထိုသားအမိ သားအဖတစ်မြုံသည် ငါးနှစ်အတွင်း 
ကောင်ရေပေါင်း သန်းချီ၍ ပေါက်ပွားမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် 
ထိုအခြေအနေသို့ မရောက်စေရန် ဇီးကွက်နှင့် သိမ်းငှက်တို့သည် 
တောင်သူလယ်သမားဖက်မှနေ၍ ကူညီကြသည်။ 
ထိုမှတစ်ပါး ငှက်တို့သည် ဟင်းလျာအတွက်လည်း အသုံး 
ဝင်သည်။ ရစ်၊ ခါ၊ ချို၊ တောဘဲ၊ စစ်စလီ၊ ဘုမ္မတီး၊ တော 
ကြက် စသော ငှက်တို့မှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဟင်းလျာအတွက် 
ဖမ်းဆီးလေ့ရှိသော ငှက်မျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။ ဥရောပနိုင်ငံ 
များ၌ ဂရောက်ရစ်၊ စနိုက်ငှက်၊ ရစ်၊ စနိုက်ကြီး၊ ကြက်ဆင်၊ 
တောဘဲနှင့် တောငန်းတို့ကို ဟင်းလျာအလို့ငှာ အမြတ်တနိုး 
ထားကြသည်။

== လူ၏ ရန်သူငှက်များ ==
လူတို့အတွက် ငှက်တို့သည် အသုံးဝင်သည် မှန်၏။ 
သို့သော် လူတို့ အကျိုးစီးပွားကို ဖျက်ဆီးတတ်သော ငှက်တို့ 
လည်း ရှိသေး၏။ ငှက်တို့သည် ဆီးသီး၊ မာလကာသီး စသော 
အသီးငယ်များကို အလွန်ကြိုက်နှစ်သက်တတ်၏။ ဂျုံ၊ စပါး 
စသည့် ကောက်သီးကောက်နှံများကိုလည်း ကြိုက်နှစ်သက် 
တတ်၏။ အနောက်နိုင်ငံတွင် စထရော်ယယ်ရီ၊ ရပ်စဘေရီနှင့် 
ချယ်ရီသီးတို့ သီးချိန်တွင် ငှက်တို့၏ ရန်သူကို များစွာ စိုးရိမ် 
ရ၏။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ စပါးမှည့်ချိန်တွင် တောငှက်နှင့် 
စာကလေးတို့၏ဘေးရန်ကို စိုးရိမ်ရသောကြောင့် လယ်ကွင်း 
များတွင် ခလောက်ဖြင့် အမြဲစာခြောက်ရသည်။ ထို့အပြင် ကြက် 
ငှက်မွေးမြူသူများ၏ ရန်သူတို့မှာ ကျီး၊ စွန်၊ သိမ်း စသော 
ငှက်များဖြစ်သည်။

== ငှက်သုတေသီ ==
ငှက်တို့၏ အကြောင်းခြင်းရာကို သုတေသနပြုသူ ပုဂ္ဂိုလ် 
အမြောက်အမြား ရှိလေသည်။ ငှက်တို့ကို တမင်သက်သက် 
အလှမွေးမြူသူတို့လည်း ရှိ၏။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ကျေးဇူးကြောင့် 
ငှက်အကြောင်းကို စနစ်တကျ ကျွန်ုပ်တို့ သိရှိရပေသည်။ ငှက် 
တို့၏ သီချင်းသံနှင့် အရောင်အဆင်းတို့ကို စူးစမ်းလေ့လာခြင်း 
အလုပ်သည် သဘာဝနှင့် နီးစပ်သော အလုပ်ဖြစ်၍ အလွန်စိတ်
ကြည်လင်စေသော အလုပ်ဖြစ်သည်။ အိမ်ခြံဝင်းအတွင်း၌ သစ် 
ပင် ပန်းမာလ်များ စိုက်ပျိုးပေးထားခြင်း၊ ငှက်အိမ်များ ဆောက် 
လုပ်ပေးထားခြင်း စသည်ဖြင့် ငှက်အပေါင်းတို့ လာရောက် 
နေထိုင်စေရန် ငှက်မွေးမြူသူတို့က ဖန်တီးပေးလေ့ရှိသည်။ ငှက် 
သုတေသီတို့မှာ တောတောင်ရေမြေတို့ကိုလှည့်လည်၍ ငှက်တို့ 
၏ အမူအကျင့်ကို လေ့လာကြသည်။
ငှက်အမျိုးအစားကိုလိုက်၍ ငှက်စားကျက် အမျိုးမျိုးရှိသည်။ 
အချို့ငှက်တို့သည် သစ်တော၊ ခြံကြီး၊ ဥယျာဉ်များကြီးထဲတွင် 
ကျက်စားသည်။ အချို့မှာ အင်းအိုင် ချောင်းမြောင်းအရပ်ကို 
မှီ၍ နေကြသည်။ အချို့ကားလယ်ကွင်းများ၊ မြက်ခင်းများ၌၎င်း၊ 
တောင်ကုန်းများ၌၎င်း အစာရှာဖွေကြသည်။

== ငှက်ဒေသခြောက်ရပ် ==
ငှက်သုတေသီတို့၏ အလိုအားဖြင့် ငှက်မျိုးများကို ဒေသ 
ခြောက်ပိုင်း ပိုင်း၍ တွေ့နိုင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုဒေသ 
ခြောက်ပိုင်းမှာ (၁) နယူးဇီလန်၊ (၂) ဩစတြေးလျ၊ 
(၃) အပူပိုင်းဇုန်သစ်(တောင်အမေရိက)၊ (၄) အိန္ဒိယ၊ (၅) အာဖရိကနှင့် (၆) အာတိတ်ဇုန်ဟောင်း(မြောက်အမေရိက၊ 
ဥရောပနှင့်အာရှမြောက်ပိုင်း) ဟူ၍ ဖြစ်ကြသည်။ ငှက်မျိုး 
အနည်းအငယ် တို့ကို ကမ္ဘာအရပ်ရပ်၌ အနှံ့အပြား တွေ့ရှိရ 
သော်ငြားလည်း ငှက်မျိုးစိတ်နှင့် မျိုးရင်းပေါင်း မြောက်မြားစွာ 
တို့ကိုမူ သူ့ဆိုင်ရာ ဒေသ၌သာ တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် မြောက် အမေရိကတိုက်နှင့် တောင်အမေရိကတိုက်ရှိ ငှက် 
တို့သည် မတူကြချေ။ ထို့အတူ အာဖရိကတိုက်ရှိ ငှက်တို့သည်
ဥရောပတိုက်ရှိ ငှက်တို့နှင့် ခြားနားသည်။ သို့သော် မြောက် 
အမေရိကတိုက်နှင့် ဥရောပတိုက်ရှိ ငှက်တို့မှာ ဆင်တူဖြစ် 
သည်။ အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစုရှိ ငှက်တို့ကို လေ့လာကြည့်လျှင် 
တစ်ကျွန်းတွင်ရှိသော ငှက်မျိုးသည် အခြားကျွန်းရှိငှက်နှင့် 
မတူကွဲပြားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဖြစ်ရသည်မှာ အချို့ငှက်တို့ 
သည် ဩစတြေးလျ အစုထဲတွင် ပါဝင်၍ အချို့မှာ အိန္ဒိယအစု 
ထဲတွင် ပါဝင်နေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သာဓက ပြရသော် 
ဗာလီကျွန်းနှင့် လွမ်းဗုတ်ကျွန်းတို့သည် တစ်ကျွန်းနှင့်တစ်ကျွန်း 
မိုင် ၂ဝ မျှသာ ကွာသည်။ သို့သော် ထိုကျွန်း နှစ်ကျွန်းရှိ ငှက် 
တို့ ခြားနားပုံမှာ အာဖရိကငှက်နှင့် တောင်အမေရိကငှက်တို့ 
ခြားနားသည့် ပုံအတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။ ဤသည်ကို ထောက်ရူ 
လျှင် ထိုကျွန်းနှစ်ကျွန်းသည် ဘယ်သောအခါကမျှ တစပ်တည်း 
မတည်ခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားသည်။ ထို နှစ်ကျွန်း၏ အကြားရှိ 
နက်ရှိုင်းသော ရေလက်ကြားသည် ဩစတြေးလျနှင့် အာရှကို 
ခွဲခြားပေးသော နယ်နိမိတ်ဖြစ်သည် ဟု ယူဆနိုင်သည်။ ဗာလီ 
ကျွန်းသည် အာရှ၌ အပါအဝင် ဖြစ်သော်လည်း လွမ်းဗုတ်ကျွန်း 
မှာ ဩစတြေးလျ ၌ အပါအဝင် ဖြစ်သည်။
ငှက်တို့ နေရာပြောင်းရွှေ့တတ်ခြင်း
ငှက်တို့ကို ဒေသအလိုက် သတ်မှတ်ပေးရာ၌ ငှက်တို့ 
အသိုက်ဖွဲ့၍ သားမွေရာအရပ်ကို အခြေပြု၍ ငှက်၏ နေရင်း 
ဇာတိကို သိရသည်။ သို့သော် ငှက်မျိုးစိတ်ပေါင်းများစွာတို့မှာ 
ရာသီဥတုကိုလိုက်၍ တစ်နယ်မှတစ်နယ်သို့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်
ကြသည်။ ဗြိတိန်တွင် အသိုက်ဖွဲ့၍ သားမွေးသောငှက်တို့သည် 
အာဖရိကတိုက်သို့ပြောင်းရွှေ့၍ ဆောင်းခိုလေ့ရှိသည်။ ဗြိတိန်မှ 
ပျံလွှားငှက်သည် ဆောင်းရာသီ၌ မိုင် ၅ဝဝဝ ဝေးသော
တောင် အာဖရိကတိုက်သို့ ရွှေ့ပြောင်း နေထိုင်လေ့ရှိသည်။ ရွှေရောင် 
ငှက် တစ်လိုင်းမျိုးသည် လားဗရာဒေါနှင့် နိုဗာစကိုးရှား ပြည် 
နယ်များမှ အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဖြတ်၍ မနေမနား ပျံ 
သန်းကာ မိုင် ၂ဝဝဝ ဝေးသောတောင် အမေရိကတိုက်သို့ 
ဆောင်းခိုရန် ရွှေ့ပြောင်းကြသည်။ ထို့အတူပင် အနောက် 
ပစိဖိတ်ကမ်းခြေတွင်နေသော ငှက်တလိုင်းတို့သည် အလာ 
စတာ ပြည်နယ်မှ မိုင် ၂ဝဝဝ ဝေးသော ဟာဝိုင်းယန်းကျွန်းသို့ 
နှစ်ဉ် ကူးချည်သန်းချည်ပြုကြသည်။ သို့သော် သစ်တောက် 
ငှက်၊ တောစာနှင့် ရစ်စသော ငှက်တို့သည် ဗြိတိန်မှ ထွက်ခွာ 
သွားလေ့ မရှိချေ။ ပျံလွှားငှက်၊ တောဘဲ၊ ပုစဉ်းထိုးနှင့် မြေလူး 
ငှက် စသည်တို့သာ နှစ်စဉ်နေရာပြောင်းကြသည်။
နွေဦးပေါက်သို့ ရောက်လာတိုင်း ကမ္ဘာမြောက်ပိုင်းရှိ ငှက် 
တို့သည် မြောက်ဘက်သို့ နေရာပြောင်း၍ တောင်ပိုင်းရှိ ငှက် 
တို့သည် တောင်ဘက်သို့ နေရာပြောင်းကြသည်။ နွေးရာအရပ် 
များသို့ ရွှေ့ပြောင်းခြင်းပင် ဖြစ်၏။ နေရာပြောင်းရာ၌ ငှက်ဖို 
တို့သည် ဦးစွာ ရွှေ့ပြောင်းကြသည်။ ငှက်ဖိုတို့က အသိုက်လုပ် 
ရန် နေရာကောင်းကို ရှာဖွေပြီးလျှင် အပြိုင်အဆိုင် လုကြသော 
အခြားငှက်တို့ကို မောင်းနှင်ဖယ်ရှားပြီးသည့်နောက်မှ ငှက်မ 
တို့က ရက်သတ္တတစ်ပတ်၊ နှစ်ပတ်ခြားပြီး ရောက်လာကြသည်။ 
ထိုအခါ ငှက်ဖိုတို့က ငှက်မများကို အတူနေကြရန် သွေး 
ဆောင်ကြသည်။

== ငှက် 'လူပျိုလှည့်'ပုံ ==
ငှက်တို့သည် သာမန်အားဖြင့် အဖိုတစ်ကောင်လျှင် အမ 
တစ်ကောင်နှင့်သာ တစ်နှစ်အတွင်း စုံဖက်ပေါင်းသင်း၍ နေလေ့ 
ရှိသည်။ သို့သော် ကြက်မျိုးတွင်အပါအဝင်ဖြစ်သည့် ကြက်ဆင်၊ 
ရစ် စသည့်ငှက်တို့သည် အဖိုတစ်ကောင်လျှင် အမများစွာနှင့် 
ပေါင်းသင်းသည်။ ဤကဲ့သို့ အမပေါင်းများစွာတို့နှင့် ဆက်ဆံ 
လေ့ ရှိသော အခြားငှက်မျိုးများမှာ နှံပြီစုတ်နှင့် ဗလက်ဗတ် 
ခေါ် ငှက်မည်းများ ဖြစ်လေသည်။ ဥဩငှက်တိုသည် အခြား 
ငှက်သိုက်များ၌ အု၍ ထိုဥများမှ ပေါက်ပွားလာသော သားငယ် 
များကိုလည် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လေ့ မရှိကြသဖြင့် တစ်နှစ် 
တစ်ရာသီအတွင်း၌ပင် အဖော်အလဲလဲဖြင့် ပေါင်းဖက် ကြလေ 
သည်။ အမေရိကတိုက် အပူပိုင်းဒေသများတွင် တွေ့ရသော 
အန်နစ်ခေါ် ငှက်တစ်မျိုးသည် ငှက်မများစွာ ဥအုနိုင်ရန် အသိုက် 
တစ်ခုတည်းကို ဝိုင်းဝန်းကူညီ ဆောက်လုပ်လျက် ပေါက်လာ 
သမျှသော သားငယ်တို့ကိုလည်း အားလုံးဝိုင်း၍ စောင့်ရှောက်
ကြလေသည်။

ငှက်ဖိုများသည် မိတ်ဖက်ရှာသည့်အခါ၌ မိမိအား စိတ်ညွတ် 
လေအောင် ငှက်မများကို 'လူပျိုလှည့်'လေ့ ရှိကြသည်။ ထို 
အချိန်အတောအတွင်း၌ ငှက်ဖိုများသည် သာယာသောအသံများ 
ကျူးရင့်ခြင်းဖြင့်ဖြစ်စေ၊ အမွှေးအတောင်များ အလှပြ၍ ဖြစ်စေ၊ 
ငှက်မများရှေ့တွင် သူ့ထက်ငါထင်ပေါ်ရအောင် အပြိုင်အဆိုင် 
ပြုလုပ်တတ်ကြသဖြင့် ငှက်များ၏ အသံသာယာဆုံးနှင့် အမွှေး 
အတောင်များ အလှအပဆုံးအချိန် ဖြစ်ပေသည်။ သို့သော် 
ငှက်တိုင်း ဘာသာသဘာဝ သီဆို အော် မြည်ကြသည် 
မဟုတ်ချေ။ ငှက်ကြီးဝံပိုနှင့် ငှက်ကျားတို့မှာ အရွယ်ကြီး
ရင့်လာသောအခါ အသံမမြည်နိုင်ကြရှာချေ။
ငှက်ဖိုများ လူပျိုလှည့်သည့်အခါ ဆန်းပြားထွေထူးသော 
ကိုယ်ဟန် အမူအရာ ပြုလုပ်ကြပုံမှာ ငှက်တို့၏ အသံကို 
လေ့လာရသည်ထက်ပင် စိတ်ပါဝင်စားဖွယ် ကောင်းပေသည်။ 
ဥဒေါင်း၊ ကြက်ဆင်နှင့် လူတို့ မွေးမြူထားသည့် အိမ်ကြက် 
များသည် အမများရှေ့တွင် ဟန်ရေး အမျိုးမျိုး ပြကြပုံကို 
လူတိုင်းတွေ့ဘူးမြင်ဘူးကြပေမည်။

ငှက်ကလေးများသည်လည်း ငှက်မတို့ရှေ့တွင် ဟန်ရေးပြ 
လေ့ ရှိကြသည်။ စလုတ်ပွခိုကဲ့သို့ ငှက်မျိုးတို့တွင် ကိုယ်တွင်း 
၌ ဆန်းကြယ်သည့် လေအိတ်များကို အမကို မြှူသည့်အခါ 
ထိုလေအိတ်ကို ဖောင်းပွလာစေခြင်းဖြင့် အချိုးမကျသော 
ကိုယ် ဟန်အမူအရာကို ဆောင်တတ်ကြသည်။ မိုးစွေငှက် ခေါ် [[ပျံလွှားငှက်]] 
တို့သည် ငှက်မတို့ကို လေထဲတွင် ကျင်လည်စွာ အမျိုးမျိုး ပျံ၍ 
ပြကြသည်။ ထိုငှက်များသည် အထက်သို့ လူတို့ မျက်ခြည် 
ပြတ်လု ခမန်းအထိ ပျံတက်၍ အပေါ်တွင် ရစ်ဝဲကာ အသံ 
ကျူးရင့်ပြီးနောက် ရုတ်တရက် အတောင်နှစ်ဖက်တို့ကို ရုပ် 
သိမ်းပြီးလျှင် မိုးပေါ်မှ ကျောက်တုံးကျောက်ခဲများကို ပစ်ချ 
လိုက်သကဲ့သို့ မြေပေါ်သို့ ထိုးဆင်းလာသည်။ ထိုနောက် 
ငှက်သည် မြေပြင်နှင့် ရိုက်မိတော့မည်ကဲ့သို့ရှိစဉ် အတောင် 
နှစ်ဖက်တို့ကို တစ်ဖန် ဖြန့်ကား၍ လိုရာအရပ်တွင် အသာ 
အယာသက်ဆင်း နားနေလိုက်လေသည်။ [[ပင်လယ်ဇင်ယော်]] 
မျာနှင့် [[ကြိုးကြာငှက်]]များမှာမူ ခြေစုံထောက်၍ ခုန်သည်က 
တစ်ဖုံ၊ ခြေတစ်ချောင်း တည်ထောက်၍ ခုတ်သည်ကတစ်နည်း၊
လည်တံကို ကိုင်းညွတ်သည်က တစ်သွယ်အားဖြင့် ဟန်ရေးပြ 
တတ်ကြသည်။

ဩစတြေးလျတိုက်နှင့် နယူးဂင်းနီကျွန်းတို့တွင် တွေ့ရှိ 
ရသော ဗိုးဝါးငှက်မျိုးမှာကား မြေပြင်ပေါ်တွင် သစ်ခက်များ 
ဖြင့် အဆောက်အအုံကလေးများ ပြုလုပ်ကြ၍ ယင်းတို့ကို 
နီရဲရဲသစ်သီးများ၊ အကြေးခွံများနှင့် ပန်းပွင့်များဖြင့် မွမ်းမံ 
ခြယ်လှယ်ထားလေ့ရှိကြသည်။ ဗိုးဝါးခေါ် ငှက်မျိုးပေါင်းများစွာ 
ရှိသည့်အနက် တစ်မျိုးမှာ သစ်ကိုင်းသစ်ခက်တို့ဖြင့် အမြင့် 
ရှစ်ပေအထိရှိသော အဆောက်အအုံများကို ဆောက်လုပ်၍ 
အတွင်း၌ အခန်းငယ်များ ကန့်ထားပြီးလျှင် ငှက်ဖိုသည် ထို 
အခန်းများတွင် ဝင်ချည်ထွက်ချည်နှင့် နေတတ်ကြသည်။ အချို့ 
ဗိုးဝါးငှက်တို့ကလည်း အဆောက်အအုံကို အရောင်တောက် 
ပြောင်နေသော ငှက်မွှေး၊ ငှက်တောင်များ၊ လိပ်ပြာကောင်များ 
နှင့် ပိုးမွှားများဖြင့် မွမ်းမံထားတတ်ကြသည်။ ထိုအဆောက် 
အအုံများကို တန်ဆာဆင်ထားသည့် သစ်သီး၊ ပန်းပွင့်ကဲ့သို့ 
သော အရာများ ညှိုးနွမ်းရိရော်လာသည့်အခါ အသစ်ထပ်မံ 
ရှာဖွေ၍ လဲလှယ်ထားလေ့ရှိသည်။ ဤသစ်ခက်အဆောက်အအုံ 
ထဲမှ ဗိုးဝါးငှက်ဖိုတို့သည် ငှက်မများအား ဟန်ရေး အမျိုးမျိုး 
ပြတတ်ကြသည်။

== ငှက်၏ တေးသံ ==
ငှက်တို့တွင် အသံထွက်အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်း တည်ရာသည် 
လူတို့တွင် ထိုကဲ့သို့သော အစိတ်အပိုင်းတည်ရာနှင့် ကွာခြား 
သည်။ လူတို့တွင် လေပြွန်အထက်ဖျား၌ သံစုံထွက်နိုင်သည့် 
အကြောစုများ တည်ရှိသော်လည်း ငှက်များ၌မူ အသံထွက် 
အမြှေးများမှာ လေပြွန်၏ အောက်စွန်းတွင် တည်ရှိသည်။ 
ထိုအမြှေးစု အသွင်အပြင်နှင့် အမြှေးစုကို ချုပ်တည်းထားသော 
အကြောများမှာ ငှက်တစ်မျိုးနှင့် တစ်မျိုးတွင် ကွဲပြားနေသည် 
ဖြစ်၍ အသံတစ်မျိုးစီ ထွက်ကြသည်။
ငှက်တို့သည် တေးသီဆိုသည့်အပြင် အခြားအသံများကို 
လည်း အော်မြည်တတ်ကြသည်။ သစ်တောက်ငှက်များသည် 
မာသော နှုတ်သီးဖြင့် သစ်ခေါက်ကို ထိုးခေါက်နေသည့်အခါ 
ပလုပ်တုတ်အသံမျိုးကို ကြားရ၏။ ဂရောက်ရစ်ငှက်တို့ကလည်း 
လေကို အတောင်ပံများဖြင့် ပြင်းပြင်းရိုက်ခတ်၍ စည်တီးသံမျိုး
ကို ထွက်ပေါ်လာစေသည်။ စနိုက်ငှက်မျိုးသည် လေထဲသို့ 
မြင့်စွာ ပျံတက်၍ အောက်သို့ ထိုးစိုက်လိုက်သည့်အခါ အမြီး 
၏ အပြင်ဘက် အတောင်နှစ်ခုမှာ အရှိန်ကြောင့် လှုပ်ခါသွား 
သဖြင့် အသံဖြစ်ပေါ်သည်။

== အသိုက် ==
{{main|အသိုက်}}
ငှက်တို့သည် တွားသွားသတ္တဝါအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲလာခါ 
စတွင် [[လိပ်]]နှင့် [[ဖွတ်]]တို့ကဲ့သို့ ဥကို မြေပြင်၌အု၍ သဲဖုံး၍ 
ဖြစ်စေ၊ သစ်ခေါင်းတွင်ထည့်၍ဖြစ်စေ ထားကြသည်ဟု အဆို ရှိသည်။ သို့သော် သွေးအေးသတ္တဝါမှ သွေးနွေးသတ္တဝါ အဖြစ် သို့ ပြောင်းလဲသောအခါ၌မူကား၊ သားကောင် ပေါက်ပွားစေရန် ဥကို အပူရှိန် တစ်သမတ်တည်းပေးဖို့ လိုလာသည်။ ထို့ကြောင့် ဥကို ဝပ်ပေးရန် အသိုက်လိုလာလေသည်။ ဦးစွာ၌ ငှက်တို့သည် အဆင်သင့်ရာမြေပေါ်၌ ဥအုကြသည်။ ဝပ်ကြသည်။ နောင်အခါ၌ ဥများမြေကြီးပေါ်တွင် လိမ့်မသွားစေရန် မြေကိုယက်ဖော်၍၎င်း၊ မြေချိုင်တွင်း၌ သစ်ခက်သစ်ရွက်ဖို့၍ ၎င်း အသိုက်လုပ်ပြီးမှ ဥအုတတ်ကြသည်။ တစ်ဖန်မြေကြီးသည် အပူအအေး အစိုအခြောက်ဟူ၍ ခဏခဏ ပြောင်းလဲတတ် သောကြောင့်တစ်ကြောင်း၊ ကုန်းသတ္တဝါများက အန္တရာယ်ပေး တတ်ကြသောကြောင့် တကြောင်း မြေပြင်မှ မြင့်ရာအရပ်တို့တွင် ငှက်တို့အသိုက်ဖွဲ့လာကြပြန်သည်။ ဤသဘောအတိုင်း ငှက်သိုက်တို့၏ အဆင့်ဆင့် တိုးတက်ပြောင်းလဲလာကြပုံကို ယနေ့ မြင်တွေ့ကြရသော အသိုက်များကို လေ့လာခြင်းဖြင့် သိအပ်သည်။ [[ဗျိုင်း]]နှင့် [[ခို]]တို့သည် [[အသိုက်]]ကို တုတ်တံငယ်ဖြင့် ပြီးစ လွယ်လုပ်ကြသည်။ [[ကျီး]]နှင့် [[သိမ်းငှက်]]တို့သည် အသိုက်ထဲ၌ ဥကျင်းနက်နက်ကို အတွင်းသားနုနုတထပ်ခံ၍ တည်ကြ 
သည်။ အသိုက်လုပ်ပုံ အဆင့်အတန်း မြင့်သောငှက်မှာ စာဗူးတောင်းများဖြစ်သည်။ [[စာဗူးတောင်း]]သိုက်များမှ ဗူးတောင်းကို စောက်ထိုးထားဘိသကဲ့သို့ ရှိသည်။ မြက်ခြောက်၊ လျှော် စသည်တို့ဖြင့် သိုက်မြိုက်စွာ အသိုက်လုပ်တတ်သည်။ အသိုက်လုပ်ရာ၌ ငှက်ဖိုသည် အသိုက်လုပ်ရန်သင့်သော အရပ်ကို ရွေးသည်။ ငှက်မသည် အသိုက်လုပ်ရန်နေရာ အတိအကျကို ရွေးသည်။ ထိုနောက် ငှက်ဖိုနှင့် ငှက်မတို့သည် အသိုက် လုပ်ရန် မြက်၊ သစ်ရွက်၊ သစ်ကိုင်း အမွှေးအတောင်၊ ကျူပင်၊ ကျူရိုး စသည်တို့ကို ရပ်ဝေးရပ်နီးမှ လိုက်လံ၍ စုဆောင်းသည်။ ငှက်မအသိုက်ဖွဲ့သည့်အခါ ငှက်ဖိုသည်ရန်သူ မလာစေရန် ကာကွယ်ပေးရသည်။

== ငှက်ဥများ ==
ငှက်တို့၏ ဥများသည် အဖြူရောင်မှ အမည်းရောင်အထိ 
အမျိုးမျိုးရှိကြသည်။ များစွာသော ငှက်ဥတို့မှာ မြေကြီးရောင် 
ရှိ၍ အရောင်ရင့်ရင့်အစက်နှင့် အစင်းများရှိကြသည်။ ဤကဲ့သို့ 
ဥများတွင် အရောင်ရှိနေရခြင်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အယူအဆ 
အမျိုးမျိုး ရှိလေသည်။ ဥများတွင် အရောင်ရှိခြင်းကြောင့် 
ဥများကို ထင်ရှားစွာ မမြင်နိုင်စေရန် ဖြစ်ကောင်းဖြစ်ပေမည်။
ပုံစံပြရလျှင် သစ်တောက်ငှက်နှင့် ပိန်ညင်းငှက်တို့သည် မှောင် 
မည်းနေသည့် သစ်ခေါင်းများအတွင်း၌ အစဉ် ဥအုလေ့ရှိသဖြင့်
ဥများကို အရောင်ဖြင့် ဖျောက်ထားရန် မလိုသောကြောင့် 
ထိုငှက်တို့၏ ဥများမှာ ဆွတ်ဆွတ်ဖြူနေသည်။ ငှက်တလိုင်းနှင့်
မြစ်တွေးခေါ် ဇင်ရော်ငှက်ငယ်မျိုးတို့သည် အသိုက်အအုံမရှိဘဲ 
မြေပြင်ပေါ်၌ လွတ်လပ်စွာ ဥအုချထားတတ်ကြသဖြင့် ထိုငှက် 
တို့၏ ဥများသည် မြေကြီးရောင် သို့မဟုတ် ကျောက်စရစ်ခဲ 
ရောင်နှင့် ထပ်တူထပ်မျှ ဖြစ်နေရာ ရုတ်တရက် တွေ့နိုင်ရန် 
ခဲယဉ်းလှသည်။ အသိုက်များအတွင်း၌ အုထားသောငှက်ဥတို့မှာ 
များသောအားဖြင့် အဖြူရောင်နှင့်ဖြစ်စေ၊ မြေကြီးရောင် ဖျော့ 
ဖျော့နှင့်ဖြစ်စေ ထင်ရှားပေါ်လွင်သော အဆင်းအရောင်များ 
ဖြင့်သာ တွေ့ရတတ်သည်။

ငှက်တို့သည် တစ်နေ့လျှင် ဥတစ်လုံးကျ ဥအုစမြဲဖြစ်သည်။ 
ဤသို့လျှင် ငှက်မျိုးအလိုက် ဥရသော အရေအတွက်ပြည့်သည် 
အထိ အုလေ့ရှိသည်။ သို့ရာတွင် ဥများနှင့် ထိုဥများမှ ပေါက် 
ပွားလာသည့် ငှက်ကလေးတို့အား ရန်ရှာဖျက်ဆီးမည့် ဘေး 
အန္တရာယ်အနည်းအများကိုလိုက်၍ အရေအတွက်မှာ တစ်သမတ် 
တည်း မရှိတတ်ချေ။ အလွန်မြင့်မားသော ကျောက်တောင် 
စောက်များတွင် ဥအုလေ့ရှိကြသည့် ပင်လယ်ငှက်များစွာတို့သည် 
တစ်မြုံတွင် တစ်လုံးချင်းသာ အုလေ့ရှိကြ၍ လူတို့ လိုက်လံ 
ပစ်ခတ်လေ့ရှိသော ရေကြက်ကဲ့သို့ ငှက်မျိုးတို့တွင် ဖျက်ဆီး 
မည့် ရန်သူပေါများသဖြင့် တစ်မြုံလျှင် ဥပေါင်း ၁ဝ လုံးမှ 
အလုံး ၂ဝ အထိ ဥအုတတ်ကြသည်။ ငှက်များစွာတို့တွင် 
တစ်မြုံလျှင် ဥ ၃ လုံးမှ ၅ လုံးအထိ ဥအုတတ်ကြသည်။
ငှက်တို့၏ ဥအရွယ်အစားမှာ ပဲစေ့ထက်ယောင်ယောင်မျှ
ကြီးသော ပိတုန်းငှက်ဥအရွယ်မှသည် အချင်းအားဖြင့် ၅ 
လက်မနှင့် ၆ လက်မကြားရှိ ငှက်ကုလားအုပ်ဥအရွယ်ထိ ရှိ 
လေသည်။ အလွန်အရွယ်အိုနေသော အိမ်ကြက်မများသည်၎င်း၊ 
ဥအုချိန် ကုန်ဆုံးခါနီးတွင် အုသောငှက်တို့သည်၎င်း အလွန် 
သေးငယ်သော ဥများကို အုတတ်ကြပေမည်။ ရံဖန်ရံခါ ဥခွံ 
တစ်ခုထဲတွင် ဥ ၂ လုံးစာ ၃ လုံးစာ၊ အနှစ်များ စုဝေး 
တည်ရှိနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထိုဥများကို အမြွှာပူးဥများဟု 
ခေါ်ကြသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ငှက်ကောင်ကြီးလျှင် ဥများ 
လည်း ကြီး၍ ငှက်ကောင်ငယ်လျှင် ဥလည်း ငယ်လေသည်။
သို့သော် ပေါက်ခါစတွင် မျက်စိမပွင့်၍ မလှုပ်ရှားနိုင်သော 
ငှက်မျိုး၏ ဥများသည် ပေါက်ခါစတွင် လှုပ်ရှားသွားလာ 
နိုင်သော ငှက်မျိုး၏ ဥထက် ငယ်တတ်၏။
အများအားဖြင့် ငှက်တို့သည် နောက်ဆုံးဥကို အုပြီးနောက် 
အသိုက်ထဲတွင် ဝပ်ရတော့သည်။ ဇီးကွက်ကဲ့သို့ အချို့ ငှက် 
တို့မှာ ပထမဆုံးဥကို အုပြီးသည်နှင့်စ၍ ဝပ်ကြသဖြင့် ဥများမှ 
အကောင်ငယ်တို့၊ ရက်ခြားပေါက်လာကြသည်။ ငှက်တို့တွင် 
အကောင်ငယ်များ ပေါက်လာသည်အထိ ဝပ်ရသည့် အချိန်မှာ 
ဥအရွယ် အကြီးအသေးကိုလိုက်၍ ရက်ကြာသည်။ သို့သော် 
အရွယ်ပင်ငယ်သော်လည်း အရွယ်ကြီးသော အချို့ငှက်ဥများ 
ထက် အချိန်ကြာကြာဝပ်ပေးမှ အကောင်ငယ်များ ပေါက်လာ 
သည်လည်း ရှိသေးသည်။ လည်ဖြူရစ်ငှက်ဥများသည် ၁၂ 
ရက်၊ သပိတ်လွယ်ဥများသည် ၁၄ ရက်၊ [[ပိတုန်းငှက်]] ဥများ 
သည် ၁၅ ရက်၊ [[ကြက်]]ဥများသည် ၂၁ ရက်၊ [[ဝမ်းဘဲ]]ဥများ 
သည် ၂၇ ရက်၊ [[ငန်း]]ဥများသည် ၃၅ ရက် စသည်ဖြင့် 
အကောင်ပေါက်ရန် ကြာမြင့်လေသည်။ ငှက်ကလေးများ 
ပေါက်ဖွားလာရန်အတွက် ဥများကို ငှက်ကြီး၏ ကိုယ်ငွေ့ဖြင့် 
အပူရှိန် တစ်သမတ်တည်း ရှိစေရမည့်အပြင် ဥများကို မှန်မှန် 
လှန်လှောပေးရသည်။ ထို့ပြင် အတွင်း၌ရှိသော သန္ဓေသား 
အသက်ရှူနိုင်ရန် ဥခွံကို စိုထိုင်းထိုင်းဖြစ်အောင် မကြာခဏ 
ပြုလုပ်ပေးရသည်။ သို့မှသာ ဥခွံတွင်ရှိသော အပေါက်ငယ်များ 
ပွင့်နေမည်ဖြစ်၍ ပြင်ပမှလေနှင့် အစိုဓာတ်သည် အတွင်း 
အမြှေးထပ်သို့ ရောက်ရှိနိုင်ပေမည်။ ငှက်တို့တွင် ငှက်မများ 
သာ ဥများကို ဝပ်လေ့ရှိသည်။ သို့သော် အချို့ငှက်များတွင် 
များသေားအားဖြင့် အမများကဲ့သို့ အရောင်အဆင်းမွဲသော 
ငှက်ဖိုတို့သည် ငှက်မများနှင့် တွဲဖက်၍ ဥဝပ်သည့်တာဝန်ကို 
ယူကြသည်။ ငှက်မတို့ထက် ငှက်ဖိုများက အချိန်များစွာပို၍ 
ဝပ်ပေးရသော ငှက်မျိုးလည်း အနည်းငယ်မျှ ရှိသေးသည်။

== ငှက်ပေါက်စ ==
ဥမှပေါက်သောငှက်တို့တွင် အချို့သည် အသိုက်တွင်း၌ 
မိဖတို့၏ ကျွေးမွေးသုတ်သင်ခြင်းကိုခံ၍ အတန်ကြာမျှ ကြီး 
ကောင်ဝင်အောင် အားမွေးကြရသည်။ အချို့မှာမူ ဥမှ ပေါက် 
သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ဟိုဟိုသည်သည် ပြေးလွှားသွားနိုင်ကြ 
သည်။ ပထမငှက်မျိုး၌ အကောင်ပေါက်စတွင် မျက်စိမပွင့် 
သေးချေ။ ကိုယ်ပေါ်၌ အမွှေးနုပါးပါးသာရှိသည်။ ထိုငှက်မျိုး 
မွေးဖွားရာ အသိုက်မှာ ခိုင်ခံ့လုံခြုံအောင်ဖွဲ့ထားရသော အသိုက် 
များဖြစ်သည်။ မြေပြင်၌ အသိုက်လုပ်တတ်သော မိုးစွေငှက်၏ 
သားငယ်တို့သည် အမိက ရက်သတ္တတစ်ပါတ်မျှ ထိန်းသိမ်း 
ကျွေးမွေးခြင်းကိုခံရသည်။ လင်းတနှင့် ဇင်ရော်ငှက်ပေါက်စ 
များကိုမူ အမိကတစ်နှစ်ခန့်အထိ စောင့်ရှောက်မွေးမြူရသည်။ 
ဒုတိယငှက်အမျိုးအစားတွင် သာဓကမှာ ငှက်၊ ဘဲ၊ ငန်း 
စသော သတ္တဝါများဖြစ်သည်။

== အစာခွံ့ပုံ ==
အသိုက်ထဲတွင် ရက်ကြာကြာ ကျွေးမွေးသုတ်သင်ခြင်းကို 
ခံယူသော ငှက်ပေါက်စကလေးများကို ငှက်ဖို၊ ငှက်မနှစ်ဦး စ
လုံးက မိမိတို့၏ စလုတ်ထဲတွင် တစ်ဝက်တစ်ပျက် ချေဖျက် 
ထားသော အစာကို ခွံ့ပေးရသည်။ သို့သော် များသောအားဖြင့် 
ငှက်တို့သည် သားသမီးများကို အစိမ်းတိုင်း အစာကျွေးလေ့ 
ရှိသည်။ အစာကို နှုတ်သီးဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ခြေသည်းဖြင့်ဖြစ်စေ 
သယ်ယူလာတတ်ကြသည်။
ငှက်တို့ အစာခွံ့ပုံမှာ ငှက်ပေါက်စတို့က ဖွင့်ပေးသော 
ပါးစပ်ပေါက်ထဲသို့ ငှက်ကြီးတို့က နှုတ်သီးဖြင့် ထိုး၍ 
ခွံ့ပေးလေ့ ရှိသည်။ လည်ချောင်းထဲသို့ အစာဆင်းနိုင်ရန် 
အာခေါင်တွင်းသို့ ရောက်အောင် အစာကို ထည့်ပေးသည်။ 
သို့သော် ခိုပေါက်စကလေးများမှာမူ မိဖတို့ကဖွင့်ပေးသော 
ပါးစပ်ပေါက်ထဲမှ အစာကို နှိုက်၍ စားတတ်ကြသည်။ ခို၏ 
စလုတ်ထဲ၌ နို့ရည်ကဲ့သို့ အစာရည်ကို စုတ်ယူစားသောက်ကြ 
သည်။ [[တင်ကူးငှက်]]တို့၏ စလုတ်တွင်း၌ တစ်ဝက်တစ်ပျက် 
ချေဖျက်ထားသော ငါးအပိုင်းအစတို့ ရှိကြသည်။ ထိုအစာကို 
[[တင်ကျီးငှက်|တင်ကျီး]]ပေါက်စသည် ခိုပေါက်စကဲ့သို့ နှိုက်၍ စားသောက် 
တတ်ကြသည်။
ပထမ၌ ငှက်ငယ်များသည် ပိုးကောင်မွှားကောင်တို့ကို 
စားသည်။ အနည်းငယ်ကြီးလာသော် သစ်သီး၊ ကောက်ပင်၊ 
ကောက်ဆန် စသည်တို့ကို စားသောက်နိုင်ကြသည်။ ငှက်ငယ် 
တို့သည် အစာကို ပါးစပ်ထဲသို့ ထည့်ပေးရုံနှင့် မျိုမချနိုင်၊ 
မိဖတို့က အာခေါင်အာရင်းသို့ရောက်အောင် အစာကို သွင်း 
ပေးနိုင်မှသာ လည်ချောင်းမှ ကြွက်သားများ လှုပ်ရှားမှုဖြင့် 
အစာသည် ဝမ်းတွင်းသို့ လျှောဆင်းနိုင်သည်။ ငှက်တို့ကို 
ဝမ်းနှင့်တန်ရုံချင့်၍ အစာကျွေးရသည်။ အစာပိုကျွေး၍ မဖြစ် 
နိုင်အောင် လည်ချောင်းကြွက်သားကို [[နာဗ်ကြော]]တို့က ထိန်း 
ထားသည်။ အစာပို၍ ကျွေးမိလျှင် ကြွက်သားများ မလှုပ်ရှား 
နိုင်တော့ချေ။
ငှက်ငယ်များ ကြီးထွားလာစေရန် တစ်နေ့ တစ်နေ့လျှင် 
ငှက်ငယ်၏ ကိုယ်အလေးချိန် တစ်ဝက်မှသည် ကိုယ်အလေးချိန် 
ဆတူအထိ အစာကျွေးရသည်။

== ငှက်အမွေးအတောင် ==
ငှက်ပေါက်စတို့၌ ကျောပြင်နှင့် ဦးခေါင်းထိပ်တွင် မွှေးနု 
များ ပါလာတတ်ကြသည်။ သို့သော် [[ပိန်ညင်းငှက်]]နှင့် ပျံလွှား 
ပေါက်စတို့မှာ ဦးပြည်းများသာ ဖြစ်သည်။ ငှက်တို့သည် ၇ 
ရက်မှ ၁ဝ ရက်အတွင်း အမွှေးအတောင် စုံတတ်သည်။ ၁ဝ 
ရက်မှ ၁၄ ရက်အတွင်း ပျံသန်းတတ်လာသည်။ [[လင်းတ]]နှင့် 
ပင်လယ်ဇင်ရော်ငှက်တို့ကား တစ်နှစ်သားရှိမှ ပျံနိုင်ကြ၏။
ငှက်မွှေးများကို သုံးစားခွဲခြားပေးနိုင်သည်။ ပထမမှာ သား 
ရေပေါ်တွင် ကပ်၍ပေါက်သော မွှေးနုများဖြစ်သည်။ ထိုမွှေးနု 
များမှာ အချမ်းလုံစေသော မွှေးနုများဖြစ်တည်း။ ထိုမွှေးနု 
အပေါ်ထပ်တွင် မိုးရေခံငှက်မွှေးများ ဒုတိယအထပ်အနေနှင့် 
ပေါက်နေသည်။ တောင်ပံနှင့် အမြီးတို့တွင်ကား တတိယ 
အမျိုးအစားဖြစ်သော ငှက်တောင်များဖြစ်သည်။ ထိုငှက်တောင် 
တို့သည် ပျံသန်းရာတွင် အသုံးဝင်သည်။

== ငှက်မွှေးလဲခြင်း ==
ငှက်တို့သည် တနှစ်လျှင် နှစ်ကြိမ် အမွှေးအတောင်လဲကြ 
သည်။ နွေဦးပေါက်၌တစ်ကြိမ်၊ ဆောင်းဦးပေါက်၌တစ်ကြိမ် 
အမွှေးလဲတတ်သည်။ ဤသို့ အမွှေးလဲသည်မှာ အစီအစဉ် 
ရှိသည်။ ဦးစွာ၌ အတွင်းကျသောအမွှေးကို ပထမလဲသည်။ ထို 
အမွှေးတစ်ဝက်ခန့်ရှည်သောအခါ ပြင်ဖက်ကျသော အမွှေး 
ကျွတ်လေသည်။ အမွှေးကျွတ်၍ တစ်ဝက်ခန့်ပြန်ရှည်လာလျှင် 
ထိုထက်ပြင်ဖက်ကျသော အမွှေးသည် ကျွတ်ပြန်သည်။ ဤအစီ 
အစဉ်အတိုင်း အမွှေးလဲသည့် တောဘဲ စသည့်ငှက်တို့သည် 
တစ်ခါတစ်ရံမျှသာ တောင်ပံကိုအသုံးပြု၍ ပျံသန်းကြသည်။ 
ထိုငှက်မျိုး၌ အမွှေးလဲသည့်အခါ တစ်ကြိမ်တည်းနှင့် အပြီးလဲ 
တတ်ကြသည်။ နွေဥတု အမွှေးလဲချိန်၌ ငှက်တို့သည် တွေ့နေ 
မြင်နေကျ နေရာတွင် မတွေ့မမြင်ရတော့ချေ။ တစ်နေရာရာတွင် 
ပုန်းအောင်းနေလေ့ရှိသည်။

== ငှက်၏ အသွေးအရောင် ==
အချို့ငှက်တို့သည် အမွှေးအတောင် မလဲကြဘဲ အရောင် 
အသွေး ပြောင်းတတ်ကြသည်။ ဆောင်းဥတု၌ ဘလက်ဗတ်ခေါ် 
ငှက်မည်းတို့၏ အမွှေးအတောင်မှာ သံချေးရောင် ဖြစ်သည်။ 
နွေးဦးပေါက်သို့ ရောက်သော် တဖြည်းဖြည်း ညိုမှောင်လာ၍ 
ဥဥချိန်တွင် ပိတုန်းရောင်ကဲ့သို့ နက်ပြောင်ပြောင် ဖြစ်လာ 
သည်။

ငှက်မွှေးတွင် အရောင်ဆဲလ်များ၏ အခြေခံအရောင်မှာ 
အမည်း၊ အညို၊ အနီနှင့်အဝါသာ ဖြစ်သည်။ သို့သော် 
အာဖရိကတိုက်၌ တွေ့ရသော ငှက်တို့တွင် အစိမ်းရောင်ရှိသည်။ 
သို့သော် အစိမ်းရောင်၊ အပြာရောင် စသည်တို့မှာ အရောင်ဆဲလ် 
ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခြင်းမဟုတ်၊ အမွှေးအတောင်တို့ကို အလင်း 
ရောင် လာဟပ်ရာမှ ထွက်ပေါ်လာသည့် အရောင်များသာ ဖြစ် 
သည်။ တစ်ခါတစ်ရံ အရောင်ဆဲမဲ့သော ငှက်မျိုးကိုလည်း 
တွေ့ရတတ်သည်။ ထိုငှက်တို့သည် အဖြူ သို့မဟုတ် အပြောက် 
ပြောက် ရှိတတ်သည်။ အချို့ငှက်မျိုးတွင် အနီရောင် လွန်ကဲ၍ 
နေတတ်သည်။

ငှက်မျိုးတစ်မျိုးထဲတွင် အဖိုအမ အသွေးအရောင် ကွဲပြား 
ခြားနားခြင်းရှိလျှင် ငှက်ဖို၏ အရောင်အဆင်းသည် ငှက်မထက် 
ပို၍ တောက်ပြောင်တတ်သည်။ တစ်ငှက်နှင့် ဖင့်စာတို့၌ 
ထင်ရှားသော အသွေးအရောင်များရှိသည်။ ထိုကြောင့် လွယ် 
လင့်တကူ မြင်ရသည်။ သို့သော် ပတ်ဝန်းကျင်အရောင်နှင့် 
ရောနေတတ်သော [[စာကလေး]]များနှင့် ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းရှိ 
ငှက်မျိုးတို့ကိုမူ ရုတ်တရက် သဲကွဲစွာ မြင်ရမည်မဟုတ်ချေ။ 
အသွေးအရောင် ထင်ထင်ရှားရှားရှိသော ငှက်မျိုးတို့သည် 
သာမန်အားဖြင့်ဆိုလျှင် ထိတ်လန့်လွယ်သည့်ငှက်များဖြစ်၍ 
အနီးအပါးသို့ ချဉ်းကပ်၍မရတတ်ချေ။ သို့ရာတွင် အရောင် 
ဖျောက်ဖျက်ထားနိုင်သော ငှက်များ၏အနီးအပါးသို့မူကား 
ချဉ်းကပ်မည်ဆိုက ချဉ်းကပ်နိုင်လေသည်။&lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}


[[ကဏ္ဍ:ငှက်များ| ]]
[[Category:ဒိုင်နိုဆောများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျောရိုးရှိသတ္တဝါများ]]
[[ကဏ္ဍ:တိရစ္ဆာန် မျိုးပေါင်းများ]]</text>
      <sha1>m70s76d2rzc3j53ysu940pdxve76ez9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သာလွန်မင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4757</id>
    <revision>
      <id>1030601</id>
      <parentid>878519</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T06:01:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27841-08</username>
        <id>142424</id>
      </contributor>
      <origin>1030601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56231" sha1="n8wo0k37n09vwxyz9v75h2h17aiv0pi" xml:space="preserve">{{Infobox royalty
| type                 = monarch
| name                 = သာလွန်မင်း
| image                = File:Statute of King Thalun.jpg
| caption              = [[မန္တလေး နန်းတော်]]အတွင်းရှိ ရုပ်တု
| reign                = ၁၉ ဩဂုတ် ၁၆၂၉ – ၂၇ ဩဂုတ် ၁၆၄၈
| coronation           = 
| succession           = ဘုရင်
| predecessor          = [[မင်းရဲဒိဗ္ဗ]]
| successor            = [[ပင်းတလဲမင်း]]
| suc-type             = ဆက်ခံသူ
| reg-type             = 
| regent               = 
| spouse               = ခင်မျိုးစစ်&lt;ref name=hy-3-249-251&gt;Hmannan Vol. 3 2003: 249–251&lt;/ref&gt; &lt;br&gt; ခင်ထက်နှင်း&lt;br&gt; ခင်မြတ်ဆက်
| issue                = [[ပင်းတလဲမင်း]] &lt;br&gt; [[ပြည်မင်း]] &lt;br&gt; နေမျိုးရဲကျော်&lt;ref name=my-3-214&gt;Maha Yazawin Vol. 3 2006: 214&lt;/ref&gt; &lt;br&gt; ခင်မမင်းစစ်&lt;ref name=my-3-214/&gt; &lt;br/&gt;အပါအဝင် သားတော် ၁၁ ဦးနှင့် သမီးတော် ၂၀ ဦး
| issue-link           = 
| full name            = သခင်ကြီး&lt;ref name=hy-3-143&gt;Hmannan Vol. 3 2003: 143&lt;/ref&gt;
| house                = [[တောင်ငူမင်းဆက်|တောင်ငူ]]
| father               = [[ညောင်ရမ်းမင်း]]
| mother               = ခင်ဘုန်းမြတ်&lt;ref name=hy-3-42&gt;Hmannan Vol. 3 2003: 42&lt;/ref&gt;
| birth_date           = {{Birth date|1584|6|17|df=y}} &lt;br&gt; မြန်မာသက္ကရာဇ် ၉၄၆၊ နယုန်လဆန်း ၁၀ ရက်၊ တနင်္ဂနွေ&lt;ref name=hy-3-247&gt;Hmannan Vol. 3 2003: 247&lt;/ref&gt;
| birth_place          = 
| death_date           = {{death date and age|1648|8|27|1584|6|17|df=y}} &lt;br&gt; မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၀၁၀၊ တော်သလင်းလဆုတ် ၁၀ ရက်၊ ကြာသပတေး
| death_place          = [[အင်းဝ]]
| date of burial       = ၂၉ ဩဂုတ် ၁၆၄၈
| place of burial      = အင်းဝနန်းတော်
| religion             = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| signature            = 
}}
'''သာလွန်မင်း''' (၁၇ ဇွန် ၁၅၈၄ – ၂၇ ဩဂုတ် ၁၆၄၈) သည် [[တောင်ငူမင်းဆက်]]တွင် အဋ္ဌမမြောက် ဘုရင်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ ထီးနန်းတက်ချိန် ၁၉ နှစ်တာ ကာလအတွင်း ၁၅၃၀ ဆယ်စုနှစ်ကာလမှ ဆယ်စုနှစ်တစ်စုကြာ စစ်တလင်းဖြစ်ခဲ့ရသော နိုင်ငံကို အောင်မြင်စွာ ပြန်လည်ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။ သာလွန်မင်းသည် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းသာမက နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးတွင်လည်း ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများစွာ လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။

၁၆၀၈ ခုနှစ်တွင် [[အနောက်ဘက်လွန်မင်း]]သည် [[ပြည်]]ကို သိမ်းယူခဲ့ပြီး သာလွန်အား ပြည်ကို အုပ်ချုပ်စေခဲ့သည် ၁၆၂၈ ခုနှစ်တွင် အနောက်ဘက်လွန်မင်းအား သားတော် [[မင်းရဲဒိဗ္ဗ]]က လုပ်ကြံကာ ထီးနန်းသိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က သာလွန်မင်းသည် ညီတော်ဖြစ်သူ အင်းဝစားဖြစ်သော တောင်ငူ မင်းရဲကျော်စွာနှင့်အတူ ကျိုင်းတုံတွင် ရှမ်းစစ်သည်များနှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေချိန် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း အနောက်ဘက်လွန်မင်း လုပ်ကြံခံရပြီးနောက် ထီးနန်းကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန်နှင့် ကျူးကျော်ခြားနားနေသော ရခိုင်တို့အား နှိမ်နင်းရန်အတွက် ညီအစ်ကိုနှစ်ဦးမှာ ပဲခူးသို့ ပြန်လာခဲ့သည်။

၁၆၂၉ ခုနှစ်တွင် သာလွန်နှင့် မင်းရဲကျော်စွာတို့ ပဲခူးကို အောင်မြင်ပြီးနောက် မင်းရဲဒိဗ္ဗကို ကွပ်မျက်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=Damrong&gt;Rajanubhab, D., 2001, Our Wars With the Burmese, Bangkok: White Lotus Co. Ltd., {{ISBN|9747534584}}&lt;/ref&gt;{{rp|218}} ပဲခူးတွင် သာလွန်မင်းအား မွန်လူမျိုးတို့က လုပ်ကြံရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ရာမှ မွန်လူမျိုးအမြောက်အမြားအား ကွပ်မျက်ခဲ့သည်။

၁၆၃၄ ခုနှစ်တွင် ထီးနန်းကို [[အင်းဝ]]သို့ ပြောင်းရွှေ့ကာ နန်းတက်ခဲ့ပြီး ညီတော် မင်းရဲကျော်စွာကို မဟာဥပရာဇာ အိမ်ရှေ့အရာ အပ်နှင်းခဲ့သည်။&lt;ref name=Damrong/&gt;{{rp|219}}

၁၆၄၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် မင်းရဲကျော်စွာ ကွယ်လွန်ခဲ့သဖြင့် သားတော် [[ပင်းတလဲမင်း|ပင်းတလဲ]]ကို အိမ်ရှေ့စံအဖြစ် အပ်နှင်းခဲ့သည်။ မင်းရဲကျော်စွာ၏ သားတော်က အိမ်ရှေ့အရာ အလိုရှိသဖြင့် ပုန်ကန်ခဲ့ရာ သာလွန်မင်းလည်း စစ်ကိုင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ခိုလှုံခဲ့ရသည်။ ပုန်ကန်မှုကို နှိမ်နင်းနိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ပုန်ကန်ခြားနားသူများကို အရှင်လတ်လတ် မီးရှို့ကာ ကွပ်မျက်ခဲ့သည်။ ၁၆၄၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် သာလွန်မင်း ကွယ်လွန်ခဲ့ကာ သားတော် ပင်းတလဲမင်း ထီးနန်းတက်လာခဲ့သည်။

[[File:Minye Aungdin Nat.jpg|thumb|မင်းရဲအောင်တင်နတ်]]
သာလွန်မင်းသည် နေပြည်တော်အတွင်းအပြင်ရှိ စေတီပုထိုး၊ ရုပ်တု၊ ဆင်းတု၊ အရိယာသံဃာတို့အားလည်း ကြီးစွာသောအလှူကိုစီရင်တော်မူ၍ရက်လည်အောင်လှူတော်မူသည်။ နိုင်ငံတော်အလုံးရှိအရိယာသံဃာ၊ သီလဝံတို့အား 
ပရိက္ခရာရှစ်ပါးစီရင် တော်မူ၍လှူတော်မူသည်။ ဘိသိက်ခံပြီးနောက်ယိုးဒယားဘုရင်ထံသို့အမှာတော်ရေး၍ သံများစေလွှတ်ကာနှစ်ပြည့်တစ် ပြည်ချစ်ကြည်ရေးကို ဆောင်ရွက်တော်မူသည်။ 

သက္ကရာဇ် ၉၉၆ ခုနှစ်တွင် မော်လမြိုင်သား မွန်တို့ပုန်ကန်သည်ကိုနှိမ်နင်းပြီးနောက် ဟံသာဝတီနေပြည်တော်၌ရန်ဆူးရန်ညှောင့်သန့်စင်ကုန်ပြီဖြစ်သည်တစ်ကြောင်း၊ အောက်တလွှား၌စစ်မက် အရေးအရာများ၍ မြို့ရွာပျက်ကျေ လူနေနည်းပါးလာသည် တစ်ကြောင်း၊ ပဲခူးမြစ်သည်တိမ်ကောလာသည်နှင့် ပဲခူးမြို့မှာ သင်္ဘောဆိပ်မဟုတ်တော့ သဖြင့် အရောင်းအဝယ် ဆုတ်ယုတ်လာသည်တစ်ကြောင်းတို့ကြောင့် ခမည်းတော်နောင်တော်တို့၏အရိုက်အရာ ရတနာပူရအင်းဝနေပြည်တော်သို့ ထိုနှစ်ပြာသိုလတွင်ပြောင်း ရွှေ့နေရသည်။ နောက်အမြင့်စား တိုက်ပွဲတွင် ကျဆုံးသဖြင့်နန်းတော်သို့ပြန်ဝင်လေသည်။ ထိုသို့နန်းတွင်းပုန်ကန်မှုသတင်းကိုကြားသောအခါ ကသည်းစော်ဘွားလည်း သောင်သွပ်ကိုထိပါး တိုက်ခိုက်လာသည်။ သို့ရာတွင် မင်းတရားကြီးရဲမက်တို့ ချီတက်တိုက်ခိုက်လျှင် အတိုက်မခံဘဲဆုတ်၍နေသည်နှင့် ပြန်လာရသည်။ 

ဘိုးတော်ဆင်ဖြူများရှင်ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီးချဲ့ထွင်တော်မူခဲ့သည့်နိုင်ငံတော်ကြီးကို သာလွန်မင်းတရား ကြီးသည်ရှေးကဖြစ်လာသောအကြောင်းနှင့်လက်ရှိအကျိုးတို့ကို ဆက်စပ်တွေးခေါ်ကာ ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံ တော်ကြီးသည်စစ်ကို နှစ်ပေါင်းများစွာ မကြာခဏ တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြရသဖြင့် လက်ပန်းကျ၍နေလေသည်။ ထိုစစ်တို့သည် လူဦးရေကို ယုတ်လျော့စေသည်။ စိုက်ပျိုးရေးကိုလည်းထိခိုက်စေသည်။ ထို့ကြောင့် သာလွန်မင်းတရားကြီးသည် နိုင်ငံတော်အတွက်လက်တွေ့လိုအပ်နေသောစီးပွားရေး ပြန်လည်ထူထောင်မှုနှင့် လူဦးရေအင်အားပြန်လည်ဖြည့်တင်းရေးတို့ကိုဆောင်ရွက်တော်မူသည်။ ထိုသို့မဆောင်ရွက်မီ လက်ရှိအခြေအနေမှန်ကိုသိရှိရန် 
သက္ကရာဇ် ၉၉၉ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်လူဦးရေ၊ အိမ်ခြေ၊ မြေအကျယ်အဝန်း၊ ထွက်သည့်အသီးအနှံ၊ စီးပွားရေးအခြေအနေနှင့်ပေးဆောင်ရသည့် အခွန်အတုတ်တို့ကို စစ်သည့်စစ်တမ်းတစ်ခုကိုကောက်ယူတော်မူသည်။ ယခုခေတ် သန်းခေါင်စာရင်းမျိုးပင်ဖြစ်သည်။ 

စစ်တမ်းအားဖြင့်နိုင်ငံတော်လူဦးရေအခြေအနေကို သိရှိပြီးနောက်တစ်နှစ်တွင်လူဦးရေတိုးတက်ရေးအတွက်နိုင်ငံ အတွင်းရှိယောက်ျား မိန်းမအပျို လူပျိုကလေးသူငယ်၊ မုဆိုးဖို၊ မုဆိုးမတို့ကိုအသက်အပိုင်းအခြားနှင့်စာရင်း
ကောက်ယူပြီးနောက်အောက်ပါမင်းမိန့်တစ်ခုကိုထုတ်ပြန်လေသည်။ 

'ငါဘုရင်မင်းမြတ်၏နိုင်ငံတော်အတွင်းတွင်လစ်လပ်နေသည့်အိမ်ထောင်ပျက်မုဆိုးဖို၊မုဆိုးမများကိုသင့်လျော်ရာအိမ်ထောင်ချရမည်။ အရွယ်ရောက်သော သားပျိုသမီးပျိုများကို မိဘအုပ်ထိန်းသူတို့ကထိမ်းမြားပေးကြရမည်။ မထိမ်းမြားပေးလျှင် လေလွင့်တတ်သည်။ ဤသို့အလစ်အလပ်မရှိကြမှသာလျှင် နိုင်ငံတော်လူဦးရေတိုးလိမ့်မည်။

သာလွန်မင်းတရားကြီးသည် လူဦးရေတိုးတက်မှုကို ဆောင်ရွက်သကဲ့သို့ပင် စီးပွားရေးတိုးတက်မှုကိုလည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ လယ်ယာလက်ကိုင်မရှိသော ဆင်းရဲသားများအား လယ်ယာရရှိ၍လုပ်ကိုင်စားသောက်နိုင်ရေး၊ အသီးအနှံထွက်သောအင်အားပိုမိုများပြားရေး၊ နိုင်ငံနှင့်တကွ နိုင်ငံသားများကအသုံးအစွဲချွေတာရေးတို့ကို အဓိကထား၍ ဆောင်ရွက်တော်မူသည်။ မင်းတရားကြီး၏အမိန့်အရမြို့ရွာကြီးကြပ်ကွပ်ကဲသော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးငယ်တို့သည် မိမိတို့ဆိုင်ရာမြို့ရွာဒေသတို့တွင် လယ်ယာလုပ်ကိုင်စားသောက်သူတို့ဦးရေကို စစ်ဆေးမှတ်သားပြီးနောက်၊ ထိုသူတို့အတွက်လုပ်ကိုင်ရန် လယ်ယာမရှိလျှင်ဖြစ်စေ၊ နေထိုင်စားသောက်ရန် အတိဒုက္ခကြုံတွေ့လျှင်ဖြစ်စေ၊ မြေယာရရှိစေရန် နှင့်စားသောက်မှုချောင်ချိစေရန် စီမံနှိုးဆော်၍ရပ်ရွာ၏အကူအညီဖြင့် ဆောင်ရွက်ပေးကြရသည်။ ထို့ပြင်လယ်သမား ယာသမားများအား လယ်ယာလုပ်ကိုင်နေစဉ် မင်းမိန့်ပင်ဖြစ်စေ၊ အလုပ်ကိုထိခိုက်စေမည့် အနှောင့်အယှက်မျိုးမပြုရန် အမိန့်ထုတ်ဆင့်ထားသဖြင့် လယ်ယာသမားများ စိတ်အေးချမ်းသာစွာလုပ်ကိုင်နိုင်သောကြောင့် မင်းတရားကြီး လက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်၌ စားရေရိက္ခာပိုမိုထွက်ရှိကာ စီးပွားရေး တောင့်တင်းလာလေသည်။ 

နိုင်ငံတော်၏ဝမ်းဖြစ်သော ကျောက်ဆည်လယ်တွင်းနယ်များကို တိုးချဲ့ပြင်ဆင်ကာ စစ်ပွဲတွင်လက်ရမိသောသုံ့လူတို့ကို ကျောက်ဆည်နယ်တွင် နေရာချထား၍ ဆည်မြောင်းတို့ကို စောင့်ရှောက်ကြည့်ရှုစေသည်။ စစ်မက်အရေးရှိလျှင်လည်း လက်နက်ကိုင်အဖြစ် အမှုတော်ကိုထမ်းရွက်စေသည်။ မင်းတရားကြီးသည် ပြည်သူလူထုအား စီးပွားဥစ္စာတိုးတက်အောင် ဖန်တီးပေးရုံမက၊ ရရှိသောဥစ္စာကို ချွေချွေတာတာသုံးစွဲရန်စံနမူနာပြခဲ့သည်။ တစ်ခါသော်မင်တရားကြီးသည် စစ်ကိုင်းဘက်သို့ ထွက်တော်မူစဉ်စစ်ကိုင်းမြို့အရှေ့ဘက်ကျောက်ဆတ်ရွာ၌ ဆင်းရဲသားအိမ်ရှင်မတဦးသည် လမ်းပေါ်၌ ထမင်းရည်ငှဲ့နေသည်ကိုမြင်တော်မူသောကြောင့် ထမင်းရည်ကိုကလေးငယ်များ၊ သို့မဟုတ်မွေးထားသောခွေးဝက် စသည်တို့အား တိုက်ကျွေးနိုင်ပါလျက် အလဟဿစွန့်ပစ်ရမည်လောဟု ကြိမ်ဒဏ် ၁ဝ ချက်ရိုက်၍ ငွေ ၃ဝ မျှသနား ခဲ့ဖူးလေသည်။ ထို့ပြင်အခါတစ်ပါး သမီးတော်သည် ခါသာပိတ်အင်္ကျီကိုဝတ်ဆင်လျက် ရွှေနန်းတော်တိုင်ကိုမှီ၍ ထိုင်နေသည်ကိုတွေ့သောအခါ ကျေးတော်ကျွန်တော်မျိုး ဆင်းရဲသားတို့ထံမှရသော အခွန်တော်ငွေနှင့်ဝယ်သော အဝတ်အစားကိုမရိုမသေ ဝတ်ရကောင်းလောဟု ပရိသတ်အလယ်၌ နှုတ်ပစ်တင်တော်မူရုံမက သုံးရက်လုံးလုံးသမီးတော်အားစကား မပြောဘဲနေလေသည်။ 

မင်းတရားကြီးသည် အဝင်အထွက်အဖြောင့် အကောက်မညီညွတ်၊ ကျနစွာမပိုင်းခြား မသတ်မှတ်ထားသေး ၍ ရှုပ်ရှက်ခတ်အရောရောအနှောနှော ဖြစ်နေသော မြို့ရွာနယ်ပယ် အပိုင်းအခြားများကိုလည်း အသေအချာဖြစ်စေရန် ပြုပြင်စီမံတော်မူသည်။ မြို့ကြီးများကို အရပ်လေးမျက်နှာပတ်လည် သောင်းတိုင်အတွင်းကိုသာ စီရင်တော်မူလေသည်။ စာချီ၊စာမြင်၊ ကလန်၊ သံပြင်၊ မြေတိုင်၊ မြေသိမ်းတို့နှင့်စီရင်သည့်တိုင်းခရိုင်များမှာ အရပ်လေးမျက်နှာ ငါးတိုင်ပတ်လည်အတွင်းကိုသာ စီရင်တော်မူလေသည်။ ဆယ်ပြုမြို့ရွာ၊ ရာပြုမြို့ရွာ၊ တိုက်ဝင်မြို့ရွာ၊ ကျေးသီး မြို့ရွာများနှင့်ပြည့်ရတိုင်၊ မြောင်းမြမြို့၊ မှော်ပီမြို့၊ မော်လမြိုင်မြို့၊ သန်လျင်မြို့၊ ဒဂုန်ဆံတော်တည်ရာကုန်း၊ သူရဲ၊ကြံ ခင်း၊ ဂူထွက်၊ ဓနုဖြူ၊ခဲပေါင်မှစ၍ ၁၅၇ မြို့အဝင်တိုက် ၁၄ တိုက်၊ မင်းပြုံးသုံးတိုက်၊ သံလျင်သုံးတိုက်၊ ဟံသာဝတီခုနစ်တိုက်၊ မုတ္တမခုနစ်တိုက်၊ ပုသိမ်ခုနစ်တိုက်၊ ဒလသုံးတိုက်၊ ကိဉ္ဇိပူရသုံးတိုက်၊ သုဓမ္မဝတီသုံးတိုက်၊ တိကုမ္ဘနှစ်တိုက်၊ ကေတုမတိလေးတိုက်၊ လင်းဇင်း ၅၇ တိုက်၊ ရေးနှစ်တိုက်စသည်ဖြင့်ခန့်ခွဲကာ မြောက်ဘက် မြင်းမြေ၊ တောင်ဘက်မြင်းမြေ၊ တောင်ငူမြင်းမြေ၊ ရွှေပြည်ကြီးမြင်းမြေစသည်များ၊ ဝင်းတော်လေးရပ်ဒိုင်းစု လမိုင်းစု၊ ကိုယ်ရံတော်သေနတ်၊ လှေ၊ ကတ္ထူများမှစ၍ မြေပယ်နယ်မှန်သမျှအစုသားတို့မှာတရွာလျှင် အရပ်လေးမျက်နှာနှစ်တိုင် စီ၊ ငါးရွာတွင်းစီရွာကိုအလယ်ထား၍ နယ်လေးရပ်ဖြစ်စေတော်မူသည်။

ဤသို့ပြုပြင်မှုများ၊ ပြန်လည်ထူတောင်မှုများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သဖြင့် ထိုမင်းလက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်သည် ပုဂံခေတ်မှာကဲ့သို့ များစွာစည်ကားသာယာလေသည်။ ယင်းသို့စီးပွားရေးဘက်တွင် တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးလျက်ရှိခြင်းကြောင့် ဒပ်ချ်အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီသည် သန်လျင်၊ ဟံသာဝတီနှင့် အင်းဝတို့တွင်လည်းကောင်း၊ ဗြိတိသျှအရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီသည် သန်လျင်၌လည်းကောင်း လာရောက်ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားကြ သည်။

==အမည်ရင်းမြစ်==
သတိုးဓမ္မရာဇာဘွဲ့ဖြင့် နန်းတက်သည်တိုင် သာလွန်မင်း(၁၆၃၂-၁၆၄၈)ဟုခေါ်ကြခြင်းမှာ &quot;တိုင်းကားပြည်ရွာ အသာလွန်သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ ရွှေနန်းတော်ထက်တွင် သာယာစွာ လွန်ရသောကြောင့်လည်းကောင်း သာလွန်မင်း ဟုခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်&quot;ဟု ဆိုသည်။ ငယ်အမည်ရင်းမှာ မင်းရဲသင်္ခသူ&lt;ref&gt;''မှန်နန်းမဟာရာဇဝင်တော်ကြီး''၊ တတိယတွဲ၊ (ဇန်နဝါရီ၊ ၁၉၉၃)၊ စာ ၁၄၃။&lt;/ref&gt;ဖြစ်သည်။

== တိုင်းပြည်တည်ငြိမ်ရေး ဆောင်ရွက်ခြင်း ==
သာလွန်မင်းသည် နောင်တော် [[အနောက်ဘက်လွန်မင်း]]အား တူတော် [[မင်းရဲဒိဗ္ဗ]]က လုပ်ကြံနန်းတက်သည်ကို နှိမ်နှင်းပြီးနောက် နန်းတက်သည်။ နန်းတက်စတွင် ဘိသက်ခံကာ ဘုရင်အဖြစ်ရယူခြင်းမရှိပဲ လေးနှစ်(၁၆၂၈ မှ ၁၆၃၃ထိ)တိုင် တိုင်းပြည်စည်းရုံးရေးကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ 

[[ဟံသာဝတီ]]နန်းတော်သို့ရောက်လျှင် မင်းရဲဒိဗ္ဗ၏ကျွန်များ အနက်အပြစ်ရှိသူများကို ထိုက်သင့်သည့် အပြစ်ဒဏ်များပေးသည်။ ချီးမြှောက်သင့်သူများကို ချီးမြင့်မြှောက်စားသည်။ [[ရခိုင်]]မှ သံတမန်များကို လက်ခံတွေ့ဆုံသည်။ မြန်မာသံအမတ်များကိုလည်း ရခိုင်သို့ စေလွှတ်သည်။ ထိုနောက် [[ဇင်းမယ်]]သို့ တဖန်သွားရောက်ကာ ပုန်ကန်မှုများကို နှိမ်နှင်းသည်။ ထိုနောက် ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်းဒေသများ နှင့်ဇင်းမယ်တစ်ဝိုက်တွင် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားစေရန် ဆောင်ရွက်သည်။

== ဘိသက်ခံယူခြင်းနှင့် ပုန်ကန်မှုများကို နှိမ်နှင်းခြင်း ==
ခရစ်နှစ် ၁၆၃၃၊ဒီဇင်ဘာ၊ ၁၄တွင်မှ ဟံသာဝတီနန်းတွင် ဘိသက်ခံကာ မင်းအဖြစ်ခံယူသည်။ ဘိသိက်ဥကင်ဖွင့် အခမ်းအနားတွင် မြန်မာအမတ်၊ မွန်အမတ်၊ ယွန်းအမတ် များခြံရံကာ ဆင်ယင်ကျင်းပခဲ့သည်။ ထိုနောက် ယိုးဒယားသို့ သံစေလွှတ်သည်။ သို့သော် ဟံသာဝတီတွင် နန်းတက်၍ မကြာမှီတွင် ပုန်ကန်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ရသည်။ ပုန်ကန်သူများ မော်လမြိုင်သို့ ပြေးသည်ကို လိုက်လံနှိမ်နှင်းရသေးသည်။

== အင်းဝသို့ နန်းရွှေ့ခြင်း ==
၁၆၃၄တွင် သာလွန်မင်းသည် မင်းနေပြည်တော်ကို ဟံသာဝတီမှ [[အင်းဝ]]သို့ တဖန်ပြန်လည်ပြောင်းရွှေ့စံမြန်းသည်။ နန်းတော်၏ အစီအရင်များ စီရင်ပြီး၁၆၃၅တွင်မှ အင်းဝနန်းကို သိမ်းပိုက်စိုးစံသည်။ ညီတော်မင်းရဲကျော်စွာကို အိမ်ရှေ့အရာပေးကာ မှူးမတ်များကို ဘွဲ့အမည်နှင့်တကွ ချီးမြှင့်လေသည်။ ၁၆၃၆တွင် ကောင်းမှုတော် ရာဇစူဠာမဏိစေတီ([[ကောင်းမှုတော်ဘုရား(စစ်ကိုင်း)|စစ်ကိုင်းကောင်းမှုတော်]])ကို အုတ်မြစ်ချသည်။

== နန်းတွင်းပုန်ကန်မှု ==
အင်းဝသို့ရောက်ပြီး ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ ဆောင်ရွက်နေစဉ် ညီတော်အိမ်ရှေ့မင်း မင်းရဲကျော်စွာ ကွယ်လွန်သဖြင့် သားတော် ပင်းတလဲမင်းသားအား အိမ်ရှေ့အရာပေးသည်။ ထိုအခါ နန်းရရန် မျှော်မှန်းသည့် အမြင့်စားရှင်တရုတ်က လူသူစုဆောင်းကာ ပုန်ကန်သည်။ သာလွန်မင်းလည်း အငိုက်မိကာ အားမတန်သဖြင့် လေးထပ်ကျောင်းသို့ဝင်ရောက်ခိုလှုံသည်။ သို့သော် လေးထပ်ကျောင်းဆရာတော်ကြီးက လောကီနှင့် လောကုတ္တရာ မရောယှက်လိုသဖြင့် ခိုလှုံခွင့်မပေးချေ။ ထို့ကြောင့် စံကျောင်းသို့ပြောင်းရွှေ့ခိုလှုံရသည်။ စံကျောင်းဆရာတော်မှာ လောကီဆန်သည့် ပွဲကျောင်းဆရာတော်ဖြစ်သည့် အတွက်နောက်ပါရဟန်းများကို စုစည်းကာ တုတ်ဓားလက်နက်များဖြင့် သာလွန်မင်းနှင့် မှူးမတ်များကို စောင့်ရှောက်ပေးသည်။ မြို့တွင်းတွင်ကျန်ရှိနေခဲ့သည် မှူးမတ်များလည်း အမြင့်စားကိုကြောက်ရွံသဖြင့် နေကြရသော်လည်း မင်းတရားကြီးကို သစ္စာခံကြောင်း တိတ်တဆိတ်လျှောက်တင်ကြသည်။ ထိုပုန်ကန်မှုကို မှူးမတ်များရွတ်ရွတ်ချွံချွံ ထမ်းဆောင်နှိမ်နှင်းသဖြင့် ရှင်တရုတ်ကျဆုံးပြီး အောင်မြင်သည်။ ထို့နောက် လေးထပ်ကျောင်းနှင့် စံကျောင်းတို့တွင် အလှုကြီးများပေးကာ လေးထပ်ကျောင်းဆရာတော်ကို '''သံသရာဆရာတော်'''၊ စံကျောင်းဆရာတော်ကို ပစ္စုပ္ပန်ဆရာတော်ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ချီးကျူးလေသည်။ 

ထိုပုန်ကန်မှုပြီးနောက် မြောက်ပိုင်းမှ ကသည်းလူမျိုးတို့ ကျူးကျော်လာသည်ကို တိုက်ခိုက်နှိမ်နှင်းရသေးသည်။ သို့သော် အလွယ်တကူသာ တိုက်ယူလိုက်ရပြီး အောင်နိုင်သည်။

== နတ်ရွာစံခြင်း ==
ထိုပုန်ကန်မှုအပြီး တစ်နှစ်အကြာ ၁၆၄၈တွင် သာလွန်မင်း အင်းဝနန်းတော်တွင် နတ်ရွာစံသည်။ နန်းသက် ၁၉နှစ်၊ သက်တော် ၆၅နှစ် အဝင်တွင်ဖြစ်သည်။ နတ်ရွာစံလျှင် သားတော် အိမ်ရှေ့မင်း [[ပင်းတလဲမင်း]]က နန်းဆက်ခံသည်။

== သာလွန်မင်း၏ ဆောင်ရွက်ချက်များ ==
{{main | သာလွန်မင်းလက်ထက် အမိန့်ပြန်တမ်းများ}}
သာလွန်မင်းလက်ထက် ၁၆၃၇တွင် ပထမဆုံးသော သမိုင်းဝင် လူဦးရေ နှင့် မြေယာစစ်တမ်းများကို စတင်ကောက်ယူခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အမှုထမ်းအရာထမ်းများ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်နှင့်  တာဝန်ဝတ္တရားများကို အမိန့်ပြန်တမ်းများဖြင့် တိကျစွာ ထုတ်ပြန်ကြေညာပေးခဲ့သည်။ ထို့ပြင်စစ်သည်စုဆောင်းရေးနှင့် ပတ်သက်၍လည်း တိကျသည့် အချိုးအစားနှင့် လက်နက်အမျိုးအစားတို့ကို သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းပေးသည်။ ထင်ရှားသည့် ပြန်တမ်းပါ အမိန့်များမှာ

* “ငှက်သည် အသီးရှိကာသာအပင်တွင် နားသကဲ့သို့ အခွန်ခံသောရွာကိုသွား၍ ပြန်မကြည့် ငှက်ကဲ့သို့ မရှိစေနှင့်။ စားဟန်သာတတ်စေ။ ရွာပြည်ကိုမပြု၊ စားရသောက်ရအောင်သာ စီရင်သော် ကွပ်မည်။” ဟူ၍လည်းကောင်း

* “ပြည်တွင်းတိုင်းရေးစသော ဆင်းရဲသားတို့ကို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်၍ မြို့ရွာတွင် မနေဝံ့ ထွက်သွားသည်များကို ရွှေနားတော်ကြားလျှင် ဝန်တို့နှစ်ခွန်းချေရမည်မမှတ်နှင့်။ ကြီးစွာသော ရာဇဝတ်တော်ကို ခံရလိမ့်မည်။”ဟူ၍လည်းကောင်း ပါရှိခဲ့သည်ကိုတွေ့ကြရသည်။

ကျောက်ဆည်ဒေသတွင် လယ်ယာလုပ်ငန်းများ ပြန်လည်ထူထောင်နိုင်ရန် အားထုတ်ဆောင်ရွက်ပေးသည်။ အထက်တွင် ဆိုခဲ့သည့်အတိုင်း စစ်တမ်းများကောက်ယူပြီး ကျောက်ဆည်နယ်ကို ဗဟိုပြုကာ လုပ်ကိုင်စားသောက်ရန် နေရာချထားပေးသည်။ ထိုမျှမက ဝေးလံသည့် ဒေသများမှ လူအများကို အင်းဝနှင့် ကျောက်ဆည်ဒေသတစ်ဝိုက်တွင် အတည်တကျနေထိုင်စေသည်။

မင်းတရားကြီးလက်ထက် ပညာရှင်များအား မြှောက်စားအားပေးသဖြင့် စာဆိုပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များထွန်းကားသည်။ ဝေဿန္တရာပျို့ရေးသားတော်မူသော တောင်ဖီလာဆရာတော်၊ ရတနာကရဝတ္ထုရေးသော 
သဒ္ဓမ္မာလင်္ကာရ ဆရာတော်၊ မင်းလှနုယဉ်ပျို့ရေးသော ရှင်ကရဝိကစသည်တို့ဖြစ်သည်။ တောင်ဖီလာဆရာတော်နှင့် ကိုင်းရွာသား မနုရာဇာတို့ စီရင်ရေးသားသော မနုသာရ ရွှေမျဉ်းဓမ္မသတ်ကျမ်းလည်း မင်းတရားကြီးလက်ထက် 
ပေါ်ထွက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)&lt;/ref&gt;

== ကောင်းမှုတော်များ ==
မင်းတရားကြီးသည် နိုင်ငံတော်စီးပွားဖွံ့ဖြိုးမှုကို အဘက်ဘက်မှ ဆောင်ရွက်တော်မူရုံမက ကုသိုလ်တော်အမှုတို့ကို ပြုတော်မူသည်။ ၉၉၈ ခုနှစ်တော်သလင်းလတွင် ဧရာဝတီမြစ်၏မြောက်ဘက်အင်းဝရွှေမြို့တော်၏ မြောက်ဘက် မစူးလွန်း၊အနောက်ဘက်ခပ်ယွန်းယွန်း တန့်တည်အရပ်၌ (ယခုစစ်ကိုင်းမြို့မြောက်ဘက်ခြောက်မိုင်ကွာ) ၌အမြဲကိုးကွယ်တော်မူသော စွယ်တော်၊ ဆံတော်နှင့် ဓာတ်တော်မွေတော်၊ ရတနာစေတီတော်တို့ကို ဌာပနာ၍ ရာဇမဏိစူဠာစေတီဘွဲ့ခံ ကောင်းမှုတော်စေတီကြီးကို တည်ထားကိုးကွယ်သည်။

မဟာရံတံတိုင်းဝန်းကျင်၌ မှန်ကင်း အထွတ်ရှိသော ပြုဗ္ဗာဝန်၊ ဒက္ခိဏဝန်၊ပစ္ဆိမာဝန်၊ ဥတ္တရာဝန်၊ ဟူသော ကျောင်းကြီး လေးရပ်နှင့်ကျောင်းရံ ၄ဝ ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းတော်မူသည်။ ကောင်းမှုတော်ဘုရားကို ၁ဝဝ၈ ခုနှစ်တွင် အုတ်များ အပြီးသတ်သော်လည်း ၁ဝဝ၉ ခုနှစ်တွင်အိမ်ရှေ့မင်းနတ်ရွာစံ၍ နန်းတွင်းပုန်ကန်မှုဖြစ်နေသဖြင့် ထီးတော်မတင်ရချေ။ ၁ဝ၁ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ထီးတင်ရန် စီမံသော်လည်း ထီးတော်မတင်ရမီ ထိုနှစ်တော်သလင်းလဆန်း 
၁ဝ ရက်နေ့တွင် သက်တော် ၆၇ ခုနှစ်၊ စည်းစိမ်တော် ၁၉ နှစ်၌ မင်းတရားကြီးသည်ရုတ်တရက်နတ်ရွာစံလေသည်။ စေတီတော်ကြီးကို သားတော်ပင်းတလဲမင်း လက်ထက်တွင် ထီးတင်နိုင်လေသည်။ ယင်းသို့ရွှေနန်းထက်၌ 
ညင်ညင်သာသာ စံလွန်တော်မူသောကြောင့် သာလွန်မင်းတရားဟုတွင်ကြောင်းဖြင့်ဆိုကြသည်။ အချို့ကလည်း တိုင်းကားပြည်ရွာကို အလွန်အကဲ သာယာအောင်ဆောင်ရွက် တော်မူသောကြောင့်သာလွန်မင်းဟု တွင်ကြောင်းယူဆကြသည်။

မင်းတရားကြီး၏ အခြားကောင်းမှုတော်တို့ကား တောင်ပလူ(တောင်ဘီလူး)အရပ်မှ ရွှေကျောင်းတော်၊ ပင်းယ ရွေွှစည်းခုံမှ ရွှေကျောင်းတော်၊ မဟာမြတ်မုနိဘုရား အနောက်ဘက်မှ လေးထပ်ကျောင်း၊ ရွှေမောဓောဘုရားအရပ် 
လေးမျက်နှာ၌ ဆောက်လုပ်သောကျောင်းတော်ကြီးများ၊ ဇင်းမယ်ကျိုင်းသေဉ် စသည်မှ ကျောင်းတော်ကြီးများ၊ စစ်ကိုင်း ရှင်ဖြူရှင်လှဘုရား၏ အရှေ့မြောက်ယွန်းနှင့်ပုညရှင်စေတီ အရှေ့ဘက်မှ ကျောင်းတော်ကြီးများဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ဒဂုန်ဆံတော်ရှင်၊ ပြည်ရွှေဆံတော်၊ တောင်ငူရွှေ ဆံတော်၊ပုဂံရွှေစည်းခုံ၊ အညာသီဟတော၊ ပဲခူးရွှေသာလျောင်း အစ ရှိသော စေတီတော်တို့၌လည်း ရွှေအပြည့် မွမ်းမံတော်မူသည်။ ပိဋကတ်တော်တို့ကိုလည်း 
ကျမ်းတတ်ဆရာတော်တို့အား တည်းဖြတ်စေ၍ ရွှေဖြင့်ပြီးသော ပိဋကတ်တိုက်တော်ကြီး၌ ထားတော်မူသည်။ မင်းတရားကြီးလျှောက်ထား တောင်းပန်သဖြင့် ပထမတောင်ဖီလာဆရာတော် စသောဆရာတော်ကြီး 
လေးပါးတို့သည် မင်းဘူးစက်တော်ရာဒေသမှ တောခြုံများရှင်းလင်း၍ စက်တော်ရာနှစ်ဆူကို ရှာဖွေတွေ့ရှိတော်မူကြသည်။

== မိဖုရား၊ ကိုယ်လုပ်နှင့် သားသမီးများ ==
မိဖုရားကိုယ်လုပ် ၁၃ ယောက်မှ သားတော် ၁၂ ယောက်၊ သမီးတော် ၁၀ ယောက်တို့ကို အောက်ပါအတိုင်း မြင်သည် &lt;ref&gt;''မှန်နန်း မဟာရာဇဝင်တော်ကြီ''း၊ တတိယတွဲ။ မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာတိုက်၊ ရန်ကုန်။ ၁၉၉၃၊ ဇန်နဝါရီ။ စာ ၂၄၉−၂၅၁။&lt;/ref&gt; −

* ရာဇာမဏိစူဠာ  ဒါယကာတော်  &lt;br /&gt;ဤသို့ များမြတ်သော ကောင်းမှုနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော၊ တိုင်းကြီးပြည်ကြီးအပေါင်း ထီးဆောင်း မင်းတကာတို့၏အရှင် ဖြစ်တော်မူသော၊ သီရိသုဓမ္မရာဇာ မဟာဓိပတိ အမည်တော် ရှိသော ရေမြေ့သခင် ဘဝရှင် မင်းတရားကြီးဘုရား၊   
* မြောငယ်ကတော် ခင်မျိုးစစ်တွင် မြင်သည့်   
** သမီးတော် ဘုန်းဝေဠု သီလဒေဝီခံ ၉၉၇၊ ၃၊ ၁- ဖွား တစ်ပါး၊ မြောက်သားတော်ကား စဉ့်ကူမင်းကြီး မင်းရဲနော်ရထာ။
** မောင်တော် သခင်ကျော် ၉၆၉၊ ၁၆၁- ဖွား ခမည်းတော်ဘုရားတွင် မင်းရဲရန္တမိတ် အမည်နှင့် ပင်းတလဲမြို့ကို ကံကျွေ၊ ခံရသည် တစ်ပါး မင်းဖြစ်၊ မြောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်ဘုရား သမီးတော် ခင်နဲကူ&quot; မိဖုရားဖြစ်၊   
** နှမတော် မင်းဖြူ ၉၇၇၊ ၁၉၊ ၃- ဖွား အိမ်ရှေ့ မိဖုရား တစ်ပါး၊ မြောက်သားကား အမည်းတော်ဘုရား သားတော် သခင်ဖြူ၊ ပြင်စည်မင်းကြီး၊ နောက် အိမ်ရှေ့နေသည်။   သားတော် ၁ ပါး။ သမီးတော် ၂ ပါး။ ပေါင်း ၃ ပါး   
* မိုးနဲစော်ဘွား စဝ်လှခမ်း (ၸဝ်ႈလႃၶမ်း) သမီး ‌မြောကြီးကတော် ခင်သက်နှင်း (ၼၢင်းသႅင်ၾၢင်) တွင် မြင်သည့်   
** သားတော် မင်းရဲနရသီဟ၊ ၉၆၅၊ ၁ဝ- သွား ခုနစ်နှစ်တွင် လွန်သည် တစ်ပါး။   
** ညီတော် သခင်ဖြူ ၉၇၂၊ ၃၊ ၉၊ ၄- ဖွား၊ ခမည်းတော်ဘုရားတွင် ပြင်စည်မြို့ကို ကံကျွေးခံရသည် တစ်ပါး၊ နောက် နောင်တော်ဘုရားတွင် အိမ်ရှေ့နေသည်။ မြောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်ဘုရား သမီးတော် မင်းဖြူ၊   
** နှမတော် ခင်ပန်းဖြူ မိဖုရားဖြစ်သည် တစ်ပါး။   
** ညီမတော် ခင်မ‌ရွှေဆင်းတု ၉၀ဝ၊ ၁၊ ၂၊ ၁- များ တစ်ပါး၊ မြောက်သားတော်ကား အနောက်ဘက်လွန် မင်းတရားကြီးဘုရား သားတော် မင်းရဲ အောင်ထင်၊ စည်ပုတ္တရာမင်းကြီး။   
သားတော် ၂ ပါး၊ သမီးတော် ၂ ပါး၊ ပေါင်း ၄ ပါး။  
* ပြည် ရန်နိုင်မင်း မိဖုရားညီမ ဝါဘိုးကတော် ခင်ထွေးလှတွင် မြင်သည့်  
** သားတော် သခင်ညို၊ ၉၇၃၊ ၈၊ ၂၊ ၁၊ ၅ ဖွား၊ ခမည်းတော်တွင် တိုင်တားမြို့ကို စားသည်။ နောက် ကန္နီမြို့ကို စားသည် တစ်ပါး၊ မြောက်သားတော်ကား မင်းရဲကျော်စွာ့ သမီးတော် ခင်မဖြူ။   
** ညီတော် သခင် နေမျိုးဒတ္ထ၊ ၉၈၄၊ ၅၊ ၃ဝ ဖွား၊ နောက် တိုင်တားမြို့ကို စားသည် တစ်ပါး၊ မြောက်သားတော်ကား မင်းရဲကျော်စွာ သမီးတော်အငယ် ခင်မရွှေပခြုပ်။   သားတော် ၂ ပါး။
* အိမ်ရှေ့ ပေါကတော်သမီး ခင်လှစံတွင် မြင်သည့်   
** သားတော် သခင်တရုပ်၊ ၉၇၉၊ ၀၊ ၅၄၊ ၄ ဖွား၊ ခမည်းတော်ဘုရားတွင် အမြင့်ကို စားသည်။ နောက် ပုန်စားသည် တစ်ပါး။ မြောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်ဘုရား သမီးတော် ခင်မဆင်အင်ပြိုး။
** နှမတော် ဘုန်းနိုင်သစ် ၉၈၁၊ ၁၁၊ ၇၆ ဖွား၊ ၂၂ နှစ်လွန် တစ်ပါး။   သားတော် ၁ ပါး၊ သမီးတော် ၁ ပါး၊ ပေါင်း ၂  
* ပင်းယမင်းသမီး ခင်မြတ်ဆက်တွင် မြင်သည့်   
** သားတော် သခင်ဇေယျဝရ ၉၈၁၊ ၃၊ ၁၄၊ ၁ ဖွား - ခမည်းတော်ဘုရားတွင် တလုပ်ကိုစားသည်၊ နောက် အမြင့်ကိုစားသည် တစ်ပါး၊ မင်းဖြစ်။ မြောက်သားကား မင်းရဲနော်ရထာ သမီးတော် ခင်မမင်းလတ်၊ မိဖုရားဖြစ်၊   
* ညောင်ပင်ဆိပ် ကတော် အစ်မ ရှင်လှညီတွင် မြင်သည့်   
** သမီးတော် ခင်မဆင်အင်ပြိုး ၉၊ ၈၁၊ ၅၊ ၄၊ ၁ ဖွား၊ တစ်ပါ။ မြောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်ဘုရား သားတော် အမြင့်မင်း သခင်တရုပ်။
* ပုဂံနန်းရိုး၊ နေမျိုး အစဉ်ဖြစ်သော ဒွါရာဝတီ အိမ်ဖြူရှင် ဘယရန္တမိတ်မြေ၊ စွယ်တော်ရောက်ကတော်သား ရှင်ရန်ငူ၊ သမီးတော် မင်းလတ်တွင် မြင်သည့်   
** သားတော် သခင်နေမျိုးရဲကျော် ၉၇၃၊ ၈၊ ၈၊ ဝ ဖွား၊ မင်းရဲအောင်ထင်၊ နောက် စည်ပုတ္တရာမြို့ကို ကံကျွေးခံရသည် ဇင်းမယ်ဘုရင်ဖြစ် အနော်ရထာမင်းစောခံသည် တစ်ပါး။ မြောက် သားတော်ကား ခမည်းတော်ဘုရား သမီးတော် ခင်မမင်းစစ်၊   
** သားတော် နရဇေယျ ၉၇၇၊ ၇၊ ၉၊ ဝ ဖွား၊ 
* အထိန်း နဲရွတ်တွင် မြင်သည့်  
** သားတော် သခင်ဗညား ၉၈၄၊ ၆၊ ၁ ဖွား။ လေးထပ်ကျောင်းတော်မှာ အနိစ္စရောက်သည် တစ်ပါး။   
* တောင်ငူ ရွှေနန်းတည်မင်း သမီးတော် ခင်မရွှေနန်း၊ မြို့သစ် မင်းသမီး၊ နောက် မင်္ဂလာဒေဝီ ခံတွင် မြင်သည့်  
** သမီးတော် ခင်မမင်းစစ် ၉၉၂၊ ၁ဝ၊ ၂၇၊ ၃ ဖွား။ မြောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်ဘုရား သားတော် နေမျိုးရဲကျော်၊ စည်ပုတ္တရာမင်းကြီး ဇင်းမယ်ဘုရင် အနော်ရထာမင်းစော   
* အိမ်နိမ့်သမီး ပုသိမ်မင်းသမီးတွင် မြင်သည့်   
** သမီးတော် အဂ္ဂပတ္ထ ၉၉၇၊ ၂၊ ၂၊ သွား။ ၁ဝ နှစ် လွန်သည် တစ်ပါး။   
** မောင်တော် သခင် မင်းရဲကုသ ၁၀၀၀။ ၁၊ ၃၊ ၃ ဖွား တစ်ပါး။ သားတော် ၁ ပါး၊ သမီးတော် ၁ ပါး၊ ပေါင်း ၂ ပါး။   
* မိုးဗြန်းစား သမီး ဗညားဆင်းဥဒုမ်းကတော် လင်းဇင်းမိဖုရားဗညားဝရဝွံဆိုသမီး နှင်းဆံဖြူ (ᨶᩣ᩠ᨦᩈᩣᩜᨹᩥ᩠ᩅ) သမီး နှင်းဆိုင်ကဝ် (ᨶᩣ᩠ᨦᩲᩈ᩵ᩯᨠᩢ᩠᩶ᩅ)  
** သမီးတော် ခင်နဲကူ ၁။ (တွင်းသင်း၊ ၈၉)၊ ဖွား။   မြောက်သားတော်ကာ ခမည်းတော်သား သခင်ကျော် ကံကျွေ၊ ခံရသည် မင်းဖြစ်   
* ဗညားသံလံသမီး ဖြူနှင်းကလျာ (ᨹᩥ᩠ᩅᨶᩥᩖᨠᩢᩖ᩠ᩀᩣ) တွင် မြင်သည့်   
** သားတော် သခင်ပုဖြူ ၉၉၈၊ ၁၊ ၂၅၊ ၄ ဖွား။ ၁၆ နှစ်လွန် တစ်ပါး။   
* ကျိုင်းသေည်စား သမီး ဗညားရာဇာ ရိတ္တာနွံ့ တုမ နဲမောင် (ᨶᩲᩉᩜᩋ᩠ᨠ)
*သမီးတော် စိတ္တရနွံ့လောက်။ သူရှစ
*&lt;br /&gt;မိဖုရားငယ် ကလေးမရှိ   &lt;br /&gt;အုန်ဘောင်စော်ဘွား စဝ်ဆွေးခင်သမီး နှင်းဆုတား   &lt;br /&gt;သားတော် ၁၂ ပါး၊ သမီးတော် ၁၀ ပါး၊ ပေါင်း ၂၂ ပါး။ရ
**

== ကိုးကား ==
&lt;references/&gt;
* မင်း၁၀ပါးရာဇဝင်-[[ဒေါက်တာမတင်ဝင်း]]
{{နတ်}}
{{ညောင်ရမ်းခေတ်}}

[[Category:အပြင် ၃၇ မင်း]]
[[Category:တောင်ငူခေတ်]]
[[Category:ညောင်ရမ်းခေတ်]]
[[Category:ညောင်ရမ်းမင်းဆက်]]</text>
      <sha1>n8wo0k37n09vwxyz9v75h2h17aiv0pi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဒြပ်ပေါင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4864</id>
    <revision>
      <id>1030633</id>
      <parentid>804201</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T09:31:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7003" sha1="437h8shydzmwjgrtm2dpkyjc1w5vluh" xml:space="preserve">'''ဒြပ်ပေါင်း'''သည် [[ဒြပ်စင်]]နှစ်မျိုး သို့မဟုတ် နှစ်မျိုးအထက် စုတွဲသော [[မော်လီကျူး]]များ စုဝေး၍ ဖြစ်စေ ပေါ်ပေါက်လာသော ဒြပ်သားစု ဖြစ်သည်။ ရိုးစင်းသည့် ဒြပ်ပစ္စည်းများအဖြစ် ထပ်မံခွဲခြား၍မရပေ။ ဒြပ်ပေါင်းများသည် သီးခြားသတ္တိနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံရှိကြသည်။ ဒြပ်ပေါင်းများတွင် [[အက်တမ်]]များ တိကျသည့် အချိုးအဆအလိုက်ပါဝင်ပြီး အချင်းချင်း ဓာတုစည်း (chemical bond) ဖြင့် ဆွဲငင်ထားပြီး စနစ်တကျ စီစဉ်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဒြပ်ပေါင်းများသည် [[ဖက်စပ်စည်း]] (covalent bond)ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဒြပ်ပေါင်း[[မော်လီကျူး]]၊ [[အိုင်ယွန်းနစ်စည်း]] (ionic bond)ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် [[ဆား]]၊ [[သတ္တုစည်း]] (metallic bond)ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် သတ္တုဒြပ်ပေါင်း သို့ [[ကိုဩဒနိတ် ဖက်စပ်စည်း]] (coordinate covalent bond) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ကွန်ပလက်စ် (complex) များဖြစ်နိုင်သည်။ [[ဒြပ်စင်]] သို့ မဟုတ် အက်တမ်တစ်မျိုးတည်းသာပါဝင်သည့် ဒြပ်စင်မော်လီကျူးများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဒြပ်ပစ္စည်းများအား ဒြပ်ပေါင်းဟု မသတ်မှတ်နိုင်ပါ။ 
&lt;ref&gt;{{cite book
| last = Halal
| first = John
| title = Milady's Hair Structure and Chemistry Simplified
| publisher = Milady Publishing
| year = 2008
| 6 = edition 5
| isbn = 1428335587
| chapter = Chapter 8: General Chemistry
| chapterurl = http://www.wadsworthmedia.com/marketing/sample_chapters/156253629X_ch08.pdf
| page = 96-98
| access-date = 8 April 2009
| archive-date = 8 January 2021
| archive-url = https://web.archive.org/web/20210108002443/http://www.wadsworthmedia.com/marketing/sample_chapters/156253629X_ch08.pdf
| url-status = dead
}}&lt;/ref&gt;

== အကျယ်ဖွင့်ဆိုချက် ==

အထက်ဖော်ပြပါ ဖွင့်ဆိုချက်တွင် ချွင်းချက်အချို့ရှိသည်။ ပုံဆောင်ခဲ ဒြပ်ပေါင်းတချို့သည် non-stoichiometric ဒြပ်ပေါင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ပုံဆောင်ခဲအတွင်း ပိတ်မိနေသည့် အက်တမ်အချိုးအဆကိုလိုက်၍ ကွဲပြားမှုရှိသည်။ အချို့ဒြပ်ပေါင်းများတွင် ဓာတုသင်္ကေတအားဖြင့် ထပ်တူဖြစ်သော်လည်း အလေးချိန်မတူသည့် အိုင်ဆိုတုပ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသောကြောင့် အလေးချိန် မသိမသာ ကွဲပြားမှုရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ဒြပ်ပေါင်းများသည် လုံးဝတသားတည်းမဖြစ်နိုင်သော်လည်း စမ်းသပ်မှုများတွင် ပိုမိုရိုးစင်းစေရန် မော်လီကျူးတိုင်း တထပ်တည်း ဖြစ်သည်ဟု ယူဆလေ့ရှိသည်။

== ဒြပ်ပေါင်းနှင့် ဒြပ်နှော ==

ဒြပ်ပေါင်းများတွင် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းသည့် ဒြပ်စင်များအလိုက် ရုပ်သတ္တိ၊ ဓာတ်သတ္တိ မတူညီကြပါ။ ဤအချက်သည် ဒြပ်ပေါင်းအား ဒြပ်နှောမှ ခွဲခြားသည့် အခရာကျသည့် သတ်မှတ်ချက်တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ဒြပ်နှောများ၏ သတ္တိများသည် ဖွဲ့စည်းပါဝင်သည့် ဒြပ်ပစ္စည်များ၏ သတ္တိနှင့် ယေဘုယျအားဖြင့် ဆင်တူသည်၊ ဆက်စပ်မှုရှိသည်။ နောက်သတ်မှတ်ချက်တစ်ရပ်မှာ ဒြပ်နှောတွင် ပါဝင်သည့် ပစ္စည်းများအား ရေကဲ့ယူခြင်းစသည့် ရိုးစင်းသည့်နည်းလမ်းများဖြင့် ခွဲယူနိုင်သည်။ ဒြပ်ပေါင်းများမှာမူ ဤသို့ ခွဲယူရန် လွန်စွာခဲယဉ်းသည်။ ဒြပ်ပေါင်းဖြစ်ပေါ်လာချိန်တွင် ဓာတ်ပြုမှုမှ ဓာတ်သတ္တိ ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ 

ဒြပ်ပေါင်းဟု ထင်ယောင်ထင်မှားဖြစ်စေသည့် ဒြပ်နှောတစ်မျိုးမှာ သတ္တုစပ်ဖြစ်သည်။ သတ္တုစပ်များအား များသောအားဖြင့် အပူပေးကာ အလျင်အမြန်ရစ်ခွေသည့် နည်းဖြင့် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ ဘယ်လိုပင်ဖြစ်စေ ဒြပ်ပေါင်းနှင့် ဒြပ်နှော တိတိကျကျ မခွဲခြားနိုင်သည်လည်း ရှိသည်။ ဥပမာ အမိုနီးယားဖြင့် ဖျော်ထားသော သတ္တုအယ်လ်ကာလီပျော်ရည်။

== ကျမ်းကိုး ==
{{reflist}}

[[Category:ဓာတုဗေဒ]]
[[Category:ဒြပ်ပေါင်း]]</text>
      <sha1>437h8shydzmwjgrtm2dpkyjc1w5vluh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဖရီးဝဲလ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6108</id>
    <revision>
      <id>1030510</id>
      <parentid>672155</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T20:04:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27975-06</username>
        <id>142415</id>
      </contributor>
      <origin>1030510</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1337" sha1="7xu9d88k5a5pmsegl0u9gpi96g198ek" xml:space="preserve">အခမဲ့ရယူနိုင်သော ဆော့ဖ်ဝဲများဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့တွင် မူပိုင်ခွင့် (သို့) ပိုင်ဆိုင်သူ ရှိထားပြီး ဖြစ်သည်။ အသုံးပြုသူမှာ လွတ်လပ်စွာ သုံးနိုင်သော်လည်း ပြန်လည်ရောင်းချခွင့်မရှိပါ။ အများအားဖြင့် [[Shareware]] နဲ့ Freeware များသည် ၁၅ ရက် ၃၀ ရက် စသည့် အချိန်များကန့်သတ်ထားလေ့ရှိသည်။ အချိန်များ ကန့်သတ်ခြင်း မရှိပါကလည်း လုပ်ဆောင်ချက် အားလုံးကို မလုပ်နိုင်သော မပြည့်စုံသော ဆော့ဖ်ဝဲများဖြစ်၍ မှတ်ပုံတင်ခြင်း (သို့) တန်ဖိုးပေးချေမှသာ အပြည့်အဝ အသုံးပြုနိုင်မည် ဖြစ်သည်။

[[Category:ကွန်ပျူတာ ဆော့ဖ်ဝဲလ်]]
{{Software-stub}}</text>
      <sha1>7xu9d88k5a5pmsegl0u9gpi96g198ek</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မြန်မာ့ မီးရထား</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7186</id>
    <revision>
      <id>1030622</id>
      <parentid>958558</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T08:16:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28131-93</username>
        <id>142429</id>
      </contributor>
      <origin>1030622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68190" sha1="93xysts4hht9sncipg2ms0tjhzbfl6k" xml:space="preserve">{{Infobox အစိုးရအဖွဲ့အစည်း
|jurisdiction={{MYA}}
|nativename=
|seal=Myanma Railway.svg
|formed=
*၁ ​မေ ၁၈၇၇ {{small|(Irrawady State Railway)}}
*၁.၁၂.၁၉၅၁ {{small|(မီးရထားဘုတ်အဖွဲ့ )}}
*၁၉၇၂ {{small|(မြန်မာ့မီးရထားကော်ပိုရေးရှင်း)}}
*၁ ဧပြီ ၁၉၈၉ {{small|(မြန်မာ့မီးရထား)}}
|headquarters= [[နေပြည်တော် ဘူတာကြီး|နေပြည်တော် ဘူတာ]]၊ ​နေပြည်​တော်&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.motc.gov.mm/မြန်မာ့မီးရထား-ဆက်သွယ်ရန်|title=ဆက်သွယ်ရန်|last=|first=|author2=|date= |publisher=[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|accessdate=}}&lt;/ref&gt;
| parent_agency = [[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]
| preceding1=
* Irrawaddy State Railway 
* Burma Railway Board
*မီးရထားဘုတ်အဖွဲ့
*မြန်မာ့မီးရထားကော်ပိုရေးရှင်း
|minister1_name=ဦး[[မြထွန်းဦး]]
|chief1_name=
|website={{url|https://www.railways.gov.mm/}}
|chief1_position=
}}

'''မြန်မာ့ မီးရထား''' ({{lang-en|Myanma&lt;!-- မြန်မာမဟုတ်၊ မြန်မာ့ဖြစ်သည် --&gt; Railways}})သည် [[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] အောက်ရှိ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။

== သမိုင်းကြောင်း ==
[[မြန်မာ့မီးရထား]]သည် [[အရှေ့တောင်အာရှ]]၌ အစောဆုံးဟု ဆိုရပေမည်။ မြန်မာ့မီးရထားသည် [[ဗြိတိန်နိုင်ငံ]]ထက်(၅၂)နှစ်၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]ထက်(၂၄)နှစ် နောက်ကျပြီး ရထားလုပ်ငန်းကို စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ ၂၀၁၉နှစ်တွင်(၁၄၂)နှစ် ရှိခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။

&lt;ref name=&quot;mmr&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myanmarailways1877.com/content/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%B7%E1%80%99%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8|title=မြန်မာ့မီးရထားအကြောင်း|publisher=Myanma Railways|accessdate=၂၀၁၄-၁၀-၂၂}}&lt;/ref&gt; အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံ ရထားလုပ်ငန်းများတွင် သက်တမ်းရင့်သည့် ရထားလုပ်ငန်းတစ်ခု အဖြစ် တည်ရှိသည်။

=== ရထားလမ်းဖောက်လုပ်ရန် စေ့ဆော်ပေးသည့် အခြေအနေများ ===
၁၈၅၂ ခုနှစ်၊ [[ဒုတိယ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ်|ဒုတိယ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲ]]အပြီး၌ ဗြိတိသျှတို့သည် အောက်မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းယူပြီးနောက် အကျိုးအမြတ် ရရှိနိုင်ရန် ဆန်စပါး၊ ကျွန်းသစ်၊ ရာဘာနှင့် သယံဇာတ သတ္တုပစ္စည်းများကို တွင်တွင် ကျယ်ကျယ်ထုတ်လုပ်၍ ပြည်ပသို့ တင်ပို့ခြင်း၊ ၎င်းတို့တိုင်းပြည်မှ သွင်းကုန်များကို တင်သွင်း၍ ရောင်းချခြင်း တို့ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် ပြည်ပသို့ ဆန်တန်ချိန် ၄.၂ သိန်းထိ တင်ပို့ခဲ့ရာတွင် အရပ်ရပ်မှ ဆန်စပါးများ စုစည်းရာ၌ လမ်းပန်းဆက်သွယ်မှု ခက်ခဲပြီး၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ်ကြီးမားနေသဖြင့် ယင်းကိစ္စကို ဖြေရှင်းရန် စဉ်းစားခဲ့သည်။ တောင်ငူ၌ စပါးတင်း (၁၀၀) လျှင် ရူပီးငွေ (၃၅)ကျပ် ဈေးသာ ရှိနေချိန်တွင် ရန်ကုန်၌ စပါးတင်း (၁၀၀)လျှင် ရူပီးငွေ (၉၅)ကျပ်ရှိနေခဲ့ရာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ် သက်သာ စေရေးအတွက် လမ်းများကိုစတင်ဖောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် အောက်မြန်မာနိုင်ငံ၌ မြေလမ်း (၈၁၅)မိုင် ကို ဖောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ယင်းအနက် ရာသီမရွေး သွားလာနိုင်သည့် ကျောက်ခင်းလမ်း (၂၉၂)မိုင် ပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။ အကယ်၍ မီးရထားလမ်းဖောက်လုပ် သယ်ဆောင်နိုင်ပါက ကုန်ကျစရိတ်များစွာ သက်သာပြီး၊ သင်္ဘောတင်ရန် လုံလောက်သည့် ဆန်များကိုလည်း အချိန်တိုအတွင်း စုစည်းနိုင်မည်ဖြစ်ရာ ရထား လမ်းဖောက်လုပ်ရန် စဉ်းစားလာတော့သည်။

=== အခြားရှုထောင့်များ ===
စီးပွားရေးရှုထောင့်အမြင်သာမက ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ပြေးဆွဲခြင်းဖြင့် ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်ရေးကို မြန်မာနိုင်ငံသားများ အထင်ကြီး အားကျလာစေရေး၊ သူ့ကျွန်မခံလိုသော တော်လှန်ရေး အင်အားစုများကို ပြည်သူတို့ထောက်ခံမှု ကျဆင်းစေရေး စသည့် နိုင်ငံရေးအမြင်ရှုထောင့်နှင့် အထက်မြန်မာနိုင်ငံမှ မြန်မာမင်းတို့က ဧရာဝတီမြစ်ကြောင်းမှ စုန်ဆင်းတိုက်နိုင်ပါက ပြည်မြို့သို့ လျင်မြန်စွာ ရောက်ရှိလာမည်ဖြစ်ရာ ယင်းတို့သော အခြေအနေကြုံတွေ့ရပါက ဗြိတိသျှတပ်များနှင့် စစ်လက်နက်၊ ရိက္ခာပစ္စည်းများကို ဖြည့်တင်းနိုင်ရေး ဟူသော စစ်ရေးအမြင် ရှိသည့်အတွက် ရန်ကုန်မှ ပြည်သို့ ရထားလမ်းဖောက်လုပ်ရန် စဉ်းစားတော့သည်။ ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရန်အတွက် ၁၈၆၈ ခုနှစ်တွင် လမ်းအူကြောင်း ပုံစံနှင့် တကွ ကုန်ကျစရိတ်များကိုပါ တွက်ချက်၍ အောက်မြန်မာနိုင်ငံတော် မဟာမင်းကြီး Sir Ashley Eden က အိန္ဒိယအစိုးရထံ တင်ပြအဆိုပြုခဲ့ရာ ၁၈၇၄ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယအစိုးရမှ လက်ခံသဖြင့် အထူးလုပ်ငန်းတစ်ရပ်အဖြစ် ချက်ချင်း စတင်အကောင် အထည်ဖော်ရန် ဆုံးဖြတ်ပြီး ကုန်ကျစရိတ်ကိုလည်း အထူးရန်ပုံငွေမှ ကျခံသုံးစွဲရန် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။

=== ရထားလမ်းစတင်ဖောက်လုပ်ခြင်း ===
ရန်ကုန်-ပြည် ရထားလမ်း စတင်ဖောက်လုပ်ရာတွင် မီတာဂေ့ချ် (သံလမ်းနှစ်ခုကြား တစ်မီတာအကျယ်ရှိ) ရထားလမ်းကို ဖောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရာတွင် အခကြေးငွေပေါပေါနှင့် လုပ်ကိုင်နိုင်ကြသော ကုလားလူမျိုးလုပ်သား အများအပြား အသုံးပြုခဲ့ပြီး သုံးနှစ်ကြာ ဖောက်လုပ်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၈၇၇ ခုနှစ်တွင် ရထားလမ်းဖောက်လုပ်ပြီးစီးခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပထမဆုံးဖောက်လုပ်ခဲ့သည့် ရန်ကုန်-ပြည် မီးရထားလမ်းကို ၁၈၇၇ ခုနှစ်၊ မေလ (၁) ရက် နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ရန်ကုန်နှင့် [[ဧရာဝတီမြစ်]]ဝှမ်း အစိုးရ ရထားလုပ်ငန်း (The Rangoon and Irrawaddy Valley State Railway) က ပိုင်ဆိုင်ပြေးဆွဲခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး မီးရထားလမ်းဖြစ်သည့် ဗြိတိန်ရှိ ဒါလင်တန် (Darlington) နှင့် စတော့တန် (Stockton) ရထားလမ်း ဖွင့်လှစ်ပြီးနောက် (၅၂)နှစ် အကြာတွင် လည်းကောင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ရထား စတင်ပြေးဆွဲပြီးနောက် (၂၄)နှစ် အကြာတွင် လည်းကောင်း မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရထားကို စတင်ပြေးဆွဲနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ရထားလုပ်ငန်းမှ အမြတ်ကောင်းစွာ ရရှိနိုင်သည်ကို တွေ့မြင်ပြီးနောက် ရန်ကုန်မှ တောင်ငူသို့ ရထားလမ်းဖောက်လုပ်ရန် ၁၈၈၁ ခုနှစ်တွင် ဆုံးဖြတ်ပြီး လုပ်ငန်းကို စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှတို့ ဒုတိယ ဆက်လက် ဖောက်လုပ်ခဲ့သော လမ်းမကြီးမှာ ရန်ကုန်မှ တောင်ငူသို့ဖြစ်ပြီး၊ ရထားလမ်း အရှည်မှာ ၁၆၆ မိုင်ဖြစ်သည်။ (၉၃)မိုင်အရှည်ရှိ ရန်ကုန် - ညောင်လေးပင်လမ်းပိုင်းကို ၁၈၈၄ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၄)ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း၊ (၇၃)မိုင်အရှည်ရှိ ညောင်လေးပင် - တောင်ငူလမ်းပိုင်းကို ၁၈၈၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၁)ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

=== ရထားလမ်းများ တိုးချဲ့ဖောက်လုပ်ခြင်း ===
ဗြိတိသျှတို့က အထက်မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ရထားလမ်းများ ဆက်လက် ဖောက်လုပ်ခဲ့ရာ (၅၉)မိုင် အရှည်ရှိ တောင်ငူ - ပျဉ်းမနားလမ်းပိုင်းကို ၁၈၈၈ ခုနှစ်၊ မေလ (၁)ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း၊ (၄၉.၅၁) မိုင်အရှည်ရှိ ပျဉ်းမနား - ရမည်းသင်းလမ်းပိုင်းကို ၁၈၈၈ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၁၅) ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း၊ (၁၁၁)မိုင် အရှည်ရှိ ရမည်းသင်း - မန္တလေးလမ်းပိုင်းကို ၁၈၈၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁)ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ရထားလမ်းများ ဆက်လက်ဖောက်လုပ်ခဲ့ရာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံမှ ဗြိတသျှတို့ မဆုတ်ခွာမီ ၁၉၄၀-၄၁ ခုနှစ်အထိ ရထားလမ်း သံလမ်းမိုင် (၂၈၅၂)မိုင် ဖောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ 

=== ဗြိတိသျှခေတ် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့များ ===
စစ်ကြီးမဖြစ်ပွားမီ နောက်ဆုံးအချိန် ၁၉၄၀-၄၁ ခုနှစ်၌ ရထားဝန်ထမ်း စုစုပေါင်း (၂၁၉၀၁) ယောက် ရှိသည့် အနက် ဝန်ထမ်းခန့်ထားမှုကိုကြည်လျှင် အရာထမ်း ရာထူးများတွင် (၆၂) ရာခိုင်နှုန်းမှာ ဥရောပတိုက်သား၊ (၁၅) ရာခိုင်နှုန်းမှာ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ကပြားများနှင့် အင်္ဂလိပ်-ကုလား ကပြား၊ (၁၆) ရာခိုင်နှုန်းမှာ မြန်မာလူမျိုးများနှင့် ကျန် (၇)ရာခိုင်နှုန်းမှာ အိန္ဒိယလူမျိုးများ ဖြစ်ကြကြောင်း၊ အမှုထမ်း ရာထူးများတွင် (၀.၁)ရာခိုင်နှုန်းမှာ ဥရောပတိုက်သားများ၊ (၂.၆) ရာခိုင်နှုန်းမှာ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ကပြားများနှင့် အင်္ဂလိပ်-ကုလား ကပြားများ၊ (၂၁.၁)ရာခိုင်နှုန်းမှာ မြန်မာလူမျိုးများ၊ (၇၄.၈) ရာခိုင်နှုန်းမှာ အိန္ဒိယလူမျိုးများနှင့် (၁.၄)ရာခိုင်နှုန်းမှာ အခြားလူမျိုးများ ဖြစ်ကြကြောင်း သိရသည်။

=== စစ်အတွင်း မီးရထား ===
၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ ဗြိတိသျှတို့ ဆုတ်ခွာသွားပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ဂျပန်တပ်များ ဝင်ရောက် လာသည့် ချိန်မှစ၍ မီးရထားဌာနကို ဂျပန်တို့က ဦးစီးအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ စစ်ဖြစ်နေသည့်အလျောက် စနစ်တကျ မလုပ်နိုင်ဘဲ ရထားများ ပြေးဆွဲနိုင်ရုံသာ အဓိကထား၍ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ဥရောပ တိုက်သားများနှင့် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ကပြားဝန်ထမ်း ရာခိုင်နှုန်း တော်တော်များများသည် အင်္ဂလိပ်တို့နှင့်အတူ အိန္ဒိယသို့ ထွက်ခွာသွားကြသဖြင့် ၎င်းတို့နေရာများတွင် ဂျပန်နှင့်မြန်မာလူမျိုးများက ဝင်ရောက် တာဝန်ယူ လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် [[ရုံပိုင်]]၊ ဂါတ်ဗိုလ် (ဝါ) ရထားထိန်း၊ စက်ဗိုလ် (ဝါ) စက်ခေါင်းမောင်း စသည့် အရာထမ်းမဟုတ်သည့် ရာထူးများတွင်မူ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ကပြားများနှင့် အင်္ဂလိပ်-ကုလား ကပြားများက ဆက်လက် လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။

စစ်အတွင်းတွင်မူ မီးရထားဌာန၏ အလုပ်ရုံများ၊ စက်ခေါင်းရုံများ၊ တံတားများ၊ ယာဒ်ဝင်းများ၊ ဘူတာရုံများ နှင့် နေအိမ်များ၊ အချက်ပြအမှတ်အသားများ၊ စက်ခေါင်းများ၊ လူစီးတွဲများနှင့် ကုန်တွဲများမှာ အကြီးအကျယ် ပျက်စီးသွားခဲ့ကြသည်။ ဖျက်ဆီးခြင်းခံရသည့် တံတားကြီးများတွင် [[အင်းဝတံတား]]၊ [[ဂုတ်ထိပ်တံတား]]၊ [[စစ်တောင်းတံတား]]၊ [[ငဝန်တံတား]]၊ မြစ်ငယ်တံတား၊ သင်္ဃန်းကျွန်းတံတားတို့ ပါဝင်ကြပြီး၊ စက်ခေါင်း ပေါင်း (၃၆၂)လုံး အနက် အလုံး (၃၀၀)၊ လူစီးတွဲပေါင်း (၁၅၃၆)တွဲအနက် (၉၅၇)တွဲ၊ ကုန်တွဲပေါင်း (၉၀၂၁)တွဲ အနက် (၇၁၉၇)တွဲမှာ ပျက်စီးသွားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

===မြန်မာ-ယိုးဒယား မီးရထားလမ်း===
ဒုတိယကမ္ဘာ စစ်ကြီးအတွင်း ဂျပန်တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ သံဖြူဇရပ်မှ ယိုးဒယားနယ်စပ်ရှိ ဘုရားသုံးဆူ တောင်ကြားလမ်းကိုဖြတ်၍ ယိုးဒယားနိုင်ငံ၊ 
ဘန်ပေါင်း (Ban Pong) ရှိ ဘန်ကောက် - စင်္ကာပူ မီးရထားလမ်းသို့ ဆက်သွယ်နိုင်မည် မီးရထားလမ်း တစ်လမ်းကို ဖောက်လုပ်ခဲ့ကြသည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ မော်လမြိုင်မြို့မှ ယိုးဒယားကိုဖြတ်၍ တောင်ပိုင်း အင်ဒိုချိုင်းနားသို့ ရထားများ ခုတ်မောင်းရန်၊ ယိုးဒယားနှင့် မလေးရှားမှ ပစ္စည်းများကို မြန်မာနိုင်ငံသို့ လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံမှ ပစ္စည်းများကို ထိုတိုင်းပြည်များသို့ လည်းကောင်း ရထားဖြင့် တွင်ကျယ်စွာ သယ်ယူ ပို့ဆောင်ပေးနိုင်ရေးပင်ဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှတို့ မြန်မာနိုင်ငံမှ ဆုတ်ခွာသွားသည့် ၁၉၄၀-၄၁ ခုနှစ်တွင် သံလမ်းမိုင် စုစုပေါင်း(၂၈၅၂)မိုင်ရှိသည့်အနက် ဂျပန်တို့က သံလမ်းမိုင်(၃၀၀) ခန့်ကိုဖြုတ်ယူ၍ မြန်မာ-ယိုးဒယား မီးရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ သံလမ်းမိုင် (၁၅၀)မိုင်ခန့်ကို ရန်ကုန်နှင့် တောင်ငူအကြား ဒွေးလမ်းမှလည်းကောင်း၊ ကျန်သံလမ်း (၁၅၀)မိုင်ခန့်ကို တံတားဦး-မြင်းခြံလမ်းပိုင်းနှင့် အခြားလမ်းပိုင်းများမှလည်းကောင်း ဖြုတ်ယူအသုံးပြုခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ မီးရထားသမိုင်းတွင် ချွေးတပ်သား အများဆုံးသုံးခဲ့ပြီး၊ လူ့အသက်ပေါင်းများစွာကို စတေး၍ ဖောက်လုပ်ခဲ့သော ရထားလမ်းဖြစ်သဖြင့် [[သေမင်းတမန် ရထားလမ်း]]မကြီးဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။

=== စစ်ပြီးခေတ် မြန်မာ့မီးရထား ===
ဂျပန်များကို မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းမှ မတိုက်ထုတ်နိုင်မီကာလကပင် အင်္ဂလိပ်တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်နိုင်ချိန်တွင် ရထားပြေးဆွဲရေးဆောင်ရွက်နိုင်မည့် (၅)နှစ်စီမံကိန်းကို ရေးဆွဲချမှတ်ခဲ့သည်။ စစ်ပြီးလျင်ပြီးချင်း ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် မပျက်မစီးကျန်ရှိခဲ့သော သံလမ်း (၆၇၄)မိုင်နှင့် ဗြိတိသျှအမှတ်(၁၂) တပ်မတော်မှ ပြန်လည်ပြုပြင် ခင်းကျင်းခဲ့သော ခရီးမိုင် (၂၇)မိုင် စုစုပေါင်း (၇၀၁)မိုင်တွင် ရထားများ စတင် ပြေးဆွဲခဲ့သည်။

=== လွတ်လပ်ရေးရပြီးခေတ် ===
စစ်ပြီးခေတ် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းများကို အင်တိုက်အားတိုက် လုပ်ကိုင်နေစဉ် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၄)ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးရရှိချိန်တွင် ဒုတိယကမ္ဘာ စစ်ကြီးမဖြစ်မီက ရှိသည့် သံလမ်းမိုင်အားလုံးနီးပါးမှာ ပြန်လည်ပြင်ဆင်မွမ်းမံ၍ တံတားကြီးပေါင်း (၄၀)ကိုလည်း အခိုင်အခန့် ပြန်လည်ပြုပြင် တည်ဆောက်ပြီးဖြစ်သည်။ ဘူတာရုံအများအပြားကိုလည်း ပြန်လည် တည်ဆောက်ခြင်း၊ ပြန်လည်ပြုပြင်ခြင်း၊ အသစ်တည်ဆောက်ခြင်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁)ရက်နေ့တွင် စက်ခေါင်း (၈၄)ခေါင်းသာ ကျန်ရှိရာမှ မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိချိန် ၁၉၄၈ ခုနှစ်ဦးတွင် စက်ခေါင်း (၂၅၅)ခေါင်းအထိ တိုးတက်လာခဲ့သည်။ လူစီးတွဲ၊ ကုန်တွဲများ ပြန်လည်ပြုပြင်မှု လုပ်ငန်းများကိုလည်း အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပြီး ဘူတာရုံ၊ ဆက်သွယ်ရေး အချက်ပြ စနစ်များလည်း စစ်ကြို ခေတ်အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

=== သောင်းကျန်းမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ===
မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီး များမကြာမီအချိန်တွင် ပြည်တွင်းဆူပူ သောင်းကျန်းမှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ သောင်းကျန်းသူတို့၏ အဓိကလုပ်ငန်းမှာ အဖျက်လုပ်ငန်းဖြစ်ရာ လမ်းပမ်း ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းတွင် အဓိကတာဝန်ယူ လုပ်ဆောင်ပေးနေရသော မီးရထားလုပ်ငန်းမှာ သောင်းကျန်းသူတို့၏ အဓိကပစ်မှတ်ကြီး ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ တံတားများ၊ ရထားများကို [[မိုင်းဗုံး]]ထောင်ခြင်း၊ သံလမ်းများကို ဖျက်ဆီးဖြုတ်ပစ်ခြင်း၊ ဘူတာရုံများကို ဖျက်ဆီးမီးရှို့ခြင်း၊ ဝင်ရောက်လုယက်ခြင်း၊ အချက်ပြနှင့် ကြေးနန်းလုပ်ငန်းများကို ဖျက်ဆီးပစ်ခြင်း၊ ပြန်လည် ထူထောင်ရေး လုပ်ငန်းများကို နှောင့်ယှက်ဖျက်ဆီးခြင်း၊ လုပ်သားများကို သတ်ပစ်ခြင်း စသော အဖျက်လုပ်ငန်းများကို နည်းမျိုးစုံဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့ရာ စစ်ဒဏ်ကြောင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများကို ပြန်လည်ထူထောင်လျက်ရှိသော မီးရထားလုပ်ငန်းကြီးအတွက် များစွာ ထိခိုက်နစ်နာခဲ့ရသည်။ ပြည်တွင်းဆူပူ သောင်းကျန်းမှုများကြောင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၂၅)ရက်နေ့မှစ၍ တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ရထားများ ပြေးဆွဲမှုကို ရပ်နားထားခဲ့ရသည်။ ထိုအချိန်က သောင်းကျန်းသူများ အင်အားနည်းပါးသည့် ရန်ကုန်နှင့် ဝါးနက်ချောင်းကြား၊ ပဲခူးနှင့် ဒိုက်ဦးကြား၊ သာစည်နှင့် မိတ္ထီလာကြား၊ သာစည်နှင့် ရမည်းသင်းကြား၊ မန္တလေးနှင့် ကျောက်ဆည်ကြား၊ မန္တလေးနှင့် အမရပူရ ဆိပ်ကမ်းကြား၊ မန္တလေးနှင့် နောင်ချိုကြား၊ သထုံနှင့် မုတ္တမကြား၊ မြစ်ကြီးနားနှင့် ကောလင်းကြား၊ နဘားနှင့် ကသာကြား၊ ရွှေဘိုနှင့် မဒေါင်းလှကြားတို့တွင်သာလျှင် အပိုင်းလိုက် ခရီးတိုရထားများ ပြေးဆွဲပေးနိုင်ခဲ့သည်။ သောင်းကျန်းမှု အရှိန်အဟုန်မြင့်မားပြီး၊ ရန်ကုန်အစိုးရဟု ခေါ်တွင်နေချိန်တွင်မူ ရန်ကုန်-ကြည့်မြင်တိုင်နှင့် ရန်ကုန်-ဒါးပိန်ကြားတွင်သာ ရထားများ ပြေးဆွဲပေးနိုင်ခဲ့သည်။ 

နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်မှ သောင်းကျန်းသူများကို တစ်စတစ်စ ဖြိုခွင်း တိုက်ခိုက်နိုင်ခဲ့သည်နှင့် အမျှရထားများ တိုးချဲ့ပြေးဆွဲနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၂-၅၃ ခုနှစ်ကုန်တွင် အလုံလမ်းခွဲနှင့် တောင်တွင်းကြီး လမ်းခွဲမှအပ အခြားလမ်းများတွင် ရထားများကို မူလ အခြေအနေအတိုင်း ပြန်လည် ပြေးဆွဲပေးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ပြေးဆွဲပေးသော ရထားများတွင် သံချပ်ကာတွဲများဖြင့်အစောင့်များ ထည့်ပေးရခြင်း၊ ရှေ့ပြေးသံချပ်ကာ ရထားများဖြင့် စောင့်ရှောက်ပေးရခြင်းများကြောင့် ရထားများ သွားလာခုတ်မောင်းရာတွင် ခရီးတွင်ကျယ်မှု မရှိသည့်အပြင် စရိတ်လည်း ပိုမိုကုန်ကျခဲ့ရသည်။

=== ဒီဇယ်စက်ခေါင်းများ အသုံးပြုခြင်း ===
မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက် စစ်ကြိုခေတ်နှင့် စစ်အတွင်းက ကျန်ရှိခဲ့သည့် ရေနွေးငွေ့ စက်ခေါင်းများကို ဆက်လက်သုံးစွဲခဲ့ရသည်။ ယင်းစက်ခေါင်းဟောင်းကြီးများမှာ ဆွဲအားကျလျက် မကြာခဏ ပျက်စီး ချို့ယွင်းလာသည့်အလျောက် ရထားများ တွင်ကျယ်စွာ ခုတ်မောင်းရေးကို ထိခိုက်လာသဖြင့် စက်ခေါင်းသစ်များ မှာယူရေးကို စဉ်းစားခဲ့သည်။ ပထမဆုံးအနေဖြင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ အယ်စသွန် (Alsthom) ကုမ္ပဏီမှ ဒီဇယ် လျှပ်စစ်စက်ခေါင်း (၆)ခေါင်းကို ဝယ်ယူခဲ့ပြီး၊ ရန်ကုန်-လက်ပံတန်း-ပြည်၊ ရန်ကုန်-မုတ္တမနှင့် ရန်ကုန်-မန္တလေးအကြား ပြေးဆွဲနေသော အမြန်လူစီးရထားများတွင် ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၄)ရက်နေ့မှ စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် လုပ်ငန်းလိုအပ်ချက်နှင့် ဘဏ္ဍာငွေအကူအညီရရှိမှု အခြေအနေအရ ပြင်သစ်၊ ဂျာမဏီ (ယခင်အနောက်ဂျာမဏီ)၊ တရုတ်၊ အိန္ဒိယ၊ ဂျပန်နိုင်ငံတို့မှ ဒီဇယ်စက်ခေါင်းများ ဝယ်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလအထိ မြန်မာ့မီးရထားတွင် ဒီဇယ်စက်ခေါင်း (၃၄၅) လုံးရှိနေပြီဖြစ်သည်။

== သမိုင်းကြောင်း အချက်အလက်များ==
*၁.၅.၁၈၇၇ ရက်နေ့တွင် Irrawaddy State Railway အနေဖြင့် ရန်ကုန်-ပြည် (၁၆၁)မိုင်အား A01 ရေနွေးငွေ့စက်ခေါင်းဖြင့် စတင်ပြေးဆွဲပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံးသော ရထားလမ်းကို စတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
*၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် Irrawaddy State Railway သည် Burma Railway Co.Ltd; သို့ ရထားသွားလာမှုနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ငှားရမ်းခဲ့သည်။ ငှားရမ်းခကာလ ကုန်ဆုံးသည့် ၃၁.၁၂.၁၉၂၈ ရက်နေ့မှစ၍ Indian Railway Board လက်အောက်သို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။
*၁၉၃၇ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ခွဲထွက်ခွင့်ရရှိသည်နှင့်အညီ မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရသည် Burma Railway Board ကို ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
*၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် British Governor သည် Burma Railway Board ၏ တာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်များအား Chief Railway Commissioner သို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။
*၄.၁.၁၉၄၈ ရက်နေ့ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက် ငွေစာရင်းမင်းကြီးအား (Financial Commissioner, Lands and Rural Development) Railway Board ၏ ဥက္ကဋ္ဌ (Chairman)အဖြစ် ခန့်အပ် တာဝန်ပေးခဲ့သည်။
*၁.၁၂.၁၉၅၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ မီးရထားဘုတ်အဖွဲ့ အက်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းပြီး ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ မီးရထားဘုတ်အဖွဲ့ (Union of Burma Railway) အား ဖွဲ့စည်း၍ အချိန်ပြည့် ဥက္ကဋ္ဌကို ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဥက္ကဋ္ဌသည် Chief Executive Officer တာဝန်ကိုပါ ထမ်းဆောင်ရသည်။
*၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့မီးရထားကော်ပိုရေးရှင်း (Burma Railway Corporation) အမည်ဖြင့် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူးမှ ဦးဆောင်၍ စီမံခန့်ခွဲရေးကော်မတီဖြင့် စီမံအုပ်ချုပ်စေခဲ့သည်။
*၁၈.၈.၁၉၈၈ ရက်နေ့ [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]]မှ နိုင်ငံတော်၏ တာဝန်ကို လွှဲပြောင်းရယူခဲ့ပြီးနောက် ၁.၄.၁၉၈၉ ရက်နေ့တွင် '''မြန်မာ့မီးရထား'''ဟု ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;mmr&quot;/&gt;

== ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထားလမ်း ==
{{main|ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထား}}
[[ဖိုင်:New Circular Train from CAF.jpg|thumb|စပိန်နိုင်ငံ CAFမှ ထုတ်လုပ်သော DEMU အမျိုးအစား ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထားသစ်အား မြင်တွေ့ရစဉ်။]]
ရန်ကုန်မြို့နှင့် ဆင်ခြေဖုံးဒေသများရှိ ပြည်သူအများ ဆက်သွယ်သွားလာရာ၌ လွယ်ကူသက်သာစေရန်၊ ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရေး စီမံကိန်းတစ်ခုကို ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မဖြစ်ပွားမီကပင် ရှိခဲ့သော်လည်း ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ဖြစ်ပွားလာသဖြင့် ထိုစီမံကိန်းကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိပါ။ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ]] လက်ထက်မှသာ မြို့ပတ်ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းစီမံကိန်းကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၁၀)ရက်နေ့တွင် မြို့ပတ်ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်း စတင်၍ ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၉)ရက်နေ့တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။

== ယနေ့ခေတ် မြန်မာ့မီးရထား ==
၎င်းနောက် အစိုးရအဆက်ဆက် မှ ရထားလမ်းများကို ဆက်လက်ဖောက်လုပ်ခဲ့ရာ ၁၉၈၈ခုနှစ် မတိုင်မီ ရထားသံလမ်းမိုင် (၂၇၉၃)မိုင် ဖောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၉ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလအထိ ရထားသံလမ်းမိုင် (၄၂၈၈)မိုင် အထိ ဖောက်လုပ် ပြီးစီးခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ရထားလမ်းသစ်များကိုလည်း National Railway Network အဖြစ် စီမံကိန်းချမှတ်၍ တိုးချဲ့ ဖောက်လုပ်လျက်ရှိသည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် မြန်မာ့မီးရထားကို အရာထမ်း (၄၃၁) ဦးနှင့် အမှုထမ်း (၃၁၄၆၉)ဦး၊ စုစုပေါင်း (၃၁၉၀၀) ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားခဲ့ပြီး ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူး ဦးဆောင်၍ စီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ဝင် အထွေထွေ မန်နေဂျာ (၁၃) ဦးဖြင့် စီမံခန့်ခွဲလျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;http://www.ministryofrailtransportation.com/myanma_railways.html&lt;/ref&gt;
[[ဖိုင်:VideoCapture_20240211-174419.jpg|thumb|အင်းစိန် ယာဒ်ဝင်းတွင် ရပ်နားထားသော DEMU ရထားသစ်များအား မြင်တွေ့ရစဉ်။]]
&lt;br/&gt;အောက်ပါ ဇယားသည် မြန်မာမီးရထားမှ ပြေးဆွဲနေသော ခရီးစဉ်များ ဖြစ်သည်။ ကိုဗစ်ကာလအခြေအနေများနှင့် ၂၀၂၁ခုနှစ်နောက်ပိုင်း နိုင်ငံရေးအခြေအနေများကြောင့် အဓိကလမ်းပိုင်းများသာ ပြေးဆွဲနိုင်ခဲ့ပြီး တချို့သော လမ်းပိုင်းများမှာ ရပ်နားခဲ့ရသည်။ 

=== လူစီးရထား ခရီးစဉ်များ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
|-
! width=&quot;200&quot; |'''ရထားအမှတ်'''
! width=&quot;200&quot; |'''ရထား အမျိုးအစား'''
! width=&quot;200&quot; |'''ခရီးစဉ် လမ်းပိုင်း'''
! width=&quot;200&quot; |'''ပြေးဆွဲမှု'''
! width=&quot;400&quot; |'''မှတ်ချက်'''
|-
|အမှတ်(၁) အဆန်
|စာပို့ရထား
|ရန်ကုန် - မန္တလေး
|{{Yes}}
|
|-
|အမှတ်(၂) အစုန်
|စာပို့ရထား
|မန္တလေး - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|
|-
|အမှတ်(၃) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - မန္တလေး
|{{Yes}}
|
|-
|အမှတ်(၄) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၅) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - မန္တလေး
|{{Yes}}
|
|-
|အမှတ်(၆) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|
|-
|အမှတ်(၇) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - နေပြည်တော်
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၈) အစုန်
|အမြန်ရထား
|နေပြည်တော် - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၉) အဆန်
|စာပို့ရထား
|ရန်ကုန် - သာစည်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၀) အစုန်
|စာပို့ရထား
|သာစည် - ရန်ကုန်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၁) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - မန္တလေး
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၂) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၃) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ရန်ကုန် - ပဲခူး
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၄) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပဲခူး - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၅)
|အမြန်ရထား
|နေပြည်တော် - မော်လမြိုင်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၆)
|အမြန်ရထား
|နေပြည်တော် - မော်လမြိုင်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၇)
|အမြန်ရထား
|မော်လမြိုင် - နေပြည်တော်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၈)
|အမြန်ရထား
|မော်လမြိုင် - နေပြည်တော်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၉) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|သင်္ကန်းကျွန်း - တောင်ငူ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၂၀) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|တောင်ငူ - သင်္ကန်းကျွန်း
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၂၁) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|တောင်ငူ - သာစည်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၂၂) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|သာစည် - တောင်ငူ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၂၃) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|သာစည် - မြို့ဟောင်း
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၂၄) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မြို့ဟောင်း - သာစည်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၂၅) အဆန်
|အမြန်ရထား
|နေပြည်တော် - မန္တလေး
|{{No}}
|[[ဖိုင်:JRH-kiha182-42.jpg|thumb|ဂျပန်နိုင်ငံမှ လှူဒါန်းခဲ့သော Kiha 182 Series ရထား]]၂၀၀၉ ခုနှစ် မှ ၂၀၁၂ခုနှစ် အတွင်း ဂျပန်နိုင်ငံမှ Kiha 182 ရထားများဖြင့် အစုန်အဆန် ပြေးဆွဲခဲ့။
|-
|အမှတ်(၂၆) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - နေပြည်တော်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၃၁) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - နေပြည်တော်
|{{No}}
|-
|-
|အမှတ်(၃၂) အစုန်
|အမြန်ရထား
|နေပြည်တော် - ရန်ကုန်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၃၅) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - မော်လမြိုင်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၃၆) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မော်လမြိုင် - ရန်ကုန်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၃၇) အဆန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - မြစ်ကြီးနား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၃၈) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မြစ်ကြီးနား - မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၃၉) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ရွှေဘို - မိုးညှင်း
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၀) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မိုးညှင်း - ရွှေဘို
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၁) အဆန်
|စာပို့ရထား
|မန္တလေး - မြစ်ကြီးနား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၂) အစုန်
|စာပို့ရထား
|မြစ်ကြီးနား - မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၅) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ရွာထောင် - ကောလင်း
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၆) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ကောလင်း - ရွာထောင်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၇) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မန္တလေး - နဘား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၈) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|နဘား - မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၉) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မြစ်ကြီးနား - နဘား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၀) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|နဘား - မြစ်ကြီးနား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၁) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|နဘား - ကသာ(တောင်)
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၂) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ကသာ(တောင်) - နဘား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၃) အဆန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - ကောလင်း
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၄) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ကောလင်း - မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၅) အဆန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - မြစ်ကြီးနား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၆) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မြစ်ကြီးနား- မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၇) အဆန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - မြစ်ကြီးနား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၈) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မြစ်ကြီးနား- မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၉) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မုံရွာ - ခင်ဦး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၆၀) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ခင်ဦး - မုံရွာ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၆၁) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - ပုဂံ
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၆၂) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ပုဂံ - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၆၃) အဆန်
|စာပို့ရထား
|ကြည့်မြင်တိုင် - ပြည်
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၆၄) အစုန်
|စာပို့ရထား
|ပြည် - ကြည့်မြင်တိုင်
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၆၅) အဆန်
|စာပို့ရထား
|ရန်ကုန် - ဥက္ကံ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၆၆) အစုန်
|စာပို့ရထား
|ဥက္ကံ - ရန်ကုန်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၆၉) အဆန်
|စာပို့ရထား
|ကြည့်မြင်တိုင် - သာရဝေါ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၇၀) အစုန်
|စာပို့ရထား
|သာရဝေါ - ကြည့်မြင်တိုင်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၇၁) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - ပြည်
|{{Yes}}
|လေအိတ်(အဲကွန်း) ရထား
|-
|အမှတ်(၇၂) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ပြည် - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|လေအိတ်(အဲကွန်း) ရထား
|-
|အမှတ်(၈၁) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - မော်လမြိုင်
|{{No}}
|လေအိတ်(အဲကွန်း) ရထား
|-
|အမှတ်(၈၂) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မော်လမြိုင် - ရန်ကုန်
|{{No}}
|လေအိတ်(အဲကွန်း) ရထား
|-
|အမှတ်(၈၅) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပဲခူး - မော်လမြိုင်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၈၆) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မော်လမြိုင် - ပဲခူး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၈၉) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - မော်လမြိုင်
|{{Yes}}
|လေအိတ်(အဲကွန်း) ရထား
|-
|အမှတ်(၉၀) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မော်လမြိုင် - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|လေအိတ်(အဲကွန်း) ရထား
|-
|အမှတ်(၁၀၁) အဆန်
|စာပို့ရထား
|နေပြည်တော် - ချောက်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၀၂) အစုန်
|စာပို့ရထား
|ချောက် - နေပြည်တော်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၀၃) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပျဉ်းမနား - တောင်တွင်းကြီး
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၀၄) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|တောင်တွင်းကြီး - ပျဉ်းမနား
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၀၅) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|တောင်တွင်းကြီး - ကျောက်ပန်းတောင်း
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၀၆) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ကျောက်ပန်းတောင်း - တောင်တွင်းကြီး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၀၇) အဆန်
|အမြန်ရထား
|နေပြည်တော် - ပခုက္ကူ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၀၈) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ပခုက္ကူ - နေပြည်တော်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၀၉) အဆန်
|အမြန်ရထား
|နေပြည်တော် - ပြည်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၁၀) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ပြည် - နေပြည်တော်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၁၁) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|သာစည် - မြင်းခြံ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၁၂) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မြင်းခြံ - သာစည်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၁၅) အဆန်
|စာပို့ရထား
|မြင်းခြံ - မြို့သာ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၁၆) အစုန်
|စာပို့ရထား
|မြို့သာ - မြင်းခြံ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၁၉) အဆန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - ပုဂံ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၂၀) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ပုဂံ - မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၂၁) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မုံရွာ - ချောင်းဦး - ပခုက္ကူ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၂၂) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပခုက္ကူ - ချောင်းဦး - မုံရွာ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၂၃) အဆန်
|စာပို့ရထား
|မန္တလေး - မုံရွာ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၂၄) အစုန်
|စာပို့ရထား
|မုံရွာ - မန္တလေး
|
|-
|အမှတ်(၁၂၅) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မုံရွာ - ချောင်းဦး - ပခုက္ကူ
|
|-
|အမှတ်(၁၂၆) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပခုက္ကူ - ချောင်းဦး - မုံရွာ
|
|-
|အမှတ်(၁၂၉) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပခုက္ကူ - ကျော
|
|-
|အမှတ်(၁၃၀) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ကျော - ပခုက္ကူ
|
|-
|အမှတ်(၁၃၁) အဆန်
|စာပို့ရထား
|မန္တလေး - လာရှိူး
|{{Yes}}
|၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ပြင်ဦးလွင် - ဂုတ်ထိပ်လမ်းပိုင်းသာ ပြေးဆွဲနိုင်
|-
|အမှတ်(၁၃၂) အစုန်
|စာပို့ရထား
|လာရှိုး - မန္တလေး
|{{Yes}}
|၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ပြင်ဦးလွင် - ဂုတ်ထိပ်လမ်းပိုင်းသာ ပြေးဆွဲနိုင်
|-
|အမှတ်(၁၃၅) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မန္တလေး - ပခုက္ကူ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၃၆) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပခုက္ကူ - မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၃၉) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ဂန့်ဂေါ - ဟံသာဝတီ(ချင်း)
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၄၀) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ဟံသာဝတီ(ချင်း) - ဂန့်ဂေါ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၄၁) အဆန်
|စာပို့ရထား
|သာစည် - ရပ်စောက်
|{{Yes}}
|လမ်းပိုင်းပြုပြင်နေခြင်းကြောင့် သာစည် - ရွှေညောင်အထိသာ ပြေးဆွဲနိုင်
|-
|အမှတ်(၁၄၂) အစုန်
|စာပို့ရထား
|ရပ်စောက် - သာစည်
|{{Yes}}
|လမ်းပိုင်းပြုပြင်နေခြင်းကြောင့် ရွှေညောင် - သာစည်အထိသာ ပြေးဆွဲနိုင်
|-
|အမှတ်(၁၄၇) အဆန်
|စာပို့ရထား
|သာစည် - လွိုင်ကော်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၄၈) အစုန်
|စာပို့ရထား
|လွိုင်ကော် - သာစည်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၅၃) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|တောင်ကြီး - ဆိုက်ခေါင်း
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၅၄) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ဆိုက်ခေါင်း - တောင်ကြီး
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၇၁) အဆန်
|အမြန်ရထား
|မော်လမြိုင် - ရေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၇၂) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ရေး - မော်လမြိုင်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၇၅) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - ထားဝယ်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၇၆) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ထားဝယ် - ရန်ကုန်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၈၁) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ပုသိမ် - ကြံခင်း
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၈၂) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ကြံခင်း - ပုသိမ်
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၈၇) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပုသိမ် - ဟင်္ဿတ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၈၈) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ဟင်္ဿတ - ပုသိမ်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၈၉) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ဟင်္ဿတ - ကြံခင်း
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၉၀) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ကြံခင်း - ဟင်္ဿတ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၉၁) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|တောင်တွင်းကြီး - မကွေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၉၂) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မကွေး - တောင်တွင်းကြီး 
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၉၃) အဆန်
|စာပို့ရထား
|တောင်တွင်းကြီး - မင်းလှ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၉၄) အစုန်
|စာပို့ရထား
|မင်းလှ - တောင်တွင်းကြီး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၉၅) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|လက်ပံတန်း - သာရဝေါ
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၉၆) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|သာရဝေါ- လက်ပံတန်း
|{{Yes}}
|-
|မိုးညှင်း(၁)/(၂) 
|စာပို့ရထား
|မိုးညှင်း - မြစ်ကြီးနား - မိုးညှင်း
|{{No}}
|-
|မုံရွာ (၁)/(၂) 
|စာပို့ရထား
|အလုံ - ဗောဓိတထောင် - အလုံ
|{{No}}
|-
|ပြည်တော်သာ (၁)/(၂)/(၃)/(၄)
|စာပို့ရထား
|ပြည်တော်သာ - ရေချမ်းပြင် - ပြည်တော်သာ
|{{Yes}}
|-
|မိုးကောင်း (၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|မိုးကောင်း - မြစ်ကြီးနား - မိုးကောင်း
|{{No}}
|-
|နတ်မော်(၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|ဟင်္ဿတ - နည်းပညာတက္ကသိုလ် - ဟင်္ဿတ
|{{No}}
|-
|ပုသိမ်(၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|ပုသိမ် - တကုန်းကြီး - ပုသိမ်
|{{No}}
|-
|ကောလင်း(၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|နမ်းခမ်း - ကောလင်း - နမ်းခမ်း
|{{No}}
|-
|အိမ်မဲ(၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|အိမ်မဲ - ပုသိမ်(ဘဲဂရက်) - အိမ်မဲ
|{{No}}
|-
|မင်းဘူး(၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|သရက် - မင်းဘူး - သရက်
|{{No}}
|-
|ဆိပ်ဖြူ(၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|ဆိပ်ဖြူ - ပခုက္ကူ - ဆိပ်ဖြူ
|{{No}}
|-
|ကွမ်းတောင်(၁)/(၂)/(၃)/(၄)
|စာပို့ရထား
|ကွမ်းတောင် - ကျောက်တော် - ကွမ်းတောင်
|{{No}}
|-
|ပျော်ဘွယ်(၁)/(၂)/(၃)/(၄)
|စာပို့ရထား
|နတ်မောက်ဘူတာသစ် - ပျော်ဘွယ် - နတ်မောက်ဘူတာသစ်
|{{No}}
|-
|မကွေး(၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|မကွေး - ကန်ပြား - မကွေး
|{{No}}
|-
|မန္တလေး မြို့ပတ်ရထားများ
|
|မန္တလေး - သူရဲဈေး - မန္တလေး
|{{Yes}}
|-
|ရန်ကုန် မြို့ပတ်ရထားများ
|
|ရန်ကုန် - အင်းစိန် - မင်္ဂလာဒုံ - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|လက်ဝဲရစ် / လက်ယာရစ်
|}

[[Image:Myanmar-Yangon-Main train station.jpg|thumb|ရန်ကုန်မီးရထား ဗဟိုဌာန]]
[[Image:Mandalay Central Station.JPG|thumb|မန္တလေး မီးရထား ဗဟိုဌာန]]


== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
မြန်မာ့မီးရထား၏ လက်အောက်ရှိ ဌာနခွဲများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

*[[စီမံကိန်းနှင့်အုပ်ချုပ်ရေးဌာန (မြန်မာ့မီးရထား)|စီမံကိန်းနှင့်အုပ်ချုပ်ရေးဌာန]]
*[[စစ်ဆေးရေးဌာန (မြန်မာ့မီးရထား)|စစ်ဆေးရေးဌာန]]
*[[သွားလာပို့ဆောင်ရေးဌာန (မြန်မာ့မီးရထား)|သွားလာပို့ဆောင်ရေးဌာန]]
*[[စက်မှုနှင့်လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာဌာန (မြန်မာ့မီးရထား)|စက်မှုနှင့်လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာဌာန]]
**[[စက်ခေါင်းစက်ရုံ (အင်းစိန်)]]
**[[ဒီဇယ်စက်ခေါင်းစက်ရုံ (ရွာထောင်)]]
**[[လူစီးတွဲနှင့်ကုန်တွဲစက်ရုံ (မြစ်ငယ်)]]
**[[RBE (Rail Bus Engine) အကြီးတန်းပြင်စက်ရုံ(ရန်ကုန်)]]
**စက်ခေါင်းစက်ရုံ(ပုဇွန်တောင်)(ခရီးတိုကားရထားစက်ရုံ)
**စက်ခေါင်းသစ်တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံ(နေပြည်တော်)
**လူစီးတွဲသစ်တည်ဆောက်ရေးစက်ရုံ(မြစ်ငယ်)
*[[မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာဌာန]]
**အင်ဂျင်နီယာချုပ်(CE)အထွေထွေမန်နေဂျာ
***ဒုတိယအထွေထွမန်နေဂျာ (၅ )‌ယောက်
*စီးပွားရေးဌာန
*ဘဏ္ဍာရေးဌာန
*ထောက်ပံ့ဌာန
*ဆေးဌာန
*အထက်မြန်မာပြည်အုပ်ချုပ်ရေးဌာန
*အောက်မြန်မာပြည်အုပ်ချုပ်ရေးဌာန

==ကိုးကား==
{{reflist}}

{{မြန်မာ့မီးရထား}}
{{ပို့​ဆောင်​ရေးနှင့် ဆက်သွယ်​ရေး ဝန်ကြီးဌာန}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရထားပို့ဆောင်ရေး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ]]</text>
      <sha1>93xysts4hht9sncipg2ms0tjhzbfl6k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030623</id>
      <parentid>1030622</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T08:18:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28131-93</username>
        <id>142429</id>
      </contributor>
      <origin>1030623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68302" sha1="qhindamqlc3dlsgzllwqlsfep3i3y3p" xml:space="preserve">{{Infobox အစိုးရအဖွဲ့အစည်း
|jurisdiction={{MYA}}
|nativename=
|seal=Myanma Railway.svg
|formed=
*၁ ​မေ ၁၈၇၇ {{small|(Irrawady State Railway)}}
*၁.၁၂.၁၉၅၁ {{small|(မီးရထားဘုတ်အဖွဲ့ )}}
*၁၉၇၂ {{small|(မြန်မာ့မီးရထားကော်ပိုရေးရှင်း)}}
*၁ ဧပြီ ၁၉၈၉ {{small|(မြန်မာ့မီးရထား)}}
|headquarters= [[နေပြည်တော် ဘူတာကြီး|နေပြည်တော် ဘူတာ]]၊ ​နေပြည်​တော်&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.motc.gov.mm/မြန်မာ့မီးရထား-ဆက်သွယ်ရန်|title=ဆက်သွယ်ရန်|last=|first=|author2=|date= |publisher=[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|accessdate=}}&lt;/ref&gt;
| parent_agency = [[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]
| preceding1=
* Irrawaddy State Railway 
* Burma Railway Board
*မီးရထားဘုတ်အဖွဲ့
*မြန်မာ့မီးရထားကော်ပိုရေးရှင်း
|minister1_name=ဦး[[မြထွန်းဦး]]
|chief1_name=
|website={{url|https://www.railways.gov.mm/}}
|chief1_position=
}}

'''မြန်မာ့ မီးရထား''' ({{lang-en|Myanma&lt;!-- မြန်မာမဟုတ်၊ မြန်မာ့ဖြစ်သည် --&gt; Railways}})သည် [[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] အောက်ရှိ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။

== သမိုင်းကြောင်း ==
[[မြန်မာ့မီးရထား]]သည် [[အရှေ့တောင်အာရှ]]၌ အစောဆုံးဟု ဆိုရပေမည်။ မြန်မာ့မီးရထားသည် [[ဗြိတိန်နိုင်ငံ]]ထက်(၅၂)နှစ်၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]ထက်(၂၄)နှစ် နောက်ကျပြီး ရထားလုပ်ငန်းကို စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ ၂၀၁၉နှစ်တွင်(၁၄၂)နှစ် ရှိခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။

&lt;ref name=&quot;mmr&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myanmarailways1877.com/content/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%B7%E1%80%99%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8|title=မြန်မာ့မီးရထားအကြောင်း|publisher=Myanma Railways|accessdate=၂၀၁၄-၁၀-၂၂}}&lt;/ref&gt; အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံ ရထားလုပ်ငန်းများတွင် သက်တမ်းရင့်သည့် ရထားလုပ်ငန်းတစ်ခု အဖြစ် တည်ရှိသည်။

=== ရထားလမ်းဖောက်လုပ်ရန် စေ့ဆော်ပေးသည့် အခြေအနေများ ===
၁၈၅၂ ခုနှစ်၊ [[ဒုတိယ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ်|ဒုတိယ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲ]]အပြီး၌ ဗြိတိသျှတို့သည် အောက်မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းယူပြီးနောက် အကျိုးအမြတ် ရရှိနိုင်ရန် ဆန်စပါး၊ ကျွန်းသစ်၊ ရာဘာနှင့် သယံဇာတ သတ္တုပစ္စည်းများကို တွင်တွင် ကျယ်ကျယ်ထုတ်လုပ်၍ ပြည်ပသို့ တင်ပို့ခြင်း၊ ၎င်းတို့တိုင်းပြည်မှ သွင်းကုန်များကို တင်သွင်း၍ ရောင်းချခြင်း တို့ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် ပြည်ပသို့ ဆန်တန်ချိန် ၄.၂ သိန်းထိ တင်ပို့ခဲ့ရာတွင် အရပ်ရပ်မှ ဆန်စပါးများ စုစည်းရာ၌ လမ်းပန်းဆက်သွယ်မှု ခက်ခဲပြီး၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ်ကြီးမားနေသဖြင့် ယင်းကိစ္စကို ဖြေရှင်းရန် စဉ်းစားခဲ့သည်။ တောင်ငူ၌ စပါးတင်း (၁၀၀) လျှင် ရူပီးငွေ (၃၅)ကျပ် ဈေးသာ ရှိနေချိန်တွင် ရန်ကုန်၌ စပါးတင်း (၁၀၀)လျှင် ရူပီးငွေ (၉၅)ကျပ်ရှိနေခဲ့ရာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ် သက်သာ စေရေးအတွက် လမ်းများကိုစတင်ဖောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် အောက်မြန်မာနိုင်ငံ၌ မြေလမ်း (၈၁၅)မိုင် ကို ဖောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ယင်းအနက် ရာသီမရွေး သွားလာနိုင်သည့် ကျောက်ခင်းလမ်း (၂၉၂)မိုင် ပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။ အကယ်၍ မီးရထားလမ်းဖောက်လုပ် သယ်ဆောင်နိုင်ပါက ကုန်ကျစရိတ်များစွာ သက်သာပြီး၊ သင်္ဘောတင်ရန် လုံလောက်သည့် ဆန်များကိုလည်း အချိန်တိုအတွင်း စုစည်းနိုင်မည်ဖြစ်ရာ ရထား လမ်းဖောက်လုပ်ရန် စဉ်းစားလာတော့သည်။

=== အခြားရှုထောင့်များ ===
စီးပွားရေးရှုထောင့်အမြင်သာမက ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ပြေးဆွဲခြင်းဖြင့် ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်ရေးကို မြန်မာနိုင်ငံသားများ အထင်ကြီး အားကျလာစေရေး၊ သူ့ကျွန်မခံလိုသော တော်လှန်ရေး အင်အားစုများကို ပြည်သူတို့ထောက်ခံမှု ကျဆင်းစေရေး စသည့် နိုင်ငံရေးအမြင်ရှုထောင့်နှင့် အထက်မြန်မာနိုင်ငံမှ မြန်မာမင်းတို့က ဧရာဝတီမြစ်ကြောင်းမှ စုန်ဆင်းတိုက်နိုင်ပါက ပြည်မြို့သို့ လျင်မြန်စွာ ရောက်ရှိလာမည်ဖြစ်ရာ ယင်းတို့သော အခြေအနေကြုံတွေ့ရပါက ဗြိတိသျှတပ်များနှင့် စစ်လက်နက်၊ ရိက္ခာပစ္စည်းများကို ဖြည့်တင်းနိုင်ရေး ဟူသော စစ်ရေးအမြင် ရှိသည့်အတွက် ရန်ကုန်မှ ပြည်သို့ ရထားလမ်းဖောက်လုပ်ရန် စဉ်းစားတော့သည်။ ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရန်အတွက် ၁၈၆၈ ခုနှစ်တွင် လမ်းအူကြောင်း ပုံစံနှင့် တကွ ကုန်ကျစရိတ်များကိုပါ တွက်ချက်၍ အောက်မြန်မာနိုင်ငံတော် မဟာမင်းကြီး Sir Ashley Eden က အိန္ဒိယအစိုးရထံ တင်ပြအဆိုပြုခဲ့ရာ ၁၈၇၄ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယအစိုးရမှ လက်ခံသဖြင့် အထူးလုပ်ငန်းတစ်ရပ်အဖြစ် ချက်ချင်း စတင်အကောင် အထည်ဖော်ရန် ဆုံးဖြတ်ပြီး ကုန်ကျစရိတ်ကိုလည်း အထူးရန်ပုံငွေမှ ကျခံသုံးစွဲရန် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။

=== ရထားလမ်းစတင်ဖောက်လုပ်ခြင်း ===
ရန်ကုန်-ပြည် ရထားလမ်း စတင်ဖောက်လုပ်ရာတွင် မီတာဂေ့ချ် (သံလမ်းနှစ်ခုကြား တစ်မီတာအကျယ်ရှိ) ရထားလမ်းကို ဖောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရာတွင် အခကြေးငွေပေါပေါနှင့် လုပ်ကိုင်နိုင်ကြသော ကုလားလူမျိုးလုပ်သား အများအပြား အသုံးပြုခဲ့ပြီး သုံးနှစ်ကြာ ဖောက်လုပ်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၈၇၇ ခုနှစ်တွင် ရထားလမ်းဖောက်လုပ်ပြီးစီးခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပထမဆုံးဖောက်လုပ်ခဲ့သည့် ရန်ကုန်-ပြည် မီးရထားလမ်းကို ၁၈၇၇ ခုနှစ်၊ မေလ (၁) ရက် နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ရန်ကုန်နှင့် [[ဧရာဝတီမြစ်]]ဝှမ်း အစိုးရ ရထားလုပ်ငန်း (The Rangoon and Irrawaddy Valley State Railway) က ပိုင်ဆိုင်ပြေးဆွဲခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး မီးရထားလမ်းဖြစ်သည့် ဗြိတိန်ရှိ ဒါလင်တန် (Darlington) နှင့် စတော့တန် (Stockton) ရထားလမ်း ဖွင့်လှစ်ပြီးနောက် (၅၂)နှစ် အကြာတွင် လည်းကောင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ရထား စတင်ပြေးဆွဲပြီးနောက် (၂၄)နှစ် အကြာတွင် လည်းကောင်း မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရထားကို စတင်ပြေးဆွဲနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ရထားလုပ်ငန်းမှ အမြတ်ကောင်းစွာ ရရှိနိုင်သည်ကို တွေ့မြင်ပြီးနောက် ရန်ကုန်မှ တောင်ငူသို့ ရထားလမ်းဖောက်လုပ်ရန် ၁၈၈၁ ခုနှစ်တွင် ဆုံးဖြတ်ပြီး လုပ်ငန်းကို စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှတို့ ဒုတိယ ဆက်လက် ဖောက်လုပ်ခဲ့သော လမ်းမကြီးမှာ ရန်ကုန်မှ တောင်ငူသို့ဖြစ်ပြီး၊ ရထားလမ်း အရှည်မှာ ၁၆၆ မိုင်ဖြစ်သည်။ (၉၃)မိုင်အရှည်ရှိ ရန်ကုန် - ညောင်လေးပင်လမ်းပိုင်းကို ၁၈၈၄ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၄)ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း၊ (၇၃)မိုင်အရှည်ရှိ ညောင်လေးပင် - တောင်ငူလမ်းပိုင်းကို ၁၈၈၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၁)ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

=== ရထားလမ်းများ တိုးချဲ့ဖောက်လုပ်ခြင်း ===
ဗြိတိသျှတို့က အထက်မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ရထားလမ်းများ ဆက်လက် ဖောက်လုပ်ခဲ့ရာ (၅၉)မိုင် အရှည်ရှိ တောင်ငူ - ပျဉ်းမနားလမ်းပိုင်းကို ၁၈၈၈ ခုနှစ်၊ မေလ (၁)ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း၊ (၄၉.၅၁) မိုင်အရှည်ရှိ ပျဉ်းမနား - ရမည်းသင်းလမ်းပိုင်းကို ၁၈၈၈ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၁၅) ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း၊ (၁၁၁)မိုင် အရှည်ရှိ ရမည်းသင်း - မန္တလေးလမ်းပိုင်းကို ၁၈၈၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁)ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ရထားလမ်းများ ဆက်လက်ဖောက်လုပ်ခဲ့ရာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံမှ ဗြိတသျှတို့ မဆုတ်ခွာမီ ၁၉၄၀-၄၁ ခုနှစ်အထိ ရထားလမ်း သံလမ်းမိုင် (၂၈၅၂)မိုင် ဖောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ 

=== ဗြိတိသျှခေတ် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့များ ===
စစ်ကြီးမဖြစ်ပွားမီ နောက်ဆုံးအချိန် ၁၉၄၀-၄၁ ခုနှစ်၌ ရထားဝန်ထမ်း စုစုပေါင်း (၂၁၉၀၁) ယောက် ရှိသည့် အနက် ဝန်ထမ်းခန့်ထားမှုကိုကြည်လျှင် အရာထမ်း ရာထူးများတွင် (၆၂) ရာခိုင်နှုန်းမှာ ဥရောပတိုက်သား၊ (၁၅) ရာခိုင်နှုန်းမှာ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ကပြားများနှင့် အင်္ဂလိပ်-ကုလား ကပြား၊ (၁၆) ရာခိုင်နှုန်းမှာ မြန်မာလူမျိုးများနှင့် ကျန် (၇)ရာခိုင်နှုန်းမှာ အိန္ဒိယလူမျိုးများ ဖြစ်ကြကြောင်း၊ အမှုထမ်း ရာထူးများတွင် (၀.၁)ရာခိုင်နှုန်းမှာ ဥရောပတိုက်သားများ၊ (၂.၆) ရာခိုင်နှုန်းမှာ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ကပြားများနှင့် အင်္ဂလိပ်-ကုလား ကပြားများ၊ (၂၁.၁)ရာခိုင်နှုန်းမှာ မြန်မာလူမျိုးများ၊ (၇၄.၈) ရာခိုင်နှုန်းမှာ အိန္ဒိယလူမျိုးများနှင့် (၁.၄)ရာခိုင်နှုန်းမှာ အခြားလူမျိုးများ ဖြစ်ကြကြောင်း သိရသည်။

=== စစ်အတွင်း မီးရထား ===
၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ ဗြိတိသျှတို့ ဆုတ်ခွာသွားပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ဂျပန်တပ်များ ဝင်ရောက် လာသည့် ချိန်မှစ၍ မီးရထားဌာနကို ဂျပန်တို့က ဦးစီးအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ စစ်ဖြစ်နေသည့်အလျောက် စနစ်တကျ မလုပ်နိုင်ဘဲ ရထားများ ပြေးဆွဲနိုင်ရုံသာ အဓိကထား၍ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ဥရောပ တိုက်သားများနှင့် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ကပြားဝန်ထမ်း ရာခိုင်နှုန်း တော်တော်များများသည် အင်္ဂလိပ်တို့နှင့်အတူ အိန္ဒိယသို့ ထွက်ခွာသွားကြသဖြင့် ၎င်းတို့နေရာများတွင် ဂျပန်နှင့်မြန်မာလူမျိုးများက ဝင်ရောက် တာဝန်ယူ လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် [[ရုံပိုင်]]၊ ဂါတ်ဗိုလ် (ဝါ) ရထားထိန်း၊ စက်ဗိုလ် (ဝါ) စက်ခေါင်းမောင်း စသည့် အရာထမ်းမဟုတ်သည့် ရာထူးများတွင်မူ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ကပြားများနှင့် အင်္ဂလိပ်-ကုလား ကပြားများက ဆက်လက် လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။

စစ်အတွင်းတွင်မူ မီးရထားဌာန၏ အလုပ်ရုံများ၊ စက်ခေါင်းရုံများ၊ တံတားများ၊ ယာဒ်ဝင်းများ၊ ဘူတာရုံများ နှင့် နေအိမ်များ၊ အချက်ပြအမှတ်အသားများ၊ စက်ခေါင်းများ၊ လူစီးတွဲများနှင့် ကုန်တွဲများမှာ အကြီးအကျယ် ပျက်စီးသွားခဲ့ကြသည်။ ဖျက်ဆီးခြင်းခံရသည့် တံတားကြီးများတွင် [[အင်းဝတံတား]]၊ [[ဂုတ်ထိပ်တံတား]]၊ [[စစ်တောင်းတံတား]]၊ [[ငဝန်တံတား]]၊ မြစ်ငယ်တံတား၊ သင်္ဃန်းကျွန်းတံတားတို့ ပါဝင်ကြပြီး၊ စက်ခေါင်း ပေါင်း (၃၆၂)လုံး အနက် အလုံး (၃၀၀)၊ လူစီးတွဲပေါင်း (၁၅၃၆)တွဲအနက် (၉၅၇)တွဲ၊ ကုန်တွဲပေါင်း (၉၀၂၁)တွဲ အနက် (၇၁၉၇)တွဲမှာ ပျက်စီးသွားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

===မြန်မာ-ယိုးဒယား မီးရထားလမ်း===
ဒုတိယကမ္ဘာ စစ်ကြီးအတွင်း ဂျပန်တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ သံဖြူဇရပ်မှ ယိုးဒယားနယ်စပ်ရှိ ဘုရားသုံးဆူ တောင်ကြားလမ်းကိုဖြတ်၍ ယိုးဒယားနိုင်ငံ၊ 
ဘန်ပေါင်း (Ban Pong) ရှိ ဘန်ကောက် - စင်္ကာပူ မီးရထားလမ်းသို့ ဆက်သွယ်နိုင်မည် မီးရထားလမ်း တစ်လမ်းကို ဖောက်လုပ်ခဲ့ကြသည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ မော်လမြိုင်မြို့မှ ယိုးဒယားကိုဖြတ်၍ တောင်ပိုင်း အင်ဒိုချိုင်းနားသို့ ရထားများ ခုတ်မောင်းရန်၊ ယိုးဒယားနှင့် မလေးရှားမှ ပစ္စည်းများကို မြန်မာနိုင်ငံသို့ လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံမှ ပစ္စည်းများကို ထိုတိုင်းပြည်များသို့ လည်းကောင်း ရထားဖြင့် တွင်ကျယ်စွာ သယ်ယူ ပို့ဆောင်ပေးနိုင်ရေးပင်ဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှတို့ မြန်မာနိုင်ငံမှ ဆုတ်ခွာသွားသည့် ၁၉၄၀-၄၁ ခုနှစ်တွင် သံလမ်းမိုင် စုစုပေါင်း(၂၈၅၂)မိုင်ရှိသည့်အနက် ဂျပန်တို့က သံလမ်းမိုင်(၃၀၀) ခန့်ကိုဖြုတ်ယူ၍ မြန်မာ-ယိုးဒယား မီးရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ သံလမ်းမိုင် (၁၅၀)မိုင်ခန့်ကို ရန်ကုန်နှင့် တောင်ငူအကြား ဒွေးလမ်းမှလည်းကောင်း၊ ကျန်သံလမ်း (၁၅၀)မိုင်ခန့်ကို တံတားဦး-မြင်းခြံလမ်းပိုင်းနှင့် အခြားလမ်းပိုင်းများမှလည်းကောင်း ဖြုတ်ယူအသုံးပြုခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ မီးရထားသမိုင်းတွင် ချွေးတပ်သား အများဆုံးသုံးခဲ့ပြီး၊ လူ့အသက်ပေါင်းများစွာကို စတေး၍ ဖောက်လုပ်ခဲ့သော ရထားလမ်းဖြစ်သဖြင့် [[သေမင်းတမန် ရထားလမ်း]]မကြီးဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။

=== စစ်ပြီးခေတ် မြန်မာ့မီးရထား ===
ဂျပန်များကို မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းမှ မတိုက်ထုတ်နိုင်မီကာလကပင် အင်္ဂလိပ်တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်နိုင်ချိန်တွင် ရထားပြေးဆွဲရေးဆောင်ရွက်နိုင်မည့် (၅)နှစ်စီမံကိန်းကို ရေးဆွဲချမှတ်ခဲ့သည်။ စစ်ပြီးလျင်ပြီးချင်း ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် မပျက်မစီးကျန်ရှိခဲ့သော သံလမ်း (၆၇၄)မိုင်နှင့် ဗြိတိသျှအမှတ်(၁၂) တပ်မတော်မှ ပြန်လည်ပြုပြင် ခင်းကျင်းခဲ့သော ခရီးမိုင် (၂၇)မိုင် စုစုပေါင်း (၇၀၁)မိုင်တွင် ရထားများ စတင် ပြေးဆွဲခဲ့သည်။

=== လွတ်လပ်ရေးရပြီးခေတ် ===
စစ်ပြီးခေတ် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းများကို အင်တိုက်အားတိုက် လုပ်ကိုင်နေစဉ် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၄)ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးရရှိချိန်တွင် ဒုတိယကမ္ဘာ စစ်ကြီးမဖြစ်မီက ရှိသည့် သံလမ်းမိုင်အားလုံးနီးပါးမှာ ပြန်လည်ပြင်ဆင်မွမ်းမံ၍ တံတားကြီးပေါင်း (၄၀)ကိုလည်း အခိုင်အခန့် ပြန်လည်ပြုပြင် တည်ဆောက်ပြီးဖြစ်သည်။ ဘူတာရုံအများအပြားကိုလည်း ပြန်လည် တည်ဆောက်ခြင်း၊ ပြန်လည်ပြုပြင်ခြင်း၊ အသစ်တည်ဆောက်ခြင်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁)ရက်နေ့တွင် စက်ခေါင်း (၈၄)ခေါင်းသာ ကျန်ရှိရာမှ မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိချိန် ၁၉၄၈ ခုနှစ်ဦးတွင် စက်ခေါင်း (၂၅၅)ခေါင်းအထိ တိုးတက်လာခဲ့သည်။ လူစီးတွဲ၊ ကုန်တွဲများ ပြန်လည်ပြုပြင်မှု လုပ်ငန်းများကိုလည်း အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပြီး ဘူတာရုံ၊ ဆက်သွယ်ရေး အချက်ပြ စနစ်များလည်း စစ်ကြို ခေတ်အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

=== သောင်းကျန်းမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ===
မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီး များမကြာမီအချိန်တွင် ပြည်တွင်းဆူပူ သောင်းကျန်းမှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ သောင်းကျန်းသူတို့၏ အဓိကလုပ်ငန်းမှာ အဖျက်လုပ်ငန်းဖြစ်ရာ လမ်းပမ်း ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းတွင် အဓိကတာဝန်ယူ လုပ်ဆောင်ပေးနေရသော မီးရထားလုပ်ငန်းမှာ သောင်းကျန်းသူတို့၏ အဓိကပစ်မှတ်ကြီး ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ တံတားများ၊ ရထားများကို [[မိုင်းဗုံး]]ထောင်ခြင်း၊ သံလမ်းများကို ဖျက်ဆီးဖြုတ်ပစ်ခြင်း၊ ဘူတာရုံများကို ဖျက်ဆီးမီးရှို့ခြင်း၊ ဝင်ရောက်လုယက်ခြင်း၊ အချက်ပြနှင့် ကြေးနန်းလုပ်ငန်းများကို ဖျက်ဆီးပစ်ခြင်း၊ ပြန်လည် ထူထောင်ရေး လုပ်ငန်းများကို နှောင့်ယှက်ဖျက်ဆီးခြင်း၊ လုပ်သားများကို သတ်ပစ်ခြင်း စသော အဖျက်လုပ်ငန်းများကို နည်းမျိုးစုံဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့ရာ စစ်ဒဏ်ကြောင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများကို ပြန်လည်ထူထောင်လျက်ရှိသော မီးရထားလုပ်ငန်းကြီးအတွက် များစွာ ထိခိုက်နစ်နာခဲ့ရသည်။ ပြည်တွင်းဆူပူ သောင်းကျန်းမှုများကြောင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၂၅)ရက်နေ့မှစ၍ တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ရထားများ ပြေးဆွဲမှုကို ရပ်နားထားခဲ့ရသည်။ ထိုအချိန်က သောင်းကျန်းသူများ အင်အားနည်းပါးသည့် ရန်ကုန်နှင့် ဝါးနက်ချောင်းကြား၊ ပဲခူးနှင့် ဒိုက်ဦးကြား၊ သာစည်နှင့် မိတ္ထီလာကြား၊ သာစည်နှင့် ရမည်းသင်းကြား၊ မန္တလေးနှင့် ကျောက်ဆည်ကြား၊ မန္တလေးနှင့် အမရပူရ ဆိပ်ကမ်းကြား၊ မန္တလေးနှင့် နောင်ချိုကြား၊ သထုံနှင့် မုတ္တမကြား၊ မြစ်ကြီးနားနှင့် ကောလင်းကြား၊ နဘားနှင့် ကသာကြား၊ ရွှေဘိုနှင့် မဒေါင်းလှကြားတို့တွင်သာလျှင် အပိုင်းလိုက် ခရီးတိုရထားများ ပြေးဆွဲပေးနိုင်ခဲ့သည်။ သောင်းကျန်းမှု အရှိန်အဟုန်မြင့်မားပြီး၊ ရန်ကုန်အစိုးရဟု ခေါ်တွင်နေချိန်တွင်မူ ရန်ကုန်-ကြည့်မြင်တိုင်နှင့် ရန်ကုန်-ဒါးပိန်ကြားတွင်သာ ရထားများ ပြေးဆွဲပေးနိုင်ခဲ့သည်။ 

နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်မှ သောင်းကျန်းသူများကို တစ်စတစ်စ ဖြိုခွင်း တိုက်ခိုက်နိုင်ခဲ့သည်နှင့် အမျှရထားများ တိုးချဲ့ပြေးဆွဲနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၂-၅၃ ခုနှစ်ကုန်တွင် အလုံလမ်းခွဲနှင့် တောင်တွင်းကြီး လမ်းခွဲမှအပ အခြားလမ်းများတွင် ရထားများကို မူလ အခြေအနေအတိုင်း ပြန်လည် ပြေးဆွဲပေးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ပြေးဆွဲပေးသော ရထားများတွင် သံချပ်ကာတွဲများဖြင့်အစောင့်များ ထည့်ပေးရခြင်း၊ ရှေ့ပြေးသံချပ်ကာ ရထားများဖြင့် စောင့်ရှောက်ပေးရခြင်းများကြောင့် ရထားများ သွားလာခုတ်မောင်းရာတွင် ခရီးတွင်ကျယ်မှု မရှိသည့်အပြင် စရိတ်လည်း ပိုမိုကုန်ကျခဲ့ရသည်။

=== ဒီဇယ်စက်ခေါင်းများ အသုံးပြုခြင်း ===
မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက် စစ်ကြိုခေတ်နှင့် စစ်အတွင်းက ကျန်ရှိခဲ့သည့် ရေနွေးငွေ့ စက်ခေါင်းများကို ဆက်လက်သုံးစွဲခဲ့ရသည်။ ယင်းစက်ခေါင်းဟောင်းကြီးများမှာ ဆွဲအားကျလျက် မကြာခဏ ပျက်စီး ချို့ယွင်းလာသည့်အလျောက် ရထားများ တွင်ကျယ်စွာ ခုတ်မောင်းရေးကို ထိခိုက်လာသဖြင့် စက်ခေါင်းသစ်များ မှာယူရေးကို စဉ်းစားခဲ့သည်။ ပထမဆုံးအနေဖြင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ အယ်စသွန် (Alsthom) ကုမ္ပဏီမှ ဒီဇယ် လျှပ်စစ်စက်ခေါင်း (၆)ခေါင်းကို ဝယ်ယူခဲ့ပြီး၊ ရန်ကုန်-လက်ပံတန်း-ပြည်၊ ရန်ကုန်-မုတ္တမနှင့် ရန်ကုန်-မန္တလေးအကြား ပြေးဆွဲနေသော အမြန်လူစီးရထားများတွင် ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၄)ရက်နေ့မှ စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် လုပ်ငန်းလိုအပ်ချက်နှင့် ဘဏ္ဍာငွေအကူအညီရရှိမှု အခြေအနေအရ ပြင်သစ်၊ ဂျာမဏီ (ယခင်အနောက်ဂျာမဏီ)၊ တရုတ်၊ အိန္ဒိယ၊ ဂျပန်နိုင်ငံတို့မှ ဒီဇယ်စက်ခေါင်းများ ဝယ်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလအထိ မြန်မာ့မီးရထားတွင် ဒီဇယ်စက်ခေါင်း (၃၄၅) လုံးရှိနေပြီဖြစ်သည်။

== သမိုင်းကြောင်း အချက်အလက်များ==
*၁.၅.၁၈၇၇ ရက်နေ့တွင် Irrawaddy State Railway အနေဖြင့် ရန်ကုန်-ပြည် (၁၆၁)မိုင်အား A01 ရေနွေးငွေ့စက်ခေါင်းဖြင့် စတင်ပြေးဆွဲပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံးသော ရထားလမ်းကို စတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
*၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် Irrawaddy State Railway သည် Burma Railway Co.Ltd; သို့ ရထားသွားလာမှုနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ငှားရမ်းခဲ့သည်။ ငှားရမ်းခကာလ ကုန်ဆုံးသည့် ၃၁.၁၂.၁၉၂၈ ရက်နေ့မှစ၍ Indian Railway Board လက်အောက်သို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။
*၁၉၃၇ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ခွဲထွက်ခွင့်ရရှိသည်နှင့်အညီ မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရသည် Burma Railway Board ကို ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
*၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် British Governor သည် Burma Railway Board ၏ တာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်များအား Chief Railway Commissioner သို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။
*၄.၁.၁၉၄၈ ရက်နေ့ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက် ငွေစာရင်းမင်းကြီးအား (Financial Commissioner, Lands and Rural Development) Railway Board ၏ ဥက္ကဋ္ဌ (Chairman)အဖြစ် ခန့်အပ် တာဝန်ပေးခဲ့သည်။
*၁.၁၂.၁၉၅၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ မီးရထားဘုတ်အဖွဲ့ အက်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းပြီး ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ မီးရထားဘုတ်အဖွဲ့ (Union of Burma Railway) အား ဖွဲ့စည်း၍ အချိန်ပြည့် ဥက္ကဋ္ဌကို ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဥက္ကဋ္ဌသည် Chief Executive Officer တာဝန်ကိုပါ ထမ်းဆောင်ရသည်။
*၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့မီးရထားကော်ပိုရေးရှင်း (Burma Railway Corporation) အမည်ဖြင့် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူးမှ ဦးဆောင်၍ စီမံခန့်ခွဲရေးကော်မတီဖြင့် စီမံအုပ်ချုပ်စေခဲ့သည်။
*၁၈.၈.၁၉၈၈ ရက်နေ့ [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]]မှ နိုင်ငံတော်၏ တာဝန်ကို လွှဲပြောင်းရယူခဲ့ပြီးနောက် ၁.၄.၁၉၈၉ ရက်နေ့တွင် '''မြန်မာ့မီးရထား'''ဟု ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;mmr&quot;/&gt;

== ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထားလမ်း ==
{{main|ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထား}}
[[ဖိုင်:New Circular Train from CAF.jpg|thumb|စပိန်နိုင်ငံ CAFမှ ထုတ်လုပ်သော DEMU အမျိုးအစား ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထားသစ်အား မြင်တွေ့ရစဉ်။]]
ရန်ကုန်မြို့နှင့် ဆင်ခြေဖုံးဒေသများရှိ ပြည်သူအများ ဆက်သွယ်သွားလာရာ၌ လွယ်ကူသက်သာစေရန်၊ ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရေး စီမံကိန်းတစ်ခုကို ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မဖြစ်ပွားမီကပင် ရှိခဲ့သော်လည်း ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ဖြစ်ပွားလာသဖြင့် ထိုစီမံကိန်းကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိပါ။ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ]] လက်ထက်မှသာ မြို့ပတ်ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းစီမံကိန်းကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၁၀)ရက်နေ့တွင် မြို့ပတ်ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်း စတင်၍ ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၉)ရက်နေ့တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။

== ယနေ့ခေတ် မြန်မာ့မီးရထား ==
၎င်းနောက် အစိုးရအဆက်ဆက် မှ ရထားလမ်းများကို ဆက်လက်ဖောက်လုပ်ခဲ့ရာ ၁၉၈၈ခုနှစ် မတိုင်မီ ရထားသံလမ်းမိုင် (၂၇၉၃)မိုင် ဖောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၉ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလအထိ ရထားသံလမ်းမိုင် (၄၂၈၈)မိုင် အထိ ဖောက်လုပ် ပြီးစီးခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ရထားလမ်းသစ်များကိုလည်း National Railway Network အဖြစ် စီမံကိန်းချမှတ်၍ တိုးချဲ့ ဖောက်လုပ်လျက်ရှိသည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် မြန်မာ့မီးရထားကို အရာထမ်း (၄၃၁) ဦးနှင့် အမှုထမ်း (၃၁၄၆၉)ဦး၊ စုစုပေါင်း (၃၁၉၀၀) ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားခဲ့ပြီး ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူး ဦးဆောင်၍ စီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ဝင် အထွေထွေ မန်နေဂျာ (၁၃) ဦးဖြင့် စီမံခန့်ခွဲလျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;http://www.ministryofrailtransportation.com/myanma_railways.html&lt;/ref&gt;
[[ဖိုင်:VideoCapture_20240211-174419.jpg|thumb|အင်းစိန် ယာဒ်ဝင်းတွင် ရပ်နားထားသော DEMU ရထားသစ်များအား မြင်တွေ့ရစဉ်။]]
&lt;br/&gt;အောက်ပါ ဇယားသည် မြန်မာမီးရထားမှ ပြေးဆွဲနေသော ခရီးစဉ်များ ဖြစ်သည်။ ကိုဗစ်ကာလအခြေအနေများနှင့် ၂၀၂၁ခုနှစ်နောက်ပိုင်း နိုင်ငံရေးအခြေအနေများကြောင့် အဓိကလမ်းပိုင်းများသာ ပြေးဆွဲနိုင်ခဲ့ပြီး တချို့သော လမ်းပိုင်းများမှာ ရပ်နားခဲ့ရသည်။ 

=== လူစီးရထား ခရီးစဉ်များ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
|-
! width=&quot;200&quot; |'''ရထားအမှတ်'''
! width=&quot;200&quot; |'''ရထား အမျိုးအစား'''
! width=&quot;200&quot; |'''ခရီးစဉ် လမ်းပိုင်း'''
! width=&quot;200&quot; |'''ပြေးဆွဲမှု'''
! width=&quot;400&quot; |'''မှတ်ချက်'''
|-
|အမှတ်(၁) အဆန်
|စာပို့ရထား
|ရန်ကုန် - မန္တလေး
|{{Yes}}
|လေအိပ်(အဲကွန်း)ရထား
|-
|အမှတ်(၂) အစုန်
|စာပို့ရထား
|မန္တလေး - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|လေအိပ်(အဲကွန်း)ရထား
|-
|အမှတ်(၃) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - မန္တလေး
|{{Yes}}
|DEMU
|-
|အမှတ်(၄) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|
|-
|အမှတ်(၅) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - မန္တလေး
|{{Yes}}
|
|-
|အမှတ်(၆) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|
|-
|အမှတ်(၇) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - နေပြည်တော်
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၈) အစုန်
|အမြန်ရထား
|နေပြည်တော် - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၉) အဆန်
|စာပို့ရထား
|ရန်ကုန် - သာစည်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၀) အစုန်
|စာပို့ရထား
|သာစည် - ရန်ကုန်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၁) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - မန္တလေး
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၂) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၃) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ရန်ကုန် - ပဲခူး
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၄) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပဲခူး - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၅)
|အမြန်ရထား
|နေပြည်တော် - မော်လမြိုင်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၆)
|အမြန်ရထား
|နေပြည်တော် - မော်လမြိုင်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၇)
|အမြန်ရထား
|မော်လမြိုင် - နေပြည်တော်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၈)
|အမြန်ရထား
|မော်လမြိုင် - နေပြည်တော်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၉) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|သင်္ကန်းကျွန်း - တောင်ငူ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၂၀) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|တောင်ငူ - သင်္ကန်းကျွန်း
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၂၁) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|တောင်ငူ - သာစည်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၂၂) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|သာစည် - တောင်ငူ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၂၃) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|သာစည် - မြို့ဟောင်း
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၂၄) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မြို့ဟောင်း - သာစည်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၂၅) အဆန်
|အမြန်ရထား
|နေပြည်တော် - မန္တလေး
|{{No}}
|[[ဖိုင်:JRH-kiha182-42.jpg|thumb|ဂျပန်နိုင်ငံမှ လှူဒါန်းခဲ့သော Kiha 182 Series ရထား]]၂၀၀၉ ခုနှစ် မှ ၂၀၁၂ခုနှစ် အတွင်း ဂျပန်နိုင်ငံမှ Kiha 182 ရထားများဖြင့် အစုန်အဆန် ပြေးဆွဲခဲ့။
|-
|အမှတ်(၂၆) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - နေပြည်တော်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၃၁) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - နေပြည်တော်
|{{No}}
|-
|-
|အမှတ်(၃၂) အစုန်
|အမြန်ရထား
|နေပြည်တော် - ရန်ကုန်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၃၅) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - မော်လမြိုင်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၃၆) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မော်လမြိုင် - ရန်ကုန်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၃၇) အဆန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - မြစ်ကြီးနား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၃၈) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မြစ်ကြီးနား - မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၃၉) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ရွှေဘို - မိုးညှင်း
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၀) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မိုးညှင်း - ရွှေဘို
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၁) အဆန်
|စာပို့ရထား
|မန္တလေး - မြစ်ကြီးနား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၂) အစုန်
|စာပို့ရထား
|မြစ်ကြီးနား - မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၅) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ရွာထောင် - ကောလင်း
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၆) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ကောလင်း - ရွာထောင်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၇) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မန္တလေး - နဘား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၈) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|နဘား - မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၉) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မြစ်ကြီးနား - နဘား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၀) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|နဘား - မြစ်ကြီးနား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၁) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|နဘား - ကသာ(တောင်)
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၂) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ကသာ(တောင်) - နဘား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၃) အဆန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - ကောလင်း
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၄) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ကောလင်း - မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၅) အဆန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - မြစ်ကြီးနား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၆) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မြစ်ကြီးနား- မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၇) အဆန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - မြစ်ကြီးနား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၈) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မြစ်ကြီးနား- မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၉) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မုံရွာ - ခင်ဦး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၆၀) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ခင်ဦး - မုံရွာ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၆၁) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - ပုဂံ
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၆၂) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ပုဂံ - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၆၃) အဆန်
|စာပို့ရထား
|ကြည့်မြင်တိုင် - ပြည်
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၆၄) အစုန်
|စာပို့ရထား
|ပြည် - ကြည့်မြင်တိုင်
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၆၅) အဆန်
|စာပို့ရထား
|ရန်ကုန် - ဥက္ကံ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၆၆) အစုန်
|စာပို့ရထား
|ဥက္ကံ - ရန်ကုန်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၆၉) အဆန်
|စာပို့ရထား
|ကြည့်မြင်တိုင် - သာရဝေါ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၇၀) အစုန်
|စာပို့ရထား
|သာရဝေါ - ကြည့်မြင်တိုင်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၇၁) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - ပြည်
|{{Yes}}
|လေအိတ်(အဲကွန်း) ရထား
|-
|အမှတ်(၇၂) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ပြည် - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|လေအိတ်(အဲကွန်း) ရထား
|-
|အမှတ်(၈၁) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - မော်လမြိုင်
|{{No}}
|လေအိတ်(အဲကွန်း) ရထား
|-
|အမှတ်(၈၂) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မော်လမြိုင် - ရန်ကုန်
|{{No}}
|လေအိတ်(အဲကွန်း) ရထား
|-
|အမှတ်(၈၅) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပဲခူး - မော်လမြိုင်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၈၆) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မော်လမြိုင် - ပဲခူး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၈၉) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - မော်လမြိုင်
|{{Yes}}
|လေအိတ်(အဲကွန်း) ရထား
|-
|အမှတ်(၉၀) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မော်လမြိုင် - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|လေအိတ်(အဲကွန်း) ရထား
|-
|အမှတ်(၁၀၁) အဆန်
|စာပို့ရထား
|နေပြည်တော် - ချောက်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၀၂) အစုန်
|စာပို့ရထား
|ချောက် - နေပြည်တော်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၀၃) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပျဉ်းမနား - တောင်တွင်းကြီး
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၀၄) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|တောင်တွင်းကြီး - ပျဉ်းမနား
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၀၅) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|တောင်တွင်းကြီး - ကျောက်ပန်းတောင်း
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၀၆) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ကျောက်ပန်းတောင်း - တောင်တွင်းကြီး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၀၇) အဆန်
|အမြန်ရထား
|နေပြည်တော် - ပခုက္ကူ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၀၈) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ပခုက္ကူ - နေပြည်တော်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၀၉) အဆန်
|အမြန်ရထား
|နေပြည်တော် - ပြည်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၁၀) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ပြည် - နေပြည်တော်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၁၁) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|သာစည် - မြင်းခြံ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၁၂) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မြင်းခြံ - သာစည်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၁၅) အဆန်
|စာပို့ရထား
|မြင်းခြံ - မြို့သာ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၁၆) အစုန်
|စာပို့ရထား
|မြို့သာ - မြင်းခြံ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၁၉) အဆန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - ပုဂံ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၂၀) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ပုဂံ - မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၂၁) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မုံရွာ - ချောင်းဦး - ပခုက္ကူ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၂၂) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပခုက္ကူ - ချောင်းဦး - မုံရွာ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၂၃) အဆန်
|စာပို့ရထား
|မန္တလေး - မုံရွာ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၂၄) အစုန်
|စာပို့ရထား
|မုံရွာ - မန္တလေး
|
|-
|အမှတ်(၁၂၅) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မုံရွာ - ချောင်းဦး - ပခုက္ကူ
|
|-
|အမှတ်(၁၂၆) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပခုက္ကူ - ချောင်းဦး - မုံရွာ
|
|-
|အမှတ်(၁၂၉) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပခုက္ကူ - ကျော
|
|-
|အမှတ်(၁၃၀) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ကျော - ပခုက္ကူ
|
|-
|အမှတ်(၁၃၁) အဆန်
|စာပို့ရထား
|မန္တလေး - လာရှိူး
|{{Yes}}
|၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ပြင်ဦးလွင် - ဂုတ်ထိပ်လမ်းပိုင်းသာ ပြေးဆွဲနိုင်
|-
|အမှတ်(၁၃၂) အစုန်
|စာပို့ရထား
|လာရှိုး - မန္တလေး
|{{Yes}}
|၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ပြင်ဦးလွင် - ဂုတ်ထိပ်လမ်းပိုင်းသာ ပြေးဆွဲနိုင်
|-
|အမှတ်(၁၃၅) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မန္တလေး - ပခုက္ကူ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၃၆) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပခုက္ကူ - မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၃၉) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ဂန့်ဂေါ - ဟံသာဝတီ(ချင်း)
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၄၀) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ဟံသာဝတီ(ချင်း) - ဂန့်ဂေါ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၄၁) အဆန်
|စာပို့ရထား
|သာစည် - ရပ်စောက်
|{{Yes}}
|လမ်းပိုင်းပြုပြင်နေခြင်းကြောင့် သာစည် - ရွှေညောင်အထိသာ ပြေးဆွဲနိုင်
|-
|အမှတ်(၁၄၂) အစုန်
|စာပို့ရထား
|ရပ်စောက် - သာစည်
|{{Yes}}
|လမ်းပိုင်းပြုပြင်နေခြင်းကြောင့် ရွှေညောင် - သာစည်အထိသာ ပြေးဆွဲနိုင်
|-
|အမှတ်(၁၄၇) အဆန်
|စာပို့ရထား
|သာစည် - လွိုင်ကော်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၄၈) အစုန်
|စာပို့ရထား
|လွိုင်ကော် - သာစည်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၅၃) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|တောင်ကြီး - ဆိုက်ခေါင်း
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၅၄) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ဆိုက်ခေါင်း - တောင်ကြီး
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၇၁) အဆန်
|အမြန်ရထား
|မော်လမြိုင် - ရေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၇၂) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ရေး - မော်လမြိုင်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၇၅) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - ထားဝယ်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၇၆) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ထားဝယ် - ရန်ကုန်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၈၁) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ပုသိမ် - ကြံခင်း
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၈၂) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ကြံခင်း - ပုသိမ်
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၈၇) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပုသိမ် - ဟင်္ဿတ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၈၈) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ဟင်္ဿတ - ပုသိမ်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၈၉) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ဟင်္ဿတ - ကြံခင်း
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၉၀) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ကြံခင်း - ဟင်္ဿတ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၉၁) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|တောင်တွင်းကြီး - မကွေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၉၂) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မကွေး - တောင်တွင်းကြီး 
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၉၃) အဆန်
|စာပို့ရထား
|တောင်တွင်းကြီး - မင်းလှ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၉၄) အစုန်
|စာပို့ရထား
|မင်းလှ - တောင်တွင်းကြီး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၉၅) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|လက်ပံတန်း - သာရဝေါ
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၉၆) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|သာရဝေါ- လက်ပံတန်း
|{{Yes}}
|-
|မိုးညှင်း(၁)/(၂) 
|စာပို့ရထား
|မိုးညှင်း - မြစ်ကြီးနား - မိုးညှင်း
|{{No}}
|-
|မုံရွာ (၁)/(၂) 
|စာပို့ရထား
|အလုံ - ဗောဓိတထောင် - အလုံ
|{{No}}
|-
|ပြည်တော်သာ (၁)/(၂)/(၃)/(၄)
|စာပို့ရထား
|ပြည်တော်သာ - ရေချမ်းပြင် - ပြည်တော်သာ
|{{Yes}}
|-
|မိုးကောင်း (၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|မိုးကောင်း - မြစ်ကြီးနား - မိုးကောင်း
|{{No}}
|-
|နတ်မော်(၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|ဟင်္ဿတ - နည်းပညာတက္ကသိုလ် - ဟင်္ဿတ
|{{No}}
|-
|ပုသိမ်(၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|ပုသိမ် - တကုန်းကြီး - ပုသိမ်
|{{No}}
|-
|ကောလင်း(၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|နမ်းခမ်း - ကောလင်း - နမ်းခမ်း
|{{No}}
|-
|အိမ်မဲ(၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|အိမ်မဲ - ပုသိမ်(ဘဲဂရက်) - အိမ်မဲ
|{{No}}
|-
|မင်းဘူး(၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|သရက် - မင်းဘူး - သရက်
|{{No}}
|-
|ဆိပ်ဖြူ(၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|ဆိပ်ဖြူ - ပခုက္ကူ - ဆိပ်ဖြူ
|{{No}}
|-
|ကွမ်းတောင်(၁)/(၂)/(၃)/(၄)
|စာပို့ရထား
|ကွမ်းတောင် - ကျောက်တော် - ကွမ်းတောင်
|{{No}}
|-
|ပျော်ဘွယ်(၁)/(၂)/(၃)/(၄)
|စာပို့ရထား
|နတ်မောက်ဘူတာသစ် - ပျော်ဘွယ် - နတ်မောက်ဘူတာသစ်
|{{No}}
|-
|မကွေး(၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|မကွေး - ကန်ပြား - မကွေး
|{{No}}
|-
|မန္တလေး မြို့ပတ်ရထားများ
|
|မန္တလေး - သူရဲဈေး - မန္တလေး
|{{Yes}}
|-
|ရန်ကုန် မြို့ပတ်ရထားများ
|
|ရန်ကုန် - အင်းစိန် - မင်္ဂလာဒုံ - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|လက်ဝဲရစ် / လက်ယာရစ်
|}

[[Image:Myanmar-Yangon-Main train station.jpg|thumb|ရန်ကုန်မီးရထား ဗဟိုဌာန]]
[[Image:Mandalay Central Station.JPG|thumb|မန္တလေး မီးရထား ဗဟိုဌာန]]


== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
မြန်မာ့မီးရထား၏ လက်အောက်ရှိ ဌာနခွဲများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

*[[စီမံကိန်းနှင့်အုပ်ချုပ်ရေးဌာန (မြန်မာ့မီးရထား)|စီမံကိန်းနှင့်အုပ်ချုပ်ရေးဌာန]]
*[[စစ်ဆေးရေးဌာန (မြန်မာ့မီးရထား)|စစ်ဆေးရေးဌာန]]
*[[သွားလာပို့ဆောင်ရေးဌာန (မြန်မာ့မီးရထား)|သွားလာပို့ဆောင်ရေးဌာန]]
*[[စက်မှုနှင့်လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာဌာန (မြန်မာ့မီးရထား)|စက်မှုနှင့်လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာဌာန]]
**[[စက်ခေါင်းစက်ရုံ (အင်းစိန်)]]
**[[ဒီဇယ်စက်ခေါင်းစက်ရုံ (ရွာထောင်)]]
**[[လူစီးတွဲနှင့်ကုန်တွဲစက်ရုံ (မြစ်ငယ်)]]
**[[RBE (Rail Bus Engine) အကြီးတန်းပြင်စက်ရုံ(ရန်ကုန်)]]
**စက်ခေါင်းစက်ရုံ(ပုဇွန်တောင်)(ခရီးတိုကားရထားစက်ရုံ)
**စက်ခေါင်းသစ်တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံ(နေပြည်တော်)
**လူစီးတွဲသစ်တည်ဆောက်ရေးစက်ရုံ(မြစ်ငယ်)
*[[မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာဌာန]]
**အင်ဂျင်နီယာချုပ်(CE)အထွေထွေမန်နေဂျာ
***ဒုတိယအထွေထွမန်နေဂျာ (၅ )‌ယောက်
*စီးပွားရေးဌာန
*ဘဏ္ဍာရေးဌာန
*ထောက်ပံ့ဌာန
*ဆေးဌာန
*အထက်မြန်မာပြည်အုပ်ချုပ်ရေးဌာန
*အောက်မြန်မာပြည်အုပ်ချုပ်ရေးဌာန

==ကိုးကား==
{{reflist}}

{{မြန်မာ့မီးရထား}}
{{ပို့​ဆောင်​ရေးနှင့် ဆက်သွယ်​ရေး ဝန်ကြီးဌာန}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရထားပို့ဆောင်ရေး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ]]</text>
      <sha1>qhindamqlc3dlsgzllwqlsfep3i3y3p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030624</id>
      <parentid>1030623</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T08:22:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28131-93</username>
        <id>142429</id>
      </contributor>
      <comment>/* လူစီးရထား ခရီးစဉ်များ */</comment>
      <origin>1030624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68337" sha1="lsfnmmxtdsoi1gqh6w3s25tahlh8nux" xml:space="preserve">{{Infobox အစိုးရအဖွဲ့အစည်း
|jurisdiction={{MYA}}
|nativename=
|seal=Myanma Railway.svg
|formed=
*၁ ​မေ ၁၈၇၇ {{small|(Irrawady State Railway)}}
*၁.၁၂.၁၉၅၁ {{small|(မီးရထားဘုတ်အဖွဲ့ )}}
*၁၉၇၂ {{small|(မြန်မာ့မီးရထားကော်ပိုရေးရှင်း)}}
*၁ ဧပြီ ၁၉၈၉ {{small|(မြန်မာ့မီးရထား)}}
|headquarters= [[နေပြည်တော် ဘူတာကြီး|နေပြည်တော် ဘူတာ]]၊ ​နေပြည်​တော်&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.motc.gov.mm/မြန်မာ့မီးရထား-ဆက်သွယ်ရန်|title=ဆက်သွယ်ရန်|last=|first=|author2=|date= |publisher=[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|accessdate=}}&lt;/ref&gt;
| parent_agency = [[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]
| preceding1=
* Irrawaddy State Railway 
* Burma Railway Board
*မီးရထားဘုတ်အဖွဲ့
*မြန်မာ့မီးရထားကော်ပိုရေးရှင်း
|minister1_name=ဦး[[မြထွန်းဦး]]
|chief1_name=
|website={{url|https://www.railways.gov.mm/}}
|chief1_position=
}}

'''မြန်မာ့ မီးရထား''' ({{lang-en|Myanma&lt;!-- မြန်မာမဟုတ်၊ မြန်မာ့ဖြစ်သည် --&gt; Railways}})သည် [[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] အောက်ရှိ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။

== သမိုင်းကြောင်း ==
[[မြန်မာ့မီးရထား]]သည် [[အရှေ့တောင်အာရှ]]၌ အစောဆုံးဟု ဆိုရပေမည်။ မြန်မာ့မီးရထားသည် [[ဗြိတိန်နိုင်ငံ]]ထက်(၅၂)နှစ်၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]ထက်(၂၄)နှစ် နောက်ကျပြီး ရထားလုပ်ငန်းကို စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ ၂၀၁၉နှစ်တွင်(၁၄၂)နှစ် ရှိခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။

&lt;ref name=&quot;mmr&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myanmarailways1877.com/content/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%B7%E1%80%99%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8|title=မြန်မာ့မီးရထားအကြောင်း|publisher=Myanma Railways|accessdate=၂၀၁၄-၁၀-၂၂}}&lt;/ref&gt; အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံ ရထားလုပ်ငန်းများတွင် သက်တမ်းရင့်သည့် ရထားလုပ်ငန်းတစ်ခု အဖြစ် တည်ရှိသည်။

=== ရထားလမ်းဖောက်လုပ်ရန် စေ့ဆော်ပေးသည့် အခြေအနေများ ===
၁၈၅၂ ခုနှစ်၊ [[ဒုတိယ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ်|ဒုတိယ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲ]]အပြီး၌ ဗြိတိသျှတို့သည် အောက်မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းယူပြီးနောက် အကျိုးအမြတ် ရရှိနိုင်ရန် ဆန်စပါး၊ ကျွန်းသစ်၊ ရာဘာနှင့် သယံဇာတ သတ္တုပစ္စည်းများကို တွင်တွင် ကျယ်ကျယ်ထုတ်လုပ်၍ ပြည်ပသို့ တင်ပို့ခြင်း၊ ၎င်းတို့တိုင်းပြည်မှ သွင်းကုန်များကို တင်သွင်း၍ ရောင်းချခြင်း တို့ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် ပြည်ပသို့ ဆန်တန်ချိန် ၄.၂ သိန်းထိ တင်ပို့ခဲ့ရာတွင် အရပ်ရပ်မှ ဆန်စပါးများ စုစည်းရာ၌ လမ်းပန်းဆက်သွယ်မှု ခက်ခဲပြီး၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ်ကြီးမားနေသဖြင့် ယင်းကိစ္စကို ဖြေရှင်းရန် စဉ်းစားခဲ့သည်။ တောင်ငူ၌ စပါးတင်း (၁၀၀) လျှင် ရူပီးငွေ (၃၅)ကျပ် ဈေးသာ ရှိနေချိန်တွင် ရန်ကုန်၌ စပါးတင်း (၁၀၀)လျှင် ရူပီးငွေ (၉၅)ကျပ်ရှိနေခဲ့ရာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ် သက်သာ စေရေးအတွက် လမ်းများကိုစတင်ဖောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် အောက်မြန်မာနိုင်ငံ၌ မြေလမ်း (၈၁၅)မိုင် ကို ဖောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ယင်းအနက် ရာသီမရွေး သွားလာနိုင်သည့် ကျောက်ခင်းလမ်း (၂၉၂)မိုင် ပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။ အကယ်၍ မီးရထားလမ်းဖောက်လုပ် သယ်ဆောင်နိုင်ပါက ကုန်ကျစရိတ်များစွာ သက်သာပြီး၊ သင်္ဘောတင်ရန် လုံလောက်သည့် ဆန်များကိုလည်း အချိန်တိုအတွင်း စုစည်းနိုင်မည်ဖြစ်ရာ ရထား လမ်းဖောက်လုပ်ရန် စဉ်းစားလာတော့သည်။

=== အခြားရှုထောင့်များ ===
စီးပွားရေးရှုထောင့်အမြင်သာမက ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ပြေးဆွဲခြင်းဖြင့် ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်ရေးကို မြန်မာနိုင်ငံသားများ အထင်ကြီး အားကျလာစေရေး၊ သူ့ကျွန်မခံလိုသော တော်လှန်ရေး အင်အားစုများကို ပြည်သူတို့ထောက်ခံမှု ကျဆင်းစေရေး စသည့် နိုင်ငံရေးအမြင်ရှုထောင့်နှင့် အထက်မြန်မာနိုင်ငံမှ မြန်မာမင်းတို့က ဧရာဝတီမြစ်ကြောင်းမှ စုန်ဆင်းတိုက်နိုင်ပါက ပြည်မြို့သို့ လျင်မြန်စွာ ရောက်ရှိလာမည်ဖြစ်ရာ ယင်းတို့သော အခြေအနေကြုံတွေ့ရပါက ဗြိတိသျှတပ်များနှင့် စစ်လက်နက်၊ ရိက္ခာပစ္စည်းများကို ဖြည့်တင်းနိုင်ရေး ဟူသော စစ်ရေးအမြင် ရှိသည့်အတွက် ရန်ကုန်မှ ပြည်သို့ ရထားလမ်းဖောက်လုပ်ရန် စဉ်းစားတော့သည်။ ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရန်အတွက် ၁၈၆၈ ခုနှစ်တွင် လမ်းအူကြောင်း ပုံစံနှင့် တကွ ကုန်ကျစရိတ်များကိုပါ တွက်ချက်၍ အောက်မြန်မာနိုင်ငံတော် မဟာမင်းကြီး Sir Ashley Eden က အိန္ဒိယအစိုးရထံ တင်ပြအဆိုပြုခဲ့ရာ ၁၈၇၄ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယအစိုးရမှ လက်ခံသဖြင့် အထူးလုပ်ငန်းတစ်ရပ်အဖြစ် ချက်ချင်း စတင်အကောင် အထည်ဖော်ရန် ဆုံးဖြတ်ပြီး ကုန်ကျစရိတ်ကိုလည်း အထူးရန်ပုံငွေမှ ကျခံသုံးစွဲရန် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။

=== ရထားလမ်းစတင်ဖောက်လုပ်ခြင်း ===
ရန်ကုန်-ပြည် ရထားလမ်း စတင်ဖောက်လုပ်ရာတွင် မီတာဂေ့ချ် (သံလမ်းနှစ်ခုကြား တစ်မီတာအကျယ်ရှိ) ရထားလမ်းကို ဖောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရာတွင် အခကြေးငွေပေါပေါနှင့် လုပ်ကိုင်နိုင်ကြသော ကုလားလူမျိုးလုပ်သား အများအပြား အသုံးပြုခဲ့ပြီး သုံးနှစ်ကြာ ဖောက်လုပ်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၈၇၇ ခုနှစ်တွင် ရထားလမ်းဖောက်လုပ်ပြီးစီးခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပထမဆုံးဖောက်လုပ်ခဲ့သည့် ရန်ကုန်-ပြည် မီးရထားလမ်းကို ၁၈၇၇ ခုနှစ်၊ မေလ (၁) ရက် နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ရန်ကုန်နှင့် [[ဧရာဝတီမြစ်]]ဝှမ်း အစိုးရ ရထားလုပ်ငန်း (The Rangoon and Irrawaddy Valley State Railway) က ပိုင်ဆိုင်ပြေးဆွဲခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး မီးရထားလမ်းဖြစ်သည့် ဗြိတိန်ရှိ ဒါလင်တန် (Darlington) နှင့် စတော့တန် (Stockton) ရထားလမ်း ဖွင့်လှစ်ပြီးနောက် (၅၂)နှစ် အကြာတွင် လည်းကောင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ရထား စတင်ပြေးဆွဲပြီးနောက် (၂၄)နှစ် အကြာတွင် လည်းကောင်း မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရထားကို စတင်ပြေးဆွဲနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ရထားလုပ်ငန်းမှ အမြတ်ကောင်းစွာ ရရှိနိုင်သည်ကို တွေ့မြင်ပြီးနောက် ရန်ကုန်မှ တောင်ငူသို့ ရထားလမ်းဖောက်လုပ်ရန် ၁၈၈၁ ခုနှစ်တွင် ဆုံးဖြတ်ပြီး လုပ်ငန်းကို စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှတို့ ဒုတိယ ဆက်လက် ဖောက်လုပ်ခဲ့သော လမ်းမကြီးမှာ ရန်ကုန်မှ တောင်ငူသို့ဖြစ်ပြီး၊ ရထားလမ်း အရှည်မှာ ၁၆၆ မိုင်ဖြစ်သည်။ (၉၃)မိုင်အရှည်ရှိ ရန်ကုန် - ညောင်လေးပင်လမ်းပိုင်းကို ၁၈၈၄ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၄)ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း၊ (၇၃)မိုင်အရှည်ရှိ ညောင်လေးပင် - တောင်ငူလမ်းပိုင်းကို ၁၈၈၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၁)ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

=== ရထားလမ်းများ တိုးချဲ့ဖောက်လုပ်ခြင်း ===
ဗြိတိသျှတို့က အထက်မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ရထားလမ်းများ ဆက်လက် ဖောက်လုပ်ခဲ့ရာ (၅၉)မိုင် အရှည်ရှိ တောင်ငူ - ပျဉ်းမနားလမ်းပိုင်းကို ၁၈၈၈ ခုနှစ်၊ မေလ (၁)ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း၊ (၄၉.၅၁) မိုင်အရှည်ရှိ ပျဉ်းမနား - ရမည်းသင်းလမ်းပိုင်းကို ၁၈၈၈ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၁၅) ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း၊ (၁၁၁)မိုင် အရှည်ရှိ ရမည်းသင်း - မန္တလေးလမ်းပိုင်းကို ၁၈၈၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁)ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ရထားလမ်းများ ဆက်လက်ဖောက်လုပ်ခဲ့ရာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံမှ ဗြိတသျှတို့ မဆုတ်ခွာမီ ၁၉၄၀-၄၁ ခုနှစ်အထိ ရထားလမ်း သံလမ်းမိုင် (၂၈၅၂)မိုင် ဖောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ 

=== ဗြိတိသျှခေတ် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့များ ===
စစ်ကြီးမဖြစ်ပွားမီ နောက်ဆုံးအချိန် ၁၉၄၀-၄၁ ခုနှစ်၌ ရထားဝန်ထမ်း စုစုပေါင်း (၂၁၉၀၁) ယောက် ရှိသည့် အနက် ဝန်ထမ်းခန့်ထားမှုကိုကြည်လျှင် အရာထမ်း ရာထူးများတွင် (၆၂) ရာခိုင်နှုန်းမှာ ဥရောပတိုက်သား၊ (၁၅) ရာခိုင်နှုန်းမှာ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ကပြားများနှင့် အင်္ဂလိပ်-ကုလား ကပြား၊ (၁၆) ရာခိုင်နှုန်းမှာ မြန်မာလူမျိုးများနှင့် ကျန် (၇)ရာခိုင်နှုန်းမှာ အိန္ဒိယလူမျိုးများ ဖြစ်ကြကြောင်း၊ အမှုထမ်း ရာထူးများတွင် (၀.၁)ရာခိုင်နှုန်းမှာ ဥရောပတိုက်သားများ၊ (၂.၆) ရာခိုင်နှုန်းမှာ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ကပြားများနှင့် အင်္ဂလိပ်-ကုလား ကပြားများ၊ (၂၁.၁)ရာခိုင်နှုန်းမှာ မြန်မာလူမျိုးများ၊ (၇၄.၈) ရာခိုင်နှုန်းမှာ အိန္ဒိယလူမျိုးများနှင့် (၁.၄)ရာခိုင်နှုန်းမှာ အခြားလူမျိုးများ ဖြစ်ကြကြောင်း သိရသည်။

=== စစ်အတွင်း မီးရထား ===
၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ ဗြိတိသျှတို့ ဆုတ်ခွာသွားပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ဂျပန်တပ်များ ဝင်ရောက် လာသည့် ချိန်မှစ၍ မီးရထားဌာနကို ဂျပန်တို့က ဦးစီးအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ စစ်ဖြစ်နေသည့်အလျောက် စနစ်တကျ မလုပ်နိုင်ဘဲ ရထားများ ပြေးဆွဲနိုင်ရုံသာ အဓိကထား၍ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ဥရောပ တိုက်သားများနှင့် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ကပြားဝန်ထမ်း ရာခိုင်နှုန်း တော်တော်များများသည် အင်္ဂလိပ်တို့နှင့်အတူ အိန္ဒိယသို့ ထွက်ခွာသွားကြသဖြင့် ၎င်းတို့နေရာများတွင် ဂျပန်နှင့်မြန်မာလူမျိုးများက ဝင်ရောက် တာဝန်ယူ လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် [[ရုံပိုင်]]၊ ဂါတ်ဗိုလ် (ဝါ) ရထားထိန်း၊ စက်ဗိုလ် (ဝါ) စက်ခေါင်းမောင်း စသည့် အရာထမ်းမဟုတ်သည့် ရာထူးများတွင်မူ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ကပြားများနှင့် အင်္ဂလိပ်-ကုလား ကပြားများက ဆက်လက် လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။

စစ်အတွင်းတွင်မူ မီးရထားဌာန၏ အလုပ်ရုံများ၊ စက်ခေါင်းရုံများ၊ တံတားများ၊ ယာဒ်ဝင်းများ၊ ဘူတာရုံများ နှင့် နေအိမ်များ၊ အချက်ပြအမှတ်အသားများ၊ စက်ခေါင်းများ၊ လူစီးတွဲများနှင့် ကုန်တွဲများမှာ အကြီးအကျယ် ပျက်စီးသွားခဲ့ကြသည်။ ဖျက်ဆီးခြင်းခံရသည့် တံတားကြီးများတွင် [[အင်းဝတံတား]]၊ [[ဂုတ်ထိပ်တံတား]]၊ [[စစ်တောင်းတံတား]]၊ [[ငဝန်တံတား]]၊ မြစ်ငယ်တံတား၊ သင်္ဃန်းကျွန်းတံတားတို့ ပါဝင်ကြပြီး၊ စက်ခေါင်း ပေါင်း (၃၆၂)လုံး အနက် အလုံး (၃၀၀)၊ လူစီးတွဲပေါင်း (၁၅၃၆)တွဲအနက် (၉၅၇)တွဲ၊ ကုန်တွဲပေါင်း (၉၀၂၁)တွဲ အနက် (၇၁၉၇)တွဲမှာ ပျက်စီးသွားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

===မြန်မာ-ယိုးဒယား မီးရထားလမ်း===
ဒုတိယကမ္ဘာ စစ်ကြီးအတွင်း ဂျပန်တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ သံဖြူဇရပ်မှ ယိုးဒယားနယ်စပ်ရှိ ဘုရားသုံးဆူ တောင်ကြားလမ်းကိုဖြတ်၍ ယိုးဒယားနိုင်ငံ၊ 
ဘန်ပေါင်း (Ban Pong) ရှိ ဘန်ကောက် - စင်္ကာပူ မီးရထားလမ်းသို့ ဆက်သွယ်နိုင်မည် မီးရထားလမ်း တစ်လမ်းကို ဖောက်လုပ်ခဲ့ကြသည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ မော်လမြိုင်မြို့မှ ယိုးဒယားကိုဖြတ်၍ တောင်ပိုင်း အင်ဒိုချိုင်းနားသို့ ရထားများ ခုတ်မောင်းရန်၊ ယိုးဒယားနှင့် မလေးရှားမှ ပစ္စည်းများကို မြန်မာနိုင်ငံသို့ လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံမှ ပစ္စည်းများကို ထိုတိုင်းပြည်များသို့ လည်းကောင်း ရထားဖြင့် တွင်ကျယ်စွာ သယ်ယူ ပို့ဆောင်ပေးနိုင်ရေးပင်ဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှတို့ မြန်မာနိုင်ငံမှ ဆုတ်ခွာသွားသည့် ၁၉၄၀-၄၁ ခုနှစ်တွင် သံလမ်းမိုင် စုစုပေါင်း(၂၈၅၂)မိုင်ရှိသည့်အနက် ဂျပန်တို့က သံလမ်းမိုင်(၃၀၀) ခန့်ကိုဖြုတ်ယူ၍ မြန်မာ-ယိုးဒယား မီးရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ သံလမ်းမိုင် (၁၅၀)မိုင်ခန့်ကို ရန်ကုန်နှင့် တောင်ငူအကြား ဒွေးလမ်းမှလည်းကောင်း၊ ကျန်သံလမ်း (၁၅၀)မိုင်ခန့်ကို တံတားဦး-မြင်းခြံလမ်းပိုင်းနှင့် အခြားလမ်းပိုင်းများမှလည်းကောင်း ဖြုတ်ယူအသုံးပြုခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ မီးရထားသမိုင်းတွင် ချွေးတပ်သား အများဆုံးသုံးခဲ့ပြီး၊ လူ့အသက်ပေါင်းများစွာကို စတေး၍ ဖောက်လုပ်ခဲ့သော ရထားလမ်းဖြစ်သဖြင့် [[သေမင်းတမန် ရထားလမ်း]]မကြီးဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။

=== စစ်ပြီးခေတ် မြန်မာ့မီးရထား ===
ဂျပန်များကို မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းမှ မတိုက်ထုတ်နိုင်မီကာလကပင် အင်္ဂလိပ်တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်နိုင်ချိန်တွင် ရထားပြေးဆွဲရေးဆောင်ရွက်နိုင်မည့် (၅)နှစ်စီမံကိန်းကို ရေးဆွဲချမှတ်ခဲ့သည်။ စစ်ပြီးလျင်ပြီးချင်း ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် မပျက်မစီးကျန်ရှိခဲ့သော သံလမ်း (၆၇၄)မိုင်နှင့် ဗြိတိသျှအမှတ်(၁၂) တပ်မတော်မှ ပြန်လည်ပြုပြင် ခင်းကျင်းခဲ့သော ခရီးမိုင် (၂၇)မိုင် စုစုပေါင်း (၇၀၁)မိုင်တွင် ရထားများ စတင် ပြေးဆွဲခဲ့သည်။

=== လွတ်လပ်ရေးရပြီးခေတ် ===
စစ်ပြီးခေတ် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းများကို အင်တိုက်အားတိုက် လုပ်ကိုင်နေစဉ် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၄)ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးရရှိချိန်တွင် ဒုတိယကမ္ဘာ စစ်ကြီးမဖြစ်မီက ရှိသည့် သံလမ်းမိုင်အားလုံးနီးပါးမှာ ပြန်လည်ပြင်ဆင်မွမ်းမံ၍ တံတားကြီးပေါင်း (၄၀)ကိုလည်း အခိုင်အခန့် ပြန်လည်ပြုပြင် တည်ဆောက်ပြီးဖြစ်သည်။ ဘူတာရုံအများအပြားကိုလည်း ပြန်လည် တည်ဆောက်ခြင်း၊ ပြန်လည်ပြုပြင်ခြင်း၊ အသစ်တည်ဆောက်ခြင်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁)ရက်နေ့တွင် စက်ခေါင်း (၈၄)ခေါင်းသာ ကျန်ရှိရာမှ မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိချိန် ၁၉၄၈ ခုနှစ်ဦးတွင် စက်ခေါင်း (၂၅၅)ခေါင်းအထိ တိုးတက်လာခဲ့သည်။ လူစီးတွဲ၊ ကုန်တွဲများ ပြန်လည်ပြုပြင်မှု လုပ်ငန်းများကိုလည်း အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပြီး ဘူတာရုံ၊ ဆက်သွယ်ရေး အချက်ပြ စနစ်များလည်း စစ်ကြို ခေတ်အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

=== သောင်းကျန်းမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ===
မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီး များမကြာမီအချိန်တွင် ပြည်တွင်းဆူပူ သောင်းကျန်းမှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ သောင်းကျန်းသူတို့၏ အဓိကလုပ်ငန်းမှာ အဖျက်လုပ်ငန်းဖြစ်ရာ လမ်းပမ်း ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းတွင် အဓိကတာဝန်ယူ လုပ်ဆောင်ပေးနေရသော မီးရထားလုပ်ငန်းမှာ သောင်းကျန်းသူတို့၏ အဓိကပစ်မှတ်ကြီး ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ တံတားများ၊ ရထားများကို [[မိုင်းဗုံး]]ထောင်ခြင်း၊ သံလမ်းများကို ဖျက်ဆီးဖြုတ်ပစ်ခြင်း၊ ဘူတာရုံများကို ဖျက်ဆီးမီးရှို့ခြင်း၊ ဝင်ရောက်လုယက်ခြင်း၊ အချက်ပြနှင့် ကြေးနန်းလုပ်ငန်းများကို ဖျက်ဆီးပစ်ခြင်း၊ ပြန်လည် ထူထောင်ရေး လုပ်ငန်းများကို နှောင့်ယှက်ဖျက်ဆီးခြင်း၊ လုပ်သားများကို သတ်ပစ်ခြင်း စသော အဖျက်လုပ်ငန်းများကို နည်းမျိုးစုံဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့ရာ စစ်ဒဏ်ကြောင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများကို ပြန်လည်ထူထောင်လျက်ရှိသော မီးရထားလုပ်ငန်းကြီးအတွက် များစွာ ထိခိုက်နစ်နာခဲ့ရသည်။ ပြည်တွင်းဆူပူ သောင်းကျန်းမှုများကြောင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၂၅)ရက်နေ့မှစ၍ တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ရထားများ ပြေးဆွဲမှုကို ရပ်နားထားခဲ့ရသည်။ ထိုအချိန်က သောင်းကျန်းသူများ အင်အားနည်းပါးသည့် ရန်ကုန်နှင့် ဝါးနက်ချောင်းကြား၊ ပဲခူးနှင့် ဒိုက်ဦးကြား၊ သာစည်နှင့် မိတ္ထီလာကြား၊ သာစည်နှင့် ရမည်းသင်းကြား၊ မန္တလေးနှင့် ကျောက်ဆည်ကြား၊ မန္တလေးနှင့် အမရပူရ ဆိပ်ကမ်းကြား၊ မန္တလေးနှင့် နောင်ချိုကြား၊ သထုံနှင့် မုတ္တမကြား၊ မြစ်ကြီးနားနှင့် ကောလင်းကြား၊ နဘားနှင့် ကသာကြား၊ ရွှေဘိုနှင့် မဒေါင်းလှကြားတို့တွင်သာလျှင် အပိုင်းလိုက် ခရီးတိုရထားများ ပြေးဆွဲပေးနိုင်ခဲ့သည်။ သောင်းကျန်းမှု အရှိန်အဟုန်မြင့်မားပြီး၊ ရန်ကုန်အစိုးရဟု ခေါ်တွင်နေချိန်တွင်မူ ရန်ကုန်-ကြည့်မြင်တိုင်နှင့် ရန်ကုန်-ဒါးပိန်ကြားတွင်သာ ရထားများ ပြေးဆွဲပေးနိုင်ခဲ့သည်။ 

နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်မှ သောင်းကျန်းသူများကို တစ်စတစ်စ ဖြိုခွင်း တိုက်ခိုက်နိုင်ခဲ့သည်နှင့် အမျှရထားများ တိုးချဲ့ပြေးဆွဲနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၂-၅၃ ခုနှစ်ကုန်တွင် အလုံလမ်းခွဲနှင့် တောင်တွင်းကြီး လမ်းခွဲမှအပ အခြားလမ်းများတွင် ရထားများကို မူလ အခြေအနေအတိုင်း ပြန်လည် ပြေးဆွဲပေးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ပြေးဆွဲပေးသော ရထားများတွင် သံချပ်ကာတွဲများဖြင့်အစောင့်များ ထည့်ပေးရခြင်း၊ ရှေ့ပြေးသံချပ်ကာ ရထားများဖြင့် စောင့်ရှောက်ပေးရခြင်းများကြောင့် ရထားများ သွားလာခုတ်မောင်းရာတွင် ခရီးတွင်ကျယ်မှု မရှိသည့်အပြင် စရိတ်လည်း ပိုမိုကုန်ကျခဲ့ရသည်။

=== ဒီဇယ်စက်ခေါင်းများ အသုံးပြုခြင်း ===
မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက် စစ်ကြိုခေတ်နှင့် စစ်အတွင်းက ကျန်ရှိခဲ့သည့် ရေနွေးငွေ့ စက်ခေါင်းများကို ဆက်လက်သုံးစွဲခဲ့ရသည်။ ယင်းစက်ခေါင်းဟောင်းကြီးများမှာ ဆွဲအားကျလျက် မကြာခဏ ပျက်စီး ချို့ယွင်းလာသည့်အလျောက် ရထားများ တွင်ကျယ်စွာ ခုတ်မောင်းရေးကို ထိခိုက်လာသဖြင့် စက်ခေါင်းသစ်များ မှာယူရေးကို စဉ်းစားခဲ့သည်။ ပထမဆုံးအနေဖြင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ အယ်စသွန် (Alsthom) ကုမ္ပဏီမှ ဒီဇယ် လျှပ်စစ်စက်ခေါင်း (၆)ခေါင်းကို ဝယ်ယူခဲ့ပြီး၊ ရန်ကုန်-လက်ပံတန်း-ပြည်၊ ရန်ကုန်-မုတ္တမနှင့် ရန်ကုန်-မန္တလေးအကြား ပြေးဆွဲနေသော အမြန်လူစီးရထားများတွင် ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၄)ရက်နေ့မှ စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် လုပ်ငန်းလိုအပ်ချက်နှင့် ဘဏ္ဍာငွေအကူအညီရရှိမှု အခြေအနေအရ ပြင်သစ်၊ ဂျာမဏီ (ယခင်အနောက်ဂျာမဏီ)၊ တရုတ်၊ အိန္ဒိယ၊ ဂျပန်နိုင်ငံတို့မှ ဒီဇယ်စက်ခေါင်းများ ဝယ်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလအထိ မြန်မာ့မီးရထားတွင် ဒီဇယ်စက်ခေါင်း (၃၄၅) လုံးရှိနေပြီဖြစ်သည်။

== သမိုင်းကြောင်း အချက်အလက်များ==
*၁.၅.၁၈၇၇ ရက်နေ့တွင် Irrawaddy State Railway အနေဖြင့် ရန်ကုန်-ပြည် (၁၆၁)မိုင်အား A01 ရေနွေးငွေ့စက်ခေါင်းဖြင့် စတင်ပြေးဆွဲပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံးသော ရထားလမ်းကို စတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
*၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် Irrawaddy State Railway သည် Burma Railway Co.Ltd; သို့ ရထားသွားလာမှုနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ငှားရမ်းခဲ့သည်။ ငှားရမ်းခကာလ ကုန်ဆုံးသည့် ၃၁.၁၂.၁၉၂၈ ရက်နေ့မှစ၍ Indian Railway Board လက်အောက်သို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။
*၁၉၃၇ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ခွဲထွက်ခွင့်ရရှိသည်နှင့်အညီ မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရသည် Burma Railway Board ကို ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
*၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် British Governor သည် Burma Railway Board ၏ တာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်များအား Chief Railway Commissioner သို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။
*၄.၁.၁၉၄၈ ရက်နေ့ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက် ငွေစာရင်းမင်းကြီးအား (Financial Commissioner, Lands and Rural Development) Railway Board ၏ ဥက္ကဋ္ဌ (Chairman)အဖြစ် ခန့်အပ် တာဝန်ပေးခဲ့သည်။
*၁.၁၂.၁၉၅၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ မီးရထားဘုတ်အဖွဲ့ အက်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းပြီး ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ မီးရထားဘုတ်အဖွဲ့ (Union of Burma Railway) အား ဖွဲ့စည်း၍ အချိန်ပြည့် ဥက္ကဋ္ဌကို ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဥက္ကဋ္ဌသည် Chief Executive Officer တာဝန်ကိုပါ ထမ်းဆောင်ရသည်။
*၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့မီးရထားကော်ပိုရေးရှင်း (Burma Railway Corporation) အမည်ဖြင့် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူးမှ ဦးဆောင်၍ စီမံခန့်ခွဲရေးကော်မတီဖြင့် စီမံအုပ်ချုပ်စေခဲ့သည်။
*၁၈.၈.၁၉၈၈ ရက်နေ့ [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]]မှ နိုင်ငံတော်၏ တာဝန်ကို လွှဲပြောင်းရယူခဲ့ပြီးနောက် ၁.၄.၁၉၈၉ ရက်နေ့တွင် '''မြန်မာ့မီးရထား'''ဟု ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;mmr&quot;/&gt;

== ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထားလမ်း ==
{{main|ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထား}}
[[ဖိုင်:New Circular Train from CAF.jpg|thumb|စပိန်နိုင်ငံ CAFမှ ထုတ်လုပ်သော DEMU အမျိုးအစား ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထားသစ်အား မြင်တွေ့ရစဉ်။]]
ရန်ကုန်မြို့နှင့် ဆင်ခြေဖုံးဒေသများရှိ ပြည်သူအများ ဆက်သွယ်သွားလာရာ၌ လွယ်ကူသက်သာစေရန်၊ ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရေး စီမံကိန်းတစ်ခုကို ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မဖြစ်ပွားမီကပင် ရှိခဲ့သော်လည်း ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ဖြစ်ပွားလာသဖြင့် ထိုစီမံကိန်းကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိပါ။ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ]] လက်ထက်မှသာ မြို့ပတ်ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းစီမံကိန်းကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၁၀)ရက်နေ့တွင် မြို့ပတ်ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်း စတင်၍ ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၉)ရက်နေ့တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။

== ယနေ့ခေတ် မြန်မာ့မီးရထား ==
၎င်းနောက် အစိုးရအဆက်ဆက် မှ ရထားလမ်းများကို ဆက်လက်ဖောက်လုပ်ခဲ့ရာ ၁၉၈၈ခုနှစ် မတိုင်မီ ရထားသံလမ်းမိုင် (၂၇၉၃)မိုင် ဖောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၉ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလအထိ ရထားသံလမ်းမိုင် (၄၂၈၈)မိုင် အထိ ဖောက်လုပ် ပြီးစီးခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ရထားလမ်းသစ်များကိုလည်း National Railway Network အဖြစ် စီမံကိန်းချမှတ်၍ တိုးချဲ့ ဖောက်လုပ်လျက်ရှိသည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် မြန်မာ့မီးရထားကို အရာထမ်း (၄၃၁) ဦးနှင့် အမှုထမ်း (၃၁၄၆၉)ဦး၊ စုစုပေါင်း (၃၁၉၀၀) ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားခဲ့ပြီး ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူး ဦးဆောင်၍ စီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ဝင် အထွေထွေ မန်နေဂျာ (၁၃) ဦးဖြင့် စီမံခန့်ခွဲလျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;http://www.ministryofrailtransportation.com/myanma_railways.html&lt;/ref&gt;
[[ဖိုင်:VideoCapture_20240211-174419.jpg|thumb|အင်းစိန် ယာဒ်ဝင်းတွင် ရပ်နားထားသော DEMU ရထားသစ်များအား မြင်တွေ့ရစဉ်။]]
&lt;br/&gt;အောက်ပါ ဇယားသည် မြန်မာမီးရထားမှ ပြေးဆွဲနေသော ခရီးစဉ်များ ဖြစ်သည်။ ကိုဗစ်ကာလအခြေအနေများနှင့် ၂၀၂၁ခုနှစ်နောက်ပိုင်း နိုင်ငံရေးအခြေအနေများကြောင့် အဓိကလမ်းပိုင်းများသာ ပြေးဆွဲနိုင်ခဲ့ပြီး တချို့သော လမ်းပိုင်းများမှာ ရပ်နားခဲ့ရသည်။ 

=== လူစီးရထား ခရီးစဉ်များ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
|-
! width=&quot;200&quot; |'''ရထားအမှတ်'''
! width=&quot;200&quot; |'''ရထား အမျိုးအစား'''
! width=&quot;200&quot; |'''ခရီးစဉ် လမ်းပိုင်း'''
! width=&quot;200&quot; |'''ပြေးဆွဲမှု'''
! width=&quot;400&quot; |'''မှတ်ချက်'''
|-
|အမှတ်(၁) အဆန်
|စာပို့ရထား
|ရန်ကုန် - မန္တလေး
|{{Yes}}
|
|-
|အမှတ်(၂) အစုန်
|စာပို့ရထား
|မန္တလေး - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|
|-
|အမှတ်(၃) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - မန္တလေး
|{{Yes}}
|DEMU
|-
|အမှတ်(၄) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|DEMU
|-
|အမှတ်(၅) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - မန္တလေး
|{{Yes}}
|DEMU
|-
|အမှတ်(၆) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|DEMU
|-
|အမှတ်(၇) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - နေပြည်တော်
|{{Yes}}
|DEMU
|-
|အမှတ်(၈) အစုန်
|အမြန်ရထား
|နေပြည်တော် - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|DEMU
|-
|အမှတ်(၉) အဆန်
|စာပို့ရထား
|ရန်ကုန် - သာစည်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၀) အစုန်
|စာပို့ရထား
|သာစည် - ရန်ကုန်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၁) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - မန္တလေး
|{{Yes}}
|လေအိပ်(အဲကွန်း)ရထား
|-
|အမှတ်(၁၂) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|လေအိပ်(အဲကွန်း)ရထား
|-
|အမှတ်(၁၃) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ရန်ကုန် - ပဲခူး
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၄) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပဲခူး - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၅)
|အမြန်ရထား
|နေပြည်တော် - မော်လမြိုင်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၆)
|အမြန်ရထား
|နေပြည်တော် - မော်လမြိုင်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၇)
|အမြန်ရထား
|မော်လမြိုင် - နေပြည်တော်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၈)
|အမြန်ရထား
|မော်လမြိုင် - နေပြည်တော်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၉) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|သင်္ကန်းကျွန်း - တောင်ငူ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၂၀) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|တောင်ငူ - သင်္ကန်းကျွန်း
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၂၁) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|တောင်ငူ - သာစည်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၂၂) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|သာစည် - တောင်ငူ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၂၃) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|သာစည် - မြို့ဟောင်း
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၂၄) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မြို့ဟောင်း - သာစည်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၂၅) အဆန်
|အမြန်ရထား
|နေပြည်တော် - မန္တလေး
|{{No}}
|[[ဖိုင်:JRH-kiha182-42.jpg|thumb|ဂျပန်နိုင်ငံမှ လှူဒါန်းခဲ့သော Kiha 182 Series ရထား]]၂၀၀၉ ခုနှစ် မှ ၂၀၁၂ခုနှစ် အတွင်း ဂျပန်နိုင်ငံမှ Kiha 182 ရထားများဖြင့် အစုန်အဆန် ပြေးဆွဲခဲ့။
|-
|အမှတ်(၂၆) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - နေပြည်တော်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၃၁) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - နေပြည်တော်
|{{Yes}}
|DEMU
|-
|အမှတ်(၃၂) အစုန်
|အမြန်ရထား
|နေပြည်တော် - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|DEMU
|အမှတ်(၃၅) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - မော်လမြိုင်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၃၆) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မော်လမြိုင် - ရန်ကုန်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၃၇) အဆန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - မြစ်ကြီးနား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၃၈) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မြစ်ကြီးနား - မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၃၉) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ရွှေဘို - မိုးညှင်း
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၀) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မိုးညှင်း - ရွှေဘို
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၁) အဆန်
|စာပို့ရထား
|မန္တလေး - မြစ်ကြီးနား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၂) အစုန်
|စာပို့ရထား
|မြစ်ကြီးနား - မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၅) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ရွာထောင် - ကောလင်း
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၆) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ကောလင်း - ရွာထောင်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၇) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မန္တလေး - နဘား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၈) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|နဘား - မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၉) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မြစ်ကြီးနား - နဘား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၀) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|နဘား - မြစ်ကြီးနား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၁) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|နဘား - ကသာ(တောင်)
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၂) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ကသာ(တောင်) - နဘား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၃) အဆန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - ကောလင်း
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၄) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ကောလင်း - မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၅) အဆန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - မြစ်ကြီးနား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၆) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မြစ်ကြီးနား- မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၇) အဆန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - မြစ်ကြီးနား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၈) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မြစ်ကြီးနား- မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၉) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မုံရွာ - ခင်ဦး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၆၀) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ခင်ဦး - မုံရွာ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၆၁) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - ပုဂံ
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၆၂) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ပုဂံ - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၆၃) အဆန်
|စာပို့ရထား
|ကြည့်မြင်တိုင် - ပြည်
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၆၄) အစုန်
|စာပို့ရထား
|ပြည် - ကြည့်မြင်တိုင်
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၆၅) အဆန်
|စာပို့ရထား
|ရန်ကုန် - ဥက္ကံ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၆၆) အစုန်
|စာပို့ရထား
|ဥက္ကံ - ရန်ကုန်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၆၉) အဆန်
|စာပို့ရထား
|ကြည့်မြင်တိုင် - သာရဝေါ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၇၀) အစုန်
|စာပို့ရထား
|သာရဝေါ - ကြည့်မြင်တိုင်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၇၁) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - ပြည်
|{{Yes}}
|လေအိတ်(အဲကွန်း) ရထား
|-
|အမှတ်(၇၂) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ပြည် - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|လေအိတ်(အဲကွန်း) ရထား
|-
|အမှတ်(၈၁) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - မော်လမြိုင်
|{{No}}
|လေအိတ်(အဲကွန်း) ရထား
|-
|အမှတ်(၈၂) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မော်လမြိုင် - ရန်ကုန်
|{{No}}
|လေအိတ်(အဲကွန်း) ရထား
|-
|အမှတ်(၈၅) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပဲခူး - မော်လမြိုင်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၈၆) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မော်လမြိုင် - ပဲခူး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၈၉) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - မော်လမြိုင်
|{{Yes}}
|လေအိတ်(အဲကွန်း) ရထား
|-
|အမှတ်(၉၀) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မော်လမြိုင် - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|လေအိတ်(အဲကွန်း) ရထား
|-
|အမှတ်(၁၀၁) အဆန်
|စာပို့ရထား
|နေပြည်တော် - ချောက်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၀၂) အစုန်
|စာပို့ရထား
|ချောက် - နေပြည်တော်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၀၃) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပျဉ်းမနား - တောင်တွင်းကြီး
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၀၄) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|တောင်တွင်းကြီး - ပျဉ်းမနား
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၀၅) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|တောင်တွင်းကြီး - ကျောက်ပန်းတောင်း
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၀၆) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ကျောက်ပန်းတောင်း - တောင်တွင်းကြီး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၀၇) အဆန်
|အမြန်ရထား
|နေပြည်တော် - ပခုက္ကူ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၀၈) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ပခုက္ကူ - နေပြည်တော်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၀၉) အဆန်
|အမြန်ရထား
|နေပြည်တော် - ပြည်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၁၀) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ပြည် - နေပြည်တော်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၁၁) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|သာစည် - မြင်းခြံ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၁၂) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မြင်းခြံ - သာစည်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၁၅) အဆန်
|စာပို့ရထား
|မြင်းခြံ - မြို့သာ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၁၆) အစုန်
|စာပို့ရထား
|မြို့သာ - မြင်းခြံ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၁၉) အဆန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - ပုဂံ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၂၀) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ပုဂံ - မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၂၁) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မုံရွာ - ချောင်းဦး - ပခုက္ကူ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၂၂) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပခုက္ကူ - ချောင်းဦး - မုံရွာ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၂၃) အဆန်
|စာပို့ရထား
|မန္တလေး - မုံရွာ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၂၄) အစုန်
|စာပို့ရထား
|မုံရွာ - မန္တလေး
|
|-
|အမှတ်(၁၂၅) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မုံရွာ - ချောင်းဦး - ပခုက္ကူ
|
|-
|အမှတ်(၁၂၆) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပခုက္ကူ - ချောင်းဦး - မုံရွာ
|
|-
|အမှတ်(၁၂၉) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပခုက္ကူ - ကျော
|
|-
|အမှတ်(၁၃၀) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ကျော - ပခုက္ကူ
|
|-
|အမှတ်(၁၃၁) အဆန်
|စာပို့ရထား
|မန္တလေး - လာရှိူး
|{{Yes}}
|၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ပြင်ဦးလွင် - ဂုတ်ထိပ်လမ်းပိုင်းသာ ပြေးဆွဲနိုင်
|-
|အမှတ်(၁၃၂) အစုန်
|စာပို့ရထား
|လာရှိုး - မန္တလေး
|{{Yes}}
|၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ပြင်ဦးလွင် - ဂုတ်ထိပ်လမ်းပိုင်းသာ ပြေးဆွဲနိုင်
|-
|အမှတ်(၁၃၅) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မန္တလေး - ပခုက္ကူ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၃၆) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပခုက္ကူ - မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၃၉) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ဂန့်ဂေါ - ဟံသာဝတီ(ချင်း)
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၄၀) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ဟံသာဝတီ(ချင်း) - ဂန့်ဂေါ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၄၁) အဆန်
|စာပို့ရထား
|သာစည် - ရပ်စောက်
|{{Yes}}
|လမ်းပိုင်းပြုပြင်နေခြင်းကြောင့် သာစည် - ရွှေညောင်အထိသာ ပြေးဆွဲနိုင်
|-
|အမှတ်(၁၄၂) အစုန်
|စာပို့ရထား
|ရပ်စောက် - သာစည်
|{{Yes}}
|လမ်းပိုင်းပြုပြင်နေခြင်းကြောင့် ရွှေညောင် - သာစည်အထိသာ ပြေးဆွဲနိုင်
|-
|အမှတ်(၁၄၇) အဆန်
|စာပို့ရထား
|သာစည် - လွိုင်ကော်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၄၈) အစုန်
|စာပို့ရထား
|လွိုင်ကော် - သာစည်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၅၃) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|တောင်ကြီး - ဆိုက်ခေါင်း
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၅၄) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ဆိုက်ခေါင်း - တောင်ကြီး
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၇၁) အဆန်
|အမြန်ရထား
|မော်လမြိုင် - ရေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၇၂) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ရေး - မော်လမြိုင်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၇၅) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - ထားဝယ်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၇၆) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ထားဝယ် - ရန်ကုန်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၈၁) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ပုသိမ် - ကြံခင်း
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၈၂) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ကြံခင်း - ပုသိမ်
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၈၇) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပုသိမ် - ဟင်္ဿတ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၈၈) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ဟင်္ဿတ - ပုသိမ်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၈၉) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ဟင်္ဿတ - ကြံခင်း
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၉၀) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ကြံခင်း - ဟင်္ဿတ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၉၁) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|တောင်တွင်းကြီး - မကွေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၉၂) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မကွေး - တောင်တွင်းကြီး 
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၉၃) အဆန်
|စာပို့ရထား
|တောင်တွင်းကြီး - မင်းလှ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၉၄) အစုန်
|စာပို့ရထား
|မင်းလှ - တောင်တွင်းကြီး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၉၅) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|လက်ပံတန်း - သာရဝေါ
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၉၆) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|သာရဝေါ- လက်ပံတန်း
|{{Yes}}
|-
|မိုးညှင်း(၁)/(၂) 
|စာပို့ရထား
|မိုးညှင်း - မြစ်ကြီးနား - မိုးညှင်း
|{{No}}
|-
|မုံရွာ (၁)/(၂) 
|စာပို့ရထား
|အလုံ - ဗောဓိတထောင် - အလုံ
|{{No}}
|-
|ပြည်တော်သာ (၁)/(၂)/(၃)/(၄)
|စာပို့ရထား
|ပြည်တော်သာ - ရေချမ်းပြင် - ပြည်တော်သာ
|{{Yes}}
|-
|မိုးကောင်း (၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|မိုးကောင်း - မြစ်ကြီးနား - မိုးကောင်း
|{{No}}
|-
|နတ်မော်(၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|ဟင်္ဿတ - နည်းပညာတက္ကသိုလ် - ဟင်္ဿတ
|{{No}}
|-
|ပုသိမ်(၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|ပုသိမ် - တကုန်းကြီး - ပုသိမ်
|{{No}}
|-
|ကောလင်း(၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|နမ်းခမ်း - ကောလင်း - နမ်းခမ်း
|{{No}}
|-
|အိမ်မဲ(၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|အိမ်မဲ - ပုသိမ်(ဘဲဂရက်) - အိမ်မဲ
|{{No}}
|-
|မင်းဘူး(၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|သရက် - မင်းဘူး - သရက်
|{{No}}
|-
|ဆိပ်ဖြူ(၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|ဆိပ်ဖြူ - ပခုက္ကူ - ဆိပ်ဖြူ
|{{No}}
|-
|ကွမ်းတောင်(၁)/(၂)/(၃)/(၄)
|စာပို့ရထား
|ကွမ်းတောင် - ကျောက်တော် - ကွမ်းတောင်
|{{No}}
|-
|ပျော်ဘွယ်(၁)/(၂)/(၃)/(၄)
|စာပို့ရထား
|နတ်မောက်ဘူတာသစ် - ပျော်ဘွယ် - နတ်မောက်ဘူတာသစ်
|{{No}}
|-
|မကွေး(၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|မကွေး - ကန်ပြား - မကွေး
|{{No}}
|-
|မန္တလေး မြို့ပတ်ရထားများ
|
|မန္တလေး - သူရဲဈေး - မန္တလေး
|{{Yes}}
|-
|ရန်ကုန် မြို့ပတ်ရထားများ
|
|ရန်ကုန် - အင်းစိန် - မင်္ဂလာဒုံ - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|လက်ဝဲရစ် / လက်ယာရစ်
|}

[[Image:Myanmar-Yangon-Main train station.jpg|thumb|ရန်ကုန်မီးရထား ဗဟိုဌာန]]
[[Image:Mandalay Central Station.JPG|thumb|မန္တလေး မီးရထား ဗဟိုဌာန]]

== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
မြန်မာ့မီးရထား၏ လက်အောက်ရှိ ဌာနခွဲများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

*[[စီမံကိန်းနှင့်အုပ်ချုပ်ရေးဌာန (မြန်မာ့မီးရထား)|စီမံကိန်းနှင့်အုပ်ချုပ်ရေးဌာန]]
*[[စစ်ဆေးရေးဌာန (မြန်မာ့မီးရထား)|စစ်ဆေးရေးဌာန]]
*[[သွားလာပို့ဆောင်ရေးဌာန (မြန်မာ့မီးရထား)|သွားလာပို့ဆောင်ရေးဌာန]]
*[[စက်မှုနှင့်လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာဌာန (မြန်မာ့မီးရထား)|စက်မှုနှင့်လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာဌာန]]
**[[စက်ခေါင်းစက်ရုံ (အင်းစိန်)]]
**[[ဒီဇယ်စက်ခေါင်းစက်ရုံ (ရွာထောင်)]]
**[[လူစီးတွဲနှင့်ကုန်တွဲစက်ရုံ (မြစ်ငယ်)]]
**[[RBE (Rail Bus Engine) အကြီးတန်းပြင်စက်ရုံ(ရန်ကုန်)]]
**စက်ခေါင်းစက်ရုံ(ပုဇွန်တောင်)(ခရီးတိုကားရထားစက်ရုံ)
**စက်ခေါင်းသစ်တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံ(နေပြည်တော်)
**လူစီးတွဲသစ်တည်ဆောက်ရေးစက်ရုံ(မြစ်ငယ်)
*[[မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာဌာန]]
**အင်ဂျင်နီယာချုပ်(CE)အထွေထွေမန်နေဂျာ
***ဒုတိယအထွေထွမန်နေဂျာ (၅ )‌ယောက်
*စီးပွားရေးဌာန
*ဘဏ္ဍာရေးဌာန
*ထောက်ပံ့ဌာန
*ဆေးဌာန
*အထက်မြန်မာပြည်အုပ်ချုပ်ရေးဌာန
*အောက်မြန်မာပြည်အုပ်ချုပ်ရေးဌာန

==ကိုးကား==
{{reflist}}

{{မြန်မာ့မီးရထား}}
{{ပို့​ဆောင်​ရေးနှင့် ဆက်သွယ်​ရေး ဝန်ကြီးဌာန}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရထားပို့ဆောင်ရေး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ]]</text>
      <sha1>lsfnmmxtdsoi1gqh6w3s25tahlh8nux</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030628</id>
      <parentid>1030624</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T08:29:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28131-93</username>
        <id>142429</id>
      </contributor>
      <comment>/* ယနေ့ခေတ် မြန်မာ့မီးရထား */</comment>
      <origin>1030628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68340" sha1="m8limjjx7mjnnidcveozly53gt0x3hc" xml:space="preserve">{{Infobox အစိုးရအဖွဲ့အစည်း
|jurisdiction={{MYA}}
|nativename=
|seal=Myanma Railway.svg
|formed=
*၁ ​မေ ၁၈၇၇ {{small|(Irrawady State Railway)}}
*၁.၁၂.၁၉၅၁ {{small|(မီးရထားဘုတ်အဖွဲ့ )}}
*၁၉၇၂ {{small|(မြန်မာ့မီးရထားကော်ပိုရေးရှင်း)}}
*၁ ဧပြီ ၁၉၈၉ {{small|(မြန်မာ့မီးရထား)}}
|headquarters= [[နေပြည်တော် ဘူတာကြီး|နေပြည်တော် ဘူတာ]]၊ ​နေပြည်​တော်&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.motc.gov.mm/မြန်မာ့မီးရထား-ဆက်သွယ်ရန်|title=ဆက်သွယ်ရန်|last=|first=|author2=|date= |publisher=[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|accessdate=}}&lt;/ref&gt;
| parent_agency = [[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]
| preceding1=
* Irrawaddy State Railway 
* Burma Railway Board
*မီးရထားဘုတ်အဖွဲ့
*မြန်မာ့မီးရထားကော်ပိုရေးရှင်း
|minister1_name=ဦး[[မြထွန်းဦး]]
|chief1_name=
|website={{url|https://www.railways.gov.mm/}}
|chief1_position=
}}

'''မြန်မာ့ မီးရထား''' ({{lang-en|Myanma&lt;!-- မြန်မာမဟုတ်၊ မြန်မာ့ဖြစ်သည် --&gt; Railways}})သည် [[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] အောက်ရှိ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။

== သမိုင်းကြောင်း ==
[[မြန်မာ့မီးရထား]]သည် [[အရှေ့တောင်အာရှ]]၌ အစောဆုံးဟု ဆိုရပေမည်။ မြန်မာ့မီးရထားသည် [[ဗြိတိန်နိုင်ငံ]]ထက်(၅၂)နှစ်၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]ထက်(၂၄)နှစ် နောက်ကျပြီး ရထားလုပ်ငန်းကို စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ ၂၀၁၉နှစ်တွင်(၁၄၂)နှစ် ရှိခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။

&lt;ref name=&quot;mmr&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myanmarailways1877.com/content/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%B7%E1%80%99%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8|title=မြန်မာ့မီးရထားအကြောင်း|publisher=Myanma Railways|accessdate=၂၀၁၄-၁၀-၂၂}}&lt;/ref&gt; အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံ ရထားလုပ်ငန်းများတွင် သက်တမ်းရင့်သည့် ရထားလုပ်ငန်းတစ်ခု အဖြစ် တည်ရှိသည်။

=== ရထားလမ်းဖောက်လုပ်ရန် စေ့ဆော်ပေးသည့် အခြေအနေများ ===
၁၈၅၂ ခုနှစ်၊ [[ဒုတိယ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ်|ဒုတိယ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲ]]အပြီး၌ ဗြိတိသျှတို့သည် အောက်မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းယူပြီးနောက် အကျိုးအမြတ် ရရှိနိုင်ရန် ဆန်စပါး၊ ကျွန်းသစ်၊ ရာဘာနှင့် သယံဇာတ သတ္တုပစ္စည်းများကို တွင်တွင် ကျယ်ကျယ်ထုတ်လုပ်၍ ပြည်ပသို့ တင်ပို့ခြင်း၊ ၎င်းတို့တိုင်းပြည်မှ သွင်းကုန်များကို တင်သွင်း၍ ရောင်းချခြင်း တို့ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် ပြည်ပသို့ ဆန်တန်ချိန် ၄.၂ သိန်းထိ တင်ပို့ခဲ့ရာတွင် အရပ်ရပ်မှ ဆန်စပါးများ စုစည်းရာ၌ လမ်းပန်းဆက်သွယ်မှု ခက်ခဲပြီး၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ်ကြီးမားနေသဖြင့် ယင်းကိစ္စကို ဖြေရှင်းရန် စဉ်းစားခဲ့သည်။ တောင်ငူ၌ စပါးတင်း (၁၀၀) လျှင် ရူပီးငွေ (၃၅)ကျပ် ဈေးသာ ရှိနေချိန်တွင် ရန်ကုန်၌ စပါးတင်း (၁၀၀)လျှင် ရူပီးငွေ (၉၅)ကျပ်ရှိနေခဲ့ရာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ် သက်သာ စေရေးအတွက် လမ်းများကိုစတင်ဖောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် အောက်မြန်မာနိုင်ငံ၌ မြေလမ်း (၈၁၅)မိုင် ကို ဖောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ယင်းအနက် ရာသီမရွေး သွားလာနိုင်သည့် ကျောက်ခင်းလမ်း (၂၉၂)မိုင် ပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။ အကယ်၍ မီးရထားလမ်းဖောက်လုပ် သယ်ဆောင်နိုင်ပါက ကုန်ကျစရိတ်များစွာ သက်သာပြီး၊ သင်္ဘောတင်ရန် လုံလောက်သည့် ဆန်များကိုလည်း အချိန်တိုအတွင်း စုစည်းနိုင်မည်ဖြစ်ရာ ရထား လမ်းဖောက်လုပ်ရန် စဉ်းစားလာတော့သည်။

=== အခြားရှုထောင့်များ ===
စီးပွားရေးရှုထောင့်အမြင်သာမက ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ပြေးဆွဲခြင်းဖြင့် ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်ရေးကို မြန်မာနိုင်ငံသားများ အထင်ကြီး အားကျလာစေရေး၊ သူ့ကျွန်မခံလိုသော တော်လှန်ရေး အင်အားစုများကို ပြည်သူတို့ထောက်ခံမှု ကျဆင်းစေရေး စသည့် နိုင်ငံရေးအမြင်ရှုထောင့်နှင့် အထက်မြန်မာနိုင်ငံမှ မြန်မာမင်းတို့က ဧရာဝတီမြစ်ကြောင်းမှ စုန်ဆင်းတိုက်နိုင်ပါက ပြည်မြို့သို့ လျင်မြန်စွာ ရောက်ရှိလာမည်ဖြစ်ရာ ယင်းတို့သော အခြေအနေကြုံတွေ့ရပါက ဗြိတိသျှတပ်များနှင့် စစ်လက်နက်၊ ရိက္ခာပစ္စည်းများကို ဖြည့်တင်းနိုင်ရေး ဟူသော စစ်ရေးအမြင် ရှိသည့်အတွက် ရန်ကုန်မှ ပြည်သို့ ရထားလမ်းဖောက်လုပ်ရန် စဉ်းစားတော့သည်။ ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရန်အတွက် ၁၈၆၈ ခုနှစ်တွင် လမ်းအူကြောင်း ပုံစံနှင့် တကွ ကုန်ကျစရိတ်များကိုပါ တွက်ချက်၍ အောက်မြန်မာနိုင်ငံတော် မဟာမင်းကြီး Sir Ashley Eden က အိန္ဒိယအစိုးရထံ တင်ပြအဆိုပြုခဲ့ရာ ၁၈၇၄ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယအစိုးရမှ လက်ခံသဖြင့် အထူးလုပ်ငန်းတစ်ရပ်အဖြစ် ချက်ချင်း စတင်အကောင် အထည်ဖော်ရန် ဆုံးဖြတ်ပြီး ကုန်ကျစရိတ်ကိုလည်း အထူးရန်ပုံငွေမှ ကျခံသုံးစွဲရန် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။

=== ရထားလမ်းစတင်ဖောက်လုပ်ခြင်း ===
ရန်ကုန်-ပြည် ရထားလမ်း စတင်ဖောက်လုပ်ရာတွင် မီတာဂေ့ချ် (သံလမ်းနှစ်ခုကြား တစ်မီတာအကျယ်ရှိ) ရထားလမ်းကို ဖောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရာတွင် အခကြေးငွေပေါပေါနှင့် လုပ်ကိုင်နိုင်ကြသော ကုလားလူမျိုးလုပ်သား အများအပြား အသုံးပြုခဲ့ပြီး သုံးနှစ်ကြာ ဖောက်လုပ်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၈၇၇ ခုနှစ်တွင် ရထားလမ်းဖောက်လုပ်ပြီးစီးခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပထမဆုံးဖောက်လုပ်ခဲ့သည့် ရန်ကုန်-ပြည် မီးရထားလမ်းကို ၁၈၇၇ ခုနှစ်၊ မေလ (၁) ရက် နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ရန်ကုန်နှင့် [[ဧရာဝတီမြစ်]]ဝှမ်း အစိုးရ ရထားလုပ်ငန်း (The Rangoon and Irrawaddy Valley State Railway) က ပိုင်ဆိုင်ပြေးဆွဲခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး မီးရထားလမ်းဖြစ်သည့် ဗြိတိန်ရှိ ဒါလင်တန် (Darlington) နှင့် စတော့တန် (Stockton) ရထားလမ်း ဖွင့်လှစ်ပြီးနောက် (၅၂)နှစ် အကြာတွင် လည်းကောင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ရထား စတင်ပြေးဆွဲပြီးနောက် (၂၄)နှစ် အကြာတွင် လည်းကောင်း မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရထားကို စတင်ပြေးဆွဲနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ရထားလုပ်ငန်းမှ အမြတ်ကောင်းစွာ ရရှိနိုင်သည်ကို တွေ့မြင်ပြီးနောက် ရန်ကုန်မှ တောင်ငူသို့ ရထားလမ်းဖောက်လုပ်ရန် ၁၈၈၁ ခုနှစ်တွင် ဆုံးဖြတ်ပြီး လုပ်ငန်းကို စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှတို့ ဒုတိယ ဆက်လက် ဖောက်လုပ်ခဲ့သော လမ်းမကြီးမှာ ရန်ကုန်မှ တောင်ငူသို့ဖြစ်ပြီး၊ ရထားလမ်း အရှည်မှာ ၁၆၆ မိုင်ဖြစ်သည်။ (၉၃)မိုင်အရှည်ရှိ ရန်ကုန် - ညောင်လေးပင်လမ်းပိုင်းကို ၁၈၈၄ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၄)ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း၊ (၇၃)မိုင်အရှည်ရှိ ညောင်လေးပင် - တောင်ငူလမ်းပိုင်းကို ၁၈၈၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၁)ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

=== ရထားလမ်းများ တိုးချဲ့ဖောက်လုပ်ခြင်း ===
ဗြိတိသျှတို့က အထက်မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ရထားလမ်းများ ဆက်လက် ဖောက်လုပ်ခဲ့ရာ (၅၉)မိုင် အရှည်ရှိ တောင်ငူ - ပျဉ်းမနားလမ်းပိုင်းကို ၁၈၈၈ ခုနှစ်၊ မေလ (၁)ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း၊ (၄၉.၅၁) မိုင်အရှည်ရှိ ပျဉ်းမနား - ရမည်းသင်းလမ်းပိုင်းကို ၁၈၈၈ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၁၅) ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း၊ (၁၁၁)မိုင် အရှည်ရှိ ရမည်းသင်း - မန္တလေးလမ်းပိုင်းကို ၁၈၈၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁)ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ရထားလမ်းများ ဆက်လက်ဖောက်လုပ်ခဲ့ရာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံမှ ဗြိတသျှတို့ မဆုတ်ခွာမီ ၁၉၄၀-၄၁ ခုနှစ်အထိ ရထားလမ်း သံလမ်းမိုင် (၂၈၅၂)မိုင် ဖောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ 

=== ဗြိတိသျှခေတ် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့များ ===
စစ်ကြီးမဖြစ်ပွားမီ နောက်ဆုံးအချိန် ၁၉၄၀-၄၁ ခုနှစ်၌ ရထားဝန်ထမ်း စုစုပေါင်း (၂၁၉၀၁) ယောက် ရှိသည့် အနက် ဝန်ထမ်းခန့်ထားမှုကိုကြည်လျှင် အရာထမ်း ရာထူးများတွင် (၆၂) ရာခိုင်နှုန်းမှာ ဥရောပတိုက်သား၊ (၁၅) ရာခိုင်နှုန်းမှာ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ကပြားများနှင့် အင်္ဂလိပ်-ကုလား ကပြား၊ (၁၆) ရာခိုင်နှုန်းမှာ မြန်မာလူမျိုးများနှင့် ကျန် (၇)ရာခိုင်နှုန်းမှာ အိန္ဒိယလူမျိုးများ ဖြစ်ကြကြောင်း၊ အမှုထမ်း ရာထူးများတွင် (၀.၁)ရာခိုင်နှုန်းမှာ ဥရောပတိုက်သားများ၊ (၂.၆) ရာခိုင်နှုန်းမှာ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ကပြားများနှင့် အင်္ဂလိပ်-ကုလား ကပြားများ၊ (၂၁.၁)ရာခိုင်နှုန်းမှာ မြန်မာလူမျိုးများ၊ (၇၄.၈) ရာခိုင်နှုန်းမှာ အိန္ဒိယလူမျိုးများနှင့် (၁.၄)ရာခိုင်နှုန်းမှာ အခြားလူမျိုးများ ဖြစ်ကြကြောင်း သိရသည်။

=== စစ်အတွင်း မီးရထား ===
၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ ဗြိတိသျှတို့ ဆုတ်ခွာသွားပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ဂျပန်တပ်များ ဝင်ရောက် လာသည့် ချိန်မှစ၍ မီးရထားဌာနကို ဂျပန်တို့က ဦးစီးအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ စစ်ဖြစ်နေသည့်အလျောက် စနစ်တကျ မလုပ်နိုင်ဘဲ ရထားများ ပြေးဆွဲနိုင်ရုံသာ အဓိကထား၍ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ဥရောပ တိုက်သားများနှင့် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ကပြားဝန်ထမ်း ရာခိုင်နှုန်း တော်တော်များများသည် အင်္ဂလိပ်တို့နှင့်အတူ အိန္ဒိယသို့ ထွက်ခွာသွားကြသဖြင့် ၎င်းတို့နေရာများတွင် ဂျပန်နှင့်မြန်မာလူမျိုးများက ဝင်ရောက် တာဝန်ယူ လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် [[ရုံပိုင်]]၊ ဂါတ်ဗိုလ် (ဝါ) ရထားထိန်း၊ စက်ဗိုလ် (ဝါ) စက်ခေါင်းမောင်း စသည့် အရာထမ်းမဟုတ်သည့် ရာထူးများတွင်မူ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ကပြားများနှင့် အင်္ဂလိပ်-ကုလား ကပြားများက ဆက်လက် လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။

စစ်အတွင်းတွင်မူ မီးရထားဌာန၏ အလုပ်ရုံများ၊ စက်ခေါင်းရုံများ၊ တံတားများ၊ ယာဒ်ဝင်းများ၊ ဘူတာရုံများ နှင့် နေအိမ်များ၊ အချက်ပြအမှတ်အသားများ၊ စက်ခေါင်းများ၊ လူစီးတွဲများနှင့် ကုန်တွဲများမှာ အကြီးအကျယ် ပျက်စီးသွားခဲ့ကြသည်။ ဖျက်ဆီးခြင်းခံရသည့် တံတားကြီးများတွင် [[အင်းဝတံတား]]၊ [[ဂုတ်ထိပ်တံတား]]၊ [[စစ်တောင်းတံတား]]၊ [[ငဝန်တံတား]]၊ မြစ်ငယ်တံတား၊ သင်္ဃန်းကျွန်းတံတားတို့ ပါဝင်ကြပြီး၊ စက်ခေါင်း ပေါင်း (၃၆၂)လုံး အနက် အလုံး (၃၀၀)၊ လူစီးတွဲပေါင်း (၁၅၃၆)တွဲအနက် (၉၅၇)တွဲ၊ ကုန်တွဲပေါင်း (၉၀၂၁)တွဲ အနက် (၇၁၉၇)တွဲမှာ ပျက်စီးသွားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

===မြန်မာ-ယိုးဒယား မီးရထားလမ်း===
ဒုတိယကမ္ဘာ စစ်ကြီးအတွင်း ဂျပန်တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ သံဖြူဇရပ်မှ ယိုးဒယားနယ်စပ်ရှိ ဘုရားသုံးဆူ တောင်ကြားလမ်းကိုဖြတ်၍ ယိုးဒယားနိုင်ငံ၊ 
ဘန်ပေါင်း (Ban Pong) ရှိ ဘန်ကောက် - စင်္ကာပူ မီးရထားလမ်းသို့ ဆက်သွယ်နိုင်မည် မီးရထားလမ်း တစ်လမ်းကို ဖောက်လုပ်ခဲ့ကြသည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ မော်လမြိုင်မြို့မှ ယိုးဒယားကိုဖြတ်၍ တောင်ပိုင်း အင်ဒိုချိုင်းနားသို့ ရထားများ ခုတ်မောင်းရန်၊ ယိုးဒယားနှင့် မလေးရှားမှ ပစ္စည်းများကို မြန်မာနိုင်ငံသို့ လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံမှ ပစ္စည်းများကို ထိုတိုင်းပြည်များသို့ လည်းကောင်း ရထားဖြင့် တွင်ကျယ်စွာ သယ်ယူ ပို့ဆောင်ပေးနိုင်ရေးပင်ဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှတို့ မြန်မာနိုင်ငံမှ ဆုတ်ခွာသွားသည့် ၁၉၄၀-၄၁ ခုနှစ်တွင် သံလမ်းမိုင် စုစုပေါင်း(၂၈၅၂)မိုင်ရှိသည့်အနက် ဂျပန်တို့က သံလမ်းမိုင်(၃၀၀) ခန့်ကိုဖြုတ်ယူ၍ မြန်မာ-ယိုးဒယား မီးရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ သံလမ်းမိုင် (၁၅၀)မိုင်ခန့်ကို ရန်ကုန်နှင့် တောင်ငူအကြား ဒွေးလမ်းမှလည်းကောင်း၊ ကျန်သံလမ်း (၁၅၀)မိုင်ခန့်ကို တံတားဦး-မြင်းခြံလမ်းပိုင်းနှင့် အခြားလမ်းပိုင်းများမှလည်းကောင်း ဖြုတ်ယူအသုံးပြုခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ မီးရထားသမိုင်းတွင် ချွေးတပ်သား အများဆုံးသုံးခဲ့ပြီး၊ လူ့အသက်ပေါင်းများစွာကို စတေး၍ ဖောက်လုပ်ခဲ့သော ရထားလမ်းဖြစ်သဖြင့် [[သေမင်းတမန် ရထားလမ်း]]မကြီးဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။

=== စစ်ပြီးခေတ် မြန်မာ့မီးရထား ===
ဂျပန်များကို မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းမှ မတိုက်ထုတ်နိုင်မီကာလကပင် အင်္ဂလိပ်တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်နိုင်ချိန်တွင် ရထားပြေးဆွဲရေးဆောင်ရွက်နိုင်မည့် (၅)နှစ်စီမံကိန်းကို ရေးဆွဲချမှတ်ခဲ့သည်။ စစ်ပြီးလျင်ပြီးချင်း ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် မပျက်မစီးကျန်ရှိခဲ့သော သံလမ်း (၆၇၄)မိုင်နှင့် ဗြိတိသျှအမှတ်(၁၂) တပ်မတော်မှ ပြန်လည်ပြုပြင် ခင်းကျင်းခဲ့သော ခရီးမိုင် (၂၇)မိုင် စုစုပေါင်း (၇၀၁)မိုင်တွင် ရထားများ စတင် ပြေးဆွဲခဲ့သည်။

=== လွတ်လပ်ရေးရပြီးခေတ် ===
စစ်ပြီးခေတ် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းများကို အင်တိုက်အားတိုက် လုပ်ကိုင်နေစဉ် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၄)ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးရရှိချိန်တွင် ဒုတိယကမ္ဘာ စစ်ကြီးမဖြစ်မီက ရှိသည့် သံလမ်းမိုင်အားလုံးနီးပါးမှာ ပြန်လည်ပြင်ဆင်မွမ်းမံ၍ တံတားကြီးပေါင်း (၄၀)ကိုလည်း အခိုင်အခန့် ပြန်လည်ပြုပြင် တည်ဆောက်ပြီးဖြစ်သည်။ ဘူတာရုံအများအပြားကိုလည်း ပြန်လည် တည်ဆောက်ခြင်း၊ ပြန်လည်ပြုပြင်ခြင်း၊ အသစ်တည်ဆောက်ခြင်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁)ရက်နေ့တွင် စက်ခေါင်း (၈၄)ခေါင်းသာ ကျန်ရှိရာမှ မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိချိန် ၁၉၄၈ ခုနှစ်ဦးတွင် စက်ခေါင်း (၂၅၅)ခေါင်းအထိ တိုးတက်လာခဲ့သည်။ လူစီးတွဲ၊ ကုန်တွဲများ ပြန်လည်ပြုပြင်မှု လုပ်ငန်းများကိုလည်း အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပြီး ဘူတာရုံ၊ ဆက်သွယ်ရေး အချက်ပြ စနစ်များလည်း စစ်ကြို ခေတ်အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

=== သောင်းကျန်းမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ===
မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီး များမကြာမီအချိန်တွင် ပြည်တွင်းဆူပူ သောင်းကျန်းမှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ သောင်းကျန်းသူတို့၏ အဓိကလုပ်ငန်းမှာ အဖျက်လုပ်ငန်းဖြစ်ရာ လမ်းပမ်း ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းတွင် အဓိကတာဝန်ယူ လုပ်ဆောင်ပေးနေရသော မီးရထားလုပ်ငန်းမှာ သောင်းကျန်းသူတို့၏ အဓိကပစ်မှတ်ကြီး ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ တံတားများ၊ ရထားများကို [[မိုင်းဗုံး]]ထောင်ခြင်း၊ သံလမ်းများကို ဖျက်ဆီးဖြုတ်ပစ်ခြင်း၊ ဘူတာရုံများကို ဖျက်ဆီးမီးရှို့ခြင်း၊ ဝင်ရောက်လုယက်ခြင်း၊ အချက်ပြနှင့် ကြေးနန်းလုပ်ငန်းများကို ဖျက်ဆီးပစ်ခြင်း၊ ပြန်လည် ထူထောင်ရေး လုပ်ငန်းများကို နှောင့်ယှက်ဖျက်ဆီးခြင်း၊ လုပ်သားများကို သတ်ပစ်ခြင်း စသော အဖျက်လုပ်ငန်းများကို နည်းမျိုးစုံဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့ရာ စစ်ဒဏ်ကြောင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများကို ပြန်လည်ထူထောင်လျက်ရှိသော မီးရထားလုပ်ငန်းကြီးအတွက် များစွာ ထိခိုက်နစ်နာခဲ့ရသည်။ ပြည်တွင်းဆူပူ သောင်းကျန်းမှုများကြောင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၂၅)ရက်နေ့မှစ၍ တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ရထားများ ပြေးဆွဲမှုကို ရပ်နားထားခဲ့ရသည်။ ထိုအချိန်က သောင်းကျန်းသူများ အင်အားနည်းပါးသည့် ရန်ကုန်နှင့် ဝါးနက်ချောင်းကြား၊ ပဲခူးနှင့် ဒိုက်ဦးကြား၊ သာစည်နှင့် မိတ္ထီလာကြား၊ သာစည်နှင့် ရမည်းသင်းကြား၊ မန္တလေးနှင့် ကျောက်ဆည်ကြား၊ မန္တလေးနှင့် အမရပူရ ဆိပ်ကမ်းကြား၊ မန္တလေးနှင့် နောင်ချိုကြား၊ သထုံနှင့် မုတ္တမကြား၊ မြစ်ကြီးနားနှင့် ကောလင်းကြား၊ နဘားနှင့် ကသာကြား၊ ရွှေဘိုနှင့် မဒေါင်းလှကြားတို့တွင်သာလျှင် အပိုင်းလိုက် ခရီးတိုရထားများ ပြေးဆွဲပေးနိုင်ခဲ့သည်။ သောင်းကျန်းမှု အရှိန်အဟုန်မြင့်မားပြီး၊ ရန်ကုန်အစိုးရဟု ခေါ်တွင်နေချိန်တွင်မူ ရန်ကုန်-ကြည့်မြင်တိုင်နှင့် ရန်ကုန်-ဒါးပိန်ကြားတွင်သာ ရထားများ ပြေးဆွဲပေးနိုင်ခဲ့သည်။ 

နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်မှ သောင်းကျန်းသူများကို တစ်စတစ်စ ဖြိုခွင်း တိုက်ခိုက်နိုင်ခဲ့သည်နှင့် အမျှရထားများ တိုးချဲ့ပြေးဆွဲနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၂-၅၃ ခုနှစ်ကုန်တွင် အလုံလမ်းခွဲနှင့် တောင်တွင်းကြီး လမ်းခွဲမှအပ အခြားလမ်းများတွင် ရထားများကို မူလ အခြေအနေအတိုင်း ပြန်လည် ပြေးဆွဲပေးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ပြေးဆွဲပေးသော ရထားများတွင် သံချပ်ကာတွဲများဖြင့်အစောင့်များ ထည့်ပေးရခြင်း၊ ရှေ့ပြေးသံချပ်ကာ ရထားများဖြင့် စောင့်ရှောက်ပေးရခြင်းများကြောင့် ရထားများ သွားလာခုတ်မောင်းရာတွင် ခရီးတွင်ကျယ်မှု မရှိသည့်အပြင် စရိတ်လည်း ပိုမိုကုန်ကျခဲ့ရသည်။

=== ဒီဇယ်စက်ခေါင်းများ အသုံးပြုခြင်း ===
မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက် စစ်ကြိုခေတ်နှင့် စစ်အတွင်းက ကျန်ရှိခဲ့သည့် ရေနွေးငွေ့ စက်ခေါင်းများကို ဆက်လက်သုံးစွဲခဲ့ရသည်။ ယင်းစက်ခေါင်းဟောင်းကြီးများမှာ ဆွဲအားကျလျက် မကြာခဏ ပျက်စီး ချို့ယွင်းလာသည့်အလျောက် ရထားများ တွင်ကျယ်စွာ ခုတ်မောင်းရေးကို ထိခိုက်လာသဖြင့် စက်ခေါင်းသစ်များ မှာယူရေးကို စဉ်းစားခဲ့သည်။ ပထမဆုံးအနေဖြင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ အယ်စသွန် (Alsthom) ကုမ္ပဏီမှ ဒီဇယ် လျှပ်စစ်စက်ခေါင်း (၆)ခေါင်းကို ဝယ်ယူခဲ့ပြီး၊ ရန်ကုန်-လက်ပံတန်း-ပြည်၊ ရန်ကုန်-မုတ္တမနှင့် ရန်ကုန်-မန္တလေးအကြား ပြေးဆွဲနေသော အမြန်လူစီးရထားများတွင် ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၄)ရက်နေ့မှ စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် လုပ်ငန်းလိုအပ်ချက်နှင့် ဘဏ္ဍာငွေအကူအညီရရှိမှု အခြေအနေအရ ပြင်သစ်၊ ဂျာမဏီ (ယခင်အနောက်ဂျာမဏီ)၊ တရုတ်၊ အိန္ဒိယ၊ ဂျပန်နိုင်ငံတို့မှ ဒီဇယ်စက်ခေါင်းများ ဝယ်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလအထိ မြန်မာ့မီးရထားတွင် ဒီဇယ်စက်ခေါင်း (၃၄၅) လုံးရှိနေပြီဖြစ်သည်။

== သမိုင်းကြောင်း အချက်အလက်များ==
*၁.၅.၁၈၇၇ ရက်နေ့တွင် Irrawaddy State Railway အနေဖြင့် ရန်ကုန်-ပြည် (၁၆၁)မိုင်အား A01 ရေနွေးငွေ့စက်ခေါင်းဖြင့် စတင်ပြေးဆွဲပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံးသော ရထားလမ်းကို စတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
*၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် Irrawaddy State Railway သည် Burma Railway Co.Ltd; သို့ ရထားသွားလာမှုနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ငှားရမ်းခဲ့သည်။ ငှားရမ်းခကာလ ကုန်ဆုံးသည့် ၃၁.၁၂.၁၉၂၈ ရက်နေ့မှစ၍ Indian Railway Board လက်အောက်သို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။
*၁၉၃၇ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ခွဲထွက်ခွင့်ရရှိသည်နှင့်အညီ မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရသည် Burma Railway Board ကို ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
*၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် British Governor သည် Burma Railway Board ၏ တာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်များအား Chief Railway Commissioner သို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။
*၄.၁.၁၉၄၈ ရက်နေ့ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက် ငွေစာရင်းမင်းကြီးအား (Financial Commissioner, Lands and Rural Development) Railway Board ၏ ဥက္ကဋ္ဌ (Chairman)အဖြစ် ခန့်အပ် တာဝန်ပေးခဲ့သည်။
*၁.၁၂.၁၉၅၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ မီးရထားဘုတ်အဖွဲ့ အက်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းပြီး ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ မီးရထားဘုတ်အဖွဲ့ (Union of Burma Railway) အား ဖွဲ့စည်း၍ အချိန်ပြည့် ဥက္ကဋ္ဌကို ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဥက္ကဋ္ဌသည် Chief Executive Officer တာဝန်ကိုပါ ထမ်းဆောင်ရသည်။
*၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့မီးရထားကော်ပိုရေးရှင်း (Burma Railway Corporation) အမည်ဖြင့် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူးမှ ဦးဆောင်၍ စီမံခန့်ခွဲရေးကော်မတီဖြင့် စီမံအုပ်ချုပ်စေခဲ့သည်။
*၁၈.၈.၁၉၈၈ ရက်နေ့ [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]]မှ နိုင်ငံတော်၏ တာဝန်ကို လွှဲပြောင်းရယူခဲ့ပြီးနောက် ၁.၄.၁၉၈၉ ရက်နေ့တွင် '''မြန်မာ့မီးရထား'''ဟု ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;mmr&quot;/&gt;

== ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထားလမ်း ==
{{main|ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထား}}
[[ဖိုင်:New Circular Train from CAF.jpg|thumb|စပိန်နိုင်ငံ CAFမှ ထုတ်လုပ်သော DEMU အမျိုးအစား ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထားသစ်အား မြင်တွေ့ရစဉ်။]]
ရန်ကုန်မြို့နှင့် ဆင်ခြေဖုံးဒေသများရှိ ပြည်သူအများ ဆက်သွယ်သွားလာရာ၌ လွယ်ကူသက်သာစေရန်၊ ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရေး စီမံကိန်းတစ်ခုကို ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မဖြစ်ပွားမီကပင် ရှိခဲ့သော်လည်း ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ဖြစ်ပွားလာသဖြင့် ထိုစီမံကိန်းကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိပါ။ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ]] လက်ထက်မှသာ မြို့ပတ်ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းစီမံကိန်းကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၁၀)ရက်နေ့တွင် မြို့ပတ်ရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်း စတင်၍ ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၉)ရက်နေ့တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။

== ယနေ့ခေတ် မြန်မာ့မီးရထား ==
၎င်းနောက် အစိုးရအဆက်ဆက် မှ ရထားလမ်းများကို ဆက်လက်ဖောက်လုပ်ခဲ့ရာ ၁၉၈၈ခုနှစ် မတိုင်မီ ရထားသံလမ်းမိုင် (၂၇၉၃)မိုင် ဖောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၉ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလအထိ ရထားသံလမ်းမိုင် (၄၂၈၈)မိုင် အထိ ဖောက်လုပ် ပြီးစီးခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ရထားလမ်းသစ်များကိုလည်း National Railway Network အဖြစ် စီမံကိန်းချမှတ်၍ တိုးချဲ့ ဖောက်လုပ်လျက်ရှိသည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် မြန်မာ့မီးရထားကို အရာထမ်း (၄၃၁) ဦးနှင့် အမှုထမ်း (၃၁၄၆၉)ဦး၊ စုစုပေါင်း (၃၁၉၀၀) ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားခဲ့ပြီး ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူး ဦးဆောင်၍ စီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ဝင် အထွေထွေ မန်နေဂျာ (၁၃) ဦးဖြင့် စီမံခန့်ခွဲလျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;http://www.ministryofrailtransportation.com/myanma_railways.html&lt;/ref&gt;
[[ဖိုင်:VideoCapture_20240211-174419.jpg|thumb|အင်းစိန် ယာဒ်ဝင်းတွင် ရပ်နားထားသော DEMU ရထားသစ်များအား မြင်တွေ့ရစဉ်။]]
&lt;br/&gt;အောက်ပါ ဇယားသည် မြန်မာမီးရထားမှ ပြေးဆွဲနေသော ခရီးစဉ်များ ဖြစ်သည်။ ကိုဗစ်ကာလအခြေအနေများနှင့် ၂၀၂၁ခုနှစ်နောက်ပိုင်း နိုင်ငံရေးအခြေအနေများကြောင့် အဓိကလမ်းပိုင်းများသာ ပြေးဆွဲနိုင်ခဲ့ပြီး တချို့သော လမ်းပိုင်းများမှာ ရပ်နားခဲ့ရသည်။ 

=== လူစီးရထား ခရီးစဉ်များ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
|-
! width=&quot;200&quot; |'''ရထားအမှတ်'''
! width=&quot;200&quot; |'''ရထား အမျိုးအစား'''
! width=&quot;200&quot; |'''ခရီးစဉ် လမ်းပိုင်း'''
! width=&quot;200&quot; |'''ပြေးဆွဲမှု'''
! width=&quot;400&quot; |'''မှတ်ချက်'''
|-
|အမှတ်(၁) အဆန်
|စာပို့ရထား
|ရန်ကုန် - မန္တလေး
|{{Yes}}
|
|-
|အမှတ်(၂) အစုန်
|စာပို့ရထား
|မန္တလေး - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|
|-
|အမှတ်(၃) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - မန္တလေး
|{{Yes}}
|DEMU
|-
|အမှတ်(၄) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|DEMU
|-
|အမှတ်(၅) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - မန္တလေး
|{{Yes}}
|DEMU
|-
|အမှတ်(၆) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|DEMU
|-
|အမှတ်(၇) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - နေပြည်တော်
|{{Yes}}
|DEMU
|-
|အမှတ်(၈) အစုန်
|အမြန်ရထား
|နေပြည်တော် - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|DEMU
|-
|အမှတ်(၉) အဆန်
|စာပို့ရထား
|ရန်ကုန် - သာစည်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၀) အစုန်
|စာပို့ရထား
|သာစည် - ရန်ကုန်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၁) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - မန္တလေး
|{{Yes}}
|လေအိပ်(အဲကွန်း)ရထား
|-
|အမှတ်(၁၂) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|လေအိပ်(အဲကွန်း)ရထား
|-
|အမှတ်(၁၃) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ရန်ကုန် - ပဲခူး
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၄) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပဲခူး - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၅)
|အမြန်ရထား
|နေပြည်တော် - မော်လမြိုင်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၆)
|အမြန်ရထား
|နေပြည်တော် - မော်လမြိုင်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၇)
|အမြန်ရထား
|မော်လမြိုင် - နေပြည်တော်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၈)
|အမြန်ရထား
|မော်လမြိုင် - နေပြည်တော်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၉) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|သင်္ကန်းကျွန်း - တောင်ငူ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၂၀) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|တောင်ငူ - သင်္ကန်းကျွန်း
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၂၁) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|တောင်ငူ - သာစည်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၂၂) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|သာစည် - တောင်ငူ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၂၃) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|သာစည် - မြို့ဟောင်း
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၂၄) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မြို့ဟောင်း - သာစည်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၂၅) အဆန်
|အမြန်ရထား
|နေပြည်တော် - မန္တလေး
|{{No}}
|[[ဖိုင်:JRH-kiha182-42.jpg|thumb|ဂျပန်နိုင်ငံမှ လှူဒါန်းခဲ့သော Kiha 182 Series ရထား]]၂၀၀၉ ခုနှစ် မှ ၂၀၁၂ခုနှစ် အတွင်း ဂျပန်နိုင်ငံမှ Kiha 182 ရထားများဖြင့် အစုန်အဆန် ပြေးဆွဲခဲ့။
|-
|အမှတ်(၂၆) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - နေပြည်တော်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၃၁) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - နေပြည်တော်
|{{Yes}}
|DEMU
|-
|အမှတ်(၃၂) အစုန်
|အမြန်ရထား
|နေပြည်တော် - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|DEMU
|-
|အမှတ်(၃၅) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - မော်လမြိုင်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၃၆) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မော်လမြိုင် - ရန်ကုန်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၃၇) အဆန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - မြစ်ကြီးနား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၃၈) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မြစ်ကြီးနား - မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၃၉) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ရွှေဘို - မိုးညှင်း
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၀) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မိုးညှင်း - ရွှေဘို
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၁) အဆန်
|စာပို့ရထား
|မန္တလေး - မြစ်ကြီးနား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၂) အစုန်
|စာပို့ရထား
|မြစ်ကြီးနား - မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၅) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ရွာထောင် - ကောလင်း
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၆) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ကောလင်း - ရွာထောင်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၇) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မန္တလေး - နဘား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၈) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|နဘား - မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၄၉) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မြစ်ကြီးနား - နဘား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၀) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|နဘား - မြစ်ကြီးနား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၁) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|နဘား - ကသာ(တောင်)
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၂) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ကသာ(တောင်) - နဘား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၃) အဆန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - ကောလင်း
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၄) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ကောလင်း - မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၅) အဆန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - မြစ်ကြီးနား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၆) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မြစ်ကြီးနား- မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၇) အဆန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - မြစ်ကြီးနား
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၈) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မြစ်ကြီးနား- မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၅၉) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မုံရွာ - ခင်ဦး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၆၀) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ခင်ဦး - မုံရွာ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၆၁) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - ပုဂံ
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၆၂) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ပုဂံ - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၆၃) အဆန်
|စာပို့ရထား
|ကြည့်မြင်တိုင် - ပြည်
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၆၄) အစုန်
|စာပို့ရထား
|ပြည် - ကြည့်မြင်တိုင်
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၆၅) အဆန်
|စာပို့ရထား
|ရန်ကုန် - ဥက္ကံ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၆၆) အစုန်
|စာပို့ရထား
|ဥက္ကံ - ရန်ကုန်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၆၉) အဆန်
|စာပို့ရထား
|ကြည့်မြင်တိုင် - သာရဝေါ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၇၀) အစုန်
|စာပို့ရထား
|သာရဝေါ - ကြည့်မြင်တိုင်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၇၁) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - ပြည်
|{{Yes}}
|လေအိတ်(အဲကွန်း) ရထား
|-
|အမှတ်(၇၂) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ပြည် - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|လေအိတ်(အဲကွန်း) ရထား
|-
|အမှတ်(၈၁) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - မော်လမြိုင်
|{{No}}
|လေအိတ်(အဲကွန်း) ရထား
|-
|အမှတ်(၈၂) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မော်လမြိုင် - ရန်ကုန်
|{{No}}
|လေအိတ်(အဲကွန်း) ရထား
|-
|အမှတ်(၈၅) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပဲခူး - မော်လမြိုင်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၈၆) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မော်လမြိုင် - ပဲခူး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၈၉) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - မော်လမြိုင်
|{{Yes}}
|လေအိတ်(အဲကွန်း) ရထား
|-
|အမှတ်(၉၀) အစုန်
|အမြန်ရထား
|မော်လမြိုင် - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|လေအိတ်(အဲကွန်း) ရထား
|-
|အမှတ်(၁၀၁) အဆန်
|စာပို့ရထား
|နေပြည်တော် - ချောက်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၀၂) အစုန်
|စာပို့ရထား
|ချောက် - နေပြည်တော်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၀၃) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပျဉ်းမနား - တောင်တွင်းကြီး
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၀၄) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|တောင်တွင်းကြီး - ပျဉ်းမနား
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၀၅) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|တောင်တွင်းကြီး - ကျောက်ပန်းတောင်း
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၀၆) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ကျောက်ပန်းတောင်း - တောင်တွင်းကြီး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၀၇) အဆန်
|အမြန်ရထား
|နေပြည်တော် - ပခုက္ကူ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၀၈) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ပခုက္ကူ - နေပြည်တော်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၀၉) အဆန်
|အမြန်ရထား
|နေပြည်တော် - ပြည်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၁၀) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ပြည် - နေပြည်တော်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၁၁) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|သာစည် - မြင်းခြံ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၁၂) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မြင်းခြံ - သာစည်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၁၅) အဆန်
|စာပို့ရထား
|မြင်းခြံ - မြို့သာ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၁၆) အစုန်
|စာပို့ရထား
|မြို့သာ - မြင်းခြံ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၁၉) အဆန်
|အမြန်ရထား
|မန္တလေး - ပုဂံ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၂၀) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ပုဂံ - မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၂၁) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မုံရွာ - ချောင်းဦး - ပခုက္ကူ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၂၂) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပခုက္ကူ - ချောင်းဦး - မုံရွာ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၂၃) အဆန်
|စာပို့ရထား
|မန္တလေး - မုံရွာ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၂၄) အစုန်
|စာပို့ရထား
|မုံရွာ - မန္တလေး
|
|-
|အမှတ်(၁၂၅) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မုံရွာ - ချောင်းဦး - ပခုက္ကူ
|
|-
|အမှတ်(၁၂၆) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပခုက္ကူ - ချောင်းဦး - မုံရွာ
|
|-
|အမှတ်(၁၂၉) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပခုက္ကူ - ကျော
|
|-
|အမှတ်(၁၃၀) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ကျော - ပခုက္ကူ
|
|-
|အမှတ်(၁၃၁) အဆန်
|စာပို့ရထား
|မန္တလေး - လာရှိူး
|{{Yes}}
|၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ပြင်ဦးလွင် - ဂုတ်ထိပ်လမ်းပိုင်းသာ ပြေးဆွဲနိုင်
|-
|အမှတ်(၁၃၂) အစုန်
|စာပို့ရထား
|လာရှိုး - မန္တလေး
|{{Yes}}
|၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ပြင်ဦးလွင် - ဂုတ်ထိပ်လမ်းပိုင်းသာ ပြေးဆွဲနိုင်
|-
|အမှတ်(၁၃၅) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မန္တလေး - ပခုက္ကူ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၃၆) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပခုက္ကူ - မန္တလေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၃၉) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ဂန့်ဂေါ - ဟံသာဝတီ(ချင်း)
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၄၀) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ဟံသာဝတီ(ချင်း) - ဂန့်ဂေါ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၄၁) အဆန်
|စာပို့ရထား
|သာစည် - ရပ်စောက်
|{{Yes}}
|လမ်းပိုင်းပြုပြင်နေခြင်းကြောင့် သာစည် - ရွှေညောင်အထိသာ ပြေးဆွဲနိုင်
|-
|အမှတ်(၁၄၂) အစုန်
|စာပို့ရထား
|ရပ်စောက် - သာစည်
|{{Yes}}
|လမ်းပိုင်းပြုပြင်နေခြင်းကြောင့် ရွှေညောင် - သာစည်အထိသာ ပြေးဆွဲနိုင်
|-
|အမှတ်(၁၄၇) အဆန်
|စာပို့ရထား
|သာစည် - လွိုင်ကော်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၄၈) အစုန်
|စာပို့ရထား
|လွိုင်ကော် - သာစည်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၅၃) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|တောင်ကြီး - ဆိုက်ခေါင်း
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၅၄) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ဆိုက်ခေါင်း - တောင်ကြီး
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၇၁) အဆန်
|အမြန်ရထား
|မော်လမြိုင် - ရေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၇၂) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ရေး - မော်လမြိုင်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၇၅) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ရန်ကုန် - ထားဝယ်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၇၆) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ထားဝယ် - ရန်ကုန်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၈၁) အဆန်
|အမြန်ရထား
|ပုသိမ် - ကြံခင်း
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၈၂) အစုန်
|အမြန်ရထား
|ကြံခင်း - ပုသိမ်
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၈၇) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ပုသိမ် - ဟင်္ဿတ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၈၈) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ဟင်္ဿတ - ပုသိမ်
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၈၉) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ဟင်္ဿတ - ကြံခင်း
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၉၀) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|ကြံခင်း - ဟင်္ဿတ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၉၁) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|တောင်တွင်းကြီး - မကွေး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၉၂) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|မကွေး - တောင်တွင်းကြီး 
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၉၃) အဆန်
|စာပို့ရထား
|တောင်တွင်းကြီး - မင်းလှ
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၉၄) အစုန်
|စာပို့ရထား
|မင်းလှ - တောင်တွင်းကြီး
|{{No}}
|-
|အမှတ်(၁၉၅) အဆန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|လက်ပံတန်း - သာရဝေါ
|{{Yes}}
|-
|အမှတ်(၁၉၆) အစုန်
|လူစီးကုန်တင်ရထား
|သာရဝေါ- လက်ပံတန်း
|{{Yes}}
|-
|မိုးညှင်း(၁)/(၂) 
|စာပို့ရထား
|မိုးညှင်း - မြစ်ကြီးနား - မိုးညှင်း
|{{No}}
|-
|မုံရွာ (၁)/(၂) 
|စာပို့ရထား
|အလုံ - ဗောဓိတထောင် - အလုံ
|{{No}}
|-
|ပြည်တော်သာ (၁)/(၂)/(၃)/(၄)
|စာပို့ရထား
|ပြည်တော်သာ - ရေချမ်းပြင် - ပြည်တော်သာ
|{{Yes}}
|-
|မိုးကောင်း (၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|မိုးကောင်း - မြစ်ကြီးနား - မိုးကောင်း
|{{No}}
|-
|နတ်မော်(၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|ဟင်္ဿတ - နည်းပညာတက္ကသိုလ် - ဟင်္ဿတ
|{{No}}
|-
|ပုသိမ်(၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|ပုသိမ် - တကုန်းကြီး - ပုသိမ်
|{{No}}
|-
|ကောလင်း(၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|နမ်းခမ်း - ကောလင်း - နမ်းခမ်း
|{{No}}
|-
|အိမ်မဲ(၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|အိမ်မဲ - ပုသိမ်(ဘဲဂရက်) - အိမ်မဲ
|{{No}}
|-
|မင်းဘူး(၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|သရက် - မင်းဘူး - သရက်
|{{No}}
|-
|ဆိပ်ဖြူ(၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|ဆိပ်ဖြူ - ပခုက္ကူ - ဆိပ်ဖြူ
|{{No}}
|-
|ကွမ်းတောင်(၁)/(၂)/(၃)/(၄)
|စာပို့ရထား
|ကွမ်းတောင် - ကျောက်တော် - ကွမ်းတောင်
|{{No}}
|-
|ပျော်ဘွယ်(၁)/(၂)/(၃)/(၄)
|စာပို့ရထား
|နတ်မောက်ဘူတာသစ် - ပျော်ဘွယ် - နတ်မောက်ဘူတာသစ်
|{{No}}
|-
|မကွေး(၁)/(၂)
|စာပို့ရထား
|မကွေး - ကန်ပြား - မကွေး
|{{No}}
|-
|မန္တလေး မြို့ပတ်ရထားများ
|
|မန္တလေး - သူရဲဈေး - မန္တလေး
|{{Yes}}
|-
|ရန်ကုန် မြို့ပတ်ရထားများ
|
|ရန်ကုန် - အင်းစိန် - မင်္ဂလာဒုံ - ရန်ကုန်
|{{Yes}}
|လက်ဝဲရစ် / လက်ယာရစ်
|}

[[Image:Myanmar-Yangon-Main train station.jpg|thumb|ရန်ကုန်မီးရထား ဗဟိုဌာန]]
[[Image:Mandalay Central Station.JPG|thumb|မန္တလေး မီးရထား ဗဟိုဌာန]]

== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
မြန်မာ့မီးရထား၏ လက်အောက်ရှိ ဌာနခွဲများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

*[[စီမံကိန်းနှင့်အုပ်ချုပ်ရေးဌာန (မြန်မာ့မီးရထား)|စီမံကိန်းနှင့်အုပ်ချုပ်ရေးဌာန]]
*[[စစ်ဆေးရေးဌာန (မြန်မာ့မီးရထား)|စစ်ဆေးရေးဌာန]]
*[[သွားလာပို့ဆောင်ရေးဌာန (မြန်မာ့မီးရထား)|သွားလာပို့ဆောင်ရေးဌာန]]
*[[စက်မှုနှင့်လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာဌာန (မြန်မာ့မီးရထား)|စက်မှုနှင့်လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာဌာန]]
**[[စက်ခေါင်းစက်ရုံ (အင်းစိန်)]]
**[[ဒီဇယ်စက်ခေါင်းစက်ရုံ (ရွာထောင်)]]
**[[လူစီးတွဲနှင့်ကုန်တွဲစက်ရုံ (မြစ်ငယ်)]]
**[[RBE (Rail Bus Engine) အကြီးတန်းပြင်စက်ရုံ(ရန်ကုန်)]]
**စက်ခေါင်းစက်ရုံ(ပုဇွန်တောင်)(ခရီးတိုကားရထားစက်ရုံ)
**စက်ခေါင်းသစ်တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံ(နေပြည်တော်)
**လူစီးတွဲသစ်တည်ဆောက်ရေးစက်ရုံ(မြစ်ငယ်)
*[[မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာဌာန]]
**အင်ဂျင်နီယာချုပ်(CE)အထွေထွေမန်နေဂျာ
***ဒုတိယအထွေထွမန်နေဂျာ (၅ )‌ယောက်
*စီးပွားရေးဌာန
*ဘဏ္ဍာရေးဌာန
*ထောက်ပံ့ဌာန
*ဆေးဌာန
*အထက်မြန်မာပြည်အုပ်ချုပ်ရေးဌာန
*အောက်မြန်မာပြည်အုပ်ချုပ်ရေးဌာန

==ကိုးကား==
{{reflist}}

{{မြန်မာ့မီးရထား}}
{{ပို့​ဆောင်​ရေးနှင့် ဆက်သွယ်​ရေး ဝန်ကြီးဌာန}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရထားပို့ဆောင်ရေး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ]]</text>
      <sha1>m8limjjx7mjnnidcveozly53gt0x3hc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ချစ်သူများနေ့</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7334</id>
    <revision>
      <id>1030555</id>
      <parentid>1026868</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:59:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61310" sha1="gam8gf5mn7sg9835fd479mxmp3nl0p0" xml:space="preserve">{{Infobox holiday
|holiday_name= ဗယ်လင်တိုင်းနေ့
|nickname=  ချစ်သူများနေ့၊ စိန့်ဗယ်လင်တိုင်းနေ့ (သို့) စိန့်ဗယ်လင်တိုင်းပွဲတော်
|image=Antique_Valentine_1909_01.jpg
|caption=ရှေးဗယ်လင်တိုင်းနေ့ကဒ်
|observedby=နိုင်ငံအများစုမှ လူများ
|duration= ၁ ရက်
|frequency= နှစ်စဉ်
|scheduling=
|date= *ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄
|observances=လက်ဆောင်ကဒ်များ၊ &lt;br /&gt;
လက်ဆောင်များပေးပို့ခြင်း၊ ချိန်းဆိုခြင်း၊&lt;br /&gt;
 ခရစ်ယာန်ကျောင်းတော်၏ အမှုကိစ္စဆောင်ရွက်ခြင်း
|longtype= ခရစ်ယာန်ဘာသာ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ စီးပွားရေး
|significance=စိန့်ဗယ်လင်တိုင်းပွဲတော်နေ့၊ အချစ်နှင့် ချစ်ခြင်းမေတ္တာတို့၏ ပွဲတော်
|relatedto=
}}

'''စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့''' သို့မဟုတ် '''စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းပွဲတော်နေ့''' ဟုခေါ်ကြသော '''ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့'''&lt;ref&gt;Chambers 21st Century Dictionary, Revised ed., Allied Publishers, 2005 ISBN 9780550142108&lt;/ref&gt; သည် နှစ်စဉ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင်ကျင်းပသော အားလပ်ရက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အစကနဦးသည် အနောက်တိုင်းခရစ်ယာန်သာသနာ၏ ''[[:en:Saint Valentine|Valentinus]]'' ဟုသော အမည်ပါရှိသော သူတော်စင်များ (တစ်ယောက် (သို့) တစ်ယောက်ထက်ပိုသော)ကို ဝတ်ပြုခြင်းဖြစ်ပြီး လူအများသိသော ယဉ်ကျေးမှုတစ်ရပ်နှင့် စီးပွားရေးသဘောတရားအရ ကျင်းပသော အောက်မေ့ဖွယ်အဖြစ် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ဒေသများတွင် ကျင်းပကြသည်။ သို့သော် မည်သည့်နိုင်ငံမှ တရားဝင် အားလပ်ရက်အဖြစ် သတ်မှတ်မထားချေ။ 

နှောင်းပိုင်းတွင် ခရစ်ယာန်အာဇာနည်မှတ်တမ်း&lt;ref&gt;Ansgar, 1986, ''Chaucer and the Cult of Saint valentine'', pp. 46–58&lt;/ref&gt; ၌ ထည့်သွင်းခဲ့သော ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့နှင့်ဆက်နွယ်နေသော ဗယ်လင်တိုင်းအမည်ဖြင့် အခြားအခြားသော သူတော်စင်များ၏ ခရစ်ယာန်အာဇာနည်ဇာတ်လမ်းများထဲတွင် ရောမအင်ပါယာ၌ ခရစ်ယာန်သာသနာဖိနှိပ်ခံရစဉ်က ခရစ်ယာန်များကို စောင့်ရှောက်ပြီး လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းကို တားမြစ်ခံရသော စစ်သားတို့ကို ထိမ်းမြားလက်ထက်ပေးခဲ့သဖြင့် ထောင်သွင်းအကျဉ်းချခံရသော ရောမမှ စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်း အမည်ရှိ သူတော်စင်တစ်ပါး၏ ချီးမွမ်းစာလည်းပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;Cooper2013&quot;&gt;{{cite book|last=Cooper|first=J.C.|title=Dictionary of Christianity|url=https://archive.org/details/dictionaryofchri0000unse_r0m2|date=23 October 2013|publisher=Routledge|language=English |isbn=9781134265466|page=[https://archive.org/details/dictionaryofchri0000unse_r0m2/page/278 278]|quote=Valentine, St (d. c. 270, f.d. 14 February). A priest of Rome who was imprisoned for succouring persecuted Christians. He became a convert and, although he is supposed to have restored the sight of the jailer's blind daughter, he was clubbed to death in 269. His day is 14 February, as is that of St Valentine, bishop of Terni, who was martyred a few years later in 273.}}&lt;/ref&gt;  [[:en:Legendary material in Christian hagiography|ဒဏ္ဍာရီ]]များအလိုအရ အကျဉ်းချခံနေရစဉ်တွင် စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းသည် ထောင်မှူး Asterius ၏ သမီးအား ကုသပေးခဲ့ပြီးနောက်&lt;ref name=&quot;Ball1993&quot;&gt;{{cite book|last=Ball|first=Ann|title=A Litany of Saints|url=https://archive.org/details/litanyofsaints0000ball|date=1 January 1992|publisher=[[Our Sunday Visitor|OSV]]|language=English|isbn=9780879734602|quote=While in prison, he restored sight to the little blind daughter of his judge, Asterius, who thereupon was converted with all his family and suffered martyrdom with the saint.}}&lt;/ref&gt;  ကွပ်မျက်ခြင်းမခံရမီတွင် သူမအတွက် ရေးသားခဲ့သော နှုတ်ဆက်စာတွင် &quot;Your Valentine&quot; ဟု လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။&lt;ref name=&quot;Guiley2001&quot;&gt;{{cite book|last=Guiley|first=Rosemary|title=The Encyclopedia of Saints|year=2001|publisher=[[Infobase Publishing]]|language=English |isbn=9781438130262|page=341|quote=On the morning of his execution, he supposedly sent a farewell message to the jailer's daughter, signed “from your Valentine.” His body was buried on the Flaminian Way in Rome, and his relics were taken to the church of St. Praxedes.}}&lt;/ref&gt;  

စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့သည် [[:en:Anglican Communion|အင်ဂလီကန်ဘုရားကျောင်းတော်]]&lt;ref name=Anglican&gt;{{cite web|url=http://www.churchofengland.org/prayer-worship/worship/texts/the-calendar/holydays.aspx|title=Holy Days|year=2012|publisher=[[Church of England]] (Anglican Communion)|accessdate=October 27, 2012|quote=February 14 Valentine, Martyr at Rome, c.269|archivedate=25 December 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225084824/https://www.churchofengland.org/prayer-and-worship/join-us-daily-prayer}}&lt;/ref&gt;နှင့် [[:en:Lutheran Church|လူသာရန်ဘုရားကျောင်းတော်]]&lt;ref name=&quot;Pfatteicher2008&quot;&gt;{{cite book |last=Pfatteicher|first=Philip H.|title=New Book of Festivals and Commemorations: A Proposed Common Calendar of Saints|url=https://books.google.com/books?id=W82FOCZ4hmwC&amp;pg=PA86|accessdate=October 27, 2012|date=August 1, 2008|publisher=Fortress Press|isbn=9780800621285|page=86|quote=IO February 14 The Lutheran Service Book, with its penchant for the old Roman calendar, commemorates Valentine on this date.}}&lt;/ref&gt; (ပရိုတက်စတင့်)တို့အတွက် တရားဝင်ပွဲတော်နေ့ဖြစ်သည်။ [[:en:Eastern Orthodox Church|အရှေ့ပိုင်း အော်သိုဒေါ့ဘုရားကျောင်းတော်]]၏ ဒေသအများအပြားတွင်လည်း စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့ကို ကျင်းပကြသည်။ သို့သော် ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နှင့် ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင်ဖြစ်ပြီး ပထမနေ့သည် ရောမ ဘုန်းတော်ကြီး စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းအား ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ဖြစ်ပြီး ဒုတိယမြောက်နေ့စွဲသည် [[:en:Hieromartyr|သာသနာ့အာဇာနည်]] ဗယ်လင်န်တိုင်း(the Bishop of Interamna (modern [[:en:Terni|Terni]]))အား ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ဖြစ်သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://blogs.goarch.org/blog/-/blogs/the-historical-and-orthodox-saint-valentine|title=The Historical and Orthodox Saint Valentine|last=Kyrou|first=Alexandros K.|date=14 February 2015|publisher=[[Greek Orthodox Archdiocese of America]]|language=English|accessdate=12 February 2016|quote=The actual Orthodox liturgical Feast Days of Valentinos (Greek)/Valentinus (Latin) commemorate two Early Christian saints, Saint Valentine the Presbyter of Rome (July 6) and Hieromartyr Valentine the Bishop of Intermna (Terni), Italy (July 30).|archive-date=14 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160814121950/https://blogs.goarch.org/blog/-/blogs/the-historical-and-orthodox-saint-valentine|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;


== စိန့်ဗယ်လင်တိုင်း ==
=== သမိုင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ ===
[[File:St-valentine 110921-01.jpg|thumb|အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ၊ ဒပ်ဗလင်မြို့ရှိ စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်း၏ ရုပ်ကြွင်းတို့ထားရှိရာ ဗိမာန် (Whitefriar Street Carmelite Church)]]
များလှစွာသော အစောပိုင်း [[ခရစ်ယာန်]]သာသနာ့အာဇာနည်များ၏ အမည်ကို  [[:en:Saint Valentine|ဗယ်လင်န်တိုင်း]]ဟု ပေးခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;Henry Ansgar Kelly, in ''Chaucer and the Cult of Saint Valentine'' (Leiden: Brill) 1986, accounts for these and further local Saints Valentine (Ch. 6 &quot;The Genoese Saint Valentine and the observances of May&quot;) in arguing that Chaucer had an established tradition in mind, and (pp. 79 ff.) linking the Valentine in question to Valentine, first bishop of Genoa, the only Saint Valentine honoured with a feast in springtime, the season indicated by Chaucer. Valentine of Genoa was treated by Jacobus de Voragine in his ''Chronicle of Genoa'' (Kelly p. 85).&lt;/ref&gt;ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဂုဏ်ပြုခေါ်ဆိုကြသော ဗယ်လင်န်တိုင်းမှာ ရောမမြို့မှ ဗယ်လင်န်တိုင်း (''Valentinus presb. m. Romae'') နှင့် သာနီမြို့မှ ဗယ်လင်န်တိုင်း (''Valentinus ep. Interamnensis m. Romae'')တို့ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;''Oxford Dictionary of Saints'', ''s.v.'' &quot;Valentine&quot;: &quot;The Acta Sanctorum of both are unreliable, and the Bollandists assert that these two Valentines were in fact one and the same.&quot;&lt;/ref&gt; ခရစ်နှစ် ၂၆၉ တွင် ရောမမြို့မှ ဗယ်လင်န်တိုင်းသည် ဘုန်းတော်ကြီးတစ်ပါးဖြစ်ပြီး ရောမမြို့တွင် ကိုယ်ကျိုးစွန့်၍ သာသနာ့အာဇာနည်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ပထမမြောက် ဂလေစီရပ်စ်က ၄၉၆ ခုနှစ်တွင် ဝတ်တက်ရက်စဉ်၌ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ဗယ်လင်န်တိုင်း၏ ရုပ်ကလာပ်ကို [[:en:Via Flaminia|ဗီယာ ဖလာမီနီယား]]တွင် မြုပ်နှံခဲ့သည်။ သူတော်စင် ဗယ်လင်န်တိုင်း၏ ရုပ်ကလာပ်ကို ရောမမြို့ရှိ [[:en:Catacombs of San Valentino|Church and Catacombs of San Valentino]] ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတွင် ထိန်းသိမ်းထားခဲ့ပြီး အလယ်ခေတ်တလျှောက်လုံး အရေးကြီးသော ဝတ်ပြုသွားလာရာနေရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်မှာ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး [[:en:Pope Nicholas IV|စတုတ္ထမြောက် နီကိုလပ်စ်]]မှ [[:en:Santa Prassede|Santa Prassede]] ဘုရားရှိခိုးကျောင်းသို့ မရွေ့မီကာလအထိ ဖြစ်သည်။ &lt;ref name=&quot;Matilda Webb 2001&quot;&gt;Matilda Webb, The Churches and Catacombs of Early Christian Rome, 2001, Sussex Academic Press.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.novareinna.com/festive/saintval.html |publisher=novareinna.com |title=Saint Valentine's Day: Legend of the Saint |access-date=4 February 2017 |archive-date=5 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205081733/http://www.novareinna.com/festive/saintval.html }}&lt;/ref&gt; ပန်းသရဖူ ဆင်ယင်ထားသေား စိန့်ဗယ်လင်တိုင်း၏ ဦးခေါင်းခွံသည် ရောမမြို့ရှိ [[:en:Santa Maria in Cosmedin|Santa Maria in Cosmedin]] ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတွင် တည်ရှိပြီး အခြားသော ရုပ်ကြွင်းများကို [[အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဒပ်ဗလင်မြို့]]ရှိ [[:en:Whitefriar Street Carmelite Church|Whitefriar Street Carmelite Church]] တွင် တွေ့ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Meera|first=Lester|title=Sacred Travels|year=2011|publisher=Adams Media|isbn=1440525463|page=}}&lt;/ref&gt;

သာနီမြို့မှ ဗယ်လင်န်တိုင်းသည် အင်တီရမ်နာမြို့(ယနေ့ခေတ် သာနီမြို့)၏ ဂိုဏ်းအုပ်ဘုန်းတော်ကြီး ဖြစ်ပြီး ခရစ်နှစ် ၂၇၃ ခု အင်ပါယာပြည့်ရှင် [[:en:Aurelian|Aurelian]] လက်ထက်တွင် ကိုယ်ကျိုးစွန့်၍ သာသနာ့အကျိုးကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ သူအား ဗီယာ ဖလာမီနီယားတွင် မြုပ်နှံခဲ့သည်။ (ရောမမြို့မှ ဗယ်လင်န်တိုင်းနှင့် မြုပ်နှံရာနေရာကွဲပြားသည်။) သူ၏ ရုပ်ကြွင်းများသည် Basilica of Saint Valentine in Terni (''Basilica di San Valentino'') တွင် ထားရှိခဲ့သည်။ Jack B. Oruch က &quot;သူတော်စင်နှစ်ပါး၏ ဖြစ်ရပ်ထုတ်နှုတ်ချက်များသည် ဥရောပရှိ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများနှင့် ဘုရားကျောင်းတိုင်းနီးပါးတွင် ရှိကြသည်&quot; ဟု ဆိုသည်။&lt;ref&gt;Alison Chapman. Patrons and Patron Saints in Early Modern English Literature. Routledge. pg. 122.&lt;/ref&gt; ''[[:en:Catholic Encyclopedia|ကတ်သလစ်စွယ်စုံကျမ်း]]'' တွင် ဗယ်လင်န်တိုင်းအမည်ဖြင့် တတိယမြောက် သူတော်စင်တစ်ပါးအကြောင်း ပြောဆိုထားပြီး ထိုသူတော်စင်သည် အစောပိုင်း သာသနာအာဇာနည်စာရင်းတွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ရက်နေ့တွင်ပါရှိသည်ဟု ညွှန်းဆိုထားသည်။ သူသည် အာဖရိကဒေသတွင် သာသနာ့အကျိုး ဆောင်ရွက်သော သွေးသောက်များထဲမှ တစ်ယောက်ဆိုသည်ကလွဲ၍ သူအကြောင်းကို ပို၍ မသိခဲ့ရချေ။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.newadvent.org/cathen/15254a.htm |publisher=newadvent.org |title=Catholic Encyclopedia: St. Valentine}}&lt;/ref&gt;  သူ၏ ဦးခေါင်းတော်ကို ဝင်ချက်စတာမြို့ရှိ နယူးမင်စတာဘုရားရှိခိုးကျောင်းတွင် ကြည်ညိုလေးမြတ်စွာ ထိန်းသိမ်းထားသည်။ &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.newadvent.org/cathen/15254a.htm |publisher=newadvent.org |title=Catholic Encyclopedia: St. Valentine}}&lt;/ref&gt;

ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ရက်အား စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့အဖြစ် ခရစ်ယာန်ဂိုဏ်းခွဲများစွာတွင် ကျင်းပကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အင်ဂလီကန်ဘုရားကျောင်းတော်ဝင်များ၏ [[:en:Calendar of saints (Church of England)|ဝတ်တက်ရက်စဉ်]]တွင် 'အထိမ်းအမှတ်ပွဲတော်' အဆင့်ရှိသော နေ့တနေ့ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Anglican&quot;/&gt; ထိုတင်မက လူသာရန်ဘုရားကျောင်းတော်၏ [[:en:Calendar of Saints (Lutheran)|ဝတ်တက်ရက်စဉ်]]တွင်လည်း စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းပွဲတော်နေ့ကို ထည့်သွင်းထားသည်။ &lt;ref name=&quot;Pfatteicher2008&quot;/&gt;  သို့ပေမယ် ၁၉၆၉ ခုနှစ် ရိုမန်ကက်သလစ်ဘုရားကျောင်းတော်၏ ပြန်လည်တည်းဖြတ်ထားသော [[:en:Roman Catholic Calendar of Saints|ဝတ်တက်ရက်စဉ်]]တွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ရက်နေ့၌ ကျရောက်သော စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းပွဲတော်နေ့ကို နှုတ်၍ သာမန်ရက်စွဲတစ်ခုအဖြစ် အဆင့်ချခဲ့သည်။ အကြောင်းပြချက်မှာ &quot;စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့ အထိမ်းအမှတ်မှာ ရှေးကျသော်ငြားလည်း ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ရက်နေ့တွင် စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းအား ဗီယာ ဖလာမီနီယားတွင် မြုပ်နှံသည်မှလွဲ၍ သူနှင့်ပတ်သက်၍ အခြားသော အကြောင်းအရာမှ ဆက်ဟပ်မမီသလောက်ဖြစ်နေ၍ သာမန်ရက်တစ်ခုအဖြစ် ထားရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်&quot; ဟုဆိုသည်။&lt;ref&gt;''Calendarium Romanum ex Decreto Sacrosancti Œcumenici Concilii Vaticani II Instauratum Auctoritate Pauli PP. VI Promulgatum'' (Typis Polyglottis Vaticanis, MCMLXIX), p. 117.&lt;/ref&gt;


စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းပွဲတော်နေ့ကို [[မော်လတာနိုင်ငံ]] [[:en:Balzan|ဘာလ်ဇန်မြို့]]တွင် ယခုတိုင်ကျင်းပလျက်ရှိပြီး ထိုမြို့တွင် သူတော်စင်၏ ရုပ်ကြွင်းကို တွေ့နိုင်ဖွယ်ရှိသည်ဟု ယုံကြည်ပြောဆိုကြသည်။ ထို့အတူပင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ မိရိုးဖလာ ကက်သလစ်ဘာသာဝင်များသည် [[:en:Second Vatican Council|ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ဗာတီကန်ကောင်စီ]] မတိုင်မီ ပြက္ခဒိန်ဟောင်းအတိုင်းသား လိုက်နာနေကြသည်။ 

[[:en:Eastern Orthodox Church|အရှေ့ပိုင်း အော်သိုဒေါ့ဘုရားကျောင်းတော်]]တွင် ရောမမြို့မှ စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းဘုန်းတော်ကြီးအတွက် ဂုဏ်ပြုအထိမ်းအမှတ်နေ့ကို ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြီး တာနီမြို့မှ သာသနာ့အာဇာနည် ဘုန်းတော်ကြီး ဗယ်လင်တိုင်း(Bishop of Interamna)အတွက် ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပကြသည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.pravmir.com/st-valentines-day-legend-and-reality/|title=St. Valentine|work=pravmir.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.stmarina.org/valentine.html Coptic Orthodox Church – From Where Valentine's Day Comes From] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20100525101359/http://www.stmarina.org/valentine.html |date=May 25, 2010 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.happy-valentines-day-2014.com/2014/01/valentines-day-history-myths.html |title= Happy Valentine’s Day History And Myths Behind It |accessdate= 4 February 2017 |archivedate= 17 October 2015 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20151017022328/http://www.happy-valentines-day-2014.com/2014/01/valentines-day-history-myths.html }}&lt;/ref&gt;

=== ဒဏ္ဍာရီ ===
[[File:St-valentine-baptizing-st-lucilla-jacopo-bassano.jpg|thumb|left| စိန့်ဗယ်လင်တိုင်းသည် စိန့်လူစီကာ၊ ဂျကိုပို ဘက်ဆန်နိုကို နှစ်ခြင်းမင်္ဂလာ ပြုပေးနေပုံ]]
[[ရောမပြည်]]မှ အချစ်အကြောင်းသည် ချစ်သူများနေ့ ဖြစ်ပေါ်ခြင်း၏ သမိုင်းအစဖြစ်သည်။ ရောမဘုရင်တစ်ပါး လက်ထက်တွင် စစ်တိုက်ထွက်ကြသော စစ်သည်တော်များသည် ချစ်သူရည်းစားနှင့် ဇနီးမယားများကို တမ်းတအမှတ်ရမူများကြောင့် စစ်ပွဲတိုင်းအမြဲရှုံးနှိမ့်ခဲ့ကြသည်။ ထိုအကြောင်းကို ဘုရင်ကြီးသိသောအခါ ရောမမြို့တွင် ချစ်သူရည်းစား မထားရ။ အစဉ်အလာအားဖြင့် လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်း အမှုကို ပြုလုပ်ပေးကြသော ဘုန်းတော်ကြီးများအားလည်း လုံးဝမပြုလုပ်ပေးရဟု ပြင်းပြင်းထန်ထန် အမိန့်ထုတ်ခဲ့သည်။

နှလုံးသားရဲရင့်သည့် ချစ်သူနှစ်ဦးသည် သူတို့၏ အချစ်ကို နေ့တစ်နေ့အတွက် မရည်စူးပါ။ ချစ်တတ်သူတွေ အမြဲရှင်သန်ဖို့ ဘုန်းတော်ကြီး စိန့် ဗယ်လင်တိုင်း (St. Valentine) ကို လက်ထပ်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ ဘုန်းတော်ကြီး [[စိန့် ဗယ်လင်တိုင်း]] သည် ချစ်သူတို့၏ ဘဝ ချစ်ခြင်းနိယာမကို နားလည်စာနာတတ်သူမို့ မိမိအသက်ကို ပဓာနမထားပဲ လက်ထပ်ပေးလိုက်ပါသည်။ ထိုအကြောင်းကို ဘုရင်သိသောအခါ ထိုနေ့ ဖေဖော်ဝါရီ (၁၄)ရက်တွင် ဘုန်းတော်ကြီးကို အဆုံးစီရင်လိုက်ပါသည်။ ချစ်သူများအတွက် အသက်ပေးသွားခဲ့သော ဘုန်းတော်ကြီး စိန့် ဗယ်လင်တိုင်း ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် Valentine's Day (သို့မဟုတ်) ချစ်သူများနေ့ဟု ပေါ်ပေါက်ခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။

[[File:Valentineanddisciples.jpg|thumb|စိန့်ဗယ်လင်တိုင်းနှင့် သူ၏ တပည့်များ]]

== ရိုးရာအစဉ်အလာများ ==

== ကမ္ဘာတဝန်းကျင်းပကြပုံ ==
ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့ ယဉ်ကျေးမှုသည် ယနေ့ခေတ် အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် အစောဆုံးပေါ်ထွန်းခဲ့ပြီး ၁၉ ရာစုတွင် အင်္ဂလိပ်စကားပြောသော ဒေသများတွင် ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်း ၂၀ ရာစုနှင့် ၂၁ ရာစုတွင် ထိုဓလေ့သည် အခြားနိုင်ငံများသို့ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။ 

ဈေးကွက်စီးပွားရေး အလေးထား ဦးတည်ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ချက်များကြောင့် ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့ကို ကျင်းပကြသော [[အရှေ့အာရှ]]နိုင်ငံများဖြစ်သော [[တရုတ်လူမျိုး]]နှင့် [[တောင်ကိုရီးယား]]လူမျိုးတို့သည် ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့လက်ဆောင်များအတွက် ပိုက်ဆံကို အများဆုံး သုံးစွဲကြသည်။&lt;ref name=&quot;showbizandstyle.inquirer.net&quot;&gt;Domingo, Ronnel. [http://showbizandstyle.inquirer.net/breakingnews/breakingnews/view/20080214-118905/Among-Asians-Filipinos-dig-Valentines-Day-the-most Among Asians, Filipinos dig Valentine's Day the most] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20151026170759/http://showbizandstyle.inquirer.net/breakingnews/breakingnews/view/20080214-118905/Among-Asians-Filipinos-dig-Valentines-Day-the-most |date=October 26, 2015 }}. ''Philippine Daily Inquirer'', February 14, 2008. Retrieved February 21, 2008.&lt;/ref&gt;
=== အမေရိကတိုက် ===
==== လက်တင်အမေရိက ====
အချို့သော [[လက်တင်အမေရိက]]နိုင်ငံများသည် စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့ကို &quot;el día de los enamorados&quot; (ချစ်သူများနေ့)&lt;ref&gt;[http://www.oxforddictionaries.com/translate/spanish-english/enamorado#enamorado_2 enamorado] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20160822182336/http://www.oxforddictionaries.com/translate/spanish-english/enamorado#enamorado_2 |date=August 22, 2016 }}, Oxford Dictionaies. Retrieved: February 14, 2015.&lt;/ref&gt; &quot;Día del Amor y la Amistad&quot; (အချစ်နှင့် ခင်မင်မှုနေ့) ဟု သိမှတ်ကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် [[ကိုလံဘီယာ]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cali.gov.co/cali/publicaciones.php?id=1437 |title=Amor y Amistad |publisher=Alcaldía de Santiago de Cali  |date= November 5, 2013 |accessdate=February 14, 2013}}&lt;/ref&gt;၊ [[ကော့စတာရီကာနိုင်ငံ]]&lt;ref&gt;{{Cite journal |title=El cine transpiraamores y desamores |author=Alexander Sanchez C. |date=February 12, 2010 |work=[[La Nación (San José)|La Nación]] |url=http://www.nacion.com/viva/2010/febrero/12/tiempolibre2234449.html |publisher=La Nación (San José)|accessdate=February 14, 2012}}{{dead link|date=June 2016|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;၊ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ&lt;ref&gt;{{cite web |title= Realizará GDF cuarta feria por Día del Amor y la Amistad |work= El Universal (Mexico City) |author= Notimex |url= http://www.eluniversal.com.mx/notas/658084.html |access-date= 30 January 2017 |archive-date= 2 February 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140202112427/http://www.eluniversal.com.mx/notas/658084.html }}&lt;/ref&gt;၊ [[:en:Puerto Rico|ပူအားတိုရီကို]]နှင့် အခြားသော နိုင်ငံများဖြစ်ကြသည်။ ထို့နေတွင် သူတို့၏သူငယ်ချင်းများအပေါ် နားလည်တန်ဖိုးထားမှုကို အသိအမှတ်ပြုသောနေ့ဖြစ်သည်။ [[ဂွါတီမာလာနိုင်ငံ]]တွင်တော့ &quot;Día del Cariño&quot; (ချစ်မေတ္တာနေ့)ဟု ဆိုသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |title=Para quererte |date=February 10, 2010 |work=El Periódico de Guatemala |url=http://www.elperiodico.com.gt/es/20100210/opinion/137067/ |postscript=&lt;!--None--&gt; |access-date=30 January 2017 |archive-date=14 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150214222504/http://www.elperiodico.com.gt/es/20100210/opinion/137067/ }}&lt;/ref&gt; အထူးသဖြင့် [[ဒိုမီနီကန်သမ္မတနိုင်ငံ]]နှင့် [[အယ်ဆာဗေဒိုနိုင်ငံ]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.popsugar.com/latina/photo-gallery/39956920/image/39956925/Organize-Game-Amigo-Secreto |title=Organize a Game of Amigo Secreto |last=Benton |first=Emilia |date=February 13, 2018 |website=POPSUGAR Latina |language=en-US |access-date=February 14, 2018}}&lt;/ref&gt; တို့တွင်  ဒေသအခေါ်အရ Amigo secreto (&quot;တိတ်တခိုး သူငယ်ချင်း&quot;)ဟုခေါ်ပြီး [[ခရစ္စမတ်]]ရိုးရာ [[:en:Secret Santa|Secret Santa]] နှင့် သဘောသဘာဝချင်း ဆင်တူသည်။&lt;ref name=&quot;Levine2012&quot;/&gt;

==== အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု ====
[[File:Valentinesdaytree.jpg|thumb|ဗင်လင်တိုင်းနေ့တွင် ဆန်ဒရေဂိုမြို့ရှိ သစ်ပင်တစ်ပင်ကို အသဲနှလုံးပုံများနှင့် အလှဆင်ထားပုံ]]
[[File:Valentines Day Chocolates from 2005.jpg|thumb|]]
[[File:Rozen.jpg|thumb|]]
ကျောင်းနေအရွယ်ကလေးများ ပေးပို့ကြသော ၁၀၀  မီလီယံလောက်သော ကဒ်များ ထည့်မတွက်ပဲနှင့်ပင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် နှစ်တိုင်း ၁၉၀ မီလီယံလောက်သော ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့ကဒ်များ ပေးပို့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.nationalgeographic.com/news/2010/02/100210-valentines-day-gifts-cards-history-facts/|title=Valentine's Day Facts: Gifts, History, and Love Science|author=John Roach|work=National Geographic}}&lt;/ref&gt;  မကြာသေးမီ ဆယ်စုနှစ်များမှစ၍ ချစ်တဲ့သူအတွက် သုံးစွဲချင်စိတ်ဖြစ်ပေါ်စေသော ဗယ်လင်န်တိုင်းအသွင်အပြင် ကြော်ငြာများ၏ ကြော်ငြာအားကောင်းမှုကြောင့် ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့ဈေးကွက်သည် မြှင့်တက်လာခဲ့သည်။ အချက်အလက်များအရ အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် ပျမ်းမျှဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့အတွက် သုံးစွဲမှုသည် နှစ်တိုင်းနှစ်တိုင်းမြှင့်တက်လာသည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် လူတစ်ဦးသည် ၁၀၈ ဒေါ်လာမျှသုံးစွဲပြီး ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ၁၃၁ ဒေါ်လာမျှ သုံးစွဲမှုနှုန်း မြှင့်တက်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;plu.edu&quot;/&gt;

=== အာရှ ===
==== တရုတ် ====
တရုတ်လူမျိုးများက ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့ကို ချစ်သူ့ပွဲတော် ({{zh|s=情人节|t=情人節|p=qīng rén jié}}) ဟုခေါ်သည်။ &quot;တရုတ်ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့(ချစ်သူများနေ့)&quot;သည် [[:en:Qixi Festival|Qixi Festival]] ဖြစ်ပြီး လဗဟိုပြုပြက္ခဒိန်၏ ခုနှစ်လမြောက်၊ ခုနှစ်ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည်။ ထိုနေ့တွင် ဒဏ္ဍာရီလာ နွားကျောင်းသားလေးနှင့် ရက်ကန်းသည်မလေးတို့သည် အတူတကွ နေထိုင်ခွင့်ရကြသည်။ [[:en:Chinese culture|တရုတ်ယဉ်ကျေးမှု]]အရ ချစ်သူများအတွက် စောင့်ထိန်းသော ထိုနေ့ကို &quot;[[:en:Qi Xi|ခုနှစ်ထွေည]]&quot; ({{zh|c=七夕|p=Qi Xi}}) ဟုခေါ်သည်။ ဒဏ္ဍာရီအရ [[:en:Altair|နွားကျောင်းသားတာရာ]] နှင့် [[ဗီးဂ|ရက်ကန်းသမတာရာ]] တို့သည် ပုံမှန်အားဖြင့် [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ|နဂါးငွေ့တန်း]] (ငွေရောင်မြစ်)တစ်ခု ခြားနားထားသော်ငြား [[:en:Chinese calendar|တရုတ်ပြက္ခဒိန်]]အရ ၇ လပိုင်း ၇ ရက်မြောက်နေ့တွင် တွေ့ဆုံခွင့်ရကြသည်။{{citation needed|date=February 2015}}

မကြာသေးမီနှစ်များတွင် လူငယ်များအကြားတွင် [[:en:White Day|အဖြူရောင်နေ့]]ကျင်းပခြင်းသည်လည်း ရေပန်းစားလာခဲ့သည်။{{citation needed|date}}

==== အိန္ဒိယ ====
==== အီရန် ====
==== အစ္စရေး ====

==== ဂျပန်နိုင်ငံ ====
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ရက်နေ့၌ လူကြီးလူငယ်မရွေး၊ ချစ်သူရှိသူ၊ မရှိသူ အားလုံးပါဝင်ဆင်နွှဲကြသော နေ့တစ်နေ့ ဖြစ်သည်။ ထူးခြားသည်မှာ ဗယ်လင်တိုင်းနေ့တွင် မိန်းကလေးဘက်မှ ယောက်ျားလေးဘက်ကို ချောကလက်လက်ဆောင် ပေးလေ့ရှိသော ဓလေ့ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ချောကလက်ပေးသည်ဆိုရာတွင် ချစ်ကြိုက်သည့် သဘောမျိုးမဟုတ်ပဲ ခင်မင်သူအမျိုးသား သူငယ်ချင်း မိတ်ဆွေ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များကို ခင်မင်မှုနှင့် ကျေးဇူးတရားကို ဖော်ကျူးသော Giri-choko (Obligation chocoloate) ဖြစ်သည်။  မိန်းကလေးဘက်မှ အချစ်ကို ဖွင့်ဟဝန်ခံသည့်အဓိပ္ပာယ်ဆောင်သော ချောကလက်ကို Honmei-choko (True Love chocolate) ဟု ခေါ်သည်။ ထိုသို့ မိန်းကလေးဘက်မှ ချောကလက်ပေးသည့် ဓလေ့ဖြစ်ပေါ်လာပုံမှာ ဂျပန်ပြည်တွင်းတွင် Valentine's Day ကို စတင်မိတ်ဆက်ပြီး ရောင်းအားမြှင့်တင်ရန် ကြိုးစားသည့်ခေတ်အခါက ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်၏ မှားယွင်းဘာသာပြန်ခဲ့မှုကတဆင့် စတင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင်  Gyaku-choko (Reverse chocolate) ဟုခေါ်သော အမျိုးသားဖက်က ချောကလက်ပြန်ပေးခြင်းနှင့် ဂျပန်မိန်ကလေးများကြားတွင် အပေးများသော Tomo-choko (Friendship chocolate) စသည့် ဓလေ့အချို့လည်း အခုနောက်ပိုင်းတွင် ခေတ်စားလာသည်။ 

ထို့အပြင် ဂျပန်များ၏ ကိုယ်ပိုင် သတ်မှတ်ထားသော နေ့ရက်တစ်ရက်ရှိပြီး Valentine's Day  အပြီး တစ်လအကြာဖြစ်သော မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော အဖြူရောင်နေ့ (White Day) ဖြစ်သည်။ White Day တွင် Valentine's Day အခါက ချောကလက်လက်ဆောင်ရထားသော အမျိုးသားများဘက်က ပေးသူအမျိုးသမီးကို ပြန်လည်တုံ့ပြန်တဲ့အနေဖြင့် လက်ဆောင်တစ်ခု ပေးရခြင်းဖြစ်သည်။ Honmei-choko ကို လက်ခံရရှိထားတဲ့ ယောက်ျားလေးများအနေဖြင့် White Day တွင် မိန်ကလေးများကို တုံ့ပြန်အဖြေပေးသည့် သဘောသက်ရောက်သည်။ ထင်ရှားသော ဓလေ့ထုံးတမ်းတစ်ခုမှာ Triple the return ဟုခေါ်သော Valentine's Day တွင် လက်ခံခဲ့သော လက်ဆောင်ထက် သုံးဆ တန်ဖိုးပိုများသောအရာကို လက်ဆောင်ပေးရခြင်း ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ မပေးခဲ့ပါက အမျိုးသားဖက်က အထက်စီးနေသည်ဟု ယူဆခံရမည် ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ တူညီသောတန်ဖိုးရှိသည့် လက်ဆောင်ကို ပြန်လည်လက်ခံရရှိပါက ဆက်ဆံရေးဖြတ်တောက်ခြင်းကို ပြောလိုသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ယခုအခါတွင် ချောကလက်အပြင် ချိုချဉ်၊ ကွတ်ကီး၊ လက်ဝတ်ရတနာ၊ အသုံးအဆောင်ပစ္စည်း စသဖြင့် လက်ဆောင်အမျိုးမျိုးကို ပေးလေ့ရှိသည်။White Day ၏ official website အဆိုအရ အဖြူရောင်ကို ရွေးချယ်ရသည်မှာ အဖြူရောင်သည် စင်ကြယ်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုပြီး၊ သကြား၏အရောင်မှာလည်း အဖြူရောင်ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့်White Day သည်  &quot;ဖြူစင် ချိုမြိန်သော ဆယ်ကျော်သက်အချစ်&quot; ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ကနဦးအစတွင် &quot;Ai ni Kotaeru White Day&quot; (Answer Love on White Day) ဟုခေါ်ခဲ့ကြသည်။ 

ဂျပန်လူမျိုးများတွင် Valentine's Day ကဲ့သို့သော ရိုးရာချစ်သူများနေ့ဟု ဆိုနိုင်သည့် ဇူလိုင်လ ၇ ရက်နေ့ Tanabata (Evening of the seventh (Star Festival ဟုလည်းခေါ်)) ရှိပြီးသား ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Otaku's Digest - Japan Cultural Magazine in Myanmar(Issue 4)&lt;/ref&gt;

==== လစ်ဘနွန် ====
[[File:Valentine's day cupcakes.jpg|thumb|ဗင်လင်တိုင်းနေ့တွင် Chantal Hanna ဆိုသူက ပန်းစည်းကို အိမ်လုပ် cupcake များဖြင့် အလှစဉ်ထားပုံ]]
==== မလေးရှား ====
==== ပါကစ္စတန် ====
==== ဖိလစ်ပိုင် ====
ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတွင် ဗယ်လင်တိုင်းနေ့ကို ''Araw ng mga Puso'' ဟုခေါ်ကြပြီး အနောက်ဥရောပတွင် ကျင်းပဆောင်ရွက်ကြပုံချင်း အတူတူပင်ဖြစ်ကြသည်။ ထိုကြောင့်ပင် ထိုကာလတွင် ပန်းတို့ အထူးသဖြင့် နှင်းဆီနီတို့ ဈေးတက်သောကာလဟု မှတ်ချက်ပြုကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://beta.philstar.com/nation/2015/02/13/1423310/flower-prices-double-ahead-valentines-day |title=Flower prices double ahead of Valentine's Day |date=February 13, 2015 |work=Philippine Star |access-date=February 13, 2018 |accessdate=23 February 2018 |archivedate=18 January 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180118061607/http://beta.philstar.com/nation/2015/02/13/1423310/flower-prices-double-ahead-valentines-day }}&lt;/ref&gt;  ထို့ပြင် ဒီနေ့သည် လက်ထပ်မင်္ဂလာ အများဆုံးကျင်းပကြသည့် နေ့ထူးနေ့မြတ်လည်းဖြစ်ပြီး&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://newsfeed.time.com/2012/02/13/valentines-day-traditions-around-the-world/slide/phillipines/ |title=Valentine’s Day Traditions Around the World |last=Springer |first=Kate |date=February 13, 2012 |work=Time |access-date=February 13, 2018 |language=en-US |issn=0040-781X |archive-date=21 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180221110519/http://newsfeed.time.com/2012/02/13/valentines-day-traditions-around-the-world/slide/phillipines/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; အချို့သော ဒေသခံများသည် အခမ်းအနားကြီးများကို အခငွေပေးချရခြင်းမရှိပဲ ကျင်းပပေးကြသေးသည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.guampdn.com/story/news/local/bayanihan/2017/02/18/hundreds-wed-each-year-valentines-day-philippines/97540694/ |title=Hundreds wed each year on Valentine's Day in Philippines |date=February 18, 2017 |work=Pacific Daily News |access-date=February 13, 2018 |language=en |accessdate=23 February 2018 |archivedate=24 March 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230324141018/https://www.guampdn.com/news/local/hundreds-wed-each-year-on-valentines-day-in-philippines/article_3542dcc2-815f-539c-9345-264469ea0c17.html }}&lt;/ref&gt;

==== ဆော်ဒီအာရေဗျ ====
==== စင်ကာပူနိုင်ငံ ====
ရှာဖွေတွေ့ရှိချက်များအရ [[စင်ကာပူနိုင်ငံ]]သားတို့သည် ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့အတွက် ပိုက်ဆံပမာဏအများဆုံး သုံးစွဲသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းသော စင်ကာပူနိုင်ငံသားတို့သည် ပွဲတော်နေ့အစမှ ဒီရာသီလုံး ဒေါ်လာ ၁၀၀ မှ ဒေါ်လာ ၅၀၀ အကြားသုံးစွဲကြသည်ဟု ကိန်းဂဏန်းများမှ ညွှန်ပြနေသည်။&lt;ref name=&quot;showbizandstyle.inquirer.net&quot;/&gt;

==== တောင်ကိုရီးယား ====
[[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]]တွင် အမျိုးသမီးများက အမျိုးသားများအား ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ချောကလက်များ ပေးကြပြီး အမျိုးသမီးများ အမျိုးသားများက ချောကလက်မပါသော ချိုချဉ်များကို မတ်လ ၁၄ (အဖြူရောင်နေ့)တွင် ပြန်လည်ပေးကြသည်။ ဧပြီလ ၁၄ ရက်(အနက်ရောင်နေ့)တွင် ဖေဖော်ဝါရီနှင့် မတ်လ ၁၄ ရက်တို့တွင် ဘာလက်ဆောင်မှ မရရှိသောသူများအတွက် တကိုယ်တည်းဖြစ်မှုကို ဝမ်းနည်းသောအားဖြင့် တရုတ်-ကိုရီးယား စားသောက်ဆိုင်များသို့ သွားရောက်ပြီး ''[[:en:jajangmyeon|ပဲခေါက်ဆွဲ]]'' (자장면 )ကို သွားရောက်စားကြသည်။ &lt;ref name=yoshimura /&gt; ကိုရီးယားလူမျိုးတို့သည် နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့တွင် [[:en:Pepero Day|ပီပီရိုနေ့]]ကျင်းပကြပြီး လူငယ်စုံတွဲများက အချင်းချင်း ပီပီရိုကွက်ကီးများကို လက်ဆောင်ပေးကြသည်။ '11/11' ဟုသော ရက်စွဲသည် ရှည်လျားသော ကွက်ကီးမုန့်၏ ပုံသဏ္ဌာန်နှင့်တူသည်ဟု ဆိုကြသည်။ နေ့အများစုမှာ မထင်ရှားသော်လည်း ကိုရီးယားတွင် လတိုင်းလတိုင်း၏ ၁၄ ရက်မြောက်သော နေ့များသည် အချစ်နှင့်ဆက်နွယ်နေသောနေ့တွေချည်း ဖြစ်သည်။ ဇန်နဝါရီလမှ ဒီဇင်ဘာလအထိ: ဖယောင်းတိုင်နေ့ (Candle Day)၊ ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့ (Valentine's Day)၊ အဖြူရောင်နေ့ (White Day)၊ အနက်ရောင်နေ့ ([[:en:Black Day|Black Day]])၊ နှင်းဆီနေ့ (Rose Day)၊ အနမ်းနေ့ (Kiss Day)၊ ငွေရောင်နေ့ (Silver Day)၊ အစိမ်းရောင်နေ့ (Green Day) ဂီတနေ့ (Music Day), ဝိုင်နေ့ (Wine Day)၊ ရုပ်ရှင်နေ့ (Movie Day)နှင့် ပွေ့ဖတ်ခြင်းနေ့ (Hug Day) တို့ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Korea rivals U.S. in romantic holidays |url=http://www.centredaily.com/479/story/1118881.html |accessdate=29 January 2017 |archivedate=17 February 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090217041952/http://www.centredaily.com/479/story/1118881.html }}, ''Centre Daily Times'', February 14, 2009.&lt;/ref&gt; ကိုရီးယားအမျိုးသမီးများသည် ဂျပန်အမျိုးသမီးထက် ပိုမိုများပြားသော ချောကလက်များကို ပေးကြသည်။&lt;ref name=yoshimura&gt;{{cite journal |title= No matter where you're from, Valentine's Day still means the same |author= Risa Yoshimura |volume= 78 |issue= 18 |date= February 14, 2006 |work= [[The Pacer]] |url= http://pacer.utm.edu/2926.htm |archiveurl= https://web.archive.org/web/20060427124136/http://pacer.utm.edu/2926.htm |archivedate= April 27, 2006 |postscript= &lt;!--None--&gt; |archive-date= 27 April 2006 |access-date= 29 January 2017 |archive-url= https://web.archive.org/web/20060427124136/http://pacer.utm.edu/2926.htm |url-status= dead }} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://pacer.utm.edu/2926.htm |access-date=29 January 2017 |archive-date=27 April 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060427124136/http://pacer.utm.edu/2926.htm }}&lt;/ref&gt;

==== ထိုင်ဝမ် ====
[[Image:TAIPEI 101 in Valentine's Day.JPG|thumb|[[ထိုင်ပေ ၁၀၁]]မျှော်စင်ကို ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဗယ်လင်တိုင်းနေ့တွင် တွေ့မြင်ရပုံ]]
ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံတွင် ရိုးရာ [[:en:Qixi Festival|Qixi Festival]]၊ ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့နှင့် အဖြူရောင်နေ့ အားလုံးကို ဆင်နွှဲကြသည်။ သို့ပေမယ့်လည်း ကျင်းပပုံသည် ဂျပန်နိုင်ငံနှင့်ပြောင်းပြန် ဖြစ်သည်။ ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့တွင် ယောက်ျားလေးများက မိန်းကလေးများကို လက်ဆောင်ပေးရပြီး [[:en:White Day|အဖြူရောင်နေ့]]တွင် မိန်းကလေးများက ယောက်ျားလေးများကို ပြန်လှန်လက်ဆောင်ပေးကြသည်။&lt;ref name=yoshimura /&gt;

=== ဥရောပ ===
==== ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း ====
ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတွင် လူဦးရေ ထက်ဝက်လောက်ထက်နည်းသော လူတို့သည် သူတို့၏ ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့အတွက်  ကတ်များ၊ ပန်းများ၊ ချောကလက်များနှင့် လက်ဆောင်ပစ္စည်းများဝယ်ရန်အတွက် နှစ်စဉ် ယူရို ၁.၃ ဘီလီယံလောက် သုံးစွဲကြပြီး ခန့်မှန်း ၂၃ မီလီယံလောက်သော ကတ်များကို ပေးပို့ကြသည်။

==== ဖင်လန်နှင့် အက်စ်တိုးနီးယား ====
[[ဖင်လန်နိုင်ငံ]]တွင် ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့ကို ''ystävänpäivä'' ဟုခေါ်ပြီး ဘာသာပြန်ကြည့်မည်ဆိုပါက &quot;သူငယ်ချင်းများနေ့&quot;ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဤနေ့တွင် သီခြားတစ်စုံတစ်ယောက်ကို မဟုတ်ပဲ သူငယ်ချင်းများကို ပိုမိုသတိရစေဖို့ ဖြစ်သည်။ [[အက်စ်တိုးနီးယားနိုင်ငံ]]တွင်လည်း  ''sõbrapäev'' ဟုခေါ်ကာ ထိုကဲ့သို့ပဲ အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ &lt;ref name=&quot;s6brap2ev&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.folklore.ee/Berta/tahtpaev-valentinipaev.php|title=BERTA – Eesti rahvakalendri tähtpäevade andmebaas|work=folklore.ee}}&lt;/ref&gt;

==== ပြင်သစ် ====
ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် ရိုးရာအလျှောက် [[ရိုမန်ကတ်သလစ်|ကတ်သလစ်ဘာသာဝင်]]များ ဖြစ်သည့်အညီ ဗယ်လင်တိုင်းနေ့ကို &quot;[[:en:Saint Valentine|Saint Valentin]]&quot;အဖြစ် သိထားကြပြီး အခြားသော အနောက်နိုင်ငံများနည်းတူ ကျင်းပကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://travelfranceonline.com/valentines-day-saint-valentin-tradition/|title=Traditions in france for valentine's day celebration|last=|first=|date=2015-01-23|work=|newspaper=Culture x Tourism|language=en-US|access-date=2017-01-25|via=|accessdate=28 January 2017|archivedate=2 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170202020308/https://travelfranceonline.com/valentines-day-saint-valentin-tradition/}}&lt;/ref&gt;

==== ဂရိ ====
စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့( Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου) သည် ဂရိရိုးရာအရ ချစ်မှုရေးရာနှင့် မဆက်နွယ်ချေ။ အရှေ့တိုင်း အော်သိုဒေါ့ဘုရားကျောင်းတွင် ချစ်ခင်မြတ်နိုးသော လူသားတို့ကို ကာကွယ်ပေးသော  နောက်ထပ်သူတော်ဇင်တစ်ပါးဖြစ်သော [[:en:Hyacinth of Caesarea|Hyacinth of Caesarea]] (ပွဲတော်နေ့ ဇူလိုင် ၃) ရှိသေးသည်။ သို့သော် ၁၉၉၀ ခုနှစ်များနှောင်းပိုင်းထိ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် မကျင်းပကြသေးပေ။&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.cretegazette.com/2009-02/agios-yakinthos.php |title=Agios Yakinthos |date=February 1, 2009 |work=Crete Gazette |access-date=February 13, 2018}}&lt;/ref&gt; ထိုသို့ အားပြိုင်မှုရှိနေသာ ဂရိတွင် ရိုးရာသည် ကမ္ဘာတဝှမ်းပျံ့နှံ့ကျင်းပသော ဗယ်လင်န်တိုင်းပုံစံဖြင့် အားလုံးနီးပါး ကျင်းပနေကြပြီဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.grreporter.info/en/young_greeks_celebrate_valentines_day_home/6100 |title=Young Greeks celebrate Valentine's Day at home |date=February 14, 2012 |work=GR Reporter |access-date=February 13, 2018 |language=en-US |accessdate=23 February 2018 |archivedate=14 February 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180214073614/http://www.grreporter.info/en/young_greeks_celebrate_valentines_day_home/6100 }}&lt;/ref&gt;

==== ပေါ်တူဂီ ====
[[ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ]]တွင် &quot;Dia dos Namorados&quot; (ချစ်သူများနေ့ / စွဲမက်ခြင်းနေ့)အဖြစ် ဖော်ညွှန်းကြသည်။ အချို့သောနေရာတို့တွင် ချစ်သူချင်း လက်ဆောင်များလဲလှယ်ကြလေ့ရှိပြီး အချို့သောဒေသတို့တွင် အမျိုးသမီးများမှ အချစ်သင်္ကေတ အပြောက်အမွမ်းတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ပန်းထိုးထားသော ''lenço de namorados'' (&quot;ချစ်သူ့ ပုဝါ&quot;) များ လက်ဆောင်ပေးကြသည်။&lt;ref name=&quot;Poelzl2009&quot;&gt;{{cite book|last=Poelzl|first=Volker|title=CultureShock! Portugal: A Survival Guide to Customs and Etiquette|url=https://books.google.com/books?id=cRqJAAAAQBAJ&amp;pg=PA174|accessdate=14 February 2018|date=15 October 2009|publisher=Marshall Cavendish International Asia Pte Ltd|isbn=9789814435628|page=174}}&lt;/ref&gt;

==== စကင်ဒီနေဗီးယား ====
[[ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ|ဒိန်းမတ်]]နှင့် [[နော်ဝေးနိုင်ငံ]]တို့တွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ရက်နေ့ကို ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတွင် ကျင်းပသကဲ့သို့ ကျင်းပကြပြီး ''Valentinsdag'' ဟုခေါ်ဆိုကြသည်။&lt;ref name=&quot;Skandiblog&quot;&gt;{{Cite web |url=http://skandihome.com/skandiblog/inspiration/valentines-day-the-scandinavian-way/ |title=Valentine’s Day the Scandinavian way |last=Ripa |first=Ellen |date=February 6, 2017 |website=Skandiblog |language=en-US |publisher=Skandihome |access-date=February 13, 2018 |archive-date=14 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180214073458/http://skandihome.com/skandiblog/inspiration/valentines-day-the-scandinavian-way/ }}&lt;/ref&gt; [[ဆွီဒင်နိုင်ငံ]]တွင်တော့ ''Alla hjärtans dag'' (&quot;All Hearts' Day&quot;) ဟုခေါ်ဆိုကြပြီး သိပ်ပြီးပေါ်ပေါ်လွင်လွင် ကျင်းပကြသော ပွဲတစ်ခုတော့ မဟုတ်ကြပေ။ ၂၀၁၆ ခုနှစ် တိုင်းတာကောတ်ယူချက်များအရ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းထက်နည်းသော အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးတို့သာလျှင် သူတို့ချစ်သောသူများအတွက် လက်ဆောင်ဝယ်ပေးရန် စီစဉ်ထားကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.statista.com/statistics/650924/survey-on-valentine-s-day-celebration-traditions-in-sweden-by-gender/ |title=Sweden: Valentine's Day celebration traditions by gender 2016 |website=Statista |language=en |access-date=February 13, 2018}}&lt;/ref&gt; ထိုပွဲတော်နေ့သည် ၁၉၆၀ ခုနှစ်များလောက်ကတည်းက ရှိခဲ့သည် ဆိုရပေမည် ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Skandiblog&quot;/&gt;   

==== စပိန် ====
[[စပိန်နိုင်ငံ]]တွင် ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့ကို &quot;[[:en:Saint Valentine|San Valentín]]&quot; သိကြပြီး ယူကေမှာ ကျင်းပသကဲ့သို့ပင် ကျင်းပကြသည်။

==== ဝေလပြည် ====

== ကိုကား ==
{{reflist|2}}


{{မြန်မာ့ ရာသီ}}

[[Category:သမိုင်း]]
[[Category:ယဉ်ကျေးမှု]]
[[Category:နေ့ထူးနေ့မြတ်များ]]</text>
      <sha1>gam8gf5mn7sg9835fd479mxmp3nl0p0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂျိန်ဖော့</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7651</id>
    <redirect title="ဂျိန်းဖော့လူမျိုး" />
    <revision>
      <id>1030474</id>
      <parentid>214154</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T13:17:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1972</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ဂျိန်းဖော့လူမျိုး]] သို့ ပြန်ညွှန်းနှစ်ထပ်ဖြစ်နေသည်ကို ပြင်နေသည်</comment>
      <origin>1030474</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65" sha1="86y74r3gshgdkp224iv7gpmzl9z67t4" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ဂျိန်းဖော့လူမျိုး]]</text>
      <sha1>86y74r3gshgdkp224iv7gpmzl9z67t4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တပ်မတော် (ရေ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8519</id>
    <revision>
      <id>1030629</id>
      <parentid>1030462</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T08:38:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lando278</username>
        <id>119167</id>
      </contributor>
      <comment>add 771 772 and 772 corvette anawyatha class</comment>
      <origin>1030629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="101268" sha1="3a65ei0egz38h7qznau9g3mm0f1bqsr" xml:space="preserve">{{Infobox military unit
|unit_name = တပ်မတော် (ရေ)
|image = {{ubl|[[File:Emblem of the Myanmar Navy.svg|frameless|250px]]|တပ်ဖွဲ့တံဆိပ်
----
[[File:Arm Badge or Shoulder Sleeve of Myanmar Navy.svg|frameless|200px]]|လက်ရုံးအမှတ်အသားတံဆိပ်}} 
|image_size = 
|caption =
|dates = ၁၉၄၇ – လက်ရှိ
|start_date = {{Start date and age|1947|12|24|df=yes|p=yes}}
|country = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
|allegiance =
|branch = [[ရေတပ်]]
|type = 
|role = နိုင်ငံ့ရေပိုင်နက် ကာကွယ်ရေး၊ ရေကြောင်းစစ်ဆင်ရေး
|size = ၁၉,၀၀၀ ဦး&lt;ref name=&quot;Irrawaddy2024&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/arakan-army-exposes-myanmars-naval-weaknesses.html|title=Arakan Army Exposes Myanmar's Naval Weaknesses|author=Moe Sett Nyein Chan|date=1 March 2024|website=The Irrawaddy|access-date=17 September 2024}}&lt;/ref&gt;
|command_structure = {{Armed forces|မြန်မာနိုင်ငံ}}
|garrison = ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ရေ)၊ စစ်ရုံး၊ [[နေပြည်တော်]]။
|garrison_label = ဌာနချုပ်
|equipment =
|equipment_label =
|nickname = ရေတပ်၊ နေဗီ၊ ရွိုင်ရယ် နေဗီ။
|motto = {{ubl|''&quot;လှေခွက်ချည်းကျန် အလံမလှဲ&quot;'' ၊|''&quot;မြန်မာ့ပင်လယ် ဒို့ကာကွယ်&quot;'' ၊|''&quot;ပိုင်နက်ပင်လယ် ဒို့ကာကွယ်&quot;'' ။}} 
|colors = {{Color box|#000080}}{{Color box|#FFFFFF}}{{Color box|#000000}} ရေတပ်နက်ပြာ၊ အဖြူ၊ အနက်{{Small|''(Navy Seals အထူးတပ်ဖွဲ့)''}}
|colors_label = 
|march = 
|mascot = 
|battles = 
|anniversaries = ဒီဇင်ဘာ ၂၄
|decorations =
|battle_honours =
|commander1_label = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|commander1 = {{flagicon image|Flag of the Commander-in-Chief of Defence Services (Myanmar).svg}} [[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်]]
|commander2_label = ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး
|commander2 = {{Flagicon image|Flag of the Ministry of Defense (Myanmar).svg|size=25px}}  [[တင်အောင်စန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်ဆန်း]]
|commander3_label = [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]]
|commander3 = {{flagicon image|Commander in Chief (Navy) flag of Myanmar.svg}} ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထိန်ဝင်း]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cw9yrgg7y17t|title=ဗိုလ်ချုပ်ထိန်ဝင်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ) ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄}}&lt;/ref&gt; 
|commander4_label = စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ရေ)
|commander4 = {{flagicon image|Myanmar Navy Vice-Admiral Flag.svg}} ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အေးမင်းထွေး
|commander5_label = အင်ဂျင်နီယာဌာနမှူး &lt;!-- Insignia --&gt;
|commander5 = {{flagicon image|Myanmar Navy Vice-Admiral Flag.svg}} ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အောင်သူစိုး
|identification_symbol = [[Image:Naval Ensign of Myanmar.svg|border|200px]]
|identification_symbol_label = ရေတပ်အလံတော်
|identification_symbol_2 = [[Image:Myanmar Navy commissioning pennant.svg|199px]]
|identification_symbol_2_label = တပ်တော်ဝင်အလံ
|identification_symbol_3 = [[Image:Naval Ensign of Burma (1948-1974).svg|border|200px]]
|identification_symbol_3_label = ရေတပ်အလံတော်ဟောင်း (၁၉၄၈–၁၉၇၄)
|identification_symbol_4 = [[Image:Naval Ensign of Burma (1974–1994).svg|border|200px]]
|identification_symbol_4_label = ရေတပ်အလံတော်ဟောင်း (၁၉၇၄–၁၉၉၄)
&lt;!-- Aircraft --&gt;
}}

ယနေ့ခေတ် '''တပ်မတော် (ရေ)''' သည် မြန်မာ့ [[တပ်မတော်]] တွင် ပါဝင်ပြီး [[ရေတပ်]]ဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ အမျိုးသမီး၊ အမျိုးသား စစ်မှုထမ်းအင်အား ၁၉၀၀၀ ခန့်ဖြင့်အမှုထမ်းလျက်ရှိသည်။ ယနေ့အချိန်တွင် တပ်မတော် (ရေ) သည် စစ်ရေယာဉ်ပေါင်း ၂၂၇ စီးဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;https://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.php?country_id=myanmar&lt;/ref&gt; ၁၉၈၈ ခုနှစ်မတိုင်မှီခန့်  ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုများ နိုမ်နှင်းရာတွင် မြန်မာ့တပ်မတော် ရေ ၏ထင်ရှားသော အခန်းကဏ္ဍမှာ အခြား တပ်နှင့် လေတပ် များထက်စာလျှင် အလွန်နည်းပါးလှသည်။ တပ်မတော်ရေသည် နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးအတွက် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍတွင် ယခင်အချိန်ရော ယခုကာလအထိတည်ရှိနေသည့်အတွက်ကြောင့် မကြာသေးမီကာလကပင် မြန်မာ့ရေပိုင်နက်ခြိမ်ခြောက်မှုများကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ထပ်မံတိုးချဲ့တည်ဆောက်ထားခဲ့သည်။ တပ်မတော် (ရေ)၏ ဆောင်ပုဒ်မှာ “မြန်မာ့ပင်လယ် ဒို့ကာကွယ်” ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;https://news-eleven.com/article/64612&lt;/ref&gt;

==သမိုင်း==

===ကိုလိုနီခေတ် မတိုင်မီ===
[[File:An account of an embassy to the kingdom of Ava 00493-s.gif|thumb|231x231px|၁၇၉၅ ခုနှစ် မြန်မာဘုရင့်စစ်ရေယာဉ် |alt=]]မြန်မာဘုရင့်ရေတပ်တော်တွင် မြစ်အတွင်းတိုက်ခိုက်ရေးရေယာဉ်များ အဓိကပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့၏ အဓိကတာဝန်များမှာ [[ဧရာဝတီမြစ်]]ကြောင်းအား ထိန်းချုပ်ထားရန်ဖြစ်ပြီး ရှေ့တန်းစစ်သည်များအား တင်ဆောင်လာသော သင်္ဘောများကို ကာကွယ်ပေးရန်အတွက်ဖြစ်သည်။  ယင်းစစ်သင်္ဘောများသည် သေနတ်ကိုင်တပ်သား ၃၀ နှင့်အထက် တင်ဆောင်နိုင်ပြီး ၆-၁၂ ပေါင်ဒါ အမြောက်မြားတပ်ဆင်ထားသည်။ ၁၈ ရာစုအလယ်ခန့်တွင် ရေတပ်တော်သည် ဥရောပနှင့်အခြားလူမျိုးများပါသည့် ပင်လယ်ပျော်သင်္ဘောနှင့် ဥရောပနှင့်အခြားနိုင်ငံခြား သင်္ဘောသားများထံမှ နည်းနာများကို သင်ယူဆည်းပူးလေ့လာပြီး ယိုးဒယား၊ ရခိုင်တိုက်ပွဲများအတွက် စစ်သည်တော်များ ပို့ဆောင်ရန် အသုံးချခဲ့သည်။
[[ဖိုင်:Burmese man-of war, captured by the Hermes - ILN 1852-0626-0009.jpg|thumb|၁၉ ရာစု မြန်မာဘုရင့်စစ်ရေယာဉ်]]
ထိုအချိန်က ရခိုင်နှင့် မွန်တို့သည် ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသများတွင် နေထိုင်သည့်အလျောက် ယင်းတို့၏ စစ်သင်္ဘောများ၊ တိုက်ခိုက်ရေးနည်းပညာများသည် မြစ်အတွင်း၌သာအတွေ့အကြုံရှိသော မြန်မာတပ်များ၏ သင်္ဘောများထက် သာသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

===တိုက်ပွဲများနှင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်===

မြန်မာ့ ရေတပ်ကို ၁၉၄၀ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့တပ်မတော် ရေ အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော်လည်း အလွန်သေးငယ်၍ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]အတွင်းတွင် ဗြိတိသျှ မဟာမိတ်တို့နှင့် ပူးပေါင်း၍ ဖက်ဆစ်ဂျပန်ကို ခုခံတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

=== ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးကာလ ===
[[File:HMS Fal 1943 IWM FL 10071.jpg|thumb|230x230px|[[စစ်ရေယာဉ် (မေယု)]]]]
၁၉၄၇ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလအတွင်းတွင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် ရေတပ်ကို လူ ၇၀၀ ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပထမတွင် သင်္ဘောအုပ်စုမှာ အနည်းငယ်သာ ပါဝင်သော်လည်း ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးအတွက်  ဗြိတိသျှတော်ဝင်ရေတပ်၏ အစီအစဉ်အရ သင်္ဘောအချို့ကို လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။ ထိုအထဲတွင် UBS Mayu ([[စစ်ရေယာဉ် (မေယု)]]) မြစ်အမျိုးအစားဖရီးဂိတ်စစ်ရေယာဉ် နှင့်  အမြောက်တက်ဆင်ထားသည့် ကမ်းတက်ရေယာဉ် လေးစင်းပါဝင်သည်။ ၂၅ပေါင်ဒါ(၈၈မီလီမီတာ) ၂လက်နှင့် ၂ပေါင်ဒါ (၄၄ မီလီမီတာ) အမြောက်မြား တပ်ဆင်ထားသည့် ထိုကမ်းတက်ရေယာဉ်များကို အထောက်အကူပြု(သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး+လက်နက်ကြီးပစ်ကူပေးနိုင်ရန်)စစ်ရေယာဉ်များအြဖစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။

၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၅ရက်၊ မွန်းတည့် ၁၂ နာရီတွင် ဗြိတိသျှ တော်ဝင်ရေတပ် မတော်က စစ်ရေယာဉ် (မေယု)ကို မြန်မာနိုင်ငံ‎ အရန်တော်ဝင်ရေတပ်သို့ အခမ်းအနားဖြင့် လွှဲပြောင်းပေး အပ်ခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်စဉ်က ဗြိတိသျှ အစိုးရကိုယ်စား စစ်ရေယာဉ်မှူးဖြစ်သူ ဗိုလ်မှူး မစ်ချယ်လ်က လွဲပြောင်းပေး အပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ယင်းအခမ်းအနားသို့ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဖြစ်သူ [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း‎]] ကိုယ်တိုင် တက်ရောက်ပြီး ဂုဏ်ပြုတပ်ဖွဲ့ကို စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ရေယာဉ်ကို မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စား လက်ခံခြင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ပထမဆုံး စစ်ရေယာဉ်မှူးမှာ ဗိုလ်မှူးခင်မောင်ဘို ဖြစ်သည်။

=== ၁၉၅၀ ခုနှစ်များ ===

၁၉၅၀ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၅၁ ခုနှစ်အတွင်းတွင်  [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]သည် နှစ်ဖက် စစ်ရေးနားလည်မှုအစီအစဉ်အရ ကမ်းရိုးတန်းစောင့် သင်္ဘော ၁၀ စင်း ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စုအစိုးရ၏ ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှု ပေါင်းစုံကို နှိမ်နင်းရာ တိုက်ပွဲများအတွင်းတွင် တပ်မတော်ရေသည် အဓိကနေရာမှ လုပ်ရှားခဲ့သည်။ တပ်မတော်ရေသည်  ခုခံရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးတာဝန်များ၊ အစောင့်အရှောက်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများ သယ်ယူရေး၊ စစ်သည်များသယ်ယူရေးများနှင့် လိုအပ်လျှင်  ပစ်ကူများပေးရေးတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ [[ဧရာဝတီ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ]]များနှင့် ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်သော [[မော်လမြိုင်မြို့]]ကို ကရင်သောင်းကျန်သူတို့ သိမ်းပိုက်ထားချိန်တွင် တပ်မတော်ရေ၏ အဓိက တာဝန်ယူ လှုပ်ရှားမှုကြောင့်သာ သက်သာရာ ရခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီး ကာလတစ်လျှောက်လုံးတွင် တပ်မတော်ရေ၏ ကင်းလှည့်ရေယာဉ်တစ်စင်းသည်သာ ကရင်သောင်းကျန်းသူများဘက်သို့ ဘက်ပြောင်းပူးပေါင်းခဲ့သည်မှ အပ မြန်မာ့တပ်မတော်ရေသည် အရေးကြီးသည့် ကုန်းတွင်းပိုင်း ရေကြောင်းလမ်းများတွင် ကြီးမားသော အတားအဆီး မရှိဘဲ ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Hugh Tinker, Union of Burma, p.325&lt;/ref&gt; 

၁၉၅၆-၅၇ ခုနှစ်အတွင်းတွင် တန်ချိန် ၅၀ ရှိသည့်  မော်တာတော်ပီဒို/မော်တာ စက်သေနတ်တပ် အဖြစ်ပြောင်းလဲအသုံးပြုနိုင်သော Saunders-Roe Dark class အမျိုးအစား ကမ်းရိုးတန်းစောင့် ကင်းလှည့်ရေယာဉ် ငါးစင်း၊ တန်ချိန် ၁၀၄၀ ရှိ Algerine class minesweeper အမျိုးအစား မိုင်းရှင်းရေယာဉ်အဟောင်း တို့ကို ဗြိတိသျှတို့ထံရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၅၀-၆၀ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် PGM အမျိုးအစား ကမ်းရိုးတမ်းစောင့် ကင်းလှည့်ရေယာဉ် ခြောက်စင်း၊ CGC အမျိုးအစား ကမ်းရိုးတန်းစောင့် ကင်းလှည့်ရေယာဉ် ၇ စင်း ကို တပ်မတော်ရေသို့ ရောင်းချပေးခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်အလယ်ပိုင်းတွင် အမေရိကန်ရေတပ်၏ တန်ချိန် ၆၄၀  PCE-827 class တိုက်ခိုက်ရေးရေယာဉ် နှင့် တန်ချိန် ၆၅၀ Admirable class minesweeper အမျိုးအစား မိုင်းရှင်ရေယာဉ်တို့ကို ရရှိခဲ့ပြီး ၎င်းယာဉ်များသည် ၁၉၄၀ ခုနှစ်အလယ်ခန့် တပ်တော်ဝင်အသုံးပြုထားသော ယာဉ်အဟောင်းများဖြစ်သည်။ ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့တပ်မတော်သို့ မြစ်တွင်း ကမ်းရိုးတန်းစောင့်ရေယာဉ်ငယ် ၆ စင်းတို့ကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ယူဂိုဆလားဗီးယားထံမှ Y-301 အမျိုးအစား စက်သေနတ်တပ် ရေယာဉ် ၁၀ စီးအပြင် Michao အမျိုးအစား ကမ်းရိုးတန်းစောင့်ကင်းလှည့်ရေယာဉ် ၂၅ စီးရရှိခဲ့သည်။

=== ၁၉၆၀ ခုနှစ်များ ===
[[File:Burmese Navy visit to Indonesia, Jalesveva Jayamahe, p198.jpg|thumb|အင်ဒိုနီးရှားရောက် မြန်မာ့ရေတပ်သားများ (၁၉၆၀ ခုနှစ်)]]
မြန်မာ့တပ်မတော်ရေသည် [[ယူဂိုဆလားဗီးယားနိုင်ငံ]] အကူအညီဖြင့် စစ်ရေယာဉ်များ ကိုယ်တိုင် ထုတ်လုပ်နိုင်ရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ တွင် တန်ချိန် ၄၀၀ ရှိ နဝရတ် အမျိုးအစား ကော်ဗတ် ရေယာဉ်နှစ်စင်းကို ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး တပ်မတော်တွင် အမှုထမ်းစေခဲ့သည်။ လက်နက်အနေဖြင့် ၂၅ပေါင်ဒါ အမြောက် နှင့် ၄၀ မီလီမီတာ ဘိုဖော်စ် လေယာဉ်ပစ်အမြောက်တို့ တပ်ဆင်ထားသည်။ မြန်မာသင်္ဘောကျင်းများမှ ကမ်းရိုးတန်းစောင့် ရေယာဉ်ငယ် အချို့နှင့် ကမ်းတက်ရေယာဉ်အချို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ကမ်းတက်ရေယာဉ်နှင့် အရန်သင်္ဘောများကို အော်လီကွန် ၂၀ မီလီမီတာ အမြောက်မြား၊ ၄၀ မီလီမီတာ လေယာဉ်ပစ်အမြောက်မြား နှင့် စက်သေနတ်ကြီးများကို တပ်ဆင်ထားသည်။&lt;ref&gt;Janes Fighting Ships 1997-98 p.82&lt;/ref&gt;

=== ၁၉၇၀ ခုနှစ်များ ===

တပ်မတော်ရေ၏ စစ်အင်အားတို့ချဲ့မှုသည် ၁၉၅၀ ခုနှစ်နှင့် ၆၀ အကြားတွင် အလွန်လျင်မြန်သော်လည်း ယာဉ်အအိုအဟောင်းများ၏ ပျက်စီး ယိုးယွင်းမှုများကြောင့် အရှိန်အဟုန်နှေးကွေးလာခဲ့ရပြီး  ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် မဆလ အစိုးလက်ထက် ရေတပ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးမတိုင်မီအထိ ဖြစ်သည်။ 

=== ၁၉၈၀ ခုနှစ်များ ===
၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် [[ဩစတြေးလျနိုင်ငံ]]မှ Carpentaria  အမျိုးအစား ကမ်းနီး ကင်းလှည့်ရေယာဉ် ခြောက်စင်း၊ စင်ကာပူနိုင်ငံမှ ၁၂၈ တန် Swift အမျိုးအစား ကမ်းရိုးတန်း ကင်းလှည့် ရေယာဉ် ၃ စီး၊ ဒိန်းမတ်နိုင်ငံလုပ် ၃၈၅ တန် Ospery အမျိုးအစား ကမ်းဝေး ကင်းလှည့်ရေယာဉ် ၃ စီးတို့ ရရှိခဲ့သည်။ Swift နှင့် Ospery အမျိုးအစား သင်္ဘောများသည် ၄၅၀၀ မိုင်နှင့် ၁၈၀၀ မိုင်ခန့် အသီသီးရောက်ရှိနိုင်ပြီး အော်လီကွန် ၂၀ မီလီမီတာ အမြောက်မြားနှင့် ၄၀မီလီမီတာ လေယာဉ်ပစ် အမြောက်မြား တပ်ဆင်ထားသည်။ ၁၉၈၀ ပြည့်လွန် အစောပိုင်းနှစ်များတွင် တပ်မတော်ရေသည် US PGM အမျိုးအစား ကင်းလှည့်ရေယာဉ်ကို အခြေခံ၍ ၁၂၈ တန် PGM အမျိုးအစား ကင်းလှည့်ရေယာဉ် ၃ စင်း တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုသင်္ဘောတိုင်းတွင် ၄၀ မီလီမီတာ လေယာဉ်ပစ်အမြောက် နှစ်လက်နှင့် ၁၂.၇ မီလီမီတာ စက်သေနတ်ကြီး ၂ ခုတို့ တပ်ဆင်ပေးထားသည်။

=== ၁၉၉၀ ခုနှစ်များ ===

မြန်မာ့တပ်မတော်ရေသည် ဒုံးတပ် အစောင့်ရေယာဉ် ၆ စီးနှင့် ရေငုပ်သင်္ဘောဖျက် သင်္ဘော ၁၀ စင်းတို့ကို တရုတ်ထံမှ ဝယ်ယူခဲ့သည်။ တပ်မတော် ရေသည် ၇၇ မီတာ ကော်ဗတ် ရေယာဉ် နှစ်စင်း(771 နှင့် 772) နှင့် အမြန်သွားတိုက် ရေယာဉ် လေးစင်း(551-554) တို့ကို ၁၉၉၈ ခုနှစ်ကတည်းက တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည်။

=== ၂၀၀၀ ခုနှစ်များ ===

==== နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်း ====

၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော [[နာဂစ်မုန်တိုင်း]]ကြောင့် တပ်မတော်ရေယာဉ် ၂၅ စီးခန့် နစ်မြုပ်ခဲ့ရပြီး စစ်သားအချို့နှင့် မိသားစုဝင်များပျောက်ဆုံး သို့မဟုတ် သေဆုံးခဲ့ရသည်ဟု စာရင်းပြုစုခဲ့သည်။ အရာရှိ ၃၀ ခန့်နှင့် အမှုထမ်းပေါင်း ၂၅၀ ခန့် ပျောက်ဆုံးခဲ့ကြောင်း ကြေညာထားပြီး ဟိုင်းကြီးကျွန်းရှိ ပမ္မဝတီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်၊ ဗိုလ်တထောင် သန်လျက်စွန်းရှိ ဧရာဝတီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ် နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေမြို့ရှိ ဓညဝတီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်တို့၏ကွပ်ကဲမှုအောက်၌ရှိသော စစ်ရေယာဉ် ၂၅ စင်းသည် မုန်တိုင်းကြောင့် ပျက်စီးခဲ့ရသည်။

=== ၂၀၁၀ ခုနှစ်များ ===
မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် အမေရိကန်၏ နိုင်ငံတကာ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေဖြင့် အမေရိကန်စစ်ရေယာဉ် USS Bonhomme Richard (LHD-6) သည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ၂၀၁၃ ခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် လာရောက်လည်ပတ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20181226035219/https://www.mmtimes.com/national-news/6684-the-evolving-role-of-myanmar-s-navy.html&lt;/ref&gt;[[File:Myanmar officer tour USS Bonhomme Richard. (8202185315).jpg|thumb|မြန်မာ့တပ်မတော်ရေ အရာရှိများ အမေရိကန်စစ်ရေယာဉ်ကို လာရောက်လည်ပတ်စဉ် (၂၀၁၃ ခုနှစ်)|alt=]]
၂၀၁၄ ခုနှစ်မှစတင်၍ စစ်ရေယာဉ်တပ်ပေါင်းစု ပင်လယ်ပြင်စစ်ဆင်မှုလေ့ကျင့်ခန်း (Combined Fleet Exercise -Sea Shield)ကို နှစ်စဉ်လုပ်ဆောင်ပြီး စစ်ရေယာဉ်မျိုးစုံ နှင့် ရဟတ်ယာဉ်များ၊ အထူးစစ်ဆင်ရေးတပ်ဖွဲ့ (NAVY SEALs) တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၊ အရာရှိ၊ စစ်သည်အင်အား ၁၄ဝဝ ကျော် နှစ်စဉ်ပါဝင်လေ့ကျင့်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;http://www.moi.gov.mm/?q=news/1/04/2017/id-14239&lt;/ref&gt;
[[File:2015.10.20.부산국제 조선 해양 대제전 국제 해양 방위산업전 22153969379 9e05ae203c o.jpg|thumb|မြန်မာ - တောင်ကိုရီးယား ရေတပ်ဦးစီးချုပ်များ တွေ့ဆုံစဉ် (၂၀၁၇ ခုနှစ်)]]
၂ဝ၁၆ ခုနှစ်မှ စ၍ တပ်မတော်နယ်လှည့် အထူးကုဆေးအဖွဲ့ များပါဝင်သော တပ်မတော်ပင်လယ်သွား ဆေးရုံသင်္ဘော(သံလွင်) ဖြင့် မြန်မာ့ပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်း ဒေသများရှိ ဒေသခံပြည်သူများအား ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိရာ ၂၀၁၈ ခုနှစ်ဒီဇင်ဘာလထိ ဒေသခံပြည်သူစုစုပေါင်း ၈၁ဝ၅၃ ဦး တို့ကို ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု လုပ်ငန်း များ ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ခဲ့ပြီး ဆေးရုံ သင်္ဘောပေါ်ရှိ သားဖွားခန်း၌ ကိုယ်ဝန်ဆောင် မိခင် ၁၁ ဦးအား အောင်မြင်စွာ မွေးဖွား ကုသပေးနိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://cincds.gov.mm/node/1260 |accessdate=25 December 2018 |archivedate=21 December 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181221002828/http://www.cincds.gov.mm/node/1260 }}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၈ ခုနှစ် တွင် မြစ်တွင်းသွား ဆေးရုံသင်္ဘော(ရွှေပုစွန်) သည် ရေဘေးအန္တရာယ်ကျရောက်လျက်ရှိသော [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး|ဧရာဝတီတိုင်း ဒေသကြီး]] အတွင်း လှည့်လည်၍ ဆေးကုသပေးနိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;http://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/9/08/2015/id-27318&lt;/ref&gt;
[[ဖိုင်:Myanmar UMS King Sin Phyu Shin (F14) during Milan 2018 exercise.jpg|thumb|၂၀၁၈ ခုနှစ် မီလန် စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှု၌ တွေ့ရသော မြန်မာ့စစ်ရေယာဉ် ဆင်ဖြူရှင် ('''F14''')]]
ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်တွင် ကျင်းပသည့် အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာရေတပ်လေ့ကျင့်မှု ၂၀၁၈ တွင် မြန်မာရေတပ်က ပါဝင်ခဲ့သည်။ မြန်မာဘက်မှ ရေယာဉ်များတွင် ကျန်စစ်သား-အတန်းအစား  ဖရီးဂိတ်စစ်ရေယာဉ် [[စစ်ရေယာဉ် ဆင်ဖြူရှင်]] (F-14) နှင့် ကမ်းလွန်ကင်းလှည့်ရေယာဉ် [[စစ်ရေယာဉ် အင်းလေး]] UMS Inle နှင့် အိန္ဒိယဘက်ခြမ်းတွင် ရေငုပ်သင်္ဘော တိုက်ခိုက်ရေးစစ်ရေယာဉ် corvette INS Kamorta, Shivalik (Project 17) တို့ ပါဝင်ကြောင်း၊ ဖရီးဂိတ်စစ်ရေယာဉ် INS Sahyadri နှင့် Type 877EKM Kilo-class ရေငုပ်သင်္ဘောတစ်စင်း၊ ရဟတ်ယာဉ်တစ်စင်းနှင့် အဆင့်မြင့်လေယာဉ်နှစ်စင်းတို့နှင့်အတူ။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် မြန်မာရေတပ်၏ စစ်ရေယာဉ် ကျန်စစ်သား သည် ဒေသတွင်း သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် ရေကြောင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးတက်စေရန်အတွက် ပထမဆုံး အမေရိကန်-အာဆီယံ ရေကြောင်းလေ့ကျင့်မှု US-Asean Maritime Exercise (AUMX) တွင် ပါဝင်ခဲ့ပါသည်။&lt;ref&gt;https://www.bangkokpost.com/thailand/general/1741184/first-us-asean-naval-exercise-begins&lt;/ref&gt;[[ဖိုင်:6th Indo-Myanmar Coordinated Patrol concludes at Coco Islands (3).jpg|thumb|မြန်မာ့တပ်မတော်ရေ  ပင်လယ်ပြင်စစ်ဆင်မှုလေ့ကျင့်ခန်း (၂၀၁၈ ခုနှစ် ကိုကိုးကျွန်း)]]မြန်မာရေတပ်သည် ဒေသတွင်း ရေတပ်များနှင့် ဆက်ဆံရေးကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ၎င်းသည် တော်ဝင်ဩစတြေးလျရေတပ်၊ တရုတ်ရေတပ်နှင့် အိန္ဒိယရေတပ်ကဲ့သို့သော ဒေသတွင်းမှ ရေတပ်များ လာလည်ပတ်ခြင်းကို လက်ခံကျင်းပလျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;https://en.qdnd.vn/military/intl-relations-and-cooperation/vietnamese-vessel-visits-myanmar-504421&lt;/ref&gt; အလားတူ မြန်မာရေတပ်သင်္ဘောများသည် ဗီယက်နမ်၊ ထိုင်းနှင့် စင်ကာပူတို့ အပါအဝင် ဒေသတွင်း နိုင်ငံရေတပ်များသို့ သွားရောက် လည်ပတ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;https://www.bangkokpost.com/world/336841/myanmar-ships-back-to-thailand-in-18-years&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www2.irrawaddy.com/article.php?art_id=23201 |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |access-date=24 September 2023 |archive-date=27 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220127185100/https://www2.irrawaddy.com/article.php?art_id=23201 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(‌ရေ)များ==

#ရေတပ် ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးခင်မောင်ဘို (၁၉၄၈ - ၁၉၅၂ ခုနှစ်)
#ရေတပ် ဗိုလ်မှူးချုပ် သန်းဖေ (ရေ-၁၀၀၁)(၁၉၅၂ - ၁၉၆၂ ခုနှစ်)
#ရေတပ် ဗိုလ်မှူးချုပ် သောင်းတင် (ရေ-၁၀၂၅)(၁၉၆၂ - ၁၉၇၄ ခုနှစ်)
#ရေတပ် ဗိုလ်ချုပ် ချစ်လှိုင် (ရေ-၃၀၁၁)(၈-၃-၁၉၇၄ မှ ၁၆-၁၀-၁၉၈၀ ခုနှစ်)
#ရေတပ် ဗိုလ်ချုပ် မောင်မောင်ဝင်း (၁၉၈၀ - ၁၉၈၅ ခုနှစ်)
# ရေတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်ခင် (ရေ-၁၀၃၈) (၁၉၈၅ - ၁၉၉၂ ခုနှစ်) 
# ရေတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းညွန့် (၁၉၉၂ - ၁၉၉၅ ခုနှစ်)
# ရေတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အေး (၁၉၉၅ - ၁၉၉၇ ခုနှစ်)
# ရေတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်သိန်း (ရေ-၁၀၈၇)(စတသ-၃)(၁၉၉၇ - ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်)
# ရေတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကြည်မင်း (ရေ-၁၁၀၇)(စတသ-၆)(၂၀၀၀ - ၂၀၀၄ ခုနှစ်)
# ရေတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[စိုးသိန်း]] (ရေ-၁၁၈၁)(စတသ-၁၁)(၂၀၀၄ - ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ)
# ရေတပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဉာဏ်ထွန်း၊ ဦး|ဉာဏ်ထွန်း]] (ရေ-၁၁၉၆)(စတသ-၁၆)(၁-၆-၂၀၀၈ ခုနှစ် မှ ၁၅-၈-၂၀၁၂ ခုနှစ်)
# ရေတပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ သက်ဆွေ (ရေ-၁၂၈၂)(စတသ-၂၂)(၁၆-၈-၂၀၁၂ ခုနှစ် မှ ၁၂-၈-၂၀၁၅ ခုနှစ်)
#ရေတပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] (ရေ-၁၂၈၇)(စတသ-၂၃) (၁၃-၈-၂၀၁၅ ခုနှစ် မှ ၃-၂-၂၀၂၁ ခုနှစ်)
# ရေတပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မိုးအောင်|မိုး​အောင်]] (ရေ-၁၃၇၄)(စတသ-၂၈)(၄-၂-၂၀၂၁ ခုနှစ် မှ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ ခုနှစ် )
# ရေတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဇွဲဝင်းမြင့်]] (ရေ-၃၄၇၄)(စတသ-၃၂)(ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄  – ဇူလိုင် ၂၀၂၄ )
# ရေတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထိန်ဝင်း]] (စတသ-၂၉)(ဇူလိုင် ၂၀၂၄  – လက်ရှိ )

==ရာထူးအဆင့် နှင့် အဆောင်အယောင်များ==
{{main|တပ်မတော် (ရေ)၏ ရာထူးအဆင့်များနှင့် အဆောင်အယောင် တံဆိပ်များ}}

===ပြန်တမ်းဝင် အရာရှိများ===
{| style=&quot;border:1px solid #8888aa; background-color:#f7f8ff; padding:5px; font-size:95%; margin: 0px 12px 12px 0px;&quot;
{{Ranks and Insignia of Non NATO Armed Forces/OF/Blank}}
{{Ranks and Insignia of Non NATO Navies/OF/Myanmar}}
|}

===အခြားအဆင့်များ===
{| style=&quot;border:1px solid #8888aa; background-color:#f7f8ff; padding:5px; font-size:95%; margin: 0px 12px 12px 0px;&quot;
{{Ranks and Insignia of Non NATO Navies/OR/Blank}}
{{Ranks and Insignia of Non NATO Navies/OR/Myanmar}}
|}


==ဖွဲ့စည်းပုံ==

=== အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ထောက်ပံ့ရေးယူနစ်များ ===
* ရေတပ် ဗျုဟာစစ်ရေယာဉ်စုကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ရေ)၊ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန (နေပြည်တော်) (ကက(ရေ))
* ဗျူဟာမြောက် ရေတပ်ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (နေပြည်တော်)
* [[ရေတပ် လေ့ကျင့်ရေးဌာနချုပ်|ရေတပ်လေ့ကျင့်ရေးဌာနချုပ်]]  (ဆိပ်ကြီးခနောင်တို)
* [[ရေတပ် သင်္ဘောကျင်းဌာနချုပ်|ရေတပ်သင်္ဘောကျင်းဌာနချုပ်]] (သန်လျင်)
* ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များ
* [[ရေတပ် ဗျုဟာစစ်ရေယာဉ်စု|ရေတပ်ဗျုဟာ စစ်ရေယာဉ်စုများ]] (ရဗစ)
* ရေတပ် တပ်ရင်းများ
* အထူးတပ်ဖွဲ့   

==== ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များ ====

===== [[ဧရာဝတီ ရေတပ် စခန်းဌာနချုပ်|ဧရာဝတီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်]] (ဧရခ) =====

* ဌာနချုပ် (သန်လျက်စွန်း၊ ရန်ကုန်)
* သံလျင်ရေတပ်စခန်း
* သီလဝါ ရေတပ်စခန်း
* ကိုကိုးကျွန်းအခြေစိုက်စခန်း (ရေတပ်ရေဒါယူနစ်အပါအဝင်)

===== [[မောရဝတီ ရေတပ် စခန်းဌာနချုပ်|မောရဝတီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်]] (မရခ) =====

* ဌာနချုပ် (မော်လမြိုင်မြို့)

===== [[ဓညဝတီ ရေတပ် စခန်းဌာနချုပ်|ဓညဝတီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်]] (ဓရခ) =====

* ဌာနချုပ် ([[စစ်တွေမြို့]])
* ကျောက်ဖြူရေတပ်စခန်း
* သံတွဲရေတပ်စခန်း
* အမှတ် (၇၁) ရေငုပ်သင်္ဘော အခြေစိုက်စခန်း 

===== [[ပမ္မဝတီ ရေတပ် စခန်းဌာနချုပ်|ပမ္မဝတီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်]] (ပရခ) =====

* ဌာနချုပ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း)
* အမှတ်(၂၁)ရေတပ်ဆက်သွယ်ရေးတပ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း)
* အမှတ်(၂၂)ရေတပ်ပစ္စည်းထိန်းတပ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း)
* အမှတ်(၂၃)ရေတပ်အုပ်ချုပ်ရေးတပ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း)
* အမှတ်(၂၄)ရေတပ်လက်နက်ခဲယမ်းတပ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း)
* အမှတ်(၂၅)ရေတပ်စက်မှုလက်မှုတပ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း)
* အမှတ်(၂၆)စစ်ရေယာဉ်စု (ဟိုင်းကြီးကျွန်း)
* အမှတ်(၂၇)ရေတပ်လေ့ကျင့်ရေးတပ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း)

===== [[တနင်္သာရီ ရေတပ် စခန်းဌာနချုပ်|တနင်္သာရီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်]] (သရခ) =====

* ဌာနချုပ် ([[ကျွန်းစုမြို့]]၊ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]])
* အမှတ်(၅၁)ရေတပ်ဆက်သွယ်ရေးတပ် (မြိတ်မြို့)
* အမှတ်(၅၂)ရေတပ်ပစ္စည်းထိန်းတပ် (မြိတ်မြို့)
* အမှတ်(၅၃)ရေတပ်အုပ်ချုပ်ရေးတပ် (မြိတ်မြို့)
* အမှတ်(၅၄)ရေတပ်လက်နက်ခဲယမ်းတပ် (မြိတ်မြို့)
* အမှတ်(၅၅)ရေတပ်စက်မှုလက်မှုတပ် (မြိတ်မြို့)
* အမှတ်(၅၆)စစ်ရေယာဉ်စု (မြိတ်မြို့)
* အမှတ်(၅၇)ရေတပ်လေ့ကျင့်ရေးတပ် (စခန်းသစ်ကျွန်း)
* အမှတ်(၅၈)ရေတပ်အခြေစိုက်စခန်း (ဇာဒက်ကြီးကျွန်း)
* အမှတ်(၅၉)ရေတပ်ရှေ့တန်းစခန်း (မလိကျွန်း)
* ရေတပ်ရှေ့တန်းစခန်း (ပုလဲကျွန်း)
* ရေတပ်ရှေ့တန်းစခန်း (ကတန်ကျွန်း)
* ရေတပ်ရှေ့တန်းစခန်း (စခန်းသစ်ကျွန်း)

==== ရေတပ် ဗျုဟာစစ်ရေယာဉ်စုများ ====

* အမှတ်(၁)ဗျူဟာစစ်ရေယာဉ်စု(သန်လျင်)
* အမှတ်(၂)ဗျူဟာစစ်ရေယာဉ်စု(ဟိန်းဇဲ၊ ရေဖြူမြို့နယ်၊ တနင်္သာရီ)
* အမှတ်(၃)ဗျူဟာစစ်ရေယာဉ်စု(စနဲမြို့၊ [[ကျောက်ဖြူခရိုင်]]၊ ရခိုင်ပြည်နယ်)
* အမှတ်(၄)ဗျူဟာစစ်ရေယာဉ်စု(ဟိုင်းကြီးကျွန်း)

==== ရေတပ် တပ်ရင်းများ ====
[[File:The Commander-In-Chief, Myanmar Navy, Vice Admiral Thura Thet Swe calling on the Chief of Naval Staff, Admiral D.K. Joshi, in New Delhi on July 29, 2013.jpg|thumb|241x241px|မြန်မာ - အိန္ဒိယ ရေတပ်ဦးစီးချုပ်များ တွေ့ဆုံစဉ် (၂၀၁၃ ခုနှစ်)]]
၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်(ရေ)၏ အမှတ်(၁)ရေတပ်တပ်ရင်းကို တပ်ရင်းဌာနချုပ်(၁)ခွဲ၊ သေနတ်ကိုင်တပ်ခွဲ(၃) ခွဲတို့ဖြင့် ကမ်းတက်တပ်ရင်းအဖြစ် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

တပ်ရင်းအဆင့်မဖွဲ့စည်းမှီ ၁၉၆၂ ခုနှစ်ကာလမှစတင်ကာ တပ်စုအဆင့်၊ တပ်ခွဲအဆင့်ဖြင့် စစ်ဆင်ရေးတာဝန်များထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသည်။ အရေးပေါ်ကိစ္စရပ်များရင်ဆိုင်လာရပါက အချိန်အနည်းငယ်အတွင်း လှုပ်ရှားမှုပြုနိုင်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ရေတပ်အရာရှိ/စစ်သည်များအား ခြေလျင်တပ်ဆိုင်ရာဘာသာရပ်များကို လေ့ကျင့်သင်ကြားကာ ရေတပ်တပ်ရင်းတွင် အမှုထမ်းစေခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် အင်အားထပ်မံရရှိခဲ့သဖြင့် သေနတ်ကိုင်တပ်ခွဲ(၅) ခွဲအထိ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သည်။  အမှတ်(၁)ရေတပ်တပ်ရင်း၏ စစ်ဆင်ရေးကိစ္စရပ်များအား အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှ၎င်း၊ စစ်ရေး/စစ်ထောက်ဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များအား တနင်္သာရီရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်မှ၎င်း တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲအုပ်ချုပ်ပြီး မြိတ်၊ တနင်္သာရီ၊ ကော့သောင်း၊ ဘုတ်ပြင်း၊ ထားဝယ်ဒေသများတွင် စစ်ဆင်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးတာဝန်များ ထမ်းဆောင်ရသည်။ ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် အမှတ်(၁)ရေတပ်တပ်ရင်း၏ စစ်ဆင်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးတာဝန်များအား အမှတ်(၁၇)ခြေလျင်တပ်ရင်းသို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ကာ တပ်ရင်းဌာနချုပ်ကိုလည်း မြိတ်မြို့မှ တွံတေးမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။
 
၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ဧရာ၀တီမြစ်၀ကျွန်းပေါ်ဒေသအတွင်း ခုတ်မောင်းသွားလာလျက်ရှိသော ရေယာဉ်များလုံခြုံရေးအတွက် ရည်ရွယ်ကာ အမှတ်(၂)ရေတပ်တပ်ရင်းကို သန်လျက်စွန်းတွင် ထပ်မံဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ အမှတ်(၂)ရေတပ်တပ်ရင်း၏ စစ်ဆင်ရေးကိစ္စရပ်များအား အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှ၎င်း၊ စစ်ရေး/စစ်ထောက်ဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များအား ဧရာ၀တီရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်မှ၎င်း တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲအုပ်ချုပ်ပြီး ရန်ကုန်၊ ဟင်္သာတ၊ ဝါးခယ်မ၊ ဘိုကလေးဒေသများတွင် စစ်ဆင်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးတာဝန်များ ထမ်းဆောင်ရသည်။

၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ(၃၀) ရက်နေ့တွင် ရေတပ်တပ်ရင်းများ၏စစ်ဆင်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးတာဝန်များအား အခြားနယ်မြေခံတပ်ရင်းများသို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ပြီးနောက် ရေတပ်တပ်ရင်းများအား ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;တပ်မတော်သမိုင်း၊ ပဉ္စမတွဲ၊၁၉၆၂-၁၉၇၄&lt;/ref&gt;

==== အထူးတပ်ဖွဲ့ ====
[[တပ်မတော် (ရေ) အထူးစစ်ဆင်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (Myanmar Navy SEALs) ကို ၂၀၁၀ ခုနှစ်ကာလများမှ စတင်ကာ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဓားစာခံကယ်ဆယ်ရေး၊ အကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေးနှင့်မူးယစ်ဆေးဝါးတိုက်ဖျက်ရေးလုပ်ငန်းများ လှုပ်ရှားမှုပြုနိုင်ရန် အဓိက ရည်ရွယ်သည်။ ရွေးချယ်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်နှင့်လေ့ကျင့်ရေးသင်ရိုးညွှန်းတမ်းသည်အမေရိကန်ရေတပ် SEAL ရွေးချယ်ရေးနှင့်လေ့ကျင့်ရေး သင်ရိုးညွှန်းတမ်း နှင့်ဆင်တူသည်ဟု ဆိုကြသည်။&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=Jhl8LfT2_9k&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.xinhuanet.com/english/2019-03/19/c_137906627.htm |accessdate=12 October 2019 |archivedate=30 March 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190330192141/http://www.xinhuanet.com/english/2019-03/19/c_137906627.htm }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=Mp-0y6TUl7w&lt;/ref&gt;

==== ရေတပ်အခြေစိုက် လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး ====
မြန်မာ့ တပ်မတော်သည် ရေတပ်အခြေစိုက် လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအတွက်  ဘိုဖော်စ် ၄၀ မီလီမီတာ နှင့် zpu-2 AAA တို့ကို ယခင်က အသုံးပြုခဲ့သည်။

== စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများ ==
{{Main|တပ်မတော် (ရေ)၏ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများစာရင်း}}

=== ခေတ်မီရေး ===
မြန်မာ့ရေတပ်သည် ၂၀၀၀ ခုနှစ်များအစောပိုင်းကတည်းက ခေတ်မီရေးအစီအစဉ်ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။ ပြည်တွင်း၌ နိုင်ငံခြားမှ ထောက်ပံ့သော စက်ကိရိယာများဖြင့် တည်ဆောက်ခြင်းဖြင့် ကြီးမားပြီး ပိုမိုအဆင့်မြင့်သော သင်္ဘောများကို ထည့်သွင်းထားသည်။

=== ဖရီးဂိတ်စစ်ရေယာဉ်များ ===
မြန်မာ့ရေတပ်သည် သင်္ဘောအဟောင်းများနှင့် စက်ကိရိယာများကို အစားထိုးရန် ကြိုးပမ်းမှုဖြင့် ၎င်း၏ ခေတ်မီရေးအစီအစဉ်ကို ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် Type 053H1 အတန်းအစား ဖရီးဂိတ်စစ်သင်္ဘောနှစ်စင်းကို တရုတ်နိုင်ငံမှ ပေးပို့ခဲ့သည်။ ဤသင်္ဘောနှစ်စင်းကို အကျယ်တဝင့် အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။ အဆင့်မြှင့်တင်မှုများတွင် C-802 ဒုံးကျည်များဖြင့် HY 2 သင်္ဘောဖျက်ဒုံးကျည်များကို အစားထိုးခြင်းနှင့် အာရုံခံကိရိယာအသစ်များ တပ်ဆင်ခြင်းတို့ ပါဝင်ပါသည်။ ပထမဆုံး ပြည်တွင်းထုတ် ဖရီးဂိတ်စစ်သင်္ဘော အောင်ဇေယျသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် စစ်မှုထမ်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၃ ခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် ဗီဆာခါပတ်နမ်မှ အိန္ဒိယရေတပ်သင်္ဘောများနှင့် ပူးတွဲစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဒုတိယ ပြည်တွင်းထုတ် ဖရီးဂိတ်စစ်သင်္ဘောဖြစ်သည့် [[စစ်ရေယာဉ် ကျန်စစ်သား]] သည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ရေတပ်၏ ပထမဆုံး ကိုယ်ပျောက်ဖရီးဂိတ်စစ်သင်္ဘောဖြစ်သည်။ ရေတပ်သည် ပြည်တွင်းထုတ် ဖရီးဂိတ်သင်္ဘော ခြောက်စင်း တည်ဆောက်ရန် စီစဉ်နေသည်။ ရုရှား၊ အိန္ဒိယ၊ တရုတ်နှင့် အနောက်တိုင်းလက်နက်စနစ်များကို ပေါင်းစပ်ထားသည်။ အဆိုပါသင်္ဘောများတွင် Kh-35E သင်္ဘောဖျက်ဒုံးကျည်များ၊ OTO Melara 76 mm Super Rapid Cannons၊ AK-630 6-barrel 30mm close-in weapon system (CIWS) နှင့် Chinese ASW ဒုံးပျံများနှင့် တော်ပီဒိုများ တပ်ဆင်ထားပါသည်။ ရေဒါများနှင့် အီလက်ထရွန်းနစ်စနစ်များသည် အိန္ဒိယ၏ Bharat Electronics မှ အဓိကဖြစ်သည်။ အသစ်တည်ဆောက်ထားသော ဖရီးဂိတ်စစ်သင်္ဘောများနှင့် OPV များအတွက် တရုတ်နိုင်ငံမှ မြေပြင်မှ ဝေဟင်ပစ် ဒုံးကျည်များနှင့် သင်္ဘောဖျက်ဒုံးကျည်များကို မြန်မာနိုင်ငံက ဝယ်ယူခဲ့သည်။ မြန်မာရေတပ်သင်္ဘောကျင်းသည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် တရုတ်အကူအညီဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့သော ဒေသတွင်း ခေတ်အမီဆုံး သင်္ဘောကျင်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြန်မာရေတပ် အင်ဂျင်နီယာ အများအပြားသည် တရုတ်နှင့် ရုရှားနိုင်ငံတို့တွင် သင်္ဘောတည်ဆောက်ရေး လေ့ကျင့်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ 
[[ဖိုင်:Kh-35E maq maks2009.jpg|thumb|ရုရှားလုပ် Kh-35E သင်္ဘောဖျက်ဒုံးကျည်]]

=== ရေငုပ်သင်္ဘောများ ===
၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ရေတပ်သည် အိန္ဒိယမှ ဆိုဗီယက်ခေတ် Sindughosh/Kilo-class ရေငုပ်သင်္ဘောအား ၎င်း၏ ပထမဆုံး ရေငုပ်သင်္ဘောကို ဝယ်ယူခဲ့သည်။ ယခင် INS Sindhuvir (S58) ကို မလွှဲပြောင်းမီ Hindustan Shipyard Limited မှ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ [[ရေငုပ်သင်္ဘောစစ်ရေယာဉ် မင်းရဲသိင်္ခသူ]] UMS Minye Theinkhathu ဟု အမည်ပြောင်းကာ လေ့ကျင့်ရေး အတွက် အသုံးပြုမည့် ရေငုပ်သင်္ဘော ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;https://thediplomat.com/2019/09/kilo-impact-in-the-bay-of-bengal/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://economictimes.indiatimes.com/news/defence/taking-it-to-next-level-india-readies-submarine-for-myanmar/articleshow/70442448.cms&lt;/ref&gt; ၎င်းအား ရေတပ်စစ်ရေယာဉ်လေ့ကျင့်မှု ('Bandoola 2020') ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ၂၀၂၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် လူသိရှင်ကြား ပထမဆုံးမြင်တွေ့ခဲ့ပါသည်။&lt;ref&gt;https://www.janes.com/defence-news/news-detail/myanmar-navy-showcases-newly-acquired-submarine-in-fleet-exercise-bandoola&lt;/ref&gt; အိန္ဒိယရေတပ်သည် မြန်မာရေငုပ်သင်္ဘောကို ထိထိရောက်ရောက် လည်ပတ်နိုင်စေရန် လေ့ကျင့်ရေးတွင် ကူညီသွားမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;https://www.indiatoday.in/world/story/myanmar-navy-to-acquire-its-first-submarine-ins-retrofitted-sindhuvir-1732421-2020-10-17&lt;/ref&gt; 

၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ၂၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာရေတပ်သည် ၎င်း၏ ဒုတိယမြောက် ရေငုပ်သင်္ဘော 35B Ming-class အမျိုးအစား [[ရေငုပ်သင်္ဘောစစ်ရေယာဉ် မင်းရဲကျော်ထင်]] UMS Minye Kyaw Htin  ရေငုပ်သင်္ဘောအား တရုတ်နိုင်ငံမှ လက်ခံရယူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;https://www.indrastra.com/2021/12/UMS-Minye-Kyaw-Htin.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://navyrecognition.com/index.php/naval-news/naval-news-archive/2021/december/11171-myanmar-commissions-the-ums-minye-kyaw-htin-chinese-made-type-035-submarine.html |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |access-date=24 September 2023 |archive-date=4 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231004221743/https://navyrecognition.com/index.php/naval-news/naval-news-archive/2021/december/11171-myanmar-commissions-the-ums-minye-kyaw-htin-chinese-made-type-035-submarine.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

=== တခြား ===
[[ဖိုင်:Shyena.png|thumb|အိန္ဒိယလုပ် အဆင့်မြင့် ရေငုပ်သင်္ဘောဖျက် Shyena တော်ပီဒို]]
၂၀၁၅ မှ ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာရေတပ်သည် အစ္စရေးနိုင်ငံမှ Super Dvora Mk III ကင်းလှည့်သင်္ဘောနှစ်စင်းကို ဝယ်ယူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.israeldefense.co.il/en/content/report-myanmar-acquired-super-dvora-mk-3-boats-iai |access-date=24 September 2023 |archive-date=20 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221020034330/https://www.israeldefense.co.il/en/content/report-myanmar-acquired-super-dvora-mk-3-boats-iai }}&lt;/ref&gt; ထို့နောက် ၂၀၁၇ ခုနှစ် မတ်လတွင် ချုပ်ဆိုခဲ့သော အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၇ ဒသမ ၉ သန်းတန်ဖိုးရှိ သဘောတူညီချက်အရ မြန်မာရေတပ်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ အဆင့်မြင့် ရေငုပ်သင်္ဘောဖျက်တော်ပီဒို Shyena ယူနစ်များကို လက်ခံရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;https://www.aspistrategist.org.au/the-five-domains-update-69/&lt;/ref&gt; ထို့အပြင် မြန်မာရေတပ်သည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် တောင်ကိုးရီးယားထံမှ [[စစ်ရေယာဉ် မုတ္တမ]] (1501) platform dock (LPD) အသစ်ကို ဝယ်ယူခဲ့သည်။

==သင်္ဘောများ==

=== ရေငုပ်သင်္ဘောများ (Submarines) ===

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:97%; width:90%&quot;
|-
! width=&quot;100&quot; |အမျိုးအစား
! width=&quot;150&quot; |တည်ဆောက်သူ
! width=&quot;160&quot; |နံပါတ်စဉ် 
! width=&quot;50&quot; |တပ်တော်ဝင်သည့် ခုနှစ်
!လက်နက်တပ်ဆင်ထားခြင်း
!မှတ်ချက်
|-
| [[ကီလိုအမျိုးအစား ရေငုပ်သင်္ဘော ]] [[File:«Краснодар».jpg|225x225px]]|| [[Rubin Design Bureau]] {{flagicon|Russia}}  [[ရုရှား]] ||[[မင်းရဲသိင်္ခသူ ရေငုပ်သင်္ဘော|မင်းရဲသိင်္ခသူ]]|| ၂၀၂၀ || ခရုဇ်ဒုံးပျံ
| [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]ထံမှ လက်ခံရရှိ&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.navyrecognition.com/index.php/news/defence-news/2019/july/7327-myanmar-to-receive-its-first-kilo-class-submarine-from-india.html |access-date=30 July 2019 |archive-date=18 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201018025853/https://www.navyrecognition.com/index.php/news/defence-news/2019/july/7327-myanmar-to-receive-its-first-kilo-class-submarine-from-india.html }}&lt;/ref&gt;
|-
|Type-035G ၏ မျိုးကွဲ
Type-035B အမျိုးအစား {{sclass2|Ming|ရေငုပ်သင်္ဘော}}&lt;ref name=&quot;irrawaddy&quot;&gt;{{cite web|last1=December 2021|first1=ဧရာဝတီ 27|title=တရုတ်နိုင်ငံက မြန်မာစစ်ကောင်စီကို ရေငုပ်သင်္ဘော တပ်ဆင်ပေး|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/12/27/248447.html|website=ဧရာဝတီ|access-date=၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁|date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt;[[ဖိုင်:Ming class SS.svg|left|thumb|225x225px]]
|{{Flagicon|China}} [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]
|[[မင်းရဲကျော်ထင် ရေငုပ်သင်္ဘော|မင်းရဲကျော်ထင်]]
|၂၀၂၁
|
* 6 × bow torpedo tubes
* 2 × stern torpedo tubes
|[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]ထံမှ လက်ခံရရှိ&lt;ref name=&quot;irrawaddy&quot; /&gt;
|-
| [[ ရေငုပ်သင်္ဘော ]] [[ဖိုင်:SSN-AUKUS_submarine.jpg|225x225px]]||  {{flagicon|Myanmar}}  [[မြန်မာ]] ||[[မသိရှိ]]|| ၂၀၂၃ || မသိရှိ
| မသိရှိ &lt;ref&gt;https://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.php?country_id=myanmar&lt;/ref&gt;
|}

=== Landing Platform Dock (LPD) ===

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:97%; width:90%&quot;
|-
! width=&quot;100&quot; |အမျိုးအစား
! width=&quot;150&quot; |တည်ဆောက်သူ
! width=&quot;160&quot; |နံပါတ်စဉ် 
! width=&quot;50&quot; |တပ်တော်ဝင်သည့် ခုနှစ်
!မှတ်ချက်
|-
| [[Makassar အမျိုးအစား]]|| Dae Sun Shipbuilding [[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|တောင်ကိုးရီးယား]] {{flagicon|South Korea}} || စစ်ရေယာဉ် မုတ္တမ (1501) 

| ၂၀၁၉
| ၂၄-၁၂-၂၀၁၉ ရက်နေ့တွင် တပ်တော်ဝင်ခဲ့သည်။
|-
|}

=== ဖရီးဂိတ်စစ်ရေယာဉ်များ (Frigate) ===

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:97%; width:90%&quot;
|-
!width=100px|အမျိုးအစား
!width=160px|တည်ဆောက်သူ
!width=140px|နံပါတ်စဉ် 
!width=50px|တပ်တော်ဝင်သည့် 
ခုနှစ်
!လက်နက်တပ်ဆင်ထားခြင်း
!မှတ်ချက်
|-
| [[စစ်ရေယာဉ် သာလွန်မင်း|သာလွန်မင်း-အမျိုးအစား ဖရီးဂိတ်စစ်ရေယာဉ်]]


| ရေတပ်သင်္ဘောကျင်း &lt;br&gt; (မြန်မာနိုင်ငံ)  {{flagicon|Burma}}
| [[စစ်ရေယာဉ် သာလွန်မင်း|'''ဖရီးဂိတ်စစ်ရေယာဉ် သာလွန်မင်း''']] (19)
| ၂၀၂၄
| 16× [[HQ-16]] SAM လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးဒုံးကျည်၊ [[H/PJ-26 76 mm naval gun|
 H/PJ-26]] ခေတ်မှီရေတပ်သုံး ‌အောတိုအမြောက် ၊ [[C-802]] သို့မဟုတ် [[Kh-35E]] သင်္ဘောဖျက်ဒုံး၊[[Type-97 torpedo]]တော်ပီဒို၊  [[Type 730]] CIWS၊ nulka decoy system တပ်ဆင်ထားသည်။ (မှတ်ချက်။  အထက်ဖော်ပြပါ လက်နက်အချို့သည် တပ်ဆင်ထားမှုမရှိသေးသဖြင့် ခန့်မှန်းဖော်ပြချက်ဖြစ်သည်။)
| ကိုယ်ပျောက် ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်, [[Vertical launching system|VLS]] ပါဝင်သည့် မြန်မာ့ရေတပ်၏ ပထမဆုံး ဖရီးဂိတ်ဖြစ်သည်။ မြန်မာရေတပ်၏ တည်ဆောက်သမျှ စစ်ရေယာဉ်များထဲတွင် အကြီးဆုံး စစ်ရေယာဉ်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;https://news-eleven.com/article/298649&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[စစ်ရေယာဉ် ကျန်စစ်သား|ကျန်စစ်သား-အမျိုးအစား ဖရီးဂိတ်စစ်ရေယာဉ်]]


[[File:Indo-Myanmar Coordinated Patrol Exercise 2018 (2).jpg|225x225px]]


(မှတ်ချက်။   အမျိုးအစား၏ ပထမဆုံး စစ်ရေယာဉ်အမည်ကို အစွဲပြု၍ အမျိုးအစားအမည်ပေးလေ့ရှိသည်။)
| rowspan=&quot;2&quot; | ရေတပ်သင်္ဘာကျင်း &lt;br&gt; (မြန်မာနိုင်ငံ)  {{flagicon|Burma}} || [[စစ်ရေယာဉ် ကျန်စစ်သား|'''ဖရီးဂိတ်စစ်ရေယာဉ် ကျန်စစ်သား''']] (12) 
| ၂၀၁၄ || rowspan=&quot;2&quot; |1× [[Oto Melara 76 mm|Oto Melara 76 mm Super Rapid Cannons]]စူပါလျင်မြန် အမြောက်မြား&lt;br&gt; [[AK-630]] 6-barrel 30&amp;nbsp;mm [[Close-in weapon system]] လက်နက်စနစ် &lt;br&gt; [[SA-N-5]] SAM လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးဒုံးကျည် ( F 12 is to be fitted with [[TY-90]]) &lt;br&gt; [[C-802]] သင်္ဘောဖျက်ဒုံး &lt;br&gt; [[Anti-submarine warfare|ASW]] တော်ပီဒို &lt;br&gt; Rocket Launchers, possibly ASW ရေငုပ်သင်္ဘောဖျက်ဒုံးကျည် or decoy [[rocket]]s || rowspan=&quot;2&quot; | ကိုယ်ပျောက် ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်, ရဟတ်ယာဉ်ရုံပါဝင်သည်
|-
|[[စစ်ရေယာဉ် ဆင်ဖြူရှင်|'''ဖရီးဂိတ်စစ်ရေယာဉ် ဆင်ဖြူရှင်''']] (14)
|၂၀၁၅
|-
| အောင်ဇေယျ-အမျိုးအစား ဖရီးဂိတ်စစ်ရေယာဉ် &lt;ref name=&quot;AMR NAVAL DIRECTORY 2011&quot;&gt;AMR NAVAL
DIRECTORY 2011&lt;/ref&gt;(မှတ်ချက်။   အမျိုးအစား၏ ပထမဆုံး စစ်ရေယာဉ်အမည်ကို အစွဲပြု၍ အမျိုးအစားအမည်ပေးလေ့ရှိသည်။) 
| ရေတပ်သင်္ဘာကျင်း &lt;br&gt; (မြန်မာနိုင်ငံ)  {{flagicon|Burma}} ||  '''ဖရီးဂိတ်စစ်ရေယာဉ် အောင်ဇေယျ''' || ၂၀၀၈&lt;br&gt; ||1× [[Oto Melara 76 mm|Oto Melara 76 mm Super Rapid Cannons]]&lt;br&gt; 4 x [[AK-630]] 6-barrel 30&amp;nbsp;mm [[CIWS]] သေနတ်များ &lt;br&gt; 6 × [[SA-N-5]] SAM လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးဒုံးကျည် &lt;br&gt; 8 x [[Kh-35|Kh-35E]] သင်္ဘောဖျက်ဒုံး &lt;br&gt;  Triple 324&amp;nbsp;mm [[Yu-7 တော်ပီဒို|YU-7]] [[Anti-submarine warfare|ASW]] တော်ပီဒို &lt;br&gt; Rocket Launchers, possibly ASW ရေငုပ်သင်္ဘောဖျက်ဒုံးကျည် or decoy [[rocket]]s ||
|-
|  Jianghu-II Class [[File:BNS OSMAN (F-18).JPEG|225x225px]] &lt;br&gt; [Type 053H1 || Hudong Shipyard &lt;br&gt; [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] {{flagicon|CHN}} ||   '''F21 -မဟာဗန္ဓုလ''' &lt;br/&gt; '''F23 - မဟာသီဟသူရ'''    || ၂၀၁၂ || 2 x 100&amp;nbsp;mm gun&lt;br&gt; 4 x dual 37&amp;nbsp;mm AA သေနတ်များ&lt;br&gt; 8 x [[C-802]] သင်္ဘောဖျက်ဒုံး&lt;br&gt; 2 x Type 81 (RBU-1200) 5-tube ASW RL (30 rockets), or 2 x Type 3200 6-tube ASW RL (36 rockets)&lt;br&gt;2 x Type 62 5-tube A/S mortar launchers&lt;br&gt;2 x depth charge (DC) racks &amp; projector&lt;br&gt; ||
|-
|}

===ကော်ဗက် စစ်ရေယာဉ်များ (Corvette)===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:97%; width:90%&quot;
|-
!
!အမျိုးအစား
!width=120px|တည်ဆောက်သူ
!နံပါတ်စဉ်
!စတင်အသုံးပြုသောနှစ်
!လက်နက်တပ်ဆင်ထားခြင်း
!မှတ်ချက်
|-
|[[ဖိုင်:771 corvette.jpg|thumb]]
| အနော်ရထာ အမျိုးအစား || ရေတပ်သင်္ဘာကျင်း (မြန်မာနိုင်ငံ) {{flagicon|Burma}} ||'''771 - UMS အနော်ရထာ'''&lt;br/&gt; || ၁၉၉၆–လက်ရှိ&lt;ref name=&quot;AMR NAVAL DIRECTORY 2011&quot;/&gt; ||1 × [[Oto Melara 76 mm|Oto Melara 76 mm Super Rapid Cannons]]&lt;br /&gt; 2 × [[ZPU|Type 58/ZPU 2]] [[Anti-aircraft gun|Anti-aircraft Gun]]&lt;br /&gt; 1 × [[AK-230|Type 69/AK-230]] twin-barrel 30&amp;nbsp;mm [[CIWS]] gun&lt;br /&gt; 4 × [[C-802]] [[Surface-to-surface missile|Surface-to-Surface Missile]]&lt;br /&gt; 2 × RBU-1200 or Type 81 [[Anti-submarine warfare|ASW]] rocket launchers&lt;br&gt;1 helipad||773 was the latest design of the class and featured the stealth shaping. Launched on 2014 and expected to commissioned in 2016.
|-
|[[ဖိုင်:UMS 772 Bayinnaung.jpg|thumb]]
|အနော်ရထာ အမျိုးအစား
|ရေတပ်သင်္ဘာကျင်း (မြန်မာနိုင်ငံ) {{flagicon|Burma}}
|'''772 - UMS ဘုရင့်နောင်'''&lt;br /&gt;
|၁၉၉၆–လက်ရှိ&lt;ref name=&quot;AMR NAVAL DIRECTORY 2011&quot; /&gt;
|1 × [[Oto Melara 76 mm|Oto Melara 76 mm Super Rapid Cannons]]&lt;br /&gt; 2 × [[ZPU|Type 58/ZPU 2]] [[Anti-aircraft gun|Anti-aircraft Gun]]&lt;br /&gt; 1 × [[AK-230|Type 69/AK-230]] twin-barrel 30&amp;nbsp;mm [[CIWS]] gun&lt;br /&gt; 4 × [[C-802]] [[Surface-to-surface missile|Surface-to-Surface Missile]]&lt;br /&gt; 2 × RBU-1200 or Type 81 [[Anti-submarine warfare|ASW]] rocket launchers&lt;br&gt;1 helipad
|773 was the latest design of the class and featured the stealth shaping. Launched on 2014 and expected to commissioned in 2016.
|-
|[[ဖိုင်:Corvette Myanmar 773.jpg|thumb]]
|အနော်ရထာ အမျိုးအစား
|ရေတပ်သင်္ဘာကျင်း (မြန်မာနိုင်ငံ) {{flagicon|Burma}}
|'''773 - UMS တပင်ရွှေထီး'''
|၁၉၉၆–လက်ရှိ&lt;ref name=&quot;AMR NAVAL DIRECTORY 2011&quot; /&gt;
|1 × [[Oto Melara 76 mm|Oto Melara 76 mm Super Rapid Cannons]]&lt;br /&gt; 2 × [[ZPU|Type 58/ZPU 2]] [[Anti-aircraft gun|Anti-aircraft Gun]]&lt;br /&gt; 1 × [[AK-230|Type 69/AK-230]] twin-barrel 30&amp;nbsp;mm [[CIWS]] gun&lt;br /&gt; 4 × [[C-802]] [[Surface-to-surface missile|Surface-to-Surface Missile]]&lt;br /&gt; 2 × RBU-1200 or Type 81 [[Anti-submarine warfare|ASW]] rocket launchers&lt;br&gt;1 helipad
|773 was the latest design of the class and featured the stealth shaping. Launched on 2014 and expected to commissioned in 2016.
|}

===ကိုယ်ပျောက်အမြန်သွားတိုက်ခိုက်ရေးရေယာဉ် ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:97%; width:90%&quot;
|-
!အမျိုးအစား
!width=120px|တည်ဆောက်သူ
!နံပါတ်စဉ်
!စတင်အသုံးပြုသောနှစ်
!လက်နက်တပ်ဆင်ထားခြင်း
!မှတ်ချက်
|-
| [[ကိုယ်ပျောက်သင်္ဘော]]|| ရေတပ်သင်္ဘာကျင်း (မြန်မာနိုင်ငံ) {{flagicon|Burma}} || '''491''' &lt;ref&gt;http://mmmilitary.blogspot.com&lt;/ref&gt; || ၂၀၁၂&lt;ref&gt;http://www.facebook.com/photo.php?fbid=478244362217724&amp;set=pb.438995926142568.-2207520000.1356654312&amp;type=3&amp;theater&lt;/ref&gt; || 1 × [[AK-630]] twin-barrel 30&amp;nbsp;mm CIWS gun &lt;br/&gt; 4 x [[C-802]] anti-ship missile ||
|-
|}

===မိုင်းရှင်း စစ်ရေယာဉ်များ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:97%; width:90%&quot;
|-
!အမျိုးအစား
!width=120px|တည်ဆောက်သူ
!နံပါတ်စဉ်
!စတင်အသုံးပြုသောနှစ်
!လက်နက်တပ်ဆင်ထားခြင်း
!မှတ်ချက်
|-
|Creddok(AM-356) [[File:Admirable-136.jpg|225x225px]] || [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] {{flagicon|USA}} ||'''42 - ရန်ကြီးအောင်''' ||1967||1x76mm Cannon&lt;br/&gt; 2x 40mm Bofer Anti Aircraft Gun &lt;br/&gt; 4xAuliGun &lt;br/&gt; Hedgehog Anti Submarine Destroyer || အမေရိကန်ရေတပ် ရေယာဉ်ဟောင်း&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;Maung Aung Myoe, Building the Tamadaw&lt;/ref&gt;
|-
|}

===ရေငုပ်သင်္ဘော တိုက်ခိုက်ရေး စစ်ရေယာဉ်များ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:97%; width:90%&quot;
|-
!အမျိုးအစား
!width=120px|တည်ဆောက်သူ
!နံပါတ်စဉ်
!စတင်အသုံးပြုသောနှစ်
!လက်နက်တပ်ဆင်ထားခြင်း
!မှတ်ချက်
|-
| [[Type 037 class submarine chaser|Hainan]] [[File:DengXiaoPingNanXunJunJian.jpg|225x225px]] &lt;ref name=&quot;mmmilitary.blogspot.com&quot;&gt;mmmilitary.blogspot.com/&lt;/ref&gt; || Dalian, Qiuxin and Huangpu Shipyard, တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ {{flagicon|CHN}} ||
# '''442 - စစ်ရေယာဉ် ရန်ထက်အောင်''' 
# '''443 - [[စစ်ရေယာဉ် ရန်ငြိမ်းအောင်]]'''
# '''444 - စစ်ရေယာဉ် ရန်ခွင်းအောင်'''
# '''445 - စစ်ရေယာဉ် ရန်မင်းအောင်'''
# '''446 - စစ်ရေယာဉ် ရန်ရဲအောင်'''
# '''447 - စစ်ရေယာဉ် ရန်ပန်းအောင်'''
# '''448 - စစ်ရေယာဉ် ရန်ဝင်းအောင်'''
# '''449 - စစ်ရေယာဉ် ရန်အေးအောင်'''
# '''450 - စစ်ရေယာဉ် ရန်ဇွဲအောင်'''
| ၁၉၉၁၊ ၁၉၉၃ || 2 × Type 66 - 57mm twin guns&lt;br /&gt; 2 × [http://www.sinodefence.com/army/antiaircraft/type87towed25mm.asp Type 87 - 25 mm twin guns]&lt;br /&gt; 2 × Type 69 14.5&amp;nbsp;mm twin Anti-Aircraft Guns&lt;br /&gt;[[RBU-6000|RBU]] ||  ၄၄၁၊ ရန်စစ်အောင် သည် [[နာဂစ်မုန်တိုင်း]]ကြောင့် နစ်မြုပ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Burmese Navy Decimated in Cyclone&quot;&gt;{{Cite web |title=Burmese Navy Decimated in Cyclone&lt;!-- Bot generated title --&gt; |url=http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=11980 |accessdate=13 May 2013 |archivedate=13 May 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080513034727/http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=11980 }}&lt;/ref&gt; &lt;br/&gt;၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ခြောက်စင်း၊ ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် လေးစင်း
|-
|}

===ဒုံးပျံတင် အမြန်တိုက်ခိုက်ရေး စစ်ရေယာဉ်များ (FAC - Missile)===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:97%; width:90%&quot;
|-
!အမျိုးအစား
!width=120px|တည်ဆောက်သူ
!နံပါတ်စဉ်
!စတင်အသုံးပြုသောနှစ်
!လက်နက်တပ်ဆင်ထားခြင်း
!မှတ်ချက်
|-
| Houxin class [[File:駐港部隊艦艇大隊037II型-771導彈艦.JPG|225x225px]] &lt;ref&gt;[http://mmmilitary.blogspot.com/ Myanmar Defence Weapons&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt; || Qiuxin Shipyards, [[ရှန်ဟိုင်းမြို့]]၊ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ {{flagicon|CHN}} || '''471 - မာဃ&lt;br/&gt;472 - SaitTra&lt;br/&gt;473 - DuWa&lt;br/&gt; 474 - ZeyHta&lt;br/&gt; 475 - ဟံသာ&lt;br/&gt; 476 - BanDa''' ||၁၉၉၅၊ ၁၉၉၆၊ ၁၉၉၇||4 × [[C-802]] [[Surface-to-surface missile|Surface-to-Surface ဒုံးပျံ]]&lt;br /&gt; 2 × [[AK-230 |30 mm AK 230 အလိုအလျှောက်ပစ်စက်သေနတ်]]&lt;br /&gt; 2 × Type 69 14.5&amp;nbsp;mm twin လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး သေနတ်များ ||
|-
| 5-Series class&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;&gt;mmmilitary.blogspot.com&lt;/ref&gt;|| ရေတပ်သင်္ဘာကျင်း (မြန်မာနိုင်ငံ) {{flagicon|Burma}} || '''556&lt;br/&gt; 557&lt;br/&gt;558&lt;br/&gt;559&lt;br/&gt;560''' || ၂၀၀၄ ||4 × [[C-802]] [[Surface-to-surface missile|Surface-to-Surfaceဒုံးပျံ]]&lt;br /&gt; 2 × [[AK-230|30 mm AK 230 အလိုအလျှောက်ပစ်စက်သေနတ်]]&lt;br /&gt; 2 × Type 69 14.5&amp;nbsp;mm twin လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး သေနတ်များ ||
|-
| 5-Series class&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;/&gt; || ရေတပ်သင်္ဘာကျင်း (မြန်မာနိုင်ငံ) {{flagicon|Burma}} || '''561&lt;br/&gt;562&lt;br/&gt;567&lt;br/&gt;568&lt;br/&gt;569&lt;br/&gt;570''' || ၂၀၀၈၊ ၂၀၁၂ || &lt;br /&gt; 2 × [[AK-230|30 mm AK 230 အလိုအလျှောက်ပစ်စက်သေနတ်]]&lt;br /&gt; 2 × Type 69 14.5&amp;nbsp;mm twin လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး သေနတ်များ &lt;br/&gt; 2 x [[C-802|C-802A]] Surface to Surface Anti-ship ဒုံးပျံ ||
|-
|}

===အမြောက်တင် အမြန်တိုက်ခိုက်ရေး စစ်ရေယာဉ်များ (FAC - GUN) ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:97%; width:90%&quot;
|-
!အမျိုးအစား
!width=120px|တည်ဆောက်သူ
!နံပါတ်စဉ်
!စတင်အသုံးပြုသောနှစ်
!လက်နက်တပ်ဆင်ထားခြင်း
!မှတ်ချက်
|-
| 5-Series class&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;/&gt; || ရေတပ်သင်္ဘာကျင်း (မြန်မာနိုင်ငံ) {{flagicon|Burma}} || '''551&lt;br/&gt;552&lt;br/&gt;553&lt;br/&gt;554&lt;br/&gt;555&lt;br/&gt;563&lt;br/&gt;564&lt;br/&gt;565&lt;br/&gt;566'''|| ၁၉၉၆၊ ၂၀၁၃ || 1 × [[37 mm AA gun]]&lt;br /&gt; 2 × [http://www.sinodefence.com/army/antiaircraft/type87towed25mm.asp Type 87 - 25 mm twin guns]&lt;br /&gt; 2 × Type 69 14.5&amp;nbsp;mm twin Anti-Aircraft Guns ||
|-
|}

===ကမ်းလွန် ကင်းလှည့်စစ်ရေယာဉ်များ (Large Patrol Combatants)===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:97%; width:90%&quot;
|-
!အမျိုးအစား
!width=120px|တည်ဆောက်သူ
!နံပါတ်စဉ်
!စတင်အသုံးပြုသောနှစ်
!လက်နက်တပ်ဆင်ထားခြင်း
!မှတ်ချက်
|-
| Osprey Class-50&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot;&gt;The Naval Institute Guide to Combat Fleets of the World: Their Ships By Eric Wertheim&lt;/ref&gt; || Danyard A/S, Frederikshavn, {{DEN}} || '''၅၅ - အင်းတော်&lt;br/&gt;၅၇ - အင်းလျား'''  || ၁၉၈၂ ||1 / 40mm 60-cal. Bofors AA&lt;br&gt;2 / 20mm 70-cal. Oerlikon AA ||56 (Inma) was sunk|
|-
| Inle Class [[File:Milan 2018 - MILES - Milan Exercise Sea - 13.jpg|225x225px]]|| ရေတပ်သင်္ဘောကျင်းဌာနချုပ်၊ {{MYA}} || '''54 - [[စစ်ရေယာဉ် အင်းလေး]]'''  || ၂၀၁၇&lt;ref name=&quot;mizzima.com&quot;&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.mizzima.com/news-domestic/myanmar-navy-commissions-seven-new-vessels |accessdate=25 December 2018 |archivedate=27 January 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180127202424/http://www.mizzima.com/news-domestic/myanmar-navy-commissions-seven-new-vessels }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;&gt;http://www.janes.com/article/76685/myanmar-commissions-new-opv-and-landing-craft&lt;/ref&gt;||Guns, ရဟတ်ယာဉ်ကွင်း ||
|-
|}

===ကမ်းရိုးတန်း ကင်းလှည့်စစ်ရေယာဉ်များ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:97%; width:90%&quot;
|-
!အမျိုးအစား
!width=120px|တည်ဆောက်သူ
!နံပါတ်စဉ်
!စတင်အသုံးပြုသောနှစ်
!လက်နက်တပ်ဆင်ထားခြင်း
!မှတ်ချက်
|-
| PGM 43 class &lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mmmilitary.blogspot.com&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot;/&gt;|| Marinette Marine, [[Wisconsin]]; last two by Peterson Builders, [[Sturgeon Bay, WI]], {{USA}} ||  '''401&lt;br/&gt;402&lt;br/&gt;403&lt;br/&gt;404&lt;br/&gt;405&lt;br/&gt;406''' || ၁၉၅၉-၁၉၆၁ || 1x40mm Bofor, 2 dual 20mm OA, 2x12.7mm MG  || |
|-
| Y311 class - modified Y301&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mmmilitary.blogspot.com&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot;/&gt; || ဆင်မလိုက် သင်္ဘောကျင်း {{flagicon|Burma}} || '''Y311'''|| ၁၉၆၇ ||  2x40mm Bofor, 2X20mm OA ||Y-312 သည် နာဂစ်မုန်တိုင်းကြောင့် နစ်မြုပ်ဟု သတင်းထုတ်ပြန်&lt;ref name=&quot;Burmese Navy Decimated in Cyclone&quot;/&gt;) 
|-
| Y Series class&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mmmilitary.blogspot.com&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot;/&gt; || Uljanik SY, Pola [[ယူဂိုစလားဗီးယားနိုင်ငံ]] {{flagicon|ယူဂိုဆလားဗီးယား}} || '''301&lt;br/&gt;302&lt;br/&gt;303&lt;br/&gt;304&lt;br/&gt;305&lt;br/&gt;306&lt;br/&gt;307&lt;br/&gt;308&lt;br/&gt;309&lt;br/&gt;310''' || ၁၉၅၇–၁၉၆၀ ||  2x40mm Bofor, 2X20mm OA  ||
|-
|}

===ကရူဇါ ကင်းလှည့်စစ်ရေယာဉ်များ  ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:97%; width:90%&quot;
|-
!အမျိုးအစား
!width=120px|တည်ဆောက်သူ
!နံပါတ်စဉ်
!စတင်အသုံးပြုသောနှစ်
!လက်နက်တပ်ဆင်ထားခြင်း
!မှတ်ချက်
|-
| Swift class&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mmmilitary.blogspot.com&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot;/&gt; || Swiftships, Vosper Naval Systems Pte Ltd, [[စင်ကာပူနိုင်ငံ]] {{flagicon|Singapore}}||  '''422&lt;br/&gt;423''' || ၁၉၈၀ || 2 40&amp;nbsp;mm, 2 20&amp;nbsp;mm, 2 12.7&amp;nbsp;mm machine gun, Pathfinder Radar||421 သည် ပင်လယ်ပြင်တွင် ပျောက်ဆုံးခဲ့
|-
|}

===အမြန်သွား ကင်းလှည့်စစ်ရေယာဉ်များ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:97%; width:90%&quot;
|-
!အမျိုးအစား
!width=120px|တည်ဆောက်သူ
!နံပါတ်စဉ်
!စတင်အသုံးပြုသောနှစ်
!လက်နက်တပ်ဆင်ထားခြင်း
!မှတ်ချက်
|-
| Carpentaria class&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mmmilitary.blogspot.com&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot;/&gt; || [[ဩစတြေးလျနိုင်ငံ]] {{flagicon|Australia}} || '''112&lt;br/&gt;113&lt;br/&gt;114&lt;br/&gt;115&lt;br/&gt;116&lt;br/&gt;117'''&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;|| ၁၉၇၈-၁၉၈၀ ||MK10 AA, radar, 20mm 70cal||
|-
| 412 class&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mmmilitary.blogspot.com&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot;/&gt; ||  ရေတပ် သင်္ဘောကျင်း {{flagicon|Burma}} || '''412&lt;br/&gt;413&lt;br/&gt;414&lt;br/&gt;416'''|| ၁၉၈၃-၁၉၈၄ ||2x40mm AA, 2x12.7mm machine gun ||415 နစ်မြုပ်ပြီး
|-
| PB-90 &lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mmmilitary.blogspot.com&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot;/&gt; || [[ယူဂိုဆလားဗီးယားနိုင်ငံ]] {{flagicon|ယူဂိုဆလားဗီးယား}} ||'''424&lt;br/&gt;425&lt;br/&gt;426''' || ၁၉၉၀ || M-75 AA, Radar, 2x quadruplet 20mm cal || 
|-
|[[Super Dvora Mk III-class patrol boat]] [[File:Super dvora mk3.jpg|225x225px]] &lt;ref&gt;[http://weaponews.com/news/6635-myanmar-navy-received-two-israeli-gunboat.html Myanmar Navy received two Israeli gunboat&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt; || [[အစ္စရေးနိုင်ငံ]] {{flagicon|Israel}} || '''271&lt;br/&gt;272&lt;br/&gt; || ၂ဝ၁၇ ||1 × Typhoon 25-30 mm stabilized cannon/Oerlikon 20 mm cannon2 × 12.7 mm machine guns||
|-
|}

===တင့်ကားတင်ကမ်းထိုး ရေယာဉ်များ (Coastal land craft mechanised) ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:97%; width:90%&quot;
|-
!အမျိုးအစား
!width=120px|တည်ဆောက်သူ
!နံပါတ်စဉ်
!စတင်အသုံးပြုသောနှစ်
!လက်နက်တပ်ဆင်ထားခြင်း
!မှတ်ချက်
|-
|LCM||ရေတပ် အင်ဂျင်နီယာရုံ {{flagicon|Burma}}&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;||'''709&lt;br/&gt;710'''||၁၉၆၇|||| 
|-
|LCM||ရေတပ် အင်ဂျင်နီယာရုံ {{flagicon|Burma}}&lt;ref name=&quot;myawady.com.mm&quot;&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.myawady.com.mm/photonews/item/11344-2013-04-10-13-50-55 |accessdate=3 February 2015 |archivedate=23 October 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141023050309/http://www.myawady.com.mm/photonews/item/11344-2013-04-10-13-50-55 }}&lt;/ref&gt;||'''1611'''||၂၀၀၅|| ||
|-
|LCM||ရေတပ် အင်ဂျင်နီယာရုံ {{flagicon|Burma}}&lt;ref name=&quot;myawady.com.mm&quot;/&gt;||'''1612&lt;br/&gt;1613'''||၂၀၁၃|| ||
|-
|LCM||ရေတပ် အင်ဂျင်နီယာရုံ {{flagicon|Burma}}&lt;ref name=&quot;janes.com&quot;&gt;http://www.janes.com/article/76685/myanmar-commissions-new-opv-and-landing-craft&lt;/ref&gt;||'''1614&lt;br/&gt;1615'''||၂ဝ၁၇|| || ၅၆ မီတာ
|-
|LCM||ရေတပ် အင်ဂျင်နီယာရုံ {{flagicon|Burma}}||'''1701&lt;br/&gt;1702&lt;br/&gt;1703&lt;br/&gt;1704&lt;br/&gt;1705&lt;br/&gt;1706'''||၂ဝ၁၅||Machine Gun || ၂၉ မီတာ
|-
|LCM||ရေတပ် အင်ဂျင်နီယာရုံ {{flagicon|Burma}}||'''1707&lt;br/&gt;1708&lt;br/&gt;1709&lt;br/&gt;1710&lt;br/&gt;1711&lt;br/&gt;1712'''||၂ဝ၁၆||Machine Gun || ၂၉ မီတာ
|-
|LCM||ရေတပ် အင်ဂျင်နီယာရုံ {{flagicon|Burma}}&lt;ref name=&quot;mizzima.com&quot;/&gt;||'''1713&lt;br/&gt;1714&lt;br/&gt;1715&lt;br/&gt;1716'''||၂ဝ၁၇|| || ၂၉ မီတာ
|-
|}

===ကမ်းထိုး ရေယာဉ်များ (Coastal Land Craft Utility)===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:97%; width:90%&quot;
|-
!အမျိုးအစား
!width=120px|တည်ဆောက်သူ
!နံပါတ်စဉ်
!စတင်အသုံးပြုသောနှစ်
!လက်နက်တပ်ဆင်ထားခြင်း
!မှတ်ချက်
|-
|LCU|| ရေတပ်သင်္ဘာကျင်း (မြန်မာနိုင်ငံ) {{flagicon|Burma}}||'''605'''&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;||၁၉၈၄|| || 
|-
|LCU|| [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] {{flagicon|USA}}||'''603'''&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;||၁၉၆၃-၁၉၆၈ || || 
|-
|}

===ကမ်းရိုးတန်း သုတေသန စစ်ရေယာဉ်များ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:97%; width:90%&quot;
|-
!အမျိုးအစား
!width=120px|တည်ဆောက်သူ
!နံပါတ်စဉ်
!စတင်အသုံးပြုသောနှစ်
!လက်နက်တပ်ဆင်ထားခြင်း
!မှတ်ချက်
|-
| Survey ship &lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mmmilitary.blogspot.com&quot;/&gt; || Tito SY, Belgrade, [[ယူဂိုစလားဗီးယားနိုင်ငံ]] {{flagicon|ယူဂိုဆလားဗီးယား}} || '''801 - စစ်ရေယာဉ် သုတေသီ''' || ၁၉၆၅ ||  helipad &lt;br&gt;2 x40 mm, 2x 20&amp;nbsp;mm machine gun&lt;ref&gt;bangladeshdefence1945.blogspot.com/2010/11/ships-of-myanmar-navy_22.html&lt;/ref&gt; ||
|-
|}

===ကမ်းရိုးတန်း ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး စစ်ရေယာဉ်များ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:97%; width:90%&quot;
|-
!အမျိုးအစား
!width=120px|တည်ဆောက်သူ
!နံပါတ်စဉ်
!စတင်အသုံးပြုသောနှစ်
!လက်နက်တပ်ဆင်ထားခြင်း
!မှတ်ချက်
|-
| coastal tanker&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mmmilitary.blogspot.com&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot;/&gt; || Watenabe Zosen K.K., Hakata, {{JPN}} ||'''608''' || ၁၉၉၁ ||မရှိ ||
|-
| coastal tanker&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mmmilitary.blogspot.com&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot;/&gt; || Shimoda Dockyard, Shimoda, {{JPN}} || '''609 class''' || ၁၉၈၆ || မရှိ  ||
|-
| ကမ်းရိုးတန်းထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးသင်္ဘော&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mmmilitary.blogspot.com&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot;/&gt; || {{GER}} || '''601 ပြည်တော်အေး - ၁'''|| ၁၉၇၅ || မရှိ ||
|-
| ကမ်းရိုးတန်းထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးသင်္ဘော&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mmmilitary.blogspot.com&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot;/&gt; || {{JPN}} || '''602 ပြည်တော်အေး - ၂''' || ၂၀၀၂ || မရှိ ||
|-
| ကမ်းရိုးတန်းထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးသင်္ဘော&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mmmilitary.blogspot.com&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot;/&gt;  || A/S Nordsovaerftet, Ringkobing, {{NOR}} ||  '''Ayidawaya'''|| ၁၉၉၁ || မရှိ ||
|-
| ကမ်းရိုးတန်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေး&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mmmilitary.blogspot.com&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot;/&gt;|| {{MYA}}|| '''612&lt;br/&gt;613&lt;br/&gt;615&lt;br/&gt;618'''|| ၁၉၉၀|| AA Gun||
|-
| ရတနာပုံ&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mmmilitary.blogspot.com&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot;/&gt;||{{MYA}}|| '''အရေးကြီးပုဂ္ဂိုလ် ပို့ဆောင်ရေး'''  ||၁၉၉၀|| ||
|-
| ဆေးရုံသင်္ဘော (ရွှေပုစွန်)|| {{MYA}}|| '''ဆေးရုံ AH-01'''|| ၂၀၁၂|| || မြစ်တွင်းသွားဆေးရုံရေယာဉ်
|-
| ဆေးရုံသင်္ဘော (သံလွင်)|| {{MYA}}|| '''ဆေးရုံ AH-02'''|| ၂၀၁၅|| || ၂၅ ခုတင်ဆံ့ ဆေးရုံသင်္ဘော
|-
| ချင်းတွင်း|| {{MYA}}|| '''တပ်ဖွဲ့ ပို့ဆောင်ရေး AP-01'''|| ၂၀၁၆|| ||
|-
|}

===မြစ်ချောင်းကင်းလှည့်ရေယာဉ်များ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:97%; width:90%&quot;
|-
!အမျိုးအစား
!width=120px|တည်ဆောက်သူ
!နံပါတ်စဉ်
!စတင်အသုံးပြုသောနှစ်
!လက်နက်တပ်ဆင်ထားခြင်း
!မှတ်ချက်
|-
|PBR class [[File:PBR-829 in Kenner LA.jpg|225x225px]] || {{USA}}|| '''211&lt;br/&gt;212&lt;br/&gt;213&lt;br/&gt;214&lt;br/&gt;215&lt;br/&gt;216''' || ၁၉၇၈-၁၉၈၂ || 1 × twin M2HB .50 caliber (12.7&amp;nbsp;mm) machine guns (forward in a rotating tub)&lt;br&gt;1 × single M2HB (rear)&lt;br&gt;1 or 2 × M60 7.62&amp;nbsp;mm machine gun(s) (side-mounted)&lt;br&gt;1 × 40&amp;nbsp;mm Mk 19 grenade launcher || 
|-
|Yan Naing class&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;|| Doone Htay,{{flagicon|Burma}}|| '''501&lt;br/&gt;510&lt;br/&gt;502&lt;br/&gt;503&lt;br/&gt;504&lt;br/&gt;505&lt;br/&gt;506&lt;br/&gt;507&lt;br/&gt;508&lt;br/&gt;509&lt;br/&gt;510'''||၁၉၇၀||Machine Gun, OA|| 
|-
|Michao Class&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;|| [[ယူဂိုဆလားဗီးယားနိုင်ငံ]] {{flagicon|ယူဂိုဆလားဗီးယား}}|| '''001&lt;br/&gt;002&lt;br/&gt;003&lt;br/&gt;004&lt;br/&gt;005&lt;br/&gt;006&lt;br/&gt;007&lt;br/&gt;008&lt;br/&gt;009&lt;br/&gt;010&lt;br/&gt;011&lt;br/&gt;012&lt;br/&gt;013&lt;br/&gt;014&lt;br/&gt;015&lt;br/&gt;016&lt;br/&gt;017&lt;br/&gt;018&lt;br/&gt;019&lt;br/&gt;020&lt;br/&gt;021&lt;br/&gt;022&lt;br/&gt;023&lt;br/&gt;024&lt;br/&gt;025'''||၁၉၆၃-၁၉၆၈||2x20mm OA||
|-
|PCE Class&lt;ref name=&quot;mmmilitary.blogspot.com&quot;/&gt; || ရေတပ်သင်္ဘောကျင်း {{flagicon|Burma}}||217&lt;br/&gt;218&lt;br/&gt;219&lt;br/&gt;220||၁၉၈၉||machine gun, Bofor, AA ||၄ စင်းတည်ဆောက်ပြီး
|-
|}

===ရေပေါ်လွန်းကျင်း စစ်ရေယာဉ်များ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:97%; width:90%&quot;
|-
!အမျိုးအစား
!width=120px|တည်ဆောက်သူ
!နံပါတ်စဉ်
!စတင်အသုံးပြုသောနှစ်
!လက်နက်တပ်ဆင်ထားခြင်း
!မှတ်ချက်
|-
|Floating dry dock|| {{CHN}}|| '''F001'''&lt;ref name=&quot;myawady.com.mm&quot; /&gt;||၂၀၁၃||  || 
|-
|Floating dry dock|| {{MYA}}|| '''FD02 - Saya Shan'''&lt;ref name=&quot;myawady.com.mm&quot;/&gt;||2018||  ||မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်က ရေနွေးငွေ့စက် တပ်ဆင်ထား သော ပထမဦးဆုံး တိုက်သင်္ဘောအား တည်ဆောက်ပေးနိုင်ခဲ့သည့် မြန်မာလက်သမားဆရာ ဆရာရှမ်းကို ဂုဏ်ပြုသော အားဖြင့် ရေပေါ်လွန်းကျင်း(ဆရာရှမ်း)ဟု အမည်ပေးထား
|-
|}

===မောင်းသူမဲ့ ရေယာဉ်များ - USV===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:97%; width:90%&quot;
|-
!အမျိုးအစား
!width=120px|တည်ဆောက်သူ
!နံပါတ်စဉ်
!စတင်အသုံးပြုသောနှစ်
!လက်နက်တပ်ဆင်ထားခြင်း
!မှတ်ချက်
|-
|Unmanned Surface Vehicle || {{ MYA }}|| ||၂၀၁၄|| || ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၄ ရက်၊ ၆၇ နှစ်မြောက်ရေတပ်အခမ်းအနားတွင် ပြသ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.myawady.net.mm/ |accessdate=17 September 2020 |archivedate=6 July 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180706181707/http://www.myawady.net.mm/ }}&lt;/ref&gt;
|-
|}
 
===ရေတပ်လေကြောင်း (Naval aviation)===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:97%; width:90%&quot;
|-
!အမျိုးအစား
!width=120px|တည်ဆောက်သူ
!နံပါတ်စဉ်
!စတင်အသုံးပြုသောနှစ်
!လက်နက်တပ်ဆင်ထားခြင်း
!မှတ်ချက်
|-
|ATR 42 ရေကြောင်းထောက်လှမ်းရေး လေယာဉ် || {{ FRA }}|| ||၂၀၁၅&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.elevenmyanmar.com/local/ceremony-held-acquisition-new-military-aircraft |accessdate=25 December 2018 |archivedate=28 October 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181028151850/http://elevenmyanmar.com/local/ceremony-held-acquisition-new-military-aircraft }}&lt;/ref&gt;|| || ၁ စင်း
|-
|Britten-Norman BN-2 Islander ရေကြောင်းထောက်လှမ်းရေး လေယာဉ် || {{ UK }}|| || || ||  ၅ စင်း
|-
|Eurocopter AS365 Dauphin ရေတပ်သုံး ရဟတ်ယာဉ် [[File:US Navy 110321-N-OM642-084 French navy AS365 F Dauphin rescue helicopter test lands aboard USS Mount Whitney (LCC-JCC 20).jpg|225x225px]] || {{ FRA }}|| ||၂၀၁၅ || ||  ၅ စင်း
|-
|}

== အခြားလေ့လာရန် ==

* [[တပ်မတော် (လေ)]]
* [[လေကြောင်းရန် ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]
*[[တပ်မတော် (ကြည်း)]]

== ကိုးကား ==
&lt;references/&gt;

{{တပ်မတော် (ရေ)}}{{တပ်မတော်}}
[[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်| ]]
[[ကဏ္ဍ:တပ်မတော် (ရေ)| ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် ရေတပ်များ]]</text>
      <sha1>3a65ei0egz38h7qznau9g3mm0f1bqsr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နဂါးနိုင်ဓါး (သိုင်းဝတ္ထု)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8622</id>
    <revision>
      <id>1030634</id>
      <parentid>786023</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T09:37:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6700" sha1="fmtuu3rb19vceyj57zx499p01dy6t3s" xml:space="preserve">{{Infobox book
&lt;!-- |italic title = (see above) --&gt;
| image            = Heaven Sword Dragon Sabre earliest edition 1961 hong kong book 9.jpg
| caption    = One of earliest editions of book 9 of ''The Heaven Sword and Dragon Saber''
| author           = [[ကျင်းယုံ]]
| title_orig       = 倚天屠龍記 &lt;br/&gt;&lt;small&gt;The Heaven Sword and Dragon Saber&lt;/small&gt;
| translator       = 
| illustrator      = 
| cover_artist     = 
| country          = {{flag|ဟောင်ကောင်}}
| language         = [[တရုတ်ဘာသာစကား|တရုတ်]]
| series           = ''[[ငှက်ပစ်လေးသမား သုံးပိုင်းတွဲ]]'' &lt;br/&gt;射鵰三部曲
| subject          = 
| genre            = [[ဝူရှူ|တရုတ်သိုင်း]]
| publisher        = ''Ming Pao''
| publisher2       = 
| pub_date         = ၆ ဇူလိုင် ၁၉၆၁
| english_pub_date = 
| media_type       = ပုံနှိပ်
| pages            = 
| awards           = 
| isbn             = 1-58899-183-0
| oclc             = 51068759
| dewey            = 
| congress         = 
| preceded_by      = [[The Return of the Condor Heroes]]
| preceded_by_quotation_marks = 
| followed_by      = 
| followed_by_quotation_marks = 
| wikisource       =
}}

'''နဂါးနိုင်ဓား''' (倚天屠龍記) သိုင်းဝတ္ထုသည် သမိုင်းအဖြစ်အပျက်များကို ထည့်သွင်းရေးသားလေ့ရှိသည့် တရုတ်စာရေးဆရာ [[ကျင်းယုံ]] (金庸) ၏ နာမည်ကျော် သိုင်းဝတ္ထုများအနက် တစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။ ကျင်းယုံ၏ ငှက်ပစ်လေးသမား သုံးပိုင်းတွဲ (射鵰三部曲) ဝတ္ထုမှ နောက်ဆုံးတစ်ပုဒ်လည်း ဖြစ်သည်။ ကျင်းယုံးသည် ‘နဂါးနိုင်ဓား’ အား ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ဟောင်ကောင် မင်ပေါက်သတင်းစာတွင် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည်အဖြစ် ပထမဦးဆုံးအကြိမ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ် နေလင်းအောင်မှ မြန်မာဘာသာပြန်ထားသည်။ 

ကျင်းယုံးသည် ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ယင်းဝတ္ထုကို ပြင်ဆင်ရေးသားခဲ့သည်။ စာဖတ်သူ အများစု ဖတ်ရသည်မှာ ပြင်ဆင်ပြီးသော ဝတ္ထုဖြစ်သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် အတွေးသစ်များနှင့် ထပ်မံ ပြင်ဆင်ရေးသားခဲ့ပြန်သည်။ ဇာတ်သိမ်းပိုင်းတွင်လည်း မူလကထက် ပိုမိုရှည်လျားသည်။ ဇာတ်လမ်းအချို့ကို ပြောင်းလဲထားသည်။ ‘ကျိုရန်ကျိန်းကျင်း’ ခေါ် ‘နေစကြာသိုင်းကျင့်စဉ်’ လျှို့ဝှက်သိုင်းကျမ်း၏ ဇစ်မြစ်ကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် ကျင်းယုံ၏ အသစ်ပြန်ရေးမှုသည် စာဖတ်ပရိသတ် အတော်တော်များကို စိတ်ပျက်စေခဲ့သည်။ 

ကျင်းယုံးသည် ‘နဂါးနိုင်ဓား’ ဝတ္ထုတွင် တရုတ်ပြည်၌ မွန်ဂိုများကြီးစိုးသည့် [[ယွမ်မင်းဆက်]]နှောင်းပိုင်းကာလကို ဇာတ်အိမ်တည်ထားသည်။ သူ၏အခြား သိုင်းဝတ္ထုများနည်းတူ ‘နဂါးနိုင်ဓား’ ဝတ္ထုတွင် ယွမ်မင်းဆက်နောက်တွင် ပေါ်ထွန်းလာသည့် [[မင်မင်းဆက်]]အား တည်ထောင်သူ ကျူးယွမ်ကျန်း (朱元璋)၊ ထိုက်ကျီသိုင်းပညာကို ဖန်တီးတီထွင်ခဲ့သူ ကျန်းဆန်းဖုန်း (張三丰) စသည့် သမိုင်းဝင် ပုဂ္ဂိုလ်များကိုပါ ထည့်သွင်းရေးသား ထားသည်။ တရုတ်သမိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဟန်တရုတ်လူမျိုးနှင့် မွန်ဂိုလူမျိုးတို့အကြား ပဋိပက္ခသည်လည်း ‘နဂါးနိုင်ဓား’ ၏ ဇာတ်လမ်း ကျောရိုးပင် ဖြစ်သည်။

== အခြားဖတ်ရှုရန် ==
* [[ငှက်ပစ်လေးသမား (သိုင်းဝတ္ထု)]]

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

== ပြင်ပလင့်ခ် ==
* [http://jinyong.ylib.com.tw/ Jin Yong Teahouse] - fansite of Jin Yong's novels in Cinese
* [http://jinyong.ylib.com.tw/snowtalk/ Fei Hong Xue Ni] - Jin Yong forums in Chinese
* [http://www.jyjh.net.cn Jin Yong Jianghu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100110234232/http://www.jyjh.net.cn/ |date=10 January 2010 }} (金庸江湖) - fansite, forums and complete works of Jin Yong's novels
* [http://wuxiapedia.com/novels/index/heavenly_sword_dragon_slaying_sabre Tales of the Heavenly Sword and the Dragon Slaying Saber] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100127052414/http://wuxiapedia.com/novels/index/heavenly_sword_dragon_slaying_sabre |date=27 January 2010 }} - translation of the novel at Wuxiapedia.com
* [http://taykis.tripod.com/hsds_versions.html TV adaptations]{{Dead link|date=May 2026 }} - fansite
* [http://sagarwarmyae.net/?p=648 နဂါးနိုင်ဓား]{{Dead link|date=January 2021 }}

[[Category:၁၉၆၁ ဝတ္ထုစာအုပ်များ]]
[[Category:တရုတ်သိုင်းဝတ္ထုများ]]
[[Category:ကျင်းယုံ]]</text>
      <sha1>fmtuu3rb19vceyj57zx499p01dy6t3s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12153</id>
    <revision>
      <id>1030519</id>
      <parentid>1016840</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T23:35:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030519</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="235982" sha1="68bsli1vl5kiy9pxef0iz5x3bw5gj6i" xml:space="preserve">{{Infobox အမေရိကန်ပြည်နယ်
| Name                  = ကယ်လီဖိုးနီးယား
| Fullname              = ကယ်လီဖိုးနီးယား ပြည်နယ်
| image_flag = Flag of California.svg
| flag_alt = The flag shows a red stripe on the bottom in a white field, with a red star on the top left in the canton. In the center, a grizzly bear is on top of a mound of green grass on over the white field. Below it, text reads &quot;CALIFORNIA REPUBLIC&quot; in a Seal color.
| name = California
| image_seal = Seal of California.svg
| flag_link = Flag of California
| image_map = California in United States.svg
| Former                = ကယ်လီဖိုးနီးယား ရီပတ်ဘလစ်
| Nickname              = ရွှေပြည်နယ်
| Demonym               = ကယ်လီဖိုနီးယန်း
| Motto                 = ယူရေးကား&lt;ref name=&quot;motto-symbols&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.leginfo.ca.gov/cgi-bin/displaycode?section=gov&amp;group=00001-01000&amp;file=420-429.8 |title=Government Code Section 420-429.8 |publisher=State of California Legislative Council |accessdate=December 24, 2009 |archivedate=28 June 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090628233244/http://www.leginfo.ca.gov/cgi-bin/displaycode?section=gov&amp;group=00001-01000&amp;file=420-429.8 }}&lt;/ref&gt;
| MottoEnglish = I have found it
| Capital               = [[ဆာခရာမန်တိုမြို့]]
| BorderingStates       = [[Arizona]], [[Nevada]], [[Oregon]], [[Baja California]]
| OfficialLang          = [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာ]]
| LargestCity           = [[လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့]]
| LargestMetro          = [[Greater Los Angeles Area|Greater Los Angeles]]
| LargestCounty         = ဆန်ဘာနာဒီနို
| Governor              = Gavin Newsom
| Lieutenant Governor   = Eleni Kounalakis
| Legislature           = ပြည်နယ် ဥပဒေပြုလွှတ်တော်
| Upperhouse            = ပြည်နယ် ဆီးနိတ် လွှတ်တော်
| Lowerhouse            = ပြည်နယ် လွှတ်တော်
| Senators              = Alex Padilla (D) &lt;br /&gt; Laphonza Butler (D)
|Representative=ဒီမိုကရက် ၃၄ ယောက်၊ &lt;br /&gt; ရီပတ်ဘလစ်ကင် ၁၉ ယောက်
| PostalAbbreviation    = CA
| TradAbbreviation      = Calif.
| AreaRank              = တတိယ
| TotalArea = 423,970
| TotalAreaUS           = 163,696
| LandArea              = 403 932
| LandAreaUS            = 155,959
| WaterArea             = 20,047
| WaterAreaUS           = 7,737
| PCWater               = 4.7
| PCForest              = 35
| PCDesert              = 25
| PopRank               = 1st
| 2000oldPop            = 33,871,648
| 2000Pop               = 37,253,956
| 2004Pop(est)          = 35,893,799
| 2003Pop               = 35,484,453
| 2005Pop(est)          = 36,132,147
| DensityRank           = 11th
| 2000Density           = 90.49
| 2000DensityUS         = 234.4
| MedianHouseholdIncome = US$61,021
| IncomeRank            = 9th
| AdmittanceOrder       = 31st
| AdmittanceDate        = September 9, 1850
| TimeZone              = [[Pacific Time Zone|Pacific]]: [[Coordinated Universal Time|UTC]][[UTC-8|-8]]/[[Daylight saving time|-7]]
| area_code              = 209  213  310  323  408  415  510  530  559  562  619  626  650  661  707  714  760  805  818  831  858  909  916  925  949
| Latitude              = 32° 32′ N to 42° N
| Longitude             = 114° 8′ W to 124° 26′ W
| Width                 = 400
| WidthUS               = 250
| Length                = 1,240
| LengthUS              = 770
| HighestPoint          = ဝှစ်တနီတောင်
| HighestElev           = 4,418
| HighestElevUS         = 14,494
| MeanElev              = 884
| MeanElevUS            = 2,900&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.census.gov/prod/2004pubs/04statab/geo.pdf|title=Extreme and Mean Elevations by State and Other Areas|publisher=United States Census|year=2004|accessdate=2008-11-27|format=PDF}}&lt;/ref&gt;
| LowestPoint           = သေမင်းတမန်တောင်ကြား
| LowestElev            = -86
| LowestElevUS          = -282
| ISOCode               = US-CA
| ElectoralVotes        = 55
| Website               = ca.gov/
}}

'''ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်''' [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]၏ ပစိဖိတ်ဒေသတွင် တည်ရှိသော ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာ {{convert|၁၆၃၆၉၆|sqmi|km2}} တွင် လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉.၅ သန်းမျှ နေထိုင်သဖြင့် ကယ်လီဖိုးနီးယားသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် လူဦးရေအများဆုံး နေထိုင်သော ပြည်နယ်ဖြစ်ပြီး ဧရိယာအားဖြင့် တတိယမြောက် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ လူဦးရေအများဆုံး နိုင်ငံတွင်းဒေသများတွင် အဆင့် ၃၄ ရှိသည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယားသည် မြောက်အမေရိကတိုက်တွင် လူဦးရေ အများဆုံး နိုင်ငံတွင်း ဒေသ ဖြစ်ပြီး မြို့တော်မှာ [[ဆာခရာမန်တိုမြို့]] ဖြစ်သည်။ ဂရိတ်တား လော့အိန်ဂျယ်လိစ်ဒေသ နှင့် ဆန်ဖရန်စစ္စကို ပင်လယ်အော်ဒေသ တို့သည် နိုင်ငံအတွင်း ဒုတိယနှင့် ပဉ္စမမြောက် လူဦးရေ အများဆုံး မြို့ပြဒေသများ ဖြစ်ကြပြီး လူဦးရေအားဖြင့် ၁၈.၇ သန်း နှင့် ၉.၇သန်း အသီးသီး​ရှိကြသည်။ &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://factfinder.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml |title=American FactFinder—Results |publisher=U.S. Census Bureau |website=factfinder.census.gov |access-date=October 24, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180124024658/https://factfinder.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml |archive-date=January 24, 2018 |url-status=dead |accessdate=26 July 2020 |archivedate=24 January 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180124024658/https://factfinder.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml }}&lt;/ref&gt; လော့အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့ သည် ပြည်နယ်အတွင်း လူဦးရေ အများဆုံးမြို့ ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံအတွင်း နယူးယောက်မြို့ ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် လူဦးရေအများဆုံး မြို့ ဖြစ်သည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယားတွင် နိုင်ငံအတွင်း လူဦးရေ အများဆုံး ကောင်တီဖြစ်သော လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်ကောင်တီ ရှိပြီး ဧရိယာအားဖြင့် အကြီးဆုံး ဖြစ်သော ဆန်ဘာနာဒီနို ကောင်တီလည်း ရှိသည်။ ဆန်ဖရန်စစ္စကို မြို့နှင့် ကောင်တီသည် နိုင်ငံအတွင်း နယူးယောက်မြို့ ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် လူဦးရေ အသိပ်သည်းဆုံးမြို့ ဖြစ်ပြီး [[နယူးယောက်မြို့]]၏ ရပ်ကွက် ၄ ခု ပြီးလျှင် နိုင်ငံအတွင်း ပဉ္စမမြောက် လူဦးရေ အသိပ်သည်းဆုံး ကောင်တီ ဖြစ်သည်။

ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၏ စီးပွားရေးသည် စုစုပေါင်းပြည်နယ်ထုတ်ကုန်တန်ဖိုး ဒေါ်လာ ၃ ထရီလီယံမျှ ရှိသဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး နိုင်ငံတွင်း စီးပွားရေးဒေသဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.bea.gov/system/files/2019-04/qgdpstate0519_4.pdf |title=GDP by State {{!}} U.S. Bureau of Economic Analysis (BEA) |website=BEA.gov |access-date=September 19, 2018 |archive-date=28 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190228192007/https://www.bea.gov/system/files/2019-02/qgdpstate0219.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; အကယ်၍ ကယ်လီဖိုးနီးယားအား နိုင်ငံတစ်ခု အဖြစ် ယူဆမည်ဆိုပါက ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပဉ္စမမြောက် စီးပွားရေး အကောင်းဆုံး နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး&lt;ref&gt;{{cite web |url= https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=47&amp;pr.y=12&amp;sy=2017&amp;ey=2017&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1&amp;c=512,946,914,137,612,546,614,962,311,674,213,676,911,548,193,556,122,678,912,181,313,867,419,682,513,684,316,273,913,868,124,921,339,948,638,943,514,686,218,688,963,518,616,728,223,836,516,558,918,138,748,196,618,278,624,692,522,694,622,142,156,449,626,564,628,565,228,283,924,853,233,288,632,293,636,566,634,964,238,182,662,359,960,453,423,968,935,922,128,714,611,862,321,135,243,716,248,456,469,722,253,942,642,718,643,724,939,576,644,936,819,961,172,813,132,726,646,199,648,733,915,184,134,524,652,361,174,362,328,364,258,732,656,366,654,734,336,144,263,146,268,463,532,528,944,923,176,738,534,578,536,537,429,742,433,866,178,369,436,744,136,186,343,925,158,869,439,746,916,926,664,466,826,112,542,111,967,298,443,927,917,846,544,299,941,582,446,474,666,754,668,698,672&amp;s=NGDPD&amp;grp=0&amp;a=|title=Report for Selected Countries and Subjects |website=Imf.org |access-date=November 29, 2017}}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ အများဆုံး အဆင့် ၃၇ ရှိပေလိမ့်မည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://esa.un.org/unpd/wpp/|title=World Population Prospects—Population Division—United Nations|website=esa.un.org|access-date=October 24, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170902092045/https://esa.un.org/unpd/wpp/|archive-date=September 2, 2017|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ဂရိတ်တား လော့အိန်ဂျယ်လိစ်ဒေသ နှင့် ဆန်ဖရန်စစ္စကို ပင်လယ်အော်ဒေသတို့သည် နိုင်ငံအတွင်း နယူးယောက် မက်ထရိုပိုလစ်တန်ဒေသ ပြီးလျှင် ဒုတိယ နှင့် တတိယမြောက် အကြီးဆုံး မြို့ပြ စီးပွားရေးရပ်ဝန်း ဒေသဖြစ်ကာ ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် စီးပွားရေးတန်ဖိုး ၁.၃ ထရီလီယံ နှင့် ၁.၀ ထရီလီယံ အသီးသီး ရှိကြသည်။&lt;ref name=&quot;NYCMetroGMP&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.statista.com/statistics/183808/gmp-of-the-20-biggest-metro-areas/|title=U.S. metro areas—ranked by Gross Metropolitan Product (GMP) 2020 {{!}} Statistic|website=Statista|accessdate=May 31, 2019}}&lt;/ref&gt; ဆန်ဖရန်စစ္စကို ပင်လယ်အော်ဒေသသည် နိုင်ငံအတွင်း ကျယ်ပြန့်သော စာရင်းကောက် ဒေသများတွင် လူတစ်ဦးချင်း စုစုပေါင်း ပြည်တွင်းထုတ်ကုန် အမြင့်ဆုံး ဒေသဖြစ်ပြီး လူတစ်ဦးလျှင် ပျမ်းမျှထုတ်ကုန် ၁၀၆, ၇၅၇ ဒေါ်လာ မျှ ရှိပြီ&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{cite web|url= http://www.bea.gov/data/gdp/gdp-metropolitan-area|title=GDP by Metropolitan Area {{!}} U.S. Bureau of Economic Analysis (BEA)|website=Bea.gov|language=en|access-date=September 19, 2018}}&lt;/ref&gt; ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဈေးကွက်တန်ဖိုးအများဆုံး ကုမ္ပဏီ ၁၀ ခုမှ ၄ ခု အခြေစိုက်ရာ ဒေသဖြစ်ကာ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dogsofthedow.com/largest-companies-by-market-cap.htm|title=Largest Companies by Market Cap Today • Dogs of the Dow|date=2019-06-17|website=Dogs of the Dow|language=en-US|access-date=2020-04-25}}&lt;/ref&gt; ကမ္ဘာပေါ်တွင် အချမ်းသာဆုံး လူ ၁၀ ဦးမှ ၄ ဦး နေထိုင်ရာဒေသ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |url= https://www.bloomberg.com/billionaires |title=Bloomberg Billionaires Index |work=Bloomberg.com |access-date=October 24, 2017}}&lt;/ref&gt;

ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ ယဉ်ကျေးမှုမှာ ရေပန်းစားသော ယဉ်ကျေးမှု၊ ဆက်သွယ်ရေး၊ သတင်းအချက်အလက်၊ တီထွင်ဖန်တီးမှု၊ သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး၊ ဘောဂဗေဒ၊​နိုင်ငံရေး နှင့် ဖျော်ဖြေရေးတို့တွင် ကမ္ဘာအား ဦးဆောင်လမ်းပြရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ ပြည်နယ်တွင်း လူအမျိုးမျိုး အထွေထွေတို့ ကွဲပြားခြင်းနှင့် ရွှေ့ပြောင်းရောက်ရှိလာသူများပြားခြင်းတို့ကြောင့် ကယ်လီဖိုးနီးယား သည် နိုင်ငံအတွင်းရှိ အခြားဒေသများနှင့် ကမ္ဘာတဝှမ်းလုံးမှ အစားအစာ၊ ဘာသာစကား နှင့် ထုံးတမ်းစဉ်လာတို့ကို ရောနှောပေါင်းစပ်ရာ နေရာ ဖြစ်သည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယားသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်း၊ ဟစ်ပီယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာဘီကျူး၊​အမြန်အစားအစာ၊ ပင်လယ်ကမ်းစပ် ယဉ်ကျေးမှု၊​ကားယဉ်ကျေးမှု နှင့် အင်တာနက်&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://calwatchdog.com/2014/03/13/happy-25th-anniversary-world-wide-web/ |title=Happy 25th anniversary, World Wide Web |publisher=CalWatchdog.com|date=March 13, 2014 }}&lt;/ref&gt; နှင့် တစ်ကိုယ်ရည်သုံး ကွန်ပျူတာ&lt;ref&gt;{{cite web |url= https://www.businessinsider.com/most-important-invention-from-each-state-2017-6|title=The most important invention from every state|first=Chris|last=Weller|website=Business Insider}}&lt;/ref&gt; တို့ အပြင် အခြားအရာ အများအပြား &lt;ref&gt;{{cite web |url= https://www.onlyinyourstate.com/southern-california/10-inventions-from-southern-ca/|title=Some People Don't Know These 10 Things Came From Southern California|website=OnlyInYourState|date=June 18, 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url= https://matadornetwork.com/read/15-things-world-needs-thanking-california/|title=15 Things the world needs to be thanking California for|website=Matador Network}}&lt;/ref&gt;၏ မြစ်ဖျားခံ ပေါက်ဖွားရာ ဒေသဖြစ်သည်။ ဆန်ဖရန်စစ္စကို ပင်လယ်အော်ဒေသနှင့် ဂရိတ်တား လော့အိန်ဂျယ်လိစ်ဒေသတို့အား  တကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ နည်းပညာ နှင့် ဖျော်ဖြေရေး လုပ်ငန်းတို့၏ ဗဟိုဌာနအဖြစ် အများစုက ရှုမြင်လေ့ ရှိကြသည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ စီးပွားရေးသည် အလွန် အမျိုးစုံပြီး ၅၈% သည် ငွေကြေးလုပ်ငန်း၊​အစိုးရလုပ်ငန်း၊​အိမ်ခြံမြေ လုပ်ငန်း၊ နည်းပညာလုပ်ငန်း၊​ပရော်ဖက်ရှင်နယ် လုပ်ငန်း၊​သိပ္ပံဆိုင်ရာ လုပ်ငန်း နှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုများတွင် အခြေခံသည်။ &lt;ref name=&quot;BEA&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.bea.gov/iTable/iTable.cfm?reqid=70&amp;step=1&amp;isuri=1&amp;acrdn=1#reqid=70&amp;step=10&amp;isuri=1&amp;7007=2014&amp;7093=levels&amp;7003=200&amp;7035=-1&amp;7036=-1&amp;7001=1200&amp;7002=1&amp;7090=70&amp;7004=naics&amp;7005=-1&amp;7006=06000 |title=California Gross domestic product (GDP) (millions of current dollars) |publisher=U.S. Department of Commerce, Bureau of Economic Analysis |access-date=July 19, 2015 |archive-date=6 August 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160806012919/https://www.bea.gov/iTable/iTable.cfm?reqid=70&amp;step=1&amp;isuri=1&amp;acrdn=1#reqid=70&amp;step=10&amp;isuri=1&amp;7007=2014&amp;7093=levels&amp;7003=200&amp;7035=-1&amp;7036=-1&amp;7001=1200&amp;7002=1&amp;7090=70&amp;7004=naics&amp;7005=-1&amp;7006=06000 }}&lt;/ref&gt; ပြည်နယ်စီးပွားရေး၏ ၁.၅% မျှသာ ရှိသော်လည်း&lt;ref name=&quot;BEA&quot; /&gt; ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး လုပ်ငန်းသည် အမေရိကန်ပြည်နယ်များတွင် ထုတ်လုပ်မှု အများဆုံး ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.slate.com/articles/health_and_science/explainer/2013/07/california_grows_all_of_our_fruits_and_vegetables_what_would_we_eat_without.html|title=The C-Free Diet|first=Brian|last=Palmer|date=July 10, 2013 |work=Slate}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url= https://www.cdfa.ca.gov/statistics/|title=CDFA—Statistics |publisher=California Department of Food and Agriculture |website=CDFA.CA.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url= https://www.ocregister.com/2017/07/27/california-farms-produce-a-lot-of-food-but-what-and-how-much-might-surprise-you/ |title=California farms produce a lot of food—but what and how much might surprise you |date=July 27, 2017 |work=Orange County Register}}&lt;/ref&gt;

ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[အိုရီဂွန်ပြည်နယ်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[နီဗားဒါးပြည်နယ်]] နှင့် [[အရီဇိုးနားပြည်နယ်]]၊ တောင်ဘက်တွင် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၏ ဘဟားကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်လျက် ရှိသည်။​ပြည်နယ်၏ အမျိုးစုံသော ပထဝီဝင်တွင် အနောက်ဘက်ရှိ ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းမှ အရှေ့ဘက်ရှိ ဆီးရားနီဗားဒါးတောင်တန်းများအထိ ၊ အနောက်မြောက်ဘက်ရှိ ဆီကွိုင်းယား နှင့် ဒေါက်ဂလပ်ထင်းရှူးတောများနှင့် အရှေ့တောင်ဘက်ရှိ မိုဂျေ့ဗ်သဲကန္တာရအထိ အမျိုးမျိုး ရှိသည်။ အဓိက စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး ဒေသဖြစ်သော ဗဟိုတောင်ကြားသည် ပြည်နယ်၏ အလယ်ဗဟိုကို စိုးမိုးထားသည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယားအား ပူနွေးသော မြေထဲပင်လယ်ရာသီဥတုကြောင့် ကျော်ကြားသော်လည်း ပြည်နယ်၏ အရွယ်အစားကြီးမားသောကြောင့် ရာသီဥတုသည် မြောက်ဘက်ရှိ ပူနွေးသော မိုးသစ်တော ရာသီဥတုမှ အတွင်းပိုင်းတွင် ခြောက်သွေ့သော သဲကန္တာရ အထိနှင့် တောင်ကုန်းများတွင် နှင်းကျသော အယ်လ်ပိုင်းရာသီဥတု အထိ အမျိုးမျိုး အဖုံဖုံ ကွဲပြားသည်။ အချိန်ကြာလာသည်နှင့် အမျှ ပက်ကြားအက်ခြင်းနှင့် တောမီးလောင်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်မှု ပိုစိတ်လာသည်။&lt;ref&gt;{{cite news |url= https://latimes.com/local/lanow/la-me-camp-fire-science-20181110-story.html |title=California's most destructive wildfire should not have come as a surprise |first1=Bettina |last1=Boxall |first2=Paige |last2=St. John |work=[[Los Angeles Times]] |date=November 10, 2018 |access-date=November 11, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.drought.gov/drought/ |title=Advancing Drought Science and Preparedness across the Nation |publisher=National Integrated Drought Information System |access-date=November 11, 2018 |accessdate=26 July 2020 |archivedate=11 November 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181111042024/https://www.drought.gov/drought/ }}&lt;/ref&gt;

ယခု ကယ်လီဖိုးနီးယားနေရာတွင် အစကနဦးက ဒေသရင်းကယ်လီဖိုးနီးယား လူမျိုးစုများ နေထိုင်လာခဲ့ကြသည်မှာ ၁၆ ရာစုနှင့် ၁၇ ရာစုအတွင်း ဥရောပသား အမြောက်အမြားတို့ စူးစမ်းရှာဖွေသည် အထိ ဖြစ်သည်။ စပိန်အင်ပိုင်ယာမှ သိမ်းပိုက်ပြီး ကိုလိုနီအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၁၈၀၄ ခုနှစ်တွင် နယူးစပိန် နယ်စားဒေသအတွင်းရှိ အော်လ်တာ ကယ်လီဖိုးနီးယားတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ အောင်မြင်သော လွတ်လပ်ရေးစစ်ပွဲအပြီး ၁၈၂၁ ခုနှစ်တွင် ထိုဒေသသည် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၏ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၈၄၈ မက္ကဆီကို-အမေရိကန် စစ်ပွဲ အပြီးတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။ အော်လ်တာ ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ အနောက်ဘက်အပိုင်းကို စုစည်း၍ ၁၈၅၀ စက်တင်ဘာ ၉ ရက်တွင် ၃၁ ခုမြောက် ပြည်နယ်အဖြစ် လက်ခံခဲ့သည်။ ၁၈၄၈ ခုနှစ်တွင် စတင်သော ကယ်လီဖိုးနီးယား ရွှေနောက် အပူတပြင်း လိုက်ကြသည့် အဖြစ်အပျက်မှ သိသာသော လူမှုရေးနှင့် လူဦးရေပျံ့နှံ့နေထိုင်မှုတို့ကို ပြောင်းလဲပေးခဲ့သည်။ စီးပွားရေး တိုးတက်လာခြင်းနှင့် အတူ အရှေ့ဘက်မှ သို့မဟုတ် နိုင်ငံခြားမှ အကြီးအကျယ် ရွှေ့ပြောင်း ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။
{{toclimit|3}}
==အမည်မှည့်ခေါ်ခြင်း==
စပိန်တို့သည် ''လာ့စ်ကယ်လီဖိုးနီးယာ့စ်&quot; ဆိုသော အမည်ကို ယခု မက္ကဆီကို၏ ပြည်နယ် ဘာဂျာ ကယ်လီဖိုးနီးယားနှင့် ယနေ့ခေတ် ကယ်လီဖိုးနီးယား၊ နီဗားဒါး၊ ယူတားပြည်နယ်တို့နှင့် အတူ အရီဇိုးနား၊ နယူးမက္ကဆီကို၊ တက္ကဆပ် နှင့် ဝိုင်အိုမင်းပြည်နယ်တို့၏ တစိတ်တဒေသတို့ ပါဝင်သော အော်လ်တာ ကယ်လီဖိုးနီးယား ဒေသတို့ကို ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;[[George R. Stewart|Stewart, George]] (1945). ''Names on the Land: A Historical Account of Place-Naming in the United States''. New York: Random House. pp. 11–17.&lt;/ref&gt;''

၁၅၁၀ တွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သော ဒဏ္ဍာရီထဲမှ ကယ်လီဖိုးနီးယားကျွန်းဟု ခေါ်သည့် ရွှေနှင့် ပုလဲတို့ ပေါများသည့် ကာလာဖီယာ ဘုရင်မအုပ်စိုးသော ကယ်လီဖိုးနီးယားကျွန်းကို အစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

==သမိုင်း==

=== ရှေးဦး နေထိုင်သူများ===
လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၀,၀၀၀ အတွင်းက တစ်သုတ်ပြီး တစ်သုတ်ရောက်ရှိလာခဲ့သဖြင့် ကယ်လီဖိုးနီးယားသည် ကိုလံဘီယာခေတ်မတိုင်ခင် မြောက်အမေရိကတွင် ယဉ်ကျေးမှု အရလည်းကောင်း၊ ဘာသာစကား အရ လည်းကောင်း အမျိုးမျိုး ကွဲပြားသော ဒေသဖြစ်သည်။ ရှေဦးနေထိုင်သူများကို ခန့်မှန်းကြရာတွင် ၁၀၀,၀၀၀ မှ ၃၀၀,၀၀၀ အထိ အမျိုးမျိုး ရှိသည်။ {{sfn|Starr|2007|page=13}} ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ ရှေးဦးနေ လူမျိုးများတွင် လူမျိုးစု ၇၀ ကျော်ရှိပြီး ရှေဦးအမေရိကန်များတွင် ကမ်းရိုးတန်း၌ အခြေချနေထိုင်သော လူဦးရေများပြားသော လူမျိုးစုများမှ ကုန်းတွင်းပိုင်းနေ လူမျိုးစု များ အထိ ရှိပြီး အုပ်ချုပ်ရေး ပုံစံမှာလည်း အုပ်စု၊ လူမျိုးစု၊ ကျေးရွာ နှင့် သဘာဝအရင်းအမြစ် ပေါများသော ကမ်းရိုးတန်းများတွင် ကြီးမားသော လူမျိုးစု အုပ်စုကြီးများ ဖြစ်သော ချူးမက်ရှ်၊ ပိုမို နှင့် ဆာလီနန် စသည်တို့ အထိ ရှိသည်။ ကုန်သွယ်ရေး၊ အချင်းချင်း လက်ထပ်ခြင်း နှင့် စစ်ရေးအရ မဟာမိတ်ပြုခြင်းတို့ဖြင့် ကွဲပြားသော လူမျိုးစု အုပ်စုများကြားတွင် လူမှုရေး နှင့် စီးပွားရေး ဆက်ဆံရေးများကို တိုးမြှင့်ခဲ့ကြသည်။

===စပိန်တို့အုပ်ချုပ်ခြင်း===
[[File:Coat of arms of Californias.svg|thumb|left|upright|ကယ်လီဖိုးနီးယားနယ်သားများအား နယ်စားကြီး အန်တိုနီယို ဒီ မန်ဒိုဇာမှ ချီးမြှင့်ခဲ့သော စည်းတံဆိပ်]]
[[File:Mission San Diego de Alcala in 1848.jpg|thumb|၁၈၄၈ မစ်ရှစ် စန်ဒီယေးဂိုး ဒီ အယ်လ်ကာလာ စတင်စဉ်။ ၁၇၆၉ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သော ထိုမစ်ရှင်သည် ပထမဆုံး ကယ်လီဖိုးနီးယား မစ်ရှင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။]]

ကယ်လီဖိုးနီးယားကမ်းရိုးတန်းအား ပထမဆုံး စွန့်စားသွားလာခဲ့ကြသူများမှာ ဟွမ် ရိုဒရီဂေ့ ကာဗရီဟိုး ဆိုသော ပေါ်တူဂီ ရေယာဉ်မှူး တစ်ဦးမှ ဦးဆောင်သော ရွက်လွင့်ခရီးသွားလာသည့် အဖွဲ့ဖြစ်ပြီး သူတို့သည် ၁၅၄၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၈ရက်တွင် စန်ဒီယေးဂိုး ပင်လယ်အော်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ကာ မြောက်ဘက်တွင် ဆန်မစ်ဂူရယ်ကျွန်းအထိ အနည်းဆုံး ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်။{{sfn|Rolle|1987|pp=34–35}} ၁၅၇၉တွင် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ရေတပ်ဗိုလ်နှင့် စူးစမ်းရှာဖွေသူ ဖရန်စစ်ဒရိတ်မှ ကယ်လီဖိုးနီးယားကမ်းရိုးတန်း၏ တစိတ်တဒေသကို သိမ်းပိုက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ကာ နောက်တွင် ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့ဖြစ်လာမည့် နေရာ၏ မြောက်ဘက်တွင် ကမ်းသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။{{sfn|Rolle|1987|pp=40–41}} အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဖြစ်လာမည့် နေရာသို့ အာရှသားတို့ ပထမဆုံး ခြေချခြင်းမှာ ၁၅၈၇ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့ပြီး စပိန်သင်္ဘောနှင့် လိုက်ပါလာသော ဖိလစ်ပိုင်သင်္ဘောသားတို့ မော်ရိုပင်လယ်အော်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |first1=Linda C. |last1=Tillman |first2=James Joseph |last2=Scheurich |title=The Handbook of Research on Educational Leadership for Equity and Diversity|url= {{google books |plainurl=y |id=vSKAAAAAQBAJ|page=202}}|date=August 21, 2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-12843-2|page=202}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Huping Ling|title=Asian America: Forming New Communities, Expanding Boundaries|url= {{google books |plainurl=y |id=K-DdvbJM_gQC|page=109}}|date=April 29, 2009|publisher=Rutgers University Press|isbn=978-0-8135-4867-8|page=109}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |first1=Linda C. |last1=Tillman |first2=James Joseph |last2=Scheurich |title=The Handbook of Research on Educational Leadership for Equity and Diversity|url= {{google books |plainurl=y |id=vSKAAAAAQBAJ|page=202}}|date=August 21, 2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-12843-2|page=202}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Huping Ling|title=Asian America: Forming New Communities, Expanding Boundaries|url= {{google books |plainurl=y |id=K-DdvbJM_gQC|page=109}}|date=April 29, 2009|publisher=Rutgers University Press|isbn=978-0-8135-4867-8|page=109}}&lt;/ref&gt; စီဘက်စတီးယန်း ဗစ်ကိုင်နိုသည် ကယ်လီဖိုးနီးယား ကမ်းရိုးတန်းအား နယူးစပိန်အတွက် ၁၆၀၂ ခုနှစ်တွင် စူးစမ်းသွားလာကာ မြေပုံ​ရေးဆွဲခဲ့ပြီး မြောက်ဘက် မန်ဒိုချီနို အငူအထိ ရွက်လွှင့်သွားလာခဲ့သည်။{{sfn|Rolle|1987|p=44}}

၁၆ရာစုတွင် ကယ်လီဖိုးနီးယား မြေပေါ်တွင် စူးစမ်းလေ့လာခြင်းများ ပြုခဲ့ကြသော်လည်း ရိုဒရီဂေ့၏ အယူအဆဖြစ်သည့် ကယ်လီဖိုးနီးယားသည် ကျွန်းဖြစ်သည် ဆိုသည်ကို ဆက်လက် စွဲကိုင်ထားကြဆဲ ဖြစ်သည်။ ထိုသို့သော အတွေးဖြင့် ပုံဖော်ထားမှုကို ဥရောပမြေပုံများတွင် ၁၈ ရာစု အထိ တွေ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://exhibits.stanford.edu/california-as-an-island|title=California as an Island in Maps—Online Exhibits|website=Stanford University Libraries|access-date=June 15, 2016|archive-date=12 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812042020/https://exhibits.stanford.edu/california-as-an-island}}&lt;/ref&gt;

၁၇၆၉-၇၀ ပေါ်တိုလာ စူးစမ်းရှာဖွေမှုအပြီးတွင် ယူနီပါရို ဆယ်ရာ ဦးဆောင်သော စပိန်သာသနာပြုအဖွဲ့များသည် စန်ဒီယေးဂိုးမှစတင်ကာ အော်လ်တာ ကယ်လီဖိုးနီးယား ကမ်းရိုးတန်းပေါ်နှင့် အနီးတစ်ဝိုက်တွင် ကယ်လီဖိုးနီးယား သာသနာပြု မစ်ရှင် ၂၁ ခုကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် စပိန်စစ်တပ်များသည် ပရယ်စီဒီယိုဟု ခေါ်သော ခံတပ်အချို့နှင့် ပျူဗလိုဟုခေါ်သော မြို့ငယ် ၃ ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဆန်ဖရန်စစ္စကို သာသနာပြုမစ်ရှင်သည် ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့တော် ဖြစ်လာခဲ့ပြီး အခြား ပျူဗလို နှစ်ခုမှာ လော့အိန်ဂျယ်လိစ် နှင့် ဆန်ဂျို့စ် အဖြစ် တိုးတက်ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ အခြားသော ပိုမိုသေးငယ်သည့် မြို့တော်များနှင့် မြို့များမှာ စပိန်သာသနာပြုစခန်းများနှင့် ပျူဗလိုတို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ပေါ်ထွန်းလာခဲ့ပြီး ယနေ့တိုင်အောင် ကျန်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။

စပိန်တို့၏ ကိုလိုနီပြုစဉ်တွင် ဝက်သက် နှင့် ဆုံဆို့နာ အစရှိသော ဒေသခံတို့အနေနှင့် သဘာဝအလျောက် ကိုယ်ခံအားမရှိသော ကူးစက်ရောဂါများကို သယ်ဆောင်လာခဲ့သဖြင့် ဒေသခံလူမျိုးတို့ လျော့ပါးသွားစေခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.nativeamericancaucus.org/content/california-indian-history|title=California Indian History—Native American Caucus|website=Nativeamericancaucus.org}}&lt;/ref&gt; စပိန်အခြေချ နေထိုင်သူတို့ ၎င်းတို့နှင့် အတူ ယူဆောင်လာခဲ့သော စပိန်စနစ် အစိုးရနှင့် လူမှုရေးဆိုင်ရာ အဆင့်များကို တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းမှ အစောပိုင်း ဒေသရင်းနေ ပြည်သူတို့၏ လူ့အဖွဲ့အစည်းများကို နည်းပညာ အရလည်းကောင်း ယဉ်ကျေးမှု အရလည်းကောင်း ဖုံးလွှမ်းသွားစေခဲ့သည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ရုရှားတို့၏ သင်္ဘောများလည်း ကယ်လီဖိုးနီးယား ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက် စူးစမ်းရှာဖွေမှုများ ပြုခဲ့ပြီး ၁၈၁၂ ခုနှစ်တွင် ဖို့တ်ဒ်ရော့စ် ၌ ကုန်သွယ်ရေးစခန်းတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉ရာစု အစောပိုင်း ရုရှားတို့၏ ကယ်လီဖိုးနီးယား ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက် အခြေချနေထိုင်မှုများမှာ ဆန်ဖရန်စစ္စကို ပင်လယ်အော်ရှိ စပိန်တို့ အခြေချနေထိုင်ရာ နေရာ၏ မြောက်ဘက်အစွန်ဆုံး အစွန်း၏ မြောက်ဘက်တွင် ရှိပြီး မြောက်အမေရိကရှိ ရုရှားတို့ အခြေချနေထိုင်ရာ နေရာများ၏ တောင်ဘက်စွန်းလည်း ဖြစ်သည်။ ဖို့တ်ဒ်ရော့စ်နှင့် ပတ်သက်သော ရုရှားတို့၏ အခြေချနေထိုင်မှုမှာ ပွိုင့်အေရီနာ မှ တိုမာလပ်စ် ပင်လယ်အော် အထိ ဖြန့်ကျက် တည်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Historical Atlas of California&quot;&gt;Historical Atlas of California&lt;/ref&gt;

===မက္ကဆီကန်တို့ အုပ်ချုပ်ခြင်း===
[[File:California1838.jpg|thumb|၁၈၃၈ ခုနှစ်တွင် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၏ လူဦးရေကျဲပါးသော ပြည်နယ်တစ်ခု အဖြစ် တည်ရှိသော အော်လ်တာ ကယ်လီဖိုးနီးယားကို ပြသော မြေပုံ&lt;ref&gt;source: Encyclopædia Britannica 7th edition, 1842, &quot;Mexico&quot;&lt;/ref&gt;]]

၁၈၂၁ ခုနှစ် မက္ကဆီကို လွတ်လပ်ရေးစစ်ပွဲကြောင့် ကယ်လီဖိုးနီးယားအပါအဝင် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံသည် စပိန်တို့ထံမှ လွတ်လပ်ရေးရခဲ့သည်။ ထိုမှစ၍ နောင် ၂၅ နှစ်အထိ အော်လ်တာ ကယ်လီဖိုးနီးယားသည် လွတ်လပ်သော နိုင်ငံအသစ်ဖြစ်သည့် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၏ ဝေးလံခေါင်ဖျား၍ လူဦးရေကျဲပါးသော အနောက်မြောက် အုပ်ချုပ်ရေးပြည်နယ်တစ်ခု အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ပြည်နယ်အတွင်း အကောင်းဆုံး မြေများကို နေရာယူထားသော မစ်ရှင်မြေများကို ၁၈၃၄ ခုနှစ်တွင် ဘာသာရေးအဆောက်အအုံ အဖြစ်မှ ပယ်ဖျက်ခဲ့ပြီး မက္ကဆီကို အစိုးရပိုင် နယ်မြေများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ &lt;ref name=nps/&gt; ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးသည် နိုင်ငံရေးအရ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု ရှိသော လူများကို မြေအများအပြား ပေးအပ်ခဲ့သည်။​ထိုသို့ ကြီးမားကျယ်ပြန့်သော ရန်ချို သို့မဟုတ် နွားတင်းကုပ် များသည် မက္ကဆီကန် ကယ်လီဖိုးနီးယားတွင် အရေးပါသော အဖွဲ့အစည်းများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုရန်ချို များကို ကယ်လီဖိုးနီးယားရှိ စပိန်ဒေသရင်းလူမျိုးများ ဖြစ်သော ကယ်လီဖိုနီယိုတို့၏ ပိုင်ဆိုင်မှုအောက်တွင် တိုးတက်လာခဲ့ပြီး ထိုသူတို့မှ နွားသာရေ နှင့် နွားဆီ တို့ကို ဘော့စတွန်ရှိ ကုန်သည်များနှင့် ကုန်သွယ်မှု ပြုခဲ့ကြသည်။ ၁၈၄၉ ခုနှစ် ကယ်လီဖိုးနီးယား ရွှေရှာပွဲ မတိုင်ခင် အထိ အမဲသားသည် ကုန်စည်တစ်ခု ဖြစ်မလာခဲ့ပေ။ 

၁၈၂၀ ခုနှစ်များမှ အစပြု၍ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် နောင် ကနေဒါဖြစ်လာမည့် နေရာမှ ထောင်ချောက်ထောင်၍ သားကောင်ဖမ်းသူများနှင့် အခြေချနေထိုင်သူများမှာ ကယ်လီဖိုးနီးယား မြောက်ပိုင်းသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ထို အသစ်ရောက်ရှိလာသူများမှာ ဆစ်ကီယိုးလမ်းကြောင်း၊ ကယ်လီဖိုးနီးယားလမ်းကြောင်း၊ အော်ရီဂွန်လမ်းကြောင်းနှင့် စပိန်လမ်းကြောင်းဟောင်းတို့ကို အသုံးပြု၍ ကယ်လီဖိုးနီးယား အနီးတဝိုက်ရှိ ထူထပ်သော တောင်ကုန်းများနှင့် ကြမ်းတမ်းသော သဲကန္တာရများကို ဖြတ်ကျော်ခဲ့ကြသည်။
[[File:Lone_Star_of_California.jpeg|thumb|left|upright|ယွမ် ဘော်တစ်စတာ အယ်လ်ဗာရာဒီမှ ၁၈၃၆ ကယ်လီဖိုးနီးယား လွတ်လပ်ရေး လှုပ်ရှားမှုအတွင် အသုံးပြုခဲ့သည့် အလံ]]

လွတ်လပ်ရေးရခါစဖြစ်သော မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၏ အစောပိုင်းအစိုးရမှ အလွန်မတည်မငြိမ် ဖြစ်ခဲ့ပြီး ထို့အတွက်ကြောင့် ၁၈၃၁ နောက်ပိုင်းတွင် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၌ အချင်းချင်း လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများနှင့် ဗဟို မက္ကဆီကို အစိုးရနှင့် လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများ ဆက်တိုက် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Altman |first=Linda Jacobs |title=California |url= {{google books |plainurl=y |id=rAgL-tgWOecC|page=117}} |access-date=March 16, 2013 |date=2005 |publisher=Marshall Cavendish |isbn=978-0-7614-1737-8 |page=117}}{{break}}{{cite book |title=Testimonios: Early California Through the Eyes of Women, 1815–1848 |url= {{google books |plainurl=y |id=DuvFpaRwJlgC||page=425}} |access-date=March 16, 2013 |date=2006 |publisher=Heyday |isbn=978-1-59714-033-1 |page=425}}&lt;/ref&gt; ထို့သို့ မုန်တိုင်းထန်သော နိုင်ငံရေးကာလ အတွင်းတွင် ယွမ် ဘော်တစ်စတာ အယ်လ်ဗာရာဒိုသည် ၁၈၃၆ မှ ၁၈၄၂ ခုနှစ်အတွင်း ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ရာထူးကို ရယူနိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Starr2007&quot;&gt;{{cite book|first=Kevin |last=Starr|title=California: A History|url= {{google books |plainurl=y |id=Zd3L-BAN_04C|page=17}}|date=2007|publisher=Modern Library|isbn=978-0-8129-7753-0|pages=17–}}{{break}}{{cite book |editor1-first=Mildred Brooke |editor1-last=Hoover |editor2-first=Douglas E. |editor2-last=Kyle |title=Historic Spots in California |url= {{google books |plainurl=y |id=AYMPR6xAj50C||page=316}} |access-date=March 16, 2013 |date=2002 |publisher=Historic Spots in California |isbn=978-0-8047-7817-6 |page=316}}{{break}}{{cite book |last=Conway |first=J. D. |title=Monterey: Presidio, Pueblo, and Port |agency=The Making of America Series |url= {{google books |plainurl=y |id=vz1jyn7Ti3oC|page=53}} |access-date=March 16, 2013 |date=2003 |publisher=Arcadia Publishing |isbn=978-0-7385-2423-8 |pages=53–55}}&lt;/ref&gt;အယ်လ်ဗာရာဒို အာဏာရလာသော စစ်ရေးလုပ်ဆောင်မှု အပြီးတွင် ကယ်လီဖိုးနီးယားအား လွတ်လပ်သော နိုင်ငံအဖြစ် တခဏတာမျှ ကြေညာနိုင်ခဲ့ပြီး အိုင်ဆက် ဂရေဟမ်&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hart |first=James David |title=A Companion to California |url= {{google books |plainurl=y |id=teJCPQtWfOMC315|page=315}} |access-date=March 16, 2013 |date=1987 |publisher=University of California Press |isbn=978-0-520-05544-5 |page=315}}{{break}}{{cite book |last=Harlow |first=Neal |title=California Conquered: The Annexation of a Mexican Province, 1846–1850 |url= {{google books |plainurl=y |id=pApgP6lBVbMC|page=27}} |access-date=March 16, 2013 |date=1989 |publisher=University of California Press |isbn=978-0-520-06605-2 |page=27}}&lt;/ref&gt; အပါအဝင် ကယ်လီဖိုးနီးယားရှိ အန်ဂလို-အမေရိကန် ပြည်သူများက ကူညီခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Graham1840&quot;&gt;{{cite book |last1=Billington |first1=Ray Allen |last2=Ridge |first2=Martin |title=Westward Expansion: A History of the American Frontier |url= {{google books |plainurl=y |id=YoV-k7VcyZ0C|page=203}} |access-date=February 16, 2013 |date=2001 |publisher=University of New Mexico Press |isbn=978-0-8263-1981-4 |page=203}}&lt;/ref&gt;၁၈၄၀ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံကူးလက်မှတ်မရှိသော ပြည်သူ ၁၀၀ ကျော် အဖမ်းအဆီးခံရပြီး ထို့အတွက်ကြောင့် &quot;ဂရေဟမ် အရေးအခင်း&quot; ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကာ တော်ဝင်ရေတပ်မတော်မှ တစိတ်တပိုင်း ပါဝင်ပတ်သက်ခြင်းဖြင့် ဖြေရှင်းခဲ့ရသည်။&lt;ref name=&quot;Graham1840&quot; /&gt;

[[File:Vue de l'etablissement russe de la Bodega, à la Côte de la Nouvelle Albion, en 1828 (restored).jpg|thumb|အလက်စကာမှ ရုရှားတို့သည် ၁၈၁၂ ခုနှစ်တွင် ဖို့တ်ဒ်ရော့စ်၌ ၎င်းတို့၏ အကြီးဆုံး အခြေချနေထိုင်မှုကို ပြုခဲ့ကြသည်။]]
ကယ်လီဖိုးနီးယားရှိ အကြီးဆုံးသော နွားခြံပိုင်ရှင်မှာ ဂျွန်မာ့ရှ် ဖြစ်သည်။ သူ၏ မြေပေါ်တွင် ကျူးကျော်နေထိုင်သူများနှင့် ပတ်သက်၍ မက္ကဆီကို တရားရုံးမှ တရားမျှတမှု မရရှိခဲ့သဖြင့် သူသည် ကယ်လီဖိုးနီးယား အနေနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်သင့်သည်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ သူသည် ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ ရာသီဥတု၊ မြေအနေအထားနှင့် အခြားအကြောင်းအရာများကြောင့် ဤနေရာတွင် အခြေချနေထိုင်သင့်ကြောင်း အပြင် နောင်တွင် &quot;မာ့ရှ်လမ်းကြောင်း&quot; ဟု သိကြသည့် အကောင်းဆုံး လာနိုင်သည့် လမ်းကြောင်းကို ဖော်ပြခြင်းဖြင့် စာရေးသားခြင်း ကမ်ပိန်းကို လှုပ်ရှားမှု ပြုခဲ့သည်။ သူ၏ စာများကို ဖတ်ရှု၊ ထပ်မံဖတ်ရှုကြကာ အချင်းချင်း လက်ဆင့်ကမ်းကြပြီး နိုင်ငံတဝှမ်းရှိ သတင်းစာများတွင် ပုံနှိပ်ဖော်ပြကြသဖြင့် ကယ်လီဖိုးနီးယားသို့ ပထမဆုံး လှည်းအုပ်များ စတင် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Lyman, George D. and John Marsh, ''Pioneer: The Life Story of a Trail-Blazer on Six Frontiers'', pp. 237–39, The Chautauqua Press, Chautauqua, New York, 1931.&lt;/ref&gt; သူသည် ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ကြသူများအား သူ၏ နွားခြံတွင် နေထိုင်ရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့ပြီး သူတို့ အခြေကျ၍ နိုင်ငံကူးလက်မှတ် ရရှိနိုင်ရန်လည်း အကူအညီ ပေးခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;Lyman and Marsh, pp. ix, 209, 231, 238–39, 246–51, 266–67, 268–71.&lt;/ref&gt;

ကယ်လီဖိုးနီးယားသို့ စနစ်တကျစီစဉ်ထားသော ရွှေ့ပြောင်းမှုကာလကို ဦးဆောင်ပြီးနောက် မာ့ရှ်သည် လူအများမုန်းတီးကြသော မက္ကဆီကန်ဗိုလ်ချုပ် မန်နျူရယ် မီရှဲတိုရီနာ နှင့် သူ အစားထိုးခဲ့သော ကယ်လီဖိုးနီးယား ပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ယွမ် ဘော်တစ်စတာ အယ်လ်ဗာရာဒို တို့နှစ်ဦးကြား စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ သူတို့အသီးသီး၏ စစ်တပ်များသည် လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့ အနီးတွင် ဖြစ်ပွားသော ပရိုဗီဒန်းရှားတိုက်ပွဲတွင် တွေ့ဆုံခဲ့ကြသည်။ မာ့ရှ်အနေနှင့် သူ၏ ဆန္ဒနှင့် ဆန့်ကျင်၍  မီရှဲတိုရီနာ၏ စစ်တပ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ရသည်။ သူ၏ အထက်အရာရှိများကို လျစ်လျူရှု၍ သူ့အနေနှင့် အခြားတစ်ဘက်အား စစ်ပြေငြိမ်းရန် အချက်ပြခဲ့သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ လာရောက် အခြေချ နေထိုင်သူများမှာ နှစ်ဘက်စလုံးတွင် ပါဝင်တိုက်ခိုက်လျက် ရှိသည်။ သူ့အနေနှင့် ထိုလူများကို အချင်းချင်း တိုက်ခိုက်ရန် အကြောင်းမရှိကြောင်း သဘောပေါက် နားလည်စေခဲ့သည်။ မာ့ရှ်၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကြောင့် သူတို့သည် စစ်ပွဲကို စွန့်ခွာခဲ့ကြသဖြင့် မီရှဲတိုရီနာမှာ ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရပြီး ကယ်လီဖိုးနီးယားတွင် မွေးဖွားသော ပီကို-ပီကို မှ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး အဖြစ် ပြန်လည် အာဏာရခဲ့သည်။ ထိုအချက်မှ နောက်ဆုံးတွင် ကယ်လီဖိုးနီးယားအား အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသို့ သွတ်သွင်းရန် အတွက် လမ်းခင်း ပေးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Lyman and Marsh 1931, pp. 250–62.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Stone, Irving. ''Men to Match My Mountains,'' pp. 70–72, Berkley Books, New York, New York, 1982. {{ISBN|0-425-10544-X}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Winkley, John W. ''Dr. John Marsh, Wilderness Scout,'' pp. 67–69, The Parthenon Press, Nashville, Tennessee, 1962.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Stone, Irving. ''From Mud-Flat Cove to Gold to Statehood,'' pp. 66–68, Word Dancer Press, Clovis, California, 1999. {{ISBN|1-884995-17-9}}.&lt;/ref&gt;

===ကယ်လီဖိုးနီးယား သမ္မတနိုင်ငံ နှင့်အောင်နိုင်ခြင်း===
[[File:Original Todd bear flag.jpg|thumb|ကယ်လီဖိုးနီးယား သမ္မတနိုင်ငံ၏ ဝက်ဝံရုပ်အလံကို ဆိုနိုမာတွင် ၁၈၄၆ ခုနှစ် ဝက်ဝံရုပ်အလံ ပုန်ကန်မှုအတွင်း ပထမဆုံး လွှင့်ထူခဲ့ကြသည်။]]
၁၈၄၆ခုနှစ်တွင် ဆိုနိုမာမြို့တွင်းနှင့် မြို့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အမေရိကန် အခြေချနေထိုင်သူတို့က မက္ကဆီကန်တို့၏ အုပ်ချုပ်မှုကို ဝက်ဝံရုပ်အလံ ပုန်ကန်မှုဖြင့် ပုန်ကန် ဆန့်ကျင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက်တွင် သူပုန်တို့က ဝက်ဝံရုပ်အလံ (ဝက်ဝံတစ်ကောင်၊ ကြယ်တစ်လုံး၊ အနီရောင်စင်း နှင့် ကယ်လီဖိုးနီးယား သမ္မတနိုင်ငံ စာတန်းပါသည်။) ကို ဆိုနိုမာမြို့တွင် လွှင့်ထူခဲ့ကြသည်။ သမ္မတနိုင်ငံ၏ တစ်ဦးတည်းသော သမ္မတမှာ ဝီလီယမ် ဘီ အိုင်ဒဲ ဖြစ်ပြီး&lt;ref name=&quot;William B. Ide Adobe SHP&quot;&gt;{{cite web |url= http://www.parks.ca.gov/?page_id=458|title=William B. Ide Adobe SHP|publisher=California State Parks|access-date=December 25, 2009}}&lt;/ref&gt; သူသည် ဝက်ဝံရုပ် ပုန်ကန်မှုအတွင်း အဓိက အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ အမေရိကန် အခြေချနေထိုင်သူတို့၏ ပုန်ကန်ခြင်းသည် နောင်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အမေရိကန် ကျူးကျော်မှု၏ အစဖြစ်ပြီး အနီးအနားရှိ အမေရိကန် စစ်တပ် အရာရှိတို့နှင့် နီးကပ်စွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ကယ်လီဖိုးနီးယား သမ္မတနိုင်ငံ၏ သက်တမ်းမှာ တိုတောင်းလှသည်။ &lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.history.com/topics/bear-flag-revolt |title=Bear Flag Revolt |author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt; |date=2015 |publisher=History.com |access-date=June 5, 2015}}{{break}}{{cite web |url= http://memory.loc.gov/ammem/cbhtml/cbstates.html |title=The United States and California |author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt; |date=1998 |website=Early California History: An Overview |publisher=Library of Congress |access-date=June 5, 2015}}&lt;/ref&gt; တစ်နှစ်တည်းမှာပင် မက္ကဆီကို-အမေရိကန်စစ်ပွဲ (၁၈၄၆-၄၈) ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.pbs.org/kpbs/theborder/history/timeline/5.html |title=The U.S. Mexican War |author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt; |date=1999 |website=The Border |publisher=KPBS |access-date=June 5, 2015 |archive-date=7 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150507112602/http://www.pbs.org/kpbs/theborder/history/timeline/5.html }}{{break}}{{cite book |author1=Matthew Kachur |author2=Jon Sterngass |title=The Mexican-American War |url={{google books |plainurl=y |id=1g2ReKdEZfIC|page=25}} |date=July 1, 2006 |publisher=World Almanac Library |isbn=978-0-8368-7290-3 |pages=25–26 }}{{break}}{{cite book |author=Thomas M. Leonard |title=James K. Polk: A Clear and Unquestionable Destiny |url={{google books |plainurl=y |id=NQugPgduF0kC|page=141}} |date=2001 |publisher=Rowman &amp; Littlefield |isbn=978-0-8420-2647-5 |pages=141–143 }}&lt;/ref&gt; အမေရိကန် ရေတပ်ဗို်လ်ချုပ် ဂျွန် ဒီ ဆလုပ် မှ မွန်တေးရီ ပင်လယ်အော်သို့ ရွက်လွှင့်​ဝင်ရောက်၍ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ ကယ်လီဖိုးနီးယားသို့ ကျူးကျော်ခြင်း စတင်ခဲ့ကာ ကယ်လီဖိုးနီးယားမြောက်ပိုင်းသည် တစ်လအတွင်း အမေရိကန်တပ်များအောက်သို့ ခုခံခြင်း မပြုတော့ဘဲ ရောက်ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book|author=Spencer Tucker (Militärhistoriker)|title=The Encyclopedia of the Mexican-American War: A Political, Social, and Military History|url= {{google books |plainurl=y |id=FZVQcZpic-8C|page=55}}|date=2013|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-85109-853-8|pages=55–56}}&lt;/ref&gt;ကယ်လီဖိုးနီးယားတောင်ပိုင်းတွင် ခုခံတိုက်ခိုက်သည့် တိုက်ပွဲများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ကယ်လီဖိုးနီးယားနေထိုင်သူတို့နှင့် ချုပ်ဆိုသော ကာဟူရန်းဂါး စာချုပ်ကို ၁၈၄၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၃ တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးပြီးနောက် အမေရိကန်တို့သည် ကယ်လီဖိုးနီးယားကို ထိန်းချုပ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book|title=The Quarterly|url= {{google books |plainurl=y |id=3cE1AAAAIAAJ|page=199}}|date=1907|publisher=Historical Society of Southern California|pages=199–201}}{{break}}{{cite book|author1=Hunt Janin|author2=Ursula Carlson|title=The California Campaigns of the U.S.-Mexican War, 1846–1848|url= {{google books |plainurl=y |id=_ImhCAAAQBAJ|page=149}}|date=April 20, 2015|publisher=McFarland|isbn=978-1-4766-2093-0|pages=149–151}}&lt;/ref&gt;

===အစောပိုင်း အမေရိကန်ခေတ်===
{{multiple image
 |direction=vertical
 |width=220
 |image1=Chinese Gold Miners b.jpg
 |caption1=ကယ်လီဖိုးနီးယား ရွှေရှာပွဲ အချိန်က တွေ့ရသော တရုတ် သတ္တုတွင်း အလုပ်သမား
 |image2=Henry Clay Senate3.jpg
 |caption2=၁၈၅၀ သဘောတူညီချက်အရ ကယ်လီဖိုးနီးယားသည် ပြည်ထောင်စုသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
 |image3=SanFranciscoharbor1851c sharp.jpg
 |caption3= ဆန်ဖရန်စစ္စကို ဆိပ်ကမ်းတွင် တွေ့ရသော ကုန်တင်သင်္ဘော (၁၈၅၀-၅၁)
 |image4=2dMass3.jpg
 |caption4= အမေရိကန် ပြည်တွင်းစစ် အတွင်း ကယ်လီဖိုးနီးယား တပ်ရင်း ၁၀၀ ၏ တံခွန်
 |image5=&quot;The Driving of the Last Spike&quot; painted by Thomas Hill.jpg|thumb|right|250px|
 |caption5=၁၈၆၉ ခုနှစ် ပထမဆုံး တိုက်ကို ဖြတ်၍ ဖောက်လုပ်ထားသော ရထားလမ်းအား ရေးဆွဲထားပုံ (ပန်းချီစရာ သောမတ်စ် ဟေးလ် ၏ &quot;သည် လတ်စ် စပိုက်ခ်&quot;]].
}}
စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်စေခဲ့သော ဂွါဒီလု ဟီဒဲဂို စာချုပ် (၁၈၄၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂ ရက်) အပြီးတွင် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၏ အနောက်ဘက်ဆုံး အပိုင်း အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော အော်လ်တာ ကယ်လီဖိုးနီးယားသည် အမေရိကန်၏ ကယ်လီဖိုးနီးယားဒေသ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ကျန်ရှိနေသေးသော နယ်နိမိတ်ကို အမေရိကန်၏ နယ်နိမိတ်အသစ်များ ဖြစ်ကြသော အရီဇိုးနား၊ နီဗားဒါး၊ ကော်လိုရာဒို နှင့် ယူတား တို့အဖြစ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခဲ့ကြသည်။ လူဦးရေကျဲပါးပြီး မိုးခေါင်ရေရှားဒေသဖြစ်သော ယခင်ဘာဂျာကယ်လီဖိုးနီးယား၏ အောက်ပိုင်းသည် မက္ကဆီကို၏ အစိတ်အပိုင်း အဖြစ် ကျန်ရစ်သည်။ ၁၈၄၆ ခုနှစ်တွင် အော်လ်တာကယ်လီဖိုးနီးယား နေရာဟောင်းတွေ အခြေချနေထိုင်သူ စုစုပေါင်းမှာ ၈,၀၀၀ မကျော်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့ကြပြီး အမေရိကန် ရှေးဦးနေလူမျိုး ၁၀၀,၀၀၀ ခန့် ရှိကာ ၁၇၆၉ စပိန်တို့ အခြေချနေထိုင်ခြင်း မပြုခင်က ရှိသော လူဦးရေ ၃၀၀,၀၀၀ မှ ကျဆင်းသွားခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Osborne2012&quot;&gt;{{cite book|first=Thomas J. |last=Osborne|title=Pacific Eldorado: A History of Greater California|url= {{google books |plainurl=y |id=FvA3jL4CFCMC}}|date=November 29, 2012|publisher=Wiley|isbn=978-1-118-29217-4}}&lt;/ref&gt;

၁၈၄၈ ခုနှစ် အမေရိကန် နယ်နိမိတ် အတွင်းသို့ မသွတ်သွင်းမီ တစ်ပတ် အလိုတွင်မှ ကယ်လီဖိုးနီးယားတွင် ရွှေရှာတွေ့ခဲ့သည်။ ထိုအဖြစ်အပျက်သည် ပြည်နယ်၏ လူဦးရေပျံ့နှံ့နေထိုင်မှု နှင့် ဘဏ္ဍာရေးကို ထာဝရ ပြောင်းလဲသွားစေခဲ့သည်။ မကြာမီတွင် ထိုနေရာသို့ လူများ အလုံးလိုက် အရင်းလိုက် ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့ကြပြီး ရွှေတူးသူ နှင့် သတ္တုတွင်းလုပ်သားများ ထောင်ချီ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။  လူဦးရေသည် အမေရိကန်နိုင်ငံသားများ၊ ဥရောပသားများ၊ တရုတ်များ နှင့် အခြားလူမျိုးများဖြင့် မဟာကယ်လီဖိုးနီးယား ရွှေရှာပွဲကြီး အတွင် အလျှင်အမြန် တိုးပွားလာခဲ့သည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယား အနေနှင့် ပြည်နယ် တစ်ခု အဖြစ် ရောက်ရှိခဲ့သော ၁၈၅၀ ခုနှစ်တွင် ကယ်လီဖိုးနီးယားတွင် အခြေချနေထိုင်သူ ဦးရေမှာ ၁၀၀,၀၀၀ အထိ ဖြစ်လာသည်။ ၁၈၅၄ ခုနှစ်တွင် အခြေချနေထိုင်သူ ၃၀၀,၀၀၀ ကျော် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web |title=California Gold Rush, 1848–1864 |url=http://www.learncalifornia.org/doc.asp?id=118 |website=Learn California.org, a site designed for the California Secretary of State |access-date=July 22, 2008 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110727033216/http://www.learncalifornia.org/doc.asp?id=118 |archive-date=July 27, 2011 |accessdate=28 January 2021 |archivedate=27 July 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110727033216/http://www.learncalifornia.org/doc.asp?id=118 }}&lt;/ref&gt;၁၈၄၇ မှ ၁၈၇၀ အတွင်းတွင် ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့၏ လူဦးရေမှ ၅၀၀ မှ ၁၅၀,၀၀၀ အထိ တိုးတက်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url= https://www.census.gov/history/www/through_the_decades/fast_facts/1870_fast_facts.html|title=1870 Fast Facts|work=United States Census Bureau|access-date=March 5, 2019|archive-url= https://web.archive.org/web/20190305053406/https://www.census.gov/history/www/through_the_decades/fast_facts/1870_fast_facts.html|archive-date=March 5, 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ကယ်လီဖိုးနီးယားသည် လူဦးရေကျဲပါးသော တိတ်ဆိတ် ငြိမ်သက်သော နေရာ အဖြစ်မှ ညတွင်းချင်းပင် အဓိက လူဦးရေထူထပ်သော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

အစိုးရ ရုံးထိုင်ရာနေရာသည် စပိန်တို့ခေတ်နှင့် နောက်ပိုင်း မက္ကဆီကိုမှ အုပ်ချုပ်စဉ်ကာလ ၁၇၇၇ မှ ၁၈၄၅ အထိ မွန်တာရေးတွင် တည်ရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=nps&gt;{{cite web |url= http://www.nps.gov/nr/travel/ca/intro.htm |title=Introduction |website=Early History of the California Coast |publisher=National Park Service |access-date=August 26, 2012}}&lt;/ref&gt; အော်လ်တာ ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ နောက်ဆုံး မက္ကဆီကို အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဖြစ်သော ပီယို ပီကိုသည် ၁၈၄၅ ခုနှစ်တွင် မြို့တော်ကို လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ အမေရိကန်တို့၏ သံရုံသည်လည်း မွန်တာရေးတွင်ပင် တည်ရှိပြီး သောမတ်စ် အို လာကင် ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ဖြစ်သည်။

၁၈၄၉ ခုနှစ်တွင် ပြည်နယ်၏ ပထမဆုံး ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ ညီလာခံကို မွန်တာရေးတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ညီလာခံ၏ ပထမဆုံး အလုပ်များထဲတွင် ပြည်နယ်မြို့တော်အသစ်တစ်ခု၏ နေရာကို ဆုံးဖြတ်ချက်ချရန် လည်း ပါဝင်သည်။ ပထမဆုံး ဥပဒေပြုအစည်းအဝေးကို ဆန်ဟိုဆေးတွင် ၁၈၅၀-၁၈၅၁တွင် ကျင်းပ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းကျင်းပပြုလုပ်သည့် နေရာများမှာ ဗာလေးဟိုး (၁၈၅၂-၁၈၅၃) နှင့် အနီးအနားရှိ ဘနီးရှား (၁၈၅၃-၁၈၅၄) တို့ ဖြစ်ကြပြီး ထိုနေရာများမှာလည်း ပြည့်စုံမှု မရှိကြောင်း နောက်ဆုံးတွင် သိရှိခဲ့သည်။ ၁၈၅၄ ခုနှစ်မှစ၍ မြို့တော်ကို ဆခရာမန်းတိုးသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး&lt;ref name=&quot;Wilson 2006&quot;&gt;{{cite book |last1=Wilson |first1=Dotson |last2=Ebbert |first2=Brian S. |date=2006 |title=California's Legislature |edition=2006 |url= http://www.leginfo.ca.gov/pdf/caleg11.pdf |location=Sacramento |publisher=California State Assembly }}&lt;/ref&gt; ၁၈၆၂ တွင်သာ ဆခရာမန်းတိုးတွင် ရေကြီးသဖြင့် ဆန်ဖရန်စစ္စကိုတွင် ဥပဒေပြုအစည်းအဝေးကို ကျင်းပခဲ့သည်။ ပြည်နယ် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ ညီလာခံမှ ပြည်နယ်ဖွဲ့စည်းပုံ​အခြေခံ ဥပဒေကို အဆုံးသတ် အတည်ပြုခဲ့ပြီးနောက် အမေရိကန် ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်တွင် ပြည်ထောင်စုသို့ ပြည်နယ်တစ်ခု အဖြစ်ဝင်ရောက်ရန် လျှောက်ထားခဲ့သည်။ ၁၈၅၀ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၉ ရက်တွင် ၁၈၅၀ ခုနှစ် ညှိနှိုင်းမှု၏ တစိတ်တပိုင်း အရ ကယ်လီဖိုးနီးယားသည် လွတ်လပ်သောပြည်နယ် တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သဖြင့် စက်တင်ဘာ ၉ ရက်သည် ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ ပြည်နယ်ရုံးပိတ်ရက်နေ့ တစ်နေ့ ဖြစ်သည်။

[[အမေရိကန် ပြည်တွင်းစစ်]] (၁၈၆၁-၁၈၆၅) အတွင်း ကယ်လီဖိုးနီးယားသည် အရှေ့ဘက် ဝါရှင်တန်သို့ ရွှေများပေးပို့ခဲ့ပြီး ပြည်ထောင်စုတပ်အား ထောက်ခံခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.civilwar.org/learn/articles/10-facts-california-during-civil-war 10 Facts: California during the Civil War] Civil War Trust. Downloaded September 9, 2017.&lt;/ref&gt; သို့သော်လည်း ပြည်နယ်အတွင်း တောင်ပိုင်းတပ်များကို ထောက်ခံသူများ အလွန်များပြားသဖြင့် ပြည်နယ်အနေနှင့် စစ်တပ် တပ်မကြီးများကို ယူနီယံ၏ စစ်ပွဲများတွင် ဝင်ရောက်တာဝန်ထမ်းဆောင်ရန်အတွက် စေလွှတ်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ သို့သော်လည်း ပြည်ထောင်စုတပ်များအတွင်းရှိ တပ်ခွဲအချို့မှာ ကယ်လီဖိုနီးယားပြည်နယ်နှင့် ပတ်သက် ဆက်စပ်နေသည်။​ ဥပမာအားဖြင့် &quot;ကယ်လီဖိုးနီးယား ၁၀၀&quot; တပ်ရင်းတွင်ရှိသော တပ်သားအများစုမှာ ကယ်လီဖိုးနီးယားမှ ဖြစ်သည်။

ကယ်လီဖိုးနီးယားသည် ပြည်ထောင်စုသို့ ဝင်ရောက်ချိန်တွင် ကယ်လီဖိုးနီးယားမှ အခြားသော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အစိတ်အပိုင်းများသို့ ခရီးသွားရခြင်းသည် အချိန်ကုန်ပြီး အန္တရာယ်များသော အလုပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၉ နှစ်ကြာပြီးနောက် ၁၈၆၉ခုနှစ် ပြည်တွင်းစစ် အဆုံးသတ်ပြီးခါစတွင် ပထမဆုံးအမေရိကတိုက်ဖြတ် ရထားလမ်းပြီးစီးပြီးနောက် ပို၍ တိုက်ရိုက်ဖြစ်သော လမ်းကိုတည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယားသည် သွားရန် လွယ်ကူသော နေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ပြည်နယ်၏ နေရာအတော်များများသည် သစ်သီးစိုက်ပျိုးရန်နှင့် ယေဘုယျအားဖြင့် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး ပြုလုပ်ရန် သင့်လျော်သည်။ ဂျုံကို ကျယ်ပြန့်စွာ စိုက်ပြိုးကြပြီး အခြားသော ကောက်နှံပင်များ၊​ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ ဝါ၊​ ပဲနှင့် သစ်သီးပင်များ (ကယ်လီဖိုးနီးယားတောင်ပိုင်းရှိ လိမ္မော်သီးများလည်း ပါဝင်သည်။)ကိုလည်း စိုက်ပျိုးကြကာ အလယ်တောင်ကြား နှင့် အခြားနေရာတို့တွင် ပြည်နယ်၏ ကြွယ်ဝလှသော စို်က်ပျိုးမွေးမြူရေးဆိုင်ရာ ထုတ်လုပ်မှုအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်ကို ချပေးနိုင်ခဲ့သည်။

====ရှေးဦးနေ လူမျိုးများ====
[[File:Yokayo-People-at-Ukiah-California-1916.JPG|thumb|left|မန်ဒိုချီနိုကောင်တီ၊ အူကီယားရှိ ပိုမိုလူမျိုးတို့၏ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သော ယိုကာယို (၁၉၁၆)]]

အစောပိုင်း စပိန် နှင့် မက္ကဆီကိုတို့၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ မူလ ရှေးဦးနေ လူမျိုးများ၏ လူဦးရေမှာ ကြောက်မက်ဖွယ် ကောင်းလောက်အောင် ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။ အားလုံးထဲတွင် အဓိက အကြောင်းရင်းမှာ ၎င်းတို့သယ်ဆောင်လာသော ကယ်လီဖိုးနီးယားရှိ လူမျိုးတို့အတွက် သဘာဝအလျောက် ခုခံအား မရှိသော ယူရေးရှားမှ ရောဂါများကြောင့် ဖြစ်သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.learncalifornia.org/doc.asp?id=1617|title=Destruction of the California Indians|publisher=California Secretary of State|access-date=April 15, 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111207115225/http://www.learncalifornia.org/doc.asp?id=1617|archive-date=December 7, 2011|accessdate=1 February 2021|archivedate=7 December 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111207115225/http://www.learncalifornia.org/doc.asp?id=1617}}&lt;/ref&gt; အမေရိကန်အုပ်ချုပ်မှု အသစ်အောက်တွင်လည်း ရှေးဦးနေ လူမျိုးတို့အတွက် ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ ပြင်းထန်သော အစိုးရ ပေါ်လစီများသည် တိုးတက်မလာခဲ့ပေ။ အခြားသော အမေရိကန် ပြည်နယ်များ နည်းတူ ဒေသရင်း ရှေးဦးနေ လူမျိုးတို့သည် ဝင်ရောက်လာသော အမေရိကန် အခြေချနေထိုင်သူများ ဖြစ်သည့် သတ္တုတွင်းတူးသူများ၊​ ကျွဲနွားမွေးမြူသူများ နှင့် လယ်သမားများမှ ၎င်းတို့၏ မြေများမှ အတင်းအကြပ် ပြောင်းရွှေ့စေခြင်း ခံရသည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယားသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ လွတ်လပ်သော ပြည်နယ်တစ်ခု အနေနှင့် ဝင်ရောက်ခဲ့သော်လည်း လှည့်လည်သွားလာနေသော သို့မဟုတ် အထီးတည်းဖြစ်နေသာ ရက်အင်ဒီးယန်းများမှာ အန်ဂလို-အမေရိကန် သခင်အသစ်များ၏ ကျွန်ပြုမှုကို ၁၈၅၃ ခုနှစ် အစိုးရ နှင့် အင်ဒီးယန်းများကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေး ဥပဒေ အောက်တွင် ခံခဲ့ကြရသည်။ ထို့ပြင် ရှေးဦးနေ လူမျိုး ရာချီ အသတ်ခံရသည့် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများလည်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

၁၈၅၀ ခုနှစ်နှင့် ၁၈၆၀ ခုနှစ်ကြားတွင် ကယ်လီဖိုးနီးယား အစိုးရသည် ဒေါ်လာ ၁.၅ သန်း (၂၅၀,၀၀၀ ခန့်မှာ ဖက်ဒရယ်အစိုးရမှ ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။) &lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.militarymuseum.org/MilitiaandIndians.html |title=California Militia and Expeditions Against the Indians, 1850–1859 |publisher=Militarymuseum.org |access-date=March 21, 2012}}&lt;/ref&gt; ကို အသုံးပြု၍​ ကြေးစားစစ်သားများကို ငှားရမ်းကာ ၎င်းတို့၏ အလုပ်မှာ အခြေချနေထိုင်သူများအား ရှေဦးနေ လူမျိုးတို့၏ ရန်မှ ကာကွယ်ရန် အတွက် ဖြစ်သည်။ နောင် ဆယ်စုနှစ်များတွင် ဒေသရင်း လူတို့အား ထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေများ နှင့် ရန်ချယ်ရီးယပ်စ် ခေါ် အခြေချ နေထိုင်ရာ နေရာများတွင် ထားရှိခဲ့ကြပြီး ထိုနေရာများမှာ သေးငယ်၍ တသီးတခြား ဖြစ်ပြီး သဘာဝ အရင်းအမြစ် အလုံအလောက် မရှိသည့်အပြင် ထိုဒေသတွင် နေထိုင်သူတို့ အသက်ဆက်ရန် အတွက် အစိုးရမှ ထောက်ပံ့ခြင်း လည်း မရှိပေ။ အကျိုးဆက်အားဖြင့် ကယ်လီဖိုးနီးယား တိုးတက်လာခြင်းသည် ဒေသရင်း နေထိုင်သူတို့အတွက် မုန်တိုင်းကြမ်း တစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။ အချို့သော ပညာရှင်များနှင့် ဒေသရင်း အမေရိကန် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများ ဖြစ်သည့် ဘင်ဂျမင် မက်ဒလေ နှင့် အက်ဒ် ကက်စတီလိုတို့မှ ကယ်လီဖိုးနီးယား အစိုးရ၏ ဆောင်ရွက်မှုများကို လူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှုဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.cabrillo.edu/~crsmith/anth6_americanperiod.html;|archive-url= https://web.archive.org/web/20120511152205/http://www.cabrillo.edu/~crsmith/anth6_americanperiod.html|url-status=dead|title=see also Benjamin Madley, American Genocide: The California Indian Catastrophe, 1846–1873, Yale University Press, 2012.|archive-date=May 11, 2012}}&lt;/ref&gt;

===၁၉၀၀ မှ ယနေ့ခေတ်===
[[File:Hollywood-Studios-1922.jpg|thumb|[[ဟောလိဝုဒ်]] ရုပ်ရှင် စတူဒီယိုများ ၊​၁၉၂၂]]
နှစ်ဆယ်ရာစုအတွင်းတွင် ဂျပန်လူမျိုး ထောင်ပေါင်းများစွာတို့သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သို့ ပြောင်းရွှေ့လာကြပြီး ကယ်လီဖိုးနီးယားသို့ ပြည်နယ်အတွင်း မြေဝယ်ယူရန် ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း ပြည်နယ်အနေနှင့် ၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံခြားသားမြေယာ ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး အာရှသားပြောင်းရွှေ့လာသူများ မြေပိုင်ဆိုင်မှုကို တားမြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |title=The U.S. Mainland: Growth and Resistance |url=https://www.loc.gov/classroom-materials/immigration/japanese/the-us-mainland-growth-and-resistance/ |website=Library of Congress, Washington, D.C. 20540 USA}}&lt;/ref&gt; ဒုတိယကမ္ဘာစစ် အတွင်းတွင် ဂျပန်လူမျိုး အမေရိကန်နိုင်ငံသားတို့အား တူးလီးလိတ်ခ် နှင့် မန်ဇာနာ အစရှိသော အကျဉ်းစခန်းများတွင် ချုပ်နှောင်ထားခဲ့သည်။.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Behind the Wire: Japanese Immigration and Relocation in U.S. History |url=https://www.loc.gov/classroom-materials/immigration/japanese/behind-the-wire/ |website=Library of Congress, Washington, D.C. 20540 USA |access-date=February 8, 2021}}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်မှ ထိုသို့ ချုပ်နှောင်ခဲ့ခြင်းအား တရားဝင် ဝန်ချ တောင်းပန်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web |last1=Dil |first1=Cuneyt |title=California apologizes for Japanese American internment |url=https://apnews.com/article/4b9234383de4814974f81e78a1edaa95 |website=AP NEWS |access-date=February 8, 2021 |date=February 20, 2020}}&lt;/ref&gt;

၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် အဓိက အမေရိကတိုက်ဖြတ် အဝေးပြေးလမ်းမများ ဖြစ်ကြသော လင်ကွန်းအဝေးပြေးလမ်း နှင့် အဝေးပြေးလမ်း ၆၆ တို့ ပြီးစီးပြီးနောက် ကယ်လီဖိုးနီးယားသို့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှု အရှိန်အဟုန်မြင့်လာခဲ့သည်။ ၁၉၀၀ မှ ၁၉၆၅ အတွင်းတွင် လူဦးရေသည် တစ်သန်းအောက် ရှိရာမှ ပြည်ထောင်စုတစ်ခုလုံးတွင် အများဆုံး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၄၀ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေစာရင်းဗျူရို၏ အစီရင်ခံစာအရ ကယ်လီဖိုးနီးယားလူဦးရေတွင် စပိန် ၆.၀% ၊ အာရှသား ၂.၄% နှင့် စပိန်မဟုတ်သူ လူဖြူ ၈၉.၅% ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |title=California—Race and Hispanic Origin: 1850 to 1990 |publisher=U.S. Census Bureau |url= https://www.census.gov/population/www/documentation/twps0056/twps0056.html |url-status=dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20141224151538/http://www.census.gov/population/www/documentation/twps0056/twps0056.html |archive-date=December 24, 2014 }}&lt;/ref&gt;

လူဦးရေအရ လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းရန် အဓိက အင်ဂျင်နီယာဆိုင်ရာ ပရော့ဂျက်များ ဖြစ်ကြသော ကယ်လီဖိုးနီးယား ရေသယ်မြောင်း နှင့် လော့အိန်ဂျယ်လိစ် ရေသယ်မြောင်း၊​အိုရိုဗေးဆည် နှင့် ရှာစတာဆည်၊ ဆန်ဖရန် စစ္စကို-အော့ကလန် ပင်လယ်အော်တံတား နှင့် [[ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် တံတား]] စသည်တို့ကို ပြည်နယ်တဝှမ်းတွင် တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ပြည်နယ်အစိုးရမှ အဆင့်မြင့်ပညာရေး နှင့် ပတ်သက်၍ ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ မာစတာ ပလန် ကို ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် စတင်ကျင့်သုံးခဲ့ပြီး အများပြည်သူဆိုင်ရာ ပညာရေးနှင့် ပတ်သက်၍ အလွန်စွမ်းအားပြည့်ဝသော စနစ်ကို တည်ထောင်ရန် အတွက် ဖြစ်သည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် မပြင်းထန်သော မြေထဲပင်လယ် ရာသီဥတု၊ ဈေးပေါသောမြေ နှင့် ပြည်နယ်အတွင်းရှိ အမျိုးမျိုးသော ပထဝီ အနေအထားတို့ကြောင့် ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်သူများသည် ၁၉၂၀ ခုနှစ်များ အတွင်း၌ စတူဒီယို စနစ်များကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယားသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် အတွင်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ စစ်လက်နည်ပစ္စည်း ၈.၇% ကို ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး ပြည်နယ် ၄၈ ခုတွင် နယူးယောက် နှင့် မီရှီဂန်တို့၏ နောက် တတိယနေရာမှ လိုက်သည်။&lt;ref&gt;Peck, Merton J. &amp; Scherer, Frederic M. ''The Weapons Acquisition Process: An Economic Analysis'' (1962) Harvard Business School p. 111&lt;/ref&gt;သို့သော်လည်း ကယ်လီဖိုးနီးယားသည် စစ်အတွင်း စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ သင်္ဘောများ (သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ ကုန်တင်သင်္ဘောနှင့် ကုန်သည်သင်္ဘောများ ဖြစ်သော လစ်ဘာတီသင်္ဘော နှင့် ဗစ်ထရီသင်္ဘော တို့အပြင် စစ်သင်္ဘောများ) ထုတ်လုပ်ရာ၌ ပထမနေရာတွင် ရှိပြီး ဆန်ဒီယေးဂိုး၊ လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ် နှင့် ဆန်ဖရန်စစ္စကို ပင်လယ်အော်ဒေသ ရှိ ကုန်းတွင်း သင်္ဘောကျင်းများတွင်  ထုတ်လုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url= https://www.nps.gov/nr/travel/wwiibayarea/shipbuilding.htm|title=Shipbuilding Essay—World War II in the San Francisco Bay Area: A National Register of Historic Places Travel Itinerary|website=Nps.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url= https://www.nps.gov/nr/travel/wwIIbayarea/ric.htm|title=Richmond Shipyard Number Three: World War II in the San Francisco Bay Area: A National Register of Historic Places Travel Itinerary|website=Nps.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url= https://cdn.loc.gov/master/pnp/habshaer/ca/ca3300/ca3393/data/ca3393data.pdf|title=Rosie the Riveter National Historical Park, Kaiser Shipyards|website=Csn.loc.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url= https://www.youtube.com/watch?v=UhCiGY75wVw |title=Saving the Bay—The Greatest Shipbuilding Center in the World |publisher=KQED |date=August 11, 2010 |via=[[YouTube]]}}&lt;/ref&gt; ဒုတိယကမ္ဘာစစ် အပြီးတွင် လေကြောင်းအာကာသ နှင့် ကာကွယ်ရေးပစ္စည်း လုပ်ငန်း တို့ကြောင့် ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ စီးပွားရေးသည် များစွာ တိုးတက်လာခဲ့ပြီး&lt;ref name=&quot;BWatkins2012&quot;&gt;{{cite news |title=How California Lost its Mojo |author=Bill Watkins |url=http://wညဘww.foxandhoundsdaily.com/2012/10/how-california-lost-its-mojo/ |newspaper=Fox and Hound Daily |date=October 10, 2012 |access-date=June 25, 2013 }}{{Dead link|date=October 2023 }}{{break}}{{cite book|author1=Nancy Kleniewski|author2=Alexander R. Thomas|title=Cities, Change, and Conflict: A Political Economy of Urban Life|url={{google books |plainurl=y |id=dWuQ70MtnIQC|page=91}}|access-date=June 26, 2013|date=March 1, 2010|publisher=Cengage Learning|isbn=978-0-495-81222-7|pages=91–92}}&lt;/ref&gt; [[စစ်အေးတိုက်ပွဲ]] အပြီးတွင်မူ ၎င်းတို့၏ ပမာဏမှာ လျော့ကျလာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;BWatkins2012&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.library.ca.gov/crb/08/08-005.pdf |title=Aerospace States' Incentives to Attract The Industry |author=Rosa Maria Moller |date=May 2008 |website=library.ca.gov |publisher=California Research Bureau |access-date=June 25, 2013 |pages=24–25 |accessdate=7 February 2021 |archivedate=24 August 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140824080139/http://www.library.ca.gov/crb/08/08-005.pdf }}{{break}}{{cite web |url=http://laedc.org/reports/AerospaceinSoCal_0812.pdf |title=The Aerospace Industry in Southern California |author=Robert A. Kleinhenz |author2=Kimberly Ritter-Martinez |author3=Rafael De Anda |author4=Elizabeth Avila |date=August 2012 |publisher=laedc.org |access-date=June 25, 2013 |page=10 |quote=In 1987, California accounted for one in four aerospace jobs nationally, and in Los Angeles County, the share was one in ten. Following the collapse of the Soviet Union and the end of the Cold War, the Department of Defense (DOD) sharply curtailed procurement spending. In 1995, DOD spending fell below $50 billion for the first time since 1982. Nowhere in the country were the changes in Pentagon outlays more apparent than in Southern California. |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130512204822/http://laedc.org/reports/AerospaceinSoCal_0812.pdf |archive-date=May 12, 2013 }}{{break}}{{cite book |author1=Eric John Heikkila |author2=Rafael Pizarro |title=Southern California and the World |url= {{google books |plainurl=y|id=upaN7waaW7AC|page=18}} |access-date=June 25, 2013 |date=January 1, 2002 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-275-97112-0 |page=18}}{{break}}{{cite book |author=James Flanigan |title=Smile Southern California, You're the Center of the Universe: The Economy and People of a Global Region |url= {{google books |plainurl=y|id=T-_FMngVdI4C|page=25}} |access-date=June 25, 2013 |date=2009 |publisher=Stanford University Press |isbn=978-0-8047-5625-9 |page=25}}&lt;/ref&gt; စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ် နှင့် အင်ဂျင်နီယာဌာန၏ အကြီးအမှူး ဖရက်ဒရစ် တာမန်း တို့မှ မဟာဌာနများ နှင့် ဘွဲ့ရများကို ပြည်နယ်မှ ထွက်ခွာမည့် အစား ကယ်လီဖိုးနီးယားတွင် ဆက်လက်နေထိုင်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး [[ဆီလီကွန်တောင်ကြား]]ဟု ခေါ်သော မြင့်မားသည့် နည်းပညာဒေသ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Markoff&quot;&gt;{{cite news|url= http://travel.nytimes.com/2009/04/17/travel/escapes/17Amer.html |title=Searching for Silicon Valley |last=Markoff |first=John |date=April 17, 2009 |work=The New York Times |access-date=February 26, 2011}}&lt;/ref&gt; ထိုသို့သော ကြိုးစားအားထုတ်မှုများ၏ ရလဒ် အနေနှင့် ကယ်လီဖိုးနီးယားသည် တကမ္ဘာလုံးရှိ ဖျော်ဖြေရေးနှင့် ဂီတ လုပ်ငန်းတို့၏ ဗဟိုဌာန ဖြစ်လာခဲ့ပြီး နည်းပညာ၊ အင်ဂျင်နီယာနှင့် လေကြောင်းအာကာသ လုပ်ငန်းတို့၏ ဗဟိုဌာန ဖြစ်လာကာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး ဗဟိုဌာန ဖြစ်လာခဲ့သည်။.{{sfn|Cohen|2003|pages=115–116}} ဒေါ့ကွန်း အင်တာနက်ကုမ္ပဏီများ ဈေးထိုးကျမှု မတိုင်မီက ကယ်လီဖိုးနီးယားသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ နိုင်ငံများနှင့် ယှဉ်ပါက ပဉ္စမမြောက် အကြီးဆုံး စီးပွားရေး အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |author1=Clark Davis |author2=David Igler |title=The Human Tradition in California |url= {{google books |plainurl=y |id=6QxvAAAAQBAJ|page=11}} |date=August 1, 2002 |publisher=Rowman &amp; Littlefield Publishers |isbn=978-1-4616-4431-6 |page=11}}{{break}}{{cite news |last=Treanor |first=Jill |date=July 17, 2001 |title=Pink slip season in Silicon Valley |url= https://www.theguardian.com/technology/2001/jul/17/internetnews.business |newspaper=The Guardian |location=United Kingdom |access-date=April 22, 2015 |quote=This micro-economy—the world's fifth largest economy in its own right—started to feel the pain of the new technology meltdown first.}}&lt;/ref&gt; သို့သော်လည်း ကယ်လီဖိုးနီးယားတောင်ပိုင်းတွင် ၁၉၈၀ နှောင်းပိုင်း ကယ်လီဖိုးနီးယားတစ်ခုလုံးတွင် ၁၉၉၁ မှစ၍ နှစ်အများစုတွင် အခြေချနေထိုင်သူ လူဦးရေ အနှုတ်ပြလာခဲ့သည်။ ထိုအကြောင်းအရာကို မီဒီယာများမှ ကယ်လီဖိုးနီးယား မှ အစုလိုက်အပြုံလိုက်ထွက်ခွါမှုဟု ရည်ညွှန်းလေ့ ရှိကြသည်။.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Taylor |first=Lisa |date=March 30, 1997 |title=Getting Out: The Great California Exodus: Remember us? We left Southern California looking for cheaper housing, employment opportunities and a better way of life. Well ... We're Ba-aack! |url= https://articles.latimes.com/1997-03-30/realestate/re-43524_1_southern-california |newspaper=Los Angeles Times |access-date=April 22, 2015}}&lt;/ref&gt;

[[File:HP garage front.JPG|thumb|left| ဆီလီကွန်တောင်ကြား မွေးဖွားရာ ဂိုဒေါင်။ ထိုနေရာတွင် စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ် ဘွဲ့ရများ ဖြစ်ကြသော ဝီလီယမ် ဟျူးလက် နှင့် ဒေးဗစ် ပက်ကက်တို့မှ သူတို့၏  ပထမဆုံး ထုတ်ကုန်ကို ၁၉၃၀ ခုနှစ်များတွင် စတင်အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ကြသည်။]]
နှစ်ဆယ်ရာစု၏ အလယ်ပိုင်းနှင့် နှောင်းပိုင်းတို့တွင် ပြည်နယ်အတွင်း လူမျိုးရေးနှင့် ပတ်သက်သော အဓိကရုဏ်းများ တစ်ကြိမ်ထက်မက ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ရဲများနှင့် အာဖရိက အမေရိကန်တို့အကြား တင်းမာမှုသည် အလုပ်လက်မဲ့ပြဿနာ နှင့် ဆင်းရဲမွဲတေမှုတို့နှင့် ပေါင်းစပ်ကာ ၁၉၆၅ ခု ဝပ် အဓိကရုဏ်းနှင့် ၁၉၉၂ ခုနှစ် ရော့ဒနီကင်း အဓိကရုဏ်း အစရှိသော  ကြမ်းတမ်းသော အဓိကရုဏ်းများ ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web |title=Watts Rebellion (Los Angeles) |url=https://kinginstitute.stanford.edu/encyclopedia/watts-rebellion-los-angeles |website=The Martin Luther King, Jr., Research and Education Institute |publisher=Stanford University |access-date=February 7, 2021 |language=en |date=June 12, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Sastry |first1=Anjuli |last2=Grisby Bates |first2=Karen |title=When LA Erupted In Anger: A Look Back At The Rodney King Riots |url=https://www.npr.org/2017/04/26/524744989/when-la-erupted-in-anger-a-look-back-at-the-rodney-king-riots |website=NPR.org |access-date=February 7, 2021 |language=en}}&lt;/ref&gt; ကယ်လီဖိုးနီးယားသည် သစ်နက်ပါတီ၏ ဗဟိုဌာန ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ထိုအဖွဲ့မှာ အာဖရိက အမေရိကန်တို့အား လူမျိုးရေး မတရားမှုများ အတွက် ဖြေရှင်းတိုက်ခိုက်ရန် လက်နက်တပ်ဆင်ပေးသော အဖွဲ့ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Black Panther Party: Challenging Police and Promoting Social Change |url=https://nmaahc.si.edu/blog-post/black-panther-party-challenging-police-and-promoting-social-change |website=National Museum of African American History and Culture |access-date=February 7, 2021 |language=en |date=July 23, 2019}}&lt;/ref&gt; ထို့ပြင် မက္ကဆီကို၊ ဖိလစ်ပိုင်နှင့် အခြား ရွှေ့ပြောင်း လယ်ယာအလုပ်သမားများသည် ဆီဇာ ရှားဗက်ဇ် ၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ၁၉၆၀ ခုနှစ်များနှင့် ၁၉၇၀ ခုနှစ်များအတွင်း လခပိုမိုရရှိရန် ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Pao |first1=Maureen |title=Cesar Chavez: The Life Behind A Legacy Of Farm Labor Rights |url=https://www.npr.org/2016/08/02/488428577/cesar-chavez-the-life-behind-a-legacy-of-farm-labor-rights |website=NPR.org |access-date=February 7, 2021 |language=en}}&lt;/ref&gt;

၂၀ရာစုအတွင်း ကယ်လီဖိုးနီးယားတွင် ကပ်ဆိုက်မှုကြီးနှစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၁၉၀၆ ခုနှစ် ဆန်ဖရန်စစ္စကို ငလျင်နှင့် ၁၉၂၈ ခုနှစ် စိန့်ဖရန်စစ် ဆည် ရေကြီးမှုတို့သည် အမေရိကန်သမိုင်းတွင် အသေအပျောက်အများဆုံး ကပ်ဆိုက်မှု အဖြစ် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;IIIMcNeill2004&quot;&gt;{{cite book |editor-last=Krech |editor-first=Shepard, III |editor2-last=Merchant |editor2-first=Carolyn |editor3-last=McNeill |editor3-first=John Robert |title=Encyclopedia of World Environmental History |volume=3: O-Z, Index |date=2004 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-93735-1 |pages=540– |url= {{google books |plainurl=y|id=Dmky95hwKr0C|page=540}} |access-date=November 23, 2012}}&lt;/ref&gt;

လေထုညစ်ညမ်းမှု ပြဿနာများကို လျှော့ချနိုင်ခဲ့သော်လည်း လေထုညစ်ညမ်းမှုနှင့် ဆက်စပ်သော ကျန်းမာရေး ပြဿနာများမှာ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားဆဲ ဖြစ်သည်။ မော်တော်ကား အိတ်ဇောပိုက်များနှင့် ပတ်သက်သော ဖက်ဒရယ် အဆင့်နှင့် ပြည်နယ်အဆင့် ကန့်သတ်မှု ဥပဒေများ ထုတ်ပြန်ပြီးနောက်တွင် ''စမောက်'' ဟု သိကြသော အညိုရောင် မြူများသည် သိသာစွာ လျော့ကျသွားခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;William Deverell, and Greg Hise, eds. ''Land of Sunshine: An Environmental History of Metropolitan Los Angeles'' (2005).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;James E. Krier, and Edmund Ursin, ''Pollution and Policy: A Case Essay on California and Federal Experience with Motor Vehicle Air Pollution, 1940–1975'' (1978)&lt;/ref&gt;

၂၀၀၁ ခုနှစ် စွမ်းအင် အကျပ်အတည်းကြောင့် မီးအလှည့်ကျ ပြတ်တောက်မှုများ၊ ဓာတ်အားခမြင့်တက်မှုများနှင့် အနီးအနားပြည်နယ်များမှ ဓာတ်အားတင်သွင်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ကယ်လီဖိုးနီးယား တောင်ပိုင်း အက်ဒီဆင် ကုမ္ပဏီနှင့် ပစိဖိတ် ဓာတ်ငွေ့နှင့် လျှပ်စစ် ကုမ္ပဏီတို့မှာ ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;Severin Borenstein, [https://www.jstor.org/stable/2696582 &quot;The Trouble With Electricity Markets: Understanding California's Restructuring Disaster&quot;], ''Journal of Economic Perspectives'', Winter 2002, Vol. 16 Issue 1, pp. 191–211 (in JSTOR)&lt;/ref&gt;

မြို့ပြဒေသများတွင် အိမ်ဈေးမှာ ဆက်လက်မြင့်တက်နေဆဲဖြစ်ပြီး ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်လာ ၂၅,၀၀၀ တန်သော အသင့်အတင့်ရှိသော မြို့ပြဒေသရှိအိမ်မှာ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်လာ ၅ သိန်းနှင့် အထက် ဈေးပေါက်သည်။ လူအများအပြားမှာ ပိုမို၍ ကျေးလက်ကျသော ဒေသများတွင် နေထိုင်ခြင်းဖြင့် အိမ်ဝယ်နိုင်ကြပြီး အလုပ်သို့ အချိန်ကြာရှည်စွာ သွားလာကြကာ မြို့ပြဒေသများတွင် မြင့်မားသော လခဖြင့် အလုပ်လုပ်ကြသည်။ ဈေးကစားသူများမှာ နေထိုင်ရန် စိတ်ကူးမရှိသော်လည်း အိမ်များကို ဝယ်ယူကြပြီး လပိုင်းအတွင်းတွင် အမြတ်အစွန်း များစွာ ရှာဖွေနိုင်ကြကာ ထိုငွေကြေးကို အသုံးပြု၍ အိမ်ခြံမြေများထပ်၍ ဝယ်ယူကြသည်။ အိမ်အတွက် ငွေချေးငှားသော ကုမ္ပဏီများမှာ ဥပဒေအတိုင်း လိုက်နာကြသော်လည်း လူတိုင်းသည် အိမ်ဈေးထပ်၍ တက်မည်ဟု ယူဆကြသည်။ ၂၀၀၇-၈ ခုနှစ်တွင် အိမ်ခြံမြေပူပေါင်း ပေါက်ကွဲခဲ့ပြီး အိမ်ဈေးထိုးကျကာ အိမ်ဈေးတက်သော ကာလ ကုန်ဆုံးခဲ့သည်။ အိမ်ခြံမြေတန်ဖိုး ဘီလီယံပေါင်း ရာချီ၍ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ပြီး ဘဏ်များမှ အိမ်ခြံမြေ သိမ်းဆည်းမှုများ များပြားလာခဲ့ကာ ငွေကြေးအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများမှာ အကြီးအကျယ် ထိခိုက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Robert M. Hardaway, ''The Great American Housing Bubble: The Road to Collapse'' (2011) p. 22&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Stephen D. Cummings and Patrick B. Reddy, ''California after Arnold'' (2009) p. 102&lt;/ref&gt;

၂၁ရာစုအတွင်း ရာသီဥတုအပြောင်းအလဲကြောင့် ဖြစ်ပွားသော မိုးခေါင်ရေရှားမှုများနှင့် မကြာခဏ တောမီးလောင်မှုများ ပြည်နယ်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Wilson |first1=Scott |title=Fires, floods and free parking: California's unending fight against climate change |url=https://www.washingtonpost.com/graphics/2019/national/climate-environment/climate-change-california/ |website=Washington Post |date=December 5, 2019 |access-date=February 8, 2021 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Flavelle |first1=Christopher |title=How California Became Ground Zero for Climate Disasters |url=https://www.nytimes.com/2020/09/20/climate/california-climate-change-fires.html |website=The New York Times |date=September 20, 2020 |access-date=February 8, 2021}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၇ ခုနှစ်အထိ အစဉ်တစိုက် ဖြစ်ပွားသော မိုးခေါင်ရေရှားမှုမှာ သမိုင်းတင်ပြီးကာလ အတွင်း အဆိုးရွားဆုံး ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |title=California Facing Worst Drought on Record {{!}} NOAA Climate.gov |url=https://www.climate.gov/news-features/event-tracker/california-facing-worst-drought-record |website=www.climate.gov |access-date=February 8, 2021 |archive-date=7 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230307005541/https://www.climate.gov/news-features/event-tracker/california-facing-worst-drought-record }}&lt;/ref&gt;၂၀၁၈ ခုနှစ် တောမီးလောင်သည့် ရာသီမှာ ပြည်နယ်အတွက် အသေအပျောက်အများဆုံးနှင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုအများဆုံး ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |title=2018 California Wildfires |url=https://www.census.gov/topics/preparedness/events/wildfires/2018-ca-wildfires.html |website=The United States Census Bureau |access-date=February 8, 2021 |language=EN-US}}&lt;/ref&gt;

==ပထဝီဝင်==
[[File:California Topography-MEDIUM.png|thumb|ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ မြေပြင်အသွင်ပြ မြေပုံ]]
[[File:Big Sur June 2008.jpg|thumb|ဘစ်ဆား ကမ်းရိုးတန်း၊ မွန်တာရေး၏ တောင်ဘက် ဘစ်စဘီတံတား]]
[[File:1 yosemite valley tunnel view 2010.JPG|thumb|[[ယိုဆဲမတီး အမျိုးသားဥယျာဉ်]]]]
[[File:Joshua Tree National Park (California, USA) -- 2012 -- 5663.jpg|thumb|ဂျိုရှုဝါသစ်ပင် အမျိုးသားဥယျာဉ်အတွင်းရှိ  ''Cylindropuntia bigelovii]]

ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် အလက်စကာပြည်နယ် နှင့် တက္ကဆပ်ပြည်နယ်တို့ပြီးလျှင် ဧရိယာအနေနှင့် တတိယမြောက် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ &lt;ref name=&quot;2000 population and housing&quot;&gt;{{cite web |url= https://www.census.gov/prod/cen2000/phc3-us-pt1.pdf |title=2000 Census of Population and Housing |date=April 2004 |publisher=US Census Bureau |page=29 |access-date=December 25, 2009}}&lt;/ref&gt;ကယ်လီဖိုးနီးယားသည် ပထဝီအနေအထားအရ ဒေသနှစ်ခု အနေနှင့် ပိုင်းခြားထားသည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယားတောင်ပိုင်းတွင် တောင်ဘက်ဆုံး ကောင်တီ ၁၀ ခုပါဝင်ပြီး&lt;ref&gt;{{cite journal |url= {{google books |plainurl=y |id=p04zAQAAMAAJ|page=1}} |pages=38–9 |title=Figures Show California's Motoring Supremacy |journal=Touring Topics |volume=8 |number=2 |date=March 1916}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |url= {{google books |plainurl=y |id=EXdAAQAAQBAJ|page=46}} |page=46 |title=Surfing about Music |last=Cooley |first=Timothy J. |publisher=University of California Press |date=2014 |isbn=978-0-520-95721-3}}&lt;/ref&gt; ကယ်လီဖိုးနီးယားမြောက်ပိုင်းတွင် မြောက်ဘက်အကျဆုံး ကောင်တီ ၄၈ ခုပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |access-date=September 7, 2014 |url= https://news.google.com/newspapers?nid=2245&amp;dat=19630419&amp;id=Rd8zAAAAIBAJ&amp;pg=2786,2022902 |title=Westward Tilt: Northern California |first=Neil |last=Morgan |newspaper=Lodi News-Sentinel |location=Lodi, California |date=April 19, 1963}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |url= {{google books |plainurl=y |id=Kr8rAQAAMAAJ|page=6}} |page=6 |title=Kent Guide Manual (Harrison Narcotic Law) and Professional Registry |editor=John E. Kent |publisher=The Service Press |date=1917 |location=San Francisco}}&lt;/ref&gt; မြောက်ဘက်တွင် အိုရီဂွန်ပြည်နယ်၊ အရှေ့ဘက်နှင့် အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် နီဗားဒါးပြည်နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် တောင်ဘက်တွင် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ် ဘာဂျာကယ်လီဖိုးနီးယားနှင့် နိုင်ငံတကာနယ်နိမိတ် ထိစပ်နေသည်။ (၎င်းတို့နှစ်ခု ပေါင်းစ၍ မြောက်အမေရိက၏ ကယ်လီဖိုးနီးယားဒေသ အဖြစ်တည်ရှိပြီး ဘာဂျာကယ်လီဖိုးနီးယား ဆာ လည်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်။

ပြည်နယ်၏ အလယ်ပိုင်းတွင် ကယ်လီဖိုးနီးယား အလယ်ပိုင်းချိုင့်ဝှမ်း တည်ရှိပြီး အရှေ့ပိုင်းတွင် ဆီးရားနီဗားဒါးတောင်တန်း၊ အနောက်ပိုင်းတွင် ကမ်းရိုးတန်းတောင်တန်းများ၊ မြောက်ဘက်တွင် ကက်စကိတ်တောင်တန်းများနှင့် တောင်ပိုင်းတွင် တီဟာချာပီတောင်တန်းများက ဝိုင်းရံထားသည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ အလယ်ပိုင်းချိုင့်ဝှမ်းမှာ အထွက်ကောင်းသော စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး နှလုံးသည်းပွတ်ဒေသပင် ဖြစ်သည်။

ဆေခရာမန်တို-ဆန် ဝါကင် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်မှ နှစ်ပိုင်းပိုင်းခြားထားသောအပိုင်း၏ မြောက်ပိုင်းဖြစ်သည် ဆေခရာမန်တို ချိုင့်ဝှမ်းသည် ဆေခရာမန်တိုမြစ်၏ ရေဝေကြောအဖြစ် တည်ရှိပြီး တောင်ပိုင်းဖြစ်သော ဆန်ဝါကင် ချိုင့်ဝှမ်းသည် ဆန်ဝါကင်မြစ်၏ ရေဝေကြော အဖြစ် တည်ရှိသည်။ ချိုင့်ဝှမ်းနှစ်ခုစလုံးသည် ၎င်းတို့အတွင်း ဖြတ်သန်းစီးဆင်းစော မြစ်များ၏ အမည်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ သောင်တူးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နေသဖြင့် ဆေခရာမန်တိုနှင့် ဆန်ဝါကင် မြစ်တို့သည် ကုန်းတွင်း မြို့အချို့ကို ဆိပ်ကမ်းမြို့များအဖြစ် တည်ရှိစေရန် လုံလောက်သော ရေအနက် ရှိနေဆဲပင် ဖြစ်သည်။

ဆေခရာမန်တို ဆန်ဝါကင် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသသည် ပြည်နယ်အတွက် အရေးပါသော ရေပေးဝေသည့် အသက်သွေးကြောတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရေများကို မြစ်ဝကျွန်းပေါ်မှ ကျယ်ပြန့်စွာချိတ်ဆက်ထားသော ရေပန့်များ နှင့် တူးမြောင်းများ ကွန်ယက်ကို ဖြတ်သန်း၍ လမ်းကြောင်းလွှဲ သယ်ပို့သည်မှာ ပြည်နယ်တစ်ခုလုံး၏ အရှည်နီးပါးပင် ဖြစ်ပြီး အလယ်ပိုင်း ချိုင့်ဝှမ်းသို့ လည်းကောင်း၊ ပြည်နယ်၏ ရေစီမံကိန်းများသို့ လည်းကောင်း၊ အခြားလိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းရန် အတွက်လည်းကောင်း အသုံးပြုသည်။ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသမှ ရေသည် ပြည်နယ်လူဦးရေ၏ သုံးပုံနှစ်ပုံနီးပါးဖြစ်သော လူဦးရေ ၂၃ သန်းအတွက် သောက်သုံးရေ အဖြစ် ပံ့ပိုးပေးပြီး ဆန်ဝါကင် ချိုင့်ဝှမ်းအနောက်ဘက်မှ လယ်သမားများအတွက်လည်း အသုံးဝင်စေသည်။

ဆူးဆန်းပင်လယ်အောင်သည် ဆေခရာမန်တိုနှင့် ဆန်ဝါကင်မြစ်တို့၏ မြစ်ဆုံတွင် တည်ရှိသည်။ ရေများသည် ကာကီးနက်ဇ် ရေလက်ကြားသို့ စီးဝင်ပြီး ၎င်းသည် ဆန်ဖရန်စစ္စကို ပင်လယ်အော်၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းဖြစ်သော ဆန်ပါဘလို ပင်လယ်အော်သို့ စီးဝင်သည်။ ထိုမှတဆင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် ဂိုဒင်းဂိတ်ရေလက်ကြားဖြင့် ဆက်သွယ်နေသည်။

ချန်နယ်ကျွန်းများသည် တောင်ပိုင်းကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိပြီး ဖယ်ရယ်လွန်ကျွန်းများသည် ဆန်ဖရန်စစ္စကို၏ အနောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။

ဆီးရားနီဗားဒါး (စပိန်ဘာသာဖြင့် &quot;နှင်းဖုံးသော တောင်တန်းများ&quot;) တွင် တဆက်တည်းဖြစ်သော ပြည်နယ် ၄၈ ခုတွင် အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်ဖြစ်သော ဝှစ်တနီတောင် ပါဝင်ပြီး {{convert|၁၄၅၀၅|ft|m}} မျှ မြင့်မားသည်။ &lt;ref name=Mount_Whitney&gt;{{cite ngs |id=GT1811|designation=Whitney|access-date=October 20, 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=USGS&gt;{{cite web |url=http://egsc.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html |title=Elevations and Distances in the United States |publisher=[[United States Geological Survey]] |date=2001 |access-date=October 21, 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111015012701/http://egsc.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html |archive-date=October 15, 2011 |accessdate=29 May 2021 |archivedate=15 October 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111015012701/http://egsc.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NAVD88&quot;&gt;Elevation adjusted to [[North American Vertical Datum of 1988]].&lt;/ref&gt; ထိုတောင်တန်းများတွင် ရေခဲများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေသောတောင်ထိပ်များကြောင့် ထင်ရှားသည့် ယိုဆဲမတီးတောင်ကြား ပါဝင်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင်အကြီးမားဆုံး အပင်ဖြစ်သည့် ဆီကွိုင်းယားပင် များ ရှိသည့် ဆီကွိုင်းယားအမျိုးသားဥယျာဉ်လည်းရှိကာ ပြည်နယ်အတွင်း ထုထည်အားဖြင့် အကြီးဆုံးဖြစ်သည့် နက်ရှိုင်းသောရေချိုရေကန်တစ်ခုဖြစ်သော တာဟိုးကန်လည်း ပါဝင်သည်။

ဆီးရားနီဗာဒါး၏ အရှေ့ဘက်တွင် အိုဝင်တောင်ကြားနှင့် မိုနိုကန်တို့ရှိပြီး ရွှေ့ပြောင်းငှက်တို့အတွက် မရှိမဖြစ် စားကျက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်၏ အနောက်ပိုင်းတွင် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်အတွင်း ဧရိယာအားဖြင့် အကြီးမားဆုံး ရေချိုရေကန်ဖြစ်သည့် ကလီးယားကန် ရှိသည်။ တာဟိုးကန်သည် ပို၍ ကြီးမားသော်လည်း ၎င်းသည် ကယ်လီဖိုးနီးယားနှင့် နီဗားဒါး နယ်စပ်က ပိုင်းခြားထားသည်။  ဆီးရားနီဗားဒါးသည် ဆောင်းရာသီတွင် အာတိတ်ဒေသ အပူချိန်ရှိပြီး ဒါဇင်အနည်းငယ်မျှရှိသည့် သေးငယ်သော ရေခဲမြစ်များ ရှိပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ တောင်ဘက်အကျဆုံး ရေခဲမြစ်ဖြစ်သည့် ပါလူဆိတ် ရေခဲမြစ်လည်း တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။

တူးလဲရီကန်သည် မစ္စစ္စမီမြစ်၏ အနောက်ဘက်တွင် အကြီးမားဆုံးသော ရေချိုကန်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ရေခဲခေတ်မှ ကော်ကိုရန်ကန်၏ လက်ကျန်ဖြစ်သော တူးလဲရီရေကန်သည် ၂၀ရာစု အစောပိုင်းတွင် ၎င်းသို့စီးဝင်သော မြစ်လက်တက်များကို စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးဆိုင်ရာ ဆည်မြောင်းအသုံးချမှုနှင့် စည်ပင်ရေပေးဝေရေး အသုံးပြုမှုတို့ကြောင့် ခမ်းခြောက်သွားခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{cite news |title=The Dried-Up Heart of California's Water Dilemma |url=https://www.bloomberg.com/opinion/articles/2017-04-26/the-dried-up-heart-of-california-s-water-dilemma |work=Bloomberg |date=April 26, 2017}}&lt;/ref&gt;

ပြည်နယ်၏ မြေမျက်နှာပြင်ဧရိယာ၏ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းမှာ သစ်တောများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားပြီး &lt;ref name=&quot;Forestry 2003&quot;&gt;{{cite book |last1=Laaksonen-Craig |first1=Susanna |last2=Goldman |first2=George |last3=McKillop |first3=William |title=Forestry, Forest Products, and Forest Products Consumption in California |publisher=University of California—Division of Agriculture and Natural Resources |date=2003 |location=Davis, California |page=1 |url=http://anrcatalog.ucdavis.edu/pdf/8070.pdf |isbn=978-1-60107-248-1 |access-date=December 12, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110221195646/http://anrcatalog.ucdavis.edu/pdf/8070.pdf |archive-date=February 21, 2011 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ကယ်လီဖိုးနီးယားတွင်ရှိသော ထင်းရှူးမျိုးစိတ်များ၏ အမျိုးအစားကွဲပြားမှုမှာ အခြားမည်သည့်ပြည်နယ်မှ မယှဉ်နိုင်ပေ။ ကယ်လီဖိုးနီးယားသည် အလက်စကာပြည်နယ်မှ အပ အခြားပြည်နယ်များထက် ပို၍ သစ်တောထူထပ်သည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယား ဝှိုက်တောင်ကုန်းများရှိ သစ်ပင်အများစုမှာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် သက်တမ်းအရင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ဘရစ်စတယ်ကုန်းထင်းရူးပင် တစ်ပင်မှာ နှစ် ၅,၀၀၀ ကျော် သက်တမ်းရှိသည်။ &lt;ref name=Lanner&gt;{{cite book|last=Lanner|first=RM|date=2007|title=The Bristlecone Book|url=https://archive.org/details/bristleconebookn0000lann|publisher=Mountain Press|page=[https://archive.org/details/bristleconebookn0000lann/page/14 14]|isbn=978-0-87842-538-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=oldest&gt;{{cite web |url= http://www.rmtrr.org/oldlist.htm|title=Oldlist|publisher=Rocky Mountain Tree Ring Research|access-date=January 8, 2013}}&lt;/ref&gt;

တောင်ပိုင်းတွင် ကုန်းတွင်းပိုင်းရှိ ကြီးမားသော ရေငံရေကန်ဖြစ်သည့် ဆော်လတန်ပင်လယ် ရှိသည်။ တောင်ဘက်အလယ်ပိုင်းရှိ သဲကန္တာကို မိုဟာဗီသဲကန္တာရဟု ခေါ်တွင်သည်။ မိုဟာဗီ၏ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် သေမင်းချိုင့်ဝှမ်းရှိပြီး ၎င်းတွင် မြောက်အမေရိကရှိ အနိမ့်ဆုံးနှင့် အပူဆုံးနေရာဖြစ်သည့် {{convert|−၂၇၉|ft|m}}မျှ နိမ့်သည့် ဘက်ဝါးတားချိုင့်ဝှမ်း ပါဝင်သည်။ &lt;ref name=NED/&gt; သေမင်းချိုင့်ဝှမ်းမှ ဝှစ်တနီတောင်ထိပ်သို့ ဒေါင်လိုက်တိုင်းမည်ဆိုပါက {{convert|၉၀|mi|km}} ထက်နည်းသည်။ တကမ်တမ်းတွင်တော့ ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ အရှေ့တောင်ပိုင်းသည် ခြောက်သွေ့ပြီး ပူပြင်းသော ကန္တာရဖြစ်ကာ နွေရာသီအတွင်း အလွန်မြင့်မားသည် အပူချိန် အမြဲရှိတတ်သည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ အရှေ့တောင်ဘက် နယ်နိမိတ်ဖြစ်သော ကော်လိုရာဒိုပြည်နယ်နှင့် ထိစပ်နေသော နေရာမှာ ကော်လိုရာဒိုမြစ်ဖြင့် ပိုင်းခြားထားပြီး ပြည်နယ်တောင်ပိုင်းသည် ၎င်းတို့၏ သောက်သုံးရေ တစ်ဝက်ခန့်ကို ထိုမြစ်မှ ရရှိသည်။

ကယ်လီဖိုးနီးယားရှိ မြို့တော်အများစုမှာ ကယ်လီဖိုးနီးယားမြောက်ပိုင်းရှိ ဆန်ဖရန်စစ္စကိုပင်လယ်အော်ဒေသ သို့မဟုတ် ဆေခရာမန်တို မက်ထရိုပိုလစ်တန်ဒေသတွင် လည်းကောင်း၊ ကယ်လီဖိုးနီးယားတောင်ပိုင်းရှိ လော့အိန်ဂျယ်လိစ်ဒေသ၊ ရေးဗားဆိုက်-ဆန်ဘာနာဒီနို-အင်လန်း အင်ပိုင်ယာဒေသ သို့မဟုတ် ဆန်ဒီယေးဂိုး မက်ထရိုပိုလစ်တန်ဒေသ တို့တွင် လည်းကောင်းတည်ရှိသည်။ လော့အိန်ဂျယ်လိစ်ဒေသ၊ ပင်လယ်အော်ဒေသ နှင့် ဆန်ဒီယေးဂိုး မက်ထရိုပိုလစ်တန်ဒေသတို့မှ ကယ်လီဖိုးနီးယားကမ်းရိုးတန်းတွင်ရှိသော အဓိက မက်ထရိုပိုလစ်တန်ဒေသအများအပြားတွင် ပါဝင်သည်။

ပစိဖိတ်မီးကွင်းဒေသတွင် ပါဝင်သဖြင့် ကယ်လီဖိုးနီးယားတွင် ဆူနာမီများ၊ ရေကြီးမှုများ၊ မိုးခေါင်ရေရှားမှုများ၊ ဆန်တာအနာ လေတိုက်ခတ်မှုများ၊ တောမီးလောင်ကျွမ်းမှုများ၊ မတ်စောက်သောဒေသတွင် မြေပြိုကျမှုများ စသည်ဖြင့် ဖြစ်ပွားလေ့ ရှိပြီး မီးတောင်အချို့လည်း ရှိသည်။ ပြည်နယ်အတွင်း ပြတ်ရွေ့အချို့ ဖြတ်သန်းသွားသဖြင့် ငလျင်လှုပ်မှုများ မကြာခဏ ဖြစ်ပွားလေ့ ရှိသည်။ အကြီးဆုံး ပြတ်ရွေ့မှာ ဆန်ဒန်ဒရီးယပ်စ်ပြတ်ရွေ့ ဖြစ်သည်။ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ငလျင်လှုပ်မှု ၃၇,၀၀၀ မျှ မှတ်တမ်းရှိသော်လည်း အများစုမှ ခံစားသိရှိနိုင်မှု ရှိအောင် မပြင်းထန်ပေ။&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://seismo.berkeley.edu/faq/rate_of_seism.html |title=Frequently Asked Questions |publisher=Seismo.berkeley.edu |access-date=April 22, 2011}}&lt;/ref&gt;

===ရာသီဥတု===
[[File:California Köppen.gif|thumb|ကယ်လီဖိုးနီးယားရှိ [[ကော့(ခ်)ပန်ရာသီဥတုခွဲခြားမှုများ|ကော့(ခ်)ပန်ရာသီဥတု]] အမျိုးအစားများ]]

ပြည်နယ်၏ နေရာအတော်များများတွင် မြေထဲပင်လယ်ရာသီဥတု ရှိသော်လည်း ပြည်နယ်၏ ကြီးမားသော အရွယ်အစားကြောင့် ဝင်ရိုးစွန်း ရာသီဥတုမှ အပူပိုင်းဆန်သော ရာသီဥတုအထိ အမျိုးမျိုး ကွဲပြားသည်။ အေးမြသော ကမ်းလွန် ကယ်လီဖိုးနီးယား ရေစီကြောင်းသည် ကမ်းရိုးတန်းအနီး မြူများကို မကြာခဏ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ကုန်းတွင်းပိုင်းသို့ ပိုမို ရောက်ရှိသောအခါတွင် ပိုမိုအေးမြသော ဆောင်းရာသီနှင့် ပိုမိုပူပြင်းသော နွေရာသီတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ပင်လယ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော ရာသီဥတု သမမျှတမှုကြောင့် ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက် လော့အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့နှင့် ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့တို့၏ နွေရာသီ အပူချိန်မှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ မက်ထရိုပိုလစ်တန်ဒေသများတွင် အအေးဆုံး ဖြစ်ပြီး လတ္တီကျုတူသော အတွင်းပိုင်းနေရာများနှင့် မြောက်အမေရိကတိုက်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းနေရာများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ထူးခြားစွာ အေးမြနေသည်။ မက္ကဆီကိုနှင့် နယ်စပ်ဖြစ်သော ဆန်ဒီယေးဂိုမြို့၏ ကမ်းရိုးတန်းသည် တဆက်တည်းဖြစ်သော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ နေရာအများစုထက် နွေရာသီတွင် ပိုမိုအေးမြနေတတ်သည်။ ကုန်းတွင်းပိုင်းသို့ မိုင်အနည်းငယ်မျှ ဝင်ရောက်သွားသော အခါတွင် နွေရာသီ အပူချိန် ပြင်းထန်မှုသည် သိသာစွာ မြင့်မားပြီး လော့အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့လည်ခေါင်တွင်ပင် ကမ်းရိုးတန်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဒီဂရီ အနည်းငယ်မျှ ပိုမိုပူပြင်းနေလေ့ ရှိသည်။ ထိုသို့သော မိုက်ခရိုရာသီဥတု သွင်ပြင်ကို ပင်လယ်အော်ဒေသ၏ ရာသီဥတုတွင်လည်း တွေ့မြင်ရသည်။ ပင်လယ်နှင့် မထိစပ်သော ဒေသများသည် အနီးအနားရှိ သမုဒ္ဒရာနှင့် နီးစပ်သောဒေသများထက် နွေရာသီတွင် သိသာစွာ ပူပြင်းလေ့ ရှိသည်။

ပြည်နယ်၏ မြောက်ပိုင်းသည် တောင်ပိုင်းထက် ပိုမို၍ မိုးရွာသွန်းလေ့ ရှိသည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ တောင်တန်းများကလည်း ရာသီဥတုကို ပြောင်းလဲစေသည်။ ပြည်နယ်၏ မိုးအများဆုံး အပိုင်းမှာ အနောက်ဘက်သို့ မျက်နှာမူထားသော တောင်တန်း၏ ဆင်ခြေလျှောများ ဖြစ်သည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယား အနောက်မြောက်ပိုင်းတွင် အပူချိန်လျော့နည်းသော ရာသီဥတု ရှိသည်။ အလယ်ပိုင်းတောင်ကြားဒေသတွင် မြေထဲပင်လယ်ရာသီဥတုရှိပြီး ကမ်းရိုးတန်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ပိုမိုပြင်းထန်ပူပြင်းသော အပူချိန် ရှိသည်။ ဆီးရားနီဗားဒါးတွင် အယ်လ်ပ်စ်တောင်တန်း ရာသီဥတု ရှိပြီး ဆောင်းရာသီတွင် နှင်းကျကာ နွေရာသီတွင် အပူချိန် အနည်းငယ်မှ အသင့်အတင့် အထိ ရှိသည်။
[[File:Death Valley Mesquite Sand Dunes.jpg|thumb|မိုဟာဗီသဲကန္တာရအတွင်းမှ သေမင်းချိုင့်ဝှမ်း]]
[[File:20200910-FS-Sierra-tls-122 (50333277868).jpg|thumb|ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် သမိုင်းတလျှောက် အကြီးမားဆုံး တောမီးလောင်ကျွမ်းမှု အခု ၂၀ မှ ၅ ခုသည် ၂၀၂၀ တောမီးလောင်ကျွမ်းသည့် ရာသီတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။]]
ကယ်လီဖိုးနီးယားရှိ တောင်ကုန်းတောင်တန်းများသည် အရှေ့ဘက်ခြမ်းတွင် မိုးကွယ်ရပ်ဝန်းကို ဖြစ်ပေါ်စေသဖြင့် ကျယ်ပြန့်သော ကန္တာရများကို ပေါ်ထွန်းစေသည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယား အရှေ့ခြမ်းရှိ ကုန်းမြေမြင့်သော ကန္တာရများတွင် ပူပြင်းသော နွေရာသီနှင့် အေးမြသော ဆောင်းရာသီ ရှိသည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယားတောင်ပိုင်း အရှေ့ဘက်ရှိ ကုန်းမြေနိမ့်သော ကန္တာရများတွင်မူ ပူပြင်းသော နွေရာသီနှင့် နှင်းမရှိသလောက်ဖြစ်သော မပြင်းထန်သော ဆောင်းရာသီရှိသည်။ သေမင်းချိုင့်ဝှမ်းဟု အမည်တွင်သော ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အောက်နိမ့်ကျသော အပိုင်းများ ကျယ်ပြန့်စွာပါဝင်သည့် ကန္တာရမှာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အပူပြင်းဆုံးဒေသ အပူချိန်အမြင့်မားဆုံးဒေသအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။&lt;ref name=newRecord&gt;{{cite journal|last=El Fadli|first=K. I. |title=World Meteorological Organization Assessment of the Purported World Record 58{{nbs}}°C Temperature Extreme at El Azizia, Libya (September 13, 1922)|journal=Bulletin of the American Meteorological Society|date=September 2012|doi=10.1175/BAMS-D-12-00093.1|volume=94|issue=2|page=199|display-authors=etal|bibcode=2013BAMS...94..199E|doi-access=free}} (The 136.4{{nbs}}°F (58{{nbs}}°C), claimed by 'Aziziya, Libya, on September 13, 1922, has been officially deemed invalid by the World Meteorological Organization.)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=World Meteorological Organization World Weather / Climate Extremes Archive |url=http://wmo.asu.edu/world-highest-temperature |access-date=January 10, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130104143844/http://wmo.asu.edu/world-highest-temperature |archive-date=January 4, 2013 |accessdate=1 June 2021 |archivedate=4 January 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130104143844/http://wmo.asu.edu/world-highest-temperature }}&lt;/ref&gt;{{convert|၁၃၄|°F|°C|1}},အား ၁၉၁၃ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၀ ရက်တွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယားတွင် အနိမ့်ဆုံးအဖြစ် စံချိန်တင်ထားသော အပူချိန်မှာ {{convert|−၄၅|°F}} ဖြစ်ပြီး ၁၉၃၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်တွင် ဘိုကာ တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |title=Weather Data: California, Boca, 1937, January |url= https://geographic.org/global_weather/weather_data.php?month=01&amp;year=1937&amp;id=USC00040931&amp;path=weather_stations/usc0000000_usc0045999/USC00040931.dly&amp;name=Boca&amp;country=California |access-date=June 26, 2020 }}&lt;/ref&gt;

အောက်တွင်ဖော်ပြထားသော ဇယားတွင် ဇန်နဝါရီလမှ ဩဂုတ်လအထိ ပြည်နယ်တဝှမ်းရှိ ရွေးချယ်ထားသော နေရာများတွင် ရှိသော ပျမ်းမျှအပူချိန်ကို ဖော်ပြထားသည်။ အချို့နေရာများမှာ လူဦးရေ ထူထပ်သော နေရာများ ဖြစ်ပြီး အချို့မှာ လူဦးရေ မထူထပ်ပေ။ ယူရေးကားမြို့ အနီးရှိ နွေရာသီတွင် အေးမြသော အပူချိန်ရှိသည့် ဟမ်းဘို့ပင်လယ်အော်ဒေသ၊ သေမင်းချိုင့်ဝှမ်း၏ အလွန်ပူပြင်းသော အပူချိန် နှင့် ဆီးရားနီဗာဒါးရှိ မမ်မို့ရေကန်ဒေသရှိ တောင်ပေါ်ရာသီဥတုတို့ ပါဝင်သည်။

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto;&quot;
|+Average temperatures and precipitation for selected communities in California&lt;ref name=&quot;California climate averages&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.weatherbase.com/weather/city.php3?c=US&amp;s=CA&amp;statename=California-United-States-of-America|title=California climate averages|publisher=Weatherbase|access-date=January 26, 2018|archive-date=31 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151231215757/http://www.weatherbase.com/weather/city.php3?c=US&amp;s=CA&amp;statename=California-United-States-of-America|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
!Location
! ဩဂုတ်{{break}}(°F)
! ဩဂုတ်{{break}}(°C)
! ဇန်နဝါရီ{{break}}(°F)
! ဇန်နဝါရီ{{break}}(°C)
! နှစ်စဉ်{{break}}မိုးရေချိန်{{break}}(mm/in)
|-
|[[လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့]] ||၈၃/၆၄ ||၂၉/၁၈ ||၆၆/၄၈ ||၂၀/၈ ||၃၇၇/၁၅
|-
|လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်||75/64 ||23/18 ||65/49 ||18/9 ||326/13
|-
|ဆန်ဒီယေးဂိုးမြို့ ||76/67 ||24/19 ||65/49 ||18/9 ||262/10
|-
|ဆန်ဟိုဆေးမြို့ ||82/58 ||27/14 ||58/42 ||14/5 ||401/16
|-
|[[ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့]] ||67/54 ||20/12 ||56/46 ||14/8 ||538/21
|-
|ဖရန်ဆို ||97/66 ||34/19 ||55/38 ||12/3 ||292/11
|-
|ဆေခရာမန်တိုမြို့ ||91/58 ||33/14 ||54/39 ||12/3 ||469/18
|-
|အော့ကလန်မြို့ ||73/58 ||23/14 ||58/44 ||14/7 ||588/23
|-
|ဘိတ်ကာဖီး ||96/69 ||36/21 ||56/39 ||13/3 ||165/7
|-
|ရေးဗားဆိုက် ||94/60 ||35/18 ||67/39 ||19/4 ||260/10
|-
|ယူရေးကား ||62/53 ||16/11 ||54/41 ||12/5 ||960/38
|-
|သေမင်းချိုင့်ဝှမ်း ||115/86 ||46/30 ||67/40 ||19/4 ||60/2
|-
|မမ်မို့ရေကန်များ ||77/45 ||25/7 ||40/15 ||4/ −9 ||583/23
|}

===ဂေဟစနစ်===
{{multiple image|align=right|direction=vertical|width=200|image1=Mount Whitney 2003-03-25.jpg|image2=Badwater elevation sign.jpg|footer= ဝှစ်တနီတောင်ထိပ် (ထိပ်) သည် သေမင်းတောင်ကြား (အောက်)ရှိ ဘက်ဝါးတားချိုင့်ဝှမ်းမှ {{convert|၉၀|mi|km}} မကျ ကွာဝေးသည်။}}

ကယ်လီဖိုးနီးယားသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြွယ်ဝဆုံးနှင့် အမျိုးအစား အစုံလင်ဆုံး ဒေသတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် မျိုးသုဉ်းလုနီးပါး ဖြစ်နေသော ဂေဟစနစ် အချို့ တည်ရှိသည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယားသည် အာတိတ်အနီးလောက၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ပြီး ကုန်းမြေဆိုင်ရာဇီဝရပ်ဝန်းအချို့ ဖြန့်ကျက်တည်ရှိသည်။ &lt;ref name=&quot;Checklist of the Scarabaeoidea of the Nearctic Realm&quot;&gt;{{cite web |url= http://www.iscc.ca.gov/docs/CaliforniaInvasiveSpeciesList.pdf
|title=Checklist of the Scarabaeoidea of the Nearctic Realm|publisher=digitalcommons.unl.edu (University of Nebraska State: Papers in Entomology)|date=2003|access-date=October 5, 2010}}&lt;/ref&gt;

ကယ်လီဖိုးနီးယားတွင် ဒေသရင်း သီးသန့်ဖြစ်သော မျိုးစိတ် အမြောက်အမြား ရှိပြီး အခြားနေရာများတွင် သေဆုံးပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သော ကမ္ဘာဦးအစ မျိုးစိတ်များလည်း ပါဝင်ကာ ကက်တလီနား အိုင်ရွန်းဝုဒ် (Lyonothamnus floribundus) အစရှိသော အပင်များ ဖြစ်သည်။ အခြားသော ဒေသရင်းသီးသန့် မျိုးစိတ်များမှာ မျိုးကွဲထွက်ခြင်း နှင့် နေရာဒေသကိုလိုက်၍ အသစ်ဖြစ်ပေါ်ခြင်း အားဖြင့် အစပြုခဲ့ကြပြီး မျိုးစိတ်အမျိုးမျိုးတို့မှာ ဘိုးစဉ်ဘောင်ဆက် တစ်ခုတည်း ဖြစ်သော်လည်း ကယ်လီဖိုးနီးယား လီလက် (''Ceanothus'') အစရှိသော အမျိုးမျိုး ကွဲပြားသော ဂေဟစနစ် အခြေအနေများကို အခွင့်ကောင်းယူ၍ ရှင်သန်ဖွံ့ဖြိုးခဲ့ကြသည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ ဒေသရင်း မျိုးစိတ်များမှာ မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်မည့် အန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်နေရပြီး မြို့ပြဖွံ့ဖြိုးခြင်း၊ သစ်ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ စားကျက်မြေ အလွန်အကျွံ ချဲ့ထွင်ခြင်းနှင့် ၎င်းတို့ တည်ရှိရာဒေသအတွင်းသို့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာကြသည့် သူစိမ်းမျိုးစိတ်များ ရောက်ရှိလာခြင်း တို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။

===ဒေသရင်းအပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်များ===
ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်သည် ဒေသရင်းအပင်များ စုစည်းမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ၎င်းတို့၏ အဆင့်မြင့်မှုကို ဝင့်ကြွားရသော ဒေသဖြစ်ကာ အကြီးဆုံး သစ်ပင်၊ အမြင့်ဆုံး သစ်ပင် နှင့် သက်တမ်းအရင့်ဆုံး သစ်ပင် စသည်တို့ ရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ ဒေသရင်း မြက်များမှာ နှစ်ရှည်ပင်များ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Restoring Native Grasses&quot;&gt;{{Cite journal |last=David Elstein |date=May 2004 |title=Restoring California's Native Grasses |url=http://www.ars.usda.gov/is/AR/archive/may04/grass0504.htm |journal=Agricultural Research Magazine |volume=52 |issue=5 |page=17 |access-date=December 25, 2009}}&lt;/ref&gt; ဥရောပသားတို့ ရောက်ရှိလာပြီးနောက် ၎င်းတို့နေရာတွင် ကျူးကျော်လာသည့် မျိုးစိတ်များဖြစ်သည့် ဥရောပ၏ တစ်နှစ်တာမြက်ပင်များ အစားထိုးဝင်ရောက်လာခဲ့သဖြင့် ယနေ့ခေတ်တွင် ကယ်လီဖိုနီးယား၏ တောင်ကုန်းများသည် နွေရာသီတွင် ရွှေညိုရောင် အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားလေ့ ရှိသည်။ &lt;ref name=&quot;The California Invasive Species List&quot;&gt;{{Cite web |date=April 21, 2010 |title=The California Invasive Species List |url=http://www.iscc.ca.gov/docs/CaliforniaInvasiveSpeciesList.pdf |access-date=October 5, 2010 |publisher=iscc.ca.gov (California Invasive Species Advisory Committee)}}&lt;/ref&gt;

ကယ်လီဖိုးနီးယားတွင် ရာသီဥတုနှင့် မြေမျက်နှာသွင်ပြင်များ ကျယ်ပြန့်စွာ ကွဲပြားခြားနားပြီး ပြည်နယ်တွင်း သက်ရှိဇုန် ၆ ခု ရှိကာ ၎င်းတို့မှာ ဆိုနိရန်ကန္တာရ ၊ ဆိုနိုရန် အမြင့်ပိုင်း (တောင်ကုန်းနိမ့် ဒေသနှင့် အချို့သော ကမ်းရိုးတန်းဒေသများ) ၊ အပြောင်းအလဲ (ကမ်းရိုးတန်းဒေသနှင့် စိုစွတ်သော အရှေ့မြောက်ကောင်တီများ) နှင့် ပြည်နယ်၏ အမြင့်ဆုံး အပိုင်းများ ဖြစ်သော ကနေဒီယန်၊ ဟတ်ဒ်ဆိုနီယန် နှင့် အာတိတ်ဇုန်တို့ ဖြစ်သည်။  &lt;ref name=&quot;California: flora and fauna&quot;&gt;{{Cite web |date=2010 |title=California: flora and fauna |url=http://www.city-data.com/states/California-Flora-and-fauna.html |access-date=September 7, 2010 |publisher=city-data.com}}&lt;/ref&gt;

[[Image:JoshuaTree 20140907.jpg|thumb|upright|ကယ်လီဖိုးနီးယား ယောရှုပင်အရပ်ရှိ ယောရှုပင်]]
အနိမ့်ပိုင်း ဆိုနိုရန်ဇုန် အတွင်းရှိ ခြောက်သွေ့သော ရာသီဥတုရှိသော ဒေသတွင် ရှိသော အပင်များမှာ အမျိုးမျိုး ကွဲပြားသော ဒေသခံ မိုးခေါင်ရေရှားဆူးပင်များ၊ မက်စကွိုက်ပင်များ နှင့် ပါလိုဗာဒီပင်များ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ယောရှုပင်များကို မိုဟာဗီ ကန္တာရအတွင်းတွင် တွေ့ ရသည်။ ပန်းပွင့်သော အပင်များတွင် မှင်စာကန္တာရဘိန်းပင် နှင့် အမျိုးမျိုးသော မေမြို့ပန်းပင်များ ဖြစ်ကြသည်။ အလယ်ပိုင်း တောင်ကြားတွင် ဖရီးမောင့် ကော်တွန်ဝုဒ် နှင့် တောင်ကြားဝက်သစ်ချပင်များ အများအပြား ပေါက်ရောက်ကြသည်။ ဆိုနိုရန် အမြင့်ပိုင်းဇုန်တွင် ချုံနွယ်ပိတ်ပေါင်း ခါးပတ်များ ပါဝင်ပြီး ချုံအငယ်စားများ၊ အပင်ပုလေးများ နှင့် ဆေးဘက်ဝင်သယောင် ထင်ရသော အပင်များ သစ်တော အဖြစ် ပေါက်ရောက်နေကြသည်။ နီမိုဖေးလား၊ ပူရှိန်း၊ ဖာစီလီးယား၊ ဗွိုင်အိုလာ နှင့် ပြည်နယ် အထိမ်းအမှတ် အပင်ဖြစ်သော ကယ်လီဖိုးနီးယားဘိန်းပင် တို့လည်း ထိုဇုန်အတွင်း အများအပြား ပေါက်ရောက်နေကြပြီး ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အခြားနေရာများတွင် ရှိသည့် မျိုးစိတ်များထက် ပိုများသော လူပိုင်းပင် မျိုးစိတ်များလည်း ပေါက်ရောက်လျှက် ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;California: flora and fauna&quot; /&gt;

အပြောင်းအလဲဇုန်တွင် ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ သစ်တော အများဆုံး ရှိပြီး သစ်နီပင်(Sequoia sempervirens) နှင့် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ သက်တမ်းအရင့်ဆုံး သက်ရှိများတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သော &quot;သစ်ပင်ကြီး&quot; သို့မဟုတ် ဧရာမ ဆီကွိုင်းယားပင်(''endron Sequoiadgiganteum'') (အချို့က အနည်းဆုံး နှစ်ပေါင်း ၄,၀၀၀ ခန့်အထိ ရှိပြီဟု ဆိုကြသည်။) များ ပေါက်ရောက်ကြသည်။ တန်ဘာ့ခ် ဝက်သစ်ချပင်၊ ကယ်လီဖိုးနီးယား လော်ရယ်ပင်၊ သကြားထင်းရှူးပင်၊ မာဒရိုနာပင်၊ အရွက်ကြီး မေပယ်လ်ပင် နှင့် ဒေါက်ဂလပ် ထင်းရှူးပင်များလည်း ပေါက်ရောက်ကြသည်။ သစ်တောများ၏ အခြေတွင် ဆွာ့ဒ်ဖန်၊ အလမ်ရု၊ ဘယ်ရန်ဝေါ့ နှင့် ထရီလီယမ်ပင်များဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေပြီး ဟက်ကယ်ဘယ်ရီ၊ အဇလီယာ၊ အဲလ်ဒါး နှင့် ကားရန့်ပင်ရိုင်း ချုံပုတ်များလည်း ရှိသည်။ ပန်းရိုင်းပင်များတွင် အမျိုးမျိုးသော မာရီပိုဆာ၊ တျူးလစ်၊ ကျားလီလီ နှင့် ကျားသစ်လီလီပင်များ ပါဝင်သည်။ &lt;ref name=&quot;Sequoia sempervirens (D. Don) Endl.&quot;&gt;{{Cite web |title=Sequoia sempervirens (D. Don) Endl |url=http://www.na.fs.fed.us/pubs/silvics_manual/volume_1/sequoia/sempervirens.htm |access-date=October 7, 2010 |publisher=fed.us (U.S. Forest Service) |archive-date=16 December 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101216063912/http://www.na.fs.fed.us/pubs/silvics_manual/volume_1/sequoia/sempervirens.htm }}&lt;/ref&gt;

ကနေဒီယန်ဇုန် အမြင့်ပိုင်းများတွင် ဂျက်ဖရီထင်းရှူးပင်၊ ထင်းရှူးနီပင် နှင့် လော့ဂျ်ပိုးထင်းရူးပင်များ အများအပြား ပေါက်ရောက်ကြသည်။ အကိုင်းသေး သစ်ပင်များ ပေါက်ရောက်ရာဒေသများတွင် မန်ဇနီတာ နှင့် စီယာနိုးသပ်စ် အပင်သေးများ၊ တသီးတခြားဖြစ်သော ဆီးရား ပါ့ဖ်ဘောများကိုလည်း တွေ့ရသည်။ သစ်ပင်ကြီးများ၏ အောက်ကပ်လျှက်တွင် ဟတ်ဒ်ဆိုနီယန် ဇုံ ရှိပြီး အခေါက်ဖြူ၊ မြေခွေးမြီး နှင့် ငွေ ထင်ရှူးပင်များ ပေါက်ရောက်ကြသည်။ {{convert|၁၀၅၀၀|ft|m}} တွင် အာတိတ်ဇုန် စတင်ပြီး သစ်ပင်များ မရှိဘဲ ၎င်း၏ ဒေသရင်းပင်များတွင် ပန်းရိုင်းများ ပါဝင်ကာ ဆီးရား ပရင်းရို့စ်၊ ကိုလမ်ဘိုင်း အဝါရောင်၊ အယ်လ်ပိုင်း ဘတ်တာကပ် နှင့် အယ်လ်ပိုင်း ရှုတင်းစတား တို့ အပါအဝင် ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;California: flora and fauna&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Life Zones of the Central Sierra Nevada&quot;&gt;{{Cite web |title=Life Zones of the Central Sierra Nevada |url=http://www.sierrahistorical.org/archives/lifezones.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20120301063716/http://www.sierrahistorical.org/archives/lifezones.html |archive-date=March 1, 2012 |access-date=October 5, 2010 |publisher=sierrahistorical.org |accessdate=5 February 2022 |archivedate=1 March 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120301063716/http://www.sierrahistorical.org/archives/lifezones.html }}&lt;/ref&gt;
[[File:Redwood National Park, fog in the forest.jpg|thumb|[[ရက်ဒ်ဝုဒ်အမျိုးသားဥယျာဉ်]] ရှိ သစ်နီပင်အုပ်]]

ပြည်နယ်တွင်းသို့ တင်သွင်းစိုက်ပျိုးလာသော အပင်များတွင် ယူကလစ်ပင်၊ အကေးရှားပင်၊ ငရုတ်ကောင်းပင်၊ ကြွေပန်းပင် နှင့် စကော့တံမြက်စည်းပင်များ ပါဝင်သည်။ ဖက်ဒရယ်နယ်မြေ တစ်ခုလုံးအတွက် မျိုးသုဉ်းရန် စိုးရိမ်ရသည့် အပင်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော အပင်များမှာ ကွန်ထရာ ကိုစတာ နံရံကပ်ပန်းပင်၊ အင်န်တီအာ့ခ် ဒျူးန် အီးဗနင်း ပရင်းရို့စ်ပန်းပင်၊ ဆိုလာနိုမြက်ပင်၊ ဆန် ကလယ်မန်းတီးကျွန်း လာ့ခ်စပါး ပန်းပင်၊ ဆားနွံငှက်နှုတ်သီးပင်၊ မက်ဒေါ်နယ် ရော့ခ်ခရက်စ်ပင် နှင့် ဆန်တာဘာဘရာကျွန်း ထာဝရ ရှင်သန်ပင် တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ၁၉၉၇ ခု ဒီဇင်ဘာလ အထိ အပင်မျိုးစိတ် ၈၅ မျိုးတို့အား မျိုးသုဉ်းရန် ခြိမ်းခြောက်နေသည် သို့မဟုတ် စိုးရိမ်ရသည်ဟု သတ်မှတ်စာရင်းသွင်းထားသည်။&lt;ref name=&quot;California: flora and fauna&quot; /&gt;

ဆိုနိုရန်ဇုံ အနိမ့်ပိုင်းရှိ ကန္တာရများတွင် ရှိကြသော နို့တိုက်သတ္တဝါများမှာ ဂျက်ရက်ဘစ်၊ သားပိုက်ကောင်ကြွက် ၊ ရှဉ့် နှင့် အိုပိုဆမ်ကောင် တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အတွေ့ရများသော ငှက်များမှာ ဇီးကွက်များ၊ မြေဥဩငှက်များ၊ ကန္တာရ နှံပြည်စုတ်ငှက်များ နှင့် အမျိုးမျိုးသော သိမ်းငှက်မျိုးစိတ်များတို့ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုဒေသရှိ အတွေ့ရများသော တွားသွား သတ္တဝါများမှာ ဆိုက်ဝင်ဒါ မြွေပွေး၊ ကန္တာရ ကုန်းလိပ် နှင့် ဂျိုပါဖားပြုတ် တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဆိုနိုရမ်ဇုံ အမြင့်ပိုင်းတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများမှာ တောဆိတ်၊ ခြေထောက်ညို သစ်ကြွက် နှင့် အမြီးကျား ကြောင် တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဤဇုန်အတွက် သီးသန့်ရှိသော ငှက်များမှာ ကယ်လီဖိုးနီးယား သရက်ရှာငှက်၊ ဘွတ်ရှ်တစ်ငှက် နှင့် ကယ်လီဖိုးနီးယား ကွန်းဒေါလင်းတ တို့ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;California: flora and fauna&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;California Condor&quot;&gt;{{Cite web |date=2009 |title=California Condor |url=http://www.allaboutbirds.org/guide/California_Condor/id |access-date=October 3, 2010 |publisher=The Cornell Lab of Ornithology}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;CalPhotos: Browse Mammal Common Names&quot;&gt;{{Cite web |date=October 2, 2010 |title=CalPhotos: Browse Mammal Common Names |url=http://calphotos.berkeley.edu/fauna/com-Mammal.html |access-date=October 3, 2010 |publisher=calphotos.berkeley.edu (BSCIT University of California, Berkeley)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Quail Ridge Reserve: UC Davis Natural Reserve System&quot;&gt;{{Cite web |date=April 5, 2007 |title=Quail Ridge Reserve: UC Davis Natural Reserve System |url=http://nrs.ucdavis.edu/quail/natural/birds_bushtit.htm |access-date=October 5, 2010 |publisher=nrs.ucdavis.edu (University of California at Davis: Natural Reserve System) |archive-date=June 10, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100610063556/http://nrs.ucdavis.edu/quail/Natural/Birds_bushtit.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

အပြောင်းအလဲဇုံတွင်မူ ကိုလံဘီယာ အမြီးနက် သမင်၊ ဝက်ဝံနက်များ၊ အညိုရောင် မြေခွေးများ၊ [[ကူဂါ]] များ၊ ဘော့ပ်ကြောင်များ နှင့် ရုစဗဲ့ သမင်များ ရှိကြသည်။ တွားသွားသတ္တဝါများ ဖြစ်သော ဂါတာမြွေ နှင့် ရက်တဲလ်မြွေ များသည်လည်း ဤ ဇုံတွင် နေထိုင်ကြသည်။ ထို့ပြင် ကုန်းနေရေနေ သတ္တဝါများဖြစ်သော ရေခွေးများ ၊ သစ်နီ ဆလမန္ဒာကောင်များ ကိုလည်း အတွေ့ရများသည်။ ငှက်များဖြစ်ကြသော ပိန်ညင်းငှက်၊ ချစ်ကဒီးငှက်၊ တိုးဟီးငှက် နှင့် ငှက်ပိတုန်းများလည်း ဤဒေသတွင် အများအပြား ရှင်သန် ပေါက်ဖွား နေထိုင် ကြသည်။  &lt;ref name=&quot;California: flora and fauna&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Black-tailed Deer of California&quot;&gt;{{Cite web |date=2000 |title=Black-tailed Deer of California |url=http://www.westernhunter.com/Pages/Vol02Issue24/blacktail.html |access-date=October 7, 2010 |publisher=westernhunter.com}}&lt;/ref&gt;

ကနေဒီယန်ဇုံတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများမှာ တောင်မြွေပါမြီးတို၊ စနိုးရှူး ကွင်းယုန် နှင့် ချစ်ပမန့်ရှည် မျိုးစိတ်အချို့တို့ ဖြစ်သည်။ ထင်ရှားသောငှက်များတွင် ရင်ဘတ်ပြာငှက်ခါး၊ တောင်ချစ်ကဒီးငှက်၊ ဟာမစ်မြေလူးငှက်၊ အမေရိကန် ငှက်လုံး နှင့် တောင်းဆန် ဆောလတိုင်းယားငှက် တို့ ပါဝင်သည်။ ဟတ်ဒ်ဆိုနီယန်ဇုံသို့ မြင့်တက်သွားသည့် အခါတွင် ငှက်များ ရှားပါးသွားသည်။ မြင့်မားသော အာတိတ်ဒေသတွင် ထိပ်မွဲ နှင်းဆီရောင် ငှက်ပုတီး တစ်မျိုးတည်းကိုသာ တွေ့ရလေ့ရှိသော်လည်း အခြားသော မျိုးစိတ်များ ဖြစ်သည့် အန်နာငှက်ပိတုန်း နှင့် ကလာ့ခ် သစ်စေ့ခွဲငှက် ကိုလည်းတွေ့ရတတ်သည်။ ဤဒေသတွင် တွေ့ရသော အဓိက နို့တိုက်သတ္တဝါများမှာ ဆီရား ကိုနီ၊ အမြီးဖြူ တောယုန်ကြီး နှင့် ဂျိုကြီးသိုး တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အမေရိကန် ငါးနှင့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဌာနမှ ဂျိုကြီးသိုးအား မျိုးသုဉ်းရန် စိုးရိမ်ရသည့် သတ္တဝါ စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ဇုံအချို့တွင် တွေ့ရလေ့ ရှိသော ဒေသရင်း တိရစ္ဆာန်များမှာ မြည်းသမင်၊ ကွိုင်းယုတ်၊ တောင်ခြင်္သေ့၊ မြောက်ပိုင်း ဖလစ်ကာ သစ်တောက်ငှက် နှင့် အချို့သော သိမ်းငှက်နှင့် စာကလေး မျိုးစိတ် အချို့တို့ ဖြစ်ကြသည်။ &lt;ref name=&quot;California: flora and fauna&quot; /&gt;
[[File:Sea-otter-morro-bay 13.jpg|thumb|ကယ်လီဖိုးနီးယား ပြည်နယ် မော်ရိုးပင်လယ်အောင်တွေ တွေ့ရသော ဖျံ]]

ကယ်လီဖိုးနီးယားတွင် ရေနေသတ္တဝါများလည်း အများအပြား ပေါက်ဖွားကြပြီး ပြည်နယ်၏ တောင်ပေါ်ရေကန်များ နှင့် စမ်းချောင်းများမှ ကျောက်တောင်ထူထပ်သော ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်း အထိပင် ဖြစ်သည်။ ထရောက်ငါးမျိုးစိတ် အမျိုးမျိုးကို တွေ့ရပြီး သက်တံ့ရောင်ထရောက်၊ ရွှေရောင် ထရောက် နှင့် လည်ပြတ်ထရောက် တို့ ပါဝင်သည်။ ရွှေ့ပြောင်း ဆယ်လမွန် ငါးမျိုးစိတ် များကိုလည်း နေရာအနှံ့တွေ့ရသည်။ ပင်လယ်ငါးမျိုးစိတ်များတွင် ကကတစ်ဖြူ ၊ ဆူးတောင်ဝါ တူနာငါး ၊ ဘယ်ရာကူဒါငါး နှင့် ဝေလငါး မျိုးစိတ် အချို့တို့ကို တွေ့ရသည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယား မြောက်ပိုင်း တောင်စောင်းများတွင် ပင်လယ်ဖျံများ၊ ပင်လယ်ခြင်္သေ့ဖျံများ နှင့် ရွှေ့ပြောင်းငှက်မျိုးစိတ်များ အပါအဝင် အမျိုးမျိုးသော ကမ်းခြေငှက်မျိုးစိတ်များကို တွေ့ရသည်။ &lt;ref name=&quot;California: flora and fauna&quot; /&gt;

၂၀၀၃ ခုနှစ် ဧပြီလမှစ၍ ကယ်လီဖိုးနီးယားရှိ တိရစ္ဆာန် ၁၁၈ မျိုးသည် ဖက်ဒရယ် နယ်မြေ မျိုးသုဉ်းရန် စိုးရိမ်ရသည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်ပြီး အပင် ၁၁၈ မျိုးသည် မျိုးသုဉ်းရန် စိုးရိမ်ရ သို့မဟုတ် ခြိမ်းခြောက်ခံနေရသော မျိုးစိတ် စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ မျိုးသုဉ်းရန် စိုးရိမ်ရသည့် တိရစ္ဆာန်များတွင် ဆန်ဟာကွင်း မြေခွေး၊ ပွိုင့်အေရီနာတောင် ဘီဗာဖျံ၊ ပစိဖိတ် ပေါ့ကက်ကြွက်၊ ဆားနွံပေါက်ကြွက်၊ မော်ရိုပင်လယ်အော် သားပိုက်ကောင်ကြွက် (နှင့် အခြားသော သားပို်က်ကောင်ကြွက် မျိုးစိတ် ၅ ခု) ၊ အာမာဂိုးဆာ ဗိုးကြွက်၊ ကယ်လီဖိုးနီးယား မြစ်တွေးငယ်၊ ကယ်လီဖိုးနီးယား ကွန်းဒေါလင်းတ၊ ခေါင်းကြီးငှက်ဘီလူး၊ စန်ကလယ်မန်တီး ဆာ့ စာကလေး ၊ ဆန်ဖရန်စစ္စကို ဂါတာမြွေ၊ ဆလမန္ဒာမျိုးစိတ် ၅ မျိုး၊ ချပ်ငါးမျိုးစိတ် ၃ မျိုး နှင့် ပပ်ငါး မျိုးစိတ် ၂ မျိုး တို့ ဖြစ်သည်။ ဖက်ဒရယ် စာရင်းတွင် လိပ်ပြာမျိုးစိတ် ၁၁ မျိုးကိုလည်း မျိုးသုဉ်းရန် စိုးရိမ်ရသည်ဟု သတ်မှတ်ပြီး &lt;ref&gt;{{Cite web |title=California's Endangered Insects—Formally Listed Insects |url=http://essig.berkeley.edu/endins/listed.htm |access-date=August 25, 2015 |website=berkeley.edu}}&lt;/ref&gt; မျိုးစိတ် ၂ မျိုးမှာ ခြိမ်းခြောက်ခံနေရသည်ဟု သတ်မှတ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Threatened and Endangered Invertebrates |url=http://www.dfg.ca.gov/wildlife/nongame/t_e_spp/invertebrates.html |access-date=May 8, 2017 |website=DFG.CA.gov |publisher=California Department of Fish and Wildlife |archive-date=24 May 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170524215006/http://www.dfg.ca.gov/wildlife/nongame/t_e_spp/invertebrates.html }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Species Search Results |url=https://ecos.fws.gov/ecp0/pub/SpeciesReport.do?groups=I&amp;listingType=L&amp;mapstatus=1 |access-date=May 8, 2017 |website=Environmental Conservation Online System |publisher=U.S. Fish and Wildlife Service}}&lt;/ref&gt; မျိုးသုဉ်းရန် ခြိမ်းခြောက်ခံနေရသည့် သတ္တဝါများတွင် ကယ်လီဖိုးနီးယား မှက်ဖမ်းငှက်၊ ပိုင်းရုလည်ပြတ်ငါး ၊ တောင်ပိုင်းပင်လယ်ဖျံ နှင့် မြောက်ပိုင်းဇီးကွက်ပြောက် တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယားတွင် အမျိုးသား သားရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော မြေနေရာ စုစုပေါင်း {{convert|၂၉၀၈၂၁|acre|km2}} မျှ ရှိသည်။ &lt;ref name=&quot;California: flora and fauna&quot; /&gt; ၂၀၁၀ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလမှစ၍ ကယ်လီဖိုးနီးယားရှိ တိရစ္ဆာန် ၁၂၃ မျိုးမှာ ဖက်ဒရယ် နယ်မြေ မျိုးသုဉ်းရန် စိုးရိမ်ရသည့် သို့မဟုတ် ခြိမ်းခြောက်ခံရသည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;U.S. Fish &amp; Wildlife Service: Species Reports: Listings and occurrences for California&quot;&gt;{{Cite web |date=September 7, 2010 |title=U.S. Fish &amp; Wildlife Service: Species Reports: Listings and occurrences for California |url=http://ecos.fws.gov/tess_public/pub/stateListingAndOccurrenceIndividual.jsp?state=CA&amp;s8fid=112761032792&amp;s8fid=112762573902&amp;s8fid=24012838822503 |access-date=September 7, 2010 |publisher=ecos.fws.gov}}&lt;/ref&gt; ထို့အတူ ၂၀၁၀ စာရင်းတွင် ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ အပင်မျိုးစိတ် ၁၇၈ မျိုးမှာ  ဖက်ဒရယ် နယ်မြေ မျိုးသုဉ်းရန် စိုးရိမ်ရသည့် သို့မဟုတ် ခြိမ်းခြောက်ခံရသည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;U.S. Fish &amp; Wildlife Service: Species Reports: Listings and occurrences for California&quot; /&gt;

===မြစ်များ===
ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်အတွင်း အရေးပါဆုံးသော မြစ်ကြောင်းစနစ်အား ဆီးရားနီဗာဒါးတောင်စောင်းမှ အရည်ပျော်သောနှင်းများမှ စတင်၍ အလယ်ပိုင်းတောင်ကြား၏ မြောက်ပိုင်းတစ်ဝက်နှင့် တောင်ပိုင်းတစ်ဝက်သို့ စီးဆင်းသွားကြသော ဆေခရာမန်တိုမြစ် နှင့် ဆန်ဝါကင်မြစ်တို့မှ ပေါင်းစပ်ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထိုမြစ်နှစ်စင်းတို့သည် ဆေခရာမန်တို-ဆန်ဝါကင် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတွင် ပေါင်းဆုံကြပြီး ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ ဆန်ဖရန်စစ္စကိုပင်လယ်အော် မှ တဆင့် စီးဝင်သည်။ မြစ်လက်တက် အများအပြားသည် ဆေခရာမန်တို-ဆန်ဝါကင် မြစ်ကြောင်းစနစ် အတွင်းသို့ စီးဝင်ကြပြီး ပစ်မြစ်၊ ဖီးသားမြစ် နှင့် တွာလမီမြစ် တို့ ပါဝင်သည်။

ကလာမက်မြစ်နှင့် ထရီနီတီမြစ်တို့သည် အနောက်မြောက် ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ ဝေးလံသော ဒေသအတွင်း ကျယ်ပြန့်စွာ စီးဝင်ကြသည်။ အီးလ်မြစ် နှင့် ဆလီးနပ်စ်မြစ်တို့သည် ဆန်ဖရန်စစ္စကိုပင်လယ်အော်၏ မြောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက် အသီးသီးတို့တွင် ကယ်လီဖိုးနီးယားကမ်းရိုးတန်း၏ တစိတ်တဒေသသို့ စီးဆင်းသည်။ မိုဟာဗီမြစ်သည် မိုဟာဗီသဲကန္တာရအတွင်း အဓိက ရေလမ်းကြောင်း ဖြစ်ပြီး ဆန်တာ အန်နာမြစ်မှာ ထရန်စဗတ်စ်တောင်တန်းများအတွင်း စီးဆင်းပြီး ကယ်လီဖိုးနီးယားတောင်ပိုင်းကို နှစ်ပိုင်း ပိုင်းခြားထားသည်။ ကော်လိုရာဒိုမြစ်သည် အရီဇိုးနားပြည်နယ် နှင့် ပြည်နယ်၏ အရှေ့တောင် နယ်နိမိတ်အဖြစ် တည်ရှိသည်။

ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ အဓိကမြစ်များကို ဆည်တည်ဆောက်၍ ထိန်းသိမ်းထားပြီး ဧရာမ ရေပေးဝေရေး စီမံကိန်း နှစ်ခု ရှိကာ အလယ်ပိုင်းတောင်ကြား စီမံကိန်းမှ အလယ်ပိုင်းတောင်ကြား စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး အတွက် ရေပေးဝေလျှက် ရှိပြီး ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် ရေပေးဝေရေး စီမံကိန်းမှ ကယ်လီဖိုးနီးယားမြောက်ပိုင်း မှ ရေကို တောင်ပိုင်းသို့ လမ်းလွှဲပို့ဆောင်ပေးသည်။ ပြည်နယ်၏ ကမ်းရိုးတန်း၊ မြစ်များ နှင့် အခြားသော ရေထုများကို ကယ်လီဖိုးနီးယား ကမ်းရိုးတန်း ကော်မရှင်မှ ထိန်းသိမ်းကြီးကြပ်သည်။

===ဒေသများ===
{{div col|colwidth=20em|content=
* '''ကယ်လီဖိုးနီးယား ကမ်းရိုးတန်း'''
** မြောက်ပိုင်းကမ်းရိုးတန်း
** ဂရိတ်တား ပင်လယ်အော် ဒေသ
** အလယ်ပိုင်း ကမ်းရိုးတန်း
** တောင်ပိုင်း ကမ်းရိုးတန်း
*** ဂရိတ်တား လော့အိန်ဂျယ်လိစ်
*** ဂရိတ်တား ဆန်ဒီယေးဂိုး
** ချန်နယ်ကျွန်းများ
* '''ကယ်လီဖိုးနီးယား မြောက်ပိုင်း'''
** ကက်စကိတ်တောင်တန်း
** ကလာမက်တောင်များ
** မြောက်ပိုင်းကမ်းရိုးတန်း
** ဂရိတ်တား ဆေခရာမန်တို
** ဆေခရာမန်တို-ဆန်ဝါကင် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ
** ကယ်လီဖိုးနီးယား အလယ်ပိုင်း
** ဂရိတ်တား ပင်လယ်အော် ဒေသ
** ဆီးရားမြောက်ပိုင်း
* '''ကယ်လီဖိုးနီးယား အလယ်ပိုင်း'''
** ဂရိတ်တား ဆေခရာမန်တို
** ဆန်ဝါကင် တောင်ကြား
** ဆေခရာမန်တို-ဆန်ဝါကင် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ
** အလယ်ပိုင်းကမ်းရိုးတန်း
* '''ကယ်လီဖိုးနီးယား အရှေ့ပိုင်း'''
** အလယ်ပိုင်း ဆီးရား
** အင်လန်း အင်ပိုင်ယာ
* '''ကယ်လီဖိုးနီးယား တောင်ပိုင်း'''
** တောင်ပိုင်းကမ်းရိုးတန်း
*** ဂရိတ်တား လော့အိန်ဂျယ်လိစ်
** ချန်နယ်ကျွန်းများ
** အင်လန်း အင်ပိုင်ယာ
** တောင်ပိုင်း နယ်နိမိတ်ဒေသ
*** ဂရိတ်တား ဆန်ဒီယေးဂိုး-တီအာဝါးနား
*** ဂရိတ်တား အယ်လ်ဆန်ထရို
}}

===မြို့တော်များနှင့်မြို့များ===
ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်တွင် သတ်မှတ်ထားသော မြို့တော်နှင့် မြို့ ၄၈၂ မြို့ ရှိပြီး မြို့တော် ၄၆၀ နှင့် မြို့ ၂၂ မြို့ ဖြစ်သည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် ဥပဒေအရ မြို့တော် နှင့် မြို့ ဆိုသော အခေါ်အဝေါ်ကို လဲလှယ် အသုံးပြုနိုင်သည်။ &lt;ref name=&quot;Cal Gov Code 34502&quot;&gt;{{Cite web |title=CA Codes (gov:34500-34504) |url=http://info.sen.ca.gov/cgi-bin/displaycode?section=gov&amp;group=34001-35000&amp;file=34500-34504 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090827062453/http://info.sen.ca.gov/cgi-bin/displaycode?section=gov&amp;group=34001-35000&amp;file=34500-34504 |archive-date=August 27, 2009 |access-date=January 29, 2010 |publisher=California State Senate}}&lt;/ref&gt; 

ဆေခရာမန်တိုသည် ၁၈၅၀ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ ရက်တွင် ပထမဆုံး မြို့တော်အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံရသည်။&lt;ref name=&quot;Sacramento Charter&quot;&gt;{{Cite web |title=Instant City: Sacramento |url=http://www.library.ca.gov/goldrush/sec08.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100128231357/http://www.library.ca.gov/goldrush/sec08.html |archive-date=January 28, 2010 |access-date=January 29, 2010 |publisher=California State Library}}&lt;/ref&gt; ဆန်ဟိုဆေး၊ ဆန်ဒီယေးဂိုး နှင့် ဘနီးရှားတို့မှာ ၁၈၅၀၊ မတ် ၂၇ ရက်တွင် တစ်ရက်တည်း မြို့တော်အဖြစ် အတူတူ သတ်မှတ်ခြင်း ခံရသည်။
&lt;ref name=&quot;San Jose Inc&quot;&gt;{{Cite web |title=San Jose at a Glance |url=http://www.sanjoseca.gov/about.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100208201852/http://www.sanjoseca.gov/about.asp |archive-date=February 8, 2010 |access-date=January 29, 2010 |publisher=City of San Jose |accessdate=7 July 2022 |archivedate=23 April 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100423171200/http://www.sanjoseca.gov/about.asp }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;History of San Diego&quot;&gt;{{Cite web |title=A History of San Diego Government |url=http://www.sandiego.gov/city-clerk/geninfo/history.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100528081607/http://www.sandiego.gov/city-clerk/geninfo/history.shtml |archive-date=May 28, 2010 |access-date=January 29, 2010 |publisher=City of San Diego}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Benicia Inc&quot;&gt;{{Cite web |date=May 23, 2007 |title=California State Parks: 1846 to 1854 |url=http://www.parks.ca.gov/?page_id=1096 |access-date=January 29, 2010 |publisher=California State Parks}}&lt;/ref&gt; ဂျရူးပါ တောင်ကြား မှာ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁ရက်တွင် မြို့တော်အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး နောက်ဆုံး သတ်မှတ်ခံရသော မြို့တော် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=March 11, 2011 |title=Jurupa Valley Becomes California's 482nd City |url=http://newsletter.cacities.org/e_article002045084.cfm |archive-url=https://web.archive.org/web/20120506030043/http://newsletter.cacities.org/e_article002045084.cfm |archive-date=May 6, 2012 |access-date=August 21, 2011 |publisher=League of California Cities}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Stokley |first=Sandra |date=June 14, 2011 |title=Jurupa Valley: Rushing to meet a July 1 incorporation |url=http://www.pe.com/localnews/riverside/stories/PE_News_Local_D_wcode15.40e71cc.html |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120907035535/http://www.pe.com/localnews/riverside/stories/PE_News_Local_D_wcode15.40e71cc.html |archive-date=September 7, 2012 |access-date=August 21, 2011 |publisher=The Press-Enterprise |accessdate=7 July 2022 |archivedate=7 September 2012 |archiveurl=https://archive.today/20120907035535/http://www.pe.com/localnews/riverside/stories/PE_News_Local_D_wcode15.40e71cc.html }}&lt;/ref&gt;

မြို့တော်နှင့် မြို့အများစုသည် လော့အိန်ဂျယ်လိစ် မက်ထရိုပိုလစ်တန်ဒေသ၊ ဆန်ဖရန်စစ္စကိုပင်လယ်အော် ဒေသ၊ ရေးဗားဆိုက် ဆန် ဘာနာဒီနို ဒေသ ၊ ဆန်ဒီယေးဂိုး မက်ထရိုပိုလစ်တန်ဒေသ နှင့် ဆေခရာမန်တို မက်ထရိုပိုလစ်တန်ဒေသ အစရှိသည့် မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသ ငါးခု အတွင်းမှ တစ်ခုခုတွင် ပါဝင်သည်။

{{အကြီးဆုံး မြို့ကြီးများ
 |country=ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်
 |stat_ref=Source:&lt;ref name=&quot;2020Census&quot;&gt;{{Cite web |title=Census QuickFacts: California |url=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/CA/PST045219 |access-date=September 24, 2021 |publisher=U.S. Census Bureau}}&lt;/ref&gt;
 |list_by_pop=
 |div_name=
 |div_link=ကောင်တီ
 |city_1=လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့{{!}}လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်
 |div_1= လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်ကောင်တီ{{!}}လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်
 |pop_1=၃,၈၉၈,၇၄၇
 |img_1=Los Angeles, Winter 2016.jpg
 |city_2=ဆန်ဒီယေးဂိုးမြို့{{!}}ဆန်ဒီယေးဂိုး
 |div_2=ဆန်ဒီယေးဂိုးကောင်တီ{{!}}ဆန်ဒီယေးဂိုး
 |pop_2=၁,၃၈၆,၉၃၂
 |img_2=SanDiegoSkylineBay.jpg
 |city_3=ဆန်ဟိုဆေးမြို့{{!}}ဆန်ဟိုဆေး
 |div_3=ဆန်တာကလာရာကောင်တီ{{!}}ဆန်တာကလာရာ
 |pop_3=၁,၀၁၃,၂၄၀
 |img_3=SAN JOSE CALIFORNIA BAYAREA01.jpg
 |city_4=ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့{{!}}ဆန်ဖရန်စစ္စကို
 |div_4=ဆန်ဖရန်စစ္စကိုကောင်တီ{{!}}ဆန်ဖရန်စစ္စကို
 |pop_4=၈၇၃,၉၆၅
 |img_4=San Francisco Skyline-02.jpg
 |city_5=ဖရန်ဆိုမြို့{{!}}ဖရန်ဆို
 |div_5=ဖရန်ဆိုကောင်တီ{{!}}ဖရန်ဆို
 |pop_5=၅၄၂,၁၀၇
 |city_6=ဆာခရာမန်တိုမြို့{{!}}ဆာခရာမန်တို
 |div_6=ဆာခရာမန်တိုကောင်တီ{{!}}ဆာခရာမန်တို
 |pop_6=၅၂၄,၉၄၃
 |img_6=
 |city_7=လောင်းဘိချ်မြို့{{!}}လောင်းဘိချ်
 |div_7= လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်ကောင်တီ{{!}}လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်
 |pop_7= ၄၆၆,၇၄၂
 |city_8=အုတ်ကလန်းမြို့{{!}}အုတ်ကလန်း
 |div_8=အလာမီဒါကောင်တီ{{!}}အလာမီဒါ
 |pop_8=၄၄၀,၆၄၆
 |city_9=ဘိတ်ကာဖီးမြို့{{!}}ဘိတ်ကာဖီး
 |div_9=ကန်းကောင်တီ{{!}}ကန်း
 |pop_9=၄၀၃,၄၅၅
 |city_10=အန်နာဟိုင်းမြို့{{!}}အန်နာဟိုင်း
 |div_10=အော်ရိန့်ချ်ကောင်တီ{{!}}အော်ရိန့်ချ်
 |pop_10=၃၄၆,၈၂၄
 |city_11=စတော့ခ်တန်မြို့{{!}}စတော့ခ်တန်
 |div_11=ဆန်ဟွာကင်းကောင်တီ{{!}}ဆန်ဟွာကင်း
 |pop_11=၃၂၀,၈၀၄
 |city_12=ရေးဗားဆိုက်မြို့{{!}}ရေးဗားဆိုက်
 |div_12=ရေးဗားဆိုက်ကောင်တီ{{!}}ရေးဗားဆိုက်
 |pop_12=၃၁၄,၉၉၈
 |city_13=ဆန်တာအာနာမြို့{{!}}ဆန်တာ အာနာ
 |div_13=အော်ရိန့်ချ်ကောင်တီ{{!}}အော်ရိန့်ချ်
 |pop_13=၃၁၀,၂၂၇
 |city_14=အာဗိုင်းမြို့{{!}}အာဗိုင်း
 |div_14=အော်ရိန့်ချ်ကောင်တီ{{!}}အော်ရိန့်ချ်
 |pop_14=၃၀၇,၆၇၀
 |city_15=ချူလာဗစ်စတာမြို့{{!}}ချူလာဗစ်စတာ
 |div_15=ဆန်ဒီယေးဂိုးကောင်တီ{{!}}ဆန်ဒီယေးဂိုး
 |pop_15=၂၇၅,၄၈၇
 |city_16=ဖရီးမန့်မြို့{{!}}ဖရီးမန့်
 |div_16=အလာမီဒါကောင်တီ{{!}}အလာမီဒါ
 |pop_16= ၂၃၀,၅၀၄
 |city_17=ဆန်တာကလာရီတာမြို့{{!}}ဆန်တာကလာရီတာ
 |div_17=လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်ကောင်တီ{{!}}လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်
 |pop_17=၂၂၈,၆၇၃
 |city_18= ဆန်ဘာနာဒီနိုမြို့{{!}}ဆန်ဘာနာဒီနို
 |div_18=ဆန်ဘာနာဒီနိုကောင်တီ{{!}}ဆန်ဘာနာဒီနို
 |pop_18=၂၂၂,၁၀၁
 |city_19=မော်ဒက်စတိုမြို့{{!}}မော်ဒက်စတို
 |div_19=စတန်နီစလော့စ်ကောင်တီ{{!}}စတန်နီစလော့စ်
 |pop_19=၂၁၈,၄၆၄
 |city_20=မိုရီနိုဗယ်လီမြို့{{!}}မိုရီနိုဗယ်လီ
 |div_20=ရေးဗားဆိုက်ကောင်တီ{{!}}ရေးဗားဆိုက်
 |pop_20=၂၀၈,၆၃၄

}}

==လူဦးရေ ပျံ့နှံ့နေထိုင်မှု==
===လူဦးရေ===
{{US Census population
|1850=92597
|1860=379994
|1870=560247
|1880=864694
|1890=1213398
|1900=1485053
|1910=2377549
|1920=3426861
|1930=5677251
|1940=6907387
|1950=10586223
|1960=15717204
|1970=19953134
|1980=23667902
|1990=29760021
|2000=33871648
|2010=37253956
|2020=39538223
|estyear=  2022
|estimate=  39185605
|footnote=Sources: 1790–1990, 2000, 2010, 2020, 2022&lt;ref name=&quot;dof.ca.gov&quot;&gt;{{Cite web |title=California Grew By 356,000 Residents in 2013 |url=http://www.dof.ca.gov/research/demographic/reports/estimates/e-1/documents/E-1_2014_Press_Release.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140502002520/http://www.dof.ca.gov/research/demographic/reports/estimates/e-1/documents/E-1_2014_Press_Release.pdf |archive-date=May 2, 2014 |access-date=September 26, 2016 |accessdate=8 July 2022 |archivedate=2 May 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140502002520/http://www.dof.ca.gov/research/demographic/reports/estimates/e-1/documents/E-1_2014_Press_Release.pdf }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;census_1790_1990&quot;&gt;{{Cite web |date=August 20, 1993 |title=1990 Census of Population and Housing, Unit Counts, United States, 1990 CPH-2-1 |url=https://www.census.gov/prod/cen1990/cph2/cph-2-1-1.pdf |access-date=January 1, 2012 |website=Population and Housing Unit Counts, Population Estimates 1790–1990, pages 26–27 |publisher=United States Census Bureau, U.S. Department of Commerce Economics and Statistics Administration}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Census2020&quot;&gt;{{Cite web |title=Population, Population Change, and Estimated Components of Population Change: April 1, 2010 to July 1, 2020 (NST-EST2020-alldata) |url=http://www.census.gov/programs-surveys/popest/technical-documentation/research/evaluation-estimates.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201222173239/https://www.census.gov/programs-surveys/popest/technical-documentation/research/evaluation-estimates.html |archive-date=December 22, 2020 |access-date=April 26, 2021 |website=census.gov |publisher=United States Census Bureau}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=CaliforniaDecline2022&gt;[https://dof.ca.gov/wp-content/uploads/Forecasting/Demographics/Documents/E-1_2022PressRelease.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220525233629/https://dof.ca.gov/wp-content/uploads/Forecasting/Demographics/Documents/E-1_2022PressRelease.pdf |date=25 May 2022 }} Accessed June 12, 2022.&lt;/ref&gt;{{break}}Chart does not include Indigenous population figures.{{break}}Studies indicate that the Native American{{break}}population in California in 1850 was close to 150,000{{break}}before declining to 15,000 by 1900.&lt;ref name=&quot;americanindiantah1&quot;&gt;{{Cite web |title=American Indian Civics Project: Indians of Northern California: A Case Study of Federal, State, and Vigilante Intervention, 1850–1860 |url=http://americanindiantah.com/lesson_plans/ml_indians_in_northern_california.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120317041607/http://americanindiantah.com/lesson_plans/ml_indians_in_northern_california.html |archive-date=March 17, 2012 |access-date=March 21, 2012 |publisher=Americanindiantah.com}}&lt;/ref&gt;
}}

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု လူဦးရေ စာရင်းဗြူရို၏ အစီရင်ခံစာအရ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်တွင် ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ လူဦးရေမှာ ၃၉,၅၃၈,၂၂၃ ဦး ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု လူဦးရေစာရင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ၆.၁၃% မျှ တိုးတက်လာခဲ့သည်။ &lt;ref name=Census2020/&gt; ၂၀၀၀ ခုနှစ် နှင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ်ကြားတွင် သဘာဝအတိုင်း လူဦးရေ တိုးပွားမှုမှာ ၃,၀၉၀,၀၁၆ ဦး (၅,၀၅၈,၄၄၀ မွေးဖွားသူမှ ၂,၁၇၉,၉၅၈ သေဆုံးသူကို နှုတ်) ဖြစ်သည်။ .&lt;ref name=&quot;popEstChanges&quot;&gt;{{Cite web |date=December 22, 2009 |title=Table 4. Cumulative Estimates of the Components of Resident Population Change for the United States, Regions, States, and Puerto Rico: April 1, 2000 to July 1, 2009 |url=https://www.census.gov/popest/states/tables/NST-EST2009-04.csv |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100609221152/http://www.census.gov/popest/states/tables/NST-EST2009-04.csv |archive-date=June 9, 2010 |access-date=December 26, 2009 |publisher=US Census Bureau |format=CSV}}&lt;/ref&gt; ထိုကာလအတွင်း နိုင်ငံတကာမှ ရွှေ့ပြောင်းလာသူများမှ ၁,၈၁၆,၆၃၃ ဦး တိုးပွားလာခဲ့ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွင်း ရွှေ့ပြောင်းမှုမှ ၁,၅၀၉,၇၀၈ ဦး လျော့ကျသွားခဲ့ကာ စုစုပေါင်းရွှေ့ပြောင်းလာသူမှာ ၃၀၆,၉၂၅ ဦး ဖြစ်သည်။ &lt;ref name=&quot;popEstChanges&quot; /&gt;ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၏ စာရင်းဇယားအရ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက် လူဦးရေမှာ ၃၈,၂၉၂,၆၈၇ ဦး ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;CA popEst&quot;&gt;{{Cite web |date=May 2009 |title=E-4 Population Estimates for Cities, Counties and the State, 2001–2009, with 2000 Benchmark |url=http://www.dof.ca.gov/research/demographic/reports/estimates/e-4/2001-09/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091122030310/http://www.dof.ca.gov/research/demographic/reports/estimates/e-4/2001-09/ |archive-date=November 22, 2009 |access-date=December 24, 2009 |publisher=State of California, Department of Finance |location=Sacramento, California |accessdate=8 July 2022 |archivedate=30 April 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110430203145/http://www.dof.ca.gov/research/demographic/reports/estimates/e-4/2001-09/ }}&lt;/ref&gt; မက်ဟက်တန် ပေါ်လစီ သုသေသန အင်စတီကျု၏ အဆိုအရမူ ၁၉၉၀ ခုနှစ်မှစ၍ ကယ်လီဖိုးနီးယား ပြည်နယ်သား ၃.၄ သန်း တို့သည် အခြားပြည်နယ်များသို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားကြပြီး အများစုမှာ တက္ကဆပ်ပြည်နယ်၊ နီဗားဒါးပြည်နယ် နှင့် အရီဇိုးနား ပြည်နယ်တို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားကြခြင်း ဖြစ်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |last1=Gray |first1=Tom |last2=Scardamalia |first2=Robert |date=September 2012 |title=The Great California Exodus: A Closer Look |url=http://www.manhattan-institute.org/html/cr_71.htm |access-date=April 30, 2013 |publisher=Manhattan-institute.org |archive-date=5 August 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140805184816/http://www.manhattan-institute.org/html/cr_71.htm }}&lt;/ref&gt; ဘဏ္ဍာရေးဌာန၏ အဆိုအရမူ ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ လူဦးရေမှာ ၂၀၂၀တွင် ၁၈၂,၀၈၃ ဦး လျော့ကျသွားခဲ့သဖြင့် ၁၉၀၀ ခုနှစ်မှစ၍ ပထမဆုံးအကြိမ် လူဦးရေ လျော့ကျမှု ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |date=May 7, 2021 |title=California's population shrank in 2020, but don't call it an exodus |url=https://calmatters.org/politics/2021/05/california-population-shrink-exodus/ |access-date=July 14, 2021 |website=CalMatters |language=en-US|last1=Christopher |first1=Ben }}&lt;/ref&gt;

အနောက်ကမ္ဘာခြမ်းတွင် ကယ်လီဖိုးနီးယား ပြည်နယ်သည် နိုင်ငံအဆင့်အောက် အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများတွင် ဒုတိယမြောက် လူဦးရေ အများဆုံး (ဘရာဇီးနိုင်ငံရှိ ဆောပိုလိုပြည်နယ်မှာ လူဦးရေ အများဆုံး) ဖြစ်ပြီး &lt;ref name=&quot;Resultados do Censo 2010&quot;&gt;{{Cite web |title=Censo 2010: população do Brasil é de 190.732.694 pessoas |url=http://www.ibge.gov.br/home/presidencia/noticias/noticia_visualiza.php?id_noticia=1766&amp;id_pagina=1 |access-date=September 19, 2011}}&lt;/ref&gt; အာရှပြင်ပရှိ နိုင်ငံအဆင့်အောက် အုပ်ချုပ်ရေး ဒေသများတွင် တတိယမြောက် လူဦးရေ အများဆုံး ( ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံရှိ အင်္ဂလန်လောက် လူဦးရေ မများသော်လည်း အင်္ဂလန်တွင် အုပ်ချုပ်ရေး သီးသန့် မရှိပေ။) ဖြစ်သည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၏ လူဦးရေသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ နိုင်ငံ ၃၄ နိုင်ငံမှ အပ ကျန်နိုင်ငံများထက် လူဦးရေပိုများသည်။&lt;ref name=&quot;Global popEst USCensus&quot;&gt;{{Cite web |title=International Database—County Rankings |url=https://www.census.gov/idb/ranks.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100208034010/http://www.census.gov/idb/ranks.html |archive-date=February 8, 2010 |access-date=December 26, 2009 |publisher=US Census Bureau}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Global popEst UN&quot;&gt;{{Cite web |date=2009 |title=Table A.1. Total Population by Sex in 2009 and Sex Ratio by Country in 2009 |url=http://esa.un.org/unpd/wpp2008/pdf/WPP2008_Highlights.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101229083637/http://esa.un.org/unpd/wpp2008/pdf/WPP2008_Highlights.pdf |archive-date=December 29, 2010 |access-date=December 26, 2009 |website=World Population Prospects: The 2008 Edition, Highlights |publisher=United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division |pages=31–35}}&lt;/ref&gt; ဂရိတ်တား လော့အိန်ဂျယ်လိစ် ဒေသ သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် နယူးယောက် မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် လူဦးရေအများဆုံး မက်ထရိုပိုလစ်တန်ဒေသဖြစ်ပြီး လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့သည် နယူးယောက်မြို့ ၏ လူဦးရေ တစ်ဝက်မျှ ရှိကာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအများဆုံး မြို့ဖြစ်သည်။ ထို့အတူပင် မက်ဟက်တန် လူဦးရေသိပ်သည်းမှု၏ ၄ ပုံ ၁ ပုံမျှ ရှိသော ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့သည် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်တွင် လူဦးရေ အသိပ်သည်းဆုံးမြို့ ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ လူဦးရေအသိပ်သည်းဆုံး မြို့များတွင်လည်း တစ်မြို့ အပါအဝင် ဖြစ်သည်။ လော့အိန်ဂျယ်လိစ် ကောင်တီသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ လူဦးရေ အများဆုံး ကောင်တီ အဖြစ် ဆယ်စုနှစ်များစွာ နေရာယူထားပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ပြည်နယ် ၄၂ ခုထက်ပင် ပို၍ လူဦးရေများသည်။ &lt;ref name=&quot;LA County DPSS&quot;&gt;{{Cite web |date=December 2005 |title=About Los Angeles County Department of Public Social Services |url=https://dpss.lacounty.gov/dpss/about_dpss/dpss_overview.cfm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100417163102/http://dpss.lacounty.gov/dpss/about_dpss/dpss_overview.cfm |archive-date=April 17, 2010 |access-date=December 26, 2009 |publisher=Los Angeles County Department of Public Social Services}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Baby Slump In L.A. County&quot;&gt;{{Cite news |last=Barrett |first=Beth |date=September 19, 2003 |title=Baby Slump in L.A. County |pages=N4 |work=Los Angeles Daily News |publisher=Los Angeles Newspaper Group |url=http://www.redorbit.com/news/science/7215/baby_slump_in_la_county/index.html |url-status=dead |access-date=December 26, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100715060356/http://www.redorbit.com/news/science/7215/baby_slump_in_la_county/index.html |archive-date=July 15, 2010}}&lt;/ref&gt; လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့ အပါအဝင် ကယ်လီဖိုးနီးယားရှိ မြို့တော် ၄ မြို့သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ လူဦးရေ အများဆုံး မြိုတော် ၂၀ တွင် ပါဝင်ကာ လော့အိန်ဂျယ်လိစ် (ဒုတိယ) ၊ ဆန်ဒီယေးဂိုး (အဌမ) ၊ ဆန်ဟိုဆေး (အဆင့် ၁၀) နှင့် ဆန်ဖရန်စစ္စကို (အဆင့် ၁၇) တို့ ဖြစ်သည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ လူဦးရေ ဗဟိုချက်သည် ကန်းကောင်တီ ၊ ရှက်ဖတာမြို့၏ အနောက်-အနောက်တောင်ဘက် ၄ မိုင်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ {{refn|The coordinates of the center of population are at {{Coord|35.491035|-119.347852|display=inline}}.&lt;ref name=&quot;popCentersByState&quot;&gt;{{Cite web |date=November 17, 2021 |title=Centers of Population for the 2020 Census |url=https://www2.census.gov/geo/docs/reference/cenpop2020/CenPop2020_Mean_ST.txt |publisher=United States Census Bureau |website=United States Census}}&lt;/ref&gt;
|group=&quot;note&quot;}}

၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်ရှိ လူတစ်ဦးချင်း ပျမ်းမျှသက်တမ်းမှာ ၈၀.၈ နှစ်ဖြစ်ပြီး တစ်နိုင်ငံလုံး ပျမ်းမျှသက်တမ်းဖြစ်သော ၇၈.၇ နှစ်ထက် ပိုများပြီး တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ဒုတိယ ဖြစ်သည်။ &lt;ref&gt;&quot;Here are which states have the longest life expectancies — and which have the shortest&quot;. March 11, 2021. Retrieved March 11, 2021. https://www.yahoo.com/lifestyle/which-states-longest-life-expectancies-shortest-life-expectancies-160420160.html&lt;/ref&gt;

၂၀၁၀ ခုနှစ်မှစ၍ ကယ်လီဖိုးနီးယား ရွှေထွက်ရာသို့ လူအများအပြား ရွှေ့ပြောင်းလာခြင်း အပြီးတွင် ပထမဆုံး အကြိမ်အဖြစ် ကယ်လီဖိုးနီးယားတွင် မွေးဖွားသော နေထိုင်သူတို့မှာ ပြည်နယ်၏ အဓိက လူဦးရေ ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |last1=Teresa Watanabe |last2=Hector Becerra |date=April 1, 2010 |title=Native-born Californians regain majority status |work=Los Angeles Times |url=https://articles.latimes.com/2010/apr/01/local/la-me-homegrown1-2010apr01 |access-date=January 19, 2013}}&lt;/ref&gt; အမေရိကန် တစ်နိုင်ငံလုံးနှင့် အတူပင် ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ လူဦးရေ ရွှေ့ပြောင်းမှု ပုံစံသည် ၂၀၀၀ ခုနှစ်များ နှောင်းပိုင်းမှ ၂၀၁၀ ခုနှစ်များ အစောပိုင်း အထိတွင် ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;Pew Mexican Immigration&quot;&gt;{{Cite web |title=Net Migration from Mexico Falls to Zero—and Perhaps Less |url=http://www.pewhispanic.org/files/2012/04/PHC-04-23-Mexican-Migration.pdf |access-date=July 19, 2015 |publisher=Pew Hispanic Center |archive-date=September 24, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924072108/http://www.pewhispanic.org/files/2012/04/PHC-04-23-Mexican-Migration.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; လက်တင်အမေရိကနိုင်ငံများမှ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်လာမှုမှာ သိသိသာသာ လျော့ကျသွားခဲ့ပြီး အများစုသော ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူတို့မှ အာရှမှ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;SacBee17JAN2013&quot; /&gt; ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ ၂၇၇,၃၀၄ ဦး ရှိသည်။ ၅၇ ရာခိုင်နှုန်းမှာ အာရှနိုင်ငံများမှ ဖြစ်ပြီး ၂၂ ရာခိုင်နှုန်းမှာ လက်တင်အမေရိက နိုင်ငံများမှ ဖြစ်သည်။ &lt;ref name=&quot;SacBee17JAN2013&quot;&gt;{{Cite news |last1=Stephen Magagnini |last2=Phillip Reese |date=January 17, 2013 |title=Census shows Asians eclipse Latino arrivals to California |work=Sacramento Bee |url=http://www.sacbee.com/2013/01/17/5120459/asian-immigrants-to-california.html |url-status=dead |access-date=January 19, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130118232108/http://www.sacbee.com/2013/01/17/5120459/asian-immigrants-to-california.html |archive-date=January 18, 2013}}&lt;/ref&gt; မက္ကဆီကိုမှ စုစုပေါင်း ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်လာသူများမှာ သုည သို့မဟုတ် သုညအောက် လျော့နည်းသွားခဲ့ပြီး မက္ကဆီကိုနိုင်ငံသားများမှ ရွှေ့ပြောင်းရောက်ရှိလာသူများထက် မိမိတို့၏အိမ် ဖြစ်သောနိုင်ငံသို့ ပြန်သွားသူများက ပိုများသောကြောင့် ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Pew Mexican Immigration&quot; /&gt; ထို့အတွက်ကြောင့် စပိန်အနွယ်ဝင် နိုင်ငံသားများသည် ယခင် ခန့်မှန်းခဲ့သော ၂၀၅၀ ခုနှစ် မဟုတ်ဘဲ ၂၀၆၀ ခုနှစ် မှသာ လူဦးရေ၏ ၄၉% ကို ကိုယ်စားပြုမည် ဖြစ်ပြီး ပြည်တွင်း မွေးဖွားမှုနှုန်းကြောင့်လည်း ပါဝင်သည်။  &lt;ref name=&quot;Pew Mexican Immigration&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Economist CA Hispanics&quot;&gt;{{Cite news |date=June 20, 2015 |title=Latino mojo |newspaper=The Economist |url=https://www.economist.com/news/united-states/21654583-latino-mojo}}&lt;/ref&gt;

ပြည်နယ်၏ လူဦးရေအတွင်း စာရွက်စာတမ်းမရှိသော ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများမှာ လတ်တလော နှစ်များတွင် သိသာစွာ လျော့ကျသွားခဲ့ပြီး ဥပဒေကို တင်းကျပ်စွာ ကိုင်တွယ်ခြင်း နှင့် အရည်အချင်းနိမ့်သော လုပ်သားများအတွက် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်း နည်းပါးလာမှုကြောင့် ဖြစ်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=December 6, 2012 |title=Unauthorized Immigrants: 11.1 Million in 2011 |url=http://www.pewhispanic.org/2012/12/06/unauthorized-immigrants-11-1-million-in-2011/ |access-date=August 25, 2015 |website=Pew Research Center's Hispanic Trends Project}}&lt;/ref&gt; အနောက်တောင်ပိုင်းတွင် မက္ကဆီကို နယ်စပ်ကို ဖြတ်ကျော်ရန် ကြိုးစားသော ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများကို ဖမ်းဆီးမှုသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ၁.၁ သန်းမျှ ရှိရာမှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ၃၆,၇၀၀ ဦး သို့ လျော့ကျသွားခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;BusinessWeek&quot;&gt;[http://www.businessweek.com/articles/2012-05-03/californias-illegal-immigrant-shortage California's Illegal Immigrant Shortage], ''Bloomberg BusinessWeek'', May 3, 2012.&lt;/ref&gt; ထိုသို့သော လတ်တလော အပြောင်းအလဲများ ရှိသော်လည်း တရားမဝင်သော နိုင်ငံခြားသားများမှာ ပြည်နယ်လူဦးရေ၏ ၇.၃ ရာခိုင်နှုန်းမျှ ရှိပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ရှိ ပြည်နယ်များ အတွင်း တတိယမြောက် အများဆုံး ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်ကာ &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Slevin |first=Peter |date=April 30, 2010 |title=New Arizona law puts police in 'tenuous' spot |pages=A4 |newspaper=The Washington Post |location=Washington, DC |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/graphic/2010/04/29/GR2010042904397.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref group=&quot;note&quot;&gt;Behind Nevada and Arizona.&lt;/ref&gt; စုစုပေါင်း လူပေါင်း ၂.၆ သန်း ခန့် ရှိသည်။ &lt;ref name=&quot;SDUT19042011&quot;&gt;{{Cite news |last=Michael Gardner |date=April 19, 2011 |title=Cutting services to illegal immigrants isn't easy |work=The San Diego Union-Tribune |url=http://www.sandiegouniontribune.com/sdut-cutting-services-to-illegal-immigrants-isnt-easy-2011apr19-htmlstory.html |access-date=August 8, 2017}}&lt;/ref&gt; အထူးသဖြင့် တရားမဝင် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများသည် လော့အိန်ဂျယ်လိစ်၊ မွန်တာရေး၊ ဆန်ဘနီတို ၊ အင်ပီရီယယ် နှင့် နာပါကောင်တီများတွင် စုစည်းနေကြပြီး ထိုအထဲမှာ နောက်ဆုံး ကောင်တီ ၄ ခုမှာ အလုပ်ကြမ်းသမားကို အားထားရေသော စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး လုပ်ငန်းများ သိသာစွာ ရှိသော ကောင်တီများ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;PPIC2011II&quot;&gt;{{Cite web |last1=Johnson |first1=Hans |last2=Hill |first2=Laura |date=July 2011 |title=Illegal Immigration |url=http://www.ppic.org/content/pubs/atissue/AI_711HJAI.pdf |access-date=January 15, 2013 |website=Publications |publisher=Public Policy Institute of California}}&lt;/ref&gt; တရားမဝင် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများ၏ တစ်ဝက်ကျော်မှာ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံမှ လာရောက်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်နှင့် အချို့သော ကယ်လီဖိုးနီးယား မြို့တော်များ ဖြစ်သော လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်၊ အုတ်ကလန်း  နှင့် ဆန်ဖရန်စစ္စကိုတို့သည် တရားမဝင်နေထိုင်သူများအတွက် ဘေးမဲ့ပေးထားသော ပေါ်လစီများကို ကျင့်သုံးကြသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Cities, States Resist—and Assist—Immigration Crackdown in New Ways |url=https://pew.org/2O8sa9I |website=pew.org}}&lt;/ref&gt;

===လူမျိုးများ===
{| class=&quot;wikitable sortable collapsible&quot;; text-align:right; font-size:80%;&quot;
|+ style=&quot;font-size:120%&quot; |၂၀၂၀ ခုနှစ် လူဦးရေစာရင်း အရ လူမျိုးနှင့် လူမျိုးစု စုပေါင်းနေထိုင်မှု
|-
! လူမျိုးနှင့် လူမျိုးစု&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.census.gov/library/visualizations/interactive/race-and-ethnicity-in-the-united-state-2010-and-2020-census.html |title=Race and Ethnicity in the United States: 2010 Census and 2020 Census
 |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=August 12, 2021 |website=census.gov |publisher=United States Census Bureau |access-date=September 26, 2021}}&lt;/ref&gt;
! colspan=&quot;2&quot; data-sort-type=number |သီးသန့်
! colspan=&quot;2&quot; data-sort-type=number |စုစုပေါင်း
|-
| စပိန်အနွယ်ဝင် သို့မဟုတ် လာတီနို &lt;ref group=&quot;note&quot;&gt;Persons of Hispanic or Latino origin are not distinguished between total and partial ancestry.&lt;/ref&gt;
|align=right| {{bartable}}
|align=right| {{bartable|၃၉.၄|%|2||background:green}}
|-

| အဖြူ (စပိန်အနွယ်မဟုတ်သူ)
|align=right| {{bartable|၃၄.၇|%|2||background:gray}}
|align=right| {{bartable|၃၈.၃|%|2||background:gray}}
|-
| အာရှသား (စပိန်အနွယ်မဟုတ်သူ)
|align=right| {{bartable|၁၅.၁|%|2||background:purple}}
|align=right| {{bartable|၁၇.၀|%|2||background:purple}}
|-
| အာဖရိက အမေရိကန် (စပိန်အနွယ်မဟုတ်သူ)
|align=right| {{bartable|၅.၄|%|2||background:mediumblue}}
|align=right| {{bartable|၆.၄|%|2||background:mediumblue}}
|-
| ရှေးဦးနေ အမေရိကန် (စပိန်အနွယ်မဟုတ်သူ)
|align=right| {{bartable|၀.၄|%|2||background:gold}}
|align=right| {{bartable|၁.၃|%|2||background:gold}}
|-
| ပစိဖိတ်ကျွန်းသား (စပိန်အနွယ်မဟုတ်သူ)
|align=right| {{bartable|၀.၃|%|2||background:pink}}
|align=right| {{bartable|၀.၇|%|2||background:pink}}
|-
| အခြား (စပိန်အနွယ်မဟုတ်သူ)
|align=right| {{bartable|၀.၆|%|2||background:brown}}
|align=right| {{bartable|၁.၃|%|2||background:brown}}
|}

{|class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;
|+ ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ သမိုင်းအရ လူမျိုးများအလိုက် လူဦးရေပျံ့နှံ့နေထိုင်ပုံ
|-
! လူမျိုးအချိုးအစား !! ၁၉၇၀&lt;ref name=&quot;census&quot; /&gt; !! ၁၉၉၀&lt;ref name=&quot;census&quot;&gt;{{Cite web |last1=Campbell Gibson |last2=Kay Jung |date=September 2002 |title=Historical Census Statistics on Population Totals By Race, 1790 to 1990, and By Hispanic Origin, 1970 to 1990, For The United States, Regions, Divisions, and States |url=https://www.census.gov/population/www/documentation/twps0056/twps0056.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080725044857/http://www.census.gov/population/www/documentation/twps0056/twps0056.html |archive-date=July 25, 2008 |access-date=December 27, 2014 |website=Population Division |publisher=United States Census Bureau}}&lt;/ref&gt;!! ၂၀၀၀&lt;ref&gt;{{Cite web |last=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt; |date=August 2002 |title=California: 2000 |url=https://www.census.gov/prod/2002pubs/c2kprof00-ca.pdf |access-date=December 27, 2014 |website=Census 2000 Profile |publisher=United States Census Bureau}}&lt;/ref&gt;!! ၂၀၁၀&lt;ref&gt;{{Cite web |last=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt; |date=2010 |title=Profile of General Population and Housing Characteristics: 2010 |url=http://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/DEC/10_SF1/SF1DP1/0400000US06 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20141227223817/http://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/DEC/10_SF1/SF1DP1/0400000US06 |archive-date=December 27, 2014 |access-date=December 27, 2014 |website=2010 Census Summary File 1 |publisher=United States Census Bureau |accessdate=9 July 2022 |archivedate=27 December 2014 |archiveurl=https://archive.today/20141227223817/http://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/DEC/10_SF1/SF1DP1/0400000US06 }}&lt;/ref&gt;
|-
| လူဖြူ || ၈၉.၀% || ၆၉.၀% || ၅၉.၅% || ၅၇.၆% 
|-
| အာရှသား ||၂.၈% || ၉.၆% ||၁၀.၉% ||၁၃.၀% 
|-
| လူမည်း || ၇.၀% || ၇.၄% || ၆.၇% ||၆.၂% 
|-
| ဒေသရင်းလူမျိုး || ၀.၅% || ၀.၈% || ၁.၀% ||၁.၀% 
|-
| ဒေသရင်း ဟာဝိုင်အီကျွန်းသား နှင့်{{break}}ပစိဖိတ်ကျွန်းသား ||– ||– ||၀.၃% ||၀.၄% 
|-
| အခြားလူမျိုးများ||၀.၇% || ၁၃.၂% ||၁၆.၈% ||၁၇.၀% 
|-
| လူမျိုးနှစ်ခု သို့ နှစ်ခုထက်ပိုသော ကပြား ||– ||– ||၄.၈% ||၄.၉% 
|}

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု လူဦးရေစာရင်း ဗျူရို၏ အဆိုအရ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် (တစ်ဦးချင်း သို့မဟုတ်ပေါင်းစပ်၍)&lt;ref name=&quot;2018CensusDemo&quot;&gt;[https://www.census.gov/quickfacts/table/RHI125215/06 2018 U.S. Census QuickFacts], United States Census Bureau, 2018.&lt;/ref&gt; လူဖြူ ၇၂.၁% (စပိန်လူဖြူ အပါအဝင်) ၊ စပိန်အနွယ်မဟုတ်သော လူဖြူ ၃၆.၈% ၊ အာရှသား ၁၅.၃% ၊ လူမည်း သို့မဟုတ် အာဖရိကန် အမေရိကန် ၆.၅%  ၊ ရှေးဦးနေ အမေရိကန်နှင့် ရှေးဦးနေ အလက်စကာများ ၁.၆%  ၊ ရှေဦးနေ ဟာဝိုင်ယီကျွန်းသား သို့မဟုတ် ပစိဖိတ်ကျွန်းသား ၀.၅% ၊ လူမျိုးနှစ်မျိုး သို့မဟုတ် နှစ်မျိုးထက်ပိုသူ ၃.၉% နေထိုင်ကြသည်။

၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် လူမျိုးအရ လူဦးရေတွင် စပိန်မဟုတ်သူ လူမျိုး (မည်သည့်လူမျိုးမဆို) ၆၀.၇% နှင့် စပိန် သို့မဟုတ် လာတီနို (မည်သည့်လူမျိုးမဆို) ၃၉.၃% ရှိသည်။ စပိန်လူမျိုးများသည် ကယ်လီဖိုးနီးယားတွင် အကြီးဆုံးသော လူမျိုးစုများ ဖြစ်သည်။ &lt;ref name=2018CensusDemo/&gt; စပိန်မဟုတ်သူ လူဖြူများမှာ ပြည်နယ်လူဦးရေ၏ ၃၆.၈% ရှိသည်။&lt;ref name=2018CensusDemo/&gt; &quot;ကယ်လီဖိုနီယို&quot; ဟု ခေါ်ဆိုကြသူများမှာ ကယ်လီဖိုးနီးယားတွင် ရှေးဦးနေ စပိန်လူမျိုးများ ဖြစ်ပြီး ကယ်လီဖိုးနီးယားတွင် စပိန်စကားပြောသော အသိုင်းအဝိုင်းအဖြစ် ၁၅၄၂ ခုနှစ်ကတည်းက ရှိနေကြပြီး မက္ကဆီကန် အမေရိကန်/ချီကာနိုများ၊ ခရီယိုလို စပိန်များနှင့် မက်စတီဇို လူမျိုးရင်းများ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;as quoted in Clark, Donald T. (2008). ''Santa Cruz County Place Names'' p.442, Scotts Valley, California, Kestrel Press.&lt;/ref&gt;

===ဘာသာစကားများ===

==ယဉ်ကျေးမှု==
===အများပြည်သူသုံး မီဒီယာနှင့် ဖျော်ဖြေရေးလုပ်ငန်း===
===ဘာသာရေး===
===အားကစား===
===ပညာရေး===
===အမြွှာဒေသများ===

==စီးပွားရေး==
===ပြည်နယ်၏ ဘဏ္ဍာရေး===

==အခြေခံအဆောက်အအုံ==
==အစိုးရနှင့်နိုင်ငံရေး==

== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{အမေရိကန် ပြည်နယ်များ}}

[[Category:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ပြည်နယ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်]]</text>
      <sha1>68bsli1vl5kiy9pxef0iz5x3bw5gj6i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂျိမ်းဖော</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12787</id>
    <redirect title="ဂျိန်းဖော့လူမျိုး" />
    <revision>
      <id>1030475</id>
      <parentid>274713</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T13:17:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1972</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ဂျိန်းဖော့လူမျိုး]] သို့ ပြန်ညွှန်းနှစ်ထပ်ဖြစ်နေသည်ကို ပြင်နေသည်</comment>
      <origin>1030475</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65" sha1="86y74r3gshgdkp224iv7gpmzl9z67t4" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ဂျိန်းဖော့လူမျိုး]]</text>
      <sha1>86y74r3gshgdkp224iv7gpmzl9z67t4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ငှက်ကျား</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13014</id>
    <revision>
      <id>1030580</id>
      <parentid>773604</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T04:24:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8479" sha1="nrdhf4rzzz8qigiqnkzndbk216xjndj" xml:space="preserve">{{Automatic taxobox
| name = ငှက်ကျား (Stork)
| fossil_range = Early Oligocene to present {{fossilrange|30|0}}
| image = Painted stork (Mycteria leucocephala) Bundala.jpg
| image_caption = [[:en:Painted stork]]
| display_parents = 2
| parent_authority = [[:en:Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]], 1854&lt;ref name=&quot;SN&quot;&gt;{{cite web | url=http://taxonomicon.taxonomy.nl/TaxonTree.aspx?id=80129&amp;tree=0.1 | title=Systema Naturae 2000 / Classification, Class Aves | access-date=11 June 2012 | last=Brands | first=Sheila | date=14 August 2008 | work=Project: The Taxonomicon | archive-date=5 May 2008 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080505214909/http://taxonomicon.taxonomy.nl/TaxonTree.aspx?id=80129&amp;tree=0.1 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| taxon = Ciconiidae
| authority = [[:en:John Edward Gray|J. E. Gray]], 1840&lt;ref name=&quot;SN&quot; /&gt;
| subdivision_ranks = မျိုးစုများ
| subdivision =
*''[[:en:Anastomus]]''
*''[[:en:Ciconia]]''
*''[[:en:Ephippiorhynchus]]''
*''[[:en:Jabiru]]''
*''[[ငှက်ကြီးဒုံးစပ်|Leptoptilos]]''
*''[[Mycteria]]''
| synonyms =
}}

'''ငှက်ကျား''' ({{lang-en|Stork}}) ကို မြင်ရုံနှင့် ငှက်ကျားမှန်း သိသာနိုင်သည်။ ရှည်လျားသော ခြေထောက်၊ လည်တံ၊ နှုတ်သီးတို့သည် အခြားငှက် များမှာထက် ထူးကဲစွာ ပေါ်လွင်လျက်ရှိသည်။ ငှက်ကျားသည် ရေစပ်တွင် ကျက်စားလေ့ရှိသော ငှက်မျိုး ဖြစ်သည်။ အလျား ၅ ပေခန့်ရှိသည်။

သာမန်ငှက်ကျားဖြူ၏ [[သတ္တဗေဒ]](ပါဏဗေဒ‎) အမည်မှာ 'စီကိုနီးယား အဲလဗာ' ဖြစ်သည်။ ထိုငှက်ကျားမျိုးကို [[ဥရောပတိုက်]]တွင် [[ဆွီဒင်]]၊ [[စပိန်]]၊ [[ဂရိနိုင်ငံ|ဂရိ]]၊ [[ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ|ဒိန်းမတ်]]၊ [[ဟော်လန်|ဟောလန်]]နိုင်ငံများ၌ တွေ့ရ သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင်ကား မရှိ။ [[ဆောင်းရာသီ]]၌ ငှက်ကျားများကို [[အာဖရိကတိုက်]]နှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]များတွင်လည်း တွေ့ရသည်။ [[ဩစတြေးလျတိုက်|ဩစတြေးလျ]]နှင့် [[တောင်အမေရိကတိုက်]]တို့တွင်လည်း ငှက်ကျားများ အသင့်အတင့်ရှိသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၌ တွေ့ရသော ငှက်ကျားမျိုးမှာ 'အိုင်ဗစ်လျူကို စက်ဖာလပ်' ဖြစ်သည်။ အလျား လက်မ ၄ဝ ရှိ၏။ နှုတ်သီး နှင့် မျက်နှာ၌ လိမ်မော်ရောင်ရှိ၏။ အမြီးအရောင်သည် ပန်းရောင်ဟူ၍ ထင်ရသော်လည်း အမှန်မှာ အမွှေးအတောင်တို့၏ အတွင်းဖက်ပိုင်း၌သာ ပန်းရောင်ရှိသည်။ ပျံသန်းသော အခါ ကိုယ်ထည်ဖြူ၍ အတောင်နှင့်အမြီး မည်းနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရေလျှံသော လယ်ကွင်း၊ ရေအိုင်ဘေးနှင့် ရွှံ့တော ဗွက်တောဒေသများတွင် ကျက်စားလေ့ရှိ၏။ ကမ်းခြေရှိ လတာပြင်များတွင် အအုပ်အသင်းနှင့် နေသည်ကို တွေ့ရ၏။

ငှက်ကျားသည် [[အသိုက်]]ကိုအဆောက်အအုံများပေါ်တွင်လည်းကောင်း၊ သစ်ပင်များပေါ်တွင်လည်းကောင်း ပြုလုပ်တတ်သည်။ အနောက်နိုင်ငံများတွင် ငှက်ကျားများအတွက် အသိုက်ဆောက်လုပ်ရန် နေရာ များကိုပင် ပြုလုပ်ပေးကြသည်။ ငှက်ကျားများသည် နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း အသိုက်ဟောင်းနေရာသို့ ပြန်လာလေ့ရှိကြသည်။ ငှက်ကျားများ စားသောအစာမှာ ဖားနှင့် ပိုးမွှားများဖြစ်သည်။ ငှက်ကျားသည် အသံမပြုတတ်ဟု ဆိုသည်။

၎င်းတွင် နက်ပြောင်သော အမွှေးအတောင်များရှိ၏။ နံဘေးနှင့် ရင်အုပ်တို့မှာ ဖြူ၏။ အမြီးကို ဦးခေါင်းနှင့် ထိလုနီးပါး ကော့ထောင်ထားတတ်သည်။ ငှက်မသည် ငှက်ဖိုနှင့် အသွင် အပြင် တူ၏။ သို့ရာတွင် အရောင်အဆင်းမှာ ငှက်ဖိုလောက် မနက်လှဘဲ ညိုတိုတို ဖြစ်သည်။

ဤငှက်ကျားကို လတာပြင်ဒေသများနှင့် ချုံပုတ်တောများတွင် အတွေ့ရများသည်။ အသံမှာ ကျောက်ခတ်သံမျိုးကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ သာယာသောအသံဖြင့်လည်း မြည်ကြွေးတတ်သည်။ ပိုးတုံးလုံး၊ ပေါက်ဖတ်နှင့် တီကောင်များကို စားလေ့ရှိသည်။ ဧပြီလမှ ဇွန်လအတွင်း ငှက်ကျားငယ်များ ပေါက်သည်။ [[အသိုက်]]ကို ပင်မြင့်ပေါ်တွင် မလုပ်ဘဲ မြေပြင်ပေါ်တွင်လည်းကောင်း၊  မြက်ခင်းအောက်တွင်လည်းကောင်း၊ ကျင်းများတွင်လည်းကောင်း ပြုလုပ်သည်။ ခွက်ငယ်နှင့်တူသောအသိုက်ကို မြက်ပင်၊ သစ်မြစ်များဖြင့် ပြုလုပ်၍ ဘေးပတ်လည်တွင် အမွှေးအမှင်များဖြင့် သပ်ရပ်စွာ ကာရံထားတတ်သည်။ တစ်မြုံလျှင် ၃ ဥမှ ၅ ဥအထိ ရှိသည်။ ဥ အရောင်မှာ ပြာလဲ့လဲ့ သို့မဟုတ် အဖြူတွင် ပန်းနုရောင်ဖြစ် သည်။ အညိုပြောက်ကလေးများကိုလည်း တွေ့ရ၏။ ဤငှက်ကျားမျိုးကို အရှေ့တိုင်းနိုင်ငံများတွင် အနှံ့အပြား တွေ့နိုင်သည်။ &lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

{{Commons category|Ciconiidae}}
{{Wikispecies|Ciconiidae}}

{{ငှက်များ}}
{{Taxonbar|from=Q28507}}
{{Authority control}}

[[ကဏ္ဍ:ငှက်ကျားများ| ]]
[[ကဏ္ဍ:ငှက်ကျားနှင့် အလားတူငှက်များ| ]]
[[ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစဉ်များ]]</text>
      <sha1>nrdhf4rzzz8qigiqnkzndbk216xjndj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂျိမ်းဖေါ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15966</id>
    <redirect title="ဂျိန်းဖော့လူမျိုး" />
    <revision>
      <id>1030476</id>
      <parentid>214162</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T13:17:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1972</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ဂျိန်းဖော့လူမျိုး]] သို့ ပြန်ညွှန်းနှစ်ထပ်ဖြစ်နေသည်ကို ပြင်နေသည်</comment>
      <origin>1030476</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65" sha1="86y74r3gshgdkp224iv7gpmzl9z67t4" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ဂျိန်းဖော့လူမျိုး]]</text>
      <sha1>86y74r3gshgdkp224iv7gpmzl9z67t4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဆွေးနွေးချက်:အမျိုးအမည်မသိ ယာဉ်ပျံ</title>
    <ns>1</ns>
    <id>18787</id>
    <revision>
      <id>1030621</id>
      <parentid>100051</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T08:09:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28040-83</username>
        <id>142427</id>
      </contributor>
      <comment>/* မြန်မာတွေကတော့ ပန်းကန်ပြားပျံ လို့ခေါ်ကြပါတယ် */ အပိုင်းသစ်</comment>
      <origin>1030621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13002" sha1="b0do3d56s4pvavdbd0ehl1ao4j7kzij" xml:space="preserve">ကျတော်တော့ '''ယူအက်အို''' ဖြစ်ဖြစ် '''ယူအက်ဖ်အို''' ဖြစ်ဖြစ် လို့ ရှာမိမှာပဲ [[User:Aunghtike|Aunghtike]]  ၁၀:၂၄၊ ၂၅ စက်​တင်​ဘာ​ ၂၀၁၁ (UTC)
:ကျွန်တော် [[UFO]] ဆိုပြီး REDIRECT လုပ်ထား​ပေးပါတယ်အကို။ မြန်မာလိုက ယူအပ်အို ဖြစ်ချင်ဖြစ်သွားမယ်။ ဒါမှမဟုတ် ယူအဖ်အို, ယူအပ်ဖ်အို ယူအတ်အို၊  ယူအတ်ဖ်အို။ ဆိုတော့က အများကြီးဗျ။ --[[User:Battoe19|Battoe]]  ၁၀:၅၄၊ ၂၅ စက်​တင်​ဘာ​ ၂၀၁၁ (UTC)
::ခင်ဗျား လုပ်တာ နည်းမှန်ပါပဲ၊ ကျတော် က မြန်မာတွေး တွေးလိုက်လို့ [[User:Aunghtike|Aunghtike]]  ၁၁:၂၁၊ ၂၅ စက်​တင်​ဘာ​ ၂၀၁၁ (UTC)
:::ရပါတယ်အကို။ တစ်ယောက်တည်း ထင်တာလုပ်တာ မကောင်းတာမို့ အကိုပြောသလို မြန်မာနည်းနဲ့လဲ ရှာလို့ရအောင် အားလုံးကို ရီဒါရိုက် ပြန်လုပ်ထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အင်္ဂလိပ် ဘယ်အက္ခရာနဲ့ ဆုံးရင် သို့ စရင် မြန်မာအက္ခရာ ဘယ်ဟာနဲ့ ရေးရမလဲဆိုတဲ့ နည်းတစ်နည်းတော့ ထွင်ဖို့ လိုနေပြီဗျ။ မြန်မာအက္ခရာက များလည်းများတယ်။ အသံထွက်က လည်း နီးစပ်တယ်ဗျ။--[[User:Battoe19|Battoe]]  ၁၁:၃၉၊ ၂၅ စက်​တင်​ဘာ​ ၂၀၁၁ (UTC)
::အစ်ကိုတို့နှစ်ယောက်လုံး ဆွေးနွေးတာကောင်းပါတယ်။ ကျွန်တော်လည်း ဝင်ဆွေးနွေးပါရစေ။ မြန်မာစကားလုံးတွေ ကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဆွေးနွေးချင်နေတာလည်း ကြာပါပြီ။ ကျွန်တော့အမြင်အရ အမျိုးအမည်မသိယာဉ်ပျံ လို့ မြန်မာမူပိုင် စကားလုံးစစ်စစ်ကို ထားရှိသင့်ပါတယ်။ နိုင်ငံခြားစကားလုံးတွေကို မွေးစားရာမှာ တတ်နိုင်သမျှတော့ မြန်မာမှုမြန်မာဟန် ပြုလုပ်သင့်တယ်လို့ထင်ပါတယ်။ လက်ရှိလူမှုအသိုင်းအဝိုင်းလောကမှာ အသုံးအနှုန်းတွင်ကျယ်နေပြီးပြီဖြစ်တဲ့ နိုင်ငံခြားမွေးစားစကားလုံး (ဥပမာ-ဒရိုင်ဘာ၊ ဒါရိုက်တာ၊ မဂ္ဂဇင်း) တွေနဲ့ မြန်မာမှုမြန်မာဟန် ဘာသာပြန်ဆိုဖို့ခက်ခဲတဲ့ ကွန်ပျူတာနည်းပညာဆိုင်ရာ စကားလုံး (ဆော့ဖ်ဝဲ၊ ဒေတာ၊ ကွန်ပျူတာ၊ စီပီယူ၊ မားသားဘုတ်၊ ပရိုဂရမ်) တွေကိုတော့ ပင်ရင်းအသံထွက်အတိုင်းပဲ မြန်မာလိုစာလုံးပေါင်းသင့်ပါတယ်။ အထက်က အစ်ကိုပြောသလို စာလုံးပေါင်းတဲ့အခါမှာ အမျိုးမျိုးအဖုံဖုံ သတ်ပုံကွဲပြားနိုင်တာတွေ ရှိကောင်းရှိနေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကလည်း နိုင်ငံခြားစကားလုံးကို မြန်မာအသံဖလှယ်ရာမှာ နိုင်ငံတော်အဆင့်အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုခုကနေပြီးတော့ စံသတ်မှတ်ပြီးတော့ ကိုင်တွယ်ဖို့ လိုအပ်နေတာကြောင့်ပါပဲ။ တစ်ပြည်လုံးမှာ ဒီလိုဒီလို စာလုံးပေါင်းရေးရမယ်ဆိုတာကို နိုင်ငံတော်အဆင့် မြန်မာစာမွေးစားစကားလုံးအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုခုကနေပြီးတော့ သတင်းစာ၊ ဂျာနယ်တွေမှာ တစ်ပါတ်ကို (၁၀)လုံးနှုန်းနဲ့ပဲ ဖြစ်ဖြစ် သို့မဟုတ် ဂျာနယ်တိုက်တွေဆီကို မြန်မာမွေးစားစကားလုံး လက်စွဲအဘိဓာန်သဘောမျိုးနဲ့ပဲဖြစ်ဖြစ် လစဉ်ပေးဝေသင့်ပါတယ်။ စကားလုံးဆိုတာကလည်း နေ့စဉ်နေ့တိုင်း အသစ်အသစ်တွေပေါ်ပေါ်နေတော့ကာ ဒီ စံအဖွဲ့တစ်ခုကနေ အမြဲမပြတ်အလုပ်လုပ်နေသင့်ပါတယ်။ ဆောရီးနော်။ ကျွန်တော်က ဖြစ်စေချင်တာ၊ ဖြစ်သင့်တာကိုထောက်ပြနေလို့ ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်ပြောသင့်တဲ့ဘောင်ကနေ ကျော်နေပြီလားတော့ မသိဘူး။ အဲလိုသာ စံအဖွဲ့တစ်ခုခုက သတ်မှတ်ပေးမယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့တွေ အခုလို အခက်အခဲတွေ ရှိမယ်မထင်ဘူး။ အခုတော့ အဲလိုအဖွဲ့ရှိလားမရှိလားလည်း မသိဘူး။ ရှိရင်လည်း လူထုကြားအထိသက်ရောက်အောင် အလုပ်မလုပ်သေးတာပဲဖြစ်မယ်။ ဒါကြောင့် အထက်ကအစ်ကိုတို့နှစ်ယောက်လုံးရဲ့ ဆွေးနွေးချက်တွေကို ကျွန်တော်ကတော့ သဘောကျပါတယ်။ အင်္ဂလိပ်စာအတိုကောက်နဲ့ ၽRedirect ပေးထားတာလည်း ထားသင့်ပါတယ်။ သို့သော်လည်းပဲ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စွယ်စုံကျမ်းက နောင်အချိန်မှာ ပြည့်စုံလာတဲ့အခါကျရင် မြန်မာစာဖတ်တတ်တဲ့ လူတိုင်းဖတ်နိုင်အောင်၊ ဗဟုသုတပေးနိုင်အောင် ရည်ရွယ်ရမယ်ဆိုတော့ကာ အင်္ဂလိပ်စာဖတ်တတ်တဲ့သူအတွက် အင်္ဂလိပ်စွယ်စုံကျမ်း ရှိပြီးဖြစ်သလို၊ အခု ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စွယ်စုံကျမ်းကတော့ မြန်မာစွယ်စုံကျမ်းပီပီ တတ်နိုင်သမျှ မြန်မာစာနဲ့ပဲ ဖော်ပြသင့်တယ်လို့ ကျွန်တော့အယူအဆကို တင်ပြပါရစေခင်ဗျား။ ကျွန်တော်ကတော့ ဆောင်းပါးရေးတာလည်း နည်းပါတယ်။ ရေးချင်စိတ်က အများကြီး ရှိပေမယ့် အချိန်ရတဲ့အခါလေး ကြိုးစားရေးရတဲ့အတွက် နှုန်းကနှေးနေပါတယ်။ ရေရှည်တော့ အလုပ်လုပ်ပေးနေမှာပါ။ အဲတော့ကာ - မွေးစားစကားလုံး မြန်မာအသံဖလှယ်ရာမှာ ဝိဝါဒကွဲပြားနိုင်ဖွယ်ရှိတဲ့ စကားလုံးတွေကို မြန်မာအသံထွက်စကားလုံးရဲ့နောက်ကနေ ကွင်းစကွင်းပိတ်ခံပြီးတော့ အင်္ဂလိပ်စကားလုံးကို ထည့်ရေးရင်ကောင်းမယ်လို့ ယူဆမိပါတယ်။ အဲဒါကလည်း ဆောင်းပါးအတွင်းပိုင်းထဲမှာသာ ရေးရတာ အဆင်ပြေမယ်။ အခုဟာကတော့ ခေါင်းစဉ်ဆိုတော့ကာ အဲလို မြန်မာစာလုံးနောက်က ကွင်းစကွင်းပိတ်နဲ့ အင်္ဂလိပ်စာလုံးကိုထားဖို့ကလည်း မသင့်တော်ပြန်ဘူး။ ဆိုတော့ကာ လက်ရှိ ကျွန်တော့အကြံဉာဏ်ကတော့ အထက်က အစ်ကိုတို့ပြောသလို အင်္ဂလိပ်စကားလုံး '''UFO''' လို့လည်း Redirect တစ်ခုထားပေးပါ။ နောက်ပြီးတော့ အစ်ကို ကိုအောင်ထိုက်အကြံပြုတဲ့အထဲက '''ယူအက်ဖ်အို''' ဆိုတာကိုလည်း ပင်ရင်းအသံထွက်နဲ့ အနီးဆုံးဖြစ်မယ်လို့ ယူဆမိတဲ့အလျောက် '''ယူအက်ဖ်အို''' စကားလုံးနဲ့ လည်း Redirect တစ်ခုထားပေးပါလို့ အကြံပြုလိုက်ပါတယ်ခင်ဗျား။ နောင်ကိုလည်း အခုလို ဝိဝါဒကွဲပြားစရာတွေ ကြုံကြိုက်လာပါကလည်း အခုလိုပဲ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးခြင်းဖြင့် အဖြေရအောင်ရှာပြီး မြန်မာဝီကီကို ကောင်းသည်ထက်ကောင်းအောင် ဝိုင်းဝန်းကြိုးစားကြပါစို့ခင်ဗျား။ ရှည်လျားစွာပြောမိတာ ခွင့်လွှတ်ပေးပါ။ ရင်ထဲမှာရှိနေတာကြာပြီမို့လို့ပါ။ မြန်မာဝီကီအဖွဲ့သားအားလုံး ကိုယ်ကျန်းမာ စိတ်ချမ်းသာ အမြဲရှိကြပါစေ။ မြန်မာဝီကီအဖွဲ့သားအားလုံးကို  အစဉ်လေးစားလျက် - သုတေသီ  ၁၁:၅၃၊ ၂၅ စက်​တင်​ဘာ​ ၂၀၁၁ (UTC)
::အခုလို ထောက်ပြ အကြံပေး၊ ဝင်ရောက် ဆွေးနွေးပေးတာ ကျေးဇူးအထူးတင်ပါတယ်ခင်ဗျ။--[[User:Battoe19|Battoe]]  ၁၂:၃၈၊ ၂၅ စက်​တင်​ဘာ​ ၂၀၁၁ (UTC)

== မြန်မာတွေကတော့ ပန်းကန်ပြားပျံ လို့ခေါ်ကြပါတယ် ==

မြန်မာတွေကတော့ ပန်းကန်ပြားပျံ လို့ခေါ်ကြပါတယ် [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/&amp;#126;2026-28040-83|&amp;#126;2026-28040-83]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:&amp;#126;2026-28040-83|talk]])  ၀၈:၀၉၊ ၉ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>b0do3d56s4pvavdbd0ehl1ao4j7kzij</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကန်းစုပြည်နယ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20812</id>
    <revision>
      <id>1030517</id>
      <parentid>1030454</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T23:11:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030517</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11596" sha1="tgimz5tgu5uhy6j3savcnp31o8ae9w7" xml:space="preserve">'''{{Audio|zh-Gansu.ogg|Gansu}}''' (ကန်းစု) သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] ၏ အနောက်မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်၊၊ ၎င်းသည် ရှေးခေတ် [[ပိုးခြည်လမ်း|ပိုးလမ်းမကြီး]] (Silk Road) ၏ အဓိကဝင်ပေါက်ဖြစ်ပြီး ယဉ်ကျေးမှုပေါင်းစုံ ရောယှက်ရာဒေသလည်း ဖြစ်သည်၊၊

{{Infobox settlement
| name = ကန်းစုပြည်နယ်
| native_name = {{lang|zh|甘肃省}}
| settlement_type = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ|ပြည်နယ်]]
| image_skyline = {{multiple image
| border = infobox
| total_width = 310
| image_style = border:1;
| perrow = 1/2/2
| image1 = Dunhuang Mogao Ku 2013.12.31 12-30-18.jpg
| image2 = Danxia-landform-1562852.jpg
| image3 = Night View of the Xiguan Mosque (In the square).jpg
| image4 = Crescent Lake from the Singing Sand Dunes (20230918101214).jpg
| image5 = Gungthang Baota, Labrang Si.jpg}}
| image_caption = အပေါ်မှ လက်ယာရစ်အတိုင်း - [[မိုကောင်းလိုဏ်ဂူများ]]၊ ကျိုင်ယဲ့ရှိ ဒန်းရှယဉ်ကျေးမှုရှုခင်း၊ လန်ကျိုးမြို့ ညမြင်ကွင်း၊ မင်ရှန်းတောင်ရှိ လခြမ်းကန်နှင့် လာပလန်း ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း
| image_map = Gansu grey.jpg
| map_caption = တရုတ်နိုင်ငံအတွင်း ကန်းစုပြည်နယ် တည်နေရာပြမြေပုံ
| subdivision_type = နိုင်ငံ
| subdivision_name = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]
| seat_type = မြို့တော်
| seat = [[လန်ကျိုးမြို့]]
| leader_title = ပါတီအတွင်းရေးမှူး
| leader_name = ဟူချန်းစ Sheng (Hu Changsheng)
| leader_title1 = အုပ်ချုပ်ရေးမှူး
| leader_name1 = ရန်ကျင်ကျန်း (Ren Zhenhe)
| area_total_km2 = 425800
| population_total = 25019838
| population_as_of = ၂၀၂၀
| population_rank = ၂၂
| website = {{URL|http://www.gansu.gov.cn}}
}}

ကန်းစုပြည်နယ်သည် [[တိဗက်|တိဘက်ကုန်းပြင်မြင့်]] နှင့် [[ဟွမ်းထူကုန်းပြင်မြင့်]]များ အကြားတွင် တည်ရှိသည်၊၊ မြောက်ဘက်တွင် [[မွန်ဂိုလီးယားနိုင်ငံ]]၊ [[အတွင်းမွန်ဂိုလီးယားကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၊ [[နင်ရှဟွေလူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|နင်ရှပြည်နယ်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှင်းကျန်း]] နှင့် [[ချင်းဟိုင်ပြည်နယ်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[စစ်ချွမ်းပြည်နယ်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ရှန်းရှီးပြည်နယ်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်၊၊ [[မြစ်ဝါမြစ်]]သည် ကန်းစုပြည်နယ်တောင်ပိုင်းကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသွားပြီး ပြည်နယ်၏ မြို့တော် [[လန်ကျိုးမြို့]]ကိုလည်း ဖြတ်သန်းသွားသည်၊၊

== အုပ်ချုပ်ရေးခရိုင်များ ==
ကန်းစုပြည်နယ်ကို စီရင်စုအဆင့်ရှိသော ခရိုင်ကြီး (၁၄) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်၊၊ ၎င်းတို့တွင် စီရင်စုအဆင့် မြို့ကြီး (၁၂) ခုနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ စီရင်စု (၂) ခု ပါဝင်သည်၊၊

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
|-
! Map
! စဉ်
! ခရိုင်ကြီးအမည်
! တရုတ်စာ
! ဖျင်းယင်း
! ရုံးစိုက်ရာမြို့
! လူဦးရေ (၂၀၂၀)
|-
|rowspan=15| [[File:Gansu prfc map.png|350px]]
| 1
| [[ကျိုချွမ်မြို့]] (Jiuquan)
| 酒泉市
| Jiǔquán Shì
| [[စုကျိုးခရိုင်]]
| ၁,၀၅၅,၇၀၆
|-
| 2
| [[ကျားယွိကွမ်းမြို့]] (Jiayuguan)
| 嘉峪关市
| Jiāyùguān Shì
| ကျားယွိကွမ်း
| ၃၁၂,၆၆၃
|-
| 3
| [[ကျန်းယဲ့မြို့]] (Zhangye)
| 张掖市
| Zhāngyè Shì
| [[ကန်းကျိုးခရိုင်]]
| ၁,၁၃၁,၀၁၆
|-
| 4
| [[ကျင်းချောင့်မြို့]] (Jinchang)
| 金昌市
| Jīnchāng Shì
| [[ကျင်းချောင့်ခရိုင်]]
| ၄၃၈,၀၂၆
|-
| 5
| [[ဝူးဝေမြို့]] (Wuwei)
| 武威市
| Wǔwēi Shì
| [[လျန်ကျိုးခရိုင်]]
| ၁,၆၂၅,၀၃၄
|-
| 6
| [[ပိုင်ယင်းမြို့]] (Baiyin)
| 白银市
| Báiyín Shì
| [[ပိုင်ယင်းခရိုင်]]
| ၁,၅၁၂,၁၁၀
|-
| 7
| [[လန်ကျိုးမြို့]] (Lanzhou)
| 兰州市
| Lánzhōu Shì
| [[ချင်ကွမ်းခရိုင်]]
| ၄,၃၅၉,၄၄၆
|-
| 8
| [[လင်ရှ ဟွေလူမျိုး ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု]]
| 临夏回族自治州
| Línxià Huízú Zìzhìzhōu
| [[လင်ရှမြို့]]
| ၂,၁၀၉,၇၅၀
|-
| 9
| [[ကန်းနန် တိဘက်လူမျိုး ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု]]
| 甘南藏族自治州
| Gānnán Zāngzú Zìzhìzhōu
| [[ဟဲဇော့]] (Hezuo)
| ၆၉၁,၈၀၈
|-
| 10
| [[တင့်ရှီးမြို့]] (Dingxi)
| 定西市
| Dìngxī Shì
| [[အန်းတင့်ခရိုင်]]
| ၂,၅၂၄,၀၉၇
|-
| 11
| [[လုံးနန်မြို့]] (Longnan)
| 陇南市
| Lǒngnán Shì
| [[ဝူတုခရိုင်]]
| ၂,၄၀၇,၂၇၂
|-
| 12
| [[ထျန်းရွှေမြို့]] (Tianshui)
| 天水市
| Tiānshuǐ Shì
| [[ချင်းကျိုးခရိုင်]]
| ၂,၉၈၄,၆၅၉
|-
| 13
| [[ဖျင်းလျန်မြို့]] (Pingliang)
| 平凉市
| Píngliàng Shì
| [[ခုံးထုံခရိုင်]]
| ၁,၈၄၈,၆၀၇
|-
| 14
| [[ချင်းယန်မြို့]] (Qingyang)
| 庆阳市
| Qìngyáng Shì
| [[ရှီးဖွင်းခရိုင်]]
| ၂,၁၇၉,၇၁၆
|}

== လူဦးရေနှင့် လူမျိုးများ ==
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကန်းစုပြည်နယ်တွင် လူဦးရေ ၂၅,၀၁၉,၈၃၈ ယောက် နေထိုင်ကြသည်၊၊&lt;ref name=&quot;census2020&quot;&gt;{{cite web |title=Main Data of the Seventh National Population Census of Gansu Province |url=http://tjj.gansu.gov.cn/tjj/c109464/202105/1539268.shtml |publisher=Gansu Provincial Bureau of Statistics |accessdate=2024-05-08}}&lt;/ref&gt; လူဦးရေ၏ ၉၁% ခန့်မှာ [[ဟန့်လူမျိုး]]များ ဖြစ်ကြပြီး ကျန် ၉% တွင် [[ဟွေလူမျိုး]]၊ [[တိဘက်လူမျိုး]]၊ [[တုန်းရှန်းလူမျိုး]]၊ [[ပေါနန်လူမျိုး]] နှင့် [[ယူဂါလူမျိုး]] များ ပါဝင်သည်၊၊

== ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စားသောက်ဖွယ်ရာ ==
ကန်းစုပြည်နယ်သည် ၎င်း၏ **လားမြန့်** ({{lang|zh|拉面}} - Lanzhou Beef Noodles) ခေါ် လက်ဆွဲခေါက်ဆွဲကြောင့် တစ်ကမ္ဘာလုံးတွင် ထင်ရှားသည်၊၊ ဂျုံကို အဓိက စိုက်ပျိုးသောကြောင့် ဂျုံဖြင့် ပြုလုပ်သော စားသောက်ဖွယ်ရာများ ပေါများသည်၊၊ မူဆလင် (ဟွေလူမျိုး) အများအပြား နေထိုင်သောကြောင့် သိုးသားနှင့် ဆိတ်သား ဟင်းလျာများမှာလည်း ဒေသ၏ အမှတ်အသား ဖြစ်သည်၊၊

== အာကာသယာဉ် ပစ်လွှတ်စခန်း ==
ကန်းစုပြည်နယ်၏ အနောက်မြောက်ဘက် [[ဂိုဘိသဲကန္တာရ]] အတွင်းတွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးနှင့် သမိုင်းအရှည်ကြာဆုံး [[ကျိုချွမ်အာကာသယာဉ်ပစ်လွှတ်စခန်း]] (Jiuquan Satellite Launch Center) တည်ရှိသည်၊၊

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [http://www.gansu.gov.cn ကန်းစုပြည်နယ် အစိုးရ ဝက်ဘ်ဆိုက်] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161015155109/http://www.gansu.gov.cn/ |date=15 October 2016 }}

{{ပထဝီဝင်တည်နေရာ
|Centre    = ကန်းစုပြည်နယ်
|North     = {{flag|Mongolia}} [[ဂိုဘီ-အယ်လ်တိုင်းပြည်နယ်]]
|Northeast = [[အတွင်းမွန်ဂိုလီးယား ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
|East      = [[နင်ရှဟွေလူမျိုး ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
|Southeast = [[ရှန်းရှီးပြည်နယ်]]
|South     = [[စစ်ချွမ်းပြည်နယ်]]
|West      = [[ချင်းဟိုင်ပြည်နယ်]]
|Northwest = [[ရှင်းကျန်းဝီဂါ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
}}

{{တရုတ်နိုင်ငံပြည်နယ်များ}}

[[Category:တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ]]
[[Category:ကန်းစုပြည်နယ်]]</text>
      <sha1>tgimz5tgu5uhy6j3savcnp31o8ae9w7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၅ မေ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21148</id>
    <revision>
      <id>1030637</id>
      <parentid>1029599</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:00:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပွဲတော်ရက်များ */</comment>
      <origin>1030637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4653" sha1="i2sqwcny36e2o6e20on5vbdu8wzzgv1" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot; | align=right 
|-
| {{မေလ}}
|}
[[မေ]]လ၊ (၅)ရက်နေ့ သည် [[ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်]]အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၁၂၅)ရက်မြောက် ([[ရက်ထပ်နှစ်]]ဖြစ်လျှင် (၁၂၆)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၂၄၀) ရက် ကျန်သေးသည်။ 

== ဖြစ်စဉ်များ ==
*[[၁၉၄၆]] - ရန်ကုန်မြို့၊ ကန်တော်လေး၊ ဇိနတ်အစ္စလာမ်မိန်ခလေးကျောင်းခန်းမတွင် ပထမအကြိမ် ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ စေတနာ့ဝန်ထမ်း မီးသတ်အစည်းအရုံးကြီး ညီလာခံကိုကျင်းပခဲ့ရာ တစ်ပြည်လုံးရှိ (၁၉) ခရိုင်မှ ကိုယ်စားလှယ်ပေါင်း (၁၉၇) ဦး စုံညီစွာ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ 
*[[၂၀၂၁]] - [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]သည် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ &lt;ref&gt;[https://burmese.voanews.com/a/nug-people-defence-force/5879011.html ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်ဖွဲ့စည်းကြောင်းကြေညာ။] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210506062554/https://burmese.voanews.com/a/nug-people-defence-force/5879011.html|date=6 May 2021}} ၅ မေ ၂၀၂၁&lt;/ref&gt;
*[[၂၀၂၃]] - ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ (Shianghai Cooperation Organisation, SCO) သည် မြန်မာနိုင်ငံအား ဆွေးနွေးဖက်နိုင်ငံအဖြစ် ခွင့်ပြုခဲ့ပြီး၊ နားလည်မှု စာချွန်လွှာကို အိန္ဒိယနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးမိုးကျော်အောင်နှင့် ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ (SCO) ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် Mr. Zhang Ming တို့မှ ၅-၅-၂၀၂၃ ရက်တွင် လက်မှတ် ရေးထိုးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%9e%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%91%e1%80%af%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%81%e1%80%bb%e1%80%80%e1%80%ba%e1%81%85-%e1%81%85-%e1%81%82%e1%81%80/|title=သတင်းထုတ်ပြန်ချက်(၅-၅-၂၀၂၃ ရက်)|accessdate=2025-7-5|publisher=MOFA}}&lt;/ref&gt;
*
*

== မွေးဖွားသူများ ==
* [[၁၉၅၈]] &amp;ndash; [[ချိုထွန်းအောင်]]၊ အငြိမ်းစားဗိုလ်မှူးချုပ် နှင့် သံအမတ်ကြီး ([[၂၀၂၅]] ကွယ်လွန်)
* [[၁၉၉၄]] &amp;ndash; [[သိန်းဇော် (ဘောလုံးသမား)|သိန်းဇော်]]၊ မြန်မာလူမျိုး ဘောလုံးသမား

== ကွယ်လွန်သူများ ==
*[[၁၈၂၁]] &amp;ndash; [[နပိုလီယန်]]၊ ပြင်သစ်လူမျိုး ဗိုလ်မှူးကြီးနှင့် ဧကရာဇ် (၁၇၆၉ မွေး)

== ပွဲတော်ရက်များ ==
* [[မီးသတ်တပ်ဖွဲ့နေ့]] - ပြည်ထောင်စုသမ္မတ[[မြန်မာနိုင်ငံ]]တော်၏ [[မီးသတ်တပ်ဖွဲ့နေ့]] ဖြစ်သည်။ 
*အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သားဖွားဆရာမများနေ့ (နိုင်ငံတကာ)
*


== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
&lt;references /&gt;


{{လများ}}
[[Category:ရက်စွဲများ]][[Category:မေ]]</text>
      <sha1>i2sqwcny36e2o6e20on5vbdu8wzzgv1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၈ မေ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21149</id>
    <revision>
      <id>1030619</id>
      <parentid>1030463</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T07:54:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>/* မွေးဖွားသူများ */</comment>
      <origin>1030619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9297" sha1="j9hlg8s1bhm7exfaymvtv2siao7tnsj" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot; | align=right 
|-
| {{မေလ}}
|}
[[မေ]]လ၊ (၈)ရက်နေ့ သည် [[ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်]]အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၁၂၈)ရက်မြောက် ([[ရက်ထပ်နှစ်]]ဖြစ်လျှင် (၁၂၉)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၂၃၇) ရက် ကျန်သေးသည်။ 

== ဖြစ်စဉ်များ ==
=== ၁၆၀၀ ခုနှစ် မတိုင်မှီ ===
*၄၅၃ ဘီစီ &amp;ndash; နွေဦးနှင့် ဆောင်းဦးခေတ်: ကျင်းနိုင်ငံတွင်းရှိ အိမ်တော်များကြား စစ်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ကျောင်အိမ်တော်(House of Zhao)သည် ရှီအိမ်တော်(House of Zhi) ကို  ကျင်းယန်တိုက်ပွဲတွင် ရှုံးနိမ့်စေခဲ့သည်။
*[[၄၁၃]] &amp;ndash; ဧကရာဇ် [[:en:Honorius (emperor)|ဟိုနိုရီးယပ်စ်]] သည် [[:en:Visigoths|ဗစ်စီဂေါ့သ်]] တို့၏ လုယက်ဖျက်ဆီးခြင်းကို ခံရသော အီတလီပြည်နယ်များဖြစ်သည့် [[:en:Province of Viterbo|တူးရှား]]၊ [[:en:Campania|ကန်ပါးနီးယား]]၊ [[:en:Picenum|ပိုင်စီနမ်]]၊ [[:en:Samnium|ဆမ်နီယမ်]]၊ [[:en:Apulia|အာပူလီယာ]]၊ [[:en:Lucania|လူစီယားနား]] နှင့် [[:en:Calabria|ကာလာဘရီးယား]] တို့အား အခွန်သက်သာခွင့် အမိန့်တော်ပြန်တမ်းအား လတ်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Pharr|first1=Clyde|last2=Davidson|first2=Theresa Sherrer|last3=Pharr|first3=Mary Brown|last4=Williams|first4=Dickerman|title=The Theodosian Code and Novels, and the Sirmondian Constitutions|location=Union, N.J.|publisher=Lawbook Exchange|date=2006|isbn=9781584771463|url=https://books.google.com/books?id=-ROBb7SIvYgC|page=319}}&lt;/ref&gt;
*[[၅၈၉]] &amp;ndash; [[:en:Reccared I|ပထမမြောက် ရပ်စ်ကာရက်ဒ်]]သည် [[:en:Third Council of Toledo|တတိယမြောက် တိုလေဒိုကောင်စီ]]ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး [[:en:Visigoths|စပိန် ဗစ်စီဂေါ့သစ်]]တို့အား [[ကက်သလစ် အသင်းတော်]]သို့ ဝင်ရောက်စေခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book|last=Rosenwein|first=Barbara H.|title=Reading the Middle Ages: Sources From Europe, Byzantium, and the Islamic World|location=Toronto|publisher=University of Toronto Press|date=2018|isbn=9781442636736|url=https://books.google.com/books?id=6JNbAgAAQBAJ|page=49|postscript=none}}; {{cite book|last=Vogel|first=Albrecht|chapter=Toledo, Councils of|title=A Religious Encyclopædia, or, Dictionary of Biblical, Historical, Doctrinal and Practical Theology. Volume III|editor-last1=Schaff|editor-first1=Philip|editor-last2=Jackson|editor-first2=Samuel Macauley|editor-last3=Schaff|editor-first3=David S.|location=Edinburgh|publisher=T. &amp; T. Clark|date=1882|oclc=28786745|url=https://books.google.com/books?id=qPZMAQAAMAAJ|page=2367}}&lt;/ref&gt;
*[[၁၃၆၀]] &amp;ndash အင်္ဂလန်နိုင်ငံမှ [[:en:Edward III of England|တတိယမြောက် အက်ဒွပ်ဘုရင်]]နှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံမှ [[:en:John II of France|ဒုတိယမြောက် ဂျွန်ဘုရင်]]တို့အကြား [[:en:Treaty of Brétigny|ဘရီတီနီ စာချုပ်]]&lt;ref name=p118&gt;p118 Hersch Lauterpacht, &quot;Volume 20 of International Law Reports, Cambridge University Press, 1957, {{ISBN|0-521-46365-3}}&lt;/ref&gt;
*[[၁၄၂၉]] &amp;ndash; [[ဂျုန်းအော့အတ်]] သည် [[:en:Siege of Orléans|အော်လီယန်းမြို့အား လုပ်ကြံသိမ်းပိုက်ခြင်း]]မှ ကယ်တင်ခဲ့ပြီး နှစ်တစ်ရာစစ်ပွဲ၏အရှိန်ကို အပြောင်းအလဲဖြစ်စေခဲ့သည်။
*[[၁၄၅၀]] &amp;ndash; [[:en:Henry VI of England|ဆဋ္ဌမမြောက် ဟင်နရီဘုရင်]]အား ကန်တစ်ရှ်မန်း [[:en:Jack Cade's Rebellion|ပုန်ကန်မှု]] ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
*[[၁၅၁၆]] &amp;ndash; ထရင်း ဒိုင်း(Trịnh Duy) ဦးဆောင်သော ဘုရင့်အစောင့်တပ်ဖွဲ့သည် ဧကရာဇ် လီတောင်း(Lê Tương)အား လုပ်ကြံခဲ့ပြီးထွက်ပြေးခဲ့ရာ မြို့တော် [[ဟနွိုင်းမြို့|တန်လောင်Thăng Long]]မှာ ကျဆုံးခဲ့ခြင်း မရှိပေ။
*[[၁၅၄၁]] &amp;ndash; စပိန် စူးစမ်းရှာဖွေရေးသမား [[:en:Hernando de Soto|ဟာနန်ဒို ဒီ ဆော်တို]]သည် ယနေ့ခေတ် [[:en:Walls, Mississippi|ဝေါလ်မြို့]]၊ [[မစ္စစ္စပီပြည်နယ်]] အနီးတွင် ရပ်တန့်ခဲ့ပြီး [[မစ္စစ္စပီမြစ်]]ကြီးအား တွေ့မြင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book|last=Dye|first=David H.|chapter=Reconstruction of the de Soto Route in Arkansas: The Mississippi Alluvial Plain|title=The Expedition of Hernando de Soto West of the Mississippi, 1541-1543: Proceedings of the de Soto Symposia, 1988 and 1990|editor-last1=Young|editor-first1=Gloria A.|editor-last2=Hoffman|editor-first2=Michael P.|location=Fayetteville, Ark.|publisher=University of Arkansas Press|date=1993|isbn=9781557282705|url=https://books.google.com/books?id=EIt0uRRwPPMC|page=40}}&lt;/ref&gt;(ထိုမြစ်သည် စပိန်တို့အတွက် ၁၅၁၉ ခုနှစ် [[:en:Alonso Álvarez de Pineda|အလန်ဆို အာဗာရပ်ဇ် ဒီ ပီနီဒါ]] ပေးခဲ့သော အမည်ဖြစ်သည့်  ''Río de Espíritu Santo'' ဟု နာမည်တွင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book|last=Weber|first=David John|title=The Spanish Frontier in North America|location=New Haven, Conn.|publisher=Yale University Press|date=2009|isbn=9780300140682|url=https://books.google.com/books?id=MUCmD15yEAYC|page=29}}&lt;/ref&gt;
*

===၁၉၀၁–လက်ရှိ===

* [[၁၉၃၆]] - [[ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂများ အဖွဲ့ချုပ်]]: ရန်ကုန်တွင်ကျင်းပတဲ့ ပထမအကြိမ် နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများကွန်ဖရင့် ဆုံးဖြတ်ချက်အရ &quot;ဗကသ&quot; ကို ဖွဲ့စည်းသည်။

*[[၂၀၂၅]] &amp;ndash; [[၂၀၂၅ ခုနှစ် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲ]]မှ ကာဒီနယ် ရောဘတ်ပရီဗို့စ် အား [[ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး လီယို ၁၄]] ဘွဲ့ဖြင့် [[ရိုမန်ကက်သလစ်အသင်းတော်]] ၏ ၂၆၇ ပါးမြောက် [[ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး]]အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |title=USA Cardinal Prevost elected Pope Leo XIV |url=https://www.reuters.com/world/europe/usa-cardinal-prevost-elected-pope-leo-xiv-2025-05-08/ |website=Reuters |access-date=8 May 2025}}&lt;/ref&gt;

== မွေးဖွားသူများ ==
*[[၁၉၂၆]] - [[ဒေးဗစ် အက်တန်ဘရော့ချ်]]၊ အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ရုပ်/သံ တင်ဆက်သူနှင့် သဘာဝသမိုင်းပညာရှင်
*
*

== ကွယ်လွန်သူများ ==
*
*

== ပွဲတော်ရက်များ ==
* [[ကမ္ဘာ့ကြက်ခြေနီနေ့]] - ကမ္ဘာ့နိုင်ငံ အားလုံး၏ [[ကမ္ဘာ့ကြက်ခြေနီနေ့]]  ဖြစ်သည်။ 
*
*
*

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==


{{လများ}}
[[Category:ရက်စွဲများ]][[Category:မေ]]</text>
      <sha1>j9hlg8s1bhm7exfaymvtv2siao7tnsj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၉ မေ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21392</id>
    <revision>
      <id>1030655</id>
      <parentid>461240</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T11:37:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပွဲတော်ရက်များ */</comment>
      <origin>1030655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1015" sha1="byuooa40txqrgtwb9pa8rywpukr770i" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot; | align=right 
|-
| {{မေလ}}
|}
[[မေ]]လ၊ (၉)ရက်နေ့ သည် [[ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်]]အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၁၂၉)ရက်မြောက် ([[ရက်ထပ်နှစ်]]ဖြစ်လျှင် (၁၃၀)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၂၃၆) ရက် ကျန်သေးသည်။ 

== ဖြစ်စဉ်များ ==
*
*
*

== မွေးဖွားသူများ ==
*
*
*

== ကွယ်လွန်သူများ ==
*
*
*

== ပွဲတော်ရက်များ ==
*  [[ဥရောပနေ့]] ([[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]])
*
*

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==


{{လများ}}
[[Category:ရက်စွဲများ]][[Category:မေ]]</text>
      <sha1>byuooa40txqrgtwb9pa8rywpukr770i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၁၂ မေ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21397</id>
    <revision>
      <id>1030641</id>
      <parentid>450516</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:10:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>/* မွေးဖွားသူများ */</comment>
      <origin>1030641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1498" sha1="fh3n2vrhuiag5jcst9nquc10z27w1ju" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot; | align=right 
|-
| {{မေလ}}
|}
[[မေ]]လ၊ (၁၂)ရက်နေ့ သည် [[ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်]]အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၁၃၂)ရက်မြောက် ([[ရက်ထပ်နှစ်]]ဖြစ်လျှင် (၁၃၃)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၂၃၃) ရက် ကျန်သေးသည်။ 

== ဖြစ်စဉ်များ ==
*
*
*

== မွေးဖွားသူများ ==
*[[၁၉၂၈]] &amp;ndash; [[စောမောင်၊ ဦး(ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စောမောင်]]၊ မြန်မာလူမျိုး ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး၊ [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]]၏ ပထမဆုံး ဥက္ကဋ္ဌ ([[၁၉၉၇]] ကွယ်လွန်)

== ကွယ်လွန်သူများ ==
*
*
*

== အထိမ်းအမှတ်ရက်များ ==
* [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သူနာပြုများနေ့]]
*
*

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==


{{လများ}}
[[Category:ရက်စွဲများ]][[Category:မေ]]</text>
      <sha1>fh3n2vrhuiag5jcst9nquc10z27w1ju</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၂၅ ဇူလိုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21469</id>
    <revision>
      <id>1030639</id>
      <parentid>883811</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:09:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကွယ်လွန်သူများ */</comment>
      <origin>1030639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1369" sha1="fyjzw6dhk5cccqflfiiwqzp030s0zqc" xml:space="preserve">
{| class=&quot;wikitable&quot; | align=right 
|-
| {{ဇူလိုင်လ}}
|}
[[ဇူလိုင်]]လ၊ (၂၅)ရက်နေ့ သည် [[ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်]]အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၂၀၆)ရက်မြောက် ([[ရက်ထပ်နှစ်]] ဖြစ်လျှင် (၂၀၇)ရက်မြောက်) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၁၅၉) ရက် ကျန်သေးသည်။ 

== ဖြစ်စဉ်များ ==
*
*
*

== မွေးဖွားသူများ ==
*
*
*

== ကွယ်လွန်သူများ ==
* [[၁၉၉၈]] - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စောမောင်၊ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] (၁၉၂၈ မွေးဖွား)
* [[၁၉၉၉]] - [[စိုးလွင်လွင်]]၊ တေးရေး၊ တေးဆို အနုပညာရှင် ([[၁၉၆၂]] ခုနှစ်)
*
*

== ပွဲတော်ရက်များ ==
* 
*
*

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==


{{လများ}}
[[Category:ရက်စွဲများ]][[Category:ဇူလိုင်]]</text>
      <sha1>fyjzw6dhk5cccqflfiiwqzp030s0zqc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မဏိပူရပြည်နယ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29953</id>
    <revision>
      <id>1030595</id>
      <parentid>882415</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T05:53:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1030595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22901" sha1="22zm12v00zx8oft683kfedzz6euvq3e" xml:space="preserve">'''မဏိပူရပြည်နယ်''' ({{lang-en|Manipur}}) သည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] အရှေ့မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ &quot;မဏိပူရ&quot; ဟူသော အမည်မှာ သက္ကတဘာသာအရ &quot;ရတနာမြေ&quot; ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ မဏိပူရပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ [[အင်ဖာမြို့]] ဖြစ်သည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[နာဂလန်ပြည်နယ်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]] နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[အာသံပြည်နယ်]] တို့က ဝန်းရံထားပြီး အရှေ့ဘက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] ([[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]) နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ဧရိယာ စုစုပေါင်း ၈,၆၂၈ စတုရန်းမိုင် (၂၂,၃၂၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ကျယ်ဝန်းသည်။&lt;ref name=&quot;census&quot;&gt;&quot;Manipur Population 2011-2024&quot;, Census of India.&lt;/ref&gt;

{{Infobox settlement
| name                    = မဏိပူရပြည်နယ်
| official_name           = Manipur
| native_name             = {{lang|mni|ꯃꯅꯤꯄꯨꯔ}}
| settlement_type         = [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ|ပြည်နယ်]]
| image_skyline           = Kangla Sanathong (Kangla Grand Gate or Kangla Royal Gate) - Classical Meitei architecture - in the western side of the Kangla Fort (Kangla Palace) in Imphal West district of Manipur state (Kangleipak) 04.jpg
| image_caption           = အင်ဖာမြို့ရှိ ရှေးဟောင်းကန်ဂလာခံတပ် (Kangla Fort) ဂိတ်တံခါး
| image_map               = India Manipur locator map.svg
| map_caption             = အိန္ဒိယနိုင်ငံအတွင်းရှိ မဏိပူရပြည်နယ်၏ တည်နေရာ
| subdivision_type        = နိုင်ငံ
| subdivision_name        = {{flag|India}}
| establish_title         = ပြည်နယ်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိခြင်း
| establish_date          = ၂၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၂
| capital                 = [[အင်ဖာမြို့]] (Imphal)
| largest_city            = အင်ဖာမြို့
| area_total_km2          = 22327
| population_total        = 2855794
| population_as_of        = ၂၀၁၁
| languages               = [[မဏိပူရီဘာသာစကား|မေထေး (မဏိပူရီ)]] (ရုံးသုံး)
| website                 = {{URL|https://manipur.gov.in/}}
}}

မဏိပူရသည် သမိုင်းကြောင်းအရ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အလွန်နီးကပ်သော ဆက်စပ်မှုရှိခဲ့သည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလ [[အလောင်းမင်းတရား]]မှစ၍ [[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]] လက်ထက်များတွင် မဏိပူရ (ကသဲပြည်) သည် မြန်မာ့ဩဇာခံဖြစ်ခဲ့ဖူးပြီး မြန်မာ့တပ်မတော်တွင် ကျော်ကြားသော &quot;ကသဲမြင်းတပ်&quot; များမှာ ဤဒေသမှ ဖြစ်သည်။ ၁၉ ရာစု အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ပထမစစ်ပွဲအပြီး [[ရန္တပိုစာချုပ်]]အရ မဏိပူရသည် မြန်မာ့ဩဇာခံအဖြစ်မှ လွတ်ကင်းသွားခဲ့သော်လည်း ယနေ့တိုင် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် လူမျိုးစုချင်း ဆက်နွယ်မှုများ ကျန်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;history&quot;&gt;Thant Myint-U, &quot;The Making of Modern Burma&quot;, Cambridge University Press.&lt;/ref&gt; မြန်မာတို့က မဏိပူရသားများကို &quot;ကသည်းလူမျိုး&quot; ဟုလည်းကောင်း၊ ဗြဟ္မဏနွယ်ဝင်များကို &quot;ပုဏ္ဏား&quot; ဟုလည်းကောင်း ခေါ်ဆိုလေ့ရှိကြသည်။

==အိန္ဒိယပြည်နယ်အဖြစ်သိမ်းပိုက်ခဲ့ခြင်း==
မဏိပူရနယ်သည် အိန္ဒိယ ပြည်ထောင်စုတွင် ပါဝင်သော နယ်တစ်နယ်ဖြစ်သည်။ ရှေးမြန်မာဘုရင်များက ဘုရင်ခံအဆင့်ထား၍ အုပ်ချုပ်ခဲ့သော မဏိပူရနယ်သည် ဗြိတိသျှလက်အောက်ရောက်ပြီးနောက် အိန္ဒိယနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရသည့်အခါ၌ နယ်နိမိတ်များကို ပြန်လည်သတ်မှတ်ပြီးသည့်နောက်တွင် အိန္ဒိယအပိုင် သီးခြားနယ်ဖြစ်လာသည်။ မဏိပူရနယ်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်တွင် အာသံပြည်နယ်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့၏ အကြား၌ တည်ရှိ၍ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ၈၄၅၆ စတုရန်းမိုင်မျှသာ ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ နယ်စပ်တွင် တည်ရှိခြင်းကြောင့် ရှေးမြန်မာမင်းများ အုပ်စိုးစဉ်အခါက မဏိပူရနယ်တွင် မြန်မာတို့အချင်းဖြစ်ပွားလျက် မဏိပူရနယ်သည် မြန်မာမင်းတို့၏ အာဏာစက် ပြန့်နှံ့ရာဒေသဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ မြန်မာတို့က မဏိပူရကို ကသည်းပြည်ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ မဏိပူရတွင် နေထိုင်သူတို့ကို [[ကသည်းလူမျိုး]]ဟူ၍ လည်းကောင်း ခေါ်ဝေါ်သည်။
မြို့တော်သည် အင်ဖာမြို့သည် [[ချင်းတွင်းမြစ်]]၏ လက်တက်ဖြစ်သော [[မြစ်သာမြစ်]]အတွင်း စီးဝင်သော [[မဏိပူရမြစ်]]ဝှမ်းတွင် တည်ရှိလျက် [[မန္တလေးမြို့]]၏ မြောက်ဘက် အနောက်ယွန်းယွန်း မိုင် ၂၅ဝ အကွာတွင် တည်ရှိသည်။

==ပထဝီဝင်==
မဏိပူရနယ်သည် တောင်ထူထပ်သော ဒေသ၏အလယ် ကျယ်ပြန့်သောချိုင့်ဝှမ်းတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းနယ်၏ များသောအပိုင်းမှာ တောကြီးမျက်မည်းဖြစ်လျက်၊ [[ဆင်]]၊ [[ကြံ့]]၊ [[ကျား]]၊ [[ကျားသစ်]]၊ [[ဝက်ဝံ]]၊ [[သမင်]]၊ [[ပြောင်]]များ ကျက်စားသည်။ မဏိပူရနယ်ရှိ အချို့တောင်များသည် ပေ ၁ဝ ဝဝဝ ကျော်မြင့်သော်လည်း အများအားဖြင့် ပေ ၅ ဝဝဝ၊ ၆ ဝဝဝ အမြင့်ရှိကြသည်။ ချိုင့်ဝှမ်းသည် စတုရန်းမိုင် ၇ဝဝ ကျယ်၍ ပင်လယ်ပြင်ထက် ပေ၂ ၆ဝဝ မြင့်သည်။ တောင်ပေါ်ဒေသတွင် နေထိုင်သူများသည် နယ်ရှိ လူဦးရေ၏ ၃ပုံ ၁ပုံရှိ၍ လူမျိုးအုပ်စု ခွဲပေါင်း ၄ဝ မျှပါဝင်သည်။ ယင်းတို့အနက် အုပ်စုကြီး ၂ စုမှာ [[နာဂ]]နှင့် [[ကူကီးလူမျိုး]]များဖြစ်သည်။ 

မြို့တော် ဖြစ်သော အင်ဖာမြို့အနီး တစ်ဝိုက်တွင် နေထိုင်သူတို့မှာ အများအားဖြင့် မေထေး (မဏိပူရီ) လူမျိုးများဖြစ်သည်။ မဏိပူရနယ်တွင် ပြောဆိုကြသော ဘာသာစကား အများအပြား ရှိသော်လည်း မဏိပူရီ (ကသည်း) နှင့် အင်္ဂလိပ်စကားတို့မှာ ရုံးသုံးဘာသာစကားများ ဖြစ်ကြသည်။ မဏိပူရတွင် နေထိုင်သော လူဦးရေမှာ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ခန့်မှန်းခြေ ၅၇၇ ၆၃၅ ယောက်ဖြစ်၏။ များသောအားဖြင့် [[ဟိန္ဒူ]]၊ [[မွတ်စလင်]]၊ [[ခရစ်ယာန်]]နှင့် ဗုဒ္ဓအယူ ဝါဒီများ ဖြစ်ကြ၏။

မဏိပူရနယ်တွင် [[စပါး]]သည် အဓိက စိုက်ပျိုးသော ကောက်နှံဖြစ်၏။ ဆန်အသင့်အတင့်ကို နယ်အပြင်သို့ထုတ်ရောင်းသည်။ သစ်တောထွက် ပစ္စည်းများသည်လည်း အရေးပါသော ထုတ်ကုန်ဖြစ်သည်။ လက်ရက်ကန်း လုပ်ငန်းသည် နာမည်ရသော လုပ်ငန်းဖြစ်၏။ အလုပ်အကိုင်များတွင် အမျိုးသမီးများ ဦးစီးလုပ်ကိုင်သည်က များ၏။ မဏိပူရတွင် ထင်ရှားသော မြင်းတစ်မျိုး ပေါက်ဖွား၍ ယင်းတို့ကို အမျိုးသား ကစားပွဲ တစ်ခုဖြစ်သော ပိုလိုကစားပွဲများတွင် အသုံးပြုသည်။ ယခုအခါတွင် မဏိပူရနယ်၌ လုပ်ငန်းများ တိုးတက်အောင် အစိုးရက စီမံ စိုင်းပြင်းလျက် ရှိပေသည်။

==သမိုင်းကြောင်း==

[[ဖိုင်:The map of Konbaung dynasty of Burma (1752–1885).JPG]]

မဏိပူရနယ်သည် ရှေးအခါက တိုင်းရင်းမဟာရာဇာစော်ဘွား အုပ်ချုပ်ခံနယ်ဖြစ်၏။ အတွင်းကျ၍ မထင်ရှားသော ချိုင့်ဝှမ်းတွင် တည်ရှိသဖြင့် အခြားနိုင်ငံများနှင့် အဆက်အစပ် မရှိသော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ကပ်လျက်ရှိသောကြောင့် မြန်မာ့သမိုင်းတွင် [[ဘုရင့်နောင်]] လက်ထက်မှစ၍ ဖော်ပြပါရှိသည်ကို တွေ့ရ၏။ သက္ကရာဇ် ၉၂၁ ခု၊ ဘုရင့်နောင် လက်ထက်တွင် ကလေးမင်းခင်း နယ်ပယ်များကို ကသည်းစော်ဘွားက ထိပါး လာသောကြောင့် ရဲမက်တော်တို့ချီတက်ကြရသည်။ ကသည်းစော်ဘွားက သစ္စာတော်ခံ၍ သမီးကိုဆက်သည်။ ဤသို့ဖြင့် ဘုရင့်နောင်လက်ထက်တွင်လက်ဆောင်ပဏ္ဏာများ ဆက်သလာသော်လည်း ကုန်းဘောင်ခေတ်အလျင် မြန်မာနိုင်ငံ ကစဉ့်ကစဉ့်ကလျားဖြစ်နေချိန်များတွင် ကသည်းတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းသို့ဝင်ရောက်ကာ သောင်းကျန်းဖျက်ဆီး၏။ သို့ထိပါးတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်ကို တုံ့ပြန်သောအားဖြင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် ခရစ် ၁၇၅၈ ခုနှစ် [[အလောင်းဘုရား]]လက်ထက်၊ ၁၇၆၄ ခုနှစ် ကုန်းဘောင်[[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]]တရားလက်ထက်၊ ၁၈၁၉ ခုနှစ် [[ဘကြီးတော်ဘုရား]] လက်ထက်တို့တွင် မြန်မာတို့က မဏိပူရ ကသည်းပြည်ကို အောင်မြင်သိမ်းပိုက်ခဲ့၏။ ဘကြီးတော်ဘုရား လက်ထက်တွင် မဏိပူရ၊ ကသည်းစော်ဘွား မဟာရှိန်ရာဇာသည် လက်ဆောင်ပဏ္ဏာ အဆက်အသ မရောက်သဖြင့် ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် ညီတော် ဒွါရဝတီမင်းသား သတိုးမင်းရဲကျော်ထင်ကို ဗိုလ်ချုပ်ခန့်အပ်တော်မူ၍ တပ်များ ချီတက်သိမ်းယူစေရာ မဏိပူရ တစ်မြို့လုံးကိုရ၍ အစောင့်တပ်များ ထားခဲ့ပြီးလျှင် ပြန်လာကြသည်။ ထိုမဏိပူရ ချီတပ်တွင် အလုံးမြို့ဝန်မင်းကြီး [[မဟာဗန္ဓုလ]]မှာ လက်ဝဲကြောင်းစစ်ကဲ၊ မင်းကြီးမင်းခေါင်ကျော်မှာ လက်ယာကြောင်း စစ်ကဲအဖြစ်ဖြင့် လိုက်ပါထမ်းရွက်ကြသည်။

မဏိပူရစော်ဘွား မဟာရှိန်ရာဇာကား ကချာနယ်သို့ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်လေသည်။ ကချာတွင် မိမိအစ်ကို စော်ဘွားဟောင်း ချောဂျစ်ဆင် အုပ်ချုပ်နေနှင့်သည်ကို တွေ့ရှိ၍ ညီဂမ္ဘီရဆင်နှင့် ပူးပေါင်းပြီးလျှင် ချောဂျစ် ဆင်ကို တိုက်ခိုက်
နှင်ထုတ်၍ ကချာတွင် အခိုင်အလုံနေလေသည်။ ထိုနောက် မဟာရှိန်ရာဇာ၏ သားသည် ကချာမှလာ၍ မဏိပူရမြို့စောင့် မြန်မာတပ်ကို တိုက်လာပြန်သည်နှင့် သက္ကရာဇ် ၁၈၂ဝ ပြည့်
ခုနှစ်တွင် မြန်မာတပ်များ စစ်ကူထပ်မံလာရောက် တိုက်ခိုက်နှိမ်နင်းရပြန်သည်။ အင်္ဂလိပ်တို့ကား မြန်မာတို့တန်ခိုးဖြန့်လာသည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် ကချာစော်ဘွားဟောင်း ဂေါဝိန္ဒချန္ဒရာကို အားပေးကူညီပြီးလျှင် မဏိပူရ စော်ဘွားတို့ကို ပင်စင်ရိက္ခာပေး၍ အေးချမ်းစွာ နေထိုင်စေသည်။ ထို့နောက် မြန်မာတပ်တော်တို့က ကချာနယ်သို့ချဉ်းနင်းဝင်ရောက်သည်တွင် အင်္ဂလိပ်နှင့် မသင့်မတင့် ဖြစ်ရသည်။ ဤသို့မဏိပူရစော်ဘွားတို့ကို လိုက်လံတိုက်ခိုက်သည်မှ အစပြု၍ အင်္ဂလိပ်နှင့် မြန်မာတို့စစ်ဖြစ်ကြသည်တွင် ပထမ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲအဆုံး ရန္တပိုစာချုပ်အရ မဏိပူရနယ် ကချာနယ်တို့ကို မြန်မာတို့က အနှောင့်အယှက် မပြုရတော့ချေ။ ဤတို့ဖြင့် မဏိပူရနယ်သည် မြန်မာတို့လက်မှ လွတ်မြောက်သွားသည်။ သို့ရာတွင် မဏိပူရ စော်ဘွားများသည် ထီးနန်းဆက်ခံရေးတွင် မသင့်မတင့် အငြင်းပွား မှုများဖြစ်ခဲ့၏။ ခရစ် ၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် နန်းဆက်ခံမှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အငြင်းပွားသည်တွင် အာသံပြည် ဝန်ရှင် တော်မင်းကြီးချုပ်က နှိမ်နင်းရန် ဂေါ်ရခါးစစ်သည် ၄ဝဝဝနှင့် ဝင်ရောက်လာ၍ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့၏။ မဏိပူရကသည်းတို့က ဗြိတိသျှ ကိုယ်စားလှယ်တော် အိမ်ကိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် နှစ်ဖက်သဘောတူ အတိုက်အခိုက် ရပ်စဲနေခိုက်တွင် ဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးနှင့် ဗြိတိသျှ ကိုယ်စားလှယ်တော်တို့သည် အခြား ဗြိတိသျှအရာရှိ ၃ ဦးနှင့်အတူ ဥပါယ်တံမျဉ်ဖြင့် ရက်ရက်စက်စက် သတ်ဖြတ်ခြင်းခံရသည်။ 

နောက်တစ်လ အကြာတွင် ဗြိတိသျှ စစ်တပ်က မဏိပူရကို သိမ်းပိုက်ပြီးလျှင် ယင်းနယ်တည်ရှိရေးကို အသိအမှတ်ပြု၍ အုပ်စိုးသော မင်းနွယ်မှ ဆင်းသက်လာသော ၅ နှစ်သားရွယ် မင်းသားကလေး ချူရာချန်အား စော်ဘွားခန့်အပ်ကာ ထိုစော်ဘွား အရွယ်မရောက်မီစပ်ကြား ဗြိတိသျှတို့က ကွပ်ကဲ၍ အုပ်ချုပ်သည်။ ၁၈၉၆ခုနှစ်တွင် မဏိပူရပြည်နယ်သည်  ဗြိတိသျှမြန်မာနိုင်ငံ[[ပခုက္ကူ]]တောင်တန်းဒေသ၏အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်မှာ ၁၉၄၇၊ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်အထိ ဖြစ်သည်။ ခရစ် ၁၉ဝ၇ ခုနှစ်၌ စော်ဘွား အရွယ်ရောက်သည်တွင် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို ပြောင်းယူလိုက်ပေသည်။ 

[[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီးအတွင်းဖြစ်သော ၁၉၄၄ ခုနှစ်က မဏိပူရနယ်အတွင်းသို့ မြန်မာပြည်၌ တပ်စွဲလျက်ရှိသော [[ဂျပန်]]တပ်များက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက် ကာ အင်ဖာမြို့တော်ကိုပင် ထိုနှစ် မတ်လမှ ဇွန်လအထိ ဝိုင်းရံထားခဲ့သော်လည်း ဗြိတိသျှနှင့် အိန္ဒိယတပ်များက တွန်းလှန်လိုက်၏။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး ရရှိသောအခါ မဏိပူရနယ်သည် ပခုက္ကူတောင်တန်း၊ အာသံတို့နှင့် မဆိုင်တော့ဘဲ သီးခြားနယ် ဖြစ်လာသည်။&lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၈)&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
&lt;references/&gt;

{{အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ}}

[[Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များနှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ]]</text>
      <sha1>22zm12v00zx8oft683kfedzz6euvq3e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030597</id>
      <parentid>1030595</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T05:55:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* မြန်မာနိုင်ငံနှင့် သမိုင်းကြောင်း ဆက်စပ်မှု */</comment>
      <origin>1030597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24228" sha1="8ajne4qrcx1j85p17bikhfkgfqshjt8" xml:space="preserve">'''မဏိပူရပြည်နယ်''' ({{lang-en|Manipur}}) သည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] အရှေ့မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ &quot;မဏိပူရ&quot; ဟူသော အမည်မှာ သက္ကတဘာသာအရ &quot;ရတနာမြေ&quot; ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ မဏိပူရပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ [[အင်ဖာမြို့]] ဖြစ်သည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[နာဂလန်ပြည်နယ်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]] နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[အာသံပြည်နယ်]] တို့က ဝန်းရံထားပြီး အရှေ့ဘက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] ([[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]) နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ဧရိယာ စုစုပေါင်း ၈,၆၂၈ စတုရန်းမိုင် (၂၂,၃၂၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ကျယ်ဝန်းသည်။&lt;ref name=&quot;census&quot;&gt;&quot;Manipur Population 2011-2024&quot;, Census of India.&lt;/ref&gt;

{{Infobox settlement
| name                    = မဏိပူရပြည်နယ်
| official_name           = Manipur
| native_name             = {{lang|mni|ꯃꯅꯤꯄꯨꯔ}}
| settlement_type         = [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ|ပြည်နယ်]]
| image_skyline           = Kangla Sanathong (Kangla Grand Gate or Kangla Royal Gate) - Classical Meitei architecture - in the western side of the Kangla Fort (Kangla Palace) in Imphal West district of Manipur state (Kangleipak) 04.jpg
| image_caption           = အင်ဖာမြို့ရှိ ရှေးဟောင်းကန်ဂလာခံတပ် (Kangla Fort) ဂိတ်တံခါး
| image_map               = India Manipur locator map.svg
| map_caption             = အိန္ဒိယနိုင်ငံအတွင်းရှိ မဏိပူရပြည်နယ်၏ တည်နေရာ
| subdivision_type        = နိုင်ငံ
| subdivision_name        = {{flag|India}}
| establish_title         = ပြည်နယ်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိခြင်း
| establish_date          = ၂၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၂
| capital                 = [[အင်ဖာမြို့]] (Imphal)
| largest_city            = အင်ဖာမြို့
| area_total_km2          = 22327
| population_total        = 2855794
| population_as_of        = ၂၀၁၁
| languages               = [[မဏိပူရီဘာသာစကား|မေထေး (မဏိပူရီ)]] (ရုံးသုံး)
| website                 = {{URL|https://manipur.gov.in/}}
}}

မဏိပူရသည် သမိုင်းကြောင်းအရ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အလွန်နီးကပ်သော ဆက်စပ်မှုရှိခဲ့သည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလ [[အလောင်းမင်းတရား]]မှစ၍ [[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]] လက်ထက်များတွင် မဏိပူရ (ကသဲပြည်) သည် မြန်မာ့ဩဇာခံဖြစ်ခဲ့ဖူးပြီး မြန်မာ့တပ်မတော်တွင် ကျော်ကြားသော &quot;ကသဲမြင်းတပ်&quot; များမှာ ဤဒေသမှ ဖြစ်သည်။ ၁၉ ရာစု အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ပထမစစ်ပွဲအပြီး [[ရန္တပိုစာချုပ်]]အရ မဏိပူရသည် မြန်မာ့ဩဇာခံအဖြစ်မှ လွတ်ကင်းသွားခဲ့သော်လည်း ယနေ့တိုင် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် လူမျိုးစုချင်း ဆက်နွယ်မှုများ ကျန်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;history&quot;&gt;Thant Myint-U, &quot;The Making of Modern Burma&quot;, Cambridge University Press.&lt;/ref&gt; မြန်မာတို့က မဏိပူရသားများကို &quot;ကသည်းလူမျိုး&quot; ဟုလည်းကောင်း၊ ဗြဟ္မဏနွယ်ဝင်များကို &quot;ပုဏ္ဏား&quot; ဟုလည်းကောင်း ခေါ်ဆိုလေ့ရှိကြသည်။

== မြန်မာနိုင်ငံနှင့် သမိုင်းကြောင်း ဆက်စပ်မှု ==
မြန်မာနိုင်ငံနှင့် မဏိပူရ (ရှေးအခေါ် ကသည်းပြည်) တို့သည် ရှေးယခင်ကတည်းက ပထဝီဝင်၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စစ်ရေးအရ အပြန်အလှန် ဆက်နွယ်မှု ရှိခဲ့ကြသည်။[[ကုန်းဘောင်ခေတ်]]ဦးကာလ၊ [[အလောင်းမင်းတရား]] လက်ထက်မှစ၍ မြန်မာမင်းများသည် မဏိပူရသို့ စစ်ချီကာ ဩဇာခံအဖြစ် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ [[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]] လက်ထက်တွင် မဏိပူရကို အောင်နိုင်ပြီးနောက် များစွာသော ကသဲလူမျိုးများကို မြန်မာနိုင်ငံသို့ ခေါ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုသူများသည် မြန်မာ့နန်းတွင်းတွင် နက္ခတ်ဗေဒင်၊ အနုပညာနှင့် ပိုးထည်ယဉ်ကျေးမှုများ၌ အဓိကနေရာမှ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ အထူးသဖြင့် မြန်မာ့တပ်မတော်တွင် ထင်ရှားလှသော &quot;ကသဲမြင်းတပ်&quot; များသည် မဏိပူရနွယ်ဝင် စစ်သည်များ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;ဦးကုလား၊ &quot;မဟာရာဇဝင်ကြီး&quot;၊ ဒုတိယတွဲ။&lt;/ref&gt;

၁၉ ရာစု အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ပထမစစ်ပွဲ အပြီးတွင် [[ရန္တပိုစာချုပ်]]အရ မဏိပူရသည် မြန်မာ့လက်အောက်မှ လွတ်ကင်းသွားခဲ့သည်။ သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် မဏိပူရအကြားရှိ '''ကမ္ဗောတောင်ကြား''' (Kabaw Valley) ဒေသနှင့် ပတ်သက်၍ နယ်မြေအငြင်းပွားမှုများ ရှိခဲ့သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ မြန်မာတို့က ၎င်းဒေသကို မိမိတို့ ပိုင်နက်အဖြစ် အခိုင်အမာ ယူဆခဲ့ကြပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဗြိတိသျှတို့က မဏိပူရဘက်သို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Thant Myint-U, &quot;The River of Lost Footsteps&quot;, 2006.&lt;/ref&gt;

ယနေ့တိုင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ [[အမရပူရမြို့|အမရပူရ]]၊ [[စစ်ကိုင်းမြို့|စစ်ကိုင်း]]နှင့် [[မန္တလေးမြို့|မန္တလေး]] တစ်ဝိုက်တွင် ကသဲလူမျိုးစုများ နေထိုင်ဆဲ ဖြစ်သည်။ မြန်မာတို့၏ အစားအစာများတွင် ပါဝင်သော &quot;ကသဲပဲ&quot; (ကုလားပဲတစ်မျိုး) နှင့် ပိုးထည်လုပ်ငန်းရှိ &quot;အချိတ်&quot; ဒီဇိုင်းအချို့မှာ မဏိပူရနှင့် ဆက်စပ်သော ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ ဖြစ်ကြသည်။

== ကိုးကားချက်များ ==
{{Reflist}}

==ပထဝီဝင်==
မဏိပူရနယ်သည် တောင်ထူထပ်သော ဒေသ၏အလယ် ကျယ်ပြန့်သောချိုင့်ဝှမ်းတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းနယ်၏ များသောအပိုင်းမှာ တောကြီးမျက်မည်းဖြစ်လျက်၊ [[ဆင်]]၊ [[ကြံ့]]၊ [[ကျား]]၊ [[ကျားသစ်]]၊ [[ဝက်ဝံ]]၊ [[သမင်]]၊ [[ပြောင်]]များ ကျက်စားသည်။ မဏိပူရနယ်ရှိ အချို့တောင်များသည် ပေ ၁ဝ ဝဝဝ ကျော်မြင့်သော်လည်း အများအားဖြင့် ပေ ၅ ဝဝဝ၊ ၆ ဝဝဝ အမြင့်ရှိကြသည်။ ချိုင့်ဝှမ်းသည် စတုရန်းမိုင် ၇ဝဝ ကျယ်၍ ပင်လယ်ပြင်ထက် ပေ၂ ၆ဝဝ မြင့်သည်။ တောင်ပေါ်ဒေသတွင် နေထိုင်သူများသည် နယ်ရှိ လူဦးရေ၏ ၃ပုံ ၁ပုံရှိ၍ လူမျိုးအုပ်စု ခွဲပေါင်း ၄ဝ မျှပါဝင်သည်။ ယင်းတို့အနက် အုပ်စုကြီး ၂ စုမှာ [[နာဂ]]နှင့် [[ကူကီးလူမျိုး]]များဖြစ်သည်။ 

မြို့တော် ဖြစ်သော အင်ဖာမြို့အနီး တစ်ဝိုက်တွင် နေထိုင်သူတို့မှာ အများအားဖြင့် မေထေး (မဏိပူရီ) လူမျိုးများဖြစ်သည်။ မဏိပူရနယ်တွင် ပြောဆိုကြသော ဘာသာစကား အများအပြား ရှိသော်လည်း မဏိပူရီ (ကသည်း) နှင့် အင်္ဂလိပ်စကားတို့မှာ ရုံးသုံးဘာသာစကားများ ဖြစ်ကြသည်။ မဏိပူရတွင် နေထိုင်သော လူဦးရေမှာ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ခန့်မှန်းခြေ ၅၇၇ ၆၃၅ ယောက်ဖြစ်၏။ များသောအားဖြင့် [[ဟိန္ဒူ]]၊ [[မွတ်စလင်]]၊ [[ခရစ်ယာန်]]နှင့် ဗုဒ္ဓအယူ ဝါဒီများ ဖြစ်ကြ၏။

မဏိပူရနယ်တွင် [[စပါး]]သည် အဓိက စိုက်ပျိုးသော ကောက်နှံဖြစ်၏။ ဆန်အသင့်အတင့်ကို နယ်အပြင်သို့ထုတ်ရောင်းသည်။ သစ်တောထွက် ပစ္စည်းများသည်လည်း အရေးပါသော ထုတ်ကုန်ဖြစ်သည်။ လက်ရက်ကန်း လုပ်ငန်းသည် နာမည်ရသော လုပ်ငန်းဖြစ်၏။ အလုပ်အကိုင်များတွင် အမျိုးသမီးများ ဦးစီးလုပ်ကိုင်သည်က များ၏။ မဏိပူရတွင် ထင်ရှားသော မြင်းတစ်မျိုး ပေါက်ဖွား၍ ယင်းတို့ကို အမျိုးသား ကစားပွဲ တစ်ခုဖြစ်သော ပိုလိုကစားပွဲများတွင် အသုံးပြုသည်။ ယခုအခါတွင် မဏိပူရနယ်၌ လုပ်ငန်းများ တိုးတက်အောင် အစိုးရက စီမံ စိုင်းပြင်းလျက် ရှိပေသည်။

==သမိုင်းကြောင်း==

[[ဖိုင်:The map of Konbaung dynasty of Burma (1752–1885).JPG]]

မဏိပူရနယ်သည် ရှေးအခါက တိုင်းရင်းမဟာရာဇာစော်ဘွား အုပ်ချုပ်ခံနယ်ဖြစ်၏။ အတွင်းကျ၍ မထင်ရှားသော ချိုင့်ဝှမ်းတွင် တည်ရှိသဖြင့် အခြားနိုင်ငံများနှင့် အဆက်အစပ် မရှိသော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ကပ်လျက်ရှိသောကြောင့် မြန်မာ့သမိုင်းတွင် [[ဘုရင့်နောင်]] လက်ထက်မှစ၍ ဖော်ပြပါရှိသည်ကို တွေ့ရ၏။ သက္ကရာဇ် ၉၂၁ ခု၊ ဘုရင့်နောင် လက်ထက်တွင် ကလေးမင်းခင်း နယ်ပယ်များကို ကသည်းစော်ဘွားက ထိပါး လာသောကြောင့် ရဲမက်တော်တို့ချီတက်ကြရသည်။ ကသည်းစော်ဘွားက သစ္စာတော်ခံ၍ သမီးကိုဆက်သည်။ ဤသို့ဖြင့် ဘုရင့်နောင်လက်ထက်တွင်လက်ဆောင်ပဏ္ဏာများ ဆက်သလာသော်လည်း ကုန်းဘောင်ခေတ်အလျင် မြန်မာနိုင်ငံ ကစဉ့်ကစဉ့်ကလျားဖြစ်နေချိန်များတွင် ကသည်းတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းသို့ဝင်ရောက်ကာ သောင်းကျန်းဖျက်ဆီး၏။ သို့ထိပါးတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်ကို တုံ့ပြန်သောအားဖြင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် ခရစ် ၁၇၅၈ ခုနှစ် [[အလောင်းဘုရား]]လက်ထက်၊ ၁၇၆၄ ခုနှစ် ကုန်းဘောင်[[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]]တရားလက်ထက်၊ ၁၈၁၉ ခုနှစ် [[ဘကြီးတော်ဘုရား]] လက်ထက်တို့တွင် မြန်မာတို့က မဏိပူရ ကသည်းပြည်ကို အောင်မြင်သိမ်းပိုက်ခဲ့၏။ ဘကြီးတော်ဘုရား လက်ထက်တွင် မဏိပူရ၊ ကသည်းစော်ဘွား မဟာရှိန်ရာဇာသည် လက်ဆောင်ပဏ္ဏာ အဆက်အသ မရောက်သဖြင့် ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် ညီတော် ဒွါရဝတီမင်းသား သတိုးမင်းရဲကျော်ထင်ကို ဗိုလ်ချုပ်ခန့်အပ်တော်မူ၍ တပ်များ ချီတက်သိမ်းယူစေရာ မဏိပူရ တစ်မြို့လုံးကိုရ၍ အစောင့်တပ်များ ထားခဲ့ပြီးလျှင် ပြန်လာကြသည်။ ထိုမဏိပူရ ချီတပ်တွင် အလုံးမြို့ဝန်မင်းကြီး [[မဟာဗန္ဓုလ]]မှာ လက်ဝဲကြောင်းစစ်ကဲ၊ မင်းကြီးမင်းခေါင်ကျော်မှာ လက်ယာကြောင်း စစ်ကဲအဖြစ်ဖြင့် လိုက်ပါထမ်းရွက်ကြသည်။

မဏိပူရစော်ဘွား မဟာရှိန်ရာဇာကား ကချာနယ်သို့ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်လေသည်။ ကချာတွင် မိမိအစ်ကို စော်ဘွားဟောင်း ချောဂျစ်ဆင် အုပ်ချုပ်နေနှင့်သည်ကို တွေ့ရှိ၍ ညီဂမ္ဘီရဆင်နှင့် ပူးပေါင်းပြီးလျှင် ချောဂျစ် ဆင်ကို တိုက်ခိုက်
နှင်ထုတ်၍ ကချာတွင် အခိုင်အလုံနေလေသည်။ ထိုနောက် မဟာရှိန်ရာဇာ၏ သားသည် ကချာမှလာ၍ မဏိပူရမြို့စောင့် မြန်မာတပ်ကို တိုက်လာပြန်သည်နှင့် သက္ကရာဇ် ၁၈၂ဝ ပြည့်
ခုနှစ်တွင် မြန်မာတပ်များ စစ်ကူထပ်မံလာရောက် တိုက်ခိုက်နှိမ်နင်းရပြန်သည်။ အင်္ဂလိပ်တို့ကား မြန်မာတို့တန်ခိုးဖြန့်လာသည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် ကချာစော်ဘွားဟောင်း ဂေါဝိန္ဒချန္ဒရာကို အားပေးကူညီပြီးလျှင် မဏိပူရ စော်ဘွားတို့ကို ပင်စင်ရိက္ခာပေး၍ အေးချမ်းစွာ နေထိုင်စေသည်။ ထို့နောက် မြန်မာတပ်တော်တို့က ကချာနယ်သို့ချဉ်းနင်းဝင်ရောက်သည်တွင် အင်္ဂလိပ်နှင့် မသင့်မတင့် ဖြစ်ရသည်။ ဤသို့မဏိပူရစော်ဘွားတို့ကို လိုက်လံတိုက်ခိုက်သည်မှ အစပြု၍ အင်္ဂလိပ်နှင့် မြန်မာတို့စစ်ဖြစ်ကြသည်တွင် ပထမ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲအဆုံး ရန္တပိုစာချုပ်အရ မဏိပူရနယ် ကချာနယ်တို့ကို မြန်မာတို့က အနှောင့်အယှက် မပြုရတော့ချေ။ ဤတို့ဖြင့် မဏိပူရနယ်သည် မြန်မာတို့လက်မှ လွတ်မြောက်သွားသည်။ သို့ရာတွင် မဏိပူရ စော်ဘွားများသည် ထီးနန်းဆက်ခံရေးတွင် မသင့်မတင့် အငြင်းပွား မှုများဖြစ်ခဲ့၏။ ခရစ် ၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် နန်းဆက်ခံမှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အငြင်းပွားသည်တွင် အာသံပြည် ဝန်ရှင် တော်မင်းကြီးချုပ်က နှိမ်နင်းရန် ဂေါ်ရခါးစစ်သည် ၄ဝဝဝနှင့် ဝင်ရောက်လာ၍ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့၏။ မဏိပူရကသည်းတို့က ဗြိတိသျှ ကိုယ်စားလှယ်တော် အိမ်ကိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် နှစ်ဖက်သဘောတူ အတိုက်အခိုက် ရပ်စဲနေခိုက်တွင် ဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးနှင့် ဗြိတိသျှ ကိုယ်စားလှယ်တော်တို့သည် အခြား ဗြိတိသျှအရာရှိ ၃ ဦးနှင့်အတူ ဥပါယ်တံမျဉ်ဖြင့် ရက်ရက်စက်စက် သတ်ဖြတ်ခြင်းခံရသည်။ 

နောက်တစ်လ အကြာတွင် ဗြိတိသျှ စစ်တပ်က မဏိပူရကို သိမ်းပိုက်ပြီးလျှင် ယင်းနယ်တည်ရှိရေးကို အသိအမှတ်ပြု၍ အုပ်စိုးသော မင်းနွယ်မှ ဆင်းသက်လာသော ၅ နှစ်သားရွယ် မင်းသားကလေး ချူရာချန်အား စော်ဘွားခန့်အပ်ကာ ထိုစော်ဘွား အရွယ်မရောက်မီစပ်ကြား ဗြိတိသျှတို့က ကွပ်ကဲ၍ အုပ်ချုပ်သည်။ ၁၈၉၆ခုနှစ်တွင် မဏိပူရပြည်နယ်သည်  ဗြိတိသျှမြန်မာနိုင်ငံ[[ပခုက္ကူ]]တောင်တန်းဒေသ၏အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်မှာ ၁၉၄၇၊ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်အထိ ဖြစ်သည်။ ခရစ် ၁၉ဝ၇ ခုနှစ်၌ စော်ဘွား အရွယ်ရောက်သည်တွင် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို ပြောင်းယူလိုက်ပေသည်။ 

[[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီးအတွင်းဖြစ်သော ၁၉၄၄ ခုနှစ်က မဏိပူရနယ်အတွင်းသို့ မြန်မာပြည်၌ တပ်စွဲလျက်ရှိသော [[ဂျပန်]]တပ်များက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက် ကာ အင်ဖာမြို့တော်ကိုပင် ထိုနှစ် မတ်လမှ ဇွန်လအထိ ဝိုင်းရံထားခဲ့သော်လည်း ဗြိတိသျှနှင့် အိန္ဒိယတပ်များက တွန်းလှန်လိုက်၏။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး ရရှိသောအခါ မဏိပူရနယ်သည် ပခုက္ကူတောင်တန်း၊ အာသံတို့နှင့် မဆိုင်တော့ဘဲ သီးခြားနယ် ဖြစ်လာသည်။&lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၈)&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
&lt;references/&gt;

{{အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ}}

[[Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များနှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ]]</text>
      <sha1>8ajne4qrcx1j85p17bikhfkgfqshjt8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030598</id>
      <parentid>1030597</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T05:55:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <origin>1030598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24163" sha1="8l39k9z398j6qy2yhr6by1mu6kcp91t" xml:space="preserve">'''မဏိပူရပြည်နယ်''' ({{lang-en|Manipur}}) သည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] အရှေ့မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ &quot;မဏိပူရ&quot; ဟူသော အမည်မှာ သက္ကတဘာသာအရ &quot;ရတနာမြေ&quot; ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ မဏိပူရပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ [[အင်ဖာမြို့]] ဖြစ်သည်။ မြောက်ဘက်တွင် [[နာဂလန်ပြည်နယ်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]] နှင့် အနောက်ဘက်တွင် [[အာသံပြည်နယ်]] တို့က ဝန်းရံထားပြီး အရှေ့ဘက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] ([[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]) နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ဧရိယာ စုစုပေါင်း ၈,၆၂၈ စတုရန်းမိုင် (၂၂,၃၂၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ကျယ်ဝန်းသည်။&lt;ref name=&quot;census&quot;&gt;&quot;Manipur Population 2011-2024&quot;, Census of India.&lt;/ref&gt;

{{Infobox settlement
| name                    = မဏိပူရပြည်နယ်
| official_name           = Manipur
| native_name             = {{lang|mni|ꯃꯅꯤꯄꯨꯔ}}
| settlement_type         = [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ|ပြည်နယ်]]
| image_skyline           = Kangla Sanathong (Kangla Grand Gate or Kangla Royal Gate) - Classical Meitei architecture - in the western side of the Kangla Fort (Kangla Palace) in Imphal West district of Manipur state (Kangleipak) 04.jpg
| image_caption           = အင်ဖာမြို့ရှိ ရှေးဟောင်းကန်ဂလာခံတပ် (Kangla Fort) ဂိတ်တံခါး
| image_map               = India Manipur locator map.svg
| map_caption             = အိန္ဒိယနိုင်ငံအတွင်းရှိ မဏိပူရပြည်နယ်၏ တည်နေရာ
| subdivision_type        = နိုင်ငံ
| subdivision_name        = {{flag|India}}
| establish_title         = ပြည်နယ်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိခြင်း
| establish_date          = ၂၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၂
| capital                 = [[အင်ဖာမြို့]] (Imphal)
| largest_city            = အင်ဖာမြို့
| area_total_km2          = 22327
| population_total        = 2855794
| population_as_of        = ၂၀၁၁
| languages               = [[မဏိပူရီဘာသာစကား|မေထေး (မဏိပူရီ)]] (ရုံးသုံး)
| website                 = {{URL|https://manipur.gov.in/}}
}}

မဏိပူရသည် သမိုင်းကြောင်းအရ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အလွန်နီးကပ်သော ဆက်စပ်မှုရှိခဲ့သည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလ [[အလောင်းမင်းတရား]]မှစ၍ [[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]] လက်ထက်များတွင် မဏိပူရ (ကသဲပြည်) သည် မြန်မာ့ဩဇာခံဖြစ်ခဲ့ဖူးပြီး မြန်မာ့တပ်မတော်တွင် ကျော်ကြားသော &quot;ကသဲမြင်းတပ်&quot; များမှာ ဤဒေသမှ ဖြစ်သည်။ ၁၉ ရာစု အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ပထမစစ်ပွဲအပြီး [[ရန္တပိုစာချုပ်]]အရ မဏိပူရသည် မြန်မာ့ဩဇာခံအဖြစ်မှ လွတ်ကင်းသွားခဲ့သော်လည်း ယနေ့တိုင် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် လူမျိုးစုချင်း ဆက်နွယ်မှုများ ကျန်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;history&quot;&gt;Thant Myint-U, &quot;The Making of Modern Burma&quot;, Cambridge University Press.&lt;/ref&gt; မြန်မာတို့က မဏိပူရသားများကို &quot;ကသည်းလူမျိုး&quot; ဟုလည်းကောင်း၊ ဗြဟ္မဏနွယ်ဝင်များကို &quot;ပုဏ္ဏား&quot; ဟုလည်းကောင်း ခေါ်ဆိုလေ့ရှိကြသည်။

== မြန်မာနိုင်ငံနှင့် သမိုင်းကြောင်း ဆက်စပ်မှု ==
မြန်မာနိုင်ငံနှင့် မဏိပူရ (ရှေးအခေါ် ကသည်းပြည်) တို့သည် ရှေးယခင်ကတည်းက ပထဝီဝင်၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စစ်ရေးအရ အပြန်အလှန် ဆက်နွယ်မှု ရှိခဲ့ကြသည်။[[ကုန်းဘောင်ခေတ်]]ဦးကာလ၊ [[အလောင်းမင်းတရား]] လက်ထက်မှစ၍ မြန်မာမင်းများသည် မဏိပူရသို့ စစ်ချီကာ ဩဇာခံအဖြစ် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ [[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]] လက်ထက်တွင် မဏိပူရကို အောင်နိုင်ပြီးနောက် များစွာသော ကသဲလူမျိုးများကို မြန်မာနိုင်ငံသို့ ခေါ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုသူများသည် မြန်မာ့နန်းတွင်းတွင် နက္ခတ်ဗေဒင်၊ အနုပညာနှင့် ပိုးထည်ယဉ်ကျေးမှုများ၌ အဓိကနေရာမှ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ အထူးသဖြင့် မြန်မာ့တပ်မတော်တွင် ထင်ရှားလှသော &quot;ကသဲမြင်းတပ်&quot; များသည် မဏိပူရနွယ်ဝင် စစ်သည်များ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;ဦးကုလား၊ &quot;မဟာရာဇဝင်ကြီး&quot;၊ ဒုတိယတွဲ။&lt;/ref&gt;

၁၉ ရာစု အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ပထမစစ်ပွဲ အပြီးတွင် [[ရန္တပိုစာချုပ်]]အရ မဏိပူရသည် မြန်မာ့လက်အောက်မှ လွတ်ကင်းသွားခဲ့သည်။ သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် မဏိပူရအကြားရှိ '''ကမ္ဗောတောင်ကြား''' (Kabaw Valley) ဒေသနှင့် ပတ်သက်၍ နယ်မြေအငြင်းပွားမှုများ ရှိခဲ့သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ မြန်မာတို့က ၎င်းဒေသကို မိမိတို့ ပိုင်နက်အဖြစ် အခိုင်အမာ ယူဆခဲ့ကြပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဗြိတိသျှတို့က မဏိပူရဘက်သို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Thant Myint-U, &quot;The River of Lost Footsteps&quot;, 2006.&lt;/ref&gt;

ယနေ့တိုင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ [[အမရပူရမြို့|အမရပူရ]]၊ [[စစ်ကိုင်းမြို့|စစ်ကိုင်း]]နှင့် [[မန္တလေးမြို့|မန္တလေး]] တစ်ဝိုက်တွင် ကသဲလူမျိုးစုများ နေထိုင်ဆဲ ဖြစ်သည်။ မြန်မာတို့၏ အစားအစာများတွင် ပါဝင်သော &quot;ကသဲပဲ&quot; (ကုလားပဲတစ်မျိုး) နှင့် ပိုးထည်လုပ်ငန်းရှိ &quot;အချိတ်&quot; ဒီဇိုင်းအချို့မှာ မဏိပူရနှင့် ဆက်စပ်သော ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ ဖြစ်ကြသည်။

==ပထဝီဝင်==
မဏိပူရနယ်သည် တောင်ထူထပ်သော ဒေသ၏အလယ် ကျယ်ပြန့်သောချိုင့်ဝှမ်းတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းနယ်၏ များသောအပိုင်းမှာ တောကြီးမျက်မည်းဖြစ်လျက်၊ [[ဆင်]]၊ [[ကြံ့]]၊ [[ကျား]]၊ [[ကျားသစ်]]၊ [[ဝက်ဝံ]]၊ [[သမင်]]၊ [[ပြောင်]]များ ကျက်စားသည်။ မဏိပူရနယ်ရှိ အချို့တောင်များသည် ပေ ၁ဝ ဝဝဝ ကျော်မြင့်သော်လည်း အများအားဖြင့် ပေ ၅ ဝဝဝ၊ ၆ ဝဝဝ အမြင့်ရှိကြသည်။ ချိုင့်ဝှမ်းသည် စတုရန်းမိုင် ၇ဝဝ ကျယ်၍ ပင်လယ်ပြင်ထက် ပေ၂ ၆ဝဝ မြင့်သည်။ တောင်ပေါ်ဒေသတွင် နေထိုင်သူများသည် နယ်ရှိ လူဦးရေ၏ ၃ပုံ ၁ပုံရှိ၍ လူမျိုးအုပ်စု ခွဲပေါင်း ၄ဝ မျှပါဝင်သည်။ ယင်းတို့အနက် အုပ်စုကြီး ၂ စုမှာ [[နာဂ]]နှင့် [[ကူကီးလူမျိုး]]များဖြစ်သည်။ 

မြို့တော် ဖြစ်သော အင်ဖာမြို့အနီး တစ်ဝိုက်တွင် နေထိုင်သူတို့မှာ အများအားဖြင့် မေထေး (မဏိပူရီ) လူမျိုးများဖြစ်သည်။ မဏိပူရနယ်တွင် ပြောဆိုကြသော ဘာသာစကား အများအပြား ရှိသော်လည်း မဏိပူရီ (ကသည်း) နှင့် အင်္ဂလိပ်စကားတို့မှာ ရုံးသုံးဘာသာစကားများ ဖြစ်ကြသည်။ မဏိပူရတွင် နေထိုင်သော လူဦးရေမှာ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ခန့်မှန်းခြေ ၅၇၇ ၆၃၅ ယောက်ဖြစ်၏။ များသောအားဖြင့် [[ဟိန္ဒူ]]၊ [[မွတ်စလင်]]၊ [[ခရစ်ယာန်]]နှင့် ဗုဒ္ဓအယူ ဝါဒီများ ဖြစ်ကြ၏။

မဏိပူရနယ်တွင် [[စပါး]]သည် အဓိက စိုက်ပျိုးသော ကောက်နှံဖြစ်၏။ ဆန်အသင့်အတင့်ကို နယ်အပြင်သို့ထုတ်ရောင်းသည်။ သစ်တောထွက် ပစ္စည်းများသည်လည်း အရေးပါသော ထုတ်ကုန်ဖြစ်သည်။ လက်ရက်ကန်း လုပ်ငန်းသည် နာမည်ရသော လုပ်ငန်းဖြစ်၏။ အလုပ်အကိုင်များတွင် အမျိုးသမီးများ ဦးစီးလုပ်ကိုင်သည်က များ၏။ မဏိပူရတွင် ထင်ရှားသော မြင်းတစ်မျိုး ပေါက်ဖွား၍ ယင်းတို့ကို အမျိုးသား ကစားပွဲ တစ်ခုဖြစ်သော ပိုလိုကစားပွဲများတွင် အသုံးပြုသည်။ ယခုအခါတွင် မဏိပူရနယ်၌ လုပ်ငန်းများ တိုးတက်အောင် အစိုးရက စီမံ စိုင်းပြင်းလျက် ရှိပေသည်။

==သမိုင်းကြောင်း==

[[ဖိုင်:The map of Konbaung dynasty of Burma (1752–1885).JPG]]

မဏိပူရနယ်သည် ရှေးအခါက တိုင်းရင်းမဟာရာဇာစော်ဘွား အုပ်ချုပ်ခံနယ်ဖြစ်၏။ အတွင်းကျ၍ မထင်ရှားသော ချိုင့်ဝှမ်းတွင် တည်ရှိသဖြင့် အခြားနိုင်ငံများနှင့် အဆက်အစပ် မရှိသော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ကပ်လျက်ရှိသောကြောင့် မြန်မာ့သမိုင်းတွင် [[ဘုရင့်နောင်]] လက်ထက်မှစ၍ ဖော်ပြပါရှိသည်ကို တွေ့ရ၏။ သက္ကရာဇ် ၉၂၁ ခု၊ ဘုရင့်နောင် လက်ထက်တွင် ကလေးမင်းခင်း နယ်ပယ်များကို ကသည်းစော်ဘွားက ထိပါး လာသောကြောင့် ရဲမက်တော်တို့ချီတက်ကြရသည်။ ကသည်းစော်ဘွားက သစ္စာတော်ခံ၍ သမီးကိုဆက်သည်။ ဤသို့ဖြင့် ဘုရင့်နောင်လက်ထက်တွင်လက်ဆောင်ပဏ္ဏာများ ဆက်သလာသော်လည်း ကုန်းဘောင်ခေတ်အလျင် မြန်မာနိုင်ငံ ကစဉ့်ကစဉ့်ကလျားဖြစ်နေချိန်များတွင် ကသည်းတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းသို့ဝင်ရောက်ကာ သောင်းကျန်းဖျက်ဆီး၏။ သို့ထိပါးတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်ကို တုံ့ပြန်သောအားဖြင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် ခရစ် ၁၇၅၈ ခုနှစ် [[အလောင်းဘုရား]]လက်ထက်၊ ၁၇၆၄ ခုနှစ် ကုန်းဘောင်[[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]]တရားလက်ထက်၊ ၁၈၁၉ ခုနှစ် [[ဘကြီးတော်ဘုရား]] လက်ထက်တို့တွင် မြန်မာတို့က မဏိပူရ ကသည်းပြည်ကို အောင်မြင်သိမ်းပိုက်ခဲ့၏။ ဘကြီးတော်ဘုရား လက်ထက်တွင် မဏိပူရ၊ ကသည်းစော်ဘွား မဟာရှိန်ရာဇာသည် လက်ဆောင်ပဏ္ဏာ အဆက်အသ မရောက်သဖြင့် ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် ညီတော် ဒွါရဝတီမင်းသား သတိုးမင်းရဲကျော်ထင်ကို ဗိုလ်ချုပ်ခန့်အပ်တော်မူ၍ တပ်များ ချီတက်သိမ်းယူစေရာ မဏိပူရ တစ်မြို့လုံးကိုရ၍ အစောင့်တပ်များ ထားခဲ့ပြီးလျှင် ပြန်လာကြသည်။ ထိုမဏိပူရ ချီတပ်တွင် အလုံးမြို့ဝန်မင်းကြီး [[မဟာဗန္ဓုလ]]မှာ လက်ဝဲကြောင်းစစ်ကဲ၊ မင်းကြီးမင်းခေါင်ကျော်မှာ လက်ယာကြောင်း စစ်ကဲအဖြစ်ဖြင့် လိုက်ပါထမ်းရွက်ကြသည်။

မဏိပူရစော်ဘွား မဟာရှိန်ရာဇာကား ကချာနယ်သို့ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်လေသည်။ ကချာတွင် မိမိအစ်ကို စော်ဘွားဟောင်း ချောဂျစ်ဆင် အုပ်ချုပ်နေနှင့်သည်ကို တွေ့ရှိ၍ ညီဂမ္ဘီရဆင်နှင့် ပူးပေါင်းပြီးလျှင် ချောဂျစ် ဆင်ကို တိုက်ခိုက်
နှင်ထုတ်၍ ကချာတွင် အခိုင်အလုံနေလေသည်။ ထိုနောက် မဟာရှိန်ရာဇာ၏ သားသည် ကချာမှလာ၍ မဏိပူရမြို့စောင့် မြန်မာတပ်ကို တိုက်လာပြန်သည်နှင့် သက္ကရာဇ် ၁၈၂ဝ ပြည့်
ခုနှစ်တွင် မြန်မာတပ်များ စစ်ကူထပ်မံလာရောက် တိုက်ခိုက်နှိမ်နင်းရပြန်သည်။ အင်္ဂလိပ်တို့ကား မြန်မာတို့တန်ခိုးဖြန့်လာသည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် ကချာစော်ဘွားဟောင်း ဂေါဝိန္ဒချန္ဒရာကို အားပေးကူညီပြီးလျှင် မဏိပူရ စော်ဘွားတို့ကို ပင်စင်ရိက္ခာပေး၍ အေးချမ်းစွာ နေထိုင်စေသည်။ ထို့နောက် မြန်မာတပ်တော်တို့က ကချာနယ်သို့ချဉ်းနင်းဝင်ရောက်သည်တွင် အင်္ဂလိပ်နှင့် မသင့်မတင့် ဖြစ်ရသည်။ ဤသို့မဏိပူရစော်ဘွားတို့ကို လိုက်လံတိုက်ခိုက်သည်မှ အစပြု၍ အင်္ဂလိပ်နှင့် မြန်မာတို့စစ်ဖြစ်ကြသည်တွင် ပထမ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲအဆုံး ရန္တပိုစာချုပ်အရ မဏိပူရနယ် ကချာနယ်တို့ကို မြန်မာတို့က အနှောင့်အယှက် မပြုရတော့ချေ။ ဤတို့ဖြင့် မဏိပူရနယ်သည် မြန်မာတို့လက်မှ လွတ်မြောက်သွားသည်။ သို့ရာတွင် မဏိပူရ စော်ဘွားများသည် ထီးနန်းဆက်ခံရေးတွင် မသင့်မတင့် အငြင်းပွား မှုများဖြစ်ခဲ့၏။ ခရစ် ၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် နန်းဆက်ခံမှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အငြင်းပွားသည်တွင် အာသံပြည် ဝန်ရှင် တော်မင်းကြီးချုပ်က နှိမ်နင်းရန် ဂေါ်ရခါးစစ်သည် ၄ဝဝဝနှင့် ဝင်ရောက်လာ၍ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့၏။ မဏိပူရကသည်းတို့က ဗြိတိသျှ ကိုယ်စားလှယ်တော် အိမ်ကိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် နှစ်ဖက်သဘောတူ အတိုက်အခိုက် ရပ်စဲနေခိုက်တွင် ဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးနှင့် ဗြိတိသျှ ကိုယ်စားလှယ်တော်တို့သည် အခြား ဗြိတိသျှအရာရှိ ၃ ဦးနှင့်အတူ ဥပါယ်တံမျဉ်ဖြင့် ရက်ရက်စက်စက် သတ်ဖြတ်ခြင်းခံရသည်။ 

နောက်တစ်လ အကြာတွင် ဗြိတိသျှ စစ်တပ်က မဏိပူရကို သိမ်းပိုက်ပြီးလျှင် ယင်းနယ်တည်ရှိရေးကို အသိအမှတ်ပြု၍ အုပ်စိုးသော မင်းနွယ်မှ ဆင်းသက်လာသော ၅ နှစ်သားရွယ် မင်းသားကလေး ချူရာချန်အား စော်ဘွားခန့်အပ်ကာ ထိုစော်ဘွား အရွယ်မရောက်မီစပ်ကြား ဗြိတိသျှတို့က ကွပ်ကဲ၍ အုပ်ချုပ်သည်။ ၁၈၉၆ခုနှစ်တွင် မဏိပူရပြည်နယ်သည်  ဗြိတိသျှမြန်မာနိုင်ငံ[[ပခုက္ကူ]]တောင်တန်းဒေသ၏အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်မှာ ၁၉၄၇၊ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်အထိ ဖြစ်သည်။ ခရစ် ၁၉ဝ၇ ခုနှစ်၌ စော်ဘွား အရွယ်ရောက်သည်တွင် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို ပြောင်းယူလိုက်ပေသည်။ 

[[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ကြီးအတွင်းဖြစ်သော ၁၉၄၄ ခုနှစ်က မဏိပူရနယ်အတွင်းသို့ မြန်မာပြည်၌ တပ်စွဲလျက်ရှိသော [[ဂျပန်]]တပ်များက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက် ကာ အင်ဖာမြို့တော်ကိုပင် ထိုနှစ် မတ်လမှ ဇွန်လအထိ ဝိုင်းရံထားခဲ့သော်လည်း ဗြိတိသျှနှင့် အိန္ဒိယတပ်များက တွန်းလှန်လိုက်၏။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး ရရှိသောအခါ မဏိပူရနယ်သည် ပခုက္ကူတောင်တန်း၊ အာသံတို့နှင့် မဆိုင်တော့ဘဲ သီးခြားနယ် ဖြစ်လာသည်။&lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၈)&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
&lt;references/&gt;

{{အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ}}

[[Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များနှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ]]</text>
      <sha1>8l39k9z398j6qy2yhr6by1mu6kcp91t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>စောမောင် (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46738</id>
    <revision>
      <id>1030638</id>
      <parentid>947772</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:07:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>updated information</comment>
      <origin>1030638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21325" sha1="5iqw3hq9vspib2eswncinf45tzk1jgs" xml:space="preserve">{{Infobox နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း
| အခေါ်အဝေါ် အသုံးအနှုံး = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] &lt;br&gt; [[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] &lt;br&gt; [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]] &lt;br&gt;
| အမည်(မြန်မာအက္ခရာ) = စောမောင်
| အမည်(အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ) = Saw Maung
| အမည်(အခြားဘာသာအက္ခရာ) =
| အမည်ရင်း =
| အမည်ကွဲ၁ =
| ဂုဏ်ထူးဆောင်အမည်၁ =
| ကလောင်အမည်၁=
| ပုံ = Sawmaung2.jpg{{!}}border{{!}}350px
| ဓာတ်ပုံစာတမ်း = 
| တာဝန် ထမ်းဆောင်ရာဌာန ၁ = [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]]
| ရာထူး ၁ = ဥက္ကဋ္ဌ
| ရာထူး ၁ စတင်သည့် နေ့ရက် = ၁၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၈ 
| ရာထူး ၁ ကုန်ဆုံးသည့် နေ့ရက် = ၂၃ ဧပြီ ၁၉၉၂
| ဒုတိယ သမ္မတ အဖြစ်(ရှိက) = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းရွှေ
| ယခင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၁ = [[မောင်မောင် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဒေါက်တာမောင်မောင်]]
| ဆက်လက်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၁ = [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]
| တာဝန် ထမ်းဆောင်ရာဌာန ၂ = မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်
| ရာထူး ၂ = ၇ ယောက်မြောက်
| ရာထူး ၂ စတင်သည့် နေ့ရက် = ၂၁ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၈
| ရာထူး ၂ ကုန်ဆုံးသည့် နေ့ရက် = ၂၃ ဧပြီ ၁၉၉၂
| ယခင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၂ = [[ထွန်းတင်၊ သူရ| ထွန်းတင်]]
| ဆက်လက်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၂ = ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ
| တာဝန် ထမ်းဆောင်ရာဌာန ၃ = {{Armed forces|Myanmar}}
| ရာထူး ၃ = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
| ရာထူး ၃ စတင်သည့် နေ့ရက် = ၁၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၈
| ရာထူး ၃ ကုန်ဆုံးသည့် နေ့ရက် = ၂၃ ဧပြီ ၁၉၉၂
| ယခင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၃ = [[ကျော်ထင်၊ ဦး (သူရ)|ကျော်ထင်]]
| ဆက်လက်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၃ = ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]
| မဲဆန္ဒနယ်၄=
| မဲအရေအတွက်၄=
| စစ်မှုထမ်းရာ ဌာန = {{Armed forces|Myanmar}}
| စစ်မှုထမ်း စတင်သည့် နေ့ရက် = ၁၉၄၆
| စစ်မှုထမ်း ကုန်ဆုံးသည့် နေ့ရက် = ၁၉၉၂
| စစ်မှုထမ်း ရာထူး = [[File:Senior General.gif|15px]] ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး
| မွေးရက် = {{birth date|1928|12|5}}
| မွေးနေ့ = 
| မိဘများ(ရှိ/မရှိ)- ရှိလျင် (ရှိ)ဟုရေး၍ မရှိလျင် ကွက်လပ်ချန်ရန် =
| ဖခင်အမည် =
| မိခင်အမည် =
| မောင်ရင်းနှမ၁ =
| တော်ဆက်ပုံ၁=
| မွေးရပ်ဇာတိ =  [[မန္တလေးမြို့]]
| လူမျိုး=[[ဗမာလူမျိုး]]
| နိုင်ငံသား= မြန်မာ
| ဘာသာ = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| တက်ရောက်ခဲ့သည့် ပညာဘာသာရပ်၁ =
| ပညာစည်းပူးခဲ့သည့် ကျောင်းအမည်၁ =
| အလုပ်အကိုင် = 
| တည်ထောင်ခဲ့သည့် အဖွဲ့အစည်း = 
| နိုင်ငံရေး ပါတီ = [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]]
| လူသိများခြင်း= ၁၉၈၈ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းခြင်း
| ကြင်ဖော်၁= ဒေါ်အေးရီ
| သားသမီး၁ = သီဟစော
| သားသမီး၂ = ကေသီစော
| သားသမီး၃ = သူရစော
| ကွယ်လွန်ရက် = {{Death date and age|1998|7|25|1928|12|5}}
| ကွယ်လွန်နေ့= 
| ကွယ်လွန်ရာဒေသ = [[ရန်ကုန်]]
| သင်္ဂြိုဟ်ရာဒေသ =
| ရရှိခဲ့သော အထူးဆုများ၁ = [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]]၊ [[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]]
| ရရှိခဲ့သော ခုနှစ်၁ = 
| လက်မှတ် = 
| ဝဘ်ဆိုတ် =
}}

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ '''စောမောင်''' (၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၂၈ - ၂၄ ဇူလိုင် ၁၉၉၈) သည်  နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[မောင်မောင်၊ ဒေါက်တာ (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|​​ဒေါက်တာ​မောင်​မောင်]]ထံမှ ၁၉၈၈-ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၈-ရက်တွင် အာဏာသိမ်းခဲ့သော တပ်မတော်ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၈-ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်မှ ၁၉၉၂-ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့အထိ [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]] (နဝတ) ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၂-ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၃ ရက်တွင် ကျန်းမာရေးအကြောင်းပြချက်ဖြင့် ရုတ်တရက် အနားယူခဲ့သည်။

==ငယ်စဉ်ဘဝနှင့်လုပ်ငန်း==
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်သည် ၁၉၂၈ ခုနှစ် မေလ ၁၂ ရက်တွင် [[ကိုလိုနီခေတ်|ဗြတိသျှ ဘားမား]]၊ [[မန္တလေးမြို့]] ၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။&lt;ref name= nyt /&gt;  ၁၉၄၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်အတွင်းသို့ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၂ တွင် စတင်၍တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၅-၇၆ တွင် ထိုင်းနယ်စပ်ရှိသူပုန်များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ သူသည် အောက်ပါရာထူးများကို အဆင့်ဆင့်ရရှိခဲ့သည်။

* တပ်ရင်းမှူး
* စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း)
* စစ်ဗျူဟာမှူး
* တပ်မမှူး
* တိုင်းမှူး
* စစ်ရေးချုပ်
* ပါတီဗဟိုကော်မတီဝင်
* ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)၊ ( ယခုအခေါ်အဝေါ် ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် - ကြည်း )
* ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
* ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ယခုအခေါ်အဝေါ် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်)နှင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး

၁၉၈၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့မှစတင်၍ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ဖြင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့် ရာထူးတိုးမြှင့်ခံရပြီး ၁၉၈၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]] ဥက္ကဋ္ဌနှင့် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]တာဝန်တို့ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၉၂ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၄ ရက်နေ့ တွင် တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |title=(၇၆)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ခေတ်အဆက်ဆက်တာဝန်ထမ်းဆောင် ခဲ့ကြသည့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(အငြိမ်းစား) များ၏ အမှတ်တရရုပ်တုများ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားကျင်းပပြုလုပ် |url=https://cincds.gov.mm/node/11484?d=2 |website=cincds.gov.mm |access-date=၂၂ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၂၅ မတ် ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်ကာလ ==
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင် သည် ၁၉၈၈ တွင် အစိုးရအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]]အစိုးရ၏ နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ဒေါက်တာမောင်မောင်]]ထံမှ အာဏာသိမ်းခဲ့သော တပ်မတော်ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။ [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး]]အဖြစ်နှင့်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို ယုံကြည်သက်ဝင်သူဖြစ်သောကြောင့် သူ၏လက်ထက်တွင် သူ၏အမိန့်ဖြင့်ပြုလုပ်ခဲ့ရသော ဗုဒ္ဓသာသနာတော်သန့်ရှင်းရေးလုပ်ငန်းအတွက် ကြီးစွာသော စိတ်သောကဝေဒနာကို ခံစားခဲ့ရသည်ဟု ဆိုသည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်သည် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရပါတီကို အာဏာလွှဲမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် အာဏာလွှဲပြီးပါက စစ်တန်းလျားပြန်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကတိပြုခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၁၉၉၀ တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးကိုယ်တိုင်ဦးစည်း၍ [[ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၉၀|ပါတီစုံရွေးကောက်ပွဲကြီး]]ကို ကျင်းပခဲ့သည်။ ထိုအခါ [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]ဦးဆောင်သော [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]သည် အနိုင်ရခဲ့သော်လည်း အာဏာလွှဲပြောင်းပေးရန် အခြားဗိုလ်ချုပ်များက သဘောမတူခဲ့ပေ။

၁၉၉၂ တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်သည် နဝတအစိုးရအဖွဲ့မှ ကျန်းမာ‌ရေးအကြောင်းပြချက်ဖြင့် ရုတ်တရက် အနားယူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.independent.co.uk/news/people/obituary-general-saw-maung-1253020.html | location=London | work=The Independent | first=Ned | last=Wheeler | title=Obituary: General Saw Maung | date=28 July 1997 | accessdate=25 January 2021 | archivedate=3 June 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210603140805/https://www.independent.co.uk/news/people/obituary-general-saw-maung-1253020.html }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=742 |title=Archived copy |accessdate=2010-07-02 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100803110908/http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=742 |archivedate=3 August 2010 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; အကြောင်းမှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား အာဏာလွှဲပြောင်းပေးရန် အခြားထိပ်တန်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများက လက်မခံလိုခဲ့ပေ။ သို့ဖြစ်ရာ ထိုစဉ်က ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[သန်းရွှေ]]အပါအဝင် အခြားသောဗိုလ်ချုပ်များသည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်ကို လျှို့ဝှက်ဖြုတ်ချရန် စီစဉ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့လုပ်ကြံခံရမှုကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်၏ စိတ်ကျန်းမာရေးမှာလည်း ဆိုးရွားလာခဲ့လေသည်။&lt;ref name= &quot;nyt&quot; &gt;{{cite news| url=https://www.nytimes.com/1997/07/27/world/saw-maung-is-dead-at-68-led-a-brutal-burmese-coup.html | work=The New York Times | title=Saw Maung Is Dead at 68; Led a Brutal Burmese Coup | date=27 July 1997}}&lt;/ref&gt;

== မိသားစုဘဝနှင့်နောက်ဆုံးခရီး ==
၂၀၀၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၅ ရက်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည့် ဒေါ်အေးရီသည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်၏ ဇနီးဖြစ်ပြီး၊ သား နှစ်ယောက် သမီးတစ်ယောက်နှင့် မြေးသုံးယောက်ထွန်းကားသည်။ ဦးစောမောင်သည် ဂေါက်သီးရိုက်ခြင်းဝါသနာပါပြီး၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကိုင်းရှိုင်းသူတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ သူသည် ၁၉၉၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၄ တွင် ရန်ကုန်မြို့ နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=6883&amp;page=6|title=Heroes and Villains|work= ဧရာဝတီသတင်း March 2007|accessdate=26 November 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101004084014/http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=6883&amp;page=6|archivedate=4 October 2010|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

== ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်အား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ|အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူဘွဲ့]]နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့၊ [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-11/63-2022_0.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆၃/၂၀၂၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်ခြင်း|work=sacoffice.gov|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

{{s-start}}
{{s-off}}
{{succession box|title=[[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့|နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ]]
|years= ၁၉၈၈–၁၉၉၂
|before= [[မောင်မောင် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဒေါက်တာမောင်မောင်]]&lt;br/&gt;{{small|''([[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]])''}}
|after= [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]
}}
{{succession box
|title  = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]
|years  = ၁၉၈၈–၁၉၉၂
|before = [[ထွန်းတင်၊ သူရ|သူရထွန်းတင်]]
|after  = [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]
}}
{{s-end}}

{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်သူ အကြီးအကဲများ}}
{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}}
{{DEFAULTSORT:စော}}

{{lifetime|၁၉၂၈|၁၉၉၇}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးခေတ် အကြီးအကဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:အာဏာသိမ်း ခေါင်းဆောင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ]]</text>
      <sha1>5iqw3hq9vspib2eswncinf45tzk1jgs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>48229</id>
    <revision>
      <id>1030602</id>
      <parentid>1020447</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T06:15:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35803" sha1="imibs23f7miodbiedglm44s7bwre9ga" xml:space="preserve">{{cleanup}}
{{ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာ}}

[[File:Daibutsu of Kamakura.JPG|thumb|right|ဇင်(ဈာန်)ဗုဒ္ဓဘာသာထွန်းကားသော ဂျပန်နိုင်ငံမှ ကာမာကူရာ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်]]
[[File:A Story of Zen Buddhism.jpg|thumb|200px|left|ဇင်(ဈာန်)ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ နာမည်ကျော်သော ပုံပြင် တစ်ပုဒ်]]

ဘီစီ ၅၄၃ တွင် [[ဂေါတမ]]ဗုဒ္ဓ ပရိနိဗ္ဗာန် စံဝင်တော်မူပြီးနောက် ထေရဝါဒ၊ မဟာယာန၊ ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာများ ထွန်းကားပြန့်ပွားခဲ့သည်။ ထေရဝါဒဂိုဏ်းသည် [[သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ|သီဟိုဠ်]] မှတဆင့် [[မြန်မာ]]၊[[လာအို]]၊ [[ထိုင်း]]၊ [[ကမ္ဘောဒီးယား]]၊  စသော ဒေသများသို့ ပြန့်ပွားသွားခြင်းဖြစ်၍ တောင်ပိုင်းဗုဒ္ဓဘာသာဟုလည်း ခေါ်ဆိုသည်။ [[နီပေါနိုင်ငံ]] တွင်လည်း ဗုဒ္ဓဘာသာ ထွန်းကားသည်။   မဟာယာနကို မြောက်ပိုင်းဗုဒ္ဓဘာသာဟု ခေါ်သည်။ မဟာယာနဂိုဏ်း သည် [[တရုတ်]]၊ [[ထိုင်ဝမ်]]၊ [[တိဘက်]]၊ [[ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ|တောင်ကိုရီးယား]]၊ [[ကိုရီးယား ဒီမိုကရက်တစ် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|မြောက်ကိုရီးယား]]၊ [[မွန်ဂိုးလီးယားနိုင်ငံ]]၊ [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]၊ [[စင်ကာပူ]]၊ [[ ဘူတန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ]]၊ နှင့် [[ဂျပန်]] စသော အရှေ့အာရှတခွင်တွင် ထွန်းကားပြန့်ပွားနေပြီး မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာဟုလည်း ခေါ်ဆိုသည်။ တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ (Vajrayana ဂိုဏ်း) ကို အချို့က မဟာယန၏ ဂိုဏ်းခွဲဟု သတ်မှတ်သော်လည်း အချို့ကမူ မူလဗုဒ္ဓဘာသာ၏ တတိယမြောက် ဂိုဏ်းကြီးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ ထို့ပြင် ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် အခြားဂိုဏ်းခွဲငယ် အများအပြားရှိသေးသည်။ ဤသို့များရခြင်းသည် ဝါဒနှင့် ဒေသကွာဟချက်များကြောင့် ဖြစ်သည်။  ဘီစီ ၅၄၃  တွင်မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန် စံဝင်တော်မူပြီး နှစ်ပေါင်း(၁၁၀၀) ကျော်(အေဒီ ၅၀၀-အေဒီ ၆၀၀) တွင်ဆရာတော် ဗောဓိဓမ္မ သည် တရုတ်ပြည်တွင် ချန် ဗုဒ္ဓဘာသာကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အယူဝါဒများ မြတ်ဗုဒ္ဓ နှင့် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား ၏ သားတော် [[ သံဃာ]] များ ဟောကြားအပ်သော “ပိဋကတ်ကျမ်းစာ” လာ အဆို အမိန့်များကိုသာ လိုက်နာ ကျင့်သုံး၏။ '''ဖန်ဆင်းရှင်(God) ကို  လက်မခံကြပါ။'''  ဖန်ဆင်းရှင်ကို (Buddhists do not believe in a Creator God)  မယုံကြည်ကြပါ။&lt;ref&gt;http://www.budsas.org/ebud/ebdha068.htm&lt;/ref&gt;  သို့ရာတွင် [[ကံ ကံ၏အကျိုး]] နှင့် မိမိ ၏ ကာယကံ(ကိုယ်ဖြင့် ပြုလုပ်မှု)၊ ဝစီကံ(နှုတ်ဖြင့် ပြောဆိုမှု)၊ မနောကံ( စိတ်ဖြင့် ကြံစည်မှု) ကို အလေးအနက် ယုံကြည်သည်။ &lt;ref&gt;ဗုဒ္ဓဒေသနာတော်ဝေါဟာရ အဘိဓာန်&lt;/ref&gt; ဗုဒ္ဓဘာသာ ကိုင်းရှိုင်းသူသည် ကာယဒုစရိုက်၊  ဝစီဒုစရိုက်၊ အကြံအစည်ဒုစရိုက်တို့မှ လွတ်ကင်းစင်ကြယ် ကြည်ညိုဖွယ်ရှိသော ကာယကံအမှု သမ္မာကမ္မန္တ အလုပ်မျိုးကိုသာ ပြုလုပ်မည် ဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓ၊ ဓမ္မ၊ သံဃာ ရတနာသုံးပါးကိုသာ အသိအမှတ်ပြုယုံကြည်ဆည်းကပ်ကိုးကွယ်၏။ ဗုဒ္ဓဘာသာကိုင်းရှိုင်းသူသည် ကာယဒုစရိုက်၊  ဝစီဒုစရိုက်၊ အကြံအစည်ဒုစရိုက်တို့မှ လွတ်ကင်းစင်ကြယ် ကြည်ညိုဖွယ်ရှိသော ကာယကံအမှု သမ္မာကမ္မန္တ အလုပ်မျိုးကိုသာ ပြုလုပ်မည် ဖြစ်သည်။ သီလနှင့် သမာဓိမဂ္ဂင် ပြည့်စုံလျှင် ထိုက်သည့်အားလျော်စွာ ပညာကိစ္စလည်း ပြီးစေနိုင်သောကြောင့် သမ္မာဒိဋ္ဌိနှင့် သမ္မာသင်္ကပ္ပ မဂ္ဂင်ဖောင်ကြီးကိုလည်း စီးနေကြသူများပင် ဖြစ်သည်။
မဂ္ဂင်ဟူသည် ကိလေသာတို့ကို ပယ်သတ်ကြောင်း၊ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်းဖြစ်သော တရားစုဟု အဓိပ္ပာယ်ရရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဖော်ပြလတ္တံပါအတိုင်း (၈) ပါးရှိသည်။ &lt;br /&gt; 

၁။ သမ္မာဒိဋ္ဌိ = မှန်သောအယူအမြင်၊&lt;br /&gt;
၂။ သမ္မာသင်္ကပ္ပ = မှန်သောအကြံ၊&lt;br /&gt;
၃။ သမ္မာဝါစာ = မှန်သောစကား၊&lt;br /&gt;
၄။ သမ္မာကမ္မန္တ = မှန်သောအမှုအလုပ်၊&lt;br /&gt;
၅။ သမ္မာအာဇီဝ = မှန်သောအသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှု၊&lt;br /&gt;
၆။ သမ္မာဝါယာမ = မှန်သောအားထုတ်မှု၊&lt;br /&gt;
၇။ သမ္မာသတိ = မှန်သော အောက်မေ့ နှလုံးသွင်းမှု၊&lt;br /&gt;
၈။ သမ္မာသမာဓိ = မှန်သော တည်ကြည် စူးစိုက်မှု၊ &lt;br /&gt;
(ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ကမ္မဋ္ဌာန်း တရား သမထ(meditation) အလုပ်သည် စိတ်နှင့် ဆိုင်သဖြင့် မိမိစိတ်ဓာတ်၏ ဖြူစင်မှု တိုးပွားလာအောင် မှန်သောအားထုတ်ရသော အလုပ်မျိုးကို ဆိုလိုသည်။ ထိုဘာဝနာသည် သမထဘာဝနာ၊ ဝိပဿနာဘာဝနာဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိ၏။ ကမ္မဋ္ဌာန်းဟူသည် ကမ္မဌာနဟူသော ပါဠိစကားကို မြန်မာလို ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်၏။ ကမ္မဌာနဟူသော ပါဠိစကား သည် ကမ္မပုဒ်နှင့် ဌာနပုဒ်တွဲစပ်၍ ဖြစ်သော စကားတည်း။ ထိုနှစ်ပုဒ်တွင် ကမ္မပုဒ်မှာ အလုပ်ဟူသော အနက်ကိုဟော၏။ ဌာနပုဒ်မှာ တည်ရာဟူသော အနက်ကို ဟော၏။ ထို့ကြောင့် ဘာဝနာအလုပ်၏ တည်ရာဖြစ်သော အာရုံများကို ကမ္မဋ္ဌာန်း ဆိုသည်ဟု မှတ်ရမည်။ သမထ ဘာဝနာ ဟူသည် အာရုံခြောက်ပါး၌ လွင့်ပါးချောက်ချား၍ နေသောစိတ်ကို တစ်ခုတည်းသော အာရုံ၌ သမ္မာသတိ(Right mindfulness) စွဲမြဲစွာ သက်ဝင် စေ၍ စူးစူးစိုက်စိုက် သမ္မာသမာဓိ(Right Concentration) တည်တည်တံ့တံ့ ရှုခြင်းသဘောဖြစ်သည်။) ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာ သည် သမထ လမ်းစဉ်ပေါ်တွင် အခြေခံသည်။

==ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာအစ-ဆရာတော် ဗောဓိဓမ္မ က==
ဇင် ([[ဈာန်]]) ဗုဒ္ဓဘာသာသည် [[ဂျပန်]] တွင် ကိုးကွယ်ကျင့်သုံးကြသော မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာ တစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး သတ္တဝါအားလုံးအား အကြမ်းမဖက်ရေးနှင့် [[သုညတ ဝါဒ]] (Śūnyatā) &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Sunyata (Emptiness) in the Mahayana Context&lt;!-- Bot generated title --&gt; |url=http://www.buddhanet.net/cbp2_f6.htm |access-date=30 August 2013 |archive-date=16 September 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130916162249/http://buddhanet.net/cbp2_f6.htm }}&lt;/ref&gt; တရား လမ်းစဉ်ပေါ်တွင် အခြေခံထားသည်။ အလုံးစုံငြိမ်းချမ်းခြင်း၊ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု မရှိသော အေးငြိမ်းချမ်းသာမှု၊ တဏှာမရှိခြင်း၊ တဏှာမှ ကင်းလွတ်ခြင်း၊ ဒုက္ခမှ အပြီးတိုင်လွတ်မြောက်ခြင်း၊  စွန့်လွတ်ခြင်း၊ လွတ်မြောက်ခြင်း၊ မကပ်ငြိခြင်း၊ ပူဆွေးမှု မရှိခြင်း၊ ငိုကြွေးမှုမရှိခြင်း၊သောက မရှိခြင်း၊ အညစ်အကြေး ကိလေသာ မရှိခြင်း စသည်တို့ဖြစ်သည်။ [[ ဝိမလ၊ ဦး (မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး)| မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး]] ၏ သုညတ [[အနတ္တ]] တရား မှာကျယ်ပြန့်စွာ လူအများ နာကြားနေကြဆဲဖြစ်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=အဓိပတိ စာၾကည့္တိုက္: သုညတ တရား&lt;!-- Bot generated title --&gt; |url=http://ultemalibrary.blogspot.com/2012/09/blog-post_8048.html |access-date=5 September 2013 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305134026/http://ultemalibrary.blogspot.com/2012/09/blog-post_8048.html }}&lt;/ref&gt; တရုတ်ပြည်တွင် ကျောင်းတိုက်ပေါင်း (၁၃၀၀၀) ရှိ၍ မဟာယာန ဗုဒ္ဓဘာသာ ရွှေခေတ် ဟု ခေါ် လောက် သည်။ အရှင်ဗောဓိဓမ္မ တရုတ် ပြည် သို့ ကြွ၍ ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာ( ဈာန်) ဂိုဏ်း ကို တည်ထောင်သည်။ ကိုရီးယားပြည် သို့ ဗုဒ္ဓသာသနာတော် ရောက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=History of Korean Buddhism&lt;!-- Bot generated title --&gt; |url=http://www.taekwondobible.com/korculture/spirit/historybud.html |access-date=18 July 2013 |archive-date=2 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121102001430/http://www.taekwondobible.com/korculture/spirit/historybud.html }}&lt;/ref&gt;  ဂျပန်ပြည်တွင် ဆူမိကို (ဆွိကို) Empress Suiko (အေဒီ ၅၅၄-အေဒီ ၆၂၈)ဘုရင်မကြီးလက်ထက် ရှိုတိုကု တိုင်းရှိ မင်းသားကြီး(Prince Shōtoku Taishi) (အေဒီ ၅၇၄-အေဒီ ၆၆၂ ) ၏ ကြိုးပမ်း မှူကြောင့် ဂျပန်တပြည်လုံး မဟာယနဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။ ရှိုတိုကု တိုင်းရှိ မင်းသားကြီးသည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုင်းရှိုင်းသူဖြစ်ပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာကို နိုင်ငံတော်ဘာသာ အဖြစ်ကြေညာခဲ့သည်။(၁၁) ရာစုတွင် ဂျပန်နိုင်ငံသို့ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် စတင်ရောက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;[http://books.google.com.au/books?id=oyJjCx_tEiMC&amp;pg=PA9&amp;lpg=PA9&amp;dq=queen+shotoku+taishi+mahayana+buddhism+japan&amp;source=bl&amp;ots=yhbzsgrNjH&amp;sig=-RiRXzekFAuUOXFAg6-J6JfM1Dk&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=zznrUe74JcTZrQe88IG4Bw&amp;ved=0CEAQ6AEwBA#v=onepage&amp;q=queen%20shotoku%20taishi%20mahayana%20buddhism%20japan&amp;f=false The Essentials of Buddhist Philosophy - Junjirō Takakusu - Google Books&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt; ဗုဒ္ဓဘာသာကို အခြေခံ၍ ဂျပန်ပြည် အုပ်ချုပ်ရေး ဥပဒေကိုရေးဆွဲခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;[http://festivals.iloveindia.com/buddha-purnima/ Buddha Purnima 2017 – The Birthday of Buddha – Significance, Celebration &amp; Date in 2018&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;http://www.experiencefestival.com/a/Buddha/id/301148&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot; /&gt; &lt;ref&gt;[http://www.vridhamma.org/Buddha-Noble-Path The Buddha and His Noble Path | Vipassana Research Institute&lt;!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --&gt;]&lt;/ref&gt;
ဆရာတော် ဗောဓိဓမ္မ (အေဒီ ၅၀၀-အေဒီ ၆၀၀) သည် တရုတ်ပြည်တွင် ချန် ဗုဒ္ဓဘာသာကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ တရုတ်ပြည်ရှောင်လင်ဘုရားကျောင်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး[[ကိုယ်ခံပညာ]] နှင့် ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာကို စံနစ်တကျ သင်ကြားလေ့ကျင့်ပေးခဲ့သည်။ ဇင် ([[ဈာန်]])  ဗုဒ္ဓဘာသာ ၏ [[တရားရှုမှတ်ခြင်း]]  坐禅 သည် ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။ ဆရာတော် ဗောဓိဓမ္မ (Father of Zen Buddhism)သည် ဗုဒ္ဓသာသနာတော် ပြန့်ပွားရေးအတွက် အေဒီ (၅၀၀) တွင် တရုတ်ပြည်ရှောင်လင်ဘုရားကျောင်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့သော အိန္ဒိယလူမျိုး တရားပြဆရာတော်ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာတွင် နာမည်ကျော်ကြား လူသိအများဆုံး မဟာယာန ဇင်([[ဈာန်]] ) ဗုဒ္ဓဘာသာဆရာတော်ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;autogenerated2&quot;&gt;[http://deshi-do.com.au/?page_id=125 History of Karate - Deshi-Do Martial Arts &amp; Fitness Centre&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[http://www.onmarkproductions.com/html/daruma.shtml#.UeDLfqz7b64 Daruma (Bodhidharma) - Patriarch of Zen Buddhism in China and Japan&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;autogenerated2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=JKA Shotokan Karate of Stanford - Karate-Do&lt;!-- Bot generated title --&gt; |url=http://karate.stanford.edu/karatedo.html |access-date=13 July 2013 |archive-date=9 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150409210705/http://karate.stanford.edu/karatedo.html }}&lt;/ref&gt;ကိုယ်ခံပညာ ဆိုသည်မှာ မိမိ၏ လုံခြုံမှုအတွက် ခုခံကာကွယ်သော နည်းပညာများကိုဆိုလိုသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.indiana.edu/~karate/?page_id=15 |accessdate=13 July 2013 |archivedate=13 April 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150413012839/http://www.indiana.edu/~karate/?page_id=15 }}&lt;/ref&gt;တရုတ်ပြည်တွင်[[ဆရာတော် ဗောဓိဓမ္မ]] ကို  達摩 Bodhidharma ဟု ခေါ်ဆိုသည်။  ချန်ဗုဒ္ဓဘာသာ( Chán Buddhism) နှင့် ရှောင်လင် ကွန်ဖူးကိုယ်ခံပညာတို့ ၏ ရှေ့ဆောင်ဦးစီးဦးကိုင်တည်ထောင်သူပုဂ္ဂိုလ်ကြီးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ ဂျပန်ပြည်တွင်ဆရာတော်ဗောဓိဓမ္မ ကို 達磨 Daruma ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာ(Zen Buddhism) နှင့် ဂျပန် [[ကရာတေး]] ကိုယ်ခံပညာတို့၏ရှေ့ဆောင်ဦးစီးဦးကိုင်တည်ထောင်သူပုဂ္ဂိုလ်ကြီးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ &lt;ref&gt;[http://www.onmarkproductions.com/html/daruma.shtml#.UeIaVqz7b64 Daruma (Bodhidharma) - Patriarch of Zen Buddhism in China and Japan&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt; တရုတ်ပြည်မှ လာသော မဟာယာန ချန်( 禪 ) ဗုဒ္ဓဘာသာ အယူအဆများပေါ်တွင် မူတည်၍ ဂျပန်တို့သည် ဇင် (禪) ဗုဒ္ဓဘာသာ အဖြစ်ပြောင်းလဲလာခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ကျင့်စဉ်အနှစ်ချုပ် သည်ကား ထိုးထွင်းသိမြင်စွမ်းသော&quot;''' ဗောဓိဉာဏ်'''&quot; (Satori) ဖြစ်သည်။ ဇင် (禪) ([[ဈာန်]]) ကျင့်စဉ်အနှစ်ချုပ် &quot;'''ဆာတိုရီ'''&quot;  Satori (悟り) သည် အလွယ်နှင့်ရနိုင်သော တရားမျိုးမဟုတ်။ (Satori and kenshō are commonly translated as enlightenment, a word that is also used to translate bodhi, wisdom and buddhahood.) အကြိမ်ကြိမ် အထပ်ထပ်[[တရားရှုမှတ်ခြင်း]] ကျင့်ကြံ အားထုတ် စီးဖြန်းရ၏။ '''ကန်ရှော''' (見性) (ဗောဓိ) သည် ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာဘုရားလောင်းကျင့်စဉ် ၏ '''အနှစ်သာရ''' ဖြစ်သည်။  ဇင်ဗုဒ္ဓအယူဝါဒ၏ပုံစံ အများစုသည် [[ကမ္မဋ္ဌာန်း ]] တရားထိုင်ခြင်း သမထအလုပ်သည် စိတ်နှင့် ဆိုင်သဖြင့် မိမိစိတ်ဓာတ်၏ ဖြူစင်မှု တိုးပွားလာအောင် အားထုတ်ရသော အလုပ်မျိုးဟု ဆိုလိုသည်။ သမထ ဟူသည် အာရုံခြောက်ပါး၌ လွင့်ပါးချောက်ချား၍ နေသောစိတ်ကို တစ်ခုတည်းသော အာရုံ၌ သမ္မာသတိ(Right mindfulness) စွဲမြဲစွာ သက်ဝင် စေ၍ စူးစူးစိုက်စိုက် သမ္မာသမာဓိ(Right Concentration) တည်တည်တံ့တံ့ ရှုခြင်းသဘောဖြစ်သည်။ &lt;ref name=&quot;autogenerated3&quot;&gt;[http://sped2work.tripod.com/satori.html Satori in Zen Buddhhism&lt;!-- Bot generated title --&gt;]{{Dead link|date=May 2026 }}&lt;/ref&gt;	&lt;ref&gt;[http://ccbs.ntu.edu.tw/FULLTEXT/JR-PHIL/ew27109.htm On the &quot;Irrationality&quot; of Zen&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;autogenerated3&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/525023/Satori Satori | Zen Buddhism | Britannica.com&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.isska.com/history-of-karate.html |accessdate=13 July 2013 |archivedate=21 July 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130721054209/http://isska.com/history-of-karate.html }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Daruma: Determination and Zen Training in Budo&lt;!-- Bot generated title --&gt; |url=http://seinenkai.com/articles/daruma.html |accessdate=13 July 2013 |archivedate=27 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130927211205/http://seinenkai.com/articles/daruma.html }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.knowledgerush.com/kr/jsp/db/board.jsp?id=76999{{Dead link|date=January 2021 }}&lt;/ref&gt;

'''ဗုဒ္ဓဘာသာ''' သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေ (သန်း ၆၉၀၀) ကျော် ရှိသည့် အနက် ဗုဒ္ဓဘာသာသည် ကမ္ဘာ့လူဦးရေ (သန်းပေါင်း ၂၀၀၀) ခန့်အထိ ကိုးကွယ်ယုံကြည်သော ဘာသာတရားနှင့်အယူဝါဒဖြစ်သည်။ တရုတ်ပြည်သည် [[ ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓဘာသာလူဦးရေ]] အများဆုံး နိုင်ငံလည်းဖြစ်သည်။ တရုတ်ပြည်တွင် လူဦးရေ (သန်းပေါင်း ၁၂၀၀) ၁၂၁၉ ၁၄၉ ၆၀၀ ကျော်အထိ မဟာယာန ဗုဒ္ဓဘာသာ ကိုးကွယ်ယုံကြည်သည်။ ထို့ကြောင့် [[ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[မဟာယာန]] နှင့် [[ထေရဝါဒ]] ပေါင်းလျှင် ဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်ယုံကြည်သူ လူဦးရေအားဖြင့် ၁၉၂၁ ၉၈၉ ၆၄၁ (သန်း ၁၉၀၀ ကျော်၊ သန်း ၂၀၀၀ နီးပါး) ရှိသည်။
&lt;ref&gt;[http://www.foreignercn.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=2929:buddhism-in-china&amp;catid=1:history-and-culture&amp;Itemid=114 Buddhism in China&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;   &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Buddhists in the World - The Dhamma - thedhamma.com - Vipassana Foundation&lt;!-- Bot generated title --&gt; |url=http://www.thedhamma.com/buddhists_in_the_world.htm |accessdate=21 July 2013 |archivedate=16 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160116040848/http://www.thedhamma.com/buddhists_in_the_world.htm }}&lt;/ref&gt;

== ထေရဝါဒနှင့်မဟာယာနကွဲပြားသော အယူအဆများ == 
(၁)  နှစ်ဖက်လုံးက သကျမုနိ ဗုဒ္ဓ မြတ်စွာကို အမြင့်မြတ်ဆုံးသောမြတ်စွာဘုရား အဖြစ်လက်ခံကြသည်။ (၂) သစ္စာ လေးပါး တရားတော်ကို နှစ်ဖက်လုံးက အပြည့်အဝလက်ခံကြသည်။ (၃) မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး လမ်းစဉ်သည် နှစ်ဖက်လုံး၏  တရားဖြစ်သည်။ (၄) ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ဒေသနာတော်သည် နှစ်ဖက်လုံးတွင် အတူတူပဲဖြစ်သည်။ (၅) ဖန်ဆင်းရှင်(God) ကို နှစ်ဖက်လုံးတွင် လက်မခံကြပါ။ (၆) အနိစ္စ၊ဒုက္ခ၊အနတ္တ နှင့် သီလ၊သမာဓိ၊ပညာတွေကို နှစ်ဖက်လုံးက လက်ခံကြတဲ့ အတွက် ဗုဒ္ဓရှင်တော်၏  အဓိက တရားအနှစ်တွေသည် မကွဲပြားဘူးလို့ ဆိုရပါမည်။ အနတ္တ ကို နှစ်ဖက်လုံးတွင်လက်ခံပါသည်။ မဟာယနသည် အတ္တဝါဒ မဟုတ်ပါ။ အဓိက ကွဲပြားချက်က တရားတော်တွေ ပေါ်မှာ မဟုတ်ပါ။ ဗောဓိသတ္တ လို့ ခေါ်တဲ့ ဘုရားလောင်း၊ ဘုရားကျင့်စဉ် ကျင့်သူအပေါ်မှာ ထားတဲ့ သဘောထား ဖြစ်သည်။။ ထေရဝါဒ က ဘုရားလောင်း ကို ပုထုဇဉ်ပဲရှိသေးလို့ မကိုးကွယ်ကြပါ။  တချို့က ဆိုပြန်သည်။ ထေရဝါဒဆိုတာ ရဟန္တာ ဖြစ်ဖို့နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုဖို့ ကျင့်တဲ့ ဝါဒဖြစ်ပြီး၊ မဟာယာနကတော့ ဗုဒ္ဓဖြစ်မယ့် ဘုရားလောင်း ဗောဓိသတ္တကျင့်စဉ်ကို လက်ခံတဲ့ ဝါဒလို့ ဆိုကြပြန်သည်။ ထေရဝါဒ တွင် ဗောဓိသတ္တ သည် လွတ်မြောက်ရာ လမ်းကို သစ္စာတရားကို မသိသေးတဲ့ ပုထုဇဉ်မို့ မကိုးကွယ်ကြပါ။ မဟာယာန တွင် ကိုးကွယ်စရာ ဗောဓိသတ္တ တွေ များပါသည်။ ဘုရားလောင်း၊ ဘုရား၏ မိခင်၊ ဖခင် ….အစုံပဲဖြစ်သည်။ မဟာယာန မှာ  အရဟတ္တဖိုလ်ရပြီးသား ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည် အရဟတ္တဖိုလ်ကနေ နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုလို့ မရသေးပါ။ အရဟတ္တဖိုလ်ကနေ အနာဂမ်၊ သကဒါဂမ်၊ သောတာပန် အထိ ပြန် လျှောကျသွားပြီး ပုထုဇဉ်ပြန်ဖြစ်သွားရသည်။ ပြီးမှ ဘုရားဆုပန်ပြီး ဘုရားဖြစ်ဖို့ ပြန်ကြိုးစားကြရသည်။ ထေရဝါဒ နှင့် မဟာယာန အယူအဆ တချို့ လွဲနေသည်။ ဝိနည်း+ သုတ္တန် + အဘိဓမ္မာများ မူရင်းအတိုင်းလိုက်နာကျင့်ကြံပြီး နဲနဲမှ မပြင်တာက [[ထေရဝါဒ]]  ဖြစ်သည်။ မူရင်းမှ အယူအဆ တချို့ နဲနဲ ပြင်သည်က [[မဟာယာန]] ဝါဒ ဖြစ်သည်။ ထေရ ဝါဒ က ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားမိန့်ကြားချမှတ်ခဲ့သော မူရင်း ဝိနည်း+ သုတ္တန် + အဘိဓမ္မာများ၊ သိက္ခာပုဒ်များ တရားတော်များကို နဲနဲမှ မပြင်ကြပါ။ မဟာယာနနှင့် ထေရဝါဒ ဟူ၍ဂိုဏ်းကြီး နှစ်ခုကွဲသကဲ့သို့ နိဗ္ဗာန်နှင့် ပတ်သက်သော အယူအဆမှာလည်း ကွဲပြားသည်။ မဟာယာန ကျမ်းများတွင် နိဗ္ဗာန်ကို သုခချမ်းသာတို့ဖြင့် ပြည့်စုံသည့် ဘုံဗိမာန်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ သံသရာကိုယ်၌ကပင် နိဗ္ဗာန်ဖြစ်သည် ဟူ၍လည်းကောင်း ကွဲပြားသော အယူအဆများ၊သဘောတရားများကို တင်ပြထားသည်။ သို့သော် ထေရဝါဒတွင်မူ ဆရာစဉ်ဆက် နှင့် ကျမ်းဂန်များတွင် နိဗ္ဗာန်သည် တည်နေရာဘုံအဖြစ် မယူဆ၊ မသတ်မှတ်သင့်ကြောင်း၊ သံသရာနှင့် ဆက်စပ်မှုကင်းမှ သာလျှင် နိဗ္ဗာန်ဖြစ်ကြောင်း အစရှိသဖြင့် တိကျစွာရှင်းလင်းပြဆိုထားပေသည်။

ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓကျမ်းဂန်အရ [[၃၁ ဘုံ]]၌ ရှိကြသော သတ္တဝါတို့သည် သံသရာလည်ကြရာတွင် ၃၁-ဘုံမှ [[စိတ်]] ၏ လုံးဝ ချမ်းသာရာဖြစ်သော [[ကိလေသာ]] များမှ လွတ်ကင်းရာကို '''နိဗ္ဗာန်'''ဟု ခေါ်သည်။ နိဗ္ဗာန်တွင် လူတို့၏ ဒုက္ခအားလုံးမှ ကျွတ်ငြှိမ်းပြီး နိဗ္ဗာန် သို့ရောက်ရှိပြီးနောက် သံသရာ အသစ်တဖန်ပြန်လယ်ခြင်း မရှိတော့ပေ။ အချုပ်အားဖြင့် နိဗ္ဗာန်ဆိုသည်မှာ တက်မက်မှု၊ တွယ်တာမှု ကင်းရာ(မဖြစ်ရာ) ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဘဝတစ်ခုနှင့် တစ်ခုကို ဆက်စပ်ပေးတတ်သော တက်မက်မှု (တဏှာ) မဖြစ်ရာ ကုန်ဆုံးရာ (တဏှာ)မှ လွတ်မြောက်ရာ လွတ်မြောက်ကြောင်း တဏှာကုန်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်ပင် ဖြစ်သည်။
နိဗ္ဗာန်သည် ကောင်းဘုံကဲ့သို့ နေရာအဖြစ် မရှိပေ။ &lt;ref&gt;[http://www.urbandharma.org/udharma3/theramaya.html Theravada - Mahayana Buddhism&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt; ဖော်ပြပါ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၊  ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာ နှင့် မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာ တို့သည် '''သူ့နည်း သူ့ဟန်နှင့်သူ လူသားများအတွက် အကျိုးရှိသော ဆုံးမဩဝါဒများ''' ပါရှိကြသည်။

== ရည်ညွှန်းချက်များ ==
{{reflist}}

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [http://ultemalibrary.blogspot.com/2012/09/blog-post_8048.html မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ၏ သုညတ တရား] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305134026/http://ultemalibrary.blogspot.com/2012/09/blog-post_8048.html |date=5 March 2016 }} 
* [http://www.youtube.com/watch?v=AjTpzxgMGPQ သုညတတရား ] 
* [http://www.buddhanet.net/cbp2_f6.htm သုညတ ဝါဒ (or) Śūnyatā (or) emptiness အကြောင်း ၁ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130916162249/http://buddhanet.net/cbp2_f6.htm |date=16 September 2013 }}
* [http://zenmirror.blogspot.com/2010/10/sunyata.html သုညတ ဝါဒ (or) Śūnyatā (or) emptiness အကြောင်း၂]
* [http://www.knowledgerush.com/kr/jsp/db/viewuser.jsp?userId=21915&amp;penname=Doctrine+of+Lord+Buddha Doctrine of Lord Buddha] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121017185012/http://www.knowledgerush.com/kr/jsp/db/viewuser.jsp?userId=21915&amp;penname=Doctrine+of+Lord+Buddha |date=17 October 2012 }}
* [http://www.isska.com/history-of-karate.html တရုတ်ပြည် ဂျပန်ပြည် ကိုယ်ခံပညာ နှင့် ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာအစ-ဆရာတော် ဗောဓိဓမ္မ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130721054209/http://isska.com/history-of-karate.html |date=21 July 2013 }}
* [http://www.knowledgerush.com/kr/jsp/db/board.jsp?id=76999 ဂျပန်ပြည် ကရာတေး ကိုယ်ခံပညာ နှင့် ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာဆရာတော် ဗောဓိဓမ္မ ]{{Dead link|date=January 2021 }}
* [http://zenpencils.com/comic/109-zen-fable-the-river-crossing/ ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ နာမည်ကျော်သော ပုံပြင် တစ်ပုဒ်] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130716060754/http://zenpencils.com/comic/109-zen-fable-the-river-crossing |date=16 July 2013 }} 
* [http://www.budsas.org/ebud/ebdha068.htm The Buddhist Attitude to God  by Dr V. A. Gunasekara ]

{{ကမ္ဘာ့ဘာသာ}}

[[Category:ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>imibs23f7miodbiedglm44s7bwre9ga</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရွှေပြည်သာမြို့နယ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50812</id>
    <revision>
      <id>1030636</id>
      <parentid>864019</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T09:55:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28041-07</username>
        <id>142430</id>
      </contributor>
      <comment>အကြောင်းအရာ &quot;{{Infobox settlement |official_name = ရွှေပြည်သာမြို့နယ် |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = Myanmar |pushpin_map_caption = ရွှေပြည်သာမြို့နယ် တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |image_map = Mingaladon district.svg |map_caption = မင်္ဂလာဒုံခရိုင်အ...&quot; ဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်</comment>
      <origin>1030636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1440" sha1="f2a7z304d9xodf54yuaf9uw2fktdffm" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|official_name = ရွှေပြည်သာမြို့နယ်
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = Myanmar
|pushpin_map_caption = ရွှေပြည်သာမြို့နယ် တည်နေရာ၊ မြန်မာ။
|pushpin_mapsize = 300
|image_map = Mingaladon district.svg
|map_caption = မင်္ဂလာဒုံခရိုင်အတွင်းတည်နေရာ (အပြာ)
|subdivision_type = နိုင်ငံ
|subdivision_name = {{flag|Myanmar}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်း​ဒေသကြီး]]
|subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}}
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[မင်္ဂလာဒုံခရိုင်|မင်္ဂလာဒုံ]]
|coordinates = {{coord|16|58|10|N|96|4|41|E|region:MM|display=inline,title}}
|postal_code_type = စာပို့သင်္ကေတ 
|postal_code = ၁၁၄၁၁
}} 

{{ရန်ကုန်တိုင်း}}


[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]]
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ]]</text>
      <sha1>f2a7z304d9xodf54yuaf9uw2fktdffm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030642</id>
      <parentid>1030636</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:22:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-28041-07|~2026-28041-07]] ([[User talk:~2026-28041-07|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1030636|1030636]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည်</comment>
      <origin>1030642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14609" sha1="528lgmgwclgd3gxq89afpkh5atmkr03" xml:space="preserve">{{unreferenced}}
{{Infobox settlement
|official_name = ရွှေပြည်သာမြို့နယ်
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = Myanmar
|pushpin_map_caption = ရွှေပြည်သာမြို့နယ် တည်နေရာ၊ မြန်မာ။
|pushpin_mapsize = 300
|image_map = Mingaladon district.svg
|map_caption = မင်္ဂလာဒုံခရိုင်အတွင်းတည်နေရာ (အပြာ)
|subdivision_type = နိုင်ငံ
|subdivision_name = {{flag|Myanmar}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်း​ဒေသကြီး]]
|subdivision_name1 = {{flag|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး}}
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[မင်္ဂလာဒုံခရိုင်|မင်္ဂလာဒုံ]]
|coordinates = {{coord|16|58|10|N|96|4|41|E|region:MM|display=inline,title}}
|postal_code_type = စာပို့သင်္ကေတ 
|postal_code = ၁၁၄၁၁
}}

'''ရွှေပြည်သာမြို့နယ်'''သည် [[ရန်ကုန်မြို့]]၏ အနောက်မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ရွှေပြည်သာမြို့နယ်၏ မြောက်ဘက်တွင် [[ထန်းတပင်မြို့နယ် (ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး)|ထန်းတပင်မြို့နယ်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရန်ကုန်မြစ်]]နှင့် တောင်ဘက်တွင် [[အင်းစိန်မြို့နယ်]]တို့ တည်ရှိသည်။ 

ရွှေပြည်သာမြို့နယ်ကို (၁၉၈၆) ခုနှစ်မှ စတင်၍ ရန်ကုန်မြို့၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ 

ရွှေပြည်သာမြို့နယ်ကို ရပ်ကွက် (၂၇)ခုနှင့် ကျေးရွာစု (၃)စုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ရွှေပြည်သာမြို့နယ်တွင် တိကျသော မြို့ကွက်အနေအထားရှိသည်။ လမ်းများသည် စတုရန်း သို့မဟုတ် ထောင့်မှန်စတုဂံပုံစံဖြင့် အရပ်လေးမျက်နှာ ယှက်ဖြာနေပေသည်။ ပန်းခြံအကွက်များလည်း ဖော်ထုတ်ကာ ပန်းခြံအကွက်တစ်ခုလျင် အလယ်၌ထောင့်မှန်စတုဂံပုံ မြေလွတ်ကွက်တစ်ခုစီထားရှိပေးခဲ့သည်။ သို့သော် ရေထုတ်စနစ်သည် အစောပိုင်းကာလများကဲ့သိုပင် ဆိုးမြဲဆိုးနေဆဲပင်ဖြစ်သည်။ [[ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ]]၏ နယ်နိမိတ်ထဲတွင် ပါဝင်သော်လည်း အချို့ဝန်ဆောင်မှုများ (အမှိုက်သိမ်းဝန်ဆောင်မှု) များမှာမူ လိုအပ်လျက်ရှိသေးသည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်ကာလ(၂၀၁၃ မှ ၂၀၁၈) အတွင်း မြို့နယ်သည် သိသိသာသာတိုးတက်လာခဲ့သည်။ လမ်းအများစုသည် ကောင်းမွန်ပြီဖြစ်သည်။ အမှတ် ၁၊ ၂၊ ၃၊ ၄ ရပ်ကွက်များသည် အစိုးရအရာရှိအငြိမ်းစား အများစုနေထိုက်သည့် ရပ်ကွက်များပင်ဖြစ်သည်။

== ပညာရေး ==
အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း (၅၀) ကျောင်းနီးပါး အလယ်တန်းကျောင်း (၂၀) ကျောင်း၊ အထက်တန်းခွဲကျောင်း (၁၀)ကျောင်းနှင့် အထက်တန်းကျောင်း (၇) ကျောင်းရှိသည်။ ထို့အပြင် ကျောင်းပြင်ပပညာရေးလုပ်ငန်းများလည်းရှိနေပြီဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ် (University of Computer Studies, Yangon− (UCSY)နှင့် အစိုးရစက်မှုလက်မှုအင်စတီကျုတို့သည် လှော်ကားနှင့် မြင်းလှည်းဂိတ် တို့၌ တည်ရှိသည်။

ရွှေပြည်သာမြို့နယ်ရှိ ထင်ရှားသောကျောင်းများမှာ အထက ၁၊ အလက ၃ (ယခု ထခွဲလ ၃)၊ အထက ၃၊အထက ၅ ကျောင်းတို့ပင် ဖြစ်သည်။ ရွှေပြည်သာမြို့နယ်သည် ဆင်ခြေဖုံးမြို့နယ်များတွင်ပါဝင်သောကြောင့် အများအားဖြင့် အစိုးရကျောင်းများတွင် ပညာသင်ကြားကြသည်။ ငွေကြေးတတ်နိုင်သော အချို့မိသားစုများသည် ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများတွင် ပညာသင်ကြားကြသည်။ ရွှေပြည်သာမြို့နယ်တွင် ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများစွာ ရှိသည်။

== လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ==
ရွှေပြည်သာတံတားအား ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ယခုအခါ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးနှင့် [[ဧရာဝတီ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ|မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ]]အား ဆက်သွယ်ပေး ထားသည်။ ရွှေပြည်သာဘူတာသည် ရန်ကုန်-ပြည် မီးရထားလမ်းပေါ်တွင်တည်ရှိသည်။ အမှတ်(၄)လမ်းမကြီးသည် ရန်ကုန်မြို့၏အဓိကဝင်ရာထွက်ရာ လမ်းမကြီးများထဲတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။

[[Yangon Bus Service|YBS ယာဉ်လိုင်းများ]] ၆၅၊ ၃၉၊ ၉၄၊ ၇၈၊ ၄၂၊ ၇၇၊ ၄၀ စသောယာဉ်လိုင်းများသည် ရန်ကုန်မြို့တွင်းနှင့် ရွှေပြည်သာအား ဆက်သွယ်ပေးထားသည်။ အဓိကယာဉ်လိုင်း ၄၀ နှင့် ၆၅ တို့မှာ အားအထားရဆုံးဖြစ်သည်။ ၄၀ သည် ဘုရင့်နောင်လမ်း၊ ကမ်းနားလမ်း တစ်လျှောက်မှ သခင်မြပန်းခြံသို့လည်းကောင်း၊ ၆၅ သည် အင်းစိန်လမ်းမှ မြေနီကုန်း တာမွေ ကိုဖြတ်ကာ ဗိုလ်တထောင် သို့လည်းကောင်း ဆက်သွယ်ပေးထားသည်။ ၃၉၊ ၉၄ နှင့် ၇၈ တို့မှာ မြို့ပြင်ယာဉ်လိုင်းများဖြစ်သဖြင့် ခေတ်မီလေအေးပေးစက်တပ်ဆင်ပြီး ကားများဖြစ်သော်လည်း မြို့တွင်းနေလူထုအတွက် အားထားစရာမဖြစ်နိုင်ပေ။ မြို့နယ်တွင်းသည် အလွန်တရာကျယ်ဝန်းလှသဖြင့် အဓိကအနေနှင့် ဆိုင်ကယ်စီးနင်းသူ များပြားလှသည်။ ရေကြောင်းအနေဖြင့် ရန်ကုန်ရေကြောင်းဘတ်စ် ဆိုက်ကပ်ရန် သင်္ဘောဆိပ်မရှိသောကြောင့် ထိုပို့ဆောင်ရေးသည် သက်ရောက်မှုမရှိပေ။ ထို့အပြင် မီးရထားအသုံးပြုသူများ ရှိသော်လည်း ဘတ်စ်ကားအသုံးပြုသူနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အလွန်ပင်နည်းပါးလှသည်။

== လူနေထိုင်မှု ==
ရွှေပြည်သာမြို့နယ်သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးထဲတွင် လူနေထူထပ်သောမြို့နယ်များအနက် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ရွှေပြည်သာမြို့နယ်တွင် အစောပိုင်း၌ အင်းစိန်မြန်မာ့ဆေးဝါးစက်ရုံမှဝန်ထမ်းများ၊ သမိုင်းရပ်ကွက်တစ်ဝိုက်တွင် မီးဘေးသင့်၍ အစိုးရမှ နေရာချထားပေးသော အိမ်ထောင်စုများနှင့် မူရင်းလယ်သမားများ နေထိုင်ကြသည်။ ယခုအခါ အနယ်နယ်အရပ်ရပ်မှ ရွှေ့ပြောင်းများ၊ ရန်ကုန်တွင် အလုပ်လုပ်ရန် လာရောက်နေထိုင်သူများသည် အိမ်များပေါင်းစပ်ငှား၍ နေထိုင်ကြသည်။ ရွှေပြည်သာ၏ လူအထူအထပ်ဆုံးနေရာမှာ ပတ္တမြားဈေးဝန်းကျင်ပင် ဖြစ်သည်။ ရွှေပြည်သာမှာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများသည်လည်း စနစ်တကျတည်ရှိသည်။ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းအများစုသည် ရပ်ကွက်အသီးသီးရှိ ရပ်ကွက်ပတ်လမ်းများတွင် တည်ရှိနေပြီ ရွှေပြည်သာမြို့ကို ဝန်းရံပေးထားသကဲ့သို့ တည်ရှိနေပါသည်။ ရန်ကုန်ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်(ရွှေပြည်သာ) တည်ရှိပြီး ဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေးကျောင်းများ မိဘမဲ့စောင့်ရှောက်ရေးကျောင်းများ ဘိုးဘွားရိပ်သာနှင့် ကျောင်းပြင်ပပညာရေးကျောင်းများ စာသင်တိုက်များ ရိပ်သာကျောင်းများရှိသည်။ ပရဟိတအသင်းအဖွဲ့များလည်းရှိပြီး ရွှေပြည်သာစာပေ ရွှေပြည်သာမော်ကွန်းကဲ့သို့သော စာပေအဖွဲများ နှင့် အနုပညာရှင်အဖွဲ့များလည်း ရှိသည်။ ‌

== စီးပွားရေး ==
ရွှေပြည်သာမြို့နယ်သည် စက်မှုဇုန်မြို့ဟူ၍ တင်စားရလောက်အောင် စက်မှုဇုန်များ အလွန်များပြားလှသည်။ ရွှေပြည်သာစက်မှုဇုန်၊ သာဓုကန်စက်မှုဇုန် နှင့် ဝါးတရာစက်မှုဇုန်များသည် မြို့နယ်၏ အရပ်လေးမျက်နှာတွင် ဝိုင်းရံထားသည်။ ထို့ကြောင့် နယ်ဝေးမှ လုပ်သားများသည် လာရောက်အလုပ်လုပ်ကိုင်ကြခြင်းပင်ဖြစ်သည်။

ယခုအခါ AEON Orange Supermarket သည် ဇီးကုန်း၌ လည်းကောင်း၊ City Mart Supermarket သည်လည်း ကန်သာယာ၌လည်းကောင်း၊ Capital Express သည် (၇)ရပ်ကွက် နဝရတ်ဈေးအနီး နဝရတ်ဈေး YBS မှတ်တိုင်အနီး၌ ဖွင့်လှစ်ထားပြီ ဖြစ်သည်။ ယခင် ရုပ်ရှင်ရုံကိုလည်း မွမ်းမံ၍ ရွှေပြည်သာအဆင့်မြင့်ရုပ်ရှင်ရုံအဖြစ် ဖွင့်လှစ်ထားပြီဖြစ်သည်။

==ကိုးကား==
{{reflit}}

{{ရန်ကုန်တိုင်း}}


[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]]
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ]]</text>
      <sha1>528lgmgwclgd3gxq89afpkh5atmkr03</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ညိုစော</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51510</id>
    <revision>
      <id>1030491</id>
      <parentid>1030301</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T15:34:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chanpyaelinn</username>
        <id>44152</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;ဝန်ကြီးချုပ်&quot; ကို &quot;နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်&quot; ဟု ပြင်ဆင်ခဲ့ပါသည်။ ဝန်ကြီးချုပ် ဆိုလျှင် &quot;တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်&quot; ၊ &quot;ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်&quot; တို့နှင့် မှားယွင်းနိုင်ပါသည်။</comment>
      <origin>1030491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49199" sha1="96j0djsga1cnw7prbro1qf702a9lwqm" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
|honorific_prefix = 
|image       =
|caption     = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော 

|office1        = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယ သမ္မတ (၁)]]
|alongside1 = [[နန်းနီနီအေး]] နှင့်အတူ
|president1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start1    = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|term_end1      = 
|predecessor1   = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]
|successor1     = 

|office2= [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency2= [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]]
|termstart2= ၁၆ မတ် ၂၀၂၆
|termend2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|predecessor2= 	သူရ သက်ဆွေ &lt;small&gt;(၂၀၁၅-၂၀၂၁)&lt;/small&gt;
|successor2     = ''လစ်လပ်''

|office3=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]
| 1blankname3     = ယာယီသမ္မတ
| 1namedata3     = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|termstart3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|term_end3= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|appointer3= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]
|predecessor3=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|successor3    = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း''

|office4=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးနှင့် [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] &lt;br&gt; ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|termstart4=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|term_end4=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]
|predecessor4= ''ဝန်ကြီးဌာနစတင်''
|successor4   = ''ဌာနဖျက်သိမ်း''

|office5 =[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင် 
| 1blankname5     = ဥက္ကဋ္ဌ
| 1namedata5     = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start5  = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| term_end5  = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ 
|predecessor5= ''ကော်မရှင်စတင်''
|office6 =[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင် 
| 1blankname6     = ဥက္ကဋ္ဌ
| 1namedata6     = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start6  = ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ 
| term_end6  =  ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|predecessor6= ''ကောင်စီစတင်''
|successor6   = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''

|office7      = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ &lt;br&gt; အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]]
|term_start7  = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃
|term_end7   = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| 1blankname7         =  [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]
| 1namedata7=  [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|successor7  = ''ရာထူးစတင်''
|predecessor7 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း''

|office8     = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ
|term_start8 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄
|term_end8    = ၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆

|office9      = [[စစ်ထောက်ချုပ်]]
|term_start9  = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄
|term_end9    = ၅ မေ  ၂၀၂၀
|predessor9= [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]]
|successor9= [[ကျော်စွာလင်း]]
| birth_date  = 
| birth_place = 
| death_date  = &lt;!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --&gt;
| death_place = 
| nationality = [[ဗမာ]]
| ethnicity   = 
| known_for   = 
| occupation  = 
| spouse      = စမ်းစမ်းအေး &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=mizzima|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt;
| children    = 
| alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ်(၂၃)
| allegiance          = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
| branch              = {{army|Myanmar}}
| serviceyears        = ၃၀ ဇွန် ၁၉၈၂ - ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| rank                = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}}ဗိုလ်ချုပ်ကြီး
| unit                = 
| commands            = 
| battles             = 
| awards              =  
*[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] (၂၀၁၆)
*[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁)
*[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃)
* [[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၆)
|successor5=[[ကျော်စွာလင်း]]|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၆၇၆၇|cabinet=[[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁) |မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] (၂၀၂၃-၂၀၂၅) &lt;br&gt; [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] (၂၀၂၅-လက်ရှိ)|party=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|honorific prefix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) &lt;Br&gt;
မဟာသရေစည်သူ၊ ဦး}}
'''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော''' သည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်မှ  ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ထိုရာထူးကို ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81294 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt; 

၎င်းသည် ၁၃ဦးမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏  [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၎င်းသည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

[[စစ်ထောက်ချုပ်]] ရာထူးအပြင် တပ်မတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နိုင်ငံရေးရာထူးများတွင်ပါ တာဝန်ယူခဲ့ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/41024|title=အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=Ministry of Information(Myanmar)|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6pnp719nx5o|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

== စစ်မှုထမ်းဘဝနှင့် အဓိကရာထူးများ ==
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၂၃ မှ ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]]တို့၏ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူရသည့် အမှတ် ၃၀၃ ခြေမြန်တပ်ရင်း၏ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;ထိုတပ်ကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။

သူသည် အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] နှင့် တစ်ပတ်စဥ်ထဲ ဖြစ်သည်။၁၉၈၂ ခုနှစ် မှစ၍ စစ်မှုထမ်းခဲ့ပြီး  ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထိ [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] နှင့် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးများ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထိ [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထိ [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလအထိ [[စစ်ထောက်ချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စစ်ထောက်ချုပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက် တိုက်လေယာဉ်နှင့် စစ်လက်နက်များ ဝယ်ယူရေးကအစ ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရေးအထိ အဆုံးအဖြတ်ပေးရသည့် အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။

=== အခြားတာဝန်များ ===
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် စစ်ထောက်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ချိန်တွင် စစ်ထောက်ချုပ်လုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်သည့် စစ်တပ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများကို တာဝန်ယူကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ဤတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစု၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးသူအဖြစ်လည်း စွပ်စွဲခံရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/39069/|title=ငွေရှာကောင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကို မင်းအောင်လှိုင် အကြံပေးခန့်|work=Myanmar Now|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt; 

* [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] (MEC): သူသည် စစ်ထောက်ချုပ်အဖြစ်မှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအခြားတာဝန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့ရချိန် စစ်ထောက်ချုပ်များသာ ဦးဆောင်ရသည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC)ကို လက်မလွှတ်ခဲ့ရဘဲ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ လက်ရှိတွင်မူ MD ဦးကျော်လင်းထံသို့ တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/HRBodies/HRCouncil/FFM-Myanmar/EconomicInterestsMyanmarMilitary/Infographic1_Governance_Structure_of_MEHL_and_MEC.pdf|title=Governance Structure of MEHL and MEC|work=OHCHR|access-date=5 July 2023|date=August 2019}}&lt;/ref&gt;
* ကန်သာယာဆေးရုံ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မိသားစု၏ အရင်းအနှီးများစွာ ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကန်သာယာဆေးရုံကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သူမှာ ၎င်းဖြစ်ပြီး ယင်းဆေးရုံကို MEC က ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/08/16/253903.html|title=စစ်တပ်စီးပွားရေး ခေါင်းကိုင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;
* [[အင်းဝဘဏ်လီမိတက်|အင်းဝဘဏ်]]: စစ်တပ်ပိုင် အင်းဝဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ-တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်-ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-2|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်း နာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့်တွေ့ဆုံ|work=MWD Webportal|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ  ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt;
* ရုရှားမှ ဆီဝယ်ယူရေး: ရုရှားနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/|title=The junta chief appoints MEHL boss Lieutenant General Nyo Saw to spearhead Organizing Committee for Russian Oil Purchase and Distribution|work=thechindwin|access-date=5 July 2023|date=16  August 2022|archive-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926224331/https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06|title=ရုရှားမှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူရန် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော ဦးဆောင်သည့် ဆီဝယ်ယူရေး ဦးဆောင်ကော်မတီဖွဲ့စည်း|work=Yangon Media Group|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705092431/https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06}}&lt;/ref&gt;
* ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေ ၂၇ ရက် တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt; 

== နိုင်ငံရေးရာထူးများနှင့် တာဝန်များ ==
၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် အောက်ပါနိုင်ငံရေးရာထူးများဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်-

၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခံရသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။

ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အယုံကြည်ရဆုံးသူဖြစ်လာပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးတွင် အရေးပါသော ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းရာထူးသည် ယခင်အစိုးရများလက်ထက်တွင် ဒုတိယသမ္မတများကသာ လုပ်ဆောင်ရသည့် တာဝန်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|accessdate=1 August 2025|publisher=The Irrawaddy}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်လင်းဒွေး]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]တို့နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ တပ်လက်ကိုင်မရှိဘဲ တပ်မတော်အရန်အင်အားထဲမှနေ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်တိုးခဲ့သူအဖြစ် စာရင်းဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg5qnq7pq4t|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း သုံးဦး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံရေးဘဝ ==

=== နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ===
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီး အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ အားဖြင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဤအစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် ၎င်းအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ကြေညာချက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးအဆင့်အတန်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ &quot;ဦးညိုစော&quot; ဟူသော အမည်ဖြင့်သာ ဖော်ပြပါရှိသည်။ 

ဦးညိုစောသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးအပြင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ် ဖြစ်သော [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/717272|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ကြားကာလပြည်ထောင်စုအစိုးရ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB Burmese|accessdate=2025-7-15}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}&lt;/ref&gt;ထို့အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အစား အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော  [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်၏]] အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။

သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ဆက်လက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုပါ ရယူထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=109315|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း|work=Myanmar Transparency News|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt;


=== ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ်များ ===
* စုစုပေါင်းခရီးစဉ် (၂) ကြိမ် - {{အလံ|China}} (၁) ကြိမ်၊ {{အလံ|Turkmenistan}} (၁) ကြိမ်။
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%;&quot;
!စဉ်
!ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ
!မြို့များ
!ရက်စွဲ
!အကြောင်းအရာ
!မှတ်ချက်
|-
| ၁။
| {{အလံ|China}} 
| [[နန်းနင်မြို့|နန်နင်းမြို့]]
| ၁၄ - ၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74916|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 Septemberf 2025}}&lt;/ref&gt;
| (၂၂) ကြိမ်မြောက် တရုတ်-အာဆီယံ ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် တရုတ်-အာဆီယံ စီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ထိပ်သီးဖိုရမ် တက်ရောက်ခြင်း။
|ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ်ဖြင့် ပထမဆုံးနိုင်ငံခြားခရီးစဥ်
|-
| ၂။
| {{အလံ|Turkmenistan}} 
| [[အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့]]
| ၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅
| အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ်အထိမ်းအမှတ် နိုင်ငံတကာဖိုရမ်&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့၌ ကျင်းပသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ် အထိမ်းအမှတ်နိုင်ငံတကာဖိုရမ်သို့ တက်ရောက်မိန့်ခွန်းပြောကြား {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/78001 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
| [[အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတ|အီရန်သမ္မတ]] [[မာဆော့ ပါဇက်ရှ်ကီရမ်|မာဆော့ပါဇက်ရှ်ကီရမ်]] နှင့်ပါ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။
|}
=== ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု ===
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံသောမဲ အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၁,၄၈၇ မဲ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၉၇.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ မဲဆန္ဒနယ်တွင် ပြိုင်ဘက်အဖြစ် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ ဦးဝင်းကျော်သူ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |access-date=2026-03-16 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; width:100%;&quot;
|+ '''၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် မဲရလဒ်အခြေအနေ'''
|-
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:5%;&quot; | အနိုင်ရသူ
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:20%;&quot; | ကိုယ်စားလှယ်လောင်း
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:25%;&quot; | ပါတီ
!colspan=&quot;3&quot; | ထောက်ခံမဲ
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:10%;&quot; | မဲရာခိုင်နှုန်း
|-
! style=&quot;width:10%;&quot; | ဆန္ဒမဲ !! style=&quot;width:10%;&quot; | ကြိုတင်မဲ !! style=&quot;width:10%;&quot; | စုစုပေါင်း
|-
| [[ဖိုင်:Check mark.svg|15px]]
| ဦးညိုစော
| [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
| ၈၇၂
| ၆၁၅
| '''၁,၄၈၇'''
| ၉၇.၅၇%
|-
| 
| ဦးဝင်းကျော်သူ
| [[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]]
| ၃၃
| ၄
| ၃၇
| ၂.၄၃%
|-
! colspan=&quot;3&quot; | စုစုပေါင်း
! ၉၀၅
! ၆၁၉
! ၁,၅၂၄
! ၁၀၀%
|}

=== ဒုတိယသမ္မတ ===
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ်  ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
{{main|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း}}
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတလောင်း ဦးညိုစောက ထောက်ခံမဲ ၁၂၆ မဲ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ-၁ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81369|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81373|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;
== ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ==
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[မေသဉ္ဇာဦး]] ၏ အစ်မဖြစ်ပြီး ပြေးခုန်ပစ် အားကစားမယ်ဟောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462?fbclid=IwY2xjawMNKtpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuMHQxdkJMRFNhQlE4U29MAR4wRr-V9nWkrDOQRUg4z7tp2s9ULgDG28UDYcP57h76IIWR9kVeCxpyds9snA_aem_z5aNnYtQ-g1xI4fK2zvYUg|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၉/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt;ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ ဖခင်မှာ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] အစိုးရလက်ထက် ကရင်ပြည်နယ်တွင် သစ်တောအရာရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=The Irrawaddy|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt;
== နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများ ==
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ အမည်သည် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]] (EU) ၏ ထပ်တိုးအရေးယူပိတ်ဆို့သည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ယင်းပိတ်ဆို့မှုတွင် ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များအား ပိတ်ပင်ခြင်းနှင့် ဥရောပဒေသအတွင်း ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-12 |title=EU Adds Myanmar Junta Chief’s Business Supremo to Sanctions List |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/eu-adds-myanmar-junta-chiefs-business-supremo-to-sanctions-list.html |access-date=2026-03-16 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၄/၂၀၁၆ အားဖြင့် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ဖြစ်သော ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့ ကိုချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ [https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf]

၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ထောက်ချုပ်ရုံး၊ အရန်အင်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]]  ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်]] တည်ထားကိုးကွယ်သည့်ကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး  [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ၎င်းအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ပေးအပ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်  ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား  ==
{{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}}
[[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]]
[[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]</text>
      <sha1>96j0djsga1cnw7prbro1qf702a9lwqm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030492</id>
      <parentid>1030491</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T15:41:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chanpyaelinn</username>
        <id>44152</id>
      </contributor>
      <comment>ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝတွင် &quot;သားသမီး (၃) ဦးထွန်းကားခဲ့ကြောင်း&quot; ထပ်ဖြည့်ထားပါသည်။</comment>
      <origin>1030492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49261" sha1="0am1a7bikhsaupcdt622bazay932q06" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
|honorific_prefix = 
|image       =
|caption     = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော 

|office1        = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယ သမ္မတ (၁)]]
|alongside1 = [[နန်းနီနီအေး]] နှင့်အတူ
|president1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start1    = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|term_end1      = 
|predecessor1   = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]
|successor1     = 

|office2= [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency2= [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]]
|termstart2= ၁၆ မတ် ၂၀၂၆
|termend2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|predecessor2= 	သူရ သက်ဆွေ &lt;small&gt;(၂၀၁၅-၂၀၂၁)&lt;/small&gt;
|successor2     = ''လစ်လပ်''

|office3=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]
| 1blankname3     = ယာယီသမ္မတ
| 1namedata3     = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|termstart3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|term_end3= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|appointer3= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]
|predecessor3=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|successor3    = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း''

|office4=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးနှင့် [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] &lt;br&gt; ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|termstart4=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|term_end4=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]
|predecessor4= ''ဝန်ကြီးဌာနစတင်''
|successor4   = ''ဌာနဖျက်သိမ်း''

|office5 =[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင် 
| 1blankname5     = ဥက္ကဋ္ဌ
| 1namedata5     = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start5  = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| term_end5  = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ 
|predecessor5= ''ကော်မရှင်စတင်''
|office6 =[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင် 
| 1blankname6     = ဥက္ကဋ္ဌ
| 1namedata6     = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start6  = ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ 
| term_end6  =  ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|predecessor6= ''ကောင်စီစတင်''
|successor6   = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''

|office7      = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ &lt;br&gt; အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]]
|term_start7  = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃
|term_end7   = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| 1blankname7         =  [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]
| 1namedata7=  [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|successor7  = ''ရာထူးစတင်''
|predecessor7 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း''

|office8     = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ
|term_start8 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄
|term_end8    = ၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆

|office9      = [[စစ်ထောက်ချုပ်]]
|term_start9  = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄
|term_end9    = ၅ မေ  ၂၀၂၀
|predessor9= [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]]
|successor9= [[ကျော်စွာလင်း]]
| birth_date  = 
| birth_place = 
| death_date  = &lt;!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --&gt;
| death_place = 
| nationality = [[ဗမာ]]
| ethnicity   = 
| known_for   = 
| occupation  = 
| spouse      = စမ်းစမ်းအေး &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=mizzima|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt;
| children    = 
| alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ်(၂၃)
| allegiance          = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
| branch              = {{army|Myanmar}}
| serviceyears        = ၃၀ ဇွန် ၁၉၈၂ - ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| rank                = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}}ဗိုလ်ချုပ်ကြီး
| unit                = 
| commands            = 
| battles             = 
| awards              =  
*[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] (၂၀၁၆)
*[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁)
*[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃)
* [[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၆)
|successor5=[[ကျော်စွာလင်း]]|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၆၇၆၇|cabinet=[[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁) |မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] (၂၀၂၃-၂၀၂၅) &lt;br&gt; [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] (၂၀၂၅-လက်ရှိ)|party=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|honorific prefix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) &lt;Br&gt;
မဟာသရေစည်သူ၊ ဦး}}
'''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော''' သည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်မှ  ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ထိုရာထူးကို ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81294 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt; 

၎င်းသည် ၁၃ဦးမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏  [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၎င်းသည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

[[စစ်ထောက်ချုပ်]] ရာထူးအပြင် တပ်မတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နိုင်ငံရေးရာထူးများတွင်ပါ တာဝန်ယူခဲ့ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/41024|title=အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=Ministry of Information(Myanmar)|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6pnp719nx5o|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

== စစ်မှုထမ်းဘဝနှင့် အဓိကရာထူးများ ==
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၂၃ မှ ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]]တို့၏ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူရသည့် အမှတ် ၃၀၃ ခြေမြန်တပ်ရင်း၏ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;ထိုတပ်ကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။

သူသည် အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] နှင့် တစ်ပတ်စဥ်ထဲ ဖြစ်သည်။၁၉၈၂ ခုနှစ် မှစ၍ စစ်မှုထမ်းခဲ့ပြီး  ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထိ [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] နှင့် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးများ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထိ [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထိ [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလအထိ [[စစ်ထောက်ချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စစ်ထောက်ချုပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက် တိုက်လေယာဉ်နှင့် စစ်လက်နက်များ ဝယ်ယူရေးကအစ ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရေးအထိ အဆုံးအဖြတ်ပေးရသည့် အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။

=== အခြားတာဝန်များ ===
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် စစ်ထောက်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ချိန်တွင် စစ်ထောက်ချုပ်လုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်သည့် စစ်တပ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများကို တာဝန်ယူကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ဤတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစု၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးသူအဖြစ်လည်း စွပ်စွဲခံရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/39069/|title=ငွေရှာကောင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကို မင်းအောင်လှိုင် အကြံပေးခန့်|work=Myanmar Now|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt; 

* [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] (MEC): သူသည် စစ်ထောက်ချုပ်အဖြစ်မှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအခြားတာဝန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့ရချိန် စစ်ထောက်ချုပ်များသာ ဦးဆောင်ရသည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC)ကို လက်မလွှတ်ခဲ့ရဘဲ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ လက်ရှိတွင်မူ MD ဦးကျော်လင်းထံသို့ တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/HRBodies/HRCouncil/FFM-Myanmar/EconomicInterestsMyanmarMilitary/Infographic1_Governance_Structure_of_MEHL_and_MEC.pdf|title=Governance Structure of MEHL and MEC|work=OHCHR|access-date=5 July 2023|date=August 2019}}&lt;/ref&gt;
* ကန်သာယာဆေးရုံ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မိသားစု၏ အရင်းအနှီးများစွာ ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကန်သာယာဆေးရုံကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သူမှာ ၎င်းဖြစ်ပြီး ယင်းဆေးရုံကို MEC က ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/08/16/253903.html|title=စစ်တပ်စီးပွားရေး ခေါင်းကိုင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;
* [[အင်းဝဘဏ်လီမိတက်|အင်းဝဘဏ်]]: စစ်တပ်ပိုင် အင်းဝဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ-တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်-ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-2|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်း နာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့်တွေ့ဆုံ|work=MWD Webportal|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ  ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt;
* ရုရှားမှ ဆီဝယ်ယူရေး: ရုရှားနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/|title=The junta chief appoints MEHL boss Lieutenant General Nyo Saw to spearhead Organizing Committee for Russian Oil Purchase and Distribution|work=thechindwin|access-date=5 July 2023|date=16  August 2022|archive-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926224331/https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06|title=ရုရှားမှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူရန် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော ဦးဆောင်သည့် ဆီဝယ်ယူရေး ဦးဆောင်ကော်မတီဖွဲ့စည်း|work=Yangon Media Group|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705092431/https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06}}&lt;/ref&gt;
* ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေ ၂၇ ရက် တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt; 

== နိုင်ငံရေးရာထူးများနှင့် တာဝန်များ ==
၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် အောက်ပါနိုင်ငံရေးရာထူးများဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်-

၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခံရသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။

ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အယုံကြည်ရဆုံးသူဖြစ်လာပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးတွင် အရေးပါသော ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းရာထူးသည် ယခင်အစိုးရများလက်ထက်တွင် ဒုတိယသမ္မတများကသာ လုပ်ဆောင်ရသည့် တာဝန်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|accessdate=1 August 2025|publisher=The Irrawaddy}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်လင်းဒွေး]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]တို့နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ တပ်လက်ကိုင်မရှိဘဲ တပ်မတော်အရန်အင်အားထဲမှနေ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်တိုးခဲ့သူအဖြစ် စာရင်းဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg5qnq7pq4t|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း သုံးဦး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံရေးဘဝ ==

=== နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ===
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီး အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ အားဖြင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဤအစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် ၎င်းအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ကြေညာချက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးအဆင့်အတန်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ &quot;ဦးညိုစော&quot; ဟူသော အမည်ဖြင့်သာ ဖော်ပြပါရှိသည်။ 

ဦးညိုစောသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးအပြင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ် ဖြစ်သော [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/717272|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ကြားကာလပြည်ထောင်စုအစိုးရ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB Burmese|accessdate=2025-7-15}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}&lt;/ref&gt;ထို့အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အစား အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော  [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်၏]] အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။

သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ဆက်လက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုပါ ရယူထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=109315|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း|work=Myanmar Transparency News|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt;


=== ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ်များ ===
* စုစုပေါင်းခရီးစဉ် (၂) ကြိမ် - {{အလံ|China}} (၁) ကြိမ်၊ {{အလံ|Turkmenistan}} (၁) ကြိမ်။
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%;&quot;
!စဉ်
!ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ
!မြို့များ
!ရက်စွဲ
!အကြောင်းအရာ
!မှတ်ချက်
|-
| ၁။
| {{အလံ|China}} 
| [[နန်းနင်မြို့|နန်နင်းမြို့]]
| ၁၄ - ၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74916|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 Septemberf 2025}}&lt;/ref&gt;
| (၂၂) ကြိမ်မြောက် တရုတ်-အာဆီယံ ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် တရုတ်-အာဆီယံ စီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ထိပ်သီးဖိုရမ် တက်ရောက်ခြင်း။
|ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ်ဖြင့် ပထမဆုံးနိုင်ငံခြားခရီးစဥ်
|-
| ၂။
| {{အလံ|Turkmenistan}} 
| [[အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့]]
| ၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅
| အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ်အထိမ်းအမှတ် နိုင်ငံတကာဖိုရမ်&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့၌ ကျင်းပသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ် အထိမ်းအမှတ်နိုင်ငံတကာဖိုရမ်သို့ တက်ရောက်မိန့်ခွန်းပြောကြား {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/78001 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
| [[အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတ|အီရန်သမ္မတ]] [[မာဆော့ ပါဇက်ရှ်ကီရမ်|မာဆော့ပါဇက်ရှ်ကီရမ်]] နှင့်ပါ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။
|}
=== ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု ===
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံသောမဲ အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၁,၄၈၇ မဲ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၉၇.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ မဲဆန္ဒနယ်တွင် ပြိုင်ဘက်အဖြစ် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ ဦးဝင်းကျော်သူ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |access-date=2026-03-16 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; width:100%;&quot;
|+ '''၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် မဲရလဒ်အခြေအနေ'''
|-
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:5%;&quot; | အနိုင်ရသူ
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:20%;&quot; | ကိုယ်စားလှယ်လောင်း
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:25%;&quot; | ပါတီ
!colspan=&quot;3&quot; | ထောက်ခံမဲ
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:10%;&quot; | မဲရာခိုင်နှုန်း
|-
! style=&quot;width:10%;&quot; | ဆန္ဒမဲ !! style=&quot;width:10%;&quot; | ကြိုတင်မဲ !! style=&quot;width:10%;&quot; | စုစုပေါင်း
|-
| [[ဖိုင်:Check mark.svg|15px]]
| ဦးညိုစော
| [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
| ၈၇၂
| ၆၁၅
| '''၁,၄၈၇'''
| ၉၇.၅၇%
|-
| 
| ဦးဝင်းကျော်သူ
| [[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]]
| ၃၃
| ၄
| ၃၇
| ၂.၄၃%
|-
! colspan=&quot;3&quot; | စုစုပေါင်း
! ၉၀၅
! ၆၁၉
! ၁,၅၂၄
! ၁၀၀%
|}

=== ဒုတိယသမ္မတ ===
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ်  ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
{{main|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း}}
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတလောင်း ဦးညိုစောက ထောက်ခံမဲ ၁၂၆ မဲ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ-၁ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81369|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81373|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;
== ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ==
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် ဇနီးဒေါ်စမ်းစမ်းအေးနှင့် သားသမီး (၃) ဦးထွန်းကားခဲ့ပါသည်။ ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[မေသဉ္ဇာဦး]] ၏ အစ်မဖြစ်ပြီး ပြေးခုန်ပစ် အားကစားမယ်ဟောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462?fbclid=IwY2xjawMNKtpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuMHQxdkJMRFNhQlE4U29MAR4wRr-V9nWkrDOQRUg4z7tp2s9ULgDG28UDYcP57h76IIWR9kVeCxpyds9snA_aem_z5aNnYtQ-g1xI4fK2zvYUg|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၉/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt;ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ ဖခင်မှာ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] အစိုးရလက်ထက် ကရင်ပြည်နယ်တွင် သစ်တောအရာရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=The Irrawaddy|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt;
== နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများ ==
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ အမည်သည် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]] (EU) ၏ ထပ်တိုးအရေးယူပိတ်ဆို့သည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ယင်းပိတ်ဆို့မှုတွင် ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များအား ပိတ်ပင်ခြင်းနှင့် ဥရောပဒေသအတွင်း ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-12 |title=EU Adds Myanmar Junta Chief’s Business Supremo to Sanctions List |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/eu-adds-myanmar-junta-chiefs-business-supremo-to-sanctions-list.html |access-date=2026-03-16 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၄/၂၀၁၆ အားဖြင့် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ဖြစ်သော [[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] ကိုချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ [https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf]

၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ထောက်ချုပ်ရုံး၊ အရန်အင်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]]  ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်]] တည်ထားကိုးကွယ်သည့်ကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး  [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ၎င်းအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ပေးအပ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်  ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား  ==
{{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}}
[[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]]
[[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]</text>
      <sha1>0am1a7bikhsaupcdt622bazay932q06</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030493</id>
      <parentid>1030492</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T15:43:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chanpyaelinn</username>
        <id>44152</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] ([[User talk:CommonsDelinker|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1030069|1030069]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည်</comment>
      <origin>1030493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49278" sha1="8rh0p21ceswbi388ixxe04avjplsjpg" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
|honorific_prefix = 
|image       = VP_U_Nyo_Saw.jpg
|caption     = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော 

|office1        = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယ သမ္မတ (၁)]]
|alongside1 = [[နန်းနီနီအေး]] နှင့်အတူ
|president1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start1    = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|term_end1      = 
|predecessor1   = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]
|successor1     = 

|office2= [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency2= [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]]
|termstart2= ၁၆ မတ် ၂၀၂၆
|termend2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|predecessor2= 	သူရ သက်ဆွေ &lt;small&gt;(၂၀၁၅-၂၀၂၁)&lt;/small&gt;
|successor2     = ''လစ်လပ်''

|office3=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]
| 1blankname3     = ယာယီသမ္မတ
| 1namedata3     = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|termstart3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|term_end3= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|appointer3= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]
|predecessor3=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|successor3    = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း''

|office4=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးနှင့် [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] &lt;br&gt; ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|termstart4=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|term_end4=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]
|predecessor4= ''ဝန်ကြီးဌာနစတင်''
|successor4   = ''ဌာနဖျက်သိမ်း''

|office5 =[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင် 
| 1blankname5     = ဥက္ကဋ္ဌ
| 1namedata5     = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start5  = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| term_end5  = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ 
|predecessor5= ''ကော်မရှင်စတင်''
|office6 =[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင် 
| 1blankname6     = ဥက္ကဋ္ဌ
| 1namedata6     = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start6  = ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ 
| term_end6  =  ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|predecessor6= ''ကောင်စီစတင်''
|successor6   = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''

|office7      = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ &lt;br&gt; အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]]
|term_start7  = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃
|term_end7   = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| 1blankname7         =  [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]
| 1namedata7=  [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|successor7  = ''ရာထူးစတင်''
|predecessor7 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း''

|office8     = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ
|term_start8 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄
|term_end8    = ၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆

|office9      = [[စစ်ထောက်ချုပ်]]
|term_start9  = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄
|term_end9    = ၅ မေ  ၂၀၂၀
|predessor9= [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]]
|successor9= [[ကျော်စွာလင်း]]
| birth_date  = 
| birth_place = 
| death_date  = &lt;!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --&gt;
| death_place = 
| nationality = [[ဗမာ]]
| ethnicity   = 
| known_for   = 
| occupation  = 
| spouse      = စမ်းစမ်းအေး &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=mizzima|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt;
| children    = 
| alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ်(၂၃)
| allegiance          = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
| branch              = {{army|Myanmar}}
| serviceyears        = ၃၀ ဇွန် ၁၉၈၂ - ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| rank                = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}}ဗိုလ်ချုပ်ကြီး
| unit                = 
| commands            = 
| battles             = 
| awards              =  
*[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] (၂၀၁၆)
*[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁)
*[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃)
* [[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၆)
|successor5=[[ကျော်စွာလင်း]]|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၆၇၆၇|cabinet=[[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁) |မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] (၂၀၂၃-၂၀၂၅) &lt;br&gt; [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] (၂၀၂၅-လက်ရှိ)|party=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|honorific prefix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) &lt;Br&gt;
မဟာသရေစည်သူ၊ ဦး}}
'''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော''' သည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်မှ  ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ထိုရာထူးကို ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81294 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt; 

၎င်းသည် ၁၃ဦးမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏  [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၎င်းသည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

[[စစ်ထောက်ချုပ်]] ရာထူးအပြင် တပ်မတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နိုင်ငံရေးရာထူးများတွင်ပါ တာဝန်ယူခဲ့ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/41024|title=အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=Ministry of Information(Myanmar)|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6pnp719nx5o|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

== စစ်မှုထမ်းဘဝနှင့် အဓိကရာထူးများ ==
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၂၃ မှ ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]]တို့၏ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူရသည့် အမှတ် ၃၀၃ ခြေမြန်တပ်ရင်း၏ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;ထိုတပ်ကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။

သူသည် အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] နှင့် တစ်ပတ်စဥ်ထဲ ဖြစ်သည်။၁၉၈၂ ခုနှစ် မှစ၍ စစ်မှုထမ်းခဲ့ပြီး  ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထိ [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] နှင့် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးများ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထိ [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထိ [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလအထိ [[စစ်ထောက်ချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စစ်ထောက်ချုပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက် တိုက်လေယာဉ်နှင့် စစ်လက်နက်များ ဝယ်ယူရေးကအစ ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရေးအထိ အဆုံးအဖြတ်ပေးရသည့် အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။

=== အခြားတာဝန်များ ===
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် စစ်ထောက်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ချိန်တွင် စစ်ထောက်ချုပ်လုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်သည့် စစ်တပ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများကို တာဝန်ယူကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ဤတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစု၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးသူအဖြစ်လည်း စွပ်စွဲခံရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/39069/|title=ငွေရှာကောင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကို မင်းအောင်လှိုင် အကြံပေးခန့်|work=Myanmar Now|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt; 

* [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] (MEC): သူသည် စစ်ထောက်ချုပ်အဖြစ်မှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအခြားတာဝန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့ရချိန် စစ်ထောက်ချုပ်များသာ ဦးဆောင်ရသည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC)ကို လက်မလွှတ်ခဲ့ရဘဲ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ လက်ရှိတွင်မူ MD ဦးကျော်လင်းထံသို့ တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/HRBodies/HRCouncil/FFM-Myanmar/EconomicInterestsMyanmarMilitary/Infographic1_Governance_Structure_of_MEHL_and_MEC.pdf|title=Governance Structure of MEHL and MEC|work=OHCHR|access-date=5 July 2023|date=August 2019}}&lt;/ref&gt;
* ကန်သာယာဆေးရုံ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မိသားစု၏ အရင်းအနှီးများစွာ ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကန်သာယာဆေးရုံကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သူမှာ ၎င်းဖြစ်ပြီး ယင်းဆေးရုံကို MEC က ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/08/16/253903.html|title=စစ်တပ်စီးပွားရေး ခေါင်းကိုင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;
* [[အင်းဝဘဏ်လီမိတက်|အင်းဝဘဏ်]]: စစ်တပ်ပိုင် အင်းဝဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ-တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်-ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-2|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်း နာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့်တွေ့ဆုံ|work=MWD Webportal|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ  ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt;
* ရုရှားမှ ဆီဝယ်ယူရေး: ရုရှားနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/|title=The junta chief appoints MEHL boss Lieutenant General Nyo Saw to spearhead Organizing Committee for Russian Oil Purchase and Distribution|work=thechindwin|access-date=5 July 2023|date=16  August 2022|archive-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926224331/https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06|title=ရုရှားမှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူရန် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော ဦးဆောင်သည့် ဆီဝယ်ယူရေး ဦးဆောင်ကော်မတီဖွဲ့စည်း|work=Yangon Media Group|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705092431/https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06}}&lt;/ref&gt;
* ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေ ၂၇ ရက် တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt; 

== နိုင်ငံရေးရာထူးများနှင့် တာဝန်များ ==
၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် အောက်ပါနိုင်ငံရေးရာထူးများဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်-

၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခံရသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။

ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အယုံကြည်ရဆုံးသူဖြစ်လာပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးတွင် အရေးပါသော ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းရာထူးသည် ယခင်အစိုးရများလက်ထက်တွင် ဒုတိယသမ္မတများကသာ လုပ်ဆောင်ရသည့် တာဝန်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|accessdate=1 August 2025|publisher=The Irrawaddy}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်လင်းဒွေး]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]တို့နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ တပ်လက်ကိုင်မရှိဘဲ တပ်မတော်အရန်အင်အားထဲမှနေ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်တိုးခဲ့သူအဖြစ် စာရင်းဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg5qnq7pq4t|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း သုံးဦး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံရေးဘဝ ==

=== နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ===
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီး အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ အားဖြင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဤအစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် ၎င်းအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ကြေညာချက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးအဆင့်အတန်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ &quot;ဦးညိုစော&quot; ဟူသော အမည်ဖြင့်သာ ဖော်ပြပါရှိသည်။ 

ဦးညိုစောသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးအပြင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ် ဖြစ်သော [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/717272|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ကြားကာလပြည်ထောင်စုအစိုးရ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB Burmese|accessdate=2025-7-15}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}&lt;/ref&gt;ထို့အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အစား အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော  [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်၏]] အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။

သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ဆက်လက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုပါ ရယူထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=109315|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း|work=Myanmar Transparency News|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt;


=== ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ်များ ===
* စုစုပေါင်းခရီးစဉ် (၂) ကြိမ် - {{အလံ|China}} (၁) ကြိမ်၊ {{အလံ|Turkmenistan}} (၁) ကြိမ်။
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%;&quot;
!စဉ်
!ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ
!မြို့များ
!ရက်စွဲ
!အကြောင်းအရာ
!မှတ်ချက်
|-
| ၁။
| {{အလံ|China}} 
| [[နန်းနင်မြို့|နန်နင်းမြို့]]
| ၁၄ - ၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74916|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 Septemberf 2025}}&lt;/ref&gt;
| (၂၂) ကြိမ်မြောက် တရုတ်-အာဆီယံ ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် တရုတ်-အာဆီယံ စီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ထိပ်သီးဖိုရမ် တက်ရောက်ခြင်း။
|ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ်ဖြင့် ပထမဆုံးနိုင်ငံခြားခရီးစဥ်
|-
| ၂။
| {{အလံ|Turkmenistan}} 
| [[အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့]]
| ၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅
| အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ်အထိမ်းအမှတ် နိုင်ငံတကာဖိုရမ်&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့၌ ကျင်းပသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ် အထိမ်းအမှတ်နိုင်ငံတကာဖိုရမ်သို့ တက်ရောက်မိန့်ခွန်းပြောကြား {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/78001 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
| [[အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတ|အီရန်သမ္မတ]] [[မာဆော့ ပါဇက်ရှ်ကီရမ်|မာဆော့ပါဇက်ရှ်ကီရမ်]] နှင့်ပါ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။
|}
=== ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု ===
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံသောမဲ အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၁,၄၈၇ မဲ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၉၇.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ မဲဆန္ဒနယ်တွင် ပြိုင်ဘက်အဖြစ် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ ဦးဝင်းကျော်သူ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |access-date=2026-03-16 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; width:100%;&quot;
|+ '''၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် မဲရလဒ်အခြေအနေ'''
|-
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:5%;&quot; | အနိုင်ရသူ
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:20%;&quot; | ကိုယ်စားလှယ်လောင်း
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:25%;&quot; | ပါတီ
!colspan=&quot;3&quot; | ထောက်ခံမဲ
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:10%;&quot; | မဲရာခိုင်နှုန်း
|-
! style=&quot;width:10%;&quot; | ဆန္ဒမဲ !! style=&quot;width:10%;&quot; | ကြိုတင်မဲ !! style=&quot;width:10%;&quot; | စုစုပေါင်း
|-
| [[ဖိုင်:Check mark.svg|15px]]
| ဦးညိုစော
| [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
| ၈၇၂
| ၆၁၅
| '''၁,၄၈၇'''
| ၉၇.၅၇%
|-
| 
| ဦးဝင်းကျော်သူ
| [[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]]
| ၃၃
| ၄
| ၃၇
| ၂.၄၃%
|-
! colspan=&quot;3&quot; | စုစုပေါင်း
! ၉၀၅
! ၆၁၉
! ၁,၅၂၄
! ၁၀၀%
|}

=== ဒုတိယသမ္မတ ===
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ်  ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
{{main|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း}}
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတလောင်း ဦးညိုစောက ထောက်ခံမဲ ၁၂၆ မဲ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ-၁ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81369|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81373|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;
== ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ==
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် ဇနီးဒေါ်စမ်းစမ်းအေးနှင့် သားသမီး (၃) ဦးထွန်းကားခဲ့ပါသည်။ ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[မေသဉ္ဇာဦး]] ၏ အစ်မဖြစ်ပြီး ပြေးခုန်ပစ် အားကစားမယ်ဟောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462?fbclid=IwY2xjawMNKtpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuMHQxdkJMRFNhQlE4U29MAR4wRr-V9nWkrDOQRUg4z7tp2s9ULgDG28UDYcP57h76IIWR9kVeCxpyds9snA_aem_z5aNnYtQ-g1xI4fK2zvYUg|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၉/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt;ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ ဖခင်မှာ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] အစိုးရလက်ထက် ကရင်ပြည်နယ်တွင် သစ်တောအရာရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=The Irrawaddy|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt;
== နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများ ==
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ အမည်သည် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]] (EU) ၏ ထပ်တိုးအရေးယူပိတ်ဆို့သည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ယင်းပိတ်ဆို့မှုတွင် ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များအား ပိတ်ပင်ခြင်းနှင့် ဥရောပဒေသအတွင်း ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-12 |title=EU Adds Myanmar Junta Chief’s Business Supremo to Sanctions List |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/eu-adds-myanmar-junta-chiefs-business-supremo-to-sanctions-list.html |access-date=2026-03-16 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၄/၂၀၁၆ အားဖြင့် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ဖြစ်သော [[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] ကိုချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ [https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf]

၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ထောက်ချုပ်ရုံး၊ အရန်အင်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]]  ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်]] တည်ထားကိုးကွယ်သည့်ကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး  [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ၎င်းအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ပေးအပ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်  ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား  ==
{{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}}
[[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]]
[[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]</text>
      <sha1>8rh0p21ceswbi388ixxe04avjplsjpg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030494</id>
      <parentid>1030493</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T15:52:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/Chanpyaelinn|Chanpyaelinn]] ([[User talk:Chanpyaelinn|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1030493|1030493]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည်</comment>
      <origin>1030494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49261" sha1="0am1a7bikhsaupcdt622bazay932q06" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
|honorific_prefix = 
|image       =
|caption     = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော 

|office1        = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယ သမ္မတ (၁)]]
|alongside1 = [[နန်းနီနီအေး]] နှင့်အတူ
|president1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start1    = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|term_end1      = 
|predecessor1   = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]
|successor1     = 

|office2= [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency2= [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]]
|termstart2= ၁၆ မတ် ၂၀၂၆
|termend2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|predecessor2= 	သူရ သက်ဆွေ &lt;small&gt;(၂၀၁၅-၂၀၂၁)&lt;/small&gt;
|successor2     = ''လစ်လပ်''

|office3=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]
| 1blankname3     = ယာယီသမ္မတ
| 1namedata3     = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|termstart3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|term_end3= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|appointer3= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]
|predecessor3=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|successor3    = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း''

|office4=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးနှင့် [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] &lt;br&gt; ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|termstart4=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|term_end4=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]
|predecessor4= ''ဝန်ကြီးဌာနစတင်''
|successor4   = ''ဌာနဖျက်သိမ်း''

|office5 =[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင် 
| 1blankname5     = ဥက္ကဋ္ဌ
| 1namedata5     = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start5  = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| term_end5  = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ 
|predecessor5= ''ကော်မရှင်စတင်''
|office6 =[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင် 
| 1blankname6     = ဥက္ကဋ္ဌ
| 1namedata6     = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start6  = ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ 
| term_end6  =  ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|predecessor6= ''ကောင်စီစတင်''
|successor6   = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''

|office7      = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ &lt;br&gt; အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]]
|term_start7  = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃
|term_end7   = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| 1blankname7         =  [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]
| 1namedata7=  [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|successor7  = ''ရာထူးစတင်''
|predecessor7 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း''

|office8     = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ
|term_start8 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄
|term_end8    = ၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆

|office9      = [[စစ်ထောက်ချုပ်]]
|term_start9  = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄
|term_end9    = ၅ မေ  ၂၀၂၀
|predessor9= [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]]
|successor9= [[ကျော်စွာလင်း]]
| birth_date  = 
| birth_place = 
| death_date  = &lt;!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --&gt;
| death_place = 
| nationality = [[ဗမာ]]
| ethnicity   = 
| known_for   = 
| occupation  = 
| spouse      = စမ်းစမ်းအေး &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=mizzima|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt;
| children    = 
| alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ်(၂၃)
| allegiance          = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
| branch              = {{army|Myanmar}}
| serviceyears        = ၃၀ ဇွန် ၁၉၈၂ - ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| rank                = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}}ဗိုလ်ချုပ်ကြီး
| unit                = 
| commands            = 
| battles             = 
| awards              =  
*[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] (၂၀၁၆)
*[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁)
*[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃)
* [[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၆)
|successor5=[[ကျော်စွာလင်း]]|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၆၇၆၇|cabinet=[[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁) |မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] (၂၀၂၃-၂၀၂၅) &lt;br&gt; [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] (၂၀၂၅-လက်ရှိ)|party=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|honorific prefix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) &lt;Br&gt;
မဟာသရေစည်သူ၊ ဦး}}
'''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော''' သည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်မှ  ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ထိုရာထူးကို ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81294 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt; 

၎င်းသည် ၁၃ဦးမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏  [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၎င်းသည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

[[စစ်ထောက်ချုပ်]] ရာထူးအပြင် တပ်မတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နိုင်ငံရေးရာထူးများတွင်ပါ တာဝန်ယူခဲ့ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/41024|title=အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=Ministry of Information(Myanmar)|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6pnp719nx5o|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

== စစ်မှုထမ်းဘဝနှင့် အဓိကရာထူးများ ==
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၂၃ မှ ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]]တို့၏ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူရသည့် အမှတ် ၃၀၃ ခြေမြန်တပ်ရင်း၏ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;ထိုတပ်ကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။

သူသည် အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] နှင့် တစ်ပတ်စဥ်ထဲ ဖြစ်သည်။၁၉၈၂ ခုနှစ် မှစ၍ စစ်မှုထမ်းခဲ့ပြီး  ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထိ [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] နှင့် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးများ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထိ [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထိ [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလအထိ [[စစ်ထောက်ချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စစ်ထောက်ချုပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက် တိုက်လေယာဉ်နှင့် စစ်လက်နက်များ ဝယ်ယူရေးကအစ ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရေးအထိ အဆုံးအဖြတ်ပေးရသည့် အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။

=== အခြားတာဝန်များ ===
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် စစ်ထောက်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ချိန်တွင် စစ်ထောက်ချုပ်လုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်သည့် စစ်တပ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများကို တာဝန်ယူကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ဤတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစု၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးသူအဖြစ်လည်း စွပ်စွဲခံရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/39069/|title=ငွေရှာကောင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကို မင်းအောင်လှိုင် အကြံပေးခန့်|work=Myanmar Now|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt; 

* [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] (MEC): သူသည် စစ်ထောက်ချုပ်အဖြစ်မှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအခြားတာဝန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့ရချိန် စစ်ထောက်ချုပ်များသာ ဦးဆောင်ရသည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC)ကို လက်မလွှတ်ခဲ့ရဘဲ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ လက်ရှိတွင်မူ MD ဦးကျော်လင်းထံသို့ တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/HRBodies/HRCouncil/FFM-Myanmar/EconomicInterestsMyanmarMilitary/Infographic1_Governance_Structure_of_MEHL_and_MEC.pdf|title=Governance Structure of MEHL and MEC|work=OHCHR|access-date=5 July 2023|date=August 2019}}&lt;/ref&gt;
* ကန်သာယာဆေးရုံ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မိသားစု၏ အရင်းအနှီးများစွာ ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကန်သာယာဆေးရုံကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သူမှာ ၎င်းဖြစ်ပြီး ယင်းဆေးရုံကို MEC က ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/08/16/253903.html|title=စစ်တပ်စီးပွားရေး ခေါင်းကိုင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;
* [[အင်းဝဘဏ်လီမိတက်|အင်းဝဘဏ်]]: စစ်တပ်ပိုင် အင်းဝဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ-တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်-ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-2|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်း နာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့်တွေ့ဆုံ|work=MWD Webportal|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ  ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt;
* ရုရှားမှ ဆီဝယ်ယူရေး: ရုရှားနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/|title=The junta chief appoints MEHL boss Lieutenant General Nyo Saw to spearhead Organizing Committee for Russian Oil Purchase and Distribution|work=thechindwin|access-date=5 July 2023|date=16  August 2022|archive-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926224331/https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06|title=ရုရှားမှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူရန် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော ဦးဆောင်သည့် ဆီဝယ်ယူရေး ဦးဆောင်ကော်မတီဖွဲ့စည်း|work=Yangon Media Group|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705092431/https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06}}&lt;/ref&gt;
* ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေ ၂၇ ရက် တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt; 

== နိုင်ငံရေးရာထူးများနှင့် တာဝန်များ ==
၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် အောက်ပါနိုင်ငံရေးရာထူးများဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်-

၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခံရသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။

ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အယုံကြည်ရဆုံးသူဖြစ်လာပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးတွင် အရေးပါသော ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းရာထူးသည် ယခင်အစိုးရများလက်ထက်တွင် ဒုတိယသမ္မတများကသာ လုပ်ဆောင်ရသည့် တာဝန်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|accessdate=1 August 2025|publisher=The Irrawaddy}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်လင်းဒွေး]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]တို့နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ တပ်လက်ကိုင်မရှိဘဲ တပ်မတော်အရန်အင်အားထဲမှနေ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်တိုးခဲ့သူအဖြစ် စာရင်းဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg5qnq7pq4t|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း သုံးဦး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံရေးဘဝ ==

=== နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ===
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီး အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ အားဖြင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဤအစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် ၎င်းအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ကြေညာချက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးအဆင့်အတန်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ &quot;ဦးညိုစော&quot; ဟူသော အမည်ဖြင့်သာ ဖော်ပြပါရှိသည်။ 

ဦးညိုစောသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးအပြင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ် ဖြစ်သော [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/717272|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ကြားကာလပြည်ထောင်စုအစိုးရ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB Burmese|accessdate=2025-7-15}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}&lt;/ref&gt;ထို့အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အစား အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော  [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်၏]] အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။

သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ဆက်လက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုပါ ရယူထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=109315|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း|work=Myanmar Transparency News|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt;


=== ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ်များ ===
* စုစုပေါင်းခရီးစဉ် (၂) ကြိမ် - {{အလံ|China}} (၁) ကြိမ်၊ {{အလံ|Turkmenistan}} (၁) ကြိမ်။
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%;&quot;
!စဉ်
!ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ
!မြို့များ
!ရက်စွဲ
!အကြောင်းအရာ
!မှတ်ချက်
|-
| ၁။
| {{အလံ|China}} 
| [[နန်းနင်မြို့|နန်နင်းမြို့]]
| ၁၄ - ၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74916|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 Septemberf 2025}}&lt;/ref&gt;
| (၂၂) ကြိမ်မြောက် တရုတ်-အာဆီယံ ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် တရုတ်-အာဆီယံ စီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ထိပ်သီးဖိုရမ် တက်ရောက်ခြင်း။
|ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ်ဖြင့် ပထမဆုံးနိုင်ငံခြားခရီးစဥ်
|-
| ၂။
| {{အလံ|Turkmenistan}} 
| [[အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့]]
| ၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅
| အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ်အထိမ်းအမှတ် နိုင်ငံတကာဖိုရမ်&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့၌ ကျင်းပသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ် အထိမ်းအမှတ်နိုင်ငံတကာဖိုရမ်သို့ တက်ရောက်မိန့်ခွန်းပြောကြား {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/78001 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
| [[အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတ|အီရန်သမ္မတ]] [[မာဆော့ ပါဇက်ရှ်ကီရမ်|မာဆော့ပါဇက်ရှ်ကီရမ်]] နှင့်ပါ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။
|}
=== ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု ===
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံသောမဲ အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၁,၄၈၇ မဲ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၉၇.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ မဲဆန္ဒနယ်တွင် ပြိုင်ဘက်အဖြစ် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ ဦးဝင်းကျော်သူ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |access-date=2026-03-16 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; width:100%;&quot;
|+ '''၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် မဲရလဒ်အခြေအနေ'''
|-
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:5%;&quot; | အနိုင်ရသူ
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:20%;&quot; | ကိုယ်စားလှယ်လောင်း
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:25%;&quot; | ပါတီ
!colspan=&quot;3&quot; | ထောက်ခံမဲ
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:10%;&quot; | မဲရာခိုင်နှုန်း
|-
! style=&quot;width:10%;&quot; | ဆန္ဒမဲ !! style=&quot;width:10%;&quot; | ကြိုတင်မဲ !! style=&quot;width:10%;&quot; | စုစုပေါင်း
|-
| [[ဖိုင်:Check mark.svg|15px]]
| ဦးညိုစော
| [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
| ၈၇၂
| ၆၁၅
| '''၁,၄၈၇'''
| ၉၇.၅၇%
|-
| 
| ဦးဝင်းကျော်သူ
| [[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]]
| ၃၃
| ၄
| ၃၇
| ၂.၄၃%
|-
! colspan=&quot;3&quot; | စုစုပေါင်း
! ၉၀၅
! ၆၁၉
! ၁,၅၂၄
! ၁၀၀%
|}

=== ဒုတိယသမ္မတ ===
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ်  ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
{{main|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း}}
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတလောင်း ဦးညိုစောက ထောက်ခံမဲ ၁၂၆ မဲ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ-၁ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81369|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81373|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;
== ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ==
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် ဇနီးဒေါ်စမ်းစမ်းအေးနှင့် သားသမီး (၃) ဦးထွန်းကားခဲ့ပါသည်။ ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[မေသဉ္ဇာဦး]] ၏ အစ်မဖြစ်ပြီး ပြေးခုန်ပစ် အားကစားမယ်ဟောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462?fbclid=IwY2xjawMNKtpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuMHQxdkJMRFNhQlE4U29MAR4wRr-V9nWkrDOQRUg4z7tp2s9ULgDG28UDYcP57h76IIWR9kVeCxpyds9snA_aem_z5aNnYtQ-g1xI4fK2zvYUg|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၉/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt;ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ ဖခင်မှာ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] အစိုးရလက်ထက် ကရင်ပြည်နယ်တွင် သစ်တောအရာရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=The Irrawaddy|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt;
== နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများ ==
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ အမည်သည် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]] (EU) ၏ ထပ်တိုးအရေးယူပိတ်ဆို့သည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ယင်းပိတ်ဆို့မှုတွင် ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များအား ပိတ်ပင်ခြင်းနှင့် ဥရောပဒေသအတွင်း ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-12 |title=EU Adds Myanmar Junta Chief’s Business Supremo to Sanctions List |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/eu-adds-myanmar-junta-chiefs-business-supremo-to-sanctions-list.html |access-date=2026-03-16 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၄/၂၀၁၆ အားဖြင့် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ဖြစ်သော [[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] ကိုချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ [https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf]

၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ထောက်ချုပ်ရုံး၊ အရန်အင်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]]  ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်]] တည်ထားကိုးကွယ်သည့်ကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး  [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ၎င်းအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ပေးအပ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်  ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား  ==
{{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}}
[[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]]
[[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]</text>
      <sha1>0am1a7bikhsaupcdt622bazay932q06</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030495</id>
      <parentid>1030494</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T15:52:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/Chanpyaelinn|Chanpyaelinn]] ([[User talk:Chanpyaelinn|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1030492|1030492]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည်</comment>
      <origin>1030495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49199" sha1="96j0djsga1cnw7prbro1qf702a9lwqm" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
|honorific_prefix = 
|image       =
|caption     = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော 

|office1        = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယ သမ္မတ (၁)]]
|alongside1 = [[နန်းနီနီအေး]] နှင့်အတူ
|president1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start1    = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|term_end1      = 
|predecessor1   = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]
|successor1     = 

|office2= [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency2= [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]]
|termstart2= ၁၆ မတ် ၂၀၂၆
|termend2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|predecessor2= 	သူရ သက်ဆွေ &lt;small&gt;(၂၀၁၅-၂၀၂၁)&lt;/small&gt;
|successor2     = ''လစ်လပ်''

|office3=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]
| 1blankname3     = ယာယီသမ္မတ
| 1namedata3     = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|termstart3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|term_end3= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|appointer3= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]
|predecessor3=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|successor3    = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း''

|office4=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးနှင့် [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] &lt;br&gt; ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|termstart4=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|term_end4=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]
|predecessor4= ''ဝန်ကြီးဌာနစတင်''
|successor4   = ''ဌာနဖျက်သိမ်း''

|office5 =[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင် 
| 1blankname5     = ဥက္ကဋ္ဌ
| 1namedata5     = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start5  = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| term_end5  = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ 
|predecessor5= ''ကော်မရှင်စတင်''
|office6 =[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင် 
| 1blankname6     = ဥက္ကဋ္ဌ
| 1namedata6     = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start6  = ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ 
| term_end6  =  ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|predecessor6= ''ကောင်စီစတင်''
|successor6   = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''

|office7      = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ &lt;br&gt; အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]]
|term_start7  = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃
|term_end7   = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| 1blankname7         =  [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]
| 1namedata7=  [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|successor7  = ''ရာထူးစတင်''
|predecessor7 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း''

|office8     = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ
|term_start8 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄
|term_end8    = ၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆

|office9      = [[စစ်ထောက်ချုပ်]]
|term_start9  = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄
|term_end9    = ၅ မေ  ၂၀၂၀
|predessor9= [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]]
|successor9= [[ကျော်စွာလင်း]]
| birth_date  = 
| birth_place = 
| death_date  = &lt;!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --&gt;
| death_place = 
| nationality = [[ဗမာ]]
| ethnicity   = 
| known_for   = 
| occupation  = 
| spouse      = စမ်းစမ်းအေး &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=mizzima|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt;
| children    = 
| alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ်(၂၃)
| allegiance          = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
| branch              = {{army|Myanmar}}
| serviceyears        = ၃၀ ဇွန် ၁၉၈၂ - ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| rank                = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}}ဗိုလ်ချုပ်ကြီး
| unit                = 
| commands            = 
| battles             = 
| awards              =  
*[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] (၂၀၁၆)
*[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁)
*[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃)
* [[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၆)
|successor5=[[ကျော်စွာလင်း]]|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၆၇၆၇|cabinet=[[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁) |မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] (၂၀၂၃-၂၀၂၅) &lt;br&gt; [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] (၂၀၂၅-လက်ရှိ)|party=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|honorific prefix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) &lt;Br&gt;
မဟာသရေစည်သူ၊ ဦး}}
'''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော''' သည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်မှ  ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ထိုရာထူးကို ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81294 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt; 

၎င်းသည် ၁၃ဦးမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏  [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၎င်းသည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

[[စစ်ထောက်ချုပ်]] ရာထူးအပြင် တပ်မတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နိုင်ငံရေးရာထူးများတွင်ပါ တာဝန်ယူခဲ့ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/41024|title=အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=Ministry of Information(Myanmar)|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6pnp719nx5o|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

== စစ်မှုထမ်းဘဝနှင့် အဓိကရာထူးများ ==
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၂၃ မှ ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]]တို့၏ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူရသည့် အမှတ် ၃၀၃ ခြေမြန်တပ်ရင်း၏ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;ထိုတပ်ကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။

သူသည် အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] နှင့် တစ်ပတ်စဥ်ထဲ ဖြစ်သည်။၁၉၈၂ ခုနှစ် မှစ၍ စစ်မှုထမ်းခဲ့ပြီး  ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထိ [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] နှင့် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးများ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထိ [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထိ [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလအထိ [[စစ်ထောက်ချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စစ်ထောက်ချုပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက် တိုက်လေယာဉ်နှင့် စစ်လက်နက်များ ဝယ်ယူရေးကအစ ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရေးအထိ အဆုံးအဖြတ်ပေးရသည့် အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။

=== အခြားတာဝန်များ ===
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် စစ်ထောက်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ချိန်တွင် စစ်ထောက်ချုပ်လုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်သည့် စစ်တပ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများကို တာဝန်ယူကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ဤတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစု၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးသူအဖြစ်လည်း စွပ်စွဲခံရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/39069/|title=ငွေရှာကောင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကို မင်းအောင်လှိုင် အကြံပေးခန့်|work=Myanmar Now|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt; 

* [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] (MEC): သူသည် စစ်ထောက်ချုပ်အဖြစ်မှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအခြားတာဝန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့ရချိန် စစ်ထောက်ချုပ်များသာ ဦးဆောင်ရသည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC)ကို လက်မလွှတ်ခဲ့ရဘဲ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ လက်ရှိတွင်မူ MD ဦးကျော်လင်းထံသို့ တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/HRBodies/HRCouncil/FFM-Myanmar/EconomicInterestsMyanmarMilitary/Infographic1_Governance_Structure_of_MEHL_and_MEC.pdf|title=Governance Structure of MEHL and MEC|work=OHCHR|access-date=5 July 2023|date=August 2019}}&lt;/ref&gt;
* ကန်သာယာဆေးရုံ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မိသားစု၏ အရင်းအနှီးများစွာ ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကန်သာယာဆေးရုံကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သူမှာ ၎င်းဖြစ်ပြီး ယင်းဆေးရုံကို MEC က ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/08/16/253903.html|title=စစ်တပ်စီးပွားရေး ခေါင်းကိုင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;
* [[အင်းဝဘဏ်လီမိတက်|အင်းဝဘဏ်]]: စစ်တပ်ပိုင် အင်းဝဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ-တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်-ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-2|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်း နာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့်တွေ့ဆုံ|work=MWD Webportal|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ  ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt;
* ရုရှားမှ ဆီဝယ်ယူရေး: ရုရှားနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/|title=The junta chief appoints MEHL boss Lieutenant General Nyo Saw to spearhead Organizing Committee for Russian Oil Purchase and Distribution|work=thechindwin|access-date=5 July 2023|date=16  August 2022|archive-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926224331/https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06|title=ရုရှားမှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူရန် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော ဦးဆောင်သည့် ဆီဝယ်ယူရေး ဦးဆောင်ကော်မတီဖွဲ့စည်း|work=Yangon Media Group|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705092431/https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06}}&lt;/ref&gt;
* ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေ ၂၇ ရက် တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt; 

== နိုင်ငံရေးရာထူးများနှင့် တာဝန်များ ==
၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် အောက်ပါနိုင်ငံရေးရာထူးများဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်-

၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခံရသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။

ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အယုံကြည်ရဆုံးသူဖြစ်လာပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးတွင် အရေးပါသော ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းရာထူးသည် ယခင်အစိုးရများလက်ထက်တွင် ဒုတိယသမ္မတများကသာ လုပ်ဆောင်ရသည့် တာဝန်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|accessdate=1 August 2025|publisher=The Irrawaddy}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်လင်းဒွေး]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]တို့နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ တပ်လက်ကိုင်မရှိဘဲ တပ်မတော်အရန်အင်အားထဲမှနေ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်တိုးခဲ့သူအဖြစ် စာရင်းဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg5qnq7pq4t|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း သုံးဦး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံရေးဘဝ ==

=== နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ===
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီး အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ အားဖြင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဤအစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် ၎င်းအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ကြေညာချက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးအဆင့်အတန်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ &quot;ဦးညိုစော&quot; ဟူသော အမည်ဖြင့်သာ ဖော်ပြပါရှိသည်။ 

ဦးညိုစောသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးအပြင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ် ဖြစ်သော [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/717272|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ကြားကာလပြည်ထောင်စုအစိုးရ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB Burmese|accessdate=2025-7-15}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}&lt;/ref&gt;ထို့အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အစား အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော  [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်၏]] အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။

သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ဆက်လက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုပါ ရယူထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=109315|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း|work=Myanmar Transparency News|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt;


=== ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ်များ ===
* စုစုပေါင်းခရီးစဉ် (၂) ကြိမ် - {{အလံ|China}} (၁) ကြိမ်၊ {{အလံ|Turkmenistan}} (၁) ကြိမ်။
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%;&quot;
!စဉ်
!ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ
!မြို့များ
!ရက်စွဲ
!အကြောင်းအရာ
!မှတ်ချက်
|-
| ၁။
| {{အလံ|China}} 
| [[နန်းနင်မြို့|နန်နင်းမြို့]]
| ၁၄ - ၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74916|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 Septemberf 2025}}&lt;/ref&gt;
| (၂၂) ကြိမ်မြောက် တရုတ်-အာဆီယံ ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် တရုတ်-အာဆီယံ စီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ထိပ်သီးဖိုရမ် တက်ရောက်ခြင်း။
|ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ်ဖြင့် ပထမဆုံးနိုင်ငံခြားခရီးစဥ်
|-
| ၂။
| {{အလံ|Turkmenistan}} 
| [[အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့]]
| ၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅
| အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ်အထိမ်းအမှတ် နိုင်ငံတကာဖိုရမ်&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့၌ ကျင်းပသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ် အထိမ်းအမှတ်နိုင်ငံတကာဖိုရမ်သို့ တက်ရောက်မိန့်ခွန်းပြောကြား {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/78001 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
| [[အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတ|အီရန်သမ္မတ]] [[မာဆော့ ပါဇက်ရှ်ကီရမ်|မာဆော့ပါဇက်ရှ်ကီရမ်]] နှင့်ပါ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။
|}
=== ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု ===
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံသောမဲ အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၁,၄၈၇ မဲ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၉၇.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ မဲဆန္ဒနယ်တွင် ပြိုင်ဘက်အဖြစ် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ ဦးဝင်းကျော်သူ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |access-date=2026-03-16 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; width:100%;&quot;
|+ '''၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် မဲရလဒ်အခြေအနေ'''
|-
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:5%;&quot; | အနိုင်ရသူ
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:20%;&quot; | ကိုယ်စားလှယ်လောင်း
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:25%;&quot; | ပါတီ
!colspan=&quot;3&quot; | ထောက်ခံမဲ
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:10%;&quot; | မဲရာခိုင်နှုန်း
|-
! style=&quot;width:10%;&quot; | ဆန္ဒမဲ !! style=&quot;width:10%;&quot; | ကြိုတင်မဲ !! style=&quot;width:10%;&quot; | စုစုပေါင်း
|-
| [[ဖိုင်:Check mark.svg|15px]]
| ဦးညိုစော
| [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
| ၈၇၂
| ၆၁၅
| '''၁,၄၈၇'''
| ၉၇.၅၇%
|-
| 
| ဦးဝင်းကျော်သူ
| [[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]]
| ၃၃
| ၄
| ၃၇
| ၂.၄၃%
|-
! colspan=&quot;3&quot; | စုစုပေါင်း
! ၉၀၅
! ၆၁၉
! ၁,၅၂၄
! ၁၀၀%
|}

=== ဒုတိယသမ္မတ ===
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ်  ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
{{main|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း}}
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတလောင်း ဦးညိုစောက ထောက်ခံမဲ ၁၂၆ မဲ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ-၁ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81369|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81373|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;
== ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ==
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[မေသဉ္ဇာဦး]] ၏ အစ်မဖြစ်ပြီး ပြေးခုန်ပစ် အားကစားမယ်ဟောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462?fbclid=IwY2xjawMNKtpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuMHQxdkJMRFNhQlE4U29MAR4wRr-V9nWkrDOQRUg4z7tp2s9ULgDG28UDYcP57h76IIWR9kVeCxpyds9snA_aem_z5aNnYtQ-g1xI4fK2zvYUg|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၉/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt;ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ ဖခင်မှာ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] အစိုးရလက်ထက် ကရင်ပြည်နယ်တွင် သစ်တောအရာရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=The Irrawaddy|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt;
== နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများ ==
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ အမည်သည် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]] (EU) ၏ ထပ်တိုးအရေးယူပိတ်ဆို့သည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ယင်းပိတ်ဆို့မှုတွင် ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များအား ပိတ်ပင်ခြင်းနှင့် ဥရောပဒေသအတွင်း ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-12 |title=EU Adds Myanmar Junta Chief’s Business Supremo to Sanctions List |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/eu-adds-myanmar-junta-chiefs-business-supremo-to-sanctions-list.html |access-date=2026-03-16 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၄/၂၀၁၆ အားဖြင့် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ဖြစ်သော ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့ ကိုချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ [https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf]

၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ထောက်ချုပ်ရုံး၊ အရန်အင်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]]  ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်]] တည်ထားကိုးကွယ်သည့်ကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး  [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ၎င်းအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ပေးအပ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်  ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား  ==
{{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}}
[[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]]
[[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]</text>
      <sha1>96j0djsga1cnw7prbro1qf702a9lwqm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030496</id>
      <parentid>1030495</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T15:52:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/Chanpyaelinn|Chanpyaelinn]] ([[User talk:Chanpyaelinn|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1030491|1030491]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည်</comment>
      <origin>1030496</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49165" sha1="8pr9nkg67hbypcm9hmov42ye3asrz02" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
|honorific_prefix = 
|image       =
|caption     = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော 

|office1        = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယ သမ္မတ (၁)]]
|alongside1 = [[နန်းနီနီအေး]] နှင့်အတူ
|president1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start1    = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|term_end1      = 
|predecessor1   = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]
|successor1     = 

|office2= [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency2= [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]]
|termstart2= ၁၆ မတ် ၂၀၂၆
|termend2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|predecessor2= 	သူရ သက်ဆွေ &lt;small&gt;(၂၀၁၅-၂၀၂၁)&lt;/small&gt;
|successor2     = ''လစ်လပ်''

|office3=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]
| 1blankname3     = ယာယီသမ္မတ
| 1namedata3     = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|termstart3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|term_end3= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|appointer3= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]
|predecessor3=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|successor3    = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း''

|office4=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးနှင့် [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] &lt;br&gt; ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|termstart4=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|term_end4=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]
|predecessor4= ''ဝန်ကြီးဌာနစတင်''
|successor4   = ''ဌာနဖျက်သိမ်း''

|office5 =[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင် 
| 1blankname5     = ဥက္ကဋ္ဌ
| 1namedata5     = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start5  = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| term_end5  = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ 
|predecessor5= ''ကော်မရှင်စတင်''
|office6 =[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင် 
| 1blankname6     = ဥက္ကဋ္ဌ
| 1namedata6     = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start6  = ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ 
| term_end6  =  ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|predecessor6= ''ကောင်စီစတင်''
|successor6   = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''

|office7      = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ &lt;br&gt; အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]]
|term_start7  = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃
|term_end7   = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| 1blankname7         =  [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]
| 1namedata7=  [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|successor7  = ''ရာထူးစတင်''
|predecessor7 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း''

|office8     = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ
|term_start8 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄
|term_end8    = ၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆

|office9      = [[စစ်ထောက်ချုပ်]]
|term_start9  = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄
|term_end9    = ၅ မေ  ၂၀၂၀
|predessor9= [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]]
|successor9= [[ကျော်စွာလင်း]]
| birth_date  = 
| birth_place = 
| death_date  = &lt;!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --&gt;
| death_place = 
| nationality = [[ဗမာ]]
| ethnicity   = 
| known_for   = 
| occupation  = 
| spouse      = စမ်းစမ်းအေး &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=mizzima|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt;
| children    = 
| alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ်(၂၃)
| allegiance          = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
| branch              = {{army|Myanmar}}
| serviceyears        = ၃၀ ဇွန် ၁၉၈၂ - ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| rank                = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}}ဗိုလ်ချုပ်ကြီး
| unit                = 
| commands            = 
| battles             = 
| awards              =  
*[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] (၂၀၁၆)
*[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁)
*[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃)
* [[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၆)
|successor5=[[ကျော်စွာလင်း]]|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၆၇၆၇|cabinet=[[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁) |မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] (၂၀၂၃-၂၀၂၅) &lt;br&gt; [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] (၂၀၂၅-လက်ရှိ)|party=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|honorific prefix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) &lt;Br&gt;
မဟာသရေစည်သူ၊ ဦး}}
'''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော''' သည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်မှ  ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ထိုရာထူးကို ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81294 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt; 

၎င်းသည် ၁၃ဦးမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၎င်းသည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

[[စစ်ထောက်ချုပ်]] ရာထူးအပြင် တပ်မတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နိုင်ငံရေးရာထူးများတွင်ပါ တာဝန်ယူခဲ့ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/41024|title=အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=Ministry of Information(Myanmar)|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6pnp719nx5o|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

== စစ်မှုထမ်းဘဝနှင့် အဓိကရာထူးများ ==
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၂၃ မှ ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]]တို့၏ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူရသည့် အမှတ် ၃၀၃ ခြေမြန်တပ်ရင်း၏ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;ထိုတပ်ကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။

သူသည် အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] နှင့် တစ်ပတ်စဥ်ထဲ ဖြစ်သည်။၁၉၈၂ ခုနှစ် မှစ၍ စစ်မှုထမ်းခဲ့ပြီး  ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထိ [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] နှင့် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးများ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထိ [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထိ [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလအထိ [[စစ်ထောက်ချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စစ်ထောက်ချုပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက် တိုက်လေယာဉ်နှင့် စစ်လက်နက်များ ဝယ်ယူရေးကအစ ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရေးအထိ အဆုံးအဖြတ်ပေးရသည့် အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။

=== အခြားတာဝန်များ ===
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် စစ်ထောက်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ချိန်တွင် စစ်ထောက်ချုပ်လုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်သည့် စစ်တပ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများကို တာဝန်ယူကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ဤတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစု၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးသူအဖြစ်လည်း စွပ်စွဲခံရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/39069/|title=ငွေရှာကောင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကို မင်းအောင်လှိုင် အကြံပေးခန့်|work=Myanmar Now|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt; 

* [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] (MEC): သူသည် စစ်ထောက်ချုပ်အဖြစ်မှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအခြားတာဝန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့ရချိန် စစ်ထောက်ချုပ်များသာ ဦးဆောင်ရသည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC)ကို လက်မလွှတ်ခဲ့ရဘဲ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ လက်ရှိတွင်မူ MD ဦးကျော်လင်းထံသို့ တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/HRBodies/HRCouncil/FFM-Myanmar/EconomicInterestsMyanmarMilitary/Infographic1_Governance_Structure_of_MEHL_and_MEC.pdf|title=Governance Structure of MEHL and MEC|work=OHCHR|access-date=5 July 2023|date=August 2019}}&lt;/ref&gt;
* ကန်သာယာဆေးရုံ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မိသားစု၏ အရင်းအနှီးများစွာ ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကန်သာယာဆေးရုံကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သူမှာ ၎င်းဖြစ်ပြီး ယင်းဆေးရုံကို MEC က ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/08/16/253903.html|title=စစ်တပ်စီးပွားရေး ခေါင်းကိုင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;
* [[အင်းဝဘဏ်လီမိတက်|အင်းဝဘဏ်]]: စစ်တပ်ပိုင် အင်းဝဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ-တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်-ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-2|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်း နာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့်တွေ့ဆုံ|work=MWD Webportal|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ  ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt;
* ရုရှားမှ ဆီဝယ်ယူရေး: ရုရှားနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/|title=The junta chief appoints MEHL boss Lieutenant General Nyo Saw to spearhead Organizing Committee for Russian Oil Purchase and Distribution|work=thechindwin|access-date=5 July 2023|date=16  August 2022|archive-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926224331/https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06|title=ရုရှားမှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူရန် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော ဦးဆောင်သည့် ဆီဝယ်ယူရေး ဦးဆောင်ကော်မတီဖွဲ့စည်း|work=Yangon Media Group|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705092431/https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06}}&lt;/ref&gt;
* ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေ ၂၇ ရက် တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt; 

== နိုင်ငံရေးရာထူးများနှင့် တာဝန်များ ==
၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် အောက်ပါနိုင်ငံရေးရာထူးများဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်-

၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခံရသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။

ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အယုံကြည်ရဆုံးသူဖြစ်လာပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးတွင် အရေးပါသော ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းရာထူးသည် ယခင်အစိုးရများလက်ထက်တွင် ဒုတိယသမ္မတများကသာ လုပ်ဆောင်ရသည့် တာဝန်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|accessdate=1 August 2025|publisher=The Irrawaddy}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်လင်းဒွေး]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]တို့နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ တပ်လက်ကိုင်မရှိဘဲ တပ်မတော်အရန်အင်အားထဲမှနေ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်တိုးခဲ့သူအဖြစ် စာရင်းဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg5qnq7pq4t|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း သုံးဦး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံရေးဘဝ ==

=== နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ===
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီး အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ အားဖြင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဤအစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် ၎င်းအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ကြေညာချက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးအဆင့်အတန်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ &quot;ဦးညိုစော&quot; ဟူသော အမည်ဖြင့်သာ ဖော်ပြပါရှိသည်။ 

ဦးညိုစောသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးအပြင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ် ဖြစ်သော [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/717272|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ကြားကာလပြည်ထောင်စုအစိုးရ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB Burmese|accessdate=2025-7-15}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}&lt;/ref&gt;ထို့အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အစား အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော  [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်၏]] အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။

သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ဆက်လက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုပါ ရယူထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=109315|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း|work=Myanmar Transparency News|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt;


=== ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ်များ ===
* စုစုပေါင်းခရီးစဉ် (၂) ကြိမ် - {{အလံ|China}} (၁) ကြိမ်၊ {{အလံ|Turkmenistan}} (၁) ကြိမ်။
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%;&quot;
!စဉ်
!ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ
!မြို့များ
!ရက်စွဲ
!အကြောင်းအရာ
!မှတ်ချက်
|-
| ၁။
| {{အလံ|China}} 
| [[နန်းနင်မြို့|နန်နင်းမြို့]]
| ၁၄ - ၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74916|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 Septemberf 2025}}&lt;/ref&gt;
| (၂၂) ကြိမ်မြောက် တရုတ်-အာဆီယံ ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် တရုတ်-အာဆီယံ စီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ထိပ်သီးဖိုရမ် တက်ရောက်ခြင်း။
|ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ်ဖြင့် ပထမဆုံးနိုင်ငံခြားခရီးစဥ်
|-
| ၂။
| {{အလံ|Turkmenistan}} 
| [[အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့]]
| ၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅
| အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ်အထိမ်းအမှတ် နိုင်ငံတကာဖိုရမ်&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့၌ ကျင်းပသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ် အထိမ်းအမှတ်နိုင်ငံတကာဖိုရမ်သို့ တက်ရောက်မိန့်ခွန်းပြောကြား {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/78001 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
| [[အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတ|အီရန်သမ္မတ]] [[မာဆော့ ပါဇက်ရှ်ကီရမ်|မာဆော့ပါဇက်ရှ်ကီရမ်]] နှင့်ပါ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။
|}
=== ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု ===
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံသောမဲ အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၁,၄၈၇ မဲ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၉၇.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ မဲဆန္ဒနယ်တွင် ပြိုင်ဘက်အဖြစ် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ ဦးဝင်းကျော်သူ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |access-date=2026-03-16 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; width:100%;&quot;
|+ '''၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် မဲရလဒ်အခြေအနေ'''
|-
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:5%;&quot; | အနိုင်ရသူ
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:20%;&quot; | ကိုယ်စားလှယ်လောင်း
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:25%;&quot; | ပါတီ
!colspan=&quot;3&quot; | ထောက်ခံမဲ
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:10%;&quot; | မဲရာခိုင်နှုန်း
|-
! style=&quot;width:10%;&quot; | ဆန္ဒမဲ !! style=&quot;width:10%;&quot; | ကြိုတင်မဲ !! style=&quot;width:10%;&quot; | စုစုပေါင်း
|-
| [[ဖိုင်:Check mark.svg|15px]]
| ဦးညိုစော
| [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
| ၈၇၂
| ၆၁၅
| '''၁,၄၈၇'''
| ၉၇.၅၇%
|-
| 
| ဦးဝင်းကျော်သူ
| [[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]]
| ၃၃
| ၄
| ၃၇
| ၂.၄၃%
|-
! colspan=&quot;3&quot; | စုစုပေါင်း
! ၉၀၅
! ၆၁၉
! ၁,၅၂၄
! ၁၀၀%
|}

=== ဒုတိယသမ္မတ ===
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ်  ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
{{main|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း}}
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတလောင်း ဦးညိုစောက ထောက်ခံမဲ ၁၂၆ မဲ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ-၁ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81369|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81373|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;
== ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ==
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[မေသဉ္ဇာဦး]] ၏ အစ်မဖြစ်ပြီး ပြေးခုန်ပစ် အားကစားမယ်ဟောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462?fbclid=IwY2xjawMNKtpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuMHQxdkJMRFNhQlE4U29MAR4wRr-V9nWkrDOQRUg4z7tp2s9ULgDG28UDYcP57h76IIWR9kVeCxpyds9snA_aem_z5aNnYtQ-g1xI4fK2zvYUg|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၉/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt;ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ ဖခင်မှာ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] အစိုးရလက်ထက် ကရင်ပြည်နယ်တွင် သစ်တောအရာရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=The Irrawaddy|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt;
== နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများ ==
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ အမည်သည် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]] (EU) ၏ ထပ်တိုးအရေးယူပိတ်ဆို့သည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ယင်းပိတ်ဆို့မှုတွင် ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များအား ပိတ်ပင်ခြင်းနှင့် ဥရောပဒေသအတွင်း ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-12 |title=EU Adds Myanmar Junta Chief’s Business Supremo to Sanctions List |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/eu-adds-myanmar-junta-chiefs-business-supremo-to-sanctions-list.html |access-date=2026-03-16 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၄/၂၀၁၆ အားဖြင့် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ဖြစ်သော ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့ ကိုချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ [https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf]

၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ထောက်ချုပ်ရုံး၊ အရန်အင်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]]  ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်]] တည်ထားကိုးကွယ်သည့်ကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး  [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ၎င်းအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ပေးအပ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်  ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား  ==
{{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}}
[[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]]
[[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]</text>
      <sha1>8pr9nkg67hbypcm9hmov42ye3asrz02</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030497</id>
      <parentid>1030496</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T15:53:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/Chanpyaelinn|Chanpyaelinn]] ([[User talk:Chanpyaelinn|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1030301|1030301]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည်</comment>
      <origin>1030497</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49150" sha1="ohteaacj23r87zpmlvx5k24cx8z6wwh" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
|honorific_prefix = 
|image       =
|caption     = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော 

|office1        = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယ သမ္မတ (၁)]]
|alongside1 = [[နန်းနီနီအေး]] နှင့်အတူ
|president1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start1    = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|term_end1      = 
|predecessor1   = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]
|successor1     = 

|office2= [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency2= [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]]
|termstart2= ၁၆ မတ် ၂၀၂၆
|termend2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|predecessor2= 	သူရ သက်ဆွေ &lt;small&gt;(၂၀၁၅-၂၀၂၁)&lt;/small&gt;
|successor2     = ''လစ်လပ်''

|office3=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]
| 1blankname3     = ယာယီသမ္မတ
| 1namedata3     = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|termstart3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|term_end3= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|appointer3= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]
|predecessor3=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|successor3    = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း''

|office4=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးနှင့် [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] &lt;br&gt; ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|termstart4=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|term_end4=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]
|predecessor4= ''ဝန်ကြီးဌာနစတင်''
|successor4   = ''ဌာနဖျက်သိမ်း''

|office5 =[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင် 
| 1blankname5     = ဥက္ကဋ္ဌ
| 1namedata5     = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start5  = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| term_end5  = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ 
|predecessor5= ''ကော်မရှင်စတင်''
|office6 =[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင် 
| 1blankname6     = ဥက္ကဋ္ဌ
| 1namedata6     = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start6  = ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ 
| term_end6  =  ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|predecessor6= ''ကောင်စီစတင်''
|successor6   = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''

|office7      = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ &lt;br&gt; အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]]
|term_start7  = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃
|term_end7   = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| 1blankname7         =  [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]
| 1namedata7=  [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|successor7  = ''ရာထူးစတင်''
|predecessor7 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း''

|office8     = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ
|term_start8 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄
|term_end8    = ၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆

|office9      = [[စစ်ထောက်ချုပ်]]
|term_start9  = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄
|term_end9    = ၅ မေ  ၂၀၂၀
|predessor9= [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]]
|successor9= [[ကျော်စွာလင်း]]
| birth_date  = 
| birth_place = 
| death_date  = &lt;!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --&gt;
| death_place = 
| nationality = [[ဗမာ]]
| ethnicity   = 
| known_for   = 
| occupation  = 
| spouse      = စမ်းစမ်းအေး &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=mizzima|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt;
| children    = 
| alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ်(၂၃)
| allegiance          = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
| branch              = {{army|Myanmar}}
| serviceyears        = ၃၀ ဇွန် ၁၉၈၂ - ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| rank                = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}}ဗိုလ်ချုပ်ကြီး
| unit                = 
| commands            = 
| battles             = 
| awards              =  
*[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]]
*[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁)
*[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃)
* [[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၆)
|successor5=[[ကျော်စွာလင်း]]|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၆၇၆၇|cabinet=[[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁) |မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] (၂၀၂၃-၂၀၂၅) &lt;br&gt; [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] (၂၀၂၅-လက်ရှိ)|party=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|honorific prefix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) &lt;Br&gt;
မဟာသရေစည်သူ၊ ဦး}}
'''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော''' သည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်မှ  ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ထိုရာထူးကို ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81294 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt; 

၎င်းသည် ၁၃ဦးမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၎င်းသည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

[[စစ်ထောက်ချုပ်]] ရာထူးအပြင် တပ်မတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နိုင်ငံရေးရာထူးများတွင်ပါ တာဝန်ယူခဲ့ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/41024|title=အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=Ministry of Information(Myanmar)|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6pnp719nx5o|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

== စစ်မှုထမ်းဘဝနှင့် အဓိကရာထူးများ ==
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၂၃ မှ ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]]တို့၏ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူရသည့် အမှတ် ၃၀၃ ခြေမြန်တပ်ရင်း၏ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;ထိုတပ်ကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။

သူသည် အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] နှင့် တစ်ပတ်စဥ်ထဲ ဖြစ်သည်။၁၉၈၂ ခုနှစ် မှစ၍ စစ်မှုထမ်းခဲ့ပြီး  ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထိ [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] နှင့် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးများ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထိ [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထိ [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလအထိ [[စစ်ထောက်ချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စစ်ထောက်ချုပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက် တိုက်လေယာဉ်နှင့် စစ်လက်နက်များ ဝယ်ယူရေးကအစ ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရေးအထိ အဆုံးအဖြတ်ပေးရသည့် အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။

=== အခြားတာဝန်များ ===
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် စစ်ထောက်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ချိန်တွင် စစ်ထောက်ချုပ်လုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်သည့် စစ်တပ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများကို တာဝန်ယူကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ဤတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစု၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးသူအဖြစ်လည်း စွပ်စွဲခံရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/39069/|title=ငွေရှာကောင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကို မင်းအောင်လှိုင် အကြံပေးခန့်|work=Myanmar Now|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt; 

* [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] (MEC): သူသည် စစ်ထောက်ချုပ်အဖြစ်မှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအခြားတာဝန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့ရချိန် စစ်ထောက်ချုပ်များသာ ဦးဆောင်ရသည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC)ကို လက်မလွှတ်ခဲ့ရဘဲ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ လက်ရှိတွင်မူ MD ဦးကျော်လင်းထံသို့ တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/HRBodies/HRCouncil/FFM-Myanmar/EconomicInterestsMyanmarMilitary/Infographic1_Governance_Structure_of_MEHL_and_MEC.pdf|title=Governance Structure of MEHL and MEC|work=OHCHR|access-date=5 July 2023|date=August 2019}}&lt;/ref&gt;
* ကန်သာယာဆေးရုံ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မိသားစု၏ အရင်းအနှီးများစွာ ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကန်သာယာဆေးရုံကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သူမှာ ၎င်းဖြစ်ပြီး ယင်းဆေးရုံကို MEC က ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/08/16/253903.html|title=စစ်တပ်စီးပွားရေး ခေါင်းကိုင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;
* [[အင်းဝဘဏ်လီမိတက်|အင်းဝဘဏ်]]: စစ်တပ်ပိုင် အင်းဝဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ-တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်-ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-2|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်း နာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့်တွေ့ဆုံ|work=MWD Webportal|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ  ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt;
* ရုရှားမှ ဆီဝယ်ယူရေး: ရုရှားနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/|title=The junta chief appoints MEHL boss Lieutenant General Nyo Saw to spearhead Organizing Committee for Russian Oil Purchase and Distribution|work=thechindwin|access-date=5 July 2023|date=16  August 2022|archive-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926224331/https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06|title=ရုရှားမှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူရန် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော ဦးဆောင်သည့် ဆီဝယ်ယူရေး ဦးဆောင်ကော်မတီဖွဲ့စည်း|work=Yangon Media Group|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705092431/https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06}}&lt;/ref&gt;
* ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေ ၂၇ ရက် တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt; 

== နိုင်ငံရေးရာထူးများနှင့် တာဝန်များ ==
၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် အောက်ပါနိုင်ငံရေးရာထူးများဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်-

၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခံရသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။

ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အယုံကြည်ရဆုံးသူဖြစ်လာပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးတွင် အရေးပါသော ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းရာထူးသည် ယခင်အစိုးရများလက်ထက်တွင် ဒုတိယသမ္မတများကသာ လုပ်ဆောင်ရသည့် တာဝန်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|accessdate=1 August 2025|publisher=The Irrawaddy}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်လင်းဒွေး]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]တို့နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ တပ်လက်ကိုင်မရှိဘဲ တပ်မတော်အရန်အင်အားထဲမှနေ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်တိုးခဲ့သူအဖြစ် စာရင်းဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg5qnq7pq4t|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း သုံးဦး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံရေးဘဝ ==

=== နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ===
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီး အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ အားဖြင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဤအစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် ၎င်းအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ကြေညာချက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးအဆင့်အတန်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ &quot;ဦးညိုစော&quot; ဟူသော အမည်ဖြင့်သာ ဖော်ပြပါရှိသည်။ 

ဦးညိုစောသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးအပြင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ် ဖြစ်သော [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/717272|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ကြားကာလပြည်ထောင်စုအစိုးရ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB Burmese|accessdate=2025-7-15}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}&lt;/ref&gt;ထို့အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အစား အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော  [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်၏]] အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။

သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ဆက်လက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုပါ ရယူထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=109315|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း|work=Myanmar Transparency News|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt;


=== ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ်များ ===
* စုစုပေါင်းခရီးစဉ် (၂) ကြိမ် - {{အလံ|China}} (၁) ကြိမ်၊ {{အလံ|Turkmenistan}} (၁) ကြိမ်။
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%;&quot;
!စဉ်
!ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ
!မြို့များ
!ရက်စွဲ
!အကြောင်းအရာ
!မှတ်ချက်
|-
| ၁။
| {{အလံ|China}} 
| [[နန်းနင်မြို့|နန်နင်းမြို့]]
| ၁၄ - ၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74916|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 Septemberf 2025}}&lt;/ref&gt;
| (၂၂) ကြိမ်မြောက် တရုတ်-အာဆီယံ ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် တရုတ်-အာဆီယံ စီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ထိပ်သီးဖိုရမ် တက်ရောက်ခြင်း။
|ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ်ဖြင့် ပထမဆုံးနိုင်ငံခြားခရီးစဥ်
|-
| ၂။
| {{အလံ|Turkmenistan}} 
| [[အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့]]
| ၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅
| အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ်အထိမ်းအမှတ် နိုင်ငံတကာဖိုရမ်&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့၌ ကျင်းပသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ် အထိမ်းအမှတ်နိုင်ငံတကာဖိုရမ်သို့ တက်ရောက်မိန့်ခွန်းပြောကြား {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/78001 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
| [[အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတ|အီရန်သမ္မတ]] [[မာဆော့ ပါဇက်ရှ်ကီရမ်|မာဆော့ပါဇက်ရှ်ကီရမ်]] နှင့်ပါ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။
|}
=== ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု ===
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံသောမဲ အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၁,၄၈၇ မဲ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၉၇.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ မဲဆန္ဒနယ်တွင် ပြိုင်ဘက်အဖြစ် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ ဦးဝင်းကျော်သူ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |access-date=2026-03-16 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; width:100%;&quot;
|+ '''၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် မဲရလဒ်အခြေအနေ'''
|-
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:5%;&quot; | အနိုင်ရသူ
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:20%;&quot; | ကိုယ်စားလှယ်လောင်း
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:25%;&quot; | ပါတီ
!colspan=&quot;3&quot; | ထောက်ခံမဲ
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:10%;&quot; | မဲရာခိုင်နှုန်း
|-
! style=&quot;width:10%;&quot; | ဆန္ဒမဲ !! style=&quot;width:10%;&quot; | ကြိုတင်မဲ !! style=&quot;width:10%;&quot; | စုစုပေါင်း
|-
| [[ဖိုင်:Check mark.svg|15px]]
| ဦးညိုစော
| [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
| ၈၇၂
| ၆၁၅
| '''၁,၄၈၇'''
| ၉၇.၅၇%
|-
| 
| ဦးဝင်းကျော်သူ
| [[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]]
| ၃၃
| ၄
| ၃၇
| ၂.၄၃%
|-
! colspan=&quot;3&quot; | စုစုပေါင်း
! ၉၀၅
! ၆၁၉
! ၁,၅၂၄
! ၁၀၀%
|}

=== ဒုတိယသမ္မတ ===
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ်  ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
{{main|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း}}
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတလောင်း ဦးညိုစောက ထောက်ခံမဲ ၁၂၆ မဲ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ-၁ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81369|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81373|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;
== ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ==
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[မေသဉ္ဇာဦး]] ၏ အစ်မဖြစ်ပြီး ပြေးခုန်ပစ် အားကစားမယ်ဟောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462?fbclid=IwY2xjawMNKtpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuMHQxdkJMRFNhQlE4U29MAR4wRr-V9nWkrDOQRUg4z7tp2s9ULgDG28UDYcP57h76IIWR9kVeCxpyds9snA_aem_z5aNnYtQ-g1xI4fK2zvYUg|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၉/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt;ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ ဖခင်မှာ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] အစိုးရလက်ထက် ကရင်ပြည်နယ်တွင် သစ်တောအရာရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=The Irrawaddy|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt;
== နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများ ==
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ အမည်သည် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]] (EU) ၏ ထပ်တိုးအရေးယူပိတ်ဆို့သည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ယင်းပိတ်ဆို့မှုတွင် ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များအား ပိတ်ပင်ခြင်းနှင့် ဥရောပဒေသအတွင်း ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-12 |title=EU Adds Myanmar Junta Chief’s Business Supremo to Sanctions List |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/eu-adds-myanmar-junta-chiefs-business-supremo-to-sanctions-list.html |access-date=2026-03-16 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၄/၂၀၁၆ အားဖြင့် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ဖြစ်သော ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့ ကိုချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ [https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf]

၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ထောက်ချုပ်ရုံး၊ အရန်အင်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]]  ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်]] တည်ထားကိုးကွယ်သည့်ကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး  [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ၎င်းအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ပေးအပ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်  ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား  ==
{{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}}
[[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]]
[[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]</text>
      <sha1>ohteaacj23r87zpmlvx5k24cx8z6wwh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030498</id>
      <parentid>1030497</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T16:08:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chanpyaelinn</username>
        <id>44152</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ */ လက်ရှိမှာ ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်နေပြီ ဖြစ်တဲ့အတွက် မြန်မာစီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် ရက်စွဲ အတိအကျ ဖြည်စွက်ခဲ့ပါသည်။ ၂၇-၅-၂၀၂၄ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ပေးအပ်ခံခဲ့ရသည့် အချက်ပါထပ်မံဖြည့်စွက်ထားပါသည်။</comment>
      <origin>1030498</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49730" sha1="lkcgapei4y7zd7fxuu3xmket2bag8fr" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
|honorific_prefix = 
|image       =
|caption     = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော 

|office1        = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယ သမ္မတ (၁)]]
|alongside1 = [[နန်းနီနီအေး]] နှင့်အတူ
|president1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start1    = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|term_end1      = 
|predecessor1   = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]
|successor1     = 

|office2= [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency2= [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]]
|termstart2= ၁၆ မတ် ၂၀၂၆
|termend2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|predecessor2= 	သူရ သက်ဆွေ &lt;small&gt;(၂၀၁၅-၂၀၂၁)&lt;/small&gt;
|successor2     = ''လစ်လပ်''

|office3=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]
| 1blankname3     = ယာယီသမ္မတ
| 1namedata3     = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|termstart3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|term_end3= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|appointer3= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]
|predecessor3=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|successor3    = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း''

|office4=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးနှင့် [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] &lt;br&gt; ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|termstart4=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|term_end4=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]
|predecessor4= ''ဝန်ကြီးဌာနစတင်''
|successor4   = ''ဌာနဖျက်သိမ်း''

|office5 =[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင် 
| 1blankname5     = ဥက္ကဋ္ဌ
| 1namedata5     = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start5  = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| term_end5  = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ 
|predecessor5= ''ကော်မရှင်စတင်''
|office6 =[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင် 
| 1blankname6     = ဥက္ကဋ္ဌ
| 1namedata6     = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start6  = ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ 
| term_end6  =  ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|predecessor6= ''ကောင်စီစတင်''
|successor6   = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''

|office7      = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ &lt;br&gt; အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]]
|term_start7  = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃
|term_end7   = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| 1blankname7         =  [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]
| 1namedata7=  [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|successor7  = ''ရာထူးစတင်''
|predecessor7 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း''

|office8     = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ
|term_start8 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄
|term_end8    = ၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆

|office9      = [[စစ်ထောက်ချုပ်]]
|term_start9  = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄
|term_end9    = ၅ မေ  ၂၀၂၀
|predessor9= [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]]
|successor9= [[ကျော်စွာလင်း]]
| birth_date  = 
| birth_place = 
| death_date  = &lt;!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --&gt;
| death_place = 
| nationality = [[ဗမာ]]
| ethnicity   = 
| known_for   = 
| occupation  = 
| spouse      = စမ်းစမ်းအေး &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=mizzima|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt;
| children    = 
| alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ်(၂၃)
| allegiance          = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
| branch              = {{army|Myanmar}}
| serviceyears        = ၃၀ ဇွန် ၁၉၈၂ - ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| rank                = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}}ဗိုလ်ချုပ်ကြီး
| unit                = 
| commands            = 
| battles             = 
| awards              =  
*[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]]
*[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁)
*[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃)
* [[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၆)
|successor5=[[ကျော်စွာလင်း]]|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၆၇၆၇|cabinet=[[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁) |မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] (၂၀၂၃-၂၀၂၅) &lt;br&gt; [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] (၂၀၂၅-လက်ရှိ)|party=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|honorific prefix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) &lt;Br&gt;
မဟာသရေစည်သူ၊ ဦး}}
'''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော''' သည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်မှ  ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ထိုရာထူးကို ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81294 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt; 

၎င်းသည် ၁၃ဦးမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၎င်းသည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

[[စစ်ထောက်ချုပ်]] ရာထူးအပြင် တပ်မတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နိုင်ငံရေးရာထူးများတွင်ပါ တာဝန်ယူခဲ့ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/41024|title=အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=Ministry of Information(Myanmar)|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6pnp719nx5o|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

== စစ်မှုထမ်းဘဝနှင့် အဓိကရာထူးများ ==
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၂၃ မှ ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]]တို့၏ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူရသည့် အမှတ် ၃၀၃ ခြေမြန်တပ်ရင်း၏ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;ထိုတပ်ကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။

သူသည် အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] နှင့် တစ်ပတ်စဥ်ထဲ ဖြစ်သည်။၁၉၈၂ ခုနှစ် မှစ၍ စစ်မှုထမ်းခဲ့ပြီး  ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထိ [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] နှင့် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးများ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထိ [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထိ [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလအထိ [[စစ်ထောက်ချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စစ်ထောက်ချုပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက် တိုက်လေယာဉ်နှင့် စစ်လက်နက်များ ဝယ်ယူရေးကအစ ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရေးအထိ အဆုံးအဖြတ်ပေးရသည့် အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။

=== အခြားတာဝန်များ ===
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် စစ်ထောက်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ချိန်တွင် စစ်ထောက်ချုပ်လုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်သည့် စစ်တပ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများကို တာဝန်ယူကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ဤတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစု၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးသူအဖြစ်လည်း စွပ်စွဲခံရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/39069/|title=ငွေရှာကောင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကို မင်းအောင်လှိုင် အကြံပေးခန့်|work=Myanmar Now|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt; 

* [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] (MEC): သူသည် စစ်ထောက်ချုပ်အဖြစ်မှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအခြားတာဝန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့ရချိန် စစ်ထောက်ချုပ်များသာ ဦးဆောင်ရသည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC)ကို လက်မလွှတ်ခဲ့ရဘဲ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ ၆-၂-၂၀၁၄ ရက်နေ့မှ ၂၅-၁-၂၀၂၆ ရက်နေ့အထိ မြန်မာစီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပါသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/HRBodies/HRCouncil/FFM-Myanmar/EconomicInterestsMyanmarMilitary/Infographic1_Governance_Structure_of_MEHL_and_MEC.pdf|title=Governance Structure of MEHL and MEC|work=OHCHR|access-date=5 July 2023|date=August 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]]: ၂၇-၅-၂၀၂၄ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို ပေးအပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။[https://www.sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf]
* ကန်သာယာဆေးရုံ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မိသားစု၏ အရင်းအနှီးများစွာ ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကန်သာယာဆေးရုံကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သူမှာ ၎င်းဖြစ်ပြီး ယင်းဆေးရုံကို MEC က ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/08/16/253903.html|title=စစ်တပ်စီးပွားရေး ခေါင်းကိုင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;
* [[အင်းဝဘဏ်လီမိတက်|အင်းဝဘဏ်]]: စစ်တပ်ပိုင် အင်းဝဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ-တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်-ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-2|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်း နာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့်တွေ့ဆုံ|work=MWD Webportal|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ  ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt;
* ရုရှားမှ ဆီဝယ်ယူရေး: ရုရှားနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/|title=The junta chief appoints MEHL boss Lieutenant General Nyo Saw to spearhead Organizing Committee for Russian Oil Purchase and Distribution|work=thechindwin|access-date=5 July 2023|date=16  August 2022|archive-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926224331/https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06|title=ရုရှားမှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူရန် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော ဦးဆောင်သည့် ဆီဝယ်ယူရေး ဦးဆောင်ကော်မတီဖွဲ့စည်း|work=Yangon Media Group|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705092431/https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06}}&lt;/ref&gt;
* ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေ ၂၇ ရက် တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt; 

== နိုင်ငံရေးရာထူးများနှင့် တာဝန်များ ==
၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် အောက်ပါနိုင်ငံရေးရာထူးများဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်-

၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခံရသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။

ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အယုံကြည်ရဆုံးသူဖြစ်လာပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးတွင် အရေးပါသော ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းရာထူးသည် ယခင်အစိုးရများလက်ထက်တွင် ဒုတိယသမ္မတများကသာ လုပ်ဆောင်ရသည့် တာဝန်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|accessdate=1 August 2025|publisher=The Irrawaddy}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်လင်းဒွေး]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]တို့နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ တပ်လက်ကိုင်မရှိဘဲ တပ်မတော်အရန်အင်အားထဲမှနေ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်တိုးခဲ့သူအဖြစ် စာရင်းဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg5qnq7pq4t|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း သုံးဦး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံရေးဘဝ ==

=== နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ===
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီး အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ အားဖြင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဤအစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် ၎င်းအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ကြေညာချက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးအဆင့်အတန်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ &quot;ဦးညိုစော&quot; ဟူသော အမည်ဖြင့်သာ ဖော်ပြပါရှိသည်။ 

ဦးညိုစောသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးအပြင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ် ဖြစ်သော [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/717272|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ကြားကာလပြည်ထောင်စုအစိုးရ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB Burmese|accessdate=2025-7-15}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}&lt;/ref&gt;ထို့အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အစား အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော  [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်၏]] အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။

သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ဆက်လက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုပါ ရယူထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=109315|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း|work=Myanmar Transparency News|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt;


=== ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ်များ ===
* စုစုပေါင်းခရီးစဉ် (၂) ကြိမ် - {{အလံ|China}} (၁) ကြိမ်၊ {{အလံ|Turkmenistan}} (၁) ကြိမ်။
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%;&quot;
!စဉ်
!ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ
!မြို့များ
!ရက်စွဲ
!အကြောင်းအရာ
!မှတ်ချက်
|-
| ၁။
| {{အလံ|China}} 
| [[နန်းနင်မြို့|နန်နင်းမြို့]]
| ၁၄ - ၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74916|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 Septemberf 2025}}&lt;/ref&gt;
| (၂၂) ကြိမ်မြောက် တရုတ်-အာဆီယံ ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် တရုတ်-အာဆီယံ စီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ထိပ်သီးဖိုရမ် တက်ရောက်ခြင်း။
|ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ်ဖြင့် ပထမဆုံးနိုင်ငံခြားခရီးစဥ်
|-
| ၂။
| {{အလံ|Turkmenistan}} 
| [[အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့]]
| ၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅
| အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ်အထိမ်းအမှတ် နိုင်ငံတကာဖိုရမ်&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့၌ ကျင်းပသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ် အထိမ်းအမှတ်နိုင်ငံတကာဖိုရမ်သို့ တက်ရောက်မိန့်ခွန်းပြောကြား {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/78001 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
| [[အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတ|အီရန်သမ္မတ]] [[မာဆော့ ပါဇက်ရှ်ကီရမ်|မာဆော့ပါဇက်ရှ်ကီရမ်]] နှင့်ပါ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။
|}
=== ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု ===
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံသောမဲ အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၁,၄၈၇ မဲ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၉၇.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ မဲဆန္ဒနယ်တွင် ပြိုင်ဘက်အဖြစ် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ ဦးဝင်းကျော်သူ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |access-date=2026-03-16 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; width:100%;&quot;
|+ '''၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် မဲရလဒ်အခြေအနေ'''
|-
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:5%;&quot; | အနိုင်ရသူ
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:20%;&quot; | ကိုယ်စားလှယ်လောင်း
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:25%;&quot; | ပါတီ
!colspan=&quot;3&quot; | ထောက်ခံမဲ
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:10%;&quot; | မဲရာခိုင်နှုန်း
|-
! style=&quot;width:10%;&quot; | ဆန္ဒမဲ !! style=&quot;width:10%;&quot; | ကြိုတင်မဲ !! style=&quot;width:10%;&quot; | စုစုပေါင်း
|-
| [[ဖိုင်:Check mark.svg|15px]]
| ဦးညိုစော
| [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
| ၈၇၂
| ၆၁၅
| '''၁,၄၈၇'''
| ၉၇.၅၇%
|-
| 
| ဦးဝင်းကျော်သူ
| [[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]]
| ၃၃
| ၄
| ၃၇
| ၂.၄၃%
|-
! colspan=&quot;3&quot; | စုစုပေါင်း
! ၉၀၅
! ၆၁၉
! ၁,၅၂၄
! ၁၀၀%
|}

=== ဒုတိယသမ္မတ ===
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ်  ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
{{main|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း}}
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတလောင်း ဦးညိုစောက ထောက်ခံမဲ ၁၂၆ မဲ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ-၁ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81369|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81373|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;
== ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ==
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[မေသဉ္ဇာဦး]] ၏ အစ်မဖြစ်ပြီး ပြေးခုန်ပစ် အားကစားမယ်ဟောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462?fbclid=IwY2xjawMNKtpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuMHQxdkJMRFNhQlE4U29MAR4wRr-V9nWkrDOQRUg4z7tp2s9ULgDG28UDYcP57h76IIWR9kVeCxpyds9snA_aem_z5aNnYtQ-g1xI4fK2zvYUg|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၉/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt;ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ ဖခင်မှာ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] အစိုးရလက်ထက် ကရင်ပြည်နယ်တွင် သစ်တောအရာရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=The Irrawaddy|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt;
== နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများ ==
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ အမည်သည် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]] (EU) ၏ ထပ်တိုးအရေးယူပိတ်ဆို့သည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ယင်းပိတ်ဆို့မှုတွင် ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များအား ပိတ်ပင်ခြင်းနှင့် ဥရောပဒေသအတွင်း ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-12 |title=EU Adds Myanmar Junta Chief’s Business Supremo to Sanctions List |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/eu-adds-myanmar-junta-chiefs-business-supremo-to-sanctions-list.html |access-date=2026-03-16 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၄/၂၀၁၆ အားဖြင့် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ဖြစ်သော ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့ ကိုချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ [https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf]

၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ထောက်ချုပ်ရုံး၊ အရန်အင်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]]  ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်]] တည်ထားကိုးကွယ်သည့်ကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး  [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ၎င်းအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ပေးအပ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်  ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား  ==
{{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}}
[[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]]
[[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]</text>
      <sha1>lkcgapei4y7zd7fxuu3xmket2bag8fr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030500</id>
      <parentid>1030498</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T16:18:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>စာပြင်</comment>
      <origin>1030500</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49771" sha1="a7b29igda3qgrs941o4g2iyhmmzx0mi" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
|honorific_prefix = 
|image       =
|caption     = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော 

|office1        = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယ သမ္မတ (၁)]]
|alongside1 = [[နန်းနီနီအေး]] နှင့်အတူ
|president1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start1    = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|term_end1      = 
|predecessor1   = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]
|successor1     = 

|office2= [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency2= [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]]
|termstart2= ၁၆ မတ် ၂၀၂၆
|termend2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|predecessor2= 	သူရ သက်ဆွေ &lt;small&gt;(၂၀၁၅-၂၀၂၁)&lt;/small&gt;
|successor2     = ''လစ်လပ်''

|office3=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]
| 1blankname3     = ယာယီသမ္မတ
| 1namedata3     = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|termstart3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|term_end3= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|appointer3= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]
|predecessor3=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|successor3    = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း''

|office4=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးနှင့် [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] &lt;br&gt; ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|termstart4=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|term_end4=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]
|predecessor4= ''ဝန်ကြီးဌာနစတင်''
|successor4   = ''ဌာနဖျက်သိမ်း''

|office5 =[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင် 
| 1blankname5     = ဥက္ကဋ္ဌ
| 1namedata5     = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start5  = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| term_end5  = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ 
|predecessor5= ''ကော်မရှင်စတင်''
|office6 =[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင် 
| 1blankname6     = ဥက္ကဋ္ဌ
| 1namedata6     = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start6  = ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ 
| term_end6  =  ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|predecessor6= ''ကောင်စီစတင်''
|successor6   = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''

|office7      = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ &lt;br&gt; အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]]
|term_start7  = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃
|term_end7   = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| 1blankname7         =  [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]
| 1namedata7=  [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|successor7  = ''ရာထူးစတင်''
|predecessor7 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း''

|office8     = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ
|term_start8 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄
|term_end8    = ၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆

|office9      = [[စစ်ထောက်ချုပ်]]
|term_start9  = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄
|term_end9    = ၅ မေ  ၂၀၂၀
|predessor9= [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]]
|successor9= [[ကျော်စွာလင်း]]
| birth_date  = 
| birth_place = 
| death_date  = &lt;!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --&gt;
| death_place = 
| nationality = [[ဗမာ]]
| ethnicity   = 
| known_for   = 
| occupation  = 
| spouse      = စမ်းစမ်းအေး &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=mizzima|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt;
| children    = 
| alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ်(၂၃)
| allegiance          = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
| branch              = {{army|Myanmar}}
| serviceyears        = ၃၀ ဇွန် ၁၉၈၂ - ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| rank                = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}}ဗိုလ်ချုပ်ကြီး
| unit                = 
| commands            = 
| battles             = 
| awards              =  
*[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]]
*[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁)
*[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃)
* [[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၆)
|successor5=[[ကျော်စွာလင်း]]|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၆၇၆၇|cabinet=[[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁) |မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] (၂၀၂၃-၂၀၂၅) &lt;br&gt; [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] (၂၀၂၅-လက်ရှိ)|party=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|honorific prefix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) &lt;Br&gt;
မဟာသရေစည်သူ၊ ဦး}}
'''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော''' သည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်မှ  ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ထိုရာထူးကို ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81294 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt; 

၎င်းသည် ၁၃ဦးမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၎င်းသည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

[[စစ်ထောက်ချုပ်]] ရာထူးအပြင် တပ်မတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နိုင်ငံရေးရာထူးများတွင်ပါ တာဝန်ယူခဲ့ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/41024|title=အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=Ministry of Information(Myanmar)|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6pnp719nx5o|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

== စစ်မှုထမ်းဘဝနှင့် အဓိကရာထူးများ ==
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၂၃ မှ ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]]တို့၏ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူရသည့် အမှတ် ၃၀၃ ခြေမြန်တပ်ရင်း၏ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;ထိုတပ်ကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။

သူသည် အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] နှင့် တစ်ပတ်စဥ်ထဲ ဖြစ်သည်။၁၉၈၂ ခုနှစ် မှစ၍ စစ်မှုထမ်းခဲ့ပြီး  ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထိ [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] နှင့် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးများ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထိ [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထိ [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလအထိ [[စစ်ထောက်ချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စစ်ထောက်ချုပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက် တိုက်လေယာဉ်နှင့် စစ်လက်နက်များ ဝယ်ယူရေးကအစ ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရေးအထိ အဆုံးအဖြတ်ပေးရသည့် အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။

=== အခြားတာဝန်များ ===
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် စစ်ထောက်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ချိန်တွင် စစ်ထောက်ချုပ်လုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်သည့် စစ်တပ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများကို တာဝန်ယူကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ဤတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစု၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးသူအဖြစ်လည်း စွပ်စွဲခံရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/39069/|title=ငွေရှာကောင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကို မင်းအောင်လှိုင် အကြံပေးခန့်|work=Myanmar Now|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt; 

* [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] (MEC): သူသည် စစ်ထောက်ချုပ်အဖြစ်မှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအခြားတာဝန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့ရချိန် စစ်ထောက်ချုပ်များသာ ဦးဆောင်ရသည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC)ကို လက်မလွှတ်ခဲ့ရဘဲ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။မြန်မာစီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ၆-၂-၂၀၁၄ ရက်နေ့မှ ၂၅-၁-၂၀၂၆ ရက်နေ့အထိ ၁၂ နှစ် နီးပါး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/HRBodies/HRCouncil/FFM-Myanmar/EconomicInterestsMyanmarMilitary/Infographic1_Governance_Structure_of_MEHL_and_MEC.pdf|title=Governance Structure of MEHL and MEC|work=OHCHR|access-date=5 July 2023|date=August 2019}}&lt;/ref&gt;
* [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]]: ၂၇-၅-၂၀၂၄ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို ပေးအပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။[https://www.sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf]
* ကန်သာယာဆေးရုံ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မိသားစု၏ အရင်းအနှီးများစွာ ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကန်သာယာဆေးရုံကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သူမှာ ၎င်းဖြစ်ပြီး ယင်းဆေးရုံကို MEC က ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/08/16/253903.html|title=စစ်တပ်စီးပွားရေး ခေါင်းကိုင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;
* [[အင်းဝဘဏ်လီမိတက်|အင်းဝဘဏ်]]: စစ်တပ်ပိုင် အင်းဝဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ-တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်-ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-2|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်း နာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့်တွေ့ဆုံ|work=MWD Webportal|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ  ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt;
* ရုရှားမှ ဆီဝယ်ယူရေး: ရုရှားနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/|title=The junta chief appoints MEHL boss Lieutenant General Nyo Saw to spearhead Organizing Committee for Russian Oil Purchase and Distribution|work=thechindwin|access-date=5 July 2023|date=16  August 2022|archive-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926224331/https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06|title=ရုရှားမှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူရန် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော ဦးဆောင်သည့် ဆီဝယ်ယူရေး ဦးဆောင်ကော်မတီဖွဲ့စည်း|work=Yangon Media Group|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705092431/https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06}}&lt;/ref&gt;
* ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေ ၂၇ ရက် တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt; 

== နိုင်ငံရေးရာထူးများနှင့် တာဝန်များ ==
၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် အောက်ပါနိုင်ငံရေးရာထူးများဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်-

၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခံရသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။

ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အယုံကြည်ရဆုံးသူဖြစ်လာပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးတွင် အရေးပါသော ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းရာထူးသည် ယခင်အစိုးရများလက်ထက်တွင် ဒုတိယသမ္မတများကသာ လုပ်ဆောင်ရသည့် တာဝန်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|accessdate=1 August 2025|publisher=The Irrawaddy}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်လင်းဒွေး]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]တို့နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ တပ်လက်ကိုင်မရှိဘဲ တပ်မတော်အရန်အင်အားထဲမှနေ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်တိုးခဲ့သူအဖြစ် စာရင်းဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg5qnq7pq4t|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း သုံးဦး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံရေးဘဝ ==

=== နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ===
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီး အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ အားဖြင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဤအစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် ၎င်းအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ကြေညာချက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးအဆင့်အတန်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ &quot;ဦးညိုစော&quot; ဟူသော အမည်ဖြင့်သာ ဖော်ပြပါရှိသည်။ 

ဦးညိုစောသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးအပြင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ် ဖြစ်သော [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/717272|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ကြားကာလပြည်ထောင်စုအစိုးရ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB Burmese|accessdate=2025-7-15}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}&lt;/ref&gt;ထို့အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အစား အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော  [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်၏]] အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။

သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ဆက်လက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုပါ ရယူထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=109315|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း|work=Myanmar Transparency News|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt;


=== ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ်များ ===
* စုစုပေါင်းခရီးစဉ် (၂) ကြိမ် - {{အလံ|China}} (၁) ကြိမ်၊ {{အလံ|Turkmenistan}} (၁) ကြိမ်။
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%;&quot;
!စဉ်
!ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ
!မြို့များ
!ရက်စွဲ
!အကြောင်းအရာ
!မှတ်ချက်
|-
| ၁။
| {{အလံ|China}} 
| [[နန်းနင်မြို့|နန်နင်းမြို့]]
| ၁၄ - ၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74916|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 Septemberf 2025}}&lt;/ref&gt;
| (၂၂) ကြိမ်မြောက် တရုတ်-အာဆီယံ ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် တရုတ်-အာဆီယံ စီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ထိပ်သီးဖိုရမ် တက်ရောက်ခြင်း။
|ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ်ဖြင့် ပထမဆုံးနိုင်ငံခြားခရီးစဥ်
|-
| ၂။
| {{အလံ|Turkmenistan}} 
| [[အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့]]
| ၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅
| အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ်အထိမ်းအမှတ် နိုင်ငံတကာဖိုရမ်&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့၌ ကျင်းပသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ် အထိမ်းအမှတ်နိုင်ငံတကာဖိုရမ်သို့ တက်ရောက်မိန့်ခွန်းပြောကြား {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/78001 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
| [[အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတ|အီရန်သမ္မတ]] [[မာဆော့ ပါဇက်ရှ်ကီရမ်|မာဆော့ပါဇက်ရှ်ကီရမ်]] နှင့်ပါ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။
|}
=== ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု ===
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံသောမဲ အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၁,၄၈၇ မဲ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၉၇.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ မဲဆန္ဒနယ်တွင် ပြိုင်ဘက်အဖြစ် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ ဦးဝင်းကျော်သူ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |access-date=2026-03-16 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; width:100%;&quot;
|+ '''၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် မဲရလဒ်အခြေအနေ'''
|-
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:5%;&quot; | အနိုင်ရသူ
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:20%;&quot; | ကိုယ်စားလှယ်လောင်း
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:25%;&quot; | ပါတီ
!colspan=&quot;3&quot; | ထောက်ခံမဲ
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:10%;&quot; | မဲရာခိုင်နှုန်း
|-
! style=&quot;width:10%;&quot; | ဆန္ဒမဲ !! style=&quot;width:10%;&quot; | ကြိုတင်မဲ !! style=&quot;width:10%;&quot; | စုစုပေါင်း
|-
| [[ဖိုင်:Check mark.svg|15px]]
| ဦးညိုစော
| [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
| ၈၇၂
| ၆၁၅
| '''၁,၄၈၇'''
| ၉၇.၅၇%
|-
| 
| ဦးဝင်းကျော်သူ
| [[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]]
| ၃၃
| ၄
| ၃၇
| ၂.၄၃%
|-
! colspan=&quot;3&quot; | စုစုပေါင်း
! ၉၀၅
! ၆၁၉
! ၁,၅၂၄
! ၁၀၀%
|}

=== ဒုတိယသမ္မတ ===
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ်  ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
{{main|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း}}
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတလောင်း ဦးညိုစောက ထောက်ခံမဲ ၁၂၆ မဲ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ-၁ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81369|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81373|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;
== ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ==
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[မေသဉ္ဇာဦး]] ၏ အစ်မဖြစ်ပြီး ပြေးခုန်ပစ် အားကစားမယ်ဟောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462?fbclid=IwY2xjawMNKtpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuMHQxdkJMRFNhQlE4U29MAR4wRr-V9nWkrDOQRUg4z7tp2s9ULgDG28UDYcP57h76IIWR9kVeCxpyds9snA_aem_z5aNnYtQ-g1xI4fK2zvYUg|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၉/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}&lt;/ref&gt;ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ ဖခင်မှာ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] အစိုးရလက်ထက် ကရင်ပြည်နယ်တွင် သစ်တောအရာရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=The Irrawaddy|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt;
== နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများ ==
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ အမည်သည် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]] (EU) ၏ ထပ်တိုးအရေးယူပိတ်ဆို့သည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ယင်းပိတ်ဆို့မှုတွင် ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များအား ပိတ်ပင်ခြင်းနှင့် ဥရောပဒေသအတွင်း ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-12 |title=EU Adds Myanmar Junta Chief’s Business Supremo to Sanctions List |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/eu-adds-myanmar-junta-chiefs-business-supremo-to-sanctions-list.html |access-date=2026-03-16 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၄/၂၀၁၆ အားဖြင့် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ဖြစ်သော ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့ ကိုချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ [https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf]

၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ထောက်ချုပ်ရုံး၊ အရန်အင်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]]  ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်]] တည်ထားကိုးကွယ်သည့်ကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး  [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ၎င်းအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ပေးအပ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်  ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား  ==
{{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}}
[[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]]
[[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]</text>
      <sha1>a7b29igda3qgrs941o4g2iyhmmzx0mi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တပ်မဟာ၅</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58226</id>
    <redirect title="ဒီမိုကရေစီအကျိုးပြုကရင်တပ်မတော်" />
    <revision>
      <id>1030477</id>
      <parentid>277228</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T13:17:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1972</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ဒီမိုကရေစီအကျိုးပြုကရင်တပ်မတော်]] သို့ ပြန်ညွှန်းနှစ်ထပ်ဖြစ်နေသည်ကို ပြင်နေသည်</comment>
      <origin>1030477</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="107" sha1="pcalu09wnur0zd5wov42fuzv1mt9epf" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ဒီမိုကရေစီအကျိုးပြုကရင်တပ်မတော်]]</text>
      <sha1>pcalu09wnur0zd5wov42fuzv1mt9epf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အက်ပဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58892</id>
    <revision>
      <id>1030596</id>
      <parentid>1026728</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T05:54:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Cicihwahyuni6</username>
        <id>112955</id>
      </contributor>
      <origin>1030596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9545" sha1="nvxnpa9rzfhlq35760s5ppy8rtk1qp1" xml:space="preserve">{{Infobox company
| name               = Apple Inc.
| logo               = [[File:Apple logo black.svg|80px]]
| image              = Aerial view of Apple Park dllu.jpg
| image_size         = 
| image_caption      = ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ ကူပါတီနို၏ [[ဆီလီကွန်ဗယ်လီ]]အတွင်းတွင် တည်ရှိသော ကုမ္ပဏီရုံးချုပ်ဖြစ်သည့် အက်ပဲ ဥယျာဉ်
| type               = အများဆိုင်
| traded_as          = {{unbulleted list|{{NASDAQ|AAPL|{{#property:p249}}}}|[[Dow Jones Industrial Average|Dow Jones Industrial Average component]]|[[NASDAQ-100|NASDAQ-100 component]]|[[S&amp;P 500|S&amp;P 500 component]]}}
| founded         = {{Start date|1976|04|01}}, in [[Cupertino, California|Cupertino]] [[ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်]]၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
| founders = {{plainlist|
* [[စတိဗ်ဂျော့စ်]]
* [[Steve Wozniak]]
* [[Ronald Wayne]]
}}
| location_city      = အက်ပဲ ဥယျာဉ်၊ ကူပါတီနိုမြို့၊ [[ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်]]၊
| location_country   = [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]။
| locations          = ၁၆ နိုင်ငံတွင်း အက်ပဲအရောင်းဆိုင်ပေါင်း ၄၅၃ ဆိုင် (၂၀၁၅ မတ်လ အထိ)&lt;ref name=&quot;storenum&quot;&gt;{{cite web|title=Apple 'springs forward' with more than just the Watch &amp;#124; Computerworld|url=http://www.computerworld.com/article/2895055/apple-springs-forward-with-more-than-just-the-watch.html|website=[[Computerworld]]|accessdate=May 24, 2015}}&lt;/ref&gt;
| area_served        = ကမ္ဘာတစ်ဝန်း
| key_people         = {{plainlist|
* [[Arthur D. Levinson]] (Chairman)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://apple.com/pr/bios/ |title=Press Info – Apple Leadership |website=Apple |accessdate=February 22, 2012}}&lt;/ref&gt;
* [[တင်ကွတ်]] (CEO)
* [[Jonathan Ive]] (CDO)
* [[Luca Maestri]] (CFO)
}}
| industry           = {{unbulleted list|[[ကွန်ပျူတာ ဟတ်ဒ်ဝဲလ်]]|[[ကွန်ပျူတာ ဆော့ဖ်ဝဲလ်]]|[[အိမ်သုံးအီလက်ထရွန်းနစ်]]|[[ဒစ်ဂျစ်တယ် ဖြန့်ချိရေး]]}}
| products           = {{flatlist|
* [[Macintosh|Mac]]
* [[iPod]]
* [[အိုင်ဖုန်း]]
* [[အိုင်းပက် (ကွန်ပျူတာ)|iPad]]
* [[Apple Watch]]
* [[Apple TV]]
* [[macOS]]
* [[iOS]]
* [[watchOS]]
* [[iLife]]
* [[iWork]]
}}
| services          = {{flatlist|
* [[Apple Store]]
* [[Apple Store (online)|online Apple Store]]
* [[iTunes Store]]
* [[App Store (iOS)|iOS App Store]]
* [[Mac App Store]]
* [[iBooks#iBooks Store|iBooks Store]]
* [[iCloud]]
* [[Apple Music]]
}}
| revenue           = {{nowrap|{{increase}} US$ ၂၃၃.၇၁၅&amp;nbsp;ဘီလီယံ (၂၀၁၅)&lt;ref name=&quot;FY results&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.apple.com/pr/library/2015/10/27Apple-Reports-Record-Fourth-Quarter-Results.html |title=Apple Reports Record Fourth Quarter Results |publisher=Apple Inc. |date=October 27, 2015 |accessdate=October 27, 2015}}&lt;/ref&gt;}}
| operating_income  = {{nowrap|{{increase}} US$ {{0|0}}၇၁.၂၃၀&amp;nbsp;ဘီလီယံ (၂၀၁၅)&lt;ref name=&quot;FY results&quot;/&gt;}}
| net_income        = {{nowrap|{{increase}} US$ {{0|0}}၅၃.၃၉၄&amp;nbsp;ဘီလီယံ (၂၀၁၅)&lt;ref name=&quot;FY results&quot;/&gt;}}
| assets            = {{nowrap|{{increase}} US$ ၂၉၀.၄၇၉&amp;nbsp;ဘီလီယံ (၂၀၁၅)&lt;ref name=&quot;FY results&quot;/&gt;}}
| equity            = {{nowrap|{{increase}} US$ ၁၁၉.၃၅၅&amp;nbsp;ဘီလီယံ (၂၀၁၅)&lt;ref name=&quot;FY results&quot;/&gt;}}
| num_employees     = ၁၁၅,၀၀၀ (၂၀၁၅ ဇူလိုင်အထိ)&lt;ref name=&quot;employee_num&quot;&gt;{{cite web|last1=Yu|first1=Hui-Yong|title=Apple Said to Lease Office Space in Seattle Tower|url=http://www.bloomberg.com/news/articles/2015-07-20/apple-said-to-lease-office-space-in-seattle-tower|website=[[Bloomberg Business]]|accessdate=September 9, 2015|date=July 20, 2015}}&lt;/ref&gt;
| subsid = {{flatlist|
* [[FileMaker Inc.]]
* [[Anobit]]
* [[Braeburn Capital]]
* [[Beats Electronics]]
}}
| homepage          = {{URL|http://www.apple.com}}
}}

'''အက်ပဲလ် အင်ကော်ပိုရိတ်''' ({{lang-en|'''Apple Inc.'''}}) လုပ်ငန်းစုသည် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]၊ [[ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်]] အခြေစိုက် အမေရိကန် နည်းပညာလုပ်ငန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး အီလက်ထရွန်နစ်၊ ကွန်ပျူတာ ဆော့ဖ်ဝဲလ်နှင့် အွန်လိုင်း ဝန်ဆောင်မှုများကို ရောင်းချသည့် လုပ်ငန်းစုဖြစ်သည်။ ယင်း၏ အဓိက ပစ္စည်းထုတ်ကုန် များအဖြစ် [[အိုင်ဖုန်း]] (iPhone)၊ [[အိုင်းပက် (ကွန်ပျူတာ)|အိုင်ပတ်]] (iPad) {{Small|''(သင်ပုန်း ကွန်ပျူတာ)''}}၊ မက်ခ် (Mac) {{Small|''(တကိုယ်ရေသုံး ကွန်ပျူတာ မျိုးစုံ)''}}၊ အိုင်ပေါ့ဒ် (iPod) {{Small|''(အိတ်ဆောင် မီဒီယာ)''}} နှင့် Apple Watch {{Small|''(ဘက်စုံသုံး လက်ပတ်နာရီ)''}} တို့ကို ထုတ်လုပ်ရောင်းချခဲ့သည်။ အက်ပဲ၏ အခြားဆော့ဖ်ဝဲ ထုတ်ကုန်များအနေနှင့် OS X နှင့် iOS (လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှု စနစ်များ), iTunes (Media Player), Safari, iLife, iWork ဆော့ဖ်ဝဲတို့ကိုလည်း ထုတ်လုပ်နေသည်။ သူ၏အွန်လိုင်း ဝန်ဆောင်မှုများ အနေနှင့်ဖြင့် iTunes Store, iOS App Store, Mac App Store နှင့် iCloud တို့ကို မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။

Apple ကို တစ်ကိုယ်ရေသုံး ကွန်ပျူတာများထုတ်လုပ်ရန်နှင့် ရောင်းချရန် ဧပြီ ၁၊ ၁၉၇၆ တွင် [[စတိဗ်ဂျော့စ်]]၊ စတိဗ် ဝေါ့ဇနစ် နှင့် Ronald Wayne တို့ကဦးဆောင်၍ တည်ထောင် ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဇန်နဝါရီလ ၃၊ ၁၉၇၇ တွင် Apple Computer, Inc. အဖြစ် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး ဇန်နဝါရီလ ၉၊ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် Apple Inc. , အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

Apple သည် စုစုပေါင်း ပိုင်ဆိုင်မှုများအနေဖြင့် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး နည်းပညာကုမ္ပဏီ၊ ကမ္ဘာ့တတိယအကြီးဆုံး မိုဘိုင်းဖုန်း ထုတ်လုပ်သူ၊ အခွန်ဘဏ္ဍာငွေအားဖြင့် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာကုမ္ပဏီ တစ်ခုဖြစ်သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၂၅၊ ၂၀၁၄ တွင် ဈေးကွက်အရင်းအနှီး အားဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး လူသိရှင်ကြား ကုန်သွယ်ကော်ပိုရေးရှင်း ဖြစ်လာခဲ့ပြီး အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၇၀၀ ဘီလီယံခန့် တန်ဖိုးရှိ ပထမဦးဆုံး အမေရိကန်ကုမ္ပဏီ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အဆိုပါကုမ္ပဏီ တွင် အမြဲတမ်း အချိန်ပြည့်ဝန်ထမ်းအဖြစ် ၁၁၅,၀၀၀ ဦး (ဇူလိုင် ၂၀၁၅ အထိ) နှင့် နိုင်ငံပေါင်း (၁၆) နိုင်ငံတွင် လက်လီ စတိုးဆိုင်များ (၄၅၃) ဆိုင် (မတ်လ ၂၀၁၅ အရ) အထိ အောင်မြင်လာခဲ့ပြီး အွန်လိုင်းရှိ iTunes Storeမှာ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဂီတလက်လီအရောင်းဆိုင် အဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

[[Category:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအခြေစိုက် ကုမ္ပဏီများ]]
[[Category:နည်းပညာ ကုမ္ပဏီများ]]</text>
      <sha1>nvxnpa9rzfhlq35760s5ppy8rtk1qp1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထွန်းမြတ်နိုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>65161</id>
    <revision>
      <id>1030611</id>
      <parentid>955651</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T07:20:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28110-95</username>
        <id>142425</id>
      </contributor>
      <origin>1030611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18697" sha1="01kmmk2iarcy89hqszzbr44an11k33z" xml:space="preserve">{{Infobox military person
|name         = ထွန်းမြတ်နိုင်
|image        = General Tun Myat Naing VOA interview.jpg
| caption = ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းမြတ်နိုင်၏ ဓာတ်ပုံ (၂၀၂၄)
|birth_date   = {{birth date and age|df=yes|1978|11|7}} 
|birth_place  = [[စစ်တွေမြို့]][[ရခိုင်ပြည်နယ်]]
|death_date   =
|death_place  =
|commands     = စစ်ဦးစီးချုပ်၊ [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]
|alma_mater   = 
|allegiance   = [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]
|branch       = [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]
|serviceyears = ၂၀၀၉–လက်ရှိ
|rank         = [[ဗိုလ်ချုပ်]]
|spouse       = နှင်းဇာဖြူ
|children = စောပြည့်ချွန် မြတ်လင်းဇန်
|battles= [[ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း|မြန်မာပြည်တွင်း ပဋိပက္ခ]]
}}

'''ထွန်းမြတ်နိုင်''' (Twan Mrat Naing) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]ရှိ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့]]တစ်ခုဖြစ်သော [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|အာရက္ခတပ်တော်]]၏ စစ်ဦးစီးချုပ် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://thearakanarmy.com/?page_id=4|title=About AA|work=Arakan Army|accessdate=၂၄ ဇွန် ၂၀၁၅|archive-date=3 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161103125451/http://thearakanarmy.com/?page_id=4}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://thearakanarmy.com/?page_id=18|title=Arakan Army Leaders|work=Arakan Army|accessdate=၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၆|archive-date=3 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161103164724/http://thearakanarmy.com/?page_id=18}}&lt;/ref&gt; ထွန်းမြတ်နိုင်သည် ရက္ခိုင့်တပ်တော်ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည့် ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ ဦးဆောင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး ဗိုလ်ချုပ်ရာထူး ရယူထားသူဖြစ်သည်။ သူသည် [[ရခိုင်လူမျိုး]] တစ်ဦးဖြစ်ကာ '''အာရက္ခတပ်တော်''' ၏ ယာယီဌာနချုပ်ဖြစ်သော [[ကချင်ပြည်နယ်]] [[လိုင်ဇာမြို့]]တွင် နေထိုင်ကာ တပ်ကိုကွပ်ကဲခဲ့သည်။အာရက္ခတပ်တော် သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းကို သိမ်းပိုက်ပြီး‌နောက် ၂၀၂၅ ဇွန်လတွင် မွေးရပ်မြေဖြစ်သည့် ရခိုင်ပြည်နယ်သို့ ပြန်လည်ခြေချခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=sACECXwxutA&lt;/ref&gt;

==အစောပိုင်းဘဝ==
ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်ကို ၁၉၇၈ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၇) ရက်တွင် အဖ ဦးရွှေမြအောင် နှင့် အမိ ဒေါ်မမြသန်း မှဘင်ဂလီများနှင့်ခိုးလိုးပြီး‌ေမွးထားသူဖြစ်သည်ထို‌ေကြာင့်ရခွီးမစစ်ပဲရခွီးဘင်ဂလီကပြားဖြစ်သည်အ‌ေသဆိုးနှင့်‌ေသမည့်သူအဖြစ်နိမိတ်ဖတ်ထားခံရသူဖြစ်သည်ထိာရခွီးသည်မှ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[စစ်တွေမြို့]]၊ ဘောင်းဒွတ်သားစု ရပ်ကွက်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ 

ဒဿမတန်းကို စစ်တွေမြို့ အထက (၂) ကျောင်းမှ အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ဥပဒေမေဂျာကို [[စစ်တွေတက္ကသိုလ်]]တွင် လေ့လာသင်ယူပြီ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ဘွဲ့ရပြီးနောက် အချိန်ပိုင်း အင်္ဂလိပ်စာဆရာ၊ ဧည့်လမ်းညွှန် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

== လက်နက်ကိုင်ခြင်း ==

လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုတည်ထောင်နိုင်ရန်အတွက် နယ်စပ်ဒေသများသို့ ဆက်သွယ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် [[ရက္ခိုင့်တပ်မတော်]] နှင့် [[ရက္ခိုင့်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]] ကို လူ ၂၆ ဦးနှင့် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ ကိုထွန်းမြတ်နိုင်သည် [[ဗမာ]]အစိုးရကို သူပုန်လုပ်ပြီး လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ဖို့ အိပ်မက်ကြီးတစ်ခုရှိခဲ့သည်။ သူသည် ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]]မှ [[ရခိုင်ပြည်အမျိုးသားညီညွတ်ရေးပါတီ|ရခိုင်ပြည်တပ်မတော်]] ဗိုလ်ချုပ်ခိုင်ရာဇာနှင့် ဆက်သွယ်ခဲ့သည်။ [[အိန္ဒိယ]]အစိုးရက ခိုင်ရာဇာတို့ကို လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ပြီးနောက် ထွန်းမြတ်နိုင် [[ရခိုင်]]ကိုပြန်လာပြီး စစ်တွေတက္ကသိုလ်မှ ဘာသာစကားများကို သင်တန်းတက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် မှ ရခိုင်လူငယ်များစုသည် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း ကို ထည်ထောင်နရန် ဆွေးနွေးကြခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2019-01-15|title=Explainer: The insurgents plunging Myanmar's Rakhine back into chaos|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-rakhine-explainer-idUSKCN1P90KZ|access-date=2020-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20221207233312/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-rakhine-explainer-idUSKCN1P90KZ|archive-date=December 7, 2022}}&lt;/ref&gt; ၂၀၀၈ မှ [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]က ဗိုလ်ချုပ်နှင့် ဆက်သွယ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]ကို အောင်မြင်စွာ စတည်ထောင်ခဲ့သည်။ [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]က လက်နက်များ မထုတ်ပေးသေးစဉ်ကာလအတွင်း ထွန်းမြတ်နိုင်နှင့် ဇော်မျိုးသက် (ခေါ်) ဒေါက်တာ [[ညိုထွန်းအောင်]] တို့သည် ဒုက္ခမြောက်မြားစွာနှင့် ကြုံခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်သည် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ကွန်ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို သဘောကျသည်။

== မိသားစုဝင်များ ဖမ်းဆီးခံရခြင်း ==
၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ထွန်းမြတ်နိုင်၏ ညီ ဦးအောင်မြတ်ကျော် အပါအဝင် ရခိုင်လူမျိုး ငါးဦးကို စင်ကာပူအစိုးရက ဖမ်းဆီးကာ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်ပို့ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=Myanmar citizens deported from Singapore over alleged insurgent ties remanded in custody |url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-rakhine-singapore/myanmar-citizens-deported-from-singapore-over-alleged-insurgent-ties-remanded-in-custody-idUSKCN1UL0XY |work=Reuters |date=26 July 2019 |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518191117/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-rakhine-singapore/myanmar-citizens-deported-from-singapore-over-alleged-insurgent-ties-remanded-in-custody-idUSKCN1UL0XY|archive-date=May 18, 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=AA Chief's Brother, Several Arakanese Arrested in Singapore |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/aa-chiefs-cousin-several-arakanese-arrested-singapore.html |work=The Irrawaddy |date=10 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20221203131416/https://www.irrawaddy.com/news/burma/aa-chiefs-cousin-several-arakanese-arrested-singapore.html|archive-date=December 3, 2022}}&lt;/ref&gt;

၂၀၁၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ညီမဖြစ်သူ ဒေါ်မိုးနှင်းဖြူနှင့် အမျိုးသားဖြစ်သူ ဦးကျော်နိုင် တို့အား ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင်မြို့မှ အပြန် ရန်ကုန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၌ ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ရုံး ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦး[[ဇော်ဌေး]]က သူတို့သည် မန္တလေးမြို့တွင် တွေ့ရှိဖမ်းဆီးခဲ့သော ဖောက်ခွဲရေးပစ္စည်းများနှင့် ဆက်စပ်၍ ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။

၂၀၁၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် ထွန်းမြတ်နိုင်၏ ဇနီး ဒေါ်နှင်းဇာဖြူနှင့် ကလေးနှစ်ဦးတို့အား ထိုင်းလူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးမှ ချင်းမိုင်မြို့တွင် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Spouse and children of AA chief arrested in Chiang Mai|url=https://www.bnionline.net/en/news/spouse-and-children-aa-chief-arrested-chiang-mai|website=Burma News International|language=en|access-date=2020-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20240228050608/https://www.bnionline.net/en/news/spouse-and-children-aa-chief-arrested-chiang-mai|archive-date=February 28, 2024}}&lt;/ref&gt; မြန်မာအစိုးရက ပေးပို့ထားသော ရက္ခိုင့်တပ်တော်နှင့် ဆက်စပ်နေသူများစာရင်းတွင် သူမ၏ အမည်ပါရှိသည့်အတွက် ချင်းမိုင်မြို့ရှိ ထိုင်းလူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးအရာရှိများက ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ဖမ်းဆီးခံမိသားစုသည် UNHCR ၏ အစီအစဉ်ဖြင့် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံသို့ နိုင်ငံရေးခိုလှုံရန် ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=Wife, Children of Leader of Myanmar's Arakan Army Detained in Thailand |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/wife-children-leader-myanmars-arakan-army-detained-thailand.html |work=The Irrawaddy |date=6 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20240228065103/https://www.irrawaddy.com/news/burma/wife-children-leader-myanmars-arakan-army-detained-thailand.html|archive-date=February 28, 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=AA chief's wife, children left for Switzerland |url=https://www.narinjara.com/news/detail/5e56a732245c0d37010b4220 |work=Narinjara|date=26 February 2020|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240228050611/https://www.narinjara.com/news/detail/5e56a732245c0d37010b4220|archive-date=February 28, 2024}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့တွင် ဦးအောင်ြမတ်ကျော်၊ ဒေါ်မိုးနှင်းဖြူနှင့် အမျိုးသားတို့အား ဖမ်းဆီးခံထားရာမှ အမှုများအားလုံး ပယ်ဖျက်ကာ လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ တပ်မတော်မှ နိုင်ငံတော်အာဏာအား သိမ်းယူပြီးနှစ်တွင် လွှတ်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-drops-charges-against-arakan-army-chiefs-relatives.html|title = Myanmar Junta Drops Charges Against Arakan Army Chief's Relatives|date = 10 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20231130213428/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-drops-charges-against-arakan-army-chiefs-relatives.html|archive-date=November 30, 2023}}&lt;/ref&gt;

==မိသားစု==
ထွန်းမြတ်နိုင်တွင် ညီအစ်ကိုမောင်နှမ စုစုပေါင်း ၇ ဦး ရှိသည်။ မွေးချင်းမောင်နှမ ၇ ဦးအနက် ဒုတိယမြောက်သားဖြစ်သည်။

ထွန်းမြတ်နိုင်၏ ဇနီးမှာ မနှင်းဇာဖြူ ဖြစ်ပြီး သားတစ်ဦး၊ သမီးတစ်ဦး ရှိသည်။ မနှင်းဇာဖြူ၏ ဖခင်မှာ [[ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ]]ဝင်နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်]]၊ ဒုတိယအကြိမ် ဥက္ကဋ္ဌ၏ သမီးတော်စပ်သည်။

==လူမျိုးတုန်း သတ်ဖြတ်မှုနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများအပေါ် စွပ်စွဲခံရမှုများ==
ထွန်းမြတ်နိုင်သည် [[ရိုဟင်ဂျာ]] အသိုင်းအဝိုင်းပေါ် အိတ်စ် (ယခင် တွစ်တာ)လူမှုကွန်ယက်မှတဆင့် လှောင်ပြောင်ခဲ့သဖြင့် အမုန်းစကားများ ဖြန့်ဝေသည်ဟုဆိုကာ စွပ်စွဲခဲ့ရသည်။

ထို့အပြင် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၅-၆ ရက်တို့တွင် မြန်မာစစ်တပ်နှင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့်တိုက်ပွဲတွင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|အာရက္ခတပ်တော်ကို]] မောင်တောမြို့နယ်နေ ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအပေါ် မြန်မာ စစ်တပ်မှ Drone များ၊ အဝေးပစ်အမြောက်မြားဖြင့် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်ခဲ့မှုကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်ကိုစွပ်စွဲခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Fortifyrights |date=27 August 2024 |title=International Criminal Court: Investigate Arakan Army Massacre of Rohingya Civilians, Hold Perpetrators Accountable |url=https://www.fortifyrights.org/mya-inv-2024-08-27/ |access-date=8 September 2024 |website=Fortify Rights |language=en}}&lt;/ref&gt;

ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့သည့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများအတွက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးက စုံစမ်းစစ်ဆေးလျက်ရှိသည်။ &lt;ref name=&quot;aa rohingya&quot;&gt;{{Cite news |url=https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/rohingya-muslims-face-new-threat-from-arakan-army-after-being-persecuted-by-myanmar-military/3412335 |title=Rohingya Muslims face new threat from Arakan Army after being persecuted by Myanmar military |date=December 4, 2024 |publisher=Anadolu Agency}}&lt;/ref&gt;

== အခြားကြည့်ရန် ==
*[[ရခိုင်ပြည်တပ်မတော်]]
== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
*{{Twitter|TwanMrat}}

== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{Lifetime|၁၉၇၈| }}
[[Category:ရခိုင် တိုင်းရင်းသားများ]]
[[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[Category:တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်များ]]
[[Category:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]</text>
      <sha1>01kmmk2iarcy89hqszzbr44an11k33z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>စကားဝှက်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73976</id>
    <revision>
      <id>1030583</id>
      <parentid>859610</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T04:28:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17643" sha1="swddvf6sx2so2yszpz8cxg35bx2ruzw" xml:space="preserve">[[File:Mediawiki 1.25 sign in form.png|thumb|အသုံးပြုသူ၏ အမည်နှင့် စကားဝှက်ကို တောင်းခံသည့် ဝီကီပီးဒီးယား၏ ဝင်ရောက်သည့် ပုံစံ]]

'''စကားဝှက်''' (49572587) သည် စကားလုံးတစ်ခု သို့မဟုတ် အက္ခရာအစုအဝေး ဖြစ်သည်။ စကားဝှက်ကို အသုံးပြုသူအား အရင်းအမြစ်များကို ရယူအသုံးပြုရန်အတွက် စစ်ဆေးခြင်း(@49572587) ပြုလုပ်ရန်အသုံးပြုသည်။ ရင်းမြစ်များအား ခွင့်ပြုချက်မရှိသော ရယူအသုံးပြုခြင်းများမှ ကာကွယ်ရန်အသုံးပြုသည်။ စကားဝှက်များကို ရှေးယခင်ကတည်းက အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ယခုခေတ်ကာလတွင် အသုံးပြုသူအမည် (username) နှင့် စကားဝှက် (password) ကို [[ကွန်ပျူတာ]]၊ မိုဘိုင်းဖုန်း၊ cable TV decoders, အေတီအမ်စက်များ (ATMs) အစရှိသည်တို့တွင် ကာကွယ်ထားသော စနစ်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ရန် အသုံးပြုသည်။ ကွန်ပျူတာအသုံးပြုသူတစ်ယောက်သည် စကားဝှက်များကို ရည်ရွယ်ချက် အမျိုးမျိုးဖြင့် အသုံးပြုကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် − များအသုံးပြုခြင်း၊ အကောင့်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ခြင်း၊ အသုံးချဆော့ဖ်ဝဲများကို ရယူအသုံးပြုခြင်း၊ သိမ်းထားသည့်အချက်အလက်များ (database)၊ ကွန်ရက်များ၊ ဝဘ်ဆိုက်များ၊ မနက်ခင်းဘက် အွန်လိုင်းပေါ်တွင် သတင်းစာဖတ်ခြင်း စသည်တို့တွင် စကားဝှက်ကို အသုံးပြုကြသည်။

နာမည်မှလွဲ၍ စကားဝှက်သည် ယုတ္တိရှိသော စကားလုံးများ ဖြစ်ရန်မလိုပေ။ စကားဝှက်များသည် ရယူရန်ခက်ခဲသော စကားလုံးများ ဖြစ်ရန်လိုအပ်သည်။ မိမိနှစ်သက်သော စကားလုံးများကို အသုံးပြုနိုင်ပေသည်။ အချို့စကားဝှက်များသည် စကားလုံ:များစွာဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားကြပြီး ၎င်းတို့ကို passphrase ဟုခေါ်သည်။ passcode နှင့် passkey ဟူသော ဝေါဟာရများကို လျှို့ဝှက်သော သတင်းအချက်အလက်များတွင် တစ်ခါတရံ အသုံးပြုကြသည်။ personal identification number (PIN) ကဲ့သို့ ၎င်းတို့သည် ဂဏန်းများဖြစ်ပြီး များသောအားဖြင့် အေတီအမ်စက်များတွင် အသုံးပြုကြသည်။ စကားဝှက်များသည် ပုံမှန်အားဖြင့် စာရိုက်ရသက်သာရန်၊ မှတ်ရလွယ်ကူစေရန် တိုတောင်းကြသည်။

အချို့အဖွဲ့အစည်းများသည် စကားဝှက်များအတွက် လိုအပ်သည့်အချက်များကို ဖန်တီးထားသည်။ ဥပမာ − စကားဝှက်သည် အနည်းဆုံး စကားလုံးမည်မျှရှိရမည်။ စာလုံး အကြီး နှင့် အသေး၊ ဂဏန်းများ၊ အထူးစကားလုံးများ(@,#,$,%, etc) စသည်တို့ ပါရှိရမည်။ စကားဝှက်တွင် ကိုယ်ပိုင်အမည်များ၊ မွေးနေ့များ၊ လိပ်စာများ၊ ဖုန်းနံပါတ်များ စသည့်ကန့်သတ်ထားသော စကားလုံးများကို  ခွင့်မပြုထားပေ။ အချို့ အစိုးရများသည် national authentication frameworks များရှိကြသည်။&lt;ref&gt;[http://folk.uio.no/josang/papers/ATJK2012-SARSSI.pdf Improving Usability of Password Management with Standardized Password Policies] (pdf). Retrieved on 2012-10-12.&lt;/ref&gt; ၎င်းသည် အစိုးရ၏ ဝန်ဆောင်မှုများကို ရယူသုံးစွဲရန် အသုံးပြုသူအား စကားဝှက်နှင့် စစ်ဆေးသည်။

==လုံခြုံစိတ်ချရ၍ မှတ်မိလွယ်သော စကားဝှက်ကို ရွေးချယ်ခြင်း==

အသုံးပြုသူအတွက် မှတ်မိလွယ်သော စကားဝှက်သည် တိုက်ခိုက်သူအတွက် ရယူရန်အတွက်လည်း လွယ်ကူသည်။&lt;ref&gt;{{Cite news|title=If Your Password Is 123456, Just Make It HackMe |work=The New York Times |first=Ashlee |last=Vance |date=2010-01-10 |url=https://www.nytimes.com/2010/01/21/technology/21password.html }}&lt;/ref&gt; သို့သော် မှတ်မိရန်ခက်ခဲသော စကားဝှက်များသည်  စနစ်၏ လုံခြုံမှုကို လျော့ကျစေနိုင်သည်။ အကြောင်းမှာ (၁) အသုံးပြုသူသည် စကားဝှက်ကို ချရေးထားခြင်း သို့မဟုတ် အီလက်ထရွန်းနစ် စနစ်ဖြင့် သိမ်းရန် လိုအပ်ခြင်း (၂) အသုံးပြုသူသည် မကြာသေးမီက ပြန်၍ ပြောင်းထားသည့် စကားဝှက်များကို လိုအပ်ခြင်း (၃) အသုံးပြုသူသည် တူညီသော စကားဝှက်များကို ပြန်လည်အသုံးပြုရန် ပိုမိုဖြစ်နိုင်ခြင်း စသည်တို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့နည်းတူစွာပင် စကားဝှက်၏ လုံခြံမှုပိုမိုအားကောင်းစေရန် လိုအပ်ချက်များပိုမိုသတ်မှတ်ထားခြင်းသည်လည်း စနစ်ကို  ပိုမိုအားနည်းစေသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Managing Network Security |url=http://all.net/journal/netsec/1997-09.html |accessdate=5 April 2017 |archivedate=2 March 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080302044633/http://all.net/journal/netsec/1997-09.html }}. Fred Cohen and Associates. All.net. Retrieved on 2012-05-20.&lt;/ref&gt; ဥပမာ − စကားဝှက်တွင် စာလုံးအကြီး၊ အသေး၊ ဂဏန်းများ စသည်တို့ကို ရောထားခြင်း သို့မဟုတ် လစဉ်စကားဝှက်ကို ပြောင်းလဲခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။

စကားဝှက်များ၏ မှတ်ရလွယ်ကူခြင်း နှင့် လုံခြုံမှုကို&lt;ref&gt;[http://homepages.cs.ncl.ac.uk/jeff.yan/jyan_ieee_pwd.pdf The Memorability and Security of Passwords] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120414222419/http://homepages.cs.ncl.ac.uk/jeff.yan/jyan_ieee_pwd.pdf |date=14 April 2012 }} (pdf). ncl.ac.uk. Retrieved on 2012-05-20.&lt;/ref&gt; Jeff Yan et al သည် အသုံးပြုသူများ ရွေးချယ်တားသော စကားဝှက်၏ ရလဒ် ကိုကြည့်ကာ ဆုံးဖြတ်သည်။ စကားလုံးတစ်ခုချင်းစီ၏ အစအက္ခရာနှင့် စဉ်းစားကာ ပေးထားသော စကားစုတို့သည် မှတ်ရလွယ်ကူပြီး crack လုပ်ရန်ခက်ခဲသည်။

စပ်ဆက်မှုမရှိသော စကားလုံးနှစ်လုံး သို့မဟုတ် နှစ်လုံးထက်ပိုသော စကားလုံးများကို ပေါင်းစပ်ထားခြင်း နှင့် အက္ခရာများနှင့် အထူးစကားလုံးများကို တစ်လှည့်စီထားခြင်း တို့သည် ကောင်းမွန်သော နည်းလမ်းများ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=uSGkAwAAQBAJ&amp;pg=PA162&amp;dq=Combining+two+or+more+unrelated+words+is+another+good+method+password&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjllIWPq8jRAhVKRyYKHVDvCYYQ6AEIGzAA#v=onepage&amp;q=Combining%20two%20or%20more%20unrelated%20words%20is%20another%20good%20method%20password&amp;f=false|title=Principles of Information Security|last=Whitman|first=Michael E.|last2=Mattord|first2=Herbert J.|date=2014-11-26|publisher=Cengage Learning|isbn=9781305176737|language=en}}&lt;/ref&gt; သို့သော် စကားဝှက်အတွက် အဘိဓာန်တွင်ရှိသော စကားလုံးတစ်လုံးတည်းထားမည်ဆိုပါက မကောင်းပေ။ မိမိကိုယ်တိုင် စီမံထားပြီး ရှင်းလင်းမှုမရှိသော စကားဝှက်များသည်လည်း ကောင်းမွန်သော နည်းလမ်းတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။{{Citation needed|reason=The claim needs a reliable source.|date=January 2016}}

အက္ခရာအကြီးနှင့် အသေးကို ရောထားသော စကားဝှက်ကို မှတ်ထားရန် အသုံးပြုသူအားမေးခြင်းသည် sequence of bits ကို မေးခြင်းနှင့် ဆင်တူသည်။ ၎င်းသည် crack လုပ်ရန် အနည်းငယ် ခက်ခဲသည်။ ဥပမာ အနေဖြင့် ပြောရမည်ဆိုလျှင် အက္ခရာ ငါးခုပါရှိသော စကားဝှက်တွင် အက္ခရာတစ်လုံးသည် အကြီးဖြစ်ပါက crack လုပ်ရန် ၁၂၈ ကြိမ် ပိုမို၍ ခက်ခဲမည် ဖြစ်သည်။ အသုံးပြုသူအား အက္ခရာနှင့် ဂဏန်းများကို အသုံးပြုစေခြင်းသည် တိုက်ခိုက်သူများအတွက် ပိုမို၍ ခန့်မှန်းရ လွယ်ကူစေသည်။ ဥပမာအား ဖြင့်  'E' → '3' and 'I' → '1' အစရှိသည်ကဲ့သို့ အစားထားခြင်း ဖြစ်လေသည်။ ထိုကဲ့သို့ အစားထိုးမှုသည် တိုက်ခိုက်သူများအဖို့ သိရှိပြီးသော နည်းလမ်းများ ဖြစ်လေသည်။ ကီးဘုတ်ပေါ်ရှိ အက္ခရာအတန်းတစ်ခုရှိ အက္ခရာများကို စကားဝှက်အဖြစ် (ဥပမာ  - ASDFGHJKL)  အသုံးပြုခြင်းသည်လည်း တိုက်ခိုက်သူများက သိရှိပြီးဖြစ်သဖြင့် ခန့်မှန်းရ လွယ်ကူသည်။ &lt;ref&gt;{{cite book|last1=Lewis|first1=Dave|title=Ctrl-Alt-Delete|date=2011|isbn=147101911X|page=17|url=https://books.google.com/books?isbn=147101911X|accessdate=10 July 2015}}&lt;/ref&gt;

၂၁၀၃ ခုနှစ်တွင် [[Google|ဂူဂဲလ်]]က အသုံးအများဆုံး စကားဝှက်များကို စာရင်းပြုစုကာ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထိုစကားဝှက်များသည် လုံခြုံစိတ်ချရမှု မရှိဘဲ တိုက်ခိုက်သူများ အဖို့ စကားဝှက်ကို ရယူရန် အလွန်ကို လွယ်ကူသည်။ ထိုစာရင်းမှာ လူမှုကွန်ရက်မီဒီယာများကို အခြေခံကာ သုတေသန ပြုထားခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |author=Techlicious / Fox Van Allen @techlicious |url=http://techland.time.com/2013/08/08/google-reveals-the-10-worst-password-ideas/?iid=biz-article-mostpop2 |title=Google Reveals the 10 Worst Password Ideas &amp;#124; TIME.com |publisher=Techland.time.com |date=2013-08-08 |accessdate=2013-10-16 |archive-date=22 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131022123957/http://techland.time.com/2013/08/08/google-reveals-the-10-worst-password-ideas/?iid=biz-article-mostpop2 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ၎င်းတို့မှာ အောက်ပါအတိုင်း  ဖြစ်သည်။

* ချစ်စနိုးဖြင့် မွေးမြူထားသော အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်၊ ကလေး၊ မိသားစုဝင်များ၊ အခြားအသွင်အပြင်လက္ခဏာများ
* နှစ်ပတ်လည်နေ့နှင့် မွေးနေ့များ
* မွေးရပ်
* နှစ်သက်သော အားလပ်ရက်
* မိမိနှစ်သက်သော အားကစားအသင်းနှင့် စပ်ဆက်နေသော အရာများ
* &quot;password&quot; စကားလုံး − စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။

==ဝဘ်ဆိုက်များတွင် အသုံးပြုသော စကားဝှက်စနစ်==

ဝဘ်ဆိုက်များတွင် အသုံးပြုသူအား စစ်ဆေးရန်အတွက် စကားဝှက်များကို အသုံးပြုကြသည်။ စကားဝှက်များကို ဝဘ်ဆာဗာ (Web server) များတွင် သိမ်းထားသည်။ အသုံးပြုသူသည် ဘရောက်ဆာမှ တစ်ဆင့် ဆာဗာဆီသို့ (''HTTP POST ဖြင့်'') စကားဝှက်ကို ပေးပို့သည်။ ဆာဗာသည် စကားဝှက်ကို စစ်ဆေးပြီး သက်ဆိုင်သော  အကြောင်းအရာကို ပြန်ပို့ပေးသည်။ ဥပမာ − အသုံးပြုမှုမှားယွင်းကြောင်း ဖော်ပြသည့် အသိပေးစာ ဖြစ်သည်။ ထို စကားဝှက်လုပ်ငန်းသည် စက်ထဲတွင် မရှိသော စကားဝှက်ကို ဖယ်ရှားပစ်သည်။

ဘရောက်ဆာမှတစ်ဆင့် စကားဝှက်ကူးပြောင်းပေးပို့ရာတွင် plaintext ကို ဆာဗာဆီသို့ပေးပို့သည်။ ဝဘ်စစ်ဆေးမှုစနစ်များသည် SSL နည်းပညာကို အသုံးပြုကြသည်။ ၎င်းနည်းပညာသည် ဘရောက်ဆာနှင့် ဆာဗာကြား ပေးပို့ရာတွင် ပေးပို့သည့်အကြောင်းအရာကို ဝှက်ကာ ပေးပို့သည်။ စိတ်ချရသော ဝဘ်ဆိုက်တစ်ခုတွင် ၎င်းနည်းပညာကို အသုံးပြုရန် လိုအပ်သည်။

==ကိုးကား==
{{Reflist|30em}}

[[Category:လုံခြုံရေး]]</text>
      <sha1>swddvf6sx2so2yszpz8cxg35bx2ruzw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Microsoft Excel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>95160</id>
    <revision>
      <id>1030516</id>
      <parentid>951382</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T21:57:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030516</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3791" sha1="12husdpvsc6mcp2woxgbjv06e8qye40" xml:space="preserve">{{retaining title}}
{{Infobox software
| logo                   = Microsoft Office Excel (2025–present).svg
| screenshot             = 
| caption                = 
| developer              = [[Microsoft]] 
| released               = {{start date and age|1987}}
| latest release version = [[:en:Microsoft Office 2016|2016]] (16.0.6769.2017)
| latest release date    = {{Start date and age|2016|04|12}}&lt;ref name=MSO2016Releases&gt;{{cite web|title=Office 365 client update branch releases |url=https://technet.microsoft.com/en-us/office/mt465751 |website=[[:en:Microsoft TechNet|TechNet]] |publisher=[[Microsoft]] |accessdate=January 12, 2016}}&lt;/ref&gt;
| latest preview version =
| latest preview date    =
| operating system       = Microsoft Windows
| genre                  = Spreadsheet
| license                = Trialware&lt;ref&gt;{{cite web|title=Microsoft Office Excel 2010|url=http://download.cnet.com/Microsoft-Office-Excel-2010/3000-2077_4-15245.html|work=Download.com|publisher=CBS Interactive|accessdate=February 7, 2013}}{{Dead link|date=May 2026 }}&lt;/ref&gt;
| website                = {{URL|http://office.microsoft.com/en-us/excel}}
}}
{{Infobox software
| name                   = Microsoft Excel for Mac
| logo                   = &lt;!--For 2016, it is the same as above, so no need--&gt;
| screenshot             = 
| caption                = 
| developer              = [[Microsoft]]
| released               = {{start date and age|1985|9|30}}
| latest release version = [[:en:Microsoft Office 2016|2016]] (15.41.0)
| latest release date    = {{Start date and age|2017|12|12}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://support.office.com/en-us/article/Release-notes-for-Office-2016-for-Mac-ed2da564-6d53-4542-9954-7e3209681a41?ui=en-US&amp;rs=en-US&amp;ad=US#bkmk_dec2017|title=Release notes for Office 2016 for Mac|publisher=Microsoft|accessdate=December 29, 2017|date=December 12, 2017}}&lt;/ref&gt;
| latest preview version =
| latest preview date    =
| operating system       = [[macOS]]
| genre                  = Spreadsheet
| license                = [[:en:Proprietary software|Proprietary]] commercial software
| website                = {{URL|microsoft.com/mac/excel}}
}}

'''Microsoft Excel''' သည် စာရင်းဇယားဆော့ဝဲလ်ဖြစ်ပြီး [[မိုက်ခရိုဆော့ဖ်]] မှ ထုတ်လုပ်ထားသည်။ ၎င်းကို Windows, macOS, Android နှင့် iOS တွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။၎င်းတွင် တွက်ချက်မှုများ၊ ဂရပ်ဆွဲခြင်းများ၊ pivot tables ပြုလုပ်ခြင်းများနှင့် macro ပရိုဂရမ်းမင်းဘာသာစကားဟုခေါ်သည့် အသုံးချဆော့ဝဲအတွက် Visual Basic ပါဝင်ခြင်း အစရှိသည့် လုပ်ဆောင်ချက်များ ပါဝင်သည်။ ၎င်းကို အချက်အလက်ဇယားများအတွက် ကျယ်ပြန့်စွာ ၁၉၉၃ ခုနှစ် ဗားရှင်း ၅ ထွက်ကတည်းက ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုလျက် ရှိသည်။ စက်ရုံသုံး စာရင်းဇယားများအတွက် [[Lotus 1-2-3]] ဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်။ Excel သည် မိုက်ခရိုဆော့ဖ်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။

==ကိုးကား==
{{reflist}}


[[Category:မိုက်ခရိုဆော့ဖ် အော့ဖစ်]]

{{software-stub}}</text>
      <sha1>12husdpvsc6mcp2woxgbjv06e8qye40</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ခန်းမခိဘူတာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>106004</id>
    <revision>
      <id>1030552</id>
      <parentid>452835</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:52:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1030552</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2651" sha1="bnldtm63jxfm6ld6pjygq17oyr1vfb4" xml:space="preserve">''' ခန်းမခိဘူတာ ''' (上牧駅'' ခန်းမခိ - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုဆာကာခရိုင်]]၊ [[တခဆွတ်ခိမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤဘူတာကို [[ဟန်းခယူးမီးရထားကုမ္ပဏီ]]က စီမံဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

==ရထားလိုင်းများ==
ဘူတာသည် [[ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း]]ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ခရီးဆုံးဘူတာဖြစ်သည့် [[ဂျူးဆိုးဘူတာ]]မှ ၂၄.၉ ကီလိုမီတာ၊ [[အိုဆာကာအုမဲဒဘူတာ]]မှ ၂၇.၃ မီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။

==ဘူတာပုံစံ==
ဘူတာရုံအဆောက်အဦသည် မြေပြင်မှအထက် အဆောက်အဦပေါ်တွင်ရှိသည်။ ရထားလမ်ကြောင်းနှစ်ခု၏ အလယ်တွင် ပလက်ဖောင်းတစ်ခု ပါရှိသည်။ ရထားလမ်းကြောင်း၏ အနောက်ဘက်ခြမ်းတွင် လက်မှတ်ဖြတ်ဂိတ်တစ်ခုရှိသည်။ လက်မှတ်ဖြတ်ဂိတ်သည် မြေပြင်ညီတွင် တည်ရှိသည်။

===ပလက်ဖောင်းများ===
{{ja-rail-line|first=2|pfn=1|nidx=ကျိုတိုရထားလိုင်း|lwidth=100px|col=limegreen|dir=သို့ -  [[ကျိုတို - ခဝရမချိဘူတာ|ကျိုတိုခဝရမချိ]]}}
{{ja-rail-line|first=3|pfn=2|nidx=ကျိုတိုရထားလိုင်း|lwidth=100px|col=limegreen|dir=သို့ - [[အိုဆာကာအုမဲဒဘူတာ|အိုဆာကာအုမဲဒ]]၊ [[တန်းဂယချဘူတာ|တန်းဂယချ]]၊ [[ခိတဆန်းရိဘူတာ|ခိတဆန်းရိ]]၊ [[ခိုးဘဲဆန်းနိုမိယဘူတာ|ခိုးဘဲဆန်းနိုမိယ]]၊ [[တခရဇုခဘူတာ|တခရဇုခ]]}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]]</text>
      <sha1>bnldtm63jxfm6ld6pjygq17oyr1vfb4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030553</id>
      <parentid>1030552</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:53:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကိုးကား */</comment>
      <origin>1030553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2914" sha1="jof19tsbxkku3jbyw1cdg0y015ijywt" xml:space="preserve">''' ခန်းမခိဘူတာ ''' (上牧駅'' ခန်းမခိ - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုဆာကာခရိုင်]]၊ [[တခဆွတ်ခိမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤဘူတာကို [[ဟန်းခယူးမီးရထားကုမ္ပဏီ]]က စီမံဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

==ရထားလိုင်းများ==
ဘူတာသည် [[ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း]]ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ခရီးဆုံးဘူတာဖြစ်သည့် [[ဂျူးဆိုးဘူတာ]]မှ ၂၄.၉ ကီလိုမီတာ၊ [[အိုဆာကာအုမဲဒဘူတာ]]မှ ၂၇.၃ မီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။

==ဘူတာပုံစံ==
ဘူတာရုံအဆောက်အဦသည် မြေပြင်မှအထက် အဆောက်အဦပေါ်တွင်ရှိသည်။ ရထားလမ်ကြောင်းနှစ်ခု၏ အလယ်တွင် ပလက်ဖောင်းတစ်ခု ပါရှိသည်။ ရထားလမ်းကြောင်း၏ အနောက်ဘက်ခြမ်းတွင် လက်မှတ်ဖြတ်ဂိတ်တစ်ခုရှိသည်။ လက်မှတ်ဖြတ်ဂိတ်သည် မြေပြင်ညီတွင် တည်ရှိသည်။

===ပလက်ဖောင်းများ===
{{ja-rail-line|first=2|pfn=1|nidx=ကျိုတိုရထားလိုင်း|lwidth=100px|col=limegreen|dir=သို့ -  [[ကျိုတို - ခဝရမချိဘူတာ|ကျိုတိုခဝရမချိ]]}}
{{ja-rail-line|first=3|pfn=2|nidx=ကျိုတိုရထားလိုင်း|lwidth=100px|col=limegreen|dir=သို့ - [[အိုဆာကာအုမဲဒဘူတာ|အိုဆာကာအုမဲဒ]]၊ [[တန်းဂယချဘူတာ|တန်းဂယချ]]၊ [[ခိတဆန်းရိဘူတာ|ခိတဆန်းရိ]]၊ [[ခိုးဘဲဆန်းနိုမိယဘူတာ|ခိုးဘဲဆန်းနိုမိယ]]၊ [[တခရဇုခဘူတာ|တခရဇုခ]]}}

==ကပ်လျက်ဘူတာများ==
==သမိုင်းကြောင်း==
==ခရီးသည်အရေအတွက်==
==ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နေရာများ==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]]</text>
      <sha1>jof19tsbxkku3jbyw1cdg0y015ijywt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030600</id>
      <parentid>1030553</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T05:58:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1030600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4292" sha1="1sq1xgc1rmabcqlbiqe8ybgbv21c6mt" xml:space="preserve">{{Infobox station
| name = ခန်းမခိဘူတာ
| native_name = 上牧駅
| native_name_lang = ja
| other_name = 
| type = 
| image = Kammaki stn.jpg
| alt = 
| caption = Kammaki station building in September 2006
| address = 2-1 Kōnai, Takatsuki-shi, Osaka-fu 569-0007
| country = Japan
| coordinates = {{coord|34.8716|135.6610|format=dms|region:JP_type:railwaystation|display=inline,title}}
| owned               = 
| operator            = [[File:Hankyu Railway Logo.svg|20px]] [[Hankyu Railway]].
| line                =   {{Color| limegreen |■}} [[Hankyu Kyoto Line]]
| distance            = {{convert|24.9|km|mile|abbr=on}} from {{STN|Jūsō|x}}
| platforms           = 1 island platform
| tracks              = 2
| train_operators     = 
| connections         = 
| structure           = 
| parking             = 
| bicycle             = 
| accessible            = 
| code                = HK-73
| status = Staffed 
| website             = {{Official|1=http://www.hankyu.co.jp/station/kammaki.html}}
| opened              = {{Start date|1934|05|13|df=}}
| closed              = &lt;!-- {{End date|YYYY|MM|DD|df=}} --&gt;
| former = Kanmaki-sakurainoeki (to 1939)
| passengers  =  10,574 daily
| pass_year   = FY2019
| map_type    = Japan Osaka Prefecture#Japan   
| map_dot_label       = Kammaki Station
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 17
| services    = 
}}

''' ခန်းမခိဘူတာ ''' (上牧駅'' ခန်းမခိ - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုဆာကာခရိုင်]]၊ [[တခဆွတ်ခိမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤဘူတာကို [[ဟန်းခယူးမီးရထားကုမ္ပဏီ]]က စီမံဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

==ရထားလိုင်းများ==
ဘူတာသည် [[ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း]]ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ခရီးဆုံးဘူတာဖြစ်သည့် [[ဂျူးဆိုးဘူတာ]]မှ ၂၄.၉ ကီလိုမီတာ၊ [[အိုဆာကာအုမဲဒဘူတာ]]မှ ၂၇.၃ မီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။

==ဘူတာပုံစံ==
ဘူတာရုံအဆောက်အဦသည် မြေပြင်မှအထက် အဆောက်အဦပေါ်တွင်ရှိသည်။ ရထားလမ်ကြောင်းနှစ်ခု၏ အလယ်တွင် ပလက်ဖောင်းတစ်ခု ပါရှိသည်။ ရထားလမ်းကြောင်း၏ အနောက်ဘက်ခြမ်းတွင် လက်မှတ်ဖြတ်ဂိတ်တစ်ခုရှိသည်။ လက်မှတ်ဖြတ်ဂိတ်သည် မြေပြင်ညီတွင် တည်ရှိသည်။

===ပလက်ဖောင်းများ===
{{ja-rail-line|first=2|pfn=1|nidx=ကျိုတိုရထားလိုင်း|lwidth=100px|col=limegreen|dir=သို့ -  [[ကျိုတို - ခဝရမချိဘူတာ|ကျိုတိုခဝရမချိ]]}}
{{ja-rail-line|first=3|pfn=2|nidx=ကျိုတိုရထားလိုင်း|lwidth=100px|col=limegreen|dir=သို့ - [[အိုဆာကာအုမဲဒဘူတာ|အိုဆာကာအုမဲဒ]]၊ [[တန်းဂယချဘူတာ|တန်းဂယချ]]၊ [[ခိတဆန်းရိဘူတာ|ခိတဆန်းရိ]]၊ [[ခိုးဘဲဆန်းနိုမိယဘူတာ|ခိုးဘဲဆန်းနိုမိယ]]၊ [[တခရဇုခဘူတာ|တခရဇုခ]]}}

==ကပ်လျက်ဘူတာများ==
==သမိုင်းကြောင်း==
==ခရီးသည်အရေအတွက်==
==ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နေရာများ==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]]</text>
      <sha1>1sq1xgc1rmabcqlbiqe8ybgbv21c6mt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ချားလ်စ် မန်ဆန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>115163</id>
    <revision>
      <id>1030556</id>
      <parentid>817008</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T03:04:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030556</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="116677" sha1="lwem0isrda56u09kehccznksx53z9at" xml:space="preserve">{{Infobox criminal
|name=ချားလ်(စ်)မန်ဆန်
|image=MansonB33920 8-14-17 (cropped).jpg
|caption=မန်ဆန်ကို ကော်ကိုရန် ပြည်နယ်အကျဉ်းထောင်တွင် ၂၀၁၇ ဩဂုတ်လက တွေ့ရစဉ်။
|birth_name=ချားလ်စ်မိုင်းလ်မက်ဒေါ့စ်
|birth_date={{birth date|၁၉၃၄|၁၁|၁၂}}
|birth_place=[[စင်စနက်တီ]], [[အိုဟိုင်းယိုးပြည်နယ်]]၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု
|death_date={{death date and age|၂၀၁၇|၁၁|၁၉|၁၉၃၄|၁၁|၁၂}}
|death_place=[[ဘေ့ကာစ်ဖီးလ်(ဒ်)၊ ကယ်လီဖိုးနီးယား]]၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု
|occupatoin=အဆိုတော် - တေးရေးဆရာ
|known_for=[[မန်ဆန်မိသားစု]] လူသတ်သမားများ၊ [[တိတ် လူသတ်သမားများ]]
|charge=လူသတ်မှု၊ လျှို့ဝှက်ကြံစည်မှု&lt;!-- See appeals-court decision at http://online.ceb.com/calcases/CA3/61CA3d102.htm --&gt;|penalty=သေဒဏ် (ကယ်လီဖိုးနီးယား၌ သေဒဏ်ဖျက်သိမ်းပြီးသည့်နောက် ခြေချုပ်နှင့်တသက်တကျွန်း ပြောင်းလဲကျခံဖွယ်ရာရှိ)
|spouse={{unbulleted list|{{marriage|ရိုစလီဝီလစ်(စ်)|1955|1958|end=div}}
|{{marriage|လီယိုနာစတီဗန်(စ်)|1959|1963|end=div}}}}
|children=၂ ဦး (၁ ဦး အဆိုရှိ)
|partners=[[ဆူဇန်အက်တ်ကင်း(စ်)]]၊ [[မာရီဘရူးနာ]] နှင့် [[တက်စ်ဝက်ဆန်]] အပါအဝင် [[မန်ဆန်မိသားစုဝင်များ]]
|height={{height|ft=5|in=2|out=cm}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.npr.org/2017/11/20/565303969/charles-manson-leader-of-murderous-cult-dies-at-83|title=Charles Manson, Leader of Murderous Cult, Dies at 83|publisher=NPR|accessdate=January 19, 2019}}&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;သို့&lt;/small&gt; {{height|ft=5|in=6|out=cm}}&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/?id=fozN5LkhB8sC&amp;pg=PA223&amp;lpg=PA223&amp;dq=height+indicated+on+the+California+Department+of+Corrections+record+card+reprinted+on+page+118+of+The+Manson+File#v=onepage&amp;q=height+indicated+on+the+California+Department+of+Corrections+record+card+reprinted+on+page+118+of+The+Manson+File&amp;f=false|title=Swinging Single: Representing Sexuality in the 1960s|first1=Hilary|last1=Radner |first2=Moya|last2=Luckett|date=April 12, 1999|publisher=U of Minnesota Press|via=Google Books|isbn=978-0-8166-3351-7}}&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;depending on source&lt;/small&gt;
|parents={{plainlist|
* ကာနယ် ဒဘယ်လျူ အေ့ချ် စကော့(တ်) စီနီယာ နှင့် nbsp;(ဖခင်)
* ကက်သလင်းမက်ဒေါ့(စ်) (မိခင်)
* ဝီလျံမန်ဆန် (ပထွေး)
}}
|imprisoned=
|signature=File:Charles Manson signature2.svg
}}
'''ချားလ်စ်မိုင်းလ်မန်ဆန်''' ({{lang-en|Charles Milles Manson}}; né '''Maddox''', ၁၉၃၄ နိုဝင်ဘာ ၁၂ - ၂၀၁၇ နိုဝင်ဘာ ၁၉) သည် အမေရိကန် ရာဇဝတ်သား နှင့် ဂိုဏ်းခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၁၉၆၇ နှစ်လယ်တွင် မန်ဆန်မိသားစုဟု လူသိများလာသော ကယ်လီဖိုးနီယားအခြေစိုက် စိတ်တူကိုယ်တူအဖွဲ့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၉ ဇူလိုင်နှင့် ဩဂုတ်၌ မန်ဆန်၏ နောက်လိုက်များက ကွင်းဆက် လူသတ်မှု ၉ မှုကို နေရာ ၄ နေရာတွင် ကျူးလွန်ခဲ့ကြသည်။ မန်ဆန်နှင့် အခြားပါဝင်သူများအကြား အငြင်းပွားနေဆဲ ဖြစ်သော်လည်း လူမျိုးရေးစစ်ပွဲအား စတင်ရန် အကွက်ချကြံစည်ခဲ့သည်ဟု လော့စ်အန်ဂျလိစ် ကောင်တီ ခရိုင်ရှေ့နေက ဆိုသည်။&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Goodbye Helter Skelter|last=Stimson|first=George|publisher=The Peasenhall Press|year=2014|isbn=978-0-9913725-8-4|location=California|pages=5}}&lt;/ref&gt; လူ ၇ ဦးသေဆုံးမှုအတွက် ပထမဒီဂရီ လူသတ်မှုနှင့် လူသတ်ရန် ပူးပေါင်းကြံစည်မှုဖြင့် ၁၉၇၁ တွင် စီရင်ချက်ချခံရသည်။ လူသတ်မှုများအတွက် မန်ဆန်က အတိအလင်း အမိန့်မပေးခဲ့ဟု တရားရုံးက လက်ခံခဲ့သော်လည်း သူ၏ အတွေးအခေါ်က ပေါ်ပေါ်ထင်ထင်ပူးပေါင်းကြံစည်မှုမြောက်သည်ဟု ၎င်းတို့က ချေပခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://law.justia.com/cases/california/court-of-appeal/3d/61/102.html|title=People v. Manson|website=Justia Law|language=en|access-date=2019-05-11}}&lt;/ref&gt; ဂယ်ရီဟင်းမန်းနှင့် ဒေါ်နယ်ရှီးယားတို့ သေဆုံးမှုအတွက် ပထမဒီဂရီလူသတ်မှုအဖြစ် မန်ဆန် စီရင်ချက်ချခံရသည်။

မန်ဆန်မိသားစုတည်ထောင်စဉ်က မန်ဆန်မှာ ပြစ်မှုအမျိုးမျိုးအတွက် စာရိတ္တပြုပြင်ဌာနများ၌ သက်တမ်းတစ်ဝက်ခန့် နေထိုင်ခဲ့ရသော ထောင်ထွက်ဟောင်း အလုပ်လက်မဲ့တစ်ဦးဖြစ်သည်။ လူသတ်မှုများ မဖြစ်ပွားမီက the Beach Boys တည်ထောင်သူ အဖွဲ့ဝင် ဒရမ်မာ ဒန်းနစ်စ်ဝီလ်ဆန်နှင့် ကံအားလျော်စွာ ပေါင်းစည်းမှုမှတဆင့် လော့စ်အန်ဂျလိစ် တေးဂီတနယ်ပယ် အစွန်အဖျား၌ တေးရေးတေးဆိုဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၈ တွင် ယင်းအဖွဲ့က မန်ဆန်၏ သီချင်း &quot;Cease to Exist&quot; ကို &quot;Never Learn Not to Love&quot; ဟု အမည်ပြောင်းပြီး ဘီခြမ်းလုံးချင်းတေး အဖြစ် ထည့်သွင်းခဲ့သော်လည်း မန်ဆန်အား အမည်တပ်ဖော်ပြခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ 

ဘီတဲလ်စ် အဖွဲ့ အထူးသဖြင့် (&quot;ဝှိုက်အယ်လ်ဘမ်&quot; ဟုလည်း လူသိကြ) သော ၁၉၆၈ ထုတ် နားဆင်သူအလိုကျ ခေါင်းစဉ်တပ်နိုင်သည့်အယ်လ်ဘမ်အား စွဲလမ်းနေခဲ့သည်ဟု လော့စ်အန်းဂျလိစ် ခရိုင်ရှေ့နေက ပြောကြားသည်။ အဖွဲ့၏ တေးစာသားအား မိမိသဘောဖြင့်မိမိ အဓိပ္ပာယ်ကောက်ကာ ကျရောက်လုဆဲ ကမ္ဘာပျက်မည့် လူမျိုးရေးစစ်ပွဲအား ဖော်ညွှန်းရန် &quot;Helter Skelter&quot; ဆိုသည့် အသုံးကို မွေးစားခဲ့သည်။ မန်ဆန်နှင့် သူ၏နောက်လိုက်များဖြစ်သော အမျိုးသမီးငယ်များက ဤကဲ့သို့လူသတ်မှုများကျူးလွန်ခြင်းက ထိုစစ်ပွဲလျင်လျင်မြန်မြန်စတင်မည်ဟု ယုံကြည်ကြကြောင်း အစိုးရရှေ့နေက တရားခွင်၌ ထွက်ဆိုသည်။ မန်ဆန်၏ သူငယ်ချင်း ဘော့ဘီဘိုဆောလေး အပြစ်မှ လွတ်စေရန် ကြံစည်၍ တိတ်-လာဘီယန်ကာ လူသတ်မှုများအား ပုံတူကူးကျခဲ့ခြင်းဟု အခြားကာလပေါ်တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းများနှင့် မန်ဆန်၏ ရှေးဦးပြစ်မှုများအတွက် ဒဏ်ငွေချမှတ်သည့် တရားခွင်၌ ထွက်ဆိုသူများက ခိုင်ခိုင်မာမာပြောဆိုသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.cielodrive.com/manson-murders-motive-copycat.php|title=Manson Murders Motive {{!}} Copycat Motive|website=www.cielodrive.com |access-date=2019-05-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Day, James Buddy (Director). 2017. ''Charles Manson: The Final Words'' (Documentary). Pyramid Productions.&lt;/ref&gt;

မန်ဆန်၏ နာမည်ဆိုးစတင်ကျော်ကြားချိန်ကပင် သူနှင့်ဆက်နွယ်သည့် ပေါ့ယဉ်ကျေးမှုထွန်းကားလာပြီး ရူးသွပ်မှု၊ အကြမ်းဖက်မှု နှင့် အော့နှလုံးနာဖွယ်ရာတို့၏ ပြယုဂ်ဖြစ်လာခဲ့လေသည်။ သူကျူးလွန်ခဲ့သော ရာဇဝတ်မှုများအတွက် စွဲချက်တင်ခံရပြီးနောက် သူရေးသားတင်ဆက်ထားသော တေးသံသွင်းသီချင်းများကို ထုတ်ဝေခဲ့ရာ ''Lie: The Love and Terror Cult'' (၁၉၇၀) မှာ ဦးဆုံးဖြစ်သည်။ အချို့သီချင်းများကို တေးသံရှင်များစွာက သီဆိုခဲ့သည်။ မန်ဆန်အား မူလက သေဒဏ်ချမှတ်ခဲ့သော်လည်း ကယ်လီဖိုးနီးယားအထက်တရားရုံးက ၁၉၇၂ ၌ ပြည်နယ်တွင်းသေဒဏ် ပြဋ္ဌာန်းချက်အား ဖျက်သိမ်းလိုက်သည့်အတွက် ခံဝန်ချက်ရနိုင်သည့် ထောင်ဒဏ်တစ်သက်အဖြစ် ပြောင်းသွားသည်။ ကော်ကိုရန်ရှိ ကယ်လီဖိုးနီးယား ပြည်နယ်အကျဉ်းထောင်တွင်း ထောင်ဒဏ်တစ်သက်ကျခံခဲ့ပြီး ၂၀၁၇ နှောင်းပိုင်း အသက် ၈၃ နှစ်တွင် သေဆုံးသည်။ 

== ငယ်စဉ်ဘဝ ==

=== ငယ်ဘဝ ===
ချားလ်စ်မန်ဆန်ကို ၁၉၃၄ နိုဝင်ဘာ ၁၂ တွင် အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ်ရှိ ကက်သလင်း မန်ဆန်-ဘောင်ဝါ-ခါဗန်ဒါ ခေါ် နီးမက်ဒေါ့စ် (၁၉၁၈-၁၉၇၃) က [[အိုဟိုင်းယိုးပြည်နယ်]]၊ စင်စနက်တီ အရပ်ရှိ စင်စနက်တီ တက္ကသိုလ် အကယ်ဒမစ် ကျန်းမာရေးစင်တာ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.theclever.com/15-lesser-known-facts-about-charles-manson/ |title=15 Lesser-Known Facts About The Late Charles Manson |date=November 21, 2017 |publisher=The Clever |last=Woods|first=Jared |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171129074434/https://www.theclever.com/15-lesser-known-facts-about-charles-manson/ |archivedate=November 29, 2017 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt; သူ့အား ပထမ၌ &quot;အမည်မဲ့မက်ဒေါ့စ်&quot; ဟု မှည့်ခဲ့သော်လည်း&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.accuracyproject.org/cbe-Manson,Charles.html |title=Internet Accuracy Project: Charles Manson, a website dedicated to providing accurate information on the web |publisher=Accuracyproject.org |access-date=October 28, 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bugliosi&quot;&gt;{{harvnb|Bugliosi|Gentry|1974|pp=136–7}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{harvnb|Manson|1988|p=28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mom&quot;&gt;{{cite newspaper|last=Smith|first=Dave |title=Mother Tells Life of Manson as Boy|newspaper=[[Los Angeles Times]]|date=Jan 26, 1971}}&lt;/ref&gt; ရက်သတ္တပတ် အနည်းငယ်အတွင်း  '''ချားလ်စ် မိုင်းလ်စ် မက်ဒေါ့စ်''' ဟု အမည်ပြောင်းမှည့်ခေါ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;bugliosi&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Reitwiesner, William Addams. [http://www.wargs.com/other/manson.html Provisional ancestry of Charles Manson] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305010208/http://www.wargs.com/other/manson.html |date=March 5, 2016}}; retrieved April 26, 2007.&lt;/ref&gt;

မန်ဆန်၏ မွေးဖခရင်းမှာ [[ကင်တပ်ကီပြည်နယ်]] ကတ်လတ်စဘာ့ဂ် မှ ကာနယ်ဝေါကာဟန်ဒါဆန် စကော့တ် စီနီယာ (၁၉၁၀-၁၉၅၄) ဖြစ်ဟန်ရှိပြီး&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.accuracyproject.org/cbe-Manson,Charles.html |title=''Internet Accuracy Project: Charles Manson'' |publisher=Accuracyproject.org |access-date=October 28, 2012}}&lt;/ref&gt; ကက်သလင်းမက်ဒေါ့စ်က ဖခင်ရင်းအမှန်ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြလိုမှုဖြင့် သူ့အား စွဲချက် တင်ရာ ၁၉၃၇ တွင် agreed judgment အနေဖြင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ကျသည်။ မန်ဆန်မှာ သူ၏ မွေးဖခင်ကို သိရှိခဲ့ဟန် မတူပေ။&lt;ref name=&quot;bugliosi&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mom&quot; /&gt; စကော့တ်က နယ်ခံဆန်စက်များတွင် လုပ်တလှည့်နားတလှည့်ဖြင့် လုပ်ကိုင်ပြီး လူလိမ်တစ်ဦးအဖြစ် နာမည်ကျော် သည်။ ကာနယ်မှာ သူ့နာမည်ရင်းမျှသာဖြစ်သော်လည်း စစ်တပ်ကာနယ် (ဗိုလ်မှူးကြီး) ဟု မက်ဒေါ့စ်အား ပုံမှားရိုက်ယုံကြည်စေသည်။ မက်ဒေါ့စ်က ကိုယ်ဝန်ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း စကော့တ်အား ပြောသည့်အခါ စစ်တပ်တာဝန်ဖြင့် အဝေးသွားရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောခဲ့သည်။ လများစွာကြာပြီးသည့် နောက်တွင်မှ ပြန်လာမည့် ရည်ရွယ်ချက်သူ့တွင် မရှိကြောင်း သူမ သဘောပေါက်သွားသည်။&lt;ref&gt;{{harvnb|Guinn|2013|p=22}}&lt;/ref&gt;

၁၉၃၄ ဩဂုတ် မန်ဆန်မမွေးမီတွင် ဝီလျံ ယူဂျင်း မန်ဆန် (၁၉၀၉-၁၉၆၁) နှင့် မက်ဒေါ့စ် လက်ထပ်ပြီး ချားလ်စ်၏ မွေးစာရင်းမှတ်ပုံတင်ပေါ်၌ ထိုသူ၏ အလုပ်အကိုင်ကို အခြောက်လျှော်လုပ်ငန်း &quot;အလုပ်သမား&quot; ဟု ဖော်ပြထားသည်။&lt;ref name=&quot;Guinn p.23&quot;&gt;{{harvnb|Guinn|2013|p=23}}&lt;/ref&gt; မက်ဒေါ့စ်မှာ မောင်ဖြစ်သူ လူသာနှင့်အတူ တကြိမ်လျှင် ရက်ပေါင်းများစွာ စိတ်လွတ်ကိုယ်လွတ် အရက်သွားသောက်နေခဲ့ရာ ချားလ်စ်ကို ကလေးထိန်းများနှင့် ပစ်ထားခဲ့သည်။ မန်ဆန်၏ စွဲချက် &quot;တာဝန်အလုံးစုံလစ်ဟင်းမှု&quot; ကို တရားရုံး က လက်ခံသည့်အတွက် ၁၉၃၇ ဧပြီ ၃၀ တွင် လင်မယား ကွာရှင်းသည်။&lt;ref name=&quot;Guinn p.23&quot; /&gt;

၁၉၃၉ ဩဂုတ် ၁ ရက်တွင် မက်ဒေါ့စ် နှင့် လူသာ၏ ရည်းစား ဂျူလီယာဗစ်ကာတို့ ၂ ဦး မကြာသေးမီက သိကျွမ်းသော ကြေးရတတ်ဖြစ်ဟန်ရှိသည့် ဖရန့်ခ် မာတင်နှင့် ညနေအရက်ဝိုင်းထောင်နေစဉ် ၎င်းတို့ ၂ ဦးက သူ့အား လုယက်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်ကြပြီး မက်ဒေါ့စ်က သူ့မောင်အား ဖုန်းဆက်အကူအညီတောင်းသည်။ အသုံးမကျသော သူခိုးများ ဖြစ်ကြ ရာ နာရီပိုင်းအတွင်း ဖမ်းဆီးခံရသည်။ ၇ ပတ်အကြာ တရားရုံးတင်စစ်ဆေးမှု၌ လူသာကို ထောင်ဒဏ် ၁၀ နှစ် နှင့် ကက်သလင်းကို ထောင်ဒဏ် ၅ နှစ် ချမှတ်လိုက်ရာ&lt;ref&gt;{{harvnb|Guinn|2013|p=27}}&lt;/ref&gt; မန်ဆန်မှာ အနောက်ဗဂျီးနီးယားနယ် မက်မချန်ရှိ ဦးလေးနှင့် အဒေါ်ဖြစ်သူထံ သွားရောက်နေထိုင်ရသည်။&lt;ref name=&quot;ketchup&quot;&gt;{{cite news |url = https://www.nytimes.com/2013/08/07/books/a-new-look-at-charles-manson-by-jeff-guinn.html |title = Long Before Little Charlie Became the Face of Evil |date = August 7, 2013 |work = The New York Times |access-date = January 7, 2016 |url-status=live |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150930225705/http://www.nytimes.com/2013/08/07/books/a-new-look-at-charles-manson-by-jeff-guinn.html |archivedate = September 30, 2015 |df = mdy-all }}&lt;/ref&gt; ၁၉၄၂ တွင် သူ့မိခင် ခံဝန်ဖြင့် လွတ်လာသည်။ သူမမိခင် ထောင်မှ လွတ်လာပြီးနောက် ရှေ့ပိုင်းရက်သတ္တပတ်များက သူ့ဘဝတွင် အပျော်ဆုံးအချိန်ဟု မန်ဆန်က ပြောဆိုသည်။&lt;ref&gt;{{harvnb|Guinn|2013|p=36}}&lt;/ref&gt;

အနောက်ဗဂျီးနီးယားနယ် ချားလ်စတန်သို့ မန်ဆန်မိသားစုပြောင်းရွှေ့ပြီး မိခင်ဖြစ်သူက ညနေတိုင်း အရက်သောက် နေစဉ် မန်ဆန်က ကျောင်းပြေးနေခဲ့သည်။ သူမမှာ အလစ်သုတ်မှုအတွက် အဖမ်းခံရသော်လည်း အပြစ်ဒဏ်ချခြင်း မခံရပေ။ အင်ဒီယားနာပလစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီးနောက် မက်ဒေါ့စ်က အမည်မဖော်အရက်စွဲသူများ အစည်းအဝေးသို့ တက်ခဲ့ရာ လူးဝစ်အမည်ရှိ အရက်ဂျိုး တစ်ဦးနှင့် တွေ့ဆုံပြီး ၁၉၄၃ ဩဂုတ်တွင် လက်ထပ်သည်။ မန်ဆန်မှာ အမြဲလိုလို ကျောင်းပြေးနေသည့်အပြင် စတိုးဆိုင်များနှင့် အိမ်မှ စတင် ခိုးယူခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ တွင် မန်ဆန်အတွက် ယာယီ မွေးစားအိမ်ကို မက်ဒေါ့စ်က ရှာဖွေခဲ့သော်လည်း သင့်တော်သည့်အိမ်ကို မတွေ့ခဲ့ပေ။ အင်ဒီယားနား တဲရာဟော့တ် အရပ် ရှိ ကတ်သလစ်ဘုန်းတော်ကြီးများ ဦးစီးသော ဆိုးသွမ်းယောက်ျားလေးများအတွက် ဂီဘော့လ်တ် ကျောင်းသို့ မန်ဆန်အား ပို့ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။ မကြာမီ သူ့မိခင်ထံပြန်ပေးလေရာ မိခင်က ကျောင်းသို့ပြန်ပို့သည်။ ၁၉၄၇ ခရစ္စမတ်ကို ဦးလေးနှင့်အဒေါ်အိမ်၌ ကုန်လွန်ခဲ့ပြီး သေနတ်ခိုးယူစဉ် အဖမ်းခံရသည်။&lt;ref&gt;{{harvnb|Guinn|2013|pp=37–42}}&lt;/ref&gt;

=== ကနဦးကျူးလွန်မှုများ ===
မန်ဆန် ဂျီဘော့လ်သို့ပြန်လာခဲ့သော်လည်း ၁၀ လ ကြာသည့်အခါ အင်ဒီယားနာ့စ်ပလိစ်သို့ ထွက်ပြေးခဲ့သည်။ သူ့မိခင်ထံ ပြန်မသွားတော့ဘဲ အခန်းတစ်ခန်းငှားကာ ညဘက်တွင်ဆိုင်များအား ဖောက်ထွင်းခိုးယွင်းပြီး အသက်မွေးလျက် ရှိသည်။ နောက်ဆုံးတွင် အဖမ်းခံရပြီး စာနာတတ်သည့် တရားသူကြီး တစ်ဦးက [[နီဘရားစကားပြည်နယ်]] အိုမဟာရှိ လူငယ် ပြုပြင်ရေးဌာန ဘွိုင်းစ်တောင်း သို့ သူ့အား ပို့ခဲ့သည်။ ၄ ရက်ကြာသည့်အခါ သူနှင့် ဘလက်ကီနိုင်ရဲလ်ဆန် အမည်ရ ကျောင်းသား တစ်ဦးတို့ ကား ခိုးပြီး သေနတ် တစ်လက်ရအောင်လည်း ကြိုးပမ်းနိုင်ခဲ့သည်။ [[အီလီနွိုင်းပြည်နယ်]]ရှိ နိုင်ရဲလ်ဆန်၏ ဦးလေးအိမ်သို့ သွားရာလမ်း၌ ကုန်စုံဆိုင်နှင့် ကာဆီနိုဆိုင်တို့အား ယင်းသေနတ်သုံးပြီး လုယက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{harvnb|Guinn|2013|pp=42–43}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{harvnb|Bugliosi|Gentry|1974|pp=136–146}}&lt;/ref&gt;

နိုင်ရဲလ်ဆန်၏ ဦးလေးမှာ စီးပွားဖြစ်သူခိုးတစ်ဦးဖြစ်ရာ ကောင်လေးများရောက်သည့်အချိန်၌ အလုပ်သင်အဖြစ် လက်ခံလိုက်သည်။&lt;ref&gt;{{harvnb|Guinn|2013|p=43}}&lt;/ref&gt; ၂ ပတ်ကြာပြီးနောက် Peoria စတိုးအား ညအချိန် ဝင်ရောက်စီးနင်းမှုအတွင်း အဖမ်းခံရသည်။ စုံစမ်း မေးမြန်းမှုအတွင်း အခြား စောစောပိုင်း လက်နက်ကိုင်လုယက်မှု ၂ ခုနှင့် ဆက်နွယ်နေကြောင်း သိရှိရသည်။ စည်းကမ်း တင်းကျပ်သည့် ပြုပြင်ရေးကျောင်း အင်ဒီယားနား ယောက်ျားလေးများကျောင်း သို့ မန်ဆန်အပို့ခံရသည်။ ကျောင်းဝန်ထမ်းများ၏ အားပေးအားမြောက်မှုဖြင့် အခြားကျောင်းသားများက သူ့အား အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့ကြောင်း မန်ဆန် က ပြောသည်။ &quot;အရူးဂိမ်း&quot;ဟု ခေါ်သည့် ကိုယ့်ကိုကိုယ်ကာကွယ်သည့် နည်းကို မန်ဆန်က ဖန်တီးခဲ့သည်။ ကာယအားဖြင့် ကိုယ့်ကိုကိုယ်မကာကွယ်နိုင်သည့်အခါ အာခေါင်ခြစ်အော်ခြင်း ရှုံ့မဲ့ခြင်းနှင့် လက်များကို ဝှေ့ရမ်းခြင်းဖြင့် ရူးနေသူဟု သူ့အား ဖိနှိပ်သူက ထင်သွားအောင် ပြုလုပ်သည်။ မအောင်မြင်သည့် ကြိုးပမ်းမှုများစွာရှိခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၅၁ ဖေဖော်ဝါရီတွင် အခြား ယောက်ျားလေး ၂ ဦးနှင့်အတူ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Guinn p.45&quot;&gt;{{harvnb|Guinn|2013|p=45}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bc13746&quot;&gt;{{harvnb|Bugliosi|Gentry|1974|pp=137–146}}&lt;/ref&gt;

ခိုးယူလာသောကားဖြင့် ကယ်လီဖိုးနီးယားသို့ မောင်းပြေးစဉ် တရားခံပြေး ၃ ယောက် ယူတာ၌ အဖမ်းခံရသည်။ လမ်းတလျောက် ဆီဆိုင်များအား လုယက်ခဲ့ကြသည်။ အခိုးခံကားကို နယ်ကျော်မောင်းနှင်လျှင် ဒိုင်ယာအက်ဥပဒေကို ချိုးဖောက်သဖြင့် ဖက်ဒရယ်ရာဇဝတ်မှုမြောက်သည်။ ဝါရှင်တန်ဒီစီရှိ ယောက်ျားလေးများအတွက် အမျိုးသား လေ့ကျင့်ရေးကျောင်းသို့ မန်ဆန် အပို့ခံရသည်။&lt;ref name=&quot;bc13746&quot; /&gt; ရောက်လျှင်ရောက်ချင်း ဉာဏ်စွမ်းရည်စစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ခဲ့ရာ စာမတတ် သော်လည်း အိုင်ကျူ ၁၀၉ (နိုင်ငံ့ ပျမ်းမျှ ၁၀၀) ရှိကြောင်းတွေ့ရသည်။ ရိုင်းစိုင်းရန်လိုသည်ဟု သူ့အမှုကိုင်က သူ့အပေါ် မြင်သည်။&lt;ref name=&quot;Guinn p.45&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;bc13746&quot; /&gt;

=== ပထမအကြိမ် အကျဉ်းကျခြင်း ===
စိတ်ပညာရှင်၏ ထောက်ခံချက်ဖြင့် ၁၉၅၁ အောက်တိုဘာတွင် မန်ဆန်ကို လုံခြုံရေးနည်းသည့် Natural Bridge Honor Camp စခန်း သို့ လွှဲပြောင်းလိုက်သည်။ အဒေါ်ဖြစ်သူက ထောင်ဝင်စာလာတွေ့ပြီး သူမအိမ်၌ ပေးနေကာ အလုပ်ရှာ ခွင့်ပြုမည်ဖြစ်ကြောင်း တာဝန်ရှိသူများထံ ပြောသည်။ ခံဝန်ကြားနာမှုအတွက် ၁၉၅၂ ဖေဖော်ဝါရီတွင် အချိန်စာရင်း ချထားသည်။ သို့သော် ဇန်နဝါရီ၌ ယောက်ျားလေးတစ်ဦးအား ဓားထောက်၍ အဓမ္မကျင့်စဉ် အဖမ်းခံရသည်။ ဗာဂျီးနီးယား ပြည်နယ် ပစ္စဘာ့ဂ်ရှိ ဖက်ဒရယ်ပြုပြင်ရေးစခန်းသို့ လွှဲပြောင်းခဲ့သည်။ ထိုနေရာတွင် &quot;စည်းကမ်း အကြီးအကျယ် ချိုးဖောက်မှု ၈ မှု နှင့် ယင်းအနက် ၃ မှုမှာ လိင်တူဆက်ဆံမှု&quot; တို့ကို ရှေ့ဆက်ကျူးလွန်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၅ နိုဝင်ဘာလ၌ ၂၁ နှစ်ပြည့် မွေးနေ့တွင် ကျရောက်မည့် လွတ်ရက်အထိ အကျဉ်းကျခံရမည်ဖြစ်သော အိုဟိုင်းယိုးပြည်နယ် ချီလီကို့သ်ရှိ လုံခြုံရေးအမြင့်ဆုံး ပြုပြင်ရေးစခန်းသို့ ရွှေ့ပြောင်းလိုက်သည်။ ကောင်းကောင်းမွန်မွန်နေထိုင်သည့်အတွက် မက်ခ်မေချန်၌ အဒေါ် ဦးလေးတို့နှင့် အတူနေထိုင်ရန် ၁၉၅၄ မေလတွင် ထောင်မှစောလွှတ်လိုက်သည်။&lt;ref&gt;{{harvnb|Guinn|2013|p=52}}&lt;/ref&gt;
[[File:Charles_Manson_mugshot_FCI_Terminal_Island_California_1956-05-02_3845-CAL.png|right|thumb| တာမင်နယ်ကျွန်း ဖက်ဒရယ် စာရိတ္တပြုပြင်ရေး ဌာနတွင် ၁၉၅၇ မေ ၂ က ရိုက်ကူးထားသော ဓာတ်ပုံ ]]

၁၉၅၅ ဇန်နဝါရီ၌ ဆေးရုံစားပွဲထိုး ရိုစလီဂျင်းဝီးလစ်စ် အား လက်ထပ်သည်။&lt;ref name=&quot;emmons&quot;&gt;{{harvnb|Manson|1988}}&lt;/ref&gt; အိုဟိုင်းယိုးပြည်နယ်မှ မန်ဆန် ခိုးယူလာ သော ကားဖြင့် သူနှင့်အတူ ကိုယ်ဝန်သည်ဇနီးတို့ လော့စ်အန်ဂျလိစ်သို့ ရောက်ရှိလာပြီး ၃ လခန့်အကြာ အောက်တိုဘာ၌ နယ်ကျော်ကားခိုးယူမှုအတွက် ဖက်ဒရယ်ရာဇဝတ်မှုဖြင့် နောက်တစ်ကြိမ် အဖမ်းခံရပြန်သည်။ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဆန်းစစ်လေ့လာမှုပြုပြီးနောက် ၅ နှစ် စောင့်ကြည့်ကာလ ချမှတ်ခံရသည်။ ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်၌ စွဲဆိုခံရသော အလားတူပြစ်မှုအတွက် လော့စ်အန်ဂျလိစ် ကြားနာမှုတက်ရောက်ရန် ပျက်ကွက်သဖြင့် အင်ဒီယားနားပလိစ်၌ ၁၉၅၆ မတ်လတွင် အဖမ်းခံရသည်။ စောင့်ကြည့်ခွင့်ပြုချက်ကို ရုပ်သိမ်းခံရပြီး ကယ်လီဖိုးနီးယား ဆန်ပက်ဒရို တာမင်နယ်ကျွန်း တွင် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်ကျခံရန် စီရင်ချက်ကျခံရသည်။&lt;ref name=&quot;bc13746&quot; /&gt;

မန်ဆန် အကျဉ်းကျနေစဉ် ရိုစလီက သားဖြစ်သူ ချားလ်စ်မန်ဆန် ဂျူနီယာအား မွေးဖွားသည်။ တာမင်နယ်ကျွန်း၌ ပထမအကြိမ် အကျဉ်းကျစဉ်က ရိုစလီနှင့် ထိုစဉ်က အတူနေမန်ဆန်၏မိခင်ဖြစ်သူတို့ ထောင်ဝင်စာ လာတွေ့သည်။ ၁၉၅၇ မတ်လ၌ ၎င်း၏ ဇနီးထောင်ဝင်စာလာမတွေ့တော့ဘဲ မိခင်ဖြစ်သူကသာ ရိုစလီမှာ အခြားယောက်ျားတစ်ဦးနှင့် အတူနေထိုင်နေပြီဖြစ်ကြောင်း မန်ဆန်အား အသိပေးသည်။ ခံဝန်ကြားနာမှု မစတင်မီ ၂ ပတ် အလို မန်ဆန်က ကားခိုးယူထွက်ပြေးရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ ၅ နှစ် စောင့်ကြည့်ကာလ ပြစ်ဒစ်ချခံရပြီး ခံဝန်ခြေချုပ်ငြင်းပယ်ခံရသည်။&lt;ref name=&quot;bc13746&quot; /&gt;

=== ဒုတိယအကြိမ် အကျဉ်းကျခြင်း  ===
ကွာရှင်းခွင့်ကို ရိုစလီရရှိသည့် ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင်ပင် မန်ဆန်က ၅ နှစ် ခံဝန်ခြေချုပ်ကို စက်တင်ဘာ၌ ချမှတ်ခံရသည်။ နိုဝင်ဘာ၌ ၁၆ နှစ် သမီး ၁ ဦးအတွက် ပြည့်တန်ဆာခေါင်းလုပ်ပေးနေပြီး မိဘချမ်းသာသည့် မိန်းကလေးတစ်ဦးထံမှလည်း ထပ်တိုး အထောက်အပံ့များ ရယူနေသည်။ စာပို့သေတ္တာမှ ခိုးယူလာသည်ဟုဆိုသည့် ယူအက်စ် ငွေစာရင်းဌာန ချက်လက်မှတ် အတုကို ငွေသားပြောင်းရန် ကြိုးပမ်းမှုစွဲချက်အတွက် အပြစ်ရှိကြောင်း ၁၉၅၉ စက်တင်ဘာတွင် လျှောက်ထားခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် စွဲချက်အား ရုပ်သိမ်းလိုက်သည်။ ပြည့်တန်ဆာမှုအတွက် ဖမ်းဆီးခံမှတ်တမ်းရှိသော လီယိုနာအမည်ရ အမျိုးသမီးငယ်တစ်ဦးက တရားရုံးတွင် သူမနှင့်မန်ဆန်မှာ &quot;နှစ်နှစ်ကာကာမြတ်နိုးသက်ဝင်နေပြီး…ချာလီသာလွတ်လာပါက လက်ထပ်ကြမည်&quot; ဟု &quot;ငိုကြီးချက်မ တောင်းပန်မှု&quot; ပြုခဲ့သောကြောင့် မန်ဆန်အား ၁၀ နှစ် ဆိုင်းငံ့ပြစ်ဒဏ် နှင့် စောင့်ကြည့်ကာလ ချမှတ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;bc13746&quot; /&gt; နှစ်မကုန်မီ ယင်းအမျိုးသမီးနှင့် မန်ဆန် အမှန်တကယ်လက်ထပ်ခဲ့ရာ သူမအနေဖြင့် မန်ဆန်အား ဆန့်ကျင်ထွက်ဆိုရန် မလိုအပ်စေရန် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဟု ယူဆရသည်။&lt;ref name=&quot;bc13746&quot; /&gt;

လီယိုနာနှင့် အခြားအမျိုးသမီးတစ်ဦးအား ပြည့်တန်ဆာပြုလုပ်ခိုင်းရန် ရည်ရွယ်၍ [[နယူးမက္ကဆီကိုပြည်နယ်|နယူးမက္ကဆီကို]]သို့ ခေါ်ဆောင်သွားသော ကြောင့် မန်းအက်ဥပဒေအား ချိုးဖောက်မှုဖြင့် မန်ဆန် ထိန်းသိမ်း စစ်ဆေးခံရသည်။ သူ့အား လွှတ်ပေးလိုက်သော်လည်း စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအဆုံးမသတ်သေးကြောင်း မန်ဆန်က မှန်မှန်ကန်ကန် ခန့်မှန်းနိုင်ခဲ့သည်။ စောင့်ကြည့်ကာလ ချိုးဖောက်သောအားဖြင့် ပျောက်ကွယ်သွားစဉ် ဘန့်ချ်ဝရမ်း ထုတ်ခဲ့သည်။ မန်းအက်ဥပဒေအား ချိုးဖောက်မှုအတွက် ရုံးတင်စစ်ဆေးမှုကို ၁၉၆၀ ဧပြီတွင် ထုတ်ပြန်သည်။&lt;ref name=&quot;bc13746&quot; /&gt; အမျိုးသမီး ၂ ဦးအနက် ၁ ဦးအား ပြည့်တန်ဆာမှုဖြင့် ဖမ်းဆီးပြီးသည့်နောက် မန်ဆန်ကို ဇွန်လ၌ လဲဒို တက္ကဆက်၌ ဖမ်းဆီးပြီး လော့စ်အန်ဂျလိစ်သို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင် ခဲ့သည်။ ချက်လက်မှတ်ငွေသားပြောင်း ပြစ်မှုအတွက် ချမှတ်ထားသည့် စောင့်ကြည့်ကာလအား ချိုးဖောက်ခဲ့သည့် အတွက် ထောင်ဒဏ် ၁၀ နှစ် ကျခံရန် သူ့အား အမိန့်ချခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;bc13746&quot; /&gt;

စောင့်ကြည့်ကာလပယ်ဖျက်လိုက်ခြင်းအား အသနားခံရန် ၁ နှစ်ခန့် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ ၁၉၆၁ ဇူလိုင်တွင် လော့စ်အန်ဂျလိစ် ကောင်တီအကျဉ်းထောင်မှ ဝါရှင်တန် မက်နေးလ်ကျွန်းရှိ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အကျဉ်းစခန်းသို့ ရွှေ့ပြောင်းခံရသည်။ ထိုနေရာ၌ ဘာကာခါးပစ်စ် ဂိုဏ်း ခေါင်းဆောင် အယ်လ်ဗင် &quot;ခရီးပီး&quot; ခါးပစ်စ် ထံမှ ဂစ်တာသင်ခန်းစာယူပြီး ဖီးလ်ကော့ဖ်မန်း ဟောလိဝုဒ်ရှိ ယူနီဗာဆယ်စတူဒီရိုမှ တစ်စုံတစ်ဦး၏ ဆက်သွယ်ရန် လိပ်စာကို အခြားထောင်သားထံမှ ရယူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=July 2, 2012 |url=http://www.lostinthegrooves.com/short-bits-2-charles-manson-and-the-beach-boys |work=Lost in the Grooves |title=Short Bits 2 – Charles Manson and the Beach Boys |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120718010206/http://www.lostinthegrooves.com/short-bits-2-charles-manson-and-the-beach-boys |archivedate=July 18, 2012 |df=mdy-all |date=April 13, 2006}}&lt;/ref&gt; မန်ဆန်၏ မိခင်က သားဖြစ်သူနှင့် နီးနီးကပ်ကပ် နေနိုင်ရန်အတွက် မက်နေးလ်ကျွန်းတွင် ၎င်းအကျဉ်းကျနေစဉ်အတွင်း ဝါရှင်တန်ပြည်နယ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ကာ အနီးအနား တွင် စားပွဲထိုးအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်ဟု ဂျက်ဖ်ဂွင်း၏ ၂၀၁၃ မန်ဆန်ကိုယ်ရေးအတ္ထုပတ္တိ၌ ရေးသားထားသည်။&lt;ref name=&quot;Rule/Guinn&quot;&gt;{{cite magazine |last=Rule |first=Ann |title=There Will Be Blood |journal=The New York Times Book Review |date=August 18, 2013 |page=14 |access-date=}}&lt;/ref&gt;

မန်းအက်ဥပဒေ စွဲချက်အား ရုပ်သိမ်းလိုက်သော်လည်း ငွေစာရင်းချက်လက်မှတ်အား ငွေသားအဖြစ်ပြောင်းရန် ကြိုးပမ်းချက်မှာ ဖက်ဒရယ်ဥပဒေချိုးဖောက်မှုအဖြစ် တည်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ &quot;သူ့အပေါ်အာရုံစိုက်လာအောင် လုပ်ချင်စိတ် ကြီးကြီးမားမား&quot; သူ့တွင်ရှိသည်ဟု ၁၉၆၁ စက်တင်ဘာ မန်ဆန် နှစ်စဉ်ရီဗျူးက မှတ်ချက်ပြုသည်။ ဤ လေ့လာမှတ်သားပြုမှုမှာ ၁၉၆၄ စက်တင်ဘာတွင် ပဲ့တင်သံပြန်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;bc13746&quot; /&gt; ၁၉၆၃ တွင် လီယိုနာက ကွာရှင်းခွင့်ရခဲ့ပြီး သူမနှင့် မန်ဆန်တို့တွင် ချားလ်လူသာ အမည်ရှိ သား ၁ ဦးရခဲ့သည်ဟု ထွက်ဆိုသည်။&lt;ref name=&quot;bc13746&quot; /&gt; ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် the Monkees အတွက် လူရွေးခဲ့သော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ဟု ရေပန်းစား လူပြောသူပြောစကားများက ဆိုခဲ့သော်လည်း ထိုအချိန်က မန်ဆန်မှာ မက်နေးလ်ကျွန်း၌ အကျဉ်းကျခံနေဆဲဖြစ်သောကြောင့် မှန်ကန်ခြင်းမရှိပေ။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.snopes.com/radiotv/tv/monkees.asp |title=Did Charles Manson Audition for The Monkees? |website=snopes.com |access-date=July 5, 2018}}&lt;/ref&gt;

လွတ်ရက်စောလွှတ်ရန် ပြင်ဆင်သည့်အနေဖြင့် ၁၉၆၆ ဇွန်တွင် မန်ဆန်ကို တာမင်နယ်ကျွန်းသို့ ဒုတိယအကြိမ် ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ မန်ဆန်၏ လွတ်ရက်ဖြစ်သော ၁၉၆၇ မတ် ၂၁ တွင် သူ့အသက် ၃၂ နှစ်၏ ထက်ဝက်မကကို အကျဉ်းထောင်နှင့် အခြားစခန်းများတွင် ကုန်လွန်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ အဓိကအားဖြင့် ဖက်ဒရယ်ဥပဒေကို ချိုးဖောက်မှုကြောင့်ဖြစ်သည်။ အမှုချင်းအတူတူဆိုသော်ငြား ဖက်ဒရယ်ပြစ်ဒဏ်များမှာ ပြည်နယ်ပြစ်ဒဏ်များထက် ပြင်းထန်သည်။&lt;ref name=&quot;bc13746&quot; /&gt; အကျဉ်းထောင်မှာ သူ့အိမ်ဖြစ်နေပြီသောကြောင့် ဆက်လက်နေခွင့်ပေးရန် တာဝန်ရှိသူများထံ ခွင့်ပြုချက်တောင်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;bc13746&quot; /&gt;

== ၁၉၈၆-၁၉၇၁ - ဂိုဏ်းဖွဲ့ခြင်း ၊ လူသတ်မှုများနှင့် တရားရင်ဆိုင်ခြင်း ==
[[File:Charles-mansonbookingphoto_(enlarged)_1971_(cropped).jpg|alt=Manson's|thumb|၁၉၆၉ ရိုက်ချက် ]]
မန်ဆန်က ထောင်မှလွတ်သည်နှင့် နောက်လိုက်နောက်ပါများအား ဆွဲဆောင်စည်းရုံးရာ အများအားဖြင့် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် အနီးတဝိုက်မှ မိန်းမငယ်များဖြစ်ကြပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်းတို့အား မန်ဆန် မိသားစုဟု အမည်ပေးလိုက်ကြသည်။ ၁၉၆၉ ဇူလိုင်တွင် ဂယ်ရီဟင်းမန်းအား သတ်ဖြတ်မှု၌ ၎င်းအဖွဲ့ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၉ ဩဂုတ်လ၌ ရုပ်ရှင်မင်းသမီး [[ရှယ်ရွန်တိတ်]]နှင့် အခြားသူ ၄ ဦးအား သူမ၏ အိမ်၌ သတ်ဖြတ်ခဲ့ခြင်း၊&lt;ref name=&quot;KXTV family&quot;&gt;{{cite news |last1=Renee |first1=Alexa |title=The Manson family: Who are they and where are they now? |url=http://www.abc10.com/news/local/the-manson-family-who-are-they-and-where-are-they-now/423180658 |access-date=November 5, 2017 |publisher=KXTV |date=November 2, 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170331113904/http://www.abc10.com/news/local/the-manson-family-who-are-they-and-where-are-they-now/423180658 |archivedate=March 31, 2017 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt; နောက်ရက်၌ လီနိုနှင့် ရို့စ်မေရီ လာဘီယန်ကာတို့အား သတ်ဖြတ်ခြင်းတို့ကြောင့် နာမည်ဆိုးဖြင့် နိုင်ငံအနှံ့ သတင်းမွှေးခဲ့သည်။ တက်စ်ဝက်ဆန် နှင့် အခြား မိသားစုဝင် ၃ ဦးက မန်ဆန်၏ ညွှန်ကြားချက်ဖြင့် တိတ်-လာဘီယန်ကာ လူသတ်သမားများအား ကွပ်မျက်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Tate-LaBianca&quot;&gt;{{cite news |last1=Lawrence |first1=Jonelle |title=Manson Family murders: Key players in the Tate-LaBianca killings |url=http://abc7.com/news/manson-family-murders-key-players-in-the-tate-labianca-killings/782755/ |access-date=November 5, 2017 |publisher=ABC7 Los Angeles |date=June 14, 2015 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150617012558/http://abc7.com/news/manson-family-murders-key-players-in-the-tate-labianca-killings/782755/ |archivedate=June 17, 2015 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;More murders&quot;&gt;{{cite news |last1=Hamilton |first1=Matt |title=Manson follower's chilling murder description: 'We started stabbing and cutting up the lady' |url=http://beta.latimes.com/local/lanow/la-me-ln-manson-followers-chilling-description-20160415-story.html |access-date=November 5, 2017 |work=Los Angeles Times |date=April 15, 2016 }}{{Dead link|date=December 2020 }}&lt;/ref&gt; အခြားတိုက်ခိုက်မှုများ ၊ ခိုးမှုများ နှင့် ရာဇဝတ်မှုများအားလည်း မိသားစုဝင်များက ကျူးလွန်ခဲ့ပြီး လင်းနက် &quot;စကွိကီ&quot; ဖရောမ်က အမေရိကန်သမ္မတ[[ဂဲရက် ဖို့ဒ်]]အား ဆက်ခရာမန်တို့၌ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Gerald Ford&quot;&gt;{{cite news |last1=Schmidt |first1=Dick |title='Pure luck' led to famous photo of would-be President Ford assassin |url=http://www.sacbee.com/news/local/history/article171154912.html |access-date=November 5, 2017 |work=The Sacramento Bee |date=September 5, 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170905170515/http://www.sacbee.com/news/local/history/article171154912.html |archivedate=September 5, 2017 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;

မန်ဆန်နောက်လိုက် အချက်အချာကျသောအဖွဲ့ဝင်များတွင် တေးဂီပညာရှင် နှင့် သရုပ်ဆောင်ဟောင်း ချားလ်စ် တက်စ်ဝက်ဆန်၊ တေးဂီတပညာရှင်ဟောင်း နှင့် လိင်ညစ်ညမ်းသရုပ်ဆောင် ရောဘတ် ဘိုဆောလီ၊ စာကြည့်တိုက်မှူး ဟောင်း မာရီဘရန်းနာ၊ ဆူဇန်အက်ကင်၊ လင်ဒါကတ်ဆာဘီယန်၊ ပက်ထရစ်ရှာ ကရန်ဝင်ကယ်လ် နှင့် လက်စလီဗန် ဟောတန်တို့ ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;InsideFamily&quot;&gt;{{cite web |title=Charles Manson's Son Says He Wishes He'd Gotten to Know Him Before His Death |url=https://www.insideedition.com/charles-mansons-son-says-he-wishes-hed-gotten-know-him-his-death-54566 |website=insideedition.com |publisher=Inside Edition Inc, CBS Interactive |accessdate=24 August 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ViceBob&quot;&gt;{{cite web |last1=Kovac |first1=Adam |title=We Spoke to Charles Manson’s Guitarist About Making Art While Serving Time for Murder |url=https://www.vice.com/en_us/article/bn5wwd/we-spoke-to-charles-mansons-guitarist-about-his-life-making-art-and-music-while-serving-time-for-murder-298 |website=vice.com |publisher=Vice Media |accessdate=24 August 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Milne |first1=Andrew |title=Meet Bobby Beausoleil: The Haight-Ashbury Hippie Who Became A Manson Family Murderer |url=https://allthatsinteresting.com/bobby-beausoleil |website=allthatsinteresting.com |publisher=PBH Network |accessdate=24 August 2019}}&lt;/ref&gt; အဖွဲ့ဝင်များစွာ ပြစ်ဒဏ်ကျခံနေဆဲဖြစ်သော်လည်း ဂရိုဂန်မှာ ၁၉၈၅ တွင် ခြေချုပ်ဖြင့် လွတ်မြောက်ခဲ့ပြီး ကတ်ဆာဘီယန်မှာ မန်ဆန်အား ရုံးတင်စစ်ဆေးမှု၌ သက်သေခံပေးမှုကြောင့် ကင်းလွတ်ခွင့် ရခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;CrimeMuseum&quot;&gt;{{cite web |title=Charles Manson and the Manson Family |url=https://www.crimemuseum.org/crime-library/famous-murders/charles-manson-and-the-manson-family/ |website=crimemuseum.org |publisher=Crime Museum, LLC |accessdate=24 August 2019}}&lt;/ref&gt;

မန်ဆန်ကိုယ်နှိုက်က မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကိုမျှ သတ်ဖြတ်ခြင်းသော်လည်းကောင်း သတ်ဖြတ်ရန်ကြိုးပမ်းခြင်း သော်လည်းကောင်း မပြုလုပ်ခဲ့ဟု တွေးထင်ကြသော်လည်း မူးယစ်အရောင်းအဝယ်သမား ဘားနာ့ဒ် ခရိုးအား ၁၉၆၉ ဇူလိုင် ၁ တွင် သေနတ်ဖြင့် ပစ်ပြီး သေစေရန်ပစ်ထားခဲ့သည်ဟူသော သက်သေအထောက်အထားများရှိသည်။ ခရိုးမှာမူ အသက်ရှင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;bugliosi&quot; /&gt;{{rp|99–113}}&lt;ref name=&quot;bugliosi&quot; /&gt;{{Rp|91–96}}&lt;ref&gt;https://www.cbc.ca/news/world/charles-manson-family-cult-followers-1.4409873&lt;/ref&gt;

(မန်ဆန်ကိုယ်တိုင် သူ၏အမှုလိုက်ရှေ့နေအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခြင်းကို တရားရုံးက ပယ်ချလိုက်သည့်နေ့) ၁၉၇၀ မတ် ၆ ရက်၌&lt;ref&gt;{{harvnb|Bugliosi|Gentry|1974|pp=258–269}}&lt;/ref&gt; ''[[Lie: The Love and Terror Cult|LIE]]'', an album of Manson music, was released.&lt;ref&gt;{{harvnb|Sanders|2002|p=336}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.amazon.com/dp/B000005X1J ''Lie: The Love And Terror Cult''] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20080228180319/http://www.amazon.com/dp/B000005X1J |date=February 28, 2008}}. ASIN: B000005X1J. Amazon.com. Access date: November 23, 2007.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20091027093515/http://geocities.com/theancientrocker/manson.html Syndicated column re LIE release] Mike Jahn, August 1970.&lt;/ref&gt; မန်ဆန်၏ တေးဂီတအယ်လ်ဘမ် ''LIE'' ကို ဖြန့်ချိသည်။ မန်ဆန်ရေးစပ်ထားသော &quot;Cease to Exist&quot; ကို the Beach Boys ဂီတအဖွဲ့က စာသား ပြင်ဆင်ရေးဖွဲ့ သီဆိုပြီး &quot;Never Learn Not to Love&quot; ဟု ခေါင်းစဉ်တပ်ထားသည့် သီချင်းပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{harvnb|Sanders|2002|pp=64–65}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.cinetropic.com/blacktop/circus.html Dennis Wilson interview] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071215054300/http://www.cinetropic.com/blacktop/circus.html |date=December 15, 2007}} ''Circus'' magazine, October 26, 1976. Retrieved December 1, 2007.&lt;/ref&gt; လအနည်းငယ်ကြာသည်အထိ အယ်လ်ဘမ်ချပ်ရေ ၂၀၀၀ အနက် ၃၀၀ သာ ရောင်းချရသည်။&lt;ref name=&quot;RSstory&quot;&gt;''Rolling Stone'' story on Manson, June 1970: {{cite web |url=https://www.rollingstone.com/coverwall/1970 |title=Coverwall – Rolling Stone |access-date=August 25, 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161223060301/http://www.rollingstone.com/coverwall/1970 |archivedate=December 23, 2016 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;

== ၁၉၇၁-၂၀၁၇ တတိယအကြိမ်မြောက် ထောင်သွင်းအကျဉ်းကျခြင်း ==

=== ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်း ===
အဘ္ဘီဂေးလ် အန်း ဖော်လ်ဂျာ၊ Wojciech Frykowski ၊ စတီဗင် အားလ် ပဲရန့်၊ ရှယ်ရွန် တိတ် ပိုလန်စကီး၊ ဂျေး ဆဘရင်း၊ လီနိုနှင့် ရို့စ်မေရီ လာဘီယန်ကာ တို့ သေဆုံးမှုအတွက် ပထမဒီဂရီလူသတ်မှု ၇ မှု နှင့် လူသတ်မှုကျူးလွန်ရန် ပူးပေါင်း ကြံစည်မှု ၁ မှုနှင့် ပတ်သက်ပြီး လော့စ်အန်ဂျလိစ် ကောင်တီ ပြည်နယ်အကျဉ်းထောင်သို့ ၁၉၇၁ ဧပြီ ၂၂ ရက်နေ့တွင် မန်ဆန်အား ပို့ဆောင်သည်။ သေဒဏ်ချမှတ်ခံရသော်လည်း သေဒဏ်ကို အခြေခံဥပဒေနှင့်မညီဟု ၁၉၇၂ တွင် အမိန့်ချမှတ်လိုက်ရာ ခံဝန်ရနိုင်သည့် ထောင်ဒဏ်တစ်သက်သို့ ပြောင်းလဲချမှတ်လိုက်သည်။ မူရင်းသေဒဏ်မှာ ၁၉၇၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂ ရက်တွင် တစ်သက်တစ်ကျွန်းသို့ ပြောင်းသွားသည်။  

၁၉၆၉ ဇူလိုင် ၂၅ ၌ ဂီတပညာရှင် ဂယ်ရီဟင်မန်း သေဆုံးမှုအတွက် မန်ဆန်တွင် အပြစ်ရှိကြောင်း လော့စ်အန်းဂျလိစ် ကောင်တီ တရားရုံး၌ ၁၉၇၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၃ တွင် ပထမဒီဂရီလူသတ်မှု အမိန့်ချမှတ်သည်။ ၁၉၆၉ ဩဂုတ်လ၌ ဒေါနယ်လ် ဂျရုမ်း &quot;ရှော့တီ&quot; ရှီအ သေဆုံးမှုအတွက် ပထမဒီဂရီလူသတ်မှုဖြင့်ပင် အပြစ်ရှိကြောင်း စီရင်ချက်ချခံရသည်။ လက်ရှိတွင် သေဒဏ်ကျခံနေရဆဲ အကျဉ်းသားမည်သူမဆို ... ၎င်းသေဒဏ်ချမှတ်ခံထားရသည့် ပြစ်မှုနှင့်စပ်လျဉ်းသည့် အမိန့်ဒီကရီ က ပြဋ္ဌာန်းထားသော ထောင်ဒဏ်တစ်သက်သော်လည်းကောင်း သို့တည်းမဟုတ် ခံဝန်မရသည့် ထောင်ဒဏ်တစ်သက်သော် လည်းကောင်း သင့်တင့်သည့် အစားထိုးပြစ်ဒဏ်အတွက် ဆုံးဖြတ်ချက်အား တရားရုံးက ပြင်ဆင်ပေးပါရန် အထက် တရားရုံး၌ ''habeas corpus''  စီရင်ချက်အတွက် အသနားခံစာလျှောက်တင်နိုင်မည်။&quot; ဟု ''ကယ်လီဖိုးနီးယား နှင့် အန်ဒါဆင်'' ၁၉၇၂ စီရင်ဆုံးဖြတ်ချက်၏ နိဂုံး စာမျက်နှာအောက်ခြေပါ ရှင်းလင်းချက်၌ ဖော်ပြပါရှိသည်။&lt;ref&gt;[http://online.ceb.com/calcases/C3/6C3d628.htm ''People v. Anderson''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071009165711/http://online.ceb.com/calcases/C3/6C3d628.htm |date=9 October 2007 }}, 493 P.2d 880, 6 Cal. 3d 628 (Cal. 1972), footnote (45) to final sentence of majority opinion. Retrieved April 7, 2008.&lt;/ref&gt; သို့ဖြစ်ရာ ထောင်ဒဏ် ၇ နှစ် ကျခံပြီးနောက် မန်ဆန်အတွက် ခံဝန် လျှောက်ထားနိုင်ရန် လိုအပ်ချက်ပြည့်မီစေခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;bc488&quot;&gt;{{harvnb|Bugliosi|Gentry|1974|p=488}}&lt;/ref&gt; သူ၏ ခံဝန်လျှောက်ထားမှု ပထမအကြိမ်ကြားနာမှုကို ၁၉၇၈ နိုဝင်ဘာ ၁၆ ၌ ဗခါဗီးလ်ရှိ ကယ်လီဖိုးနီးယား ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ဌာနတွင် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏အသနားခံစာ ပယ်ချခံရသည်။&lt;ref&gt;{{harvnb|Bugliosi|Gentry|1974|p=498}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Charles Manson Family and Sharon Tate-Labianca Murders – Cielodrive.com |url=http://www.cielodrive.com/charles-manson-denied-parole.php |access-date=April 24, 2012}}&lt;/ref&gt;

=== ၁၉၈၀-၁၉၉၀ ခုနှစ် ===
[[File:FolsomStatePrison.jpg|right|thumb| Folsom ပြည်နယ်အကျဉ်းထောင်၊ Manson ၏အချုပ်ခန်းများမှ တစ်ခု ]]
၁၉၈၀ ခုနှစ်များအတွင်း မီဒီယာများနှင့် အင်တာဗျူး ၄ ခု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ပထမ ၁ ခုကို ကယ်လီဖိုးနီးယား ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဌာနတွင် အသံသွင်းခဲ့ပြီး ၁၉၈၁ ဇွန် ၁၃၌ အန်ဘီစီရုပ်သံလိုင်း တွမ်ဆနိုင်ဒါ၏ တူမောရိုးရှိုးအစီအစဉ်မှ ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ ဒုတိယ ၁ ခုကို ဆန် ကွမ်တင် ပြည်နယ်အကျဉ်းထောင်၌ ရိုက်ကူးပြီး ၁၉၈၆ မတ် ၇ ရက်တွင် စီဘီအက်စ် ရုပ်သံလိုင်း ချာလီရို့စ်၏ နျူးစ်နိုက်တ်ဝတ်ချက် အစီအစဉ်မှ ထုတ်လွှင့်ပြသခဲ့ရာ ၁၉၈၇ ခုနှစ်အတွက် အကောင်းဆုံးအင်တာဗျူး နိုင်ငံ့သတင်းဆိုင်ရာ အမ်မီဆုကို ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Diary of a Mad Saloon Owner&quot;&gt;Joynt, Carol. [http://www.nathanslunch.com/diary_aprilmay_2005.htm ''Diary of a Mad Saloon Owner''] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110714155203/http://www.nathanslunch.com/diary_aprilmay_2005.htm |date=July 14, 2011 }}. April–May 2005.&lt;/ref&gt; တတိယ ၁ ခုကို ၁၉၈၈ တွင် ဂျရဲလ်ဒို ရီဗဲရာနှင့် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး မာရ်နတ်အယူ ပင်မချိန် အထူးအစီအစဉ်၏ တစိတ်တပိုင်းအဖြစ် ထုတ်လွှင့်ပြသခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|title=Rivera's 'Devil Worship' was TV at its Worst|author-link=Tom Shales|first=Tom|last=Shales|newspaper=[[The Mercury News|San Jose Mercury News]]|date=October 31, 1988}}&lt;/ref&gt; ဆနိုင်ဒါနှင့် အင်တာဗျူးစဉ်ကပင် မန်ဆန်၏ နဖူးပေါ်၌ ယခင် တရားရုံးတင်စစ်ဆေးစဉ်က ကြက်ခြေခတ် အမှတ်အသားရှိခဲ့သော နေရာတွင် နာဇီစင်္ကြာအမှတ်အသား ရေးထိုးထားသည်ကို တွေ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=Hearts and Souls Dissected, in 12 Minutes or Less |url=https://www.nytimes.com/2007/07/31/arts/television/31tomo.html |work=New York Times |date=July 31, 2007 |access-date=October 31, 2009 |quote=Appraisal of Tom Snyder, upon his death. Includes photograph of Manson with swastika on forehead during 1981 interview. |first=Dave |last=Itzkoff |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111234610/http://www.nytimes.com/2007/07/31/arts/television/31tomo.html |archivedate=January 11, 2012 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;

''စူပါစတား ချားလ်စ် မန်ဆန်''  (၁၉၈၉) မှတ်တမ်းအစီအစဉ်အတွက် နီကိုလတ်စ် ရှရက်က မန်ဆန်နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်း ခဲ့ပြီး မန်ဆန်မှာ ရူးသွပ်နေသူမဟုတ်ဘဲ ကြံရာမရသည့်အဆုံး ယင်းသို့ပြုမူခြင်းဟု ရှရက်က မှတ်ချက်ချသည်။&lt;ref&gt;{{cite av media|title=Charles Manson Superstar|date=1989}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite av media|work=Interano Radio|title=Interview with Nikolas Schreck|date=August 1988}}&lt;/ref&gt;

၁၉၈၄ စက်တင်ဘာ ဗကာဗီးလ်ရှိ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဋ္ဌာနတွင် မန်ဆန်အကျဉ်းကျနေစဉ် ထောင်သား ဂျန် ဟုမ်းစထရောမ်က paint thinner များ‌ မန်ဆန့်ကိုယ်ပေါ် လောင်းချပြီး မီးတင်ရှို့ခဲ့ရာ ခန္ဓာကိုယ် ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်တွင် ဒုတိယနှင့်တတိယအဆင့် မီးလောင်ဒဏ်ရာများရခဲ့သည်။ ခရစ်ရှနား ရွတ်ဆိုမှုကို မန်ဆန်က ကန့်ကွက်ပြီး နှုတ်ဖြင့် ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်ဟု ဟုမ်းစထရောမ်က ရှင်းပြသည်။&lt;ref name=&quot;bc497&quot;&gt;{{harvnb|Bugliosi|Gentry|1974|p=497}}&lt;/ref&gt; 

၁၉၈၉ နောက်ပိုင်းတွင် ကင်းစ်ကောင်တီ ကော်ကိုရန် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်အကျဉ်းထောင် စောင့်ကြပ်ခံ အဆောင်၌ အကျဉ်းကျခဲ့သည်။ သာမန်ထောင်သားများ၏ အန္တရာယ်ပြုမှုခံရဖွယ်ရာရှိသည့် ထောင်သားများအား ယင်းအဆောင်တွင် ထားရှိသည်။ ဆန်ကွမ်တင် ပြည်နယ်အကျဉ်းထောင်၊&lt;ref name=&quot;Diary of a Mad Saloon Owner&quot; /&gt; ဗကာဗီးလ်ရှိ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဌာန၊&lt;ref name=&quot;bc497&quot; /&gt; ဖော်လ်ဆမ်ပြည်နယ်အကျဉ်းထောင်နှင့် ပယ်လီကန်ဘေး ပြည်နယ်အကျဉ်းထောင်တို့ တွင်လည်း အကျဉ်းချခံရဖူးသည်။&lt;ref name=&quot;Sun Journal&quot; /&gt;{{citation needed|date=November 2017|reason=Still need cite for Folsom State Prison}} ၁၉၉၇ ဇွန်လတွင် အကျဉ်းထောင်စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီက မန်ဆန် မူးယစ်ဆေးဝါးကုန်ကူးနေကြောင်း တွေ့ရှိရသည့်အတွက်&lt;ref name=&quot;Sun Journal&quot;&gt;{{cite news |title=Manson moved to a tougher prison after drug charge |url=https://news.google.com/newspapers?id=z1IpAAAAIBAJ&amp;sjid=MmsFAAAAIBAJ&amp;pg=5539%2C3207462 |access-date=January 16, 2013 |newspaper=Sun Journal |date=August 22, 1997 |agency=AP |location=Lewiston, Maine |page=7A}}&lt;/ref&gt; ဩဂုတ်တွင် ပယ်လီကန်ဘေး ပြည်နယ်အကျဉ်းထောင်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခံရသည်။&lt;ref name=&quot;Sun Journal&quot; /&gt;

=== ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်များမှ – ၂၀၁၇ ===
[[File:Manson-June-2011.jpg|thumb| မန်ဆန် ၊ အသက် ၇၆ ၊ ၂၀၁၁ ဇွန်လ  ]]
ကယ်လီဖိုးနီးယားဆန်ကွမ်တင် ပြည်နယ်အကျဉ်းထောင်တွင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ၁၉၈၇ တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းအပြည့်အစုံ ''The Mind of Manson'' ကို ၂၀၀၇ စက်တင်ဘာ ၅ ရက်တွင် အမ်အက်စ်အဲန်ဘီစီက ထုတ်လွှင့်ပြသသည်။ &quot;ခြေကျဉ်းခတ်မထားသော၊ တောင်းပန်လိုစိတ်အလျဉ်းမရှိသော၊ ထိန်းမနိုင်သိမ်းမရ&quot; မန်ဆန်၏ တိပ်ခွေသည် &quot;မယုံနိုင်စရာကောင်းလောက်&quot; သည့်အတွက် ၇ မိနစ်စာကိုသာ ''The Today Show'' တွင် နဂိုက ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Transcript, [http://www.msnbc.msn.com/id/20623572/ ''MSNBC Live''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071111190639/http://www.msnbc.msn.com/id/20623572/ |date=November 11, 2007}}. September 5, 2007. Retrieved November 21, 2007.&lt;/ref&gt;

နဖူးပြောင်စပြုလာပြီဖြစ်ပြီး ထင်ရှားနေဆဲ နာဇီစကြာအမှတ်အသားပါ နဖူးပြင်၊ မီးခိုးရောင် မုတ်ဆိတ်ကျင်စွယ်နှင့် ဆံပင်တို့ဖြင့် တွေ့မြင်ရသည့် မန်ဆန်၏ ဓာတ်ပုံကို ကယ်လီဖိုးနီးယား စာရိတ္တပြုပြင်ရေး စခန်း အရာထမ်းများက ၂၀၀၉ မတ်လတွင် လူထုထံ ပြသခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=New prison photo of Charles Manson released |publisher=CNN |date=March 20, 2009 |url=http://www.cnn.com/2009/CRIME/03/19/california.manson.photo/index.html |access-date=July 21, 2009 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090729031627/http://www.cnn.com/2009/CRIME/03/19/california.manson.photo/index.html |archivedate=July 29, 2009 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;

၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် မန်ဆန်ကို ဆဲလ်ဖုန်းနှင့်တကွ ဖမ်းမိပြီး ကယ်လီဖိုးနီးယား၊ နယူးဂျာစီ၊ ဖလော်ရီဒါ နှင့် ဗြိတိသျှကိုလံဘီယာတို့ရှိ သူများနှင့် အဆက်အသွယ်ပြုလုပ်ထားသည်ဟု ၂၀၁၀ ၌ ''Los Angeles Times''  သတင်းစာက ရေးသားသည်။ ရာဇဝတ်မှုပြုရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဖုန်းအသုံးပြုခဲ့ခြင်း ရှိမရှိကို မသိရဟု ကယ်လီဖိုးနီးယား စာရိတ္တ ပြုပြင်ရေးဋ္ဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ၁ ဦးက ထုတ်ဖော်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |last=Wilson |first=Greg |url=http://www.nbclosangeles.com/news/weird/Cell-Phone-Charles-Manson-Busted-with-a-Mobile-111256244.html?dr |title=&quot;Cell&quot; Phone: Charles Manson Busted with a Mobile |publisher=NBC Los Angeles |date=December 3, 2010 |access-date=October 28, 2012 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121019214923/http://www.nbclosangeles.com/news/weird/Cell-Phone-Charles-Manson-Busted-with-a-Mobile-111256244.html?dr |archivedate=October 19, 2012 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt; ဟန်နရီရိုးလင်းစ်၏ ထုတ်လုပ်မှုဖြင့် ''Completion'' ဟု ခေါင်းစဉ်တပ်ထားသော အကူးစတစ်ခ်ပေါ့သီချင်းများပါဝင်သည့် အယ်လ်ဘမ်ကို အသံသွင်းခဲ့သည်။ ချပ်ရေ ၅ ခုကိုသာ ထုတ်လုပ်ခဲ့သည် - ၂ ခုမှာ ရိုးလင်းစ်နှင့် သက်ဆိုင်ပြီး ကျန် ၃ ခုမှာ မန်ဆန်နှင့်သက်ဆိုင်ပုံရသည်။ အယ်လ်ဘမ်ကို ဖြန့်ချိခြင်းမရှိခဲ့ပေ။&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Michaels |first1=Sean |title=Henry Rollins produced Charles Manson album |url=https://www.theguardian.com/music/2010/dec/15/henry-rollins-charles-manson |work=[[The Guardian]] |date=December 15, 2010 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171029173114/https://www.theguardian.com/music/2010/dec/15/henry-rollins-charles-manson |archivedate=October 29, 2017 |df=mdy-all }}&lt;/ref&gt;

== နာမကျန်းမှု နှင့် သေဆုံးခြင်း  ==
ကော်ကိုရန် ကယ်လီဖိုးနီးယား ပြည်နယ်အကျဉ်းထောင်၌ ထောင်ဒဏ်ကျခံနေစဉ် ၂၀၁၇ ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်တွင် အစာအိမ် သွေးယိုမှုဝေဒနာ ခံစားရသည့်အတွက် ဘိတ်ကာစ်ဖီးလ်ဒ်မြို့လယ်ရှိ မာစီဆေးရုံသို့ အပြေးအလွှားပို့ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Winton |first=Richard |last2=Hamilton |first2=Matt |last3=Branson-Potts |first3=Hailey |url=http://www.latimes.com/local/lanow/la-me-manson-bleeding-20170104-story.html |title=Killer Charles Manson's failing health renews focus on cult murder saga |work=Los Angeles Times |date=January 4, 2017 |access-date=January 4, 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170105032947/http://www.latimes.com/local/lanow/la-me-manson-bleeding-20170104-story.html |archivedate=January 5, 2017 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt; မန်ဆန်မှာ ပြင်းပြင်းထန်ထန် နာမကျန်းဖြစ်နေကြောင်း သတင်းပေး ၁ ဦးက ''Los Angeles Times''  ထံပြောသည်။ ခွဲစိတ်မှုခံယူရန် &quot;အားနည်းလွန်း&quot; နေသည်ဟု ဆရာဝန်များက စဉ်းစားကြကြောင်း တီအမ်ဇက်က သတင်းပို့ သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.rte.ie/news/2017/0107/843268-charles-manson/ |title=US killer Manson 'too weak' for surgery |publisher=RTÉ |date=January 7, 2017 |access-date=January 7, 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170108100259/http://www.rte.ie/news/2017/0107/843268-charles-manson/ |archivedate=January 8, 2017 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt; ဇန်နဝါရီ ၆ တွင် ထောင်သို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခဲ့ပြီး ခံယူနေသည့် ကုသမှုအား ထုတ်ဖော်မပြောခဲ့ပေ။&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Winton |first1=Richard |last2=Christensen |first2=Kim |url=http://www.latimes.com/local/lanow/la-me-ln-manson-returned-to-prison20170106-story.html |title=Charles Manson is returned to prison after stay at Bakersfield hospital |work=Los Angeles Times |date=January 7, 2017 |access-date=January 7, 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170107085511/http://www.latimes.com/local/lanow/la-me-ln-manson-returned-to-prison20170106-story.html |archivedate=January 7, 2017 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt; ဘိတ်ကာစ်ဖီးလ်ဒ်ရှိ‌ ဆေးရုံ ၁ ရုံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားပြီဖြစ်ကြောင်း ၂၀၁၇ နိုဝင်ဘာ ၁၅၌ စာရိတ္တပြုပြင်ရေးဋ္ဌာန၏ ခွင့်ပြုချက်မရရှိသော သတင်းပေး ၁ ဦးက အတည်ပြုလိုက်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |last=Tchekmedyian |first=Alene |url=http://beta.latimes.com/local/lanow/la-me-charles-manson-hospitalized-20171115-story.html |title=Charles Manson hospitalized in Bakersfield; severity of illness unclear |work=Los Angeles Times |date=November 15, 2017 |access-date=November 16, 2017 }}{{Dead link|date=December 2020 }}&lt;/ref&gt; ဖက်ဒရယ်နှင့် ပြည်နယ်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အတွင်းရေးဥပဒေအား လိုက်နာသောအားဖြင့် ကယ်လီဖိုးနီးယား စာရိတ္တပြုပြင်ရေးနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေး ဌာနက ဤသတင်းကို အတည်မပြုခဲ့ပေ။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.abc15.com/news/national/charles-manson-s-condition-still-unannounced |title=Charles Manson's condition still unannounced |author=Scripps National Desk|date=November 17, 2017 |publisher=ABC 15 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171118211630/http://www.abc15.com/news/national/charles-manson-s-condition-still-unannounced |archivedate=November 18, 2017 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt; နိုဝင်ဘာ ၁၉ ဆေးရုံတင်ပြီး ၄ ရက်အကြာ၌  အသက်ရှုလမ်းကြောင်းချို့ယွင်းမှု နှင့် အူမကြီးကင်ဆာတို့၏ နောက်ဆက်တွဲအနေဖြင့် နှလုံးရပ်ပြီး သေဆုံးခဲ့သည်။&lt;ref name=death&gt;{{cite magazine |url=https://www.rollingstone.com/culture/news/charles-manson-dead-at-83-w458873 |title=Charles Manson Dead at 83 |magazine=Rolling Stone |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171120192522/http://www.rollingstone.com/culture/news/charles-manson-dead-at-83-w458873 |archivedate=November 20, 2017 |df=mdy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.tmz.com/2017/11/19/charles-manson-dead-at-83/ |title=Charles Manson Dead at 83 |work=[[TMZ]] |date=November 19, 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171120061831/http://www.tmz.com/2017/11/19/charles-manson-dead-at-83/ |archivedate=November 20, 2017 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://news.cdcr.ca.gov/news-releases/2017/11/19/inmate-charles-manson-dies-of-natural-causes/ |title=Inmate Charles Manson Dies of Natural Causes |publisher=[[California Department of Corrections and Rehabilitation]] |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171120064948/https://news.cdcr.ca.gov/news-releases/2017/11/19/inmate-charles-manson-dies-of-natural-causes/ |archivedate=November 20, 2017 |df=mdy-all |date=November 19, 2017}}&lt;/ref&gt;

မန်ဆန်၏ အိမ် နှင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို တောင်းရန် လူ ၃ ဦးက ဆန္ဒဖော်ပြသည်။&lt;ref name=&quot;nydailynews-2017-11-24&quot;&gt;{{cite news |last1=Dillon |first1=Nancy |title=Battle erupts over control of Charles Manson's remains, estate |url=http://www.nydailynews.com/news/national/battle-erupts-control-charles-manson-remains-estate-article-1.3654743 |work=New York Daily News |date=November 24, 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171127013510/http://www.nydailynews.com/news/national/battle-erupts-control-charles-manson-remains-estate-article-1.3654743 |archivedate=November 27, 2017 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nydailynews-2017-11-28&quot;&gt;{{cite news |last1=Feldman |first1=Kate |title=Charles Manson's secret prison pen pal Michael Channels wants murderer's body |url=http://www.nydailynews.com/news/national/charles-manson-prison-pen-pal-michael-channels-remains-article-1.3663746 |work=New York Daily News |date=November 28, 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171205194620/http://www.nydailynews.com/news/national/charles-manson-prison-pen-pal-michael-channels-remains-article-1.3663746 |archivedate=December 5, 2017 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nypost-2017-11-28&quot;&gt;{{cite news |last1=Perez |first1=Chris |title=Manson's pen pal files will and testament to get his body |url=https://nypost.com/2017/11/28/mansons-pen-pal-files-will-and-testament-to-get-his-body/ |work=New York Post |date=November 28, 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171205093047/https://nypost.com/2017/11/28/mansons-pen-pal-files-will-and-testament-to-get-his-body/ |archivedate=December 5, 2017 |df=mdy-all }}&lt;/ref&gt; မန်ဆန်၏ ကျန်ရစ်ပစ္စည်းများအား ပိုင်ဆိုင်မှုရယူလိုကြောင်း မန်ဆန်၏ မြေး ဂျေဆန်ဖရီးမန်းက ထုတ်ဖော်ပြောသည်။&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Rubenstein |first1=Steve |title=Manson's grandson hopes to claim remains, bring them to Florida |url=http://www.sfchronicle.com/news/article/Manson-s-grandson-hopes-to-claim-remains-bring-12375963.php |work=San Francisco Chronicle |date=November 21, 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171122032844/http://www.sfchronicle.com/news/article/Manson-s-grandson-hopes-to-claim-remains-bring-12375963.php |archivedate=November 22, 2017 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt; မန်ဆန်၏ စာပေးစာယူမိတ်ဆွေ မိုက်ကယ် ရှနယ်လ်တွင် ၂၀၀၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ရက်စွဲပါ သေတမ်းစာရှိပြီး ယင်းစာအရ မန်ဆန်၏ နေအိမ်ခြံမြေ တစ်ခုလုံးနှင့် သူ၏ကိုယ်ခန္ဓာကို သူ့အား လွှဲခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;TMZ 2017-11-24&quot;&gt;{{cite news |title=Charles Manson Will Surfaces Pen Pal Gets Everything |url=http://www.tmz.com/2017/11/24/charles-manson-will-entire-estate-body-left-to-friend/ |work=TMZ.com |date=November 24, 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171126050555/http://www.tmz.com/2017/11/24/charles-manson-will-entire-estate-body-left-to-friend/ |archivedate=November 26, 2017 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Charles Manson's Pen Pal, Grandson Battle For His Body |url=http://www.tmz.com/2017/11/29/charles-manson-cremation-halted-body-sought-by-two-people/ |work=TMZ.com |date=November 29, 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171129195609/http://www.tmz.com/2017/11/29/charles-manson-cremation-halted-body-sought-by-two-people/ |archivedate=November 29, 2017 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt; မန်ဆန်၏ သူငယ်ချင်း ၁ ဦးဖြစ်သူ ဘန် ဂူရက်ကီတွင် ၂၀၁၇ ဇန်နဝါရီ ရက်စွဲပါ သေတမ်းစာရှိပြီး စာအရ အိမ်ခြံမြေနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို သူ၏ သားဟုဆိုသည့် မက်သရူး ရောဘတ်စ်ထံ ပေးခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;nydailynews-2017-11-24&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;nydailynews-2017-11-28&quot; /&gt; ဖရီးမန်းနှင့် ရောဘတ်စ်တို့ သွေးသားတော်စပ်မှုရှိမရှိကို ၂၀၁၀ စီအဲန်အဲန် သတင်းဌာနက ဒီအဲန်အေ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးမှုပြုခဲ့ရာ တော်စပ်မှုမရှိကြောင်း တွေ့ရသည်။  (ရောဘတ်စ်နှင့်မန်ဆန် အကြား တိုက်ဆိုင် စစ်ဆေးမှုကို ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း ရလဒ်မှာ &quot;မသန့်စင်&quot; ဆိုသည်။)&lt;ref name=&quot;specter&quot; /&gt; ၂၀၁၈ မတ် ၁၂ တွင် မန်ဆန်၏ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် ပတ်သက်ပြီး ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်ရှိ ကဲန်း ကောင်တီ အထက်တရားရုံးက ဖရီးမန်းအား အနိုင်ပေးခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ မတ် ၂၀ တွင်  ယခင်ကပြောခဲ့သည့်အတိုင်း မန်ဆန်အား ဖရီးမန်းက မီးသင်္ဂြိုဟ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Melley |first1=Brian |title=Grandson wins bizarre battle over body of Charles Manson |url=https://www.washingtonpost.com/national/religion/bizarre-battle-over-body-of-charles-manson-won-by-grandson/2018/03/12/51601c38-2653-11e8-a227-fd2b009466bc_story.html |accessdate=March 12, 2018 |work=Washington Post |agency=AP |date=March 12, 2018 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180313035757/https://www.washingtonpost.com/national/religion/bizarre-battle-over-body-of-charles-manson-won-by-grandson/2018/03/12/51601c38-2653-11e8-a227-fd2b009466bc_story.html |archivedate=March 13, 2018 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;

== ကိုယ်ပိုင်ဘဝ ==

=== ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှု ===
ထောင်သား လေနီယာရိုင်းနာ၏ အကူအညီဖြင့် ၎င်းနှင့်အတူ အကျဉ်းကျနေစဉ်အတွင်း ယင်းဘာသာတရားကို လေ့လာ လိုက်စားပြီးနောက် ၁၉၆၁ ဇူလိုင်တွင် ဆိုင်းယန်တိုလော်ဂျီမှာ သူ၏ ဘာသာတရားဖြစ်သည်ဟု မန်ဆန်က ပြောသည်။&lt;ref&gt;{{harvnb|Bugliosi|Gentry|1974|p=200}}&lt;/ref&gt; သို့သော် ဆိုင်းယန်တိုလော်ဂျီ ဘုရားကျောင်း အဖွဲ့ဝင်မဟုတ်ပေ။&lt;ref name=&quot;mallia1998&quot;&gt;{{Cite news |last=Mallia |first=Joseph |title=Inside the Church of Scientology&amp;nbsp;– Church wields celebrity clout |work=[[Boston Herald]] |page=30 |date=March 5, 1998}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |first=Steven V. |last=Roberts |title=Charlie Manson, Nomadic Guru, Flirted With Crime in a Turbulent Childhood |work=[[New York Times]] |page=84 |date=7 December 1969}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Goodsell |first=Greg |title=Manson once proclaimed Scientology |work=Catholic Online |publisher=www.catholic.org |date=February 23, 2010 |url=http://www.catholic.org/national/national_story.php?id=35505 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100227053826/http://www.catholic.org/national/national_story.php?id=35505 |url-status=dead |archive-date=February 27, 2010 |accessdate=2010-02-24 |df= |archivedate=27 February 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100227053826/http://www.catholic.org/national/national_story.php?id=35505 }}&lt;/ref&gt; မန်ဆန်က နာရီပေါင်း ၁၅၀ ကြာအောင် ပြန်လှန် သုံးသပ်ပြီးနောက် ဆိုင်းယန့်တိုလော်ဂျီမှာ &quot;ရူးသွပ်လွန်း&quot; သည် ဟု ကြေညာသည်။&lt;ref&gt;https://www.cs.cmu.edu/~dst/Library/Shelf/cooper/scandal_behind_scandal.html&lt;/ref&gt;

=== ပတ်သက်ဆက်နွယ်မှုများနှင့် သားသမီးများ  ===
လော့စ်အန်ဂျလိစ် တေးဂီတမိတ်ဆက် နှင့် တေးရေးဆရာ မက်သရူးရောဘတ်စ်က သူသည် မန်ဆန်၏ သွေးသားဖြစ်နိုင် ကြောင်းကို ညွှန်းနေသည့် ပေးစာများနှင့် အခြားအထောက်အထားများအား ၂၀၀၉ တွင် ဖွင့်ချလိုက်သည်။ ရောဘတ်၏ မွေးမိခင်ရင်းမှာ မန်ဆန်မိသားစု၏ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ခဲ့ပြီး မန်ဆန်၏ မတရားကျင့်ခံရသည့်အခါ ၁၉၆၇ နှစ်လယ်တွင် အဖွဲ့မှ ပြန်ထွက်လာခဲ့သည်။ ကိုယ်ဝန်ကြီးရင့်ပြီး ၁၉၆၈ မတ် ၂၂ တွင် မီးဖွားရန်အတွက် မိဘအိမ်သို့ ပြန်လာပြီး ရောဘတ်အား မွေးစားမည့်သူရှာခဲ့သည်။ မိသားစု အဖွဲ့က လူသတ်မှုများ စတင်မကျူးလွန်ခင် ၂ နှစ်အလို ၁၉၆၇ ခုနှစ်အတွင်း သူမနှင့် လိင်ဆက်ဆံရေးရှိခဲ့ဖူးပြီး ဖခင်ဖြစ်နိုင်ကြောင်း မန်ဆန်ကိုယ်တိုင်က ထုတ်ဖော်ပြောဆိုသည်။&lt;ref&gt;Borland, Huw, &quot;[http://news.sky.com/skynews/Home/World-News/Charles-Manson-Matthew-Roberts-Says-Manson-Family-Murders-Serial-Killer-Is-My-Long-Lost-Dad/Article/200911415463172 Man Finds His Long-Lost Dad Is Charles Manson]  {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091126020110/http://news.sky.com/skynews/Home/World-News/Charles-Manson-Matthew-Roberts-Says-Manson-Family-Murders-Serial-Killer-Is-My-Long-Lost-Dad/Article/200911415463172 |date=November 26, 2009}} {{cite web |url=http://news.sky.com/story/1100003/youngest-manson-family-member-denied-parole |title=Archived copy |access-date=November 18, 2015 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091126020110/http://news.sky.com/skynews/Home/World-News/Charles-Manson-Matthew-Roberts-Says-Manson-Family-Murders-Serial-Killer-Is-My-Long-Lost-Dad/Article/200911415463172 |archivedate=November 26, 2009 |df=mdy-all}}&quot;, ''Sky News Online'', November 23, 2009. {{cite web |url=http://news.sky.com/story/1100003/youngest-manson-family-member-denied-parole |title=Archived copy |access-date=November 18, 2015 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091126020110/http://news.sky.com/skynews/Home/World-News/Charles-Manson-Matthew-Roberts-Says-Manson-Family-Murders-Serial-Killer-Is-My-Long-Lost-Dad/Article/200911415463172 |archivedate=November 26, 2009 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt; မန်ဆန်၏ သွေးသားရင်း မြေး ဂျေဆန်ဖရီးမန်း နှင့် မက်သရူးရောဘတ်စ်တို့အကြား ဒီအဲန်အေ စစ်ဆေးမှုကို ၂၀၁၂ ၌ စီအဲန်အဲန် သတင်းဋ္ဌာနက ပြလုပ်ခဲ့ရာ  တော်စပ်မှုမတွေ့ရပေ။&lt;ref name=&quot;specter&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.cnn.com/2012/04/23/us/ohio-manson-grandson/index.html|title=Two men relate to same haunting specter – Charles Manson|last=Marquez|first=Miguel|publisher=CNN|date=April 24, 2012|access-date=2019-05-14}}&lt;/ref&gt; မန်ဆန်ကို သူ၏ဖခင်အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်ရေး ရောဘတ်စ်၏ နောက်ပိုင်းကြိုးပမ်းမှု များမှာလည်း မအောင်မမြင်ဖြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thedailybeast.com/charles-mansons-body-is-on-ice-under-a-fake-name-10|title=The Battle Over Charles Manson's Corpse|first=Kate|last=Briquelet|date=March 8, 2018|website=Daily Beast}}&lt;/ref&gt;

အကျဉ်းကျခံ မန်ဆန် နှင့် အသက် ၂၆ နှစ်အရွယ်ရှိ အက်ဖ်တန် အီလိန်း &quot;စတား&quot; ဘာတန် တို့ စေ့စပ်ကြောင်းလမ်း ပြီးစီးကြောင်း ၂၀၁၄ တွင် ကြေညာပြီး နိုဝင်ဘာ ၇ ရက်တွင် ထိမ်းမြားမှုအသိအမှတ်ပြုလိုင်စင် ရယူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[http://time.com/3590836/charles-manson-marriage-afton-elaine-burton-star/ 5 Things to Know About the 26-Year-Old Woman Charles Manson Might Marry] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150106131006/http://time.com/3590836/charles-manson-marriage-afton-elaine-burton-star/ |date=January 6, 2015}} ''Time''. Retrieved January 5, 2015.&lt;/ref&gt; ဘာတန်အား &quot;စတား&quot; ဟူသောအမည်ကို မန်ဆန်ကိုယ်တိုင်ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၉ နှစ်ကြာသည့်တိုင် မန်ဆန်အား ထောင်ဝင်စာ သွားတွေ့ခဲ့ပြီး သူ အပြစ်ကင်းစင်ကြောင်း ကြေညာသည့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်အချို့ကိုလည်း ထောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Deutsch |first1=Linda |title=Charles Manson Gets Marriage License |url=https://abcnews.go.com/US/wireStory/ap-exclusive-charles-manson-marriage-license-26978380 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141117232054/https://abcnews.go.com/US/wireStory/ap-exclusive-charles-manson-marriage-license-26978380 |archivedate=November 17, 2014 |publisher=ABC News |agency=Associated Press |access-date=November 17, 2014 }}&lt;/ref&gt; မင်္ဂလာဆောင် မဆင်နွှဲရဘဲ ထိမ်းမြားမှုအသိအမှတ်ပြုလိုင်စင်မှာ ၂၀၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၅ တွင် သက်တမ်းကုန်ဆုံးခဲ့သည်။&lt;ref name=post /&gt; သူသေဆုံးပြီး နောက် သူ၏ ရုပ်အလောင်းအား ခရီးသွားများအား ဆွဲဆောင်မှု တစ်ခု အဖြစ် အသုံးချနိုင်ရန်အတွက်သာ မန်ဆန်ကို လက်ထပ်ရန် ဘာတန်နှင့် သူငယ်ချင်း ခရိတ် &quot;ဂရေးဝို့လ်ဖ်&quot; ဟမ်းမန်တို့က ကြံစည်ထားကြောင်း ပေါ်သွားသည့်အတွက် မင်္ဂလာဆောင်ကို ဖျက်သိမ်းလိုက်သည်ဟု ဂျာနယ်လစ် ဒဲနီရယ်လ်စီမုန်းက သတင်းပေးပို့သည်။&lt;ref name=&quot;post&quot;&gt;{{cite news |url=https://nypost.com/2015/02/08/charles-mansons-fiancee-wanted-to-marry-him-for-his-corpse-source/ |title=Charles Manson's fiancee wanted to marry him for his corpse: Source |work=The New York Post |date=February 8, 2015 |access-date=February 2, 2015 |last=Sanderson|first=Bill |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150208164216/http://nypost.com/2015/02/08/charles-mansons-fiancee-wanted-to-marry-him-for-his-corpse-source/ |archivedate=February 8, 2015 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;independent corpse&quot;&gt;{{cite news |url=https://www.independent.co.uk/news/people/charles-manson-wedding-off-after-it-emerges-that-girlfriend-afton-elaine-burton-just-wanted-his-corpse-for-display-10034793.html |title=Charles Manson wedding off after it emerges that fiancee Afton Elaine Burton 'just wanted his corpse for display' |work=The Independent |date=February 9, 2015 |access-date=February 11, 2015 |last=Hooton|first=Christopher |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150210220731/http://www.independent.co.uk/news/people/charles-manson-wedding-off-after-it-emerges-that-girlfriend-afton-elaine-burton-just-wanted-his-corpse-for-display-10034793.html |archivedate=February 10, 2015 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt; မန်ဆန်က သူဘယ်သော အခါမျှ သေမည်မဟုတ်ဟု ယုံကြည်ပြီး ဘာတန်နှင့် ဟမ်းမန်တို့ သူ့အား ထောင်ဝင်စာဆက်တွေ့နေရန်နှင့် လက်ဆောင်များ ယူလာစေရန်အတွက်သာ လက်ထပ်မှုကို နည်းလမ်းတရပ်အနေဖြင့် သုံးခဲ့ကြောင်း စီမုန်း၏ သတင်းပေးချက်အရ သိရသည်။ စီမုန်းက ပူးတွဲစာရေးသူ ဟိုက်ဒီဂျော်ဒန်လေး နှင့်အတူ မန်ဆန်၏ အကျဉ်းကျဘက် အချို့၏ အကူအညီဖြင့် မန်ဆန်အကြောင်း စာအုပ်ရေးသားပြီး ထုတ်ဝေမည့်သူအား ရှာဖွေခဲ့သည်။ မင်္ဂလာဆောင် မဖြစ်မြောက်ရခြင်းမှာ ပို့ဆောင်ရေးအခက်အခဲကြောင့်မျှသာဟု ဘာတန်က သူမ၏ ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တွင် ဖော်ပြသည်။ မန်ဆန်မှာ ကူးစက်မှုဝေဒနာခံစားနေရသောကြောင့် အကျဉ်းထောင်ဆေးပေးခန်း၌ ၂ လခန့် ဆေးကုသခံနေရသဖြင့် ထောင်ဝင်စာလာတွေ့သူများကို လက်ခံခြင်းမပြုနိုင်ကြောင်း နှင့် ထိမ်းမြားမှုအသိအမှတ်ပြုလိုင်စင်ကို သက်တမ်းတိုးရန် အပြင် မင်္ဂလာဆောင် အကောင်အထည်ဖော်ရန် မျှော်လင့်ကြောင်း သူမက ပြောသည်။&lt;ref name=post /&gt;

=== စိတ္တဗေဒ ===
၂၀၁၂ ဧပြီ ၁၁ ၌ ၁၂ ကြိမ်မြောက် ခံဝန်ကြားနာမှုကို မန်ဆန်တက်ရောက်ခဲ့ခြင်းမရှိဘဲ ထောင်မှ လွတ်ခွင့်လည်း ငြင်းပယ်ခံရသည်။ ၁၉၉၇ မတ် ၂၇ တွင် ခံဝန်ကြားနာမှုပြီးနောက် နောက်ပိုင်းကြားနာမှုမှန်သမျှကို မန်ဆန် တက်ရောက်ရန် ငြင်းဆိုသည်။ မန်ဆန်တွင် &quot;ချုပ်ခြယ်တတ်သည့်အမူအကျင့် ရာဇဝင်&quot; နှင့် schizophrenia နှင့် ယုံမှားသံသယလွန်ကဲ ထင်ယောင်ထင်မှား ဖောက်ပြန်မှု အပါအဝင် &quot;စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာ&quot; များ ရှိသည့်အတွက် လွတ်မြောက်ခွင့်ပေးရန် အန္တရာယ်ကြီးလွန်းသည်ဟု ယင်းတရားခွင်၌ ခုံအဖွဲ့က မှတ်ချက်ချသည်။&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://latimesblogs.latimes.com/lanow/2012/04/charles-manson-quickly-denied-parole.html |title=Charles Manson Quickly Denied Parole |newspaper=Los Angeles Times |date=April 11, 2012 |access-date=April 11, 2012 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120411181326/http://latimesblogs.latimes.com/lanow/2012/04/charles-manson-quickly-denied-parole.html |archivedate=April 11, 2012 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt; မန်ဆန်သည် စည်းမျဉ်း ၁၀၈ ခုအား ချိုးဖောက်မှုအတွက် တိုင်ကြားမှုများ ရှိထားပြီး နောင်တရမှု မပြ ၊ ရာဇဝတ် ကျူးလွန်မှုဖြစ်စေသည့် အကြောင်းအချက် များအား သိမြင်မှုမရှိ ၊ ရာဇဝတ်မှုများ၏ အတိုင်းအဆကို နားလည်မှု ကင်းမဲ့ ၊ လူသားတို့၏ နာကျင်ခံစားရမှု အပေါ် မကြုံဖူးလောက်အောင် ဂရုမထား ၊ ခံဝန်အစီအစဉ်မရှိဟု ခုံအဖွဲ့က အမှတ်အသားပြုသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://cielodrive.com/charles-manson-parole-hearing-2012.php |title=Parole Hearing: Charles Manson 2012|website=cielodrive.com |access-date=November 4, 2017 }}&lt;/ref&gt; နောင် ၁၅ နှစ်အတွက် မန်ဆန်အတွက် ခံဝန်မစဉ်းစားရန် ၂၀၁၂ ဧပြီ ၁၁ ရက် ကြားနာမှု က ဆုံးဖြတ်လိုက်ရာ ၎င်း အသက် ၉၂ နှစ်ပြည့်ချိန် ၂၀၂၇ ခုနှစ်အထိ သက်ရောက်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |last=Jones |first=Kiki |url=http://www.kionrightnow.com/story/17385763/charles-manson-denied-parole |title=Murderer Charles Manson Denied Parole – Central Coast News KION/KCBA |publisher=Kionrightnow.com |date=April 11, 2012 |access-date=August 19, 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120413172109/http://www.kionrightnow.com/story/17385763/charles-manson-denied-parole |archivedate=April 13, 2012 }}{{cite web |url=http://www.pressherald.com/2012/04/11/manson-skips-12th-parole-hearing-may-be-his-last/ |title=Mass murderer Charles Manson denied parole |access-date=November 18, 2015 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151118190205/http://www.pressherald.com/2012/04/11/manson-skips-12th-parole-hearing-may-be-his-last/ |archivedate=November 18, 2015 |df=mdy-all |date=April 11, 2012}}&lt;/ref&gt;

== အမွေအနှစ် ==

=== ယဉ်ကျေးမှုအပေါ် သက်ရောက်မှု  ===
၁၉၇၀ ဇန်နဝါရီမှစ၍ မန်ဆန်အား မြေအောက်သတင်းစာ ''Los Angeles Free Press''  နှင့် &quot;တစ်နှစ်တာအတွက်အကျော်ကြားဆုံးပုဂ္ဂိုလ်&quot; အဖြစ်''Tuesday's Child''  က ပွေ့ဖက်ကြိုဆိုခဲ့ကြသည်။ ၁၉၇၀ ဇွန်လ ''Rolling Stone''  ၏ ကာဗာစတိုရီ &quot;ချားလ်စ်မန်ဆန် - သက်ရှိထင်ရှား အန္တရာယ်အများဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်၏ အံ့ဖွယ်ဇာတ်လမ်း&quot; ၏ ဇာတ်ကောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.rollingstone.com/culture/news/charles-manson-the-incredible-story-of-the-most-dangerous-man-alive-19700625 &quot;Charles Manson: The Incredible Story of the Most Dangerous Man Alive&quot;]. ''[[Rolling Stone]]''. {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170808142504/http://www.rollingstone.com/culture/news/charles-manson-the-incredible-story-of-the-most-dangerous-man-alive-19700625 |date=August 8, 2017}} Retrieved May 30, 2015.&lt;/ref&gt; ယင်းဇာတ်လမ်းအား ပြင်ဆင်နိုင်ရန်အတွက် ''Rolling Stone''  မှ စာရေးသူတစ်ဦးက လော့စ်အန်ဂျလိစ် ခရိုင်ရှေ့နေ၏ ရုံးခန်းသို့သွားရောက်ခဲ့စဉ်&lt;ref&gt;[https://www.rollingstone.com/photos/gallery/5392212/1970_rolling_stone_covers/photo/12/large/vanmorrison Manson on cover of ''Rolling Stone''] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090410034106/http://www.rollingstone.com/photos/gallery/5392212/1970_rolling_stone_covers/photo/12/large/vanmorrison |date=April 10, 2009}} rollingstone.com. Retrieved May 2, 2007.&lt;/ref&gt; မန်ဆန်အား ပေါ့ယဉ်းကျေးမှုနှင့် တွဲဖက်ပေးနိုင်မည့် သွေးသံရဲရဲ &quot;Healter Skelter&quot; ဓာတ်ပုံကြောင့် ကြက်သေသေသွားခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။&lt;ref name=&quot;Christ a Con Man&quot;&gt;{{cite news |last1=Dalton |first1=David |title=If Christ Came Back as a Con Man: Or how I started out thinking Charlie Manson was innocent and almost ended up dead |url=http://www.gadflyonline.com/home/archive/October98/archive-manson.html |accessdate=November 29, 2017 |work=Gadfly |agency=Gadfly Online |date=October 1998 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161001084642/http://www.gadflyonline.com/home/archive/October98/archive-manson.html |archivedate=October 1, 2016 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt; မန်ဆန်မှာ &quot;ပြန်ကြွလာတဲ့ ခရစ်တော်&quot; သို့တည်းမဟုတ် &quot;တို့ခေတ်ရဲ့ အော့နှလုံးနာစရာ ပြယုဂ်&quot; သတ်မှတ်နိုင်ရေးအတွက် မြေအောက်သတင်းစာ တွင် အငြင်းပွားခဲ့ကြောင်း အစိုးရရှေ့နေ ဗင်းဆင့်ဘတ်ဂလီအိုစီက ''Helter Skelter'' ပူးတွဲစာရေးသူ ကတ်ဂျန်ထျီအား ထောက်ပြပြောဆိုခဲ့သည်။ 

နာဇီဝါဒထောက်ခံသူလည်းဖြစ် မန်ဆန်၏ နောက်လိုက်လည်းဖြစ်သူ ဂျိမ်းစ်မန်ဆန်က နာဇီလိုလားသည့် အကြမ်းဖက်သမား အက်တမ်ဝါဖန် ဒဗစ်ရှင်ကဲ့သို့ လက်ယာအစွန်းရောက် လှုပ်ရှားမှုများအား လွှမ်းမိုးသည့် အဖွဲ့အစည်း ယူနီဗာဆယ်အော်ဒါ ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=seeds&gt;{{cite news |work=The New York Times |page=5 |url=https://www.nytimes.com/1981/11/22/magazine/the-seeds-of-terror.html |title=The Seeds of Terror |access-date=February 2, 2014 |date=November 22, 1981 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140309015156/http://www.nytimes.com/1981/11/22/magazine/the-seeds-of-terror.html |archivedate=March 9, 2014 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt; ယူနီဗာဆယ်အော်ဒါ၏ အမည် နှင့် အမှတ်တံဆိပ်ဖြစ်သည့် တရားချိန်ခွင်ကြား နာဇီစကြာကို မန်ဆန်က အဝေးမှ ဖန်တီးခဲ့သည်။ 

ထိုစဉ်က ဥရောပ၌ တည်ရှိသော &quot;မန်ဆန်လိုလားသူဂိုဏ်း&quot; ကို မန်ဆန်၏ သီချင်းများ နှင့် &quot;သူ့အားထောက်ခံသည့် သီချင်းများ&quot; ကို တီးခတ်သီဆိုသည့် ရော့ခ်ဂီတအဖွဲ့ ၇၀ ခန့် က ကိုယ်စားပြုသည် ဟု ဘီဘီစီ ဝန်ထမ်း ၁ ဦး၏ ပြောဆိုချက်ကို Bugliosi က ၁၉၉၄ ခုနှစ်ထုတ် ဖြစ်ရပ်မှန် စာအုပ် ''Helter Skelter'' စကားကြွင်း၌ ကိုးကားသည်။&lt;ref name=&quot;bc48891&quot;&gt;{{harvnb|Bugliosi|Gentry|1974|pp=488–491}}&lt;/ref&gt;

=== ဂီတ ===
မန်ဆန်၏ အသံသွင်းတိပ်ခွေများ - ဂီတသာမက စကားပြောကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ ယင်းအယ်လ်ဘမ်များအနက်က တစ်ခုဖြစ်သော ''The Family Jams'' တွင် မန်ဆန်နှင့်အခြားသူများအဖမ်းခံရပြီးနောက် ၁၉၇၀ တွင် သယ်ဖမ်မလီက အသံသွင်းထားသော မန်ဆန်၏ တေးသီချင်းများ စီဒီ ၂ ချပ်ပါဝင်သည်။ ဂစ်တာတီးခတ်သူနှင့် ပင်တိုင်အဆိုကို စတိဗ်ဂရိုဂန်က ဆောင်ရွက်ပြီး&lt;ref&gt;{{harvnb|Bugliosi|Gentry|1974|pp=125–127}}&lt;/ref&gt; လင်းနက်တ်ဖရောမ်၊ ဆန်ဒရာ ဂွတ်ဒ်၊ ကက်သရင်း ရှဲ နှင့် အခြားသူများကလည်း အသံအားဖြည့်ပေးသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.amazon.com/dp/B0002UXM2Q|title=The Family Jams|asin=B0002UXM2Q|date=2004|website=Amazon.com}}&lt;/ref&gt; ဖြန့်ချိစဉ်က အသစ်အဆန်းဖြစ်သော ဂီတ ကဗျာ နှင့် စကားပြော အယ်လ်ဘမ် ''One Mind'' ကို Creative Commons လိုင်စင်ဖြင့် ၂၀၀၅ ဧပြီတွင် ဖြန့်ချိသည်။&lt;ref&gt;[https://www.pcmag.com/article2/0,1759,2281577,00.asp Charles Manson Issues Album under Creative Commons] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090710115248/http://www.pcmag.com/article2/0,1759,2281577,00.asp |date=July 10, 2009}} pcmag.com. Retrieved April 14, 2008.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://blog.limewire.com/posts/1679 Yes it's CC!] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081227054309/http://blog.limewire.com/posts/1679 |date=December 27, 2008 }} Photo verifying Creative Commons license of ''One Mind''. blog.limewire.com. Retrieved April 13, 2008.&lt;/ref&gt;

အမေရိကန် ရော့ခ်ဂီတအဖွဲ့ Guns N' Roses က မန်ဆန်၏ &quot;Look at Your Game, Girl” ကို ၎င်းတို့၏ ၁၉၉၃ ထုတ် ''&quot;The Spaghetti Incident?&quot;''  အယ်လ်ဘမ်၏ စာရင်းမသွင်းထားသော ၁၃ ပုဒ်မြောက် တေးသီချင်းအဖြစ် အသံသွင်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;bc48891&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[{{AllMusic|class=album|id=r188450|pure_url=yes}} Review of ''The Spaghetti Incident?''] allmusic.com. Retrieved November 23, 2007.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.themusichype.com/guns-n-roses-biography/ Guns N' Roses Biography] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170113071640/http://www.themusichype.com/guns-n-roses-biography/ |date=January 13, 2017}} {{cite web |url=http://www.themusichype.com/guns-n-roses-biography/ |title=Archived copy |access-date=January 10, 2017 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170113071640/http://www.themusichype.com/guns-n-roses-biography/ |archivedate=January 13, 2017 |df=mdy-all}} themusichype.com. Retrieved January 11, 2017.&lt;/ref&gt; အမေရိကန်ရော့ခ်ဂီတအဖွဲ့ မရီလင်မန်ဆန်၏ ''Portrait of an American Family'' အယ်လ်ဘမ် &quot;My Monkey&quot; သီချင်းတွင် &quot;I had a little monkey / I sent him to the country and I fed him on gingerbread / Along came a choo-choo / Knocked my monkey cuckoo / And now my monkey's dead.&quot; ဟူသော စာသားများ ပါဝင်သည်။ ထိုစာသားများမှာ  မန်ဆန်၏ LIE အယ်လ်ဘမ်ပါ &quot;Mechanical Man&quot; မှ ယူထားခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Lyrics of &quot;Mechanical Man&quot; {{cite web |url=http://www.lyricsmania.com/mechanical_man_lyrics_charles_manson.html |title=Charles Manson – Mechanical Man Lyrics |access-date=November 18, 2015 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151118220240/http://www.lyricsmania.com/mechanical_man_lyrics_charles_manson.html |archivedate=November 18, 2015 |df=mdy-all}}&lt;/ref&gt; ခရစ်(စ်)ပင်ဂလိုဗာက ၁၉၈၉ တွင် ဖြန့်ချိသည့် ''The Big Problem ≠ The Solution. The Solution=Let It Be''  အယ်လ်ဘမ်တွင် &quot;Never Say 'Never' to Always&quot; ကို ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ 

Kasabian၊ Spahn Ranch နှင့် Marilyn Manson ကဲ့သို့ ဂီတဖျော်ဖြေတင်ဆက်သူများက ၎င်းတို့၏ အမည်များကို မန်ဆန်နှင့်သူ၏အတွေးအမြင် များမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ukula.com/TorontoArticle.aspx?SectionID=2&amp;ObjectID=1465&amp;CityID=3 |title=Ukula Music :: speaking with Kasabian on their first trip to America |work=[[Ukula]] |first=Graeme |last=Maclean |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070310145534/http://www.ukula.com/TorontoArticle.aspx?SectionID=2&amp;ObjectID=1465&amp;CityID=3 |archivedate=March 10, 2007 |accessdate=August 8, 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;SR-band&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.nme.com/blogs/nme-blogs/2161440-2161440 |title=Charles Manson's musical connections |accessdate=November 22, 2017 |work=NME |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171121161428/http://www.nme.com/blogs/nme-blogs/2161440-2161440 |archivedate=November 21, 2017 |df=mdy-all |date=November 20, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;longhard&quot;&gt;{{cite book |title=The Long Hard Road out of Hell |last=Manson |first=Marilyn |publisher=HarperCollins |year=1998 |isbn=0-06-098746-4 |pages=85–87 }}&lt;/ref&gt;


==ကိုးကား==
{{Reflist}}


[[Category:၁၉၃၄ မွေးဖွားသူများ]]
[[Category:၂၀၁၇ ကွယ်လွန်သူများ]]
[[Category:အမေရိကန် အမျိုးသား ပြစ်မှုကျူးလွန်သူများ]]
[[Category:အမေရိကန် လူသတ်သမားများ]]
[[Category:အမေရိကန် ဂီတပညာရှင်များ]]</text>
      <sha1>lwem0isrda56u09kehccznksx53z9at</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဟတ်ကာလူမျိုး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>202128</id>
    <revision>
      <id>1030479</id>
      <parentid>839959</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T13:37:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1030479</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8200" sha1="1rewpan4r82mr9crs1oo1ethd3w2fk5" xml:space="preserve">'''ဟတ်ကာလူမျိုး''' ({{zh|c=客家}}; {{lang-en|'''Hakka'''}}) သည် [[တရုတ်ပြည်မကြီး|ဟန်တရုတ်]] အုပ်စုဝင် နွယ်ဖွားများ ဖြစ်ကြသည်။ &quot;ဟတ်ကာ&quot; ဆိုသည့် စကားရပ်၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ &quot;ဧည့်သည်&quot; (Guest People) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၎င်းတို့သည် မူလက တရုတ်ပြည်မြောက်ပိုင်းမှ မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် နေထိုင်ခဲ့ကြသော်လည်း သမိုင်းတစ်လျှောက် စစ်မက်ဘေးနှင့် မငြိမ်သက်မှုများကြောင့် တောင်ဘက်ဒေသများသို့ အသုတ်လိုက် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်။

{{Infobox ethnic group
| group      = ဟတ်ကာလူမျိုး (Hakka people)
| native_name = {{lang|zh|客家人}}
| image      = Hakka woman.jpg
| caption    = ဟတ်ကာလူမျိုး
| population = သန်း ၈၀ မှ ၁၂၀ ခန့် (ခန့်မှန်းခြေ)
| regions    = {{flag|China}} (ကွမ်တုန်း၊ ဖူကျန့်၊ ကျန်းစီ)&lt;br /&gt;{{flag|Taiwan}}&lt;br /&gt;{{flag|Malaysia}}&lt;br /&gt;{{flag|Singapore}}&lt;br /&gt;{{flag|Indonesia}}&lt;br /&gt;{{flag|Myanmar}}&lt;br /&gt;{{flag|Thailand}}&lt;br /&gt;{{flag|Vietnam}}
| languages  = [[ဟတ်ကာဘာသာစကား]] (Hakka Chinese)
| religions  = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[တာအိုဘာသာ]]၊ [[ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]
| related    = [[ဟန်တရုတ်လူမျိုး]] နှင့် အခြားသော တရုတ်နွယ်ဖွားများ
}}

==လူဦးရေနှင့် ပျံ့နှံ့နေထိုင်မှု==
ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ဟတ်ကာလူမျိုး ဦးရေသည် ခန့်မှန်းခြေ သန်း ၈၀ မှ ၁၂၀ ကြား ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် တရုတ်ပြည်မကြီးတွင်သာမက ထိုင်ဝမ်၊ အရှေ့တောင်အာရှ (မြန်မာ၊ စင်ကာပူ၊ မလေးရှား၊ အင်ဒိုနီးရှား) နှင့် ကမ္ဘာ့အနှံ့အပြားတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။
== ထင်ရှားသော ဟတ်ကာခေါင်းဆောင်များ (နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေး)==
ဟတ်ကာလူမျိုးတို့သည် ဗျူဟာမြောက် တွေးခေါ်နိုင်စွမ်းနှင့် စိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်မှုကြောင့် နိုင်ငံအသီးသီး၏ အရေးပါသော ရာထူးနေရာများတွင် ရှိနေတတ်သည်။
၁။ မြန်မာနိုင်ငံ (Myanmar)
မြန်မာ့သမိုင်းတွင် ဩဇာကြီးမားခဲ့သည့် ခေါင်းဆောင်အချို့သည် ဟတ်ကာနွယ်ဖွားများ ဖြစ်ကြသည် -
#ဦးနေဝင်း၊နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်းနှင့် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဟောင်း။
#ဦးစန်းယု၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်း။
#ဦးအောင်ကြီး၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဟောင်းနှင့် နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်။
#ဦးခင်ညွန့်၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်းနှင့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း။
၂။ စင်ကာပူနိုင်ငံ (Singapore)
#လီကွမ်ယု (Lee Kuan Yew)၊ ခေတ်သစ်စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ ဖခင်ကြီးနှင့် ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ်။
#လီရှန်လွန်း (Lee Hsien Loong)၊ စင်ကာပူ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း။

၃။ တရုတ်နှင့် ထိုင်ဝမ် (China &amp; Taiwan)
#တိန့်ရှောင်ဖိန် (Deng Xiaoping)၊ တရုတ်ပြည်၏ စီးပွားရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုကို ဦးဆောင်ခဲ့သူ။
#ဆွန်ယက်ဆင် (Sun Yat-sen)၊ တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ တည်ထောင်သူ (ဟတ်ကာမျိုးနွယ်ဝင်ဟု ယူဆချက်ရှိသည်)။
#ဆိုင်အင်းဝမ် (Tsai Ing-wen)၊ ထိုင်ဝမ်၏ ပထမဆုံး အမျိုးသမီးသမ္မတ။
==ဟတ်ကာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကား==

ဟတ်ကာစကား (Hakka Chinese) ကို ပြောဆိုကြသည်။ ဤစကားသည် ရှေးဟောင်းတရုတ်စကား၏ လက္ခဏာများစွာကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ဆဲ ဖြစ်သည်။ ဖူကျန့်ပြည်နယ်ရှိ သူလောင် (Tulou) ဟုခေါ်သော စုပေါင်းနေထိုင်သည့် မြေခံဝိုင်းကြီးများသည် ဟတ်ကာတို့၏ အထင်ကရ ဗိသုကာလက်ရာများ ဖြစ်သည်။ ဟတ်ကာတို့သည် အသားနှင့် ပဲပြားကို အလေးပေးသော အစားအစာများကို နှစ်သက်ကြသည်။ (ဥပမာ - ပဲပြားအစာသွတ် သို့မဟုတ် Yong Tau Foo)။
== တရုတ်ပြည်တွင်းရှိ ဟတ်ကာတို့ အဓိကနေထိုင်ရာ ပြည်နယ်များ ==
| ပြည်နယ် | အမည် (Pinyin) | မြို့တော် |
|---|---|---|
| ကွမ်တုန်း | Guangdong | ကွမ်ကျိုး (Guangzhou) |
| ဖူကျန့် | Fujian | ဖူကျိုး (Fuzhou) |
| ကျန်းစီ | Jiangxi | နန်ချန်း (Nanchang) |
| စစ်ချွမ်း | Sichuan | ချန်ဒူး (Chengdu) |
| ဟူနန် | Hunan | ချန်ရှာ (Changsha) |
### သမိုင်းဝင် အမှတ်အသား - ထိုင်ဖိန်ကောင်းကင်နိုင်ငံတော် (Taiping Heavenly Kingdom)
၁၉ ရာစုအတွင်း တရုတ်ပြည်၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော **ထိုင်ဖိန်ပုန်ကန်မှု (Taiping Rebellion)** ကို ဦးဆောင်သူ **ဟုန်ရှို့ချွမ် (Hong Xiuquan)** သည် ဟတ်ကာလူမျိုးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က ၎င်းတို့သိမ်းပိုက်ထားသော နယ်မြေများတွင် ဟတ်ကာစကားကို ရုံးသုံးစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ဖူးသည်။
== ကိုးကားချက်များ==
{{reflist}}
[[Category:ဟန်တရုတ် အုပ်စုခွဲများ]]
[[Category:လူမျိုးစုများ]]</text>
      <sha1>1rewpan4r82mr9crs1oo1ethd3w2fk5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030480</id>
      <parentid>1030479</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T13:37:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1030480</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8201" sha1="1z38297y5tjn4jlqfwowykracviad73" xml:space="preserve">'''ဟတ်ကာလူမျိုး''' ({{zh|c=客家}}; {{lang-en|'''Hakka'''}}) သည် [[တရုတ်ပြည်မကြီး|ဟန်တရုတ်]] အုပ်စုဝင် နွယ်ဖွားများ ဖြစ်ကြသည်။ &quot;ဟတ်ကာ&quot; ဆိုသည့် စကားရပ်၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ &quot;ဧည့်သည်&quot; (Guest People) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၎င်းတို့သည် မူလက တရုတ်ပြည်မြောက်ပိုင်းမှ မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် နေထိုင်ခဲ့ကြသော်လည်း သမိုင်းတစ်လျှောက် စစ်မက်ဘေးနှင့် မငြိမ်သက်မှုများကြောင့် တောင်ဘက်ဒေသများသို့ အသုတ်လိုက် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်။

{{Infobox ethnic group
| group      = ဟတ်ကာလူမျိုး (Hakka people)
| native_name = {{lang|zh|客家人}}
| image      = Hakka woman.jpg
| caption    = ဟတ်ကာလူမျိုး
| population = သန်း ၈၀ မှ ၁၂၀ ခန့် (ခန့်မှန်းခြေ)
| regions    = {{flag|China}} (ကွမ်တုန်း၊ ဖူကျန့်၊ ကျန်းစီ)&lt;br /&gt;{{flag|Taiwan}}&lt;br /&gt;{{flag|Malaysia}}&lt;br /&gt;{{flag|Singapore}}&lt;br /&gt;{{flag|Indonesia}}&lt;br /&gt;{{flag|Myanmar}}&lt;br /&gt;{{flag|Thailand}}&lt;br /&gt;{{flag|Vietnam}}
| languages  = [[ဟတ်ကာဘာသာစကား]] (Hakka Chinese)
| religions  = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[တာအိုဘာသာ]]၊ [[ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]
| related    = [[ဟန်တရုတ်လူမျိုး]] နှင့် အခြားသော တရုတ်နွယ်ဖွားများ
}}

==လူဦးရေနှင့် ပျံ့နှံ့နေထိုင်မှု==
ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ဟတ်ကာလူမျိုး ဦးရေသည် ခန့်မှန်းခြေ သန်း ၈၀ မှ ၁၂၀ ကြား ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် တရုတ်ပြည်မကြီးတွင်သာမက ထိုင်ဝမ်၊ အရှေ့တောင်အာရှ (မြန်မာ၊ စင်ကာပူ၊ မလေးရှား၊ အင်ဒိုနီးရှား) နှင့် ကမ္ဘာ့အနှံ့အပြားတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။
== ထင်ရှားသော ဟတ်ကာခေါင်းဆောင်များ (နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေး)==
ဟတ်ကာလူမျိုးတို့သည် ဗျူဟာမြောက် တွေးခေါ်နိုင်စွမ်းနှင့် စိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်မှုကြောင့် နိုင်ငံအသီးသီး၏ အရေးပါသော ရာထူးနေရာများတွင် ရှိနေတတ်သည်။

၁။ မြန်မာနိုင်ငံ (Myanmar)
မြန်မာ့သမိုင်းတွင် ဩဇာကြီးမားခဲ့သည့် ခေါင်းဆောင်အချို့သည် ဟတ်ကာနွယ်ဖွားများ ဖြစ်ကြသည် -
#ဦးနေဝင်း၊နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်းနှင့် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဟောင်း။
#ဦးစန်းယု၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်း။
#ဦးအောင်ကြီး၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဟောင်းနှင့် နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်။
#ဦးခင်ညွန့်၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်းနှင့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း။
၂။ စင်ကာပူနိုင်ငံ (Singapore)
#လီကွမ်ယု (Lee Kuan Yew)၊ ခေတ်သစ်စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ ဖခင်ကြီးနှင့် ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ်။
#လီရှန်လွန်း (Lee Hsien Loong)၊ စင်ကာပူ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း။

၃။ တရုတ်နှင့် ထိုင်ဝမ် (China &amp; Taiwan)
#တိန့်ရှောင်ဖိန် (Deng Xiaoping)၊ တရုတ်ပြည်၏ စီးပွားရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုကို ဦးဆောင်ခဲ့သူ။
#ဆွန်ယက်ဆင် (Sun Yat-sen)၊ တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ တည်ထောင်သူ (ဟတ်ကာမျိုးနွယ်ဝင်ဟု ယူဆချက်ရှိသည်)။
#ဆိုင်အင်းဝမ် (Tsai Ing-wen)၊ ထိုင်ဝမ်၏ ပထမဆုံး အမျိုးသမီးသမ္မတ။
==ဟတ်ကာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကား==

ဟတ်ကာစကား (Hakka Chinese) ကို ပြောဆိုကြသည်။ ဤစကားသည် ရှေးဟောင်းတရုတ်စကား၏ လက္ခဏာများစွာကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ဆဲ ဖြစ်သည်။ ဖူကျန့်ပြည်နယ်ရှိ သူလောင် (Tulou) ဟုခေါ်သော စုပေါင်းနေထိုင်သည့် မြေခံဝိုင်းကြီးများသည် ဟတ်ကာတို့၏ အထင်ကရ ဗိသုကာလက်ရာများ ဖြစ်သည်။ ဟတ်ကာတို့သည် အသားနှင့် ပဲပြားကို အလေးပေးသော အစားအစာများကို နှစ်သက်ကြသည်။ (ဥပမာ - ပဲပြားအစာသွတ် သို့မဟုတ် Yong Tau Foo)။
== တရုတ်ပြည်တွင်းရှိ ဟတ်ကာတို့ အဓိကနေထိုင်ရာ ပြည်နယ်များ ==
| ပြည်နယ် | အမည် (Pinyin) | မြို့တော် |
|---|---|---|
| ကွမ်တုန်း | Guangdong | ကွမ်ကျိုး (Guangzhou) |
| ဖူကျန့် | Fujian | ဖူကျိုး (Fuzhou) |
| ကျန်းစီ | Jiangxi | နန်ချန်း (Nanchang) |
| စစ်ချွမ်း | Sichuan | ချန်ဒူး (Chengdu) |
| ဟူနန် | Hunan | ချန်ရှာ (Changsha) |
### သမိုင်းဝင် အမှတ်အသား - ထိုင်ဖိန်ကောင်းကင်နိုင်ငံတော် (Taiping Heavenly Kingdom)
၁၉ ရာစုအတွင်း တရုတ်ပြည်၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော **ထိုင်ဖိန်ပုန်ကန်မှု (Taiping Rebellion)** ကို ဦးဆောင်သူ **ဟုန်ရှို့ချွမ် (Hong Xiuquan)** သည် ဟတ်ကာလူမျိုးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က ၎င်းတို့သိမ်းပိုက်ထားသော နယ်မြေများတွင် ဟတ်ကာစကားကို ရုံးသုံးစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ဖူးသည်။
== ကိုးကားချက်များ==
{{reflist}}
[[Category:ဟန်တရုတ် အုပ်စုခွဲများ]]
[[Category:လူမျိုးစုများ]]</text>
      <sha1>1z38297y5tjn4jlqfwowykracviad73</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030481</id>
      <parentid>1030480</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T13:38:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* ထင်ရှားသော ဟတ်ကာခေါင်းဆောင်များ (နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေး) */</comment>
      <origin>1030481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7953" sha1="a0rf9dra4nb8717x9n7l80e4k9ouzdl" xml:space="preserve">'''ဟတ်ကာလူမျိုး''' ({{zh|c=客家}}; {{lang-en|'''Hakka'''}}) သည် [[တရုတ်ပြည်မကြီး|ဟန်တရုတ်]] အုပ်စုဝင် နွယ်ဖွားများ ဖြစ်ကြသည်။ &quot;ဟတ်ကာ&quot; ဆိုသည့် စကားရပ်၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ &quot;ဧည့်သည်&quot; (Guest People) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၎င်းတို့သည် မူလက တရုတ်ပြည်မြောက်ပိုင်းမှ မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် နေထိုင်ခဲ့ကြသော်လည်း သမိုင်းတစ်လျှောက် စစ်မက်ဘေးနှင့် မငြိမ်သက်မှုများကြောင့် တောင်ဘက်ဒေသများသို့ အသုတ်လိုက် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်။

{{Infobox ethnic group
| group      = ဟတ်ကာလူမျိုး (Hakka people)
| native_name = {{lang|zh|客家人}}
| image      = Hakka woman.jpg
| caption    = ဟတ်ကာလူမျိုး
| population = သန်း ၈၀ မှ ၁၂၀ ခန့် (ခန့်မှန်းခြေ)
| regions    = {{flag|China}} (ကွမ်တုန်း၊ ဖူကျန့်၊ ကျန်းစီ)&lt;br /&gt;{{flag|Taiwan}}&lt;br /&gt;{{flag|Malaysia}}&lt;br /&gt;{{flag|Singapore}}&lt;br /&gt;{{flag|Indonesia}}&lt;br /&gt;{{flag|Myanmar}}&lt;br /&gt;{{flag|Thailand}}&lt;br /&gt;{{flag|Vietnam}}
| languages  = [[ဟတ်ကာဘာသာစကား]] (Hakka Chinese)
| religions  = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[တာအိုဘာသာ]]၊ [[ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]
| related    = [[ဟန်တရုတ်လူမျိုး]] နှင့် အခြားသော တရုတ်နွယ်ဖွားများ
}}

==လူဦးရေနှင့် ပျံ့နှံ့နေထိုင်မှု==
ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ဟတ်ကာလူမျိုး ဦးရေသည် ခန့်မှန်းခြေ သန်း ၈၀ မှ ၁၂၀ ကြား ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် တရုတ်ပြည်မကြီးတွင်သာမက ထိုင်ဝမ်၊ အရှေ့တောင်အာရှ (မြန်မာ၊ စင်ကာပူ၊ မလေးရှား၊ အင်ဒိုနီးရှား) နှင့် ကမ္ဘာ့အနှံ့အပြားတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။
== ထင်ရှားသော ဟတ်ကာခေါင်းဆောင်များ (နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေး)==
ဟတ်ကာလူမျိုးတို့သည် ဗျူဟာမြောက် တွေးခေါ်နိုင်စွမ်းနှင့် စိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်မှုကြောင့် နိုင်ငံအသီးသီး၏ အရေးပါသော ရာထူးနေရာများတွင် ရှိနေတတ်သည်။

၁။ မြန်မာနိုင်ငံ (Myanmar)

#ဦးနေဝင်း၊နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်းနှင့် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဟောင်း။
#ဦးစန်းယု၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်း။
#ဦးအောင်ကြီး၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဟောင်းနှင့် နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်။
#ဦးခင်ညွန့်၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်းနှင့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း။
၂။ စင်ကာပူနိုင်ငံ (Singapore)
#လီကွမ်ယု (Lee Kuan Yew)၊ ခေတ်သစ်စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ ဖခင်ကြီးနှင့် ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ်။
#လီရှန်လွန်း (Lee Hsien Loong)၊ စင်ကာပူ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း။

၃။ တရုတ်နှင့် ထိုင်ဝမ် (China &amp; Taiwan)
#တိန့်ရှောင်ဖိန် (Deng Xiaoping)၊ တရုတ်ပြည်၏ စီးပွားရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုကို ဦးဆောင်ခဲ့သူ။
#ဆွန်ယက်ဆင် (Sun Yat-sen)၊ တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ တည်ထောင်သူ (ဟတ်ကာမျိုးနွယ်ဝင်ဟု ယူဆချက်ရှိသည်)။
#ဆိုင်အင်းဝမ် (Tsai Ing-wen)၊ ထိုင်ဝမ်၏ ပထမဆုံး အမျိုးသမီးသမ္မတ။

==ဟတ်ကာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကား==

ဟတ်ကာစကား (Hakka Chinese) ကို ပြောဆိုကြသည်။ ဤစကားသည် ရှေးဟောင်းတရုတ်စကား၏ လက္ခဏာများစွာကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ဆဲ ဖြစ်သည်။ ဖူကျန့်ပြည်နယ်ရှိ သူလောင် (Tulou) ဟုခေါ်သော စုပေါင်းနေထိုင်သည့် မြေခံဝိုင်းကြီးများသည် ဟတ်ကာတို့၏ အထင်ကရ ဗိသုကာလက်ရာများ ဖြစ်သည်။ ဟတ်ကာတို့သည် အသားနှင့် ပဲပြားကို အလေးပေးသော အစားအစာများကို နှစ်သက်ကြသည်။ (ဥပမာ - ပဲပြားအစာသွတ် သို့မဟုတ် Yong Tau Foo)။
== တရုတ်ပြည်တွင်းရှိ ဟတ်ကာတို့ အဓိကနေထိုင်ရာ ပြည်နယ်များ ==
| ပြည်နယ် | အမည် (Pinyin) | မြို့တော် |
|---|---|---|
| ကွမ်တုန်း | Guangdong | ကွမ်ကျိုး (Guangzhou) |
| ဖူကျန့် | Fujian | ဖူကျိုး (Fuzhou) |
| ကျန်းစီ | Jiangxi | နန်ချန်း (Nanchang) |
| စစ်ချွမ်း | Sichuan | ချန်ဒူး (Chengdu) |
| ဟူနန် | Hunan | ချန်ရှာ (Changsha) |
### သမိုင်းဝင် အမှတ်အသား - ထိုင်ဖိန်ကောင်းကင်နိုင်ငံတော် (Taiping Heavenly Kingdom)
၁၉ ရာစုအတွင်း တရုတ်ပြည်၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော **ထိုင်ဖိန်ပုန်ကန်မှု (Taiping Rebellion)** ကို ဦးဆောင်သူ **ဟုန်ရှို့ချွမ် (Hong Xiuquan)** သည် ဟတ်ကာလူမျိုးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က ၎င်းတို့သိမ်းပိုက်ထားသော နယ်မြေများတွင် ဟတ်ကာစကားကို ရုံးသုံးစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ဖူးသည်။
== ကိုးကားချက်များ==
{{reflist}}
[[Category:ဟန်တရုတ် အုပ်စုခွဲများ]]
[[Category:လူမျိုးစုများ]]</text>
      <sha1>a0rf9dra4nb8717x9n7l80e4k9ouzdl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030482</id>
      <parentid>1030481</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T13:40:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* တရုတ်ပြည်တွင်းရှိ ဟတ်ကာတို့ အဓိကနေထိုင်ရာ ပြည်နယ်များ */</comment>
      <origin>1030482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7980" sha1="dc8u9afy6zxtmouxat5x3uu1kvgw1jy" xml:space="preserve">'''ဟတ်ကာလူမျိုး''' ({{zh|c=客家}}; {{lang-en|'''Hakka'''}}) သည် [[တရုတ်ပြည်မကြီး|ဟန်တရုတ်]] အုပ်စုဝင် နွယ်ဖွားများ ဖြစ်ကြသည်။ &quot;ဟတ်ကာ&quot; ဆိုသည့် စကားရပ်၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ &quot;ဧည့်သည်&quot; (Guest People) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၎င်းတို့သည် မူလက တရုတ်ပြည်မြောက်ပိုင်းမှ မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် နေထိုင်ခဲ့ကြသော်လည်း သမိုင်းတစ်လျှောက် စစ်မက်ဘေးနှင့် မငြိမ်သက်မှုများကြောင့် တောင်ဘက်ဒေသများသို့ အသုတ်လိုက် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်။

{{Infobox ethnic group
| group      = ဟတ်ကာလူမျိုး (Hakka people)
| native_name = {{lang|zh|客家人}}
| image      = Hakka woman.jpg
| caption    = ဟတ်ကာလူမျိုး
| population = သန်း ၈၀ မှ ၁၂၀ ခန့် (ခန့်မှန်းခြေ)
| regions    = {{flag|China}} (ကွမ်တုန်း၊ ဖူကျန့်၊ ကျန်းစီ)&lt;br /&gt;{{flag|Taiwan}}&lt;br /&gt;{{flag|Malaysia}}&lt;br /&gt;{{flag|Singapore}}&lt;br /&gt;{{flag|Indonesia}}&lt;br /&gt;{{flag|Myanmar}}&lt;br /&gt;{{flag|Thailand}}&lt;br /&gt;{{flag|Vietnam}}
| languages  = [[ဟတ်ကာဘာသာစကား]] (Hakka Chinese)
| religions  = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[တာအိုဘာသာ]]၊ [[ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]
| related    = [[ဟန်တရုတ်လူမျိုး]] နှင့် အခြားသော တရုတ်နွယ်ဖွားများ
}}

==လူဦးရေနှင့် ပျံ့နှံ့နေထိုင်မှု==
ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ဟတ်ကာလူမျိုး ဦးရေသည် ခန့်မှန်းခြေ သန်း ၈၀ မှ ၁၂၀ ကြား ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် တရုတ်ပြည်မကြီးတွင်သာမက ထိုင်ဝမ်၊ အရှေ့တောင်အာရှ (မြန်မာ၊ စင်ကာပူ၊ မလေးရှား၊ အင်ဒိုနီးရှား) နှင့် ကမ္ဘာ့အနှံ့အပြားတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။
== ထင်ရှားသော ဟတ်ကာခေါင်းဆောင်များ (နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေး)==
ဟတ်ကာလူမျိုးတို့သည် ဗျူဟာမြောက် တွေးခေါ်နိုင်စွမ်းနှင့် စိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်မှုကြောင့် နိုင်ငံအသီးသီး၏ အရေးပါသော ရာထူးနေရာများတွင် ရှိနေတတ်သည်။

၁။ မြန်မာနိုင်ငံ (Myanmar)

#ဦးနေဝင်း၊နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်းနှင့် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဟောင်း။
#ဦးစန်းယု၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်း။
#ဦးအောင်ကြီး၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဟောင်းနှင့် နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်။
#ဦးခင်ညွန့်၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်းနှင့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း။
၂။ စင်ကာပူနိုင်ငံ (Singapore)
#လီကွမ်ယု (Lee Kuan Yew)၊ ခေတ်သစ်စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ ဖခင်ကြီးနှင့် ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ်။
#လီရှန်လွန်း (Lee Hsien Loong)၊ စင်ကာပူ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း။

၃။ တရုတ်နှင့် ထိုင်ဝမ် (China &amp; Taiwan)
#တိန့်ရှောင်ဖိန် (Deng Xiaoping)၊ တရုတ်ပြည်၏ စီးပွားရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုကို ဦးဆောင်ခဲ့သူ။
#ဆွန်ယက်ဆင် (Sun Yat-sen)၊ တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ တည်ထောင်သူ (ဟတ်ကာမျိုးနွယ်ဝင်ဟု ယူဆချက်ရှိသည်)။
#ဆိုင်အင်းဝမ် (Tsai Ing-wen)၊ ထိုင်ဝမ်၏ ပထမဆုံး အမျိုးသမီးသမ္မတ။

==ဟတ်ကာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကား==

ဟတ်ကာစကား (Hakka Chinese) ကို ပြောဆိုကြသည်။ ဤစကားသည် ရှေးဟောင်းတရုတ်စကား၏ လက္ခဏာများစွာကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ဆဲ ဖြစ်သည်။ ဖူကျန့်ပြည်နယ်ရှိ သူလောင် (Tulou) ဟုခေါ်သော စုပေါင်းနေထိုင်သည့် မြေခံဝိုင်းကြီးများသည် ဟတ်ကာတို့၏ အထင်ကရ ဗိသုကာလက်ရာများ ဖြစ်သည်။ ဟတ်ကာတို့သည် အသားနှင့် ပဲပြားကို အလေးပေးသော အစားအစာများကို နှစ်သက်ကြသည်။ (ဥပမာ - ပဲပြားအစာသွတ် သို့မဟုတ် Yong Tau Foo)။
== တရုတ်ပြည်တွင်းရှိ ဟတ်ကာတို့ အဓိကနေထိုင်ရာ ပြည်နယ်များ ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ပြည်နယ် !! အမည် (Pinyin) !! မြို့တော်
|-
| ကွမ်တုန်း || Guangdong || ကွမ်ကျိုး (Guangzhou)
|-
| ဖူကျန့် || Fujian || ဖူကျိုး (Fuzhou)
|-
| ကျန်းစီ || Jiangxi || နန်ချန်း (Nanchang)
|-
| စစ်ချွမ်း || Sichuan || ချန်ဒူး (Chengdu)
|-
| ဟူနန် || Hunan || ချန်ရှာ (Changsha)
|}

သမိုင်းဝင် အမှတ်အသား - ထိုင်ဖိန်ကောင်းကင်နိုင်ငံတော် (Taiping Heavenly Kingdom)
၁၉ ရာစုအတွင်း တရုတ်ပြည်၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော **ထိုင်ဖိန်ပုန်ကန်မှု (Taiping Rebellion)** ကို ဦးဆောင်သူ **ဟုန်ရှို့ချွမ် (Hong Xiuquan)** သည် ဟတ်ကာလူမျိုးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က ၎င်းတို့သိမ်းပိုက်ထားသော နယ်မြေများတွင် ဟတ်ကာစကားကို ရုံးသုံးစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ဖူးသည်။

== ကိုးကားချက်များ==
{{reflist}}
[[Category:ဟန်တရုတ် အုပ်စုခွဲများ]]
[[Category:လူမျိုးစုများ]]</text>
      <sha1>dc8u9afy6zxtmouxat5x3uu1kvgw1jy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030483</id>
      <parentid>1030482</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T13:41:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1030483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7965" sha1="jbxte73di8btfezp7wuneqz99repwbp" xml:space="preserve">'''ဟတ်ကာလူမျိုး''' ({{zh|c=客家}}; {{lang-en|'''Hakka'''}}) သည် [[တရုတ်ပြည်မကြီး|ဟန်တရုတ်]] အုပ်စုဝင် နွယ်ဖွားများ ဖြစ်ကြသည်။ &quot;ဟတ်ကာ&quot; ဆိုသည့် စကားရပ်၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ &quot;ဧည့်သည်&quot; ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၎င်းတို့သည် မူလက တရုတ်ပြည်မြောက်ပိုင်းမှ မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် နေထိုင်ခဲ့ကြသော်လည်း သမိုင်းတစ်လျှောက် စစ်မက်ဘေးနှင့် မငြိမ်သက်မှုများကြောင့် တောင်ဘက်ဒေသများသို့ အသုတ်လိုက် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်။

{{Infobox ethnic group
| group      = ဟတ်ကာလူမျိုး (Hakka people)
| native_name = {{lang|zh|客家人}}
| image      = Hakka woman.jpg
| caption    = ဟတ်ကာလူမျိုး
| population = သန်း ၈၀ မှ ၁၂၀ ခန့် (ခန့်မှန်းခြေ)
| regions    = {{flag|China}} (ကွမ်တုန်း၊ ဖူကျန့်၊ ကျန်းစီ)&lt;br /&gt;{{flag|Taiwan}}&lt;br /&gt;{{flag|Malaysia}}&lt;br /&gt;{{flag|Singapore}}&lt;br /&gt;{{flag|Indonesia}}&lt;br /&gt;{{flag|Myanmar}}&lt;br /&gt;{{flag|Thailand}}&lt;br /&gt;{{flag|Vietnam}}
| languages  = [[ဟတ်ကာဘာသာစကား]] (Hakka Chinese)
| religions  = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[တာအိုဘာသာ]]၊ [[ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]
| related    = [[ဟန်တရုတ်လူမျိုး]] နှင့် အခြားသော တရုတ်နွယ်ဖွားများ
}}

==လူဦးရေနှင့် ပျံ့နှံ့နေထိုင်မှု==
ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ဟတ်ကာလူမျိုး ဦးရေသည် ခန့်မှန်းခြေ သန်း ၈၀ မှ ၁၂၀ ကြား ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် တရုတ်ပြည်မကြီးတွင်သာမက ထိုင်ဝမ်၊ အရှေ့တောင်အာရှ (မြန်မာ၊ စင်ကာပူ၊ မလေးရှား၊ အင်ဒိုနီးရှား) နှင့် ကမ္ဘာ့အနှံ့အပြားတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။
== ထင်ရှားသော ဟတ်ကာခေါင်းဆောင်များ (နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေး)==
ဟတ်ကာလူမျိုးတို့သည် ဗျူဟာမြောက် တွေးခေါ်နိုင်စွမ်းနှင့် စိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်မှုကြောင့် နိုင်ငံအသီးသီး၏ အရေးပါသော ရာထူးနေရာများတွင် ရှိနေတတ်သည်။

၁။ မြန်မာနိုင်ငံ (Myanmar)

#ဦးနေဝင်း၊နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်းနှင့် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဟောင်း။
#ဦးစန်းယု၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်း။
#ဦးအောင်ကြီး၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဟောင်းနှင့် နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်။
#ဦးခင်ညွန့်၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်းနှင့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း။
၂။ စင်ကာပူနိုင်ငံ (Singapore)
#လီကွမ်ယု (Lee Kuan Yew)၊ ခေတ်သစ်စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ ဖခင်ကြီးနှင့် ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ်။
#လီရှန်လွန်း (Lee Hsien Loong)၊ စင်ကာပူ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း။

၃။ တရုတ်နှင့် ထိုင်ဝမ် (China &amp; Taiwan)
#တိန့်ရှောင်ဖိန် (Deng Xiaoping)၊ တရုတ်ပြည်၏ စီးပွားရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုကို ဦးဆောင်ခဲ့သူ။
#ဆွန်ယက်ဆင် (Sun Yat-sen)၊ တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ တည်ထောင်သူ (ဟတ်ကာမျိုးနွယ်ဝင်ဟု ယူဆချက်ရှိသည်)။
#ဆိုင်အင်းဝမ် (Tsai Ing-wen)၊ ထိုင်ဝမ်၏ ပထမဆုံး အမျိုးသမီးသမ္မတ။

==ဟတ်ကာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကား==

ဟတ်ကာစကား (Hakka Chinese) ကို ပြောဆိုကြသည်။ ဤစကားသည် ရှေးဟောင်းတရုတ်စကား၏ လက္ခဏာများစွာကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ဆဲ ဖြစ်သည်။ ဖူကျန့်ပြည်နယ်ရှိ သူလောင် (Tulou) ဟုခေါ်သော စုပေါင်းနေထိုင်သည့် မြေခံဝိုင်းကြီးများသည် ဟတ်ကာတို့၏ အထင်ကရ ဗိသုကာလက်ရာများ ဖြစ်သည်။ ဟတ်ကာတို့သည် အသားနှင့် ပဲပြားကို အလေးပေးသော အစားအစာများကို နှစ်သက်ကြသည်။ (ဥပမာ - ပဲပြားအစာသွတ် သို့မဟုတ် Yong Tau Foo)။
== တရုတ်ပြည်တွင်းရှိ ဟတ်ကာတို့ အဓိကနေထိုင်ရာ ပြည်နယ်များ ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ပြည်နယ် !! အမည် (Pinyin) !! မြို့တော်
|-
| ကွမ်တုန်း || Guangdong || ကွမ်ကျိုး (Guangzhou)
|-
| ဖူကျန့် || Fujian || ဖူကျိုး (Fuzhou)
|-
| ကျန်းစီ || Jiangxi || နန်ချန်း (Nanchang)
|-
| စစ်ချွမ်း || Sichuan || ချန်ဒူး (Chengdu)
|-
| ဟူနန် || Hunan || ချန်ရှာ (Changsha)
|}

သမိုင်းဝင် အမှတ်အသား - ထိုင်ဖိန်ကောင်းကင်နိုင်ငံတော် (Taiping Heavenly Kingdom)
၁၉ ရာစုအတွင်း တရုတ်ပြည်၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော **ထိုင်ဖိန်ပုန်ကန်မှု (Taiping Rebellion)** ကို ဦးဆောင်သူ **ဟုန်ရှို့ချွမ် (Hong Xiuquan)** သည် ဟတ်ကာလူမျိုးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က ၎င်းတို့သိမ်းပိုက်ထားသော နယ်မြေများတွင် ဟတ်ကာစကားကို ရုံးသုံးစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ဖူးသည်။

== ကိုးကားချက်များ==
{{reflist}}
[[Category:ဟန်တရုတ် အုပ်စုခွဲများ]]
[[Category:လူမျိုးစုများ]]</text>
      <sha1>jbxte73di8btfezp7wuneqz99repwbp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030484</id>
      <parentid>1030483</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T13:47:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* သမိုင်း */</comment>
      <origin>1030484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11951" sha1="3i9fb0thr3mrsumxqrcgotp4d7q4bqq" xml:space="preserve">'''ဟတ်ကာလူမျိုး''' ({{zh|c=客家}}; {{lang-en|'''Hakka'''}}) သည် [[တရုတ်ပြည်မကြီး|ဟန်တရုတ်]] အုပ်စုဝင် နွယ်ဖွားများ ဖြစ်ကြသည်။ &quot;ဟတ်ကာ&quot; ဆိုသည့် စကားရပ်၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ &quot;ဧည့်သည်&quot; ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၎င်းတို့သည် မူလက တရုတ်ပြည်မြောက်ပိုင်းမှ မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် နေထိုင်ခဲ့ကြသော်လည်း သမိုင်းတစ်လျှောက် စစ်မက်ဘေးနှင့် မငြိမ်သက်မှုများကြောင့် တောင်ဘက်ဒေသများသို့ အသုတ်လိုက် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်။

{{Infobox ethnic group
| group      = ဟတ်ကာလူမျိုး (Hakka people)
| native_name = {{lang|zh|客家人}}
| image      = Hakka woman.jpg
| caption    = ဟတ်ကာလူမျိုး
| population = သန်း ၈၀ မှ ၁၂၀ ခန့် (ခန့်မှန်းခြေ)
| regions    = {{flag|China}} (ကွမ်တုန်း၊ ဖူကျန့်၊ ကျန်းစီ)&lt;br /&gt;{{flag|Taiwan}}&lt;br /&gt;{{flag|Malaysia}}&lt;br /&gt;{{flag|Singapore}}&lt;br /&gt;{{flag|Indonesia}}&lt;br /&gt;{{flag|Myanmar}}&lt;br /&gt;{{flag|Thailand}}&lt;br /&gt;{{flag|Vietnam}}
| languages  = [[ဟတ်ကာဘာသာစကား]] (Hakka Chinese)
| religions  = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[တာအိုဘာသာ]]၊ [[ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]
| related    = [[ဟန်တရုတ်လူမျိုး]] နှင့် အခြားသော တရုတ်နွယ်ဖွားများ
}}

==သမိုင်း==

ဟတ်ကာလူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဗီဇကို သိပ္ပံနည်းကျ လေ့လာမှုများအရ ၎င်းတို့သည် တရုတ်ပြည်မြောက်ပိုင်းရှိ ဟန်တရုတ် များမှ ဆင်းသက်လာကြောင်း ခိုင်မာစွာ ပြသနေပါသည်။ သို့သော် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ခဲ့ကြသည့်အတွက် ဒေသခံ တောင်ပိုင်းသားများနှင့် သွေးနှောမှုအချို့ ရှိခဲ့သည်။ဟတ်ကာအမျိုးသားများ၏ Y-DNA သည် မြောက်ပိုင်းဟန်တရုတ်များနှင့် ၈၀% ကျော် တူညီမှုရှိသည်။ ၎င်းသည် ဟတ်ကာမျိုးနွယ်စုများသည် မြောက်ပိုင်းမှ တောင်ဘက်သို့ အုပ်စုလိုက် စနစ်တကျ ရွှေ့ပြောင်းလာသူများဖြစ်ကြောင်း သက်သေထူနေသည်။&lt;ref name=&quot;Wen2004&quot;&gt;{{cite journal |last1=Wen |first1=B. |title=Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture |journal=Nature |volume=431 |date=2004 |pages=302–305}}&lt;/ref&gt;
မိခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်သည့် မျိုးရိုးဗီဇတွင်မူ တောင်ဘက်ဒေသခံ မျိုးနွယ်စုများ (ဥပမာ- ရှေးဟောင်း ယွဲ့ (Yue) လူမျိုးများ) နှင့် ရောနှောမှု ပိုမိုများပြားသည်ကို တွေ့ရသည်။&lt;ref name=&quot;Zheng2011&quot;&gt;{{cite journal |last1=Zheng |first1=L. |title=Genetic characteristics of the Hakka people |journal=American Journal of Physical Anthropology |date=2011}}&lt;/ref&gt;

ဟတ်ကာတို့၏ သမိုင်းသည် အစုလိုက်အပြုံလိုက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း (၅) ကြိမ်ပေါ်တွင် အခြေခံပါသည်။
ပထမအကြိမ်ဂျင်မင်းဆက် (Jin Dynasty) ကာလတွင် မြောက်ဘက်မှ နယ်ချဲ့များ ကျူးကျော်မှုကြောင့် မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းမှ တောင်ဘက်သို့ စတင်တိမ်းရှောင်ခဲ့ကြသည်။ဒုတိယအကြိမ် (၉ ရာစု)တွင် တန်မင်းဆက်နှောင်းပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားသော ဟွမ်ချောင်ပုန်ကန်မှု (Huang Chao Rebellion) ကြောင့် ဖူကျန့်နှင့် ကွမ်တုန်းနယ်စပ်ဒေသများသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။တတိယအကြိမ် (၁၃ ရာစု)တွင် မွန်ဂိုကျူးကျော်မှု (Yuan Dynasty) ကာလတွင် ကွမ်တုန်းပြည်နယ်အတွင်းသို့ ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ အခြေချခဲ့ကြသည်။စတုတ္ထအကြိမ် (၁၇ ရာစု - ၁၉ ရာစု)တွင် မန်ချူး (Qing Dynasty) ကာလတွင် မြေလွတ်မြေရိုင်းများ ရှာဖွေရင်း ကမ်းရိုးတန်းဒေသများနှင့် ထိုင်ဝမ်သို့ ပျံ့နှံ့သွားသည်။ပဉ္စမအကြိမ် (၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်း)၌ စစ်မက်ဘေးနှင့် စီးပွားရေးအခက်အခဲများကြောင့် အရှေ့တောင်အာရှ (မြန်မာ၊ စင်ကာပူ၊ မလေးရှား) နှင့် ကမ္ဘာ့အနှံ့သို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Kiang1991&quot;&gt;{{cite book |last1=Kiang |first1=C. N. |title=The Hakka Search for a Homeland |publisher=Alleluia Press |year=1991 |isbn=978-0911726428}}&lt;/ref&gt;

== ထင်ရှားသော ဟတ်ကာခေါင်းဆောင်များ (နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေး)==
ဟတ်ကာလူမျိုးတို့သည် ဗျူဟာမြောက် တွေးခေါ်နိုင်စွမ်းနှင့် စိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်မှုကြောင့် နိုင်ငံအသီးသီး၏ အရေးပါသော ရာထူးနေရာများတွင် ရှိနေတတ်သည်။

၁။ မြန်မာနိုင်ငံ (Myanmar)

#ဦးနေဝင်း၊နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်းနှင့် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဟောင်း။
#ဦးစန်းယု၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်း။
#ဦးအောင်ကြီး၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဟောင်းနှင့် နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်။
#ဦးခင်ညွန့်၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်းနှင့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း။
၂။ စင်ကာပူနိုင်ငံ (Singapore)
#လီကွမ်ယု (Lee Kuan Yew)၊ ခေတ်သစ်စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ ဖခင်ကြီးနှင့် ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ်။
#လီရှန်လွန်း (Lee Hsien Loong)၊ စင်ကာပူ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း။

၃။ တရုတ်နှင့် ထိုင်ဝမ် (China &amp; Taiwan)
#တိန့်ရှောင်ဖိန် (Deng Xiaoping)၊ တရုတ်ပြည်၏ စီးပွားရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုကို ဦးဆောင်ခဲ့သူ။
#ဆွန်ယက်ဆင် (Sun Yat-sen)၊ တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ တည်ထောင်သူ (ဟတ်ကာမျိုးနွယ်ဝင်ဟု ယူဆချက်ရှိသည်)။
#ဆိုင်အင်းဝမ် (Tsai Ing-wen)၊ ထိုင်ဝမ်၏ ပထမဆုံး အမျိုးသမီးသမ္မတ။

==ဟတ်ကာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကား==

ဟတ်ကာစကား (Hakka Chinese) ကို ပြောဆိုကြသည်။ ဤစကားသည် ရှေးဟောင်းတရုတ်စကား၏ လက္ခဏာများစွာကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ဆဲ ဖြစ်သည်။ ဖူကျန့်ပြည်နယ်ရှိ သူလောင် (Tulou) ဟုခေါ်သော စုပေါင်းနေထိုင်သည့် မြေခံဝိုင်းကြီးများသည် ဟတ်ကာတို့၏ အထင်ကရ ဗိသုကာလက်ရာများ ဖြစ်သည်။ ဟတ်ကာတို့သည် အသားနှင့် ပဲပြားကို အလေးပေးသော အစားအစာများကို နှစ်သက်ကြသည်။ (ဥပမာ - ပဲပြားအစာသွတ် သို့မဟုတ် Yong Tau Foo)။
== တရုတ်ပြည်တွင်းရှိ ဟတ်ကာတို့ အဓိကနေထိုင်ရာ ပြည်နယ်များ ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ပြည်နယ် !! အမည် (Pinyin) !! မြို့တော်
|-
| ကွမ်တုန်း || Guangdong || ကွမ်ကျိုး (Guangzhou)
|-
| ဖူကျန့် || Fujian || ဖူကျိုး (Fuzhou)
|-
| ကျန်းစီ || Jiangxi || နန်ချန်း (Nanchang)
|-
| စစ်ချွမ်း || Sichuan || ချန်ဒူး (Chengdu)
|-
| ဟူနန် || Hunan || ချန်ရှာ (Changsha)
|}

သမိုင်းဝင် အမှတ်အသား - ထိုင်ဖိန်ကောင်းကင်နိုင်ငံတော် (Taiping Heavenly Kingdom)
၁၉ ရာစုအတွင်း တရုတ်ပြည်၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော **ထိုင်ဖိန်ပုန်ကန်မှု (Taiping Rebellion)** ကို ဦးဆောင်သူ **ဟုန်ရှို့ချွမ် (Hong Xiuquan)** သည် ဟတ်ကာလူမျိုးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က ၎င်းတို့သိမ်းပိုက်ထားသော နယ်မြေများတွင် ဟတ်ကာစကားကို ရုံးသုံးစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ဖူးသည်။

== ကိုးကားချက်များ==
{{reflist}}
[[Category:ဟန်တရုတ် အုပ်စုခွဲများ]]
[[Category:လူမျိုးစုများ]]</text>
      <sha1>3i9fb0thr3mrsumxqrcgotp4d7q4bqq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030485</id>
      <parentid>1030484</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T13:49:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1030485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12019" sha1="imyd4b9oz0wxgaqm9zjkllqshwk84rg" xml:space="preserve">'''ဟတ်ကာလူမျိုး''' ({{zh|c=客家}}; {{lang-en|'''Hakka'''}}) သည် [[တရုတ်ပြည်မကြီး|ဟန်တရုတ်]] အုပ်စုဝင် နွယ်ဖွားများ ဖြစ်ကြသည်။ &quot;ဟတ်ကာ&quot; ဆိုသည့် စကားရပ်၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ &quot;ဧည့်သည်&quot; ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၎င်းတို့သည် မူလက တရုတ်ပြည်မြောက်ပိုင်းမှ မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် နေထိုင်ခဲ့ကြသော်လည်း သမိုင်းတစ်လျှောက် စစ်မက်ဘေးနှင့် မငြိမ်သက်မှုများကြောင့် တောင်ဘက်ဒေသများသို့ အသုတ်လိုက် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်။

{{Infobox ethnic group
| group      = ဟတ်ကာလူမျိုး (Hakka people)
| native_name = {{lang|zh|客家人}}
| image      = Hakka woman.jpg
| caption    = ဟတ်ကာလူမျိုး
| population = သန်း ၈၀ မှ ၁၂၀ ခန့် (ခန့်မှန်းခြေ)
| regions    = {{flag|China}} (ကွမ်တုန်း၊ ဖူကျန့်၊ ကျန်းစီ)&lt;br /&gt;{{flag|Taiwan}}&lt;br /&gt;{{flag|Malaysia}}&lt;br /&gt;{{flag|Singapore}}&lt;br /&gt;{{flag|Indonesia}}&lt;br /&gt;{{flag|Myanmar}}&lt;br /&gt;{{flag|Thailand}}&lt;br /&gt;{{flag|Vietnam}}
| languages  = [[ဟတ်ကာဘာသာစကား]] (Hakka Chinese)
| religions  = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[တာအိုဘာသာ]]၊ [[ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]
| related    = [[ဟန်တရုတ်လူမျိုး]] နှင့် အခြားသော [[တရုတ်နွယ်ဘာသာစကားများ|တရုတ်နွယ်ဖွားများ]]
}}

==သမိုင်း==

ဟတ်ကာလူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဗီဇကို သိပ္ပံနည်းကျ လေ့လာမှုများအရ ၎င်းတို့သည် တရုတ်ပြည်မြောက်ပိုင်းရှိ ဟန်တရုတ် များမှ ဆင်းသက်လာကြောင်း ခိုင်မာစွာ ပြသနေပါသည်။ သို့သော် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ခဲ့ကြသည့်အတွက် ဒေသခံ တောင်ပိုင်းသားများနှင့် သွေးနှောမှုအချို့ ရှိခဲ့သည်။ဟတ်ကာအမျိုးသားများ၏ Y-DNA သည် မြောက်ပိုင်းဟန်တရုတ်များနှင့် ၈၀% ကျော် တူညီမှုရှိသည်။ ၎င်းသည် ဟတ်ကာမျိုးနွယ်စုများသည် မြောက်ပိုင်းမှ တောင်ဘက်သို့ အုပ်စုလိုက် စနစ်တကျ ရွှေ့ပြောင်းလာသူများဖြစ်ကြောင်း သက်သေထူနေသည်။&lt;ref name=&quot;Wen2004&quot;&gt;{{cite journal |last1=Wen |first1=B. |title=Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture |journal=Nature |volume=431 |date=2004 |pages=302–305}}&lt;/ref&gt;
မိခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်သည့် မျိုးရိုးဗီဇတွင်မူ တောင်ဘက်ဒေသခံ မျိုးနွယ်စုများ (ဥပမာ- ရှေးဟောင်း ယွဲ့ (Yue) လူမျိုးများ) နှင့် ရောနှောမှု ပိုမိုများပြားသည်ကို တွေ့ရသည်။&lt;ref name=&quot;Zheng2011&quot;&gt;{{cite journal |last1=Zheng |first1=L. |title=Genetic characteristics of the Hakka people |journal=American Journal of Physical Anthropology |date=2011}}&lt;/ref&gt;

ဟတ်ကာတို့၏ သမိုင်းသည် အစုလိုက်အပြုံလိုက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း (၅) ကြိမ်ပေါ်တွင် အခြေခံပါသည်။
ပထမအကြိမ်ဂျင်မင်းဆက် (Jin Dynasty) ကာလတွင် မြောက်ဘက်မှ နယ်ချဲ့များ ကျူးကျော်မှုကြောင့် မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းမှ တောင်ဘက်သို့ စတင်တိမ်းရှောင်ခဲ့ကြသည်။ဒုတိယအကြိမ် (၉ ရာစု)တွင် တန်မင်းဆက်နှောင်းပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားသော ဟွမ်ချောင်ပုန်ကန်မှု (Huang Chao Rebellion) ကြောင့် ဖူကျန့်နှင့် ကွမ်တုန်းနယ်စပ်ဒေသများသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။တတိယအကြိမ် (၁၃ ရာစု)တွင် မွန်ဂိုကျူးကျော်မှု (Yuan Dynasty) ကာလတွင် ကွမ်တုန်းပြည်နယ်အတွင်းသို့ ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ အခြေချခဲ့ကြသည်။စတုတ္ထအကြိမ် (၁၇ ရာစု - ၁၉ ရာစု)တွင် မန်ချူး (Qing Dynasty) ကာလတွင် မြေလွတ်မြေရိုင်းများ ရှာဖွေရင်း ကမ်းရိုးတန်းဒေသများနှင့် ထိုင်ဝမ်သို့ ပျံ့နှံ့သွားသည်။ပဉ္စမအကြိမ် (၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်း)၌ စစ်မက်ဘေးနှင့် စီးပွားရေးအခက်အခဲများကြောင့် အရှေ့တောင်အာရှ (မြန်မာ၊ စင်ကာပူ၊ မလေးရှား) နှင့် ကမ္ဘာ့အနှံ့သို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Kiang1991&quot;&gt;{{cite book |last1=Kiang |first1=C. N. |title=The Hakka Search for a Homeland |publisher=Alleluia Press |year=1991 |isbn=978-0911726428}}&lt;/ref&gt;

== ထင်ရှားသော ဟတ်ကာခေါင်းဆောင်များ (နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေး)==
ဟတ်ကာလူမျိုးတို့သည် ဗျူဟာမြောက် တွေးခေါ်နိုင်စွမ်းနှင့် စိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်မှုကြောင့် နိုင်ငံအသီးသီး၏ အရေးပါသော ရာထူးနေရာများတွင် ရှိနေတတ်သည်။

၁။ မြန်မာနိုင်ငံ (Myanmar)

#ဦးနေဝင်း၊နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်းနှင့် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဟောင်း။
#ဦးစန်းယု၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်း။
#ဦးအောင်ကြီး၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဟောင်းနှင့် နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်။
#ဦးခင်ညွန့်၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်းနှင့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း။
၂။ စင်ကာပူနိုင်ငံ (Singapore)
#လီကွမ်ယု (Lee Kuan Yew)၊ ခေတ်သစ်စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ ဖခင်ကြီးနှင့် ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ်။
#လီရှန်လွန်း (Lee Hsien Loong)၊ စင်ကာပူ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း။

၃။ တရုတ်နှင့် ထိုင်ဝမ် (China &amp; Taiwan)
#တိန့်ရှောင်ဖိန် (Deng Xiaoping)၊ တရုတ်ပြည်၏ စီးပွားရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုကို ဦးဆောင်ခဲ့သူ။
#ဆွန်ယက်ဆင် (Sun Yat-sen)၊ တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ တည်ထောင်သူ (ဟတ်ကာမျိုးနွယ်ဝင်ဟု ယူဆချက်ရှိသည်)။
#ဆိုင်အင်းဝမ် (Tsai Ing-wen)၊ ထိုင်ဝမ်၏ ပထမဆုံး အမျိုးသမီးသမ္မတ။

==ဟတ်ကာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကား==

ဟတ်ကာစကား (Hakka Chinese) ကို ပြောဆိုကြသည်။ ဤစကားသည် ရှေးဟောင်းတရုတ်စကား၏ လက္ခဏာများစွာကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ဆဲ ဖြစ်သည်။ ဖူကျန့်ပြည်နယ်ရှိ သူလောင် (Tulou) ဟုခေါ်သော စုပေါင်းနေထိုင်သည့် မြေခံဝိုင်းကြီးများသည် ဟတ်ကာတို့၏ အထင်ကရ ဗိသုကာလက်ရာများ ဖြစ်သည်။ ဟတ်ကာတို့သည် အသားနှင့် ပဲပြားကို အလေးပေးသော အစားအစာများကို နှစ်သက်ကြသည်။ (ဥပမာ - ပဲပြားအစာသွတ် သို့မဟုတ် Yong Tau Foo)။
== တရုတ်ပြည်တွင်းရှိ ဟတ်ကာတို့ အဓိကနေထိုင်ရာ ပြည်နယ်များ ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ပြည်နယ် !! အမည် (Pinyin) !! မြို့တော်
|-
| ကွမ်တုန်း || Guangdong || ကွမ်ကျိုး (Guangzhou)
|-
| ဖူကျန့် || Fujian || ဖူကျိုး (Fuzhou)
|-
| ကျန်းစီ || Jiangxi || နန်ချန်း (Nanchang)
|-
| စစ်ချွမ်း || Sichuan || ချန်ဒူး (Chengdu)
|-
| ဟူနန် || Hunan || ချန်ရှာ (Changsha)
|}

သမိုင်းဝင် အမှတ်အသား - ထိုင်ဖိန်ကောင်းကင်နိုင်ငံတော် (Taiping Heavenly Kingdom)
၁၉ ရာစုအတွင်း တရုတ်ပြည်၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော **ထိုင်ဖိန်ပုန်ကန်မှု (Taiping Rebellion)** ကို ဦးဆောင်သူ **ဟုန်ရှို့ချွမ် (Hong Xiuquan)** သည် ဟတ်ကာလူမျိုးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က ၎င်းတို့သိမ်းပိုက်ထားသော နယ်မြေများတွင် ဟတ်ကာစကားကို ရုံးသုံးစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ဖူးသည်။

== ကိုးကားချက်များ==
{{reflist}}
[[Category:ဟန်တရုတ် အုပ်စုခွဲများ]]
[[Category:လူမျိုးစုများ]]</text>
      <sha1>imyd4b9oz0wxgaqm9zjkllqshwk84rg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>202192</id>
    <revision>
      <id>1030467</id>
      <parentid>692126</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T13:07:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1030467</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13376" sha1="avbxnz7t5xedca869ejlkbtw3q5czdi" xml:space="preserve">'''တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီ''' (အင်္ဂလိပ်: '''Politburo Standing Committee'''; အတိုကောက်: '''PSC''') သည် [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]] (CCP) နှင့် နိုင်ငံတော်၏ ထိပ်သီးခေါင်းဆောင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကော်မတီဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အဖွဲ့ဝင်အချို့သည် နိုင်ငံတော်ကောင်စီ (State Council) ၏ အမြင့်ဆုံး ရာထူးများကိုပါ ပူးတွဲရယူထားကြသည်။ သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် အဖွဲ့ဝင် ၅ ဦးမှ ၁၁ ဦးအထိ ရှိခဲ့ဖူးပြီး လက်ရှိတွင် အဖွဲ့ဝင် ၇ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်း၏ တရားဝင်လုပ်ပိုင်ခွင့်မှာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်သည့်အဖွဲ့ဖြစ်သည့် [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့|နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့]] အစည်းအဝေး မကျင်းပနိုင်သည့်အချိန်များတွင် မူဝါဒရေးရာများ ဆွေးနွေးခြင်းနှင့် အရေးကြီးသော ကိစ္စရပ်များကို ဆုံးဖြတ်ပေးရန်ဖြစ်သည်။ ပါတီဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်|ဗဟိုကော်မတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]]သည် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်တစ်ဦးမဖြစ်မနေ ဖြစ်ရမည်ဖြစ်သည်။
{{Short description|တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ထိပ်သီးခေါင်းဆောင်မှုကော်မတီ}}

{{Infobox
| title      = တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီ
| image      = [[File:Danghui.svg|150px]]
| caption    = တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်
| label1     = ခေါင်းဆောင်
| data1      = [[ရှီကျင့်ဖျင်]]
| label2     = ရာထူးအမည်
| data2      = [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်|အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]]
| label3     = အဖွဲ့ဝင်များ
| data3      = {{ubl|[[ရှီကျင့်ဖျင်]]|[[လီချန်း]]|[[ကျောက်လဲ့ကျီ]]|[[ဝမ်ဟုနင်း]]|[[ချိုင်ချီ]]|[[တိန်ရွှယ်ရှန်း]]|[[လီရှီး (နိုင်ငံရေးသမား)|လီရှီး]]}}
| label4     = ရွေးကောက်တင်မြှောက်သူ
| data4      = [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ|ဗဟိုကော်မတီ]]
| label5     = တာဝန်ခံရမည့်အဖွဲ့
| data5      = [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့|နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (ပေါ်လစ်ဗျူရို)]]
| label6     = အဖွဲ့ဝင်အရေအတွက်
| data6      = ၇ ဦး
| label7     = အစည်းအဝေးကျင်းပရာနေရာ
| data7      = [[ကျုန်းနန်ဟိုင်]]၊ ပေကျင်းမြို့
}}


ပါတီဖွဲ့စည်းပုံအရ [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ|ဗဟိုကော်မတီ]]က အမြဲတမ်းကော်မတီကို ရွေးချယ်ရခြင်းဖြစ်သည်။ အဖွဲ့ဝင်ရွေးချယ်မှုပုံစံသည် အချိန်နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ လက်တွေ့တွင် နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့သည် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များကို လျှို့ဝှက်ညှိနှိုင်းမှုများမှတစ်ဆင့် ရွေးချယ်ကြသည်။ အမြဲတမ်းကော်မတီသည် ပါတီအာဏာနှင့် ခေါင်းဆောင်မှု၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်သည်။ [[မော်စီတုန်း]]ခေတ်တွင် မော်ကိုယ်တိုင် အဖွဲ့ဝင်များကို ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် ထုတ်ပယ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး [[တိန်ရှောင်ဖိန်]]ခေတ်တွင်မူ ဗဟိုအတိုင်ပင်ခံကော်မရှင်ရှိ ပါတီဝါရင့်ခေါင်းဆောင်ကြီးများ (Eight Elders) အကြား တိုင်ပင်ဆွေးနွေးမှုများဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များနောက်ပိုင်းမှစ၍ လက်ရှိနှင့် အနားယူပြီးသား နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ဝင်များ၊ အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များအကြား ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများနှင့် သဘောထားစစ်တမ်းများ (Straw polls) ဖြင့် ဆုံးဖြတ်လာကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Li |first=Cheng |title=Chinese Politics in the Xi Jinping Era: Reassessing Collective Leadership |publisher=[[Brookings Institution Press]] |year=2016 |isbn=9780815726937 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last=Kang Lim |first=Benjamin |date=20 November 2017 |title=Exclusive: China's backroom powerbrokers block reform candidates - sources |work=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/article/us-china-congress-poll/exclusive-chinas-backroom-powerbrokers-block-reform-candidates-sources-idUSBRE8AK01F20121121 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; ယနေ့အထိ အမျိုးသမီးတစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ အမြဲတမ်းကော်မတီတွင် ပါဝင်ခွင့်မရရှိသေးပေ။&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news |date=March 29, 2026 |title=China’s leadership is about to be shaken up |work=[[The Economist]] |url=https://www.economist.com/china/2026/03/29/chinas-leadership-is-about-to-be-shaken-up}}&lt;/ref&gt;

အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များကို ဝါစဉ်အလိုက် အဆင့်ဆင့် သတ်မှတ်ထားသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် အဆင့် (၁) ဖြစ်ပြီး၊ အခြားအဖွဲ့ဝင်များမှာ နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ ဝန်ကြီးချုပ်၊ အမျိုးသားပြည်သူ့ကွန်ဂရက် ဥက္ကဋ္ဌ၊ ပြည်သူ့နိုင်ငံရေးအတိုင်ပင်ခံ ကွန်ဖရင့် ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဗဟိုစည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး ကော်မရှင် အတွင်းရေးမှူးနှင့် ပါတီဗဟိုအတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့၏ ထိပ်သီးအဖွဲ့ဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

===Provinces|省 ===
#အန်းဟွေး ပြည်နယ် - Anhui (安徽)
#ဖူကျန့် ပြည်နယ် - Fujian (福建)
#ကန်းစု ပြည်နယ် - Gansu (甘肃)
#ကွမ်တုန်း ပြည်နယ် - Guangdong (广东)
#ကွေ့ကျိုး ပြည်နယ် - Guizhou (贵州)
#ဟိုင်နန် ပြည်နယ် - Hainan (海南)
#ဟောပေ ပြည်နယ် - Hebei (河北)
#ဟေးလုံကျန်း ပြည်နယ် - Heilongjiang (黑龙江)
#ဟောနန် ပြည်နယ် - Henan (河南)
#ဟူပေ ပြည်နယ် - Hubei (湖北)
#ဟူနန် ပြည်နယ် - Hunan (湖南)
#[[နန်ကျင်းမြို့|ကျန်းဆူး]] ပြည်နယ် - Jiangsu (江苏)
#ကျန်းစီ ပြည်နယ် - Jiangxi (江西)
#ကျိလင် ပြည်နယ် - Jilin (吉林)
#လျောင်းနင် ပြည်နယ် - Liaoning (辽宁)
#ချင်းဟိုင် ပြည်နယ် - Qinghai (青海)
#ရှန်စီ ပြည်နယ် - Shaanxi (陕西) 
#ဆန်းတုန်း ပြည်နယ် - Shandong (山东)
#ဆန်းစီ ပြည်နယ် - Shanxi (山西) 
#စစ်ချွမ်း ပြည်နယ် - Sichuan (四川)
#ထိုင်ဝမ် ပြည်နယ် - Taiwan (台湾) 
#ယူနန် ပြည်နယ် - Yunnan (云南)
#ကျဲ့ကျန်း ပြည်နယ် - Zhejiang (浙江)

===ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ===
Autonomous regions (自治区)
* [[ကွမ်ရှီး (ကျွမ့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ)|ကွမ်ရှီး ကျွမ်းလူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Guangxi (广西壮族自治区)
* [[မွန်ဂို|အတွင်းမွန်ဂိုလီးယား မွန်ဂိုလူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Inner Mongolia (内蒙古自治区)
* [[ဟွေလူမျိုး|နိင်ရှ ဟွေးလူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Ningxia (宁夏回族自治区)
* [[ရှင်းကျန်း ဝေးဝူအာရ် လူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Xinjiang (新疆维吾尔自治区)
* [[တိဘက်နယ်မြေ (အုပ်ချုပ်ရေးဌာနခွဲ )|တိဘက်လူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Tibet (西藏自治区) (တရုတ်အသံထွက်မှာ ရှီးဇန့်ဖြစ်သည်။)
&lt;br /&gt;

===မြူနီစီပါယ်အုပ်ချုပ်ရေးမြို့===
Municipalities (直辖市)
* [[ပေကျင်းမြို့|ပေကျင်း မြို့]] | Beijing |北京市
* [[ချုံချင့်မြို့|ချုံချင့် မြို့]]- Chongqing (重庆市)
* [[ရှန်ဟိုင်းမြို့|ရှန်ဟိုင်း မြို့]]- Shanghai (上海市)
* [[ထျန်းကျင်းမြို့|ထျန်းကျင်း မြို့]]- Tianjin (天津市)
&lt;br /&gt;

===အထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ===
Special Administrative Regions (特别行政区)
* [[ဟောင်ကောင်အထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Hong Kong (香港特別行政區) (တရုတ်အသံထွက်မှာ ရှန်းကန်ဖြစ်သည်။)
* [[မကာအိုအထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]- 
** Macau (澳門特別行政區) (တရုတ်အသံထွက်မှာ အောက်မင်ဖြစ်သည်။)
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[File:China_administrative.png|450px|center| တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ပြည်နယ်များ]]</text>
      <sha1>avbxnz7t5xedca869ejlkbtw3q5czdi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030468</id>
      <parentid>1030467</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T13:08:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Politburo Standing Committee of the Communist Party of China]] စာမျက်နှာကို [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီ]] သို့ Chenzeyan29က ရွှေ့ခဲ့သည်: မြန်မာမှုပြုခြင်း</comment>
      <origin>1030467</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13376" sha1="avbxnz7t5xedca869ejlkbtw3q5czdi" xml:space="preserve">'''တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီ''' (အင်္ဂလိပ်: '''Politburo Standing Committee'''; အတိုကောက်: '''PSC''') သည် [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]] (CCP) နှင့် နိုင်ငံတော်၏ ထိပ်သီးခေါင်းဆောင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကော်မတီဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အဖွဲ့ဝင်အချို့သည် နိုင်ငံတော်ကောင်စီ (State Council) ၏ အမြင့်ဆုံး ရာထူးများကိုပါ ပူးတွဲရယူထားကြသည်။ သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် အဖွဲ့ဝင် ၅ ဦးမှ ၁၁ ဦးအထိ ရှိခဲ့ဖူးပြီး လက်ရှိတွင် အဖွဲ့ဝင် ၇ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်း၏ တရားဝင်လုပ်ပိုင်ခွင့်မှာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်သည့်အဖွဲ့ဖြစ်သည့် [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့|နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့]] အစည်းအဝေး မကျင်းပနိုင်သည့်အချိန်များတွင် မူဝါဒရေးရာများ ဆွေးနွေးခြင်းနှင့် အရေးကြီးသော ကိစ္စရပ်များကို ဆုံးဖြတ်ပေးရန်ဖြစ်သည်။ ပါတီဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်|ဗဟိုကော်မတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]]သည် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်တစ်ဦးမဖြစ်မနေ ဖြစ်ရမည်ဖြစ်သည်။
{{Short description|တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ထိပ်သီးခေါင်းဆောင်မှုကော်မတီ}}

{{Infobox
| title      = တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီ
| image      = [[File:Danghui.svg|150px]]
| caption    = တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်
| label1     = ခေါင်းဆောင်
| data1      = [[ရှီကျင့်ဖျင်]]
| label2     = ရာထူးအမည်
| data2      = [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်|အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]]
| label3     = အဖွဲ့ဝင်များ
| data3      = {{ubl|[[ရှီကျင့်ဖျင်]]|[[လီချန်း]]|[[ကျောက်လဲ့ကျီ]]|[[ဝမ်ဟုနင်း]]|[[ချိုင်ချီ]]|[[တိန်ရွှယ်ရှန်း]]|[[လီရှီး (နိုင်ငံရေးသမား)|လီရှီး]]}}
| label4     = ရွေးကောက်တင်မြှောက်သူ
| data4      = [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ|ဗဟိုကော်မတီ]]
| label5     = တာဝန်ခံရမည့်အဖွဲ့
| data5      = [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့|နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (ပေါ်လစ်ဗျူရို)]]
| label6     = အဖွဲ့ဝင်အရေအတွက်
| data6      = ၇ ဦး
| label7     = အစည်းအဝေးကျင်းပရာနေရာ
| data7      = [[ကျုန်းနန်ဟိုင်]]၊ ပေကျင်းမြို့
}}


ပါတီဖွဲ့စည်းပုံအရ [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ|ဗဟိုကော်မတီ]]က အမြဲတမ်းကော်မတီကို ရွေးချယ်ရခြင်းဖြစ်သည်။ အဖွဲ့ဝင်ရွေးချယ်မှုပုံစံသည် အချိန်နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ လက်တွေ့တွင် နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့သည် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များကို လျှို့ဝှက်ညှိနှိုင်းမှုများမှတစ်ဆင့် ရွေးချယ်ကြသည်။ အမြဲတမ်းကော်မတီသည် ပါတီအာဏာနှင့် ခေါင်းဆောင်မှု၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်သည်။ [[မော်စီတုန်း]]ခေတ်တွင် မော်ကိုယ်တိုင် အဖွဲ့ဝင်များကို ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် ထုတ်ပယ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး [[တိန်ရှောင်ဖိန်]]ခေတ်တွင်မူ ဗဟိုအတိုင်ပင်ခံကော်မရှင်ရှိ ပါတီဝါရင့်ခေါင်းဆောင်ကြီးများ (Eight Elders) အကြား တိုင်ပင်ဆွေးနွေးမှုများဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များနောက်ပိုင်းမှစ၍ လက်ရှိနှင့် အနားယူပြီးသား နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ဝင်များ၊ အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များအကြား ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများနှင့် သဘောထားစစ်တမ်းများ (Straw polls) ဖြင့် ဆုံးဖြတ်လာကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Li |first=Cheng |title=Chinese Politics in the Xi Jinping Era: Reassessing Collective Leadership |publisher=[[Brookings Institution Press]] |year=2016 |isbn=9780815726937 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last=Kang Lim |first=Benjamin |date=20 November 2017 |title=Exclusive: China's backroom powerbrokers block reform candidates - sources |work=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/article/us-china-congress-poll/exclusive-chinas-backroom-powerbrokers-block-reform-candidates-sources-idUSBRE8AK01F20121121 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; ယနေ့အထိ အမျိုးသမီးတစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ အမြဲတမ်းကော်မတီတွင် ပါဝင်ခွင့်မရရှိသေးပေ။&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news |date=March 29, 2026 |title=China’s leadership is about to be shaken up |work=[[The Economist]] |url=https://www.economist.com/china/2026/03/29/chinas-leadership-is-about-to-be-shaken-up}}&lt;/ref&gt;

အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များကို ဝါစဉ်အလိုက် အဆင့်ဆင့် သတ်မှတ်ထားသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် အဆင့် (၁) ဖြစ်ပြီး၊ အခြားအဖွဲ့ဝင်များမှာ နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ ဝန်ကြီးချုပ်၊ အမျိုးသားပြည်သူ့ကွန်ဂရက် ဥက္ကဋ္ဌ၊ ပြည်သူ့နိုင်ငံရေးအတိုင်ပင်ခံ ကွန်ဖရင့် ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဗဟိုစည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး ကော်မရှင် အတွင်းရေးမှူးနှင့် ပါတီဗဟိုအတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့၏ ထိပ်သီးအဖွဲ့ဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

===Provinces|省 ===
#အန်းဟွေး ပြည်နယ် - Anhui (安徽)
#ဖူကျန့် ပြည်နယ် - Fujian (福建)
#ကန်းစု ပြည်နယ် - Gansu (甘肃)
#ကွမ်တုန်း ပြည်နယ် - Guangdong (广东)
#ကွေ့ကျိုး ပြည်နယ် - Guizhou (贵州)
#ဟိုင်နန် ပြည်နယ် - Hainan (海南)
#ဟောပေ ပြည်နယ် - Hebei (河北)
#ဟေးလုံကျန်း ပြည်နယ် - Heilongjiang (黑龙江)
#ဟောနန် ပြည်နယ် - Henan (河南)
#ဟူပေ ပြည်နယ် - Hubei (湖北)
#ဟူနန် ပြည်နယ် - Hunan (湖南)
#[[နန်ကျင်းမြို့|ကျန်းဆူး]] ပြည်နယ် - Jiangsu (江苏)
#ကျန်းစီ ပြည်နယ် - Jiangxi (江西)
#ကျိလင် ပြည်နယ် - Jilin (吉林)
#လျောင်းနင် ပြည်နယ် - Liaoning (辽宁)
#ချင်းဟိုင် ပြည်နယ် - Qinghai (青海)
#ရှန်စီ ပြည်နယ် - Shaanxi (陕西) 
#ဆန်းတုန်း ပြည်နယ် - Shandong (山东)
#ဆန်းစီ ပြည်နယ် - Shanxi (山西) 
#စစ်ချွမ်း ပြည်နယ် - Sichuan (四川)
#ထိုင်ဝမ် ပြည်နယ် - Taiwan (台湾) 
#ယူနန် ပြည်နယ် - Yunnan (云南)
#ကျဲ့ကျန်း ပြည်နယ် - Zhejiang (浙江)

===ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ===
Autonomous regions (自治区)
* [[ကွမ်ရှီး (ကျွမ့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ)|ကွမ်ရှီး ကျွမ်းလူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Guangxi (广西壮族自治区)
* [[မွန်ဂို|အတွင်းမွန်ဂိုလီးယား မွန်ဂိုလူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Inner Mongolia (内蒙古自治区)
* [[ဟွေလူမျိုး|နိင်ရှ ဟွေးလူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Ningxia (宁夏回族自治区)
* [[ရှင်းကျန်း ဝေးဝူအာရ် လူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Xinjiang (新疆维吾尔自治区)
* [[တိဘက်နယ်မြေ (အုပ်ချုပ်ရေးဌာနခွဲ )|တိဘက်လူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Tibet (西藏自治区) (တရုတ်အသံထွက်မှာ ရှီးဇန့်ဖြစ်သည်။)
&lt;br /&gt;

===မြူနီစီပါယ်အုပ်ချုပ်ရေးမြို့===
Municipalities (直辖市)
* [[ပေကျင်းမြို့|ပေကျင်း မြို့]] | Beijing |北京市
* [[ချုံချင့်မြို့|ချုံချင့် မြို့]]- Chongqing (重庆市)
* [[ရှန်ဟိုင်းမြို့|ရှန်ဟိုင်း မြို့]]- Shanghai (上海市)
* [[ထျန်းကျင်းမြို့|ထျန်းကျင်း မြို့]]- Tianjin (天津市)
&lt;br /&gt;

===အထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ===
Special Administrative Regions (特别行政区)
* [[ဟောင်ကောင်အထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Hong Kong (香港特別行政區) (တရုတ်အသံထွက်မှာ ရှန်းကန်ဖြစ်သည်။)
* [[မကာအိုအထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]- 
** Macau (澳門特別行政區) (တရုတ်အသံထွက်မှာ အောက်မင်ဖြစ်သည်။)
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[File:China_administrative.png|450px|center| တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ပြည်နယ်များ]]</text>
      <sha1>avbxnz7t5xedca869ejlkbtw3q5czdi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030470</id>
      <parentid>1030468</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T13:12:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဝေါဟာရဗေဒ */</comment>
      <origin>1030470</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18867" sha1="bbfh84tuzcueofx4839dgkc947m2z03" xml:space="preserve">'''တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီ''' (အင်္ဂလိပ်: '''Politburo Standing Committee'''; အတိုကောက်: '''PSC''') သည် [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]] (CCP) နှင့် နိုင်ငံတော်၏ ထိပ်သီးခေါင်းဆောင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကော်မတီဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အဖွဲ့ဝင်အချို့သည် နိုင်ငံတော်ကောင်စီ (State Council) ၏ အမြင့်ဆုံး ရာထူးများကိုပါ ပူးတွဲရယူထားကြသည်။ သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် အဖွဲ့ဝင် ၅ ဦးမှ ၁၁ ဦးအထိ ရှိခဲ့ဖူးပြီး လက်ရှိတွင် အဖွဲ့ဝင် ၇ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်း၏ တရားဝင်လုပ်ပိုင်ခွင့်မှာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်သည့်အဖွဲ့ဖြစ်သည့် [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့|နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့]] အစည်းအဝေး မကျင်းပနိုင်သည့်အချိန်များတွင် မူဝါဒရေးရာများ ဆွေးနွေးခြင်းနှင့် အရေးကြီးသော ကိစ္စရပ်များကို ဆုံးဖြတ်ပေးရန်ဖြစ်သည်။ ပါတီဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်|ဗဟိုကော်မတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]]သည် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်တစ်ဦးမဖြစ်မနေ ဖြစ်ရမည်ဖြစ်သည်။
{{Short description|တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ထိပ်သီးခေါင်းဆောင်မှုကော်မတီ}}

{{Infobox
| title      = တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီ
| image      = [[File:Danghui.svg|150px]]
| caption    = တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်
| label1     = ခေါင်းဆောင်
| data1      = [[ရှီကျင့်ဖျင်]]
| label2     = ရာထူးအမည်
| data2      = [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်|အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]]
| label3     = အဖွဲ့ဝင်များ
| data3      = {{ubl|[[ရှီကျင့်ဖျင်]]|[[လီချန်း]]|[[ကျောက်လဲ့ကျီ]]|[[ဝမ်ဟုနင်း]]|[[ချိုင်ချီ]]|[[တိန်ရွှယ်ရှန်း]]|[[လီရှီး (နိုင်ငံရေးသမား)|လီရှီး]]}}
| label4     = ရွေးကောက်တင်မြှောက်သူ
| data4      = [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ|ဗဟိုကော်မတီ]]
| label5     = တာဝန်ခံရမည့်အဖွဲ့
| data5      = [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့|နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (ပေါ်လစ်ဗျူရို)]]
| label6     = အဖွဲ့ဝင်အရေအတွက်
| data6      = ၇ ဦး
| label7     = အစည်းအဝေးကျင်းပရာနေရာ
| data7      = [[ကျုန်းနန်ဟိုင်]]၊ ပေကျင်းမြို့
}}


ပါတီဖွဲ့စည်းပုံအရ [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ|ဗဟိုကော်မတီ]]က အမြဲတမ်းကော်မတီကို ရွေးချယ်ရခြင်းဖြစ်သည်။ အဖွဲ့ဝင်ရွေးချယ်မှုပုံစံသည် အချိန်နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ လက်တွေ့တွင် နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့သည် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များကို လျှို့ဝှက်ညှိနှိုင်းမှုများမှတစ်ဆင့် ရွေးချယ်ကြသည်။ အမြဲတမ်းကော်မတီသည် ပါတီအာဏာနှင့် ခေါင်းဆောင်မှု၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်သည်။ [[မော်စီတုန်း]]ခေတ်တွင် မော်ကိုယ်တိုင် အဖွဲ့ဝင်များကို ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် ထုတ်ပယ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး [[တိန်ရှောင်ဖိန်]]ခေတ်တွင်မူ ဗဟိုအတိုင်ပင်ခံကော်မရှင်ရှိ ပါတီဝါရင့်ခေါင်းဆောင်ကြီးများ (Eight Elders) အကြား တိုင်ပင်ဆွေးနွေးမှုများဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များနောက်ပိုင်းမှစ၍ လက်ရှိနှင့် အနားယူပြီးသား နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ဝင်များ၊ အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များအကြား ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများနှင့် သဘောထားစစ်တမ်းများ (Straw polls) ဖြင့် ဆုံးဖြတ်လာကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Li |first=Cheng |title=Chinese Politics in the Xi Jinping Era: Reassessing Collective Leadership |publisher=[[Brookings Institution Press]] |year=2016 |isbn=9780815726937 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last=Kang Lim |first=Benjamin |date=20 November 2017 |title=Exclusive: China's backroom powerbrokers block reform candidates - sources |work=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/article/us-china-congress-poll/exclusive-chinas-backroom-powerbrokers-block-reform-candidates-sources-idUSBRE8AK01F20121121 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; ယနေ့အထိ အမျိုးသမီးတစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ အမြဲတမ်းကော်မတီတွင် ပါဝင်ခွင့်မရရှိသေးပေ။&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news |date=March 29, 2026 |title=China’s leadership is about to be shaken up |work=[[The Economist]] |url=https://www.economist.com/china/2026/03/29/chinas-leadership-is-about-to-be-shaken-up}}&lt;/ref&gt;

အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များကို ဝါစဉ်အလိုက် အဆင့်ဆင့် သတ်မှတ်ထားသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် အဆင့် (၁) ဖြစ်ပြီး၊ အခြားအဖွဲ့ဝင်များမှာ နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ ဝန်ကြီးချုပ်၊ အမျိုးသားပြည်သူ့ကွန်ဂရက် ဥက္ကဋ္ဌ၊ ပြည်သူ့နိုင်ငံရေးအတိုင်ပင်ခံ ကွန်ဖရင့် ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဗဟိုစည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး ကော်မရှင် အတွင်းရေးမှူးနှင့် ပါတီဗဟိုအတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့၏ ထိပ်သီးအဖွဲ့ဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။

== ဝေါဟာရဗေဒ ==
တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီသည် နည်းပညာအရ [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့|နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (ပေါ်လစ်ဗျူရို)]] ကို တာဝန်ခံရသည်။ တရုတ်နိုင်ငံရေး အသုံးအနှုန်းတွင် &quot;အမြဲတမ်းကော်မတီ&quot; ({{zh|s=常务委员会|p=Chángwù Wěiyuánhuì|labels=no}}) ဆိုသည်မှာ ၎င်း၏ အမိအဖွဲ့အစည်း (ဤနေရာတွင် နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့) ၏ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို လုပ်ဆောင်ပေးသော အဖွဲ့အစည်းကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား သတင်းမီဒီယာများတွင် &quot;Politburo Standing Committee&quot; ဟူသော အမည်ကို အသုံးအများဆုံး ဖြစ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် PSC သို့မဟုတ် PBSC ဟု အတိုကောက် ခေါ်ဆိုကြသည်။ အလွတ်သဘောအားဖြင့် &quot;အမြဲတမ်းကော်မတီ&quot; (Standing Committee) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုနိုင်ပါသည်။ တရုတ်အစိုးရပိုင် မီဒီယာများ၏ တရားဝင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်များတွင်မူ &quot;The Standing Committee of the Political Bureau of the CPC Central Committee&quot; ဟူသော ပိုမိုရှည်လျားပြီး တရားဝင်ကျသည့် အမည်ကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last= |first= |title=Standing Committee of Political Bureau of CPC Central Committee hears reports of five leading Party members groups and Secretariat {{!}} XINHUA |url=https://today.line.me/hk/v2/article/vXoJO65 |access-date=2024-01-12 |website=LINE TODAY |language=zh-Hant}}&lt;/ref&gt; အလားတူပင် ၎င်း၏ အဖွဲ့ဝင်များကိုလည်း &quot;တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ၊ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့၏ အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များ&quot; ဟု တရားဝင် ခေါ်ဆိုပါသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ဤကဲ့သို့သော တရားဝင် အခေါ်အဝေါ်များကို တရုတ်ပြည်မကြီး ပြင်ပရှိ အင်္ဂလိပ်သတင်းစာများတွင် အသုံးပြုလေ့ မရှိသလောက် နည်းပါးသည်။

တရားဝင် တရုတ်ဘာသာစကား ထုတ်ပြန်ချက်များတွင် အဆိုပါအဖွဲ့ဝင်များကို အသုံးအများဆုံး အခေါ်အဝေါ်မှာ {{lang|cmn-Latn|Zhōnggòng Zhōngyāng Zhèngzhìjú Chángwěi}} ({{lang|zh-Hans|中共中央政治局常委}}) ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းမှာ အလွန်ရှည်လျားလှသော တရားဝင်ဘွဲ့အမည်ဖြစ်သည့် {{lang|cmn-Latn|Zhōngguó Gòngchǎndǎng Zhōngyāng Zhèngzhìjú Chángwù Wěiyuánhuì Wěiyuán}} ({{lang|zh-Hans|中国共产党中央政治局常务委员会委员}}) ၏ အတိုကောက် ဖြစ်သည်။ တရားဝင် အတိုကောက် အသုံးအနှုန်းမှာပင် ရှည်လျားပြီး ခေါ်ဆိုရ ခက်ခဲနေသေးသဖြင့် အချို့သော မီဒီယာများသည် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များကို {{lang|cmn-Latn|Zhèngzhìjú Chángwěi}} ({{lang|zh-Hans|政治局常委}}) သို့မဟုတ် အလွယ်တကူ {{lang|cmn-Latn|Chángwěi}} ({{lang|zh-Hans|常委}}) ဟုသာ ခေါ်ဆိုကြသည်။ သို့သော်လည်း အကြောင်းအရာ (Context) မပါရှိဘဲ {{lang|cmn-Latn|Changwei}} ဟု သုံးနှုန်းခြင်းသည် ဝေဝါးမှု ဖြစ်စေနိုင်သည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ပြည်နယ်နှင့် ဒေသန္တရ ပါတီကော်မတီများအားလုံးတွင်လည်း အမြဲတမ်းကော်မတီများ ရှိကြပြီး ၎င်းတို့၏ အဖွဲ့ဝင်များကိုလည်း {{lang|cmn-Latn|Changwei}} ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

===Provinces|省 ===
#အန်းဟွေး ပြည်နယ် - Anhui (安徽)
#ဖူကျန့် ပြည်နယ် - Fujian (福建)
#ကန်းစု ပြည်နယ် - Gansu (甘肃)
#ကွမ်တုန်း ပြည်နယ် - Guangdong (广东)
#ကွေ့ကျိုး ပြည်နယ် - Guizhou (贵州)
#ဟိုင်နန် ပြည်နယ် - Hainan (海南)
#ဟောပေ ပြည်နယ် - Hebei (河北)
#ဟေးလုံကျန်း ပြည်နယ် - Heilongjiang (黑龙江)
#ဟောနန် ပြည်နယ် - Henan (河南)
#ဟူပေ ပြည်နယ် - Hubei (湖北)
#ဟူနန် ပြည်နယ် - Hunan (湖南)
#[[နန်ကျင်းမြို့|ကျန်းဆူး]] ပြည်နယ် - Jiangsu (江苏)
#ကျန်းစီ ပြည်နယ် - Jiangxi (江西)
#ကျိလင် ပြည်နယ် - Jilin (吉林)
#လျောင်းနင် ပြည်နယ် - Liaoning (辽宁)
#ချင်းဟိုင် ပြည်နယ် - Qinghai (青海)
#ရှန်စီ ပြည်နယ် - Shaanxi (陕西) 
#ဆန်းတုန်း ပြည်နယ် - Shandong (山东)
#ဆန်းစီ ပြည်နယ် - Shanxi (山西) 
#စစ်ချွမ်း ပြည်နယ် - Sichuan (四川)
#ထိုင်ဝမ် ပြည်နယ် - Taiwan (台湾) 
#ယူနန် ပြည်နယ် - Yunnan (云南)
#ကျဲ့ကျန်း ပြည်နယ် - Zhejiang (浙江)

===ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ===
Autonomous regions (自治区)
* [[ကွမ်ရှီး (ကျွမ့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ)|ကွမ်ရှီး ကျွမ်းလူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Guangxi (广西壮族自治区)
* [[မွန်ဂို|အတွင်းမွန်ဂိုလီးယား မွန်ဂိုလူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Inner Mongolia (内蒙古自治区)
* [[ဟွေလူမျိုး|နိင်ရှ ဟွေးလူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Ningxia (宁夏回族自治区)
* [[ရှင်းကျန်း ဝေးဝူအာရ် လူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Xinjiang (新疆维吾尔自治区)
* [[တိဘက်နယ်မြေ (အုပ်ချုပ်ရေးဌာနခွဲ )|တိဘက်လူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Tibet (西藏自治区) (တရုတ်အသံထွက်မှာ ရှီးဇန့်ဖြစ်သည်။)
&lt;br /&gt;

===မြူနီစီပါယ်အုပ်ချုပ်ရေးမြို့===
Municipalities (直辖市)
* [[ပေကျင်းမြို့|ပေကျင်း မြို့]] | Beijing |北京市
* [[ချုံချင့်မြို့|ချုံချင့် မြို့]]- Chongqing (重庆市)
* [[ရှန်ဟိုင်းမြို့|ရှန်ဟိုင်း မြို့]]- Shanghai (上海市)
* [[ထျန်းကျင်းမြို့|ထျန်းကျင်း မြို့]]- Tianjin (天津市)
&lt;br /&gt;

===အထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ===
Special Administrative Regions (特别行政区)
* [[ဟောင်ကောင်အထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Hong Kong (香港特別行政區) (တရုတ်အသံထွက်မှာ ရှန်းကန်ဖြစ်သည်။)
* [[မကာအိုအထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]- 
** Macau (澳門特別行政區) (တရုတ်အသံထွက်မှာ အောက်မင်ဖြစ်သည်။)
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[File:China_administrative.png|450px|center| တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ပြည်နယ်များ]]</text>
      <sha1>bbfh84tuzcueofx4839dgkc947m2z03</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030471</id>
      <parentid>1030470</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T13:14:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဝေါဟာရဗေဒ */</comment>
      <origin>1030471</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28644" sha1="od0ehqssa13aly2hkkeask2i734xyxr" xml:space="preserve">'''တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီ''' (အင်္ဂလိပ်: '''Politburo Standing Committee'''; အတိုကောက်: '''PSC''') သည် [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]] (CCP) နှင့် နိုင်ငံတော်၏ ထိပ်သီးခေါင်းဆောင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကော်မတီဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အဖွဲ့ဝင်အချို့သည် နိုင်ငံတော်ကောင်စီ (State Council) ၏ အမြင့်ဆုံး ရာထူးများကိုပါ ပူးတွဲရယူထားကြသည်။ သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် အဖွဲ့ဝင် ၅ ဦးမှ ၁၁ ဦးအထိ ရှိခဲ့ဖူးပြီး လက်ရှိတွင် အဖွဲ့ဝင် ၇ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်း၏ တရားဝင်လုပ်ပိုင်ခွင့်မှာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်သည့်အဖွဲ့ဖြစ်သည့် [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့|နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့]] အစည်းအဝေး မကျင်းပနိုင်သည့်အချိန်များတွင် မူဝါဒရေးရာများ ဆွေးနွေးခြင်းနှင့် အရေးကြီးသော ကိစ္စရပ်များကို ဆုံးဖြတ်ပေးရန်ဖြစ်သည်။ ပါတီဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်|ဗဟိုကော်မတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]]သည် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်တစ်ဦးမဖြစ်မနေ ဖြစ်ရမည်ဖြစ်သည်။
{{Short description|တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ထိပ်သီးခေါင်းဆောင်မှုကော်မတီ}}

{{Infobox
| title      = တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီ
| image      = [[File:Danghui.svg|150px]]
| caption    = တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်
| label1     = ခေါင်းဆောင်
| data1      = [[ရှီကျင့်ဖျင်]]
| label2     = ရာထူးအမည်
| data2      = [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်|အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]]
| label3     = အဖွဲ့ဝင်များ
| data3      = {{ubl|[[ရှီကျင့်ဖျင်]]|[[လီချန်း]]|[[ကျောက်လဲ့ကျီ]]|[[ဝမ်ဟုနင်း]]|[[ချိုင်ချီ]]|[[တိန်ရွှယ်ရှန်း]]|[[လီရှီး (နိုင်ငံရေးသမား)|လီရှီး]]}}
| label4     = ရွေးကောက်တင်မြှောက်သူ
| data4      = [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ|ဗဟိုကော်မတီ]]
| label5     = တာဝန်ခံရမည့်အဖွဲ့
| data5      = [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့|နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (ပေါ်လစ်ဗျူရို)]]
| label6     = အဖွဲ့ဝင်အရေအတွက်
| data6      = ၇ ဦး
| label7     = အစည်းအဝေးကျင်းပရာနေရာ
| data7      = [[ကျုန်းနန်ဟိုင်]]၊ ပေကျင်းမြို့
}}


ပါတီဖွဲ့စည်းပုံအရ [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ|ဗဟိုကော်မတီ]]က အမြဲတမ်းကော်မတီကို ရွေးချယ်ရခြင်းဖြစ်သည်။ အဖွဲ့ဝင်ရွေးချယ်မှုပုံစံသည် အချိန်နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ လက်တွေ့တွင် နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့သည် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များကို လျှို့ဝှက်ညှိနှိုင်းမှုများမှတစ်ဆင့် ရွေးချယ်ကြသည်။ အမြဲတမ်းကော်မတီသည် ပါတီအာဏာနှင့် ခေါင်းဆောင်မှု၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်သည်။ [[မော်စီတုန်း]]ခေတ်တွင် မော်ကိုယ်တိုင် အဖွဲ့ဝင်များကို ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် ထုတ်ပယ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး [[တိန်ရှောင်ဖိန်]]ခေတ်တွင်မူ ဗဟိုအတိုင်ပင်ခံကော်မရှင်ရှိ ပါတီဝါရင့်ခေါင်းဆောင်ကြီးများ (Eight Elders) အကြား တိုင်ပင်ဆွေးနွေးမှုများဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များနောက်ပိုင်းမှစ၍ လက်ရှိနှင့် အနားယူပြီးသား နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ဝင်များ၊ အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များအကြား ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများနှင့် သဘောထားစစ်တမ်းများ (Straw polls) ဖြင့် ဆုံးဖြတ်လာကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Li |first=Cheng |title=Chinese Politics in the Xi Jinping Era: Reassessing Collective Leadership |publisher=[[Brookings Institution Press]] |year=2016 |isbn=9780815726937 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last=Kang Lim |first=Benjamin |date=20 November 2017 |title=Exclusive: China's backroom powerbrokers block reform candidates - sources |work=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/article/us-china-congress-poll/exclusive-chinas-backroom-powerbrokers-block-reform-candidates-sources-idUSBRE8AK01F20121121 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; ယနေ့အထိ အမျိုးသမီးတစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ အမြဲတမ်းကော်မတီတွင် ပါဝင်ခွင့်မရရှိသေးပေ။&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news |date=March 29, 2026 |title=China’s leadership is about to be shaken up |work=[[The Economist]] |url=https://www.economist.com/china/2026/03/29/chinas-leadership-is-about-to-be-shaken-up}}&lt;/ref&gt;

အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များကို ဝါစဉ်အလိုက် အဆင့်ဆင့် သတ်မှတ်ထားသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် အဆင့် (၁) ဖြစ်ပြီး၊ အခြားအဖွဲ့ဝင်များမှာ နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ ဝန်ကြီးချုပ်၊ အမျိုးသားပြည်သူ့ကွန်ဂရက် ဥက္ကဋ္ဌ၊ ပြည်သူ့နိုင်ငံရေးအတိုင်ပင်ခံ ကွန်ဖရင့် ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဗဟိုစည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး ကော်မရှင် အတွင်းရေးမှူးနှင့် ပါတီဗဟိုအတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့၏ ထိပ်သီးအဖွဲ့ဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။

== ဝေါဟာရဗေဒ ==
တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီသည် နည်းပညာအရ [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့|နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (ပေါ်လစ်ဗျူရို)]] ကို တာဝန်ခံရသည်။ တရုတ်နိုင်ငံရေး အသုံးအနှုန်းတွင် &quot;အမြဲတမ်းကော်မတီ&quot; ({{zh|s=常务委员会|p=Chángwù Wěiyuánhuì|labels=no}}) ဆိုသည်မှာ ၎င်း၏ အမိအဖွဲ့အစည်း (ဤနေရာတွင် နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့) ၏ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို လုပ်ဆောင်ပေးသော အဖွဲ့အစည်းကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား သတင်းမီဒီယာများတွင် &quot;Politburo Standing Committee&quot; ဟူသော အမည်ကို အသုံးအများဆုံး ဖြစ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် PSC သို့မဟုတ် PBSC ဟု အတိုကောက် ခေါ်ဆိုကြသည်။ အလွတ်သဘောအားဖြင့် &quot;အမြဲတမ်းကော်မတီ&quot; (Standing Committee) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုနိုင်ပါသည်။ တရုတ်အစိုးရပိုင် မီဒီယာများ၏ တရားဝင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်များတွင်မူ &quot;The Standing Committee of the Political Bureau of the CPC Central Committee&quot; ဟူသော ပိုမိုရှည်လျားပြီး တရားဝင်ကျသည့် အမည်ကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last= |first= |title=Standing Committee of Political Bureau of CPC Central Committee hears reports of five leading Party members groups and Secretariat {{!}} XINHUA |url=https://today.line.me/hk/v2/article/vXoJO65 |access-date=2024-01-12 |website=LINE TODAY |language=zh-Hant}}&lt;/ref&gt; အလားတူပင် ၎င်း၏ အဖွဲ့ဝင်များကိုလည်း &quot;တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ၊ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့၏ အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များ&quot; ဟု တရားဝင် ခေါ်ဆိုပါသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ဤကဲ့သို့သော တရားဝင် အခေါ်အဝေါ်များကို တရုတ်ပြည်မကြီး ပြင်ပရှိ အင်္ဂလိပ်သတင်းစာများတွင် အသုံးပြုလေ့ မရှိသလောက် နည်းပါးသည်။

တရားဝင် တရုတ်ဘာသာစကား ထုတ်ပြန်ချက်များတွင် အဆိုပါအဖွဲ့ဝင်များကို အသုံးအများဆုံး အခေါ်အဝေါ်မှာ {{lang|cmn-Latn|Zhōnggòng Zhōngyāng Zhèngzhìjú Chángwěi}} ({{lang|zh-Hans|中共中央政治局常委}}) ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းမှာ အလွန်ရှည်လျားလှသော တရားဝင်ဘွဲ့အမည်ဖြစ်သည့် {{lang|cmn-Latn|Zhōngguó Gòngchǎndǎng Zhōngyāng Zhèngzhìjú Chángwù Wěiyuánhuì Wěiyuán}} ({{lang|zh-Hans|中国共产党中央政治局常务委员会委员}}) ၏ အတိုကောက် ဖြစ်သည်။ တရားဝင် အတိုကောက် အသုံးအနှုန်းမှာပင် ရှည်လျားပြီး ခေါ်ဆိုရ ခက်ခဲနေသေးသဖြင့် အချို့သော မီဒီယာများသည် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များကို {{lang|cmn-Latn|Zhèngzhìjú Chángwěi}} ({{lang|zh-Hans|政治局常委}}) သို့မဟုတ် အလွယ်တကူ {{lang|cmn-Latn|Chángwěi}} ({{lang|zh-Hans|常委}}) ဟုသာ ခေါ်ဆိုကြသည်။ သို့သော်လည်း အကြောင်းအရာ (Context) မပါရှိဘဲ {{lang|cmn-Latn|Changwei}} ဟု သုံးနှုန်းခြင်းသည် ဝေဝါးမှု ဖြစ်စေနိုင်သည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ပြည်နယ်နှင့် ဒေသန္တရ ပါတီကော်မတီများအားလုံးတွင်လည်း အမြဲတမ်းကော်မတီများ ရှိကြပြီး ၎င်းတို့၏ အဖွဲ့ဝင်များကိုလည်း {{lang|cmn-Latn|Changwei}} ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

== သမိုင်းကြောင်း ==

=== အစောပိုင်းသမိုင်း ===
ပထမဆုံးသော အမြဲတမ်းကော်မတီကို ၁၉၂၈ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် ကျင်းပခဲ့သော [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဆဋ္ဌမအကြိမ်မြောက် ဗဟိုကော်မတီ]] အစည်းအဝေးတွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၃၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှ ၁၉၅၆ ခုနှစ် ရှစ်ကြိမ်မြောက် ပါတီညီလာခံအထိ ကာလအတွင်း အမြဲတမ်းကော်မတီ၏ နေရာတွင် ဗဟိုအတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့ (Secretariat) က အစားထိုး တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ပါတီ၏ အစောပိုင်းသမိုင်းတွင် ၎င်းကို ဗဟိုကော်မတီ၏ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို လုပ်ဆောင်ရန် အမြင့်ဆုံးဗဟိုအဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ရှုမြင်ခဲ့ကြသည်။ လီနင်ဝါဒီပါတီများကို အခြေခံထားသော ကမ္ဘာ့အခြားကွန်မြူနစ်ပါတီများနှင့်မတူဘဲ CCP သည် အမြဲတမ်းကော်မတီကို သီးခြားဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းမှာ ပုံမှန်အားဖြင့် အမြင့်ဆုံးအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (Politburo) သည် အဖွဲ့ဝင်များလွန်းသဖြင့် ဆုံးဖြတ်ချက်များ ထိရောက်စွာချမှတ်ရန် ခက်ခဲသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

=== ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေးကာလ ===
[[ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေး]] အစောပိုင်းကာလများတွင် သမ္မတ [[လျူရှောက်ချီ]]နှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် [[တိန်ရှောင်ဖိန်]]တို့ကဲ့သို့ အဓိကအဖွဲ့ဝင်များသည် ဥက္ကဋ္ဌ [[မော်စီတုန်း]]၏ အားပေးမှုကို မရရှိတော့သဖြင့် အမြဲတမ်းကော်မတီ၏ ပုံမှန်လုပ်ငန်းဆောင်တာများ ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။ အာဏာအစစ်အမှန်မှာ &quot;ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေးအဖွဲ့&quot; (Cultural Revolution Group) ထံတွင်သာ ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ နှင့် ၁၉၇၆ ခုနှစ်များအတွင်း ကော်မတီဝင်များဖြစ်ကြသော [[ကျိုးအင်လိုင်း]]၊ [[ကျူးတေ]]နှင့် မော်စီတုန်းတို့ အသီးသီး ကွယ်လွန်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ် မော်စီတုန်း ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အဖွဲ့ဝင်အနည်းငယ်သာ ကျန်ရှိတော့ပြီး အာဏာသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းသည့် &quot;လေးဦးဂိုဏ်း&quot; (Gang of Four) အဖွဲ့ဝင်များ အဖမ်းခံရပြီးနောက် ၁၉၇၇ ခုနှစ်ရောက်မှသာ အမြဲတမ်းကော်မတီ၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများ ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်လာခဲ့သည်။

=== စီးပွားရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုနောက်ပိုင်း ===
၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် အာဏာရလာသော တိန်ရှောင်ဖိန်သည် ပါတီ၏ အာဏာကို ခိုင်မာစေရန်နှင့် အမြဲတမ်းကော်မတီကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများကို စနစ်တကျဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် အမြဲတမ်းကော်မတီကို ပါတီ၏ အမြင့်ဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်ချသည့် အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ပြန်လည်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို အများသဘောတူညီချက်ဖြင့် ချမှတ်ကြပြီး၊ သဘောထားကွဲလွဲပါက အများစုမဲဖြင့် ဆုံးဖြတ်သည့် &quot;ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုစနစ်&quot; (Democratic centralism) ကို ကျင့်သုံးသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များမှစ၍ အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များသည် သတ်မှတ်ထားသော သက်တမ်းအလိုက် အနားယူသည့်စနစ် စတင်လာခဲ့သည်။ [[ဟူကျင်ထောင်း]] လက်ထက် (၂၀၀၂-၂၀၁၂) တွင် အမြဲတမ်းကော်မတီကို &quot;စုပေါင်းခေါင်းဆောင်မှု&quot; (Leadership collective) အဖြစ် ရှုမြင်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ တစ်ဆယ့်ရှစ်ကြိမ်မြောက် အမျိုးသားညီလာခံ|၁၈ ကြိမ်မြောက် ပါတီညီလာခံ]]တွင် အဖွဲ့ဝင်အရေအတွက်ကို ၉ ဦးမှ ၇ ဦးသို့ ပြန်လည်လျှော့ချခဲ့သည်။

=== ခေတ်သစ်ရွေးချယ်မှုပုံစံနှင့် ထည့်သွင်းစဉ်းစားချက်များ ===
အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များကို ရွေးချယ်ရာတွင် လက်ရှိနှင့် အနားယူပြီးသား ထိပ်သီးခေါင်းဆောင်များအကြား လျှို့ဝှက်ဆွေးနွေးမှုများ၊ သဘောထားစစ်တမ်းများဖြင့် ဆုံးဖြတ်ကြသည်။ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာရန်အတွက် အောက်ပါအချက်များသည် အရေးကြီးသည်ဟု ယူဆကြသည်။ အရည်အချင်းထက် အာဏာရှိသော ခေါင်းဆောင်များအပေါ် သစ္စာရှိမှုက ပို၍ အရေးပါသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်မဖြစ်မီ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (Politburo) တွင် အနည်းဆုံး တစ်သက်တမ်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ဖူးရမည်။ ၁၉၉၀ နောက်ပိုင်း အဖွဲ့ဝင်အများစုသည် အရေးပါသော ပြည်နယ်များ သို့မဟုတ် မြို့ကြီးများတွင် ပါတီအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူဖူးသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် &quot;ခုနစ်ဦးတက်၊ ရှစ်ဦးဆင်း&quot; ({{lang|zh|七上八下}} - ၆၇ နှစ်ဆိုလျှင် ဆက်လုပ်နိုင်ပြီး ၆၈ နှစ်ဆိုလျှင် အနားယူရမည်) ဟူသော အစဉ်အလာကို ကျင့်သုံးခဲ့သော်လည်း မကြာသေးမီက ထိုစည်းမျဉ်းကို ပြောင်းလဲကျင့်သုံးမှုများ ရှိလာခဲ့သည်။

ယနေ့အထိ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီတွင် အမျိုးသမီးတစ်ဦးမျှ ပါဝင်ခွင့် မရရှိသေးပေ။&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news |date=March 29, 2026 |title=China’s leadership is about to be shaken up |work=[[The Economist]] |url=https://www.economist.com/china/2026/03/29/chinas-leadership-is-about-to-be-shaken-up}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

===Provinces|省 ===
#အန်းဟွေး ပြည်နယ် - Anhui (安徽)
#ဖူကျန့် ပြည်နယ် - Fujian (福建)
#ကန်းစု ပြည်နယ် - Gansu (甘肃)
#ကွမ်တုန်း ပြည်နယ် - Guangdong (广东)
#ကွေ့ကျိုး ပြည်နယ် - Guizhou (贵州)
#ဟိုင်နန် ပြည်နယ် - Hainan (海南)
#ဟောပေ ပြည်နယ် - Hebei (河北)
#ဟေးလုံကျန်း ပြည်နယ် - Heilongjiang (黑龙江)
#ဟောနန် ပြည်နယ် - Henan (河南)
#ဟူပေ ပြည်နယ် - Hubei (湖北)
#ဟူနန် ပြည်နယ် - Hunan (湖南)
#[[နန်ကျင်းမြို့|ကျန်းဆူး]] ပြည်နယ် - Jiangsu (江苏)
#ကျန်းစီ ပြည်နယ် - Jiangxi (江西)
#ကျိလင် ပြည်နယ် - Jilin (吉林)
#လျောင်းနင် ပြည်နယ် - Liaoning (辽宁)
#ချင်းဟိုင် ပြည်နယ် - Qinghai (青海)
#ရှန်စီ ပြည်နယ် - Shaanxi (陕西) 
#ဆန်းတုန်း ပြည်နယ် - Shandong (山东)
#ဆန်းစီ ပြည်နယ် - Shanxi (山西) 
#စစ်ချွမ်း ပြည်နယ် - Sichuan (四川)
#ထိုင်ဝမ် ပြည်နယ် - Taiwan (台湾) 
#ယူနန် ပြည်နယ် - Yunnan (云南)
#ကျဲ့ကျန်း ပြည်နယ် - Zhejiang (浙江)

===ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ===
Autonomous regions (自治区)
* [[ကွမ်ရှီး (ကျွမ့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ)|ကွမ်ရှီး ကျွမ်းလူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Guangxi (广西壮族自治区)
* [[မွန်ဂို|အတွင်းမွန်ဂိုလီးယား မွန်ဂိုလူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Inner Mongolia (内蒙古自治区)
* [[ဟွေလူမျိုး|နိင်ရှ ဟွေးလူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Ningxia (宁夏回族自治区)
* [[ရှင်းကျန်း ဝေးဝူအာရ် လူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Xinjiang (新疆维吾尔自治区)
* [[တိဘက်နယ်မြေ (အုပ်ချုပ်ရေးဌာနခွဲ )|တိဘက်လူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Tibet (西藏自治区) (တရုတ်အသံထွက်မှာ ရှီးဇန့်ဖြစ်သည်။)
&lt;br /&gt;

===မြူနီစီပါယ်အုပ်ချုပ်ရေးမြို့===
Municipalities (直辖市)
* [[ပေကျင်းမြို့|ပေကျင်း မြို့]] | Beijing |北京市
* [[ချုံချင့်မြို့|ချုံချင့် မြို့]]- Chongqing (重庆市)
* [[ရှန်ဟိုင်းမြို့|ရှန်ဟိုင်း မြို့]]- Shanghai (上海市)
* [[ထျန်းကျင်းမြို့|ထျန်းကျင်း မြို့]]- Tianjin (天津市)
&lt;br /&gt;

===အထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ===
Special Administrative Regions (特别行政区)
* [[ဟောင်ကောင်အထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Hong Kong (香港特別行政區) (တရုတ်အသံထွက်မှာ ရှန်းကန်ဖြစ်သည်။)
* [[မကာအိုအထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]- 
** Macau (澳門特別行政區) (တရုတ်အသံထွက်မှာ အောက်မင်ဖြစ်သည်။)
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[File:China_administrative.png|450px|center| တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ပြည်နယ်များ]]</text>
      <sha1>od0ehqssa13aly2hkkeask2i734xyxr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030472</id>
      <parentid>1030471</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T13:16:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* သမိုင်းကြောင်း */</comment>
      <origin>1030472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34172" sha1="8ei9ckawy22zwhs0zkfhjl5uelg1l8n" xml:space="preserve">'''တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီ''' (အင်္ဂလိပ်: '''Politburo Standing Committee'''; အတိုကောက်: '''PSC''') သည် [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]] (CCP) နှင့် နိုင်ငံတော်၏ ထိပ်သီးခေါင်းဆောင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကော်မတီဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အဖွဲ့ဝင်အချို့သည် နိုင်ငံတော်ကောင်စီ (State Council) ၏ အမြင့်ဆုံး ရာထူးများကိုပါ ပူးတွဲရယူထားကြသည်။ သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် အဖွဲ့ဝင် ၅ ဦးမှ ၁၁ ဦးအထိ ရှိခဲ့ဖူးပြီး လက်ရှိတွင် အဖွဲ့ဝင် ၇ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်း၏ တရားဝင်လုပ်ပိုင်ခွင့်မှာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်သည့်အဖွဲ့ဖြစ်သည့် [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့|နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့]] အစည်းအဝေး မကျင်းပနိုင်သည့်အချိန်များတွင် မူဝါဒရေးရာများ ဆွေးနွေးခြင်းနှင့် အရေးကြီးသော ကိစ္စရပ်များကို ဆုံးဖြတ်ပေးရန်ဖြစ်သည်။ ပါတီဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်|ဗဟိုကော်မတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]]သည် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်တစ်ဦးမဖြစ်မနေ ဖြစ်ရမည်ဖြစ်သည်။
{{Short description|တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ထိပ်သီးခေါင်းဆောင်မှုကော်မတီ}}

{{Infobox
| title      = တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီ
| image      = [[File:Danghui.svg|150px]]
| caption    = တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်
| label1     = ခေါင်းဆောင်
| data1      = [[ရှီကျင့်ဖျင်]]
| label2     = ရာထူးအမည်
| data2      = [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်|အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]]
| label3     = အဖွဲ့ဝင်များ
| data3      = {{ubl|[[ရှီကျင့်ဖျင်]]|[[လီချန်း]]|[[ကျောက်လဲ့ကျီ]]|[[ဝမ်ဟုနင်း]]|[[ချိုင်ချီ]]|[[တိန်ရွှယ်ရှန်း]]|[[လီရှီး (နိုင်ငံရေးသမား)|လီရှီး]]}}
| label4     = ရွေးကောက်တင်မြှောက်သူ
| data4      = [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ|ဗဟိုကော်မတီ]]
| label5     = တာဝန်ခံရမည့်အဖွဲ့
| data5      = [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့|နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (ပေါ်လစ်ဗျူရို)]]
| label6     = အဖွဲ့ဝင်အရေအတွက်
| data6      = ၇ ဦး
| label7     = အစည်းအဝေးကျင်းပရာနေရာ
| data7      = [[ကျုန်းနန်ဟိုင်]]၊ ပေကျင်းမြို့
}}


ပါတီဖွဲ့စည်းပုံအရ [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ|ဗဟိုကော်မတီ]]က အမြဲတမ်းကော်မတီကို ရွေးချယ်ရခြင်းဖြစ်သည်။ အဖွဲ့ဝင်ရွေးချယ်မှုပုံစံသည် အချိန်နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ လက်တွေ့တွင် နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့သည် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များကို လျှို့ဝှက်ညှိနှိုင်းမှုများမှတစ်ဆင့် ရွေးချယ်ကြသည်။ အမြဲတမ်းကော်မတီသည် ပါတီအာဏာနှင့် ခေါင်းဆောင်မှု၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်သည်။ [[မော်စီတုန်း]]ခေတ်တွင် မော်ကိုယ်တိုင် အဖွဲ့ဝင်များကို ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် ထုတ်ပယ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး [[တိန်ရှောင်ဖိန်]]ခေတ်တွင်မူ ဗဟိုအတိုင်ပင်ခံကော်မရှင်ရှိ ပါတီဝါရင့်ခေါင်းဆောင်ကြီးများ (Eight Elders) အကြား တိုင်ပင်ဆွေးနွေးမှုများဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များနောက်ပိုင်းမှစ၍ လက်ရှိနှင့် အနားယူပြီးသား နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ဝင်များ၊ အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များအကြား ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများနှင့် သဘောထားစစ်တမ်းများ (Straw polls) ဖြင့် ဆုံးဖြတ်လာကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Li |first=Cheng |title=Chinese Politics in the Xi Jinping Era: Reassessing Collective Leadership |publisher=[[Brookings Institution Press]] |year=2016 |isbn=9780815726937 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last=Kang Lim |first=Benjamin |date=20 November 2017 |title=Exclusive: China's backroom powerbrokers block reform candidates - sources |work=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/article/us-china-congress-poll/exclusive-chinas-backroom-powerbrokers-block-reform-candidates-sources-idUSBRE8AK01F20121121 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; ယနေ့အထိ အမျိုးသမီးတစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ အမြဲတမ်းကော်မတီတွင် ပါဝင်ခွင့်မရရှိသေးပေ။&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news |date=March 29, 2026 |title=China’s leadership is about to be shaken up |work=[[The Economist]] |url=https://www.economist.com/china/2026/03/29/chinas-leadership-is-about-to-be-shaken-up}}&lt;/ref&gt;

အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များကို ဝါစဉ်အလိုက် အဆင့်ဆင့် သတ်မှတ်ထားသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် အဆင့် (၁) ဖြစ်ပြီး၊ အခြားအဖွဲ့ဝင်များမှာ နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ ဝန်ကြီးချုပ်၊ အမျိုးသားပြည်သူ့ကွန်ဂရက် ဥက္ကဋ္ဌ၊ ပြည်သူ့နိုင်ငံရေးအတိုင်ပင်ခံ ကွန်ဖရင့် ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဗဟိုစည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး ကော်မရှင် အတွင်းရေးမှူးနှင့် ပါတီဗဟိုအတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့၏ ထိပ်သီးအဖွဲ့ဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။

== ဝေါဟာရဗေဒ ==
တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီသည် နည်းပညာအရ [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့|နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (ပေါ်လစ်ဗျူရို)]] ကို တာဝန်ခံရသည်။ တရုတ်နိုင်ငံရေး အသုံးအနှုန်းတွင် &quot;အမြဲတမ်းကော်မတီ&quot; ({{zh|s=常务委员会|p=Chángwù Wěiyuánhuì|labels=no}}) ဆိုသည်မှာ ၎င်း၏ အမိအဖွဲ့အစည်း (ဤနေရာတွင် နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့) ၏ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို လုပ်ဆောင်ပေးသော အဖွဲ့အစည်းကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား သတင်းမီဒီယာများတွင် &quot;Politburo Standing Committee&quot; ဟူသော အမည်ကို အသုံးအများဆုံး ဖြစ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် PSC သို့မဟုတ် PBSC ဟု အတိုကောက် ခေါ်ဆိုကြသည်။ အလွတ်သဘောအားဖြင့် &quot;အမြဲတမ်းကော်မတီ&quot; (Standing Committee) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုနိုင်ပါသည်။ တရုတ်အစိုးရပိုင် မီဒီယာများ၏ တရားဝင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်များတွင်မူ &quot;The Standing Committee of the Political Bureau of the CPC Central Committee&quot; ဟူသော ပိုမိုရှည်လျားပြီး တရားဝင်ကျသည့် အမည်ကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last= |first= |title=Standing Committee of Political Bureau of CPC Central Committee hears reports of five leading Party members groups and Secretariat {{!}} XINHUA |url=https://today.line.me/hk/v2/article/vXoJO65 |access-date=2024-01-12 |website=LINE TODAY |language=zh-Hant}}&lt;/ref&gt; အလားတူပင် ၎င်း၏ အဖွဲ့ဝင်များကိုလည်း &quot;တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ၊ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့၏ အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များ&quot; ဟု တရားဝင် ခေါ်ဆိုပါသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ဤကဲ့သို့သော တရားဝင် အခေါ်အဝေါ်များကို တရုတ်ပြည်မကြီး ပြင်ပရှိ အင်္ဂလိပ်သတင်းစာများတွင် အသုံးပြုလေ့ မရှိသလောက် နည်းပါးသည်။

တရားဝင် တရုတ်ဘာသာစကား ထုတ်ပြန်ချက်များတွင် အဆိုပါအဖွဲ့ဝင်များကို အသုံးအများဆုံး အခေါ်အဝေါ်မှာ {{lang|cmn-Latn|Zhōnggòng Zhōngyāng Zhèngzhìjú Chángwěi}} ({{lang|zh-Hans|中共中央政治局常委}}) ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းမှာ အလွန်ရှည်လျားလှသော တရားဝင်ဘွဲ့အမည်ဖြစ်သည့် {{lang|cmn-Latn|Zhōngguó Gòngchǎndǎng Zhōngyāng Zhèngzhìjú Chángwù Wěiyuánhuì Wěiyuán}} ({{lang|zh-Hans|中国共产党中央政治局常务委员会委员}}) ၏ အတိုကောက် ဖြစ်သည်။ တရားဝင် အတိုကောက် အသုံးအနှုန်းမှာပင် ရှည်လျားပြီး ခေါ်ဆိုရ ခက်ခဲနေသေးသဖြင့် အချို့သော မီဒီယာများသည် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များကို {{lang|cmn-Latn|Zhèngzhìjú Chángwěi}} ({{lang|zh-Hans|政治局常委}}) သို့မဟုတ် အလွယ်တကူ {{lang|cmn-Latn|Chángwěi}} ({{lang|zh-Hans|常委}}) ဟုသာ ခေါ်ဆိုကြသည်။ သို့သော်လည်း အကြောင်းအရာ (Context) မပါရှိဘဲ {{lang|cmn-Latn|Changwei}} ဟု သုံးနှုန်းခြင်းသည် ဝေဝါးမှု ဖြစ်စေနိုင်သည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ပြည်နယ်နှင့် ဒေသန္တရ ပါတီကော်မတီများအားလုံးတွင်လည်း အမြဲတမ်းကော်မတီများ ရှိကြပြီး ၎င်းတို့၏ အဖွဲ့ဝင်များကိုလည်း {{lang|cmn-Latn|Changwei}} ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

== သမိုင်းကြောင်း ==

=== အစောပိုင်းသမိုင်း ===
ပထမဆုံးသော အမြဲတမ်းကော်မတီကို ၁၉၂၈ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် ကျင်းပခဲ့သော [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဆဋ္ဌမအကြိမ်မြောက် ဗဟိုကော်မတီ]] အစည်းအဝေးတွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၃၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှ ၁၉၅၆ ခုနှစ် ရှစ်ကြိမ်မြောက် ပါတီညီလာခံအထိ ကာလအတွင်း အမြဲတမ်းကော်မတီ၏ နေရာတွင် ဗဟိုအတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့ (Secretariat) က အစားထိုး တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ပါတီ၏ အစောပိုင်းသမိုင်းတွင် ၎င်းကို ဗဟိုကော်မတီ၏ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို လုပ်ဆောင်ရန် အမြင့်ဆုံးဗဟိုအဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ရှုမြင်ခဲ့ကြသည်။ လီနင်ဝါဒီပါတီများကို အခြေခံထားသော ကမ္ဘာ့အခြားကွန်မြူနစ်ပါတီများနှင့်မတူဘဲ CCP သည် အမြဲတမ်းကော်မတီကို သီးခြားဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းမှာ ပုံမှန်အားဖြင့် အမြင့်ဆုံးအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (Politburo) သည် အဖွဲ့ဝင်များလွန်းသဖြင့် ဆုံးဖြတ်ချက်များ ထိရောက်စွာချမှတ်ရန် ခက်ခဲသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

=== ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေးကာလ ===
[[ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေး]] အစောပိုင်းကာလများတွင် သမ္မတ [[လျူရှောက်ချီ]]နှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် [[တိန်ရှောင်ဖိန်]]တို့ကဲ့သို့ အဓိကအဖွဲ့ဝင်များသည် ဥက္ကဋ္ဌ [[မော်စီတုန်း]]၏ အားပေးမှုကို မရရှိတော့သဖြင့် အမြဲတမ်းကော်မတီ၏ ပုံမှန်လုပ်ငန်းဆောင်တာများ ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။ အာဏာအစစ်အမှန်မှာ &quot;ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေးအဖွဲ့&quot; (Cultural Revolution Group) ထံတွင်သာ ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ နှင့် ၁၉၇၆ ခုနှစ်များအတွင်း ကော်မတီဝင်များဖြစ်ကြသော [[ကျိုးအင်လိုင်း]]၊ [[ကျူးတေ]]နှင့် မော်စီတုန်းတို့ အသီးသီး ကွယ်လွန်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ် မော်စီတုန်း ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အဖွဲ့ဝင်အနည်းငယ်သာ ကျန်ရှိတော့ပြီး အာဏာသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းသည့် &quot;လေးဦးဂိုဏ်း&quot; (Gang of Four) အဖွဲ့ဝင်များ အဖမ်းခံရပြီးနောက် ၁၉၇၇ ခုနှစ်ရောက်မှသာ အမြဲတမ်းကော်မတီ၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများ ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်လာခဲ့သည်။

=== စီးပွားရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုနောက်ပိုင်း ===
၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် အာဏာရလာသော တိန်ရှောင်ဖိန်သည် ပါတီ၏ အာဏာကို ခိုင်မာစေရန်နှင့် အမြဲတမ်းကော်မတီကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများကို စနစ်တကျဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် အမြဲတမ်းကော်မတီကို ပါတီ၏ အမြင့်ဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်ချသည့် အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ပြန်လည်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို အများသဘောတူညီချက်ဖြင့် ချမှတ်ကြပြီး၊ သဘောထားကွဲလွဲပါက အများစုမဲဖြင့် ဆုံးဖြတ်သည့် &quot;ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုစနစ်&quot; (Democratic centralism) ကို ကျင့်သုံးသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များမှစ၍ အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များသည် သတ်မှတ်ထားသော သက်တမ်းအလိုက် အနားယူသည့်စနစ် စတင်လာခဲ့သည်။ [[ဟူကျင်ထောင်း]] လက်ထက် (၂၀၀၂-၂၀၁၂) တွင် အမြဲတမ်းကော်မတီကို &quot;စုပေါင်းခေါင်းဆောင်မှု&quot; (Leadership collective) အဖြစ် ရှုမြင်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ တစ်ဆယ့်ရှစ်ကြိမ်မြောက် အမျိုးသားညီလာခံ|၁၈ ကြိမ်မြောက် ပါတီညီလာခံ]]တွင် အဖွဲ့ဝင်အရေအတွက်ကို ၉ ဦးမှ ၇ ဦးသို့ ပြန်လည်လျှော့ချခဲ့သည်။

=== ခေတ်သစ်ရွေးချယ်မှုပုံစံနှင့် ထည့်သွင်းစဉ်းစားချက်များ ===
အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များကို ရွေးချယ်ရာတွင် လက်ရှိနှင့် အနားယူပြီးသား ထိပ်သီးခေါင်းဆောင်များအကြား လျှို့ဝှက်ဆွေးနွေးမှုများ၊ သဘောထားစစ်တမ်းများဖြင့် ဆုံးဖြတ်ကြသည်။ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာရန်အတွက် အောက်ပါအချက်များသည် အရေးကြီးသည်ဟု ယူဆကြသည်။ အရည်အချင်းထက် အာဏာရှိသော ခေါင်းဆောင်များအပေါ် သစ္စာရှိမှုက ပို၍ အရေးပါသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်မဖြစ်မီ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (Politburo) တွင် အနည်းဆုံး တစ်သက်တမ်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ဖူးရမည်။ ၁၉၉၀ နောက်ပိုင်း အဖွဲ့ဝင်အများစုသည် အရေးပါသော ပြည်နယ်များ သို့မဟုတ် မြို့ကြီးများတွင် ပါတီအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူဖူးသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် &quot;ခုနစ်ဦးတက်၊ ရှစ်ဦးဆင်း&quot; ({{lang|zh|七上八下}} - ၆၇ နှစ်ဆိုလျှင် ဆက်လုပ်နိုင်ပြီး ၆၈ နှစ်ဆိုလျှင် အနားယူရမည်) ဟူသော အစဉ်အလာကို ကျင့်သုံးခဲ့သော်လည်း မကြာသေးမီက ထိုစည်းမျဉ်းကို ပြောင်းလဲကျင့်သုံးမှုများ ရှိလာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news |date=March 29, 2026 |title=China’s leadership is about to be shaken up |work=[[The Economist]] |url=https://www.economist.com/china/2026/03/29/chinas-leadership-is-about-to-be-shaken-up}}&lt;/ref&gt;

== လုပ်ငန်းတာဝန်များ ==
တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီကို အဆင့်မြင့်ဆုံး အရာရှိကြီးများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီနှင့် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံး နိုင်ငံရေးဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ရာ အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များသည် တရုတ်နိုင်ငံ နိုင်ငံရေးအာဏာ၏ ဗဟိုချက်မများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;:022&quot;&gt;{{Cite book |last=Li |first=David Daokui |title=China's World View: Demystifying China to Prevent Global Conflict |date=2024 |publisher=[[W. W. Norton &amp; Company]] |isbn=978-0393292398 |location=New York, NY}}&lt;/ref&gt;{{Rp|page=57}} ၎င်းတို့၏ အောက်တွင် အဆင့်ဆင့်အားဖြင့် နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (Politburo) နှင့် ဗဟိုကော်မတီ (Central Committee) တို့ ရှိကြသည်။&lt;ref name=&quot;:022&quot; /&gt;{{Rp|page=57}}

[[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ပါတီ၏ ဗဟိုကော်မတီသည် မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး ကျင်းပစဉ်အတွင်း အမြဲတမ်းကော်မတီကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Chapter III Central Organizations of the Party – Article 22 |url=http://www.china.org.cn/english/features/49109.htm#4 |website=[[China Internet Information Center]]}}&lt;/ref&gt; ထို့အပြင် ဗဟိုကော်မတီ၏ [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်|အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]]သည် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်ရမည်ဟု ပါတီဖွဲ့စည်းပုံတွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် အမြဲတမ်းကော်မတီ အစည်းအဝေးများကို ခေါ်ယူရန်နှင့် အစည်းအဝေး အစီအစဉ်များကို ဆုံးဖြတ်ရန် တာဝန်ရှိသည်။ အမြဲတမ်းကော်မတီသည် အပတ်စဉ်နီးပါး အစည်းအဝေး ကျင်းပလေ့ရှိသော်လည်း ၎င်းတို့၏ အစည်းအဝေးများကို လူသိရှင်ကြား ထုတ်ပြန်လေ့ မရှိသလောက် နည်းပါးသည်။&lt;ref name=&quot;:222&quot;&gt;{{Cite web |title=Decoding Chinese Politics: Party Center |url=https://asiasociety.org/policy-institute/decoding-chinese-politics?policy=party-center&amp;group=organizations&amp;size=rank&amp;connection=personal |website=[[Asia Society]]}}&lt;/ref&gt; အမြဲတမ်းကော်မတီဝင် အရေအတွက်မှာ ၅ ဦးမှ ၉ ဦးအထိ ရှိခဲ့ဖူးပြီး လက်ရှိတွင် ၇ ဦး ရှိသည်။ အဖွဲ့ဝင်အားလုံးသည် နိုင်ငံတော်အဆင့် ခေါင်းဆောင်များ ဖြစ်ကြသည်။

၂၀၁၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ကျင်းပခဲ့သော ပါတီဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အစည်းအဝေး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ဗဟိုအတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့၊ ဗဟိုစည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး ကော်မရှင်၊ အမျိုးသားပြည်သူ့ကွန်ဂရက် အမြဲတမ်းကော်မတီရှိ ပါတီဦးဆောင်အဖွဲ့၊ နိုင်ငံတော်ကောင်စီ ပါတီဦးဆောင်အဖွဲ့၊ ပြည်သူ့နိုင်ငံရေးအတိုင်ပင်ခံ ကွန်ဖရင့် ပါတီဦးဆောင်အဖွဲ့၊ အမြင့်ဆုံးပြည်သူ့တရားရုံးနှင့် အမြင့်ဆုံးပြည်သူ့အစိုးရရှေ့နေရုံးတို့ရှိ ပါတီဦးဆောင်အဖွဲ့များသည် ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ချက်များကို နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့နှင့် အမြဲတမ်းကော်မတီထံ နှစ်စဉ် အစီရင်ခံ တင်ပြကြရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2017-10-27 |title=中共中央政治局召开会议 研究部署学习宣传贯彻党的十九大精神 |url=http://www.xinhuanet.com//politics/19cpcnc/2017-10/27/c_1121868508.htm |website=[[Xinhua News Agency]] |language=zh}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

===Provinces|省 ===
#အန်းဟွေး ပြည်နယ် - Anhui (安徽)
#ဖူကျန့် ပြည်နယ် - Fujian (福建)
#ကန်းစု ပြည်နယ် - Gansu (甘肃)
#ကွမ်တုန်း ပြည်နယ် - Guangdong (广东)
#ကွေ့ကျိုး ပြည်နယ် - Guizhou (贵州)
#ဟိုင်နန် ပြည်နယ် - Hainan (海南)
#ဟောပေ ပြည်နယ် - Hebei (河北)
#ဟေးလုံကျန်း ပြည်နယ် - Heilongjiang (黑龙江)
#ဟောနန် ပြည်နယ် - Henan (河南)
#ဟူပေ ပြည်နယ် - Hubei (湖北)
#ဟူနန် ပြည်နယ် - Hunan (湖南)
#[[နန်ကျင်းမြို့|ကျန်းဆူး]] ပြည်နယ် - Jiangsu (江苏)
#ကျန်းစီ ပြည်နယ် - Jiangxi (江西)
#ကျိလင် ပြည်နယ် - Jilin (吉林)
#လျောင်းနင် ပြည်နယ် - Liaoning (辽宁)
#ချင်းဟိုင် ပြည်နယ် - Qinghai (青海)
#ရှန်စီ ပြည်နယ် - Shaanxi (陕西) 
#ဆန်းတုန်း ပြည်နယ် - Shandong (山东)
#ဆန်းစီ ပြည်နယ် - Shanxi (山西) 
#စစ်ချွမ်း ပြည်နယ် - Sichuan (四川)
#ထိုင်ဝမ် ပြည်နယ် - Taiwan (台湾) 
#ယူနန် ပြည်နယ် - Yunnan (云南)
#ကျဲ့ကျန်း ပြည်နယ် - Zhejiang (浙江)

===ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ===
Autonomous regions (自治区)
* [[ကွမ်ရှီး (ကျွမ့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ)|ကွမ်ရှီး ကျွမ်းလူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Guangxi (广西壮族自治区)
* [[မွန်ဂို|အတွင်းမွန်ဂိုလီးယား မွန်ဂိုလူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Inner Mongolia (内蒙古自治区)
* [[ဟွေလူမျိုး|နိင်ရှ ဟွေးလူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Ningxia (宁夏回族自治区)
* [[ရှင်းကျန်း ဝေးဝူအာရ် လူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Xinjiang (新疆维吾尔自治区)
* [[တိဘက်နယ်မြေ (အုပ်ချုပ်ရေးဌာနခွဲ )|တိဘက်လူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Tibet (西藏自治区) (တရုတ်အသံထွက်မှာ ရှီးဇန့်ဖြစ်သည်။)
&lt;br /&gt;

===မြူနီစီပါယ်အုပ်ချုပ်ရေးမြို့===
Municipalities (直辖市)
* [[ပေကျင်းမြို့|ပေကျင်း မြို့]] | Beijing |北京市
* [[ချုံချင့်မြို့|ချုံချင့် မြို့]]- Chongqing (重庆市)
* [[ရှန်ဟိုင်းမြို့|ရှန်ဟိုင်း မြို့]]- Shanghai (上海市)
* [[ထျန်းကျင်းမြို့|ထျန်းကျင်း မြို့]]- Tianjin (天津市)
&lt;br /&gt;

===အထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ===
Special Administrative Regions (特别行政区)
* [[ဟောင်ကောင်အထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Hong Kong (香港特別行政區) (တရုတ်အသံထွက်မှာ ရှန်းကန်ဖြစ်သည်။)
* [[မကာအိုအထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]- 
** Macau (澳門特別行政區) (တရုတ်အသံထွက်မှာ အောက်မင်ဖြစ်သည်။)
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[File:China_administrative.png|450px|center| တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ပြည်နယ်များ]]</text>
      <sha1>8ei9ckawy22zwhs0zkfhjl5uelg1l8n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030473</id>
      <parentid>1030472</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T13:16:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <origin>1030473</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34128" sha1="bogqg4h7np48nii9e5uezfd8sqi9te7" xml:space="preserve">'''တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီ''' (အင်္ဂလိပ်: '''Politburo Standing Committee'''; အတိုကောက်: '''PSC''') သည် [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]] (CCP) နှင့် နိုင်ငံတော်၏ ထိပ်သီးခေါင်းဆောင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကော်မတီဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အဖွဲ့ဝင်အချို့သည် နိုင်ငံတော်ကောင်စီ (State Council) ၏ အမြင့်ဆုံး ရာထူးများကိုပါ ပူးတွဲရယူထားကြသည်။ သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် အဖွဲ့ဝင် ၅ ဦးမှ ၁၁ ဦးအထိ ရှိခဲ့ဖူးပြီး လက်ရှိတွင် အဖွဲ့ဝင် ၇ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်း၏ တရားဝင်လုပ်ပိုင်ခွင့်မှာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်သည့်အဖွဲ့ဖြစ်သည့် [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့|နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့]] အစည်းအဝေး မကျင်းပနိုင်သည့်အချိန်များတွင် မူဝါဒရေးရာများ ဆွေးနွေးခြင်းနှင့် အရေးကြီးသော ကိစ္စရပ်များကို ဆုံးဖြတ်ပေးရန်ဖြစ်သည်။ ပါတီဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်|ဗဟိုကော်မတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]]သည် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်တစ်ဦးမဖြစ်မနေ ဖြစ်ရမည်ဖြစ်သည်။
{{Short description|တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ထိပ်သီးခေါင်းဆောင်မှုကော်မတီ}}

{{Infobox
| title      = တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီ
| image      = [[File:Danghui.svg|150px]]
| caption    = တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်
| label1     = ခေါင်းဆောင်
| data1      = [[ရှီကျင့်ဖျင်]]
| label2     = ရာထူးအမည်
| data2      = [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်|အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]]
| label3     = အဖွဲ့ဝင်များ
| data3      = {{ubl|[[ရှီကျင့်ဖျင်]]|[[လီချန်း]]|[[ကျောက်လဲ့ကျီ]]|[[ဝမ်ဟုနင်း]]|[[ချိုင်ချီ]]|[[တိန်ရွှယ်ရှန်း]]|[[လီရှီး (နိုင်ငံရေးသမား)|လီရှီး]]}}
| label4     = ရွေးကောက်တင်မြှောက်သူ
| data4      = [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ|ဗဟိုကော်မတီ]]
| label5     = တာဝန်ခံရမည့်အဖွဲ့
| data5      = [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့|နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (ပေါ်လစ်ဗျူရို)]]
| label6     = အဖွဲ့ဝင်အရေအတွက်
| data6      = ၇ ဦး
| label7     = အစည်းအဝေးကျင်းပရာနေရာ
| data7      = [[ကျုန်းနန်ဟိုင်]]၊ ပေကျင်းမြို့
}}


ပါတီဖွဲ့စည်းပုံအရ [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ|ဗဟိုကော်မတီ]]က အမြဲတမ်းကော်မတီကို ရွေးချယ်ရခြင်းဖြစ်သည်။ အဖွဲ့ဝင်ရွေးချယ်မှုပုံစံသည် အချိန်နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ လက်တွေ့တွင် နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့သည် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များကို လျှို့ဝှက်ညှိနှိုင်းမှုများမှတစ်ဆင့် ရွေးချယ်ကြသည်။ အမြဲတမ်းကော်မတီသည် ပါတီအာဏာနှင့် ခေါင်းဆောင်မှု၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်သည်။ [[မော်စီတုန်း]]ခေတ်တွင် မော်ကိုယ်တိုင် အဖွဲ့ဝင်များကို ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် ထုတ်ပယ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး [[တိန်ရှောင်ဖိန်]]ခေတ်တွင်မူ ဗဟိုအတိုင်ပင်ခံကော်မရှင်ရှိ ပါတီဝါရင့်ခေါင်းဆောင်ကြီးများ (Eight Elders) အကြား တိုင်ပင်ဆွေးနွေးမှုများဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များနောက်ပိုင်းမှစ၍ လက်ရှိနှင့် အနားယူပြီးသား နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ဝင်များ၊ အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များအကြား ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများနှင့် သဘောထားစစ်တမ်းများ (Straw polls) ဖြင့် ဆုံးဖြတ်လာကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Li |first=Cheng |title=Chinese Politics in the Xi Jinping Era: Reassessing Collective Leadership |publisher=[[Brookings Institution Press]] |year=2016 |isbn=9780815726937 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last=Kang Lim |first=Benjamin |date=20 November 2017 |title=Exclusive: China's backroom powerbrokers block reform candidates - sources |work=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/article/us-china-congress-poll/exclusive-chinas-backroom-powerbrokers-block-reform-candidates-sources-idUSBRE8AK01F20121121 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; ယနေ့အထိ အမျိုးသမီးတစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ အမြဲတမ်းကော်မတီတွင် ပါဝင်ခွင့်မရရှိသေးပေ။&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news |date=March 29, 2026 |title=China’s leadership is about to be shaken up |work=[[The Economist]] |url=https://www.economist.com/china/2026/03/29/chinas-leadership-is-about-to-be-shaken-up}}&lt;/ref&gt;

အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များကို ဝါစဉ်အလိုက် အဆင့်ဆင့် သတ်မှတ်ထားသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် အဆင့် (၁) ဖြစ်ပြီး၊ အခြားအဖွဲ့ဝင်များမှာ နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ ဝန်ကြီးချုပ်၊ အမျိုးသားပြည်သူ့ကွန်ဂရက် ဥက္ကဋ္ဌ၊ ပြည်သူ့နိုင်ငံရေးအတိုင်ပင်ခံ ကွန်ဖရင့် ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဗဟိုစည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး ကော်မရှင် အတွင်းရေးမှူးနှင့် ပါတီဗဟိုအတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့၏ ထိပ်သီးအဖွဲ့ဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။

== ဝေါဟာရဗေဒ ==
တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီသည် နည်းပညာအရ [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့|နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (ပေါ်လစ်ဗျူရို)]] ကို တာဝန်ခံရသည်။ တရုတ်နိုင်ငံရေး အသုံးအနှုန်းတွင် &quot;အမြဲတမ်းကော်မတီ&quot; ({{zh|s=常务委员会|p=Chángwù Wěiyuánhuì|labels=no}}) ဆိုသည်မှာ ၎င်း၏ အမိအဖွဲ့အစည်း (ဤနေရာတွင် နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့) ၏ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို လုပ်ဆောင်ပေးသော အဖွဲ့အစည်းကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား သတင်းမီဒီယာများတွင် &quot;Politburo Standing Committee&quot; ဟူသော အမည်ကို အသုံးအများဆုံး ဖြစ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် PSC သို့မဟုတ် PBSC ဟု အတိုကောက် ခေါ်ဆိုကြသည်။ အလွတ်သဘောအားဖြင့် &quot;အမြဲတမ်းကော်မတီ&quot; (Standing Committee) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုနိုင်ပါသည်။ တရုတ်အစိုးရပိုင် မီဒီယာများ၏ တရားဝင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်များတွင်မူ &quot;The Standing Committee of the Political Bureau of the CPC Central Committee&quot; ဟူသော ပိုမိုရှည်လျားပြီး တရားဝင်ကျသည့် အမည်ကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last= |first= |title=Standing Committee of Political Bureau of CPC Central Committee hears reports of five leading Party members groups and Secretariat {{!}} XINHUA |url=https://today.line.me/hk/v2/article/vXoJO65 |access-date=2024-01-12 |website=LINE TODAY |language=zh-Hant}}&lt;/ref&gt; အလားတူပင် ၎င်း၏ အဖွဲ့ဝင်များကိုလည်း &quot;တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ၊ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့၏ အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များ&quot; ဟု တရားဝင် ခေါ်ဆိုပါသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ဤကဲ့သို့သော တရားဝင် အခေါ်အဝေါ်များကို တရုတ်ပြည်မကြီး ပြင်ပရှိ အင်္ဂလိပ်သတင်းစာများတွင် အသုံးပြုလေ့ မရှိသလောက် နည်းပါးသည်။

တရားဝင် တရုတ်ဘာသာစကား ထုတ်ပြန်ချက်များတွင် အဆိုပါအဖွဲ့ဝင်များကို အသုံးအများဆုံး အခေါ်အဝေါ်မှာ {{lang|cmn-Latn|Zhōnggòng Zhōngyāng Zhèngzhìjú Chángwěi}} ({{lang|zh-Hans|中共中央政治局常委}}) ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းမှာ အလွန်ရှည်လျားလှသော တရားဝင်ဘွဲ့အမည်ဖြစ်သည့် {{lang|cmn-Latn|Zhōngguó Gòngchǎndǎng Zhōngyāng Zhèngzhìjú Chángwù Wěiyuánhuì Wěiyuán}} ({{lang|zh-Hans|中国共产党中央政治局常务委员会委员}}) ၏ အတိုကောက် ဖြစ်သည်။ တရားဝင် အတိုကောက် အသုံးအနှုန်းမှာပင် ရှည်လျားပြီး ခေါ်ဆိုရ ခက်ခဲနေသေးသဖြင့် အချို့သော မီဒီယာများသည် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များကို {{lang|cmn-Latn|Zhèngzhìjú Chángwěi}} ({{lang|zh-Hans|政治局常委}}) သို့မဟုတ် အလွယ်တကူ {{lang|cmn-Latn|Chángwěi}} ({{lang|zh-Hans|常委}}) ဟုသာ ခေါ်ဆိုကြသည်။ သို့သော်လည်း အကြောင်းအရာ (Context) မပါရှိဘဲ {{lang|cmn-Latn|Changwei}} ဟု သုံးနှုန်းခြင်းသည် ဝေဝါးမှု ဖြစ်စေနိုင်သည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ပြည်နယ်နှင့် ဒေသန္တရ ပါတီကော်မတီများအားလုံးတွင်လည်း အမြဲတမ်းကော်မတီများ ရှိကြပြီး ၎င်းတို့၏ အဖွဲ့ဝင်များကိုလည်း {{lang|cmn-Latn|Changwei}} ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

== သမိုင်းကြောင်း ==

=== အစောပိုင်းသမိုင်း ===
ပထမဆုံးသော အမြဲတမ်းကော်မတီကို ၁၉၂၈ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် ကျင်းပခဲ့သော [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဆဋ္ဌမအကြိမ်မြောက် ဗဟိုကော်မတီ]] အစည်းအဝေးတွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၃၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှ ၁၉၅၆ ခုနှစ် ရှစ်ကြိမ်မြောက် ပါတီညီလာခံအထိ ကာလအတွင်း အမြဲတမ်းကော်မတီ၏ နေရာတွင် ဗဟိုအတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့ (Secretariat) က အစားထိုး တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ပါတီ၏ အစောပိုင်းသမိုင်းတွင် ၎င်းကို ဗဟိုကော်မတီ၏ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို လုပ်ဆောင်ရန် အမြင့်ဆုံးဗဟိုအဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ရှုမြင်ခဲ့ကြသည်။ လီနင်ဝါဒီပါတီများကို အခြေခံထားသော ကမ္ဘာ့အခြားကွန်မြူနစ်ပါတီများနှင့်မတူဘဲ CCP သည် အမြဲတမ်းကော်မတီကို သီးခြားဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းမှာ ပုံမှန်အားဖြင့် အမြင့်ဆုံးအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (Politburo) သည် အဖွဲ့ဝင်များလွန်းသဖြင့် ဆုံးဖြတ်ချက်များ ထိရောက်စွာချမှတ်ရန် ခက်ခဲသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

=== ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေးကာလ ===
[[ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေး]] အစောပိုင်းကာလများတွင် သမ္မတ [[လျူရှောက်ချီ]]နှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် [[တိန်ရှောင်ဖိန်]]တို့ကဲ့သို့ အဓိကအဖွဲ့ဝင်များသည် ဥက္ကဋ္ဌ [[မော်စီတုန်း]]၏ အားပေးမှုကို မရရှိတော့သဖြင့် အမြဲတမ်းကော်မတီ၏ ပုံမှန်လုပ်ငန်းဆောင်တာများ ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။ အာဏာအစစ်အမှန်မှာ &quot;ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေးအဖွဲ့&quot; (Cultural Revolution Group) ထံတွင်သာ ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ နှင့် ၁၉၇၆ ခုနှစ်များအတွင်း ကော်မတီဝင်များဖြစ်ကြသော [[ကျိုးအင်လိုင်း]]၊ [[ကျူးတေ]]နှင့် မော်စီတုန်းတို့ အသီးသီး ကွယ်လွန်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ် မော်စီတုန်း ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အဖွဲ့ဝင်အနည်းငယ်သာ ကျန်ရှိတော့ပြီး အာဏာသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းသည့် &quot;လေးဦးဂိုဏ်း&quot; (Gang of Four) အဖွဲ့ဝင်များ အဖမ်းခံရပြီးနောက် ၁၉၇၇ ခုနှစ်ရောက်မှသာ အမြဲတမ်းကော်မတီ၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများ ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်လာခဲ့သည်။

=== စီးပွားရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုနောက်ပိုင်း ===
၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် အာဏာရလာသော တိန်ရှောင်ဖိန်သည် ပါတီ၏ အာဏာကို ခိုင်မာစေရန်နှင့် အမြဲတမ်းကော်မတီကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများကို စနစ်တကျဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် အမြဲတမ်းကော်မတီကို ပါတီ၏ အမြင့်ဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်ချသည့် အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ပြန်လည်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို အများသဘောတူညီချက်ဖြင့် ချမှတ်ကြပြီး၊ သဘောထားကွဲလွဲပါက အများစုမဲဖြင့် ဆုံးဖြတ်သည့် &quot;ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုစနစ်&quot; (Democratic centralism) ကို ကျင့်သုံးသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များမှစ၍ အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များသည် သတ်မှတ်ထားသော သက်တမ်းအလိုက် အနားယူသည့်စနစ် စတင်လာခဲ့သည်။ [[ဟူကျင်ထောင်း]] လက်ထက် (၂၀၀၂-၂၀၁၂) တွင် အမြဲတမ်းကော်မတီကို &quot;စုပေါင်းခေါင်းဆောင်မှု&quot; (Leadership collective) အဖြစ် ရှုမြင်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ တစ်ဆယ့်ရှစ်ကြိမ်မြောက် အမျိုးသားညီလာခံ|၁၈ ကြိမ်မြောက် ပါတီညီလာခံ]]တွင် အဖွဲ့ဝင်အရေအတွက်ကို ၉ ဦးမှ ၇ ဦးသို့ ပြန်လည်လျှော့ချခဲ့သည်။

=== ခေတ်သစ်ရွေးချယ်မှုပုံစံနှင့် ထည့်သွင်းစဉ်းစားချက်များ ===
အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များကို ရွေးချယ်ရာတွင် လက်ရှိနှင့် အနားယူပြီးသား ထိပ်သီးခေါင်းဆောင်များအကြား လျှို့ဝှက်ဆွေးနွေးမှုများ၊ သဘောထားစစ်တမ်းများဖြင့် ဆုံးဖြတ်ကြသည်။ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာရန်အတွက် အောက်ပါအချက်များသည် အရေးကြီးသည်ဟု ယူဆကြသည်။ အရည်အချင်းထက် အာဏာရှိသော ခေါင်းဆောင်များအပေါ် သစ္စာရှိမှုက ပို၍ အရေးပါသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်မဖြစ်မီ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (Politburo) တွင် အနည်းဆုံး တစ်သက်တမ်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ဖူးရမည်။ ၁၉၉၀ နောက်ပိုင်း အဖွဲ့ဝင်အများစုသည် အရေးပါသော ပြည်နယ်များ သို့မဟုတ် မြို့ကြီးများတွင် ပါတီအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူဖူးသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် &quot;ခုနစ်ဦးတက်၊ ရှစ်ဦးဆင်း&quot; ({{lang|zh|七上八下}} - ၆၇ နှစ်ဆိုလျှင် ဆက်လုပ်နိုင်ပြီး ၆၈ နှစ်ဆိုလျှင် အနားယူရမည်) ဟူသော အစဉ်အလာကို ကျင့်သုံးခဲ့သော်လည်း မကြာသေးမီက ထိုစည်းမျဉ်းကို ပြောင်းလဲကျင့်သုံးမှုများ ရှိလာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news |date=March 29, 2026 |title=China’s leadership is about to be shaken up |work=[[The Economist]] |url=https://www.economist.com/china/2026/03/29/chinas-leadership-is-about-to-be-shaken-up}}&lt;/ref&gt;

== လုပ်ငန်းတာဝန်များ ==
တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီကို အဆင့်မြင့်ဆုံး အရာရှိကြီးများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီနှင့် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံး နိုင်ငံရေးဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ရာ အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များသည် တရုတ်နိုင်ငံ နိုင်ငံရေးအာဏာ၏ ဗဟိုချက်မများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;:022&quot;&gt;{{Cite book |last=Li |first=David Daokui |title=China's World View: Demystifying China to Prevent Global Conflict |date=2024 |publisher=[[W. W. Norton &amp; Company]] |isbn=978-0393292398 |location=New York, NY}}&lt;/ref&gt;{{Rp|page=57}} ၎င်းတို့၏ အောက်တွင် အဆင့်ဆင့်အားဖြင့် နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (Politburo) နှင့် ဗဟိုကော်မတီ (Central Committee) တို့ ရှိကြသည်။&lt;ref name=&quot;:022&quot; /&gt;{{Rp|page=57}}

[[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ပါတီ၏ ဗဟိုကော်မတီသည် မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး ကျင်းပစဉ်အတွင်း အမြဲတမ်းကော်မတီကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Chapter III Central Organizations of the Party – Article 22 |url=http://www.china.org.cn/english/features/49109.htm#4 |website=[[China Internet Information Center]]}}&lt;/ref&gt; ထို့အပြင် ဗဟိုကော်မတီ၏ [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်|အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]]သည် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်ရမည်ဟု ပါတီဖွဲ့စည်းပုံတွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် အမြဲတမ်းကော်မတီ အစည်းအဝေးများကို ခေါ်ယူရန်နှင့် အစည်းအဝေး အစီအစဉ်များကို ဆုံးဖြတ်ရန် တာဝန်ရှိသည်။ အမြဲတမ်းကော်မတီသည် အပတ်စဉ်နီးပါး အစည်းအဝေး ကျင်းပလေ့ရှိသော်လည်း ၎င်းတို့၏ အစည်းအဝေးများကို လူသိရှင်ကြား ထုတ်ပြန်လေ့ မရှိသလောက် နည်းပါးသည်။&lt;ref name=&quot;:222&quot;&gt;{{Cite web |title=Decoding Chinese Politics: Party Center |url=https://asiasociety.org/policy-institute/decoding-chinese-politics?policy=party-center&amp;group=organizations&amp;size=rank&amp;connection=personal |website=[[Asia Society]]}}&lt;/ref&gt; အမြဲတမ်းကော်မတီဝင် အရေအတွက်မှာ ၅ ဦးမှ ၉ ဦးအထိ ရှိခဲ့ဖူးပြီး လက်ရှိတွင် ၇ ဦး ရှိသည်။ အဖွဲ့ဝင်အားလုံးသည် နိုင်ငံတော်အဆင့် ခေါင်းဆောင်များ ဖြစ်ကြသည်။

၂၀၁၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ကျင်းပခဲ့သော ပါတီဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အစည်းအဝေး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ဗဟိုအတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့၊ ဗဟိုစည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး ကော်မရှင်၊ အမျိုးသားပြည်သူ့ကွန်ဂရက် အမြဲတမ်းကော်မတီရှိ ပါတီဦးဆောင်အဖွဲ့၊ နိုင်ငံတော်ကောင်စီ ပါတီဦးဆောင်အဖွဲ့၊ ပြည်သူ့နိုင်ငံရေးအတိုင်ပင်ခံ ကွန်ဖရင့် ပါတီဦးဆောင်အဖွဲ့၊ အမြင့်ဆုံးပြည်သူ့တရားရုံးနှင့် အမြင့်ဆုံးပြည်သူ့အစိုးရရှေ့နေရုံးတို့ရှိ ပါတီဦးဆောင်အဖွဲ့များသည် ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ချက်များကို နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့နှင့် အမြဲတမ်းကော်မတီထံ နှစ်စဉ် အစီရင်ခံ တင်ပြကြရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2017-10-27 |title=中共中央政治局召开会议 研究部署学习宣传贯彻党的十九大精神 |url=http://www.xinhuanet.com//politics/19cpcnc/2017-10/27/c_1121868508.htm |website=[[Xinhua News Agency]] |language=zh}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

===Provinces|省 ===
#အန်းဟွေး ပြည်နယ် - Anhui (安徽)
#ဖူကျန့် ပြည်နယ် - Fujian (福建)
#ကန်းစု ပြည်နယ် - Gansu (甘肃)
#ကွမ်တုန်း ပြည်နယ် - Guangdong (广东)
#ကွေ့ကျိုး ပြည်နယ် - Guizhou (贵州)
#ဟိုင်နန် ပြည်နယ် - Hainan (海南)
#ဟောပေ ပြည်နယ် - Hebei (河北)
#ဟေးလုံကျန်း ပြည်နယ် - Heilongjiang (黑龙江)
#ဟောနန် ပြည်နယ် - Henan (河南)
#ဟူပေ ပြည်နယ် - Hubei (湖北)
#ဟူနန် ပြည်နယ် - Hunan (湖南)
#[[နန်ကျင်းမြို့|ကျန်းဆူး]] ပြည်နယ် - Jiangsu (江苏)
#ကျန်းစီ ပြည်နယ် - Jiangxi (江西)
#ကျိလင် ပြည်နယ် - Jilin (吉林)
#လျောင်းနင် ပြည်နယ် - Liaoning (辽宁)
#ချင်းဟိုင် ပြည်နယ် - Qinghai (青海)
#ရှန်စီ ပြည်နယ် - Shaanxi (陕西) 
#ဆန်းတုန်း ပြည်နယ် - Shandong (山东)
#ဆန်းစီ ပြည်နယ် - Shanxi (山西) 
#စစ်ချွမ်း ပြည်နယ် - Sichuan (四川)
#ထိုင်ဝမ် ပြည်နယ် - Taiwan (台湾) 
#ယူနန် ပြည်နယ် - Yunnan (云南)
#ကျဲ့ကျန်း ပြည်နယ် - Zhejiang (浙江)

===ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ===
Autonomous regions (自治区)
* [[ကွမ်ရှီး (ကျွမ့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ)|ကွမ်ရှီး ကျွမ်းလူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Guangxi (广西壮族自治区)
* [[မွန်ဂို|အတွင်းမွန်ဂိုလီးယား မွန်ဂိုလူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Inner Mongolia (内蒙古自治区)
* [[ဟွေလူမျိုး|နိင်ရှ ဟွေးလူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Ningxia (宁夏回族自治区)
* [[ရှင်းကျန်း ဝေးဝူအာရ် လူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Xinjiang (新疆维吾尔自治区)
* [[တိဘက်နယ်မြေ (အုပ်ချုပ်ရေးဌာနခွဲ )|တိဘက်လူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Tibet (西藏自治区) (တရုတ်အသံထွက်မှာ ရှီးဇန့်ဖြစ်သည်။)
&lt;br /&gt;

===မြူနီစီပါယ်အုပ်ချုပ်ရေးမြို့===
Municipalities (直辖市)
* [[ပေကျင်းမြို့|ပေကျင်း မြို့]] | Beijing |北京市
* [[ချုံချင့်မြို့|ချုံချင့် မြို့]]- Chongqing (重庆市)
* [[ရှန်ဟိုင်းမြို့|ရှန်ဟိုင်း မြို့]]- Shanghai (上海市)
* [[ထျန်းကျင်းမြို့|ထျန်းကျင်း မြို့]]- Tianjin (天津市)
&lt;br /&gt;

===အထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ===
Special Administrative Regions (特别行政区)
* [[ဟောင်ကောင်အထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Hong Kong (香港特別行政區) (တရုတ်အသံထွက်မှာ ရှန်းကန်ဖြစ်သည်။)
* [[မကာအိုအထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]- 
** Macau (澳門特別行政區) (တရုတ်အသံထွက်မှာ အောက်မင်ဖြစ်သည်။)
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[File:China_administrative.png|450px|center| တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ပြည်နယ်များ]]</text>
      <sha1>bogqg4h7np48nii9e5uezfd8sqi9te7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030487</id>
      <parentid>1030473</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T14:37:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:တရုတ်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1030487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34217" sha1="0dgdezal90dcj03iokkqa0gv8sbcgeq" xml:space="preserve">'''တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီ''' (အင်္ဂလိပ်: '''Politburo Standing Committee'''; အတိုကောက်: '''PSC''') သည် [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]] (CCP) နှင့် နိုင်ငံတော်၏ ထိပ်သီးခေါင်းဆောင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကော်မတီဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အဖွဲ့ဝင်အချို့သည် နိုင်ငံတော်ကောင်စီ (State Council) ၏ အမြင့်ဆုံး ရာထူးများကိုပါ ပူးတွဲရယူထားကြသည်။ သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် အဖွဲ့ဝင် ၅ ဦးမှ ၁၁ ဦးအထိ ရှိခဲ့ဖူးပြီး လက်ရှိတွင် အဖွဲ့ဝင် ၇ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်း၏ တရားဝင်လုပ်ပိုင်ခွင့်မှာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်သည့်အဖွဲ့ဖြစ်သည့် [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့|နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့]] အစည်းအဝေး မကျင်းပနိုင်သည့်အချိန်များတွင် မူဝါဒရေးရာများ ဆွေးနွေးခြင်းနှင့် အရေးကြီးသော ကိစ္စရပ်များကို ဆုံးဖြတ်ပေးရန်ဖြစ်သည်။ ပါတီဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်|ဗဟိုကော်မတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]]သည် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်တစ်ဦးမဖြစ်မနေ ဖြစ်ရမည်ဖြစ်သည်။
{{Short description|တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ထိပ်သီးခေါင်းဆောင်မှုကော်မတီ}}

{{Infobox
| title      = တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီ
| image      = [[File:Danghui.svg|150px]]
| caption    = တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်
| label1     = ခေါင်းဆောင်
| data1      = [[ရှီကျင့်ဖျင်]]
| label2     = ရာထူးအမည်
| data2      = [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်|အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]]
| label3     = အဖွဲ့ဝင်များ
| data3      = {{ubl|[[ရှီကျင့်ဖျင်]]|[[လီချန်း]]|[[ကျောက်လဲ့ကျီ]]|[[ဝမ်ဟုနင်း]]|[[ချိုင်ချီ]]|[[တိန်ရွှယ်ရှန်း]]|[[လီရှီး (နိုင်ငံရေးသမား)|လီရှီး]]}}
| label4     = ရွေးကောက်တင်မြှောက်သူ
| data4      = [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ|ဗဟိုကော်မတီ]]
| label5     = တာဝန်ခံရမည့်အဖွဲ့
| data5      = [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့|နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (ပေါ်လစ်ဗျူရို)]]
| label6     = အဖွဲ့ဝင်အရေအတွက်
| data6      = ၇ ဦး
| label7     = အစည်းအဝေးကျင်းပရာနေရာ
| data7      = [[ကျုန်းနန်ဟိုင်]]၊ ပေကျင်းမြို့
}}


ပါတီဖွဲ့စည်းပုံအရ [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ|ဗဟိုကော်မတီ]]က အမြဲတမ်းကော်မတီကို ရွေးချယ်ရခြင်းဖြစ်သည်။ အဖွဲ့ဝင်ရွေးချယ်မှုပုံစံသည် အချိန်နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ လက်တွေ့တွင် နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့သည် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များကို လျှို့ဝှက်ညှိနှိုင်းမှုများမှတစ်ဆင့် ရွေးချယ်ကြသည်။ အမြဲတမ်းကော်မတီသည် ပါတီအာဏာနှင့် ခေါင်းဆောင်မှု၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်သည်။ [[မော်စီတုန်း]]ခေတ်တွင် မော်ကိုယ်တိုင် အဖွဲ့ဝင်များကို ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် ထုတ်ပယ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး [[တိန်ရှောင်ဖိန်]]ခေတ်တွင်မူ ဗဟိုအတိုင်ပင်ခံကော်မရှင်ရှိ ပါတီဝါရင့်ခေါင်းဆောင်ကြီးများ (Eight Elders) အကြား တိုင်ပင်ဆွေးနွေးမှုများဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များနောက်ပိုင်းမှစ၍ လက်ရှိနှင့် အနားယူပြီးသား နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ဝင်များ၊ အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များအကြား ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများနှင့် သဘောထားစစ်တမ်းများ (Straw polls) ဖြင့် ဆုံးဖြတ်လာကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Li |first=Cheng |title=Chinese Politics in the Xi Jinping Era: Reassessing Collective Leadership |publisher=[[Brookings Institution Press]] |year=2016 |isbn=9780815726937 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last=Kang Lim |first=Benjamin |date=20 November 2017 |title=Exclusive: China's backroom powerbrokers block reform candidates - sources |work=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/article/us-china-congress-poll/exclusive-chinas-backroom-powerbrokers-block-reform-candidates-sources-idUSBRE8AK01F20121121 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; ယနေ့အထိ အမျိုးသမီးတစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ အမြဲတမ်းကော်မတီတွင် ပါဝင်ခွင့်မရရှိသေးပေ။&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news |date=March 29, 2026 |title=China’s leadership is about to be shaken up |work=[[The Economist]] |url=https://www.economist.com/china/2026/03/29/chinas-leadership-is-about-to-be-shaken-up}}&lt;/ref&gt;

အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များကို ဝါစဉ်အလိုက် အဆင့်ဆင့် သတ်မှတ်ထားသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် အဆင့် (၁) ဖြစ်ပြီး၊ အခြားအဖွဲ့ဝင်များမှာ နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ ဝန်ကြီးချုပ်၊ အမျိုးသားပြည်သူ့ကွန်ဂရက် ဥက္ကဋ္ဌ၊ ပြည်သူ့နိုင်ငံရေးအတိုင်ပင်ခံ ကွန်ဖရင့် ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဗဟိုစည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး ကော်မရှင် အတွင်းရေးမှူးနှင့် ပါတီဗဟိုအတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့၏ ထိပ်သီးအဖွဲ့ဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။

== ဝေါဟာရဗေဒ ==
တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီသည် နည်းပညာအရ [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့|နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (ပေါ်လစ်ဗျူရို)]] ကို တာဝန်ခံရသည်။ တရုတ်နိုင်ငံရေး အသုံးအနှုန်းတွင် &quot;အမြဲတမ်းကော်မတီ&quot; ({{zh|s=常务委员会|p=Chángwù Wěiyuánhuì|labels=no}}) ဆိုသည်မှာ ၎င်း၏ အမိအဖွဲ့အစည်း (ဤနေရာတွင် နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့) ၏ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို လုပ်ဆောင်ပေးသော အဖွဲ့အစည်းကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား သတင်းမီဒီယာများတွင် &quot;Politburo Standing Committee&quot; ဟူသော အမည်ကို အသုံးအများဆုံး ဖြစ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် PSC သို့မဟုတ် PBSC ဟု အတိုကောက် ခေါ်ဆိုကြသည်။ အလွတ်သဘောအားဖြင့် &quot;အမြဲတမ်းကော်မတီ&quot; (Standing Committee) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုနိုင်ပါသည်။ တရုတ်အစိုးရပိုင် မီဒီယာများ၏ တရားဝင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်များတွင်မူ &quot;The Standing Committee of the Political Bureau of the CPC Central Committee&quot; ဟူသော ပိုမိုရှည်လျားပြီး တရားဝင်ကျသည့် အမည်ကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last= |first= |title=Standing Committee of Political Bureau of CPC Central Committee hears reports of five leading Party members groups and Secretariat {{!}} XINHUA |url=https://today.line.me/hk/v2/article/vXoJO65 |access-date=2024-01-12 |website=LINE TODAY |language=zh-Hant}}&lt;/ref&gt; အလားတူပင် ၎င်း၏ အဖွဲ့ဝင်များကိုလည်း &quot;တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ၊ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့၏ အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များ&quot; ဟု တရားဝင် ခေါ်ဆိုပါသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ဤကဲ့သို့သော တရားဝင် အခေါ်အဝေါ်များကို တရုတ်ပြည်မကြီး ပြင်ပရှိ အင်္ဂလိပ်သတင်းစာများတွင် အသုံးပြုလေ့ မရှိသလောက် နည်းပါးသည်။

တရားဝင် တရုတ်ဘာသာစကား ထုတ်ပြန်ချက်များတွင် အဆိုပါအဖွဲ့ဝင်များကို အသုံးအများဆုံး အခေါ်အဝေါ်မှာ {{lang|cmn-Latn|Zhōnggòng Zhōngyāng Zhèngzhìjú Chángwěi}} ({{lang|zh-Hans|中共中央政治局常委}}) ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းမှာ အလွန်ရှည်လျားလှသော တရားဝင်ဘွဲ့အမည်ဖြစ်သည့် {{lang|cmn-Latn|Zhōngguó Gòngchǎndǎng Zhōngyāng Zhèngzhìjú Chángwù Wěiyuánhuì Wěiyuán}} ({{lang|zh-Hans|中国共产党中央政治局常务委员会委员}}) ၏ အတိုကောက် ဖြစ်သည်။ တရားဝင် အတိုကောက် အသုံးအနှုန်းမှာပင် ရှည်လျားပြီး ခေါ်ဆိုရ ခက်ခဲနေသေးသဖြင့် အချို့သော မီဒီယာများသည် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များကို {{lang|cmn-Latn|Zhèngzhìjú Chángwěi}} ({{lang|zh-Hans|政治局常委}}) သို့မဟုတ် အလွယ်တကူ {{lang|cmn-Latn|Chángwěi}} ({{lang|zh-Hans|常委}}) ဟုသာ ခေါ်ဆိုကြသည်။ သို့သော်လည်း အကြောင်းအရာ (Context) မပါရှိဘဲ {{lang|cmn-Latn|Changwei}} ဟု သုံးနှုန်းခြင်းသည် ဝေဝါးမှု ဖြစ်စေနိုင်သည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ပြည်နယ်နှင့် ဒေသန္တရ ပါတီကော်မတီများအားလုံးတွင်လည်း အမြဲတမ်းကော်မတီများ ရှိကြပြီး ၎င်းတို့၏ အဖွဲ့ဝင်များကိုလည်း {{lang|cmn-Latn|Changwei}} ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

== သမိုင်းကြောင်း ==

=== အစောပိုင်းသမိုင်း ===
ပထမဆုံးသော အမြဲတမ်းကော်မတီကို ၁၉၂၈ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် ကျင်းပခဲ့သော [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဆဋ္ဌမအကြိမ်မြောက် ဗဟိုကော်မတီ]] အစည်းအဝေးတွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၃၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှ ၁၉၅၆ ခုနှစ် ရှစ်ကြိမ်မြောက် ပါတီညီလာခံအထိ ကာလအတွင်း အမြဲတမ်းကော်မတီ၏ နေရာတွင် ဗဟိုအတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့ (Secretariat) က အစားထိုး တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ပါတီ၏ အစောပိုင်းသမိုင်းတွင် ၎င်းကို ဗဟိုကော်မတီ၏ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို လုပ်ဆောင်ရန် အမြင့်ဆုံးဗဟိုအဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ရှုမြင်ခဲ့ကြသည်။ လီနင်ဝါဒီပါတီများကို အခြေခံထားသော ကမ္ဘာ့အခြားကွန်မြူနစ်ပါတီများနှင့်မတူဘဲ CCP သည် အမြဲတမ်းကော်မတီကို သီးခြားဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းမှာ ပုံမှန်အားဖြင့် အမြင့်ဆုံးအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (Politburo) သည် အဖွဲ့ဝင်များလွန်းသဖြင့် ဆုံးဖြတ်ချက်များ ထိရောက်စွာချမှတ်ရန် ခက်ခဲသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

=== ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေးကာလ ===
[[ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေး]] အစောပိုင်းကာလများတွင် သမ္မတ [[လျူရှောက်ချီ]]နှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် [[တိန်ရှောင်ဖိန်]]တို့ကဲ့သို့ အဓိကအဖွဲ့ဝင်များသည် ဥက္ကဋ္ဌ [[မော်စီတုန်း]]၏ အားပေးမှုကို မရရှိတော့သဖြင့် အမြဲတမ်းကော်မတီ၏ ပုံမှန်လုပ်ငန်းဆောင်တာများ ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။ အာဏာအစစ်အမှန်မှာ &quot;ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေးအဖွဲ့&quot; (Cultural Revolution Group) ထံတွင်သာ ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ နှင့် ၁၉၇၆ ခုနှစ်များအတွင်း ကော်မတီဝင်များဖြစ်ကြသော [[ကျိုးအင်လိုင်း]]၊ [[ကျူးတေ]]နှင့် မော်စီတုန်းတို့ အသီးသီး ကွယ်လွန်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ် မော်စီတုန်း ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အဖွဲ့ဝင်အနည်းငယ်သာ ကျန်ရှိတော့ပြီး အာဏာသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းသည့် &quot;လေးဦးဂိုဏ်း&quot; (Gang of Four) အဖွဲ့ဝင်များ အဖမ်းခံရပြီးနောက် ၁၉၇၇ ခုနှစ်ရောက်မှသာ အမြဲတမ်းကော်မတီ၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများ ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်လာခဲ့သည်။

=== စီးပွားရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုနောက်ပိုင်း ===
၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် အာဏာရလာသော တိန်ရှောင်ဖိန်သည် ပါတီ၏ အာဏာကို ခိုင်မာစေရန်နှင့် အမြဲတမ်းကော်မတီကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများကို စနစ်တကျဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် အမြဲတမ်းကော်မတီကို ပါတီ၏ အမြင့်ဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်ချသည့် အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ပြန်လည်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို အများသဘောတူညီချက်ဖြင့် ချမှတ်ကြပြီး၊ သဘောထားကွဲလွဲပါက အများစုမဲဖြင့် ဆုံးဖြတ်သည့် &quot;ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုစနစ်&quot; (Democratic centralism) ကို ကျင့်သုံးသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များမှစ၍ အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များသည် သတ်မှတ်ထားသော သက်တမ်းအလိုက် အနားယူသည့်စနစ် စတင်လာခဲ့သည်။ [[ဟူကျင်ထောင်း]] လက်ထက် (၂၀၀၂-၂၀၁၂) တွင် အမြဲတမ်းကော်မတီကို &quot;စုပေါင်းခေါင်းဆောင်မှု&quot; (Leadership collective) အဖြစ် ရှုမြင်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ တစ်ဆယ့်ရှစ်ကြိမ်မြောက် အမျိုးသားညီလာခံ|၁၈ ကြိမ်မြောက် ပါတီညီလာခံ]]တွင် အဖွဲ့ဝင်အရေအတွက်ကို ၉ ဦးမှ ၇ ဦးသို့ ပြန်လည်လျှော့ချခဲ့သည်။

=== ခေတ်သစ်ရွေးချယ်မှုပုံစံနှင့် ထည့်သွင်းစဉ်းစားချက်များ ===
အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များကို ရွေးချယ်ရာတွင် လက်ရှိနှင့် အနားယူပြီးသား ထိပ်သီးခေါင်းဆောင်များအကြား လျှို့ဝှက်ဆွေးနွေးမှုများ၊ သဘောထားစစ်တမ်းများဖြင့် ဆုံးဖြတ်ကြသည်။ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာရန်အတွက် အောက်ပါအချက်များသည် အရေးကြီးသည်ဟု ယူဆကြသည်။ အရည်အချင်းထက် အာဏာရှိသော ခေါင်းဆောင်များအပေါ် သစ္စာရှိမှုက ပို၍ အရေးပါသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်မဖြစ်မီ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (Politburo) တွင် အနည်းဆုံး တစ်သက်တမ်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ဖူးရမည်။ ၁၉၉၀ နောက်ပိုင်း အဖွဲ့ဝင်အများစုသည် အရေးပါသော ပြည်နယ်များ သို့မဟုတ် မြို့ကြီးများတွင် ပါတီအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူဖူးသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် &quot;ခုနစ်ဦးတက်၊ ရှစ်ဦးဆင်း&quot; ({{lang|zh|七上八下}} - ၆၇ နှစ်ဆိုလျှင် ဆက်လုပ်နိုင်ပြီး ၆၈ နှစ်ဆိုလျှင် အနားယူရမည်) ဟူသော အစဉ်အလာကို ကျင့်သုံးခဲ့သော်လည်း မကြာသေးမီက ထိုစည်းမျဉ်းကို ပြောင်းလဲကျင့်သုံးမှုများ ရှိလာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news |date=March 29, 2026 |title=China’s leadership is about to be shaken up |work=[[The Economist]] |url=https://www.economist.com/china/2026/03/29/chinas-leadership-is-about-to-be-shaken-up}}&lt;/ref&gt;

== လုပ်ငန်းတာဝန်များ ==
တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီကို အဆင့်မြင့်ဆုံး အရာရှိကြီးများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီနှင့် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံး နိုင်ငံရေးဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ရာ အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်များသည် တရုတ်နိုင်ငံ နိုင်ငံရေးအာဏာ၏ ဗဟိုချက်မများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;:022&quot;&gt;{{Cite book |last=Li |first=David Daokui |title=China's World View: Demystifying China to Prevent Global Conflict |date=2024 |publisher=[[W. W. Norton &amp; Company]] |isbn=978-0393292398 |location=New York, NY}}&lt;/ref&gt;{{Rp|page=57}} ၎င်းတို့၏ အောက်တွင် အဆင့်ဆင့်အားဖြင့် နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ (Politburo) နှင့် ဗဟိုကော်မတီ (Central Committee) တို့ ရှိကြသည်။&lt;ref name=&quot;:022&quot; /&gt;{{Rp|page=57}}

[[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ပါတီ၏ ဗဟိုကော်မတီသည် မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး ကျင်းပစဉ်အတွင်း အမြဲတမ်းကော်မတီကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Chapter III Central Organizations of the Party – Article 22 |url=http://www.china.org.cn/english/features/49109.htm#4 |website=[[China Internet Information Center]]}}&lt;/ref&gt; ထို့အပြင် ဗဟိုကော်မတီ၏ [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်|အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]]သည် အမြဲတမ်းကော်မတီဝင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်ရမည်ဟု ပါတီဖွဲ့စည်းပုံတွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် အမြဲတမ်းကော်မတီ အစည်းအဝေးများကို ခေါ်ယူရန်နှင့် အစည်းအဝေး အစီအစဉ်များကို ဆုံးဖြတ်ရန် တာဝန်ရှိသည်။ အမြဲတမ်းကော်မတီသည် အပတ်စဉ်နီးပါး အစည်းအဝေး ကျင်းပလေ့ရှိသော်လည်း ၎င်းတို့၏ အစည်းအဝေးများကို လူသိရှင်ကြား ထုတ်ပြန်လေ့ မရှိသလောက် နည်းပါးသည်။&lt;ref name=&quot;:222&quot;&gt;{{Cite web |title=Decoding Chinese Politics: Party Center |url=https://asiasociety.org/policy-institute/decoding-chinese-politics?policy=party-center&amp;group=organizations&amp;size=rank&amp;connection=personal |website=[[Asia Society]]}}&lt;/ref&gt; အမြဲတမ်းကော်မတီဝင် အရေအတွက်မှာ ၅ ဦးမှ ၉ ဦးအထိ ရှိခဲ့ဖူးပြီး လက်ရှိတွင် ၇ ဦး ရှိသည်။ အဖွဲ့ဝင်အားလုံးသည် နိုင်ငံတော်အဆင့် ခေါင်းဆောင်များ ဖြစ်ကြသည်။

၂၀၁၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ကျင်းပခဲ့သော ပါတီဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အစည်းအဝေး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ဗဟိုအတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့၊ ဗဟိုစည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး ကော်မရှင်၊ အမျိုးသားပြည်သူ့ကွန်ဂရက် အမြဲတမ်းကော်မတီရှိ ပါတီဦးဆောင်အဖွဲ့၊ နိုင်ငံတော်ကောင်စီ ပါတီဦးဆောင်အဖွဲ့၊ ပြည်သူ့နိုင်ငံရေးအတိုင်ပင်ခံ ကွန်ဖရင့် ပါတီဦးဆောင်အဖွဲ့၊ အမြင့်ဆုံးပြည်သူ့တရားရုံးနှင့် အမြင့်ဆုံးပြည်သူ့အစိုးရရှေ့နေရုံးတို့ရှိ ပါတီဦးဆောင်အဖွဲ့များသည် ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ချက်များကို နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့နှင့် အမြဲတမ်းကော်မတီထံ နှစ်စဉ် အစီရင်ခံ တင်ပြကြရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2017-10-27 |title=中共中央政治局召开会议 研究部署学习宣传贯彻党的十九大精神 |url=http://www.xinhuanet.com//politics/19cpcnc/2017-10/27/c_1121868508.htm |website=[[Xinhua News Agency]] |language=zh}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

===Provinces|省 ===
#အန်းဟွေး ပြည်နယ် - Anhui (安徽)
#ဖူကျန့် ပြည်နယ် - Fujian (福建)
#ကန်းစု ပြည်နယ် - Gansu (甘肃)
#ကွမ်တုန်း ပြည်နယ် - Guangdong (广东)
#ကွေ့ကျိုး ပြည်နယ် - Guizhou (贵州)
#ဟိုင်နန် ပြည်နယ် - Hainan (海南)
#ဟောပေ ပြည်နယ် - Hebei (河北)
#ဟေးလုံကျန်း ပြည်နယ် - Heilongjiang (黑龙江)
#ဟောနန် ပြည်နယ် - Henan (河南)
#ဟူပေ ပြည်နယ် - Hubei (湖北)
#ဟူနန် ပြည်နယ် - Hunan (湖南)
#[[နန်ကျင်းမြို့|ကျန်းဆူး]] ပြည်နယ် - Jiangsu (江苏)
#ကျန်းစီ ပြည်နယ် - Jiangxi (江西)
#ကျိလင် ပြည်နယ် - Jilin (吉林)
#လျောင်းနင် ပြည်နယ် - Liaoning (辽宁)
#ချင်းဟိုင် ပြည်နယ် - Qinghai (青海)
#ရှန်စီ ပြည်နယ် - Shaanxi (陕西) 
#ဆန်းတုန်း ပြည်နယ် - Shandong (山东)
#ဆန်းစီ ပြည်နယ် - Shanxi (山西) 
#စစ်ချွမ်း ပြည်နယ် - Sichuan (四川)
#ထိုင်ဝမ် ပြည်နယ် - Taiwan (台湾) 
#ယူနန် ပြည်နယ် - Yunnan (云南)
#ကျဲ့ကျန်း ပြည်နယ် - Zhejiang (浙江)

===ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ===
Autonomous regions (自治区)
* [[ကွမ်ရှီး (ကျွမ့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ)|ကွမ်ရှီး ကျွမ်းလူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Guangxi (广西壮族自治区)
* [[မွန်ဂို|အတွင်းမွန်ဂိုလီးယား မွန်ဂိုလူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Inner Mongolia (内蒙古自治区)
* [[ဟွေလူမျိုး|နိင်ရှ ဟွေးလူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Ningxia (宁夏回族自治区)
* [[ရှင်းကျန်း ဝေးဝူအာရ် လူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Xinjiang (新疆维吾尔自治区)
* [[တိဘက်နယ်မြေ (အုပ်ချုပ်ရေးဌာနခွဲ )|တိဘက်လူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Tibet (西藏自治区) (တရုတ်အသံထွက်မှာ ရှီးဇန့်ဖြစ်သည်။)
&lt;br /&gt;

===မြူနီစီပါယ်အုပ်ချုပ်ရေးမြို့===
Municipalities (直辖市)
* [[ပေကျင်းမြို့|ပေကျင်း မြို့]] | Beijing |北京市
* [[ချုံချင့်မြို့|ချုံချင့် မြို့]]- Chongqing (重庆市)
* [[ရှန်ဟိုင်းမြို့|ရှန်ဟိုင်း မြို့]]- Shanghai (上海市)
* [[ထျန်းကျင်းမြို့|ထျန်းကျင်း မြို့]]- Tianjin (天津市)
&lt;br /&gt;

===အထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ===
Special Administrative Regions (特别行政区)
* [[ဟောင်ကောင်အထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
** Hong Kong (香港特別行政區) (တရုတ်အသံထွက်မှာ ရှန်းကန်ဖြစ်သည်။)
* [[မကာအိုအထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]- 
** Macau (澳門特別行政區) (တရုတ်အသံထွက်မှာ အောက်မင်ဖြစ်သည်။)
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[File:China_administrative.png|450px|center| တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ပြည်နယ်များ]]

[[ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]]</text>
      <sha1>0dgdezal90dcj03iokkqa0gv8sbcgeq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နီလာဝင်း (ဘောလုံးသမား)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>202637</id>
    <revision>
      <id>1030651</id>
      <parentid>644572</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:38:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2264" sha1="nrch9xfet9sbn0khymze1uu8ng1ohtx" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name            = နီလာဝင်း&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://stats.the-afc.com/player/53087|title=NILAR WIN|website=AFC|accessdate=25 May 2020}}{{Dead link|date=May 2026 }}&lt;/ref&gt;
| image           = 
| fullname        = 
| birth_date      = {{Birth date and age|1997|3|19|df=yes}}&lt;ref name=SW&gt;{{Soccerway|341815|accessdate=25 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| birth_place     = [[စဉ့်ကိုင်မြို့]]၊ မြန်မာနိုင်ငံ&lt;ref name=GSA&gt;{{Cite web|url=https://globalsportsarchive.com/people/soccer/nilar-win/378838/|title=Nilar Win|website=Global Sports Archive|accessdate=25 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| height          = 
| position        = ရှေ့တန်း&lt;ref name=SW/&gt;&lt;ref name=GSA/&gt;
| currentclub     = 
| clubnumber      = 
| youthyears1     = 
| youthclubs1     = 
| years1          = 
| clubs1          = 
| caps1           = 
| goals1          = 
| nationalyears1  = ၂၀၁၁
| nationalteam1   = {{Nwftu|၁၆|မြန်မာ}}
| nationalcaps1   = 
| nationalgoals1  = ၃
| nationalyears2  = ၂၀၁၃
| nationalteam2   = {{Nwftu|၁၉|မြန်မာ}}
| nationalcaps2   = 
| nationalgoals2  = ၈
| nationalyears3  = ၂၀၁၄
| nationalteam3   = [[မြန်မာ အမျိုးသမီး ဘောလုံးအသင်း|မြန်မာ]]
| nationalcaps3   = ၁
| nationalgoals3  = ၀
| pcupdate        = 
| ntupdate        = ၁၉ မေ ၂၀၁၄
}}

'''နီလာဝင်း''' (၁၉ မတ်လ ၁၉၉၇ ဖွား) သည် မြန်မာအမျိုးသမီးဘောလုံးကစားသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူမသည် ရှေ့တန်းတွင် ကစားသည်။ သူမသည် မြန်မာအမျိုးသမီးဘောလုံးအသင်းတွင် ပါဝင်သည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးသမားများ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၉၇ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]

{{myanmar-bio-stub}}</text>
      <sha1>nrch9xfet9sbn0khymze1uu8ng1ohtx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ချစ်ချစ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>202639</id>
    <revision>
      <id>1030554</id>
      <parentid>644580</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:55:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030554</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1983" sha1="151nqadf99zb4rsz80lr7zlb6bjk3kz" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name            = ချစ်ချစ်&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://stats.the-afc.com/player/69787|title=CHIT CHIT|website=AFC|accessdate=24 May 2020}}{{Dead link|date=May 2026 }}&lt;/ref&gt;
| image           = 
| fullname        = 
| birth_date      = {{Birth date and age|1996|10|18|df=yes}}&lt;ref name=SW&gt;{{Soccerway|accessdate=3 June 2020}}&lt;/ref&gt;
| birth_place     = [[ဖားကန့်မြို့]]၊ မြန်မာနိုင်ငံ&lt;ref name=GSA&gt;{{Cite web|url=https://globalsportsarchive.com/people/soccer/chit-chit/312901/|title={{PAGENAME}}|website=Global Sports Archive|accessdate=24 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| height          = 
| position        = နောက်တန်း&lt;ref name=SW/&gt;&lt;ref name=GSA/&gt;
| currentclub     = 
| clubnumber      = 
| youthyears1     = 
| youthclubs1     = 
| years1          = 
| clubs1          = 
| caps1           = 
| goals1          = 
| nationalyears1  = ၂၀၁၉–
| nationalteam1   = [[မြန်မာ အမျိုးသမီး ဘောလုံးအသင်း|မြန်မာ]]
| nationalcaps1   = ၁၅
| nationalgoals1  = ၀
| pcupdate        = 
| ntupdate        = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၀
}}

'''ချစ်ချစ်''' (၁၈ အောက်တိုဘာ ၁၉၉၆ ဖွား) သည် မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးအသင်းအတွက် နောက်တန်းတွင် ခံစစ်ကစားသည်။ 

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးသမားများ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၉၆ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]


{{Myanmar-bio-stub}}</text>
      <sha1>151nqadf99zb4rsz80lr7zlb6bjk3kz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နုနု</title>
    <ns>0</ns>
    <id>202640</id>
    <revision>
      <id>1030652</id>
      <parentid>644581</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:39:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2764" sha1="a1iugf4lycps4m86p7kfnwijv14zvug" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name            = နုနု&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://stats.the-afc.com/player/108837|title=NU NU|website=AFC|accessdate=24 May 2020}}{{Dead link|date=May 2026 }}&lt;/ref&gt;
| image           = 
| fullname        = 
| birth_date      = {{Birth date and age|1999|4|1|df=yes}}&lt;ref name=SW&gt;{{Soccerway|650629|accessdate=24 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| birth_place     = [[ပွင့်ဖြူမြို့]]၊ မြန်မာနိုင်ငံ&lt;ref name=GSA&gt;{{Cite web|url=https://globalsportsarchive.com/people/soccer/nu-nu/160202/|title=Nu Nu|website=Global Sports Archive|accessdate=24 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| height          = 
| position        = အလယ်တန်း&lt;ref name=SW/&gt;
| currentclub     = 
| clubnumber      = 
| youthyears1     = 
| youthclubs1     = 
| years1          = 
| clubs1          = 
| caps1           = 
| goals1          = 
| nationalyears1  = ၂၀၁၆
| nationalteam1   = {{Nwftu|19|Myanmar}}
| nationalcaps1   = ၃
| nationalgoals1  = ၃
| nationalyears2  = ၂၀၁၈–
| nationalteam2   = [[မြန်မာ အမျိုးသမီး ဘောလုံးအသင်း|မြန်မာ]]
| nationalcaps2   = ၁၆
| nationalgoals2  = ၁
| pcupdate        = 
| ntupdate        = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၀
}}

နုနု (၁ ဧပြီ ၁၉၉၉ ဖွား) သည် မြန်မာအမျိုးသမီ ဘောလုံးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မြန်မာအမျိုးသမီးဘောလုံးအသင်းတွင် အလယ်တန်း၌ ကစားသည်။
==အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းများ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
:''Scores and results list Myanmar's goal tally first.
|-
! No. !! Date !! Venue !! Opponent !! Score !! Result !! Competition
|-
| 1. || 12 June 2018 || [[Bangkokthonburi University Stadium]], [[Bangkok]], [[Thailand]] || {{fbw|THA}} || align=center|'''1'''–2 || align=center| 1–2 || [[Exhibition match|Friendly]]
|-
| 2. || rowspan=&quot;2&quot;| 27 August 2019 || rowspan=&quot;2&quot;| [[Institute of Physical Education Chonburi Campus Stadium|IPE Chonburi Stadium]], [[Chonburi]], Thailand || rowspan=&quot;2&quot;| {{fbw|PHI}} || align=center|'''2'''–0 || rowspan=&quot;2&quot; align=center| 3–0 || rowspan=&quot;2&quot;| [[2019 AFF Women's Championship]]
|-
| 3. || align=center|'''3'''–0
|}
==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးသမားများ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၉၉ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]


{{myanmar-bio-stub}}</text>
      <sha1>a1iugf4lycps4m86p7kfnwijv14zvug</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နေဇာလင်းလင်းအောင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>203117</id>
    <revision>
      <id>1030653</id>
      <parentid>646255</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:41:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2130" sha1="m5g7v98pby8rmtsmhn1mrz4la9lw8zs" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name            = နေဇာလင်းလင်းအောင်&lt;ref name=AFC&gt;{{Cite web|url=http://stats.the-afc.com/player/9256|title=NAY ZAR LIN LIN AUNG|website=AFC|accessdate=26 May 2020}}{{Dead link|date=May 2026 }}&lt;/ref&gt;
| image           = 
| fullname        = 
| birth_date      = {{Birth date and age|1983|12|2|df=yes}}&lt;ref name=SW&gt;{{Soccerway|131890|accessdate=26 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| birth_place     = 
| height          = 
| position        = နောက်တန်း&lt;ref name=SW/&gt;
| currentclub     = 
| clubnumber      = 
| youthyears1     = 
| youthclubs1     = 
| years1          = 
| clubs1          = 
| caps1           = 
| goals1          = 
| nationalyears1  = ၂၀၁၀
| nationalteam1   = [[မြန်မာ အမျိုးသမီး ဘောလုံးအသင်း|မြန်မာ]]
| nationalcaps1   = ၁
| nationalgoals1  = ၀
| pcupdate        = 
| ntupdate        = 20 May 2010
}}
'''နေဇာလင်းလင်းအောင် '''(၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၈၃ ခုနှစ်ဖွား) သည် မြန်မာအမျိုးသမီးဘောလုံးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး နောက်တန်း၌ ကစားသည်။ မြန်မာအမျိုးသမီးဘောလုံးအသင်းမှ အားကစားသမားတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။

==နိုင်ငံတကာကစားသမား ဘဝ==
သူမသည် 2010 AFC Women's Asian Cup ပြိုင်ပွဲ၌ မြန်မာအသင်း၏ အကြီးတန်းအသင်းတွင် ရွေးချယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref name=SW/&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးသမားများ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၈၃ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]


{{Myanmar-footy-bio-stub}}</text>
      <sha1>m5g7v98pby8rmtsmhn1mrz4la9lw8zs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဇူလိုင်ကျော်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>203118</id>
    <revision>
      <id>1030606</id>
      <parentid>646273</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T06:27:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2068" sha1="p0e94wfz1cc5nuwdwb9gb6qk3wlhye2" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name            = ဇူလိုင်ကျော်&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://stats.the-afc.com/player/76391|title=JULY KYAW|website=AFC|accessdate=24 May 2020}}{{Dead link|date=May 2026 }}&lt;/ref&gt;
| image           = 
| fullname        = 
| birth_date      = {{Birth date and age|1999|7|21|df=yes}}&lt;ref name=SW&gt;{{Soccerway|650601|accessdate=24 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| birth_place     = ရန်ကုန်မြို့၊ မြန်မာနိုင်ငံ&lt;ref name=GSA&gt;{{Cite web|url=https://globalsportsarchive.com/people/soccer/july-kyaw/160193/|title={{PAGENAME}}|website=Global Sports Archive|accessdate=24 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| height          = 
| position        = ရှေ့တန်း&lt;ref name=SW/&gt;&lt;ref name=GSA/&gt;
| currentclub     = 
| clubnumber      = 
| youthyears1     = 
| youthclubs1     = 
| years1          = 
| clubs1          = 
| caps1           = 
| goals1          = 
| nationalyears1  = ၂၀၁၆
| nationalteam1   = {{Nwftu|၁၉|မြန်မာ}}
| nationalcaps1   = ၃
| nationalgoals1  = ၉
| nationalyears2  = ၂၀၁၈–
| nationalteam2   = [[မြန်မာ အမျိုးသမီး ဘောလုံးအသင်း|မြန်မာ]]
| nationalcaps2   = ၂၂
| nationalgoals2  = ၄
| pcupdate        = 
| ntupdate        = 6 February 2020
}}
'''ဇူလိုင်ကျော်''' ( ၂၁ ဇူလိုင် ၁၉၉၉ ခုနှစ်ဖွား) သည် မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးသမားဖြစ်သည်။ မြန်မာအမျိုးသမီးအသင်းတွင် ရှေ့တန်းနေရာ၌ ကစားသည်။

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးသမားများ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၉၉ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]

{{Myanmar-footy-bio-stub}}</text>
      <sha1>p0e94wfz1cc5nuwdwb9gb6qk3wlhye2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>စန်းသော်သော်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>203151</id>
    <revision>
      <id>1030585</id>
      <parentid>953953</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T05:09:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4084" sha1="hyof0abihd4yay2pag33dxdn92fn0i8" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name            = စန်းသော်သော်&lt;ref name=AFC&gt;{{Cite web|url=http://stats.the-afc.com/player/94039|title=SAN THAW THAW|website=AFC|accessdate=25 May 2020}}{{Dead link|date=May 2026 }}&lt;/ref&gt;
| image           = 
| fullname        = 
| birth_date      = {{Birth date and age|2001|1|9|df=yes}}&lt;ref name=SW&gt;{{Soccerway|641349|accessdate=25 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| birth_place     = ညောင်တုန်းမြို့၊ မြန်မာနိုင်ငံ&lt;ref name=GSA&gt;{{Cite web|url=https://globalsportsarchive.com/people/soccer/san-thaw-thaw/136633/|title={{PAGENAME}}|website=Global Sports Archive|accessdate=25 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| hSanght          = 
| position        = ရှေ့တန်း&lt;ref name=SW/&gt;&lt;ref name=GSA/&gt;
| currentclub     = 
| clubnumber      = 
| youthyears1     = 
| youthclubs1     = 
| years1          = 
| clubs1          = 
| caps1           = 
| goals1          = 
| nationalyears1  = ၂၀၁၆
| nationalteam1   = {{Nwftu|၁၆|မြန်မာ}}
| nationalcaps1   = ၄
| nationalgoals1  = ၁၁
| nationalyears2  = ၂၀၁၈–
| nationalteam2   = {{Nwftu|၁၉|မြန်မာ}}
| nationalcaps2   = ၈
| nationalgoals2  = ၆
| nationalyears3  = ၂၀၁၉–
| nationalteam3   = [[မြန်မာ အမျိုးသမီး ဘောလုံးအသင်း|မြန်မာ]]
| nationalcaps3   = ၄
| nationalgoals3  = ၀
| pcupdate        = 
| ntupdate        = 8 December 2019
}}

'''စန်းသော်သော်''' (၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၀၁ ခုနှစ်ဖွား) သည် မြန်မာအမျိုးသမီးဘောလုံးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မြန်မာအမျိုးသမီးအသင်းတွင် ရှေ့တန်းနေရာ၌ ကစားသည်။ စန်းသော်သော်သည် ရှေ့တန်းတိုက်စစ်မှူးအဖြစ်လည်း ကစားနိုင်သလို သူမ အားသန်သော တောင်ပံတိုက်စစ်တွင်လည်း အကောင်းဆုံးကစားနိုင်သည်။ လက်ရှိတွင် မြန်မာအမျိုးသမီးလိဂ်၊ ဧရာဝတီအမျိုးသမီးအသင်း၌ ကစားလျက်ရှိသည်။ မြန်မာ့လက်ရွေးစင်အမျိုးသမီးအသင်း၏ အားထားရသော တိုက်စစ်ကစားသမားတစ်ယောက်ဖြစ်သည်။

==နိုင်ငံတကာကစားသမားဘဝ==
သူမသည် 2015 AFC U-14 Girls' Regional Championship, the 2017 AFC U-16 Women's Championship နှင့် the 2019 AFC U-19 Women's Championship စသည့်ပြိုင်ပွဲများတွင် မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=AFC/&gt; သူမ၏ ပထမဦးဆုံးပွဲဦးထွက်ပြိုင်ပွဲသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် တရုတ်တိုင်ပေနှင့် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကာ ၁ - ၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သည့်ပွဲ ဖြစ်သည်။ သူမသည် 2019 Southeast Asian Games ပြိုင်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=GSA/&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးသမားများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၀၁ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]


{{Myanmar-footy-bio-stub}}</text>
      <sha1>hyof0abihd4yay2pag33dxdn92fn0i8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>စန်းစန်းသိန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>203154</id>
    <revision>
      <id>1030584</id>
      <parentid>646260</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T05:07:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3777" sha1="gdsgjfx925q6esmmgceheocfch6sdn7" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name           = စန်းစန်းသိန်း
| image          =
| caption        =
| fullname       = San San Thein&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://stats.the-afc.com/player/9253|title=SAN SAN THEIN|website=AFC|accessdate=4 December 2020}}{{Dead link|date=May 2026 }}&lt;/ref&gt; 
| birth_date     = {{Birth date and age|df=y|1981|7|10}}&lt;ref name=AFC&gt;{{Cite web|url=https://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-women-s-asian-cup-2010-technical-report|title=CHINA 2010|website=the-AFC.com|page=27|accessdate=4 December 2020}}&lt;/ref&gt;
| birth_place    = ကြံခင်းမြို့၊ မြန်မာနိုင်ငံ
| height         = 
| position       = နောက်တန်း
| currentclub    = 
| years1         =
| clubs1         = 
| nationalyears1 = ၂၀၀၉–၂၀၁၀
| nationalteam1  = [[မြန်မာ အမျိုးသမီး ဘောလုံးအသင်း|မြန်မာ]]
| nationalcaps1  = ၅
| nationalgoals1 = ၀
| manageryears1  = ၂၀၁၆–၂၀၁၉
| managerclubs1  = မြန်မာ အသက် ၁၆ နှစ်အောက် အမျိုးသမီး ဘောလုံးအသင်း
| ntupdate       = 24 May 2010
}}

'''စန်းစန်းသိန်း''' (၁၀ ဇူလိုင် ၁၉၈၁ ခုနှစ်ဖွား) သည် မြန်မာအမျိုးသမီးဘောလုံးသမားတစ်ဦး နှင့် အသင်းနည်းပြချုပ် ဖြစ်သည်။ နောက်တန်းနေရာနှင့် အလယ်တန်းခံစစ်နေရာတို့တွင် ကစားသည်။ မြန်မာအမျိုးသမီးအသင်း၏ ကစားသမားတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=SW&gt;{{Soccerway|99510|accessdate=4 December 2020}}&lt;/ref&gt;

==အစောပိုင်းဘဝ==
သူမသည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ကြံခင်းမြို့နယ်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=GSA&gt;{{Cite web|url=https://globalsportsarchive.com/people/soccer/san-san-thein/136644/|title=San San Thein|website=Global Sports Archive|accessdate=4 December 2020}}&lt;/ref&gt;

==နိုင်ငံတကာအားကစားသမားဘဝ==
သူမသည် the 2010 AFC Women's Asian Cup  ပြိုင်ပွဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်းကြီးအတွက် ရွေးချယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref name=SW/&gt; သူမသည် 2006 AFF Women's Championship နှင့် 2008 AFC Women's Asian Cup စသည့်ပြိုင်ပွဲများတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=rsssf&gt;{{Cite web|url=http://www.rsssf.com/tablesw/wom-aff06.html|title=2nd ASEAN Women Championship (TP Ho Chi Minh) 2006|website=rsssf.com|accessdate=4 December 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=AFC/&gt;

==နည်းပြချုပ်ဘဝ==
စန်းစန်းသိန်းသည် ၁၆ နှစ်အောက် မြန်မာအမျိုးသမီးအသင်းကို အသင်းနည်းပြချုပ်အဖြစ် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=GSA/&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးသမားများ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၈၁ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]


{{Myanmar-footy-bio-stub}}</text>
      <sha1>gdsgjfx925q6esmmgceheocfch6sdn7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ငယ်ငယ်ထွေး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>203157</id>
    <revision>
      <id>1030578</id>
      <parentid>646257</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T04:17:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1979" sha1="kvqvixo8abh8lcgo4h2xpqgl0uk1pn6" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name            = ငယ်ငယ်ထွေး&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://stats.the-afc.com/player/48644|title=NGE NGE HTWE|website=AFC|accessdate=24 May 2020}}{{Dead link|date=May 2026 }}&lt;/ref&gt;
| image           = 
| fullname        = 
| birth_date      = {{Birth date and age|1998|3|9|df=yes}}&lt;ref name=SW&gt;{{Soccerway|650625|accessdate=24 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| birth_place     = [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ မြန်မာနိုင်ငံ&lt;ref name=GSA&gt;{{Cite web|url=https://globalsportsarchive.com/people/soccer/nge-nge-htwe/160189/|title={{PAGENAME}}|website=Global Sports Archive|accessdate=24 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| height          = 
| position        = အလယ်တန်း&lt;ref name=GSA/&gt;
| currentclub     = 
| clubnumber      = 
| youthyears1     = 
| youthclubs1     = 
| years1          = 
| clubs1          = 
| caps1           = 
| goals1          = 
| nationalyears1  = ၂၀၁၆
| nationalteam1   = {{Nwftu|၁၉|မြန်မာ}}
| nationalcaps1   = ၃
| nationalgoals1  = ၀
| nationalyears2  = ၂၀၁၇–
| nationalteam2   = [[မြန်မာ အမျိုးသမီး ဘောလုံးအသင်း|မြန်မာ]]
| nationalcaps2   = ၁၃
| nationalgoals2  = ၁
| pcupdate        = 
| ntupdate        = 6 February 2020
}}

'''ငယ်ငယ်ထွေး''' (၉ မတ်လ ၁၉၉၈ ခုနှစ်ဖွား) သည် မြန်မာအမျိုးသမီးဘောလုံးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အလယ်တန်းနေရာ၌ ကစားသည်။

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးသမားများ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၉၈ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]


{{Myanmar-footy-bio-stub}}</text>
      <sha1>kvqvixo8abh8lcgo4h2xpqgl0uk1pn6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ခိုင်သဇင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>205242</id>
    <revision>
      <id>1030549</id>
      <parentid>653917</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:42:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030549</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2080" sha1="00vvvsbzpalrr94hvqc13v0kwxwt9z5" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name            = Khaing Thazin&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://stats.the-afc.com/player/69790|title=KHAING THAZIN|website=AFC|accessdate=24 May 2020}}{{Dead link|date=May 2026 }}&lt;/ref&gt;
| image           = 
| fullname        = 
| birth_date      = {{Birth date and age|1996|7|18|df=yes}}&lt;ref name=SW&gt;{{Soccerway|650604|accessdate=24 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| birth_place     = [[Yangon]], Myanmar&lt;ref name=GSA&gt;{{Cite web|url=https://globalsportsarchive.com/people/soccer/khaing-thazin/291316/|title={{PAGENAME}}|website=Global Sports Archive|accessdate=24 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| height          = 
| position        = [[Defender (association football)|Defender]]&lt;ref name=SW/&gt;&lt;ref name=GSA/&gt;
| currentclub     = 
| clubnumber      = 
| youthyears1     = 
| youthclubs1     = 
| years1          = 
| clubs1          = 
| caps1           = 
| goals1          = 
| nationalyears1  = 2018–
| nationalteam1   = [[Myanmar women's national football team|Myanmar]]
| nationalcaps1   = 20
| nationalgoals1  = 0
| pcupdate        = 
| ntupdate        = 6 February 2020
}}

'''ခိုင်သဇင်''' (၁၀ ဇူလိုင် ၁၉၉၆ ဖွား) သည် မြန်မာအမျိုးသမီးဘောလုံးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မြန်မာအမျိုးသမီးအသင်းတွင် နောက်တန်းခံစစ်နေရာ၌ ကစားသည်။
==နိုင်ငံတကာသွင်းဂိုးများ==
:''Scores and results list Myanmar's goal tally first.''
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! No. !! Date !! Venue !! Opponent !! Score !! Result !! Competition
|-
| 1. || 16 August 2019 || [[Institute of Physical Education Chonburi Campus Stadium|IPE Chonburi Stadium]], [[Chonburi]], [[Thailand]] || {{fbw|IDN}} || align=center|'''2'''–0 || align=center| 7–0 || [[2019 AFF Women's Championship]]
|}

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးသမားများ]]</text>
      <sha1>00vvvsbzpalrr94hvqc13v0kwxwt9z5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဇင်မာဝင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>205247</id>
    <revision>
      <id>1030603</id>
      <parentid>653936</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T06:17:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1816" sha1="qqv7ueoj4k17d3yft601eib2c4g84ao" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name            = Zin Mar Win&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://stats.the-afc.com/player/19945|title=ZIN MAR WIN|website=AFC|access-date=25 May 2020}}{{Dead link|date=May 2026 }}&lt;/ref&gt;
| image           = 
| fullname        = 
| birth_date      = {{Birth date and age|1990|1|2|df=yes}}&lt;ref name=SW&gt;{{Soccerway|341799|accessdate=25 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| birth_place     = [[Kyangin]], Myanmar&lt;ref name=GSA&gt;{{Cite web|url=https://globalsportsarchive.com/people/soccer/zin-mar-win/176112/|title={{PAGENAME}}|website=Global Sports Archive|access-date=25 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| height          = 
| position        = [[Defender (association football)|Defender]]&lt;ref name=SW/&gt;&lt;ref name=GSA/&gt;
| currentclub     = 
| clubnumber      = 
| youthyears1     = 
| youthclubs1     = 
| years1          = 
| clubs1          = 
| caps1           = 
| goals1          = 
| nationalyears1  = 2009
| nationalteam1   = {{Nwftu|19|Myanmar}}
| nationalcaps1   = 
| nationalgoals1  = 2
| nationalyears2  = 2014–2017
| nationalteam2   = [[Myanmar women's national football team|Myanmar]]
| nationalcaps2   = 7
| nationalgoals2  = 0
| pcupdate        = 
| ntupdate        = 11 April 2017
}}

'''ဇင်မာဝင်း''' (၂ ဇန်နဝါရီ ၁၉၉၀ ဖွား) သည် မြန်မာအမျိုးသမီးဘောလုံးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ နောက်တန်းခံစစ်နေရာ၌ ကစားသည်။ မြန်မာအမျိုးသမီးဘောလုံးအသင်း၏ အားကစားသမားတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ 
==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးသမားများ]]</text>
      <sha1>qqv7ueoj4k17d3yft601eib2c4g84ao</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နန်းကြေးငုံ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>205248</id>
    <revision>
      <id>1030635</id>
      <parentid>653938</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T09:54:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2168" sha1="bprf7ojbhcuvt14f06uwydl9bhyx1vx" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name            = Nan Kyay Ngon&lt;ref name=AFC&gt;{{Cite web|url=http://stats.the-afc.com/player/14031|title=NAN KYAY NGON|website=AFC|accessdate=25 May 2020}}{{Dead link|date=May 2026 }}&lt;/ref&gt;
| image           = 
| fullname        = 
| birth_date      = {{Birth date and age|1987|10|22|df=yes}}&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vff.org.vn/uploads/files/Myanmar%20Team%20List.pdf|page=4|title=Myanmar Team List|date=1 April 2015|website=Vietnam Football Federation|accessdate=25 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| birth_place     = [[Kawkareik]], Myanmar&lt;ref name=GSA&gt;{{Cite web|url=https://globalsportsarchive.com/people/soccer/nan-kyay-ngon/378845/|title=Nan Kyay Ngon|website=Global Sports Archive|accessdate=25 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| height          = 
| position        = [[Midfielder]]&lt;ref name=SW&gt;{{Soccerway|341809|accessdate=25 May 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=GSA/&gt;
| currentclub     = 
| clubnumber      = 
| youthyears1     = 
| youthclubs1     = 
| years1          = 
| clubs1          = 
| caps1           = 
| goals1          = 
| nationalyears1  = 2013–2014
| nationalteam1   = [[Myanmar women's national football team|Myanmar]]
| nationalcaps1   = 4
| nationalgoals1  = 0
| pcupdate        = 
| ntupdate        = 19 May 2014
}}

'''နန်းကြေးငုံ''' (၂၂ အောက်တိုဘာ ၁၉၈၇ ဖွား) သည် မြန်မာအမျိုးသမီးဘောလုံးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူမသည် အလယ်တန်းနေရာ၌ ကစားသည်။ မြန်မာအမျိုးသမီးအသင်း၏ အားကစားသမားလည်း ဖြစ်သည်။
==နိုင်ငံတကာကစားသမားဘဝ==
2014 AFC Women's Asian Cup (and its qualification) ပြိုင်ပွဲတွင် သူမသည် မြန်မာနိုင်ငံအသင်းကြီး၌ ရွေးချယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးသမားများ]]</text>
      <sha1>bprf7ojbhcuvt14f06uwydl9bhyx1vx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နီလာမြင့်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>205252</id>
    <revision>
      <id>1030650</id>
      <parentid>653948</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:37:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1541" sha1="2fvi9pu7nn6ncok6tudpwfpbijluul2" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name            = Nilar Myint&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://stats.the-afc.com/player/14030|title=NILAR MYINT|website=AFC|accessdate=26 May 2020}}{{Dead link|date=May 2026 }}&lt;/ref&gt;
| image           = 
| fullname        = 
| birth_date      = {{Birth date and age|1989|7|1|df=yes}}&lt;ref name=SW&gt;{{Soccerway|650628|accessdate=26 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| birth_place     = [[Yangon]], Myanmar&lt;ref name=GSA&gt;{{Cite web|url=https://globalsportsarchive.com/people/soccer/nilar-myint/379268/|title={{PAGENAME}}|website=Global Sports Archive|accessdate=26 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| height          = 
| position        = [[Midfielder]]&lt;ref name=GSA/&gt;
| currentclub     = 
| clubnumber      = 
| youthyears1     = 
| youthclubs1     = 
| years1          = 
| clubs1          = 
| caps1           = 
| goals1          = 
| nationalyears1  = 2013
| nationalteam1   = [[Myanmar women's national football team|Myanmar]]
| nationalcaps1   = 2
| nationalgoals1  = 0
| pcupdate        = 
| ntupdate        = 25 May 2013
}}

'''နီလာမြင့်''' (၁ ဇူလိုင် ၁၉၈၉ ဖွား) သည် သည် မြန်မာအမျိုးသမီးဘောလုံးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မြန်မာအမျိုးသမီးအသင်းတွင် အလယ်တန်းနေရာ၌ ကစားသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးသမားများ]]</text>
      <sha1>2fvi9pu7nn6ncok6tudpwfpbijluul2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ခင်သန်းဝေ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>205255</id>
    <revision>
      <id>1030535</id>
      <parentid>653959</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:22:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1605" sha1="4g1bi94vfopn4en9sw79bivryzkenmv" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name            = Khin Than Wai&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://stats.the-afc.com/player/33931|title=KHIN THAN WAI|website=AFC|accessdate=25 May 2020}}{{Dead link|date=May 2026 }}&lt;/ref&gt;
| image           = 
| fullname        = 
| birth_date      = {{Birth date and age|1995|11|2|df=yes}}&lt;ref name=SW&gt;{{Soccerway|341797|accessdate=25 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| birth_place     = [[Mawlamyine]], Myanmar&lt;ref name=GSA&gt;{{Cite web|url=https://globalsportsarchive.com/people/soccer/khin-than-wai/176111/|title={{PAGENAME}}|website=Global Sports Archive|accessdate=25 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| hKhinght          = 
| position        = [[Defender (association football)|Defender]]&lt;ref name=SW/&gt;&lt;ref name=GSA/&gt;
| currentclub     = 
| clubnumber      = 
| youthyears1     = 
| youthclubs1     = 
| years1          = 
| clubs1          = 
| caps1           = 
| goals1          = 
| nationalyears1  = 2014–
| nationalteam1   = [[Myanmar women's national football team|Myanmar]]
| nationalcaps1   = 26
| nationalgoals1  = 0
| pcupdate        = 
| ntupdate        = 28 January 2020
}}

'''ခင်သန်းဝေ''' (၂ နိုဝင်ဘာ ၁၉၉၅) သည် မြန်မာအမျိုးသမီးဘောလုံးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မြန်မာအမျိုးသမီးအသင်းတွင် နောက်တန်းခံစစ်နေရာ၌ ကစားသည်။

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးသမားများ]]</text>
      <sha1>4g1bi94vfopn4en9sw79bivryzkenmv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ခင်မျိုးဝင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>205257</id>
    <revision>
      <id>1030534</id>
      <parentid>653964</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:18:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1614" sha1="p4gntxr2o2wvudp6ivb6wecc6l532rw" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name            = Khin Myo Win&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://stats.the-afc.com/player/108827|title=KHIN MYO WIN|website=AFC|accessdate=24 May 2020}}{{Dead link|date=May 2026 }}&lt;/ref&gt;
| image           = 
| fullname        = 
| birth_date      = {{Birth date and age|1999|2|10|df=yes}}&lt;ref name=SW&gt;{{Soccerway|650609|accessdate=24 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| birth_place     = [[Hopin]], Myanmar&lt;ref name=GSA&gt;{{Cite web|url=https://globalsportsarchive.com/people/soccer/khin-myo-win/160204/|title={{PAGENAME}}|website=Global Sports Archive|accessdate=24 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| hKhinght          = 
| position        = [[Defender (association football)|Defender]]&lt;ref name=SW/&gt;&lt;ref name=GSA/&gt;
| currentclub     = 
| clubnumber      = 
| youthyears1     = 
| youthclubs1     = 
| years1          = 
| clubs1          = 
| caps1           = 
| goals1          = 
| nationalyears1  = 2019–
| nationalteam1   = [[Myanmar women's national football team|Myanmar]]
| nationalcaps1   = 6
| nationalgoals1  = 0
| pcupdate        = 
| ntupdate        = 6 February 2020
}}

'''ခင်မျိုးဝင်း''' (၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၉၉) သည် မြန်မာအမျိုးသမီးဘောလုံးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မြန်မာအမျိုးသမီးအသင်းတွင် နောက်တန်းခံစစ်နေရာ၌ ကစားသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးသမားများ]]</text>
      <sha1>p4gntxr2o2wvudp6ivb6wecc6l532rw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဇွန်ယုယဦး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>205258</id>
    <revision>
      <id>1030607</id>
      <parentid>653967</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T06:40:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1840" sha1="9wir0ahxd0c9o0a31airvh91dic4gij" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name            = Zune Yu Ya Oo&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://stats.the-afc.com/player/85022|title=ZUNE YU YA OO|website=AFC|access-date=24 May 2020}}{{Dead link|date=May 2026 }}&lt;/ref&gt;
| image           = 
| fullname        = 
| birth_date      = {{Birth date and age|2001|2|12|df=yes}}&lt;ref name=SW&gt;{{Soccerway|641344|accessdate=24 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| birth_place     = [[Seikphyu]], Myanmar&lt;ref name=GSA&gt;{{Cite web|url=https://globalsportsarchive.com/people/soccer/zune-yu-ya-oo/136628/|title={{PAGENAME}}|website=Global Sports Archive|access-date=24 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| hZuneght          = 
| position        = [[Defender (association football)|Defender]]&lt;ref name=SW/&gt;&lt;ref name=GSA/&gt;
| currentclub     = 
| clubnumber      = 
| youthyears1     = 
| youthclubs1     = 
| years1          = 
| clubs1          = 
| caps1           = 
| goals1          = 
| nationalyears1  = 2016
| nationalteam1   = {{Nwftu|16|Myanmar}}
| nationalcaps1   = 4
| nationalgoals1  = 0
| nationalyears2  = 2018–2019
| nationalteam2   = {{Nwftu|19|Myanmar}}
| nationalcaps2   = 7
| nationalgoals2  = 0
| nationalyears3  = 2020–
| nationalteam3   = [[Myanmar women's national football team|Myanmar]]
| nationalcaps3   = 1
| nationalgoals3  = 0
| pcupdate        = 
| ntupdate        = 6 February 2020
}}

'''ဇွန်ယုယဦး''' (၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၀၁) သည် မြန်မာအမျိုးသမီးဘောလုံးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မြန်မာအမျိုးသမီးအသင်းတွင် နောက်တန်းခံစစ်နေရာ၌ ကစားသည်။

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးသမားများ]]</text>
      <sha1>9wir0ahxd0c9o0a31airvh91dic4gij</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း ရွန်နူ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>207541</id>
    <revision>
      <id>1030599</id>
      <parentid>955010</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T05:57:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35989" sha1="7g0rqk225xy976jqtbckl41qj4xlctl" xml:space="preserve">{{Infobox tropical cyclone
| Name=ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း ရွန်နူ 
| Type=Tropical Storm 
| Year=2016
| Basin=NIO
| Image location=Roanu 2016-05-21 0445Z.jpg
| Image name=Cyclone Roanu at peak intensity, approaching [[Bangladesh]] on 21 May
| Formed=19 May 2016
| Dissipated=23 May 2016
| Remnant low=22 May
| 3-min winds=45
| 1-min winds=60
| Pressure=983
| Damages=2127
| Fatalities=135&amp;nbsp;total, 99&amp;nbsp;missing
| Areas=[[Sri Lanka]], [[Eastern coastal plains|East coast of India]], [[Bangladesh]], [[Myanmar]], [[Yunnan]]
| Hurricane season=[[2016 North Indian Ocean cyclone season]]
}}

'''ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း ရွန်နူ''' သည် ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မေလတွင် သီရိလင်္ကာနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တို့တွင် တိုက်ခတ်ခဲ့သည့် အားပျော့သည့် အပူပိုင်းဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းတစ်ခုဖြစ်ကာ ၎င်းကြောင့် ရေလွှမ်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဤဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းသည် ထိုနှစ်၏ မုန်တိုင်းရာသီတွင် ပထမဆုံးတိုက်ခတ်ခဲ့သည့် မုန်တိုင်းဖြစ်သည်။ ရူနူမုန်တိုင်းသည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတောင်ဘက်ပိုင်းတွင် လေဖိအားနည်းဧရိယာတစ်ခုဖြစ်ပေါ်လာပြီး စတင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် တဖြည်းဖြည်း မြောက်ဘက်သို့ ရွေ့လျားကာ မေလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းတစ်ခုအဖြစ် အင်အားကြီးထွားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း လေတိုက်နှုန်းနှင့် ကုန်းမြေအပေါ်သက်ရောက်မှုသည် အတန်ငယ် အားပျော့လျက်ရှိသည်။ ၎င်းသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကမ်းရိုးတန်းဆီသို့ ရွေ့လျားသည့်အခါတွင် အရှိန်ဖြင့် အင်အားကြီးသွားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.thedailystar.net/country/why-the-cyclone-called-roanu-1227571|title=Why is the cyclone called Roanu?|date=2016-05-21|work=The Daily Star|access-date=2016-05-23}}&lt;/ref&gt;

မုန်တိုင်းကြောင့် သေဆုံးသူသည် သီရိလင်္ကာတွင် ၂၀၁ ဦးရှိပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့တွင် ၂၆ ဦး ရှိခဲ့သည်။ ပျက်စီးမှုတန်ကြေးသည် သီရိလင်္ကာ၌ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂ ဘီလီယံအထိ ရှိခဲ့သည်။ ရူနူမုန်တိုင်းသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များဖြစ်သည့် တမီနဒု၊ အန်ဒရာပရာဒေ့၊ ကီရာလာနှင့် ဩရိဿ စသည့်ပြည်နယ်များတွင် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှုကို ဖြစ်စေခဲ့ပြီး ကမ်းရိုးတန်းနှင့် နီးကပ်သည့် အရှေ့မြောက်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွေ့လျားသွားသည်။
==မိုးလေဝသသမိုင်းမှတ်တမ်း==
==ပြင်ဆင်မှုနှင့် သက်ရောက်မှု==
===သီရိလင်္ကာ===
[[File:BOB 01 2016-05-15 0530Z.jpg|thumb|right|The precursor to Cyclone Roanu over Sri Lanka on 15 May.]]
IMD သည် လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်းတစ်ခုအဖြစ် မသတ်မှတ်မီကပင် သီရိလင်္ကာ၌ မုန်တိုင်းအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများ စတင်ခဲ့သည်။ လေဖိအားနည်းဧရိယာသည် နိုင်ငံသို့ နီးကပ်လာသည့်အခါတွင် သီရိလင်္ကာမိုးလေဝသဌာနသည် မေလ ၁၃ ရက်နေ့၌ မုန်တိုင်းသည် နိုင်ငံအတွင်း ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|title=Met Dept issues bad weather warning|url=http://www.news.lk/news/business/item/13329-met-dept-issues-bad-weather-warning|publisher=The Official Government News Portal of Sri Lanka|access-date=19 May 2016|archive-date=20 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160520152938/http://www.news.lk/news/business/item/13329-met-dept-issues-bad-weather-warning}}&lt;/ref&gt; ငါးဖမ်းသမားများကို နိုးနိုးကြားကြားရှိကြရန် အကြံပေးခဲ့ကြသည်။ နိုင်ငံတော်အဆောက်အဦသုတေသနအဖွဲ့ (NBRO) သည် Badulla, Monaragala, Kandy, Ratnapura, Kurunegala, Nuwara Eliya, Kegalle နှင့် Matale စသည့်မြို့များသည် မုန်တိုင်းသည် ဖြတ်ကျော်ဝင်ရောက်မည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|title=Landslide warning as heavy rains lash island|url=http://www.dailynews.lk/?q=2016/05/16/local/81821|publisher=The Associated Newspapers of Ceylon Ltd.|access-date=19 May 2016}}&lt;/ref&gt; သမ္မတ Maithripala Sirisena  က မုန်တိုင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဖြစ်လာမည့် သက်ရောက်မှုများအတွက် ကယ်ဆယ်ရေးများ ဆောင်ရွက်ရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ သဘာဝဘေးစီမံခန့်ခွဲရေးဝန်ကြီး၊ ကာကွယ်ရေးအတွင်းဝန်၊ Tri Forces' Commanders များနှင့် ရဲထောက်လှမ်းရေးအရာရှိချုပ်တို့သည် ကယ်ဆေးရေးလုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်ရန် ညွှန်ကြားမှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|title=Sri Lankan President Calls For Heavy Rains|url=https://www.cihan.com.tr/en/sri-lanka-colombo-heavy-rain-disaster-2075124.htm|publisher=Cihan News Agency|access-date=19 May 2016|archive-url=https://archive.today/20160522194320/https://www.cihan.com.tr/en/sri-lanka-colombo-heavy-rain-disaster-2075124.htm|archive-date=22 May 2016|url-status=dead|accessdate=6 July 2021|archivedate=22 May 2016|archiveurl=https://archive.today/20160522194320/https://www.cihan.com.tr/en/sri-lanka-colombo-heavy-rain-disaster-2075124.htm}}&lt;/ref&gt;

သီရိလင်္ကာသဘာဝဘေးအန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲရေးစင်တာ (DMC) သည် မေလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်းကြောင့် နိုင်ငံအတွင်းတွင် မိုးသန်းထန်စွာရွာသွန်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်မည်ဖြစ်၍ ရေလွှမ်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်မည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ကီလာနီမြစ်နှင့် မဟာအိုယမြစ်တို့သည်လည်း မိုးရွာသွန်းသည့်အတွက် မြစ်ရေများ မြင့်တက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|title=Sri Lanka on alert for floods, landslides|url=http://timesofindia.indiatimes.com/world/Sri-Lanka-on-alert-for-floods-landslides/articleshow/52290075.cms|work=The Times of India|access-date=19 May 2016}}&lt;/ref&gt; လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်းသည် ကြမ်းတမ်းသည့် မိုးရွာသွန်းမှုများကို သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ကာ ရုတ်တရက် ရေကြီးခြင်းနှင့် မြေပြိုမှုများကို ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ထို့အတွက် လူပေါင်း ၃၇ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ထို့အပြင် မုန်တိုင်ကြောင့် လူပေါင်း ၁၃၄၀၀၀ ဦးကျော်သည် နေရာပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရသည်။&lt;ref name=&quot;BOB01 Sri Lanka 17/05&quot;&gt;{{cite web|title=12 die in Sri Lanka flash floods, several missing|url=http://timesofindia.indiatimes.com/world/south-asia/12-die-in-Sri-Lanka-flash-floods-several-missing/articleshow/52309353.cms|publisher=Bennett, Coleman &amp; Co. Ltd. (The Times of India)|access-date=17 May 2016}}&lt;/ref&gt; မေလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် လူသေဆုံးမှု စုစုပေါင်းသည် တိုးမြင့်လာကာ ၁၀၄ ဦးအထိ ရှိခဲ့ပြီး ၉၉ ဦးသည် ပျောက်ဆုံးနေခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;SciDev&quot;&gt;{{cite news|author=Nalaka Gunawardene |url=https://www.scidev.net/global/disasters/columns/cyclone-roanu-sri-lankan-disaster.html|title=Cyclone Roanu exposed Sri Lankan disaster response gaps|publisher=SciDev.Net|date=16 June 2016|access-date=16 June 2016}}&lt;/ref&gt; သီရိလင်္ကာသဘာဝဘေးအန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲရေးစင်တာက နိုင်ငံအနေဖြင့် ၂၀၁၀ ခုနှစ်ကတည်းက အမြင့်ဆုံး မိုးရေချိန်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ မြေပြိုမှုကြောင့် ကီဂယ်လီခရိုင် (Kegalle) တွင် ရွာသုံးရွာ နစ်မြုပ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;BOB01 Sri Lanka 18/05&quot;&gt;{{cite web|last1=Perera|first1=Amantha|title=200 families missing as Sri Lankan landslides bury three villages|url=https://www.theguardian.com/world/2016/may/18/sri-lanka-hundreds-of-families-missing-after-landslide-buries-three-villages|work=The Guardian|access-date=18 May 2016}}&lt;/ref&gt;

သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတဝှမ်း ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုတန်ဖိုး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂ ဘီလီယံ ရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;SciDev&quot;/&gt;

===အိန္ဒိယ===
ချင်းနိုင်နှင့် တမီနဒုတို့တွင် ၂၄ နာရီအတွင်း၌ မိုးရေချန်သည် ၉၃ မီလီမီတာ (၃.၇ လက်မ) နှင့် ၁၁၆.၀ မီလီမီတာ(၄.၅၇ လက်မ) ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Karthikeyan|first1=Hemalatha|title=Depression moving away, but Chennai will continue to get rain on Wednesday|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/Depression-moving-away-but-Chennai-will-continue-to-get-rain-on-Wednesday/articleshow/52321302.cms|work=The Times of India|access-date=18 May 2016|date=18 May 2016}}&lt;/ref&gt; ချင်းနိုင်မြို့နယ်ရှိ ကီလမ်ဘက်ကမ်တွင် မေလ ၁၉ ရက်နေ့၌ မိုးရေချိန်သည် ၂၂၆ မီလီမီတာ ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.maalaimalar.com/News/District/2016/05/18113507/1012762/226-mm-rain-in-kelambakkam.vpf |title=Maalaimalar News: 226 mm rain in kelambakkam |publisher=Maalaimalar.com |date=2016-05-18 |access-date=2016-05-23}}&lt;/ref&gt; နောက်ပိုင်း ဖော်ပြချက်များအရ မြို့ရှိ မေလမိုးရေချိန်သည် ဆယ်စုနှစ်နှစ်ခုစာအတွင်းတွင် အမြင့်ဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Shekhar|first1=Laasya|title=Chennai records 11.7cm of rainfall breaking a two-decade-old record.|url=http://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/190516/chennai-heaves-sigh-of-relief-as-storm-veers.html|publisher=Deccan Chronicle|access-date=19 May 2016}}&lt;/ref&gt;  အမှုထမ်း ၁၂၀၀၀ သည် မြို့တွင် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ လှေများစွာတို့သည် မြို့တွင် အရေးပေါ် ကူညီကယ်ဆယ်မှုမျာ လုပ်နိုင်ရန် ထားရှိခဲ့သည်။ မြေနိမ့်ပိုင်းဒေသများတွင် အမျိုးသားသဘဝဘေးအန္တရာယ်ကာကွယ်ရေးအင်အားစုသည် ဝန်ထမ်းအသင်းဖွဲ့ လေးခုကို ထားရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အရေးပေါ်ဖုန်းနံပါတ် ၁၀၇၀ ကိုလည်း ထားရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|title=Chennai rains: Authorities keep boats on standby after heavy rain|url=http://www.newsnation.in/article/131591-chennai-rains-authorities-keep-boats-on-standby-after-heavy-rain.html|publisher=News Nation|access-date=19 May 2016|archive-date=20 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160520111554/http://www.newsnation.in/article/131591-chennai-rains-authorities-keep-boats-on-standby-after-heavy-rain.html}}&lt;/ref&gt; IMD သည် မေလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် အန်ဒရာပရာဒေ့နှင့် ဩရိဿ စသည့်ပြည်နယ်နှစ်ခုကို ဒုတိယအမြင့်ဆုံး အသိပေးချက်အဖြစ် လိမ္မော်ရောင်ဆင့်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ကကိနာဒါမြို့ (Kakinada) တွင် မိုးရေချန်သည် တစ်နေ့တည်းတွင် ၁၇၄ မီလီမီတာ ရှိခဲ့ပြီး လွန်ခဲ့သည့် ၁၀ နှစ်အတွင်းတွင် အမြင့်ဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘပတ်လာမြို့ (Bapatla) တွင် မိုးရေချိန်သည် ၁၃၄ မီလီမီတာ (၅.၃ လက်မ) ရှိခဲ့သည်။ Visakhapatnam ခရိုင်, Vizianagaram ခရိုင်နှင့် Srikakulam ခရိုင်တို့တွင် မိုးရွာသွန်းမှုများ ရှိခဲ့ကာ မိုးရေချန်သည် မေလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ၂၁၀ မီလီမီတာ (၈.၃ လက်မ) ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|author1=Srinivasa Rao Apparasu|author2=Priya Ranjan Sahu|author3=Hindustan Times|title=Andhra, Odisha on high alert as cyclone Roanu set to hit coast|url=http://www.hindustantimes.com/india/andhra-odisha-on-high-alert-as-cyclone-roanu-set-to-hit-coast/story-HCcHAg7YWGDo7ent3XG5zI.html|work=The Hindu|access-date=19 May 2016}}&lt;/ref&gt;  အန်ဒရာပရာဒေ့ဝန်ကြီးချုပ်  N. Chandrababu Naidu သည်  Krishna, East Godavari နှင့်Visakhapatnam ခရိုင်တို့တွင် အဖွဲ့ ၅ ခုကို ထားရှိခဲ့သည်။  အဖွဲ့တစ်ခုချင်းစီတွင် အဖွဲ့ဝင် ၁၀၀ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|title=Cyclone Roanu drops anchor off A.P.|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/cyclone-roanu-drops-anchor-off-ap/article8622708.ece|work=The Hindu|access-date=20 May 2016}}&lt;/ref&gt;

မုန်တိုင်းအရှိန်ကြောင့် ဩရိဿပြည်နယ်ရှိ နေရာများစွာတို့တွင် မိုးရေချိန်သည် အသင့်အတင့်မှသည် မိုးကြီးသည်အထိ ရွာသွန်းခဲ့သည်။  Paradip တွင် မိုးရေချိန်သည် ၉၆ မီလီမီတာ (၃.၈ လက်မ) ရှိခဲ့ပြီး Puri တွင် မိုးရေချိန်သည် ၈၅ မီလီမီတာ (၃.၃ လက်မ) ရှိခဲ့သည်။ ဩရိဿပြည်နယ်၏ ဝန်ကြီးချုပ် Naveen Patnaik သည် ဩရိဿပြည်နယ်သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆောင်ရွက်ရေးအင်အားစု၏ အသင်း ၁၀ ခုနှင့် မီးသတ်ဝန်ဆောင်မှု ဝန်ထမ်းများကို အလျှင်အမြန် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ဩရိဿပြည်နယ်အစိုးရသည် ပြည်နယ်၏ တောင်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်းရှိ ဒေသများဖြစ်ကြသည့် ကမ်းရိုးတန်းရှိ ခရိုင် ၁၂ ခုတို့တွင် အသိပေးကြေညာမှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ မေလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် Bhubaneshwar ၏ မေလရှိ ပျှမ်းမျှအမြင့်ဆုံး အပူချိန်သည် 26.2 °C (79.2 °F) ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|title=Cyclone 'Roanu' 50 km off Odisha coast; rains, winds disrupt life|url=http://www.tribuneindia.com/news/nation/cyclone-roanu-50-km-off-odisha-coast-rains-winds-disrupt-life/239612.html|publisher=The Tribune Trust|access-date=20 May 2016|archive-date=5 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161005233302/http://www.tribuneindia.com/news/nation/cyclone-roanu-50-km-off-odisha-coast-rains-winds-disrupt-life/239612.html}}&lt;/ref&gt; ဘင်္ဂလားအနောက်ပိုင်း  Digha မြို့တွင် မိုးရေချိန်သည် ၇၃ မီလီမီတာ (၂.၉ လက်မ) နှင့် ဆဂါးကျွန်း (Sagar) တွင် ဆိုင်ကလုန်းသည် နီးကပ်သည့်အတွက် မိုးရေချိန်သည် ၉၆ မီလီမီတာ (၃.၈ လက်မ) ရှိခဲ့သည်။&lt;ref name= NOAA&gt;{{cite web|url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/RA-II/IN/42971.TXT |title = Bhubaneshwar Climate Normals 1971–1990 |publisher = [[National Oceanic and Atmospheric Administration]] |access-date = 24 December 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=West Bengal begins facing wrath of Cyclone Roanu|url=http://www.skymetweather.com/content/weather-news-and-analysis/west-bengal-to-face-wrath-of-cyclone-roanu/|publisher=Skymet Weather Services Pvt. Ltd.|access-date=20 May 2016}}&lt;/ref&gt;

===ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်===
[[File:Roanu 2016-05-21 0830Z animated.gif|thumb|right|ဘင်္ဂလားဒေ့ကုန်းမြေသို့ ဝင်လုခါနီးအချိန်ကို ရေဆွဲထားသည့် ရုပ်ရှင်ပုံရိပ်တစ်ခု]]
ဆိုင်ကလုန်းသည် ကုန်းမြေသို့ မဝင်ရောက်မီကပင် လူဦးရေ သန်းဝက်ကျော်သည် အစိုးရက စီစဉ်ထားသည့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ခိုလုံရာနေရာများသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-36351574|title=Cyclone Roanu: Half a million flee in Bangladesh|website=BBC News|access-date=2016-05-22}}&lt;/ref&gt; Shah Amanat နိုင်ငံတကာလေဆိပ်ရှိ လေယာဉ်ခရီးစဉ်များအားလုံးကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရေကြောင်းသွားလာရေးအာဏာပိုင်ကလည်း သင်္ဘောများနှင့် ဖယ်ရီလှေများသွားလာမှုကို ကန့်သတ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

နေ့လယ်ပိုင်း၌ မုန်တိုင်းသည် ဘင်္ဂလားဒေ့သို့ ဝင်ရောက်သည့်အခါတွင် မုန်တိုင်းကြောင့်ဖြစ်လာသည့် ကမ်းရိုးတန်းသို့ရိုက်ခတ်သည့် လှိုင်းလုံးများသည် ၇ ပေ (၂.၀ မီတာ) အထိ ရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.aljazeera.com/news/2016/05/deaths-cyclone-roanu-pounds-bangladesh-160521135642512.html|title=Half a million flee as Cyclone Roanu hits Bangladesh|website=[[Aljazeera]]|access-date=2016-05-22}}&lt;/ref&gt; ဆိုင်ကလုန်းသည်  Sandwip, Hatia, Kutubdia, Sitakundu နှင့် Feni စသည့်ဒေသများ၏ ကမ်းခြေများသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=Cyclone Roanu makes landfall at Chittagong coast |url=http://bdnews24.com/bangladesh/2016/05/21/cyclone-roanu-makes-landfall-at-chittagong-coast |newspaper=bdnews24.com |access-date=2016-05-22}}&lt;/ref&gt; မုန်တိုင်းတိုက်ခတ်မှုကြောင့်နိုင်ငံရှိ ခရိုင် ၇ ခုတို့၌ သေဆုံးသူ ၂၆ ဦး ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=Bangladesh avoids high death toll with cyclone evacuation |url=http://www.newindianexpress.com/world/Bangladesh-avoids-high-death-toll-with-cyclone-evacuation/2016/05/23/article3447246.ece |newspaper=The New Indian Express |date=23 May 2016 |access-date=23 May 2016 |accessdate=6 July 2021 |archivedate=16 June 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160616160128/http://www.newindianexpress.com/world/Bangladesh-avoids-high-death-toll-with-cyclone-evacuation/2016/05/23/article3447246.ece }}&lt;/ref&gt; မုန်တိုင်းသည် နိုင်ငံတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသည့်အခါတွင် သေဆုံးသူသည် ၃၀ ဦး ရှိခဲ့ကာ ၎င်းတို့ထဲမှ အများစုသည် ဆိုင်ကလုန်း၏ တိုက်ခတ်မှုဖြင့် ဖြစ်လာသည့် လှိုင်းလုံးများသည် တာမမံများကို ကျော်လွန်ခဲ့သည့်အတွက် သေဆုံးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;IIED&quot;&gt;{{cite news |author=Saleemul Huq |title=Cyclone Roanu hits Bangladesh: a story of loss and damage avoided |url=https://www.iied.org/cyclone-roanu-hits-bangladesh-story-loss-damage-avoided |newspaper=International Institute for Environment and Development |date=27 May 2016 |access-date=27 May 2016}}&lt;/ref&gt;  လူနေအိမ် ၄၀၀၀၀ လုံးခန့်မှင့် လုပ်ငန်းအဆောက်အဦးများစွာတို့သည် ပျက်စီးခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=20 killed, 500,000 evacuated as Cyclone Roanu hits Bangladesh |url=http://timesofoman.com/article/84287/World/Asia/20-killed-500000-evacuated-as-Cyclone-Roanu-hits-Bangladesh |work=[[Times of Oman]] |access-date=22 May 2016 }}{{Dead link|date=May 2026 }}&lt;/ref&gt;

မုန်တိုင်းကြောင့် လျှပ်စစ်မီးများ ပြတ်တောက်ခြင်းနှင့် ဒေသတွင်း လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးပြတ်တောက်ခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=Vast destruction from cyclone in Bangladesh |url=http://www.voanews.com/content/cyclone-roanu-hits-bangladesh/3340106.html |work=[[VOA]] |access-date=2016-05-22 |accessdate=6 July 2021 |archivedate=25 July 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160725051653/http://www.voanews.com/content/cyclone-roanu-hits-bangladesh/3340106.html }}&lt;/ref&gt; အစားအသောက်များ သိုလှောင်ခြင်း၊ ရာသီသီးနှံများသည်လည်း ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ ငါးများနှင့် ပုဇွန်များ‌ မွေးမြူသည့်လုပ်ငန်းများအပါဝင် အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များသည်လည်း ပျက်စီးခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.asahi.com/ajw/articles/AJ201605250039.html|title=Deadly cyclone hits Sri Lanka, Bangladesh; aid urgently needed|website=[[The Asahi Shimbun]]|access-date=2016-05-25}}&lt;/ref&gt; မုန်တိုင်းကြောင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်း ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုသည် ৳ ၁၀ ဘီလီယံ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၂၇ မီလီယံ) ရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;TheIndependent&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.theindependentbd.com/printversion/details/44834|title=Roanu leaves behind a trail of damage|work=The Independent|date=24 May 2016|access-date=24 May 2016}}&lt;/ref&gt;

==ဖြစ်ပွားပြီးနောက်==
===သီရိလင်္ကာ===
မုန်တိုင်းတိုက်ခတ်ပြီး မကြာမီပင် မေလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများ စတင်ခဲ့သည်။ သီရိလင်္ကာစစ်တပ်သည် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့်နေရာများတွင် ပျောက်ဆုံးနေသူများကို ရှာဖွေခဲ့သည်။ စစ်သား ၁၁၅ ဦးတို့သည် မြေပြိုမှုကြောင့် နစ်မြုပ်သွားသည့်ရွာများတွင် အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများကို ရှာဖွေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|title=Sri Lankan Soldiers Search for Survivors in Landslide-Devastated Village|url=http://www.laht.com/article.asp?ArticleId=2412457&amp;CategoryId=12395|work=Latin American Herald Tribune|access-date=19 May 2016|accessdate=5 July 2021|archivedate=9 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210309182346/http://www.laht.com/article.asp?CategoryId=12395&amp;ArticleId=2412457}}&lt;/ref&gt; အပြင်းထန်ဆုံးထိခိုက်ခဲ့သည့် ဒေသဖြစ်သည့် Kegalle  ခရိုင်တွင် လူအနည်းဆုံး ၅၀ ဦးကို ကယ်ဆယ်နိုင်ခဲ့သည်။ မေလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းခဲ့သဖြင့် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများကို ရပ်နားခဲ့ရသည်။ အချို့ရွာများတွင် ရွံ့နွံများသည် အမြင့် ၇၅ ပေ (၂၃ မီတာ) အထိ ရှိနေသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Sirilal|first1=Ranga|title=Hopes fade for 150 feared buried in Sri Lanka landslides|url=http://www.euronews.com/newswires/3194569-sri-lankas-torrential-rains-drive-more-than-130000-from-homes/|work=Euronews|access-date=19 May 2016|archive-date=4 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160604194622/http://www.euronews.com/newswires/3194569-sri-lankas-torrential-rains-drive-more-than-130000-from-homes/}}&lt;/ref&gt; ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် တာဝန်ရှိသူဖြစ်သည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး Sudantha Ranasinghe က နောက်ပိုင်းတွင် အာဏာပိုင်များကို ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများကို ရပ်တန့်ရန် ပြောခဲ့သည်။ စုစုပေါင်းသေဆုံးမှုသည် ၅၈ ဦးရှိသည်ဟု အတည်ပြုခဲ့ရသည်။&lt;ref name=&quot;Roanu Sri Lanka 19/05&quot;&gt;{{cite web|last1=Aneez|first1=Shihar|title=Hopes fade for over 130 feared buried in Sri Lanka landslides|url=https://www.reuters.com/article/us-sri-lanka-floods-idUSKCN0YA0P7|agency=Reuters|access-date=19 May 2016}}&lt;/ref&gt; မေလ ၁၉ ရက်နေ့ညနေပိုင်းတွင် ကယ်ဆယ်ရေးသများများက ပျောက်ဆုံးနေသည့် လူ ၁၃၄ ဦးသည် သေဆုံးနေသည်ကို စိုးရွံ့ဖွယ်တွေ့ရှိခဲံကြသည်။ &lt;ref name=&quot;BBC_1&quot;&gt;{{cite news|work=BBC|date=19 May 2016|access-date=19 May 2016|title=Sri Lanka mudslide: Army fears 134 missing are dead|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-36328863}}&lt;/ref&gt;မေလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယရေတပ်တောင်ပိုင်း ရေတပ်မတော်သည်  INS Sunayna နှင့် HMIS Sutlej စသည့် သင်္ဘောများကို ကယ်ဆယ်ရေးပစ္စည်းများတင်ဆောင်ကာ မြို့တော် ကိုလံဘိုသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|title=Cyclone ROANU: Indian naval ships rush to Sri Lanka with relief materials| url= http://indianexpress.com/article/india/india-news-india/cyclone-roanu-indian-naval-ships-rush-to-sri-lanka-with-relief-materials-2810161/ |work= The Indian Express| access-date=20 May 2016}}&lt;/ref&gt;ဩစတြေးလျအစိုးရ၏ နိုင်ငံခြားရေးရာဝန်ကြီး Julie Bishop သီရိလင်္ကာသို့ အကူအညီများ ပေးပို့ခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးက &quot;သီရိလင်္ကာအစိုးရအနေဖြင့် ဤဘေးအန္တရာယ်ကို ရင်ဆိုင်နေကြရသည့် သီရိလင်္ကာရှိ မိတ်ဆွေများတွက် မည်သည့်အကူအညီမျိုးကိုမဆို ကူညီရန် အသင့်ဖြစ်နေသည်&quot; ဟု ဆိုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web| title=Australia offers assistance to Sri Lanka following the natural disaster| url=http://www.colombopage.com/archive_16A/May20_1463712513CH.php| publisher=Colombo Page| access-date=20 May 2016| accessdate=5 July 2021| archivedate=19 November 2018| archiveurl=https://web.archive.org/web/20181119132505/http://www.colombopage.com/archive_16A/May20_1463712513CH.php}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Australia ready to help Sri Lanka following damaging landslides, floods: Aust'n FM| url= http://www.dailynews.lk/?q=2016/05/20/political/82305| publisher=The Associated Newspapers of Ceylon Ltd.| access-date=20 May 2016}}&lt;/ref&gt; ပါကစ္စတန်အစိုးရသည်လည်း ကယ်ဆယ်ရေးပစ္စည်းများနှင့် ဆေးကုသရေးများကို ပို့လွှတ်ခဲ့သည်။ ရှာဖွေမှုလုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည့်နေ့တွင် ကယ်ဆယ်ရေးသမားများသည် Elangapitiya  ရှိ မြေပြိုမှုကြောင့် ပျက်စီးခဲ့ရသည့် လူနေအိမ် ၆၆ လုံးတွင် နစ်မြုပ်နေသည့် လူသေလောင်းများကို တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web| agency=The Associated Press| title=Search resumes in rain for missing in Sri Lankan landslide| url= http://the-japan-news.com/news/article/0002960806| work=Japan News| access-date=20 May 2016}}&lt;/ref&gt; လူပေါင်း ၂၀၀၀၀၀ သည် ကိုလံဘို၏ မြေနိမ့်အပိုင်းအရပ်များမှ စွန့်ခွာခဲ့ရသည်။ စုစုပေါင်း သေဆုံးသူသည် ၁၀၁ ဦးရှိကာ ပျောက်ဆုံးသူသည် ၁၀၀ ရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;SriLanka26/5&quot;&gt;{{cite web|url=https://au.news.yahoo.com/world/a/31688143/sri-lanka-rain-death-toll-hits-101-as-waters-recede/|title=Sri Lanka rain death toll hits 101 as waters recede|date=25 May 2016|publisher=[[Yahoo7]]|access-date=26 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160525135306/https://au.news.yahoo.com/world/a/31688143/sri-lanka-rain-death-toll-hits-101-as-waters-recede/|archive-date=25 May 2016|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; သီရိလင်္ကာအမျိုးသားခရစ်ကတ်အသင်းသည် မုန်တိုင်းဒဏ်ခံစားရသူများထံသို့ රු ၁၀၀၀၀၀၀ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆၈၆၉ ) လှူဒါန်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Roanu Sri Lanka 20/05&quot;&gt;{{cite web| agency=Agence France-Presse| title=200,000 flee capital as Sri Lanka flood misery worsens| url= http://www.nst.com.my/news/2016/05/146816/200000-flee-capital-sri-lanka-flood-misery-worsens| work=New Straits Times Press |access-date=20 May 2016}}&lt;/ref&gt;

==ပြင်ပလင့်များ==
* [http://www.nrlmry.navy.mil/tcdat/tc16/IO/01B.ROANU/ 01B.ROANU] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210711220804/https://www.nrlmry.navy.mil/tcdat/tc16/IO/01B.ROANU/ |date=11 July 2021 }} from the U.S. Naval Research Laboratory

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိုက်ခတ်ခဲ့သည့် အပူပိုင်းမုန်တိုင်းများ]]</text>
      <sha1>7g0rqk225xy976jqtbckl41qj4xlctl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂျီလိုရာ ဘန်ကာနို အားကစားကွင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>208816</id>
    <revision>
      <id>1030592</id>
      <parentid>731064</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T05:41:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>115</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:GBK_Complex_at_night_(cropped).jpg|GBK_Complex_at_night_(cropped).jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: [[:c:Commons:Deletion requests/File:GBK Complex at night (cropped).jpg|]].</comment>
      <origin>1030592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10426" sha1="pv9b4ghv1rxurbk1dr6qh06hoja5nt4" xml:space="preserve">{{Infobox stadium
| stadium_name      = ဂျီလိုရာ ဘန်ကာနို အားကစားကွင်း&lt;br&gt;Gelora Bung Karno Main Stadium
| native_name       = Stadion Utama Gelora Bung Karno
| nickname          = ''GBK'', ''SUGBK'', ''Stadion Utama'', ''Stadion Senayan''
| logo_image        =
| logo_caption      = 
| image             =
| image_size        = 280px
| caption           = ၂၀၂၀ပြည့်နှစ်က​တွေ့ရစဉ်
| location          = [[ဂျကာတာမြို့]]၊ [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]
| broke_ground      = {{Start date and age|df=yes|1960|2|8}} (တစ်ကွင်းလုံး)
| opened            = {{Start date and age|df=yes|1962|7|21}}
| reopened          = {{Start date and age|df=yes|2018|1|14}}
| former_names      = {{nowrap|Senayan Main Stadium}}&lt;br&gt;(၂၄ စက်တင်ဘာ ၁၉၆၂ မတိုင်မီ)&lt;br&gt;{{nowrap|Gelora Senayan Main Stadium}} (၁၉၆၉ - ၂၀၀၁)
| closed            = ၂၀၁၆ -၂၀၁၈
| renovated         = ၂၀၁၆ - ၂၀၁၈
| demolished        = 
| publictransit     = 
| website           = [https://gbk.id/stadion-utama/ GBK.id/stadion-utama/]
| owner             =
| surface           =
| architect         = Frederich Silaban
| cost              = US$12,500,000 (၁၉၅၈)&lt;br&gt; Rp၇၆၉.၆၉သန်း (၂၀၁၆-၂၀၁၈)&lt;ref&gt;{{cite news | author = Ahmad Fawwaz Usman |date=8 August 2017 |url=http://bola.liputan6.com/read/3051374/menuju-asian-games-2018-renovasi-gbk-nyaris-rampung |title= Menuju Asian Games 2018, Renovasi GBK Nyaris Rampung|work=Liputan6.com |access-date=}}&lt;/ref&gt;
| tenants           =
| capacity          = ၇၇,၁၉၃&lt;ref name=&quot;cap&quot;&gt;{{cite web |url=https://reservation.gbk.id/venue/id_stadion-utama-gelora-bung-karno |title= E-Booking Stadion Utama Gelora Bung Karno |website=gbk.id |access-date=}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;{{Collapsible list|title=ထိုင်ခုံအရေအတွက်များ|၁၁၁,၀၀၀ (၁၉၆၂-၂၀၀၇)&lt;br&gt;၈၈,၃၀၆ (၂၀၀၇-၂၀၁၆)&lt;br&gt;၇၇,၁၉၃ (၂၀၁၈ - လက်ရှိ)}}&lt;/small&gt;
| record_attendance = 
| dimensions        = {{convert|105|by|68|m|abbr=on}}
| suites            = ၄&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sport.detik.com/sepakbola/foto-sepakbola/d-3812384/stadion-utama-gbk-juga-dilengkapi-empat-sky-box/|title=Stadion Utama GBK juga Dilengkapi Empat Sky Box|last=Zafna|first=Grandyos|work=Detik.com|access-date=|date=12 January 2018|language=id}}&lt;/ref&gt;
}}
'''ဂျီလိုရာ ဘန်ကာနို အားကစားကွင်း'''သည် [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]၊ [[ဂျာကာတာမြို့]]ရှိ ဂျီလိုရာ ဘန်ကာနို အားကစားရုံစုတွင် တည်ရှိသော အဓိက အားကစားကွင်းဖြစ်သည်။ မူလအမည်မှာ ဂျီလိုရာ ဆန်နာရန် ပင်မအားကစားကွင်းဖြစ်ကာ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသမ္မတ ဆူကာနိုကို ဂုဏ်ပြု၍ ဘန်ကာနိုအားကစားကွင်းဟု ခေါ်ကြခြင်းဖြစ်သည်။ ဘန် ကာနိုဆိုသည်မှာ အစ်ကို/ ရဲဘော် ကာနိုဟု ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။

၁၉၆၀ပြည့်နှစ်တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၂ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့ကာ [[၁၉၆၂ အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ|၁၉၆၂ခုနှစ် အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ]]ကို လက်ခံကျင်းပခဲ့သည်။ မူလက ပရိသတ် ၁၁၀၀၀၀ ဝင်ဆံ့သော်လည်း ၂၀၀၆ခုနှစ်တွင် (၈၈,၃၀၆)၊ ၂၀၁၈ခုနှစ်တွင် (၇၇,၁၉၃) ဦးရေအထိ လျှော့ချခဲ့သည်။ ပရိသတ် (၈၈,၃၀၆) ဝင်ဆံ့စဉ်က ကမ္ဘာ့ သတ္တမမြောက် အကြီးဆုံးအားကစားကွင်းဖြစ်သည်။ ယခုအချိန်တွင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် (၂၈) ကွင်းမြောက် အကြီးဆုံးကွင်းဖြစ်ကာ အာရှတိုက်တွင် အဋ္ဌမမြောက် အကြီးဆုံး အားကစားကွင်းဖြစ်သည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများကို ၁၉၆၀ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၂ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၁ရက်နေ့တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ [[ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု သမ္မတနိုင်ငံ|ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု]]၏ ချေးငွေဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မူလက ပရိသတ် (၁၁၀,၀၀၀) ဝင်ဆံ့သော်လည်း ၂၀၀၇ အာရှဖလား ဘောလုံးပြိုင်ပွဲကို လက်ခံကျင်းပရန် ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ချိန်တွင် (၈၈,၃၀၆) အထိ လျှော့ချခဲ့သည်။ဤအားကစားကွင်းသည် ဂျီလိုရာ ဘန်ကာနို အားကစားကွင်းဟု လူသိများသော်လည်း ၎င်း၏ တရားဝင်အမည်မှာ ဂျီလိုရာ ဘန်ကာနို ပင်မအားကစားကွင်းဖြစ်သည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ဂျီလိုရာ ဘန်ကာနို အားကစားရုံစုတွင် အခြား အားကစားကွင်းများ ရှိသေးသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ မူလက ဂျီလိုရာ ဆန်နာရန် ပင်မအားကစားကွင်းဟု အမည်ပေးခဲ့သော်လည်း ၁၉၆၂ အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲအပြီး ရက်၂၀အကြာ ၁၉၆၂ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၄ရက်နေ့တွင် ယခုအမည်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ သို့သော်သမ္မတ [[ဆူဟာတို]]၏ အာဏာရစဉ်ကာလအတွင်း ၁၉၆၉ခုနှစ်တွင် ယခင်သမ္မတ ''ဆူကာနို''၏ ပုံရိပ်ကို ဖျောက်ဖျက်ရန် အားကစားရုံစုနှင့် အားကစားကွင်းအား ယခင်အမည်သို့ ပြန်ပြောင်းခဲ့သည်။ အာဏာရှင်စနစ်ပြုတ်ကျပြီး ၂၀၀၁ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၇ရက်တွင်မှ ယခုအမည်သို့ ပြန်လည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=-mvqG8YbuHQC&amp;q=Temu+Gelang+Gelora&amp;pg=PA82|title=M.F. Siregar, matahari olahraga Indonesia|first1=Brigitta Isworo|last1=Laksmi|first2=Primastuti|last2=Handayani|date=June 15, 2008|publisher=Penerbit Buku Kompas|isbn=9789797093884|via=Google Books}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last=Rahmat |first=Arby |date=12 January 2018 |title= Lampu Stadion GBK Saingi San Siro Milan|url=https://www.cnnindonesia.com/olahraga/20180112075320-142-268307/lampu-stadion-gbk-saingi-san-siro-milan|work=CNN Indonesia |access-date=14 January 2018|language=id}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Baskoro|first1=Rangga|title=SU GBK Jadi Stadion Paling Terang Di Asia|url=http://wartakota.tribunnews.com/2018/01/12/su-gbk-jadi-stadion-paling-terang-di-asia|access-date=12 January 2018|work=Tribunnews.com|date=12 January 2018|language=id}}&lt;/ref&gt;
[[File:Gelora Bung Karno 1962.jpg|thumb|right|၁၉၆၂ခုနှစ် ဧပြီလ တည်​ဆောက်ဆဲကာလက​တွေ့ရစဉ်]]
၂၀၁၈ခုနှစ်တွင် [[၂၀၁၈ အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ]]နှင့် [[၂၀၁၈ အာရှ မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ|အာရှ မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ]]ကို လက်ခံကျင်းပရာတွင် အဓိကအားကစားကွင်းအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။၎င်းပြိုင်ပွဲများအတွက် အားကစားကွင်းအား ပြုပြင်ရာတွင် ကျန်ရှိနေသော နေရာများအား ထိုင်ခုံများ တပ်ဆင်ခဲ့ပြီး ကွင်း၏ဝင်ဆံ့ဦးရေမှာ (၇၇,၁၉၃) ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုင်ခုံအသစ်များမှာ အနီရောင်၊ အဖြူရောင်နှင့် မီးခိုးရောင်များဖြစ်ကာ အင်ဒိုနီးရှားအလံကို လွှင့်ထားသည့်ပုံ တပ်ဆင်ထားသည်။
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံရှိ အားကစားကွင်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အမျိုးသား အားကစားကွင်းများ]]</text>
      <sha1>pv9b4ghv1rxurbk1dr6qh06hoja5nt4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကမ္ဘာ့ဆင်နေ့</title>
    <ns>0</ns>
    <id>209449</id>
    <revision>
      <id>1030518</id>
      <parentid>1021880</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T23:21:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030518</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29724" sha1="1pu8xcn5x90fcle6iztpxfkur0muvkv" xml:space="preserve">{{Infobox recurring event
| name         = ကမ္ဘာ့ဆင်နေ့&lt;br&gt;World Elephant Day
| logo         = 
| logo_caption = 
| image        = Kissing Elephants.JPG
| caption      = ဆင်များ
| date         = ဩဂုတ် ၁၂
| frequency    = နှစ်စဉ်
| location     = ကမ္ဘာ့တဝှမ်း
| established  = {{Start date|2012|8|12|df=y}}
| founder_name = Patricia Sims and the Elephant Reintroduction Foundation
| website      = {{URL|worldelephantday.org}}
}}
[[File:The Union Minister for Commerce &amp;amp; Industry and Civil Aviation, Shri Suresh Prabhakar Prabhu addressing the gathering on the occasion of the World Elephant Day 2018, in New Delhi on August 12, 2018 (1).JPG|thumb|World Elephant Day 2018]]
'''ကမ္ဘာ့ဆင်နေ့''' ကို [[ကမ္ဘာ]]ပေါ်ရှိ [[ဆင်]]များကို ထိန်းသိမ်းရန်၊ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန်ဟူ၍ [[၁၂ ဩဂုတ်|ဩဂုတ် ၁၂]] တွင် နိုင်ငံတကာက နှစ်စဉ် ဆင်နွှဲသည်။ [[၂၀၁၁]] တွင် ကနက်ဝစ် ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီမှ [[ကနေဒါနိုင်ငံ|ကနေဒါလူမျိုး]] ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်သူများ ဖြစ်သော ပတ်ထရစ်ရှာ ဆင်းမ်နှင့် မိုက်ကယ် ကလာ့ခ်၊ [[ထိုင်း]] ဆင်ပြန်ထွန်းကားရေး ဖောင်ဒေးရှင်းမှ အတွင်းရေးမှူးချုပ် စီဗာပွန်း ဒဒြနန္ဒတို့၏ စည်းရုံးမှုဖြင့် [[၂၀၁၂]] ဩဂုတ် ၁၂ ဝယ် တရားဝင် စတင်လုပ်ဆောင် ကျင်းပလေသည်။&lt;ref&gt;[http://worldelephantday.org/about/elephant-reintroduction-foundation &quot;Elephant Reintroduction Foundation&quot;], ''World Elephant Day website''&lt;/ref&gt; ယင်းမှစ၍ ကမ္ဘာ့ဆင်နေ့ကို ပတ်ထရစ်ရှာ ဆင်းမ်က ဆက်လက်ဦးဆောင် ကျင်းပ လမ်းညွှန်လာရာ၊ ယခုအခါ သဘာဝအဖွဲ့အစည်းပေါင်း ၁၀၀ ကျော်က အသိအမှတ်ပြု လက်ခံ ကျင်းပလာကြပြီး၊&lt;ref&gt;[https://worldelephantday.org/friends-of-world-elephant-day &quot;Associates&quot;], ''World Elephant Day website''&lt;/ref&gt; တကမ္ဘာလုံးရှိ တိုင်းပြည်တိုင်းမှ လူတဦးချင်းစီကပါ ပါဝင်ဆင်နွှဲသည်။&lt;ref&gt;Philip Mansbridge, [http://www.huffingtonpost.co.uk/philip-mansbridge/elephants-world-elephant-day_b_3739095.html &quot;Is This Year's World Elephant Day the Last Chance for Elephants?&quot;], ''The Huffington Post'', 2013&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Raj Phukan, [http://www.assamtimes.org/node/8743 &quot;World Elephant Day celebrated at Nagaon&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180729141513/http://www.assamtimes.org/node/8743 |date=29 July 2018 }}, ''Assam Times'', 2013&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Jennifer Viegas, [http://news.discovery.com/animals/endangered-species/elephants-get-help-from-unlikely-sources-is-it-enough-130812.htm &quot;Elephants Get Unlikely Help -- But Is It Enough?&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151222230803/http://news.discovery.com/animals/endangered-species/elephants-get-help-from-unlikely-sources-is-it-enough-130812.htm |date=22 December 2015 }}, ''Discovery News'', 2013&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.chiangraitimes.com/world-elephant-day-thailand-must-shut-down-ivory-trade.html &quot;World Elephant Day - Thailand Must Shut Down Ivory Trade&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160220213328/http://www.chiangraitimes.com/world-elephant-day-thailand-must-shut-down-ivory-trade.html |date=20 February 2016 }}, ''Chiangrai Times'', 2013&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://metro.co.uk/2013/08/12/12-years-until-elephants-are-all-wiped-out-as-one-dies-every-15-minutes-3919927/ &quot;12 years until elephants are all wiped out as one dies every 15 minutes&quot;], ''Metro'', 2013&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Jason Bell, [http://africageographic.com/blog/world-elephant-day-time-to-take-stock/ &quot;World Elephant Day - time to take stock&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140808050233/http://africageographic.com/blog/world-elephant-day-time-to-take-stock/ |date=8 August 2014 }}, ''Africa Geographic'', 2013&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Bettina Wassener, [http://green.blogs.nytimes.com/2012/08/10/mourning-the-elephants/?_php=true&amp;_type=blogs&amp;_php=true&amp;_type=blogs&amp;_r=1&amp; &quot;Mourning the Elephants&quot;], ''The New York Times'', 2012&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Fidelis E. Satriastanti, [http://www.thejakartaglobe.com/blogs/globe-beat/sumatran-elephants-still-face-imminent-threats/ &quot;Sumatran Elephants Still Face Imminent Threats&quot;], ''Jakarta Globe'', 2013&lt;/ref&gt;

== မစ်ရှင် ==
ကမ္ဘာ့ဆင်နေ့ ကျင်းပရသည့် ပန်းတိုင်မှာ အာဖရိကနှင့် အာရှရှိ ဆင်များ အတိဒုက္ခ ကြုံတွေ့နေရပုံကို သိရှိသဘောပေါက်စေရန်နှင့် နှောင်ဖွဲ ့ဆင်နှင့် ဆင်ရိုင်းများကို စီမံရာ၌ ပြုစုစောင့်ရှောက်ရာ၌ အကောင်းမြင်သော ဖြေရှင်းချက်များ၊ အသိပညာများ ဖလှယ်နိုင်ရန် ဖြစ်သည်။ မျိုးတုံးရန် ခြိမ်းခြောက်ခံရသော မျိုးစိတ်များ စာရင်း ဖြစ်သည့် IUCN RED LIST စာရင်းတွင် အာဖရိကန်ဆင်များကို ထိရှလွယ်သော စာရင်းထဲ သွင်းထားကာ၊ အာရှဆင်များကို မျိုးတုံးတော့မည့် စာရင်းထဲ ထည့်ထားသည်။&lt;ref&gt;[http://www.iucnredlist.org/details/12392/0 &quot;Loxodonta Africana (African elephant)&quot;], ''IUCN''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.iucnredlist.org/details/summary/7140/0 &quot;Elephas maximus (Asian elephant, Indian elephant)&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180818054821/http://www.iucnredlist.org/details/summary/7140/0 |date=18 August 2018 }}, ''IUCN''&lt;/ref&gt; အာဖရိကန်နှင့် အာရှဆင်များသည် ၁၂ နှစ်အတွင်း မျိုးတုံးမှုကို ရင်ဆိုင်ရမည်ဟု သဘာဝမြတ်နိုးသူ တဦးက ဆိုသည်။&lt;ref&gt;John Ingham, [http://www.express.co.uk/news/world/421411/Elephants-extinct-within-12-years &quot;Elephants 'extinct within 12 years'&quot;], ''Express'', 2013&lt;/ref&gt; လက်ရှိဆင်ကောင်ရေအရ ခန့်မှန်းသည်မှာ အာဖရိကန်ဆင်များကို ရေကြည့်လျှင် ကောင်ရေ ၄၀၀,၀၀၀ ခန့်၊ အာရှဆင်များကို ရေကြည့်လျှင် ကောင်ရေ ၄၀,၀၀၀ ခန့် ရှိမည် ဖြစ်ရာ၊ ဤအရေအတွက်သည် များနေသေးသည်ဟု ငြင်းချက်လည်း ရှိသည်။&lt;ref&gt;[http://www.cites.org/sites/default/files/eng/com/sc/61/E61-44-02-A1.pdf &quot;Status of Elephant Populations, Levels of Illegal Killing and the Trade in Ivory: A Report to the Standing Committee of CITES&quot;], ''CITES''&lt;/ref&gt;

== သမိုင်းကြောင်း ==
[[File:The Minister of State for Tourism (IC), Shri Alphons Kannanthanam addressing the gathering, at the Gaj Mahotsav, on the occasion of the World Elephant Day 2018 celebrations, in New Delhi on August 13, 2018.JPG|thumb|Indian Minister of State for Tourism [[Alphons Kannanthanam]] speaking at a World Elephant Day celebration in [[New Delhi]] on August 13, 2018]]
ပထမဆုံးသော ကမ္ဘာ့ဆင်နေ့ကို ၂၀၁၂ ဩ ၁၂ မှာ ကျင်းပသည်။&lt;ref&gt;[http://worldelephantday.org/about &quot;Overview&quot;], ''World Elephant Day website''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Maria Sowter, [http://blog.frontiergap.com/blog/2012/8/9/world-elephant-day-this-sunday.html &quot;World Elephant Day This Sunday&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190812094933/http://blog.frontiergap.com/blog/2012/8/9/world-elephant-day-this-sunday.html |date=12 August 2019 }}, ''Into The Wild'', 2012&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.huffingtonpost.com/2012/08/12/world-elephant-day-2012-photos_n_1770187.html &quot;World Elephant Day 2012&quot;], ''The Huffington Post'', 2012&lt;/ref&gt; ရုပ်ရှင်အနေဖြင့် ဝီလျံ ရှက်တနာ ဇာတ်ကြောင်းပြန်သည့် ''Return to the Forest'' (တောထဲသို့ အပြန်)နှင့် ''When Elephants Were Young'' (ဆင်ကလေး ငယ်ငယ်တုန်းက)ဟူ၍ နှစ်ကား ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်ထားသည်။ ပထမကားမှာ နှောင်ဖွဲ ့ခံ အကျဉ်းကျ အာရှဆင်များကို တောတွင်း ပြန်လွှတ်ပေးရန် ရည်ညွန်း ရိုက်ကူးထားပြီး၊&lt;ref&gt;[http://www.amnh.org/explore/science-bulletins/bio/documentaries/wild-at-heart-the-plight-of-elephants-in-thailand/elephants-return-to-the-forest &quot;Elephants Return to the Forest&quot;], ''American Museum of Natural History''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.elephantreintroduction.org/ &quot;Elephant Reintroduction Foundation&quot;], ''Elephant Reintroduction Foundation website''&lt;/ref&gt; ကမ္ဘာ့ဆင်နေ့ အခမ်းအနားတွင် ပြသသည်။&lt;ref&gt;[http://worldelephantday.org/about/return-to-the-forest &quot;Return to the Forest&quot;], ''World Elephant Day website''&lt;/ref&gt; နောက်ဆက်လာသော ကားမှာ လုလင်တဦးနှင့် ထိုင်းဆင်ကလေးအကြား သံယောဇဉ်ကို ဖွဲ့သီ ဖော်ကျူးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

== ခေါင်းခဲ ==

===ခိုးဖမ်းခြင်း ===
[[တရုတ်]]တွင် ဈေးအကြီးဆုံး ဖြစ်သော [[ဆင်စွယ်]]ကို လိုအပ်သည်မှ&lt;ref&gt;Damian Grammaticas, [https://www.bbc.com/news/world-asia-china-26167893 &quot;Uncovering China's illegal ivory trade&quot;], ''BBC News'', 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Brendon Hong, [http://www.thedailybeast.com/articles/2014/06/30/china-s-blood-ivory-bazaar.html &quot;China's Blood Ivory Bazaar&quot;], ''The Daily Beast'', 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Per Liljas, [http://world.time.com/2013/11/01/the-ivory-trade-is-out-of-control-and-china-needs-to-do-more-to-stop-it/ &quot;The Ivory Trade Is Out of Control, and China Needs to Do More to Stop It&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171121212716/http://world.time.com/2013/11/01/the-ivory-trade-is-out-of-control-and-china-needs-to-do-more-to-stop-it/ |date=21 November 2017 }}, ''Time Magazine'', 2013&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.therakyatpost.com/life/2014/06/14/ivory-demand-china-thailand-led-killing-20000-african-elephants-last-year/ &quot;Ivory demand in China, Thailand led to killing of 20,000 African elephants last year&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304134951/http://www.therakyatpost.com/life/2014/06/14/ivory-demand-china-thailand-led-killing-20000-african-elephants-last-year/ |date=4 March 2016 }}, ''The Rakyat Post'', 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Paula Kahumbu, [https://www.theguardian.com/environment/blog/2013/mar/04/china-message-consumers-ivory-trade &quot;China must send a clear message to consumers on ivory trade&quot;], ''The Guardian'', 2013&lt;/ref&gt;အာဖရိကန်နှင့် အာရှဆင်များကို တရားမဝင် အမဲလိုက်ခြင်းသို့ ဦးတည်လာသည်။ ဥပမာ၊ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဆင်များထဲမှ တကောင် ဖြစ်သည့် စာထောင် (Satao)သည် သူ၏ ဝင့်ကြွားလှပသော အစွယ်များကို လိုသည့်အတွက် အသတ်ခံရသည်။&lt;ref&gt;Christine Dell'Amore, [http://news.nationalgeographic.com/news/2014/06/140616-elephants-tusker-satao-poachers-killed-animals-africa-science/ &quot;Beloved African Elephant Killed for Ivory -- &quot;Monumental&quot; Loss&quot;], ''National Geographic'', 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mfonobong Nsehe, [https://www.forbes.com/sites/mfonobongnsehe/2014/06/15/world-famous-elephant-satao-killed-by-poachers-in-kenya/ &quot;World Famous Elephant 'Satao' Killed By Poachers In Kenya&quot;], ''Forbes'', 2014&lt;/ref&gt; နောက် ထင်ရှားသော ကင်ညာဆင်တကောင် ဖြစ်သော မောင်တိန်ဘူး(Mountain bull)မှာလည်း ဆင်သူခိုးများ လက်ဖြင့် အသတ်ခံရသည်။ ဆင်စွယ်ဈေးမှာ လက်တန်းပြောလျှင်ပင် ရွှေဈေးထက် ကြီးသည်။&lt;ref&gt;Zoe Flood, [http://news.nationalpost.com/2014/06/15/satao-one-of-africas-largest-elephants-killed-by-poachers-for-ivory-tusks-weighing-more-than-45-kg/ &quot;Satao, one of Africa's largest elephants, killed by poachers for ivory tusks weighing more than 45 kg&quot;], ''National Post'', 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ed Mazza, [http://www.huffingtonpost.com/2014/06/15/satao-the-elephant-killed_n_5497799.html &quot;Satao The Elephant Killed By Poachers In Kenya&quot;], ''The Huffington Post'', 2014&lt;/ref&gt; သို့ဖြစ်၍ အာဖရိကန်ဆင်များသည် ဆင်စောရများ လိုက်ခြင်းကို ကြုံတွေ့ရသည်။&lt;ref&gt;Brian Jackman, [https://www.telegraph.co.uk/travel/safariandwildlifeholidays/10927089/Poaching-in-Africa-Selous-Game-Reserve-warning-highlights-scale-of-epidemic.html &quot;Poaching in Africa: Selous Game Reserve warning highlights scale of epidemic&quot;], ''Telegraph'', 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Melissa Hellmann, [http://time.com/2953056/african-elephant-poaching-soars-as-ivory-prices-triple-in-china/ &quot;African-Elephant Poaching Soars as Ivory Prices Triple in China&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180209093724/http://time.com/2953056/african-elephant-poaching-soars-as-ivory-prices-triple-in-china/ |date=9 February 2018 }}, ''Time Magazine'', 2014&lt;/ref&gt; ဆင်များကို အသားအလို့ငှာ၊ သားရေအလို့ငှာ၊ ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းအလို့ငှာ အမဲလိုက်ကြပြီး၊ မှောင်ခို သားရိုင်းဈေးကွက်တွင် အရောင်းအဝယ် ဖြစ်ရာ၊ ဆင်များအတွက် အသက်အန္တရာယ် အလွန်များလာသည်။ ဤသည်မှာ စွန့်စားရနည်းပြီး အမြတ်အစွန်း မြင့်မားသည်ကို နှစ်ခြိုက်သော ငို့ဘများကို မက်မောစရာ ဆွဲဆောင်နေသည်။&lt;ref&gt;[http://www.traffic.org/home/2012/12/12/illegal-wildlife-trade-threatens-national-security-says-wwf.html/ &quot;Illegal wildlife trade threatens national security, says WWF report&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180805142236/http://www.traffic.org/home/2012/12/12/illegal-wildlife-trade-threatens-national-security-says-wwf.html |date=5 August 2018 }}, ''TRAFFIC'', 2012&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Melissa Hellmann, [http://time.com/2953056/african-elephant-poaching-soars-as-ivory-prices-triple-in-china/ &quot;African-Elephant Poaching Soars as Ivory Prices Triple in China&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180209093724/http://time.com/2953056/african-elephant-poaching-soars-as-ivory-prices-triple-in-china/ |date=9 February 2018 }}, ''Time Magazine'', 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Alex Hofford, [https://www.theguardian.com/environment/2014/jul/21/-sp-endangered-species-on-sale-along-burmachina-border &quot;Illegal wildlife trade along the Burma-China border - in pictures&quot;], ''The Guardian'', 2014&lt;/ref&gt; ခန္ဓာကိုယ်ကြီးမားသော ဆင်များကို သယ်ဆောင်ရာ၌ ကိရိယာတန်ဆာပလာများစွာ လိုအပ်သည် ဖြစ်ရာ၊ ဆင်မုဆိုး (poacher) များသည် အမဲလိုက်ခြင်းကို ကျွမ်းကျင်ရန် လိုအပ်သည်ဟု ယူဆသည်။

=== စားကျက်ပျောက်ခြင်း ===
သစ်တောပြုန်းတီးခြင်း၊ မိုင်းတွင်းများ ပေါလာခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုးမြေ ချဲ့ထွင်လာခြင်းတို့ကြောင့် စားကျက်ပျောက်ခြင်းသည် အထူးသဖြင့် အာရှဆင်များအတွက် ပြဿနာ ခြောက်သောင်း ဖြစ်လာသည်။&lt;ref&gt;[http://www.amnh.org/explore/science-bulletins/bio/documentaries/wild-at-heart-the-plight-of-elephants-in-thailand/asian-elephants-threats-and-solutions &quot;Asian Elephants: Threats and Solutions&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180115084845/https://www.amnh.org/explore/science-bulletins/bio/documentaries/wild-at-heart-the-plight-of-elephants-in-thailand/asian-elephants-threats-and-solutions/ |date=15 January 2018 }}, ''American Museum of Natural History''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Dave Armstrong, [http://www.earthtimes.org/nature/forest-loss-accelerates/2630/ &quot;Forest loss accelerates&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170710071951/http://www.earthtimes.org/nature/forest-loss-accelerates/2630/ |date=10 July 2017 }}, ''The Earth Times'', 2014&lt;/ref&gt;  အတူတကွ နေထိုင်ကျက်စားလေ့ရှိသော စားကျက် ပြိုပျက်သွားခြင်းက အုပ်လိုက် စုစည်းနေထိုင်သော ဆင်များကို တကွဲတပြား ဖြစ်စေပြီး၊ ဆင်များ ထီးတည်း ဖြစ်လာသည်။ ယင်းသို့ ဖြစ်လျှင် ဆင်များအတွက် မိတ်လိုက်၊ သားပေါက်ရန် ခက်ခဲလာပြီး၊ ဆင်သူခိုးများအတွက်မူ ဆင်များကို ရှာဖွေရန်နှင့် ထောင်ချောက်ဆင်ရန် ပိုမို လွယ်ကူသွားသည်။&lt;ref&gt;Kevin Heath, [http://wildlifenews.co.uk/2014/united-nations-launches-emergency-appeal-for-sumatran-elephants/ &quot;United Nations launches emergency appeal for Sumatran elephants&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200220002357/https://wildlifenews.co.uk/2014/united-nations-launches-emergency-appeal-for-sumatran-elephants/ |date=20 February 2020 }}, ''Wildlife News'', 2014&lt;/ref&gt; အာရှဆင်များသည် ၎င်းတို့ စားကျက် ၃၀-၄၀% နီးပါးကို ဆုံးရှုံးခဲ့ပြီး၊ ယင်းအတွက် သူတို့၏ သားသမီးများ၊ မျိုးဆက်များကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ရန် မဆိုထားနှင့်၊ သူတို့ကိုယ်တိုင် နေထိုင် စားသောက်ဖို့ပင် ပင်ပန်း ဆင်းရဲလာသည်။

=== လူ-ဆင် ပဋိပက္ခ ===
လူဦးရေ တိုးလာပြီး၊ သစ်တောဖုံးလွှမ်းမှု နည်းလာခြင်းကြောင့် လူတို့ နေထိုင်ရာအနီး ဆင်များ ပေါ်ထွက် နီးကပ်လာခြင်းတို့ကို ကြည့်လျှင်၊ လူ-ဆင် ပဋိပက္ခမှာ စိုးရိမ်ဖွယ်ပင် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[[Sanjay Gubbi]], M.H. Swaminath, H.C. Poornesha, Rashmi Bhat, and R. Raghunath, [https://link.springer.com/article/10.1007/s10531-014-0621-x &quot;An elephantine challenge: human-elephant conflict distribution in the largest Asian elephant population, southern India&quot;], ''Biodiversity and Conservation'', 2014&lt;/ref&gt; ထိုသို့ဖြစ်လျှင်၊ ကောက်ပဲသီးနှံများ ပျက်စီးခြင်း၊ စီးပွားရေးအရ ဆုံးရှုံးခြင်းတင်မက ဆင်နှင့် လူပါ သေကြေခြင်းများ ဖြစ်ပွားသည်။&lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/city/coimbatore/5-jumbos-damage-crops-run-amuck-near-Soolagiri/articleshow/37109619.cms &quot;5 jumbos damage crops, run amuck near Soolagiri&quot;], ''The Times of India'', 2014&lt;/ref&gt;

=== ထူးခတ်နှိပ်စက်ခြင်း ===
[[တိရစ္ဆာန်ရုံ]]များ၊ [[ဆပ်ကပ်]]များနှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းများတွင် ဆင်များကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ရန်အတွက် တရားဥပဒေ ပြုပြဋ္ဌာန်း ကာကွယ်ပေးရန် ပျက်ကွက်လျှင်၊ သူတို့ကို နှိပ်စက်ရာ ရောက်သည်။&lt;ref&gt;[[Sangita Iyer]], [http://www.huffingtonpost.ca/sangita-iyer/animal-cruelty-elephants_b_4536577.html &quot;Seeing the Mistreatment of Elephants in India Was Haunting&quot;], ''Huffington Post'', 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.ibtimes.com/animal-rights-activists-says-elephants-forced-do-handstands-chinese-zoo-1620234 &quot;Animal Rights Activists Say Elephants Forced To Do Handstands By Chinese Zoo&quot;], ''International Business Times'', 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ed Stewart, [http://newswatch.nationalgeographic.com/2013/05/03/no-ethical-way-to-keep-elephants-in-captivity/ &quot;No Ethical Way to Keep Elephants in Captivity&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130506111758/http://newswatch.nationalgeographic.com/2013/05/03/no-ethical-way-to-keep-elephants-in-captivity/ |date=6 May 2013 }}, ''National Geographic'', 2013&lt;/ref&gt; ကျုံးသွင်း ထူးခတ်ညဉ်းဆဲထားခြင်းသည် ဆင်များ ဆင်းရဲပင်ပန်းခြင်း ကြီးစွာ ဖြစ်ရသည်။ အာရှဆင်များသည် တောတွင်း၌ တရားမဝင် ဖမ်းဆီးခံရပြီး အမြတ်များသော ခရီးသွားလုပ်ငန်းများသို့ မှောင်ခို ရောင်းချခြင်း ခံရလေ့ ရှိနေသည်။&lt;ref&gt;Richard Thomas, [http://wildlifenews.co.uk/2014/thailand-must-act-to-prevent-resurgence-of-illegal-wild-elephant-trade/ &quot;Thailand must act to prevent resurgence of illegal wild elephant trade&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140716035815/http://wildlifenews.co.uk/2014/thailand-must-act-to-prevent-resurgence-of-illegal-wild-elephant-trade/ |date=16 July 2014 }}, ''Wildlife News'', 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Lindsay Murdoch, [http://www.smh.com.au/environment/conservation/baby-elephants-captured-mistreated-to-supply-thailands-tourism-industry-20140709-zt0xw.html &quot;Baby elephants captured, mistreated, to supply Thailand's tourism industry&quot;], ''The Sydney Morning Herald'', 2014&lt;/ref&gt;

=== ဆယ်လီများ၏ အသံများ ===

နာမည်ကျော် ဆယ်လီအများအပြားက ဆင်များကို ကာကွယ်ရန် အရေးကြီးကြောင်း ထုတ်ဖော် ပြောဆိုကြသည်။ ယင်းထဲတွင် လီယိုနာဒို ဒီကာပရီယို၊&lt;ref&gt;[http://wildnet.org/updates/leonardo-dicaprio-foundation-donates-1-million-elephant-crisis-fund &quot;Leonardo DiCaprio Foundation Donates $1 Million to Elephant Crisis Fund&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170812055625/https://wildnet.org/updates/leonardo-dicaprio-foundation-donates-1-million-elephant-crisis-fund |date=12 August 2017 }}, ''Wildlife Conservation Network'', 2014&lt;/ref&gt; ခရစ္စတင်း ဒေးဗစ် (Kristin Davis)၊&lt;ref&gt;Susanna Rustin, [https://www.theguardian.com/environment/2012/oct/04/kristin-davis-elephant-ivory-blood-diamond &quot;Kristin Davis: 'Ivory is basically a blood diamond'&quot;], ''The Guardian'', 2012&lt;/ref&gt; ဝီလျံ ရှက်တနာ (William Shatner)၊&lt;ref&gt;William Shatner, [https://twitter.com/WilliamShatner/status/234662922830348289 &quot;World Elephant Day is Today&quot;], ''Twitter'', 2012&lt;/ref&gt; ယောင်မင် (Yao Ming)၊&lt;ref&gt;Russell Flannery, [https://www.forbes.com/sites/russellflannery/2013/12/06/yao-ming-targets-elephant-poaching-ivory-trade-in-new-campaign-with-wildaid/ &quot;Yao Ming Targets Elephant Poaching, Ivory Trade In New Campaign With WildAid&quot;], ''Forbes'', 2013&lt;/ref&gt; ဝီလျံမင်းသား(Prince William)၊&lt;ref&gt; ဆာရာ မောရစ်ဆင် (Sarah Morrison)၊[https://www.independent.co.uk/environment/nature/prince-william-wants-all-royal-ivory-destroyed-9131140.html &quot;Prince William wants 'all royal ivory destroyed'&quot;], ''The Independent'', 2014&lt;/ref&gt; ဂျော်ဇာ ဖောက်စ် (Jorja Fox)၊&lt;ref&gt;[http://www.ad-international.org/animal_rescues/go.php?id=2789&amp;ssi=0 &quot;Jorja Fox takes on the elephant abusers in new ADI video&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180729141525/http://www.ad-international.org/animal_rescues/go.php?id=2789&amp;ssi=0 |date=29 July 2018 }}, ''Animal Defenders International'', 2012&lt;/ref&gt; အဲလစ် ဘောဒွင်း (Alec Baldwin)၊&lt;ref&gt;Michelle Kretzer, [http://www.peta.org/blog/alec-baldwin-usda-seize-elephants/ &quot;Alec Baldwin to USDA: Seize the Elephants&quot;], ''PETA'', 2012&lt;/ref&gt; စတီဖင် ဖရိုင်း (Stephen Fry)၊&lt;ref&gt;[http://www.elephantectivism.org/2013/12/stephen-frys-elephant-tweet.html &quot;Stephen Fry's Elephant Tweet&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150614140104/http://www.elephantectivism.org/2013/12/stephen-frys-elephant-tweet.html |date=14 June 2015 }}, ''For Elephants International'', 2013&lt;/ref&gt; အက်ရှလေ ဂျု (Ashley Judd)၊&lt;ref&gt;Nigel M. Smith, [http://www.indiewire.com/article/watch-ashley-judd-speaks-up-for-the-elephants-in-the-eyes-of-thailand-trailer &quot;Watch: Ashley Judd Speaks Up for the Elephants in 'The Eyes of Thailand' Trailer&quot;], ''IndieWire'', 2012&lt;/ref&gt; ဂျဒ ပင်ခက် စမစ် (Jada Pinkett Smith)၊&lt;ref&gt;Jill Rosen, [http://articles.baltimoresun.com/2012-03-06/entertainment/bal-jada-pinkett-smith-urges-srb-to-protect-elephants-20120306_1_ryan-o-doherty-elephants-pinkett-smith &quot;Jada Pinkett Smith urges SRB to protect elephants&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131006030931/http://articles.baltimoresun.com/2012-03-06/entertainment/bal-jada-pinkett-smith-urges-srb-to-protect-elephants-20120306_1_ryan-o-doherty-elephants-pinkett-smith |date=6 October 2013 }}, ''The Baltimore Sun'', 2012&lt;/ref&gt; ကက်သရင် ဘဂလို (Kathryn Bigelow)&lt;ref&gt;https://variety.com/2014/film/news/kathryn-bigelow-campaigns-to-stop-elephant-poaching-with-short-film-1201374103/&lt;/ref&gt;တို့နှင့်တကွ နိုင်ငံရေးသမားမျ ဖြစ်ကြသော ဘားရက် အိုဘားမား&lt;ref&gt;Melissa Mahony, [http://www.salon.com/2014/02/17/elephant_in_the_room_no_more_obama_bans_ivory_sales_partner/ &quot;Elephant in the room no more: Obama bans ivory sales&quot;], ''Salon'', 2014&lt;/ref&gt; ဟီလာရီ ကလင်တန်နှင့် ချဲလ်စီး ကလင်တန်တို့ပါ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;Rhett A. Butler, [http://news.mongabay.com/2014/0613-elephants-clinton-wcs-gala.html &quot;Chelsea, Hillary Clinton urge action to save elephants&quot;], ''mongabay.com'', 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Philip Mansbridge, [http://www.huffingtonpost.co.uk/philip-mansbridge/elephants-world-elephant-day_b_3739095.html &quot;Is This Year's World Elephant Day the Last Chance for Elephants?&quot;], ''The Huffington Post'', 2013&lt;/ref&gt;

== ကြည့်ရန် ==
* [[ကမ္ဘာ့အထိမ်းအမှတ်နေ့]]

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

== ပြင်ပလင့်==
* {{Official website|http://worldelephantday.org/}}

[[ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာ့အထိမ်းအမှတ်နေ့များ]]</text>
      <sha1>1pu8xcn5x90fcle6iztpxfkur0muvkv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၂၀၁၈ အာရှ မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>211338</id>
    <revision>
      <id>1030593</id>
      <parentid>877623</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T05:41:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>115</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:GBK_Complex_at_night_(cropped).jpg|GBK_Complex_at_night_(cropped).jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: [[:c:Commons:Deletion requests/File:GBK Complex at night (cropped).jpg|]].</comment>
      <origin>1030593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21060" sha1="3qg8e3y0g3voebs4uyu665m4c5qav3r" xml:space="preserve">{{Infobox games
| name = ၂၀၁၈ အာရှ မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ
| logo =
| size = 
| caption = 
| motto =The Inspiring Spirit and Energy of Asia
| host city = {{flagicon|Indonesia}}[[ဂျာကာတာမြို့]]
| nations participating = ၄၃
| athletes participating = ၂၇၆၂
| events = ၅၀၆ (၁၈မျိုး)
| medals = 
| opening ceremony = ၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၈
| closing ceremony = ၁၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၈
| officially opened by =[[ဂျိုကို ဝီဒိုဒို]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;အင်ဒိုနီးရှားသမ္မတနိုင်ငံ သမ္မတ&lt;/small&gt;
| Officially closed by = Majid Rashed&lt;br /&gt;&lt;small&gt;အာရှ မသန်စွမ်း အားကစားကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ&lt;/small&gt;
| athlete's oath = Banyu Tri Mulyo
| torch lighter =Jendi Panggabean
| Ceremony venue = [[ဂျီလိုရာ ဘန်ကာနို အားကစားကွင်း]]
| website = 
| previous = [[၂၀၁၄ အာရှ မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ|၂၀၁၄]]
| next = [[၂၀၂၂ အာရှ မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ|၂၀၂၂]]
}}
'''၂၀၁၈ အာရှ မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ''' ({{lang-en|2018 Asian Para Games}})သည် [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]၊ [[ဂျာကာတာမြို့]]တွင် ၂၀၁၈ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၆ရက်နေ့မှ ၁၃ရက်နေ့အထိ ကျင်းပခဲ့သော တတိယအကြိမ် [[အာရှ မသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ]]ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |title=Indonesia To Host 2018 Asian Para Games |url=http://www.asianparalympic.org/indonesia-to-host-2018-asian-para-games/ |website=asianparalympic.org |publisher=the Asian Paralympic Committee (APC) |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20141228145129/http://www.asianparalympic.org/indonesia-to-host-2018-asian-para-games/ |archive-date=28 December 2014 |url-status=dead |df=dmy-all |accessdate=2 September 2021 |archivedate=28 December 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141228145129/http://www.asianparalympic.org/indonesia-to-host-2018-asian-para-games/ }}&lt;/ref&gt;

အဖွဲ့ဝင် ၄၃နိုင်ငံမှ အားကစားသမား ၂၇၆၂ခန့် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကာ အားကစားနည်းပေါင်း ၁၈မျိုးမှ ပွဲစဉ်ပေါင်း ၅၀၆မျိုး ကျင်းပခဲ့သည်။ အင်ဒိုနီးရှားသမ္မတနိုင်ငံ သမ္မတ [[ဂျိုကို ဝီဒိုဒို]]မှ ပြိုင်ပွဲကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၊ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံနှင့် အီရန်နိုင်ငံတို့မှ နိုင်ငံအလိုက် ပထမ၊ ဒုတိယနှင့် တတိယတို့ ရရှိခဲ့သည်။
==လက်ခံကျင်းပခြင်း==
===အိမ်ရှင်ရွေးချယ်ခြင်း===
ပြိုင်ပွဲ၏ အစဉ်အလာအရ အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပမည့် မြို့သည် မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲကို ဆက်လက် ကျင်းပရသည်။

၂၀၁၈ အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ၏ အိမ်ရှင်မြို့အဖြစ် [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟနွိုင်းမြို့]]ကို ရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ဟနွိုင်းသည် [[၂၀၀၃ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ]]ကို လက်ခံကျင်းပခဲ့သည့် ၂၀၀၃ခုနှစ်မှစ၍ အဆောက်အဦးများကို ပြန်လည် အသုံးချမှု နည်းပါးခဲ့သည်။ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ အားကစားအဆောက်အဦးများအပေါ် စိုးရိမ်မှုများရှိခဲ့ကြသည်။၂၀၁၄ခုနှစ်တွင် ဗီယက်နမ်သည် ပြိုင်ပွဲကျင်းပခွင့်ကို နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။

ဗီယက်နမ်နုတ်ထွက်ပြီးနောက် အာရှအိုလံပစ်ကောင်စီသည် အိမ်ရှင်အသစ်ကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုတို့သည် အဓိက အိမ်ရှင်လောင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ အာရှအိုလံပစ်ကောင်စီသည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံရှိ မြို့များသို့ သွားရောက်လေ့လာခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးတွင် မြို့တော် [[ဂျာကာတာမြို့]]ကို ၂၀၁၈ အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ၏ အဓိကအိမ်ရှင်မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ [[ဖလန်းပင်မြို့]]ကို အကူမြို့အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

၂၀၁၄ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၁ရက်နေ့တွင် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၌ ကျင်းပသည့်ပွဲတွင် ၂၀၁၈ အာရှမသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ၏ အိမ်ရှင်မြို့အဖြစ် ဂျာကာတာမြို့ကို အတည်ပြုခဲ့သည်။၂၀၁၆ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၉ရက်နေ့တွင် အိမ်ရှင်အဖြစ် ကျင်းပခွင့် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။
===အားကစားကွင်းများ===
၂၀၁၈ အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲတွင် အသုံးပြုခဲ့သော အားကစားကွင်းအများစုကို မသန်စွမ်းပြိုင်ပွဲအတွက် အသုံးပြုခဲ့သည်။
===ဂျီလိုရာ ဘန်ကာနို အားကစားရုံစု===
*​ရေကူးကန် -​ရေကူး
*မြားပစ်ကွင်း -မြားပစ်
*ဘက်စကတ်​ဘောခန်းမ -ဘက်စကတ်​ဘော
*​ဟော်ကီကွင်း - Lawn bowls
*[[ဂျီလိုရာ ဘန်ကာနို အားကစားကွင်း|ပင်မအားကစားကွင်း]] - ဖွင့်ပွဲ၊ ​ပြေးခုန်ပစ်
*မတ်ရ အားကစားကွင်း- ပိတ်ပွဲ
*Istora -ကြက်​တောင်ရိုက်
*​သေနတ်ပစ်ကွင်း - ​သေနတ်ပစ်
*မိုးလုံ​လေလုံ တင်းနစ်အားကစားကွင်း - ထိုင်လျက်​ဘော်လီ​ဘော
===ဗဟိုဂျာကာတာ===
*Cempaka Putih Sports Hall - စစ်တုရင်
*ဂျာကာတာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်ခန်းမ- ဂျူဒို
===အ​ရှေ့ဂျာကာတာ===
*Jakarta International Velodrome - စက်ဘီးစီး (track)
*POPKI Sports Hall - ဘီးတပ်ကုလားထိုင် ဓားသိုင်း
===​မြောက်ဂျာကာတာ===
*Ecovention Ancol - စားပွဲတင်တင်းနစ်
*Jaya Ancol Bowling Center - ဘိုလင်း
*Kulba Kelapa Gading - ဘီးတပ်ကုလားထိုင် တင်းနစ်
*Tanjung Priok Sports Hall - Boccia
===​တောင်ဂျာကာတာ===
*Balai Kartini - Goalball
*Balai Sudirman - Powerlifting
===အ​နောက်ဂျာဗား===

Sentul International Circuit - စက်ဘီးစီး (road)
==ပြိုင်ပွဲအထိမ်းအမှတ်များ==
===အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်===
၂၀၁၈ အာရှမသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ၏ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်မှာ အာရှတိုက်၏ အားအင်ဖြစ်သော သဟဇာတဖြစ်ခြင်းနှင့် ပြိုင်ပွဲ၏ အဓိကအားကစားကွင်းဖြစ်သော [[ဂျီလိုရာ ဘန်ကာနို အားကစားကွင်း]]၏ အမိုးကို ပုံဖော်ထားသည်။ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်သည် အာရှတိုက်ရှိ သဘာဝတရားကြီးနှင့် လူ့အသိုက်အဝန်း၏ သဟဇာတဖြစ်မှုနှင့် ညီမျှမှုကို ပြသသည်။ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်၏ အလယ်တွင် ပါရှိသော လူပုံစံသည် အားကစားသမား၏ အောင်ပွဲခံနေမှုကို ပုံဖော်ထားသည်။၎င်းကို ဝန်းရံထားသော မျဉ်းကွေး ၃ခုမှာ အာရှနိုင်ငံများ၏ မတူကွဲပြားသော်လည်း စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်တွင် အသုံးပြုထားသော အပြာရောင်သည် ကောင်းကင်၊ လိမ္မော်ရောင်သည် နေ၊ အစိမ်းရောင်သည် သဘာဝတရား၊ ခရမ်းရောင်သည် နီးစပ်မှု၊ ပညာနှင့် သစ္စာရှိမှု၊အနီရောင်သည် ကြံ့ခိုင်မှု၏စိတ်ဓာတ်ကို ဖော်ပြသည်။ 
===လာဘ်ကောင်===
၂၀၁၈ အာရှမသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ၏ အထိမ်းအမှတ်လာဘ်ကောင်မှာ MoMoအမည်ရှိ လင်းယုန်ဖြစ်သည်။MoMoဟူသော အမည်မှာ Motivation နှင့် Mobilityမှ ယူထားခြင်းဖြစ်သည်။၎င်းသည် မြို့တော်ဂျာကာတာနှင့် စိတ်ဓာတ်ခွန်အားကို ကိုယ်စားပြုသည်။
==ပွဲများနှင့်အားကစား==
===ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနား===
၂၀၁၈ အာရှ မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ၏ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားကို ၂၀၁၈ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၆ရက်နေ့တွင် ဂျာကာတာမြို့ရှိ ဂျီလိုရာ ဘန်ကာနို အားကစားရုံစုအတွင်း တည်ရှိသော [[ဂျီလိုရာ ဘန်ကာနို အားကစားကွင်း|ပင်မအားကစားကွင်း]]၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ အင်ဒိုနီးရှားသမ္မတနိုင်ငံ သမ္မတ [[ဂျိုကို ဝီဒိုဒို]]က ပြိုင်ပွဲကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
[[File:2018 Asian Para Games opening ceremony 08 (cropped).jpg|thumb|right|150px| ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနား]]
===ပိတ်ပွဲအခမ်းအနား===
၂၀၁၈ အာရှ မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ၏ ပိတ်ပွဲအခမ်းအနားကို ၂၀၁၈ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၃ရက်နေ့တွင် ဂျာကာတာမြို့ရှိ ဂျီလိုရာ ဘန်ကာနိုအားကစားရုံစု အတွင်း တည်ရှိသော မတ်ရ အားကစားကွင်း၌ ကျင်းပခဲ့သည်။၂၀၂၂ပွဲတော်ကို လက်ခံကျင်းပမည့် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ဟန်ကျိုးမြို့၏ ဒုတိယမြို့တော်ဝန်က အာရှမသန်စွမ်းအားကစားကော်မတီအလံကို လွှဲပြောင်းရယူခဲ့သည်။
===ပါဝင်သည့်နိုင်ငံများ===
၂၀၁၈ပွဲတော်တွင် တောင်ကိုရီးယားနှင့် မြောက်ကိုရီးယားသည် အလံတစ်ခုတည်းအောက်မှ ချီတက်ခဲ့ကြသည်။
{| class=&quot;wikitable collapsible collapsed sortable&quot; style=&quot;border:0;&quot;
|- 
! NPCs
! နိုင်ငံ
! အားကစားသမားဦးရေ
|-
|AFG
|{{flag|AFG}}
|၂၄
|-
|BRN
|{{flag|Bahrain}}
|၁၄
|-
|BHU
|{{flag|Bhutan}}
|၂
|-
|BRU
|{{flag|BRU}}
|၈
|-
|CAM
|{{flag|CAM}}
|၂၉
|-
|CHN
|{{flag|CHN}}
|၂၃၁
|-
|HKG
|{{flag|HKG}}
|၁၀၁
|-
|IND
|{{flag|IND}}
|၁၈၈
|-
|INA
|{{flag|INA}} {{small|(အိမ်ရှင်)}}
|၂၉၄
|-
|IRI
|{{flag|Iran}}
|၂၀၇
|-
|IRQ
|{{flag|IRQ}}
|၇၈
|-
|JPN
|{{flag|JPN}}
|၃၀၃
|-
|JOR
|{{flag|JOR}}
|၈
|-
|KAZ
|{{flag|KAZ}}
|၉၀
|-
|KOR
|{{flag|KOR}}
|၂၀၁
|-
|KUW
|{{flag|KUW}}
|၂၃
|-
|KGZ
|{{flag|KGZ}}
|၅
|-
|LAO
|{{flag|LAO}}
|၁၆
|-
|LIB
|{{flag|LIB}}
|၁
|-
|MAC
|{{flag|MAC}}
|၂၃
|-
|MAS
|{{flag|MAS}}
|၁၂၆
|-
|MGL
|{{flag|MGL}}
|၄၀
|-
|MYA
|{{flag|MYA}}
|၂၆
|-
|NEP
|{{flag|NEP}}
|၁၃
|-
|OMA
|{{flag|OMA}}
|၉
|-
|PAK
|{{flag|PAK}}
|၄
|-
|PLE
|{{flag|PLE}}
|၁
|-
|PHI
|{{flag|PHI}}
|၅၇
|-
|QAT
|{{flag|QAT}}
|၁၃
|-
|KSA
|{{flag|KSA}}
|၂၇
|-
|SIN
|{{flag|SIN}}
|၄၄
|-
|SRI
|{{flag|SRI}}
|၃၅
|-
|SYR
|{{flag|SYR}}
|၉
|-
|TPE
|{{flag|TPE}}
|၈၉
|-
|TJK
|{{flag|TJK}}
|၂
|-
|THA
|{{flag|THA}}
|၂၃၇
|-
|TLS
|{{flag|TLS}}
|၁၉
|-
|TKM
|{{flag|TKM}}
|၅
|-
|UAE
|{{flag|UAE}}
|၄၂
|-
|UZB
|{{flag|UZB}}
|၅၃
|-
|VIE
|{{flag|VIE}}
|၅၂
|-
|YEM
|{{flag|Yemen}}
|၁
|}
===အားကစားနည်းများ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width: 100%;&quot;
|-
!အားကစားနည်းများ
|-
|
*[[File:Synchronized swimming pictogram.svg|20px]]​ရေကူး
*[[File:Archery - Paralympic pictogram.svg|20px]] မြားပစ်
*[[File:Athletics pictogram.svg|20px]] ​ပြေးခုန်ပစ်
*[[File:Badminton pictogram (Paralympics).svg|20px]] ကြက်​တောင်ရိုက်
*[[File:Boccia pictogram (Paralympics).svg|20px]] Boccia
* [[File:Bowling pictogram.svg|20px]]​ဘိုလင်း
* [[File:Chess pictogram.svg|20px]]​စစ်တုရင်
* [[File:Cycling (road) pictogram (Paralympics).svg|20px|alt=|link=]]စက်ဘီးစီး
* [[File:Goalball pictogram (Paralympics).svg|20px|alt=|link=]]Goalball
* [[File:Judo_pictogram.svg|20px|alt=|link=]]ဂျူဒို
* [[File:Lawn bowls pictogram.svg|20px|alt=|link=]]Lawn bowls
* [[File:Powerlifting pictogram (Paralympics).svg|20px|alt=|link=]]Powerlifting
* [[File:Shooting pictogram (Paralympics).svg|20px|alt=|link=]]​​သေနတ်ပစ်
* [[File:Table_tennis_pictogram.svg|20px|alt=|link=]]​စားပွဲတင်တင်းနစ်
* [[File:Sitting volleyball pictogram (Paralympics).svg|20px|alt=|link=]]​​ထိုင်လျက်ဘော်လီ​ဘော
*[[File:Wheelchair basketball pictogram (Paralympics).svg|20px]] ​ဘီးတပ်ကုလားထိုင် ဘက်စကတ်​ဘော
*[[File:Wheelchair fencing pictogram (Paralympics).svg|20px]] ​ဘီးတပ်ကုလားထိုင် ဓားသိုင်း
*[[File:Wheelchair tennis pictogram (Paralympics).svg|20px]] ​ဘီးတပ်ကုလားထိုင် တင်းနစ်
|}
===ဆုတံဆိပ်ဇယား===
၂၀၁၈ အာရှမသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲတွင် ရွှေတံဆိပ် ၅၀၇ခု၊ ငွေတံဆိပ် ၄၉၇ခု၊ ကြေးတံဆိပ် ၅၃၇ခု၊ စုစုပေါင်း ဆုတံဆိပ် ၁၅၄၁ခုတို့ကို ချီးမြှင့်နိုင်ခဲ့သည်။
;Key
{{Color box|#ccccff| &lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; |border=darkgray}} အိမ်ရှင်နိုင်ငံ
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable plainrowheaders|team=NOC|caption=၂၀၁၈ အာရှ မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ ဆုတံဆိပ်ဇယား}}
|-
|၁||align=left|{{flag|CHN}}|| ၁၇၂ || ၈၈ || ၅၉ || ၃၁၉
|-
|၂||align=left|{{flag|KOR}}|| ၅၄ || ၄၄ || ၄၆ || ၁၄၄
|-
|၃||align=left|{{flag|Iran}}|| ၅၁ || ၄၃ || ၄၂ || ၁၃၆
|-
|၄||align=left|{{flag|JPN}}|| ၄၅ || ၇၀ || ၈၃ || ၁၉၈
|-
|-style=&quot;background:#ccccff&quot;
|၅||align=left|{{flag|INA}}*|| ၃၇ || ၄၇ || ၅၁ || ၁၃၅
|-
|၆||align=left|{{flag|UZB}}|| ၃၃ || ၂၄ || ၁၈ || ၇၅
|-
|၇||align=left|{{flag|THA}}|| ၂၃ || ၃၃ || ၅၀ || ၁၀၆
|-
|၈||align=left|{{flag|MAS}}||၁၇|| ၂၆ || ၂၅ || ၆၈
|-
|၉||align=left|{{flag|IND}}|| ၁၅ || ၂၄|| ၃၃|| ၇၂
|-
|၁၀||align=left|{{flag|HKG}}|| ၁၁ ||၁၆ || ၂၁ || ၄၈
|-
|၁၁||align=left|{{flag|PHI}}|| ၁၀ || ၈ || ၁၁ || ၂၉
|-
|၁၂||align=left|{{flag|VIE}}|| ၈|| ၈ || ၂၄ || ၄၀
|-
|၁၃||align=left|{{flag|KAZ}}|| ၅ || ၁၅ || ၁၃ || ၃၃
|-
|၁၄||align=left|{{flag|SRI}}|| ၅ || ၅ || ၅ || ၁၅
|-
|၁၅||align=left|{{flag|IRQ}}|| ၃ || ၆ || ၁၁ || ၂၀
|-
|၁၆||align=left|{{flag|Singapore}}|| ၃ || ၂ || ၅ ||၁၀
|-
|၁၇||align=left|{{flag|TPE}}|| ၂ || ၉ || ၁၄ || ၂၅
|-
|၁၈||align=left|{{flag|UAE}}|| ၂ || ၆ || ၃ || ၁၁
|-
|၁၉||align=left|{{flag|KSA}}|| ၂|| ၃ || ၃ || ၈
|-
|rowspan=2|၂၀||align=left|{{flag|TLS}}|| ၂|| ၀|| ၁ || ၃
|-
|align=left|{{flag|PAK}}|| ၂ || ၀ || ၁ || ၃
|-
|၂၂||align=left|{{flag|KUW}}|| ၁ || ၃ || ၄ || ၈
|-
|၂၃||align=left|{{flag|OMA}}|| ၁ || ၃ || ၁ || ၅
|-
|၂၄||align=left|{{flag|JOR}}|| ၁ || ၂ || ၀ || ၃
|-
|၂၅||align=left|{{flag|MGL}}|| ၁ || ၁|| ၃ || ၅
|-
|၂၆||align=left|{{flag|LAO}}|| ၁ || ၀ || ၀ || ၁
|-
|၂၇||align=left|{{flag|MYA}}|| ၀ || ၄ || ၂ || ၆
|-
|rowspan=2|၂၈||align=left|{{flag|Bahrain}}|| ၀ || ၂ || ၁ || ၃
|-
|align=left|{{flag|Macau}}|| ၀ || ၂ || ၁ || ၃
|-
|၃၀||align=left|{{flag|SYR}}|| ၀|| ၁ || ၄ || ၅
|-
|၃၁||align=left|[[File:Unification flag of Korea.svg|30px]]​တစ်ခုတည်း​သော ကိုရီးယား || ၀ || ၁ || ၁ || ၂
|-
|၃၂||align=left|{{flag|QAT}}|| ၀ || ၁ || ၀ || ၁
|-
|၃၃||align=left|{{flag|TKM}}|| ၀ || ၀ || ၁ || ၁
|-class=&quot;sortbottom&quot;
!colspan=2|Total (33 NPCs)!! ၅၀၇ !! ၄၉၇ !! ၅၃၇ !! ၁၅၄၁
|}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:အာရှမသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ]]</text>
      <sha1>3qg8e3y0g3voebs4uyu665m4c5qav3r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဒေးဗစ် အက်တန်ဘရော့ချ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>213713</id>
    <revision>
      <id>1030617</id>
      <parentid>1028384</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T07:49:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <origin>1030617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35096" sha1="lqaou5eyth9modtkpvj194emfi044kn" xml:space="preserve"> 
{{Infobox person
| honorific_prefix = ဆာ
| name = ဒေးဗစ် အက်တန်ဘရော့ချ်
| honorific_suffix = {{postnominals|country=GBR|size=100%|OM|GCMG|CH|CVO|CBE|FRS|FSA|FRSA|FLS|FZS|FRSGS|FRSB|HonFLI}}
| native_name = David Attenborough
| native_name_lang = en
| caption = ၂၀၁၅ မတ်လတွင် [[:en:Weston Library|ဝပ်စတန် စာကြည့်တိုက်]] ဖွင့်ပွဲ၌တွေ့ရသော အက်တန်ဘရော့ချ်
| image =Bærekraftsprisen_2018_(cropped2).jpg
| birth_name = ဒေးဗစ် ဖရက်ဒရစ် အက်တန်ဘရော့ချ် &lt;br&gt; ({{Lang-en|David Frederick Attenborough}})
| birth_date = {{birth date and age|df=y|1926|5|8}}
| birth_place = [[:en:Isleworth|အစ္စလီဝေါ့တ်]]၊ [[:en:Middlesex|မစ်ဒယ်ဆာ့ခ်]]၊ [[အင်္ဂလန်]]
| alma_mater = [[:en:University of Cambridge|ကိန်းဘရစ်ချ် တက္ကသိုလ်]] (ဝိဇ္ဇာဘွဲ့)၊ [[:en:London School of Economics|လန်ဒန် စီးပွားရေးပညာကျောင်း]]
| title = ဘီဘီစီ-၂ ၏ ကြီးကြပ်ရေးမှူး (၁၉၆၅–၁၉၆၉)&lt;br /&gt;[[:en:The Wildlife Trusts|တော်ဝင် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့]] ဥက္ကဋ္ဌ (၁၉၉၁-၁၉၉၆)
| occupation = {{flatlist |
*  ရုပ်သံထုတ်လွှင့်သူ
*  [[သဘာဝ|သဘာဝသမိုင်း ပညာရှင်]]
*  အစီအစဉ်တင်ဆက်သူ
}}
| years_active = ၁၉၅၁ – ယနေ့ထိ
| awards = {{Plainlist |
* [[:en:Cherry Kearton Medal and Award|ချယ်ရီကီရာတွန် အနိုင်ရဆု နှင့် ချီးမြှင့်တံဆိပ်]] (၁၉၇၂)
* [[:en:BAFTA Fellowship|ဘီအေအက်ဖ်တီအေ မိတ္တဗလဘွဲ့]] (၁၉၈၀)
* [[:en:Kalinga Prize|ကလင်ဂါ့ ဆု]] (၁၉၈၁)
* [[:en:Kew International Medal|ခူးရ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ချီးမြှင့်တံဆိပ်]] (၁၉၉၆)&lt;ref name=seb&gt;{{cite web|url=https://www.kew.org/about-our-organisation/press-media/press-releases/ethiopia%E2%80%99s-prof-sebsebe-demissew-awarded|title=Ethiopia's Prof. Sebsebe Demissew awarded prestigious Kew International Medal|website=Kew.org|access-date=16 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180517100234/https://www.kew.org/about-our-organisation/press-media/press-releases/ethiopia%E2%80%99s-prof-sebsebe-demissew-awarded|archive-date=17 May 2018|url-status=dead|accessdate=11 September 2021|archivedate=17 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180517100234/https://www.kew.org/about-our-organisation/press-media/press-releases/ethiopia%E2%80%99s-prof-sebsebe-demissew-awarded}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:International Comos Prize|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မဟာစကြဝဠာ ဆု]] (၂၀၀၀ ခုနှစ်)
* [[:en:RSPB Medals|အာရ်အက်စ်ပီဘီ ချီးမြှင့်တံဆိပ်]] (၂၀၀၀ ခုနှစ်)
* [[:en:Michael Faraday Prize|မိုက်ကယ် ဖရာဒေး ဆု]] (၂၀၀၃)
* [[:en:José Vasconcelos World Award of Education|José Vasconcelos World Award of Education]] (၂၀၀၄)
* [[:en:Descartes Prize|ဓတ်စကာ့ဒ် ဆု]] (၂၀၀၄)
* [[:en:Nierenberg Prize|နိုင်ရန်ဘာ့ခ် ဆု]] (၂၀၀၅)
* [[:en:Princess of Asturias Award|Princess of Asturias Award]] (၂၀၀၉)
* [[:en:Fonseca Prize|ဖွန်စက္က ဆု]] (၂၀၁၀)}}
| relatives = {{ubl|[[:en:Richard Attenborough|ရစ်ချက် အက်တန်ဘရော့ချ်]] (အစ်ကို)|[[:en:John Attenborough|ဂျွန် အက်တန်ဘရော့ချ်]] (ညီ)|[[:en:Michael Attenborough|မိုက်ကယ် အက်တန်ဘရော့ချ်]] (တူ)|[[:en:Jane Attenborough|ဂျိန်း အက်တန်ဘရော့ချ်]] (တူမ)|[[:en:Charlotte Attenborough|သျှားလျွစ် အက်တန်ဘရော့ချ်]] (တူမ)|[[:en:Tom Attenborough|တွမ် အက်တန်ဘရော့ချ်]] (မြေး)|[[:en:Will Attenborough|ဝီလ် အက်တန်ဘရော့ချ်]] (မြေး)}}
| parents = {{ubl|[[:en:Frederick Attenborough|ဖရက်ဒရစ် အက်တန်ဘရော့ချ်]]|မေရီ ခလက်}}
| children = ၂ ဦး
| spouse(s) = {{marriage|Jane Elizabeth Ebsworth Oriel|1950|1997|end=died}}
| module = &lt;center&gt;{{Listen|embed=yes|filename=Sir David Attenborough BBC Radio4 Desert Island Discs 29 Jan 2012 b01b8yy0.flac|title=&lt;center&gt;ဒေးဗစ် အက်တန်ဘရော့ချ်၏ အသံ&lt;/center&gt;|type=မိန့်ခွန်း|description=&lt;center&gt;[[:en:File:Sir David Attenborough BBC Radio4 Desert Island Discs 29 Jan 2012 b01b8yy0.flac|ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၂ ၌ အသံသွင်းယူခဲ့သည့်]] ဘီဘီစီ ရေဒီယို-၄၏ ''[[:en:Desert Island Discs|သဲကန္တာရကျွန်းစုများ]]'' ရေဒီယိုအစီအစဉ်&lt;/center&gt;}}&lt;/center&gt;
| footnotes =
| signature = [[File:David Attenborough's signature.svg|200px]]
}}

'''ဆာ ဒေးဗစ် ဖရက်ဒရစ် အက်တန်ဘရော့ချ်''' '''('''{{Lang-en|'''Sir David Frederick Attenborough'''}}''')''' ({{IPAc-en|ˈ|æ|t|ən|b|ə|r|ə}}၊၊  ၁၉၂၆ ခု မေ ၈ ရက်နေ့ ဖွား) ဆိုသူမှာ အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ရုပ်/သံ တင်ဆက်သူ နှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ သမိုင်းပညာရှင် တစ်ယောက် ဖြစ်သည်။ [[ဘီဘီစီ]] သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်သမိုင်းဌာန နှင့်ပူးပေါင်း ရိုက်ကူးတင်ဆက်ခဲ့သည့် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ တိရစ္ဆာန် နှင့် အပင်တို့၏ စစ်တမ်းများ အပြည့်အစုံဖြင့် စုစည်းထားသည့် “''သက်ရှိ'' များအကြောင်း မှတ်တမ်းတင် ဇာတ်လမ်းတွဲ (၉)ခု” ဖြင့် သူ့အား လူသိများလေသည်။ 

သူသည် [[ဘီဘီစီ]]၏ အကြီးတန်း မန်နေဂျာဟောင်း တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး၊ ၁၉၆၀ နှင့် ၁၉၇၀ ခုနှစ်များတွင် ဘီဘီစီ-၂ ၏ ကြီးကြပ်ရေးမှူး နှင့်  [[ဘီဘီစီသတင်း|ဘီဘီစီရုပ်မြင်သံကြား]] အစီအစဉ် ညွှန်ကြားရေးမှူး တို့အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ သူ၏ မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်များသည် ဆယ်စုနှစ် ၈ခုမျှကြာမြင့်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့မှာ ''[[:en:Zoo Quest|Zoo Quest]]''၊ [[:en:Planet Earth (franchise)|''Planet Earth'' franchise]]၊ ''[[:en:Natural World|Natural World]]''၊ ''[[:en:The Blue Planet|The Blue Planet]]'' နှင့် [[:en:Blue Planet II|၎င်း၏နောက်ဆက်တွဲ]] တို့ပါဝင်သည်။ 

သူသည် ရုပ်မြင်သံကြား၏ အဖြူအမည်းခေတ်၊ ဆေးရောင်စုံခေတ်၊ အကြည်(HD)ခေတ်၊ သရီးဒီ(3D)ခေတ် နှင့် ဖိုးကေ(4K)ခေတ်အားလုံးကို မှီသည့်၊ ခေတ်အဆက်ဆက် ရုပ်/သံအစီအစဉ်များအတွက် ''ဗြိတိသျှ ရုပ်ရှင်နှင့် ရုပ်မြင်သံကြား အနုပညာအကယ်ဒမီကျောင်း''မှပေးအပ်သော [[:en:BAFTA|BAFTAs]] ဆုကို ဆွတ်ခူးနိုင်သည့် တစ်ဦးတည်းသောသူ ဖြစ်သည်။

အက်တန်ဘရော့ချ်၏ အစောပိုင်းအလုပ်သည် သဘာဝလောက၏ ရင်သပ်ရှု့မောဖွယ် အရာများကို ပိုမိုအလေးထားခဲ့သော်လည်း နှောင်းပိုင်းကာလ အလုပ်တွင် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အား အကျိုးပြုစေသော အကြောင်းအရာများကို ပို၍ ပြောဆိုလာခဲ့သည်။ သူသည် ဂြိုဟ်ကမ္ဘာ တစ်ခုလုံးဆိုင်ရာ [[ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲနှင့် သဘာဝထိန်းသိမ်းရေးအသင်း|ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများ]] ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး၊ [[လူဦးရေ ထိန်းချုပ်ရေး|လူဦးရေတိုးပွားမှု]] ထိန်းချုပ်ရေး၊ [[ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်]]၊ အသားစားသုံးမှု လျှော့ချရေး နှင့်  [[ဘေးမဲ့သစ်တော|သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမည့် နယ်မြေဧရိယာများ ပိုမိုသတ်မှတ်ပေးရေး]] စတဲ့ ကိစ္စရပ်များကို ထောက်ခံခဲ့လေသည်။ သူသည် လူဦးရေ အဆမတန် များပြားနေမှုအပေါ် အငြင်းပွားဖွယ် အမြင်များ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့သောကြောင့် ဝေဖန်ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|last=Manavis|first=Sarah|date=3 November 2020|title=David Attenborough's claim that humans have overrun the planet is his most popular comment|url=https://www.newstatesman.com/politics/environment/2020/11/david-attenborough-s-claim-humans-have-overrun-planet-his-most-popular}}&lt;/ref&gt; ၎င်း၏ ၂၀၂၀ ခုနှစ်မှတ်တမ်းရုပ်ရှင် ဖြစ်သော ''[[:en:David Attenborough: A Life on Our Planet|ဒေးဗစ် အက်တန်ဘရော့ချ်:  ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ဂြိုဟ်ကမ္ဘာပေါ်မှ သက်ရှိတစ်ခု]]''  ရုပ်ရှင်သည် သူ့ဘ၀နှင့် အနာဂတ်ရပ်တည်မှု ကိုယ်ပိုင်သက်သေခံချက်အဖြစ် တွေးမြင်ထားလေသည်။

သူ၏ ရုပ်/သံလွှင့်ခြင်းနှင့် သဘာဝကိုနှစ်သက်ခြင်းတို့ကြောင့် [[:en:NPR|အန်ပီအာ(NPR)]]က သူသည် &quot;ကမ္ဘာတစ်ဝန်းသို့ လှည့်လည်ခဲ့သူ၊ ဇာတ်လမ်းနောက်ခံစကားပြောရာ၌ သူ့ရဲ့ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြစ်တဲ့ တပိုင်းတစ တီးတိုးပြောဆိုမှုနည်းလမ်းသုံးပြီး သူရဲ့ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုတွေ နဲ့ စိတ်အားထက်သန်မှုတွေကို မျှဝေပေးခဲ့သူ&quot; ဟူ၍ ထုတ်ပြန်ခဲ့လေသည်။&lt;ref name=&quot;NPR review&quot;&gt;{{Cite news|title=Attenborough's Journey' Salutes The Broadcaster With A Passion For Nature|url=https://www.npr.org/2021/05/07/994596345/attenboroughs-journey-salutes-the-broadcaster-with-a-passion-for-nature}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၈ နှင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်တို့၌ အက်တန်ဘရော့ချ်သည် ဇာတ်လမ်းနောက်ခံစကားပြော ထူးချွန်မှုအတွက် ‘ပရိုင်းတိုင်းမ်အမ္မီ ဆု’ကို ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;2018 Emmys&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.emmys.com/awards/nominees-winners/2018/outstanding-narrator|title=Nominees/Winners}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;2019 Emmys&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.emmys.com/awards/nominees-winners/2019/outstanding-narrator|title=Nominees/Winners &amp;#124; Television Academy}}&lt;/ref&gt; ယူကေ၌ လူအတော်များများမှ သူ့အား နိုင်ငံ့အဖိုးတန်ရတနာအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြသော်လည်း&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newscientist.com/blogs/shortsharpscience/2009/01/eye-burrowing-worms-national-t.html|title=Short Sharp Science: Eye-burrowing worms, national treasures... and creationism|accessdate=11 September 2021|archivedate=3 March 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090303002041/https://www.newscientist.com/blogs/shortsharpscience/2009/01/eye-burrowing-worms-national-t.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/4413130/Sir-David-Attenborough-Man-was-given-permission-to-exploit-the-natural-world-by-the-Bible.html|title=Sir David Attenborough: 'Man was given permission to exploit the natural world by the Bible'}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/2982907/Margaret-Thatcher-Richard-Branson-and-Judi-Dench-picked-as-National-Treasures.html|title=Margaret Thatcher, Richard Branson and Judi Dench picked as National Treasures}}&lt;/ref&gt; သူ့အနေဖြင့် ထိုကဲ့သို့ သုံးနှုန်းခံရသည်ကို မနှစ်သက်ပေ။ သူသည်  နောင်တွင် ဒါရိုက်တာ၊ ထုတ်လုပ်သူ နှင့် သရုပ်ဆောင် ဖြစ်လာခဲ့သူ ရစ်ချတ် အက်တန်ဘရော့ချ်&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.richardattenborough.com/Biography/|title=Richard Attenborough's official website: Biography}}&lt;/ref&gt;၏ ညီဖြစ်ပြီး၊ မော်တော်ယာဉ် အလုပ်အမှုဆောင် နောင်တွင် ဖြစ်လာခဲ့သူ ဂျွန် အက်တန်ဘရော့ချ်၏ အစ်ကိုလည်း ဖြစ်သည်။

== ရရှိခဲ့သော ဂုဏ်ထူးဆောင် ဘွဲ့များ/တံဆိပ်များနှင့် ဆုတံဆိပ်များ ==
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Year
! scope=&quot;col&quot; |Award
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; |{{Hover title|References|Refs.}}
|-
|၁၉၇၂
|တော်ဝင်ပထဝီဝင်အဖွဲ့အစည်း၏ ချယ်ရီကီရာတွန် ချီးမြှင့်တံဆိပ်နှင့် ဆု
|&lt;ref name=&quot;RGS&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.rgs.org/NR/rdonlyres/5733E422-4831-4451-B7D8-052E80E8CD75/0/MedalWinners19702012.pdf|title=Medals and Awards|publisher=[[Royal Geographical Society]]|accessdate=11 September 2021|archivedate=2 October 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131002055718/http://www.rgs.org/NR/rdonlyres/5733E422-4831-4451-B7D8-052E80E8CD75/0/MedalWinners19702012.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|၁၉၇၄
|Appointed Commander of the Order of the British Empire (CBE) for services to nature conservation in the 1974 Birthday Honours
|
|-
|၁၉၈၀
|BAFTA Fellowship
|
|-
|၁၉၈၁
|Kalinga Prize for the Popularization of Science from [[ယူနက်စကို|UNESCO]]
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=UNESCO Kalinga Prize for the Popularization of Science|url=http://www.unesco.org/new/en/natural-sciences/science-technology/sti-policy/global-focus/science-popularization/prizes/kalinga-prize/kalinga-winners/laureates-89-70/|publisher=UNESCO}}&lt;/ref&gt;
|-
|၁၉၈၃
|Elected a Fellow of the Royal Society (FRS)
|&lt;ref name=&quot;frs&quot;&gt;{{Cite web|url=https://royalsociety.org/people/david-attenborough-11015/|title=Sir David Attenborough OM CH CVO CBE FRS Statute 12|publisher=[[Royal Society]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|၁၉၈၅
|Knight Bachelor in the 1985 Birthday Honours
|
|-
|၁၉၉၁
|Commander of the Royal Victorian Order (CVO) for producing Queen [[ဒုတိယ အယ်လီဇဘက်|Elizabeth II]]'s Christmas broadcast for a number of years from 1986 in the 1991 Birthday Honours
|
|-
|၁၉၉၁
|Foreign Honorary Member of the American Academy of Arts and Sciences
|&lt;ref name=&quot;AAAS&quot;&gt;{{Cite web|title=Book of Members, 1780–2010: Chapter A|url=http://www.amacad.org/publications/BookofMembers/ChapterA.pdf|publisher=American Academy of Arts and Sciences}}&lt;/ref&gt;
|-
|၁၉၉၆
|Kew International Medal
|&lt;ref name=&quot;seb&quot;&gt;&lt;/ref&gt;
|-
|၁၉၉၆
|Companion of Honour (CH) for services to nature broadcasting in the 1996 New Year Honours
|
|-
|၁၉၉၈
|International Cosmos Prize
|&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Conservation and biodiversity research wins international prize for British scientist|url=https://www.imperial.ac.uk/news/14094/conservation-biodiversity-research-wins-international-prize/}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၀၀
|RSPB Medal
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rspb.org.uk/our-work/rspb-news/news/408162-stanley-johnson-awarded-rspb-medal|title=Gifted naturalist is awarded prestigious RSPB medal|publisher=[[RSPB]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၀၃
|Michael Faraday Prize awarded by the Royal Society
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://ec.europa.eu/research/rtdinfo/44/article_2024_en.html|title=Research - RTD info -N° 44 - February 2005 - European science – from Nobel to Descartes}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၀၄
|Descartes Prize for Outstanding Science Communication Actions
|&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Descartes' Europe: one good revolution deserves another}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၀၄
|Caird Medal of the National Maritime Museum
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.captaincooksociety.com/vol27no4.pdf|title=Cook's Log v27 no. 4|access-date=11 September 2021|archive-date=30 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210830225748/https://www.captaincooksociety.com/vol27no4.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၀၄
|José Vasconcelos World Award of Education awarded by the World Cultural Council
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.consejoculturalmundial.org/winners-education-davidattenborough.php|title=World Cultural Council / Winners - Education - Sir David Attenborough|accessdate=11 September 2021|archivedate=29 October 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131029202032/http://www.consejoculturalmundial.org/winners-education-davidattenborough.php}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၀၅
|Order of Merit (OM)
|
|-
|၂၀၀၅
|Nierenberg Prize for Science in the Public Interest
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Nierenberg Prize for Science in the Public Interest|url=https://scripps.ucsd.edu/about/awards/nierenberg|access-date=11 September 2021|archive-date=14 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414085833/https://scripps.ucsd.edu/about/awards/nierenberg|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၀၆
|National Television Awards Special Recognition Award
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Winners {{!}} National Television Awards|url=https://www.nationaltvawards.com/winners}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၀၆
|Institute of Ecology and Environmental Management
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ieem.net/|title=Welcome to IEEM|publisher=IEEM|access-date=11 September 2021|archive-date=5 November 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091105172744/http://www.ieem.net/}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၀၆
|''The Culture Show'' British Icon Award
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=BBC - Culture Show - Living Icons|url=https://www.bbc.co.uk/arts/livingicons/|publisher=BBC}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၀၇
|British Naturalists' Association Peter Scott Memorial Award
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Peter Scott award – British Naturalists' Association|url=https://bna-naturalists.org/scott-prize/|access-date=11 September 2021|archive-date=28 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210228002452/https://bna-naturalists.org/scott-prize/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၀၇
|Fellowship of Society of Antiquaries
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=About the Fellowship - Society of Antiquaries of London|url=https://www.sal.org.uk/our-fellows/about-the-fellowship/|access-date=11 September 2021|archive-date=18 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210618020027/https://www.sal.org.uk/our-fellows/about-the-fellowship/}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၀၈
|The Royal Photographic Society Progress medal and Honorary Fellowship
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Progress Medal|url=https://rps.org/about/awards/history-and-recipients/progress-medal/}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၀၉
|Prince of Asturias Award
|&lt;ref name=&quot;Asturias&quot;&gt;{{Cite web|url=http://fundacionprincipedeasturias.org/en/awards/2009/david-attenborough-1/|title=Prince of Asturias Awards 2009|accessdate=11 September 2021|archivedate=26 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110726071526/http://fundacionprincipedeasturias.org/en/awards/2009/david-attenborough-1/}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၁၀
|Fonseca Prize
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Fonseca Prize 2010 - ConCiencia Programme - USC|url=https://www.usc.gal/en/cursos/conciencia/premio_fonseca2010.html|access-date=11 September 2021|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906110020/https://www.usc.gal/en/cursos/conciencia/premio_fonseca2010.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၁၀
|Queensland Museum Medal
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.qm.qld.gov.au/About+Us/News/Media+Releases/2010/01/Sir+David+Attenborough+honoured+by+Qld+Museum|title=Sir David Attenborough honoured by Qld Museum|publisher=Queensland Government|accessdate=11 September 2021|archivedate=30 March 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110330164328/http://www.qm.qld.gov.au/About+Us/News/Media+Releases/2010/01/Sir+David+Attenborough+honoured+by+Qld+Museum}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၁၁
|Society for the History of Natural History Founders' Medal
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Sir David Attenborough OM CH FRS is awarded the SHNH - Society for the History of Natural History Founders' Medal. - Society for the History of Natural History|url=https://shnh.org.uk/news/sir-david-attenborough-om-ch-frs-is-awarded-the-shnh-society-for-the-history-of-natural-history-fo/}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၁၁
|Association for International Broadcasting International TV Personality of the year
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=AIB announces Winners of 2011 AIBs International Media Awards {{!}} AIB|url=https://aib.org.uk/aib-announces-winners-of-2011-aibs-international-media-awards/}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၁၂
|[[နိုင်ငံတကာ သဘာဝထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း|IUCN]] Phillips Memorial Medal for outstanding service in international conservation
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Sir David Attenborough: IUCN award|url=http://www.xperedon.com/news_1676|publisher=Xperedon Charity News|accessdate=11 September 2021|archivedate=10 February 2013|archiveurl=https://archive.today/20130210111220/http://www.xperedon.com/news_1676}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၁၅
|Individual Peabody Award
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://grady.uga.edu/naturalist-sir-david-attenborough-awarded-individual-peabody/|title=Naturalist Sir David Attenborough Awarded Individual Peabody}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၁၇
|Britain-Australia Society Award for outstanding contribution to strengthening British/Australian bilateral understanding and relations
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://britain-australia.org.uk/events/event/the-britain-australia-society-award-2017/|title=BritainAustralia Society Award 2017|publisher=Britain-Australia Society}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၁၇
|Honorary Member of the Moscow Society of Naturalists
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.moip.msu.ru/wp-content/uploads/2018/03/poch-chlen-02.doc|title=Moscow Society of Naturalists official site|access-date=11 September 2021|archive-date=16 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180416013525/http://www.moip.msu.ru/wp-content/uploads/2018/03/poch-chlen-02.doc}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၁၇
|Gold Medal of the Royal Canadian Geographical Society
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rcgs.org/awards/gold_medal/previous_winners.asp|title=Gold Medal-Award Recipients since its inception in 1972|publisher=RCGS|accessdate=11 September 2021|archivedate=6 November 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181106221951/http://www.rcgs.org/awards/gold_medal/previous_winners.asp}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၁၈
|Primetime Emmy Award for Outstanding Narrator
|&lt;ref name=&quot;2018 Emmys&quot;/&gt;
|-
|၂၀၁၈
|The Perfect World Foundation Award
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Perfect World Award|url=https://www.theperfectworld.com/the-perfect-world-award/|access-date=11 September 2021|archive-date=22 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822152104/https://www.theperfectworld.com/the-perfect-world-award/}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၁၉
|Primetime Emmy Award for Outstanding Narrator
|&lt;ref name=&quot;2019 Emmys&quot;/&gt;
|-
|၂၀၁၉
|Landscape Institute Medal for Lifetime Achievement
|&lt;ref name=&quot;2019 LI&quot;&gt;{{Cite news|title=LI to honour Sir David Attenborough with the Landscape Institute Medal|url=https://www.landscapeinstitute.org/news/li-to-honour-sir-david-attenborough-with-the-landscape-institute-medal/}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၁၉
|Landscape Institute Honorary Fellow (HonFLI)
|&lt;ref name=&quot;2019 LI&quot; /&gt;
|-
|၂၀၁၉
|Crystal Award at the World Economic Forum in Davos, Switzerland
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Davos 2019: Meet the Crystal Award winners|url=https://www.weforum.org/agenda/2018/12/davos-2019-meet-the-crystal-award-winners/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=David Attenborough: 'The Garden of Eden is no more'. Read his Davos speech in full|url=https://www.weforum.org/agenda/2019/01/david-attenborough-transcript-from-crystal-award-speech/}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၁၉
|Indira Gandhi Peace Prize
|&lt;ref&gt;{{Cite news|title=British broadcaster Sir David Attenborough awarded Indira Gandhi Peace Prize at online event|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/british-broadcaster-sir-david-attenborough-awarded-indira-gandhi-peace-prize-at-online-event/articleshow/77993456.cms}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၂၀
|Knight Grand Cross of the Order of St Michael and St George (GCMG) in the 2020 Birthday Honours for services to television broadcasting and to conservation.
|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thetimes.co.uk/article/attenborough-gets-a-second-knighthood-6hzp527r7|title=Attenborough gets a second knighthood}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၂၁ || Lifetime Achievement Award ([[Champions of the Earth]]) || &lt;ref&gt;{{cite web |last1=Programme |first1=UN Environment |title=Lifetime Achievement |url=https://www.unep.org/championsofearth/award/lifetime-achievement |website=Champions of the Earth |language=en |date=26 November 2020 |access-date=22 July 2022 |archive-date=22 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220722083705/https://www.unep.org/championsofearth/award/lifetime-achievement |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၂၂ ||[[Champions of the Earth|Champion of the Earth]] award from the [[United Nations Environment Programme]].||&lt;ref name=champion&gt;{{cite web |title=David Attenborough receives the UN's most distinguished environment award |url=https://www.unep.org/news-and-stories/press-release/david-attenborough-receives-uns-most-distinguished-environment-award |publisher=UN Environment Programme |language=en |date=21 April 2022 |access-date=21 April 2022 |archive-date=21 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220421063808/https://www.unep.org/news-and-stories/press-release/david-attenborough-receives-uns-most-distinguished-environment-award |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၂၂||Lifetime Achievement Award at [[43rd News and Documentary Emmy Awards]]||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/national-academy-of-tv-arts-sciences-announces-2022-news-documentary-emmy-nominees-1235188293/|title=2022 News &amp; Documentary Emmy Nominations Revealed|website=[[The Hollywood Reporter]]|first=Beatrice|last=Verhoeven|date=28 July 2022|accessdate=30 July 2022|archive-date=29 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220729204703/https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/national-academy-of-tv-arts-sciences-announces-2022-news-documentary-emmy-nominees-1235188293/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၂၃ || UK's Favourite TV Presenter of All Time (Perspectus Global) || &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://uk.news.yahoo.com/sir-david-attenborough-voted-uks-123000340.html |title=Sir David Attenborough voted UK's favourite TV presenter of all time |website=Yahoo! News |date=9 March 2023 |publisher=Yahoo |access-date=10 March 2023 |archive-date=10 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230310165030/https://uk.news.yahoo.com/sir-david-attenborough-voted-uks-123000340.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|}

== ထုတ်လွှင့်တင်ဆက်ခဲ့သည့် ရိုက်ကူးခဲ့သော မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်နှင့် ဇာတ်လမ်းတွဲများ ==
{{div col|colwidth=30em}}
# ''[[:en: Zoo Quest#Books|ဂိုင်ယာနာသို့ ရှာပုံတော်ဖွင့်ခြင်း]]'' (၁၉၅၆)
# ''[[:en: Zoo Quest#Books|(ကိုမိုဒို)နဂါး ရှာပုံတော်ဖွင့်ခြင်း]]'' (၁၉၅၇)
# ''[[:en: Zoo Quest#Books|ပါရာဂွေးသို့ ရှာပုံတော်ခြင်း]]'' (၁၉၅၉)
# ''[[:en: Zoo Quest#Books|သုခဘုံသို့ ရှာပုံတော်ဖွင့်ခြင်း]]'' (၁၉၆၀)
# ''သုခဘုံမှ လူများ'' (၁၉၆၀)
# ''[[:en: Zoo Quest#Books|မက်ဒါဂတ်စဂါသို့ ရှာပုံတော်ဖွင့်ခြင်း]]'' (၁၉၆၁)
# ''[[:en: Zoo Quest#Books|ကပ္ပရီကွန်း၏ အောက်၌ ရှာပုံတော်ဖွင့်ခြင်း]]'' (၁၉၆၃)
# ''ဖြူစင်ရိုးသားသော တိရစ္ဆာန်များ'' (၁၉၇၅)
# ''မျိုးနွယ်စုဆန်သည့် မျက်ဝန်းတစုံ'' (၁၉၇၆)
# ''[[:en: Life on Earth (TV series)|ဂြိုဟ်ကမ္ဘာပေါ်မှ အသက်ဝိဉာဉ်(ဇာတ်လမ်းတွဲ)]]'' (၁၉၇၉)
# ''ဂြိုဟ်ကမ္ဘာပေါ်တွင် သက်ရှိများ စူးစမ်းရှာဖွေခြင်း'' (၁၉၈၁)
# ''[[:en: The Living Planet|အသက်ရှိသော ဂြိုဟ်ကမ္ဘာ]]'' (၁၉၈၄)
# ''ပထမဆုံးသော ဧဒင်ဥယျာဉ်: မက်ဒီတာရေးနီးယမ်းကမ္ဘာ နှင့် ပုရိသ ကျွန်တော်'' (၁၉၈၇)
# ''ဂြိုဟ်ကမ္ဘာပေါ်မှ သက်ရှိစစ်တမ်း'' (၁၉၈၉)
# ''[[:en: The Trials of Lifes|သက်ရှိများ၏ ရုန်းကန်ရမှုများ]]'' (၁၉၉၀)
# ''[[:en: The Private Life of Plants|အပင်များ၏ သီးသန့်ဘဝ]]'' (၁၉၉၄)
# ''[[:en: The Life of Birds|ငှက်များ၏ ဘဝ]]'' (၁၉၉၈)
# ''[[:en: The Life of mammals|နို့တိုက်ရသော သက်ရှိများ၏ ဘဝ]]'' (၂၀၀၂)
# ''Life on Air: Memoirs of a Broadcaster'' (2002) – autobiography, revised in 2009
# ''[[:en: Life in the Undergrowth|မြေအောက်ကမ္ဘာ၌ နေထိုင်သူများ]]'' (၂၀၀၅)
# ''Amazing Rare Things: The Art of Natural History in the Age of Discovery'' (2007) – with Susan Owens, Martin Clayton and Rea Alexandratos
# ''[[:en:Life in Cold Blood|သွေးအေးသတ္တဝါများ၏ ဘဝ]]'' (၂၀၀၇)
# ''ဒေးဗစ် အက်တန်ဗော့၏ သက်ရှိတိရစ္ဆာန်များ၏ ဘဝဇာတ်ကြောင်းများ'' (၂၀၀၉)
# ''ဒေးဗစ်အက်တန်ဗော့၏ မွေးကင်းစ သက်ရှိများ ဘဝ'' (၂၀၁၁)
# ''သုခဘုံဖျားဆီမှ အာရုံဦး: ထူးခြားဆန်းကျယ်သော ‘သုခဘုံ ငှက်များ({{Lang-en|Birds of Paradise}})’ ၏ သဘာဝသမိုင်း၊ အနုပညာဆန်မှု နှင့် ၎င်းတို့အား စူးစမ်းရှာဖွေခြင်း'' ([[:en:Errolဖူလာ]] ပါဝင်သည်) (၂၀၁၂)
# ''သဘာဝသမိုင်းလေ့လာသည့် ကောင်လေး၏ စွန့်စားခန်းများ: ရှာပုံတော်ဖွင့်ခဲ့သော ခရီးစဉ်များအကြောင်း'' (၂၀၁၇)
# ''Journeys to the Other Side of the World: Further Adventures of a Young Naturalist'' (၂၀၁၈)
# ''မင်းဆက် အဆက်ဆက်။    ပေါ်ထွန်းလာခြင်း နှင့် ကျရှုံးသွားမှုများ(သက်ရှိ တိရစ္ဆာန် မိသားစုများ)'' [[:en:Stephen Moss|စတပ်ဖန် မော့စ်]] ပါဝင်သည်။ (၂၀၁၈)
# ''[[:en: A Life on Our Planet: My Witness Statement and a Vision for the Future| A Life on Our Planet|My Witness Statement and a Vision for the Future]]'' (၂၀၂၀)
{{div col end}}

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

{{Authority control}}

[[ကဏ္ဍ:၁၉၂၆ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဘီဘီစီ]]
[[ကဏ္ဍ:သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်]]</text>
      <sha1>lqaou5eyth9modtkpvj194emfi044kn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin</title>
    <ns>3</ns>
    <id>223880</id>
    <revision>
      <id>1030557</id>
      <parentid>1029656</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T03:10:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>/* အမှတ်တံဆိပ်လိုဂို ကိစ္စ */ အပိုင်းသစ်</comment>
      <origin>1030557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="198915" sha1="my75dxivl6pd7jnymuhhidjfju7lqc3" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Zawzawaungthwin ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, like 'Interwikis' and updating images from Commons, etc.  So don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၂:၀၆၊ ၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC)

== ဧပြီ ၂၀၂၂ ==

[[File:Information.svg|25px|alt=Information icon]] မင်္ဂလာပါ၊ ကျွန်ုပ်ကတော့ [[User:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ဖြစ်ပါတယ်။ မကြာသေးမီက သင်ဟာ [[:ဖုန်ကြားရှင်]]&amp;nbsp;မှ&amp;nbsp; အကြောင်းအရာများကို လုံလောက်စွာ ရှင်းပြခြင်း မရှိဘဲ ဖယ်ရှားလိုက်တယ်ဆိုတာကို သတိပြုမိလိုက်ပါတယ်။ နောင်အခါ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ သင်ပြုလုပ်တဲ့ ပြင်ဆင်မှုများမှာ လုံလောက်တဲ့ [[H:ES|တည်းဖြတ်ခြင်း အတိုချုပ်]]ကို ဖော်ပြပေးနိုင်ရင် အခြားသူတွေအတွက် အကူအညီဖြစ်မှာပါ။ ဒါဟာ မှားယွင်းပြုလုပ်မှုတစ်ခု ဖြစ်တယ်ဆိုရင် မစိုးရိမ်ပါနဲ့။ ဖယ်ရှားလိုက်တဲ့ အကြောင်းအရာများကို ပြန်လည်ထိန်းသိမ်းပြီးပါပြီ။ စမ်းသပ်မှုတွေ ပြုလုပ်ချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:Sandbox|sandbox]] ကို အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ ကျွန်ုပ် အမှားပြုလုပ်မိတယ်လို့ သင်ယူဆခဲ့ရင်၊ ဒါမှမဟုတ် မေးမြန်းစရာရှိတယ်ဆိုရင် [[User_talk:Ninjastrikers|ကျွန်ုပ်ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာ]]မှာ စာတိုချန်ခဲ့နိုင်ပါတယ်။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။&lt;!-- Template:uw-delete1 --&gt; [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၀၂:၅၂၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC)

:ကျနော့်ကို တည်းဖြတ်ခွင့်ပိတ်ပင်ထားတာတွေ့လို့ ဘယ်လိုပြန်လည်ဆောင်ရွက်ရမလဲ သိချင်ပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၁:၂၃၊ ၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] Do you use any VPN while editing Wikipedia? [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၁၄:၂၇၊ ၁၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC)
:::ကိုနင်ဂျာရေ “[[သန်းသန်းဆွေ]]” ကိစ္စ ဆွေးနွေးကြရအောင်။သူက ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ ပါ။သူ့ကို အမျိုးသမီးဝန်ကြီး ကဏ္ဍထဲ ထည့်သွင်းသင့်တယ်လို့မြင်တယ်။နိုင်ငံဝန်ထမ်းက ကျယ်ပြန့်ပါတယ်။ပြဌာန်းထားတဲ့ ဗဟိုဘဏ်ဥပဒေအရ ဆို သူက ပြည်ထောင်စုအဆင့်ပါ။ဝန်ကြီး လို့ မသုံးစေချင်ရင် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ပုဂ္ဂိုလ် များ ဆိုတာက ပိုသင့်တော် မလား။နိုင်ငံ ဝန်ထမ်းက မဖြစ်သင့်ဘူးလို့ မြင်လို့ပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၆:၄၉၊ ၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ (UTC)
::::ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌက [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]မှာ ၂၀ ဦးမြောက်မှာတော့ရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် သူ့နေရာကို ဝန်ကြီးဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲတာမျိုး မတွေ့မိတဲ့အတွက် ဝန်ကြီး ကဏ္ဍကနေ ဖယ်လိုက်တာပါ။ ဘယ်ကဏ္ဍနဲ့ သင့်လျော်မလဲ ကြည့်တော့ အင်္ဂလိပ်ဆောင်းပါးမှာ ထည့်ထားတဲ့ civil servants ကိုပဲ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းအနေနဲ့ ထည့်လိုက်တာပါ။ သီးခြားကဏ္ဍအနေနဲ့ &quot;မြန်မာနိုင်ငံ ဗဟိုဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌများ&quot; ဆိုပြီး လုပ်မယ်ဆိုရင်လည်း ရပါတယ်။ &quot;မြန်မာနိုင်ငံ ဗဟိုဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌများ&quot; ဆောင်းပါးရယ်၊ တခြားသော ဥက္ကဋ္ဌအကြောင်း ဆောင်းပါးတွေ ဖန်တီးပြီး ထည့်ထားသင့်တဲ့ ကဏ္ဍပါ။ ဒါကလည်း [[:en:Category:Governors_of_the_Central_Bank_of_Malaysia]] ကို နမူနာကြည့်ပြီး ပြောတာပါ။ ဝန်ကြီးလို့ ဘယ်နေရာမှာမှ ရည်ညွှန်းထားတာ (ကျွန်တော့အနေနဲ့) မတွေ့မိတဲ့အတွက် ဝန်ကြီးကဏ္ဍထဲမှာတော့ မထည့်သင့်ဘူးလားလို့ပါဗျ။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၁၃:၀၉၊ ၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ (UTC)
:::::ဟုတ်ကဲ့။ဝန်ကြီးကဏ္ဍ ကနေ ဖယ်ရှားလိုက်တာ သဘောတူလက်ခံပါတယ်။ဖြစ်လည်းဖြစ်သင့်ပါတယ်။ ဗဟိုဘဏ် အပါအဝင် ရုံးနဲ့ကောင်စီ၊ကော်မရှင် ၉ ခုကို   “ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းများ” များလို့ ရည်ညွှန်းသတ်မှတ်ဖော်ပြထားတာရှိတော့ ပြည်ထောင်စုအဆင့် အဖွဲ့အစည်း ပုဂ္ဂိုလ်များ ဆိုရင်ရော။သင့်တော်မလား။နိုင်ငံဝန်ထမ်း နဲ့ စာရင်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၄:၃၅၊ ၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ (UTC)
::::::Agree and please proceed. [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၁၅:၂၅၊ ၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ (UTC)
:::::::အောင်ကို နှင့် ပတ်သတ်ပြီး သံတူကြောင်းကွဲ စာမျက်နှာ ဖန်တီးမှု အဆင်မပြေ၍ ပြုလုပ်နိုင်သည့် နည်းလမ်းမျှဝေပေးစေလိုပါတယ်. ခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၃:၁၈၊ ၁၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC)
::::::::အဆင်ပြေသလို လုပ်ကြည့်ထားပါတယ်။အမှားအယွင်းလုပ်ဆောင်မိတယ်ဆိုရင် ပြင်ဆင် ပေးပါခင်ဗျာ @[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၃:၂၉၊ ၁၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC)
:::::::::အဆင်ပြေပါတယ်ဗျ။ စကားမစပ် [[ဝီကီပီးဒီးယား:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်_(အဆိုပြုချက်များ)#Portal_နှင့်_Draft_အမည်ညွှန်း_ထည့်သွင်းရန်|ဒီနေရာက Portal နဲ့ Draft အမည်ညွှန်းအတွက်]] အဆိုပြုထားတာကို ဝင်ရောက်ဆွေးနွေးပေးပါဦးဗျ။ ကျေးဇူးပါ။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၀၃:၄၅၊ ၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC)
::::::::::ကိုနင်ဂျာရေ ကျနော်  [[ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဆင့်ခေါ်ရေး ဗဟိုအဖွဲ့]] စာမျက်နှာ မှာ ဇယားဆွဲတာ လိုအပ်ချက်ရှိနေလို့ အဆင်ပြေရင် ကျေးဇူးပြု၍ ပြင်ဆင်ပေးစေလိုပါတယ် ခင်ဗျာ။  [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၄၁၊ ၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC)
:::::::::::နည်းနည်းပြင်လိုက်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၁၄:၁၆၊ ၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC)
::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ...[[မြန်မာ့ အစားအစာ]]  ဆောင်းပါး ရဲ့ အမျိုးအမည်များ အက္ခရာစဉ် က သွင်ပြင်ပိုင်းမှာ မညီမညာဖြစ်နေပုံပဲ။အဆင်ပြေရင် ညှိပေးစေချင်ပါတယ် ခင်ဗျာ။နောက်ပြီး ဆောင်းပါးအပေါ် ကျနော့်ရဲ့ နောက်ပြန်ပြင်မှုမှာ လိုအပ်ချက်ရှိခဲ့ရင်လည်း ပြင်ဆင်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၁:၃၂၊ ၁၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ (UTC)
:::::::::::::အင်္ဂလိပ်ဝီကီဖက်က [[:en:Burmese cuisine]] ကို ပြန်ပြီး ရေးနိုင်ရင်တော့ ပိုကောင်းမယ်။ ခုတော့ columns-list ပုံစံပဲ ပြင်ပေးလိုက်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၁၄:၃၀၊ ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ (UTC)
::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] Thanks..I will try. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၅:၁၉၊ ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ (UTC)

== Autopatrolled granted ==

[[File:Wikipedia Autopatrolled.svg|right|80px]]
Hi Zawzawaungthwin, I just wanted to let you know that I have added the [[WP:AUTOPAT|autopatrolled user right]] to your account. This means that pages you create will automatically be marked as 'reviewed'. Autopatrolled is assigned to prolific creators of articles, where those articles do not require further review, and may have been [[WP:RFP|requested]] on your behalf by someone else. It doesn't affect how you edit; it is used only to manage the workload of new page patrollers.

Since the articles you create will no longer be systematically reviewed by other editors, it is important that you maintain the high standard you have achieved so far in all your future creations. Please also try to remember to add relevant  [[Wikipedia:Stub|stub tags]], [[Wikipedia:Categorization|categories]], and [[:en:Wikipedia:Orphan|incoming links]] to them.

Feel free to leave me a message if you have any questions. Happy editing! [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၁၄:၂၇၊ ၁၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC)

:ကိုနင်ဂျာရေ...ဝီကီရဲ့ အကြောင်းအရာတစ်ခုမှာ အတိုချုပ်ဖော်ပြလို့ရတဲ့ ဥပမာသူက ဘယ်သူဘယ်ဝါဆိုတာကို ဘယ်လို ထည့်သွင်းရတာလဲဗျာ။ကျနော် မသိလို့ လမ်းညွှန့်ပေးပါအုံး။ဥပမာ ဦးထွန်းထွန်းဦး ဆို သူက ပြည်ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ် အဲ့လိုမျိုးပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၄:၁၂၊ ၅ မေ ၂၀၂၄ (UTC)
::[[En:Wikipedia:Short description|short description]] လိုမျိုးကို ပြောတာထင်တယ်။ &lt;nowiki&gt;{{short description}}&lt;/nowiki&gt; သုံးပြီး ရေးတာကတော့ enwiki တစ်ခုတည်းမှာပဲ ရသေးတာလို့ ကျနော်သိထားတယ်။ ပုံမှန်အနေနဲ့ မိုဘိုင်းလ်မှာ မြင်ရတဲ့ အတိုချုပ်ကိုတော့ wikidata ရဲ့ description အောက်က သက်ဆိုင်ရာ ဘာသာစကားနေရာမှာ ထည့်ထားလို့ရပါတယ်။ ဥပမာ [[အောင်ဆန်း]]ရဲ့ [https://my.m.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8 မိုဘိုင်းဗားရှင်း]မှာ မြင်ရတဲ့ &quot;မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးခေါင်းဆောင်&quot; ဆိုတာကို သူ့ရဲ့ [[D:Q194161|ဝီကီဒေတာ]]က Description &gt; Burmese မှာ ရေးထားပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၁၄:၂၂၊ ၅ မေ ၂၀၂၄ (UTC)
:::ဟုတ်ကဲ့ အောင်ဆန်း “ မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးခေါင်းဆောင်” အဲ့လိုမျိုးပါခင်ဗျ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၄:၂၉၊ ၅ မေ ၂၀၂၄ (UTC)
:ကိုနင်ဂျာ ရေ အဆင်ပြေရင်  မြန်မာ–ချက်သမ္မတနိုင်ငံ ဆက်ဆံရေး ကို လိုအပ်တာတွေ တည်းဖြတ်ပြင်ဆင်ပေးပါအုံး။နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးအကြောင်း ရေးသားနေတာတွေ့လို့ တတ်သလောက်မှတ်သလောက်လေး ကူညီပေးထားပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၁:၄၉၊ ၁၆ မေ ၂၀၂၄ (UTC)
::ကူညီဖြည့်စွက်ရေးသားပေးတာ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၀၉:၁၀၊ ၁၇ မေ ၂၀၂၄ (UTC)
:::ချက်-မြန်မာ Map မှာ နည်းနည်းလိုအပ်ချက်ရှိနေသေးတယ် ထင်တယ်။ကူညီပေးပါအုံး။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၂:၁၀၊ ၁၇ မေ ၂၀၂၄ (UTC)
::::မြေပုံက ဆွဲထားပြီးသား မရှိလို့ မပေါ်တာပါ။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၁၃:၂၁၊ ၁၈ မေ ၂၀၂၄ (UTC)
:::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]]  နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန က ဝန်ကြီးအပြောင်းအလဲတွေကို ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်ထားထာမှာ လိုအပ်ချက်တွေရှိလို့ ပြင်ဆင်ပေးပါအုံးဗျာ.. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၂:၀၀၊ ၂၈ မေ ၂၀၂၄ (UTC)
::::::Done and thanks for updating. [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၀၃:၄၁၊ ၂၉ မေ ၂၀၂၄ (UTC)
:::::::မေလ ၂၄ရက်နေ့က ဘဏ်ပုံတစ်ပုံကို ကိုယ်ပိုင်ဖန်တီးမှုမဟုတ် ဖေ့ဘုတ်က ဖြစ်ဖွယ်ရှိတယ်ဆိုပြီး မှတ်ချက်ပေးထားတာတွေ့ရပါတယ်။ဒီပုံက ကျနော် ဖုန်းနဲ့ လျှပ်တပြတ် ရိုက်ထားတဲ့ပုံ ဖြစ်ပါတယ်။စံနှုန်းအရ ပယ်ဖျက်ပြီး ဖြစ်တဲ့အတွက် ဘာမှမပြောလိုပေမယ့် နောက်ပိုင်းတွေကျရင် ကိုယ်ပိုင်ဖန်တီးမှုတွေကို စိစစ်ပြီးမှ ပယ်ဖျက်စေချင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၂:၂၄၊ ၁ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC)
::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] စိစစ်ပေးဖို့ပဲ အကြံပြုတာပါခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၃:၂၂၊ ၁ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC)
:::::::::ဟုတ်ကဲ့။ အကြံပြုတာကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ များသောအားဖြင့် ကိုယ်တိုင်ရိုက်ကူးထားတဲ့ ပုံအများစုရဲ့ metadata မှာ ရိုက်ကူးမှု အချက်အလက်တွေ (ကင်မရာအမျိုးအစား၊ ရိုက်ကူးရက်စွဲ၊ အချိန်) စတာတွေ ပါဝင်လေ့ရှိပါတယ်။ metadata ကို အတုလုပ်လို့ရတယ်ဆိုပေမယ့် အဲလိုမျိုး အချက်အလက်စုံလင်တာရယ်၊ ပုံအချိုးအစား မြင့်မားမှု၊ ဖိုင်အရွယ်အစား ကြီးမှုစတာတွေအပေါ်မူတည်ပြီး ကိုယ်တိုင်ရိုက်တဲ့ ဓာတ်ပုံဟုတ်မဟုတ် ယေဘုယျ ဆုံးဖြတ်လေ့ရှိပါတယ်။ အစ်ကို့တင်လိုက်တဲ့ပုံရဲ့ metadata မှာ ကင်မရာအချက်အလက်တွေ မပါဝင်ဘဲ FBMD နဲ့ စတဲ့ စာသားပဲပါနေတာရယ် ဖိုင်အရွယ်အစားငယ်တာကြောင့်ရယ်မို့ ကိုယ်ပိုင်ဖန်တီးမှု မဖြစ်နိုင်ဘူးလို့ ယူဆလိုက်တာပါ။ (FB ရဲ့ ကင်မရာနဲ့ ရိုက်တာ၊ ဒါမှမဟုတ် FB ကနေ ဒေါင်းလုပ် လုပ်ထားတဲ့ပုံတွေမှာ ကင်မရာအချက်လက်မပါဘဲ FBMD ကုဒ်တွေသာ ပါဝင်လေ့ရှိပါတယ်)။ Commons မှာလည်း အဲဒီလို FBMD ပုံမျိုးတွေဟာ ဖျက်ချခံရလေ့ရှိပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၀၃:၁၀၊ ၉ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC)
::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] Thank you for this explanation, I will definitely keep it in mind [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၉:၅၈၊ ၉ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ဆရာ ကျနော် ပုံတွေ တင်မရတာ လနဲ့ချီကြာနေပါပြီ တင်မယ်ဆိုတိုင်းဝင်မရပါဘူး ခင်ဗျာ။ဘယ်လိုဆောင်ရွက်ရမလဲ လမ်းညွန်ပေးပါအုံး ခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၇:၅၂၊ ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::မြန်မာဝီကီမှာလား။ Commons မှာလားဗျ။ မြန်မာဝီကီမှာဆိုရင် တင်လို့ရတဲ့နေရာနှစ်ခု ရှိပါတယ်။ [[ဝီကီပီးဒီးယား:ဖိုင်တင်ကူညီကိရိယာ]] ကနေ non-free ပုံတွေတင်လို့ရသလို [[အထူး:ဖိုင်တင်ရန်]] ကနေလည်း manual တင်လို့ရပါတယ်။ ဝင်လို့မရတာဆိုတာ ဘယ်လို အမှားပြနေသလဲဗျ။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၁၆:၁၆၊ ၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)

== Discussion of current problem with VPN. ==

@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]]  Due to the current situation in our country, We are facing very complicated problems with VPN. I'm fine with using VPN. If I don't use it, there is a problem of not being able to new post also new editorials .Please suggest me the best. How should I do it? [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၄:၄၁၊ ၁၀ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC)

:Please wait, I will create the information pages about how to. [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၀၈:၂၉၊ ၁၁ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC)
::Please see [[ဝီကီပီးဒီးယား:အိုင်ပီ ပိတ်ပင်မှုမှ ကင်းလွတ်ထားသူများ]]. [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၀၈:၄၅၊ ၁၁ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC)
:::IPBE သက်တမ်းမကုန်ခင် နိုဝင်ဘာလကုန်လောက်ကျ တစ်ခေါက်ပြောပေးပါ။ အဲကျရင် IPBE သက်တမ်းထပ်တိုးပေးပါမယ်။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၁၄:၃၈၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)

== မျောက်ကျောက်ရောဂါ စာမျက်နှာအသစ် ==

@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကျနော်ဖန်တီးလိုက်တဲ့ မျောက်ကျောက်စာမျက်နှာမှာ မြေပုံညွှန်းကို မြန်မာမှု ပြုလိုက်မိတာရှိပါတယ်။မှားတာရှိသွားရင် ပြင်ဆင်ပေးပါခင်ဗျာ။စာမျက်နှာရဲ့ လိုအပ်ချက်များကို လည်း ထောက်ပြပေးစေလိုပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၈:၁၁၊ ၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ (UTC)

== Join the Myanmar Wikimedia Community User Group (MWCUG)! ==

We are a community of passionate volunteers working to promote free knowledge in Myanmar through Wikimedia projects like Wikipedia, Wiktionary, and more. Our goal is to support minority language projects and increase Burmese-language contributions. Whether you're an experienced editor or just starting out, we'd love for you to join us and make an impact!

Visit us here: [[metawiki:Myanmar_Wikimedia_Community_User_Group|Myanmar Wikimedia Community User Group]]. [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၀၃:၀၃၊ ၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ (UTC)

== မြေပုံအညွှန်းထည့်ခြင်း ==

@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ.. ကျနော် မြေပုံအညွှန်းမထည့်တတ်လို့ပါ။ဥပမာဗျာ မြို့တစ်ခု၊ကျေးရွာတစ်ခု အဲ့နေရာကို ဖော်ပြချင်ရင် ဘယ်လိုပြရသလဲ..လမ်းညွန်ပေးစေလိုပါတယ်... [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၄:၄၀၊ ၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄ (UTC)

:[[:တမ်းပလိတ်:Coord]] ကို သုံးပါတယ်။ Lat:Long သိဖို့တော့လိုပါတယ်။ Infobox မှာ ထည့်သုံးမယ်ဆိုရင် &lt;code&gt; |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ &lt;/code&gt; နဲ့  &lt;code&gt; |coordinates =  '''&amp;#123;{coord|'''''latitude'''''|'''''longitude'''''|'''''coordinate parameters'''''|'''''template parameters'''''}&amp;#125;''' &lt;/code&gt; လိုပါတယ်။ ဥပမာ &lt;code&gt; &amp;#123;{coord|19|45|N|96|6|E|type:city_region:MM-18|display=it}} &lt;/code&gt; infobox မှာ မဟုတ်ဘဲ [[:တမ်းပလိတ်:Coord]] ချည်းသပ်သပ်လည်း သုံးလို့ရပါတယ်။ အသေးစိတ်ကို [[:တမ်းပလိတ်:Coord]] ရဲ့ documentation မှာ ကြည့်နိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၀၈:၅၃၊ ၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄ (UTC)

VPN သုံးပြီး ပြင်ဆင်မှုတွေလုပ်နေတာကြာပြီ ခုတစ်လောလက်တော့ နဲ့ဆို VPN ဖွင့်ပြင်လည်းမရ ပိတ်ပြင်လည်းမရ ဖြစ်နေပါတယ်။တည်းဖြတ်မှုမလုပ်ရတာ ရက်အတော်ကြာပြီ။ဖုန်းနဲ့ဆိုရပြီး ဖုန်းနဲ့ပြင်ဆင်ရတာ လက်တော့လောက်မလွယ်တော့ ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ ကိုနင်ဂျာ Please @[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၄:၃၅၊ ၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ (UTC)

:ဗီပီအန်သုံးပြီး ပြင်နိုင်ဖို့ [[ဝီကီပီးဒီးယား:အိုင်ပီ ပိတ်ပင်မှုမှ ကင်းလွတ်ထားသူများ|အိုင်ပီ ပိတ်ပင်မှုမှ ကင်းလွတ်ခွင့်]] တစ်နှစ်သက်တမ်း သတ်မှတ်ပေးလိုက်ပါတယ်။ သက်တမ်းပြည့်ခါနီး ဆက်လက်အသုံးပြုဖို့လိုအပ်တယ်ဆိုရင် ပြန်ပြောပေးပါ။  [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၁၁:၅၆၊ ၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ (UTC)
::Thanks [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၃:၄၉၊ ၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ (UTC)
::ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ..@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကျနော် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း မှာ ပြင်ဆင်မှုအချို့ ဆောင်ရွက်လိုက်တာရှိပါတယ်ခင်ဗျာ. အဆင်မပြေဖြစ်နေတဲ့အတွက် ကူညီဆောင်ရွက်ပေးစေလိုပါတယ်။ကျေးဇူးတင်စွာဖြင့်.. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၀:၃၅၊ ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ.နိုင်မြန်မာ စာမျက်နှာမှာ ကျနော် ဘောက်ထည့်လိုက်တာ..လိုအပ်ချက်ရှိသွားလို့ ကူညီပေးစေချင်ပါတယ်ခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၁:၀၇၊ ၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)
:::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကျော်စိုးဦး ကျော်မျိုးမင်း တို့ကို မြန်မာဂျာနယ်လစ် များ လို့ သုံးနှုန်းရန် သင့်၊မသင့်။ကူကီးပြည်သွေးစည်းညီညွှတ်ရေးကောင်စီ ရဲ့ ဆွေးနွေးချက်ကို ဖျက်ပစ်မှု မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားရဲ့ စံနှုန်းတွေ မေးခွန်းထုတ်စရာ ဖြစ်လာပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၀:၁၉၊ ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)
::::ငါးမင်းဆွေ တို့ ဇော်မိုးဟိန်း တို့ အောင်မင်း တို့ကို  ရေးတင်ရင်လဲ လက်ခံဖို့ ရှိ၊မရှိ သိလိုပါတယ် ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၀:၂၄၊ ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)
:::::(တရားဝင်)သတင်းမီဒီယာဌာနရဲ့ သတင်းသမားတွေဖြစ်တာကြောင့် နှစ်ယောက်စလုံးက Notable ဖြစ်တယ်လို့တော့ ပြောလို့ရတယ်။ ဒါပေမယ့် ဘက်မလိုက်တဲ့ ဆောင်းပါးဖြစ်ဖို့တော့ လိုပြီး third party sources တွေ လိုပါတယ်။ enwiki ကဆောင်းပါးလို NPNew ကိုပဲ ပြန်ကိုးကားထားတာတွေဖြစ်နေတာကတော့ အဆင်မပြေဘူးပေါ့။ ပထမတစ်ကြိမ်ရေးလာတုန်းက အမွှမ်းတင်ပြီး ကြေညာတစ်ခုလို ရေးထားတာကြောင့် ဖျက်လိုက်ပါသေးတယ်။ ကူကီးပြည်သွေးစည်းညီညွှတ်ရေးကောင်စီ ကတော့ လောလောဆယ် ရေးထားတဲ့အတိုင်းဆိုရင်တော့ ဖျက်လိုက်ရမယ့် သဘောမှာရှိတယ်။ အကုန်လုံးက Propaganda/Advert ပုံစံဖြစ်နေတယ်။ ကျန်တဲ့သူတွေထဲမှာ ငါးမင်းဆွေ အကြောင်းကတော့ third party ကိုးကားတွေရှိတာမို့ ရေးလို့ရနိုင်မယ်။ ကျန်နှစ်ယောက်ကတော့ မဖြစ်နိုင်သေးဘူးလို့ထင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၀၇:၁၁၊ ၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)
::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] @[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] အခုလို ရှုပ်ထွေးပွေလီနေတဲ့ ကာလကြီးထဲမှာ သမိုင်းဖြစ်ရပ်တွေ၊လူပုဂ္ဂိုလ်အကြောင်းအရာတွေကို စနစ်တကျနဲ့ ပိုမိုကောင်းမွန်အောင်  မေးမြန်းရတာမို့လို့ အမှားအယွင်းရှိခဲ့ရင် စိတ်မရှိကြပါနဲ့ဗျာ... [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၀:၀၉၊ ၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)
::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ...ကျော်စိုးဦး သံတူကြောင်းကွဲ စာမျက်နှာနဲ့ ပတ်သတ်ပြီး လိုအပ်ချက်ရှိခဲ့ရင် ပြင်ဆင်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ... [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၀:၃၀၊ ၉ ဧပြီ ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::အဆင်ပြေပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၀၂:၂၉၊ ၁၃ ဧပြီ ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ။ ကျနော် [[အယ်လ်ဘာစင်မြို့]] စာမျက်နှာကို စာလုံးပေါင်းလွဲမှားပြီး Done လုပ်လိုက်မိတဲ့အတွက် ပြန်ညွန်းမထားဘဲ အမည်မှန်  အယ်လ်ဘာဆန်မြို့ သို့ ပြောင်းရွှေ့ ပေးစေလိုပါတယ်ခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၈:၄၉၊ ၂၅ မေ ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::ဆောင်းပါးနာမည်ပြောင်းတာက confirmed user တွေလုပ်လို့ရပါတယ်။ စာမျက်နှာညာဖက်အပေါ်က Move (ရွှေ့ရန်) ကို နှိပ်ပြီး နာမည်ပြောင်းလို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၀၁:၅၈၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]]  @[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံရေးပါတီတွေကို ပြင်ဆင်ပြီး ရေးထားကြရင် ကောင်းမလား ။စကစက အခု ၂၆၇ မြို့နယ်မှာရွေးကောက်ပွဲလုပ်မယ်လို့ ပြောနေပါတယ်။လက်ရှိရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က တည်ဆဲလို့ ကြေညာထားတာက ၅၆ပါတီ ရှိနေပါတယ်။ဒါကို ဥပမာ ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း တည်ဆဲနိုင်ငံရေးပါတီများစာရင်း၊၂၀၂၁ ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်သည့် နိုင်ငံရေးပါတီများ စာရင်း စသည်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ရင်ကောင်းမလား ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၈:၅၆၊ ၈ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::good idea. Love it. How about we start with a sandbox and edit from there and discuss accordingly?? [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]])  ၁၀:၅၆၊ ၈ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] Welcome  [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၁:၃၈၊ ၈ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::အစ်ကိုပဲ sandbox ကနေ စလိုက်ပါနော်။ ကျနော် ပါဝင်လိုက်ပါမယ်ခင်ဗျာ။  [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]])  ၁၁:၅၈၊ ၈ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ် ကို ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြီးအကဲ ထဲ ထည့်လို့မရပါဘူး.သူက ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်မို့လို့ပါ ။လက်ရှိမှာ ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊အဖွဲ့အစည်း (၉) ခုပဲရှိပြီး အဲ့ဒီ့ထဲ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းဖြစ်တဲ့ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ် နဲ့ ရုံးမပါပါဘူးခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၅:၅၈၊ ၁၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::ဟုတ်၊​ကောင်းပါပြီ.  [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]])  ၀၂:၅၂၊ ၂၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကျနော်တို့ ရွေးကောက်ပွဲစာမျက်နှာတွေကို အပိုင်းလိုက် ဖြတ်လိုက်ကြရအောင်။ဥပမာ ၂၀၁၂ ကြားဖြတ်ပေါ့ဗျာ.အဲ့စာ မျက်နှာဆိုရင် အဲ့ကာလက တည်ဆဲပါတီ စာရင်း၊ပြီးတော့ အဲ့ရွေးကောက်ပွဲ နဲ့ထင်ရှားဖြစ်ရပ် စသည်တို့ပေါ့ဗျာ.တစ်နေရာထဲမှာ အပြီးအပြတ်ဖတ်လို့ရတဲ့ ပုံစံမျိုးပေါ့.ဝိုင်းကူညီပေးပါအုံး [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၀]] မှာ ကျန်တာတွေရှိရင်လဲ ဖြည့်စွက်ပေးပါအုံး  [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၂:၃၆၊ ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::အိုကေနော်။  [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၁၇၊ ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကျနော် [[ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၂|ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၂]] မှာ နည်းနည်းတော့ ဝင်ဖြည့်ထားပါတယ် [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၂၀၊ ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::အစ်ကိုက ရွေးကောက်ပွဲဆောင်းပါးများကို တစ်သမတ်တည်း ခေါင်းစဉ် ရှိစေချင်တယ်၊ ဟုတ်? [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၂၁၊ ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ဟုတ်တယ်ဗျ။ဆက်စပ်ကြည့်လို့ရတဲ့ ဟာတွေလည်း ပါစေချင်တယ်။မှတ်တမ်းယူချင်ရင်လည်း တစ်နေရာထဲမှာ အကုန်ရသွားစေချင်တာပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၂၃၊ ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::::ကောင်းပါပြီ။ အစ်ကိုရဲ့ flow ကို​ ယူလိုက်ပါတယ်။​ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၃၀၊ ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၅]] နဲ့ ပတ်သတ်ပြီး တစ်နေရာထဲမှာ အကြောင်းအရာစုံစုံလင်လင် ကို တစ်ခါတည်း ကြည့်ရှုနိုင်အောင် ဖြည့်စွက်ပေးနေတဲ့အပေါ် အထူးကျေးဇူးတင်ပါတယ် [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၅:၀၇၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::::::Pleasure &lt;3 [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]])  ၁၅:၁၃၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကျနော် စာမျက်နှာ အသစ်တွေ ရေးနေပါတယ်။ဝင်ကူပေးပါအုံး [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၅:၅၃၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::::::::okay naw [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]])  ၀၆:၅၁၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဒီမှာ ကူပေးပါအုံး [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၆:၅၃၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::::::::::အစ်ကို စလိုက်ပါတယ်။​ ကျနော် လိုက်လာခဲ့မယ်။​ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]])  ၀၆:၅၅၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] ဇယားဆွဲတာ တစ်ချက်ကြည့်ပေးပါအုံးခင်ဗျ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၇:၄၂၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::::::::::::ok [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]])  ၀၇:၅၃၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကာလုံစာမျက်နှာထဲမှာ အကြံပေးအဖွဲ့ကို မထည့်ဘဲ အကြံပေးအဖွဲ့ကို သီးခြားခွဲထုတ်ပြီး ခေါင်းစဥ်သစ် နဲ့ ရေးလိုက်ဖို့ကို အကြံပြုလိုပါတယ်။အကြံပေးအဖွဲ့ဟာ အစဥ်အမြဲမဟုတ်ဘဲ အခုလက်ထက် ကာလတစ်ခုအထိဘဲ ရှိမှာဆိုတော့ မူရင်း ကာလုံကောင်စီမှာထားရှိခြင်းက  စာဖတ်သူတွေကို နောက်ပိုင်းမှာ တွေဝေ ရှုပ်ထွေးမှုဖြစ်စေမှာစိုးလို့ပါခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၀:၂၅၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::::::::::::::ဒီဇင်ဘာကျရင် ကာလုံသက်တမ်းက အပြောင်းအလဲရှိမှာဆိုရင် လက်ရှိက ကာလုံသမိုင်းတစ်ခု ဖြစ်တဲ့အခါတော့ ဒီလိုပဲ အရင်ထားရအောင်လေနော်။ မရုတ်ထွေးအောင် ယာယီသမ္မတအောက်မှာ ခေါင်းစဉ်အသေးနဲ့ ရေးလိုက်ပါတယ်။​ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]])  ၁၂:၄၇၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::::::::::::Yes,I agree. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၂:၅၇၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ဦးညိုစောက ၅ဆက်မြောက် အစိုးရအဖွဲ့ လို့ သတ်မှတ်ရပါလိမ့်မယ် ။သူ့ရှေ့မှာ ဦးသိန်းစိန်၊ဦးထင်ကျော်၊ဦးဝင်းမြင့်၊အိမ်စောင့်အစိုးရ(၂၀၂၁-၂၀၂၅)တို့ ရှိနေလို့ပါ။ ဆွေးနွေးပေးပါအုံး။  [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၁၅၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::::::::::::::::agree, ako. [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၂၅၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ok ပါဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၂၈၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] သမ္မတရုံးမှာ အရင်လက်ထက်က ဒုဝန်ကြီးတွေပါ ထည့်လိုက်ရင် ကောင်းမလားဗျ။ပြန်ရှာပြီး.ပိုပြည့်စုံသွားအောင် [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၁၆၊ ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::::::::::::::::::ဟုတ်၊ အစ်ကို။ ရှာရသမျှ ထည့်လိုက်ပါမယ်။  [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၁၇၊ ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကျနော် အကြည့်မှားသွားတာ။ကျော်ထင်က ၂ခု ဖြစ်နေတယ်။ဒီတော့ ကျနော့်ရဲ့ စာမျက်နှာကို ပယ်လိုက်ဖို့ လုပ်ရတော့မှာပဲ.@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ကူပေးပါအုံး [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၂:၃၉၊ ၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::::::::::သံတူကြောင်းကွဲစာမျက်နှာဆီကိုပဲ ပြန်ညွှန်းလိုက်ပါတယ် [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၁၆:၁၁၊ ၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)

== ဆွေးနွေးချက်များ ==

@[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] ခင်ဗျာ [[စစ်ဥပဒေချုပ်]] စာမျက်နှာနဲ့ပတ်သတ်ပြီး မွမ်းမံပြင်ဆင်ပေးတာ ကျေးဇူးအထူးတင်ပါတယ်။အင်တာနက် ရှာဖွေမှုမှာ ကျနော်ဘက်က လိုအပ်ချက်တွေရှိသွားတာမို့ ရှာမရတဲ့အဆုံး အဟောင်းတန်းကနေ စာအုပ်အတွဲလိုက်ရှာပြီး သေသေချာချာဖတ်ပြီး ကောက်နုတ် ရေးလိုက်ရပါတယ်။ကိုးကားမှာလည်း ဖတ်ရှုလိုက်တဲ့ အခန်းခေါင်းစဥ်ပိုင်းလောက်ကိုပဲ ခြုံငုံ တတ်လိုက်ပါတယ်။အပိုဒ်တိုင်းကိုတော့ မတတ်ဖြစ်လိုက်ပါဘူး.လိုအပ်ချက်တွေကို ပံ့ပိုးပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးအထူးတင်ကြောင်း ပြောလိုပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၁၀၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)

:@[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]], my pleasure ပါ bro..!🙂 [[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho🎖Sai]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Pho Sai|ဆွေးနွေး]])  ၀၈:၂၁၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] [[ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း]] ရဲ့ အောက်ပိုင်းမှာ ပေါင်းစပ်ဖို့ အကြံပြုထားတဲ့ဟာရှိပါတယ်။အဆင်ပြေရင် ပေါင်းပေးစေချင်ပါတယ်။နောက်ပြီး ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၃၁ ရက် နောက်ပိုင်း ဝန်ကြီးများစာရင်းမှာ ၁ဦးထဲနဲ့  ဝန်ကြီးဌာန၂နေရာ ကိုင်ထားတဲ့ သူတွေရှိပါတယ်။အဲ့ဒါ ကျနော်မခွဲတတ်လို့ ကူညီပေးပါအုံး။ကျနော် အခု ဒုဝန်ကြီးစာရင်း ဖြည့်နေပါတယ်။လိုအပ်တာများရှိရင် ပြင်ဆင်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၅:၄၄၊ ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] @[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] စစ်ထောက်ချုပ်ရုံးက ကျနော် ရေးလက်စကြီး ခင်ဗျားတို့ ရေးနေတယ်ဆိုရင် ကျနော် ရပ်လိုက်ပြီး အခြားဟာပဲ လုပ်လိုက်ပါ့မယ် [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၄၆၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::အစ်ကို ရေးလက်စဆိုရင် ပိုတောင်းကောင်းတာပေါ့။ စစ်ရေး ရာထူး ဆောင်းပါးတွေ ကို @[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] ရေးတာ တွေ့တတ်လို့ တောင်းဆိုလိုက်တာပါ။ အစ်ကို @[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] စတင်ရေးလိုက်ပါနော်။  [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၄၉၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::ဒီဟာကို ရေးနေတာ ၂ ရက်လောက်တော့ရှိပြီး မပြီးသေးတာ စစ်ဆောင်းပါးတွေကို ကို @[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] ရဲ့မူနဲ့ဟန်အတိုင်း အတုခိုးရေးရတာပေါ့ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၅၁၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]], ဘရားသား ရေးလက်စဆို ပိုအဆင်ပြေပါတယ်။ လိုတဲ့ အကိုးအကားတွေ၊ ရည်ညွှန်းတွေ၊ ဖြည့်စွက်ချက်တွေ လုပ်ပေးပါ့မယ်။ အသစ် စ ရေးဖို့က data မစုရေးသေးလို့ပါ။ ဆောင်းပါး frame ကို ဘရားသားပဲ စ တည်လိုက်ပါလား။ [[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho🎖Sai]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Pho Sai|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၅၃၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::ပြီးခါနီးနေပြီဗျ။စစ်ထောက်ချုပ်ကနေ အငြိမ်းစားယူပြီး ထင်ရှားသူများအထိ ရောက်နေပြီ သူက စာအုပ်တွေထဲက လိုက်ရှာမှ နည်းနည်းစုံလို့ မကျန်အောင် ထပ်ရှာနေလို့ ကြာနေတာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၅၅၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::::@[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] @[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွ ကွယ်လွန် ဆိုပြီး သတင်းဌာန အချို့ တက်လာတာတွေ့လို့ ဝင်ဖြည့်လိုက်ပြီးကာမှ မကွယ်လွန်ဆိုပြီး ပြန်တက်လာလို့ ကျနော်ပြန်ဖျက်လိုက်ရတယ်။ဒီနေ့ကတော့ ကံဆိုးတဲ့နေ့ပါပဲ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၆:၁၅၊ ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::@[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]], သတင်းဌာနတွေက ခုနောက်ပိုင်း Reliable source ဖြစ်/မဖြစ် တော်တော် စဉ်းစားရတယ်။ ဒါတောင် Reliable ဖြစ်ပါတယ်ဆိုတဲ့ တချို့သတင်းဌာနကြီးတွေတောင် controversial ဖြစ်တဲ့ သတင်းမျိုးဆို တစ်ဌာနနဲ့ တစ်ဌာန အာဘော်မတူကြတော့ နှစ်ခုစလုံးရဲ့ အာဘော်ကို citation လုပ်ပြီး ထည့်ရေးရတဲ့ အဖြစ်မျိုးတွေရှိတယ်။ ဖြစ်တတ်ပါတယ် ဘရို။ 😅 - [[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho🎖Sai]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Pho Sai|ဆွေးနွေး]])  ၀၆:၃၄၊ ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::@[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] ဟုတ်တယ် ဘရို လူပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာတွေဆို အတော့်ကိုသတိထားရတယ်။အချို့သော သတင်းဌာနကြီးတွေတောင်မှ အခုကာလမှာ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆိုင်ရာတိုက်ခိုက်မှုတွေကိုပါ မသိမသာလုပ်လာကြတယ်။အဲ့ဒီ့ထဲ မျှောပါမသွားဖို့ အတော်လေးကို သတိထားနေရတယ်။ဝီကီဟာ ဝီကီပဲ ဖြစ်ရမယ်။သတင်းဌာန ဆန်ဆန်၊ပုဂ္ဂိုလ်ရေးတိုက်ခိုက်မှု ဆန်ဆန် မဖြစ်ရဘူးဆိုတဲ့ မူကို သတိထားပြီး အတင်းဖက်တွယ်ထားနေရတယ်။ခုဟာကလဲ နာရေးအကြောင်းအရာလည်း ဖြစ်နေပြန်၊နောက်ပြီး အထူးစိုးရိမ်ရဆိုတဲ့အခြေအနေဖြစ်နေပြန်တော့ မလွဲလောက်ဘူးဆိုပြီး ဖြည့်စွက်လိုက်တာ။နောက်ဆို ဒါကိုလည်း အထူးသတိထားရတော့မယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၆:၄၀၊ ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::@[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] ဦးမြင့်ဆွေ ရဲ့ ကိုယ်ရေးအကျဥ်းထွက်လာပြီ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၅:၂၇၊ ၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)

== ဆွေးနွေးမှုများ ==

@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ။ဆောင်းပါး ၂ခု ပေါင်းစပ်ရန် လမ်းညွန်ထားတဲ့ [[ဘဖေ|ဘဖေ၊ဦး]] စာမျက်နှာ နဲ့ [[ဦးဘဘေ]] စာမျက်နှာ တို့ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရေးသားခြင်း၊ကိုးကားချက်များ ထည့်သွင်းခြင်း ပေါင်းစပ်ခြင်းတွေ လုပ်ဆောင်ထားပါတယ်။လိုအပ်ချက်များရှိရင် ကူညီပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်ပေးစေလိုပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၂:၀၉၊ ၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)

:အဆင်ပြေပါတယ်ဗျ။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၁၃:၂၇၊ ၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] [[ဂုတ်ထိပ်တံတား]] စာမျက်နှာကို ပြင်ဆင်မှုတွေနဲ့ ပတ်သတ်ပြီး ကာကွယ်မှု အတားအဆီးတစ်ခု လုပ်ဆောင်ပေးစေချင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။အခုအချိန်မှာ အပြန်အလှန်စွပ်စွဲမှုတွေ၊ ဝန်မခံမှုတွေနဲ့ ရှုပ်ထွေးနေချိန် မို့လို့ပါ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၁:၂၃၊ ၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::{{done|semi-protection for one month}}. [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၁၃:၂၇၊ ၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ...အခုတလော စာမျက်နှာတွေရဲ့ ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်မှုတွေကို အထူးသတိပြုစောင့်ကြည့်ပေးဖို့ မေတ္တာရပ်ခံပါတယ်။လတ်တလောသတိထားမိရသလောက် ဝီကီပီးဒီးယားရဲ့ စံချိန်စံနှုန်းတွေနဲ့ သွေဖယ်တဲ့ ပြင်ဆင်မှုတွေကို အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ကို ဆောင်ရွက်နေကြတာတွေ့နေမြင်နေရပါတယ်။ဘက်မမျှတဲ့ ရေးသားချက်တွေ၊တစ်ဖက်တတ်ဆန်တဲ့ပြင်ဆင်မှုတွေက ဝီကီရဲ့ ထင်ရှားအရေးပါမှုအပေါ် ယိမ်းယိုင်သွားစေနိုင်ပါတယ်။အခုအချိန် အခုကာလက ပိုမိုပြီး အရေးပါအရာရောက်နေတာမို့လို့ အကြံပြုတာပါခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၁:၅၅၊ ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::အသိပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးပါ။ သတိထားပြီး စောင့်ကြည့်နေပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၀၂:၀၄၊ ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ။ [[ဇော်ဝင်းရှိန် (စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်)|ဇော်ဝင်းရှိန်]] စာမျက်နှာနဲ့ပတ်သတ်ပြီး ဆွေးနွေးချင်လို့ပါခင်ဗျာ.စာမျက်နှာထဲ အကြောင်းအရာအသစ်တွေ ထပ်ဖြည့်သွင်းထားရာမှာ ဧရာဝတီရဲ့ သတင်းဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်လုံးကို ပုံစံမပြတ်ထည့်သွင်းထားတာ၊၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇွန်လ ၉ရက်နေ့မှာ အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးအောင်ကြည် ကိုယ်တိုင်က  စီမံကိန်းနဲ့ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဟောင်း ဦးကျော်ဝင်းကို တိုင်ကြားထားတဲ့ကိစ္စတွေဟာ  အဂတိလိုက်စားမှု ဥပဒေ နဲ့  အရေးယူနိုင်ခြင်း မရှိတဲ့အကြောင်း တရားဝင်ထုတ်ဖော်ပြောကြားထားခဲ့တာရှိပါလျှက် ဦးကျော်ဝင်း ဟာ သူနဲ့ ဆက်စပ်ပြီး ဖယ်ရှားခံရတယ်လို့ ပုဂ္ဂိုလ်ရေး အသရေဖျက်မှုမြောက်တဲ့ စာတွေရေးထည့်ထားတာ စတာတွေဟာ ဝီကီရဲ့  '''[[ဝီကီပီးဒီးယား:Biographies of living persons|သက်ရှိပုဂ္ဂိုလ်များ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိများ]]''' မူဝါဒနဲ့ သွေဖယ်နေပါတယ်။အစီအစဥ်တကျတည်းဖြတ်ခွင့် ပြုပါခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၀:၀၈၊ ၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::You don't need to inform me. Please [[ဝီကီပီးဒီးယား:သတ္တိရှိပါ|be bold]] in editing. Thanks. [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၁၃:၄၆၊ ၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ။ကိုကိုဦး နှစ်ယောက်ဖြစ်နေတဲ့အတွက် [[ကိုကိုဦး]] သံတူကြောင်းကွဲ စာမျက်နှာ နဲ့ [[ကိုကိုဦး (ဝန်ကြီး)]] ဆိုပြီး ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်.အဆင်မပြေတာများရှိရင် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ပေးပါခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၅:၁၉၊ ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:::{{like|username=Ninjastrikers}} [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၀၁:၅၂၊ ၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)

== ဟင်္သာတဦးမြ ==

@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကျနော် ဝန်ကြီး [[ဟင်္သာတဦးမြ]] ကို ဖြည့်စွက်ရေးသားတာတွေ စလုပ်နေပါတယ်။နက်ဖြန်လောက်ဆို အပြီးသတ်နိုင်လောက်ပါပြီ။ ပြီးသွားတဲ့အခါကျရင် ဝိုင်းကူပေးပါအုံး။ခုကတော့ ရေးနေဆဲပါ။တစ်လက်စထဲ နိုင်ငံရေးပါတီတွေထဲက ထင်ရှားသူတွေတွေ့ခဲ့ရင်လည်း [[ဘရှိန်|ဦးဘရှိန်]] လိုမျိုး တစ်ခါတည်းရေးလို့အဆင်ပြေအောင် ကူပေးခဲ့ပါအုံး။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၃:၀၈၊ ၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)

:okay naw, ako. Thanks prr [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]])  ၁၅:၂၈၊ ၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် အသစ် စာမျက်နှာတော့ ဖန်တီးထားပါတယ် ခင်ဗျာ ။လိုတာပိုတာ စိစစ် ပေးနိုင်ပါတယ်။ နာမည်ကို  @[[အသုံးပြုသူ:Kaday Han Thaw|Kaday Han Thaw]] တစ်ချက် ကြည့်ပေးပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၆:၃၂၊ ၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)

== ဘာသာပြန်ဆောင်းပါးများ ==

@[[အသုံးပြုသူ:Kaday Han Thaw|Kaday Han Thaw]] အချိန်ရရင် [[နီပေါနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]] နဲ့ [[ဆူရှီလာ ကာ့ရ်ကီ]] စာမျက်နှာတွေမှာ ဝင်ကူပေးပါအုံးဗျာ။ နီပေါ ဝန်ကြီးချုပ်တွေ နဲ့ ဘုရင်အမည်တွေကို။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၉:၅၉၊ ၁၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)

:@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။[[နီပေါနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နီပေါနိုင်ငံ၏ဝန်ကြီးချုပ်]] ဆောင်းပါးကို နီပေါနိုင်ငံ၏ဝန်ကြီးချုပ်(ယာယီ) ဆိုပြီး တစ်ဦးက စာမျက်နှာရွှေ့သွားပါတယ်။ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်...အစရှိတဲ့ ဆောင်းပါးလိုမျိုးဖြစ်တဲ့အရာကို ယာယီ ဆိုပြီး လာထည့်ပြောင်းသွားပါတယ်။နီပေါနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ် ဆောင်းပါးဟာ နိုင်ငံတစ်ခုရဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး ဆောင်းပါးသာဖြစ်ပါတယ်။လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးရဲ့ ဆောင်းပါးမဟုတ်ပါဘူး.ကျနော်ပြန်ရွှေ့တာ ရွှေ့မရဖြစ်နေပါတယ် အကူအညီတောင်းခံပါတယ် ခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၂:၃၀၊ ၁၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
::revert ပြန်လုပ်ထားပါတယ်ဗျ။ @[[အသုံးပြုသူ:Mayor mt|Mayor mt]] ကိုမေယာရေ၊ [[နီပေါနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]] ဆောင်းပါးက [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]] ဆောင်းပါးလိုမျိုး ဝန်ကြီးချုပ်တွေ စာရင်း၊ တာဝန်၊ ခန့်အပ်ပုံ စတာတွေကို ဖော်ပြထားတဲ့ ဆောင်းပါးပါ။ ယာယီ ဆိုတာမျိုး ပါစရာမလိုပါဘူးဗျာ။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၁၃:၄၈၊ ၁၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကျေးဇူးပါ ကိုနင်ဂျာ.. ဆောင်းပါးက မပြီးသေးဘူး။ရေးလက်စကြီးမလို့ပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၃:၅၄၊ ၁၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:အခုလို ဝင်ကူခွင့်ရတာ ဝမ်းသာပါတယ်ခမျာ၊ ဟုတ်၊ ကျနော် အတတ်နိုင်ဆုံးအဲ့မှာ နာမည်လေးတွေကြည့်လုပ်ထားတယ်ဗျ၊ နီပေါ သမ္မတ နာမည်ကိုတော့ ရာမစန္ဒြ ပေါ်ဍေလ ဆိုပြီး နာမည်ဖလှယ်ရင် အဆင်ပြေလောက်လားဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Kaday Han Thaw|Kaday Han Thaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kaday Han Thaw|ဆွေးနွေး]])  ၀၆:၀၁၊ ၁၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Kaday Han Thaw|Kaday Han Thaw]] အဆင်ပြေပါတယ် ခင်ဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၉:၄၈၊ ၁၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)

== နိုင်ငံအမည်ကိစ္စ ==

@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ. အရှေ့တီမောဆိုတဲ့ အမည်ထက်ကို တီမောလက်စ်တေဆိုတဲ့ အမည် နဲ့ နိုင်ငံအဆင့် သံအမတ်ကြီးတွေ ခန့်အပ်မှုတွေကို ပြုလုပ်နေတာကြာပါပြီ.ဒီတော့ ကျနော်က [[တီမောလက်စ်တေ-မြန်မာ ဆက်ဆံရေး]] ဖန်တီးထားပါတယ်။ခက်တာက ကဏ္ဍ တွေ ဖန်တီးတဲ့အခါမှာ  မူလ လုပ်ထားတဲ့ အရှေ့တီမော နဲ့လား တီမောလက်စ်တေ နဲ့ လုပ်မလားဆိုတဲ့ မေးခွန်းတွေရှိလာပါတယ်။အဲ့ကိစ္စကို ကိုနင်ဂျာ ကူပေးပါအုံးခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၀:၅၀၊ ၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)

:တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ နာမည်နဲ့ ဆက်လုပ်တာ ပိုသင့်လျော်မယ်ထင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၁၀:၅၆၊ ၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ဟုတ်ကဲ့ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၁:၁၈၊ ၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)

== အကြောင်းမဲ့ ပြန်ဖျက်နေခြင်းများ ==

@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ.လက်ရှိမှာ နိုဘယ်ဆုအကြောင်းအရာနဲ့ပတ်သတ်ပြီး အကြောင်းမဲ့ပြန်ဖျက်ခြင်းများအပါအဝင် စာမျက်နှာအချို့ကို အကြောင်းမဲ့ခေါင်းစဥ်ရွှေ့ပြောင်းခြင်းများ၊ဆောင်းပါးအချို့ရဲ့  အချက်အလက်အချို့ကို အဓိပ္ပာယ်မဲ့ အကြောင်းအရာတွေ အစားထိုးခြင်းနဲ့ အကြောင်းမဲ့ပယ်ဖျက်ခြင်းတွေ ဆက်တိုက် တွေ့ရှိနေလို့ စိစစ်ပေးစေလိုပါတယ်ခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၃:၂၄၊ ၁၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)

:@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] တစ်လက်စထဲ &lt;nowiki&gt;[[ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ဆုရ ပုဂ္ဂိုလ်များ]]&lt;/nowiki&gt; နဲ့ &lt;nowiki&gt;[[ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုရ ပုဂ္ဂိုလ်များ]]&lt;/nowiki&gt; ဆိုပြီး ဝီကီမှာ ၂ခု လုပ်ထားတာ တွေ့ပါတယ်။သေချာကြည့်လိုက်ရင် တူတယ်ဆိုပေမယ့် ကွဲပြားမှုတော့ဖြစ်နေပါတယ်။ဘာဆက်လုပ်သင့်ပါသလဲ.ကိုနင်ဂျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၆:၁၇၊ ၁၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
::[[ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ဆုရ ပုဂ္ဂိုလ်များ]] က နိုဘယ်ဆု ရတဲ့သူ အားလုံးအတွက် ကဏ္ဍဖြစ်ပြီး  [[ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုရ ပုဂ္ဂိုလ်များ]]  ကတော့ ငြိမ်းချမ်းရေးနိုဘယ်ဆု ရသူတွေအတွက် ဆိုတော့ သည်အတိုင်းဆက်ထားလို့ရပါတယ်။ တစ်ခုပဲ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာထက် ဆုရှင်များဆိုရင်တော့ ပိုသင့်လျော်မလားပဲ။ ပုဂ္ဂိုလ်အနေနဲ့ရတာရှိသလို အဖွဲ့အစည်းအနေနဲ့ရတာတွေလဲ ရှိတာမို့လို့ပါ။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၀၃:၃၂၊ ၁၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] [[:ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုရ အဖွဲ့အစည်းများ]]  ဆိုပြီး နောက်ထပ်တစ်ခု ထပ်လုပ်ထားပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၁:၃၂၊ ၁၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)

== Freedom of Panorama ==

မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ မူပိုင်ခွင့်ဥပဒေအရ Freedom of Panorama မရှိတော့တဲ့အတွက် [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်]] ရဲ့ Commons  ပေါ်က ပုံကို [[Commons:COM:FOP Myanmar|COM:FOP Myanmar]] အရ deletion request လုပ်ထားပါတယ်။ အဲပုံကို မြန်မာဝီကီမှာပဲ local upload အနေနဲ့ ပြန်တင်ပြီး သုံးနိုင်ပါတယ်။ သုံးရမယ့် လိုင်စင်နမူနာကို [[:en:w:File:Gautama Buddha statue at Kyaikto, Myanmar.jpg]] မှာ ကြည့်နိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၀၅:၅၈၊ ၁၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)

:@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ပုံတွေတင်ရတာ အားတောင်မရှိတော့ပါဘူးဗျာ။လူပုံပါသွားလို့များလား မသိ။နောက်ကို သတိထားဆင်ခြင်ပါ့မယ် ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၂:၀၁၊ ၁၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
::လူပုံပါတာကြောင့် မဟုတ်ပါဘူးဗျ။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ၂၀၁၉ မူပိုင်ခွင့်ဥပဒေမှာ FOP ခွင့်ပြုချက်မရှိတော့တာကြောင့် Commons မှာ တင်လို့မရတော့တာပါ။ အသေးစိတ်ကို [https://www.facebook.com/WikipediaMyanmar/posts/pfbid02z7E3N5FEzsNaCiqBibsTNDecXfH726p81JWPF5SPsE7a7LWdo1jHUcHWzucYiQJjl ဒီနေရာ] နဲ့ [[:c:COM:FOP|COM:FOP]] မှာ ဖတ်ကြည့်ပါ။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၁၄:၀၉၊ ၁၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] နားလည်သဘောပေါက်ပါပြီ ကိုနင်ဂျာ။ကျေးဇူးပါခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၄:၁၇၊ ၁၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)

== Help me to Complete this Article  ==

hi, sorry for distributing you 

Can u help me to complete this [[:en:Draft:List of Mosques in Myanmar]] by adding info(with reference or image), actually I do not understand Burmese script but wanted create this article. 

It will be helpful.
[[အသုံးပြုသူ:Mr.work-shy|Mr.work-shy]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mr.work-shy|ဆွေးနွေး]])  ၀၆:၀၁၊ ၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)

== ကင်မရွန်း သမ္မတများ၏ အမည် ကိစ္စ ==

@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ..  [[ကင်မရွန်းနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]] များရဲ့ အမည် [[အမာဒူ အဟစ်ဂျို]] ၊ [[ပေါလ် ဘီယာ]] တွေကို မြန်မာမှုပြုထားတာနဲ့ ပတ်သတ်ပြီး အသံထွက် မှန်၊မမှန် စိစစ်ပေးစေလိုပါတယ် [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၁:၄၁၊ ၃၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)

:{{like|အဆင်ပြေပါတယ်}} [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၁၃:၁၃၊ ၃၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)

== မျိုးဇော်သိမ်း အမည်ကိစ္စ ==

@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ.. မျိုးဇော်သိမ်း စာမျက်နှာမှာ. မှတ်စု ဆိုပြီး ထည့်ချင်တာ ထည့်မရလို့ပါ.ရေးချင်တာက ၎င်း၏ နာမည်ကို မျိုးဇော်သိန်း ဟုဆိုပြီး မီဒီယာများတွင် ဖော်ပြထားခြင်းရှိပြီး အမည်မှန်မှာ မျိုးဇော်သိမ်း ဖြစ်သည်..... လို့ ထည့်ချင်တာပါဗျာ..ထည့်မရဖြစ်နေလို့ပါ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၈:၃၃၊ ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)

== Notice of expiration of your ipblock-exempt right ==

&lt;div dir=&quot;ltr&quot;&gt;Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission &quot;ipblock-exempt&quot; (အိုင်ပီ ပိတ်ပင်မှုမှ ကင်းလွတ်ထားသူများ) will expire on 2025-12-02 11:55:29. Please renew this right if you would like to continue using it. &lt;i&gt;In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]&lt;/i&gt; [[အသုံးပြုသူ:Leaderbot|Leaderbot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Leaderbot|ဆွေးနွေး]])  ၁၉:၄၂၊ ၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)&lt;/div&gt;

:@Ninjastrikers ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ သက်တမ်းကုန်သွားလို့ပါ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၂:၄၈၊ ၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
::{{Done|၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၆ အထိ တစ်နှစ်သက်တမ်း တိုးပေးလိုက်ပါတယ်။}} [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၀၄:၀၀၊ ၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:::ကျေးဇူးပါ ကိုနင်ဂျာ အကောင့်က ဝင်လို့ကိုမရတာ။ခုရသွားပါပြီခင်ဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၁၁၊ ၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)

== ရွာအမည်များကိစ္စ ==

@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။ဒီရွာတွေကို တစ်ချက်လောက် ပြန်စစ်ပေးစေချင်ပါတယ်။၃ ခုတောင် ဖြစ်နေလို့ပါ။ရွာဟောင်းရွာသစ် ဖြစ်နေမလားလို့ပါခင်ဗျာ. [[ထွန်းရဝေရွာသစ်ရွာ၊ ထွန်းရဝေ]] ၊ [[ထွန်းရဝေရွာ၊ ထွန်းရဝေ]] ၊[[ထွန်းရဝေရွာသစ်ရွာ]] [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၄:၂၀၊ ၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)

:@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ဒီမှာလဲနောက် တစ်ရွာပါ.[[ထွန်းရဝေရွာ]] [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၄:၂၂၊ ၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
::ဟုတ်တယ်ဗျ။ အရင်က ဘော့နဲ့ တင်ခဲ့တုန်းက ထပ်ကုန်တာပါ။ [[ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက်:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ#duplications|စာမျက်နှာ ၂၀၀၀ နီးပါး]] ထပ်နေပါလိမ့်မယ်။ သတိရရင် ရသလိုတော့ ဝင်ဖျက်တာ/ပေါင်းတာတွေတော့ လုပ်နေပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၀၅:၀၄၊ ၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)

== ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် ဝန်ကြီးချုပ်များ၏ စာရင်းများ ==

@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။ &lt;nowiki&gt;[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် ဝန်ကြီးချုပ်များ၏ စာရင်းများ]]&lt;/nowiki&gt; ဆိုပြီး ကျနော် ပြန်ပြုစုတာတွေ လုပ်နေပါတယ်။[[:en:Category:Lists_of_prime_ministers_by_country|Lists of prime ministers by country]] လိုမျိုးပေါ့ဗျာ. မှားယွင်းတာမျိုးရှိရင်လဲ အချိန်မရွေး ပြင်ဆင်ပေးစေလိုပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၄:၁၁၊ ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC)

:အဆင်ပြေပါတယ်ဗျ။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၀၈:၄၈၊ ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC)

== တတိယအကြိမ် လွှတ်တော်များ  ==

@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။ [[မြန်မာနိုင်ငံ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ တွင် အနိုင်ရရှိသူများ စာရင်း|မြန်မာနိုင်ငံ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅–၂၀၂၆ တွင် အနိုင်ရရှိသူများစာရင်း]] ဆောင်းပါးမှာ တတိယအကြိမ် မြန်မာနိုင်ငံလွှတ်တော်တွေရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ (၂၀၂၆ ခုနှစ်) ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားပါတယ်။

Wikipedia ရဲ့ election result presentation စံနှုန်းအရ constitutional maximum seat count အစား တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်အပေါ် အခြေခံတဲ့ actual result composition ကို အသုံးပြုထားပါတယ်။အဲ့လိုက historical record distortion ကို လျှော့ချနိုင်ပြီး voting outcome ကို ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြနိုင်မယ်လို့ ယူဆလို့ပါ။

ယခင် ပထမအကြိမ် နဲ့ ဒုတိယအကြိမ် လွှတ်တော်တွေမှာ အသုံးပြုခဲ့ကြတဲ့ maximum seat framework (၄၄၀ ခုံ)၊(၂၂၄ ခုံ) အစား ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်အပေါ် အခြေခံသော ဖွဲ့စည်းပုံကိုသာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

အမှားအယွင်းရှိပါက ပြန်လည်ပြင်ဆင်ပေးနိုင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၄:၅၇၊ ၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC)

== Translation request ==

Hello, Zawzawaungthwin.

Can you translate and upload the articles [[:en:Bazardüzü]] and [[:en:Campi Flegrei]] in Burmese Wikipedia?

Yours sincerely, [[အသုံးပြုသူ:Kurcke|Kurcke]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kurcke|ဆွေးနွေး]])  ၁၁:၀၂၊ ၇ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)

== ပုဂ္ဂလိက ကောလိပ် နှင့် တက္ကသိုလ်  ==

@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။[[:ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တက္ကသိုလ်များ]] ထဲက [[အင်ဖိုမြန်မာယူနီဗာစတီ]] နဲ့ ပတ်သတ်ပြီး ဆွေးနွေးလိုပါတယ်ခင်ဗျာ.ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၄ ဩဂုတ်လက ရန်ကုန် ပုဂ္ဂလိကတက္ကသိုလ် ၆၄ ကျောင်းကို စစ်ကောင်စီက ကောလိပ်အဆင့်သို့ [https://bur.mizzima.com/2024/08/03/28996 လျှော့ချမှု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပါတယ်]။အထူးသဖြင့် ရန်ကုန်က ပုဂ္ဂလိက တက္ကသိုလ် အများစုပါခဲ့ပါတယ်။အချို့က တက္ကသိုလ်အစား ကောလိပ်ဆိုပြီး ပြန်ပြောင်းကြတာတွေတွေ့ရပါတယ်.အဲ့ထဲ အင်ဖိုမြန်မာက တက္ကသိုလ် website မတွေ့တော့ဘဲ    ကောလိပ်ဆိုပြီး လိပ်စာပြောင်းထားတဲ့ website ကိုပဲ တွေ့ရပါတယ်။ မြန်မာဝီကီမှာ ပုဂ္ဂလိက ကောလိပ် နဲ့ တက္ကသိုလ် ဆိုပြီး ကဏ္ဍ: တစ်ခု ဖွင့်ကြမလား ဒါမှမဟုတ် ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တက္ကသိုလ်များ ထဲ တစ်ခုထဲပါဝင်နေတဲ့ ဟာကို ဖယ်ရှားကြမလား၊ကြော်ငြာဆန်တဲ့ ပုဂ္ဂလိက ကျောင်းတွေကို ဖယ်ရှားသင့်သလား  စသည်ဖြင့် အကြံပြု ဆွေးနွေးပေးစေလိုပါတယ်ခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၈:၅၅၊ ၈ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)

:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပုဂ္ဂလိက ကောလိပ်နှင့် တက္ကသိုလ်များ ကဏ္ဍကို ထပ်လုပ်ပြီး သပ်သပ်ခွဲထည့်တာကောင်းမယ်ဗျ။ (ရန်ကုန်)တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တက္ကသိုလ်များ ဆိုတာကိုလည်း အချိန်ရရင်တော့ ကောလိပ်နှင့် တက္ကသိုလ်များ ဆိုပြီးလည်း အသုံးအနှုန်းထပ်ဖြည့်ပါဦးမယ်။ ကြော်ငြာဆန်တာတွေကိုတော့ ဖျက်သင့်တာနဲ့ ရှင်းလင်းသင့်တာနဲ့ ပြန်ခွဲပြီး စိစစ်ပါမယ်။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၁၄:၁၆၊ ၁၂ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)

== Help ==

I need help to improving [[ဂါဇာလူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|this]] article. My Burmese language is bad. You can look at the English version and improve the article. Thank you [[အသုံးပြုသူ:جودت|جودت]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:جودت|ဆွေးနွေး]])  ၂၀:၄၀၊ ၈ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)

== ရေတွင်းကုန်းကိစ္စ ==

@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]]  &quot;အကိုရေ... ကျွန်တော် တစ်ချက်လောက် ပြောစရာရှိလို့ပါခင်ဗျာ။ဒီ [[ရေတွင်းကုန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] ဖြစ်စဉ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့လေ၊ အစက ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ထဲက 'ရေတွင်းကုန်းကြီးရွာ' လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားမိတာကို အခု ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ထဲက '''&lt;nowiki/&gt;'[[ရေတွင်းကုန်းရွာမရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်|ရေတွင်းကုန်းရွာမ]]'''' ဖြစ်ကြောင်း ပြန်ပြီး အတည်ပြုနိုင်ခဲ့ပါတယ်ဗျ။

အစတုန်းကတော့ ဘီဘီစီ သတင်းဌာနရော၊ KNU ဗဟိုကပါ 'ကျောက်ကြီး ရေတွင်းကုန်း' လို့ပဲ ဖော်ပြခဲ့ကြတာမို့ အဲဒီအချက်အလက်တွေကို ကိုးကားပြီး   [[ရေတွင်းကုန်းကြီးရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]] ဖြစ်ရပ်ထဲ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့တယ်လို့ ထင်မြင်မိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အခု နောက်ဆုံးရရှိတဲ့ သတင်းတွေအရ ဘီဘီစီ ကိုယ်တိုင်ကရော၊ တခြား သတင်းဌာနတွေကပါ '[https://www.bbc.com/burmese/articles/c4gex4pvd5vo ညောင်လေးပင် ရေတွင်းကုန်း]' ဆိုပြီးတော့ပဲ ပြင်ဆင်ဖော်ပြလာကြပါတယ်။

ဒါကြောင့်မို့လို့ အရင်က မှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့တဲ့ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ ရေတွင်းကုန်းကြီးရွာ ဖြစ်စဉ်နေရာကို အချက်အလက် မှားယွင်းနေတဲ့အတွက် ပယ်နုတ်ခွင့်ပြုဖို့ တောင်းဆိုချင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။&quot; [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၀:၄၁၊ ၁၃ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)

:ဟုတ်၊ ပြောပြလို့ ကျေးဇူးပါ။ ပြင်ဆင်လို့ ရပါတယ်ဗျာ။  [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]])  ၁၀:၄၄၊ ၁၃ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)

== ကွက်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲ ==

@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] &quot;အကို... ခင်ဗျာ။[[၂၀၂၆ ကွက်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲ]] စာမျက်နှာအသစ်ကို  အကို့ရဲ့ ကွက်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲရေးသားချက်များကို အများစု အခြေပြု ပံ့ပိုးရေးသားပြီး စာမျက်နှာသစ် ဖွင့်ထားပါတယ်။ဒါ့ကြောင့် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ပါ ကွက်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲစာသားများကို ဖယ်ရှားပြီး အကျယ်တဝင့်ဆောင်းပါးအနေနဲ့ ပြောင်းလဲခွင့်ပြုပါခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၉:၀၅၊ ၁၇ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)

:ဟုတ် အဆင်ပြေ သဘောတူပါတယ်။ အနှစ်ချုပ်ကိုတော့ ချန်ခဲ့ပေါ့နော်။ ကွတ်ခိုင်က &quot;က&quot; သတ်မဟုတ်ပဲ၊ &quot;တ&quot; သတ် ဖြစ်သင့်သလာလို့ပါ။ သတ်ပုံ ကြည့်ဖို့ပါ။  [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]])  ၀၉:၁၁၊ ၁၇ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
::တ ကျနော် ရိုက်တာ မှားသွားတာပါ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၉:၁၄၊ ၁၇ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကျနော်တို့ လွှတ်တော် စာမျက်နှာတွေကို သန့်စင်လိုက်ကြရင်ကောင်းမလား ။ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၊အမျိုးသားလွှတ်တော် နဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော် တို့ကို အဓိကစာမျက်နှာကြီးများအဖြစ် ထားကြမယ်။ ပထမအကြိမ်၊ဒုတိယအကြိမ်၊တတိယအကြိမ် ဆိုင်ရာ စာမျက်နှာတွေကို စာမျက်နှာခွဲတွေ အနေနဲ့ ထားသင့်ပြီး အဲ့စာမျက်နှာတွေမှာ သူတို့နဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ အကြောင်းအရာတွေ တင်သင့်တယ်လို့ မြင်ပါတယ်။ရှေးက ရေးခဲ့ကြသူတွေက စာမျက်နှာကြီးတွေမှာ အစုံထည့်လိုက်ကြတော့ ဒါကို ပြန်ချုံပြီး အကျယ်တဝင့်ဆောင်းပါးများဆိုပြီး ပြန်ပြပေးကြမလား၊အကြံပြုပေးပါအုံးခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၅၂၊ ၁၈ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
:::[[ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်|@]][[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]]  ဒီမှာ [[ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ကျနော်ဝင်ဖြည့်ထားသလိုမျိုးပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၅၆၊ ၁၈ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
::::okay, will contribute along naw. [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]])  ၀၈:၃၄၊ ၁၈ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)

== ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် ညီလာခံ ==

@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။[[ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် ညီလာခံ]] စာမျက်နှာကို ကျနော် [[ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] နဲ့ [[ပထမအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ဆိုပြီး ခွဲလိုက်ပါတယ်။နဂိုမူလရေးသားသူရဲ့ စာတွေကို မပျောက်ပျက်စေဘဲ စာမျက်နှာများခွဲလိုက်တာဖြစ်ပါတယ်။[[ပထမအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ထဲလဲ ထည့်ထားပါတယ်။ဒါ့ကြောင့် [[ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် ညီလာခံ]] စာမျက်နှာကို ဖျက်သိမ်းခြင်း သို့တည်းမဟုတ် အခြားသင့်လျော်သလို စီမံခြကင်းမျိုးဆောင်ရွက်ပေးပါခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၃၇၊ ၂၀ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)

:Edits history of &quot;ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် ညီလာခံ&quot; were merged to &quot; ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်&quot; [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၁၄:၅၁၊ ၂၀ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)

== ဦးညိုစော နောက်ဆုံးဓာတ်ပုံ ပြင်ဆင်ခွင့်ပြုရန် ==

ညီ/အကိုခင်ဗျာ၊ ဦး[[ညိုစော]] ရဲ့ ပုံအဟောင်းကို နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ပြီးနောက်ပိုင်းဓာတ်ပုံ တစ်ပုံပုံ ပြောင်းလဲပြင်ဆင်မှု ပြုလုပ်ချင်လို့ပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Luandhiya|Luandhiya]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Luandhiya|ဆွေးနွေး]])  ၀၉:၁၇၊ ၂၀ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)

== ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ ကိစ္စ ==

[[ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်|@]][[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] အကိုခင်ဗျာ.

ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ စာမျက်နှာနှင့် ဦးသန်းထွန်းဦး စာမျက်နှာတို့တွင် ပြုလုပ်သွားသော တည်းဖြတ်မှုအချို့အပေါ် အောက်ပါအတိုင်း တရားဝင် ကန့်ကွက်အပ်ပါသည်။

၁။ '''စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းထားသော Box (Infobox) များအား ဖယ်ရှားခြင်းကို ကန့်ကွက်ခြင်း:''' ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥပဒေကြမ်းကော်မတီသည် လွှတ်တော်၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ အချက်အလက်များကို Infobox ဖြင့် စနစ်တကျ ဖော်ပြခြင်းသည် Wikipedia ၏ စံနှုန်း (Standard) ဖြစ်ပါသည်။ ဤ Box ကို ဖယ်ရှားခြင်းသည် မှတ်တမ်းရှာဖွေလိုသူများအတွက် အချက်အလက် အနှစ်ချုပ်ကို ကြည့်ရှုရန် အခက်အခဲဖြစ်စေပြီး ဆောင်းပါး၏ လေးနက်မှုကို ထိခိုက်စေပါသည်။

၂။ '''သမိုင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ ပယ်ဖျက်ခြင်း (History Erasure):''' ဦးသန်းထွန်းဦး စာမျက်နှာတွင် ၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ မှတ်တမ်း အချက်အလက်များကို ပယ်ဖျက်ခြင်းသည် သမိုင်းကြောင်းကို ဖျောက်ဖျက်ရာ ရောက်ပါသည်။ Wikipedia သည် အစဉ်အဆက် မှတ်တမ်းတင်ရမည့် နေရာဖြစ်သဖြင့် ရှိပြီးသား အချက်အလက်များကို အစားထိုးပယ်ဖျက်ခြင်းထက် အပိုင်းလိုက် (Reorganization) စနစ်တကျ ထည့်သွင်းပေးရန် လိုအပ်ပါသည်။

၃။ '''တည်းဖြတ်မှုဆိုင်ရာ စံနှုန်း တသမတ်တည်းမရှိခြင်း (Inconsistency):''' ဆောင်းပါးတစ်ခုတွင် တစ်မျိုး၊ နောက်တစ်ခုတွင် တစ်မျိုးနှင့် စံနှုန်းမငြိမ်ဘဲ တည်းဖြတ်နေခြင်းသည် Wikipedia ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိခိုက်စေပါသည်။ တည်းဖြတ်သူများအနေဖြင့် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အမြင်မတူညီမှုများ ရှိနိုင်သော်လည်း၊ အပြန်အလှန် လေးစားမှုရှိရန်နှင့် သမိုင်းအချက်အလက်များကို အခြေအမြစ်မရှိ ပယ်ဖျက်ခြင်းမျိုး ရှောင်ကြဉ်ရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။

အားလုံးသည် အချိန်ပေးပြီး ပူးပေါင်းရေးသားနေကြသူများဖြစ်သဖြင့် ခိုင်မာသော စံနှုန်းတစ်ခုဖြင့်သာ ရှေ့ဆက်ဆောင်ရွက်သွားရန် တိုက်တွန်းအပ်ပါသည်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၃:၅၈၊ ၂၄ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)

:Hi, I noticed you reverted my edits. I didn’t make a fuss since it’s not the first time, and I figured you thought it was best. Just to explain though, I edited for relevance and accuracy, trimming out redundant info. That’s the approach you and I have been following here: keeping pages consistent, concise, and factual.
:I’m definitely not for erasing history, but as one of the main contributors, I believe in adding solid, factual content, like keeping a living person’s bio focused on their own information. We don’t need details about an entire committee on someone’s page just because they happen to be Chair, respective articles can have those information
:Anyway, I’ll try to step back more, but it would help if you could check in with me first before questioning my edits. Honestly, there aren’t many people editing current Myanmar politics besides you and me. So, like before, let’s consult each other first, I’ll do the same on my end.  [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]])  ၁၄:၀၉၊ ၂၄ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
::ကျွန်တော်တို့နှစ်ယောက်စလုံးက မြန်မာ့နိုင်ငံရေးမှတ်တမ်းတွေကို အချိန်ပေး ပြုစုနေကြတာမို့ အချက်အလက် တိကျဖို့နဲ့ စံနှုန်း (Standard) တစ်ခုတည်းရှိဖို့က အဓိကကျတယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မိတ်ဆွေရဲ့ တည်းဖြတ်မှုမှာ အချက်အလက်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကွဲလွဲမှုနဲ့ စံနှုန်းလွဲချော်မှု တချို့ကို အခုလို ထောက်ပြလိုပါတယ် -
::၁။ '''ဖွဲ့စည်းသည့်ရက်စွဲ (Accuracy):''' ဥပဒေကြမ်းကော်မတီကို ၂၀၁၃ ခုနှစ်လို့ ပြောင်းလဲလိုက်တာဟာ မှားယွင်းနေပါတယ်။ အမှန်က ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့ (ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်၊ ဒုတိယနေ့) ကတည်းက ပုဒ်မ ၂၁ နဲ့ နည်းဥပဒေ ၃၃၊ ၄၀ အရ စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့တာပါ။ ဒါကို ၂၀၁၃ လို့ ပြောင်းလိုက်ရင် ကော်မတီရဲ့ အစောပိုင်း သမိုင်းကြောင်း ၂ နှစ်စာ ပျောက်ဆုံးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဒါဟာ ကျွန်တော်တို့ ပြောနေတဲ့ Accuracy နဲ့ မကိုက်ညီပါဘူး။
::၂။ '''Infobox Standard:''' လွှတ်တော်ကော်မတီတွေအတွက် &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Infobox organization}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; သုံးတာဟာ Wikipedia ရဲ့ စံနှုန်းမဟုတ်ပါဘူး။ လွှတ်တော်ကော်မတီတွေမှာ သီးခြားရှိတဲ့ Parliamentary terms တွေနဲ့ ဥပဒေကြောင်းအရ အခြေခံမှုတွေကို ဖော်ပြဖို့ &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Infobox legislative committee}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; ကိုပဲ သုံးသင့်ပါတယ်။ ဒါမှသာ တခြားနိုင်ငံတကာ လွှတ်တော်စာမျက်နှာတွေနဲ့ စံနှုန်းတူညီမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
::၃။ '''သမိုင်းမှတ်တမ်း (Historical Data):''' အချက်အလက်တွေကို လိုရင်းတိုရှင်း (Concise) ဖြစ်အောင် လုပ်တာကို လက်ခံပေမယ့် သမိုင်းအချက်အလက်တွေ ပျောက်ပျက်သွားတဲ့အထိ ချုံ့ပစ်တာမျိုးတော့ မဖြစ်သင့်ဘူးလို့ မြင်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲမှတ်တမ်းတွေဟာ သမိုင်းစဉ်ဆက် လေ့လာသူတွေအတွက် အရေးကြီးပါတယ်။
::ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ ရှေ့ဆက်မယ့် လုပ်ငန်းစဉ်မှာ '''၂၀၁၁ ဖွဲ့စည်းပုံအမှန်ကို ပြန်ထားဖို့''' နဲ့ '''မှန်ကန်တဲ့ Legislative Infobox Standard''' ကို သုံးဖို့ သဘောတူညီချက် ရယူချင်ပါတယ်။ အပြန်အလှန် ညှိနှိုင်းပြီး ခိုင်မာတဲ့ မှတ်တမ်းတွေ အတူတူ တည်ဆောက်သွားကြဖို့မျှော်လင့်ပါတယ်။ကျနော် ဆိုရင်လည်း ရှေးရှေးက ရေးသားသူတွေရဲ့ စံချိန်စံညွန်းတွေကို လေ့လာသင်ယူပြီး အတတ်နိုင်ဆုံး စံနှုန်းတွေထဲကနေ ချော်မထွက်သွားအောင် ဆောင်ရွက်နေပါတယ်။အမှားအယွင်းဖြစ်ခဲ့လို့ ရှိရင်လည်း တည့်မတ်ပေးမှုကို အချိန်မရွေး အစဥ်အမြဲ လေးစားလက်ခံပြီး ပြင်ဆင်နေပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၄:၂၃၊ ၂၄ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
::[[ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်|@]][[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ခင်ဗျာ. [[ဥပဒေကြမ်း ကော်မတီ၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်|ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ၊အမျိုးသားလွှတ်တော်]]  မှာ ဝိုင်းကူပါအုံး။နောက်ရက်တွေက အလုပ်တွေ ပြုံတော့မှာဆိုတော့ ခုထဲက လုပ်ထားရအောင်လို့။[[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ သမ္မတရွေးချယ်ရေး]] ကိုလည်း ကြိုပြင် ပေးထားပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၀:၁၉၊ ၂၉ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)

== အောင်မြင့်မြတ် (နည်းပညာရှင်)' ဆောင်းပါးအား မဆိုင်းမတွ ဖျက်သိမ်းရန် အဆိုပြုချက်အပေါ် ကန့်ကွက်ခြင်း ==

မင်္ဂလာပါ အက်ဒမင် Zawzawaungthwin ခင်ဗျာ။ ကျွန်တော် MM TechEditor ပါ။ ကျွန်တော် ဖန်တီးထားသည့် 'အောင်မြင့်မြတ် (နည်းပညာရှင်)' ဆောင်းပါးကို မဆိုင်းမတွ ဖျက်သိမ်းရန် (Speedy Deletion) အဆိုပြုထားခြင်းအပေါ် အောက်ပါအချက်များဖြင့် ကန့်ကွက်လိုပါသည်။
Test Page မဟုတ်ခြင်း: ဤစာမျက်နှာသည် စမ်းသပ်စာမျက်နှာ မဟုတ်ပါ။ Sandbox မှတစ်ဆင့် စနစ်တကျ ပြင်ဆင်ပြီးမှ ပင်မနယ်ပယ်သို့ ရွှေ့ပြောင်းထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
အရေးပါမှု (Notability): ဆောင်းပါးရှင် အောင်မြင့်မြတ်သည် ကုလသမဂ္ဂ လက်အောက်ခံအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော APCICT/ESCAP မှ အသိအမှတ်ပြုထားသည့် Digital Transformation Consultant တစ်ဦး ဖြစ်သလို၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အင်တာနက်အဖွဲ့အစည်း ICANN (NCUC) ၏ အာရှပစိဖိတ်ဒေသဆိုင်ရာ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်ပါသည်။
ခိုင်မာသော ကိုးကားချက်များ: ၎င်း၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို PRLog နှင့် The Org ကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာ သတင်းရင်းမြစ်များတွင် ဖော်ပြထားပြီး ဖြစ်ပါသည်။
သို့ဖြစ်ပါ၍ ဤဆောင်းပါးသည် CSD A7 နှင့် ငြိစွန်းခြင်း မရှိဘဲ အချက်အလက် ခိုင်မာမှု ရှိသောကြောင့် မဖျက်သိမ်းမီ အသေးစိတ် ထပ်မံစစ်ဆေးပေးပါရန် ယဉ်ကျေးပျူငှာစွာဖြင့် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။ လိုအပ်သည်များကိုလည်း ဆက်လက် ပြင်ဆင်သွားပါမည်။ [[အသုံးပြုသူ:MM TechEditor|MM TechEditor]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:MM TechEditor|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၄၉၊ ၂၉ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)

== ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ရာထူးကိစ္စ  ==

[[ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်|@]][[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ခင်ဗျာ

လက်ရှိ '''၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ'''အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲနှင့် သမ္မတသစ် တင်မြှောက်မှုဖြစ်စဉ်များတွင် ဝီကီပီးဒီးယား၏ သမိုင်းမှတ်တမ်း တိကျခိုင်မာစေရန်အတွက် အောက်ပါအချက်ကို တင်ပြလိုပါသည်။

၁။ လက်ရှိ '''၄ ဧပြီ ၂၀၂၆''' ရက်စွဲပါ နေ့စဉ်သတင်းစာများ၊ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ရုံးနှင့် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနတို့၏ ထုတ်ပြန်ချက်များတွင် &quot;ဦး&quot; ဟူသော အသုံးအနှုန်းအစား '''&quot;ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး&quot;''' ဟူသော ရာထူးအမည်ကိုသာ တရားဝင် ဆက်လက်သုံးနှုန်းထားသည်ကို တွေ့ရှိရပါသည်။

၂။ ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့အထိ '''&quot;ယာယီသမ္မတ&quot;''' အနေဖြင့် ဥပဒေများ ဆက်တိုက်ပြဋ္ဌာန်းနေခြင်းနှင့် တတိယအကြိမ် လွှတ်တော်ကျင်းပနေစဉ်အတွင်းမှာပင် ဥပဒေပြုရေးအာဏာကို ၎င်းကိုယ်တိုင် ဆက်လက် ကျင့်သုံးနေသည့် အခြေအနေမှာ ထူးခြားသည့် သမိုင်းမှတ်တမ်းဖြစ်ပါသည်။ယနေ့သတင်းစာပါ ဖော်ပြချက်ကို ကိုးကားပြုပါသည်။[https://www.moi.gov.mm/mal/4-apr-26] တစ်ဖက်တွင် ပုဒ်မ ''၆၃။ နိုင်ငံတော်သမ္မတ သို့မဟုတ် ဒုတိယသမ္မတများသည် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်လျှင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ်မှလည်းကောင်း၊ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းဖြစ်လျှင် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းအဖြစ်မှ လည်းကောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတ သို့မဟုတ် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်းခံရ သည့်နေ့မှစ၍ နုတ်ထွက်ပြီး သို့မဟုတ် အငြိမ်းစားယူပြီးဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူရမည်။''ဆိုသည့်ပြဌာန်းချက် ရှိသည်ဆိုသော်ငြား ''[https://www.moi.gov.mm/index.php/news/81370]'' ထုတ်ပြန်ချက်သည်  ဦး..အစား ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အသုံးအနှုန်းကိုသာ ဆက်လက်သုံးနှုန်းခြင်းမျိုး တွေ့နေရပါသည်။သို့ဖြစ်ပါ၍  လက်ရှိ တရားဝင် ထုတ်ပြန်ချက်များတွင် ဖော်ပြထားခြင်းမရှိသေးသည့် &quot;ဦး&quot; တပ်ခြင်းမျိုးကို ရှောင်ကြဉ်သင့်ပြီး၊ မူရင်းအထောက်အထားများအတိုင်းသာ တိကျစွာ မှတ်တမ်းတင်သင့်ထားသည်ဟု ယူဆပါသည်။ဦးဟု ပြောင်းလဲချိန်တွင်မှ လိုက်ပါပြောင်းလဲသင့်ပါသည်။ဝီကီပီးဒီးယားသည် သမိုင်းမှတ်တမ်းတင်ရာနေရာဖြစ်သဖြင့် လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေသည့် အခြေအနေမှန်ကို ထင်ဟပ်စေရန်အတွက် တရားဝင်ထုတ်ပြန်ချက်ပါ အသုံးအနှုန်းများအတိုင်းသာ အသုံးပြုသင့်သည်ဟု ယူဆပါသည်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၉:၅၈၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)

:Hi, Ko @[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]], 
:I only put that comment for U Nyo Saw and Nan Ni Ni Aye's role as members of Hluttaw, which ended constitutionally. For MAH, I don't know anymore, even he is not USDP party and ppl are putting USDP as his party. God knows what at this stage. Good luck! [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]])  ၁၀:၁၂၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::ဟုတ်ကဲ့ဗျာ၊ ညိုစောနဲ့ နန်းနီနီအေးတို့ရဲ့ လွှတ်တော်သက်တမ်း ကိစ္စတွေကို သေချာပြင်ဆင်ပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။
::ကျွန်တော် အဓိက ပြောချင်တာက '''&lt;nowiki/&gt;'ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး'&lt;nowiki/&gt;''' နဲ့ '''&lt;nowiki/&gt;'ဦး'''' အသုံးအနှုန်း ကိစ္စပါ။ အခုလောလောဆယ် တရားဝင် ထုတ်ပြန်ချက်တွေမှာ 'ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး' လို့ပဲ သုံးနှုန်းနေသေးသရွေ့တော့ ကျွန်တော်တို့ဘက်က 'ဦး' ဆိုတာကို လာပြင်ရင် လက်မခံဘဲ ဒီအတိုင်းပဲ ထားရှိသင့်လား ပြောင်းနေတာကို လက်ခံပေးလိုက်ကြမလား။ သူတို့ဘက်က တရားဝင် ပြောင်းလဲသုံးနှုန်းလာတဲ့ အခါကျမှပဲ ကျွန်တော်တို့ ဝီကီမှာ လိုက်ပြင်ကြတာက ပိုပြီးကောင်းမလား။ အခုအချိန်က ဘယ်သူက တပ်ကို ကိုယ်စားပြုသလဲ၊ ဘယ်သူက ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကို ကိုယ်စားပြုသလဲဆိုတာတွေကလည်း တော်တော်လေး ရှုပ်ထွေးနေတဲ့ အချိန်ဖြစ်နေလို့၊ ဝီကီအယ်ဒီတာတွေအနေနဲ့ အသုံးအနှုန်းပိုင်းမှာ ပိုပြီး သတိထားကြမလားဆိုတာ တိုင်ပင်ရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၀:၂၉၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:::I have no idea, but follow the usage by state media at this stage as they are official and final. Even now, MAH is just a president-elect and he has sworn into office, thus this term of office hasn't started yet. For now, let's just keep it that way until they all are sworn in into offices. [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]])  ၁၀:၃၃၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::::I just have ONE idea. ကျနော်က အမြဲလိုလို officeholder infobox မှာ နာမည်တွေ ထည့်ရင် ဦး/ဒေါ်/မစ္စတာ/မောင် တို့ကို မထည့်တော့ဘူး။ redundant လေးဖြစ်လို့။ ကျစ်ကျစ်လစ်လစ် ဖြစ်တာ ကောင်းပါတယ်။ အထူးသဖြင့် infobox လိုမျိုးမှာဆိုရင်။  [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]])  ၁၄:၅၁၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:::::Infobox မှာ ဦး/ဒေါ် ထည့်မထည့်နဲ့ပတ်သက်ပြီး [[ဝီကီပီးဒီးယား:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်_(ဝေါဟာရ)/မော်ကွန်း_၁#မြန်မာအမည်_နှင့်_လင့်ခ်များ|အရင်တုန်းက ဆွေးနွေးခဲ့ဖူးတာ]] ရှိပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၁၅:၄၇၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::::::Thanks for sharing the previous discussion pr. လေ့လာမှတ်သားရပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ် သတ်မှတ်ချက်တွေပေါ့။ ကိုနင်ဂျာက အနှစ်ချုပ်ရေးတဲ့ထဲမှာ infobox ဦး/ဒေါ်/ဗိုလ် အကြောင်း မပါဘူးနော်။ ကိုနင်ဂျာက အပေါ်မှာ ဆွေးနွေးတာတော့ တွေ့လိုက်တယ်ဗျာ။ As for me, I am okay with the group consensus. [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၂၈၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::::::အတော်လေးကို ကောင်းပါတယ်။ဆွေးနွေးကြတာတွေက။ကျေးဇူးပါ ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၀:၃၃၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)

== မြတ်ကို  ==

@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။[[မြတ်ကို]] စာမျက်နှာမှာ ဆက်ခံသူထည့်တာ မပေါ်ဘူး ဖြစ်နေလို့ပါ။ကူညီပေးပါအုံးခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၂:၂၉၊ ၆ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)

:office2 ပါရာမီတာမှာ ပြဿနာရှိနေပုံရတယ်။ လောလောဆယ် 2 ကို ကျော်ပြီးပြင်ထားတယ်။ အားတဲ့အချိန် တမ်းပလိတ် ပြန်ပြင်ပေးပါမယ်။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၀၂:၁၄၊ ၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::ဟုတ်ကဲ့..ကျေးဇူးပါခင်ဗျာ... [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၂:၁၈၊ ၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)

== သောင်းအေး စာမျက်နှာကိစ္စ ==

@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။[[သောင်းအေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)]]စာမျက်နှာကို တစ်ချက်စစ်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ။[[သောင်းအေး]] နဲ့ အတူတူပဲလားမသိ။ယခုအခါ [[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေး အရာရှိချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ဆိုတာက သောင်းအေးမှာ မပါတော့ စစ်ကြည့်စေချင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၁:၁၉၊ ၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)

:အတူတူပဲ ဖြစ်ဖို့များပါတယ်။ &quot;သောင်းအေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)&quot; စာမျက်နှာမှာက ကိုးကားတွေ မပါတော့ redirect ပဲ လုပ်လိုက်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၁၁:၄၈၊ ၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::တစ်လက်စထဲ လွှတ်တော်တွေရဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပနေပုံတွေ၊အမတ်နေရာခွဲဝေမှု ပုံစံချပ်တွေကို ဘယ် [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Categories|ကဏ္ဍ]] တွေထဲ ထည့်ရမလဲဆိုတာပါ လမ်းညွန်ပေးခဲ့ပါအုံးခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၁:၅၃၊ ၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။[[သန်းမောင်]] စာမျက်နှာဖန်တီးနေရင်း အလိုအလျောက် အကောင့်က ထွက်သွားပြီး အခြားအကောင့်နဲ့ စာမျက်နှာတက်သွားပါတယ်။စိစစ်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၉:၁၆၊ ၉ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:::IP-user account နဲ့ create သလိုဖြစ်သွားတာပါ။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၀၃:၀၄၊ ၁၁ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)

== တမ်းပလိတ်ကိစ္စ ==

[[ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်|@]][[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ခင်ဗျာ [[အောင်နိုင်သူ]] စာမျက်နှာအောက်က  တမ်းပလိတ်: မင်းအောင်လှိုင် အစိုးရအဖွဲ့ က ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရသူတွေကို  ဝင်ပြင်မရ ဖြစ်နေတယ်။ပျက်သွားတာလား ဒါမှမဟုတ် ဘာလို့လဲလို့မသိဘူး အဆင်ပြေရင်အဲ့ဒါလေးပါ ဝင်ကိုင်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၀:၅၁၊ ၁၁ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)

:okay, will take a look.  [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]])  ၁၁:၄၂၊ ၁၁ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)

== မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုနီစာရင်ကိုဖျက်ခြင်း ==

မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုနီစာရင်းကို ဖျက်ချ တာကို ဆွေးနွေးချင်တယ်။   အဲ့ဒီ စာရင်းက တိုက်ခိုက်ခြင်း ၊ ဘက်လိုက်ခြင်း၊ မုန်းတီးခြင်းမဟုတ်ဘူး။  လက်ရှိ အမှန်တရားစာရင်းဖြစ်တယ်။ မြန်မာပြည်တွင်း တရာဝင် သတင်းဌာန တွေ့ ကလဲ မြန်မာခရိုနီ စာရင်းကို ပြုစုထား တွေ့ရှိတယ်။ Attack ခေါင်စဉ်တပ်ပြီး ဖျက်ချတာတော့မကောင်းပါဘူး။ ဆောင်းပါးရေးတဲ့သူကို လေးစားမှု့ မရှိသလို့ ခံစားရပါတယ်။ ဖျက်သင့်တယ်လို့ ယူဆရင် ဆွေးနွေးချက် ဖွင့်ပြီး ဆွေးနွေးပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Myanmar Wik|Myanmar Wik]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Myanmar Wik|ဆွေးနွေး]])  ၁၅:၀၀၊ ၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)

:ဝီကီပီးဒီးယားရှိ ''မည်သည့်'' စာမျက်နှာတွင်မဆို '''သက်ရှိထင်ရှား ပုဂ္ဂိုလ်များအကြောင်း ရေးသားထားသော အချက်အလက်များ'''တွင် တည်းဖြတ်သူများသည် ဂရုပြုဆင်ခြင်ရမည်။ ယင်းကဲ့သို့အကြောင်းအရာများသည် အင်မတန်တိကျမှန်ကန်ရန် လိုအပ်ပြီး ဝီကီပီးဒီးယား၏ ပင်မ မူဝါဒသုံးခုနှင့် ကိုက်ညီရပါမည်။
:[[ဝီကီပီးဒီးယား:NOT|ဝီကီပီးဒီးယားသည် စွယ်စုံကျမ်းတစ်ခုသာဖြစ်ပြီး]] အတင်းအဖျင်း သတင်းစာ မဟုတ်ပေ။ လူအများ၏ ဘဝအကြောင်းများကို စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ်ရာဖြစ်အောင် သို့မဟုတ် အရှက်ရဖွယ်ရာ သတင်းများ ပျံ့နှံ့စေရန် ဖော်ပြရမည့် နေရာမဟုတ်ပေ။ တည်းဖြတ်သူများသည် ဆောင်းပါးပါ အချက်အလက်များကြောင့် သက်ရှိပုဂ္ဂိုလ်များအပေါ် ထိခိုက်နစ်နာမှု ရှိ၊ မရှိကို အစဉ်အမြဲ ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည်။ ဤမူဝါဒသည် ဆောင်းပါး၏ အဓိကဇာတ်ကောင်ဖြစ်သူသာမက ဆောင်းပါးအတွင်း ဖော်ပြခြင်းခံရသည့် မည်သည့် သက်ရှိပုဂ္ဂိုလ်နှင့်မဆို သက်ဆိုင်ပြီး၊ ဆွေးနွေးချက်စာမျက်နှာများ အပါအဝင် ဝီကီပီးဒီးယား၏ မည်သည့်နေရာတွင်မဆို သက်ရောက်မှုရှိသည်။
:အချက်အလက်တစ်ခု၏ ခိုင်လုံမှုကို သက်သေပြရန် တာဝန်မှာ ထိုအချက်အလက်ကို ထည့်သွင်းသူ သို့မဟုတ် ပြန်လည်တင်ပြသူ၏ တာဝန်သာ ဖြစ်သည်။ ကိုးကားချက်မပါသော အချက်အလက်များကို ခိုင်လုံကြောင်း သက်သေမပြနိုင်ပါက ဝီကီပီးဒီးယား၏ စည်းမျဉ်းအရ လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိကြောင်း သတိပြုရမည် ဖြစ်ပေသည်။
:ဝီကီပီးဒီးယားသည် အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပြီး အပြန်အလှန်လေးစားမှုရှိသော အရည်အသွေးမြင့် စွယ်စုံကျမ်းကို တည်ထောင်ခြင်းနှင့် အသုံးပြုရာတွင် စိတ်ပါဝင်စားမှုရှိသည့် လူတစ်ဦးချင်းစီပါဝင်သော [[metawiki:The Wikipedia Community|အွန်လိုင်း အသိုင်းအဝိုင်း]]တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ဝီကီပီးဒီးယားသည် သင့်ကိုယ်ပိုင်အတွေးအခေါ်များ၊ ဆန်းစစ်လေ့လာချက်များ သို့မဟုတ် သတင်းအချက်အလက်အသစ်များကို ဖြန့်ချိရန် နေရာမဟုတ်ပါ.အဆိုပါ စည်းမျဥ်းများအတိုင်း ပယ်နုတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၆:၁၁၊ ၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ. စိစစ်ခံယူမှုပြုပါတယ်ခင်ဗျာ။[[ဝီကီပီးဒီးယား:NOT|ဝီကီပီးဒီးယားသည် စွယ်စုံကျမ်းတစ်ခုသာဖြစ်ပြီး]] အတင်းအဖျင်း သတင်းစာ မဟုတ်ပေ။ လူအများ၏ ဘဝအကြောင်းများကို စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ်ရာဖြစ်အောင် သို့မဟုတ် အရှက်ရဖွယ်ရာ သတင်းများ ပျံ့နှံ့စေရန် ဖော်ပြရမည့် နေရာမဟုတ်ပေ။အဲ့ စည်းမျဥ်းအတိုင်း ဖျက်ချခဲ့ပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၆:၁၈၊ ၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်&quot; (Businessperson) နဲ့ &quot;ခရိုနီ&quot; (Crony) ဆိုတာ အဓိပ္ပာယ် အလွန်ကွာခြားပါတယ်။
::* '''စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်:''' ဒါဟာ အလုပ်အကိုင် သို့မဟုတ် ဂုဏ်ပုဒ်ဖြစ်ပါတယ်။
::* '''ခရိုနီ:''' ဒါဟာ စွပ်စွဲချက် သို့မဟုတ် ဝေဖန်ချက် (Label) ဖြစ်ပါတယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ သက်သေမရှိဘဲ လူတစ်ယောက်ကို &quot;ခရိုနီ&quot; လို့ တံဆိပ်ကပ်တာဟာ အဲဒီလူရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကို တိုက်ခိုက်ခြင်း (Character Assassination) မြောက်ပါတယ်။
::သက်သေမခိုင်လုံလျှင် မရေးသင့် (No Reliable Sources)ပါဘူး။ '''&quot;သက်သေခိုင်မာမှရေး&quot;''' ဆိုတာ ဝီကီရဲ့ အခြေခံအကျဆုံး စည်းမျဉ်းပါ။တစ်ဦးတစ်ယောက်ရဲ့ စွပ်စွဲချက် သို့မဟုတ် လူမှုကွန်ရက်ပေါ်က ကောလာဟလတွေကို အခြေခံပြီး ရေးလို့မရပါဘူး။အကယ်၍ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းတွေ ဒါမှမဟုတ် ခိုင်လုံတဲ့ သတင်းဌာနတွေကနေ (ဥပမာ - Sanctions စာရင်းဝင်ခြင်း စသဖြင့်) တရားဝင် ဖော်ပြထားတာမျိုးရှိမှသာ &quot;ဝေဖန်ခံရမှု&quot; အနေနဲ့ ကိုးကားပြီး ရေးသားသင့်ပါတယ်။သတင်းဌာနတိုင်းမှာ နောက်ကွယ်က ထောက်ပံ့ပေးထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်း ဒါမှမဟုတ် ကိုယ်ပိုင် နိုင်ငံရေးအမြင် (Editorial Line) ရှိတတ်ပါတယ်။အချို့သတင်းဌာနတွေဟာ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကို တိုက်ခိုက်ဖို့ ဒါမှမဟုတ် ဝါဒဖြန့်ဖို့ (Propaganda) အတွက်ပဲ ရေးသားလေ့ရှိပါတယ်။ဒါကြောင့် ဝီကီပီးဒီးယားမှာ '''&quot;ဘက်လိုက်သော သတင်းရင်းမြစ်&quot;''' တွေကို ရှောင်ကြဉ်ဖို့ အမြဲတိုက်တွန်းထားပါတယ်။သတင်းဌာနအချို့ဟာ သတင်းဦးဖို့ကိုပဲ အဓိကထားပြီး သေချာစိစစ်ခြင်းမရှိဘဲ တင်ပြတတ်ပါတယ်။'''&quot;ကြားရသည်&quot;''' သို့မဟုတ် '''&quot;သတင်းအရ သိရသည်&quot;''' ဆိုတဲ့ ခိုင်လုံမှုမရှိတဲ့ စကားလုံးတွေ သုံးပြီး ရေးသားတဲ့ သတင်းတွေကို ဝီကီမှာ သက်သေအဖြစ် သုံးလို့မရပါဘူး။ဝီကီပီးဒီးယားက လိုချင်တာဟာ '''Reputable''' (နာမည်ဂုဏ်သတင်းရှိပြီး)၊ '''Editorial Oversight''' (အယ်ဒီတာအဖွဲ့က အဆင့်ဆင့် စစ်ဆေးထားတဲ့) သတင်းဌာနမျိုးကိုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။သတင်းဌာနတစ်ခုမှာပဲ ဖြစ်ဖြစ် '''&quot;သတင်း&quot; (News Report)''' နဲ့ '''&quot;အာဘော်/ဆောင်းပါး&quot; (Opinion Piece/Editorial)''' ဆိုတာ ကွာခြားပါတယ်။ဆောင်းပါးရှင် တစ်ဦးတစ်ယောက်ရဲ့ အာဘော်ဟာ အဲဒီလူရဲ့ အမြင်သက်သက်သာ ဖြစ်လို့ &quot;ခရိုနီ&quot; လို့ သုံးနှုန်းထားရင်တောင် အဲဒါကို &quot;အချက်အလက်&quot; (Fact) အနေနဲ့ ဝီကီမှာ ယူသုံးလို့ မရပါဘူး။မြန်မာ့ပတ်ဝန်းကျင်မှာ &quot;ခရိုနီ&quot; (Crony) ဆိုတဲ့ စကားလုံးဟာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေကို '''နိုင်ငံရေးအရ တိုက်ခိုက်ဖို့ (Political Attack)''' သို့မဟုတ် '''ဂုဏ်သိက္ခာချဖို့ (Social Punishment)''' အတွက် လက်နက်တစ်ခုလို အသုံးများလာတာကို တွေ့ရပါတယ်။ဒီအသုံးအနှုန်းဟာ ဝီကီပီးဒီးယားလို စွယ်စုံကျမ်းမျိုးမှာ ဘာကြောင့် အန္တရာယ်ရှိသလဲဆိုတာကို အချက်အချို့နဲ့ ထပ်လောင်းတင်ပြချင်ပါတယ် -&quot;ဘယ်လောက်အထိ ချမ်းသာရင် ခရိုနီလဲ&quot; သို့မဟုတ် &quot;ဘယ်လို လုပ်ငန်းမျိုး လုပ်ကိုင်ရင် ခရိုနီလဲ&quot; ဆိုတာကို တိကျတဲ့ ဥပဒေကြောင်းအရ သတ်မှတ်ချက် မရှိပါဘူး။ အဲဒီအစား လူထုရဲ့ အမြင် သို့မဟုတ် သတင်းဌာနတွေရဲ့ အာဘော်ပေါ်မှာပဲ မူတည်နေတာပါ။ ဒါကြောင့် ဝီကီပီးဒီးယားလို နေရာမျိုးမှာ ဒီစကားလုံးကို သုံးနှုန်းခြင်းဟာ '''အစွဲ (Subjectivity)''' ပါဝင်နေပါတယ်။ဝီကီပီးဒီးယားမှာ &quot;ခရိုနီစာရင်း&quot; လို့ ခေါင်းစဉ်တပ်လိုက်တာနဲ့တင် အဲဒီစာရင်းမှာ ပါဝင်တဲ့သူတွေအားလုံးကို အထောက်အထားမရှိဘဲ &quot;လူဆိုး&quot; တွေအဖြစ် တံဆိပ်ကပ်လိုက်သလို ဖြစ်သွားစေပါတယ်။ဝီကီပီးဒီးယားဟာ '''စစ်တလင်း မဟုတ်သလို၊ တရားရုံးလည်း မဟုတ်ပါဘူး။''' အကယ်၍ လူတစ်ယောက်ကို &quot;ခရိုနီ&quot; လို့ လူသိများနေရင်တောင်မှ ဝီကီတည်းဖြတ်သူက &quot;သူသည် ခရိုနီဖြစ်သည်&quot; လို့ မရေးရပါဘူး။အဲဒီအစား &quot;X သတင်းဌာန သို့မဟုတ် Y အဖွဲ့အစည်းက ၎င်းအား ခရိုနီအဖြစ် သတ်မှတ်ဖော်ပြခဲ့သည်&quot; လို့သာ ကိုးကားချက်နဲ့တကွ (Attribution) ရေးသားရမှာဖြစ်ပါတယ်။ဘယ်လိုလူမျိုးကို ခရိုနီလို့ ခေါ်မလဲဆိုတဲ့ တိကျတဲ့ စံနှုန်းမရှိဘဲ ကိုယ်မကြိုက်တဲ့သူဆိုရင် &quot;ခရိုနီ&quot; လို့ ပြောနေကြတာဟာ တိုက်ခိုက်မှုသက်သက် (Personal Attack) သာ ဖြစ်ပါတယ်။အခုလိုမျိုး ရမ်းပြောနေတဲ့ စာရင်းတွေကို ဝီကီပီးဒီးယားမှာ လာတင်တာဟာ ဝီကီပီးဒီးယားရဲ့ ခိုင်လုံမှုကို အသုံးချပြီး လူတစ်ဖက်သားကို ဂုဏ်သိက္ခာချဖို့ ကြိုးစားတာပဲ ဖြစ်ပြီး ဝီကီပီးဒီးယားကို အသုံးချခြင်းတာဖြစ်ပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၆:၄၉၊ ၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:::@[[အသုံးပြုသူ:Myanmar Wik|Myanmar Wik]], @[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]], ခရိုနီစာရင်းဆိုတာဟာ &quot;[[:en:Wikipedia:Articles for deletion/List of dictators (2nd nomination)|အာဏာရှင်များ စာရင်း]] နဲ့ အလားတူပါပဲ။ [[WP:NPOV|ဘက်မလိုက်တဲ့အမြင်]] နဲ့ ရေးသားဖော်ပြဖို့ မဖြစ်နိုင်တဲ့အတွက် ခရိုနီများ စာရင်း၊ အာဏာရှင်များ စာရင်းဆိုတာတွေကို ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ရေးသားဖော်ပြခြင်း ရှိမှာမဟုတ်ပါဘူးဗျာ။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၁၅:၀၂၊ ၁၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] မှတ်သားထားပါမယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၅:၀၇၊ ၁၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ဟုတ်ကဲ့ပါဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Myanmar Wik|Myanmar Wik]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Myanmar Wik|ဆွေးနွေး]])  ၁၇:၄၅၊ ၁၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)

== အောင်နိုင်သူ(ဇွဲကပင်) ==

ငါ့ အကြောင်းတင်ထားတာ ဆွေးနွေးချင်လို့ [[အသုံးပြုသူ:AUNGNAINGTHU007|AUNGNAINGTHU007]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:AUNGNAINGTHU007|ဆွေးနွေး]])  ၁၄:၀၆၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)

:@[[အသုံးပြုသူ:AUNGNAINGTHU007|AUNGNAINGTHU007]] ဆွေးနွေးဖို့ ဖိတ်ခေါ်တာကို ကြိုဆိုပါတယ်ဗျ။ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဆောင်းပါးကိစ္စဆိုရင်တော့ အောက်ပါ လမ်းညွန်ချက်များချမှတ်ထားတာရှိတော့ လေ့လာ ဆောင်ရွက်လို့ရပါတယ်ခင်ဗျာ။
:* [[:en:Wikipedia:Conflict_of_interest|Wikipedia:Conflict of interest]]
:* [[:en:Wikipedia:Autobiography|Wikipedia:Autobiography]] 
:[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၂:၀၅၊ ၁၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::ငါ က စာရေးဆရာ ပါ
::မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာ အသင်းဝင်အမှတ် ၁၀၃၉ ပါ
::အဓိကတော့ ငါ့ကဗျာ ငါ့စာပေ တွေ နောက်လူတွေဖတ်နိုင်ဖို့နဲ့ ငါ့ အကြောင်းကို နောက်လူတွေ လေ့လာဖို့ ငါ့အကြောင်းကို မင်းတို့ဆီမှာ တင်ပေးစေချင်ပါတယ်။
::ငါဘာသကါသေတေံ ပြဖို့ လိုပ်သလဲ [[အသုံးပြုသူ:AUNGNAINGTHU007|AUNGNAINGTHU007]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:AUNGNAINGTHU007|ဆွေးနွေး]])  ၀၃:၅၂၊ ၁၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:::ငါ လက်ရှိ ဆိုရင်
:::Bullet ဂျာနယ်နဲ့ Statesmans ဂျာနယ်မှာ ပင်တိုင်ဆောင်းပါးရေးသလို မြဝတီသတင်းစာ မြဝတီမဂ္ဂဇင်း ငွေတာရီ သုတအလင်းမဂ္ဂဇင်း ပြည်သူ့တပ်မတော်စာစဥ် နဲ့ အခြားသော မဂ္ဂဇင်း စာစောင်များစွာမှာလည်း ငါစာရေးလျက်ရှိပါတယ်
:::အေပြီလ ၈ ရက်ကပဲ ငါကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦး က စာပေ အနုပညာဆု ပေးခဲ့ပါသေးတယ်
:::အဲဒီသတင်း က မြန်မာ့ရုပ်သံ မြဝတီရုပ်သံ နဲ့ ရတနာ ပုံသတင်းစာ တို့မှာ ပါလာပါသေးတယ်
:::မင်းလိုချင် ရင် ငါ Link ပို့ထားလို့ရပါတယ် [[အသုံးပြုသူ:AUNGNAINGTHU007|AUNGNAINGTHU007]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:AUNGNAINGTHU007|ဆွေးနွေး]])  ၀၃:၅၇၊ ၁၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::::ဝီကီပီးဒီးယားမှာ '''&quot;ကိုယ့်အကြောင်းကိုယ် ရေးတာကို  တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ပိတ်ပင်ထားပါတယ်။ဥပမာ [[ရန်မျိုးသိန်း]] ကို ကြည့်ပါ ။အထင်အရှားတွေ့ရပါတယ်။ဘာ့ကြောင့်လဲဆိုတော့ ကိုယ့်အကြောင်း  ကိုယ်တိုင်ရေးတဲ့ ဆောင်းပါးအချို့ရှိနေတာ ရှိပေမယ့် ခွင့်မပြုထားတာကို ပြတာပါ။ တကယ်လို့ ရေးခဲ့ရင်တောင် အဲဒီလူဟာ ထင်ရှားအရေးပါမှု (Notability) ရှိကြောင်း ခိုင်လုံတဲ့ ထောက်ခံချက်တွေ ပါရပါမယ်။အခုကိစ္စမှာတော့ Admin က '''User space''' ထဲကို ရွှေ့လိုက်တာတွေ့ရပါတယ်။ &quot;ဒါဟာ စွယ်စုံကျမ်းဝင် ဆောင်းပါးမဟုတ်သေးဘူး၊ Promotion ဆန်နေတယ်&quot; လို့ မှတ်ချက်ပြုလိုက်တာနဲ့ အတူတူပါပဲဗျ။တကယ်ပဲ ထင်ရှားတယ်ဆိုရင်တောင် တခြားသူတစ်ယောက်က  ရေးပေးတာက ပိုပြီး Standard ဖြစ်ပါတယ်ဗျ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၀၄၊ ၁၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::::[[ဝီကီပီးဒီးယား:ကိုယ်တိုင်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိ]] ဒီမှာ ဝင်ရောက်လေ့လာနိုင်ပါတယ် [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၃၀၊ ၁၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)

== Pages using bar box without float left or float right ==

@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ။[[သန့်ဇော်လွင်]] စာမျက်နှာမှာ [[:ကဏ္ဍ:Pages using bar box without float left or float right|Pages using bar box without float left or float right]] ဆိုပြီး ဖျောက်မရဖြစ်နေလို့ ဇယားမှာ ပြဿနာရှိနေတာလား ဘာ့ကြောင့်လဲဆိုတာ အချိန်ရရင် စစ်ဆေးပေးပါအုံးခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၈:၄၄၊ ၁၉ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)

:{{tl|bar box}} ထဲက tracking category ကြောင့်ပါ။ [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၀၂:၄၀၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)

== ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်​(ကြည်း) ==

@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ။[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်​(ကြည်း)|ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]၊ [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)|ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်​(ကြည်း)]] ဒီစာမျက်နှာတွေကို ပြန်လည်စိစစ်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ။ အကုန်လျှောက်ပြင်နေကြတာတွေကို.. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၉:၃၂၊ ၂၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)

== The King's Warden ==

@[[အသုံးပြုသူ:Kaday Han Thaw|Kaday Han Thaw]]  The King's Warden က တောင်ကိုရီးယားအသုံးအနှုန်းတွေကို တစ်ချက်လောက် စစ်ပြီး ဝိုင်းကူပေးစေချင်ပါတယ်ခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၃:၅၅၊ ၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC)

== နယူးကလီးယား (သို့) နျူကလီးယား ==

@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ။[[ဖူကုရှိမ အမှတ် ၁ နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ]] ဟာ [[:ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ နယူးကလိယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ]] အောက် နဲ့ ထို [[:ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ နယူးကလိယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ|ကဏ္ဍ:]] ဟာ  [[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် နယူးကလိယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ]] အောက်တွင် ရှိနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။စက်ရုံကို [[ဖူကုရှိမ အမှတ် ၁ နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ|နျူကလီးယား]] လို့ သုံးပြီး  [[:ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ နယူးကလိယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ|ကဏ္ဍ]] ကို နယူးကလီးယားလို့ သုံးနေတာက မတူညီမှုကို ဖြစ်စေပါတယ်။ဘယ် စာလုံးရွေးသုံးကြမလဲ ဆိုတဲ့ ဆွေးနွေးစရာလဲ ဖြစ်လာပါတယ်။ကျနော်က [[ရူးပ်ပူရ် နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ]] ကို ရေးထားတော့ [[:ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံရှိ နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ|ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံရှိ နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ]] လို့ သုံးမလားလို့ စီစဥ်ထားပါတယ်။နျူကလီးယား နဲ့ နယူးကလိယား တစ်ခုခု ရွေးဖြစ်ရင် ဖျက်တာတွေ ပြင်တာတွေ လုပ်ကြရမှာပါ။

ကျနော်ကတော့ .... တည်ဆဲအဏုမြူစွမ်းအင်ဥပဒေ၏ အခန်း(၁၂)၊ “တားမြစ်ချက်များ” ပါ ပုဒ်မ၊ (၂၉)၊ ပုဒ်မ(၃၀)၊ ပုဒ်မ (၃၁) နှင့် ပုဒ်မ(၃၂) တို့တွင် “မည်သူမျှ နျူကလီးယားပစ္စည်း၊ ရေဒီယိုသတ္တိကြွပစ္စည်း သို့မဟုတ် ရောင်ခြည်ထုတ် ကိရိယာကို ပြည်တွင်းသို့ တင်သွင်းရန်နှင့် ပြည်ပသို့ တင်ပို့ရန် ကြိုတင် ခွင့်ပြုချက်၊ မှတ်ပုံတင်‌ လက်မှတ် လျှောက်ထားခြင်း နှင့် လိုင်စင်မရှိဘဲ တင်သွင်းခြင်း၊ တင်ပို့ခြင်း လက်ဝယ် ထားရှိခြင်း၊ အသုံးပြုခြင်း၊ ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ သိုလှောင်ခြင်း၊ ဖြန့်ဖြူးခြင်း သို့မဟုတ် ရောင်းချခြင်းနှင့် ဌာနမှဆက်လက် သုံးစွဲရန်မသင့်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်ကို ဆက်လက်၍ လက်ဝယ် ထားရှိခြင်း၊ အသုံးပြုခြင်း၊ ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ သိုလှောင်ခြင်း၊ ဖြန့်ဖြူးခြင်း သို့မဟုတ် ရောင်းချခြင်း မပြုရ” ဟု တားမြစ် ပြဋ္ဌာန်းထားပါသည်။ ဆိုတဲ့ ပြဌာန်းချက်ကို ကိုးကားပြီး [https://www.daemyanmar.com] နျူကလီးယား လို့ သုံးချင်ပါတယ်။လမ်းညွန်မှုကို ခံယူပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၇:၂၄၊ ၅ မေ ၂၀၂၆ (UTC)

== အမှတ်တံဆိပ်လိုဂို ကိစ္စ  ==

@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ခင်ဗျာ။ https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Logo_of_of_the_Ministry_of_Hotels,_Tourism_and_Culture.svg ကို တစ်ချက်စစ်ကြည့်ပေးပါလားခင်ဗျာ။အဆင်မပြေ ဖြစ်နေလို့ပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၃:၁၀၊ ၉ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>my75dxivl6pd7jnymuhhidjfju7lqc3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တိဗက်လူမျိုး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>225761</id>
    <revision>
      <id>1030618</id>
      <parentid>1029976</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T07:51:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28534" sha1="m0vbjhtdp92fd38y224wvh19829dvo5" xml:space="preserve">'''တိဗက်လူမျိုးများ'''သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်အုပ်စု]] ဝင်လူမျိုးများ ဖြစ်ကြပြီး အရှေ့အာရှ၊ တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းရှိ ဌာနေတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖြစ်သည်။ လူဦးရေမှာ စုစုပေါင်း ၆.၇ သန်းဝန်းကျင်ရှိပြီး အများစုမှာ တရုတ်နိုင်ငံ၊ [[တိဗက်|တိဗက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]တွင် နေထိုင်ကြကာ ကန်စု၊ ချင်းဟိုင်နှင့် စီချွမ်းပြည်နယ်တို့တွင်လည်း ဖြန့်ကျက်နေထိုင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;stats.gov.cn&quot; /&gt;
[[ကဏ္ဍ:Articles using infobox ethnic group with image parameters]]
{{Infobox ethnic group
| group      = တိဗက်လူမျိုးများ (Tibetan people)
| native_name = བོད་པ་ (Bod pa)
| image      = Zhongdian festival (6169776821).jpg
| caption    = ရိုးရာပွဲတော်တစ်ခုတွင် တွေ့ရသော တိဗက်လူမျိုးများ
| population = ၆.၇ သန်းခန့်
| region1    = {{flag|China}}
| pop1       = ၆.၃ သန်း (၂၀၁၀ သန်းခေါင်စာရင်း)&lt;ref name=&quot;stats.gov.cn&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.stats.gov.cn/tjsj/pcsj/rkpc/6rp/indexch.htm|title=Tabulation on the 2010 Population Census of the People's Republic of China|website=www.stats.gov.cn|access-date=6 May 2019}}&lt;/ref&gt;
| region2    = {{flag|India}}
| pop2       = ၁၈၂,၆၈၅ (၂၀၁၁ သန်းခေါင်စာရင်း)&lt;ref name=&quot;IndiaCensus&quot;&gt;{{cite web|url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf|title=Language (India, States and Union Territories)|work=Census of India 2011|date=2018|page=48}}&lt;/ref&gt;
| region3    = {{flag|Nepal}}
| pop3       = ၂၀,၀၀၀ - ၄၀,၀၀၀&lt;ref name=&quot;refworld&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.refworld.org/docid/3f51fbfb4.html|title=Refworld – Nepal: Information on Tibetans in Nepal|publisher=UNHCR|access-date=15 August 2013}}&lt;/ref&gt;
| region4    = {{flag|Bhutan}}
| pop4       = ၄,၀၀၀ ခန့်&lt;ref name=&quot;education.mnhs.org&quot;&gt;{{cite web|url=http://education.mnhs.org/immigration/communities/tibetan|title=Tibetan – Becoming Minnesotan|website=Education.mnhs.org|access-date=15 August 2013|archive-date=20 August 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130820061003/http://education.mnhs.org/immigration/communities/tibetan|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| region5    = {{flag|United States}}
| pop5       = ၁၀,၀၀၀&lt;ref name=&quot;tenzinyeshi&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tenzinyeshi.com/2012/07/tibetan-immigrants-in-united-states_20.html|title=Tibetan Immigrants in the United States|access-date=4 January 2019}}&lt;/ref&gt;
| languages  = [[တိဗက်ဘာသာစကား]]၊ [[တရုတ်ဘာသာစကား]]
| religions  = [[တိဗက်ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (အဓိက)၊ ဗွန်ဘာသာ (Bön)
| related-c  = [[ယီ လူမျိုး]]၊ [[ဗမာလူမျိုး]]၊ [[ရဝမ်လူမျိုး]]၊ [[လီဆူလူမျိုး]]၊ [[ကချင်လူမျိုး]] နှင့် အခြား [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဝင်များ]]
}}
တိဗက်လူမျိုးများသည် ကမ္ဘာ့အမိုးဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်သော [[ဟိမဝန္တာ တောင်တန်း|ဟိမဝန္တာတောင်တန်း]] ဒေသနှင့် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်တွင် ရှေးကတည်းကပင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ၎င်းတို့သည် ဟိမဝန္တာတောင်တန်းများကို ဖြတ်ကျော်ကာ တောင်ပိုင်းဒေသများဖြစ်သော တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်းနှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] မြောက်ပိုင်းအထိ ကျယ်ပြန့်စွာ ပျံ့နှံ့နေထိုင်လာခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.migrationpolicy.org/article/global-nomads-emergence-tibetan-diaspora-part-i|title=Global Nomads: The Emergence of the Tibetan Diaspora (Part I)|date=2 September 2008|website=migrationpolicy.org}}&lt;/ref&gt; ယနေ့ခေတ်တွင် တိဗက်လူမျိုးများကို တရုတ်နိုင်ငံအတွင်း၌သာမက [[နီပေါနိုင်ငံ]]၊ [[ဘူတန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့တွင်လည်း ဌာနေတိုင်းရင်းသားများအဖြစ်သော်လည်းကောင်း၊ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချနေထိုင်သူများအဖြစ်သော်လည်းကောင်း တွေ့ရှိရသည်။&lt;ref name=&quot;refworld&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;IndiaCensus&quot; /&gt;

== သမိုင်းကြောင်း ==

တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင်များသည် ဟန်တရုတ်များနှင့် လမ်းခွဲပြီးနောက် တောင်ဘက်သို့ ဆက်လက်ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြရာတွင် အဓိက လမ်းကြောင်းနှစ်ခုကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်၊၊ပထမလမ်းကြောင်း ဟိမဝန္တာတောင်တန်းတလျှောက် အနောက်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းပြီး တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်တွင် အခြေချခြင်း နှင့် ဒုတိယလမ်းကြောင်း တရုတ်ပြည် အနောက်တောင်ပိုင်း (စီချွမ်း၊ ယူနန်) မှတစ်ဆင့် တောင်ဘက်သို့ ဆင်းလာပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] မြောက်ပိုင်းနှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] တို့အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာခြင်း ဖြစ်သည်၊၊ ပထမလမ်းကြောင်းမှလူများသည် တိဗက်လူမျိုးများဖြစ်လာသည်။

တိဗက်လူမျိုးတို့၏ သမိုင်းကြောင်းသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းထောင်ချီကတည်းက တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်ပေါ်တွင် အခြေချခဲ့ကြောင်းကို ရှေးဟောင်းသုတေသန အထောက်အထားများအရ ၎င်းတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် ကျောက်ခေတ်သစ်ကာလကတည်းကပင် ဟိမဝန္တာတောင်တန်းတလျှောက် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြကာ တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဝင် အနွယ်စုများအဖြစ် သီးခြားဝိသေသဖြင့် တည်ရှိခဲ့ကြသည်၊၊&lt;ref&gt;Beall, C. M. (2010). &quot;Two routes to functional adaptation: Tibetan and Andean high-altitude natives&quot;. ''Proceedings of the National Academy of Sciences''.&lt;/ref&gt; တိဗက်တို့၏ သမိုင်းတွင် အထင်ရှားဆုံးသော ကာလမှာ အေဒီ ၇ ရာစုတွင် ဘုရင် '''စုန်ဆန်ဂမ်ပို''' (Songtsen Gampo) က တိဗက်အင်ပါယာ (Tibetan Empire) ကို တည်ထောင်ခဲ့သည့် ကာလဖြစ်ပြီး ၎င်းလက်ထက်တွင် တိဗက်စာပေ ထွန်းကားလာခြင်း၊ အိမ်နီးချင်း တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့မှတစ်ဆင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ စတင်ဝင်ရောက်လာခြင်းတို့ကြောင့် တိဗက်ယဉ်ကျေးမှုသည် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ကာ ထိုအင်ပါယာသည် အာရှအလယ်ပိုင်းအထိ အာဏာစက် ဖြန့်ကျက်နိုင်ခဲ့သည်၊၊&lt;ref name=&quot;Beckwith1987&quot;&gt;Beckwith, C. I. (1987). ''The Tibetan Empire in Central Asia''. Princeton University Press.&lt;/ref&gt; ၉ ရာစုတွင် အင်ပါယာ ပြိုကွဲပြီးနောက်ပိုင်း တိဗက်ဒေသသည် ပြည်နယ်ငယ်များအဖြစ် ကာလရှည်ကြာ ကွဲပြားနေခဲ့သော်လည်း ၁၃ ရာစု မွန်ဂိုအင်ပါယာ ထွန်းကားလာချိန်တွင် မွန်ဂိုခေါင်းဆောင်များနှင့် တိဗက်သာသနာပိုင်များအကြား &quot;ဆရာနှင့် ဒါယကာ&quot; (Priest-Patron) ဆက်ဆံရေး ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ရာမှတစ်ဆင့် တိဗက်ပြည်တွင် သာသနာရေးဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်မှုပုံစံ အားကောင်းလာခဲ့သည်၊၊&lt;ref&gt;Stein, R. A. (1972). ''Tibetan Civilization''. Stanford University Press.&lt;/ref&gt; ၁၇ ရာစုတွင် ပဉ္စမမြောက် တလိုင်းလားမား (5th Dalai Lama) လက်ထက်၌ တိဗက်တပြည်လုံးကို ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုဖြင့် ပြန်လည်စည်းလုံးနိုင်ခဲ့ပြီး ပိုတာလာနန်းတော်ကြီးကို တည်ဆောက်ကာ ဘာသာရေးနှင့် နိုင်ငံရေး ပူးတွဲအုပ်ချုပ်သည့်စနစ်ကို ခိုင်မာစေခဲ့သည်၊၊ ၁၉ ရာစုနှင့် ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် တိဗက်သည် ပြင်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ်နည်းသော သီးခြားနိုင်ငံအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သော်လည်း ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းတွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ရာမှ ၁၉၅၉ ခုနှစ် တိဗက်ပုန်ကန်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် ၁၄ ပါးမြောက် တလိုင်းလားမားနှင့် တိဗက်လူမျိုးအမြောက်အမြားသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရကာ ယနေ့တိုင် တိဗက်ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာရေးအမွေအနှစ်များကို ပြည်ပရောက် တိဗက်လူ့အဖွဲ့အစည်းများမှတစ်ဆင့် ကမ္ဘာအနှံ့ ထိန်းသိမ်းပျံ့နှံ့စေလျက် ရှိသည်၊၊&lt;ref&gt;Goldstein, M. C. (1991). ''A History of Modern Tibet, 1913-1951: The Demise of the Lamaist State''. University of California Press.&lt;/ref&gt;

== မျိုးရိုးဗီဇ ==
မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနများအရ တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဝင် လူမျိုးများအားလုံးသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၅,၀၀၀ မှ ၇,၀၀၀ ခန့်က တရုတ်ပြည်မြောက်ပိုင်း [[မြစ်ဝါမြစ်]]ဝှမ်းတွင် အခြေချခဲ့သော ရှေးဦးစိုက်ပျိုးရေးသမား (Neolithic Farmers) များမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း ခိုင်လုံသော အထောက်အထားများ တွေ့ရှိရသည်၊၊&lt;ref name=&quot;Wang2021&quot;&gt;Wang, C. C., et al. (2021). &quot;The Genomic Formation of Human Populations in East Asia&quot;. ''Nature''.&lt;/ref&gt;

တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဝင်များ (တိဗက်၊ ဗမာ နှင့် ဟန်တရုတ်) အားလုံးတွင် အဓိကတွေ့ရသော ဖခင်ဘက်မှ မျိုးရိုးဗီဇအမှတ်အသားမှာ Haplogroup O2 (ယခင် O3 - M122) ဖြစ်ပြီး ထိုဘာသာစကားမိသားစုကြီး၏ အဓိကဗီဇသော့ချက်ပင် ဖြစ်သည်၊၊ တိဗက်လူမျိုးများသည် အခြား တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဝင်များနှင့် မတူဘဲ Haplogroup D-M174 ဗီဇကိုပါ ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်၊၊ ဤအမှတ်အသားသည် အရှေ့အာရှရှိ အခြားလူမျိုးစုများ တွင် တွေ့ရခဲကာ ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အိုင်နူး (Ainu) လူမျိုးများ တွင်ထူးထူးခြားခြားတွေ့ရသည်။&lt;ref&gt;Shi, H., et al. (2008). &quot;Y chromosome evidence of earliest modern human settlement in East Asia and Andaman Islands&quot;. ''BMC Biology''.&lt;/ref&gt; ၎င်းမှာ တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်သို့ ရောက်ရှိလာသော ရှေးဦးတရုတ်-တိဗက်နွယ်ဝင်များ (Haplogroup O) နှင့် ထိုဒေသတွင် အခြေချနေထိုင်နှင့်ပြီးသား ရှေးဦးအာရှသား (Paleolithic Asians) များ သွေးနှောမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်၊၊&lt;ref&gt;Su, B., et al. (2000). &quot;Y chromosome haplotypes reveal prehistorical migrations to the Himalayas&quot;. ''Human Genetics''.&lt;/ref&gt;

တိဗက်လူမျိုးတို့၏ မျိုးရိုးဗီဇသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အခြားသော လူမျိုးစုများနှင့်မတူဘဲ အလွန်ထူးခြားသည့် ဝိသေသများရှိရာ အထူးသဖြင့် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် အလွန်မြင့်မားသော ဒေသများတွင် အောက်ဆီဂျင်နည်းပါးသည့်ဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိစေသည့် EPAS1 ဟုခေါ်သော &quot;အမြင့်ဒေသလိုက်လျောညီထွေဖြစ်မှု ဗီဇ&quot; (High-altitude adaptation gene) ကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်၊၊&lt;ref&gt;Yi, X., et al. (2010). &quot;Sequencing of 50 Human Exomes Reveals Adaptation to High Altitude&quot;. ''Science''.&lt;/ref&gt; မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သုတေသနများအရ ထို EPAS1 ဗီဇသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းထောင်ချီက မျိုးသုဉ်းသွားခဲ့ပြီဖြစ်သော ရှေးဦးလူသားမျိုးစိတ် “ဒတ်နီဆိုဗန်” (Denisovans) များထံမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရပြီး ၎င်းဗီဇကြောင့် တိဗက်လူမျိုးများသည် အောက်ဆီဂျင်နည်းပါးသော ပတ်ဝန်းကျင်တွင် သွေးပျစ်ခြင်း သို့မဟုတ် နှလုံးရောဂါဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ ပုံမှန်အတိုင်း ရှင်သန်နိုင်ကြခြင်းဖြစ်သည်၊၊&lt;ref&gt;Huerta-Sánchez, E., et al. (2014). &quot;Altitude adaptation in Tibetans caused by introgression from Denisovan-like hominins&quot;. ''Nature''.&lt;/ref&gt; ထို့အပြင် တစ်ကိုယ်လုံးဆိုင်ရာ ဗီဇ (Autosomal DNA) လေ့လာမှုများအရ တိဗက်လူမျိုးများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၃,၀၀၀ ခန့်က တရုတ်ပြည်မြောက်ပိုင်းမှ ဆင်းသက်လာသူများနှင့် ဟိမဝန္တာဒေသခံ ရှေးဦးလူမျိုးများ သွေးနှောမှုမှ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့တွင် ရှေးဦးအရှေ့အာရှသား ဗီဇ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ပါဝင်နေကြောင်း သိပ္ပံနည်းကျ အထောက်အထားများက ဖော်ပြနေသည်၊၊&lt;ref name=&quot;Wang2021&quot;&gt;Wang, C. C., et al. (2021). &quot;The Genomic Formation of Human Populations in East Asia&quot;. ''Nature''.&lt;/ref&gt;

==ဘာသာစကား==

တိဗက်လူမျိုးသည် တိဗက်ဘာသာစကားကို စကားပြောကြသည်။ တိဗက်ဘာသာသည် တိဗက်-ဗမာ(Tibeto-Burman)ဘာသာစကားစုအတွင်း ပါဝင်ပြီး တိဗက်အက္ခရာသည် ဗြာဟ္မီလက်ရေးမှ ဆင်းသက်လာသည်။ ကတ္တား-ကံ-ကြိယာ စဉ်အတိုင်း ဝါကျတည်ဆောက်သောဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာဘာသာနဲ့တူညီတဲ့အချက်များစွာရှိသည်။

ဥပမာ ၁ — ရိုးရှင်းသောဝါကျ

ང་ ཤ་ཟ་བ་ཡིན།
(nga sha za-ba yin)
→ “ငါအသားစားခဲ့တယ်”
	
•	ང་ (nga) = ငါ
	
•	ཤ་ (sha) = အသား
	
•	ཟ་བ་ (za-ba) = စား (past participle)
	
•	ཡིན། (yin) = ခဲ့တယ်။

ဥပမာ ၂ — ངས དགེ་རྒན་ལ་ དེབ་ བསྩལ་པ་ཡིན།
(nga-s geken-la deb tse-pa yin)
→ “ငါဆရာမကိုစာအုပ်ပေးခဲ့တယ်။”
	
•	ངས (nga-s) = ငါ (subject, ergative particle)
	
•	དགེ་རྒན་ལ་ (geken-la) = ဆရာမကို (dative particle)
	
•	དེབ་ (deb) = စာအုပ်
	
•	བསྩལ་པ་ (tse-pa) = ပေး (past participle of give)
	
•	ཡིན། (yin) = ခဲ့တယ်။

မျိုးရိုးအားဖြင့် တိဗက်လူမျိုးသည် တိဗက်-ဗမာအုပ်စု (Tibeto-Burman)အတွင်းပါဝင်ပြီး၊ ဤအဖွဲ့တွင် ဗမာ၊ချင်း၊နာဂ၊ကချင် စသော မြန်မာ့တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများနှင့်လည်း မျိုးရိုးဗီဇအားဖြင့်ချိတ်ဆက်ထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် အဓိကအားဖြင့်တိဗက်-ဗမာနွယ် လူမျိုးများ အဓိကနေထိုင်ပြီး တရားဝင်ရုံးသုံးမြန်မာဘာသာစကားသည်လည်း တိဗက်-ဗမာအုပ်စုဝင်ဘာသာစကားဖြစ်သဖြင့် သမိုင်းတစ်လျှောက်အတွင်း တောင်ဘက်သို့ ပြောင်းရွှေ့လာကြသည် ဟုယူဆရသည်။

== ယဉ်ကျေးမှုနှင့် လူနေမှုဓလေ့ ==
တိဗက်ယဉ်ကျေးမှုသည် [[တိဗက်ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (Tibetan Buddhism) အပေါ်တွင် အလုံးစုံအခြေခံထားပြီး ၎င်းသည် တိဗက်လူမျိုးတို့၏ နေ့စဉ်ဘဝ၊ အနုပညာ၊ ဂီတနှင့် ပညာရေးတို့အထိ လွှမ်းမိုးထားသည်၊၊

=== ဘာသာရေးနှင့် ယုံကြည်မှု ===
တိဗက်လူမျိုးအများစုသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များဖြစ်ကြပြီး ၎င်းတို့၏ ကိုးကွယ်မှုတွင် မန္တန်ရွတ်ဆိုခြင်း၊ ပုတီးစိပ်ခြင်းနှင့် '''ပဌာန်းစက်''' (Prayer Wheel) များ လှည့်ခြင်းတို့မှာ အလွန်အရေးပါသော ဝတ်ပြုမှုများဖြစ်သည်၊၊ ထို့အပြင် &quot;ဗွန်&quot; (Bön) ဟုခေါ်သော ရှေးဦးရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှုဓလေ့အချို့သည်လည်း ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ရောယှက်ကာ တည်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်၊၊ တိဗက်လူမျိုးတို့သည် ဘုရားဖူးခရီးကို အလွန်တန်ဖိုးထားကြပြီး [[လာဆာမြို့]]ရှိ [[ပိုတာလာနန်းတော်]]နှင့် ဂျိုခမ်းကျောင်းတော် (Jokhang Temple) တို့သို့ နှစ်စဉ်လာရောက် ဝတ်ပြုကြသည်၊၊&lt;ref&gt;Stein, R. A. (1972). ''Tibetan Civilization''. Stanford University Press.&lt;/ref&gt;

=== ဝတ်စားဆင်ယင်မှု ===
တိဗက်ရိုးရာဝတ်စုံကို '''ချူဘာ''' (Chuba) ဟုခေါ်သည်၊၊ ၎င်းသည် အင်္ကျီလက်ရှည် အပွကြီးဖြစ်ပြီး ခါးတွင် ရောင်စုံခါးစည်းဖြင့် ပတ်ရသလို၊ ပူအိုက်သောအခါတွင် လက်တစ်ဖက်ကို ချွတ်၍ ခါးတွင် ပတ်ထားလေ့ရှိသည်၊၊ အမျိုးသားများသည် များသောအားဖြင့် သိုးမွှေးဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဝတ်စုံများကို ဝတ်ဆင်ကြပြီး အမျိုးသမီးများသည် အရောင်အသွေးစုံလင်သော ရှေ့ဖုံးစပရိန် (Pangden) နှင့် ကျောက်စိမ်း၊ သန္တာကျောက် စသည့် ရတနာများကို အလှဆင်ကြသည်၊၊&lt;ref&gt;Phuntsog, T. (2005). ''Dress and Ornaments of Tibetans''. Tibet People's Publishing House.&lt;/ref&gt;

=== အစားအစာ ===
တိဗက်တို့၏ အဓိကအစားအစာမှာ '''ဆမ်ပါ''' (Tsampa) ဖြစ်ပြီး ၎င်းမှာ မုယောစပါး (Barley) ကို လှော်၍ အမှုန့်ကြိတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်၊၊ ၎င်းကို '''ယာ့ခ်''' (Yak) ဟုခေါ်သော တောင်ပေါ်နွားမှ ရရှိသော ထောပတ်နှင့် လက်ဖက်ရည် (Butter Tea) တို့ဖြင့် ရောနယ်၍ စားသုံးကြသည်၊၊ ဤအစားအစာသည် အမြင့်ပိုင်းဒေသ၏ အေးမြသောဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိစေရန် အားအင်ပြည့်ဝစေသည်၊၊&lt;ref&gt;Tamang, J. P. (2010). ''Himalayan Fermented Foods''. CRC Press.&lt;/ref&gt;

=== ပွဲတော်များ ===
* '''လိုဆာ (Losar):''' တိဗက်နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ဖြစ်ပြီး အစည်ကားဆုံးသော ပွဲတော်ဖြစ်သည်၊၊
* '''မွန်လမ် (Monlam):''' ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ဆုတောင်းပွဲတော်ကြီးဖြစ်သည်၊၊
* '''ရှိုတွန် (Shoton):''' နို့ခဲပွဲတော်ဟု လူသိများပြီး ရိုးရာဇာတ်သဘင်များနှင့် ကခုန်မှုများ ပါဝင်သည်၊၊

=== ဓလေ့ထူးခြားချက် ===
တိဗက်တို့၏ ထူးခြားသောဓလေ့တစ်ခုမှာ '''ကောင်းကင်မြေမြှုပ်ခြင်း''' (Sky Burial) ဖြစ်သည်၊၊ ဤဓလေ့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ &quot;ခန္ဓာကိုယ်သည် အမြဲမတည်&quot; ဆိုသော အဆုံးအမကို လက်တွေ့ပြသခြင်းဖြစ်ပြီး ကွယ်လွန်သူ၏ ရုပ်အလောင်းကို လင်းတများ စားသုံးစေခြင်းဖြင့် သဘာဝတရားသို့ ပြန်လည်ပေးအပ်ခြင်း ဖြစ်သည်၊၊&lt;ref&gt;Finstad, G. D., et al. (2012). &quot;Tibetan Sky Burial: An Ethnographic Inquiry&quot;. ''Journal of Asian Studies''.&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
[[ကဏ္ဍ:တိဘက်]]
[[ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံမှ တရားဝင်အသိမှတ်ပြု လူမျိုးစုများ]]
[[ကဏ္ဍ:Webarchive template wayback links]]
[[ကဏ္ဍ:ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ]]
[[ကဏ္ဍ:တရုတ်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]]</text>
      <sha1>m0vbjhtdp92fd38y224wvh19829dvo5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကျော်မင်းယု</title>
    <ns>0</ns>
    <id>228170</id>
    <revision>
      <id>1030523</id>
      <parentid>1022704</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T01:41:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030523</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22742" sha1="gt4iua5fakx2drn4gr501808o2w7v6z" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = ကျော်မင်းယု
| other_names        = ကိုဂျင်မီ
| image              = 
| alt                = 
| caption            = 
| birth_name         = 
| birth_date         = {{Birth date|1969|02|13|df=y}}
| birth_place        = [[ရှမ်းပြည်နယ်]]&lt;ref name=&quot;aappb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.aappb.org/bio_pdf/Kyaw_Min_Yu_aka_jimmy_bio_18_April_2009.pdf|title=Political Prisoner Profile No. 0050|date=7 August 2008|publisher=Assistance Association for Political Prisoners (Burma)|accessdate=3 April 2012|archive-date=2 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110902225948/http://www.aappb.org/bio_pdf/Kyaw_Min_Yu_aka_jimmy_bio_18_April_2009.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| death_date         = {{Death date and age|2022|07|23|1969|02|13|df=y}}
| death_place        = [[အင်းစိန်အကျဉ်းထောင်]]၊ ရန်ကုန်မြို့
| nationality        = မြန်မာ
| education          = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံတက္ကသိုလ်]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(တတိယနှစ် ရူပဗေဒ)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;အထက ၂၊ ကမာရွတ်
| years_active       = 
| party              = 
| parents            = ဦးတင်ယု (ဖခင်)&lt;br/&gt;ဒေါ်အမာညွန့် (မိခင်)
| spouse             = [[နီလာသိန်း]]
| children           = နေခြည်မင်းယု
| known_for          = 
| occupation         = 
| criminal_charge    = 
| criminal_penalty   = သေဒဏ်
| criminal_status    = ကွပ်မျက်ပြီး
}}
'''ကျော်မင်းယု''' (၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၃ – ၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၂) သည် &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.npr.org/2014/06/06/319415826/the-story-of-ko-jimmy|title=The Story of Ko Jimmy|work=npr|access-date=၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date=၆ ဇွန်၂၀၁၄ }}&lt;/ref&gt; ကလောင်အမည် ဘုန်းသုခ ဖြင့် စာရေးဆရာ၊ကဗျာဆရာ တစ်ဦးဖြစ်သည့်အပြင် &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.myathwayni.com/?p=4022|title=လွတ်လပ်မှု၊ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် အနုပညာ စာပေဆွေးနွေးပွဲ (အပိုင်း-၁)|work=myathwayni|access-date=၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date=၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၂|archive-date=21 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230221051859/http://www.myathwayni.com/?p=4022}}&lt;/ref&gt; မြန်မာ့[[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားဟောင်း]] တဦးလည်းဖြစ်ကာ [[၈၈ မျိုးဆက် ကျောင်းသားများ]] အဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်သည်။ ကိုဂျင်မီဆိုသည့် အမည်ဖြင့် လူအများ ပိုသိကြသည်။၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းပြီး  တစ်နှစ်နှင့်ငါးလကျော်အကြာ  ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၃ရက်တွင် ၎င်းအားအကြမ်းဖက်တိုက်ဖျက်ရေး ဥပဒေကျူးလွန်သည်ဆိုသော စွပ်စွဲချက်ဖြင့်   စစ်ကောင်စီက အင်းစိန်ထောင်ထဲ ကွပ်မျက်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/12071|title=ဦးဂျင်မီ အပါအဝင် ၄ ဦးကို သေဒဏ်စီရင်ပြီးကြောင်း စစ်ကောင်စီကြေညာ|work=Myanmar Now|access-date=၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date=၂၅ ဇူလိုင်၂၀၂၂ }}&lt;/ref&gt; 

== နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများ ==
ကျော်မင်းယု(ခ)ဂျင်မီ သည် [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း|၈၈၈၈]] အရေးတော်ပုံအတွင်း ကျောင်းသားအရေးတော်ပုံတွင် ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ခုနှစ် မတ်လ ၁၆ရက်မှစပြီး ဆန္ဒပြကျောင်းသားတစ်ဦးအဖြစ်စတင်ပါဝင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၆ ခုနှစ်အထိ ၈၈၈၈ အရေးတော်ပုံတွင် ပါဝင်ခဲ့မှုဖြင့် အကျဉ်း ထောင်ထဲတွင် ၁၆ နှစ်နေခဲ့ရသည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://world.time.com/2012/01/16/with-u-s-burma-ties-on-the-mend-will-a-lifting-of-sanctions-be-next/|title=With U.S.-Burma Ties on the Mend, Will a Lifting of Sanctions Be Next?|work=TIME|access-date=၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date=၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၂}}{{Dead link|date=May 2026 }}&lt;/ref&gt;၂၀၀၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ၈၈ မျိုးဆက် ကျောင်းသားများအဖွဲ့နှင့် လောင်စာဆီဈေးတက်ခြင်းတို့ကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်မှုကြောင့် နောက်ထပ် ထောင် ၅ နှစ်ကျခဲ့ပြီး ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၃ ရက်တွင် ထောင်မှ လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www2.irrawaddy.com/article.php?art_id=8490&amp;page=1|title=A Very Special Kind of Courage|work=The Irrawaddy|access-date=၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃|date=၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၀၇|archive-date=20 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210320034722/https://www2.irrawaddy.com/article.php?art_id=8490&amp;page=1|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== စာပေရေးသားမှုများ ==
အကျဉ်းကျခံနေရစဉ်အတွင်း ဟံသာဝတီဦး[[ဝင်းတင်၊ ဦး (ဟံသာဝတီ)|ဝင်းတင်]] ထံမှ ဂျာနယ်လစ်ဇင်နှင့်သက်ဆိုင်သည့်ပညာရပ်များ၊ ဦးမျိုးမြင့်ငြိမ်း၏ အကူအညီဖြင့် ရရှိလာသော အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်စာအုပ်တစ်အုပ်ကို ထောင်တွင်း၌ အစအဆုံး အလွတ်ကျက်ခဲ့ခြင်းစသည်တို့က ၎င်းအား နောင်တစ်ချိန်တွင် ဘာသာပြန်စာရေးဆရာအဖြစ် ရပ်တည်ရန် အထောက်အပံ့ကောင်းဖြစ်ခဲ့သည်ဟု မြန်မာတိုင်းမ်ကဖော်ပြသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://myanmar.mmtimes.com/news/113885.html |access-date=8 June 2022 |archive-date=21 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221014609/https://myanmar.mmtimes.com/news/113885.html }}&lt;/ref&gt;

အရေးတော်ပုံတွင်ပါဝင်ခဲ့ပြီးနောက် အခက်အခဲမျိုးစုံနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး အဆိုးဝါးဆုံး အခက်အခဲမှာ ၎င်းဝါသနာပါသည့် စာရေးခြင်းကို နာမည်အရင်းဖြင့် ထုတ်ခွင့်မရခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ 'ဂျင်မီ' အမည်ဖြင့် စာရေး ပါက အပိတ်ခံရမည်စိုးသောကြောင့် 'ဘုန်းသုခ' ကလောင်အမည်ဖြင့် ရတီမဂ္ဂဇင်းနှင့် အလင်းတန်းဂျာနယ်တို့တွင် ပင်တိုင် ရေးသားခဲ့သည်။

ဒီမိုကရေစီအစိုးရအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်းဘာသာပြန်ရေးသားသူနေရာတွင် အမည်အရင်း ဂျင်မီကို ဖော်ပြနိုင်ခဲ့သည်။

သူသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် အရောင်းရဆုံးဖြစ်ခဲ့သော Andrew Matthew \ Making friendsစာအုပ်ကိုဘာသာပြန်ထားသော မိတ်ဖြစ်ဆွေဖြစ်(ဘာသာပြန်) စာအုပ်ကို ရေးသားခဲ့သူဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.mmtimes.com/lifestyle/1467-another-student-leader-another-book.html |access-date=8 June 2022 |archive-date=26 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220726221654/https://www.mmtimes.com/lifestyle/1467-another-student-leader-another-book.html }}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင်  တောင်ကြီးထောင်ကျနေစဉ် ၂၀၁၀ ခုနှစ်က ရေးသားခဲ့သော အင်းလေးကန်ရှိမွန်းဝတ္ထု (လမင်းဆန္ဒာအင်းလေးကန်) ဝတ္ထုကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ တောင်ကြီးတွင် ထောင်ဒဏ်ကျခံနေရစဉ် ပန်းပုလွင်ပြင် ကလောင်အမည်ဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော နိုင်ငံရေး ခေတ်လွန်ဝတ္ထုတိုများ အများအပြား ရေးသားခဲ့သည်။ ကိုဂျင်မီသည် ထောင်ကျနေစဉ်အတွင်း Angels and Demons နှင့် Da Vinci Code အပါအဝင် ဝတ္ထုများစွာကို ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့သည်။၂၀၁၂ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ထောင်မှလွတ်ပြီးနောက် စာပေဟောပြောပွဲများကို တစ်နှစ်လျှင် ၃၀မှ ၇၀အထိ လိုက်ပါဟောပြောခဲ့ရသည်။

တေးသီချင်းအချို့ကိုလည်း ဖန်တီးရေးသားသီဆိုမှုလည်းပြုခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://mizzimaburmese.com/article/65592|title=ကိုဂျင်မီ၏ အကျဉ်းထောင်ကျစဉ် ရေးစပ်သီဆိုခဲ့သော သီချင်းများပါဝင်သည့် “အအေးမိတဲ့နေ့”|work=Mizzima|access-date=၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date=၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;

== ၂၀၂၁ဖေဖော်ဝါရီအာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းဖြစ်ရပ်များ ==
၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အစောဆုံးဖမ်းဆီးခံရသူများထဲတွင်  ကျော်မင်းယု(ခ)ဂျင်မီမပါဝင်ခဲ့ပေ။ သို့သော်လည်း ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ၁၃ရက်တွင်မူ [[မင်းကိုနိုင်]] တို့နှင့်အတူ ၎င်းသည်  ပုဒ်မ ၅၀၅(ခ)ဖြင့်စစ်ကောင်စီ၏ တရားစွဲဝရမ်းထုတ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/02/13/238037.html|title=ကိုမင်းကိုနိုင်နှင့် ကိုဂျင်မီအပါ ၇ ဦး ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ထားကြောင်း တပ်ကကြေညာ|work=ဧရာဝတီ|access-date=၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date=၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၁အောက်တိုဘာလ ၂၃ရက်အရောက်တွင်  ရန်ကုန်တိုင်း မြောက်ဒဂုံမြို့နယ်အတွင်းရှိ နေအိမ်တစ်ခုထဲရှိနေစဉ် ကိုကျော်မင်းယု(ခ) ကိုဂျင်မီဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ရိုက်နှက်ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံခဲ့ရပြီး စစ်ဆေးရုံသို့ တင်ခဲ့ရသည်ဟုဖော်ပြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/8932|title=၈၈ မျိုးဆက်ခေါင်းဆောင် ဦးဂျင်မီ ဖမ်းဆီးခံရ|work=Myanmar Now|access-date=၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date=၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၁ }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/ko-jimmy-arrested/6284053.html|title=ကိုဂျင်မီ ဖမ်းဆီးခံရမှု နောက်ဆက်တွဲနှင့် ကျန်းမာရေး အခြေအနေ|work=VOA Burmese|access-date=၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date=၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၁ }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://aappb.org/?p=18374|title=AAPP statement on the ruthless arrest of 88 student leader, Ko Jimmy aka Kyaw Min Yu|work=AAPP|access-date=၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date=၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၁ }}&lt;/ref&gt; ထို့နောက် ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ၂၁ရက်တွင်  ကိုဂျင်မီ(ခ)ကိုကျော်မင်းယုနှင့် NLD ပါတီအမတ် ကို ဖြိုးဇေယျာသော်တို့အား အကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေဖြင့် စစ်ခုံရုံးက သေဒဏ်ချမှတ်လိုက်ကြောင်းစစ်ကောင်စီကကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/kojimmy-zayyarthaw-sentenced-to-death-01212022101653.html|title=ကိုဂျင်မီနဲ့ ကိုဖြိုးဇေယျာသော်ကို စစ်ကောင်စီက သေဒဏ်ချမှတ်|work=RFA Burmese|access-date=၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date=၂၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ }}&lt;/ref&gt;

ကြေညာရာတွင် လက်နက်ခဲယမ်းများနှင့်အတူ ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ခြင်း၊ ဖောက်ခွဲမှုများတွင်ပါဝင်ခြင်း၊ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG)၊ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ(CRPH )တို့နှင့်ဆက်သွယ်မှုပြုလုပ်ခဲ့သည့်အတွက်ကြောင့်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ 

စစ်ခုံရုံးဖြင့် သေဒဏ်ချထားသူ ကိုဂျင်မီ အပါအဝင် ကိုဖြိုး[[ဇေယျာသော်]]၊ ကိုလှမျိုးအောင်၊ ကိုအောင်သူရဇော်တို့ လေးဦးအား သေဒဏ်အတည်ပြုလိုက်ပြီဖြစ်ပြီး ကွပ်မျက်ရန် အကျဉ်းထောင်ဘက်က ဆက်လက်လုပ်ဆောင်မည် ဖြစ် ကြောင်း စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်းက ၂၀၂၂ ဇွန်လ ၃ ရက်တွင် ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့၍ ကုလသမဂ္ဂအပါအဝင် နိုင်ငံတကာက ပြင်းပြင်းထန်ထန်ကန့်ကွက်မှုများပြုခဲ့ကြသည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/amp/kojimmy-kophyozayarthaw-deathsentence-voa-ကိုဂ်င္မီ-ကိုၿဖိဳးေဇယ်ာေသာ္-ေသဒဏ္-စစ္ေကာင္စီ-ဗီြအိုေအ-/6605265.html|title=ကိုဂျင်မီနဲ့ ကိုဖြိုးဇေယျာသော်တို့ရဲ့သေဒဏ် စစ်ကောင်စီအတည်ပြုမှု ကန် ဝေဖန်|work=VOA Burmese|access-date=၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date=၆ ဇွန် ၂၀၂၂ }}&lt;/ref&gt;
ယင်းနောက်  ထောင်အာဏာပိုင်များက ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၂ရက် ညနေ၆နာရီတွင် ကိုဂျင်မီအား. မိသားစုဝင်အချို့နှင့် အွန်လိုင်းမှတဆင့် တွေ့ဆုံခွင့်ပေးခဲ့သည်။
&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6pe4yy5m44o|title=မိသားစုကို အွန်လိုင်းက ပထမဆုံးအကြိမ်တွေ့ခွင့်ရတဲ့ ဦးဂျင်မီနဲ့ ဦးဖြိုးဇေယျာသော်|work=BBC Burmese|access-date=၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၂ }}&lt;/ref&gt;
၂၀၂၂နှစ် ဇူလိုင်လ ၂၅ရက်အရောက်တွင် ကျော်မင်းယု(ခ)ဂျင်မီ ၊ ဖြိုးဇေယျာသော်(ခ) မောင်ကျော်၊ လှမျိုးအောင် (ခ) ကိုမျိုး နှင့် အောင်သူရဇော် (ခ) ကိုကတုံး တို့ လေးဦးကို အကျဉ်းထောင် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့် အညီ သေဒဏ်စီရင်ပြီးကြောင်း စစ်ကောင်စီက ကြေညာခဲ့သည်။ 
&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/death-sentenced-on-phyo-zayar-taw-and-jimmy-07242022205353.html|title=ဦးဂျင်မီနဲ့ ဦးဖြိုးဇေယျာသော်တို့ကို သေဒဏ် စီရင်ပြီးစီးကြောင်း စစ်ကောင်စီကြေညာ|work=RFA Burmese|access-date=၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date=၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၂ }}&lt;/ref&gt;
မိသားစုဝင်များက အကျဉ်းထောင်အာဏာပိုင်တို့ထံ သွားရောက်မေးမြန်းခဲ့ရာတွင်လည်း  ပြစ်ဒဏ်စီရင်ပြီးတာ အတည်ဖြစ်ကြောင်း တုံ့ပြန်စကားရရှိခဲ့ကာ စီရင်ခဲ့သည့် ရက်အတိအကျအား မပြောကြားခဲ့သည့်သဖြင့် ရုပ်အလောင်း၊အရိုးပြာ ရယူလိုမှုကို လက်မခံပယ်ချခဲ့သည်။
&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-62337350
|title=သေဒဏ်စီရင်မှုတွေ ဆက်လုပ်မယ်လို့ စစ်ကောင်စီပြော|work=BBC Burmese|access-date=၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date=၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၂ }}&lt;/ref&gt;
== ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ==
ကိုဂျင်မီသည် နိုင်ငံရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ မနီလာသိန်းနှင့် လက်ထပ်ထားသည်။ ၎င်းတို့ ဇနီးမောင်နှံတွင် သမီးဖြစ်သူ နေချီမင်းယု ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/news/world/asia/home-of-the-free-the-burmese-family-that-democracy-brought-back-together-7792721.html|title=Home of the free: the Burmese family that democracy brought back together|work=INDEPENDENT|access-date=၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၂၈ မေ ၂၀၁၂}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/student_leader_nilar_thein_demanding_prison_transfer-12202010123121.html|title=၈၈ မျိုးဆက် ခေါင်းဆောင် မနီလာသိန်း ထောင်ပြောင်းပေးရေး တောင်းဆို|work=RFA Burmese|access-date=၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၀ }}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:၁၉၆၃ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၂ ကွယ်လွန်သူများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]]</text>
      <sha1>gt4iua5fakx2drn4gr501808o2w7v6z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>239933</id>
    <revision>
      <id>1030568</id>
      <parentid>1030247</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T03:39:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း တိုက်ပွဲ (၂၀၂၄-၂၀၂၅)</comment>
      <origin>1030568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45492" sha1="tl3s21nvkn58bv9vy3ft15gv6t2k5xv" xml:space="preserve">{{Expand list|date=ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃}}

အောက်ပါတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုဖြစ်ရပ်များဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2023-10-11 |title=အစုအပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှု ၂၂ ခု စစ်ကောင်စီကျူးလွန်ဟု NLD ပြော |url=https://myanmar-now.org/mm/news/43310/ |access-date=2026-05-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
== ခေတ်အလိုက် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများစာရင်း ==

=== ကိုလိုနီခေတ် နှင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ===
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;width:100%; font-size:95%;&quot;
! စဉ် !! အမည် !! နေ့ရက် !! နေရာ !! သေဆုံးသူ !! ကျူးလွန်သူများ !! ပြုမူခံရသူများ
|-
| ၁ || [[ကုလား-ဗမာ အဓိကရုဏ်း|၁၉၃၀ ရန်ကုန် အရေးအခင်း]]|| ၁၉၃၀ || ရန်ကုန်မြို့ || ၁၂၀–၂၀၀+ || ဗမာအဓိကရုဏ်းပြုသူများ || အိန္ဒိယဆိပ်ကမ်းလုပ်သားများ
|-
| ၂ || ရခိုင်ပြည်နယ် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု || ၁၉၄၂ || ရခိုင်ပြည်နယ် || ၆၀,၀၀၀ ခန့်&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.burmalibrary.org/docs14/ARAKAN-Racism_to_Rohingya-red.pdf|title=Racism to Rohingya in Burma|access-date=18 October 2017}}&lt;/ref&gt;|| ရခိုင်ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များနှင့် ရိုဟင်ဂျာများ || အပြန်အလှန် သတ်ဖြတ်ကြခြင်း
|-
| ၃ || ကုလားကုန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု || ၇ ဇူလိုင် ၁၉၄၅ || ကုလားကုန်းရွာ || ၆၀၀–၁,၀၀၀ || ဂျပန်အင်ပါယာတပ် || ကုလားကုန်းရွာသားများ
|}

=== စစ်အစိုးရခေတ်များ (၁၉၈၈–၂၀၁၀) ===
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;width:100%; font-size:95%;&quot;
! စဉ် !! အမည် !! နေ့ရက် !! နေရာ !! သေဆုံးသူ !! ကျူးလွန်သူများ !! ပြုမူခံရသူများ
|-
| ၄ || [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း]]&lt;ref name=&quot;fer3132&quot;&gt;Ferrara (2003), pp. 313&lt;/ref&gt;|| ၈–၉ ဩဂုတ် ၁၉၈၈ || မြန်မာနိုင်ငံအဝှမ်း || ၃,၀၀၀–၁၀,၀၀၀&lt;ref name=&quot;win2&quot;&gt;Wintle (2007)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fog2&quot;&gt;Fogarty, Phillipa (7 August 2008). [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/7543347.stm Was Burma's 1988 uprising worth it?] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090112023805/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/7543347.stm|date=12 January 2009}}. [[BBC_News]].&lt;/ref&gt;|| {{military|Myanmar}} || ဆန္ဒပြသူများ
|-
| ၅ || စက်တင်ဘာ အာဏာသိမ်းမှု || ၁၈–၁၉ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၈ || ရန်ကုန်မြို့ || အတည်မပြုနိုင် || {{military|Myanmar}} || ပြည်သူများနှင့် ဝန်ထမ်းများ
|-
| ၆ || [[ဒီပဲယင်းအရေးအခင်း]]|| ၃၀ မေ ၂၀၀၃ || ဒီပဲယင်းမြို့ || ၇၀ ခန့် || ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် စစ်အစိုးရထောက်ခံသူများ || NLD ပါတီဝင်များ
|-
| ၇ || [[ရွှေဝါရောင် တော်လှန်ရေး]]|| စက်တင်ဘာ ၂၀၀၇ || ရန်ကုန်မြို့ || ၁၃–၃၁ || [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နအဖ စစ်အစိုးရ]]|| သံဃာတော်များနှင့် ပြည်သူများ
|}

=== ၂၀၁၇ ရခိုင်ပြည်နယ် ပဋိပက္ခအတွင်း ဖြစ်စဉ်များ ===

{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;width:100%; font-size:95%;&quot;
! စဉ် !! အမည် !! နေ့ရက် !! နေရာ !! သေဆုံးသူ !! ကျူးလွန်သူများ !! ပြုမူခံရသူများ
|-
| ၈ || ခမောင်းဆိပ် သတ်ဖြတ်မှု&lt;ref name=&quot;AmnestyInt2&quot;&gt;{{cite web|title=Myanmar: New evidence reveals Rohingya armed group massacred scores in Rakhine State|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2018/05/myanmar-new-evidence-reveals-rohingya-armed-group-massacred-scores-in-rakhine-state/|website=www.amnesty.org|language=en}}&lt;/ref&gt;|| ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၁၇ || ခမောင်းဆိပ် || ၉၉ || ARSA || ဟိန္ဒူရွာသားများ
|-
| ၉ || [[ချွတ်ပြင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ချွတ်ပြင် သတ်ဖြတ်မှု]]&lt;ref name=&quot;Cochrane2&quot;&gt;{{cite news |last1=Cochrane|first1=Liam|title=Women, children feared among scores dead in Myanmar village 'massacre'|url=http://www.abc.net.au/news/2017-09-01/reports-of-women-and-children-among-dead-in-myanmar-massacre/8862164|access-date=19 July 2018|work=ABC News|date=1 September 2017|language=en-AU}}&lt;/ref&gt;|| ၂၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၇ || ချွတ်ပြင်ရွာ || ၁၃၀–၃၅၈&lt;ref name=&quot;Emont2&quot;&gt;{{cite news|last1=Emont|first1=Jon|last2=Mandhana|first2=Niharika|title=‘We’ll Turn Your Village Into Soil’: Survivors Recount One of Myanmar’s Biggest Massacres|url=https://www.wsj.com/articles/burn-the-houses-rohingya-survivors-recount-the-day-soldiers-killed-hundreds-1526048545|access-date=11 May 2018|work=Wall Street Journal|date=11 May 2018}}&lt;/ref&gt;|| တပ်မတော်နှင့် ရခိုင်ရွာသားများ || ရိုဟင်ဂျာရွာသားများ
|-
| ၁၀ || [[မောင်နူ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|မောင်နူသတ်ဖြတ်မှု]]&lt;ref name=&quot;CBSMNu2&quot;&gt;{{cite news|title=Rohingyas describe bloody massacre at hands of Myanmar troops|url=https://www.cbsnews.com/news/rohingya-myanmar-troops-alleged-massacre-executions-villagers-maung-nu/|language=en}}&lt;/ref&gt;|| ၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၇ || မောင်နုရွာ || ၈၂+ || မြန်မာ့တပ်မတော် || ရိုဟင်ဂျာရွာသားများ
|-
| ၁၁ || ဂူဒါပြင် သတ်ဖြတ်မှု&lt;ref name=&quot;NaingSterling2&quot;&gt;{{cite news |last1=Naing|first1=Shoon Lei Win|last2=Sterling|first2=Toby|title=Suu Kyi tells U.N.'s top court charge of Rohingya genocide is 'misleading'|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-rohingya-world-court/suu-kyi-tell-u-n-s-top-court-charge-of-rohingya-genocide-is-misleading-idUSKBN1YF06P|access-date=13 December 2019|work=Reuters|date=11 December 2019|language=en}}&lt;/ref&gt;|| ၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၇ || ဂူဒါပြင်ရွာ || ၁၀–၄၀၀+&lt;ref name=&quot;Blumberg2&quot;&gt;{{cite news|last1=Blumberg|first1=Antonia|title=Mass Graves Suggest Systematic Killing Of Rohingya In Myanmar|url=http://www.huffingtonpost.ca/entry/rohingya-mass-graves-myanmar_us_5a734e7ae4b0905433b21a6e|access-date=2 February 2018|work=HuffPost Canada|date=1 February 2018|language=en-CA}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;APgraves2&quot;&gt;{{cite news|last1=Klug|first1=Foster|title=AP finds evidence for graves, Rohingya massacre in Myanmar|url=https://www.apnews.com/ef46719c5d1d4bf98cfefcc4031a5434|access-date=2 February 2018|work=AP News}}&lt;/ref&gt;|| တပ်မတော်နှင့် ရခိုင်ရွာသားများ || ရိုဟင်ဂျာရွာသားများ
|-
| ၁၂ || တူလာတူတီ သတ်ဖြတ်မှု&lt;ref&gt;{{cite news|title=There is no Rohingya left in Tulatoli|url=http://www.dhakatribune.com/bangladesh/2017/09/09/no-rohingya-left-tulatoli/|access-date=23 September 2017|work=[[Dhaka Tribune]]|date=9 September 2017}}&lt;/ref&gt;|| ၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၁၇ || မင်းကြီးရွာ || ၅၀၀+ || မြန်မာ့တပ်မတော် || ရိုဟင်ဂျာရွာသားများ
|-
| ၁၃ || အင်းဒင် သတ်ဖြတ်မှု&lt;ref name=&quot;Reuters922&quot;&gt;{{cite news|last1=Lone|first1=Wa|last2=Oo|first2=Kyaw Soe|last3=Lewis|first3=Simon|last4=Slodkowski|first4=Antoni|title=Massacre in Myanmar: One grave for 10 Rohingya men|url=https://www.reuters.com/investigates/special-report/myanmar-rakhine-events/|access-date=10 February 2018|work=Reuters|language=en}}&lt;/ref&gt;|| ၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၇ || အင်းဒင်ရွာ || ၁၀ || တပ်မတော်နှင့် ရခိုင်ရွာသားများ || ရိုဟင်ဂျာရွာသားများ
|}

=== ၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဖြစ်စဉ်များ (၂၀၂၁–၂၀၂၆) ===
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;width:100%; font-size:95%;&quot;
! စဉ် !! အမည် !! နေ့ရက် !! နေရာ !! သေဆုံးသူ !! ကျူးလွန်သူများ !! ပြုမူခံရသူများ
|-
| ၁
| [[လှိုင်သာယာ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|လှိုင်သာယာ  သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၁၄ မတ် ၂၀၂၁
| [[လှိုင်သာယာမြို့နယ်]]
| ၆၅+&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-12-02|title=Myanmar: Protesters Targeted in March Massacre|url=https://www.hrw.org/news/2021/12/02/myanmar-protesters-targeted-march-massacre|access-date=2023-02-21|website=Human Rights Watch|language=en}}&lt;/ref&gt;
| {{military|Myanmar}}
| ဆန္ဒပြသူများ
|-
| ၂
| [[ကလေးမြို့နယ် ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှုများ|ကလေးမြို့နယ် တိုက်ပွဲ]]
| ၂၈ မတ် ၂၀၂၁
| [[ကလေးမြို့နယ်]]
| ၂၀+
| {{military|Myanmar}}
| PDFများ နှင့် ရွာသားများ
|-
| ၃
| [[အူးဟူချောင်းတံတား အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|အူးဟူချောင်းတံတား သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၃၁ မတ် ၂၀၂၁
| [[ကနဲလေးရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|ကနဲလေးကျေးရွာအနီး]]
| ၂၅
| [[ဖိုင်:Flag of the Karen National Defence Organisation.svg|border|22x22px]] [[ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့]]
| လမ်းလုပ်သားများ
|-
| ၄
| [[ပဲခူး အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ပဲခူး သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၉ ဧပြီ ၂၀၂၁
| [[ပဲခူးမြို့]]
| ၈၂+&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Hancocks|first=Paula|date=16 April 2021|title=Witnesses to Bago killings describe relentless military onslaught against Myanmar civilian population|work=[[CNN]]|url=https://edition.cnn.com/2021/04/16/asia/bago-mass-killing-myanmar-civilians-intl-hnk/index.html|access-date=27 December 2021}}&lt;/ref&gt;
| {{military|Myanmar}}
| ဆန္ဒပြသူများ
|-
| ၅
| [[ဒီပဲယင်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဒီပဲယင်းရွာများ သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၁
| ဒီပဲယင်းမြို့နယ်
| မသိရှိရ
| {{military|Myanmar}}
|PDFများ နှင့် ရွာသားများ
|-
| ၆
| [[မိုဆို လူသတ်ပွဲ]]&lt;ref&gt;{{Cite news|date=26 December 2021|title=CARE International condemns Christmas Eve Massacre in Myanmar|work=[[Care International]]|url=https://www.care-international.org/news/press-releases/care-international-condemns-christmas-eve-massacre-in-myanmar|access-date=27 December 2021|accessdate=15 February 2023|archivedate=30 March 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220330215456/https://www.care-international.org/news/press-releases/care-international-condemns-christmas-eve-massacre-in-myanmar}}&lt;/ref&gt;
| ၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁
| [[မိုဆိုရွာ၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်|မိုဆိုရွာ]]
| ၃၈+&lt;ref&gt;{{Cite news|date=26 December 2021|title=Women and children among dozens reported killed in Myanmar Christmas Eve massacre|work=[[ABC Television (Australian TV network)|ABC Australia]]|url=https://www.abc.net.au/news/2021-12-26/report-women-children-among-dozens-killed-in-myanmar/100725862|access-date=27 December 2021}}&lt;/ref&gt;
| {{military|Myanmar}}
| ရွာသူရွာသားများ
|-
| ၇
| [[မုန်တိုင်ပင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|မုန်တိုင်ပင် သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၁၀-၁၂ မေ ၂၀၂၂
| [[မုန်တိုင်ပင်ရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်|မုန်တိုင်ပင်ရွာ]]
| ၃၇&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Survivors haunted by Myanmar army massacre in Sagaing|url=https://myanmar-now.org/en/news/survivors-haunted-by-myanmar-army-massacre-in-sagaing|access-date=2023-03-14|website=Myanmar NOW|language=en}}&lt;/ref&gt;
| {{military|Myanmar}}
| ရွာသူရွာသားများ
|-
| ၈
| [[လက်ယက်ကုန်းရွာ ပစ်ခတ်မှု]]
| ၁၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂
| [[လက်ယက်ကုန်းရွာ၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်|လက်ယက်ကုန်းရွာ]]
| ၁၃
| {{military|Myanmar}}
| ရွာသူရွာသားများ
|-
| ၉
| [[ဖားကန့် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု|ဖားကန့်  သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၂၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂
| [[ဖားကန့်မြို့နယ်]]
| ၈၀+&lt;ref name=&quot;nyt2&quot;&gt;{{cite news|last=Paddock|first=Richard|date=2022-10-25|work=New York Times|title=Airstrike Kills at Least 80 During Outdoor Concert in Myanmar|url=https://www.nytimes.com/2022/10/25/world/asia/myanmar-coup-concert-killed.html}}&lt;/ref&gt;
| {{Air force|Myanmar}}
| ကချင်ဒေသခံများ၊ ဂီတပညာရှင်များ၊ [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကေအိုင်အေ]] အရာရှိများ
|-
| ၁၀
| [[တာတိုင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု|တာတိုင်  သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၂ မတ် ၂၀၂၃
| [[တာတိုင်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|တာတိုင်ရွာ]]
| ၁၇
| {{military|Myanmar}}
| ရွာသူရွာသားများ
|-
| ၁၁
| [[ပင်လောင်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု|ပင်လောင်း  သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၁၁ မတ် ၂၀၂၃
| [[နန်းနိမ့်ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်|နန်းနိမ့်ရွာ]]
| ၃၀
| {{military|Myanmar}}/[[ဖိုင်:Flag_of_the_Pa-O_National_Organisation.svg|border|22x22px]] [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်|ပအိုဝ်းတပ်]]
| ရွာသူရွာသားများနှင့် ဘုန်းကြီး ၃ ပါး
|-
| ၁၂
| [[ပဇီကြီး အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု|ပဇီကြီး  သတ်ဖြတ်မှု]]&lt;ref&gt;{{cite news |title=Airstrikes on Myanmar village feared to have killed 100|url=https://apnews.com/article/airstrikes-military-myanmar-village-918fd636bb81153928ab7481e06423e5|work=AP NEWS|date=11 April 2023|language=en}}&lt;/ref&gt;
| ၁၁ ဧပြီ ၂၀၂၃
| [[ပဇီကြီးရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်|ပဇီကြီးရွာ]]
| ၁၀၀+&lt;ref&gt;{{cite web |last1=PECK|first1=GRANT|title=Airstrikes on Myanmar village feared to have killed 100|url=https://www.timesunion.com/news/politics/article/airstrikes-on-myanmar-village-feared-to-have-17890632.php|website=Times Union|access-date=11 April 2023|date=11 April 2023}}&lt;/ref&gt;
| [[တပ်မတော် (လေ)]]
| ရွာသူရွာသားများ&lt;ref&gt;{{cite web |title=War Crime in Pazigyi (Kantbalu, Sagaing Region)|url=https://www.mizzima.com/livefeed/live-update-war-crime-pazigyi-kantbalu-sagaing-region|website=Mizzima|access-date=11 April 2023}}&lt;/ref&gt;
|-
| ၁၃
| [[လိုင်ဇာ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု|လိုင်ဇာ  သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃
| မုန်လိုင်ခက်ရွာ၊ [[လိုင်ဇာမြို့]]
| ၂၉
| {{military|Myanmar}}&lt;ref&gt;{{cite news |title=Women, children among 29 killed as artillery hits Myanmar refugee camp - sources, media|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/many-killed-artillery-strike-northern-myanmar-media-local-sources-2023-10-10/|access-date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃|work=Reuters|date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=More Than Two-Dozen People Killed in Attack on Refugee Camp in Northern Myanmar|url=https://www.voanews.com/a/more-than-two-dozen-people-killed-in-attack-on-refugee-camp-in-northern-myanmar/7304174.html|access-date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃|work=VOA|date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃|language=en}}&lt;/ref&gt;
| စစ်ဘေးဒုက္ခသည်&lt;ref&gt;{{cite news |title=လိုင်ဇာအနီး ဒုက္ခသည်စခန်း ဗုံးကြဲခံရပြီး ကလေးသူငယ်တွေအပါအဝင် သုံးဆယ်နီးပါး သေဆုံး|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/airstrike-laiza-10092023225113.html|access-date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃|work=Radio Free Asia|date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃|language=my}}&lt;/ref&gt;
|-
| ၁၄
| [[ကနန်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ကနန် သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄
| [[ကနန်ရွာ၊ တမူးမြို့နယ်|ကနန်ရွာ]]
| ၁၇&lt;ref&gt;{{cite web |title=Myanmar: Military air strikes that killed 17 civilians ‘must be investigated as war crimes’|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2024/02/myanmar-military-air-strikes-that-killed-17-civilians-must-be-investigated-as-war-crimes/|website=Amnesty International|access-date=17 February 2024|language=en|date=8 February 2024}}&lt;/ref&gt;
| {{Air force|Myanmar}}
| အရပ်သားများ&lt;ref&gt;{{cite news |title=An air attack in Myanmar kills 17, including children, but the military has denied responsibility|url=https://apnews.com/article/myanmar-conflict-sagaing-chin-airstrike-school-religion-711fcd7dcfdd2b899ba311c57e909bd2|access-date=17 February 2024|work=AP News|date=7 January 2024|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| ၁၅
| [[သာဒါရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|သာဒါ သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၁၈ မတ် ၂၀၂၄
| [[မင်းပြားမြို့နယ်]]
| ၂၂+
| {{Air force|Myanmar}}
| ရွာသူရွာသားများ
|-
| ၁၆
| [[အကြည်ပန်းပလွန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|အကြည်ပန်းပလွန်း သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၉ မေ ၂၀၂၄
| [[အကြည်ပန်းပလွန်းရွာ၊ ဆောမြို့နယ်|အကြည်ပန်းပလွန်းရွာ]]&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Now|first1=Myanmar|title=At least 15 killed in junta airstrike on Magway Region monastery|url=https://myanmar-now.org/en/news/at-least-15-killed-in-junta-airstrike-magway-region-monastery/|access-date=11 May 2024|work=Myanmar Now|date=10 May 2024}}&lt;/ref&gt;
| ၁၅+
| {{Air force|Myanmar}}
| ပြည်သူများ
|-
| ၁၇
| [[ဆုံရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဆုံရွာ သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၉ မေ ၂၀၂၄
| ဆုံရွာ
| ၃၂+
| [[File:Flag of PDF Myanmar.svg|22px]] [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|PDF]]
| ရွာသူရွာသားများ
|-
| ၁၈
| [[လက်ထုတ္တော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|လက်ထုတ္တော သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၁၁ မေ ၂၀၂၄
| [[လက်ထုတ္တောရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|လက်ထုတ္တောရွာ]]
| ၃၂&lt;ref name=&quot;dvb2&quot;&gt;{{cite news |title=Jailed anti-coup protest leader given another 20 years; Military kills 30 in raid against People's Defense Force|url=https://english.dvb.no/jailed-anti-coup-protest-leader-given-another-20-years-military-kills-30-in-raid-against-peoples-defense-force/|access-date=14 May 2024|work=DVB|date=13 May 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Blazevic|first1=Igor|title=Who carries responsibility for the atrocities in Myanmar?|url=https://eng.mizzima.com/2024/05/13/9844|access-date=14 May 2024|publisher=Mizzima|date=13 May 2024}}&lt;/ref&gt;
| {{military|Myanmar}}
| ပြည်သူများ&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Zan|first1=Hein Htoo|title=Myanmar NUG Condemns Junta Forces' Massacre of 32 Civilians in Sagaing|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-nug-condemns-junta-forces-massacre-of-32-civilians-in-sagaing.html|access-date=14 May 2024|publisher=The Irrawaddy|date=13 May 2024}}&lt;/ref&gt;
|-
| ၁၉
| [[ဗျိုင်းဖြူ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဗျိုင်းဖြူ  သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၂၉-၃၁ မေ ၂၀၂၄
| ဗျိုင်းဖြူရွာ၊ ကျောက်ဖြူမြို့နယ်
| ၇၆
| {{military|Myanmar}}/{{flagicon image|Rohingya flag.svg}} [[ရိုဟင်ဂျာ]]ပြည်သူ့စစ်များ/{{flagicon image|Flag of the Arakan Liberation Party.svg}} [[ရခိုင်ပြည် လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ALP]]&lt;ref name=&quot;June62&quot;&gt;{{cite news |title=Updated Death toll of 76 dead in Byine Phyu Village massacre in Sittwe Township|url=https://eng.mizzima.com/2024/06/06/10583|work=Mizzima|date=6 June 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=ALP Denies Involvement in Byine Phyu Massacre in Sittwe Township, Rakhine State|url=https://eng.mizzima.com/2024/06/05/10559|work=Mizzima|date=5 June 2024}}&lt;/ref&gt;
| ရွာသူရွာသားများ
|-
| ၂၀
| [[ရှင်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ရှင်ရွာ သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၄
| ရှင်ရွာကျေးရွာ၊[[ပေါက်တောမြို့နယ်]]
| ၁၇
| {{Air force|Myanmar}}
| စစ်သုံ့ပန်း(၇)နှင့်အရပ်သား(၁၀)ဦး
|-
| ၂၁
| [[မောင်တော နခခ (၂) အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|နခခ(၂)စခန်းဟောင်း သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၄
| နခခ(၂)စခန်းဟောင်း၊ [[မောင်တောမြို့နယ်]]
| ၅၀+
|  {{Air force|Myanmar}}
| စစ်သုံ့ပန်းများ
|-
| ၂၂
| [[ကျောက်နီမော် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ကျောက်နီမော် သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅
| [[ကျောက်နီမော်ရွာ]]
| ၄၀
| {{military|Myanmar}}&lt;ref&gt;{{cite news |agency=Associated Press|title=Airstrike on village in western Myanmar kills at least 40 people, groups say|url=https://edition.cnn.com/2025/01/09/asia/myanmar-village-army-airstrike-intl-hnk/index.html|access-date=10 January 2025|work=CNN|date=10 January 2025|language=en}}&lt;/ref&gt;
| ရွာသူရွာသားများ
|-
| ၂၃
| [[မြောက်ဦး ရမ်းချောင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ရမ်းချောင်း သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၁၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅
| ရမ်းချောင်း၊မြောက်ဦးမြို့နယ်
| ၂၈
| {{Air force|Myanmar}}
| စစ်သုံ့ပန်းများ နှင့် မိသားစုဝင်များ
|-
| ၂၄
| [[အိုးထိမ်းတွင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|အိုးထိမ်းတွင်း သတ်ဖြတ်မှု]]&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-11-04 |title=ဒီပဲယင်းမြို့နယ် – Tabayin Township – Geographical Society of Myanmar |url=https://myanmargeographicalsociety.org/tabayin-township/ |access-date=2026-05-04 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
| ၁၂ မေ ၂၀၂၅
| အိုးထိမ်းတွင်းရွာ၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]
| ၂၂
| {{Air force|Myanmar}}
| ကျောင်းသားကျောင်းသူများနှင့် ဆရာမများ&lt;ref&gt;{{cite news | AP |last1=Peck |first1=Grant|title=An airstrike in central Myanmar kills up to 22 people at a bombed school, reports say|url=https://www.washingtonpost.com/world/2025/05/12/myanmar-airstrike-school-saigaing-resistance-military/6388bcfc-2f2f-11f0-8498-1f8214bba2d2_story.html|access-date=12 May 2025|work=The Washington Post|date=12 May 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
| ၂၅
| [[မော်ချီးဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|မော်ချီးဒေသ သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၅
| [[ဖားဆောင်းမြို့နယ်]]
| ၃၂&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c07pxm4gymzt?fbclid=IwY2xjawMPqs9leHRuA2FlbQIxMABicmlkETFlbnprSkh1RHpmcmxuWVp2AR5Wjdss1hfBdUayV8scGE1Hiv01Wr8jtSyB6aa_T287zM5PQmGMqJ3QsZLshg_aem_BJ8VmkEd1Lg-dTclX3dIHg&amp;post=asset%3Ae48ec2d0-67a7-4e97-acf5-84ab1d54fbcf#asset:e48ec2d0-67a7-4e97-acf5-84ab1d54fbcf|title=မော်ချီးဒေသကို စစ်တပ် ဗုံးကြဲမှု သေဆုံးသူ ၂၄ ဦးအထိ မြင့်တက်|publisher=BBC Burmese|accessdate=17 August 2025}}&lt;/ref&gt;
| {{Air force|Myanmar}}
| ပြည်သူများ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c0l6jpgj93yt|title=မော်ချီး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု သေဆုံးသူ ၃၀ ကျော်အထိမြင့်တက်လာ,|publisher=BBC Burmese|accessdate=17 August 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
| ၂၆
| [[မြောက်ဦး ဒိုင်းကျီ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅
| [[မြောက်ဦးမြို့]]
| ၁၄
| {{Air force|Myanmar}}
| ပြည်သူများ
|-
| ၂၇
| [[သရက်တပင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|သရက်တပင် သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅
| [[သရက်တပင်ရွာ၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်|သရက်တပင်ရွာ]]
| ၁၈&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/68c38f4c268ac2ee044cb2f1|title=ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ သရက်တပင်ရွာမှ ပညာပန်းခင်းကိုယ်ပိုင်အထက်တန်းကျောင်းကို အကြမ်းဖက်မြန်မာစစ်တပ်ကဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်၍ ၁၈ ဦးသေဆုံးပြီး ၂၀ ကျော်ဒဏ်ရာရဟု AA ထုတ်ပြန်|work=narinjara|access-date=၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅}}&lt;/ref&gt;
| {{Air force|Myanmar}}
| ကျောင်းသား၊ ပြည်သူများ
|-
| ၂၈
| [[ဘုံတိုရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဘုံတို သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၆  အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅
| [[ချောင်းဦးမြို့နယ်]]
| ၂၀+
| {{Air force|Myanmar}}
| တော်လှန်ရေးအဖွဲ့သားများနှင့်ဒေသခံများ
|-
| ၂၉
| [[မြောက်ဦးဆေးရုံ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|မြောက်ဦးဆေးရုံ သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅
| [[မြောက်ဦးမြို့]]
| ၃၃
| {{Air force|Myanmar}}
| ဆေးရုံတက်လူနာများ
|-
| ၃၀
| [[ချောင်းတူရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ချောင်းတူ သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၂၀ ဇန်နဝါရီ  ၂၀၂၆
| [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]]
| ၃၃
| {{Air force|Myanmar}}
| စစ်သုံ့ပန်းများနှင့်မိသားစုဝင်များ
|-
| ၃၁
| [[ယိုးငူ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ယိုးငူ သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆
| [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]]
| ၁၇
| {{Air force|Myanmar}}
| ဈေးရောင်း၊ ဈေးဝယ်များ
|-
| ၃၂
| [[ပြောင်းရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ပြောင်းရွာ  သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၁ မတ် ၂၀၂၆
| [[မင်းတုန်းမြို့နယ်]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မင်းတုန်းမြို့နယ်၌ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကုန်သည်နှင့် ကားသမား ၂၅ ဦး သေဆုံး|url=https://burmese.dvb.no/post/748482|access-date=2026-03-02|website=မကွေးတိုင်း၊ မင်းတုန်းမြို့နယ်၊ ပြောင်းကျေးရွာအနားရှိ ကုန်ကားတွေ ရပ်နားထားတဲ့ နေရာကို စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခဲ့တာကြောင့် ရခိုင်ကုန်သည်နဲ့ ကားသမား အပါအဝင် ၂၅ ယောက် သေဆုံးပြီး ပြင်းထန…|language=en}}&lt;/ref&gt;
| ၂၅
| {{Air force|Myanmar}}
| အရပ်သားများ&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော်|date=2026-03-02|title=မင်းတုန်းမြို့အနောက်ဘက် ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရှိ ကုန်တင်ကားရပ်နားစခန်းကို ဗုံးကြဲ၊ ၂၅ ဦးသေဆုံး|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73008/|access-date=2026-03-02|website=Myanmar Now|language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|-
| ၃၃
| [[ရေတွင်းကုန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ရေတွင်းကုန်း သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၅-၈ မတ် ၂၀၂၆
| [[ညောင်လေးပင်မြို့နယ်]]
| ၂၈
| {{Air force|Myanmar}}/[[File:Shoulder sleeve insignia of No.(77) Light Infantry Division of the Myanmar Army.svg|25px]] [[အမှတ်(၇၇)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|တပ်မ(၇၇)]]
| ရွာသားများ&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ကျောက်ကြီးမှာ စစ်တပ်ဗုံးကြဲလို့ လူ ၂၅ ဦးခန့်သေဆုံး၊ ၅ ဦး အသတ်ခံရတယ်လို့ KNU ပြော - ၂၀၂၆ မတ်လ ၉ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cgqgpqwww5xt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-09|access-date=2026-03-10|language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ကျောက်ကြီးမြို့နယ်တွင် စစ်တပ် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်မှုကြောင့် အရပ်သား ၃၀ သေဆုံး - လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ သတင်း -|url=https://burmese.monnews.org/2026/03/09/%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA/|website=လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ|date=2026-03-09|access-date=2026-03-10|language=en-US|first=လွတ်လပ်သော|last=မွန်သတင်းအေဂျင်စီ}}&lt;/ref&gt;
|-
| ၃၄
| [[ဒလက်ချောင်းဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဒလက်ချောင်း သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၈ မတ် ၂၀၂၆
| [[အမ်းမြို့နယ်]]
| ၁၁၆ 
| {{Air force|Myanmar}}
| စစ်သုံ့ပန်းများ
|-
| ၃၅
| [[ကျင်ဒွေးတံတား အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ကျင်ဒွေး သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၂၉ ဧပြီ ၂၀၂၆
| [[ကျင်ဒွေးမြို့]]
| ၁၁+
| {{Air force|Myanmar}}
| တံတားလုပ်သားများ
|}

== လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အချင်းချင်းကြား ထိတွေ့ပစ်ခတ်မှုများ ==
၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း၌ စစ်ကောင်စီကို တော်လှန်တိုက်ခိုက်ရန် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများနှင့် ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များစွာ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ သို့သော် အချို့သော နယ်မြေများတွင် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အချင်းချင်းကြား၌ နယ်မြေစိုးမိုးရေး၊ အကျိုးစီးပွားဆိုင်ရာ ပဋိပက္ခများနှင့် အမိန့်ပေးစနစ် ကွဲလွဲမှုများကြောင့် အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အင်အားစုအချို့ ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ ရှိခဲ့သည်။ထင်ရှားသည့် ဖြစ်စဉ်များကို အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2026-03-02 |title=လူမျိုးစု လက်နက်ကိုင်တပ်အချင်းချင်း ပြဿနာတွေလျှော့ချပြီး ဘုံရန်သူမမေ့ဖို့ ရှမ်းတောင်တပ် SSNDF နိုင်ငံရေးမှူးတိုက်တွန်း |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/03/02/149969/ |access-date=2026-05-03 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-06-21 |title=ချင်း လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေအကြား အပြန်အလှန် တိုက်ခိုက်မှုတွေရှိနေ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4nnqnr7135o |access-date=2026-05-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt; -
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width:100%; font-size:95%; line-height:1.6em;&quot;
|+ '''လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အချင်းချင်းကြား ထိတွေ့ပစ်ခတ်မှုနှင့် သေဆုံးမှုမှတ်တမ်းများ'''
|- style=&quot;background: #ececec; text-align: center;&quot;
! စဉ် !! ဖြစ်စဉ်အမည် !! ခုနှစ် !! လ/ရက် !! တည်နေရာ !! ပါဝင်သည့် အဖွဲ့အစည်းများ !! သေဆုံး/ကျဆုံး !! ဖြစ်စဉ်အကျဉ်းနှင့် နောက်ဆက်တွဲ
|-
| ၁ || [[၂၀၂၂ မူဆယ် လက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု]]|| ၂၀၂၂ || နိုဝင်ဘာ ၂၃ || [[မူဆယ်မြို့]] || ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း (PSDA) အချင်းချင်း || ၆ ဦး || PSDA တပ်ဖွဲ့အတွင်း အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားပြီး တပ်ဖွဲ့ဝင် ၆ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်ကြောင့် အဆိုပါတပ်ဖွဲ့ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့ရပြီး ကျူးလွန်သူများကို ထောင်ဒဏ်နှစ်ရှည်များ ချမှတ်ခဲ့သည်။
|-
| ၂ || [[ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း တိုက်ပွဲ (၂၀၂၄-၂၀၂၅)]]|| ၂၀၂၄ || ဇွန် ၂၁ || [[မတူပီမြို့]]/[[ထန်တလန်မြို့နယ်|ထန်တလန်]]/[[ဖလမ်းမြို့နယ်|ဖလမ်း]]|| [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်|CNA]] ဦးဆောင်သော ချင်းပြည်ကောင်စီ နှင့် [[ချင်းညီနောင်]] || နှစ်ဖက် ထိခိုက်သေဆုံးမှုရှိ || [[မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]အတွင်း အချင်းချင်းကြား ပစ်ခတ်မှုများဖြစ်ပွားကာ နှစ်ဖက်ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ ရှိခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်ကြောင့် ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအကြား တင်းမာမှုမြင့်တက်ခဲ့ကြသည်။
|-
| ၃ || [[၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲ|၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့ တိုက်ပွဲ]]|| ၂၀၂၆ || မတ် ၁၆ || [[ကွတ်ခိုင်မြို့]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]] နှင့် [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]] || မသိရှိရ || ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့ဝင်များအကြား ဖြစ်ပွားသည့် အကြီးစား နယ်မြေစိုးမိုးရေးတိုက်ပွဲ ဖြစ်သည်။ TNLA ထိန်းချုပ်ထားသော ကွတ်ခိုင်မြို့ကို MNDAA က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
|-
| ၄ || [[၂၀၂၆ ယောဒေသ တော်လှန်ရေးအင်အားစု အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု]]|| ၂၀၂၆ || မတ် ၂၂ || [[ဂန့်ဂေါမြို့နယ်]]၊ ညောင်လယ်ရွာ || [[ယောကာကွယ်ရေးတပ်]] (YDF - ဗဟို) နှင့် YDF စစ်ဒေသရုံး (ခွဲထွက်) || ၁ ဦး || YDF ဗဟိုနှင့် ခွဲထွက်အဖွဲ့တို့အကြား အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အဆိုပါဖြစ်စဉ်အတွင်း YDF စစ်ဒေသမှူးဟောင်း ကိုကောင်းကောင်း သေဆုံးခဲ့သည်။
|-
| ၅ || [[၂၀၂၆ မိုးဗြဲတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များအကြား ပစ်ခတ်မှု]]|| ၂၀၂၆ || ဧပြီ ၂၄ || [[မိုးဗြဲ|မိုးဗြဲမြို့]]အနောက်ခြမ်း || မိုးဗြဲ Local PDF နှင့် အမှတ် (၁) အယ်လ်ဖာစစ်ဒေသ (မိုးဗြဲနယ်) || ၉ ဦး || မိုးဗြဲ Local PDF ခေါင်းဆောင် ကိုအောင်မင်း အပါအဝင် ရဲဘော် ၉ ဦး ကျဆုံးခဲ့ပြီး အယ်လ်ဖာစစ်ဒေသဘက်မှ ၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့အချင်းချင်းကြား အသေအပျောက် အများဆုံးဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ကရင်နီပူးတွဲစစ်ဦးစီးကော်မတီက စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
|}
== ကိုးကား ==
{{Reflist|2}}


[[Category:နိုင်ငံအလိုက် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဖြစ်ရပ်များ|အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ|*]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]]</text>
      <sha1>tl3s21nvkn58bv9vy3ft15gv6t2k5xv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030632</id>
      <parentid>1030568</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T09:26:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[၂၀၂၆ မိုးဗြဲတော်လှန်ရေးအင်အားစုအချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု]]</comment>
      <origin>1030632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45501" sha1="supg10j2etarx37jqz56uqowq456gpy" xml:space="preserve">{{Expand list|date=ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃}}

အောက်ပါတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုဖြစ်ရပ်များဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2023-10-11 |title=အစုအပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှု ၂၂ ခု စစ်ကောင်စီကျူးလွန်ဟု NLD ပြော |url=https://myanmar-now.org/mm/news/43310/ |access-date=2026-05-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
== ခေတ်အလိုက် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများစာရင်း ==

=== ကိုလိုနီခေတ် နှင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ===
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;width:100%; font-size:95%;&quot;
! စဉ် !! အမည် !! နေ့ရက် !! နေရာ !! သေဆုံးသူ !! ကျူးလွန်သူများ !! ပြုမူခံရသူများ
|-
| ၁ || [[ကုလား-ဗမာ အဓိကရုဏ်း|၁၉၃၀ ရန်ကုန် အရေးအခင်း]]|| ၁၉၃၀ || ရန်ကုန်မြို့ || ၁၂၀–၂၀၀+ || ဗမာအဓိကရုဏ်းပြုသူများ || အိန္ဒိယဆိပ်ကမ်းလုပ်သားများ
|-
| ၂ || ရခိုင်ပြည်နယ် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု || ၁၉၄၂ || ရခိုင်ပြည်နယ် || ၆၀,၀၀၀ ခန့်&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.burmalibrary.org/docs14/ARAKAN-Racism_to_Rohingya-red.pdf|title=Racism to Rohingya in Burma|access-date=18 October 2017}}&lt;/ref&gt;|| ရခိုင်ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များနှင့် ရိုဟင်ဂျာများ || အပြန်အလှန် သတ်ဖြတ်ကြခြင်း
|-
| ၃ || ကုလားကုန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု || ၇ ဇူလိုင် ၁၉၄၅ || ကုလားကုန်းရွာ || ၆၀၀–၁,၀၀၀ || ဂျပန်အင်ပါယာတပ် || ကုလားကုန်းရွာသားများ
|}

=== စစ်အစိုးရခေတ်များ (၁၉၈၈–၂၀၁၀) ===
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;width:100%; font-size:95%;&quot;
! စဉ် !! အမည် !! နေ့ရက် !! နေရာ !! သေဆုံးသူ !! ကျူးလွန်သူများ !! ပြုမူခံရသူများ
|-
| ၄ || [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း]]&lt;ref name=&quot;fer3132&quot;&gt;Ferrara (2003), pp. 313&lt;/ref&gt;|| ၈–၉ ဩဂုတ် ၁၉၈၈ || မြန်မာနိုင်ငံအဝှမ်း || ၃,၀၀၀–၁၀,၀၀၀&lt;ref name=&quot;win2&quot;&gt;Wintle (2007)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fog2&quot;&gt;Fogarty, Phillipa (7 August 2008). [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/7543347.stm Was Burma's 1988 uprising worth it?] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090112023805/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/7543347.stm|date=12 January 2009}}. [[BBC_News]].&lt;/ref&gt;|| {{military|Myanmar}} || ဆန္ဒပြသူများ
|-
| ၅ || စက်တင်ဘာ အာဏာသိမ်းမှု || ၁၈–၁၉ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၈ || ရန်ကုန်မြို့ || အတည်မပြုနိုင် || {{military|Myanmar}} || ပြည်သူများနှင့် ဝန်ထမ်းများ
|-
| ၆ || [[ဒီပဲယင်းအရေးအခင်း]]|| ၃၀ မေ ၂၀၀၃ || ဒီပဲယင်းမြို့ || ၇၀ ခန့် || ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် စစ်အစိုးရထောက်ခံသူများ || NLD ပါတီဝင်များ
|-
| ၇ || [[ရွှေဝါရောင် တော်လှန်ရေး]]|| စက်တင်ဘာ ၂၀၀၇ || ရန်ကုန်မြို့ || ၁၃–၃၁ || [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နအဖ စစ်အစိုးရ]]|| သံဃာတော်များနှင့် ပြည်သူများ
|}

=== ၂၀၁၇ ရခိုင်ပြည်နယ် ပဋိပက္ခအတွင်း ဖြစ်စဉ်များ ===

{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;width:100%; font-size:95%;&quot;
! စဉ် !! အမည် !! နေ့ရက် !! နေရာ !! သေဆုံးသူ !! ကျူးလွန်သူများ !! ပြုမူခံရသူများ
|-
| ၈ || ခမောင်းဆိပ် သတ်ဖြတ်မှု&lt;ref name=&quot;AmnestyInt2&quot;&gt;{{cite web|title=Myanmar: New evidence reveals Rohingya armed group massacred scores in Rakhine State|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2018/05/myanmar-new-evidence-reveals-rohingya-armed-group-massacred-scores-in-rakhine-state/|website=www.amnesty.org|language=en}}&lt;/ref&gt;|| ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၁၇ || ခမောင်းဆိပ် || ၉၉ || ARSA || ဟိန္ဒူရွာသားများ
|-
| ၉ || [[ချွတ်ပြင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ချွတ်ပြင် သတ်ဖြတ်မှု]]&lt;ref name=&quot;Cochrane2&quot;&gt;{{cite news |last1=Cochrane|first1=Liam|title=Women, children feared among scores dead in Myanmar village 'massacre'|url=http://www.abc.net.au/news/2017-09-01/reports-of-women-and-children-among-dead-in-myanmar-massacre/8862164|access-date=19 July 2018|work=ABC News|date=1 September 2017|language=en-AU}}&lt;/ref&gt;|| ၂၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၇ || ချွတ်ပြင်ရွာ || ၁၃၀–၃၅၈&lt;ref name=&quot;Emont2&quot;&gt;{{cite news|last1=Emont|first1=Jon|last2=Mandhana|first2=Niharika|title=‘We’ll Turn Your Village Into Soil’: Survivors Recount One of Myanmar’s Biggest Massacres|url=https://www.wsj.com/articles/burn-the-houses-rohingya-survivors-recount-the-day-soldiers-killed-hundreds-1526048545|access-date=11 May 2018|work=Wall Street Journal|date=11 May 2018}}&lt;/ref&gt;|| တပ်မတော်နှင့် ရခိုင်ရွာသားများ || ရိုဟင်ဂျာရွာသားများ
|-
| ၁၀ || [[မောင်နူ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|မောင်နူသတ်ဖြတ်မှု]]&lt;ref name=&quot;CBSMNu2&quot;&gt;{{cite news|title=Rohingyas describe bloody massacre at hands of Myanmar troops|url=https://www.cbsnews.com/news/rohingya-myanmar-troops-alleged-massacre-executions-villagers-maung-nu/|language=en}}&lt;/ref&gt;|| ၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၇ || မောင်နုရွာ || ၈၂+ || မြန်မာ့တပ်မတော် || ရိုဟင်ဂျာရွာသားများ
|-
| ၁၁ || ဂူဒါပြင် သတ်ဖြတ်မှု&lt;ref name=&quot;NaingSterling2&quot;&gt;{{cite news |last1=Naing|first1=Shoon Lei Win|last2=Sterling|first2=Toby|title=Suu Kyi tells U.N.'s top court charge of Rohingya genocide is 'misleading'|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-rohingya-world-court/suu-kyi-tell-u-n-s-top-court-charge-of-rohingya-genocide-is-misleading-idUSKBN1YF06P|access-date=13 December 2019|work=Reuters|date=11 December 2019|language=en}}&lt;/ref&gt;|| ၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၇ || ဂူဒါပြင်ရွာ || ၁၀–၄၀၀+&lt;ref name=&quot;Blumberg2&quot;&gt;{{cite news|last1=Blumberg|first1=Antonia|title=Mass Graves Suggest Systematic Killing Of Rohingya In Myanmar|url=http://www.huffingtonpost.ca/entry/rohingya-mass-graves-myanmar_us_5a734e7ae4b0905433b21a6e|access-date=2 February 2018|work=HuffPost Canada|date=1 February 2018|language=en-CA}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;APgraves2&quot;&gt;{{cite news|last1=Klug|first1=Foster|title=AP finds evidence for graves, Rohingya massacre in Myanmar|url=https://www.apnews.com/ef46719c5d1d4bf98cfefcc4031a5434|access-date=2 February 2018|work=AP News}}&lt;/ref&gt;|| တပ်မတော်နှင့် ရခိုင်ရွာသားများ || ရိုဟင်ဂျာရွာသားများ
|-
| ၁၂ || တူလာတူတီ သတ်ဖြတ်မှု&lt;ref&gt;{{cite news|title=There is no Rohingya left in Tulatoli|url=http://www.dhakatribune.com/bangladesh/2017/09/09/no-rohingya-left-tulatoli/|access-date=23 September 2017|work=[[Dhaka Tribune]]|date=9 September 2017}}&lt;/ref&gt;|| ၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၁၇ || မင်းကြီးရွာ || ၅၀၀+ || မြန်မာ့တပ်မတော် || ရိုဟင်ဂျာရွာသားများ
|-
| ၁၃ || အင်းဒင် သတ်ဖြတ်မှု&lt;ref name=&quot;Reuters922&quot;&gt;{{cite news|last1=Lone|first1=Wa|last2=Oo|first2=Kyaw Soe|last3=Lewis|first3=Simon|last4=Slodkowski|first4=Antoni|title=Massacre in Myanmar: One grave for 10 Rohingya men|url=https://www.reuters.com/investigates/special-report/myanmar-rakhine-events/|access-date=10 February 2018|work=Reuters|language=en}}&lt;/ref&gt;|| ၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၇ || အင်းဒင်ရွာ || ၁၀ || တပ်မတော်နှင့် ရခိုင်ရွာသားများ || ရိုဟင်ဂျာရွာသားများ
|}

=== ၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဖြစ်စဉ်များ (၂၀၂၁–၂၀၂၆) ===
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;width:100%; font-size:95%;&quot;
! စဉ် !! အမည် !! နေ့ရက် !! နေရာ !! သေဆုံးသူ !! ကျူးလွန်သူများ !! ပြုမူခံရသူများ
|-
| ၁
| [[လှိုင်သာယာ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|လှိုင်သာယာ  သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၁၄ မတ် ၂၀၂၁
| [[လှိုင်သာယာမြို့နယ်]]
| ၆၅+&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-12-02|title=Myanmar: Protesters Targeted in March Massacre|url=https://www.hrw.org/news/2021/12/02/myanmar-protesters-targeted-march-massacre|access-date=2023-02-21|website=Human Rights Watch|language=en}}&lt;/ref&gt;
| {{military|Myanmar}}
| ဆန္ဒပြသူများ
|-
| ၂
| [[ကလေးမြို့နယ် ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှုများ|ကလေးမြို့နယ် တိုက်ပွဲ]]
| ၂၈ မတ် ၂၀၂၁
| [[ကလေးမြို့နယ်]]
| ၂၀+
| {{military|Myanmar}}
| PDFများ နှင့် ရွာသားများ
|-
| ၃
| [[အူးဟူချောင်းတံတား အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|အူးဟူချောင်းတံတား သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၃၁ မတ် ၂၀၂၁
| [[ကနဲလေးရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|ကနဲလေးကျေးရွာအနီး]]
| ၂၅
| [[ဖိုင်:Flag of the Karen National Defence Organisation.svg|border|22x22px]] [[ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့]]
| လမ်းလုပ်သားများ
|-
| ၄
| [[ပဲခူး အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ပဲခူး သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၉ ဧပြီ ၂၀၂၁
| [[ပဲခူးမြို့]]
| ၈၂+&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Hancocks|first=Paula|date=16 April 2021|title=Witnesses to Bago killings describe relentless military onslaught against Myanmar civilian population|work=[[CNN]]|url=https://edition.cnn.com/2021/04/16/asia/bago-mass-killing-myanmar-civilians-intl-hnk/index.html|access-date=27 December 2021}}&lt;/ref&gt;
| {{military|Myanmar}}
| ဆန္ဒပြသူများ
|-
| ၅
| [[ဒီပဲယင်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဒီပဲယင်းရွာများ သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၁
| ဒီပဲယင်းမြို့နယ်
| မသိရှိရ
| {{military|Myanmar}}
|PDFများ နှင့် ရွာသားများ
|-
| ၆
| [[မိုဆို လူသတ်ပွဲ]]&lt;ref&gt;{{Cite news|date=26 December 2021|title=CARE International condemns Christmas Eve Massacre in Myanmar|work=[[Care International]]|url=https://www.care-international.org/news/press-releases/care-international-condemns-christmas-eve-massacre-in-myanmar|access-date=27 December 2021|accessdate=15 February 2023|archivedate=30 March 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220330215456/https://www.care-international.org/news/press-releases/care-international-condemns-christmas-eve-massacre-in-myanmar}}&lt;/ref&gt;
| ၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁
| [[မိုဆိုရွာ၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်|မိုဆိုရွာ]]
| ၃၈+&lt;ref&gt;{{Cite news|date=26 December 2021|title=Women and children among dozens reported killed in Myanmar Christmas Eve massacre|work=[[ABC Television (Australian TV network)|ABC Australia]]|url=https://www.abc.net.au/news/2021-12-26/report-women-children-among-dozens-killed-in-myanmar/100725862|access-date=27 December 2021}}&lt;/ref&gt;
| {{military|Myanmar}}
| ရွာသူရွာသားများ
|-
| ၇
| [[မုန်တိုင်ပင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|မုန်တိုင်ပင် သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၁၀-၁၂ မေ ၂၀၂၂
| [[မုန်တိုင်ပင်ရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်|မုန်တိုင်ပင်ရွာ]]
| ၃၇&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Survivors haunted by Myanmar army massacre in Sagaing|url=https://myanmar-now.org/en/news/survivors-haunted-by-myanmar-army-massacre-in-sagaing|access-date=2023-03-14|website=Myanmar NOW|language=en}}&lt;/ref&gt;
| {{military|Myanmar}}
| ရွာသူရွာသားများ
|-
| ၈
| [[လက်ယက်ကုန်းရွာ ပစ်ခတ်မှု]]
| ၁၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂
| [[လက်ယက်ကုန်းရွာ၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်|လက်ယက်ကုန်းရွာ]]
| ၁၃
| {{military|Myanmar}}
| ရွာသူရွာသားများ
|-
| ၉
| [[ဖားကန့် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု|ဖားကန့်  သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၂၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂
| [[ဖားကန့်မြို့နယ်]]
| ၈၀+&lt;ref name=&quot;nyt2&quot;&gt;{{cite news|last=Paddock|first=Richard|date=2022-10-25|work=New York Times|title=Airstrike Kills at Least 80 During Outdoor Concert in Myanmar|url=https://www.nytimes.com/2022/10/25/world/asia/myanmar-coup-concert-killed.html}}&lt;/ref&gt;
| {{Air force|Myanmar}}
| ကချင်ဒေသခံများ၊ ဂီတပညာရှင်များ၊ [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကေအိုင်အေ]] အရာရှိများ
|-
| ၁၀
| [[တာတိုင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု|တာတိုင်  သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၂ မတ် ၂၀၂၃
| [[တာတိုင်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|တာတိုင်ရွာ]]
| ၁၇
| {{military|Myanmar}}
| ရွာသူရွာသားများ
|-
| ၁၁
| [[ပင်လောင်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု|ပင်လောင်း  သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၁၁ မတ် ၂၀၂၃
| [[နန်းနိမ့်ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်|နန်းနိမ့်ရွာ]]
| ၃၀
| {{military|Myanmar}}/[[ဖိုင်:Flag_of_the_Pa-O_National_Organisation.svg|border|22x22px]] [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်|ပအိုဝ်းတပ်]]
| ရွာသူရွာသားများနှင့် ဘုန်းကြီး ၃ ပါး
|-
| ၁၂
| [[ပဇီကြီး အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု|ပဇီကြီး  သတ်ဖြတ်မှု]]&lt;ref&gt;{{cite news |title=Airstrikes on Myanmar village feared to have killed 100|url=https://apnews.com/article/airstrikes-military-myanmar-village-918fd636bb81153928ab7481e06423e5|work=AP NEWS|date=11 April 2023|language=en}}&lt;/ref&gt;
| ၁၁ ဧပြီ ၂၀၂၃
| [[ပဇီကြီးရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်|ပဇီကြီးရွာ]]
| ၁၀၀+&lt;ref&gt;{{cite web |last1=PECK|first1=GRANT|title=Airstrikes on Myanmar village feared to have killed 100|url=https://www.timesunion.com/news/politics/article/airstrikes-on-myanmar-village-feared-to-have-17890632.php|website=Times Union|access-date=11 April 2023|date=11 April 2023}}&lt;/ref&gt;
| [[တပ်မတော် (လေ)]]
| ရွာသူရွာသားများ&lt;ref&gt;{{cite web |title=War Crime in Pazigyi (Kantbalu, Sagaing Region)|url=https://www.mizzima.com/livefeed/live-update-war-crime-pazigyi-kantbalu-sagaing-region|website=Mizzima|access-date=11 April 2023}}&lt;/ref&gt;
|-
| ၁၃
| [[လိုင်ဇာ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု|လိုင်ဇာ  သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃
| မုန်လိုင်ခက်ရွာ၊ [[လိုင်ဇာမြို့]]
| ၂၉
| {{military|Myanmar}}&lt;ref&gt;{{cite news |title=Women, children among 29 killed as artillery hits Myanmar refugee camp - sources, media|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/many-killed-artillery-strike-northern-myanmar-media-local-sources-2023-10-10/|access-date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃|work=Reuters|date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=More Than Two-Dozen People Killed in Attack on Refugee Camp in Northern Myanmar|url=https://www.voanews.com/a/more-than-two-dozen-people-killed-in-attack-on-refugee-camp-in-northern-myanmar/7304174.html|access-date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃|work=VOA|date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃|language=en}}&lt;/ref&gt;
| စစ်ဘေးဒုက္ခသည်&lt;ref&gt;{{cite news |title=လိုင်ဇာအနီး ဒုက္ခသည်စခန်း ဗုံးကြဲခံရပြီး ကလေးသူငယ်တွေအပါအဝင် သုံးဆယ်နီးပါး သေဆုံး|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/airstrike-laiza-10092023225113.html|access-date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃|work=Radio Free Asia|date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃|language=my}}&lt;/ref&gt;
|-
| ၁၄
| [[ကနန်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ကနန် သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄
| [[ကနန်ရွာ၊ တမူးမြို့နယ်|ကနန်ရွာ]]
| ၁၇&lt;ref&gt;{{cite web |title=Myanmar: Military air strikes that killed 17 civilians ‘must be investigated as war crimes’|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2024/02/myanmar-military-air-strikes-that-killed-17-civilians-must-be-investigated-as-war-crimes/|website=Amnesty International|access-date=17 February 2024|language=en|date=8 February 2024}}&lt;/ref&gt;
| {{Air force|Myanmar}}
| အရပ်သားများ&lt;ref&gt;{{cite news |title=An air attack in Myanmar kills 17, including children, but the military has denied responsibility|url=https://apnews.com/article/myanmar-conflict-sagaing-chin-airstrike-school-religion-711fcd7dcfdd2b899ba311c57e909bd2|access-date=17 February 2024|work=AP News|date=7 January 2024|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| ၁၅
| [[သာဒါရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|သာဒါ သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၁၈ မတ် ၂၀၂၄
| [[မင်းပြားမြို့နယ်]]
| ၂၂+
| {{Air force|Myanmar}}
| ရွာသူရွာသားများ
|-
| ၁၆
| [[အကြည်ပန်းပလွန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|အကြည်ပန်းပလွန်း သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၉ မေ ၂၀၂၄
| [[အကြည်ပန်းပလွန်းရွာ၊ ဆောမြို့နယ်|အကြည်ပန်းပလွန်းရွာ]]&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Now|first1=Myanmar|title=At least 15 killed in junta airstrike on Magway Region monastery|url=https://myanmar-now.org/en/news/at-least-15-killed-in-junta-airstrike-magway-region-monastery/|access-date=11 May 2024|work=Myanmar Now|date=10 May 2024}}&lt;/ref&gt;
| ၁၅+
| {{Air force|Myanmar}}
| ပြည်သူများ
|-
| ၁၇
| [[ဆုံရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဆုံရွာ သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၉ မေ ၂၀၂၄
| ဆုံရွာ
| ၃၂+
| [[File:Flag of PDF Myanmar.svg|22px]] [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|PDF]]
| ရွာသူရွာသားများ
|-
| ၁၈
| [[လက်ထုတ္တော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|လက်ထုတ္တော သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၁၁ မေ ၂၀၂၄
| [[လက်ထုတ္တောရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|လက်ထုတ္တောရွာ]]
| ၃၂&lt;ref name=&quot;dvb2&quot;&gt;{{cite news |title=Jailed anti-coup protest leader given another 20 years; Military kills 30 in raid against People's Defense Force|url=https://english.dvb.no/jailed-anti-coup-protest-leader-given-another-20-years-military-kills-30-in-raid-against-peoples-defense-force/|access-date=14 May 2024|work=DVB|date=13 May 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Blazevic|first1=Igor|title=Who carries responsibility for the atrocities in Myanmar?|url=https://eng.mizzima.com/2024/05/13/9844|access-date=14 May 2024|publisher=Mizzima|date=13 May 2024}}&lt;/ref&gt;
| {{military|Myanmar}}
| ပြည်သူများ&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Zan|first1=Hein Htoo|title=Myanmar NUG Condemns Junta Forces' Massacre of 32 Civilians in Sagaing|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-nug-condemns-junta-forces-massacre-of-32-civilians-in-sagaing.html|access-date=14 May 2024|publisher=The Irrawaddy|date=13 May 2024}}&lt;/ref&gt;
|-
| ၁၉
| [[ဗျိုင်းဖြူ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဗျိုင်းဖြူ  သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၂၉-၃၁ မေ ၂၀၂၄
| ဗျိုင်းဖြူရွာ၊ ကျောက်ဖြူမြို့နယ်
| ၇၆
| {{military|Myanmar}}/{{flagicon image|Rohingya flag.svg}} [[ရိုဟင်ဂျာ]]ပြည်သူ့စစ်များ/{{flagicon image|Flag of the Arakan Liberation Party.svg}} [[ရခိုင်ပြည် လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ALP]]&lt;ref name=&quot;June62&quot;&gt;{{cite news |title=Updated Death toll of 76 dead in Byine Phyu Village massacre in Sittwe Township|url=https://eng.mizzima.com/2024/06/06/10583|work=Mizzima|date=6 June 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=ALP Denies Involvement in Byine Phyu Massacre in Sittwe Township, Rakhine State|url=https://eng.mizzima.com/2024/06/05/10559|work=Mizzima|date=5 June 2024}}&lt;/ref&gt;
| ရွာသူရွာသားများ
|-
| ၂၀
| [[ရှင်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ရှင်ရွာ သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၄
| ရှင်ရွာကျေးရွာ၊[[ပေါက်တောမြို့နယ်]]
| ၁၇
| {{Air force|Myanmar}}
| စစ်သုံ့ပန်း(၇)နှင့်အရပ်သား(၁၀)ဦး
|-
| ၂၁
| [[မောင်တော နခခ (၂) အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|နခခ(၂)စခန်းဟောင်း သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၄
| နခခ(၂)စခန်းဟောင်း၊ [[မောင်တောမြို့နယ်]]
| ၅၀+
|  {{Air force|Myanmar}}
| စစ်သုံ့ပန်းများ
|-
| ၂၂
| [[ကျောက်နီမော် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ကျောက်နီမော် သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅
| [[ကျောက်နီမော်ရွာ]]
| ၄၀
| {{military|Myanmar}}&lt;ref&gt;{{cite news |agency=Associated Press|title=Airstrike on village in western Myanmar kills at least 40 people, groups say|url=https://edition.cnn.com/2025/01/09/asia/myanmar-village-army-airstrike-intl-hnk/index.html|access-date=10 January 2025|work=CNN|date=10 January 2025|language=en}}&lt;/ref&gt;
| ရွာသူရွာသားများ
|-
| ၂၃
| [[မြောက်ဦး ရမ်းချောင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ရမ်းချောင်း သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၁၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅
| ရမ်းချောင်း၊မြောက်ဦးမြို့နယ်
| ၂၈
| {{Air force|Myanmar}}
| စစ်သုံ့ပန်းများ နှင့် မိသားစုဝင်များ
|-
| ၂၄
| [[အိုးထိမ်းတွင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|အိုးထိမ်းတွင်း သတ်ဖြတ်မှု]]&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-11-04 |title=ဒီပဲယင်းမြို့နယ် – Tabayin Township – Geographical Society of Myanmar |url=https://myanmargeographicalsociety.org/tabayin-township/ |access-date=2026-05-04 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
| ၁၂ မေ ၂၀၂၅
| အိုးထိမ်းတွင်းရွာ၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]
| ၂၂
| {{Air force|Myanmar}}
| ကျောင်းသားကျောင်းသူများနှင့် ဆရာမများ&lt;ref&gt;{{cite news | AP |last1=Peck |first1=Grant|title=An airstrike in central Myanmar kills up to 22 people at a bombed school, reports say|url=https://www.washingtonpost.com/world/2025/05/12/myanmar-airstrike-school-saigaing-resistance-military/6388bcfc-2f2f-11f0-8498-1f8214bba2d2_story.html|access-date=12 May 2025|work=The Washington Post|date=12 May 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
| ၂၅
| [[မော်ချီးဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|မော်ချီးဒေသ သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၅
| [[ဖားဆောင်းမြို့နယ်]]
| ၃၂&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c07pxm4gymzt?fbclid=IwY2xjawMPqs9leHRuA2FlbQIxMABicmlkETFlbnprSkh1RHpmcmxuWVp2AR5Wjdss1hfBdUayV8scGE1Hiv01Wr8jtSyB6aa_T287zM5PQmGMqJ3QsZLshg_aem_BJ8VmkEd1Lg-dTclX3dIHg&amp;post=asset%3Ae48ec2d0-67a7-4e97-acf5-84ab1d54fbcf#asset:e48ec2d0-67a7-4e97-acf5-84ab1d54fbcf|title=မော်ချီးဒေသကို စစ်တပ် ဗုံးကြဲမှု သေဆုံးသူ ၂၄ ဦးအထိ မြင့်တက်|publisher=BBC Burmese|accessdate=17 August 2025}}&lt;/ref&gt;
| {{Air force|Myanmar}}
| ပြည်သူများ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c0l6jpgj93yt|title=မော်ချီး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု သေဆုံးသူ ၃၀ ကျော်အထိမြင့်တက်လာ,|publisher=BBC Burmese|accessdate=17 August 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
| ၂၆
| [[မြောက်ဦး ဒိုင်းကျီ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅
| [[မြောက်ဦးမြို့]]
| ၁၄
| {{Air force|Myanmar}}
| ပြည်သူများ
|-
| ၂၇
| [[သရက်တပင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|သရက်တပင် သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅
| [[သရက်တပင်ရွာ၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်|သရက်တပင်ရွာ]]
| ၁၈&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/68c38f4c268ac2ee044cb2f1|title=ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ သရက်တပင်ရွာမှ ပညာပန်းခင်းကိုယ်ပိုင်အထက်တန်းကျောင်းကို အကြမ်းဖက်မြန်မာစစ်တပ်ကဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်၍ ၁၈ ဦးသေဆုံးပြီး ၂၀ ကျော်ဒဏ်ရာရဟု AA ထုတ်ပြန်|work=narinjara|access-date=၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅}}&lt;/ref&gt;
| {{Air force|Myanmar}}
| ကျောင်းသား၊ ပြည်သူများ
|-
| ၂၈
| [[ဘုံတိုရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဘုံတို သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၆  အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅
| [[ချောင်းဦးမြို့နယ်]]
| ၂၀+
| {{Air force|Myanmar}}
| တော်လှန်ရေးအဖွဲ့သားများနှင့်ဒေသခံများ
|-
| ၂၉
| [[မြောက်ဦးဆေးရုံ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|မြောက်ဦးဆေးရုံ သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅
| [[မြောက်ဦးမြို့]]
| ၃၃
| {{Air force|Myanmar}}
| ဆေးရုံတက်လူနာများ
|-
| ၃၀
| [[ချောင်းတူရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ချောင်းတူ သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၂၀ ဇန်နဝါရီ  ၂၀၂၆
| [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]]
| ၃၃
| {{Air force|Myanmar}}
| စစ်သုံ့ပန်းများနှင့်မိသားစုဝင်များ
|-
| ၃၁
| [[ယိုးငူ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ယိုးငူ သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆
| [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]]
| ၁၇
| {{Air force|Myanmar}}
| ဈေးရောင်း၊ ဈေးဝယ်များ
|-
| ၃၂
| [[ပြောင်းရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ပြောင်းရွာ  သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၁ မတ် ၂၀၂၆
| [[မင်းတုန်းမြို့နယ်]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မင်းတုန်းမြို့နယ်၌ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကုန်သည်နှင့် ကားသမား ၂၅ ဦး သေဆုံး|url=https://burmese.dvb.no/post/748482|access-date=2026-03-02|website=မကွေးတိုင်း၊ မင်းတုန်းမြို့နယ်၊ ပြောင်းကျေးရွာအနားရှိ ကုန်ကားတွေ ရပ်နားထားတဲ့ နေရာကို စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခဲ့တာကြောင့် ရခိုင်ကုန်သည်နဲ့ ကားသမား အပါအဝင် ၂၅ ယောက် သေဆုံးပြီး ပြင်းထန…|language=en}}&lt;/ref&gt;
| ၂၅
| {{Air force|Myanmar}}
| အရပ်သားများ&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော်|date=2026-03-02|title=မင်းတုန်းမြို့အနောက်ဘက် ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရှိ ကုန်တင်ကားရပ်နားစခန်းကို ဗုံးကြဲ၊ ၂၅ ဦးသေဆုံး|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73008/|access-date=2026-03-02|website=Myanmar Now|language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|-
| ၃၃
| [[ရေတွင်းကုန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ရေတွင်းကုန်း သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၅-၈ မတ် ၂၀၂၆
| [[ညောင်လေးပင်မြို့နယ်]]
| ၂၈
| {{Air force|Myanmar}}/[[File:Shoulder sleeve insignia of No.(77) Light Infantry Division of the Myanmar Army.svg|25px]] [[အမှတ်(၇၇)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|တပ်မ(၇၇)]]
| ရွာသားများ&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ကျောက်ကြီးမှာ စစ်တပ်ဗုံးကြဲလို့ လူ ၂၅ ဦးခန့်သေဆုံး၊ ၅ ဦး အသတ်ခံရတယ်လို့ KNU ပြော - ၂၀၂၆ မတ်လ ၉ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cgqgpqwww5xt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-09|access-date=2026-03-10|language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ကျောက်ကြီးမြို့နယ်တွင် စစ်တပ် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်မှုကြောင့် အရပ်သား ၃၀ သေဆုံး - လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ သတင်း -|url=https://burmese.monnews.org/2026/03/09/%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA/|website=လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ|date=2026-03-09|access-date=2026-03-10|language=en-US|first=လွတ်လပ်သော|last=မွန်သတင်းအေဂျင်စီ}}&lt;/ref&gt;
|-
| ၃၄
| [[ဒလက်ချောင်းဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဒလက်ချောင်း သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၈ မတ် ၂၀၂၆
| [[အမ်းမြို့နယ်]]
| ၁၁၆ 
| {{Air force|Myanmar}}
| စစ်သုံ့ပန်းများ
|-
| ၃၅
| [[ကျင်ဒွေးတံတား အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ကျင်ဒွေး သတ်ဖြတ်မှု]]
| ၂၉ ဧပြီ ၂၀၂၆
| [[ကျင်ဒွေးမြို့]]
| ၁၁+
| {{Air force|Myanmar}}
| တံတားလုပ်သားများ
|}

== လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အချင်းချင်းကြား ထိတွေ့ပစ်ခတ်မှုများ ==
၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း၌ စစ်ကောင်စီကို တော်လှန်တိုက်ခိုက်ရန် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများနှင့် ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များစွာ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ သို့သော် အချို့သော နယ်မြေများတွင် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အချင်းချင်းကြား၌ နယ်မြေစိုးမိုးရေး၊ အကျိုးစီးပွားဆိုင်ရာ ပဋိပက္ခများနှင့် အမိန့်ပေးစနစ် ကွဲလွဲမှုများကြောင့် အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အင်အားစုအချို့ ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ ရှိခဲ့သည်။ထင်ရှားသည့် ဖြစ်စဉ်များကို အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2026-03-02 |title=လူမျိုးစု လက်နက်ကိုင်တပ်အချင်းချင်း ပြဿနာတွေလျှော့ချပြီး ဘုံရန်သူမမေ့ဖို့ ရှမ်းတောင်တပ် SSNDF နိုင်ငံရေးမှူးတိုက်တွန်း |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/03/02/149969/ |access-date=2026-05-03 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-06-21 |title=ချင်း လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေအကြား အပြန်အလှန် တိုက်ခိုက်မှုတွေရှိနေ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4nnqnr7135o |access-date=2026-05-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt; -
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width:100%; font-size:95%; line-height:1.6em;&quot;
|+ '''လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အချင်းချင်းကြား ထိတွေ့ပစ်ခတ်မှုနှင့် သေဆုံးမှုမှတ်တမ်းများ'''
|- style=&quot;background: #ececec; text-align: center;&quot;
! စဉ် !! ဖြစ်စဉ်အမည် !! ခုနှစ် !! လ/ရက် !! တည်နေရာ !! ပါဝင်သည့် အဖွဲ့အစည်းများ !! သေဆုံး/ကျဆုံး !! ဖြစ်စဉ်အကျဉ်းနှင့် နောက်ဆက်တွဲ
|-
| ၁ || [[၂၀၂၂ မူဆယ် လက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု]]|| ၂၀၂၂ || နိုဝင်ဘာ ၂၃ || [[မူဆယ်မြို့]] || ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း (PSDA) အချင်းချင်း || ၆ ဦး || PSDA တပ်ဖွဲ့အတွင်း အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားပြီး တပ်ဖွဲ့ဝင် ၆ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်ကြောင့် အဆိုပါတပ်ဖွဲ့ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့ရပြီး ကျူးလွန်သူများကို ထောင်ဒဏ်နှစ်ရှည်များ ချမှတ်ခဲ့သည်။
|-
| ၂ || [[ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း တိုက်ပွဲ (၂၀၂၄-၂၀၂၅)]]|| ၂၀၂၄ || ဇွန် ၂၁ || [[မတူပီမြို့]]/[[ထန်တလန်မြို့နယ်|ထန်တလန်]]/[[ဖလမ်းမြို့နယ်|ဖလမ်း]]|| [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်|CNA]] ဦးဆောင်သော ချင်းပြည်ကောင်စီ နှင့် [[ချင်းညီနောင်]] || နှစ်ဖက် ထိခိုက်သေဆုံးမှုရှိ || [[မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]အတွင်း အချင်းချင်းကြား ပစ်ခတ်မှုများဖြစ်ပွားကာ နှစ်ဖက်ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ ရှိခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်ကြောင့် ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအကြား တင်းမာမှုမြင့်တက်ခဲ့ကြသည်။
|-
| ၃ || [[၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲ|၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့ တိုက်ပွဲ]]|| ၂၀၂၆ || မတ် ၁၆ || [[ကွတ်ခိုင်မြို့]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]] နှင့် [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]] || မသိရှိရ || ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့ဝင်များအကြား ဖြစ်ပွားသည့် အကြီးစား နယ်မြေစိုးမိုးရေးတိုက်ပွဲ ဖြစ်သည်။ TNLA ထိန်းချုပ်ထားသော ကွတ်ခိုင်မြို့ကို MNDAA က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
|-
| ၄ || [[၂၀၂၆ ယောဒေသ တော်လှန်ရေးအင်အားစု အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု]]|| ၂၀၂၆ || မတ် ၂၂ || [[ဂန့်ဂေါမြို့နယ်]]၊ ညောင်လယ်ရွာ || [[ယောကာကွယ်ရေးတပ်]] (YDF - ဗဟို) နှင့် YDF စစ်ဒေသရုံး (ခွဲထွက်) || ၁ ဦး || YDF ဗဟိုနှင့် ခွဲထွက်အဖွဲ့တို့အကြား အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အဆိုပါဖြစ်စဉ်အတွင်း YDF စစ်ဒေသမှူးဟောင်း ကိုကောင်းကောင်း သေဆုံးခဲ့သည်။
|-
| ၅ || [[၂၀၂၆ မိုးဗြဲတော်လှန်ရေးအင်အားစုအချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု]]|| ၂၀၂၆ || ဧပြီ ၂၄ || [[မိုးဗြဲ|မိုးဗြဲမြို့]]အနောက်ခြမ်း || မိုးဗြဲ Local PDF နှင့် အမှတ် (၁) အယ်လ်ဖာစစ်ဒေသ (မိုးဗြဲနယ်) || ၉ ဦး || မိုးဗြဲ Local PDF ခေါင်းဆောင် ကိုအောင်မင်း အပါအဝင် ရဲဘော် ၉ ဦး ကျဆုံးခဲ့ပြီး အယ်လ်ဖာစစ်ဒေသဘက်မှ ၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့အချင်းချင်းကြား အသေအပျောက် အများဆုံးဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ကရင်နီပူးတွဲစစ်ဦးစီးကော်မတီက စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
|}
== ကိုးကား ==
{{Reflist|2}}


[[Category:နိုင်ငံအလိုက် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဖြစ်ရပ်များ|အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ|*]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]]</text>
      <sha1>supg10j2etarx37jqz56uqowq456gpy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် ပြည်နယ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>253417</id>
    <revision>
      <id>1030586</id>
      <parentid>819756</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T05:16:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[အရုဏာစလပဒေသပြည်နယ်]] စာမျက်နှာကို [[အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် ပြည်နယ်]] သို့ Chenzeyan29က ရွှေ့ခဲ့သည်: စာလုံးပေါင်းအမှား</comment>
      <origin>819756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2284" sha1="8jxvvrld64zgrs1x6k7wtow8e61os1c" xml:space="preserve">'''အရုဏာစလပဒေသ'''({{lang-hi|अरुणाचल प्रदेश}})သည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] အရှေ့မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော ပြည်နယ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး မြို့တော်မှာ Itanagarဖြစ်ပြီး ဧရိယာသည် {{Cvt|၈၃၇၄၃|km2|mi2}}၊ လူဦးရေမှာ ၉၆၅,၀၀၀ဦး([[၁၉၉၄|၁၉၉၄ ခုနှစ်]] သန်းခေါင်စာရင်းအရ) ဖြစ်သည်။ 

[[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်ဘာသာ]]ကို ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယတို့၏ ပိုင်နက်အငြင်းပွားမှုဖြစ်သည့် တောင်ပိုင်းတိဗက်သည် အိန္ဒိယက သတ်မှတ်ထားသော အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများအတိုင်း ဤပြည်နယ်တွင်လည်း ပါဝင်သည်။

[[၁၉၈၇|၁၉၈၇ ခုနှစ်]] [[၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ|ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့]]တွင် ပြည်နယ်အဖြစ် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ တောင်ဘက်တွင် [[အာသံပြည်နယ်|အာသံ]]နှင့် [[နာဂလန်ပြည်နယ်|နာဂလန်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ဘူတန်နိုင်ငံ]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ မြောက်ဘက်တွင် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ် ထိစပ်နေသည်။


[[ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များနှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ]]
{{Stub}}</text>
      <sha1>8jxvvrld64zgrs1x6k7wtow8e61os1c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030590</id>
      <parentid>1030586</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T05:33:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1030590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5029" sha1="1wf75eq27xl3bsb6pavuhe3ds73yc88" xml:space="preserve">'''အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်''' ({{lang-en|Arunachal Pradesh}}) ({{lang-hi|अरुणाचल प्रदेश}}) သို့မဟုတ် '''တောင်ပိုင်းတိဗက်''' ({{lang-zh|藏南|Zangnan}}) သည် ဟိမဝန္တာတောင်တန်း၏ အရှေ့ဘက်အစွန်းတွင် တည်ရှိသော အငြင်းပွားဖွယ်ရာ နယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]က ပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ် အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်အုပ်ချုပ်ထားသော်လည်း [[တရုတ်နိုင်ငံ]]က ၎င်းတို့၏ [[တိဗက်|တိဗက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် အခိုင်အမာ တောင်းဆိုထားသည်။ တောင်ဘက်တွင် [[အာသံပြည်နယ်]]နှင့် [[နာဂလန်ပြည်နယ်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ဘူတန်နိုင်ငံ]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] နှင့် မြောက်ဘက်တွင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]] ([[တိဗက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]) တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အီတာနာဂါမြို့သည် ပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။

{{Infobox settlement
| name                    = အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်
| official_name           = Arunachal Pradesh
| settlement_type         = [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ|ပြည်နယ်]]
| image_skyline           = Tawang Monastery, Arunachal Pradesh.jpg
| image_caption           = တာဝမ်ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း (Tawang Monastery)
| image_map               = Arunachal Pradesh in India (disputed hatched).svg
| map_caption             = အိန္ဒိယနိုင်ငံအတွင်းရှိ အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်၏ တည်နေရာ
| nickname                = အရုဏ်ဦးနေခြည် ထွန်းလင်းရာပြည် (Land of the Dawn-Lit Mountains)
| subdivision_type1       = အခိုင်အမာတောင်းဆိုသူ
| subdivision_name1       = {{flag|China}}
| capital                 = [[အီတာနာဂါမြို့]] (Itanagar)
| subdivision_type        = နိုင်ငံ
| subdivision_name        = {{flag|India}}
| establish_title         = ပြည်နယ်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိခြင်း
| establish_date          = ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၈၇
| capital                 = [[အီတာနာဂါမြို့]] (Itanagar)
| area_total_km2          = 83743
| population_total        = 1383727
| population_as_of        = ၂၀၁၁
| languages               = [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]] (ရုံးသုံး)
| website                 = {{URL|https://arunachalpradesh.gov.in/}}
}}

အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] နှင့် [[ကချင်ပြည်နယ်]] တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ပြည်နယ်အတွင်းရှိ [[ခန္တီးရှမ်းလူမျိုး]]၊ [[တန်ဆာလူမျိုး|တန်ဆာ]] နှင့် [[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ်]] (နောင်မွန်) မျိုးနွယ်စုများသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသားများနှင့် မျိုးနွယ်စုချင်း တိုက်ရိုက်တော်စပ်ကာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကားချင်း နီးစပ်ကြသည်။&lt;ref&gt;Cultural Ties between Myanmar and Arunachal, 2024.&lt;/ref&gt; 

== ကိုးကားချက်များ ==
{{Reflist}}

[[Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ]]
[[Category:မြန်မာ-အိန္ဒိယ နယ်နိမိတ်]]</text>
      <sha1>1wf75eq27xl3bsb6pavuhe3ds73yc88</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဖုရှိမိအိနရိတိုင်းရှ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>260016</id>
    <revision>
      <id>1030524</id>
      <parentid>1029837</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:07:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1030524</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16533" sha1="2j57xlcz1of6urwb22n33yr2uzfy0j7" xml:space="preserve">{{Infobox religious building
| name                  = ဖုရှိမိအိနရိတိုင်းရှ&lt;br&gt;Fushimi Inari-taisha
| native_name           = 伏見稲荷大社
| native_name_lang      = jp
| image                 = File:Torii path with lantern at Fushimi Inari Taisha Shrine, Kyoto, Japan.jpg
| caption               = မီးပုံးများချိတ်ဆွဲထားသည့် ''တိုရိအိ'' လျှောက်လမ်း
| map_type              = Japan Kyoto#Japan
| map_alt               = 
| coordinates           = &lt;span style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;{{coord|34|58|2|N|135|46|22|E|type:landmark|display=inline}}&lt;/span&gt;
| map_relief            = 
| map_size              = 
| map_caption           = 
| religious_affiliation = [[Shinto]]
| type                  = [[Inari shrine]]
| deity                 = [[Ukanomitama|Uka-no-Mitama-no-Ōkami]], et al. as [[Inari Ōkami]]
| founded_by            = 
| established           = 711
| date_destroyed        = 
| location              = [[Fushimi-ku, Kyoto]], [[Kyoto]], [[Kyoto Prefecture]], [[Japan]]
| website               = {{URL|http://inari.jp/en/}}
| architecture_style    = [[Kasuga-zukuri]]
| festival              = 
| leadership            = 
}}

'''ဖုရှိမိအိနရိနတ်ကွန်းနန်းရင်း''' (伏見稲荷大) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုစီရင်စု]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[ဖုရှိမိရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|ဖုရှိမိရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဂျပန်အခေါ် “ခမိအိနရိ” (kami Inari)၊ အိနရိနတ် ၏ အဓိက နန်းရင်း နတ်ကွန်းဖြစ်သည်။ နတ်နန်း သည် တောင်ခြေတွင် တည်ရှိပြီး ၎င်းတောင်၏ အမည်သည်လည်း “အိနရိ” ပင်ဖြစ်သည်။ တောင်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂၃၃ မီတာ  (၇၆၄ ပေ) မြင့်သည်။ တောင်ပေါ်သို့ တက်ပါက ၄ ကီလိုမီတာ (၂.၅ မိုင်) အကွာတွင် များစွာသောနတ်ကွန်းငယ်လေးများ ရှိကြပြီး လမ်းလျှောက်၍ သွားပါက (၂) နာရီခန့် ကြာမြင့်သည်။

အိနရိနတ်သည် ဆန်စပါးနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအတွက် နတ်တစ်ပါးအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ကုန်သည်များက စီးပွားရေးအတွက် စောင်မပေးသည့် နတ်တစ်ပါးအဖြစ် ယုံကြည်ကြသည်။ ဖုရှိမိအိနရိနန်းရင်း တွင် ရှိသည့် “[[တိုရိအိ]]” များ၏ အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် အခု (၁၀,၀၀၀) သည် ဂျပန်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုက လှူဒါန်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၈၀၀ ခန့်မှာမူ ဆန်းဘွန်းတိုရိအိအဖြစ် အတန်းလိုက်ထားရှိကာ ဥမင်သဖွယ်ပြုလုပ်ထားသည်။ ဤနတ်ကွန်းသည် နတ်ဘုရား၏ စုစုပေါင်းဝင်ထွက်ဂိတ်များ တစ်သောင်းရှိသည်ဟု ဆိုကြပြီး မကောင်းသည့်ဘေးအန္တရာယ်များကို ကာကွယ်ပေးသည်ဟု ဆိုကြသည်။

အိနရိနတ်၏ ထင်ရှားမှုနှင့် ယုံကြည်မှုများပြားခြင်းကြောင့် ဤနတ်ကွန်း၏ နန်းခွဲနတ်ကွန်းများသည် ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် စုစုပေါင်း ၃၂,၀၀၀ ခု ရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
ဤနတ်ကျောင်းသည် ဟဲအန်ခေတ်ကာလအစောပိုင်းတွင် နန်းတော်၏ အလေးပေးခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ ၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ဘုရင်မုရခမိသည် ဂျပန်နိုင်ငံကို စောင့်ရှောက်သည့် နတ်တစ်ပါးအဖြစ် ပွဲတော်ကို ကျင်းပရန် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။ 

၁၈၇၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၆ ခုနှစ်ကာလအထိ ဖုရှိမိအိနရှိနန်းရင်း သည် ခန်းပဲ-တိုင်းရှ [[官幣大社]] များထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ အဓိပ္ပါယ်မှာ အစိုးရက အထောက်အပံ့ပေးထားသည့် ပထမတန်းစားနတ်ကွန်းများထဲတွင် ပါဝင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ရှင်းတိုးနတ်ကျောင်းအများစုနှင့် မတူညီသည်မှာ ဖုရှိမိအိနရိနန်းရင်းသည် ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုအတွက်အဓိကအနေဖြင့် ထိန်းသိမ်းထားရှိခြင်း ဖြစ်သည်။

ဤနတ်ကွန်းသည် ဂျပန်နှစ်သစ်ကူးကာလတွင် သန်းပေါင်းများစွာသော ဆုတောင်းဝတ်ပြုသူများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရဲဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် လာရောက်သူပေါင်း ၂.၆၉ သန်း ရှိခဲ့သည်။ 

===တည်ဆောက်မှု===
အစောဆုံးတည်ဆောက်မှုများကို ၇၁၁ ခုနှစ်တွင် ကျိုတိုမြို့၏ အနောက်တောင်ဘက်ရှိ အိနရိတောင်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်ကို ၈၁၆ ခုနှစ်တွင် ရဟန်းတော် ခူးခိုင်း၏ တောင်းဆိုချက်ကြောင့် နေရာပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ပင်မနတ်ကွန်း၏တည်ဆောက်မှုကို ၁၄၉၉ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ တောင်၏ အောက်ခြေတွင် ပင်မဝင်ပေါက် (楼門, rōmon, &quot;tower gate&quot;) နှင့် ပင်မနန်း (御本殿, go-honden) တို့ တည်ရှိသည်။ တောင်၏ အလယ်ပိုင်းတွင် များစွာသော တိုရိအိလျှောက်လမ်းများကို ဖြတ်သန်းကာ သွားရောက်နိုင်သည့် အတွင်းနန်း (奥宮, okumiya)  တည်ရှိသည်။ တောင်၏ ထိပ်သို့တက်ရာလမ်းတစ်လျှောက်တွင် ပုဂ္ဂလိကယုံကြည်ဆုတောင်းမှုများအတွက် ပြုလုပ်ထားကြသည့် ထောင်ပေါင်းများစွာသော ကျောက်တုံးနတ်စင်များ (otsuka お塚) တည်ရှိသည်။&lt;ref&gt;Smyers (1996): 93-94. &lt;/ref&gt;

===ဆန်းဘွန်းတိုရိအိ===
နတ်ကျောင်းတွင် “ဆန်းဘွန်းတိုရိအိ” ခေါ် တိုရိအိတစ်‌ထောင် ဟု သိကြသည့် တိုရိအိဂိတ်များစွာ ရှိကြသည်။ ၎င်းတို့ကို အဲဒိုခေတ်ကာလ (၁၆၀၃ - ၁၈၆၈) ကာလမှစတင်ကာ ဆုတောင်းပြည့်သည်ဟူသည့် ယုံကြည်မှုဖြင့် လာရောက်လှူဒါန်းကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ပင်မလျှောက်လမ်းတစ်လျှောက်တွင် တိုရိအိဂိတ်ပေါင်း ၈၀၀ ဝန်းကျင် ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;NDL&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

==လမ်းပန်းအဆက်အသွယ်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်==
[[File:Fushimi Inari-taisha Senbon torii - one section - 2015-12-29.webm|thumb|left|160px|(ရုပ်သံဖိုင်) တိုရိအိလျှောက်လမ်းတစ်နေရာ]]
ဤနတ်ကျောင်းသည် [[အိနရိဘူတာ]]၏ အပြင်ဘက်နားတွင် တည်ရှိသည်။ ကျိုတိုဘူတာမှ ရထားစီးကားသွားမည်ဆိုပါက ၅ မိနစ် ကြာမြင့်မည် ဖြစ်သည်။ [[ဖုရှိမိ − အိနရိဘူတာ]]မှတဆင့်လည်း လမ်းအနည်းငယ်လျှောက်ကာ သွားရောက်နိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;japan guide&quot;&gt;[http://www.japan-guide.com/e/e3915.html Fushimi Inari Shrine], How to get there&lt;/ref&gt;

နတ်ကျောင်းနှင့် ဟွန်းဒန်း (本殿, ပင်မဆောင်) သို့ ၂၄ နာရီပတ်လုံး သွားရောက်နိုင်ပြီး ရောင်စုံမီးများဖြင့် ညအချိန်တွင် အလှဆင်ထားသည်။ လည်ပတ်ရန်အတွက် ဝင်ကြေးကောက်ခံမှု မရှိပေ။

နတ်ကျောင်းသို့ ဝင်ရာလမ်းတစ်လျှောက်တွင် များစွာသော မုန့်ဆိုင်များ ရောင်းချလျှက်ရှိသည်။  ၎င်းဆိုင်များတွင် ၁၉ ရာစုကာလများကတည်းက ရှိခဲ့သည့် ဆွတ်ဂျိအုရဆန်းဘဲအိ (tsujiura senbei 辻占煎餅) ဟု ခေါ်သည့် ကွတ်ကီး များကို (fortune cookies, ကွတ်ကီးအထဲတွင် ကံကောင်းစေသည့် စာရွက်များပါဝင်သည့် ကွတ်ကီး) ရောင်းချက်လျက်ရှိသည်။ ၎င်းကွတ်ကီးများသည် အမေရိကန်တို့၏ ကွတ်ကီး (fortune cookies) များမှ ဖြစ်တည်ဆင်းသက်လာကြသည်ဟု အချို့က ယုံကြည်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;solving&quot;&gt;[[Jennifer 8. Lee|Lee, Jennifer 8]]. (January 16, 2008). &quot;[https://www.nytimes.com/2008/01/16/dining/16fort.html Solving a Riddle Wrapped in a Mystery Inside a Cookie]&quot; ''[[The New York Times]]''. Retrieved on January 16, 2008.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reallyjapan&quot;&gt;{{cite web|title=Fortune Cookies are really from Japan. |url=http://www.fortunecookiechronicles.com/2008/01/16/fortune-cookies-are-really-from-japan/ |author-link=Jennifer 8. Lee |first=Jennifer |last=8. Lee |date=January 16, 2008 |work=[[The Fortune Cookie Chronicles]] official website |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725122139/http://www.fortunecookiechronicles.com/2008/01/16/fortune-cookies-are-really-from-japan/ |archive-date=2011-07-25 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Ono&gt;{{cite web|last=Ono|first=Gary|title=Japanese American Fortune Cookie: A Taste of Fame or Fortune – Part II|url=http://www.discovernikkei.org/forum/en/node/1935|date=2007-10-31|access-date=2020-02-16|archive-date=2009-04-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20090404074145/http://www.discovernikkei.org/forum/en/node/1935|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==ထင်ရှားသည့် အနုပညာလက်ရာများ==
*''[[Memoirs of a Geisha (film)|Memoirs of a Geisha]]'' (2005)
*''[[Aria (manga)|Aria the Natural ep. 5]]'' (2006)
*''[[Inari, Konkon, Koi Iroha]]'' (2010)
*''[[Rurouni Kenshin]]'', site of [[Makoto Shishio]]'s base
*''[[Kamen Rider Fourze]] [[list of Kamen Rider Fourze episodes|ep. 33]]'' (2012)
*''[[Samsara (2011 film)]]'' (2011)
*''[[The Quintessential Quintuplets]]'' (2017)
*''High School Inari Tamamo-chan'', where the main character a fox spirit came from along with her siblings.

==ရုပ်ပုံများ==
&lt;gallery widths=200 heights=200&gt;
File:Fushimi-Inari-Shrine-Senbon-Torii-2018-Luka-Peternel.jpg| တောင်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်ကို ပတ်ထားသည့် ဆန်းဘွန်းတိုရိအိလျှောက်လမ်း
File:Fushimi-Inari-Shrine-Senbon-Torii-2016-Luka-Peternel.jpg|မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်ကို ပတ်ထားသည့် ဆန်းဘွန်းတိုရိအိ
File:Toris inari 3.jpg| တောင်ကို ဘေးဘက်မှ ဖြတ်သန်းတည်ရှိနေသည့် တိုရိအိလျှောက်လမ်းတစ်ခု
File:Hushimi-inari-taisha honden.jpg|ဟွန်းဒန်း
File:Kyoto FushimiInari01.jpg|ပင်မဝင်ပေါက်
File:Fushimi-Inari-taisha 4.jpg
File:20100714 Kyoto Fushimi Inari 1655.jpg
File:Kyoto Schrein Fushimi-Inari-taisha 10.jpg
File:Fukakusa Kaidoguchicho, Fushimi Ward, Kyoto, Kyoto Prefecture 612-0805, Japan - panoramio (1).jpg
&lt;/gallery&gt;
===မြေခွေး===
{{clear}}
&lt;gallery widths=200 heights=200&gt;
File:Inari-kitsune fox in front of an Inari shrine with a key in its mouth.jpg|ဖုရှိမိအိနရိနတ်ကျောင်း၏ ပင်မဝင်ပေါက်တွင် မြေခွေးတစ်ကောင်သည် သော့ကိုကိုက်ချီထားပုံ
File:The image of the fox that example mouth the jewel.jpg|ဖုရှိမိအိနရိနတ်ကျောင်း၏ ပင်မဝင်ပေါက်တွင် မြေခွေးတစ်ကောင်သည် ကျောက်မျက်ရတနာကိုကိုက်ချီထားပုံ
File:Inari sculpture.jpg|Fox sculpture in Fushimi Inari-taisha shrine
File:Inari fountain.jpg|Fox fountain in Fushimi Inari-taisha shrine
File:Fox Fountain - Fushimi Inari 2010.jpg|Another view of the fox fountain
File:20181110 Fushimi Inari shrine 9.jpg|Fox altar in Fushimi Inari-taisha shrine
File:Fushimi Inari Taisha Kitsune.jpg|Kitsune statue in the [[Senbon Torii]]
File:Fushimi_Inari_shrines.jpg|Fox guardian at the Fushimi Inari shrine.
&lt;/gallery&gt;

==ပြင်ပလင့်များ==
{{commons category|Fushimi Inari-taisha}}
*[http://inari.jp/ Official Site] {{in lang|ja}}
*[http://inari.jp/en/ Official Site] {{in lang|en}}
*[http://www.taleofgenji.org/fushimi-inari.html Photographs of Fushimi Inari-taisha] on taleofgenji.org
*[https://www.accessible-japan.com/places/japan/kyoto/kyoto/attractions/fushimi-inari-shrine/ Accessibility information] on Accessible Japan

{{coord|34|58|02|N|135|46|22|E|region:JP_type:landmark|display=title}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ နတ်ကျောင်းများ]]</text>
      <sha1>2j57xlcz1of6urwb22n33yr2uzfy0j7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030525</id>
      <parentid>1030524</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:11:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1030525</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16514" sha1="rfcapvuf9ljak2payf1fptt554r70oh" xml:space="preserve">{{Infobox religious building
| name                  = ဖုရှိမိအိနရိတိုင်းရှ&lt;br&gt;Fushimi Inari-taisha
| native_name           = 伏見稲荷大社
| native_name_lang      = jp
| image                 = File:Torii path with lantern at Fushimi Inari Taisha Shrine, Kyoto, Japan.jpg
| caption               = မီးပုံးများချိတ်ဆွဲထားသည့် ''တိုရိအိ'' လျှောက်လမ်း
| map_type              = Japan Kyoto#Japan
| map_alt               = 
| coordinates           = &lt;span style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;{{coord|34|58|2|N|135|46|22|E|type:landmark|display=inline}}&lt;/span&gt;
| map_relief            = 
| map_size              = 
| map_caption           = 
| religious_affiliation = [[Shinto]]
| type                  = [[Inari shrine]]
| deity                 = [[Ukanomitama|Uka-no-Mitama-no-Ōkami]], et al. as [[Inari Ōkami]]
| founded_by            = 
| established           = 711
| date_destroyed        = 
| location              = [[Fushimi-ku, Kyoto]], [[Kyoto]], [[Kyoto Prefecture]], [[Japan]]
| website               = {{URL|http://inari.jp/en/}}
| architecture_style    = [[Kasuga-zukuri]]
| festival              = 
| leadership            = 
}}

'''ဖုရှိမိအိနရိတိုင်းရှ''' (伏見稲荷大) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုစီရင်စု]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[ဖုရှိမိရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|ဖုရှိမိရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဂျပန်အခေါ် “ခမိအိနရိ” (kami Inari)၊ အိနရိနတ် ၏ ပင်မနတ်ကျောင်းတော်ဖြစ်သည်။ နတ်နန်း သည် တောင်ခြေတွင် တည်ရှိပြီး ၎င်းတောင်၏ အမည်သည်လည်း “အိနရိ” ပင်ဖြစ်သည်။ တောင်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂၃၃ မီတာ  (၇၆၄ ပေ) မြင့်သည်။ တောင်ပေါ်သို့ တက်ပါက ၄ ကီလိုမီတာ (၂.၅ မိုင်) အကွာတွင် များစွာသောနတ်ကွန်းငယ်လေးများ ရှိကြပြီး လမ်းလျှောက်၍ သွားပါက (၂) နာရီခန့် ကြာမြင့်သည်။

အိနရိနတ်သည် ဆန်စပါးနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအတွက် နတ်တစ်ပါးအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ကုန်သည်များက စီးပွားရေးအတွက် စောင်မပေးသည့် နတ်တစ်ပါးအဖြစ် ယုံကြည်ကြသည်။ ဖုရှိမိအိနရိတိုင်းရှ တွင် ရှိသည့် “[[တိုရိအိ]]” များ၏ အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် အခု (၁၀,၀၀၀) သည် ဂျပန်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုက လှူဒါန်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၈၀၀ ခန့်မှာမူ ဆန်းဘွန်းတိုရိအိအဖြစ် အတန်းလိုက်ထားရှိကာ ဥမင်သဖွယ်ပြုလုပ်ထားသည်။ ဤနတ်ကွန်းသည် နတ်ဘုရား၏ စုစုပေါင်းဝင်ထွက်ဂိတ်များ တစ်သောင်းရှိသည်ဟု ဆိုကြပြီး မကောင်းသည့်ဘေးအန္တရာယ်များကို ကာကွယ်ပေးသည်ဟု ဆိုကြသည်။

အိနရိနတ်၏ ထင်ရှားမှုနှင့် ယုံကြည်မှုများပြားခြင်းကြောင့် ဤနတ်ကျောင်းတော်၏ ကျောင်းတော်ခွဲများသည် ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် စုစုပေါင်း ၃၂,၀၀၀ ခု ရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
ဤနတ်ကျောင်းသည် ဟဲအန်ခေတ်ကာလအစောပိုင်းတွင် နန်းတော်၏ အလေးပေးခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ ၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ဘုရင်မုရခမိသည် ဂျပန်နိုင်ငံကို စောင့်ရှောက်သည့် နတ်တစ်ပါးအဖြစ် ပွဲတော်ကို ကျင်းပရန် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။ 

၁၈၇၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၆ ခုနှစ်ကာလအထိ ဖုရှိမိအိနရှိနန်းရင်း သည် ခန်းပဲ-တိုင်းရှ [[官幣大社]] များထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ အဓိပ္ပါယ်မှာ အစိုးရက အထောက်အပံ့ပေးထားသည့် ပထမတန်းစားနတ်ကွန်းများထဲတွင် ပါဝင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ရှင်းတိုးနတ်ကျောင်းအများစုနှင့် မတူညီသည်မှာ ဖုရှိမိအိနရိတိုင်းရှသည် ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုအတွက်အဓိကအနေဖြင့် ထိန်းသိမ်းထားရှိခြင်း ဖြစ်သည်။

ဤနတ်ကွန်းသည် ဂျပန်နှစ်သစ်ကူးကာလတွင် သန်းပေါင်းများစွာသော ဆုတောင်းဝတ်ပြုသူများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရဲဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် လာရောက်သူပေါင်း ၂.၆၉ သန်း ရှိခဲ့သည်။ 

===တည်ဆောက်မှု===
အစောဆုံးတည်ဆောက်မှုများကို ၇၁၁ ခုနှစ်တွင် ကျိုတိုမြို့၏ အနောက်တောင်ဘက်ရှိ အိနရိတောင်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်ကို ၈၁၆ ခုနှစ်တွင် ရဟန်းတော် ခူးခိုင်း၏ တောင်းဆိုချက်ကြောင့် နေရာပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ပင်မနတ်ကွန်း၏တည်ဆောက်မှုကို ၁၄၉၉ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ တောင်၏ အောက်ခြေတွင် ပင်မဝင်ပေါက် (楼門, rōmon, &quot;tower gate&quot;) နှင့် ပင်မနန်း (御本殿, go-honden) တို့ တည်ရှိသည်။ တောင်၏ အလယ်ပိုင်းတွင် များစွာသော တိုရိအိလျှောက်လမ်းများကို ဖြတ်သန်းကာ သွားရောက်နိုင်သည့် အတွင်းနန်း (奥宮, okumiya)  တည်ရှိသည်။ တောင်၏ ထိပ်သို့တက်ရာလမ်းတစ်လျှောက်တွင် ပုဂ္ဂလိကယုံကြည်ဆုတောင်းမှုများအတွက် ပြုလုပ်ထားကြသည့် ထောင်ပေါင်းများစွာသော ကျောက်တုံးနတ်စင်များ (otsuka お塚) တည်ရှိသည်။&lt;ref&gt;Smyers (1996): 93-94. &lt;/ref&gt;

===ဆန်းဘွန်းတိုရိအိ===
နတ်ကျောင်းတွင် “ဆန်းဘွန်းတိုရိအိ” ခေါ် တိုရိအိတစ်‌ထောင် ဟု သိကြသည့် တိုရိအိဂိတ်များစွာ ရှိကြသည်။ ၎င်းတို့ကို အဲဒိုခေတ်ကာလ (၁၆၀၃ - ၁၈၆၈) ကာလမှစတင်ကာ ဆုတောင်းပြည့်သည်ဟူသည့် ယုံကြည်မှုဖြင့် လာရောက်လှူဒါန်းကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ပင်မလျှောက်လမ်းတစ်လျှောက်တွင် တိုရိအိဂိတ်ပေါင်း ၈၀၀ ဝန်းကျင် ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;NDL&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

==လမ်းပန်းအဆက်အသွယ်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်==
[[File:Fushimi Inari-taisha Senbon torii - one section - 2015-12-29.webm|thumb|left|160px|(ရုပ်သံဖိုင်) တိုရိအိလျှောက်လမ်းတစ်နေရာ]]
ဤနတ်ကျောင်းသည် [[အိနရိဘူတာ]]၏ အပြင်ဘက်နားတွင် တည်ရှိသည်။ ကျိုတိုဘူတာမှ ရထားစီးကာ သွားမည်ဆိုပါက ၅ မိနစ် ကြာမြင့်မည် ဖြစ်သည်။ [[ဖုရှိမိ − အိနရိဘူတာ]]မှတဆင့်လည်း လမ်းအနည်းငယ်လျှောက်ကာ သွားရောက်နိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;japan guide&quot;&gt;[http://www.japan-guide.com/e/e3915.html Fushimi Inari Shrine], How to get there&lt;/ref&gt;

နတ်ကျောင်းနှင့် ဟွန်းဒန်း (本殿, ပင်မဆောင်) သို့ ၂၄ နာရီပတ်လုံး သွားရောက်နိုင်ပြီး ရောင်စုံမီးများဖြင့် ညအချိန်တွင် အလှဆင်ထားသည်။ လည်ပတ်ရန်အတွက် ဝင်ကြေးကောက်ခံမှု မရှိပေ။

နတ်ကျောင်းသို့ ဝင်ရာလမ်းတစ်လျှောက်တွင် များစွာသော မုန့်ဆိုင်များ ရောင်းချလျှက်ရှိသည်။  ၎င်းဆိုင်များတွင် ၁၉ ရာစုကာလများကတည်းက ရှိခဲ့သည့် ဆွတ်ဂျိအုရဆန်းဘဲအိ (tsujiura senbei 辻占煎餅) ဟု ခေါ်သည့် ကွတ်ကီး များကို (fortune cookies, ကွတ်ကီးအထဲတွင် ကံကောင်းစေသည့် စာရွက်များပါဝင်သည့် ကွတ်ကီး) ရောင်းချက်လျက်ရှိသည်။ ၎င်းကွတ်ကီးများသည် အမေရိကန်တို့၏ ကွတ်ကီး (fortune cookies) များမှ ဖြစ်တည်ဆင်းသက်လာကြသည်ဟု အချို့က ယုံကြည်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;solving&quot;&gt;[[Jennifer 8. Lee|Lee, Jennifer 8]]. (January 16, 2008). &quot;[https://www.nytimes.com/2008/01/16/dining/16fort.html Solving a Riddle Wrapped in a Mystery Inside a Cookie]&quot; ''[[The New York Times]]''. Retrieved on January 16, 2008.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reallyjapan&quot;&gt;{{cite web|title=Fortune Cookies are really from Japan. |url=http://www.fortunecookiechronicles.com/2008/01/16/fortune-cookies-are-really-from-japan/ |author-link=Jennifer 8. Lee |first=Jennifer |last=8. Lee |date=January 16, 2008 |work=[[The Fortune Cookie Chronicles]] official website |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725122139/http://www.fortunecookiechronicles.com/2008/01/16/fortune-cookies-are-really-from-japan/ |archive-date=2011-07-25 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Ono&gt;{{cite web|last=Ono|first=Gary|title=Japanese American Fortune Cookie: A Taste of Fame or Fortune – Part II|url=http://www.discovernikkei.org/forum/en/node/1935|date=2007-10-31|access-date=2020-02-16|archive-date=2009-04-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20090404074145/http://www.discovernikkei.org/forum/en/node/1935|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==ထင်ရှားသည့် အနုပညာလက်ရာများ==
*''[[Memoirs of a Geisha (film)|Memoirs of a Geisha]]'' (2005)
*''[[Aria (manga)|Aria the Natural ep. 5]]'' (2006)
*''[[Inari, Konkon, Koi Iroha]]'' (2010)
*''[[Rurouni Kenshin]]'', site of [[Makoto Shishio]]'s base
*''[[Kamen Rider Fourze]] [[list of Kamen Rider Fourze episodes|ep. 33]]'' (2012)
*''[[Samsara (2011 film)]]'' (2011)
*''[[The Quintessential Quintuplets]]'' (2017)
*''High School Inari Tamamo-chan'', where the main character a fox spirit came from along with her siblings.

==ရုပ်ပုံများ==
&lt;gallery widths=200 heights=200&gt;
File:Fushimi-Inari-Shrine-Senbon-Torii-2018-Luka-Peternel.jpg| တောင်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်ကို ပတ်ထားသည့် ဆန်းဘွန်းတိုရိအိလျှောက်လမ်း
File:Fushimi-Inari-Shrine-Senbon-Torii-2016-Luka-Peternel.jpg|မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်ကို ပတ်ထားသည့် ဆန်းဘွန်းတိုရိအိ
File:Toris inari 3.jpg| တောင်ကို ဘေးဘက်မှ ဖြတ်သန်းတည်ရှိနေသည့် တိုရိအိလျှောက်လမ်းတစ်ခု
File:Hushimi-inari-taisha honden.jpg|ဟွန်းဒန်း
File:Kyoto FushimiInari01.jpg|ပင်မဝင်ပေါက်
File:Fushimi-Inari-taisha 4.jpg
File:20100714 Kyoto Fushimi Inari 1655.jpg
File:Kyoto Schrein Fushimi-Inari-taisha 10.jpg
File:Fukakusa Kaidoguchicho, Fushimi Ward, Kyoto, Kyoto Prefecture 612-0805, Japan - panoramio (1).jpg
&lt;/gallery&gt;
===မြေခွေး===
{{clear}}
&lt;gallery widths=200 heights=200&gt;
File:Inari-kitsune fox in front of an Inari shrine with a key in its mouth.jpg|ဖုရှိမိအိနရိနတ်ကျောင်း၏ ပင်မဝင်ပေါက်တွင် မြေခွေးတစ်ကောင်သည် သော့ကိုကိုက်ချီထားပုံ
File:The image of the fox that example mouth the jewel.jpg|ဖုရှိမိအိနရိနတ်ကျောင်း၏ ပင်မဝင်ပေါက်တွင် မြေခွေးတစ်ကောင်သည် ကျောက်မျက်ရတနာကိုကိုက်ချီထားပုံ
File:Inari sculpture.jpg|Fox sculpture in Fushimi Inari-taisha shrine
File:Inari fountain.jpg|Fox fountain in Fushimi Inari-taisha shrine
File:Fox Fountain - Fushimi Inari 2010.jpg|Another view of the fox fountain
File:20181110 Fushimi Inari shrine 9.jpg|Fox altar in Fushimi Inari-taisha shrine
File:Fushimi Inari Taisha Kitsune.jpg|Kitsune statue in the [[Senbon Torii]]
File:Fushimi_Inari_shrines.jpg|Fox guardian at the Fushimi Inari shrine.
&lt;/gallery&gt;

==ပြင်ပလင့်များ==
{{commons category|Fushimi Inari-taisha}}
*[http://inari.jp/ Official Site] {{in lang|ja}}
*[http://inari.jp/en/ Official Site] {{in lang|en}}
*[http://www.taleofgenji.org/fushimi-inari.html Photographs of Fushimi Inari-taisha] on taleofgenji.org
*[https://www.accessible-japan.com/places/japan/kyoto/kyoto/attractions/fushimi-inari-shrine/ Accessibility information] on Accessible Japan

{{coord|34|58|02|N|135|46|22|E|region:JP_type:landmark|display=title}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ နတ်ကျောင်းများ]]</text>
      <sha1>rfcapvuf9ljak2payf1fptt554r70oh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030526</id>
      <parentid>1030525</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:11:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ဖုရှိမိအိနရိနန်ကွန်း နန်းရင်း]] စာမျက်နှာကို [[ဖုရှိမိအိနရိတိုင်းရှ]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1030525</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16514" sha1="rfcapvuf9ljak2payf1fptt554r70oh" xml:space="preserve">{{Infobox religious building
| name                  = ဖုရှိမိအိနရိတိုင်းရှ&lt;br&gt;Fushimi Inari-taisha
| native_name           = 伏見稲荷大社
| native_name_lang      = jp
| image                 = File:Torii path with lantern at Fushimi Inari Taisha Shrine, Kyoto, Japan.jpg
| caption               = မီးပုံးများချိတ်ဆွဲထားသည့် ''တိုရိအိ'' လျှောက်လမ်း
| map_type              = Japan Kyoto#Japan
| map_alt               = 
| coordinates           = &lt;span style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;{{coord|34|58|2|N|135|46|22|E|type:landmark|display=inline}}&lt;/span&gt;
| map_relief            = 
| map_size              = 
| map_caption           = 
| religious_affiliation = [[Shinto]]
| type                  = [[Inari shrine]]
| deity                 = [[Ukanomitama|Uka-no-Mitama-no-Ōkami]], et al. as [[Inari Ōkami]]
| founded_by            = 
| established           = 711
| date_destroyed        = 
| location              = [[Fushimi-ku, Kyoto]], [[Kyoto]], [[Kyoto Prefecture]], [[Japan]]
| website               = {{URL|http://inari.jp/en/}}
| architecture_style    = [[Kasuga-zukuri]]
| festival              = 
| leadership            = 
}}

'''ဖုရှိမိအိနရိတိုင်းရှ''' (伏見稲荷大) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုစီရင်စု]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[ဖုရှိမိရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|ဖုရှိမိရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဂျပန်အခေါ် “ခမိအိနရိ” (kami Inari)၊ အိနရိနတ် ၏ ပင်မနတ်ကျောင်းတော်ဖြစ်သည်။ နတ်နန်း သည် တောင်ခြေတွင် တည်ရှိပြီး ၎င်းတောင်၏ အမည်သည်လည်း “အိနရိ” ပင်ဖြစ်သည်။ တောင်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂၃၃ မီတာ  (၇၆၄ ပေ) မြင့်သည်။ တောင်ပေါ်သို့ တက်ပါက ၄ ကီလိုမီတာ (၂.၅ မိုင်) အကွာတွင် များစွာသောနတ်ကွန်းငယ်လေးများ ရှိကြပြီး လမ်းလျှောက်၍ သွားပါက (၂) နာရီခန့် ကြာမြင့်သည်။

အိနရိနတ်သည် ဆန်စပါးနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအတွက် နတ်တစ်ပါးအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ကုန်သည်များက စီးပွားရေးအတွက် စောင်မပေးသည့် နတ်တစ်ပါးအဖြစ် ယုံကြည်ကြသည်။ ဖုရှိမိအိနရိတိုင်းရှ တွင် ရှိသည့် “[[တိုရိအိ]]” များ၏ အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် အခု (၁၀,၀၀၀) သည် ဂျပန်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုက လှူဒါန်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၈၀၀ ခန့်မှာမူ ဆန်းဘွန်းတိုရိအိအဖြစ် အတန်းလိုက်ထားရှိကာ ဥမင်သဖွယ်ပြုလုပ်ထားသည်။ ဤနတ်ကွန်းသည် နတ်ဘုရား၏ စုစုပေါင်းဝင်ထွက်ဂိတ်များ တစ်သောင်းရှိသည်ဟု ဆိုကြပြီး မကောင်းသည့်ဘေးအန္တရာယ်များကို ကာကွယ်ပေးသည်ဟု ဆိုကြသည်။

အိနရိနတ်၏ ထင်ရှားမှုနှင့် ယုံကြည်မှုများပြားခြင်းကြောင့် ဤနတ်ကျောင်းတော်၏ ကျောင်းတော်ခွဲများသည် ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် စုစုပေါင်း ၃၂,၀၀၀ ခု ရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
ဤနတ်ကျောင်းသည် ဟဲအန်ခေတ်ကာလအစောပိုင်းတွင် နန်းတော်၏ အလေးပေးခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ ၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ဘုရင်မုရခမိသည် ဂျပန်နိုင်ငံကို စောင့်ရှောက်သည့် နတ်တစ်ပါးအဖြစ် ပွဲတော်ကို ကျင်းပရန် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။ 

၁၈၇၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၆ ခုနှစ်ကာလအထိ ဖုရှိမိအိနရှိနန်းရင်း သည် ခန်းပဲ-တိုင်းရှ [[官幣大社]] များထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ အဓိပ္ပါယ်မှာ အစိုးရက အထောက်အပံ့ပေးထားသည့် ပထမတန်းစားနတ်ကွန်းများထဲတွင် ပါဝင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ရှင်းတိုးနတ်ကျောင်းအများစုနှင့် မတူညီသည်မှာ ဖုရှိမိအိနရိတိုင်းရှသည် ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုအတွက်အဓိကအနေဖြင့် ထိန်းသိမ်းထားရှိခြင်း ဖြစ်သည်။

ဤနတ်ကွန်းသည် ဂျပန်နှစ်သစ်ကူးကာလတွင် သန်းပေါင်းများစွာသော ဆုတောင်းဝတ်ပြုသူများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရဲဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် လာရောက်သူပေါင်း ၂.၆၉ သန်း ရှိခဲ့သည်။ 

===တည်ဆောက်မှု===
အစောဆုံးတည်ဆောက်မှုများကို ၇၁၁ ခုနှစ်တွင် ကျိုတိုမြို့၏ အနောက်တောင်ဘက်ရှိ အိနရိတောင်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်ကို ၈၁၆ ခုနှစ်တွင် ရဟန်းတော် ခူးခိုင်း၏ တောင်းဆိုချက်ကြောင့် နေရာပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ပင်မနတ်ကွန်း၏တည်ဆောက်မှုကို ၁၄၉၉ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ တောင်၏ အောက်ခြေတွင် ပင်မဝင်ပေါက် (楼門, rōmon, &quot;tower gate&quot;) နှင့် ပင်မနန်း (御本殿, go-honden) တို့ တည်ရှိသည်။ တောင်၏ အလယ်ပိုင်းတွင် များစွာသော တိုရိအိလျှောက်လမ်းများကို ဖြတ်သန်းကာ သွားရောက်နိုင်သည့် အတွင်းနန်း (奥宮, okumiya)  တည်ရှိသည်။ တောင်၏ ထိပ်သို့တက်ရာလမ်းတစ်လျှောက်တွင် ပုဂ္ဂလိကယုံကြည်ဆုတောင်းမှုများအတွက် ပြုလုပ်ထားကြသည့် ထောင်ပေါင်းများစွာသော ကျောက်တုံးနတ်စင်များ (otsuka お塚) တည်ရှိသည်။&lt;ref&gt;Smyers (1996): 93-94. &lt;/ref&gt;

===ဆန်းဘွန်းတိုရိအိ===
နတ်ကျောင်းတွင် “ဆန်းဘွန်းတိုရိအိ” ခေါ် တိုရိအိတစ်‌ထောင် ဟု သိကြသည့် တိုရိအိဂိတ်များစွာ ရှိကြသည်။ ၎င်းတို့ကို အဲဒိုခေတ်ကာလ (၁၆၀၃ - ၁၈၆၈) ကာလမှစတင်ကာ ဆုတောင်းပြည့်သည်ဟူသည့် ယုံကြည်မှုဖြင့် လာရောက်လှူဒါန်းကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ပင်မလျှောက်လမ်းတစ်လျှောက်တွင် တိုရိအိဂိတ်ပေါင်း ၈၀၀ ဝန်းကျင် ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;NDL&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

==လမ်းပန်းအဆက်အသွယ်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်==
[[File:Fushimi Inari-taisha Senbon torii - one section - 2015-12-29.webm|thumb|left|160px|(ရုပ်သံဖိုင်) တိုရိအိလျှောက်လမ်းတစ်နေရာ]]
ဤနတ်ကျောင်းသည် [[အိနရိဘူတာ]]၏ အပြင်ဘက်နားတွင် တည်ရှိသည်။ ကျိုတိုဘူတာမှ ရထားစီးကာ သွားမည်ဆိုပါက ၅ မိနစ် ကြာမြင့်မည် ဖြစ်သည်။ [[ဖုရှိမိ − အိနရိဘူတာ]]မှတဆင့်လည်း လမ်းအနည်းငယ်လျှောက်ကာ သွားရောက်နိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;japan guide&quot;&gt;[http://www.japan-guide.com/e/e3915.html Fushimi Inari Shrine], How to get there&lt;/ref&gt;

နတ်ကျောင်းနှင့် ဟွန်းဒန်း (本殿, ပင်မဆောင်) သို့ ၂၄ နာရီပတ်လုံး သွားရောက်နိုင်ပြီး ရောင်စုံမီးများဖြင့် ညအချိန်တွင် အလှဆင်ထားသည်။ လည်ပတ်ရန်အတွက် ဝင်ကြေးကောက်ခံမှု မရှိပေ။

နတ်ကျောင်းသို့ ဝင်ရာလမ်းတစ်လျှောက်တွင် များစွာသော မုန့်ဆိုင်များ ရောင်းချလျှက်ရှိသည်။  ၎င်းဆိုင်များတွင် ၁၉ ရာစုကာလများကတည်းက ရှိခဲ့သည့် ဆွတ်ဂျိအုရဆန်းဘဲအိ (tsujiura senbei 辻占煎餅) ဟု ခေါ်သည့် ကွတ်ကီး များကို (fortune cookies, ကွတ်ကီးအထဲတွင် ကံကောင်းစေသည့် စာရွက်များပါဝင်သည့် ကွတ်ကီး) ရောင်းချက်လျက်ရှိသည်။ ၎င်းကွတ်ကီးများသည် အမေရိကန်တို့၏ ကွတ်ကီး (fortune cookies) များမှ ဖြစ်တည်ဆင်းသက်လာကြသည်ဟု အချို့က ယုံကြည်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;solving&quot;&gt;[[Jennifer 8. Lee|Lee, Jennifer 8]]. (January 16, 2008). &quot;[https://www.nytimes.com/2008/01/16/dining/16fort.html Solving a Riddle Wrapped in a Mystery Inside a Cookie]&quot; ''[[The New York Times]]''. Retrieved on January 16, 2008.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reallyjapan&quot;&gt;{{cite web|title=Fortune Cookies are really from Japan. |url=http://www.fortunecookiechronicles.com/2008/01/16/fortune-cookies-are-really-from-japan/ |author-link=Jennifer 8. Lee |first=Jennifer |last=8. Lee |date=January 16, 2008 |work=[[The Fortune Cookie Chronicles]] official website |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725122139/http://www.fortunecookiechronicles.com/2008/01/16/fortune-cookies-are-really-from-japan/ |archive-date=2011-07-25 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Ono&gt;{{cite web|last=Ono|first=Gary|title=Japanese American Fortune Cookie: A Taste of Fame or Fortune – Part II|url=http://www.discovernikkei.org/forum/en/node/1935|date=2007-10-31|access-date=2020-02-16|archive-date=2009-04-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20090404074145/http://www.discovernikkei.org/forum/en/node/1935|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==ထင်ရှားသည့် အနုပညာလက်ရာများ==
*''[[Memoirs of a Geisha (film)|Memoirs of a Geisha]]'' (2005)
*''[[Aria (manga)|Aria the Natural ep. 5]]'' (2006)
*''[[Inari, Konkon, Koi Iroha]]'' (2010)
*''[[Rurouni Kenshin]]'', site of [[Makoto Shishio]]'s base
*''[[Kamen Rider Fourze]] [[list of Kamen Rider Fourze episodes|ep. 33]]'' (2012)
*''[[Samsara (2011 film)]]'' (2011)
*''[[The Quintessential Quintuplets]]'' (2017)
*''High School Inari Tamamo-chan'', where the main character a fox spirit came from along with her siblings.

==ရုပ်ပုံများ==
&lt;gallery widths=200 heights=200&gt;
File:Fushimi-Inari-Shrine-Senbon-Torii-2018-Luka-Peternel.jpg| တောင်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်ကို ပတ်ထားသည့် ဆန်းဘွန်းတိုရိအိလျှောက်လမ်း
File:Fushimi-Inari-Shrine-Senbon-Torii-2016-Luka-Peternel.jpg|မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်ကို ပတ်ထားသည့် ဆန်းဘွန်းတိုရိအိ
File:Toris inari 3.jpg| တောင်ကို ဘေးဘက်မှ ဖြတ်သန်းတည်ရှိနေသည့် တိုရိအိလျှောက်လမ်းတစ်ခု
File:Hushimi-inari-taisha honden.jpg|ဟွန်းဒန်း
File:Kyoto FushimiInari01.jpg|ပင်မဝင်ပေါက်
File:Fushimi-Inari-taisha 4.jpg
File:20100714 Kyoto Fushimi Inari 1655.jpg
File:Kyoto Schrein Fushimi-Inari-taisha 10.jpg
File:Fukakusa Kaidoguchicho, Fushimi Ward, Kyoto, Kyoto Prefecture 612-0805, Japan - panoramio (1).jpg
&lt;/gallery&gt;
===မြေခွေး===
{{clear}}
&lt;gallery widths=200 heights=200&gt;
File:Inari-kitsune fox in front of an Inari shrine with a key in its mouth.jpg|ဖုရှိမိအိနရိနတ်ကျောင်း၏ ပင်မဝင်ပေါက်တွင် မြေခွေးတစ်ကောင်သည် သော့ကိုကိုက်ချီထားပုံ
File:The image of the fox that example mouth the jewel.jpg|ဖုရှိမိအိနရိနတ်ကျောင်း၏ ပင်မဝင်ပေါက်တွင် မြေခွေးတစ်ကောင်သည် ကျောက်မျက်ရတနာကိုကိုက်ချီထားပုံ
File:Inari sculpture.jpg|Fox sculpture in Fushimi Inari-taisha shrine
File:Inari fountain.jpg|Fox fountain in Fushimi Inari-taisha shrine
File:Fox Fountain - Fushimi Inari 2010.jpg|Another view of the fox fountain
File:20181110 Fushimi Inari shrine 9.jpg|Fox altar in Fushimi Inari-taisha shrine
File:Fushimi Inari Taisha Kitsune.jpg|Kitsune statue in the [[Senbon Torii]]
File:Fushimi_Inari_shrines.jpg|Fox guardian at the Fushimi Inari shrine.
&lt;/gallery&gt;

==ပြင်ပလင့်များ==
{{commons category|Fushimi Inari-taisha}}
*[http://inari.jp/ Official Site] {{in lang|ja}}
*[http://inari.jp/en/ Official Site] {{in lang|en}}
*[http://www.taleofgenji.org/fushimi-inari.html Photographs of Fushimi Inari-taisha] on taleofgenji.org
*[https://www.accessible-japan.com/places/japan/kyoto/kyoto/attractions/fushimi-inari-shrine/ Accessibility information] on Accessible Japan

{{coord|34|58|02|N|135|46|22|E|region:JP_type:landmark|display=title}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ နတ်ကျောင်းများ]]</text>
      <sha1>rfcapvuf9ljak2payf1fptt554r70oh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကျင်ဒွေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>260586</id>
    <revision>
      <id>1030609</id>
      <parentid>1029719</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T07:14:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ဖြည့်စွက်ခြင်း</comment>
      <origin>1030609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18880" sha1="n7ubi9gxmi881ap5nejcg1fgwe77r0z" xml:space="preserve">{{Infobox military conflict
| conflict          = ကျင်ဒွေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| width             = 
| partof            = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]၏ [[ချင်း စစ်မြေပြင်]]
| image             = 
| image_size        = 
| alt               = 
| caption           = 
| date              = ၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ – ၁ မေ ၂၀၂၄
| place             = [[ကျင်ဒွေးမြို့]]၊ [[ကန်ပက်လက်မြို့နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]
| coordinates       = {{coord|20.8402|N|93.7547|E|display=inline,title}}
| map_type          = Myanmar
| map_relief        = 
| map_size          = 250
| map_marksize      = 
| map_caption       = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ကျင်ဒွေးမြို့၏ တည်နေရာ
| map_label         = ကျင်ဒွေး
| territory         = 
| result            = စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်ရေးအဖွဲ့များ အောင်မြင်
| combatant1        = {{flagdeco|MYA}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]
* {{flagicon image|Flag of the Myanmar Armed Forces.svg}} [[တပ်မတော်]]
** {{army|MYA}}
*** {{flagicon image|Mm-north-western-rmc.svg}} [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
** {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]
| combatant2        = {{flagicon image|Flag of Chin State.svg}} [[ချင်းညီနောင်]]&lt;br/&gt; 
*{{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[အာရက္ခတပ်တော်]]&lt;ref name=myah&gt; [https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/as-myawaddy-made-headlines-myanmars-resistance-took-bigger-prize-kyindwe.html As Myawaddy Made Headlines, Myanmar’s Resistance Took Bigger Prize: Kyindwe] May 2, 2024. [[The Irrawaddy]]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240510070553/https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/as-myawaddy-made-headlines-myanmars-resistance-took-bigger-prize-kyindwe.html|date=May 10, 2024}} &lt;/ref&gt;  
* {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]
| commander1        = မသိရှိရ
| commander2        = မသိရှိရ
| units1            = {{flagicon image|Flag of the Myanmar Armed Forces.svg}} [[တပ်မတော်]]
* {{army|MYA}}
* {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]
* {{flagicon image|Flag of Myanmar.svg}} [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့|ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်]]
| units2            = 
* {{flagicon image|Flag of Chin State.svg}} [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]
* {{flagicon image|CNO-CNDF_Flag.svg}} [[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]
* {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} ဒေသခံ ပီဒီအက်ဖ်များ
| strength1         = အနည်းဆုံး ၇၀၀&lt;ref name=kstrat&gt; [https://myanmar-now.org/en/news/chin-forces-allies-seize-strategic-town-from-myanmar-military-after-long-battle/ Chin forces, allies seize strategic town from Myanmar military after long battle]. [[Myanmar Now]]. May 2, 2024.&lt;/ref&gt;
| strength2         = မသိရှိရ
| casualties1       = များပြား
| casualties2       = များပြား
| casualties3       = 
| notes             = 
| campaignbox       = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}}
}}

'''ကျင်ဒွေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ကန်ပက်လက်မြို့နယ်]] [[ကျင်ဒွေးမြို့]]တွင် [[တပ်မတော်]]နှင့် စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်ရေးတပ်ဖွဲ့များ ဖြစ်ပွားသည့် တိုက်ပွဲ ဖြစ်သည်။ [[အာရက္ခတပ်တော်]]နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]တို့ အကူအညီဖြင့် [[ချင်းညီနောင်]]သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီ စခန်းများအား စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ခရစ်စမတ်မတိုင်မီ မြို့အား သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်ထားပြီး စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ၊ လက်နက်ကြီးပစ်ကူများနှင့် စစ်ကောင်စီထောက်ခံသော ပြည်သူ့စစ်များနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။&lt;ref name=chinanti&gt; [https://www.irrawaddy.com/news/burma/chin-anti-regime-groups-target-town-despite-myanmar-junta-reinforcements.html Chin Anti-Regime Groups Target Town Despite Myanmar Junta Reinforcements] April 30, 2024. [[The Irrawaddy]] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240506170405/https://www.irrawaddy.com/news/burma/chin-anti-regime-groups-target-town-despite-myanmar-junta-reinforcements.html|date=May 6, 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=kstrat/&gt; လေးလအကြာတိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် မြို့အား တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။

== နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း ==
ကျင်ဒွေးမြို့သည် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်အတွင်း တည်ရှိပြီး လူဦးရေ တစ်ထောင်ကျော်ခန့်သာ နေထိုင်သည့် ရွာကြီးအဆင့်သာရှိသော မြို့ငယ်လေးတစ်မြို့ဖြစ်သည်။ ဒေသတွင်း လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးအတွက် အရေးပါသည့် ကျင်ဒွေးကျေးရွာကို ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလဆန်းပိုင်းတွင် ထိုစဉ်က ရွေးကောက်ခံအရပ်သားအစိုးရ (NLD) က မြို့အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်ရာ မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်မှာ ၅ နှစ်ခန့်သာ ရှိသေးသည်။ သာမန်အချိန်များတွင် လူသိနည်းသော မြို့ငယ်လေးဖြစ်သော်လည်း ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစုများက စစ်ကောင်စီထံမှ လေးလကျော်ကြာ ခက်ခက်ခဲခဲ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် အောင်ပွဲကြောင့် လူသိများသည့် မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ယင်းအပြင် ကျင်ဒွေးမြို့သည် မကွေးတိုင်း၊ ဆောမြို့နယ်နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသဖြင့် စစ်ရေးအရ ဗျူဟာမြောက် အချက်အချာကျသော မြို့လည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2024-05-03 |title=ကျင်​ဒွေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ​နောက်ကွယ်... |url=https://www.ludunwayoo.com/feature-mm/2024/05/03/91211/ |access-date=2026-05-09 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;

== တိုက်ပွဲဖြစ်စဥ် ==
ကျင်ဒွေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CDF-Kanpetlet) နှင့်အတူ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) ဂန့်ဂေါခရိုင်တပ်ရင်းများ၊ မင်းဘူးခရိုင်တပ်ရင်းများက စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်ကြသည့် ဇိုမီးဖက်ဒရယ်အစည်းအရုံး (ZFU/PDF Zoland)၊ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (CNO/CNDF)၊ ချင်းအမျိုးသားကောင်စီ (မင်းတပ်) CNC-Mindat၊ မရာနယ်မြေအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (MTC/MDF)၊ CDF-ကန်ပက်လက် နှင့် CDF-မတူပီ တပ်မဟာ (၁) တို့သည်လည်းကောင်း၊ အာရက္ခတပ်တော် (AA) နှင့် အခြားတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များကလည်းကောင်း အရှိန်အဟုန်မြှင့် ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-05-01 |title=၄ လကျော်ကြာ တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ကျင်ဒွေးမြို့ကို ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစုများ သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/51809/ |access-date=2026-05-09 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

လေးလကျော်ကြာ ပြင်းထန်စွာဖြစ်ပွားခဲ့သော ဤတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်က လေကြောင်းပစ်ကူနှင့် လက်နက်ကြီးများ အပြင်းအထန် အသုံးပြုခုခံခဲ့သော်လည်း တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်များ၏ ထိုးစစ်ဆင်နိုင်မှုကြောင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလကုန်တွင် မြို့ကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-04-24 |title=ချင်းတပ်များ ကျင်‌ဒွေးမြို့ကို သိမ်းရန် AA အကူအညီဖြင့် ကြိုးစားနေဟုဆို |url=https://myanmar-now.org/mm/news/51527/ |access-date=2026-05-09 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

စစ်ကောင်စီဘက်မှ စစ်သား၊ ရဲနှင့် ပြည်သူ့စစ် (ပျူစောထီး) အင်အား ၂၀၀ နီးပါးသည် မုန်းချောင်းဘေးရှိ ရဲစခန်းနှင့် စာသင်ကျောင်းတို့တွင် အခြေစိုက်ကာ မြို့မကျစေရန် အပြင်းအထန် ခုခံခဲ့ကြသည်။ ကျင်ဒွေးမြို့သည် စစ်တပ်ထောက်ခံသူများပြားပြီး မြို့တွင်း၌ ဗျူဟာမြောက် ခံစစ်အခိုင်အမာ ပြင်ဆင်ထားသည့် မြို့ဖြစ်သည်။ မြေပြင်တပ်မှူးများ၏ ပြောပြချက်အရ မြို့ပေါ်ရှိ နေအိမ်တိုင်းတွင် စနစ်တကျ တူးထားသော ဗုံးခိုကျင်းများရှိပြီး အိမ်များကို ခံပစ်ကွင်းများအဖြစ် ပြင်ဆင်ထားသဖြင့် တိုက်ပွဲကာလ လနှင့်ချီ၍ ကြာမြင့်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ကျင်ဒွေးအနီးမှာ ချင်းပူးပေါင်းတပ်နှင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ ၅၀၀ ခန့်တို့ တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ပြင်းထန်နေ |url=https://www.bnionline.net/mm/news-104482 |access-date=2026-05-09 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}&lt;/ref&gt;

တိုက်ပွဲတွင် ဒေသခံ CDF-Kanpetlet၊ မကွေးတိုင်းအခြေစိုက် PDF တပ်ရင်းများနှင့် ချင်းညီနောင် ပူးပေါင်းတပ်များက တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ တိုက်ပွဲကာလအတွင်း ကျည်အင်အားနှင့် ဗျူဟာမြောက် လက်နက်ခဲယမ်း မလုံလောက်မှုများကြောင့် တိုက်ပွဲကာလ ကြန့်ကြာခဲ့ရသော်လည်း ၄ လကျော်အကြာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် မြို့တစ်ခုလုံးကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤအောင်ပွဲသည် ချင်းပြည်နယ်အတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် ၄ မြို့မြောက် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2024-05-01 |title=ကျင်ဒွေးမြို့အား သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားပြီဖြစ်​ကြောင်း ချင်းညီနောင်တရားဝင်ထုတ်ပြန် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/05/01/91162/ |access-date=2026-05-09 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;

== နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များ ==
{{main|ကျင်ဒွေးတံတား အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု}} 
ချင်းညီနောင်ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များ ကျင်ဒွေးမြို့ကို  ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့ တပ်မတော်(လေ)က လေကြောင်းမှ ပြင်းထန်စွာ တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုနေ့ နံနက် ၁၀ နာရီဝန်းကျင်ခန့်တွင် ကျင်ဒွေးမြို့အထက်ဘက်ရှိ မုန်းချောင်းကို ဖြတ်ကူးတည်ဆောက်ထားသော တံတားပြင်လုပ်ငန်းခွင်သို့  တိုက်လေယာဉ်နှစ်စီးဖြင့် ဗုံးနှစ်လုံး ကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ကန်ပက်လက်မြို့နယ်၊ လူသားစာနာဘေးစီမံဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ထိုလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် တံတားပြင်လုပ်ငန်းခွင်ရှိ အရပ်သား အမျိုးသမီး တစ်ဦးနှင့် အမျိုးသား ခုနစ်ဦး၊ စုစုပေါင်း ရှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး အခြားသူ သုံးဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ပြီးနောက် အရပ်သားများအပေါ် လေကြောင်းမှ ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် အဆိုးရွားဆုံးဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=2026-04-29 |title=ကန်ပက်လက်တွင် စစ်တပ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်၊ ပြည်သူ ၈ ဦးသေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/74288/ |access-date=2026-05-09 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;


== အခြားဖတ်ရှုရန် ==
* [[ချင်း စစ်မြေပြင်|ချင်းစစ်မြေပြင်]]

==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]</text>
      <sha1>n7ubi9gxmi881ap5nejcg1fgwe77r0z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၂၀၂၂ မူဆယ် လက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု</title>
    <ns>0</ns>
    <id>283342</id>
    <revision>
      <id>1030647</id>
      <parentid>1029155</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:31:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]</comment>
      <origin>1030647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18603" sha1="sj8bb2v2dslhy5ujypobj48z430qmfe" xml:space="preserve">
{{Infobox military conflict
| conflict    = ၂၀၂၂ မူဆယ် လက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှုဖြစ်စဉ်
| partof      = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] နှင့် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]]
| image_skyline = Muse Clock Tower.jpg
| image_size  = 300px
| date        = ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၃ ရက် (ည ၈ နာရီခွဲဝန်းကျင်)
| place       = [[မူဆယ်မြို့]]အနီး နေအိမ်တစ်ခု၊ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း
| image       = [[File:Muse district in Shan state.svg|300px]]
| caption     = မူဆယ်ခရိုင်၏ တည်နေရာပြမြေပုံ
| result      = 
* PSDA ဗဟိုအဖွဲ့မှ ကျူးလွန်သူများ အပြစ်ပေးအရေးယူခံရ  
* PSDA အဖွဲ့ ဖျက်သိမ်းခံရ 
* &quot;မူဆယ်ဗျူဟာ&quot; အဖွဲ့ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း

| combatant1  = '''PSDA ဗဟိုအဖွဲ့'''
| combatant2  = '''PSDA နုတ်ထွက်အဖွဲ့ဝင်များ'''
| combatant3  = '''ကြားဝင်ဖြေရှင်းသူများ'''
* [[File:Flag of PDF Myanmar.svg|25px|border]] [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ|NUG MOD]]
* [[File:Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg|25px|border]] [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|PSLF/TNLA]]
* [[File:Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg|25px|border]] [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNTJP/MNDAA]]

| commander1  = 
* ကိုရွှေလီ &lt;small&gt;(ခေါင်းဆောင်)&lt;/small&gt;
* ကိုကျော်ကြီး &lt;small&gt;(ဒုဗျူဟာမှူး)&lt;/small&gt;
| commander2  = တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၄ ဦး
| commander3  = 
* [[File:Flag of PDF Myanmar.svg|25px|border]] [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ|NUG MOD]]
* [[File:Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg|20px|border]] [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]
* [[File:Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg|20px|border]] [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]

| strength1   = ၂၇ ဦး
| strength2   = ၁၄ ဦး
| strength3   = NUG နှင့် EROs ပူးပေါင်းအဖွဲ့

| casualties1 = ၃ ဦး ဒဏ်ရာရ
| casualties2 = ၆ ဦး သေဆုံး&lt;br&gt;၄ ဦး ဖမ်းဆီးခံရ&lt;br&gt;၄ ဦး လွတ်မြောက်
| casualties3 = ကျူးလွန်သူ ၂၇ ဦးအား ထောင်ဒဏ်နှင့် နယ်နှင်ဒဏ်များ ချမှတ်

| notes       = '''ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း:'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၃ ရက်တွင် PSDA အဖွဲ့မှ နုတ်ထွက်လာသည့် ရဲဘော် ၁၄ ဦးအား အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ကိုရွှေလီ ဦးဆောင်သောအဖွဲ့က မူဆယ်မြို့ပေါ်ရှိ နေအိမ်တစ်နေရာတွင် ဝိုင်းဝန်းစီးနင်းကာ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ထိုပစ်ခတ်မှုကြောင့် ၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ကျူးလွန်သူများကို NUG နှင့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ (EROs) က ဖမ်းဆီးကာ အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် အနှစ် ၂၀ အထိ စီရင်ချက်ချမှတ်ခဲ့သည်။&lt;/small&gt;
}}
{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
'''၂၀၂၂ မူဆယ် လက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု'''သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေး]] အစောပိုင်းကာလအတွင်း ပေါ်ပေါက်လာသော ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[မူဆယ်မြို့]] အခြေစိုက် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် အချင်းချင်းကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပစ်ခတ်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/13309/|title=ရှမ်းမြောက်ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့က တပ်ဖွဲ့မှစွန့်ခွာသူ ၆ ဦးကို သတ်ဖြတ်|work=Myanmar Now|access-date=၂၄ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt; 

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၃ ရက် ညပိုင်းတွင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ပြည်သူ့လုံခြုံရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (People's Security and Defense Army - Northern Shan State; PSDA) အတွင်း မှ နုတ်ထွက်သွားသည့် ရဲဘော် ၁၄ ဦးကို အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်ပိုင်းက &quot;သစ္စာဖောက်&quot; ဟု စွပ်စွဲကာ မူဆယ်မြို့ပေါ်ရှိ နေအိမ်တစ်နေရာ၌ ဝိုင်းဝန်းစီးနင်း ပစ်ခတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါဖြစ်စဉ်သည် တော်လှန်ရေးကာလအတွင်း တရားစီရင်ရေးနှင့် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများကို မီးမောင်းထိုးပြခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG) နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (EROs) များက ကျူးလွန်သူများကို ထိရောက်စွာ အပြစ်ပေးအရေးယူခဲ့သည့် ထင်ရှားသော ဖြစ်ရပ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/pdf-muse-gunshot-11252022070943.html|title=မူဆယ်မှာ PDF အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပြီး ခြောက်ဦးသေဆုံး|work=RFA|access-date=၂၄ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;

== ဖြစ်စဉ်နောက်ခံနှင့် ပစ်ခတ်မှု ==
ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ပြည်သူ့လုံခြုံရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (People's Security and Defense Army - Northern Shan State; PSDA)ကို မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် လအနည်းငယ်အကြာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် '''ဒေါနသံလွင်''' က စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။တိုက်ပွဲတစ်ခုတွင် ဒေါနသံလွင် သေဆုံးပြီးနောက် ရွှေလီသံလွင်ဆိုသူက ဆက်လက်ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ 

ရွှေလီသံလွင်လက်ထက်တွင် တပ်ဖွဲ့ရန်ပုံငွေကိစ္စ စွပ်စွဲချက်များ အပါအဝင် ခေါင်းဆောင်မှုပိုင်းပြဿနာများကြောင့်  နုတ်ထွက်မှုအချို့ စတင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ 

နောက်ပိုင်းတွင် အဖွဲ့တွင်းသဘောထားကွဲလွဲကြပြီး အဖွဲ့ဝင် ၁၄ ဦးခန့်သည် လက်နက်အပ်ကာ ခွဲထွက်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် မူဆယ်မြို့အနီးရှိ နေအိမ်တစ်ခုတွင် စုဖွဲ့နေထိုင်စဉ် ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ တွင် PSDA ဗဟိုအဖွဲ့မှ ပြန်ကြားရေးနှင့် ဒုဗျူဟာမှူး ကိုကျော်ကြီး ဦးဆောင်သောအဖွဲ့ ရောက်ရှိလာပြီး &quot;သစ္စာဖောက်များ&quot; ဟု စွပ်စွဲကာ ပစ်ခတ်ခဲ့ကြသည်။

အဆိုပါ တစ်ဖက်သတ်စီးနင်း ပစ်ခတ်မှုကြောင့် နုတ်ထွက်အဖွဲ့ဝင် ၆ ဦး နေရာတင် သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ ၄ ဦး ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရကာ ကျန် ၄ ဦးမှာ လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ PSDA ဗဟိုအဖွဲ့ဘက်မှလည်း ၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။

အသတ်ခံရသူများမှာ အသက် ၂၂ နှစ်အရွယ်ရှိ Raw ဆိုသူအပါဝင် ၂၃ နှစ်အရွယ် ကိုကျော်ကျော်၊ ၂၅ နှစ်အရွယ် ကိုလှိုင်ကြီး၊ ကိုမုန်တိုင်း၊ ကိုနေကြီးနှင့် ၂၇ နှစ်အရွယ် ကိုမောင်ဇော်တို့ဖြစ်သည်။

== ပစ်ခတ်မှုဖြစ်စဉ်နှင့် အငြင်းပွားမှုများ ==
အဆိုပါ ပစ်ခတ်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ နှစ်ဖက်ထွက်ဆိုချက်များ ကွဲလွဲခဲ့သည်-

* PSDA ဗဟိုအဖွဲ့ (ကိုကျော်ကြီး)''':''' ခွဲထွက်အဖွဲ့သည် အဖွဲ့ကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်မည့် အခြေအနေရှိသဖြင့် သွားရောက်ဖမ်းဆီးစဉ် အိမ်ထဲမှ စတင်ပစ်ခတ်သောကြောင့် အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
* ခွဲထွက်အဖွဲ့ (ကိုဆာဒန်နှင့် မောင်စိန်)''':''' ၎င်းတို့တွင် ပစ္စတိုတစ်လက်သာရှိပြီး ခုခံနိုင်စွမ်းမရှိကြောင်း၊ ညှိနှိုင်းခြင်းမရှိဘဲ တရစပ်ပစ်ခတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း လွတ်မြောက်လာသူများက တုံ့ပြန်သည်။

အဆိုပါ တစ်ဖက်သတ်ပစ်ခတ်မှုကြောင့် နုတ်ထွက်အဖွဲ့ဝင် ၆ ဦး နေရာတင် သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ ၄ ဦး ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရကာ ကျန် ၄ ဦးမှာ လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။

== ကြားဝင်ဖြေရှင်းမှုများနှင့် နောက်ဆက်တွဲ ==
အဆိုပါဖြစ်စဉ်ကို အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) နှင့် ဒေသအခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များဖြစ်သော '''PSLF/TNLA''' နှင့် '''MNTJP/MNDAA''' တို့ ပူးပေါင်းကိုင်တွယ်ခဲ့သည်။

== တရားစီရင်မှုနှင့် အရေးယူဆောင်ရွက်ချက်များ ==
ပစ်ခတ်မှုကျူးလွန်ခဲ့ကြသည့် ကိုရွှေလီ အပါအဝင် PSDA တာဝန်ရှိသူများကို ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန (NUG MOD) နှင့် ဒေသခံ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ (EROs) ဖြစ်ကြသော တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|PSLF/TNLA နှင့် မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNTJP/MNDAA တို့က အစည်းအဝေးတက်ရောက်ရန် အကြောင်းပြ ဖိတ်ခေါ်ကာ  ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/14044/|title=မူဆယ်ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဖျက်သိမ်း၊ သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်သူများကို ပြစ်ဒဏ်ချ|work=Myanmar Now|access-date=၂၄ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

အမှုစစ်ဆေးရာတွင် NUG၊ EROs နှင့် ဒေသခံရပ်မိရပ်ဖများ ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့ပြီး ၂ လအကြာတွင် အောက်ပါအတိုင်း  ပြစ်ဒဏ်များ ချမှတ်ခဲ့သည် -

* ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင်များ''':''' ကိုရွှေလီ အပါအဝင် တာဝန်ရှိသူများကို အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် အနှစ် ၂၀ စီ
* တိုက်ရိုက်ပစ်ခတ်သူများ''':''' ပစ်ခတ်မှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် ၆ ဦးကို အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် ၅ နှစ်စီ နှင့်
* နောက်လိုက်အဖွဲ့ဝင်များ''':''' အမှုတွင်ပါဝင်သော်လည်း ပစ်ခတ်မှုတွင် မပါဝင်သည့် ၁၅ ဦးကို နယ်နှင်ဒဏ် အသီးသီး ချမှတ်ခဲ့သည်။

== အဖွဲ့ဖျက်သိမ်းခြင်းနှင့် &quot;မူဆယ်ဗျူဟာ&quot; အသစ်ဖွဲ့စည်းခြင်း ==
အဆိုပါဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ပြည်သူ့လုံခြုံရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PSDA) ကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် တရားဝင် ဖျက်သိမ်းကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၎င်းအဖွဲ့အား ဖျက်သိမ်းလိုက်သော်လည်း ကျန်ရှိနေသည့် လက်ကျန်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ဝင်များကို ပြန်လည်စုစည်းကာ '''&quot;မူဆယ်ဗျူဟာ&quot;''' အမည်ဖြင့် အဖွဲ့သစ်တစ်ခုကို ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် အစားထိုးဖွဲ့စည်းပေးခဲ့ပြီး ဒေသတွင်း တော်လှန်ရေးလုပ်ငန်းများကို အရှိန်အဟုန်မပျက် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်စေခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burmese.shannews.org/archives/33202|title=မူဆယ်မြို့ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ PDF အသစ် ထပ်မံဖွဲ့စည်း|work=သျှမ်းသံတော်ဆင့်|access-date=၂၄ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၂]]
[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]</text>
      <sha1>sj8bb2v2dslhy5ujypobj48z430qmfe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၂၀၂၆ ယောဒေသ တော်လှန်ရေးအင်အားစု အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု</title>
    <ns>0</ns>
    <id>283515</id>
    <revision>
      <id>1030649</id>
      <parentid>1029153</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:32:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]]</comment>
      <origin>1030649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23809" sha1="q1y5598m0k1rmowmzx6j5mt6q5erw8q" xml:space="preserve">
{{Infobox military conflict
| conflict    = ၂၀၂၆ ယောဒေသ တော်လှန်ရေးအင်အားစု အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု
| partof      = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] နှင့် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]]
| image       = Gangaw district in Magway region.svg
| caption     = ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားရာ မကွေးတိုင်း၊ ယောဒေသ (ဂန့်ဂေါခရိုင်) တည်နေရာပြမြေပုံ
| date        = ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၂ ရက်
| place       = [[ညောင်လယ်ရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်|ညောင်လယ်ကျေးရွာ]]၊ [[ဂန့်ဂေါမြို့နယ်]]၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]
| coordinates_region = MM
| coordinates = {{Coord|21.9589290618896|94.2067565917969|region:MM|format=dms|display=inline,title}}
| result      = 
* YDF (ကိုမြတ်သူအဖွဲ့) မှ ညောင်လယ်ရွာသို့ ဝင်ရောက်ပစ်ခတ်
* YDF စစ်ဒေသရုံး အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် အပါအဝင် ၂ ဦး သေဆုံး
| status      = တင်းမာမှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေဆဲ
| combatant1  = [[ယောကာကွယ်ရေးတပ်]]&lt;br&gt; {{small|(ဗဟိုအဖွဲ့)}} 
| combatant2  = YDF စစ်ဒေသရုံး &lt;br&gt; {{small|(ခွဲထွက်အဖွဲ့)}}
| commander1  = ကိုမြတ်သူ &lt;br&gt; {{small|(စစ်ဦးစီးချုပ်)}}
| commander2  = ကိုကောင်းကောင်း (သေဆုံး)&lt;br&gt; {{small|(YDFစစ်ဒေသမှူးဟောင်း)}}
| strength1   = အင်အား ၃၀ ခန့် &lt;br&gt; {{small|(မော်တော်ယာဥ်များဖြင့်)}}
| strength2   = အင်အား အနည်းငယ် &lt;br&gt; {{small|(အလှူကိစ္စဖြင့်ရောက်ရှိနေသူများ)}}
| casualties1 = မရှိသလောက်
| casualties2 = 
* ၂ ဦး သေဆုံး (ကိုကောင်းကောင်း၊ စိုင်းဇော်ဝင်း)
* ၂ ဦး ဒဏ်ရာပြင်းထန် (မျိုးအောင်၊ မိုင်ပီး)
| notes       = ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလတွင် အဖွဲ့ခွဲထွက်ခဲ့ခြင်းအပြီး၊၂၀၂၆ မတ်လတွင် အချင်းချင်း ပြန်လည်ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
}}
'''၂၀၂၆ ယောဒေသ တော်လှန်ရေးအင်အားစု အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု'''သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဂန့်ဂေါမြို့နယ်]]၊ [[ညောင်လယ်ရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်|ညောင်လယ်ကျေးရွာ]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တော်လှန်ရေးအင်အားစုအချင်းချင်းကြား သွေးထွက်သံယို ပဋိပက္ခတစ်ခုဖြစ်သည်။ 

အဆိုပါဖြစ်စဉ်တွင် [[ယောကာကွယ်ရေးတပ်]] (YDF - ဗဟို) နှင့် ၎င်းအဖွဲ့မှ ခွဲထွက်သွားသော &quot;[[ယောကာကွယ်ရေးတပ်|YDF]] စစ်ဒေသရုံး&quot; အဖွဲ့တို့အကြား အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ပစ်ခတ်မှုအတွင်း ခွဲထွက်အဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သူ ယခင် YDF စစ်ဒေသမှူး ကိုကောင်းကောင်း အပါအဝင် နှစ်ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး၊ အခြားနှစ်ဦးမှာ ဒဏ်ရာအပြင်းအထန် ရရှိခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်းမှု]] အပြီး ပေါ်ပေါက်လာသော [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] ကာလအတွင်း [[အညာ စစ်မြေပြင်]] တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား တပ်တွင်းစီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် မူဝါဒရေးရာ သဘောထားကွဲလွဲမှုများမှတစ်ဆင့် ဖြစ်ပွားခဲ့ရသည့် ထင်ရှားသော ပဋိပက္ခတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73497/|title=ယောတော်လှန်ရေးတပ်ချင်း ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပြီး အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်အပါအဝင် ၂ ဦးသေဆုံး|work=Myanmar Now|access-date=၂၈ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆}}&lt;/ref&gt;

== နောက်ခံအကြောင်းအရင်း ==
[[ယောကာကွယ်ရေးတပ်]] (YDF) ကို [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်းမှု]] အပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၂ရက် တွင် ယောဒေသလူငယ်များဖြင့် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ကိုမြတ်သူက စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ YDF သည် [[နွေဦးတော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု]]၏ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သကဲ့သို့ [[အာရက္ခတပ်တော်]] နှင့်လည်း စစ်ရေးမဟာမိတ်ပြုထားသည့်အဖွဲ့ ဖြစ်သည်။

တပ်ဖွဲ့အတွင်း စီမံခန့်ခွဲမှုပိုင်းနှင့် ပတ်သက်၍ သဘောထားကွဲလွဲမှုများဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီးနောက်  ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလတွင် စစ်ဒေသမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သူ ကိုကောင်းကောင်း အပါအဝင် တပ်မှူး၊ စစ်ကြောင်းမှူးနှင့် နိုင်ငံရေးမှူး အချို့သည် YDF မှ ခွဲထွက်ခဲ့ကြပြီး &quot;YDF စစ်ဒေသရုံး&quot; အမည်ဖြင့် သီးခြားရပ်တည် လှုပ်ရှားမှု ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။

ပင်မ YDF (ဗဟို) အဖွဲ့ကမူ ခွဲထွက်သွားသူများကို တပ်တွင်းပုန်ကန်မှု၊ လက်နက်ခဲယမ်း ရောင်းဝယ်မှုနှင့် သစ်မှောင်ခိုမှု အပါအဝင် ပုဒ်မပေါင်း တစ်ဒါဇင်ခန့်ဖြင့် တရားခံပြေးများအဖြစ် ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလ ၈ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
YDF ထုတ်ပြန်ချက်ပါ စွပ်စွဲချက်များကို  ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်လာသည့် YDF တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ပယ်ချသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/64367/|title=ယောကာကွယ်ရေးတပ်၏ အကျဉ်းထောင်အတွင်းမှ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများ|work=Myanmar Now|access-date=၂၈ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၈ ဇွန် ၂၀၂၅}}&lt;/ref&gt; 

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်းတွင် ကိုမြတ်သူဦးဆောင်သည့် YDF (ဗဟို) မှ ရဲဘော် ၈ ဦးနှင့် လက်နက်ခဲယမ်းများကို ကိုကောင်းကောင်းဦးဆောင်သည့် ခွဲထွက် YDF မြေပြင်စစ်ဒေသရုံးအဖွဲ့က ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အဆိုပါ တင်းမာမှုကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် မကွေးတိုင်းစစ်ဌာန တိုင်းမှူး (MOD)၊ [[နွေဦးတော်လှန်ရေး မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစု|နွေဦးတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု]] (SRA) ကိုယ်စားပြု [[မောင်ဆောင်းခ]] ([[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]])၊ ကိုမင်းကျော် ([[ယောတပ်တော်]]) နှင့် ဂန့်ဂေါခရိုင် စစ်ဒေသရုံးကိုယ်စားပြု သခင်ဇော် (ယောဒေသတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့) တို့က သဘာပတိများအဖြစ် ဆောင်ရွက်၍ ညှိနှိုင်းပေးခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bvjnews.com/post/yawydf2|title=တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်အချင်းချင်းပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပြီး သေဆုံးခဲ့ရတဲ့ ဗိုလ်ကြီးနဲ့တပ်ကြပ်တို့အတွက် အမှန်တရားဘက်ကရပ်တည်ပေးဖို့ YDFမြေပြင်စစ်ဒေသရုံးတောင်းဆို|work=Burma VJ|access-date=၂၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၄ မတ် ၂၀၂၆}}&lt;/ref&gt;

အဆိုပါ ညှိနှိုင်းမှုများကြောင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဖမ်းဆီးထားသည့် ရဲဘော် ၈ ဦးကို ပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ထိုပထမအကြိမ် အစည်းအဝေးတွင် &quot;မည်သည့်အခြေအနေတွင်မဆို လက်နက်ဖြင့် မဖြေရှင်းကြရန်နှင့် လက်နက်ဖြင့် စတင်ဖြေရှင်းသူ (ကျည်စတင်ထွက်သူ) သည် ရှုံးနိမ့်သူဖြစ်မည်&quot; ဟု သဘာပတိများက နှစ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းများကို သတိပေးဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။

ကျန်ရှိနေသော လက်နက်ခဲယမ်းကိစ္စများနှင့် ပတ်သက်၍ မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ဒုတိယအကြိမ် အစည်းအဝေးပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း သဘောတူညီမှု မရရှိခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ထပ်မံဆွေးနွေးရန် ချိန်းဆိုခဲ့သော်လည်း သဘာပတိများ မအားလပ်သဖြင့် အစည်းအဝေးကို မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့သို့ ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့သည်။ သို့သော် အစည်းအဝေးမတိုင်မီ မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့ မွန်းလွဲပိုင်းတွင် ယခုပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

== ဖြစ်စဉ် ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့ မွန်းလွဲပိုင်းတွင် ညောင်လယ်ကျေးရွာရှိ Starlink အင်တာနက်ဆိုင် တစ်ခု၌ ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ YDF မြေပြင်စစ်ဒေသရုံး၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဗိုလ်ကြီးကောင်းကောင်းသည် သားရှင်ပြုအလှူပြုလုပ်ရန် ရေမျက်နီကျေးရွာသို့ သွားရောက်စဉ် YDF (ဗဟို) ဘက်မှ ရောက်ရှိလာသည့် ထောက်လှမ်းရေးနှစ်ဦးနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး၊ အလှူလာသူများ ထိတ်လန့်မှုမရှိစေရန်အတွက် ၎င်းတို့နှစ်ဦးကို ညောင်လယ်ရွာရှိ Starlink ဆိုင်သို့ ခေါ်ယူကာ စကားပြောဆို ညှိနှိုင်းနေစဉ်အတွင်းကိုမြတ်သူဦးဆောင်သော အင်အား ၂၅ ဦးခန့်က ရုတ်တရက် ဝင်ရောက်ပစ်ခတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

အဆိုပါ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် ကိုကောင်းကောင်းနှင့် စိုင်းဇော်ဝင်းတို့ သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ ကိုမျိုးအောင်နှင့် ရဲဘော်မိုင်းပီးတို့မှာ ဒဏ်ရာပြင်းထန်စွာ ရရှိခဲ့သည်။ YDF (ဗဟို) ဘက်ကမူ ဤဖြစ်စဉ်သည် ဖမ်းဆီးခံထားရသော ၎င်းတို့၏ ရဲဘော်များကို Starlink ဆိုင်အတွင်းမှ သွားရောက်ကယ်တင်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု တုံ့ပြန်ထားသည်။

အဆိုပါ ပစ်ခတ်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ နှစ်ဖက်အကြား ထွက်ဆိုချက်များ ကွဲလွဲလျက်ရှိသည်။ YDF (ဗဟို) ဘက်ကမူ ၎င်းတို့၏ ရဲဘော် ၂ ဦး (လှိုင်းထက်အောင်နှင့် ဟိန်းထက်မင်း) ကို ခွဲထွက်အဖွဲ့က ဖမ်းဆီးထားသဖြင့် သွားရောက်ကယ်တင်ခြင်းဖြစ်ကြောင်းနှင့် ထိုသို့သွားရောက်စဉ် စတင်ပစ်ခတ်ခံရ၍ ပြန်လည်ခုခံခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော် ခွဲထွက်အဖွဲ့ (YDF စစ်ဒေသရုံး) ဘက်ကမူ ၎င်းတို့သည် ဖမ်းဆီးထားခြင်း မဟုတ်ဘဲ အတူတကွ စကားပြောနေစဉ် YDF (ဗဟို) အဖွဲ့က ရုတ်တရက် ဝင်ရောက်ပစ်ခတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။

ပစ်ခတ်မှုအတွင်း ခွဲထွက်အဖွဲ့မှ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သူ ကိုကောင်းကောင်းနှင့် ရဲဘော် စိုင်းဇော်ဝင်းတို့မှာ နေရာ၌ပင် သေဆုံးခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အခြားတပ်ဖွဲ့ဝင်နှစ်ဦးဖြစ်သော မျိုးအောင်နှင့် မိုင်ပီးတို့မှာလည်း သေနတ်ဒဏ်ရာများဖြင့် စိုးရိမ်ရသည့် အခြေအနေရှိခဲ့သည်။ 

== တုံ့ပြန်ချက်များ ==
မကွေးတိုင်း ဖက်ဒရယ်ယူနစ် ဝန်ကြီးချုပ် ဒေါက်တာရဲထွန်းဇော် သည် ယောဒေသ တော်လှန်ရေးအင်အားစု အချင်းချင်းကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဤပစ်ခတ်မှုနှင့် ပတ်သက်၍  တော်လှန်ရေးကို နောက်ပြန်ဆွဲသည့် လုပ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း ပြင်းထန်စွာ ရှုတ်ချပြောဆိုခဲ့ပြီး၊ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန (MOD) မှတစ်ဆင့် တရားမျှတမှု ရရှိစေရန် လုပ်ငန်းစဉ်များ ချမှတ်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု ဆိုသည်။

ယောဒေသအတွင်းရှိ လူမှုကူညီရေးအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည့် '''ယောမြေ စစ်ဘေးရှောင် ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး ကွန်ယက်'''က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက်စွဲဖြင့် သဘောထားထုတ်ပြန်ချက် (၁/၂၀၂၆) ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် တပ်တွင်းပြဿနာများကို စားပွဲဝိုင်း၌ မျက်နှာချင်းဆိုင် ဖြေရှင်းခြင်းမပြုဘဲ လက်နက်ဖြင့် ဖြေရှင်းခဲ့သည့်အပေါ် အပြင်းအထန် ကန့်ကွက်ရှုံ့ချကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

'''ယောကာကွယ်ရေးတပ် (YDF - ဗဟိုစစ်ရုံးချုပ်)'''သည် မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ချက်တစ်စောင် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ၎င်းဖြစ်စဉ်သည် ရာဇဝတ်သားများထံမှ မိမိတို့ရဲဘော်များကို သွားရောက်ကယ်တင်ခြင်းသာဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထုတ်ပြန်ချက်အရ မတ်လ ၂၂ ရက် ညနေ ၃ နာရီ ၃၀ မိနစ်ခန့်တွင် တာဝန်ဖြင့် သွားလာနေသော YDF ရဲဘော်နှစ်ဦးကို ကိုကောင်းကောင်းဦးဆောင်သည့်အဖွဲ့က ပြန်ပေးဆွဲခဲ့သဖြင့် ညနေ ၄ နာရီတွင် ညောင်လယ်ရွာ၌ ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းစဉ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ကိုကောင်းကောင်းနှင့်အဖွဲ့သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်ကတည်းက ထောင်ဖောက်ထွက်ပြေးသွားသူများဖြစ်ပြီး ၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်းကလည်း YDF တပ်မှူးနှင့် ရဲဘော် ၈ ဦးကို ဖမ်းဆီးနှိပ်စက်ကာ လက်နက်များ လုယက်ခဲ့သဖြင့် ၎င်းတို့ကို ရာဇဝတ်သားများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြောင်းလည်း ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။

'''YDF မြေပြင်စစ်ဒေသရုံး (ခွဲထွက်အဖွဲ့)'''သည် ၎င်းတို့၏ ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ကြီးကောင်းကောင်းသည် ရေမျက်နီကျေးရွာရှိ သားရှင်ပြုအလှူသို့ သွားရောက်စဉ် YDF (ဗဟို) ဘက်မှ ရောက်ရှိလာသည့် ထောက်လှမ်းရေးနှစ်ဦးနှင့် စကားပြောညှိနှိုင်းနေစဉ်အတွင်း ကိုမြတ်သူဦးဆောင်သော အင်အား ၂၅ ဦးခန့်က ရုတ်တရက် အတင်းဝင်ရောက်ပစ်ခတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု တုံ့ပြန်သည်။ အဆိုပါ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် ဗိုလ်ကြီးကောင်းကောင်းနှင့် တပ်ကြပ် စိုင်းဇော်ဝင်းတို့ ကျဆုံးခဲ့ပြီး၊ CDM ကျောင်းဆရာတစ်ဦးဖြစ်သူ တပ်ကြပ်ကြီး မျိုးအောင်နှင့် ရဲဘော်မိုင်းပီးတို့မှာ အသက်အန္တရာယ်စိုးရိမ်ရသည့် ဒဏ်ရာများ ရရှိခဲ့ကြောင်း အသေးစိတ် ထုတ်ပြန်ထားသည်။

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]]
[[ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]</text>
      <sha1>q1y5598m0k1rmowmzx6j5mt6q5erw8q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန</title>
    <ns>0</ns>
    <id>284036</id>
    <revision>
      <id>1030558</id>
      <parentid>1025653</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T03:12:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>အမှတ်တံဆိပ် ထည့်သွင်း</comment>
      <origin>1030558</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6915" sha1="hboth066n6b2cctwm2k8gyd4wycekol" xml:space="preserve">{{Infobox government agency
| agency_name         = ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန
| nativename          = Ministry of Hotels, Tourism and Culture
| logo                = Logo of of the Ministry of Hotels, Tourism and Culture.svg
| logo_caption        = ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန အမှတ်တံဆိပ်
| seal                = 
| seal_caption        = 
| formed              = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| preceding1          = [[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန]]
| preceding2          = [[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] (ယဉ်ကျေးမှုအပိုင်း)
| jurisdiction        = {{flagicon|Myanmar}} ပြည်ထောင်စု
| headquarters        = [[နေပြည်တော်]]
| minister1_name      = [[မောင်မြင့်|မောင်မြင့်]]
| minister1_pfo   = ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
| website             = 
}}
'''ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန''' သည် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရ]]၏ ဝန်ကြီးဌာနတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၆ရက်တွင် ယခင် [[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] (ယဉ်ကျေးမှုအပိုင်း) တို့ကို ပူးပေါင်းကာ ဝန်ကြီးဌာနအသစ်အဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းရန် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] သို့ တင်ပြပြီး စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81463 |access-date=2026-04-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ဌာန၏ အမည်စာရင်းကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311086 |access-date=2026-04-08 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;

ဤဝန်ကြီးဌာနသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခရီးသွားလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် မြန်မာ့ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး တာဝန်များကို ပူးတွဲထမ်းဆောင်မည့် ဝန်ကြီးဌာနဖြစ်သည်။ ပထမဦးဆုံးဝန်ကြီး အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူမှာ [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရသစ်၌ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ခု ဖြင့် ဆောင်ရွက်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အတည်ပြု |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-264720/ |access-date=2026-04-08 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;


== အကြီးအမှူးများ ==

=== ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;7&quot; |ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ
!
|-
!စဉ်
!ပုံ
!အမည်
!စတင်ရက်
!ကုန်ဆုံးရက်
!
!ဒုတိယဝန်ကြီး
!သမ္မတ
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |၁။
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ဖိုင်:Maung Myint (Minkin MP).jpg|100px]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[မောင်မြင့်|'''ဦးမောင်မြင့်''']]
| rowspan=&quot;2&quot; |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81583 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |''ယနေ့အထိ''
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Age in years and days|2026|4|10}}
|ဦးအေးထွန်း
| rowspan=&quot;2&quot; |ဦးမင်းအောင်လှိုင်
|-
|ဦးဖြိုးဇော်စိုး
|}

=== ဒုတိယဝန်ကြီးများ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;border:0;&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ
|-
!စဉ်
!အမည်
!တာဝန်စတင်
!တာဝန်ပြီးဆုံး
!ရက်​ပေါင်း
!ဝန်ကြီး
|-
|၁။
|ဦးအေးထွန်း
|၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81613 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
|''ယနေ့အထိ''
|{{Age in years and days|2026|4|10}}
| rowspan=&quot;2&quot; |[[မောင်မြင့်|'''ဦးမောင်မြင့်''']]
|-
|၂။
|ဦးဖြိုးဇော်စိုး
|၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|''ယနေ့အထိ''
|{{Age in years and days|2026|4|10}}
|}


== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးဌာနများ]]</text>
      <sha1>hboth066n6b2cctwm2k8gyd4wycekol</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030577</id>
      <parentid>1030558</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T04:13:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>115</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:Logo_of_of_the_Ministry_of_Hotels,_Tourism_and_Culture.svg|Logo_of_of_the_Ministry_of_Hotels,_Tourism_and_Culture.svg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Ziv|Ziv]] because: [[:c:COM:FAIRUSE|Fair use]] material is not permit</comment>
      <origin>1030577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6856" sha1="a7wgkwi9ui4r3stdxnpodmc23cs6ygi" xml:space="preserve">{{Infobox government agency
| agency_name         = ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန
| nativename          = Ministry of Hotels, Tourism and Culture
| logo                =
| logo_caption        = ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန အမှတ်တံဆိပ်
| seal                = 
| seal_caption        = 
| formed              = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| preceding1          = [[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန]]
| preceding2          = [[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] (ယဉ်ကျေးမှုအပိုင်း)
| jurisdiction        = {{flagicon|Myanmar}} ပြည်ထောင်စု
| headquarters        = [[နေပြည်တော်]]
| minister1_name      = [[မောင်မြင့်|မောင်မြင့်]]
| minister1_pfo   = ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
| website             = 
}}
'''ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန''' သည် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရ]]၏ ဝန်ကြီးဌာနတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၆ရက်တွင် ယခင် [[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] (ယဉ်ကျေးမှုအပိုင်း) တို့ကို ပူးပေါင်းကာ ဝန်ကြီးဌာနအသစ်အဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းရန် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] သို့ တင်ပြပြီး စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81463 |access-date=2026-04-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ဌာန၏ အမည်စာရင်းကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311086 |access-date=2026-04-08 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;

ဤဝန်ကြီးဌာနသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခရီးသွားလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် မြန်မာ့ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး တာဝန်များကို ပူးတွဲထမ်းဆောင်မည့် ဝန်ကြီးဌာနဖြစ်သည်။ ပထမဦးဆုံးဝန်ကြီး အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူမှာ [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရသစ်၌ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ခု ဖြင့် ဆောင်ရွက်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အတည်ပြု |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-264720/ |access-date=2026-04-08 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;


== အကြီးအမှူးများ ==

=== ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;7&quot; |ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ
!
|-
!စဉ်
!ပုံ
!အမည်
!စတင်ရက်
!ကုန်ဆုံးရက်
!
!ဒုတိယဝန်ကြီး
!သမ္မတ
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |၁။
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ဖိုင်:Maung Myint (Minkin MP).jpg|100px]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[မောင်မြင့်|'''ဦးမောင်မြင့်''']]
| rowspan=&quot;2&quot; |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81583 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |''ယနေ့အထိ''
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Age in years and days|2026|4|10}}
|ဦးအေးထွန်း
| rowspan=&quot;2&quot; |ဦးမင်းအောင်လှိုင်
|-
|ဦးဖြိုးဇော်စိုး
|}

=== ဒုတိယဝန်ကြီးများ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;border:0;&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ
|-
!စဉ်
!အမည်
!တာဝန်စတင်
!တာဝန်ပြီးဆုံး
!ရက်​ပေါင်း
!ဝန်ကြီး
|-
|၁။
|ဦးအေးထွန်း
|၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81613 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
|''ယနေ့အထိ''
|{{Age in years and days|2026|4|10}}
| rowspan=&quot;2&quot; |[[မောင်မြင့်|'''ဦးမောင်မြင့်''']]
|-
|၂။
|ဦးဖြိုးဇော်စိုး
|၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|''ယနေ့အထိ''
|{{Age in years and days|2026|4|10}}
|}


== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးဌာနများ]]</text>
      <sha1>a7wgkwi9ui4r3stdxnpodmc23cs6ygi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တိုရော့ခိုဟိုဇုခယောဘူတာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>284930</id>
    <revision>
      <id>1030620</id>
      <parentid>1028073</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T08:01:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1030620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5938" sha1="0cldjtxn84fka7xnmarp16z70ti40l1" xml:space="preserve">{{Infobox station
| name                = တိုရော့ခိုဟိုဇုခယောဘူတာ
| native_name         = {{Unbulleted list|トロッコ保津峡駅|とろっこほづきょう}}
| native_name_lang    = ja
| symbol_location     = 
| symbol              = 
| type                = 
| image               = Truck Hozukyo station-201106.jpg
| alt                 = ဘူတာရုံနှင့် လျှောက်လမ်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်
| caption             = ဘူတာရုံနှင့် လျှောက်လမ်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်
| address             = ခိတမဆွတ်အိုယာမ၊ [[အရရှိယာမ]]၊ [[နိရှိခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|နိရှိခယောရပ်ကွက်]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]
| borough             = [[ကျိုတိုစီရင်စု]]
| country             = [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]
| coordinates         = {{coord|35.026111|N|135.646278|E|}}&lt;ref name=&quot;openstreetmap&quot; /&gt;
| owned               = {{ric|JR West|name=}}
| operator            = [[Sagano Scenic Railway|Sagano Sightseeing Railway]]
| line                = [[Sagano Scenic Railway|Sagano Scenic Line]]
| distance            = {{cvt|3.4|km}} from {{STN|Torokko Saga|x}}
| platforms           = 1 [[side platform]]
| tracks              = 1
| train_operators     = 
| connections         = 
| structure           = At-grade
| parking             = 
| bicycle             = 
| accessible            = 
| code                = 
| zone                = 
| website             = {{Official|https://www.sagano-kanko.co.jp/hodukyou.php}} {{in lang|ja}}
| opened              = {{Start date and age|1991|04|27|df=y}} (re-opened)
| closed              = &lt;!-- n/a --&gt; 
| passengers          = 3 daily&lt;ref&gt;{{cite web |author=&lt;!-- not stated --&gt; |year=2024 |title=移動等円滑化取組報告書（鉄道駅） |url=https://www.sagano-kanko.co.jp/cms/wp-content/uploads/2025/01/2024%E5%B9%B4%E5%BA%A6%E5%85%AC%E8%A1%A8_%E7%A7%BB%E5%8B%95%E7%AD%89%E5%86%86%E6%BB%91%E5%8C%96%E5%8F%96%E7%B5%84%E5%A0%B1%E5%91%8A%E6%9B%B8.pdf |publisher=Keifuku Electric Railroad |language=ja |access-date=12 March 2025}}&lt;/ref&gt;
| pass_year           = FY 2023
| pass_rank           = 
| map_type = Japan Kyoto Prefecture#Japan Kansai#Japan
| services            = 
}}

'''တိုရော့ခိုဟိုဇုခယောဘူတာ''' (トロッコ保津峡駅, Torokko Hozukyō-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုစီရင်စု]]၊ [[ခမဲအိုခမြို့၊ ကျိုတို|ခမဲအိုခမြို့]]တွင်ရှိသည်။ [[ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း]]ပေါ်ရှိ တတိယမြောက်ဘူတာ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;official&quot; /&gt;

==ဘူတာပုံစံ==
[[File:Truck Hozukyo station-Platform-201106.jpg|thumb|right|240px|ဘူတာပလက်ဖောင်း]]
ဘူတာတွင် မြေပြင်ညီအဆင့် ပလက်ဖောင်းတစ်ခု ပါရှိသည်။ [[တိုရော့ခိုဆဂဘူတာ]]နှင့် [[တိုရော့ခိုခမဲအိုခဘူတာ]]များသို့ သွားမည့်ရထားများကို ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။

==ကပ်လျက်ဘူတာများ==
{{J-railservice start}}
{{J-route
| route = [[ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း|{{color|white|ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း}}]]
| col   = #e10021
| f     = w}}&lt;!-- colour from the official website --&gt;
{{J-rserv
| service  = ဒေသတွင်း
| previous = [[တိုရော့ခိုအရရှိယာမဘူတာ]]
| next     = [[တိုရော့ခိုခမဲအိုခဘူတာ]]}}
{{S-end}}

==ပြင်ပလင့်များ==
* {{Commons category-inline|Torokko Hozukyō Station}}
* {{URL|https://www.sagano-kanko.co.jp/en/arashiyama.php|Official station page (English)}}
* {{URL|https://www.sagano-kanko.co.jp/en/|Official Sagano Scenic Railway website (English)}}

{{Sagano Scenic Line}}

==ကိုးကား==
&lt;references&gt;

&lt;ref name=&quot;openstreetmap&quot;&gt;{{cite web
| url         = http://www.openstreetmap.org/node/538974324
| title       = Node: Torokko Hozukyō (538974324)
| publisher   = OpenStreetMap
| access-date = 2017-10-31
}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;official&quot;&gt;{{cite web
 |url          = https://www.sagano-kanko.co.jp/hodukyou.php
 |script-title = ja:トロッコ保津峡駅
 |publisher    = 嵯峨野観光鉄道
 |access-date  = 2017-10-30
 |language     = ja
}}{{Dead link|date=May 2026 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;planner&quot;&gt;{{cite web
| url         = http://www.arukumachikyoto.jp/station.php?agency_id=106&amp;station_name=トロッコ保津峡&amp;map_id=1&amp;lang=en
| title       = Torokko Arashiyama Station (Sagano Scenic Railway)
| publisher   = Arukumachi KYOTO Route Planner
| access-date = 2017-10-31
}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;discover-kyoto&quot;&gt;{{cite web
| url         = https://www.discoverkyoto.com/visitors-guide/trains/sagano-scenic-line/
| title       = Sagano Scenic Line
| publisher   = Discover Kyoto
| access-date = 2017-10-31
}}&lt;/ref&gt;

&lt;/references&gt;

[[ကဏ္ဍ:ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်းရှိ ဘူတာရုံများ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ ဘူတာရုံများ]]</text>
      <sha1>0cldjtxn84fka7xnmarp16z70ti40l1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကျင်ဒွေးတံတား အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285111</id>
    <revision>
      <id>1030610</id>
      <parentid>1029248</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T07:15:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>{{main|ကျင်ဒွေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}}</comment>
      <origin>1030610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11822" sha1="62sffkzlyq1oy3whf3h7em81p8ogg18" xml:space="preserve">{{Infobox civilian attack
| title        = ကျင်ဒွေးတံတား အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု
| location     = [[ကျင်ဒွေးမြို့]]၊ [[ကန်ပက်လက်မြို့နယ်]]၊ [[မင်းတပ်ခရိုင်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]
| date         = ၂၉ ဧပြီ ၂၀၂၆
| partof       = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] နှင့် [[ချင်း စစ်မြေပြင်|ချင်းစစ်မြေပြင်]]
| coordinates  = {{coord|20.839167|93.970278|display=inline,title}}
| map          = {{Location map | Myanmar | lat=20.839167 | long=93.970278 | label=ကျင်ဒွေးတံတား | caption=| width=250}}
| map_caption  = ကျင်ဒွေးတံတား တည်နေရာ
| fatalities   = ၉ ဦး
| injuries     = ၃ ဦး
| perpetrators = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော် (လေ)]]
| notes        = {{Bulleted list
|၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ချင်းညီနောင်နှင့် မဟာမိတ်တပ်များ သိမ်းပိုက်ထားသည့် ကျင်ဒွေးမြို့ရှိ မုန်းချောင်းကူးတံတားအား အရပ်သားများ ကိုယ်ထူကိုယ်ထစနစ်ဖြင့် ပြုပြင်နေစဉ် စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
|တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် တံတားပြုပြင်ရေးလုပ်ငန်းခွင်ရှိ အရပ်သား ၉ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး JCB စက်ကြီး တစ်စီးအပါအဝင် ယာဉ်ယန္တရားများ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့သည်။
}}
}}
{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}

'''ကျင်ဒွေးတံတား အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ကန်ပက်လက်မြို့နယ်]]၊ [[ကျင်ဒွေးမြို့]]အနီးရှိ မုန်းချောင်းကူးတံတား (ကျင်ဒွေးတံတား) ပြုပြင်ရေးလုပ်ငန်းခွင်ကို စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် တံတားပြုပြင်နေသည့် အရပ်သားပြည်သူ ၉ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Htwe |first=Lway |date=2026-05-01 |title=ကျင်ဒွေးမြို့ကို စစ်ကောင်စီက လေကြောင်း တိုက်ခိုက်ပြီး အရပ်သား ၉ ဦးထက်မနည်း သေဆုံး |url=https://shwepheemyay.org/%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%A1%E1%80%81%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8/military-council-airstrikes-kill-at-least-9-civilians-in-kyandwe/ |access-date=2026-05-01 |website=Shwe Phee Myay |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== နောက်ခံအကြောင်းအရင်း ==
{{main|ကျင်ဒွေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}}
ကျင်ဒွေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲသည် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ကန်ပက်လက်မြို့နယ်]]၊ ကျင်ဒွေးမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းများကို [[ချင်းညီနောင်]] အဖွဲ့က [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF) တို့၏ အကူအညီဖြင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ထိုးစစ်ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် အရှိန်မြှင့်တင်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ကျင်ဒွေးမြို့ကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-04-30 |title=ကျင်ဒွေးမြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေ ပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/chin-revolutionary-seized-jindwe-04302024052308.html |access-date=2026-05-01 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-04-24 |title=ကျင်ဒွေးမြို့ကို AA အကူအညီနဲ့ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲဆင်နွှဲနေကြောင်း ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/kyindwe-04242024001322.html |access-date=2026-05-01 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;

မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ အောင်မြင်ပြီး နှစ်နှစ်အကြာ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် (မြို့သိမ်း နှစ်ပတ်လည်နေ့) ဒေသခံများက လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ပြန်လည်ကောင်းမွန်စေရန် မုန်းချောင်းကူးတံတား (ကျင်ဒွေးတံတား) ကို ကိုယ်ထူကိုယ်ထစနစ်ဖြင့် ပြုပြင်နေစဉ်အတွင်း စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ဆက်လက်၍ ဒုတိယနေ့ ဧပြီ ၃၀ရက်နေ့တွင် ယင်းနေရာကိုပင် ထပ်မံတိုက်ခိုက်ရာ အမျိုးသားနှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=2026-04-29 |title=ကန်ပက်လက်တွင် စစ်တပ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်၊ ပြည်သူ ၈ ဦးသေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/74288/ |access-date=2026-05-01 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ဖြစ်စဉ် ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၉ ရက်၊ နံနက် ၁၀ နာရီ ၁၅ မိနစ်ဝန်းကျင်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်၏ ဂျက်လေယာဉ်များက ကျင်ဒွေးမြို့နှင့် ကပ်လျက်ရှိ မုန်းချောင်းကို ဖြတ်ကူးထားသည့် ကျင်ဒွေးတံတားကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဒေသခံပြည်သူများသည် တံတားအား လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ပြန်လည်ကောင်းမွန်စေရန်အတွက် ကိုယ်ထူကိုယ်ထစနစ်ဖြင့် ထိန်းသိမ်းပြုပြင်နေကြခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ကျင်ဒွေးမြို့ကို အာဏာသိမ်းစစ်တပ် နှစ်ရက်ဆက်ဗုံးကြဲ၍ ဒေသခံ ၁၁ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/69f4633fb4daf456625111a7 |access-date=2026-05-01 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}&lt;/ref&gt;

== သေဆုံးသူများ ==
ချင်းပြည်သူ့အစည်းအရုံး/ချင်းပြည်သူ့တပ်မတော် (CPU/CPA) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့ ကျင်ဒွေးတံတား လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုအတွင်း သေဆုံးခဲ့သည့် အပြစ်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူ (၉) ဦး၏ စာရင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2026-04-30 |title=ကျင်ဒွေးမြို့ကို စစ်တပ်ဗုံးကြဲလို့ တံတားလုပ်သား ၉ဦးသေဆုံး |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/05/01/155774/ |access-date=2026-05-01 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot; 
|- 
! စဉ် !! အမည် !! အသက် !! မှတ်ချက် 
|- 
| ၁ || ဦးထိန်လင်း || ၃၇ နှစ် || သေဆုံး 
|- 
| ၂ || ဦးသောင်းဖေ || ၃၀ နှစ် || သေဆုံး 
|- 
| ၃ || ဦးပြည့်ဖြိုးအောင် || ၅၅ နှစ် || သေဆုံး 
|- 
| ၄ || ဒေါ်မထွေး || ၅၀ နှစ် || သေဆုံး 
|- 
| ၅ || ဦးမောင်လုံး || ၄၄ နှစ် || သေဆုံး 
|- 
| ၆ || ဦးဌေးအောင် || ၃၇ နှစ် || သေဆုံး 
|- 
| ၇ || ဦးခင်အောင် || ၃၈ နှစ် || သေဆုံး 
|- 
| ၈ || ဦးကွီးထုံ || ၃၇ နှစ် || သေဆုံး 
|- 
| ၉ || ဦးပြည့်ဖြိုးအောင် || ၃၇ နှစ် || သေဆုံး 
|}

== အခြားဖတ်ရှုရန် ==
* [[ချင်း စစ်မြေပြင်|ချင်းစစ်မြေပြင်]]
* [[အူးဟူချောင်းတံတား အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] ([[ကရင်ပြည်နယ်]])


== ကိုးကား ==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]</text>
      <sha1>62sffkzlyq1oy3whf3h7em81p8ogg18</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မြန်မာနိုင်ငံရှိ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု လုပ်ငန်းများ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285299</id>
    <revision>
      <id>1030615</id>
      <parentid>1030373</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T07:44:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <origin>1030615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52712" sha1="9nf06ql5ufwkt4wpcvjl0kjxwsl18l2" xml:space="preserve">{{Infobox criminal organization|name=မြန်မာနိုင်ငံရှိ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု လုပ်ငန်းများ|image=Shwe Kokko Scam City, Myawaddy, Myanmar.jpg|caption=မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရွှေကုက္ကိုရှိ လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်း အဓိကအဆောက်အအုံကြီးများ.|founded={{circa}} 1990s|years_active=1990s/2000 ဝန်းကျင်–လက်ရှီ
|territory={{flag|Myanmar}}, တရုတ်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံနယ်နိမိတ်ဒေသများ

|activities=ဖွဲ့စည်းထားသော ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများတွင် ဆိုက်ဘာရာဇဝတ်မှု၊ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု၊ လူကုန်ကူးမှု၊ ကလေးအလုပ်သမားစခိုင်းခြင်းနှင့် အဓမ္မအလုပ်ခိုင်းစေမှုတို့ ပါဝင်သည်။
|allies= အရှေ့တောင်အာရှရှိ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများ
}}

[[လိမ်လည်မှု ဂိုဏ်းစခန်း|လိမ်လည်မှုစင်တာများသည်]] လိမ်လည်မှုနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုများ၏ ကြီးမားသောအစုအဝေးများဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့ကို နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းရှိ စီးပွားရေးဥယျာဉ်များ သို့မဟုတ် မြို့များအဖြစ် မကြာခဏ ဟန်ဆောင်ထားလေ့ရှိသည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာနိုင်ငံတွင်]] ၎င်းတို့သည် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] အနီးရှိ နယ်စပ်မြို့များ၊ အထူးသဖြင့် [[မြဝတီမြို့|မြဝတီ]] - [[မဲဆောက်မြို့|မဲဆောက်]] နှင့် [[ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|ရွှေကုက္ကို]] မြို့တစ်ဝိုက်တွင် တည်ရှိသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite news |date=2025-09-07 |title=Revealed: the huge growth of Myanmar scam centres that may hold 100,000 trafficked people |url=https://www.theguardian.com/global-development/2025/sep/08/myanmar-military-junta-scam-centres-trafficking-crime-syndicates-kk-park |access-date=2026-01-02 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-12-08 |title=Scam Centers 'Flooding Myawaddy Town' After Myanmar Junta Crackdown |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/scam-centers-flooding-myawaddy-town-after-myanmar-junta-crackdown.html |access-date=2026-01-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-10-14 |title=Myanmar scam cities booming despite crackdown -- using Musk's Starlink |url=https://www.france24.com/en/live-news/20251014-myanmar-scam-cities-booming-despite-crackdown-using-musk-s-starlink |access-date=2026-01-02 |website=France 24 |language=en}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၃ ခုနှစ် ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး ၏ အစီရင်ခံစာအရ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝှမ်းရှိ လူပေါင်း ၁၂၀,၀၀၀ ခန့်သည် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများတွင် အလုပ်လုပ်ရန် အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေခံရသည့် အခြေအနေများတွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Scam hubs on Thai-Myanmar border still have up to 100,000 people, Thai police says |url=https://bdnews24.com/world/4159314d246d |access-date=2026-01-02 |website=bdnews24 |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news |title=Scam centers in southeast Asia are on the rise despite crackdowns to root out the illegal industry |url=https://techxplore.com/news/2025-11-scam-centers-southeast-asia-crackdowns.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20251107095037/https://techxplore.com/news/2025-11-scam-centers-southeast-asia-crackdowns.html |archive-date=7 November 2025 |access-date=2026-01-02 |language=en |url-status=live }}&lt;/ref&gt; [[ကုလသမဂ္ဂ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ ရုံး|မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂရုံး၏]] ခန့်မှန်းချက်အရ ဤလုပ်ဆောင်ချက်များသည် ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများအတွက် တစ်နှစ်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၀ ဘီလီယံနီးပါး ရှာဖွေပေးသည်ဟု ဆိုသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-11-24 |title=Myanmar state television broadcasts army crackdown on scam centers |url=https://apnews.com/article/myanmar-scam-centers-cybercrime-karen-military-4a54ce7cbfc88d51efa2bc009443c39c |access-date=2026-01-02 |website=AP News |language=en}}&lt;/ref&gt;

== သမိုင်းကြောင်း ==
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ငြိမ်းချမ်းရေးအင်စတီကျု (USIP) ၏ ဖော်ပြချက်အရ မြန်မာနိုင်ငံဒေသတွင်း အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများ၏ မူလဇစ်မြစ်သည် ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်းက ထိန်းကျောင်းမှု လျော့ရဲသော ကာစီနိုများနှင့် အွန်လိုင်းလောင်းကစားလုပ်ငန်းများမှ အစပြုခဲ့သည်။ နယ်စပ်ဒေသရှိ အဆိုပါ အစောပိုင်း လောင်းကစားဗဟိုဌာနများသည် နောက်ပိုင်းတွင် လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများအတွက် အခြေခံအဆောက်အအုံများ အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲရောက်ရှိခဲ့သည်။ အင်တာနက်ချိတ်ဆက်မှု ပိုမိုကောင်းမွန်လာပြီး ရာဇဝတ်ကွန်ရက်များက လောင်းကစားလုပ်ငန်းမှ အမြတ်များအစား အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုအစီအစဉ်များသို့ ကူးပြောင်းလာသည်နှင့်အမျှ အဆိုပါလုပ်ငန်းများသည် ၂၀၀၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် သိသိသာသာ အရှိန်မြှင့်တိုးတက်လာခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;Reuters&quot;&gt;{{Cite news |title=What are Southeast Asia's scam centres, and why are they being dismantled? |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/what-are-southeast-asias-scam-centres-why-are-they-being-dismantled-2025-03-04/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250406120132/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/what-are-southeast-asias-scam-centres-why-are-they-being-dismantled-2025-03-04/ |archive-date=6 April 2025 |access-date=2026-01-02 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

၂၀၁၇ ခုနှစ်ခန့်တွင် [[ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|ရွှေကုက္ကို]]ရှိ အထင်ရှားဆုံးလိမ်လည်မှုစင်တာအား ဟောင်ကောင်အခြေစိုက် Yatai International Holdings Group နှင့် ဒေသခံလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၏ မိတ်ဖက်များက မှတ်ပုံတင်ခဲ့ကြသည်။ &lt;ref name=&quot;malaymail.com&quot;&gt;{{Cite web |date=2025-03-06 |title=What to know about the South-east Asian scam centres set up at the Myanmar-Thai border |url=https://www.malaymail.com/news/world/2025/03/06/what-to-know-about-the-south-east-asian-scam-centres-set-up-at-the-myanmar-thai-border/168766 |access-date=2026-01-02 |website=Malay Mail |language=en}}&lt;/ref&gt;အထူးသဖြင့် COVID-19 ကပ်ရောဂါကာလအတွင်းနှင့် ၎င်း၏အပြီးတွင် အဆိုပါစင်တာများသည် လောင်းကစားဌာနများမှ ပြင်းထန်သော လိမ်လည်မှုဗဟိုချက်များအဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းလာခဲ့သည်။ ထိုနေရာအား အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု၊ ငွေကြေးခဝါချမှု၊ cryptocurrency လိမ်လည်မှုနှင့် အဆိုပါဆက်စပ်လုပ်ရပ်များအတွက် ပြန်လည်အသုံးပြုလာကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Zaw |first=Aung |date=2025-11-27 |title=The Story of Shwe Kokko: How a Border Backwater Became a Global Crime Hub |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/the-story-of-shwe-kokko-how-a-border-backwater-became-a-global-crime-hub.html |access-date=2026-01-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Kapi |first=Saw |date=2025-01-28 |title=Shwe Kokko: How governance failures and political quagmire created Myanmar's most notorious crime hub |url=https://myanmar-now.org/en/news/shwe-kokko-how-governance-failures-and-political-quagmire-created-myanmars-most-notorious-crime-hub/ |access-date=2026-01-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

[[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှု]] အပြီးတွင် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|နိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းစစ်သည်]] ရာဇ၀တ်မှုများအတွက် အခြေအနေကောင်းများကို ဖန်တီးပေးခဲ့ပြီး လိမ်လည်မှုစင်တာများသည် ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုနှင့် လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများအတွက် အချက်အချာနေရာများ ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2025-12-08 |title=Scam Centers 'Flooding Myawaddy Town' After Myanmar Junta Crackdown |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/scam-centers-flooding-myawaddy-town-after-myanmar-junta-crackdown.html |access-date=2026-01-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-10-22 |title=Myanmar Junta's 'Raid' on KK Park Scam Hub a PR Stunt: Locals, Experts |url=https://www.irrawaddy.com/news/myanmars-crisis-the-world/myanmar-juntas-raid-on-kk-park-scam-hub-a-pr-stunt-locals-experts.html |access-date=2026-01-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}&lt;/ref&gt; ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် ဒေသခံလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၊ ပြည်သူ့စစ်များနှင့် နယ်စပ်တပ်ဖွဲ့များသည် ဝင်ငွေ သို့မဟုတ် ဒေသန္တရထိန်းချုပ်မှုအတွက် လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများကို တစ်ခါတစ်ရံ သည်းခံခဲ့ကြသည်ဟု သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Peng |first=Xu |date=2025-12-24 |title=Huge online scam operations are flourishing in war-torn Myanmar – I travelled there to find out why |url=http://theconversation.com/huge-online-scam-operations-are-flourishing-in-war-torn-myanmar-i-travelled-there-to-find-out-why-271701 |access-date=2026-01-02 |website=The Conversation |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== အလုပ်ခန့်ထားမှု ==
လိမ်လည်မှုစင်တာများသည် [[ဒစ်ဂျစ်တယ် ဈေးကွက်ဖော်ဆောင်ခြင်း|ဒစ်ဂျစ်တယ်စျေးကွက်ရှာဖွေရေး]] ၊ IT၊ ဒေတာအကူ၊ ဘာသာပြန်ဝန်ဆောင်မှု၊ ဖောက်သည်ပံ့ပိုးမှု သို့မဟုတ် cryptocurrency ရောင်းဝယ်မှုတို့တွင် လစာမြင့်မားပြီး တရားဝင်အလုပ်ရရှိရန် အတုအယောင်ကမ်းလှမ်းချက်များဖြင့် အခြေခံအလုပ်ရှာဖွေသူများကို ဆွဲဆောင်လေ့ရှိသည်။ ထိုကဲ့သို့သော အလုပ်ခေါ်ယူမှုများအတွက် ကြော်ငြာများကို လူမှုမီဒီယာပလက်ဖောင်းများ၊ အလုပ်အကိုင်ဝက်ဘ်ဆိုက်များ သို့မဟုတ် မက်ဆေ့ချ်အက်ပ်များတွင် တင်လေ့ရှိသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-02-21 |title=Nearly 260 Workers Freed from Myanmar Scam Compounds Identified as… |url=https://www.ijm.org/news/nearly-260-workers-freed-myanmar-scam-compounds-identified-trafficking-victims-thailand |access-date=2026-01-02 |website=International Justice Mission |language=en-US}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Thailand receives hundreds of human trafficking victims held at Myanmar scam centers - UPI.com |url=https://www.upi.com/Top_News/World-News/2025/02/13/thailand-Myanmar-call-centers/9441739433876/ |access-date=2026-01-02 |website=UPI |language=en}}&lt;/ref&gt; ထို့ကြောင့် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်]] ၊ [[အရှေ့တောင်အာရှ]]၊ [[တောင်အာရှ]] ၊ [[အာဖရိက]] နှင့် အခြားနိုင်ငံများမှ သားကောင်များစွာ ရောက်ရှိလာကြသည်။ ထို့နောက် ၎င်းတို့ကို လိမ်လည်မှုစင်တာများသို့ ခေါ်ဆောင်သွားပြီး လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အလုပ်လုပ်ရန် ဖိအားပေးခံရသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-01-30 |title=Myanmar militia 'ready to return' more than 60 trafficked foreigners to Thailand |url=https://www.rfa.org/english/myanmar/2025/01/30/scam-centers-release-foreigners/ |access-date=2026-01-02 |website=Radio Free Asia |language=en}}&lt;/ref&gt; လက်ခံပြီးသည်နှင့် သားကောင်များကို [[မဲဆောက်မြို့|မဲဆောက်]] (ထိုင်းနိုင်ငံ) ကဲ့သို့သော နယ်စပ်မြို့များသို့ မကြာခဏ ပို့ဆောင်ခံရပြီး ထိုမှတစ်ဆင့် [[မြဝတီမြို့|မြဝတီ]] ၊ ရွှေကုက္ကို သို့မဟုတ် အခြားမြို့များကဲ့သို့သော မြန်မာနိုင်ငံရှိ လိမ်လည်မှုစင်တာများသို့ ခိုးသွင်းခြင်း သို့မဟုတ် လမ်းညွှန်ခံရလေ့ရှိသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-02-20 |title=Chinese workers from Myanmar scam centers begin to fly home from Thailand |url=https://www.benarnews.org/english/news/thai/chinese-workers-from-myanmar-scam-fly-home-02202025074703.html |access-date=2026-01-02 |website=Benar News |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news |date=2025-02-21 |title=Tens of thousands could be held in illegal scam compounds in Myanmar, Thai police general says |url=https://www.theguardian.com/world/2025/feb/21/myanmar-scam-call-centre-compounds |access-date=2026-01-02 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;

နိုင်ငံအများအပြားမှ နိုင်ငံသားများနှင့် နိုင်ငံသားများကို လိမ်လည်မှုစင်တာများသို့ စုဆောင်းခဲ့ပြီး အများစုမှာ တရုတ်နိုင်ငံမှ ဖြစ်သည်။ အခြားနိုင်ငံသားများတွင် [[အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ|အီသီယိုးပီးယား]] ၊ [[ကင်ညာနိုင်ငံ|ကင်ညာ]] [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|၊ အင်ဒိုနီးရှား]] ၊ [[မလေးရှားနိုင်ငံ|မလေးရှား]] [[ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ|၊ ဖိလစ်ပိုင်၊]] [[ဘရာဇီးနိုင်ငံ|ဘရာဇီး]] ၊ [[နီပေါနိုင်ငံ|နီပေါ]] ၊ [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ|ဗီယက်နမ်]] နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်းနိုင်ငံတို့]] ပါဝင်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Myanmar detains over 10K foreigners in online scam centre crackdown |url=https://www.business-standard.com/world-news/myanmar-detains-over-10k-foreigners-in-online-scam-centre-crackdown-125102800488_1.html}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news |date=2025-02-21 |title=Tens of thousands could be held in illegal scam compounds in Myanmar, Thai police general says |url=https://www.theguardian.com/world/2025/feb/21/myanmar-scam-call-centre-compounds |access-date=2026-01-02 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; https://www.theguardian.com/world/2025/feb/21/myanmar-scam-call-centre-compounds &quot;Tens of thousands could be held in illegal scam compounds in Myanmar, Thai police general says&quot; &lt;/ref&gt;

== နေရာများ ==
{{Location map many|Myanmar}}
လိမ်လည်မှုစင်တာများ၏ အဓိကဗဟိုချက်များသည် အောက်ပါဒေသများတွင် အဓိကထားရှိသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Inside Southeast Asia's Casino Scam Archipelago |url=https://thediplomat.com/2022/08/inside-southeast-asias-casino-scam-archipelago/ |access-date=2026-01-02 |website=thediplomat.com |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

* [[လောက်ကိုင်မြို့|လောင်းကိုင်]] လောက်ကိုင်မှာ လိမ်လည်မှုတွေက အဓိကအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း နယ်စပ်တဝိုက်မှာ တည်ရှိပြီး မူဆယ်၊ [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] ၊ မိုင်းလားနဲ့ [[ပန်ဆန်းမြို့|ပန်ခမ်းမြို့တွေ]] က တခြားစင်တာတွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Kyar Phyant Crackdown |url=https://ispmyanmar.com/wp-content/uploads/2024/07/Trends-to-Watch.pdf}}&lt;/ref&gt; [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှု]] အပြီးမှာ အဲဒီဒေသဟာ တရုတ်ဂိုဏ်းတွေက လည်ပတ်တဲ့ အဓိက ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုဗဟိုချက် ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ [[ကုလသမဂ္ဂ|ကုလသမဂ္ဂက]] လောက်ကိုင်ရဲ့ လိမ်လည်မှုစင်တာတွေအဖြစ် ပြောင်းလဲလာမှုကို &quot; '''လိမ်လည်မှု''' &quot; အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး အဓိကအားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံသား ၁၀၀,၀၀၀ ကျော်ကို ခြံဝင်းတွေထဲ ဆွဲဆောင်၊ ထိန်းသိမ်းပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းက သားကောင်တွေကို ရည်ရွယ်တဲ့ ရှုပ်ထွေးတဲ့ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုတွေ လုပ်ဖို့ အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခဲ့ပါတယ်။ လောက်ကိုင်မှာ အခြေစိုက်တဲ့ အင်အားအကြီးဆုံး မိသားစုတွေထဲက တစ်ခုဖြစ်တဲ့ မင်မိသားစုဟာ ကြီးမားတဲ့ call-centre လိမ်လည်မှုကွန်ရက်တွေကို လည်ပတ်ခဲ့ပြီး ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ဝင်ငွေ ယွမ် ၁၀ ဘီလီယံ (ဒေါ်လာ ၁.၅ ဘီလီယံကျော်) ရရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-09-30 |title=Death sentences for 11 Ming clan members over Myanmar scam empire |url=https://www.nationthailand.com/news/world/40056124 |access-date=2026-01-02 |website=nationthailand |language=en-US}}&lt;/ref&gt; မိသားစုအကြီးအကဲ [[Ming Xuechang|မင်ရှူချန်]] ဟာ သူ့ကိုယ်သူ သတ်သေသွားတယ်လို့ သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်ခဲ့ပြီး တခြား မိသားစုဝင်တွေကိုတော့ တရုတ်အာဏာပိုင်တွေဆီ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ပါတယ်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-09-29 |title=China sentences 11 members of Ming mafia family to death |url=https://www.bbc.com/news/articles/c78nrx309kzo |access-date=2026-01-02 |website=BBC |language=en-GB}}&lt;/ref&gt; ရိုက်နှက်ခြင်း၊ သွားလာခွင့် ကန့်သတ်ခြင်း၊ အလုပ်ချိန် ကြာမြင့်ခြင်း၊ လူကုန်ကူးခြင်းနှင့် စူးစမ်းရှာဖွေခြင်းကဲ့သို့သော အလွဲသုံးစားပြုမှုများနှင့် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုများသည် မြို့လယ်တွင် အဖြစ်များခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-06-24 |title=Chinese gangs kidnapping Burmese to work online scams from border towns |url=https://english.dvb.no/chinese-gangs-scam-border-town-youth/ |access-date=2026-01-02 |website=DVB |language=en-US}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Myanmar: Post-coup economic turmoil drives youth into Chinese-run cyber scams |url=https://www.business-humanrights.org/en/latest-news/myanmar-economic-turmoil-post-coup-drives-youth-into-chinese-led-online-fraud-operations/ |access-date=2026-01-02 |website=Business and Human Rights Centre |language=en}}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ မဟာမိတ်အဖွဲ့သည် လောက်ကိုင်ကို သိမ်းပိုက်ရန် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး|Operation 1027 ကို]] စတင်ခဲ့ပြီး လိမ်လည်လှည့်ဖြားသော အလုပ်သမားများ ဒေသမှ ထွက်ပြေးခဲ့ကြပြီး အချို့ကို သုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးထားခဲ့သည်။ [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်သည်]] ထိုနယ်မြေအတွင်း ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုများကို ဖယ်ရှားရန် ရည်ရွယ်ချက်များကို မြှင့်တင်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Nu Nu Lusan |last2=Emily Fishbein |title=Under siege in Myanmar's cyber-scam capital |url=https://www.aljazeera.com/news/longform/2024/7/29/under-siege-in-myanmars-cyber-scam-capital |access-date=2026-01-02 |website=Al Jazeera |language=en}}&lt;/ref&gt;
* [[မြဝတီမြို့|မြဝတီ]] : ဤဒေသသည် [[ကရင်ပြည်နယ်|ကရင်ပြည်နယ်ရှိ]] နယ်စပ်မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ အဓိကအားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံသားများက အော်ပရေတာများနှင့် သားကောင်များအဖြစ် ပါဝင်ပတ်သက်ပြီး လိမ်လည်မှုစင်တာများ တည်ထောင်ခြင်းကြောင့် ရေပန်းစားလာခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-03-15 |title=Nearly 3,000 Chinese suspects brought back from Myanmar scam hubs, ministry says |url=https://www.scmp.com/news/china/diplomacy/article/3302526/china-brings-back-3000-suspects-myanmar-cyber-scam-hub-after-no-safe-havens-vow |access-date=2026-01-02 |website=South China Morning Post |language=en}}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၅ ခုနှစ် အစောပိုင်းမှစ၍ မြဝတီ လိမ်လည်မှု စင်တာများမှ လူပေါင်း ၅၂၀၀ ကျော်ကို ကယ်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပြီး ၃၅၀၀ ကျော်ကို [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]မှတစ်ဆင့် ပြန်လည်ပို့ဆောင်ပေးခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-03-18 |title=Scam hubs on Thai-Myanmar border still have up to 100,000 people, Thai police says |url=https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2025/03/18/scam-hubs-on-thai-myanmar-border-still-have-up-to-100000-people-thai-police-says |access-date=2026-01-02 |website=The Star |language=en}}&lt;/ref&gt;
** [[KK Park|KK ပန်းခြံ]]
** [[ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|ရွှေကုက္ကို]]
* [[မိုင်းလားမြို့|မိုင်းလား]] အွန်လိုင်းမှ လိမ်လည်လှည့်ဖြားမှုဖြင့် အဓမ္မလုပ်အားပေးခိုင်းစေမှုများ ဒေသတွင်းတစ်ဝိုက်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အမျိုးသမီးများ အပါအဝင် သားကောင်များကို ဤနေရာတွင် လူကုန်ကူးခံရပြီး ရွှေတြိဂံ တွင် လှုပ်ရှားနေသော ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများအောက်တွင် ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုများ လုပ်ဆောင်ရန် အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခံခဲ့ရသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Online scam operations and trafficking |url=https://bangkok.ohchr.org/sites/default/files/wp_files/2023/08/ONLINE-SCAM-OPERATIONS-2582023.pdf |website=bangkok.ohchr.org}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Burma's Cyber Scam Centers: A Global Security Crisis, Now Targeting Americans |url=https://eng.mizzima.com/2025/07/14/24389 |website=Mizzima}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Inside Southeast Asia's Criminal Resurgence|url=https://time.com/6899646/scams-trafficking-drugs-southeast-asia-golden-triangle/|archive-url=https://web.archive.org/web/20250730181318/https://time.com/6899646/scams-trafficking-drugs-southeast-asia-golden-triangle/|archive-date=30 July 2025|access-date=5 May 2026|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== အလွဲသုံးစားပြုမှုများနှင့် အကြမ်းဖက်မှုများ ==
အချစ်ဇာတ်လမ်းလိမ်လည်မှု၊ အတုအယောင်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကြော်ငြာများ၊ crypto လိမ်လည်မှုများနှင့် အွန်လိုင်းလောင်းကစားလိမ်လည်မှုများကဲ့သို့သော လိမ်လည်မှုများပြုလုပ်ရန် သားကောင်များသည် တစ်နေ့လျှင် ၁၇ နာရီအထိ အလုပ်ချိန်ကြာမြင့်စွာ အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေခံရသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=How Chinese mafia are running a scam factory in Myanmar |url=https://www.dw.com/en/how-chinese-mafia-are-running-a-scam-factory-in-myanmar/a-68113480 |access-date=2026-01-02 |website=DW |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-09-08 |title=Myanmar's 100K Scam Centers: Human Trafficking Crisis |url=https://washingtoncentre.org/myanmars-100000-strong-scam-centres-human-trafficking-crisis-fueled-by-military-complicity/ |access-date=2026-01-02 |website=Washington Centre |language=en-US}}&lt;/ref&gt; အစားအစာ အကန့်အသတ်ရှိပြီး ဆင်းရဲနွမ်းပါးပြီး ဆေးဝါးကုသမှုလည်း မရှိပါ။ အလုပ်မလုပ်တော့သည့်အခါ၊ ပစ်မှတ်လွဲချော်သည့်အခါ သို့မဟုတ် ထွက်ပြေးရန်ကြိုးစားသည့်အခါ သားကောင်များကို ရိုက်နှက်ခြင်းနှင့် လျှပ်စစ်ရှော့ခ်ဖြင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite news |last=Myat |first=Su |date=2025-02-25 |title=Beatings, torture and electric shocks: freed scam compound workers allege horrific abuse |url=https://www.theguardian.com/world/2025/feb/25/beatings-torture-and-electric-shocks-freed-scam-compound-workers-allege-horrific-abuse |access-date=2026-01-02 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt; [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ|ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]] ၊ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-03-18 |title=18 Bangladeshis imprisoned, tortured in 'scam centres' in Myanmar to return home |url=https://www.tbsnews.net/bangladesh/18-bangladeshis-imprisoned-tortured-scam-centres-myanmar-return-home-1096256 |access-date=2026-01-02 |website=The Business Standard |language=en}}&lt;/ref&gt; [[နီပေါနိုင်ငံ|နီပေါ]] &lt;ref&gt;{{Cite web |title=47 Nepalis Rescued From Scam Centers in Myanmar Arrive in Kathmandu |url=https://www.occrp.org/en/news/news-story-47-nepalis-rescued-from-scam-centers-in-myanmar-arrive-in-kathmandu |archive-url=https://web.archive.org/web/20251211234128/https://www.occrp.org/en/news/news-story-47-nepalis-rescued-from-scam-centers-in-myanmar-arrive-in-kathmandu |archive-date=11 December 2025 |access-date=2026-01-02 |website=OCCRP |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt; နှင့် ပါကစ္စတန် &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-02-14 |title=Freed Scam Center Victims Tell of Torture by Karen Militia |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/freed-scam-center-victims-tell-of-torture-by-karen-militia.html |access-date=2026-01-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}&lt;/ref&gt; တို့မှ နိုင်ငံသားများစွာ၊ [ ၄ ] တရုတ်၊ ဘရာဇီး၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ မလေးရှား၊ သီရိလင်္ကာ၊ [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှား]] ၊ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Indonesia to question more than 500 citizens freed from Myanmar scam centres |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/indonesia-question-more-than-500-citizens-freed-myanmar-scam-centres-2025-03-18/ |website=Reuters}}&lt;/ref&gt; အိန္ဒိယ၊ လာအို၊ အီသီယိုးပီးယား၊ [[ကင်ညာနိုင်ငံ|ကင်ညာ]]၊ [[ယူဂန်ဒါနိုင်ငံ|ယူဂန်ဒါ]]၊ [[နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ|နိုင်ဂျီးရီးယား]]နှင့် [[တန်ဇန်းနီးယားနိုင်ငံ|တန်ဇန်းနီးယား]]တို့မှ အများအပြား အပါအဝင် သတင်းပို့ခံရသူများတွင် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုများ ခံခဲ့ရသည်။ PVC ပိုက်များ၊ ကြိုးများ၊ အားသွင်းကြိုးများ သို့မဟုတ် တုတ်များဖြင့် ရိုက်နှက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး သားကောင်များတွင် ပြင်းထန်သော ဒဏ်ရာများနှင့် ဒဏ်ရာများ ရရှိခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ အမျိုးသားတစ်ဦး၏ သတင်းပို့ချက်အရ လူ ၈၀၀ ကို အိမ်သာ ၁၀ ခုသာ မျှဝေသုံးစွဲရန် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=9 March 2025 |title=They Were Forced To Scam Others Worldwide. Now Thousands Are Detained on the Myanmar Border |url=https://apnews.com/article/myanmar-thailand-scam-centers-trapped-humanitarian-c1cab4785e14f07859ed59c821a72bd2 |access-date=2026-01-02 |website=FRONTLINE |language=en}}&lt;/ref&gt;

ထွက်ပြေးနိုင်သူများသည် ကြောက်ရွံ့မှု၊ စိုးရိမ်ပူပန်မှု၊ အိပ်မက်ဆိုးများနှင့် ရေရှည်စိတ်ဒဏ်ရာကဲ့သို့သော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဒုက္ခများကို ခံစားခဲ့ကြရကြောင်း သတင်းပို့ခဲ့ကြသည်။ သားကောင်များစွာသည် မိမိကိုယ်ကိုသတ်သေရန် ကြံစည်မှုများနှင့် တရားမဝင်လုပ်ရပ်များထဲသို့ အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေခံရခြင်းကြောင့် ရှက်ရွံ့မှုများ ခံစားခဲ့ရကြောင်း သတင်းပို့ခဲ့ကြသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Erin Foley |date=2025-12-17 |title=The Christians Helping People Enslaved by Cybercrime Scam Centers |url=https://www.christianitytoday.com/2025/12/scam-center-myanmar-released-ijm-christian-victims/ |access-date=2026-01-02 |website=Christianity Today |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== နှိမ်နင်းရေး ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာစစ်တပ်သည် လိမ်လည်မှုနေရာများကို လူသိများသော ဝင်ရောက်စီးနင်းမှုများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ [[KK Park|KK Park ကို]] ဝင်ရောက်စီးနင်းပြီး တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းရှင်းလင်းခဲ့ပြီး အလုပ်သမားထောင်ပေါင်းများစွာကို လွှတ်ပေးခဲ့ပြီး ဂြိုလ်တုဆိပ်ကမ်းများကို သိမ်းဆည်းခဲ့ပြီး အဆောက်အအုံ ၆၀၀ ကျော်ကို ဖြိုဖျက်ခဲ့ကာ လူ ၂၀၀၀ ကို ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ ရွှေကုက္ကိုမြို့တစ်ဝိုက်ရှိ နေရာများတွင် လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် အလုပ်သမား ၃၅၀ နီးပါးကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-10-21 |title=KK园区：缅甸臭名昭著的网络诈骗中心被军政府攻占，背后涉华人黑帮 |url=https://www.bbc.com/zhongwen/articles/cr5e3y3l05no/simp |access-date=2026-01-02 |website=BBC News 中文 |language=zh-hans}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-11-19 |title=Myanmar junta says raided online scam centre, arrested over 300 |url=https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2025/11/19/myanmar-junta-says-raided-online-scam-centre-arrested-over-300 |access-date=2026-01-02 |website=The Star |language=en}}&lt;/ref&gt; ပါဝင်ပတ်သက်သည်ဟု စွပ်စွဲခံထားရသော နိုင်ငံခြားသား ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားကြောင်း သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Myanmar detains over 10K foreigners in online scam centre crackdown |url=https://www.business-standard.com/world-news/myanmar-detains-over-10k-foreigners-in-online-scam-centre-crackdown-125102800488_1.html}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃၀ ရက်မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေ ၅ ရက်အထိ မြဝတီမြို့နယ်အတွင်းသို့ တရားမဝင် ဝင်ရောက်လာသည့် ပြည်ပနိုင်ငံ သား စုစုပေါင်း ၁၄,၆၃၄ ဦး ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့အနက်မှ ၁၃,၄၂၂ ဦးကို ထိုင်းနိုင်ငံမှတစ်ဆင့် သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများသို့ ဥပဒေလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့်အညီ ပြည်နှင်လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု (Telecom Fraud) နှင့် ဒုစရိုက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် ဆက်စပ်ပါဝင်ခဲ့ကြသည့် ပြည်ပနိုင်ငံသား သုံးဦးအား သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများသို့ ထပ်မံလွှဲပြောင်းပေးအပ်နိုင်ခဲ့ပြီး ပြည်ပနိုင်ငံသားရှစ်ဦး ထပ်မံဖော်ထုတ်ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့ကာ ပြည်နှင်နိုင်ရေး စစ်ဆေးနိုင်ခဲ့ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82447 |access-date=2026-05-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
{{Incomplete list}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+နှိမ်နင်းရေး လုပ်ငန်းများ
!ရက်စွဲ
!တည်နေရာ
!မြန်မာနိုင်ငံသား
!နိုင်ငံခြားသား
!စုစုပေါင်း
!ရင်းမြစ်
|-
|၁ မေ ၂၀၂၆
|ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) [[တန့်ယန်းမြို့နယ်]]
|၀
|{{အလံ|China}} ၄၃
|၄၃
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း တရားမဝင်ဝင်ရောက်နေထိုင်လျက်ရှိသည့် ပြည်ပနိုင်ငံသား ၄၃ ဦးအား ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်၊ ကာလိမြို့၊ ဝမ်မိုင်ကျေးရွာအနီး ထပ်မံဖမ်းဆီးရမိ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82327 |access-date=2026-05-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|၄ မေ ၂၀၂၆
|ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း)၊ [[မိုင်းပန်မြို့နယ်]]
|၄
|{{အလံ|China}} ၅၂
|၅၆
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း)၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်အတွင်း အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုကျူးလွန်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် အဆောက်အအုံများ၊ ပစ္စည်းများနှင့် အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုကျူးလွန်ရာတွင် ပါဝင်ပတ်သက်သူများအား ဖမ်းဆီးရမိ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82408 |access-date=2026-05-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|၇ မေ ၂၀၂၆
|ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း)၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်
|
|{{အလံ|China}} ၃
|၃
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း)၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်အတွင်း အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုကျူးလွန်ရာတွင် ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့သည့် တရုတ်နိုင်ငံသား ၃ ဦး ဖမ်းဆီးရမိ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/82500 |access-date=2026-05-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|၈ မေ ၂၀၂၆
|ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း)၊ လဲချားမြို့နယ်
|၅
|{{အလံ|China}} ၂၅
|၃၀
|
|-
|၈ မေ ၂၀၂၆
|ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း) မိုင်းပန်မြို့နယ် ကျိုင်းတောင်းမြို့
|
|{{အလံ|China}} ၆
|၆
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း) လဲချားမြို့နယ်နှင့် ကျိုင်းတောင်းမြို့အနီး၌ အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုကျူးလွန်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် အဆောက်အအုံများ၊ ပစ္စည်းများနှင့် အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုကျူးလွန်ရာတွင် ပါဝင်ပတ်သက်သူများအား ဖမ်းဆီးရမိ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82560 |access-date=2026-05-09 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
|}

== နိုင်ငံတကာ၏ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်မှုများနှင့် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ နိုင်ငံခြားပိုင်ဆိုင်မှုထိန်းချုပ်ရေးရုံး (OFAC) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရွှေကုက္ကိုနှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုစင်တာများနှင့် ဆက်စပ်နေသည့် အဖွဲ့အစည်း ၁၉ ခုနှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်များအား လိမ်လည်မှု၊ လူကုန်ကူးမှုနှင့် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်ပြီး အမေရိကန်နှင့် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ အခြားသူများအား လှည့်စားခဲ့မှုများအတွက် ပိတ်ဆို့အရေးယူခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-12-23|title=Treasury Sanctions Southeast Asian Networks Targeting Americans with Cyber Scams|url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/sb0237|access-date=2026-01-02|website=U.S. Department of the Treasury|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=U.S. Treasury Sanctions 19 Myanmar, Cambodia Entities for Forcing Trafficking Victims into Crypto Scams – Union of Arab Banks |url=https://uabonline.org/english-news/u-s-treasury-sanctions-19-myanmar-cambodia-entities-for-forcing-trafficking-victims-into-crypto-scams/ |access-date=2026-01-02 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=US sanctions 8 in Myanmar, Thailand for online scams, forced labor |url=https://newsable.asianetnews.com/world/us-sanctions-8-in-myanmar-thailand-for-online-scams-forced-labor-articleshow-t5aab2t |access-date=2026-01-02 |website=Asianet Newsable |language=en}}&lt;/ref&gt;၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် ဗြိတိန်နှင့် အမေရိကန်အစိုးရများသည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အခြားနေရာများရှိ နိုင်ငံဖြတ်ကျော်လိမ်လည်မှုကွန်ရက်တစ်ခုအပေါ် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=UK and US take joint action to disrupt major online fraud network |url=https://www.gov.uk/government/news/uk-and-us-take-joint-action-to-disrupt-major-online-fraud-network |access-date=2026-01-02 |website=GOV.UK |language=en}}&lt;/ref&gt;

မြန်မာနိုင်ငံရှိ လိမ်လည်မှုစင်တာများကို တရုတ်နိုင်ငံက အဓိကတွန်းအားပေးဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး အဆိုပါစင်တာများ၏ အော်ပရေတာများအား ကွပ်မျက်ရာတွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ တရုတ်နိုင်ငံသားအများအပြား လူကုန်ခံရခြင်း သို့မဟုတ် လိမ်လည်မှုများ၏ ပစ်မှတ်ဖြစ်ခဲ့ရခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=China repatriates 900 from Myanmar scam centres |url=https://www.news24.com/world/china-repatriates-900-from-myanmar-scam-centres-20250424 |access-date=2026-01-02 |website=News24 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=China executes 11 members of Myanmar-based group in crackdown on scam operations |url=https://www.nbcnews.com/world/china/china-executes-11-members-myanmar-based-group-crackdown-scam-operation-rcna256453 |access-date=2026-01-30 |website=NBC News |language=en}}&lt;/ref&gt; ထိုင်းနိုင်ငံသည် လိမ်လည်မှုစင်တာများရှိသည့် နယ်စပ်ဒေသများသို့ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားနှင့် အင်တာနက်ဆက်သွယ်ရေးကို ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-02-07 |title=Sixty-one people rescued from Myanmar scam centres handed over to Thai authorities |url=https://www.theonlinecitizen.com/2025/02/07/sixty-one-people-rescued-from-myanmar-scam-centres-handed-over-to-thai-authorities/ |access-date=2026-01-02 |website=The Online Citizen |language=en-GB }}{{Dead link|date=May 2026 }}&lt;/ref&gt;

မြန်မာစစ်တပ်သည် အဓိကအားဖြင့် ကေကေပန်ခ်နှင့် ရွှေကုက္ကိုရှိ လိမ်လည်မှုဗဟိုဌာနများပေါ်တွင် စီးနင်းမှုများပြုလုပ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး ၎င်းကို အထူးသဖြင့် တရုတ်နှင့် အမေရိကန်တို့ထံမှ ပြင်ပသံတမန်ရေးဖိအားများကို တုံ့ပြန်မှုအဖြစ် ဘောင်သွင်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Myanmar military raids online scam hub, arrests nearly 350 on Thai border |url=https://www.aljazeera.com/news/2025/11/19/myanmar-military-raids-online-scam-hub-arrests-nearly-350-on-thai-border |access-date=2026-01-02 |website=Al Jazeera |language=en}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူကုန်ကူးခြင်း]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရာဇဝတ်မှု]]
[[ကဏ္ဍ:လိမ်လည်မှု ဂိုဏ်းစခန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ]]</text>
      <sha1>9nf06ql5ufwkt4wpcvjl0kjxwsl18l2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဆွေးနွေးချက်:ဖုရှိမိအိနရိတိုင်းရှ</title>
    <ns>1</ns>
    <id>285344</id>
    <revision>
      <id>1030528</id>
      <parentid>1029864</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:11:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ဆွေးနွေးချက်:ဖုရှိမိအိနရိနန်ကွန်း နန်းရင်း]] စာမျက်နှာကို [[ဆွေးနွေးချက်:ဖုရှိမိအိနရိတိုင်းရှ]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1029864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6425" sha1="gsx88on64yyirzlt4yxo4qv127oyasd" xml:space="preserve">== အမည်ကို မြန်မာမှုပြုခြင်း ==

大社　တိုင်းရှဆိုတဲ့စကားလုံးက မြန်မာလို နတ်ကျောင်းများ၏ အချုပ်မို့လို့ &quot;နန်းရင်း&quot; လို့ မြန်မာမှုပြုပြီး ဆောင်းပါးကို ရွှေ့ထားပါတယ်။ အဘိဓာန်မှာလည်း &quot;နန်းရင်း&quot; ဆိုတဲ့ မြန်မာအဓိပ္ပါယ်မရှိနေပါဘူး။ ဘယ်လိုအမည်ထားရင် ကောင်းမလဲ အကြံပေးကြပါဦး။ ကျွန်တော်က အရင်စရေးတုန်းကတော့ သူ့မူရင်းအသံထွက်အတိုင်း &quot;တိုင်းရှ&quot;/ &quot;နတ်ကျောင်း&quot;ဆိုပြီးတော့ ရေးခဲ့ပါတယ်။[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၅၁၊ ၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
:{{ping|Maung Myay Zuu}}{{ping|Zawzawaungthwin}}{{ping|Ninjastrikers}} ဝင်ပြီးဆွေးနွေးပေးပါဦူး။[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၅၇၊ ၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
::ဂျပန်ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ ရှင်တိုဘာသာရဲ့ သီးခြားအဆင့်အတန်းတစ်ခုဖြစ်တဲ့ '''Taisha (大社)''' ကို &quot;နန်းရင်း&quot; လို့ မြန်မာမှုပြုတာက အစ်ကိုပြောသလိုပဲ  မြန်မာ အဘိဓာန်မှာ တိကျတဲ့အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် မရှိတဲ့အတွက် စာဖတ်သူတွေ နားလည်ရခက်နိုင်တယ်လို့ ယူဆမိပါတယ်။ မြန်မာဘက်မှာတော့ '''မန္တလေးမြို့၊ အမရပူရမြို့နယ်၊ ငယ်တိုးကျေးရွာအုပ်စု၊ လက်ဝဲမြင်းတိုင်ရပ်မှာရှိတဲ့ အလယ်နန်းရင်း [https://voiceofmyanmarnews.com/news/2024/05/28/ရတနာ့ဂူက-ပျောက်သွားတဲ့-န/]''' '''ပုပ္ပားမယ်တော်ကြီးရဲ့ မူလနန်းရင်းဖြစ်တဲ့ အလယ်နန်း''' [https://burma.irrawaddy.com/article/2025/08/22/404799.html] စတဲ့ အဦးအစမူလနေရာတွေကို နန်းရင်းလို့ ခေါ်ဝေါ်ကြတာတွေတော့ သတိထားမိပါတယ်။ဒါကြောင့် ဂျပန်ရဲ့  '''အိုးတိုရိနတ်ကျောင်း (Otori Taisha)''' နဲ့ '''ဆုမိယောရှိနတ်ကျောင်း (Sumiyoshi Taisha)''' တို့ကို &quot;နန်းရင်း&quot; လို့ သုံးနှုန်းခြင်းဟာ ဂျပန်ဘာသာက &quot;အဆင့်မြင့်နတ်ကျောင်း&quot; (Grand Shrine) ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ထက် မြန်မာ့အယူအဆ &quot;မူလနေရာ&quot; ဆိုတဲ့ဘက်ကို ပိုရောက်သွားနိုင်ပါတယ်။ဂျပန်ရဲ့ [[အိုးတိုရိနတ်ကွန်း နန်းရင်း]] နဲ့ [[ဆုမိရောရှိနန်းကွန်းနန်းရင်း]] တွေကိုလဲ ဆွေးနွေးကြဖို့လိုပါလိမ့်မယ်။  ဝီကီပီးဒီးယားရဲ့ အမည်ပေးခြင်း စံနှုန်းများအရ ဘာသာရေးနဲ့ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ သီးခြားအခေါ်အဝေါ်တွေကို မူရင်းအသံထွက်အတိုင်း သုံးနှုန်းတာက ပိုမိုသင့်လျော်မလားပေါ့။ ဒါ့ကြောင့် ဆောင်းပါးအမည်ကို မူရင်းအသံထွက်အတိုင်း '''&quot;တိုင်းရှ&quot;''' (သို့မဟုတ်) '''&quot;တိုင်းရှ နတ်ကျောင်း&quot;''' လို့ပဲ စသဖြင့်  ပြန်လည်ရွှေ့ပြောင်းပြီး၊ ဆောင်းပါးနိဒါန်းပိုင်းမှာမှ ၎င်း၏အဓိပ္ပာယ်ကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ရှင်းပြပေးတာက ပိုမိုစနစ်ကျမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ အဲဒီလို သုံးနှုန်းမှပဲ အိဇုမို တိုင်းရှ (Izumo Taisha - 出雲大社)  ကဲ့သို့သော အခြားဆက်စပ်ဆောင်းပါးများနဲ့ ချိတ်ဆက်ရာမှာလည်း အသုံးအနှုန်း တစ်ညီတည်း ဖြစ်သွားလိမ့်မယ်လို့ ယူဆမိပါကြောင်း ဆွေးနွေးအပ်ပါတယ်။ဆွေးနွေးချက်တွေထဲ အဆင်မပြေတာရှိရင် ဖြည့်စွက်ပေးနိုင်ပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၆:၄၆၊ ၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>gsx88on64yyirzlt4yxo4qv127oyasd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဆွေးနွေးချက်:ညိုစော</title>
    <ns>1</ns>
    <id>285371</id>
    <revision>
      <id>1030499</id>
      <parentid>1030291</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T16:13:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ် ကဏ္ဍ Update မဖြစ်ပါသဖြင့် ပြင်ဆင်လိုခြင်း */ အကြောင်းပြန်ခြင်း</comment>
      <origin>1030499</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6309" sha1="29apko0he1ekoon25eund9yqhoj4ay3" xml:space="preserve">== ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ် ကဏ္ဍ Update မဖြစ်ပါသဖြင့် ပြင်ဆင်လိုခြင်း ==

ဦးညိုစော သည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ် အနေဖြင့် တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့၌ ကျင်းပသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ် အထိမ်းအမှတ်နိုင်ငံတကာဖိုရမ်သို့ သွားရောက်ခဲ့ပါသေးတယ်။ အဲဒါပတ်သက်ပြီး [https://www.moi.gov.mm/news/78001 ဒီမှာ] ဖတ်ရှုလို့ရပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် ဦးညိုစော ရဲ့ နိုင်ငံတော် ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် တရားဝင် ခရီးစဉ်မှာ (၁) ခု မဟုတ်ဘဲ (၂) ခု ဖြစ်ကြောင်းပြင်လိုပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Chanpyaelinn|Chanpyaelinn]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Chanpyaelinn|ဆွေးနွေး]])  ၁၆:၃၂၊ ၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)

:ပြင်ဆင်ဖြည့်စွက်ပြီး ဖြစ်ပါတယ် [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၁:၀၂၊ ၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
::ဂုဏ်ပြုခံရခြင်းအပိုင်းတွင် &quot;၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၄/၂၀၁၆ အားဖြင့် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ဖြစ်သော ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့ ကိုချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။&quot; ဟူ၍ ထပ်ဖြည့်ထားပါတယ်။ [https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf ဒီလင့်ခ်] မှာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်း ဖြစ်ပြီး ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့ ၏ အမှတ်စဉ် (၅) တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော ၊ စစ်ထောက်ချုပ် ဟု ပါဝင်ပါသည်။ [[အသုံးပြုသူ:Chanpyaelinn|Chanpyaelinn]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Chanpyaelinn|ဆွေးနွေး]])  ၁၅:၄၄၊ ၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
:::မင်္ဂလာပါ ခင်ဗျာ။ အသုံးပြုသူ @[[အသုံးပြုသူ:Chanpyaelinn|Chanpyaelinn]] အနေနဲ့ ဆောင်းပါးပါ အချက်အလက်တွေကို တည်းဖြတ်ရာမှာ ခိုင်လုံတဲ့ သတင်းရင်းမြစ် (Reliable Sources) တွေနဲ့ ကိုးကားဖော်ပြထားတဲ့ စာသားတွေကို အကြောင်းပြချက်မရှိဘဲ ဖယ်ရှားပြင်ဆင်နေတာကို သတိပြုမိပါတယ်ဗျ။ ဒါဟာ ဝီကီပီးဒီးယားရဲ့ စစ်ဆေးအတည်ပြုခံနိုင်မှု (Verifiability) မူဝါဒကို သွေဖယ်နေပြီး စွယ်စုံကျမ်းရဲ့ အရည်အသွေးကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် CommonsDelinker က ဖယ်ရှားလိုက်တဲ့ မူပိုင်ခွင့်မရှင်းလင်းတဲ့ ဓာတ်ပုံတွေကို အထောက်အထားမဲ့ ပြန်လည်ထည့်သွင်းခြင်းနဲ့ အကိုးအကားပါဝင်ပြီးသား အကြောင်းအရာတွေကို ဖြတ်တောက်ခြင်းဟာ ဝီကီပီးဒီးယား:အပြုသဘောဆောင်သော တည်းဖြတ်ခြင်း(Constructive Editing) မဟုတ်တဲ့အတွက် ဒီလိုလုပ်ဆောင်မှုတွေကို ရပ်တန့်ပေးဖို့ လေးနက်စွာ တိုက်တွန်းလိုပါတယ်။ အကယ်၍ အချက်အလက်အပေါ် သဘောထားကွဲလွဲမှုရှိရင် ဆွေးနွေးချက်စာမျက်နှာ (Talk Page) မှာ အရင်ဆုံး ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါတယ်ဗျ။&quot;နောက်ပြီး [[ဝီကီပီးဒီးယား:ဝီကီပီးဒီးယားက ဘာမဟုတ်ဘူးလဲ]] ဆိုတာကိုလဲ ဝင်ရောက်ဖတ်ရှုပေးစေချင်ပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၆:၁၃၊ ၈ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>29apko0he1ekoon25eund9yqhoj4ay3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030505</id>
      <parentid>1030499</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T17:42:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chanpyaelinn</username>
        <id>44152</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ် ကဏ္ဍ Update မဖြစ်ပါသဖြင့် ပြင်ဆင်လိုခြင်း */ အကြောင်းပြန်ခြင်း</comment>
      <origin>1030505</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6712" sha1="0p5risdnia7jlcjff2yqviylsx4g34k" xml:space="preserve">== ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ် ကဏ္ဍ Update မဖြစ်ပါသဖြင့် ပြင်ဆင်လိုခြင်း ==

ဦးညိုစော သည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ် အနေဖြင့် တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့၌ ကျင်းပသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ် အထိမ်းအမှတ်နိုင်ငံတကာဖိုရမ်သို့ သွားရောက်ခဲ့ပါသေးတယ်။ အဲဒါပတ်သက်ပြီး [https://www.moi.gov.mm/news/78001 ဒီမှာ] ဖတ်ရှုလို့ရပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် ဦးညိုစော ရဲ့ နိုင်ငံတော် ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် တရားဝင် ခရီးစဉ်မှာ (၁) ခု မဟုတ်ဘဲ (၂) ခု ဖြစ်ကြောင်းပြင်လိုပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Chanpyaelinn|Chanpyaelinn]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Chanpyaelinn|ဆွေးနွေး]])  ၁၆:၃၂၊ ၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)

:ပြင်ဆင်ဖြည့်စွက်ပြီး ဖြစ်ပါတယ် [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၀၁:၀၂၊ ၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
::ဂုဏ်ပြုခံရခြင်းအပိုင်းတွင် &quot;၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၄/၂၀၁၆ အားဖြင့် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ဖြစ်သော ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့ ကိုချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။&quot; ဟူ၍ ထပ်ဖြည့်ထားပါတယ်။ [https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf ဒီလင့်ခ်] မှာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်း ဖြစ်ပြီး ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့ ၏ အမှတ်စဉ် (၅) တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော ၊ စစ်ထောက်ချုပ် ဟု ပါဝင်ပါသည်။ [[အသုံးပြုသူ:Chanpyaelinn|Chanpyaelinn]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Chanpyaelinn|ဆွေးနွေး]])  ၁၅:၄၄၊ ၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
:::မင်္ဂလာပါ ခင်ဗျာ။ အသုံးပြုသူ @[[အသုံးပြုသူ:Chanpyaelinn|Chanpyaelinn]] အနေနဲ့ ဆောင်းပါးပါ အချက်အလက်တွေကို တည်းဖြတ်ရာမှာ ခိုင်လုံတဲ့ သတင်းရင်းမြစ် (Reliable Sources) တွေနဲ့ ကိုးကားဖော်ပြထားတဲ့ စာသားတွေကို အကြောင်းပြချက်မရှိဘဲ ဖယ်ရှားပြင်ဆင်နေတာကို သတိပြုမိပါတယ်ဗျ။ ဒါဟာ ဝီကီပီးဒီးယားရဲ့ စစ်ဆေးအတည်ပြုခံနိုင်မှု (Verifiability) မူဝါဒကို သွေဖယ်နေပြီး စွယ်စုံကျမ်းရဲ့ အရည်အသွေးကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် CommonsDelinker က ဖယ်ရှားလိုက်တဲ့ မူပိုင်ခွင့်မရှင်းလင်းတဲ့ ဓာတ်ပုံတွေကို အထောက်အထားမဲ့ ပြန်လည်ထည့်သွင်းခြင်းနဲ့ အကိုးအကားပါဝင်ပြီးသား အကြောင်းအရာတွေကို ဖြတ်တောက်ခြင်းဟာ ဝီကီပီးဒီးယား:အပြုသဘောဆောင်သော တည်းဖြတ်ခြင်း(Constructive Editing) မဟုတ်တဲ့အတွက် ဒီလိုလုပ်ဆောင်မှုတွေကို ရပ်တန့်ပေးဖို့ လေးနက်စွာ တိုက်တွန်းလိုပါတယ်။ အကယ်၍ အချက်အလက်အပေါ် သဘောထားကွဲလွဲမှုရှိရင် ဆွေးနွေးချက်စာမျက်နှာ (Talk Page) မှာ အရင်ဆုံး ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါတယ်ဗျ။&quot;နောက်ပြီး [[ဝီကီပီးဒီးယား:ဝီကီပီးဒီးယားက ဘာမဟုတ်ဘူးလဲ]] ဆိုတာကိုလဲ ဝင်ရောက်ဖတ်ရှုပေးစေချင်ပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]])  ၁၆:၁၃၊ ၈ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
::::@[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] အခုလိုအကြံပြုတာ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်ခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Chanpyaelinn|Chanpyaelinn]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Chanpyaelinn|ဆွေးနွေး]])  ၁၇:၄၂၊ ၈ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>0p5risdnia7jlcjff2yqviylsx4g34k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Idea</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285379</id>
    <revision>
      <id>1030646</id>
      <parentid>1030417</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:30:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-27839-67|~2026-27839-67]] ([[User talk:~2026-27839-67|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1030417|1030417]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည်</comment>
      <origin>1030646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="564" sha1="5abgvby8c3rs3n52uy4qn8s7ed2y7uw" xml:space="preserve">
{{delete|Test page}}
အဆိုတော် idea ကို ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး

လပွတ္တာခရိုင်၊ လပွတ္တာမြို့နယ်၊ ကကရံ ရွာတွင်

အဖဦးမြင့်စိုး နှင့် အမိ ဒေါ်သန်းသန်းဝင်းတို့မှ

ဖွားမြင်သည်။ငယ်နာမည်မှာ ဒွေးလေးဖြစ်သည်။


 [[File:The Burmese Artist idea.jpg|thumb|Burmese Artist idea]]</text>
      <sha1>5abgvby8c3rs3n52uy4qn8s7ed2y7uw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဆွေးနွေးချက်:Idea</title>
    <ns>1</ns>
    <id>285389</id>
    <revision>
      <id>1030643</id>
      <parentid>1030061</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:26:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27839-67</username>
        <id>142383</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဖျက်ပစ်ခြင်းအတွက် ခုခံပြောဆိုခြင်း */</comment>
      <origin>1030643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="162" sha1="irq98j4780kl6vdxezsr926u4wbt53k" xml:space="preserve">== ဖျက်ပစ်ခြင်းအတွက် ခုခံပြောဆိုခြင်း ==

== လှုပ်ရှားမှုများ ==</text>
      <sha1>irq98j4780kl6vdxezsr926u4wbt53k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285421</id>
    <revision>
      <id>1030569</id>
      <parentid>1030236</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T03:41:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>{{main|ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း တိုက်ပွဲ (၂၀၂၄-၂၀၂၅)}}</comment>
      <origin>1030569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16420" sha1="3pkny23ckhyav9bzqcrvdracmsnrq5c" xml:space="preserve">{{Infobox military conflict
| conflict    = မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof      = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]]နှင့် [[ချင်း စစ်မြေပြင်]]

| image       = 
| caption     = 
| map_type    = Myanmar
| latitude    = 21.6044
| longitude   = 93.4358
| map_size    = 250
| map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း မတူပီမြို့၏ တည်နေရာ
| map_label   = မတူပီ

| date        = ၉ ဇွန် ၂၀၂၄ – ၂၉ ဇွန် ၂၀၂၄
| place       = [[မတူပီမြို့]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]
| status      = တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက မြို့တစ်ခုလုံးကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။

| combatant1  = [[ချင်းညီနောင်]]
* ချင်းပြည်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့-မတူပီ
* [[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|CNO/CNDF]]
* [[ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်|ZFU/PDF-Zoland]]
* ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (ကန်ပက်လက်)
* ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (မင်းတပ်)
'''မဟာမိတ်များ:'''
* [[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]
* [[ယောတပ်တော်|Yaw Army]]
* [[ယောကာကွယ်ရေးတပ်|YDF]]

| combatant2  = [[File:Flag of the Myanmar Army.svg|23px|border]][[တပ်မတော်]]
* အခြေချစစ်ဗျူဟာ (မတူပီ)
* ခလရ (၁၄၀)
* ခမရ (၃၀၄)

| casualties1 = အကျအဆုံးရှိ (စာရင်းမသိရ)
| casualties2 = 
* အများအပြား သေဆုံး
* လက်နက်ခဲယမ်း အမြောက်အမြား ဆုံးရှုံး
}}
'''မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] ကာလအတွင်း [[ချင်းပြည်နယ်]]တောင်ပိုင်းတွင် [[ချင်းညီနောင်]] (Chin Brotherhood) နှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များက ဖော်ဆောင်ခဲ့သည့် ဗျူဟာမြောက် စစ်ဆင်ရေးတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် မတူပီမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ အခြေချစစ်ဗျူဟာနှင့် တပ်ရင်းအားလုံးကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤတိုက်ပွဲသည် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းတွင် စစ်ကောင်စီ၏ အဓိကစစ်ရေးအခြေစိုက်စခန်းတစ်ခုဖြစ်သော ဗျူဟာကုန်းကို ပထမဆုံးအကြိမ် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ငြိမ်းချမ်းအေး |date=2024-07-02 |title=မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ပြောခွင့်ရသူနဲ့မေးမြန်းချက် |url=https://burmese.voanews.com/a/chin-brotherhood-matupi-fighting-southern-chin-state-/7681666.html |access-date=2026-05-07 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-06-29 |title=မတူပီမြို့ကို ချင်းညီနောင် မဟာမိတ်အဖွဲ့တွေ သိမ်းယူ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/matupi-chin-brotherhood-occupied-06292024125225.html |access-date=2026-05-07 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;

== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် ==
[[ချင်းညီနောင်|ချင်းညီနောင်အဖွဲ့]]သည် မတူပီမြို့သိမ်းစစ်ဆင်ရေးကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့တွင် စတင်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါစစ်ဆင်ရေးတွင် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်သော CDF-Matupi၊ CNDF၊ PDF-Zoland တို့နှင့်အတူ မဟာမိတ်များဖြစ်သည့် [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA)၊ [[ယောတပ်တော်]] (Yaw Army) နှင့် [[ယောကာကွယ်ရေးတပ်]] (YDF) တို့ ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည်။
တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြီးနောက် ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် မတူပီမြို့အခြေစိုက် အမှတ် (၃၀၄) ခြေမြန်တပ်ရင်း (ခမရ ၃၀၄) ကို ဦးစွာသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဆက်လက်၍ ပြင်းထန်သော တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် မတူပီအခြေချစစ်ဗျူဟာနှင့် အမှတ် (၁၄၀) ခြေလျင်တပ်ရင်း (ခလရ ၁၄၀) တို့ကို အပြီးအပိုင် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီဘက်က လေကြောင်းမှတစ်ဆင့် ခုခံမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း ရက်ပေါင်း ၂၀ ကျော်ကြာ တိုက်ပွဲအပြီးတွင် မတူပီမြို့တစ်ခုလုံးကို တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=စောရယ် |date=2024-07-23 |title=မတူပီမြို့စစ်သုံ့ပန်းများ၏ မိသားစုများထဲတွင် မိဘမဲ့သွားသည့် ကလေးတချို့ ပါဝင် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/55229/ |access-date=2026-05-07 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== အကျိုးဆက်နှင့် သိမ်းဆည်းရမိမှုများ ==
တိုက်ပွဲကြောင့် ထောင်နှင့်ချီသည့် ဒေသခံများ မြို့ကို စွန့်ခွာခဲ့ရသည်။ တိုက်ပွဲအပြီးတွင်  စစ်ကောင်စီဘက်က ဖမ်းဆီးထားသည့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ၁၃ ဦး (အမျိုးသား ၁၂ ဦးနှင့် အမျိုးသမီး ၁ ဦး) ကို လွတ်မြောက်အောင် ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် စစ်ကောင်စီတပ်ထံမှ လေယာဉ်ပစ်လက်နက်များ၊ ပွိုင့်-၃၇ (Point 37) များ၊ ဟောက်ဝစ်ဇာ (Howitzer) လက်နက်ကြီးများ၊ အာပီဂျီ (RPG) နှင့် MA စီးရီး ရိုင်ဖယ် ရာနှင့်ချီကို အလုံးအရင်းဖြင့် သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။ ဤအောင်ပွဲကြောင့် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းတွင် စစ်ကောင်စီ၏ စစ်ဗျူဟာအခြေစိုက်စခန်း လုံးဝကင်းစင်သွားခဲ့ပြီး ပြည်နယ်မြို့တော် [[ဟားခါးမြို့]] တွင်သာ စစ်ကောင်စီ၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား ကျန်ရှိတော့သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-07-04 |title=မတူပီတိုက်ပွဲအတွင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ၁၃ ဦး လွတ်မြောက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/matup-political-prisoners-chin-07042024121244.html |access-date=2026-05-07 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;

ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း ကလေး ၃၀ အပါအဝင် စစ်ကောင်စီတပ်သား နှင့် မိသားစုဝင် ၁၂၀ သည် ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့-မတူပီ (CDF-Matupi) တပ်မဟာ-၁ မှ ရဲဘော် ၆ သေဆုံးခဲ့သည်ဟု ချင်းညီနောင်က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သားနှင့် မိသားစုဝင် ၁၂၀ ကို ထိန်းသိမ်းထား |url=https://burmese.dvb.no/post/661363 |access-date=2026-05-07 |website=DVB Burmese |language=en}}&lt;/ref&gt;

== တော်လှန်ရေးအင်အားစုအချင်းချင်း ထိတွေ့မှု ==
{{main|ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း တိုက်ပွဲ (၂၀၂၄-၂၀၂၅)}}

မတူပီမြို့သိမ်းစစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း ဒေသတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား စစ်ရေးပဋိပက္ခများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ခမရ (၃၀၄) ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ဇွန်လ ၁၈ ရက်နေ့မှစတင်ကာ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF) ဦးဆောင်သော ချင်းပြည်ကောင်စီဝင် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များနှင့် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အဆိုပါ ပစ်ခတ်မှုများသည် ၆ ရက်တိုင် ဆက်တိုက် ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်စလုံးတွင် ထိခိုက်ကျဆုံးမှုများ ရှိခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-09-22 |title=တူမီးပေါ်က အက်ကြောင်းများ - ချင်း ပြည်သူ့သဘောထား မျက်ကွယ်ပြုခံနေရသလား |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c74jy05xqlwo |access-date=2026-05-07 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

ဇွန်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် CNF နှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များဘက်က တင်းမာမှုကို လျော့ချလိုက်ကြပြီး တပ်ဆုတ်ပေးခဲ့ကြသည်။သို့သော် မတူပီဗျူဟာနှင့် ခလရ (၁၄၀) ၏ မြောက်ဘက်ရှိ [[ဖနိုင်ရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်|ဖနိုင်ရွာ]]နှင့် [[ငလိုင်ရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်|ငလိုင်ရွာ]]ကြားတွင် ထိုအဖွဲ့များက မိုင်းအမြောက်အမြား ထောင်ထားခဲ့ကြောင်း ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဘက်က စွပ်စွဲခဲ့သည်။စစ်မျက်နှာ နှစ်ဖက်ဖွင့်ထားရသည့် အခြေအနေမှ ကင်းလွတ်သွားပြီးနောက် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့သည် ကျန်ရှိသည့် စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို ဆက်လက်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် မြို့ကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ချင်းညီနောင်အဖွဲ့သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ပေါ်လာသည့် ချင်းလက်နက်ကိုင် မဟာမိတ်အဖွဲ့ဖြစ်ပြီး အဆိုပါအဖွဲ့တွင် ချင်းအမျိုးသားကောင်စီ (မင်းတပ်)၊ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (CNO)၊ ဇိုမီးဖက်ဒရယ်အစည်းအရုံး (ZFU)၊ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ် (ကန်ပက်လက်)၊ ချင်းလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ် (မတူပီ) တပ်မဟာ (၁) နှင့် မရာနယ်မြေအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (MTC) ဟူသည့် အဖွဲ့ ၆ ဖွဲ့ ပါဝင်သည်။ တစ်ဖက်တွင်လည်း ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF) နှင့် မဟာမိတ်များသည် ဒေသတွင်း တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အများအပြား ပါဝင်သည့် ချင်းပြည်ကောင်စီ၏ ဩဇာကို ခံယူ၍ လှုပ်ရှားခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=စောရယ် |date=2024-06-27 |title=မတူပီမြို့နယ်တွင်းတိုက်ပွဲများကြောင့် စစ်ဘေးရှောင် ၃၀၀၀ ကျော်ရှိ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/53974/ |access-date=2026-05-07 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] 
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]</text>
      <sha1>3pkny23ckhyav9bzqcrvdracmsnrq5c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တန်းနိုးနော့မိုရိခိုဖွန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285429</id>
    <revision>
      <id>1030531</id>
      <parentid>1030408</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:14:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* အကြောင်းအရာ */</comment>
      <origin>1030531</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8668" sha1="6t0fjy4pmmqlr2phirayw41bog0epsb" xml:space="preserve">{{Infobox ancient site 
| name           = တန်းနိုးနော့မိုရိခိုဖွန်း&lt;br&gt;Tennō-no-Mori Kofun
| native_name    =天皇の杜古墳
| native_name_lang =
| image     =     Tenno-no-mori Kofun, zenkei.jpg
| image_size     = 
| alt            = 
| caption        = Tennō-no-Mori Kofun
| map_type        = Japan Kyoto Prefecture#Japan
| map_alt           = Location in Japan
| relief               = 1
| map_caption =  Tennō-no-Mori Kofun
| map_size =  270px
| altitude_m     =  
| altitude_ref   =
| coordinates    = {{coord|34|58|39.04|N|135|41|22.74|E|region:JP-26|display=inline,title}}
| map_dot_label  = 
| location       = [[Nishikyō-ku, Kyoto]], [[Japan]]
| region         = [[Kansai region]]
| type           = Kofun
| part_of        = 
| length         =
| width          = 
| area           =
| volume         = 
| diameter       = 
| circumference  = 
| height         = 
| built          = c.4th century
| abandoned      = 
| epochs         =[[Kofun period]]
| cultures       = 
| discovered     = 
| excavations    =
| archaeologists = 
| condition      = 
| ownership      =
| management     = 
| public_access  = Yes (park)
| other_designation =
| website        = &lt;!-- {{URL|example.com}} --&gt;
| architectural_styles =
| architectural_details =
|notes               =  {{box|background=white|align=center|wide=yes|border size=3px|border color=brown|text align=center|[[Monuments of Japan|National Historic Site of Japan]]}}
{{Location map|Japan Kyoto city|lat_deg=34|lat_min=58|lat_sec=39.04|lon_deg=135|lon_min=41|lon_sec=22.74|label=天皇の杜&lt;br/&gt;古墳|mark=前方後円墳-南南東.svg|marksize=28|border=none|caption=京都府内の位置|position=bottom|width=200|float=center}}{{maplink2|type=point|frame=yes|plain=yes|zoom=14|frame-align=center|frame-width=200|coord={{coord|34|58|39.04|N|135|41|22.74|E}}}}}}

'''တန်းနိုးနော့မိုရိခိုဖွန်း''' (天皇の杜古墳) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[နိရှိခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|နိရှိခယောရပ်ကွက်]]၊ ဂေါ့ရောဇုခနော့ခိုရှိချောတွင် ရှိသည့် သော့ခလောက်ပုံသဏ္ဌာန်[[ခိုဖွန်း]]ဖြစ်သည်။ ဤခိုဖွန်းကို ၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်၏ သမိုင်းဝင်နေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

==အကြောင်းအရာ==
တန်းနိုးနော့မိုရိခိုဖွန်းသည် ခဆွတ်ရမြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းခြေရှိ တောင်ကုန်း၏အောက်ခြေတွင် တည်ရှိသည်။ ကျိုတိုလွင်ပြင်ဒေသ၏ အနောက်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ဒေသအတွင်း ဒဏ္ဍာရီများအရ ဤခိုဖွန်းသည် ဟဲအိအန်ခေတ်ကာလက ဘုရင်မွန်းတိုခု (Montoku) ကို မြှုပ်နှံခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ မွန်းတိုခုသည် ၈၅၀ ခုနှစ်မှ ၈၅၈ ခုနှစ်အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ထို့အတွက်ကြောင့်ပင် ခိုဖွန်း၏ အမည်သည် &quot;တန်းနိုးနော့မိုရိ&quot; နှင့် အနီးအနားရှိနေရာ၏ အမည်သည် &quot;ဂေါ့ရော&quot; (Goryō) ဟူသည့်အမည် တွင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤနေရာကို သေချာစွာထိန်းသိမ်းပြုပြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၂ ခုနှစ်အထိ ကွင်းဆင်းလေ့လာမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သုတေသနဆိုင်ရာတူးဖော်မှုများကို ၁၉၈၈ - ၁၉၈၉ ခုနှစ်များတွင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Shiseki&quot;&gt;{{cite book |last1=Isomura |first1=Yukio |last2=Sakai |first2=Hideya |title=(国指定史跡事典) National Historic Site Encyclopedia |date=2012 |publisher=学生社 |isbn=4311750404}}{{in lang|ja}}&lt;/ref&gt;

ခိုဖွန်း၏ ပုံသဏ္ဌာန်သည် [[ဇန်းပိုးခိုးအန်းဖွန်း]]  (前方後円墳) အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အပေါ်စီးမှ ကြည့်ပါက သော့ခလောက်ကဲ့သို့ တစ်ဖက်တွင် စတုရန်းပုံစံ၊ အခြားတစ်ဖက်တွင် စက်ဝိုင်းပုံစံဖြစ်နေသည့် ခိုဖွန်းဖြစ်သည်။ ခိုဖွန်းသည် တောင် - အရှေ့တောင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူလျက်ရှိသည်။ ခိုဖွန်းကို အလွှာနှစ်ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားသည်။ ၎င်းနှစ်လွှာတွင် ဖုခိအိရှိအမိုးကျောက်တုံးနှင့် ဟနိဝအတန်းများ ဖြစ်သည်။ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ကျုံးမြောင်းများရှိသည်ဟူသည့် မည်သည့်အထောက်အထားမှ မတွေ့ရပေ။ ခိုဖွန်း၏ အတွင်းဘက်အပိုင်းအထိ တူးဖော်မှုများ မပြုလုပ်ခဲ့သည့်အတွက် မြှုပ်နှံထားသူနှင့်ပတ်သက်သည့် အချက်အလက်များကို မသိရှိရသေးပေ။ ခိုဖွန်း၏ ပုံစံကို ကြည့်ခြင်းဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့သည့်ကာလသည် ၄ ရာစုနှောင်းပိုင်း သို့မဟုတ် ခိုဖွန်းခေတ်ကာလ အလယ်ပိုင်းဟု ခန့်မှန်းကြသည်။&lt;ref name=&quot;Shiseki&quot;/&gt;

လက်ရှိအချိန်တွင် ခိုဖွန်းကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားကာ သမိုင်းဝင်ပန်းခြံတစ်ခုအဖြစ် အများပြည်သူအတွက် ဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။ [[ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း|ဟန်းခယူးကျိုတိုရထားလိုင်း]]ပေါ်ရှိ [[ခဆွတ်ရဘူတာ]]မှ မိနစ် ၂၀ ခန့်လမ်းလျှောက်ကာ သွားရောက်နိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;Shiseki&quot;/&gt;

&lt;gallery&gt;
Tenno-no-mori Kofun, kouenbu.jpg|သင်္ချိုင်းမြေ၏ ထိပ်ဘက်ပိုင်း
Tenno-no-mori Kofun, zenpoubu.jpg|ခိုဖွန်း၏  စက်ဝိုင်းပုံသဏ္ဌာန်ဘက်ခြမ်းမှ မြင်ရသည့် မြင်ကွင်း
天皇の杜古墳出土 円筒埴輪 (京都市考古資料館展示).JPG|ဆလင်ဒါပုံစံ ဟနိဝ&lt;br/&gt;{{small|Photographed during a special exhibition at [[Kyoto City Archaeological Museum]]}}
&lt;/gallery&gt;

;Total length: 83.0 meters:
;Anterior rectangular portion: 33.5 meters wide x 4.8 meters high, 2-tier
;Posterior circular portion: 50.5 meter diameter x 7.2 meters high, 2-tiers

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စု၏ သမိုင်းကြောင်း]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ အဆောက်အဦများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ]]</text>
      <sha1>6t0fjy4pmmqlr2phirayw41bog0epsb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030533</id>
      <parentid>1030531</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:17:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* အကြောင်းအရာ */</comment>
      <origin>1030533</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9216" sha1="jxdafoklkhfr00d7z2g3yleca7tlsjv" xml:space="preserve">{{Infobox ancient site 
| name           = တန်းနိုးနော့မိုရိခိုဖွန်း&lt;br&gt;Tennō-no-Mori Kofun
| native_name    =天皇の杜古墳
| native_name_lang =
| image     =     Tenno-no-mori Kofun, zenkei.jpg
| image_size     = 
| alt            = 
| caption        = Tennō-no-Mori Kofun
| map_type        = Japan Kyoto Prefecture#Japan
| map_alt           = Location in Japan
| relief               = 1
| map_caption =  Tennō-no-Mori Kofun
| map_size =  270px
| altitude_m     =  
| altitude_ref   =
| coordinates    = {{coord|34|58|39.04|N|135|41|22.74|E|region:JP-26|display=inline,title}}
| map_dot_label  = 
| location       = [[Nishikyō-ku, Kyoto]], [[Japan]]
| region         = [[Kansai region]]
| type           = Kofun
| part_of        = 
| length         =
| width          = 
| area           =
| volume         = 
| diameter       = 
| circumference  = 
| height         = 
| built          = c.4th century
| abandoned      = 
| epochs         =[[Kofun period]]
| cultures       = 
| discovered     = 
| excavations    =
| archaeologists = 
| condition      = 
| ownership      =
| management     = 
| public_access  = Yes (park)
| other_designation =
| website        = &lt;!-- {{URL|example.com}} --&gt;
| architectural_styles =
| architectural_details =
|notes               =  {{box|background=white|align=center|wide=yes|border size=3px|border color=brown|text align=center|[[Monuments of Japan|National Historic Site of Japan]]}}
{{Location map|Japan Kyoto city|lat_deg=34|lat_min=58|lat_sec=39.04|lon_deg=135|lon_min=41|lon_sec=22.74|label=天皇の杜&lt;br/&gt;古墳|mark=前方後円墳-南南東.svg|marksize=28|border=none|caption=京都府内の位置|position=bottom|width=200|float=center}}{{maplink2|type=point|frame=yes|plain=yes|zoom=14|frame-align=center|frame-width=200|coord={{coord|34|58|39.04|N|135|41|22.74|E}}}}}}

'''တန်းနိုးနော့မိုရိခိုဖွန်း''' (天皇の杜古墳) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[နိရှိခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|နိရှိခယောရပ်ကွက်]]၊ ဂေါ့ရောဇုခနော့ခိုရှိချောတွင် ရှိသည့် သော့ခလောက်ပုံသဏ္ဌာန်[[ခိုဖွန်း]]ဖြစ်သည်။ ဤခိုဖွန်းကို ၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်၏ သမိုင်းဝင်နေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

==အကြောင်းအရာ==
တန်းနိုးနော့မိုရိခိုဖွန်းသည် ခဆွတ်ရမြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းခြေရှိ တောင်ကုန်း၏အောက်ခြေတွင် တည်ရှိသည်။ ကျိုတိုလွင်ပြင်ဒေသ၏ အနောက်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ဒေသအတွင်း ဒဏ္ဍာရီများအရ ဤခိုဖွန်းသည် ဟဲအိအန်ခေတ်ကာလက ဘုရင်မွန်းတိုခု (Montoku) ကို မြှုပ်နှံခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ မွန်းတိုခုသည် ၈၅၀ ခုနှစ်မှ ၈၅၈ ခုနှစ်အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ထို့အတွက်ကြောင့်ပင် ခိုဖွန်း၏ အမည်သည် &quot;တန်းနိုးနော့မိုရိ&quot; နှင့် အနီးအနားရှိနေရာ၏ အမည်သည် &quot;ဂေါ့ရော&quot; (Goryō) ဟူသည့်အမည် တွင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤနေရာကို သေချာစွာထိန်းသိမ်းပြုပြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၂ ခုနှစ်အထိ ကွင်းဆင်းလေ့လာမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သုတေသနဆိုင်ရာတူးဖော်မှုများကို ၁၉၈၈ - ၁၉၈၉ ခုနှစ်များတွင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Shiseki&quot;&gt;{{cite book |last1=Isomura |first1=Yukio |last2=Sakai |first2=Hideya |title=(国指定史跡事典) National Historic Site Encyclopedia |date=2012 |publisher=学生社 |isbn=4311750404}}{{in lang|ja}}&lt;/ref&gt;

ခိုဖွန်း၏ ပုံသဏ္ဌာန်သည် [[ဇန်းပိုးခိုးအန်းဖွန်း]]  (前方後円墳) အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အပေါ်စီးမှ ကြည့်ပါက သော့ခလောက်ကဲ့သို့ တစ်ဖက်တွင် စတုရန်းပုံစံ၊ အခြားတစ်ဖက်တွင် စက်ဝိုင်းပုံစံဖြစ်နေသည့် ခိုဖွန်းဖြစ်သည်။ ခိုဖွန်းသည် တောင် - အရှေ့တောင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူလျက်ရှိသည်။ ခိုဖွန်းကို အလွှာနှစ်ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားသည်။ ၎င်းနှစ်လွှာတွင် ဖုခိအိရှိအမိုးကျောက်တုံးနှင့် ဟနိဝအတန်းများ ဖြစ်သည်။ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ကျုံးမြောင်းများရှိသည်ဟူသည့် မည်သည့်အထောက်အထားမှ မတွေ့ရပေ။ ခိုဖွန်း၏ အတွင်းဘက်အပိုင်းအထိ တူးဖော်မှုများ မပြုလုပ်ခဲ့သည့်အတွက် မြှုပ်နှံထားသူနှင့်ပတ်သက်သည့် အချက်အလက်များကို မသိရှိရသေးပေ။ ခိုဖွန်း၏ ပုံစံကို ကြည့်ခြင်းဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့သည့်ကာလသည် ၄ ရာစုနှောင်းပိုင်း သို့မဟုတ် ခိုဖွန်းခေတ်ကာလ အလယ်ပိုင်းဟု ခန့်မှန်းကြသည်။&lt;ref name=&quot;Shiseki&quot;/&gt;

လက်ရှိအချိန်တွင် ခိုဖွန်းကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားကာ သမိုင်းဝင်ပန်းခြံတစ်ခုအဖြစ် အများပြည်သူအတွက် ဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။ [[ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း|ဟန်းခယူးကျိုတိုရထားလိုင်း]]ပေါ်ရှိ [[ခဆွတ်ရဘူတာ]]မှ မိနစ် ၂၀ ခန့်လမ်းလျှောက်ကာ သွားရောက်နိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;Shiseki&quot;/&gt;

&lt;gallery&gt;
Tenno-no-mori Kofun, kouenbu.jpg|သင်္ချိုင်းမြေ၏ ထိပ်ဘက်ပိုင်း
Tenno-no-mori Kofun, zenpoubu.jpg|ခိုဖွန်း၏  စက်ဝိုင်းပုံသဏ္ဌာန်ဘက်ခြမ်းမှ မြင်ရသည့် ထောင့်မှန်စတုဂံပုံစံဘက်ခြမ်း၏ မြင်ကွင်း
天皇の杜古墳出土 円筒埴輪 (京都市考古資料館展示).JPG|ဆလင်ဒါပုံစံ ဟနိဝ&lt;br/&gt;{{small|[[ကျိုတိုရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်]]၏ အထူးပြပွဲတွင် ရိုက်ယူထားသောပုံ}}
&lt;/gallery&gt;

;စုစုပေါင်းအလျား - ၈၃.၀ မီတာ
;ထောင့်မှန်စတုဂံပုံစံဘက်ခြမ်း၏ အတိုင်းအတာများ - အကျယ် ၃၃.၅ မီတာ၊ အမြင့် ၄.၈ မီတာ၊ ၂ လွှာ
;စက်ဝိုင်းပုံစံဘက်ခြမ်း၏ အတိုင်းအတာများ - အချင်း ၅၀.၅ မီတာ၊ အမြင့် ၇.၂ မီတာ၊ ၂ လွှာ

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စု၏ သမိုင်းကြောင်း]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ အဆောက်အဦများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ]]</text>
      <sha1>jxdafoklkhfr00d7z2g3yleca7tlsjv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ မေ ၈</title>
    <ns>100</ns>
    <id>285454</id>
    <revision>
      <id>1030489</id>
      <parentid>1030370</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T14:52:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <origin>1030489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="760" sha1="s0yuj9w93niwb91rnzlonfk5o7gpeah" xml:space="preserve">
{{Current events|year=2026|month=05|day=08|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;
'''ဘေးအန္တရာယ်နှင့် မတော်တဆမှုများ'''
*[[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]၊ မာလူကူးကျွန်းစုရှိ မီးတောင်တစ်လုံး ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် တောင်တက်သမား နှစ်ဦးနှင့် ဒေသခံတစ်ဦးတို့ အပါအဝင် လူသုံးဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။ [https://www.bbc.com/burmese/articles/cx2108v42l8o (BBC)]

&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>s0yuj9w93niwb91rnzlonfk5o7gpeah</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030614</id>
      <parentid>1030489</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T07:42:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <origin>1030614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2375" sha1="bnzlzg5dcpv9mhc87q0s5k5sgtxv565" xml:space="preserve">
{{Current events|year=2026|month=05|day=08|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;
'''ဘေးအန္တရာယ်နှင့် မတော်တဆမှုများ'''
*[[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]၊ မာလူကူးကျွန်းစုရှိ မီးတောင်တစ်လုံး ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် တောင်တက်သမား နှစ်ဦးနှင့် ဒေသခံတစ်ဦးတို့ အပါအဝင် လူသုံးဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။ [https://www.bbc.com/burmese/articles/cx2108v42l8o (BBC)]
'''ဥပဒေနှင့် ရာဇဝတ်မှု'''
*[[လိမ်လည်မှု ဂိုဏ်းစခန်း]]
**[[မြန်မာနိုင်ငံရှိ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု လုပ်ငန်းများ]]
***ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း)၊ [[လဲချားမြို့နယ်]]၊ ဆီးဆောကျေးရွာ၏ အရှေ့တောင်ဘက်တွင်  အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုကျူးလွန်သူ တရုတ်နိုင်ငံသား အမျိုးသား ၂၅ ဦးနှင့် မြန်မာနိုင်ငံသား အမျိုးသမီးငါးဦး စုစုပေါင်း ၁၈ ဦးတို့အား ဖမ်းဆီးထားပြီး၊ ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း) [[မိုင်းပန်မြို့နယ်]] [[ကျိုင်းတောင်းမြို့]]၏ တောင်ဘက်၊ မိုင်းပန်-ကျိုင်းတောင်းသွား ကားလမ်းအနီး၌ တရားမဝင်အွန်လိုင်းလောင်းကစားမှုကျူးလွန်သူ တရုတ်နိုင်ငံသား အမျိုးသားခြောက်ဦးအား ထပ်မံဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။[https://www.moi.gov.mm/news/82560 (MOI)]

&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>bnzlzg5dcpv9mhc87q0s5k5sgtxv565</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Politburo Standing Committee of the Communist Party of China</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285471</id>
    <redirect title="တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီ" />
    <revision>
      <id>1030469</id>
      <timestamp>2026-05-08T13:08:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>[[Politburo Standing Committee of the Communist Party of China]] စာမျက်နှာကို [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီ]] သို့ Chenzeyan29က ရွှေ့ခဲ့သည်: မြန်မာမှုပြုခြင်း</comment>
      <origin>1030469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="196" sha1="sz6elxpnqucf3ihhznxozxuec57gjlw" xml:space="preserve">#REDIRECT [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ အမြဲတမ်းကော်မတီ]]</text>
      <sha1>sz6elxpnqucf3ihhznxozxuec57gjlw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mingalarparmissmyanmar</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285472</id>
    <revision>
      <id>1030478</id>
      <timestamp>2026-05-08T13:22:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030478</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8534" sha1="egt148yjt842j8maexent1pim6ze7zq" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Mingalarparmissmyanmar ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၃:၂၂၊ ၈ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>egt148yjt842j8maexent1pim6ze7zq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-23427-75</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285473</id>
    <revision>
      <id>1030486</id>
      <timestamp>2026-05-08T14:22:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8531" sha1="r03cr98zvpmlg97j5mb7uxzde4nlm0e" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-23427-75 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၄:၂၂၊ ၈ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>r03cr98zvpmlg97j5mb7uxzde4nlm0e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အက်ပ်စတိန်းဖိုင်များ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285474</id>
    <revision>
      <id>1030488</id>
      <timestamp>2026-05-08T14:52:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Counterstrike1</username>
        <id>141906</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;(သတိပေးချက်- အသက် ၁၂ နှစ်အထက် ဖတ်နိုင်ပါသည်) ဖိုင်:Epstein ဖိုင်များမှ ဖိုင်များထဲမှ တစ်ခု EFTA00046963.png|thumb|Epstein ဖိုင်များမှ ဖိုင်များထဲမှ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1030488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3040" sha1="ha475v8lqzvrfrm00g9wtxm9ebp7zoj" xml:space="preserve">(သတိပေးချက်- အသက် ၁၂ နှစ်အထက် ဖတ်နိုင်ပါသည်)
[[ဖိုင်:Epstein ဖိုင်များမှ ဖိုင်များထဲမှ တစ်ခု EFTA00046963.png|thumb|Epstein ဖိုင်များမှ ဖိုင်များထဲမှ တစ်ခု EFTA00046963.pdf]]


အက်ပ်စတိန်းဖိုင်များသည် အမေရိကန်ဘဏ္ဍာရေးပညာရှင်နှင့် ကလေးသူငယ်လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာပြစ်မှုကျူးလွန်သူ ဂျက်ဖရီ အက်ပ်စတိန်း၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို အသေးစိတ်ဖော်ပြထားသည့် စာရွက်စာတမ်း၊ ရုပ်ပုံများ၊ ဗီဒီယိုများနှင့် အီးမေးလ်သန်းပေါင်းများစွာ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းထုတ်ပြန်ထားသော စုစည်းမှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်း၏လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းတွင် လူသိများသောပုဂ္ဂိုလ်များ၊ နိုင်ငံရေးသမားများနှင့် နာမည်ကြီးများ ပါဝင်သည်။ ဖိုင်များတွင် Epstein နှင့် ၎င်း၏လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များအပေါ် ကျူးလွန်သော ရာဇ၀တ်မှုအမှုများတွင် သက်သေအဖြစ် စုဆောင်းထားသော စာရွက်စာတမ်းများ ပါဝင်ပြီး FBI ၏ Sentinel အမှုစီမံခန့်ခွဲမှုစနစ်တွင် အခြားမီဒီယာများနှင့်အတူ 300 ဂစ်ဂါဘိုက်ကျော် ဒေတာအဖြစ် သိမ်းဆည်းထားသည်။ ၎င်းတို့တွင် အက်ပ်စတိန်း၏ ဆက်သွယ်ရန်စာအုပ်၊ သူ၏လေယာဉ်များ၏ ပျံသန်းမှုမှတ်တမ်းများနှင့် တရားရုံးစာရွက်စာတမ်းများ ပါဝင်သည်။ မှတ်တမ်းများနှင့် ဖိုင်များစွာသည် ရှေ့နေ Darren Indyke နှင့် စာရင်းကိုင် Richard Kahn တို့က စီမံခန့်ခွဲသော Epstein ၏ အမွေနှင့် သက်ဆိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite book |date=2026-05-07 |title=Epstein files |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Epstein_files&amp;oldid=1353033100 |language=en}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>ha475v8lqzvrfrm00g9wtxm9ebp7zoj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Woshinifade</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285475</id>
    <revision>
      <id>1030490</id>
      <timestamp>2026-05-08T15:22:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8523" sha1="jqb0o3vqbtxsu25uomppjl6dyv7fe0x" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Woshinifade ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၅:၂၂၊ ၈ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>jqb0o3vqbtxsu25uomppjl6dyv7fe0x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-23392-50</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285476</id>
    <revision>
      <id>1030501</id>
      <timestamp>2026-05-08T16:22:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030501</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8531" sha1="pd7mg6a4eqzlbwyufo9d4fyds7npuwd" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-23392-50 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၆:၂၂၊ ၈ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>pd7mg6a4eqzlbwyufo9d4fyds7npuwd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Soehtetmin</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285477</id>
    <revision>
      <id>1030502</id>
      <timestamp>2026-05-08T16:23:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030502</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8522" sha1="bwiczews1p3nzkmuj3v2tdp0zvfwxjl" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Soehtetmin ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၆:၂၃၊ ၈ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>bwiczews1p3nzkmuj3v2tdp0zvfwxjl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Y Cyfrifiadurwr</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285478</id>
    <revision>
      <id>1030503</id>
      <timestamp>2026-05-08T17:23:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030503</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8527" sha1="k9igg3fmys25chutr6lm45fh1ifg9ib" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Y Cyfrifiadurwr ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၇:၂၃၊ ၈ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>k9igg3fmys25chutr6lm45fh1ifg9ib</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kanyanee45</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285479</id>
    <revision>
      <id>1030504</id>
      <timestamp>2026-05-08T17:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030504</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8522" sha1="foovfway08lcrcmsmzbcurr0cuu0fny" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Kanyanee45 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၇:၂၃၊ ၈ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>foovfway08lcrcmsmzbcurr0cuu0fny</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Haohaowan</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285480</id>
    <revision>
      <id>1030506</id>
      <timestamp>2026-05-08T18:23:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030506</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8521" sha1="emdz4oufcw293q6l891fzceeg4cmuue" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Haohaowan ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၈:၂၃၊ ၈ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>emdz4oufcw293q6l891fzceeg4cmuue</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kareeser</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285481</id>
    <revision>
      <id>1030507</id>
      <timestamp>2026-05-08T19:23:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030507</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8520" sha1="brgwyrgxs1zt48txeo42aait2pcd5d8" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Kareeser ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၉:၂၃၊ ၈ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>brgwyrgxs1zt48txeo42aait2pcd5d8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-26919-22</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285482</id>
    <revision>
      <id>1030508</id>
      <timestamp>2026-05-08T19:23:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030508</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8531" sha1="nua8cbaogn9hot2qxhplcv6h5sk00b4" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-26919-22 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၉:၂၃၊ ၈ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>nua8cbaogn9hot2qxhplcv6h5sk00b4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-27975-06</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285483</id>
    <revision>
      <id>1030511</id>
      <timestamp>2026-05-08T20:24:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030511</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8531" sha1="p59op9lzq7u5t0rkocmv1vslpu72w1a" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-27975-06 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၂၀:၂၄၊ ၈ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>p59op9lzq7u5t0rkocmv1vslpu72w1a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Uzatnipyaesoneaung</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285484</id>
    <revision>
      <id>1030512</id>
      <timestamp>2026-05-08T20:24:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030512</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8530" sha1="l2twr768g4smp5g49cic7mg2nwn3eng" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Uzatnipyaesoneaung ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၂၀:၂၄၊ ၈ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>l2twr768g4smp5g49cic7mg2nwn3eng</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:SeratPrabaya</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285485</id>
    <revision>
      <id>1030513</id>
      <timestamp>2026-05-08T20:24:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030513</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8524" sha1="cjrb6rabbr6klysvfyu7w9divozff6p" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် SeratPrabaya ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၂၀:၂၄၊ ၈ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>cjrb6rabbr6klysvfyu7w9divozff6p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:BELUGAKEM</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285486</id>
    <revision>
      <id>1030514</id>
      <timestamp>2026-05-08T20:24:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030514</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8521" sha1="jhmikpcwk3riwywi5lftnmcqr5ukooy" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် BELUGAKEM ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၂၀:၂၄၊ ၈ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>jhmikpcwk3riwywi5lftnmcqr5ukooy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-27975-12</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285487</id>
    <revision>
      <id>1030515</id>
      <timestamp>2026-05-08T21:24:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030515</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8531" sha1="1oz6mleeanlbj5nj6jxujcpo8nfjows" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-27975-12 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၂၁:၂၄၊ ၈ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>1oz6mleeanlbj5nj6jxujcpo8nfjows</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Toasted Uranium</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285488</id>
    <revision>
      <id>1030521</id>
      <timestamp>2026-05-09T00:25:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030521</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8527" sha1="ah9bqy6pxcz0v640g6chbnmijcoec48" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Toasted Uranium ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၀:၂၅၊ ၉ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>ah9bqy6pxcz0v640g6chbnmijcoec48</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ThonAkriKyaw</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285489</id>
    <revision>
      <id>1030522</id>
      <timestamp>2026-05-09T01:25:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8524" sha1="kxd7cmtom16u082jb6znhjsv57ojidx" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ThonAkriKyaw ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၁:၂၅၊ ၉ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>kxd7cmtom16u082jb6znhjsv57ojidx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဖုရှိမိအိနရိနန်ကွန်း နန်းရင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285490</id>
    <revision>
      <id>1030527</id>
      <timestamp>2026-05-09T02:11:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>[[ဖုရှိမိအိနရိနန်ကွန်း နန်းရင်း]] စာမျက်နှာကို [[ဖုရှိမိအိနရိတိုင်းရှ]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1030527</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="74" sha1="424s9ssee26t6nr4vfhsaftngfvsjsk" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ဖုရှိမိအိနရိတိုင်းရှ]]</text>
      <sha1>424s9ssee26t6nr4vfhsaftngfvsjsk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030530</id>
      <parentid>1030527</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:11:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>စာမျက်နှာကို ဗလာလုပ်လိုက်သည်</comment>
      <origin>1030530</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဆွေးနွေးချက်:ဖုရှိမိအိနရိနန်ကွန်း နန်းရင်း</title>
    <ns>1</ns>
    <id>285491</id>
    <redirect title="ဆွေးနွေးချက်:ဖုရှိမိအိနရိတိုင်းရှ" />
    <revision>
      <id>1030529</id>
      <timestamp>2026-05-09T02:11:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>[[ဆွေးနွေးချက်:ဖုရှိမိအိနရိနန်ကွန်း နန်းရင်း]] စာမျက်နှာကို [[ဆွေးနွေးချက်:ဖုရှိမိအိနရိတိုင်းရှ]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1030529</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="111" sha1="qinb51vd2ib0belx8rdln3em6g4nfq1" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ဆွေးနွေးချက်:ဖုရှိမိအိနရိတိုင်းရှ]]</text>
      <sha1>qinb51vd2ib0belx8rdln3em6g4nfq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မိနဆဲဘူတာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285492</id>
    <revision>
      <id>1030536</id>
      <timestamp>2026-05-09T02:26:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''မိနဆဲဘူတာ''' (水無瀬駅, Minase-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ မိရှိမဒေသ၊ ရှိမမိုတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် မီးရထားဘူတာ ဖြစ်သည်...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1030536</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="881" sha1="hkkzh1gtr293di2blpeb3vdvo840jli" xml:space="preserve">'''မိနဆဲဘူတာ''' (水無瀬駅, Minase-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ မိရှိမဒေသ၊ ရှိမမိုတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် မီးရထားဘူတာ ဖြစ်သည်။ ဤဘူတာကို ပုဂ္ဂလိကပိုင် ဟန်းခယူးမီးရထားကုမ္ပဏီက စီမံဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

==ရထားလိုင်းများ==

==ဘူတာပုံစံ==
==သမိုင်းကြောင်း==
==ခရီးသည်ဆိုင်ရာ==
==ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နေရာများ==
==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>hkkzh1gtr293di2blpeb3vdvo840jli</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030537</id>
      <parentid>1030536</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:27:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1030537</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2313" sha1="dt8sagh1hunxsn3lqqa09lge7z6wyrn" xml:space="preserve">{{Infobox station
| name = မိနဆဲဘူတာ
| native_name = 水無瀬駅
| native_name_lang = ja
| other_name = 
| type = 
| image = Minase stn.jpg
| alt = 
| caption = Minase Station building
| address = 2-chōme-5 Minase, Shimamoto-cho, Mishima-gun, Osaka-fu 618-0014
| country = Japan
| coordinates = {{coord|34.8775|135.6675|format=dms|region:JP_type:railwaystation|display=inline,title}}
| operator            = [[File:Hankyu Railway Logo.svg|20px]] [[Hankyu Railway]].
| line                =   {{Color| limegreen |■}} [[Hankyu Kyoto Line]]
| platforms = 2 side platforms
| tracks = 2
| connections = 
| structure = Elevated
| accessible = Yes
| website = {{Official|1=http://www.hankyu.co.jp/station/minase.html}}
| code = HK-74
| opened =  {{Start date|1939|05|16|df=}} 
| closed = 
| former = Sakurai-no-eki (until 1943)
| passengers = 10,887
| pass_year = FY2019
| map_type    = Japan Osaka Prefecture#Japan   
| map_dot_label       = Minase Station
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 17
| services = {{j-route|route=Hankyu Kyoto Line|col=limegreen|f=w}}
{{j-rserv|service=Commutation Limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Semi limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Semi-Express|f=b|b=d|previous={{STN|Kammaki|x}}|next={{STN|Ōyamazaki|x}}|col=green}}
{{j-rserv|service=Local|previous=Kammaki|next=Ōyamazaki|col=black}}
}}

'''မိနဆဲဘူတာ''' (水無瀬駅, Minase-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ မိရှိမဒေသ၊ ရှိမမိုတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် မီးရထားဘူတာ ဖြစ်သည်။ ဤဘူတာကို ပုဂ္ဂလိကပိုင် ဟန်းခယူးမီးရထားကုမ္ပဏီက စီမံဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

==ရထားလိုင်းများ==

==ဘူတာပုံစံ==
==သမိုင်းကြောင်း==
==ခရီးသည်ဆိုင်ရာ==
==ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နေရာများ==
==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>dt8sagh1hunxsn3lqqa09lge7z6wyrn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030538</id>
      <parentid>1030537</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:27:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1030538</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2708" sha1="801i0yzuu64n40zlfxk0ekzv3al03x2" xml:space="preserve">{{Infobox station
| name = မိနဆဲဘူတာ
| native_name = 水無瀬駅
| native_name_lang = ja
| other_name = 
| type = 
| image = Minase stn.jpg
| alt = 
| caption = Minase Station building
| address = 2-chōme-5 Minase, Shimamoto-cho, Mishima-gun, Osaka-fu 618-0014
| country = Japan
| coordinates = {{coord|34.8775|135.6675|format=dms|region:JP_type:railwaystation|display=inline,title}}
| operator            = [[File:Hankyu Railway Logo.svg|20px]] [[Hankyu Railway]].
| line                =   {{Color| limegreen |■}} [[Hankyu Kyoto Line]]
| platforms = 2 side platforms
| tracks = 2
| connections = 
| structure = Elevated
| accessible = Yes
| website = {{Official|1=http://www.hankyu.co.jp/station/minase.html}}
| code = HK-74
| opened =  {{Start date|1939|05|16|df=}} 
| closed = 
| former = Sakurai-no-eki (until 1943)
| passengers = 10,887
| pass_year = FY2019
| map_type    = Japan Osaka Prefecture#Japan   
| map_dot_label       = Minase Station
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 17
| services = {{j-route|route=Hankyu Kyoto Line|col=limegreen|f=w}}
{{j-rserv|service=Commutation Limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Semi limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Semi-Express|f=b|b=d|previous={{STN|Kammaki|x}}|next={{STN|Ōyamazaki|x}}|col=green}}
{{j-rserv|service=Local|previous=Kammaki|next=Ōyamazaki|col=black}}
}}

'''မိနဆဲဘူတာ''' (水無瀬駅, Minase-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ မိရှိမဒေသ၊ ရှိမမိုတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် မီးရထားဘူတာ ဖြစ်သည်။ ဤဘူတာကို ပုဂ္ဂလိကပိုင် ဟန်းခယူးမီးရထားကုမ္ပဏီက စီမံဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။&lt;ref name=hacchi&gt;{{cite web|url=http://hacchi-no-he.net/line/hankyuu/station/4140_minase.htm|title=水無瀬駅|trans-title= Minase Station|accessdate=13 March 2018|website=hacchi-no-he.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Minase Jingu Shrine |url=https://osaka-info.jp/en/page/minasejingu |website=OSAKA-INFO |publisher=Osaka Info |accessdate=11 May 2020 |language=en |date=29 January 2018}}&lt;/ref&gt;

==ရထားလိုင်းများ==

==ဘူတာပုံစံ==
==သမိုင်းကြောင်း==
==ခရီးသည်ဆိုင်ရာ==
==ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နေရာများ==
==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>801i0yzuu64n40zlfxk0ekzv3al03x2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030539</id>
      <parentid>1030538</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:29:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ရထားလိုင်းများ */</comment>
      <origin>1030539</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3195" sha1="l0pl7vh1emxumn2yudvn3c9eldxjfxc" xml:space="preserve">{{Infobox station
| name = မိနဆဲဘူတာ
| native_name = 水無瀬駅
| native_name_lang = ja
| other_name = 
| type = 
| image = Minase stn.jpg
| alt = 
| caption = Minase Station building
| address = 2-chōme-5 Minase, Shimamoto-cho, Mishima-gun, Osaka-fu 618-0014
| country = Japan
| coordinates = {{coord|34.8775|135.6675|format=dms|region:JP_type:railwaystation|display=inline,title}}
| operator            = [[File:Hankyu Railway Logo.svg|20px]] [[Hankyu Railway]].
| line                =   {{Color| limegreen |■}} [[Hankyu Kyoto Line]]
| platforms = 2 side platforms
| tracks = 2
| connections = 
| structure = Elevated
| accessible = Yes
| website = {{Official|1=http://www.hankyu.co.jp/station/minase.html}}
| code = HK-74
| opened =  {{Start date|1939|05|16|df=}} 
| closed = 
| former = Sakurai-no-eki (until 1943)
| passengers = 10,887
| pass_year = FY2019
| map_type    = Japan Osaka Prefecture#Japan   
| map_dot_label       = Minase Station
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 17
| services = {{j-route|route=Hankyu Kyoto Line|col=limegreen|f=w}}
{{j-rserv|service=Commutation Limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Semi limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Semi-Express|f=b|b=d|previous={{STN|Kammaki|x}}|next={{STN|Ōyamazaki|x}}|col=green}}
{{j-rserv|service=Local|previous=Kammaki|next=Ōyamazaki|col=black}}
}}

'''မိနဆဲဘူတာ''' (水無瀬駅, Minase-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ မိရှိမဒေသ၊ ရှိမမိုတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် မီးရထားဘူတာ ဖြစ်သည်။ ဤဘူတာကို ပုဂ္ဂလိကပိုင် ဟန်းခယူးမီးရထားကုမ္ပဏီက စီမံဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။&lt;ref name=hacchi&gt;{{cite web|url=http://hacchi-no-he.net/line/hankyuu/station/4140_minase.htm|title=水無瀬駅|trans-title= Minase Station|accessdate=13 March 2018|website=hacchi-no-he.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Minase Jingu Shrine |url=https://osaka-info.jp/en/page/minasejingu |website=OSAKA-INFO |publisher=Osaka Info |accessdate=11 May 2020 |language=en |date=29 January 2018}}&lt;/ref&gt;

==ရထားလိုင်းများ==
ဤဘူတာသည် [[ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း]]အတွက် ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။ ခရီးဆုံးဘူတာ [[ဂျူးဆိုးဘူတာ]]မှ ၂၅.၇ ကီလိုမီတာ၊ [[အိုဆာကာအုမဲဒဘူတာ]]မှ ၂၈.၁ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။

==ဘူတာပုံစံ==
==သမိုင်းကြောင်း==
==ခရီးသည်ဆိုင်ရာ==
==ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နေရာများ==
==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>l0pl7vh1emxumn2yudvn3c9eldxjfxc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030540</id>
      <parentid>1030539</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:31:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဘူတာပုံစံ */</comment>
      <origin>1030540</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3702" sha1="rzs4d8iwuh3nff9j7fbogjjsich691w" xml:space="preserve">{{Infobox station
| name = မိနဆဲဘူတာ
| native_name = 水無瀬駅
| native_name_lang = ja
| other_name = 
| type = 
| image = Minase stn.jpg
| alt = 
| caption = Minase Station building
| address = 2-chōme-5 Minase, Shimamoto-cho, Mishima-gun, Osaka-fu 618-0014
| country = Japan
| coordinates = {{coord|34.8775|135.6675|format=dms|region:JP_type:railwaystation|display=inline,title}}
| operator            = [[File:Hankyu Railway Logo.svg|20px]] [[Hankyu Railway]].
| line                =   {{Color| limegreen |■}} [[Hankyu Kyoto Line]]
| platforms = 2 side platforms
| tracks = 2
| connections = 
| structure = Elevated
| accessible = Yes
| website = {{Official|1=http://www.hankyu.co.jp/station/minase.html}}
| code = HK-74
| opened =  {{Start date|1939|05|16|df=}} 
| closed = 
| former = Sakurai-no-eki (until 1943)
| passengers = 10,887
| pass_year = FY2019
| map_type    = Japan Osaka Prefecture#Japan   
| map_dot_label       = Minase Station
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 17
| services = {{j-route|route=Hankyu Kyoto Line|col=limegreen|f=w}}
{{j-rserv|service=Commutation Limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Semi limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Semi-Express|f=b|b=d|previous={{STN|Kammaki|x}}|next={{STN|Ōyamazaki|x}}|col=green}}
{{j-rserv|service=Local|previous=Kammaki|next=Ōyamazaki|col=black}}
}}

'''မိနဆဲဘူတာ''' (水無瀬駅, Minase-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ မိရှိမဒေသ၊ ရှိမမိုတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် မီးရထားဘူတာ ဖြစ်သည်။ ဤဘူတာကို ပုဂ္ဂလိကပိုင် ဟန်းခယူးမီးရထားကုမ္ပဏီက စီမံဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။&lt;ref name=hacchi&gt;{{cite web|url=http://hacchi-no-he.net/line/hankyuu/station/4140_minase.htm|title=水無瀬駅|trans-title= Minase Station|accessdate=13 March 2018|website=hacchi-no-he.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Minase Jingu Shrine |url=https://osaka-info.jp/en/page/minasejingu |website=OSAKA-INFO |publisher=Osaka Info |accessdate=11 May 2020 |language=en |date=29 January 2018}}&lt;/ref&gt;

==ရထားလိုင်းများ==
ဤဘူတာသည် [[ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း]]အတွက် ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။ ခရီးဆုံးဘူတာ [[ဂျူးဆိုးဘူတာ]]မှ ၂၅.၇ ကီလိုမီတာ၊ [[အိုဆာကာအုမဲဒဘူတာ]]မှ ၂၈.၁ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။

==ဘူတာပုံစံ==
မိနဆဲဘူတာတွင် ပလက်ဖောင်းနှစ်ခုပါရှိသည်။ ဘူတာရှိရထားလမ်းကြောင်းနှစ်ခုသည် တိုးခိုင်းဒိုးရှင်းခန်းဆန်ရထား၏ လမ်းကြောင်းများနှင့်အပြိုင် တည်ရှိနေသည်။ လက်မှတ်ဖြတ်ဂိတ် တစ်ခုရှိသည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
==ခရီးသည်ဆိုင်ရာ==
==ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နေရာများ==
==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>rzs4d8iwuh3nff9j7fbogjjsich691w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030541</id>
      <parentid>1030540</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:34:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဘူတာပုံစံ */</comment>
      <origin>1030541</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4716" sha1="n1443ctxab6jiq0tzwrnrjfdfeolkl0" xml:space="preserve">{{Infobox station
| name = မိနဆဲဘူတာ
| native_name = 水無瀬駅
| native_name_lang = ja
| other_name = 
| type = 
| image = Minase stn.jpg
| alt = 
| caption = Minase Station building
| address = 2-chōme-5 Minase, Shimamoto-cho, Mishima-gun, Osaka-fu 618-0014
| country = Japan
| coordinates = {{coord|34.8775|135.6675|format=dms|region:JP_type:railwaystation|display=inline,title}}
| operator            = [[File:Hankyu Railway Logo.svg|20px]] [[Hankyu Railway]].
| line                =   {{Color| limegreen |■}} [[Hankyu Kyoto Line]]
| platforms = 2 side platforms
| tracks = 2
| connections = 
| structure = Elevated
| accessible = Yes
| website = {{Official|1=http://www.hankyu.co.jp/station/minase.html}}
| code = HK-74
| opened =  {{Start date|1939|05|16|df=}} 
| closed = 
| former = Sakurai-no-eki (until 1943)
| passengers = 10,887
| pass_year = FY2019
| map_type    = Japan Osaka Prefecture#Japan   
| map_dot_label       = Minase Station
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 17
| services = {{j-route|route=Hankyu Kyoto Line|col=limegreen|f=w}}
{{j-rserv|service=Commutation Limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Semi limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Semi-Express|f=b|b=d|previous={{STN|Kammaki|x}}|next={{STN|Ōyamazaki|x}}|col=green}}
{{j-rserv|service=Local|previous=Kammaki|next=Ōyamazaki|col=black}}
}}

'''မိနဆဲဘူတာ''' (水無瀬駅, Minase-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ မိရှိမဒေသ၊ ရှိမမိုတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် မီးရထားဘူတာ ဖြစ်သည်။ ဤဘူတာကို ပုဂ္ဂလိကပိုင် ဟန်းခယူးမီးရထားကုမ္ပဏီက စီမံဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။&lt;ref name=hacchi&gt;{{cite web|url=http://hacchi-no-he.net/line/hankyuu/station/4140_minase.htm|title=水無瀬駅|trans-title= Minase Station|accessdate=13 March 2018|website=hacchi-no-he.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Minase Jingu Shrine |url=https://osaka-info.jp/en/page/minasejingu |website=OSAKA-INFO |publisher=Osaka Info |accessdate=11 May 2020 |language=en |date=29 January 2018}}&lt;/ref&gt;

==ရထားလိုင်းများ==
ဤဘူတာသည် [[ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း]]အတွက် ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။ ခရီးဆုံးဘူတာ [[ဂျူးဆိုးဘူတာ]]မှ ၂၅.၇ ကီလိုမီတာ၊ [[အိုဆာကာအုမဲဒဘူတာ]]မှ ၂၈.၁ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။

==ဘူတာပုံစံ==
မိနဆဲဘူတာတွင် ပလက်ဖောင်းနှစ်ခုပါရှိသည်။ ဘူတာရှိရထားလမ်းကြောင်းနှစ်ခုသည် တိုးခိုင်းဒိုးရှင်းခန်းဆန်ရထား၏ လမ်းကြောင်းများနှင့်အပြိုင် တည်ရှိနေသည်။ လက်မှတ်ဖြတ်ဂိတ် တစ်ခုရှိသည်။

===ပလက်ဖောင်းများ===
{{ja-rail-line|first=2|pfn=1|nidx=ကျိုတိုရထားလိုင်း|lwidth=100px|col=limegreen|dir=သို့ - [[ကျိုတို - ခဝရမချိဘူတာ|ကျိုတိုခဝရမချိ]]၊  [[ခဆွတ်ရဘူတာ|ခဆွတ်ရ]] နှင့်  [[အရရှိယာမဘူတာ (ဟန်းခယူး)|အရရှိယာမ]]}}
{{ja-rail-line|first=3|pfn=2|nidx=ကျိုတိုရထားလိုင်း|lwidth=100px|col=limegreen|dir=သို့ -  [[အိုဆာကာအုမဲဒဘူတာ|အိုဆာကာအုမဲဒ]]၊ [[တန်းဂချယဘူတာ|တန်းဂချယ]]၊  [[ခိတဆန်းရိဘူတာ|ခိတဆန်းရိ]]၊ [[ခိုးဘဲဆန်းနိုမိယဘူတာ|ခိုးဘဲဆန်းနိုမိယ]] နှင့် [[တခရဇုခဘူတာ|တခရဇုခ]]}}

==သမိုင်းကြောင်း==
==ခရီးသည်ဆိုင်ရာ==
==ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နေရာများ==
==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>n1443ctxab6jiq0tzwrnrjfdfeolkl0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030542</id>
      <parentid>1030541</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:38:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* သမိုင်းကြောင်း */</comment>
      <origin>1030542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6226" sha1="2qffl3xy0j624k7kptre8ee1b344ucr" xml:space="preserve">{{Infobox station
| name = မိနဆဲဘူတာ
| native_name = 水無瀬駅
| native_name_lang = ja
| other_name = 
| type = 
| image = Minase stn.jpg
| alt = 
| caption = Minase Station building
| address = 2-chōme-5 Minase, Shimamoto-cho, Mishima-gun, Osaka-fu 618-0014
| country = Japan
| coordinates = {{coord|34.8775|135.6675|format=dms|region:JP_type:railwaystation|display=inline,title}}
| operator            = [[File:Hankyu Railway Logo.svg|20px]] [[Hankyu Railway]].
| line                =   {{Color| limegreen |■}} [[Hankyu Kyoto Line]]
| platforms = 2 side platforms
| tracks = 2
| connections = 
| structure = Elevated
| accessible = Yes
| website = {{Official|1=http://www.hankyu.co.jp/station/minase.html}}
| code = HK-74
| opened =  {{Start date|1939|05|16|df=}} 
| closed = 
| former = Sakurai-no-eki (until 1943)
| passengers = 10,887
| pass_year = FY2019
| map_type    = Japan Osaka Prefecture#Japan   
| map_dot_label       = Minase Station
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 17
| services = {{j-route|route=Hankyu Kyoto Line|col=limegreen|f=w}}
{{j-rserv|service=Commutation Limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Semi limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Semi-Express|f=b|b=d|previous={{STN|Kammaki|x}}|next={{STN|Ōyamazaki|x}}|col=green}}
{{j-rserv|service=Local|previous=Kammaki|next=Ōyamazaki|col=black}}
}}

'''မိနဆဲဘူတာ''' (水無瀬駅, Minase-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ မိရှိမဒေသ၊ ရှိမမိုတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် မီးရထားဘူတာ ဖြစ်သည်။ ဤဘူတာကို ပုဂ္ဂလိကပိုင် ဟန်းခယူးမီးရထားကုမ္ပဏီက စီမံဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။&lt;ref name=hacchi&gt;{{cite web|url=http://hacchi-no-he.net/line/hankyuu/station/4140_minase.htm|title=水無瀬駅|trans-title= Minase Station|accessdate=13 March 2018|website=hacchi-no-he.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Minase Jingu Shrine |url=https://osaka-info.jp/en/page/minasejingu |website=OSAKA-INFO |publisher=Osaka Info |accessdate=11 May 2020 |language=en |date=29 January 2018}}&lt;/ref&gt;

==ရထားလိုင်းများ==
ဤဘူတာသည် [[ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း]]အတွက် ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။ ခရီးဆုံးဘူတာ [[ဂျူးဆိုးဘူတာ]]မှ ၂၅.၇ ကီလိုမီတာ၊ [[အိုဆာကာအုမဲဒဘူတာ]]မှ ၂၈.၁ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။

==ဘူတာပုံစံ==
မိနဆဲဘူတာတွင် ပလက်ဖောင်းနှစ်ခုပါရှိသည်။ ဘူတာရှိရထားလမ်းကြောင်းနှစ်ခုသည် တိုးခိုင်းဒိုးရှင်းခန်းဆန်ရထား၏ လမ်းကြောင်းများနှင့်အပြိုင် တည်ရှိနေသည်။ လက်မှတ်ဖြတ်ဂိတ် တစ်ခုရှိသည်။

===ပလက်ဖောင်းများ===
{{ja-rail-line|first=2|pfn=1|nidx=ကျိုတိုရထားလိုင်း|lwidth=100px|col=limegreen|dir=သို့ - [[ကျိုတို - ခဝရမချိဘူတာ|ကျိုတိုခဝရမချိ]]၊  [[ခဆွတ်ရဘူတာ|ခဆွတ်ရ]] နှင့်  [[အရရှိယာမဘူတာ (ဟန်းခယူး)|အရရှိယာမ]]}}
{{ja-rail-line|first=3|pfn=2|nidx=ကျိုတိုရထားလိုင်း|lwidth=100px|col=limegreen|dir=သို့ -  [[အိုဆာကာအုမဲဒဘူတာ|အိုဆာကာအုမဲဒ]]၊ [[တန်းဂချယဘူတာ|တန်းဂချယ]]၊  [[ခိတဆန်းရိဘူတာ|ခိတဆန်းရိ]]၊ [[ခိုးဘဲဆန်းနိုမိယဘူတာ|ခိုးဘဲဆန်းနိုမိယ]] နှင့် [[တခရဇုခဘူတာ|တခရဇုခ]]}}

==သမိုင်းကြောင်း==

ဘူတာကို ၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ဘူတာအမည်မှာ &quot;ဆခုရနိုအဲခိဘူတာ&quot; ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘူတာသည် ခဲအိဟန်လျှပ်စစ်ရထားရှင်းခဲအိဟန်ရထားလိုင်းပေါ် ခမိမခိဘူတာနှင့် အိုးယမဇခိဘူတာအကြားတွင် ရှိခဲ့သည်။ မီးရထားကုမ္ပဏီသည် ပူးပေါင်းသွားသည့်အခါတွင် ခဲအိဟန်အမြန်ရထား (ယခု - ဟန်းခယူးမီးရထားလိုင်း) ၏ ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဘူတာကို လက်ရှိအမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ရှင်းခဲအိဟန်ရထားလိုင်းကိုလည်း ကျိုတိုပင်မရထားလိုင်းအဖြစ် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဘူတာကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။

==ခရီးသည်ဆိုင်ရာ==
==ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နေရာများ==
==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>2qffl3xy0j624k7kptre8ee1b344ucr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030543</id>
      <parentid>1030542</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:39:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* သမိုင်းကြောင်း */</comment>
      <origin>1030543</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6268" sha1="djpkiohbwypdubbb6bprc77p4q6w3sh" xml:space="preserve">{{Infobox station
| name = မိနဆဲဘူတာ
| native_name = 水無瀬駅
| native_name_lang = ja
| other_name = 
| type = 
| image = Minase stn.jpg
| alt = 
| caption = Minase Station building
| address = 2-chōme-5 Minase, Shimamoto-cho, Mishima-gun, Osaka-fu 618-0014
| country = Japan
| coordinates = {{coord|34.8775|135.6675|format=dms|region:JP_type:railwaystation|display=inline,title}}
| operator            = [[File:Hankyu Railway Logo.svg|20px]] [[Hankyu Railway]].
| line                =   {{Color| limegreen |■}} [[Hankyu Kyoto Line]]
| platforms = 2 side platforms
| tracks = 2
| connections = 
| structure = Elevated
| accessible = Yes
| website = {{Official|1=http://www.hankyu.co.jp/station/minase.html}}
| code = HK-74
| opened =  {{Start date|1939|05|16|df=}} 
| closed = 
| former = Sakurai-no-eki (until 1943)
| passengers = 10,887
| pass_year = FY2019
| map_type    = Japan Osaka Prefecture#Japan   
| map_dot_label       = Minase Station
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 17
| services = {{j-route|route=Hankyu Kyoto Line|col=limegreen|f=w}}
{{j-rserv|service=Commutation Limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Semi limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Semi-Express|f=b|b=d|previous={{STN|Kammaki|x}}|next={{STN|Ōyamazaki|x}}|col=green}}
{{j-rserv|service=Local|previous=Kammaki|next=Ōyamazaki|col=black}}
}}

'''မိနဆဲဘူတာ''' (水無瀬駅, Minase-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ မိရှိမဒေသ၊ ရှိမမိုတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် မီးရထားဘူတာ ဖြစ်သည်။ ဤဘူတာကို ပုဂ္ဂလိကပိုင် ဟန်းခယူးမီးရထားကုမ္ပဏီက စီမံဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။&lt;ref name=hacchi&gt;{{cite web|url=http://hacchi-no-he.net/line/hankyuu/station/4140_minase.htm|title=水無瀬駅|trans-title= Minase Station|accessdate=13 March 2018|website=hacchi-no-he.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Minase Jingu Shrine |url=https://osaka-info.jp/en/page/minasejingu |website=OSAKA-INFO |publisher=Osaka Info |accessdate=11 May 2020 |language=en |date=29 January 2018}}&lt;/ref&gt;

==ရထားလိုင်းများ==
ဤဘူတာသည် [[ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း]]အတွက် ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။ ခရီးဆုံးဘူတာ [[ဂျူးဆိုးဘူတာ]]မှ ၂၅.၇ ကီလိုမီတာ၊ [[အိုဆာကာအုမဲဒဘူတာ]]မှ ၂၈.၁ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။

==ဘူတာပုံစံ==
မိနဆဲဘူတာတွင် ပလက်ဖောင်းနှစ်ခုပါရှိသည်။ ဘူတာရှိရထားလမ်းကြောင်းနှစ်ခုသည် တိုးခိုင်းဒိုးရှင်းခန်းဆန်ရထား၏ လမ်းကြောင်းများနှင့်အပြိုင် တည်ရှိနေသည်။ လက်မှတ်ဖြတ်ဂိတ် တစ်ခုရှိသည်။

===ပလက်ဖောင်းများ===
{{ja-rail-line|first=2|pfn=1|nidx=ကျိုတိုရထားလိုင်း|lwidth=100px|col=limegreen|dir=သို့ - [[ကျိုတို - ခဝရမချိဘူတာ|ကျိုတိုခဝရမချိ]]၊  [[ခဆွတ်ရဘူတာ|ခဆွတ်ရ]] နှင့်  [[အရရှိယာမဘူတာ (ဟန်းခယူး)|အရရှိယာမ]]}}
{{ja-rail-line|first=3|pfn=2|nidx=ကျိုတိုရထားလိုင်း|lwidth=100px|col=limegreen|dir=သို့ -  [[အိုဆာကာအုမဲဒဘူတာ|အိုဆာကာအုမဲဒ]]၊ [[တန်းဂချယဘူတာ|တန်းဂချယ]]၊  [[ခိတဆန်းရိဘူတာ|ခိတဆန်းရိ]]၊ [[ခိုးဘဲဆန်းနိုမိယဘူတာ|ခိုးဘဲဆန်းနိုမိယ]] နှင့် [[တခရဇုခဘူတာ|တခရဇုခ]]}}

==သမိုင်းကြောင်း==

ဘူတာကို ၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ဘူတာအမည်မှာ &quot;ဆခုရနိုအဲခိဘူတာ&quot; ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘူတာသည် ခဲအိဟန်လျှပ်စစ်ရထားရှင်းခဲအိဟန်ရထားလိုင်းပေါ် ခမိမခိဘူတာနှင့် အိုးယမဇခိဘူတာအကြားတွင် ရှိခဲ့သည်။ မီးရထားကုမ္ပဏီသည် ပူးပေါင်းသွားသည့်အခါတွင် ခဲအိဟန်အမြန်ရထား (ယခု - ဟန်းခယူးမီးရထားလိုင်း) ၏ ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဘူတာကို လက်ရှိအမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ရှင်းခဲအိဟန်ရထားလိုင်းကိုလည်း ကျိုတိုပင်မရထားလိုင်းအဖြစ် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဘူတာကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် အဆင့်မြှင့်တင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။

==ခရီးသည်ဆိုင်ရာ==
==ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နေရာများ==
==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>djpkiohbwypdubbb6bprc77p4q6w3sh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030544</id>
      <parentid>1030543</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:40:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ခရီးသည်ဆိုင်ရာ */</comment>
      <origin>1030544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6519" sha1="9n0lkqlk7aryzc924tlidpa0440wz7l" xml:space="preserve">{{Infobox station
| name = မိနဆဲဘူတာ
| native_name = 水無瀬駅
| native_name_lang = ja
| other_name = 
| type = 
| image = Minase stn.jpg
| alt = 
| caption = Minase Station building
| address = 2-chōme-5 Minase, Shimamoto-cho, Mishima-gun, Osaka-fu 618-0014
| country = Japan
| coordinates = {{coord|34.8775|135.6675|format=dms|region:JP_type:railwaystation|display=inline,title}}
| operator            = [[File:Hankyu Railway Logo.svg|20px]] [[Hankyu Railway]].
| line                =   {{Color| limegreen |■}} [[Hankyu Kyoto Line]]
| platforms = 2 side platforms
| tracks = 2
| connections = 
| structure = Elevated
| accessible = Yes
| website = {{Official|1=http://www.hankyu.co.jp/station/minase.html}}
| code = HK-74
| opened =  {{Start date|1939|05|16|df=}} 
| closed = 
| former = Sakurai-no-eki (until 1943)
| passengers = 10,887
| pass_year = FY2019
| map_type    = Japan Osaka Prefecture#Japan   
| map_dot_label       = Minase Station
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 17
| services = {{j-route|route=Hankyu Kyoto Line|col=limegreen|f=w}}
{{j-rserv|service=Commutation Limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Semi limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Semi-Express|f=b|b=d|previous={{STN|Kammaki|x}}|next={{STN|Ōyamazaki|x}}|col=green}}
{{j-rserv|service=Local|previous=Kammaki|next=Ōyamazaki|col=black}}
}}

'''မိနဆဲဘူတာ''' (水無瀬駅, Minase-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ မိရှိမဒေသ၊ ရှိမမိုတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် မီးရထားဘူတာ ဖြစ်သည်။ ဤဘူတာကို ပုဂ္ဂလိကပိုင် ဟန်းခယူးမီးရထားကုမ္ပဏီက စီမံဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။&lt;ref name=hacchi&gt;{{cite web|url=http://hacchi-no-he.net/line/hankyuu/station/4140_minase.htm|title=水無瀬駅|trans-title= Minase Station|accessdate=13 March 2018|website=hacchi-no-he.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Minase Jingu Shrine |url=https://osaka-info.jp/en/page/minasejingu |website=OSAKA-INFO |publisher=Osaka Info |accessdate=11 May 2020 |language=en |date=29 January 2018}}&lt;/ref&gt;

==ရထားလိုင်းများ==
ဤဘူတာသည် [[ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း]]အတွက် ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။ ခရီးဆုံးဘူတာ [[ဂျူးဆိုးဘူတာ]]မှ ၂၅.၇ ကီလိုမီတာ၊ [[အိုဆာကာအုမဲဒဘူတာ]]မှ ၂၈.၁ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။

==ဘူတာပုံစံ==
မိနဆဲဘူတာတွင် ပလက်ဖောင်းနှစ်ခုပါရှိသည်။ ဘူတာရှိရထားလမ်းကြောင်းနှစ်ခုသည် တိုးခိုင်းဒိုးရှင်းခန်းဆန်ရထား၏ လမ်းကြောင်းများနှင့်အပြိုင် တည်ရှိနေသည်။ လက်မှတ်ဖြတ်ဂိတ် တစ်ခုရှိသည်။

===ပလက်ဖောင်းများ===
{{ja-rail-line|first=2|pfn=1|nidx=ကျိုတိုရထားလိုင်း|lwidth=100px|col=limegreen|dir=သို့ - [[ကျိုတို - ခဝရမချိဘူတာ|ကျိုတိုခဝရမချိ]]၊  [[ခဆွတ်ရဘူတာ|ခဆွတ်ရ]] နှင့်  [[အရရှိယာမဘူတာ (ဟန်းခယူး)|အရရှိယာမ]]}}
{{ja-rail-line|first=3|pfn=2|nidx=ကျိုတိုရထားလိုင်း|lwidth=100px|col=limegreen|dir=သို့ -  [[အိုဆာကာအုမဲဒဘူတာ|အိုဆာကာအုမဲဒ]]၊ [[တန်းဂချယဘူတာ|တန်းဂချယ]]၊  [[ခိတဆန်းရိဘူတာ|ခိတဆန်းရိ]]၊ [[ခိုးဘဲဆန်းနိုမိယဘူတာ|ခိုးဘဲဆန်းနိုမိယ]] နှင့် [[တခရဇုခဘူတာ|တခရဇုခ]]}}

==သမိုင်းကြောင်း==

ဘူတာကို ၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ဘူတာအမည်မှာ &quot;ဆခုရနိုအဲခိဘူတာ&quot; ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘူတာသည် ခဲအိဟန်လျှပ်စစ်ရထားရှင်းခဲအိဟန်ရထားလိုင်းပေါ် ခမိမခိဘူတာနှင့် အိုးယမဇခိဘူတာအကြားတွင် ရှိခဲ့သည်။ မီးရထားကုမ္ပဏီသည် ပူးပေါင်းသွားသည့်အခါတွင် ခဲအိဟန်အမြန်ရထား (ယခု - ဟန်းခယူးမီးရထားလိုင်း) ၏ ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဘူတာကို လက်ရှိအမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ရှင်းခဲအိဟန်ရထားလိုင်းကိုလည်း ကျိုတိုပင်မရထားလိုင်းအဖြစ် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဘူတာကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် အဆင့်မြှင့်တင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။

==ခရီးသည်ဆိုင်ရာ==
၂၀၁၉ ခုနှစ်အချက်အလက်အရ ဘူတာကို နေ့စဉ်အသုံးပြုသူအရေအတွက်သည် ပျမ်းမျှ ၁၀, ၈၈၇ ဦး ရှိခဲ့သည်။

==ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နေရာများ==
==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>9n0lkqlk7aryzc924tlidpa0440wz7l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030545</id>
      <parentid>1030544</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:40:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နေရာများ */</comment>
      <origin>1030545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6618" sha1="jwu10visbvr4dwlkglo2f4wk25hlqhl" xml:space="preserve">{{Infobox station
| name = မိနဆဲဘူတာ
| native_name = 水無瀬駅
| native_name_lang = ja
| other_name = 
| type = 
| image = Minase stn.jpg
| alt = 
| caption = Minase Station building
| address = 2-chōme-5 Minase, Shimamoto-cho, Mishima-gun, Osaka-fu 618-0014
| country = Japan
| coordinates = {{coord|34.8775|135.6675|format=dms|region:JP_type:railwaystation|display=inline,title}}
| operator            = [[File:Hankyu Railway Logo.svg|20px]] [[Hankyu Railway]].
| line                =   {{Color| limegreen |■}} [[Hankyu Kyoto Line]]
| platforms = 2 side platforms
| tracks = 2
| connections = 
| structure = Elevated
| accessible = Yes
| website = {{Official|1=http://www.hankyu.co.jp/station/minase.html}}
| code = HK-74
| opened =  {{Start date|1939|05|16|df=}} 
| closed = 
| former = Sakurai-no-eki (until 1943)
| passengers = 10,887
| pass_year = FY2019
| map_type    = Japan Osaka Prefecture#Japan   
| map_dot_label       = Minase Station
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 17
| services = {{j-route|route=Hankyu Kyoto Line|col=limegreen|f=w}}
{{j-rserv|service=Commutation Limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Semi limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Semi-Express|f=b|b=d|previous={{STN|Kammaki|x}}|next={{STN|Ōyamazaki|x}}|col=green}}
{{j-rserv|service=Local|previous=Kammaki|next=Ōyamazaki|col=black}}
}}

'''မိနဆဲဘူတာ''' (水無瀬駅, Minase-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ မိရှိမဒေသ၊ ရှိမမိုတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် မီးရထားဘူတာ ဖြစ်သည်။ ဤဘူတာကို ပုဂ္ဂလိကပိုင် ဟန်းခယူးမီးရထားကုမ္ပဏီက စီမံဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။&lt;ref name=hacchi&gt;{{cite web|url=http://hacchi-no-he.net/line/hankyuu/station/4140_minase.htm|title=水無瀬駅|trans-title= Minase Station|accessdate=13 March 2018|website=hacchi-no-he.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Minase Jingu Shrine |url=https://osaka-info.jp/en/page/minasejingu |website=OSAKA-INFO |publisher=Osaka Info |accessdate=11 May 2020 |language=en |date=29 January 2018}}&lt;/ref&gt;

==ရထားလိုင်းများ==
ဤဘူတာသည် [[ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း]]အတွက် ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။ ခရီးဆုံးဘူတာ [[ဂျူးဆိုးဘူတာ]]မှ ၂၅.၇ ကီလိုမီတာ၊ [[အိုဆာကာအုမဲဒဘူတာ]]မှ ၂၈.၁ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။

==ဘူတာပုံစံ==
မိနဆဲဘူတာတွင် ပလက်ဖောင်းနှစ်ခုပါရှိသည်။ ဘူတာရှိရထားလမ်းကြောင်းနှစ်ခုသည် တိုးခိုင်းဒိုးရှင်းခန်းဆန်ရထား၏ လမ်းကြောင်းများနှင့်အပြိုင် တည်ရှိနေသည်။ လက်မှတ်ဖြတ်ဂိတ် တစ်ခုရှိသည်။

===ပလက်ဖောင်းများ===
{{ja-rail-line|first=2|pfn=1|nidx=ကျိုတိုရထားလိုင်း|lwidth=100px|col=limegreen|dir=သို့ - [[ကျိုတို - ခဝရမချိဘူတာ|ကျိုတိုခဝရမချိ]]၊  [[ခဆွတ်ရဘူတာ|ခဆွတ်ရ]] နှင့်  [[အရရှိယာမဘူတာ (ဟန်းခယူး)|အရရှိယာမ]]}}
{{ja-rail-line|first=3|pfn=2|nidx=ကျိုတိုရထားလိုင်း|lwidth=100px|col=limegreen|dir=သို့ -  [[အိုဆာကာအုမဲဒဘူတာ|အိုဆာကာအုမဲဒ]]၊ [[တန်းဂချယဘူတာ|တန်းဂချယ]]၊  [[ခိတဆန်းရိဘူတာ|ခိတဆန်းရိ]]၊ [[ခိုးဘဲဆန်းနိုမိယဘူတာ|ခိုးဘဲဆန်းနိုမိယ]] နှင့် [[တခရဇုခဘူတာ|တခရဇုခ]]}}

==သမိုင်းကြောင်း==

ဘူတာကို ၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ဘူတာအမည်မှာ &quot;ဆခုရနိုအဲခိဘူတာ&quot; ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘူတာသည် ခဲအိဟန်လျှပ်စစ်ရထားရှင်းခဲအိဟန်ရထားလိုင်းပေါ် ခမိမခိဘူတာနှင့် အိုးယမဇခိဘူတာအကြားတွင် ရှိခဲ့သည်။ မီးရထားကုမ္ပဏီသည် ပူးပေါင်းသွားသည့်အခါတွင် ခဲအိဟန်အမြန်ရထား (ယခု - ဟန်းခယူးမီးရထားလိုင်း) ၏ ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဘူတာကို လက်ရှိအမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ရှင်းခဲအိဟန်ရထားလိုင်းကိုလည်း ကျိုတိုပင်မရထားလိုင်းအဖြစ် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဘူတာကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် အဆင့်မြှင့်တင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။

==ခရီးသည်ဆိုင်ရာ==
၂၀၁၉ ခုနှစ်အချက်အလက်အရ ဘူတာကို နေ့စဉ်အသုံးပြုသူအရေအတွက်သည် ပျမ်းမျှ ၁၀, ၈၈၇ ဦး ရှိခဲ့သည်။

==ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နေရာများ==
*[[Sakurai-no-eki]] site
*Minase Shrine
*Minase Hospital
*Shimamoto Town First Junior High School

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>jwu10visbvr4dwlkglo2f4wk25hlqhl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030546</id>
      <parentid>1030545</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:40:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပြင်ပလင့်များ */</comment>
      <origin>1030546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6748" sha1="7vqkap6oli6k7bugjcrwwqoz3wp3xf4" xml:space="preserve">{{Infobox station
| name = မိနဆဲဘူတာ
| native_name = 水無瀬駅
| native_name_lang = ja
| other_name = 
| type = 
| image = Minase stn.jpg
| alt = 
| caption = Minase Station building
| address = 2-chōme-5 Minase, Shimamoto-cho, Mishima-gun, Osaka-fu 618-0014
| country = Japan
| coordinates = {{coord|34.8775|135.6675|format=dms|region:JP_type:railwaystation|display=inline,title}}
| operator            = [[File:Hankyu Railway Logo.svg|20px]] [[Hankyu Railway]].
| line                =   {{Color| limegreen |■}} [[Hankyu Kyoto Line]]
| platforms = 2 side platforms
| tracks = 2
| connections = 
| structure = Elevated
| accessible = Yes
| website = {{Official|1=http://www.hankyu.co.jp/station/minase.html}}
| code = HK-74
| opened =  {{Start date|1939|05|16|df=}} 
| closed = 
| former = Sakurai-no-eki (until 1943)
| passengers = 10,887
| pass_year = FY2019
| map_type    = Japan Osaka Prefecture#Japan   
| map_dot_label       = Minase Station
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 17
| services = {{j-route|route=Hankyu Kyoto Line|col=limegreen|f=w}}
{{j-rserv|service=Commutation Limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Semi limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Semi-Express|f=b|b=d|previous={{STN|Kammaki|x}}|next={{STN|Ōyamazaki|x}}|col=green}}
{{j-rserv|service=Local|previous=Kammaki|next=Ōyamazaki|col=black}}
}}

'''မိနဆဲဘူတာ''' (水無瀬駅, Minase-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ မိရှိမဒေသ၊ ရှိမမိုတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် မီးရထားဘူတာ ဖြစ်သည်။ ဤဘူတာကို ပုဂ္ဂလိကပိုင် ဟန်းခယူးမီးရထားကုမ္ပဏီက စီမံဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။&lt;ref name=hacchi&gt;{{cite web|url=http://hacchi-no-he.net/line/hankyuu/station/4140_minase.htm|title=水無瀬駅|trans-title= Minase Station|accessdate=13 March 2018|website=hacchi-no-he.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Minase Jingu Shrine |url=https://osaka-info.jp/en/page/minasejingu |website=OSAKA-INFO |publisher=Osaka Info |accessdate=11 May 2020 |language=en |date=29 January 2018}}&lt;/ref&gt;

==ရထားလိုင်းများ==
ဤဘူတာသည် [[ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း]]အတွက် ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။ ခရီးဆုံးဘူတာ [[ဂျူးဆိုးဘူတာ]]မှ ၂၅.၇ ကီလိုမီတာ၊ [[အိုဆာကာအုမဲဒဘူတာ]]မှ ၂၈.၁ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။

==ဘူတာပုံစံ==
မိနဆဲဘူတာတွင် ပလက်ဖောင်းနှစ်ခုပါရှိသည်။ ဘူတာရှိရထားလမ်းကြောင်းနှစ်ခုသည် တိုးခိုင်းဒိုးရှင်းခန်းဆန်ရထား၏ လမ်းကြောင်းများနှင့်အပြိုင် တည်ရှိနေသည်။ လက်မှတ်ဖြတ်ဂိတ် တစ်ခုရှိသည်။

===ပလက်ဖောင်းများ===
{{ja-rail-line|first=2|pfn=1|nidx=ကျိုတိုရထားလိုင်း|lwidth=100px|col=limegreen|dir=သို့ - [[ကျိုတို - ခဝရမချိဘူတာ|ကျိုတိုခဝရမချိ]]၊  [[ခဆွတ်ရဘူတာ|ခဆွတ်ရ]] နှင့်  [[အရရှိယာမဘူတာ (ဟန်းခယူး)|အရရှိယာမ]]}}
{{ja-rail-line|first=3|pfn=2|nidx=ကျိုတိုရထားလိုင်း|lwidth=100px|col=limegreen|dir=သို့ -  [[အိုဆာကာအုမဲဒဘူတာ|အိုဆာကာအုမဲဒ]]၊ [[တန်းဂချယဘူတာ|တန်းဂချယ]]၊  [[ခိတဆန်းရိဘူတာ|ခိတဆန်းရိ]]၊ [[ခိုးဘဲဆန်းနိုမိယဘူတာ|ခိုးဘဲဆန်းနိုမိယ]] နှင့် [[တခရဇုခဘူတာ|တခရဇုခ]]}}

==သမိုင်းကြောင်း==

ဘူတာကို ၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ဘူတာအမည်မှာ &quot;ဆခုရနိုအဲခိဘူတာ&quot; ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘူတာသည် ခဲအိဟန်လျှပ်စစ်ရထားရှင်းခဲအိဟန်ရထားလိုင်းပေါ် ခမိမခိဘူတာနှင့် အိုးယမဇခိဘူတာအကြားတွင် ရှိခဲ့သည်။ မီးရထားကုမ္ပဏီသည် ပူးပေါင်းသွားသည့်အခါတွင် ခဲအိဟန်အမြန်ရထား (ယခု - ဟန်းခယူးမီးရထားလိုင်း) ၏ ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဘူတာကို လက်ရှိအမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ရှင်းခဲအိဟန်ရထားလိုင်းကိုလည်း ကျိုတိုပင်မရထားလိုင်းအဖြစ် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဘူတာကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် အဆင့်မြှင့်တင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။

==ခရီးသည်ဆိုင်ရာ==
၂၀၁၉ ခုနှစ်အချက်အလက်အရ ဘူတာကို နေ့စဉ်အသုံးပြုသူအရေအတွက်သည် ပျမ်းမျှ ၁၀, ၈၈၇ ဦး ရှိခဲ့သည်။

==ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နေရာများ==
*[[Sakurai-no-eki]] site
*Minase Shrine
*Minase Hospital
*Shimamoto Town First Junior High School

==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category-inline}}
*[http://www.hankyu.co.jp/station/minase.html Station website] {{in lang|ja}} 

{{Hankyu Kyoto Line}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>7vqkap6oli6k7bugjcrwwqoz3wp3xf4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030547</id>
      <parentid>1030546</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:41:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ရထားလိုင်းများ */</comment>
      <origin>1030547</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7079" sha1="jhltj1m9qhzsfcgcg0fc0ach2e62ezt" xml:space="preserve">{{Infobox station
| name = မိနဆဲဘူတာ
| native_name = 水無瀬駅
| native_name_lang = ja
| other_name = 
| type = 
| image = Minase stn.jpg
| alt = 
| caption = Minase Station building
| address = 2-chōme-5 Minase, Shimamoto-cho, Mishima-gun, Osaka-fu 618-0014
| country = Japan
| coordinates = {{coord|34.8775|135.6675|format=dms|region:JP_type:railwaystation|display=inline,title}}
| operator            = [[File:Hankyu Railway Logo.svg|20px]] [[Hankyu Railway]].
| line                =   {{Color| limegreen |■}} [[Hankyu Kyoto Line]]
| platforms = 2 side platforms
| tracks = 2
| connections = 
| structure = Elevated
| accessible = Yes
| website = {{Official|1=http://www.hankyu.co.jp/station/minase.html}}
| code = HK-74
| opened =  {{Start date|1939|05|16|df=}} 
| closed = 
| former = Sakurai-no-eki (until 1943)
| passengers = 10,887
| pass_year = FY2019
| map_type    = Japan Osaka Prefecture#Japan   
| map_dot_label       = Minase Station
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 17
| services = {{j-route|route=Hankyu Kyoto Line|col=limegreen|f=w}}
{{j-rserv|service=Commutation Limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Semi limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Semi-Express|f=b|b=d|previous={{STN|Kammaki|x}}|next={{STN|Ōyamazaki|x}}|col=green}}
{{j-rserv|service=Local|previous=Kammaki|next=Ōyamazaki|col=black}}
}}

'''မိနဆဲဘူတာ''' (水無瀬駅, Minase-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ မိရှိမဒေသ၊ ရှိမမိုတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် မီးရထားဘူတာ ဖြစ်သည်။ ဤဘူတာကို ပုဂ္ဂလိကပိုင် ဟန်းခယူးမီးရထားကုမ္ပဏီက စီမံဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။&lt;ref name=hacchi&gt;{{cite web|url=http://hacchi-no-he.net/line/hankyuu/station/4140_minase.htm|title=水無瀬駅|trans-title= Minase Station|accessdate=13 March 2018|website=hacchi-no-he.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Minase Jingu Shrine |url=https://osaka-info.jp/en/page/minasejingu |website=OSAKA-INFO |publisher=Osaka Info |accessdate=11 May 2020 |language=en |date=29 January 2018}}&lt;/ref&gt;

==ရထားလိုင်းများ==
ဤဘူတာသည် [[ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း]]အတွက် ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။ ခရီးဆုံးဘူတာ [[ဂျူးဆိုးဘူတာ]]မှ ၂၅.၇ ကီလိုမီတာ၊ [[အိုဆာကာအုမဲဒဘူတာ]]မှ ၂၈.၁ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last1=LLC |first1=Books |last2=LLC |first2=General Books |title=Hankyu Railway: Hankyu Hanshin Holdings, Hankyu Hanshin Toho Group, Ichizo Kobayashi, Hankyu Nishinomiya Stadium |date=2010 |publisher=General Books LLC |isbn=978-1-157-40350-0 |url=https://books.google.com/books?id=dmYYSgAACAAJ |language=en}}&lt;/ref&gt;

==ဘူတာပုံစံ==
မိနဆဲဘူတာတွင် ပလက်ဖောင်းနှစ်ခုပါရှိသည်။ ဘူတာရှိရထားလမ်းကြောင်းနှစ်ခုသည် တိုးခိုင်းဒိုးရှင်းခန်းဆန်ရထား၏ လမ်းကြောင်းများနှင့်အပြိုင် တည်ရှိနေသည်။ လက်မှတ်ဖြတ်ဂိတ် တစ်ခုရှိသည်။

===ပလက်ဖောင်းများ===
{{ja-rail-line|first=2|pfn=1|nidx=ကျိုတိုရထားလိုင်း|lwidth=100px|col=limegreen|dir=သို့ - [[ကျိုတို - ခဝရမချိဘူတာ|ကျိုတိုခဝရမချိ]]၊  [[ခဆွတ်ရဘူတာ|ခဆွတ်ရ]] နှင့်  [[အရရှိယာမဘူတာ (ဟန်းခယူး)|အရရှိယာမ]]}}
{{ja-rail-line|first=3|pfn=2|nidx=ကျိုတိုရထားလိုင်း|lwidth=100px|col=limegreen|dir=သို့ -  [[အိုဆာကာအုမဲဒဘူတာ|အိုဆာကာအုမဲဒ]]၊ [[တန်းဂချယဘူတာ|တန်းဂချယ]]၊  [[ခိတဆန်းရိဘူတာ|ခိတဆန်းရိ]]၊ [[ခိုးဘဲဆန်းနိုမိယဘူတာ|ခိုးဘဲဆန်းနိုမိယ]] နှင့် [[တခရဇုခဘူတာ|တခရဇုခ]]}}

==သမိုင်းကြောင်း==

ဘူတာကို ၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ဘူတာအမည်မှာ &quot;ဆခုရနိုအဲခိဘူတာ&quot; ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘူတာသည် ခဲအိဟန်လျှပ်စစ်ရထားရှင်းခဲအိဟန်ရထားလိုင်းပေါ် ခမိမခိဘူတာနှင့် အိုးယမဇခိဘူတာအကြားတွင် ရှိခဲ့သည်။ မီးရထားကုမ္ပဏီသည် ပူးပေါင်းသွားသည့်အခါတွင် ခဲအိဟန်အမြန်ရထား (ယခု - ဟန်းခယူးမီးရထားလိုင်း) ၏ ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဘူတာကို လက်ရှိအမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ရှင်းခဲအိဟန်ရထားလိုင်းကိုလည်း ကျိုတိုပင်မရထားလိုင်းအဖြစ် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဘူတာကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် အဆင့်မြှင့်တင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။

==ခရီးသည်ဆိုင်ရာ==
၂၀၁၉ ခုနှစ်အချက်အလက်အရ ဘူတာကို နေ့စဉ်အသုံးပြုသူအရေအတွက်သည် ပျမ်းမျှ ၁၀, ၈၈၇ ဦး ရှိခဲ့သည်။

==ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နေရာများ==
*[[Sakurai-no-eki]] site
*Minase Shrine
*Minase Hospital
*Shimamoto Town First Junior High School

==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category-inline}}
*[http://www.hankyu.co.jp/station/minase.html Station website] {{in lang|ja}} 

{{Hankyu Kyoto Line}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>jhltj1m9qhzsfcgcg0fc0ach2e62ezt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030548</id>
      <parentid>1030547</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:42:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* သမိုင်းကြောင်း */</comment>
      <origin>1030548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7341" sha1="i2bhr3tcogzg2jsrz23t3bfqdb11c31" xml:space="preserve">{{Infobox station
| name = မိနဆဲဘူတာ
| native_name = 水無瀬駅
| native_name_lang = ja
| other_name = 
| type = 
| image = Minase stn.jpg
| alt = 
| caption = Minase Station building
| address = 2-chōme-5 Minase, Shimamoto-cho, Mishima-gun, Osaka-fu 618-0014
| country = Japan
| coordinates = {{coord|34.8775|135.6675|format=dms|region:JP_type:railwaystation|display=inline,title}}
| operator            = [[File:Hankyu Railway Logo.svg|20px]] [[Hankyu Railway]].
| line                =   {{Color| limegreen |■}} [[Hankyu Kyoto Line]]
| platforms = 2 side platforms
| tracks = 2
| connections = 
| structure = Elevated
| accessible = Yes
| website = {{Official|1=http://www.hankyu.co.jp/station/minase.html}}
| code = HK-74
| opened =  {{Start date|1939|05|16|df=}} 
| closed = 
| former = Sakurai-no-eki (until 1943)
| passengers = 10,887
| pass_year = FY2019
| map_type    = Japan Osaka Prefecture#Japan   
| map_dot_label       = Minase Station
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 17
| services = {{j-route|route=Hankyu Kyoto Line|col=limegreen|f=w}}
{{j-rserv|service=Commutation Limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Semi limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Semi-Express|f=b|b=d|previous={{STN|Kammaki|x}}|next={{STN|Ōyamazaki|x}}|col=green}}
{{j-rserv|service=Local|previous=Kammaki|next=Ōyamazaki|col=black}}
}}

'''မိနဆဲဘူတာ''' (水無瀬駅, Minase-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ မိရှိမဒေသ၊ ရှိမမိုတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် မီးရထားဘူတာ ဖြစ်သည်။ ဤဘူတာကို ပုဂ္ဂလိကပိုင် ဟန်းခယူးမီးရထားကုမ္ပဏီက စီမံဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။&lt;ref name=hacchi&gt;{{cite web|url=http://hacchi-no-he.net/line/hankyuu/station/4140_minase.htm|title=水無瀬駅|trans-title= Minase Station|accessdate=13 March 2018|website=hacchi-no-he.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Minase Jingu Shrine |url=https://osaka-info.jp/en/page/minasejingu |website=OSAKA-INFO |publisher=Osaka Info |accessdate=11 May 2020 |language=en |date=29 January 2018}}&lt;/ref&gt;

==ရထားလိုင်းများ==
ဤဘူတာသည် [[ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း]]အတွက် ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။ ခရီးဆုံးဘူတာ [[ဂျူးဆိုးဘူတာ]]မှ ၂၅.၇ ကီလိုမီတာ၊ [[အိုဆာကာအုမဲဒဘူတာ]]မှ ၂၈.၁ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last1=LLC |first1=Books |last2=LLC |first2=General Books |title=Hankyu Railway: Hankyu Hanshin Holdings, Hankyu Hanshin Toho Group, Ichizo Kobayashi, Hankyu Nishinomiya Stadium |date=2010 |publisher=General Books LLC |isbn=978-1-157-40350-0 |url=https://books.google.com/books?id=dmYYSgAACAAJ |language=en}}&lt;/ref&gt;

==ဘူတာပုံစံ==
မိနဆဲဘူတာတွင် ပလက်ဖောင်းနှစ်ခုပါရှိသည်။ ဘူတာရှိရထားလမ်းကြောင်းနှစ်ခုသည် တိုးခိုင်းဒိုးရှင်းခန်းဆန်ရထား၏ လမ်းကြောင်းများနှင့်အပြိုင် တည်ရှိနေသည်။ လက်မှတ်ဖြတ်ဂိတ် တစ်ခုရှိသည်။

===ပလက်ဖောင်းများ===
{{ja-rail-line|first=2|pfn=1|nidx=ကျိုတိုရထားလိုင်း|lwidth=100px|col=limegreen|dir=သို့ - [[ကျိုတို - ခဝရမချိဘူတာ|ကျိုတိုခဝရမချိ]]၊  [[ခဆွတ်ရဘူတာ|ခဆွတ်ရ]] နှင့်  [[အရရှိယာမဘူတာ (ဟန်းခယူး)|အရရှိယာမ]]}}
{{ja-rail-line|first=3|pfn=2|nidx=ကျိုတိုရထားလိုင်း|lwidth=100px|col=limegreen|dir=သို့ -  [[အိုဆာကာအုမဲဒဘူတာ|အိုဆာကာအုမဲဒ]]၊ [[တန်းဂချယဘူတာ|တန်းဂချယ]]၊  [[ခိတဆန်းရိဘူတာ|ခိတဆန်းရိ]]၊ [[ခိုးဘဲဆန်းနိုမိယဘူတာ|ခိုးဘဲဆန်းနိုမိယ]] နှင့် [[တခရဇုခဘူတာ|တခရဇုခ]]}}

==သမိုင်းကြောင်း==

ဘူတာကို ၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ဘူတာအမည်မှာ &quot;ဆခုရနိုအဲခိဘူတာ&quot; ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘူတာသည် ခဲအိဟန်လျှပ်စစ်ရထားရှင်းခဲအိဟန်ရထားလိုင်းပေါ် ခမိမခိဘူတာနှင့် အိုးယမဇခိဘူတာအကြားတွင် ရှိခဲ့သည်။ မီးရထားကုမ္ပဏီသည် ပူးပေါင်းသွားသည့်အခါတွင် ခဲအိဟန်အမြန်ရထား (ယခု - ဟန်းခယူးမီးရထားလိုင်း) ၏ ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဘူတာကို လက်ရှိအမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ရှင်းခဲအိဟန်ရထားလိုင်းကိုလည်း ကျိုတိုပင်မရထားလိုင်းအဖြစ် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဘူတာကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် အဆင့်မြှင့်တင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite book |last=生田 |first=誠 |title=阪急京都線・千里線 街と駅の1世紀 |publisher=Sairyūsha |year=2013 |isbn=978-4779117268 |location=Japan |language=ja |trans-title=Hankyu Kyoto Line / Senri Line 1st century of town and station}}&lt;/ref&gt;

==ခရီးသည်ဆိုင်ရာ==
၂၀၁၉ ခုနှစ်အချက်အလက်အရ ဘူတာကို နေ့စဉ်အသုံးပြုသူအရေအတွက်သည် ပျမ်းမျှ ၁၀, ၈၈၇ ဦး ရှိခဲ့သည်။

==ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နေရာများ==
*[[Sakurai-no-eki]] site
*Minase Shrine
*Minase Hospital
*Shimamoto Town First Junior High School

==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category-inline}}
*[http://www.hankyu.co.jp/station/minase.html Station website] {{in lang|ja}} 

{{Hankyu Kyoto Line}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>i2bhr3tcogzg2jsrz23t3bfqdb11c31</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030550</id>
      <parentid>1030548</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:42:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ခရီးသည်ဆိုင်ရာ */</comment>
      <origin>1030550</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7683" sha1="d1tqx39k86wi1audtipapt4zw5oo1cw" xml:space="preserve">{{Infobox station
| name = မိနဆဲဘူတာ
| native_name = 水無瀬駅
| native_name_lang = ja
| other_name = 
| type = 
| image = Minase stn.jpg
| alt = 
| caption = Minase Station building
| address = 2-chōme-5 Minase, Shimamoto-cho, Mishima-gun, Osaka-fu 618-0014
| country = Japan
| coordinates = {{coord|34.8775|135.6675|format=dms|region:JP_type:railwaystation|display=inline,title}}
| operator            = [[File:Hankyu Railway Logo.svg|20px]] [[Hankyu Railway]].
| line                =   {{Color| limegreen |■}} [[Hankyu Kyoto Line]]
| platforms = 2 side platforms
| tracks = 2
| connections = 
| structure = Elevated
| accessible = Yes
| website = {{Official|1=http://www.hankyu.co.jp/station/minase.html}}
| code = HK-74
| opened =  {{Start date|1939|05|16|df=}} 
| closed = 
| former = Sakurai-no-eki (until 1943)
| passengers = 10,887
| pass_year = FY2019
| map_type    = Japan Osaka Prefecture#Japan   
| map_dot_label       = Minase Station
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 17
| services = {{j-route|route=Hankyu Kyoto Line|col=limegreen|f=w}}
{{j-rserv|service=Commutation Limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Semi limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Semi-Express|f=b|b=d|previous={{STN|Kammaki|x}}|next={{STN|Ōyamazaki|x}}|col=green}}
{{j-rserv|service=Local|previous=Kammaki|next=Ōyamazaki|col=black}}
}}

'''မိနဆဲဘူတာ''' (水無瀬駅, Minase-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ မိရှိမဒေသ၊ ရှိမမိုတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် မီးရထားဘူတာ ဖြစ်သည်။ ဤဘူတာကို ပုဂ္ဂလိကပိုင် ဟန်းခယူးမီးရထားကုမ္ပဏီက စီမံဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။&lt;ref name=hacchi&gt;{{cite web|url=http://hacchi-no-he.net/line/hankyuu/station/4140_minase.htm|title=水無瀬駅|trans-title= Minase Station|accessdate=13 March 2018|website=hacchi-no-he.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Minase Jingu Shrine |url=https://osaka-info.jp/en/page/minasejingu |website=OSAKA-INFO |publisher=Osaka Info |accessdate=11 May 2020 |language=en |date=29 January 2018}}&lt;/ref&gt;

==ရထားလိုင်းများ==
ဤဘူတာသည် [[ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း]]အတွက် ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။ ခရီးဆုံးဘူတာ [[ဂျူးဆိုးဘူတာ]]မှ ၂၅.၇ ကီလိုမီတာ၊ [[အိုဆာကာအုမဲဒဘူတာ]]မှ ၂၈.၁ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last1=LLC |first1=Books |last2=LLC |first2=General Books |title=Hankyu Railway: Hankyu Hanshin Holdings, Hankyu Hanshin Toho Group, Ichizo Kobayashi, Hankyu Nishinomiya Stadium |date=2010 |publisher=General Books LLC |isbn=978-1-157-40350-0 |url=https://books.google.com/books?id=dmYYSgAACAAJ |language=en}}&lt;/ref&gt;

==ဘူတာပုံစံ==
မိနဆဲဘူတာတွင် ပလက်ဖောင်းနှစ်ခုပါရှိသည်။ ဘူတာရှိရထားလမ်းကြောင်းနှစ်ခုသည် တိုးခိုင်းဒိုးရှင်းခန်းဆန်ရထား၏ လမ်းကြောင်းများနှင့်အပြိုင် တည်ရှိနေသည်။ လက်မှတ်ဖြတ်ဂိတ် တစ်ခုရှိသည်။

===ပလက်ဖောင်းများ===
{{ja-rail-line|first=2|pfn=1|nidx=ကျိုတိုရထားလိုင်း|lwidth=100px|col=limegreen|dir=သို့ - [[ကျိုတို - ခဝရမချိဘူတာ|ကျိုတိုခဝရမချိ]]၊  [[ခဆွတ်ရဘူတာ|ခဆွတ်ရ]] နှင့်  [[အရရှိယာမဘူတာ (ဟန်းခယူး)|အရရှိယာမ]]}}
{{ja-rail-line|first=3|pfn=2|nidx=ကျိုတိုရထားလိုင်း|lwidth=100px|col=limegreen|dir=သို့ -  [[အိုဆာကာအုမဲဒဘူတာ|အိုဆာကာအုမဲဒ]]၊ [[တန်းဂချယဘူတာ|တန်းဂချယ]]၊  [[ခိတဆန်းရိဘူတာ|ခိတဆန်းရိ]]၊ [[ခိုးဘဲဆန်းနိုမိယဘူတာ|ခိုးဘဲဆန်းနိုမိယ]] နှင့် [[တခရဇုခဘူတာ|တခရဇုခ]]}}

==သမိုင်းကြောင်း==

ဘူတာကို ၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ဘူတာအမည်မှာ &quot;ဆခုရနိုအဲခိဘူတာ&quot; ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘူတာသည် ခဲအိဟန်လျှပ်စစ်ရထားရှင်းခဲအိဟန်ရထားလိုင်းပေါ် ခမိမခိဘူတာနှင့် အိုးယမဇခိဘူတာအကြားတွင် ရှိခဲ့သည်။ မီးရထားကုမ္ပဏီသည် ပူးပေါင်းသွားသည့်အခါတွင် ခဲအိဟန်အမြန်ရထား (ယခု - ဟန်းခယူးမီးရထားလိုင်း) ၏ ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဘူတာကို လက်ရှိအမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ရှင်းခဲအိဟန်ရထားလိုင်းကိုလည်း ကျိုတိုပင်မရထားလိုင်းအဖြစ် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဘူတာကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် အဆင့်မြှင့်တင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite book |last=生田 |first=誠 |title=阪急京都線・千里線 街と駅の1世紀 |publisher=Sairyūsha |year=2013 |isbn=978-4779117268 |location=Japan |language=ja |trans-title=Hankyu Kyoto Line / Senri Line 1st century of town and station}}&lt;/ref&gt;

==ခရီးသည်ဆိုင်ရာ==
၂၀၁၉ ခုနှစ်အချက်အလက်အရ ဘူတာကို နေ့စဉ်အသုံးပြုသူအရေအတွက်သည် ပျမ်းမျှ ၁၀, ၈၈၇ ဦး ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.pref.osaka.lg.jp/attach/3355/00387493/n2020-09-01~31.pdf |title=大阪府統計年鑑（令和2年） |access-date=May 6, 2023 |archive-date=September 26, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230926014351/https://www.pref.osaka.lg.jp/attach/3355/00387493/n2020-09-01~31.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နေရာများ==
*[[Sakurai-no-eki]] site
*Minase Shrine
*Minase Hospital
*Shimamoto Town First Junior High School

==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category-inline}}
*[http://www.hankyu.co.jp/station/minase.html Station website] {{in lang|ja}} 

{{Hankyu Kyoto Line}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>d1tqx39k86wi1audtipapt4zw5oo1cw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030551</id>
      <parentid>1030550</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:44:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* သမိုင်းကြောင်း */</comment>
      <origin>1030551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8842" sha1="sm9mj6h967aethvu0n9t8uyjtp2ve2p" xml:space="preserve">{{Infobox station
| name = မိနဆဲဘူတာ
| native_name = 水無瀬駅
| native_name_lang = ja
| other_name = 
| type = 
| image = Minase stn.jpg
| alt = 
| caption = Minase Station building
| address = 2-chōme-5 Minase, Shimamoto-cho, Mishima-gun, Osaka-fu 618-0014
| country = Japan
| coordinates = {{coord|34.8775|135.6675|format=dms|region:JP_type:railwaystation|display=inline,title}}
| operator            = [[File:Hankyu Railway Logo.svg|20px]] [[Hankyu Railway]].
| line                =   {{Color| limegreen |■}} [[Hankyu Kyoto Line]]
| platforms = 2 side platforms
| tracks = 2
| connections = 
| structure = Elevated
| accessible = Yes
| website = {{Official|1=http://www.hankyu.co.jp/station/minase.html}}
| code = HK-74
| opened =  {{Start date|1939|05|16|df=}} 
| closed = 
| former = Sakurai-no-eki (until 1943)
| passengers = 10,887
| pass_year = FY2019
| map_type    = Japan Osaka Prefecture#Japan   
| map_dot_label       = Minase Station
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 17
| services = {{j-route|route=Hankyu Kyoto Line|col=limegreen|f=w}}
{{j-rserv|service=Commutation Limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Semi limited Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Express|b=d|p}}
{{j-rserv|service=Semi-Express|f=b|b=d|previous={{STN|Kammaki|x}}|next={{STN|Ōyamazaki|x}}|col=green}}
{{j-rserv|service=Local|previous=Kammaki|next=Ōyamazaki|col=black}}
}}

'''မိနဆဲဘူတာ''' (水無瀬駅, Minase-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ မိရှိမဒေသ၊ ရှိမမိုတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် မီးရထားဘူတာ ဖြစ်သည်။ ဤဘူတာကို ပုဂ္ဂလိကပိုင် ဟန်းခယူးမီးရထားကုမ္ပဏီက စီမံဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။&lt;ref name=hacchi&gt;{{cite web|url=http://hacchi-no-he.net/line/hankyuu/station/4140_minase.htm|title=水無瀬駅|trans-title= Minase Station|accessdate=13 March 2018|website=hacchi-no-he.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Minase Jingu Shrine |url=https://osaka-info.jp/en/page/minasejingu |website=OSAKA-INFO |publisher=Osaka Info |accessdate=11 May 2020 |language=en |date=29 January 2018}}&lt;/ref&gt;

==ရထားလိုင်းများ==
ဤဘူတာသည် [[ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း]]အတွက် ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။ ခရီးဆုံးဘူတာ [[ဂျူးဆိုးဘူတာ]]မှ ၂၅.၇ ကီလိုမီတာ၊ [[အိုဆာကာအုမဲဒဘူတာ]]မှ ၂၈.၁ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last1=LLC |first1=Books |last2=LLC |first2=General Books |title=Hankyu Railway: Hankyu Hanshin Holdings, Hankyu Hanshin Toho Group, Ichizo Kobayashi, Hankyu Nishinomiya Stadium |date=2010 |publisher=General Books LLC |isbn=978-1-157-40350-0 |url=https://books.google.com/books?id=dmYYSgAACAAJ |language=en}}&lt;/ref&gt;

==ဘူတာပုံစံ==
မိနဆဲဘူတာတွင် ပလက်ဖောင်းနှစ်ခုပါရှိသည်။ ဘူတာရှိရထားလမ်းကြောင်းနှစ်ခုသည် တိုးခိုင်းဒိုးရှင်းခန်းဆန်ရထား၏ လမ်းကြောင်းများနှင့်အပြိုင် တည်ရှိနေသည်။ လက်မှတ်ဖြတ်ဂိတ် တစ်ခုရှိသည်။

===ပလက်ဖောင်းများ===
{{ja-rail-line|first=2|pfn=1|nidx=ကျိုတိုရထားလိုင်း|lwidth=100px|col=limegreen|dir=သို့ - [[ကျိုတို - ခဝရမချိဘူတာ|ကျိုတိုခဝရမချိ]]၊  [[ခဆွတ်ရဘူတာ|ခဆွတ်ရ]] နှင့်  [[အရရှိယာမဘူတာ (ဟန်းခယူး)|အရရှိယာမ]]}}
{{ja-rail-line|first=3|pfn=2|nidx=ကျိုတိုရထားလိုင်း|lwidth=100px|col=limegreen|dir=သို့ -  [[အိုဆာကာအုမဲဒဘူတာ|အိုဆာကာအုမဲဒ]]၊ [[တန်းဂချယဘူတာ|တန်းဂချယ]]၊  [[ခိတဆန်းရိဘူတာ|ခိတဆန်းရိ]]၊ [[ခိုးဘဲဆန်းနိုမိယဘူတာ|ခိုးဘဲဆန်းနိုမိယ]] နှင့် [[တခရဇုခဘူတာ|တခရဇုခ]]}}

==သမိုင်းကြောင်း==

ဘူတာကို ၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ဘူတာအမည်မှာ &quot;ဆခုရနိုအဲခိဘူတာ&quot; ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘူတာသည် ခဲအိဟန်လျှပ်စစ်ရထားရှင်းခဲအိဟန်ရထားလိုင်းပေါ် ခမိမခိဘူတာနှင့် အိုးယမဇခိဘူတာအကြားတွင် ရှိခဲ့သည်။ မီးရထားကုမ္ပဏီသည် ပူးပေါင်းသွားသည့်အခါတွင် ခဲအိဟန်အမြန်ရထား (ယခု - ဟန်းခယူးမီးရထားလိုင်း) ၏ ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဘူတာကို လက်ရှိအမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ရှင်းခဲအိဟန်ရထားလိုင်းကိုလည်း ကျိုတိုပင်မရထားလိုင်းအဖြစ် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဘူတာကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် အဆင့်မြှင့်တင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite book |last=生田 |first=誠 |title=阪急京都線・千里線 街と駅の1世紀 |publisher=Sairyūsha |year=2013 |isbn=978-4779117268 |location=Japan |language=ja |trans-title=Hankyu Kyoto Line / Senri Line 1st century of town and station}}&lt;/ref&gt;

၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဟန်းခယူးဘူတာများအားလုံးကို ဘူတာအမှတ်စဉ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဤဘူတာသည် အမှတ်စဉ် HK-74 ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=30 April 2013 |title=「西山天王山」駅開業にあわせて、「三宮」「服部」「中山」「松尾」４駅の駅名を変更し、全駅で駅ナンバリングを導入します |trans-title=&quot;Sannomiya&quot; &quot;Hattori&quot; &quot;Nakayama&quot; &quot;Matsuo&quot; along with the opening of &quot;Nishiyama Tennozan&quot; station. We will change the station names of 4 stations and introduce station numbering at all stations. |url=https://megalodon.jp/ref/2013-1215-0920-39/holdings.hankyu-hanshin.co.jp/ir/data/ER201304306N1.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160427234925/http://megalodon.jp/ref/2013-1215-0920-39/holdings.hankyu-hanshin.co.jp/ir/data/ER201304306N1.pdf |archive-date=27 April 2016 |access-date=1 June 2022 |website=Hankyu Corporation Online |language=ja |format=PDF}}&lt;/ref&gt;

==ခရီးသည်ဆိုင်ရာ==
၂၀၁၉ ခုနှစ်အချက်အလက်အရ ဘူတာကို နေ့စဉ်အသုံးပြုသူအရေအတွက်သည် ပျမ်းမျှ ၁၀, ၈၈၇ ဦး ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.pref.osaka.lg.jp/attach/3355/00387493/n2020-09-01~31.pdf |title=大阪府統計年鑑（令和2年） |access-date=May 6, 2023 |archive-date=September 26, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230926014351/https://www.pref.osaka.lg.jp/attach/3355/00387493/n2020-09-01~31.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နေရာများ==
*[[Sakurai-no-eki]] site
*Minase Shrine
*Minase Hospital
*Shimamoto Town First Junior High School

==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category-inline}}
*[http://www.hankyu.co.jp/station/minase.html Station website] {{in lang|ja}} 

{{Hankyu Kyoto Line}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>sm9mj6h967aethvu0n9t8uyjtp2ve2p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပျော့ပျောင်းသော စွမ်းအား</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285493</id>
    <revision>
      <id>1030559</id>
      <timestamp>2026-05-09T03:20:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the opening section from the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1352261354|Soft power]]&quot;</comment>
      <origin>1030559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5495" sha1="l9boa3ib6vlqwgebe8q049lazz7xgsz" xml:space="preserve">[[နိုင်ငံရေး|နိုင်ငံရေးတွင်]] ၊ အထူးသဖြင့် [[နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးပညာ|နိုင်ငံတကာနိုင်ငံရေးတွင်]] ၊ '''soft power''' ဆိုသည်မှာ hard power ၏ ရှုထောင့်တစ်ခုဖြစ်သည့် အင်အား သို့မဟုတ် အတင်းအကျပ် အသုံးပြုခြင်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် စည်းရုံးသိမ်းသွင်းသည့်နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် အခြားသူများကို လွှမ်းမိုး နိုင်စွမ်း သို့မဟုတ် ဆွဲဆောင်နိုင်စွမ်း ဖြစ်သည်။ ဤမဟာဗျူဟာသည် အတင်းအကျပ် ဖိအားပေးခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ မိမိ၏ '''ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဆွဲဆောင်မှု'''၊ '''နိုင်ငံရေးစံနှုန်းများ''' နှင့် '''နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ''' စသည့် အပြုသဘောဆောင်သော တန်ဖိုးများကို အသုံးပြု၍ အခြားသူများ၏ အမြင်နှင့် လိုလားချက်များကို မိမိဘက်ပါလာစေရန် ပုံဖော်ခြင်းဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် မိမိအလိုရှိသော ရလဒ်များရရှိရန်အတွက် အခြားသူများကို ဆွဲဆောင်စည်းရုံးခြင်းနှင့် စံနမူနာပြခြင်းတို့ဖြင့် လွှမ်းမိုးမှုကို ဖော်ဆောင်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်ပင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် [[ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်|ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်]] မှ ဂျိုးဇက်ဖ် နိုက်က ပျော့ပျောင်းသောအာဏာဖြင့် &quot;အကောင်းဆုံး [[ဝါဒဖြန့်ခြင်း|ဝါဒဖြန့်ချိရေးသည်]] ဝါဒဖြန့်ချိရေးမဟုတ်&quot; ဟု ရှင်းပြခဲ့ပြီး သတင်းအချက်အလက်ခေတ် တွင် &quot;ယုံကြည်စိတ်ချရမှုသည် အရှားပါးဆုံးအရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်&quot; ဟု ထပ်မံအခိုင်အမာပြောကြားခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;WSJmay2012&quot;&gt;{{Cite news |last=Nye |first=Joseph |author-link=Joseph S. Nye |date=8 May 2012 |title=China's Soft Power Deficit To catch up, its politics must unleash the many talents of its civil society |url=https://online.wsj.com/articles/SB10001424052702304451104577389923098678842 |access-date=6 December 2014 |work=[[The Wall Street Journal]]}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFNye2012&quot;&gt;[[Joseph S. Nye|Nye, Joseph]] (8 May 2012). [https://online.wsj.com/articles/SB10001424052702304451104577389923098678842 &quot;China's Soft Power Deficit To catch up, its politics must unleash the many talents of its civil society&quot;]. ''[[The Wall Street Journal]]''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;6 December&lt;/span&gt; 2014&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

ဂျိုးဇက် နီး (Joseph Nye) သည် ဤအသုံးအနှုန်းကို သူ၏ ၁၉၉၀ ခုနှစ်ထုတ် '''&lt;nowiki/&gt;'Bound to Lead: The Changing Nature of American Power'''' အမည်ရှိ စာအုပ်တွင် စတင်အသုံးပြုကာ လူသိများအောင် ဖော်ဆောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။{{Sfn|Nye|1990}}ဤစာအုပ်တွင် သူဤသို့ရေးသားခဲ့သည်- &quot;တစ်နိုင်ငံသည် အခြားနိုင်ငံများအား ၎င်းတို့လိုချင်တာကို လိုချင်စေသောအခါတွင် အခြားသူများအား ၎င်းတို့လိုချင်တာကို လုပ်ဖို့ အမိန့်ပေးသည့် မာကျောသော သို့မဟုတ် အမိန့်ပေးသည့် အာဏာနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု သို့မဟုတ် ပျော့ပျောင်းသော အာဏာဟုခေါ်နိုင်သည်&quot;။ {{Sfn|Nye|1990}}သူသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင်ထုတ်ဝေခဲ့သော ''Soft Power: The Means to Success in World Politics'' စာအုပ်တွင် ထိုသဘောတရားကို ထပ်မံဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ {{Sfn|Nye|2004a}}</text>
      <sha1>l9boa3ib6vlqwgebe8q049lazz7xgsz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030560</id>
      <parentid>1030559</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T03:24:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1030560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5332" sha1="ja0f7i0mjyz3iorvokxm274och7kuo8" xml:space="preserve">[[နိုင်ငံရေး|နိုင်ငံရေးတွင်]]၊ အထူးသဖြင့် [[နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးပညာ|နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး]]၌ နူးညံ့သောစွမ်းအား (Soft Power) ဆိုသည်မှာ စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအင်အားသုံး၍ အတင်းအကျပ်စေခိုင်းခြင်း (Hard Power) နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မိမိ၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ နိုင်ငံရေးစံနှုန်းများနှင့် မူဝါဒများကို အခြေခံကာ အခြားသူများက မိမိကို နှစ်သက်အားကျလာစေရန် ဆွဲဆောင်စည်းရုံးနိုင်စွမ်း ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် အမိန့်ပေးစေခိုင်းခြင်း မပြုဘဲ မိမိအလိုရှိသော ရလဒ်များရရှိအောင် အခြားသူများ၏ အမြင်နှင့် လိုလားချက်များကို မဟာဗျူဟာကျကျ ပုံဖော်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် [[ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်|ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်]]မှ ပရော်ဖက်ဆာ [[ဂျိုးဇက် နီး]] (Joseph Nye) က &quot;အကောင်းဆုံးသော [[ဝါဒဖြန့်ခြင်း|ဝါဒဖြန့်ချိရေး]]ဆိုသည်မှာ ဝါဒဖြန့်ချိနေခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဆွဲဆောင်မှုရှိနေခြင်းသာ ဖြစ်သည်&quot; ဟု ရှင်းပြခဲ့သည်။ သတင်းအချက်အလက်များ လွန်ကဲနေသော ယနေ့ခေတ်တွင် &quot;ယုံကြည်စိတ်ချရမှု&quot; သည် အရှားပါးဆုံးနှင့် တန်ဖိုးအရှိဆုံး အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်ဟု သူက အခိုင်အမာဆိုသည်။&lt;ref name=&quot;WSJmay2012&quot; /&gt;

ဂျိုးဇက် နီးသည် ဤအသုံးအနှုန်းကို သူ၏ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်ထုတ် ''Bound to Lead: The Changing Nature of American Power'' အမည်ရှိ စာအုပ်တွင် စတင်အသုံးပြုကာ လူသိများအောင် ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Nye1990&quot;&gt;Nye, Joseph S. (1990). ''Bound to Lead: The Changing Nature of American Power''. Basic Books.&lt;/ref&gt; သူက &quot;နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် အခြားနိုင်ငံများအား မိမိအလိုရှိရာကို လိုက်ပါလုပ်ဆောင်ရန် အမိန့်ပေးစေခိုင်းခြင်း (Command Power) ထက်၊ ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်က မိမိကဲ့သို့ လိုချင်လာအောင် ဆွဲဆောင်ခြင်း (Co-optive Power) သည် ပိုမိုထိရောက်သော နူးညံ့သည့် အာဏာဖြစ်သည်&quot; ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ''Soft Power: The Means to Success in World Politics'' စာအုပ်တွင်လည်း ဤသဘောတရားကို ထပ်မံကျယ်ပြန့်စွာ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Nye2004&quot;&gt;Nye, Joseph S. (2004). ''Soft Power: The Means to Success in World Politics''. PublicAffairs.&lt;/ref&gt;

မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနယ်ပယ်တွင်လည်း ဤ &quot;Soft Power&quot; သဘောတရားကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ မြန်မာ့သင်္ကြန်ယဉ်ကျေးမှုသည် အိမ်နီးချင်း လန်နာနှင့် ယိုးဒယားဒေသများအပေါ် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ လွှမ်းမိုးခဲ့ခြင်းမှာ အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခြင်းထက် ယဉ်ကျေးမှုချင်း နီးစပ်ဆွဲဆောင်မှုရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရိုးရာ အနုပညာ၊ ဗိသုကာနှင့် အစားအသောက် တို့သည် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများတွင် ပျံ့နှံ့နေခြင်းသည်လည်း Soft Power ၏ ပြယုဂ်တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။</text>
      <sha1>ja0f7i0mjyz3iorvokxm274och7kuo8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030561</id>
      <parentid>1030560</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T03:25:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1030561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5533" sha1="ioci6gj7vhei29zukxp4bgx6ikdudtz" xml:space="preserve">[[နိုင်ငံရေး|နိုင်ငံရေးတွင်]]၊ အထူးသဖြင့် [[နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးပညာ|နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး]]၌ နူးညံ့သောစွမ်းအား (Soft Power) ဆိုသည်မှာ စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအင်အားသုံး၍ အတင်းအကျပ်စေခိုင်းခြင်း (Hard Power) နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မိမိ၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ နိုင်ငံရေးစံနှုန်းများနှင့် မူဝါဒများကို အခြေခံကာ အခြားသူများက မိမိကို နှစ်သက်အားကျလာစေရန် ဆွဲဆောင်စည်းရုံးနိုင်စွမ်း ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် အမိန့်ပေးစေခိုင်းခြင်း မပြုဘဲ မိမိအလိုရှိသော ရလဒ်များရရှိအောင် အခြားသူများ၏ အမြင်နှင့် လိုလားချက်များကို မဟာဗျူဟာကျကျ ပုံဖော်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် [[ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်|ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်]]မှ ပရော်ဖက်ဆာ [[ဂျိုးဇက် နီး]] (Joseph Nye) က &quot;အကောင်းဆုံးသော [[ဝါဒဖြန့်ခြင်း|ဝါဒဖြန့်ချိရေး]]ဆိုသည်မှာ ဝါဒဖြန့်ချိနေခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဆွဲဆောင်မှုရှိနေခြင်းသာ ဖြစ်သည်&quot; ဟု ရှင်းပြခဲ့သည်။ သတင်းအချက်အလက်များ လွန်ကဲနေသော ယနေ့ခေတ်တွင် &quot;ယုံကြည်စိတ်ချရမှု&quot; သည် အရှားပါးဆုံးနှင့် တန်ဖိုးအရှိဆုံး အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်ဟု သူက အခိုင်အမာဆိုသည်။ &lt;ref name=&quot;WSJmay2012&quot;&gt;Nye, Joseph S. (8 May 2012). &quot;China's Soft Power Deficit: To catch up, its politics must unleash the many talents of its civil society&quot;. ''[[The Wall Street Journal]]''. Retrieved 6 December 2014.&lt;/ref&gt;

ဂျိုးဇက် နီးသည် ဤအသုံးအနှုန်းကို သူ၏ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်ထုတ် ''Bound to Lead: The Changing Nature of American Power'' အမည်ရှိ စာအုပ်တွင် စတင်အသုံးပြုကာ လူသိများအောင် ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Nye1990&quot;&gt;Nye, Joseph S. (1990). ''Bound to Lead: The Changing Nature of American Power''. Basic Books.&lt;/ref&gt; သူက &quot;နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် အခြားနိုင်ငံများအား မိမိအလိုရှိရာကို လိုက်ပါလုပ်ဆောင်ရန် အမိန့်ပေးစေခိုင်းခြင်း (Command Power) ထက်၊ ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်က မိမိကဲ့သို့ လိုချင်လာအောင် ဆွဲဆောင်ခြင်း (Co-optive Power) သည် ပိုမိုထိရောက်သော နူးညံ့သည့် အာဏာဖြစ်သည်&quot; ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ''Soft Power: The Means to Success in World Politics'' စာအုပ်တွင်လည်း ဤသဘောတရားကို ထပ်မံကျယ်ပြန့်စွာ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Nye2004&quot;&gt;Nye, Joseph S. (2004). ''Soft Power: The Means to Success in World Politics''. PublicAffairs.&lt;/ref&gt;

မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနယ်ပယ်တွင်လည်း ဤ &quot;Soft Power&quot; သဘောတရားကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ မြန်မာ့သင်္ကြန်ယဉ်ကျေးမှုသည် အိမ်နီးချင်း လန်နာနှင့် ယိုးဒယားဒေသများအပေါ် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ လွှမ်းမိုးခဲ့ခြင်းမှာ အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခြင်းထက် ယဉ်ကျေးမှုချင်း နီးစပ်ဆွဲဆောင်မှုရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရိုးရာ အနုပညာ၊ ဗိသုကာနှင့် အစားအသောက် တို့သည် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများတွင် ပျံ့နှံ့နေခြင်းသည်လည်း Soft Power ၏ ပြယုဂ်တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။</text>
      <sha1>ioci6gj7vhei29zukxp4bgx6ikdudtz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030563</id>
      <parentid>1030561</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T03:30:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <origin>1030563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14561" sha1="asqvt8c29odv59wep4qsdp41r7eol6h" xml:space="preserve">[[နိုင်ငံရေး|နိုင်ငံရေးတွင်]]၊ အထူးသဖြင့် [[နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးပညာ|နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး]]၌ နူးညံ့သောစွမ်းအား (Soft Power) ဆိုသည်မှာ စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအင်အားသုံး၍ အတင်းအကျပ်စေခိုင်းခြင်း (Hard Power) နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မိမိ၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ နိုင်ငံရေးစံနှုန်းများနှင့် မူဝါဒများကို အခြေခံကာ အခြားသူများက မိမိကို နှစ်သက်အားကျလာစေရန် ဆွဲဆောင်စည်းရုံးနိုင်စွမ်း ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် အမိန့်ပေးစေခိုင်းခြင်း မပြုဘဲ မိမိအလိုရှိသော ရလဒ်များရရှိအောင် အခြားသူများ၏ အမြင်နှင့် လိုလားချက်များကို မဟာဗျူဟာကျကျ ပုံဖော်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် [[ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်|ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်]]မှ ပရော်ဖက်ဆာ [[ဂျိုးဇက် နီး]] (Joseph Nye) က &quot;အကောင်းဆုံးသော [[ဝါဒဖြန့်ခြင်း|ဝါဒဖြန့်ချိရေး]]ဆိုသည်မှာ ဝါဒဖြန့်ချိနေခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဆွဲဆောင်မှုရှိနေခြင်းသာ ဖြစ်သည်&quot; ဟု ရှင်းပြခဲ့သည်။ သတင်းအချက်အလက်များ လွန်ကဲနေသော ယနေ့ခေတ်တွင် &quot;ယုံကြည်စိတ်ချရမှု&quot; သည် အရှားပါးဆုံးနှင့် တန်ဖိုးအရှိဆုံး အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်ဟု သူက အခိုင်အမာဆိုသည်။ &lt;ref name=&quot;WSJmay2012&quot;&gt;Nye, Joseph S. (8 May 2012). &quot;China's Soft Power Deficit: To catch up, its politics must unleash the many talents of its civil society&quot;. ''[[The Wall Street Journal]]''. Retrieved 6 December 2014.&lt;/ref&gt;

ဂျိုးဇက် နီးသည် ဤအသုံးအနှုန်းကို သူ၏ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်ထုတ် ''Bound to Lead: The Changing Nature of American Power'' အမည်ရှိ စာအုပ်တွင် စတင်အသုံးပြုကာ လူသိများအောင် ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Nye1990&quot;&gt;Nye, Joseph S. (1990). ''Bound to Lead: The Changing Nature of American Power''. Basic Books.&lt;/ref&gt; သူက &quot;နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် အခြားနိုင်ငံများအား မိမိအလိုရှိရာကို လိုက်ပါလုပ်ဆောင်ရန် အမိန့်ပေးစေခိုင်းခြင်း (Command Power) ထက်၊ ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်က မိမိကဲ့သို့ လိုချင်လာအောင် ဆွဲဆောင်ခြင်း (Co-optive Power) သည် ပိုမိုထိရောက်သော နူးညံ့သည့် အာဏာဖြစ်သည်&quot; ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ''Soft Power: The Means to Success in World Politics'' စာအုပ်တွင်လည်း ဤသဘောတရားကို ထပ်မံကျယ်ပြန့်စွာ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Nye2004&quot;&gt;Nye, Joseph S. (2004). ''Soft Power: The Means to Success in World Politics''. PublicAffairs.&lt;/ref&gt;

မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနယ်ပယ်တွင်လည်း ဤ &quot;Soft Power&quot; သဘောတရားကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ မြန်မာ့သင်္ကြန်ယဉ်ကျေးမှုသည် အိမ်နီးချင်း လန်နာနှင့် ယိုးဒယားဒေသများအပေါ် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ လွှမ်းမိုးခဲ့ခြင်းမှာ အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခြင်းထက် ယဉ်ကျေးမှုချင်း နီးစပ်ဆွဲဆောင်မှုရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရိုးရာ အနုပညာ၊ ဗိသုကာနှင့် အစားအသောက် တို့သည် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများတွင် ပျံ့နှံ့နေခြင်းသည်လည်း Soft Power ၏ ပြယုဂ်တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။

ဝီကီပီးဒီးယား (Wikitext) စံနှုန်းနှင့်အညီ &quot;Soft Power&quot; ဟူသော အသုံးအနှုန်းကို အသံထွက်ဖလှယ်၍ တိုက်ရိုက်အသုံးပြုကာ မြန်မာ့ရှုထောင့်ပါဝင်သော ဆောင်းပါးကို အောက်ပါအတိုင်း ပြန်လည်ပြုစုပေးထားပါသည်။

== သဘောတရားအဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက် ==
[[File:Soft Power (2004) by Joseph Nye.jpg|thumb|left|၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ဂျိုးဇက် နီး၏ ဆော့ဖ်ပါဝါ (Soft Power) ဆိုင်ရာ စာအုပ်]]
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' (Soft Power) ဟူသော ဝေါဟာရကို ''အောက်စဖို့ဒ် အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်'' (Oxford English Dictionary) တွင် ၁၉၈၅ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သော်လည်း၊&lt;ref&gt;{{oed | soft power}} - &quot;S. Boonyapratuang Mil. Control in S.E. Asia iii. 72 Musjawarah (decision by discussion) and 'soft power' became the stances of his control.&quot;&lt;/ref&gt; နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးပညာရှင် [[ဂျိုးဇက် နီး]] (Joseph Nye) က ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းတွင် ဤသဘောတရားကို လူသိများအောင် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Nye |first1=Joseph S. |date=16 March 2004 |title=Soft Power: The Means To Success In World Politics |url=https://books.google.com/books?id=wuqOAAAAMAAJ |publisher=PublicAffairs |page=ix, xi |isbn=978-1-58648-225-1}}&lt;/ref&gt;
ဂျိုးဇက် နီး၏ အဆိုအရ အာဏာ သို့မဟုတ် စွမ်းအား (Power) ဆိုသည်မှာ မိမိအလိုရှိသော ရလဒ်များရရှိရန် အခြားသူများ၏ အပြုအမူကို လွှမ်းမိုးနိုင်စွမ်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့ လွှမ်းမိုးရာတွင် အဓိကနည်းလမ်း (၃) သွယ် ရှိသည် -
# ခြိမ်းခြောက်အကျပ်ကိုင်ခြင်း (Coerce with threats)
# ငွေကြေး သို့မဟုတ် အကျိုးအမြတ်ဖြင့် ဆွဲဆောင်ခြင်း (Induce with payments)
# မိမိအလိုရှိရာကို အခြားသူများကလည်း အလိုအလျောက် လိုလားလာအောင် ဆွဲဆောင်စည်းရုံးခြင်း (Attract and co-opt)
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' သည် အတင်းအကျပ်စေခိုင်းခြင်းထက် အခြားသူများကို မိမိဘက်ပါလာအောင် စည်းရုံးခြင်း (Co-opt) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအင်အားကို အသုံးပြုသည့် &quot;ဟာ့ဒ်ပါဝါ&quot; ([[Hard Power]]) နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အဓိက အရင်းအမြစ် (၃) ခုအပေါ် အခြေခံသည် -
 # '''ယဉ်ကျေးမှု:''' (အခြားသူများအတွက် ဆွဲဆောင်မှုရှိသော နေရာများတွင်)
 # '''နိုင်ငံရေးတန်ဖိုးများ:''' (ပြည်တွင်းပြည်ပတွင် ထိုစံနှုန်းများကို လိုက်နာကျင့်သုံးချိန်တွင်)
 # '''နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒများ:''' (အခြားသူများက တရားဝင်မှုနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အခွင့်အာဏာရှိသည်ဟု ရှုမြင်ချိန်တွင်)

မြန်မာ့သမိုင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုတွင်လည်း '''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' ကို ကျင့်သုံးခဲ့သည့် သာဓကများစွာ ရှိပါသည်။
 * '''ဓမ္မစက်နှင့် အာဏာစက်:''' မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အတွေးအခေါ်တွင် &quot;အာဏာစက်&quot; (Hard Power) ထက် &quot;ဓမ္မစက်&quot; (Moral Authority/Soft Power) ကို ရှေးမင်းများက ပိုမိုအလေးထားခဲ့ကြသည်။ တရားသဖြင့် မင်းပြုခြင်း (မင်းကျင့်တရား ၁၀ ပါး) သည် ပြည်သူလူထုနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ ကြည်ညိုလေးစားမှုကို ရရှိစေသည့် ဆော့ဖ်ပါဝါပင် ဖြစ်သည်။
 * '''ယဉ်ကျေးမှု ပျံ့နှံ့မှု:''' ပုဂံခေတ်မှစ၍ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ထွန်းကားလာခြင်း၊ မြန်မာ့စာပေ၊ ဗိသုကာနှင့် အနုပညာရပ်များ (ဥပမာ - ဆယ်နှစ်ရာသီ ပွဲတော်များ) သည် ဒေသတွင်းရှိ တိုင်လူမျိုးစုများနှင့် အခြားလူမျိုးစုများအကြား အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခြင်းမရှိဘဲ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့ခြင်းမှာ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ ဆွဲဆောင်နိုင်စွမ်း (Cultural Attraction) ကြောင့် ဖြစ်သည်။
 * '''ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှုနှင့် သဘောထားကြီးမှု:''' မြန်မာတို့၏ ဖော်ရွေပျူငှာမှုနှင့် အလှူအတန်းရက်ရောမှု (Philanthropy) သည် နိုင်ငံတကာဧည့်သည်များနှင့် အိမ်နီးချင်းများအပေါ် ကောင်းမွန်သော ပုံရိပ် (Image) ကို ဖန်တီးပေးနိုင်သည့် အဖိုးတန် ဆော့ဖ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်ကြသည်။

=== ထိရောက်မှုနှင့် အကန့်အသတ်များ ===
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' သည် ဟာ့ဒ်ပါဝါထက် ကိုင်တွယ်ရခက်ခဲသည်။ အကြောင်းမှာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် တန်ဖိုးထားမှု အများစုသည် အစိုးရ၏ တိုက်ရိုက်ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် မရှိခြင်းနှင့် ရလဒ်ထွက်ပေါ်ရန် နှစ်ပေါင်းများစွာ အချိန်ယူရခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဂျိုးဇက် နီးက ဤစွမ်းအားသည် &quot;အကောင်း&quot; အတွက်သာမက &quot;အဆိုး&quot; အတွက်လည်း အသုံးချခံရနိုင်ကြောင်း (ဥပမာ - ဟစ်တလာနှင့် စတာလင်တို့၏ ဆွဲဆောင်နိုင်စွမ်း) ကို သတိပေးခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဒီမိုကရေစီ၊ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် တစ်ဦးချင်း အခွင့်အလမ်းများကဲ့သို့သော တန်ဖိုးများသည် လူသားတို့အား အမြဲတမ်း ဆွဲဆောင်နိုင်သည့် အစွမ်းထက်သော ဆော့ဖ်ပါဝါများ ဖြစ်နေဆဲပင် ဖြစ်သည်။</text>
      <sha1>asqvt8c29odv59wep4qsdp41r7eol6h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030564</id>
      <parentid>1030563</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T03:32:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1030564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14058" sha1="6t5a9r2mdff36p67k0ytuhc1ummk937" xml:space="preserve">[[နိုင်ငံရေး|နိုင်ငံရေးတွင်]]၊ အထူးသဖြင့် [[နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးပညာ|နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး]]၌ နူးညံ့သောစွမ်းအား (Soft Power) ဆိုသည်မှာ စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအင်အားသုံး၍ အတင်းအကျပ်စေခိုင်းခြင်း (Hard Power) နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မိမိ၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ နိုင်ငံရေးစံနှုန်းများနှင့် မူဝါဒများကို အခြေခံကာ အခြားသူများက မိမိကို နှစ်သက်အားကျလာစေရန် ဆွဲဆောင်စည်းရုံးနိုင်စွမ်း ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် အမိန့်ပေးစေခိုင်းခြင်း မပြုဘဲ မိမိအလိုရှိသော ရလဒ်များရရှိအောင် အခြားသူများ၏ အမြင်နှင့် လိုလားချက်များကို မဟာဗျူဟာကျကျ ပုံဖော်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် [[ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်|ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်]]မှ ပရော်ဖက်ဆာ [[ဂျိုးဇက် နီး]] (Joseph Nye) က &quot;အကောင်းဆုံးသော [[ဝါဒဖြန့်ခြင်း|ဝါဒဖြန့်ချိရေး]]ဆိုသည်မှာ ဝါဒဖြန့်ချိနေခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဆွဲဆောင်မှုရှိနေခြင်းသာ ဖြစ်သည်&quot; ဟု ရှင်းပြခဲ့သည်။ သတင်းအချက်အလက်များ လွန်ကဲနေသော ယနေ့ခေတ်တွင် &quot;ယုံကြည်စိတ်ချရမှု&quot; သည် အရှားပါးဆုံးနှင့် တန်ဖိုးအရှိဆုံး အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်ဟု သူက အခိုင်အမာဆိုသည်။ &lt;ref name=&quot;WSJmay2012&quot;&gt;Nye, Joseph S. (8 May 2012). &quot;China's Soft Power Deficit: To catch up, its politics must unleash the many talents of its civil society&quot;. ''[[The Wall Street Journal]]''. Retrieved 6 December 2014.&lt;/ref&gt;

ဂျိုးဇက် နီးသည် ဤအသုံးအနှုန်းကို သူ၏ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်ထုတ် ''Bound to Lead: The Changing Nature of American Power'' အမည်ရှိ စာအုပ်တွင် စတင်အသုံးပြုကာ လူသိများအောင် ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Nye1990&quot;&gt;Nye, Joseph S. (1990). ''Bound to Lead: The Changing Nature of American Power''. Basic Books.&lt;/ref&gt; သူက &quot;နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် အခြားနိုင်ငံများအား မိမိအလိုရှိရာကို လိုက်ပါလုပ်ဆောင်ရန် အမိန့်ပေးစေခိုင်းခြင်း (Command Power) ထက်၊ ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်က မိမိကဲ့သို့ လိုချင်လာအောင် ဆွဲဆောင်ခြင်း (Co-optive Power) သည် ပိုမိုထိရောက်သော နူးညံ့သည့် အာဏာဖြစ်သည်&quot; ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ''Soft Power: The Means to Success in World Politics'' စာအုပ်တွင်လည်း ဤသဘောတရားကို ထပ်မံကျယ်ပြန့်စွာ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Nye2004&quot;&gt;Nye, Joseph S. (2004). ''Soft Power: The Means to Success in World Politics''. PublicAffairs.&lt;/ref&gt;

မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနယ်ပယ်တွင်လည်း ဤ &quot;Soft Power&quot; သဘောတရားကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ မြန်မာ့သင်္ကြန်ယဉ်ကျေးမှုသည် အိမ်နီးချင်း လန်နာနှင့် ယိုးဒယားဒေသများအပေါ် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ လွှမ်းမိုးခဲ့ခြင်းမှာ အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခြင်းထက် ယဉ်ကျေးမှုချင်း နီးစပ်ဆွဲဆောင်မှုရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရိုးရာ အနုပညာ၊ ဗိသုကာနှင့် အစားအသောက် တို့သည် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများတွင် ပျံ့နှံ့နေခြင်းသည်လည်း Soft Power ၏ ပြယုဂ်တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။

== သဘောတရားအဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက် ==
[[File:Soft Power (2004) by Joseph Nye.jpg|thumb|left|၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ဂျိုးဇက် နီး၏ ဆော့ဖ်ပါဝါ (Soft Power) ဆိုင်ရာ စာအုပ်]]
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' (Soft Power) ဟူသော ဝေါဟာရကို ''အောက်စဖို့ဒ် အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်'' (Oxford English Dictionary) တွင် ၁၉၈၅ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သော်လည်း၊&lt;ref&gt;{{oed | soft power}} - &quot;S. Boonyapratuang Mil. Control in S.E. Asia iii. 72 Musjawarah (decision by discussion) and 'soft power' became the stances of his control.&quot;&lt;/ref&gt; နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးပညာရှင် [[ဂျိုးဇက် နီး]] (Joseph Nye) က ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းတွင် ဤသဘောတရားကို လူသိများအောင် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Nye |first1=Joseph S. |date=16 March 2004 |title=Soft Power: The Means To Success In World Politics |url=https://books.google.com/books?id=wuqOAAAAMAAJ |publisher=PublicAffairs |page=ix, xi |isbn=978-1-58648-225-1}}&lt;/ref&gt;
ဂျိုးဇက် နီး၏ အဆိုအရ အာဏာ သို့မဟုတ် စွမ်းအား (Power) ဆိုသည်မှာ မိမိအလိုရှိသော ရလဒ်များရရှိရန် အခြားသူများ၏ အပြုအမူကို လွှမ်းမိုးနိုင်စွမ်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့ လွှမ်းမိုးရာတွင် အဓိကနည်းလမ်း (၃) သွယ် ရှိသည် -
# ခြိမ်းခြောက်အကျပ်ကိုင်ခြင်း (Coerce with threats)
# ငွေကြေး သို့မဟုတ် အကျိုးအမြတ်ဖြင့် ဆွဲဆောင်ခြင်း (Induce with payments)
# မိမိအလိုရှိရာကို အခြားသူများကလည်း အလိုအလျောက် လိုလားလာအောင် ဆွဲဆောင်စည်းရုံးခြင်း (Attract and co-opt)
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' သည် အတင်းအကျပ်စေခိုင်းခြင်းထက် အခြားသူများကို မိမိဘက်ပါလာအောင် စည်းရုံးခြင်း (Co-opt) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအင်အားကို အသုံးပြုသည့် &quot;ဟာ့ဒ်ပါဝါ&quot; ([[Hard Power]]) နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အဓိက အရင်းအမြစ် (၃) ခုအပေါ် အခြေခံသည် -
 # '''ယဉ်ကျေးမှု:''' (အခြားသူများအတွက် ဆွဲဆောင်မှုရှိသော နေရာများတွင်)
 # '''နိုင်ငံရေးတန်ဖိုးများ:''' (ပြည်တွင်းပြည်ပတွင် ထိုစံနှုန်းများကို လိုက်နာကျင့်သုံးချိန်တွင်)
 # '''နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒများ:''' (အခြားသူများက တရားဝင်မှုနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အခွင့်အာဏာရှိသည်ဟု ရှုမြင်ချိန်တွင်)

မြန်မာ့သမိုင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုတွင်လည်း '''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' ကို ကျင့်သုံးခဲ့သည့် သာဓကများစွာ ရှိပါသည်။
 * '''ဓမ္မစက်နှင့် အာဏာစက်:''' မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အတွေးအခေါ်တွင် &quot;အာဏာစက်&quot; (Hard Power) ထက် &quot;ဓမ္မစက်&quot; (Moral Authority/Soft Power) ကို ရှေးမင်းများက ပိုမိုအလေးထားခဲ့ကြသည်။ တရားသဖြင့် မင်းပြုခြင်း (မင်းကျင့်တရား ၁၀ ပါး) သည် ပြည်သူလူထုနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ ကြည်ညိုလေးစားမှုကို ရရှိစေသည့် ဆော့ဖ်ပါဝါပင် ဖြစ်သည်။
 * '''ယဉ်ကျေးမှု ပျံ့နှံ့မှု:''' ပုဂံခေတ်မှစ၍ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ထွန်းကားလာခြင်း၊ မြန်မာ့စာပေ၊ ဗိသုကာနှင့် အနုပညာရပ်များ (ဥပမာ - ဆယ်နှစ်ရာသီ ပွဲတော်များ) သည် ဒေသတွင်းရှိ တိုင်လူမျိုးစုများနှင့် အခြားလူမျိုးစုများအကြား အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခြင်းမရှိဘဲ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့ခြင်းမှာ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ ဆွဲဆောင်နိုင်စွမ်း (Cultural Attraction) ကြောင့် ဖြစ်သည်။
 * '''ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှုနှင့် သဘောထားကြီးမှု:''' မြန်မာတို့၏ ဖော်ရွေပျူငှာမှုနှင့် အလှူအတန်းရက်ရောမှု (Philanthropy) သည် နိုင်ငံတကာဧည့်သည်များနှင့် အိမ်နီးချင်းများအပေါ် ကောင်းမွန်သော ပုံရိပ် (Image) ကို ဖန်တီးပေးနိုင်သည့် အဖိုးတန် ဆော့ဖ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်ကြသည်။

=== ထိရောက်မှုနှင့် အကန့်အသတ်များ ===
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' သည် ဟာ့ဒ်ပါဝါထက် ကိုင်တွယ်ရခက်ခဲသည်။ အကြောင်းမှာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် တန်ဖိုးထားမှု အများစုသည် အစိုးရ၏ တိုက်ရိုက်ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် မရှိခြင်းနှင့် ရလဒ်ထွက်ပေါ်ရန် နှစ်ပေါင်းများစွာ အချိန်ယူရခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဂျိုးဇက် နီးက ဤစွမ်းအားသည် &quot;အကောင်း&quot; အတွက်သာမက &quot;အဆိုး&quot; အတွက်လည်း အသုံးချခံရနိုင်ကြောင်း (ဥပမာ - ဟစ်တလာနှင့် စတာလင်တို့၏ ဆွဲဆောင်နိုင်စွမ်း) ကို သတိပေးခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဒီမိုကရေစီ၊ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် တစ်ဦးချင်း အခွင့်အလမ်းများကဲ့သို့သော တန်ဖိုးများသည် လူသားတို့အား အမြဲတမ်း ဆွဲဆောင်နိုင်သည့် အစွမ်းထက်သော ဆော့ဖ်ပါဝါများ ဖြစ်နေဆဲပင် ဖြစ်သည်။</text>
      <sha1>6t5a9r2mdff36p67k0ytuhc1ummk937</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030565</id>
      <parentid>1030564</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T03:34:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* သဘောတရားအဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက် */</comment>
      <origin>1030565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21262" sha1="pijbhuroupz0uoj9v1ha030kzz1ks9h" xml:space="preserve">[[နိုင်ငံရေး|နိုင်ငံရေးတွင်]]၊ အထူးသဖြင့် [[နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးပညာ|နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး]]၌ နူးညံ့သောစွမ်းအား (Soft Power) ဆိုသည်မှာ စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအင်အားသုံး၍ အတင်းအကျပ်စေခိုင်းခြင်း (Hard Power) နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မိမိ၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ နိုင်ငံရေးစံနှုန်းများနှင့် မူဝါဒများကို အခြေခံကာ အခြားသူများက မိမိကို နှစ်သက်အားကျလာစေရန် ဆွဲဆောင်စည်းရုံးနိုင်စွမ်း ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် အမိန့်ပေးစေခိုင်းခြင်း မပြုဘဲ မိမိအလိုရှိသော ရလဒ်များရရှိအောင် အခြားသူများ၏ အမြင်နှင့် လိုလားချက်များကို မဟာဗျူဟာကျကျ ပုံဖော်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် [[ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်|ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်]]မှ ပရော်ဖက်ဆာ [[ဂျိုးဇက် နီး]] (Joseph Nye) က &quot;အကောင်းဆုံးသော [[ဝါဒဖြန့်ခြင်း|ဝါဒဖြန့်ချိရေး]]ဆိုသည်မှာ ဝါဒဖြန့်ချိနေခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဆွဲဆောင်မှုရှိနေခြင်းသာ ဖြစ်သည်&quot; ဟု ရှင်းပြခဲ့သည်။ သတင်းအချက်အလက်များ လွန်ကဲနေသော ယနေ့ခေတ်တွင် &quot;ယုံကြည်စိတ်ချရမှု&quot; သည် အရှားပါးဆုံးနှင့် တန်ဖိုးအရှိဆုံး အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်ဟု သူက အခိုင်အမာဆိုသည်။ &lt;ref name=&quot;WSJmay2012&quot;&gt;Nye, Joseph S. (8 May 2012). &quot;China's Soft Power Deficit: To catch up, its politics must unleash the many talents of its civil society&quot;. ''[[The Wall Street Journal]]''. Retrieved 6 December 2014.&lt;/ref&gt;

ဂျိုးဇက် နီးသည် ဤအသုံးအနှုန်းကို သူ၏ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်ထုတ် ''Bound to Lead: The Changing Nature of American Power'' အမည်ရှိ စာအုပ်တွင် စတင်အသုံးပြုကာ လူသိများအောင် ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Nye1990&quot;&gt;Nye, Joseph S. (1990). ''Bound to Lead: The Changing Nature of American Power''. Basic Books.&lt;/ref&gt; သူက &quot;နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် အခြားနိုင်ငံများအား မိမိအလိုရှိရာကို လိုက်ပါလုပ်ဆောင်ရန် အမိန့်ပေးစေခိုင်းခြင်း (Command Power) ထက်၊ ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်က မိမိကဲ့သို့ လိုချင်လာအောင် ဆွဲဆောင်ခြင်း (Co-optive Power) သည် ပိုမိုထိရောက်သော နူးညံ့သည့် အာဏာဖြစ်သည်&quot; ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ''Soft Power: The Means to Success in World Politics'' စာအုပ်တွင်လည်း ဤသဘောတရားကို ထပ်မံကျယ်ပြန့်စွာ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Nye2004&quot;&gt;Nye, Joseph S. (2004). ''Soft Power: The Means to Success in World Politics''. PublicAffairs.&lt;/ref&gt;

မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနယ်ပယ်တွင်လည်း ဤ &quot;Soft Power&quot; သဘောတရားကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ မြန်မာ့သင်္ကြန်ယဉ်ကျေးမှုသည် အိမ်နီးချင်း လန်နာနှင့် ယိုးဒယားဒေသများအပေါ် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ လွှမ်းမိုးခဲ့ခြင်းမှာ အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခြင်းထက် ယဉ်ကျေးမှုချင်း နီးစပ်ဆွဲဆောင်မှုရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရိုးရာ အနုပညာ၊ ဗိသုကာနှင့် အစားအသောက် တို့သည် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများတွင် ပျံ့နှံ့နေခြင်းသည်လည်း Soft Power ၏ ပြယုဂ်တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။

== သဘောတရားအဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက် ==
[[File:Soft Power (2004) by Joseph Nye.jpg|thumb|left|၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ဂျိုးဇက် နီး၏ ဆော့ဖ်ပါဝါ (Soft Power) ဆိုင်ရာ စာအုပ်]]
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' (Soft Power) ဟူသော ဝေါဟာရကို ''အောက်စဖို့ဒ် အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်'' (Oxford English Dictionary) တွင် ၁၉၈၅ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သော်လည်း၊&lt;ref&gt;{{oed | soft power}} - &quot;S. Boonyapratuang Mil. Control in S.E. Asia iii. 72 Musjawarah (decision by discussion) and 'soft power' became the stances of his control.&quot;&lt;/ref&gt; နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးပညာရှင် [[ဂျိုးဇက် နီး]] (Joseph Nye) က ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းတွင် ဤသဘောတရားကို လူသိများအောင် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Nye |first1=Joseph S. |date=16 March 2004 |title=Soft Power: The Means To Success In World Politics |url=https://books.google.com/books?id=wuqOAAAAMAAJ |publisher=PublicAffairs |page=ix, xi |isbn=978-1-58648-225-1}}&lt;/ref&gt;
ဂျိုးဇက် နီး၏ အဆိုအရ အာဏာ သို့မဟုတ် စွမ်းအား (Power) ဆိုသည်မှာ မိမိအလိုရှိသော ရလဒ်များရရှိရန် အခြားသူများ၏ အပြုအမူကို လွှမ်းမိုးနိုင်စွမ်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့ လွှမ်းမိုးရာတွင် အဓိကနည်းလမ်း (၃) သွယ် ရှိသည် -
# ခြိမ်းခြောက်အကျပ်ကိုင်ခြင်း (Coerce with threats)
# ငွေကြေး သို့မဟုတ် အကျိုးအမြတ်ဖြင့် ဆွဲဆောင်ခြင်း (Induce with payments)
# မိမိအလိုရှိရာကို အခြားသူများကလည်း အလိုအလျောက် လိုလားလာအောင် ဆွဲဆောင်စည်းရုံးခြင်း (Attract and co-opt)
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' သည် အတင်းအကျပ်စေခိုင်းခြင်းထက် အခြားသူများကို မိမိဘက်ပါလာအောင် စည်းရုံးခြင်း (Co-opt) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအင်အားကို အသုံးပြုသည့် &quot;ဟာ့ဒ်ပါဝါ&quot; ([[Hard Power]]) နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အဓိက အရင်းအမြစ် (၃) ခုအပေါ် အခြေခံသည် -
 # '''ယဉ်ကျေးမှု:''' (အခြားသူများအတွက် ဆွဲဆောင်မှုရှိသော နေရာများတွင်)
 # '''နိုင်ငံရေးတန်ဖိုးများ:''' (ပြည်တွင်းပြည်ပတွင် ထိုစံနှုန်းများကို လိုက်နာကျင့်သုံးချိန်တွင်)
 # '''နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒများ:''' (အခြားသူများက တရားဝင်မှုနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အခွင့်အာဏာရှိသည်ဟု ရှုမြင်ချိန်တွင်)

မြန်မာ့သမိုင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုတွင်လည်း '''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' ကို ကျင့်သုံးခဲ့သည့် သာဓကများစွာ ရှိပါသည်။
 * '''ဓမ္မစက်နှင့် အာဏာစက်:''' မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အတွေးအခေါ်တွင် &quot;အာဏာစက်&quot; (Hard Power) ထက် &quot;ဓမ္မစက်&quot; (Moral Authority/Soft Power) ကို ရှေးမင်းများက ပိုမိုအလေးထားခဲ့ကြသည်။ တရားသဖြင့် မင်းပြုခြင်း (မင်းကျင့်တရား ၁၀ ပါး) သည် ပြည်သူလူထုနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ ကြည်ညိုလေးစားမှုကို ရရှိစေသည့် ဆော့ဖ်ပါဝါပင် ဖြစ်သည်။
 * '''ယဉ်ကျေးမှု ပျံ့နှံ့မှု:''' ပုဂံခေတ်မှစ၍ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ထွန်းကားလာခြင်း၊ မြန်မာ့စာပေ၊ ဗိသုကာနှင့် အနုပညာရပ်များ (ဥပမာ - ဆယ်နှစ်ရာသီ ပွဲတော်များ) သည် ဒေသတွင်းရှိ တိုင်လူမျိုးစုများနှင့် အခြားလူမျိုးစုများအကြား အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခြင်းမရှိဘဲ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့ခြင်းမှာ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ ဆွဲဆောင်နိုင်စွမ်း (Cultural Attraction) ကြောင့် ဖြစ်သည်။
 * '''ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှုနှင့် သဘောထားကြီးမှု:''' မြန်မာတို့၏ ဖော်ရွေပျူငှာမှုနှင့် အလှူအတန်းရက်ရောမှု (Philanthropy) သည် နိုင်ငံတကာဧည့်သည်များနှင့် အိမ်နီးချင်းများအပေါ် ကောင်းမွန်သော ပုံရိပ် (Image) ကို ဖန်တီးပေးနိုင်သည့် အဖိုးတန် ဆော့ဖ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်ကြသည်။

=== ထိရောက်မှုနှင့် အကန့်အသတ်များ ===
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' သည် ဟာ့ဒ်ပါဝါထက် ကိုင်တွယ်ရခက်ခဲသည်။ အကြောင်းမှာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် တန်ဖိုးထားမှု အများစုသည် အစိုးရ၏ တိုက်ရိုက်ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် မရှိခြင်းနှင့် ရလဒ်ထွက်ပေါ်ရန် နှစ်ပေါင်းများစွာ အချိန်ယူရခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဂျိုးဇက် နီးက ဤစွမ်းအားသည် &quot;အကောင်း&quot; အတွက်သာမက &quot;အဆိုး&quot; အတွက်လည်း အသုံးချခံရနိုင်ကြောင်း (ဥပမာ - ဟစ်တလာနှင့် စတာလင်တို့၏ ဆွဲဆောင်နိုင်စွမ်း) ကို သတိပေးခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဒီမိုကရေစီ၊ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် တစ်ဦးချင်း အခွင့်အလမ်းများကဲ့သို့သော တန်ဖိုးများသည် လူသားတို့အား အမြဲတမ်း ဆွဲဆောင်နိုင်သည့် အစွမ်းထက်သော ဆော့ဖ်ပါဝါများ ဖြစ်နေဆဲပင် ဖြစ်သည်။

ယခုဖော်ပြပါ **Soft Power** (ဆော့ဖ်ပါဝါ) ၏ အကန့်အသတ်များနှင့် ဝေဖန်ချက်များကို ဝီကီပီးဒီးယားစံနှုန်းနှင့်အညီ မြန်မာဘာသာသို့ ဆီလျော်အောင် ပြန်ဆိုပေးထားပါသည်။
== ဆော့ဖ်ပါဝါ သဘောတရား၏ အကန့်အသတ်များ ==
ဆော့ဖ်ပါဝါ (Soft Power) သဘောတရားအပေါ် ဝေဖန်သုံးသပ်မှုများစွာ ရှိပါသည်။ နိုင်းလ် ဖာဂူဆန် (Niall Ferguson) ကဲ့သို့သော စာရေးဆရာများက ဆော့ဖ်ပါဝါသည် လက်တွေ့တွင် ထိရောက်မှုမရှိကြောင်း ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။ အထူးသဖြင့် နီယိုရီယလစ်ဇင် (Neorealism) နှင့် အခြားသော ဆင်ခြင်တုံတရားအခြေပြု (Rationalist) စာရေးဆရာများက နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးတွင် နိုင်ငံများ၏ အပြုအမူကို ပြောင်းလဲစေနိုင်သည့် အရာမှာ &quot;စီးပွားရေးဆိုင်ရာ မက်လုံးများ&quot; နှင့် &quot;စစ်ရေးအင်အား&quot; (Hard Power) သာလျှင် ဖြစ်သည်ဟု အခိုင်အမာ ယုံကြည်ကြသည်။
=== ဆော့ဖ်ပါဝါနှင့် ဟာ့ဒ်ပါဝါ ခွဲခြားရန် ခက်ခဲခြင်း ===
ပညာရှင်အချို့က ဆော့ဖ်ပါဝါကို ဟာ့ဒ်ပါဝါနှင့် ခွဲခြားရန် ခက်ခဲကြောင်း ထောက်ပြကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဂျောချ် ဒဗလျူ ဘုရှ် ၏ &quot;မင်းတို့ဟာ ငါတို့ဘက်မှာ ရှိမနေရင် အကြမ်းဖက်သမားတွေဘက်မှာ ရှိနေတာပဲ&quot; ဟူသော ပြောကြားချက်သည် စစ်ရေး သို့မဟုတ် စီးပွားရေးအင်အားကို တိုက်ရိုက်မသုံးသော်လည်း၊ တစ်ဖက်နိုင်ငံ၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ဖြစ်တည်မှုကို ခြိမ်းခြောက်လိုက်ခြင်း (Representational force) ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤသို့သော &quot;ဆွဲဆောင်ခြင်း&quot; မျိုးသည် အတင်းအကျပ် ဖိအားပေးသည့် သဘောသက်ရောက်နေသဖြင့် ဆော့ဖ်ပါဝါသည် ထင်သလောက် မနူးညံ့ကြောင်း ဝေဖန်ကြသည်။&lt;ref&gt;Mattern, Janice Bially (2005). &quot;Why 'Soft Power' Isn't So Soft: Representational Force and the Sociolinguistic Construction of Attraction in World Politics&quot;. ''Millennium: Journal of International Studies''. 33 (3): 583–612.&lt;/ref&gt;
=== ခုခံကာကွယ်မှုဆိုင်ရာ အသုံးချမှုနှင့် အားနည်းချက်များ ===
ဂျိုးဇက် နီး၏ အယူအဆသည် &quot;အခြားသူများကို မိမိအလိုရှိရာ လုပ်ဆောင်လာအောင် မည်သို့ပြုလုပ်မည်နည်း&quot; ဆိုသည့်အချက်အပေါ်တွင်သာ အဓိကထားသည်။ သို့သော် လတ်တလော သုတေသနများအရ တရုတ်နိုင်ငံကဲ့သို့ ထိုးထွက်လာသော အင်အားကြီးနိုင်ငံများသည် ၎င်းတို့၏ ပုံရိပ်ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ဆော့ဖ်ပါဝါကို ခုခံကာကွယ်မှုဆိုင်ရာ (Defensive use) နည်းလမ်းအဖြစ် အသုံးပြုလာကြသည်။&lt;ref&gt;Eliküçük Yıldırım, Nilgün; Aslan, Mesut (2020). &quot;China's Charm Defensive: Image Protection by Acquiring Mass Entertainment&quot;. ''Pacific Focus''. 35 (1): 141–171.&lt;/ref&gt;
ထို့ပြင် ဆော့ဖ်ပါဝါကို အသုံးပြုရာတွင် အမှားအယွင်းဖြစ်ပါက မိမိ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ပြန်လည်ထိခိုက်စေပြီး အာဏာဆုတ်ယုတ်မှု (Soft disempowerment) ကို ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်းလည်း သတိပြုရမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Brannagan, Paul Michael; Giulianotti, Richard (2018). &quot;The soft power–soft disempowerment nexus: The case of Qatar&quot;. ''International Affairs''. 94 (5): 1139–1157.&lt;/ref&gt;
=== အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အပေါ် ဝေဖန်ချက်များ ===
အာမစ် ကူးမား ဂုပ္ပတား (Amit Kumar Gupta) က ဂျိုးဇက် နီး၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်တွင် အားနည်းချက်ရှိကြောင်း ထောက်ပြသည်။ ၎င်း၏ အဆိုအရ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားနှင့် ခိုင်မာသော ယုံကြည်ချက်များအပေါ် မူတည်၍သာ ဆုံးဖြတ်ချက်ချလေ့ရှိပြီး အခြားနိုင်ငံများ၏ ဆွဲဆောင်မှု (Soft Power) ကြောင့်သာ ဆုံးဖြတ်ခြင်း မဟုတ်ဟု ဆိုသည်။&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;Gupta, Amit Kumar (2023). &quot;Re-examining the Concept of Soft Power and Initiating a Debate on How to Define the Concept from the Negative and Positive Connotations&quot;. ''Soft Power Journal''.&lt;/ref&gt; ဂုပ္ပတားက ဂျိုးဇက် နီး၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အစား &quot;အပြုသဘောဆောင်သော ဆော့ဖ်ပါဝါ&quot; (Positive soft power) နှင့် &quot;အပျက်သဘောဆောင်သော ဆော့ဖ်ပါဝါ&quot; (Negative soft power) ဟူသော ဝေါဟာရများဖြင့် အစားထိုးရန် အကြံပြုခဲ့သည်။</text>
      <sha1>pijbhuroupz0uoj9v1ha030kzz1ks9h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030567</id>
      <parentid>1030565</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T03:38:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဆော့ဖ်ပါဝါ သဘောတရား၏ အကန့်အသတ်များ */</comment>
      <origin>1030567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29549" sha1="od6sh5z8y260mv5ec2u6k0xfw32no16" xml:space="preserve">[[နိုင်ငံရေး|နိုင်ငံရေးတွင်]]၊ အထူးသဖြင့် [[နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးပညာ|နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး]]၌ နူးညံ့သောစွမ်းအား (Soft Power) ဆိုသည်မှာ စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအင်အားသုံး၍ အတင်းအကျပ်စေခိုင်းခြင်း (Hard Power) နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မိမိ၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ နိုင်ငံရေးစံနှုန်းများနှင့် မူဝါဒများကို အခြေခံကာ အခြားသူများက မိမိကို နှစ်သက်အားကျလာစေရန် ဆွဲဆောင်စည်းရုံးနိုင်စွမ်း ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် အမိန့်ပေးစေခိုင်းခြင်း မပြုဘဲ မိမိအလိုရှိသော ရလဒ်များရရှိအောင် အခြားသူများ၏ အမြင်နှင့် လိုလားချက်များကို မဟာဗျူဟာကျကျ ပုံဖော်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် [[ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်|ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်]]မှ ပရော်ဖက်ဆာ [[ဂျိုးဇက် နီး]] (Joseph Nye) က &quot;အကောင်းဆုံးသော [[ဝါဒဖြန့်ခြင်း|ဝါဒဖြန့်ချိရေး]]ဆိုသည်မှာ ဝါဒဖြန့်ချိနေခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဆွဲဆောင်မှုရှိနေခြင်းသာ ဖြစ်သည်&quot; ဟု ရှင်းပြခဲ့သည်။ သတင်းအချက်အလက်များ လွန်ကဲနေသော ယနေ့ခေတ်တွင် &quot;ယုံကြည်စိတ်ချရမှု&quot; သည် အရှားပါးဆုံးနှင့် တန်ဖိုးအရှိဆုံး အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်ဟု သူက အခိုင်အမာဆိုသည်။ &lt;ref name=&quot;WSJmay2012&quot;&gt;Nye, Joseph S. (8 May 2012). &quot;China's Soft Power Deficit: To catch up, its politics must unleash the many talents of its civil society&quot;. ''[[The Wall Street Journal]]''. Retrieved 6 December 2014.&lt;/ref&gt;

ဂျိုးဇက် နီးသည် ဤအသုံးအနှုန်းကို သူ၏ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်ထုတ် ''Bound to Lead: The Changing Nature of American Power'' အမည်ရှိ စာအုပ်တွင် စတင်အသုံးပြုကာ လူသိများအောင် ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Nye1990&quot;&gt;Nye, Joseph S. (1990). ''Bound to Lead: The Changing Nature of American Power''. Basic Books.&lt;/ref&gt; သူက &quot;နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် အခြားနိုင်ငံများအား မိမိအလိုရှိရာကို လိုက်ပါလုပ်ဆောင်ရန် အမိန့်ပေးစေခိုင်းခြင်း (Command Power) ထက်၊ ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်က မိမိကဲ့သို့ လိုချင်လာအောင် ဆွဲဆောင်ခြင်း (Co-optive Power) သည် ပိုမိုထိရောက်သော နူးညံ့သည့် အာဏာဖြစ်သည်&quot; ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ''Soft Power: The Means to Success in World Politics'' စာအုပ်တွင်လည်း ဤသဘောတရားကို ထပ်မံကျယ်ပြန့်စွာ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Nye2004&quot;&gt;Nye, Joseph S. (2004). ''Soft Power: The Means to Success in World Politics''. PublicAffairs.&lt;/ref&gt;

မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနယ်ပယ်တွင်လည်း ဤ &quot;Soft Power&quot; သဘောတရားကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ မြန်မာ့သင်္ကြန်ယဉ်ကျေးမှုသည် အိမ်နီးချင်း လန်နာနှင့် ယိုးဒယားဒေသများအပေါ် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ လွှမ်းမိုးခဲ့ခြင်းမှာ အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခြင်းထက် ယဉ်ကျေးမှုချင်း နီးစပ်ဆွဲဆောင်မှုရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရိုးရာ အနုပညာ၊ ဗိသုကာနှင့် အစားအသောက် တို့သည် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများတွင် ပျံ့နှံ့နေခြင်းသည်လည်း Soft Power ၏ ပြယုဂ်တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။

== သဘောတရားအဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက် ==
[[File:Soft Power (2004) by Joseph Nye.jpg|thumb|left|၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ဂျိုးဇက် နီး၏ ဆော့ဖ်ပါဝါ (Soft Power) ဆိုင်ရာ စာအုပ်]]
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' (Soft Power) ဟူသော ဝေါဟာရကို ''အောက်စဖို့ဒ် အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်'' (Oxford English Dictionary) တွင် ၁၉၈၅ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သော်လည်း၊&lt;ref&gt;{{oed | soft power}} - &quot;S. Boonyapratuang Mil. Control in S.E. Asia iii. 72 Musjawarah (decision by discussion) and 'soft power' became the stances of his control.&quot;&lt;/ref&gt; နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးပညာရှင် [[ဂျိုးဇက် နီး]] (Joseph Nye) က ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းတွင် ဤသဘောတရားကို လူသိများအောင် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Nye |first1=Joseph S. |date=16 March 2004 |title=Soft Power: The Means To Success In World Politics |url=https://books.google.com/books?id=wuqOAAAAMAAJ |publisher=PublicAffairs |page=ix, xi |isbn=978-1-58648-225-1}}&lt;/ref&gt;
ဂျိုးဇက် နီး၏ အဆိုအရ အာဏာ သို့မဟုတ် စွမ်းအား (Power) ဆိုသည်မှာ မိမိအလိုရှိသော ရလဒ်များရရှိရန် အခြားသူများ၏ အပြုအမူကို လွှမ်းမိုးနိုင်စွမ်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့ လွှမ်းမိုးရာတွင် အဓိကနည်းလမ်း (၃) သွယ် ရှိသည် -
# ခြိမ်းခြောက်အကျပ်ကိုင်ခြင်း (Coerce with threats)
# ငွေကြေး သို့မဟုတ် အကျိုးအမြတ်ဖြင့် ဆွဲဆောင်ခြင်း (Induce with payments)
# မိမိအလိုရှိရာကို အခြားသူများကလည်း အလိုအလျောက် လိုလားလာအောင် ဆွဲဆောင်စည်းရုံးခြင်း (Attract and co-opt)
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' သည် အတင်းအကျပ်စေခိုင်းခြင်းထက် အခြားသူများကို မိမိဘက်ပါလာအောင် စည်းရုံးခြင်း (Co-opt) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအင်အားကို အသုံးပြုသည့် &quot;ဟာ့ဒ်ပါဝါ&quot; ([[Hard Power]]) နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အဓိက အရင်းအမြစ် (၃) ခုအပေါ် အခြေခံသည် -
 # '''ယဉ်ကျေးမှု:''' (အခြားသူများအတွက် ဆွဲဆောင်မှုရှိသော နေရာများတွင်)
 # '''နိုင်ငံရေးတန်ဖိုးများ:''' (ပြည်တွင်းပြည်ပတွင် ထိုစံနှုန်းများကို လိုက်နာကျင့်သုံးချိန်တွင်)
 # '''နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒများ:''' (အခြားသူများက တရားဝင်မှုနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အခွင့်အာဏာရှိသည်ဟု ရှုမြင်ချိန်တွင်)

မြန်မာ့သမိုင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုတွင်လည်း '''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' ကို ကျင့်သုံးခဲ့သည့် သာဓကများစွာ ရှိပါသည်။
 * '''ဓမ္မစက်နှင့် အာဏာစက်:''' မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အတွေးအခေါ်တွင် &quot;အာဏာစက်&quot; (Hard Power) ထက် &quot;ဓမ္မစက်&quot; (Moral Authority/Soft Power) ကို ရှေးမင်းများက ပိုမိုအလေးထားခဲ့ကြသည်။ တရားသဖြင့် မင်းပြုခြင်း (မင်းကျင့်တရား ၁၀ ပါး) သည် ပြည်သူလူထုနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ ကြည်ညိုလေးစားမှုကို ရရှိစေသည့် ဆော့ဖ်ပါဝါပင် ဖြစ်သည်။
 * '''ယဉ်ကျေးမှု ပျံ့နှံ့မှု:''' ပုဂံခေတ်မှစ၍ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ထွန်းကားလာခြင်း၊ မြန်မာ့စာပေ၊ ဗိသုကာနှင့် အနုပညာရပ်များ (ဥပမာ - ဆယ်နှစ်ရာသီ ပွဲတော်များ) သည် ဒေသတွင်းရှိ တိုင်လူမျိုးစုများနှင့် အခြားလူမျိုးစုများအကြား အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခြင်းမရှိဘဲ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့ခြင်းမှာ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ ဆွဲဆောင်နိုင်စွမ်း (Cultural Attraction) ကြောင့် ဖြစ်သည်။
 * '''ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှုနှင့် သဘောထားကြီးမှု:''' မြန်မာတို့၏ ဖော်ရွေပျူငှာမှုနှင့် အလှူအတန်းရက်ရောမှု (Philanthropy) သည် နိုင်ငံတကာဧည့်သည်များနှင့် အိမ်နီးချင်းများအပေါ် ကောင်းမွန်သော ပုံရိပ် (Image) ကို ဖန်တီးပေးနိုင်သည့် အဖိုးတန် ဆော့ဖ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်ကြသည်။

=== ထိရောက်မှုနှင့် အကန့်အသတ်များ ===
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' သည် ဟာ့ဒ်ပါဝါထက် ကိုင်တွယ်ရခက်ခဲသည်။ အကြောင်းမှာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် တန်ဖိုးထားမှု အများစုသည် အစိုးရ၏ တိုက်ရိုက်ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် မရှိခြင်းနှင့် ရလဒ်ထွက်ပေါ်ရန် နှစ်ပေါင်းများစွာ အချိန်ယူရခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဂျိုးဇက် နီးက ဤစွမ်းအားသည် &quot;အကောင်း&quot; အတွက်သာမက &quot;အဆိုး&quot; အတွက်လည်း အသုံးချခံရနိုင်ကြောင်း (ဥပမာ - ဟစ်တလာနှင့် စတာလင်တို့၏ ဆွဲဆောင်နိုင်စွမ်း) ကို သတိပေးခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဒီမိုကရေစီ၊ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် တစ်ဦးချင်း အခွင့်အလမ်းများကဲ့သို့သော တန်ဖိုးများသည် လူသားတို့အား အမြဲတမ်း ဆွဲဆောင်နိုင်သည့် အစွမ်းထက်သော ဆော့ဖ်ပါဝါများ ဖြစ်နေဆဲပင် ဖြစ်သည်။

ယခုဖော်ပြပါ **Soft Power** (ဆော့ဖ်ပါဝါ) ၏ အကန့်အသတ်များနှင့် ဝေဖန်ချက်များကို ဝီကီပီးဒီးယားစံနှုန်းနှင့်အညီ မြန်မာဘာသာသို့ ဆီလျော်အောင် ပြန်ဆိုပေးထားပါသည်။
== ဆော့ဖ်ပါဝါ သဘောတရား၏ အကန့်အသတ်များ ==
ဆော့ဖ်ပါဝါ (Soft Power) သဘောတရားအပေါ် ဝေဖန်သုံးသပ်မှုများစွာ ရှိပါသည်။ နိုင်းလ် ဖာဂူဆန် (Niall Ferguson) ကဲ့သို့သော စာရေးဆရာများက ဆော့ဖ်ပါဝါသည် လက်တွေ့တွင် ထိရောက်မှုမရှိကြောင်း ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။ အထူးသဖြင့် နီယိုရီယလစ်ဇင် (Neorealism) နှင့် အခြားသော ဆင်ခြင်တုံတရားအခြေပြု (Rationalist) စာရေးဆရာများက နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးတွင် နိုင်ငံများ၏ အပြုအမူကို ပြောင်းလဲစေနိုင်သည့် အရာမှာ &quot;စီးပွားရေးဆိုင်ရာ မက်လုံးများ&quot; နှင့် &quot;စစ်ရေးအင်အား&quot; (Hard Power) သာလျှင် ဖြစ်သည်ဟု အခိုင်အမာ ယုံကြည်ကြသည်။
=== ဆော့ဖ်ပါဝါနှင့် ဟာ့ဒ်ပါဝါ ခွဲခြားရန် ခက်ခဲခြင်း ===
ပညာရှင်အချို့က ဆော့ဖ်ပါဝါကို ဟာ့ဒ်ပါဝါနှင့် ခွဲခြားရန် ခက်ခဲကြောင်း ထောက်ပြကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဂျောချ် ဒဗလျူ ဘုရှ် ၏ &quot;မင်းတို့ဟာ ငါတို့ဘက်မှာ ရှိမနေရင် အကြမ်းဖက်သမားတွေဘက်မှာ ရှိနေတာပဲ&quot; ဟူသော ပြောကြားချက်သည် စစ်ရေး သို့မဟုတ် စီးပွားရေးအင်အားကို တိုက်ရိုက်မသုံးသော်လည်း၊ တစ်ဖက်နိုင်ငံ၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ဖြစ်တည်မှုကို ခြိမ်းခြောက်လိုက်ခြင်း (Representational force) ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤသို့သော &quot;ဆွဲဆောင်ခြင်း&quot; မျိုးသည် အတင်းအကျပ် ဖိအားပေးသည့် သဘောသက်ရောက်နေသဖြင့် ဆော့ဖ်ပါဝါသည် ထင်သလောက် မနူးညံ့ကြောင်း ဝေဖန်ကြသည်။&lt;ref&gt;Mattern, Janice Bially (2005). &quot;Why 'Soft Power' Isn't So Soft: Representational Force and the Sociolinguistic Construction of Attraction in World Politics&quot;. ''Millennium: Journal of International Studies''. 33 (3): 583–612.&lt;/ref&gt;
=== ခုခံကာကွယ်မှုဆိုင်ရာ အသုံးချမှုနှင့် အားနည်းချက်များ ===
ဂျိုးဇက် နီး၏ အယူအဆသည် &quot;အခြားသူများကို မိမိအလိုရှိရာ လုပ်ဆောင်လာအောင် မည်သို့ပြုလုပ်မည်နည်း&quot; ဆိုသည့်အချက်အပေါ်တွင်သာ အဓိကထားသည်။ သို့သော် လတ်တလော သုတေသနများအရ တရုတ်နိုင်ငံကဲ့သို့ ထိုးထွက်လာသော အင်အားကြီးနိုင်ငံများသည် ၎င်းတို့၏ ပုံရိပ်ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ဆော့ဖ်ပါဝါကို ခုခံကာကွယ်မှုဆိုင်ရာ (Defensive use) နည်းလမ်းအဖြစ် အသုံးပြုလာကြသည်။&lt;ref&gt;Eliküçük Yıldırım, Nilgün; Aslan, Mesut (2020). &quot;China's Charm Defensive: Image Protection by Acquiring Mass Entertainment&quot;. ''Pacific Focus''. 35 (1): 141–171.&lt;/ref&gt;
ထို့ပြင် ဆော့ဖ်ပါဝါကို အသုံးပြုရာတွင် အမှားအယွင်းဖြစ်ပါက မိမိ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ပြန်လည်ထိခိုက်စေပြီး အာဏာဆုတ်ယုတ်မှု (Soft disempowerment) ကို ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်းလည်း သတိပြုရမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Brannagan, Paul Michael; Giulianotti, Richard (2018). &quot;The soft power–soft disempowerment nexus: The case of Qatar&quot;. ''International Affairs''. 94 (5): 1139–1157.&lt;/ref&gt;
=== အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အပေါ် ဝေဖန်ချက်များ ===
အာမစ် ကူးမား ဂုပ္ပတား (Amit Kumar Gupta) က ဂျိုးဇက် နီး၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်တွင် အားနည်းချက်ရှိကြောင်း ထောက်ပြသည်။ ၎င်း၏ အဆိုအရ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားနှင့် ခိုင်မာသော ယုံကြည်ချက်များအပေါ် မူတည်၍သာ ဆုံးဖြတ်ချက်ချလေ့ရှိပြီး အခြားနိုင်ငံများ၏ ဆွဲဆောင်မှု (Soft Power) ကြောင့်သာ ဆုံးဖြတ်ခြင်း မဟုတ်ဟု ဆိုသည်။&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;Gupta, Amit Kumar (2023). &quot;Re-examining the Concept of Soft Power and Initiating a Debate on How to Define the Concept from the Negative and Positive Connotations&quot;. ''Soft Power Journal''.&lt;/ref&gt; ဂုပ္ပတားက ဂျိုးဇက် နီး၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အစား &quot;အပြုသဘောဆောင်သော ဆော့ဖ်ပါဝါ&quot; (Positive soft power) နှင့် &quot;အပျက်သဘောဆောင်သော ဆော့ဖ်ပါဝါ&quot; (Negative soft power) ဟူသော ဝေါဟာရများဖြင့် အစားထိုးရန် အကြံပြုခဲ့သည်။

== တိုင်းတာခြင်း ==
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များကို ကိန်းဂဏန်းညွှန်းကိန်းများဖြင့် တိုင်းတာရန် ပထမဆုံး ကြိုးပမ်းမှုကို ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် [[Institute for Government]] (IfG) နှင့် ''[[Monocle (media company)|Monocle]]'' မီဒီယာကုမ္ပဏီတို့က စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;McClory2010&quot;&gt;McClory, Jonathan (2010-12-07). &quot;The new persuaders: an international ranking of soft power&quot;. Institute for Government.&lt;/ref&gt; IfG-Monocle ဆော့ဖ်ပါဝါ ညွှန်းကိန်းသည် ယဉ်ကျေးမှု၊ သံတမန်ရေး၊ ပညာရေး၊ စီးပွားရေး/ဆန်းသစ်တီထွင်မှု နှင့် အစိုးရ အုပ်ချုပ်ရေး ဟူသော ကဏ္ဍခွဲ ၅ ခုအပေါ် အခြေခံ၍ နိုင်ငံပေါင်း ၂၆ နိုင်ငံကို တိုင်းတာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ''Monocle'' မီဒီယာသည် ထိုအချိန်မှစ၍ နှစ်စဉ် ဆော့ဖ်ပါဝါ စစ်တမ်းများကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ၂၀၁၆/၁၇ ခုနှစ်တွင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ တာဝန်အဖွဲ့များ၊ [[အိုလံပစ် ဆုတံဆိပ်များ]]၊ ဗိသုကာလက်ရာ အရည်အသွေးနှင့် စီးပွားရေး အမှတ်တံဆိပ်များ စသည့် အချက်ပေါင်း ၅၀ ခန့်ကို ထည့်သွင်းတွက်ချက်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;monocle.com&quot; /&gt;
၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ''Portland'' မီဒီယာကုမ္ပဏီက ထုတ်ဝေသော ''The Soft Power 30'' အစီရင်ခံစာသည် နိုင်ငံရေး အဖွဲ့အစည်းများ၏ အရည်အသွေး၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဆွဲဆောင်မှု၊ သံတမန်ကွန်ရက် အားကောင်းမှု၊ အဆင့်မြင့်ပညာရေးစနစ်၏ ဂုဏ်သတင်း၊ စီးပွားရေး မော်ဒယ်၏ စွဲမက်ဖွယ်ကောင်းမှုနှင့် ဒီဂျစ်တယ် နည်းပညာဖြင့် ကမ္ဘာနှင့် ချိတ်ဆက်နိုင်မှုတို့အပေါ် မူတည်၍ အဆင့်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;McClory2015&quot;&gt;McClory, Jonathan (2015). &quot;The Soft Power 30 - A Global Ranking of Soft Power&quot;. Portland.&lt;/ref&gt;
=== တိုင်းတာမှု၏ အရေးပါပုံ ===
ဆော့ဖ်ပါဝါသည် လူဦးရေ၊ စစ်ရေးလက်နက် သို့မဟုတ် ပြည်တွင်းအသားတင်ထုတ်လုပ်မှု တန်ဖိုး ([[GDP]]) ကဲ့သို့သော ကိန်းဂဏန်းများဖြင့် တိုင်းတာသည့် ဟာ့ဒ်ပါဝါနှင့် သိသိသာသာ ကွဲပြားသည်။ ဟာ့ဒ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များ ရှိနေရုံဖြင့် လိုချင်သော ရလဒ်ကို အမြဲမရရှိနိုင်ကြောင်း ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ဆော့ဖ်ပါဝါ၏ အောင်မြင်မှုသည် နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းအတွင်းရှိ ထိုနိုင်ငံ၏ ဂုဏ်သတင်း (Reputation) အပေါ်တွင် များစွာမူတည်သည်။ ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သတင်းမီဒီယာများ၊ လူပြိန်းကြိုက် ယဉ်ကျေးမှုများ (Popular Culture) နှင့် ဘာသာစကား ပျံ့နှံ့မှုတို့သည် ဆော့ဖ်ပါဝါ၏ အရေးပါသော အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်လာကြသည်။
=== ကမ္ဘာ့ဆော့ဖ်ပါဝါ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များ (ဇယား) ===
{| style=&quot;font-size:95%; width:100%; border-collapse:collapse;&quot;
|-
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''Brand Finance&lt;br /&gt;Global Soft Power 2026'''&lt;ref&gt;Brand Finance (2026-01-21). &quot;Global Soft Power Index 2026&quot;.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''ISSF&lt;br /&gt;World Soft Power 2023'''&lt;ref&gt;ISSF (2023-08-15). &quot;World Soft Power Index 2023&quot;.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''Monocle&lt;br /&gt;Soft Power Survey 2022'''&lt;ref&gt;Self, Alexis (2023). &quot;Soft Power Survey&quot;. Monocle.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''IMF&lt;br /&gt;Global Soft Power 2021'''&lt;ref&gt;Cevik &amp; Padilha (2024). &quot;Measuring Soft Power: A New Global Index&quot;. IMF.&lt;/ref&gt;
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{USA}}
|-
| 2 || {{CHN}}
|-
| 3 || {{JPN}}
|-
| 4 || {{GBR}}
|-
| 5 || {{GER}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{USA}}
|-
| 2 || {{FRA}}
|-
| 3 || {{GBR}}
|-
| 4 || {{JPN}}
|-
| 5 || {{GER}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{USA}}
|-
| 2 || {{DEN}}
|-
| 3 || {{FRA}}
|-
| 4 || {{KOR}}
|-
| 5 || {{SWI}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{KOR}}
|-
| 2 || {{JPN}}
|-
| 3 || {{GER}}
|-
| 4 || {{CHN}}
|-
| 5 || {{ITA}}
|}
|}
=== မြန်မာ့အခြေအနေနှင့် နှိုင်းယှဉ်ချက် ===
မြန်မာနိုင်ငံကဲ့သို့ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများအတွက် ဆော့ဖ်ပါဝါ ညွှန်းကိန်းများတွင် ထိပ်တန်းစာရင်းဝင်ရန် ခက်ခဲနေဆဲ ဖြစ်သော်လည်း၊ ဘာသာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဆွဲဆောင်မှုများ (ဥပမာ - [[ရွှေတိဂုံစေတီတော်]]၊ မြန်မာ့ရိုးရာ အစားအသောက်နှင့် ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှု) သည် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများအပေါ် လွှမ်းမိုးမှုရှိသော အဖိုးတန် ဆော့ဖ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော်လည်း နိုင်ငံတကာအဆင့်တွင် နိုင်ငံရေး တည်ငြိမ်မှုနှင့် ဒီဂျစ်တယ် ချိတ်ဆက်မှု အားနည်းချက်များကြောင့် ဆော့ဖ်ပါဝါ အဆင့်အတန်း (Global Ranking) မြင့်မားရန် စိန်ခေါ်မှုများ ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။</text>
      <sha1>od6sh5z8y260mv5ec2u6k0xfw32no16</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030570</id>
      <parentid>1030567</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T03:46:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဆော့ဖ်ပါဝါ သဘောတရား၏ အကန့်အသတ်များ */</comment>
      <origin>1030570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40329" sha1="k0se92g3gu2pfsdojjc23cf53owtbyl" xml:space="preserve">[[နိုင်ငံရေး|နိုင်ငံရေးတွင်]]၊ အထူးသဖြင့် [[နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးပညာ|နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး]]၌ နူးညံ့သောစွမ်းအား (Soft Power) ဆိုသည်မှာ စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအင်အားသုံး၍ အတင်းအကျပ်စေခိုင်းခြင်း (Hard Power) နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မိမိ၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ နိုင်ငံရေးစံနှုန်းများနှင့် မူဝါဒများကို အခြေခံကာ အခြားသူများက မိမိကို နှစ်သက်အားကျလာစေရန် ဆွဲဆောင်စည်းရုံးနိုင်စွမ်း ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် အမိန့်ပေးစေခိုင်းခြင်း မပြုဘဲ မိမိအလိုရှိသော ရလဒ်များရရှိအောင် အခြားသူများ၏ အမြင်နှင့် လိုလားချက်များကို မဟာဗျူဟာကျကျ ပုံဖော်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် [[ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်|ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်]]မှ ပရော်ဖက်ဆာ [[ဂျိုးဇက် နီး]] (Joseph Nye) က &quot;အကောင်းဆုံးသော [[ဝါဒဖြန့်ခြင်း|ဝါဒဖြန့်ချိရေး]]ဆိုသည်မှာ ဝါဒဖြန့်ချိနေခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဆွဲဆောင်မှုရှိနေခြင်းသာ ဖြစ်သည်&quot; ဟု ရှင်းပြခဲ့သည်။ သတင်းအချက်အလက်များ လွန်ကဲနေသော ယနေ့ခေတ်တွင် &quot;ယုံကြည်စိတ်ချရမှု&quot; သည် အရှားပါးဆုံးနှင့် တန်ဖိုးအရှိဆုံး အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်ဟု သူက အခိုင်အမာဆိုသည်။ &lt;ref name=&quot;WSJmay2012&quot;&gt;Nye, Joseph S. (8 May 2012). &quot;China's Soft Power Deficit: To catch up, its politics must unleash the many talents of its civil society&quot;. ''[[The Wall Street Journal]]''. Retrieved 6 December 2014.&lt;/ref&gt;

ဂျိုးဇက် နီးသည် ဤအသုံးအနှုန်းကို သူ၏ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်ထုတ် ''Bound to Lead: The Changing Nature of American Power'' အမည်ရှိ စာအုပ်တွင် စတင်အသုံးပြုကာ လူသိများအောင် ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Nye1990&quot;&gt;Nye, Joseph S. (1990). ''Bound to Lead: The Changing Nature of American Power''. Basic Books.&lt;/ref&gt; သူက &quot;နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် အခြားနိုင်ငံများအား မိမိအလိုရှိရာကို လိုက်ပါလုပ်ဆောင်ရန် အမိန့်ပေးစေခိုင်းခြင်း (Command Power) ထက်၊ ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်က မိမိကဲ့သို့ လိုချင်လာအောင် ဆွဲဆောင်ခြင်း (Co-optive Power) သည် ပိုမိုထိရောက်သော နူးညံ့သည့် အာဏာဖြစ်သည်&quot; ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ''Soft Power: The Means to Success in World Politics'' စာအုပ်တွင်လည်း ဤသဘောတရားကို ထပ်မံကျယ်ပြန့်စွာ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Nye2004&quot;&gt;Nye, Joseph S. (2004). ''Soft Power: The Means to Success in World Politics''. PublicAffairs.&lt;/ref&gt;

မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနယ်ပယ်တွင်လည်း ဤ &quot;Soft Power&quot; သဘောတရားကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ မြန်မာ့သင်္ကြန်ယဉ်ကျေးမှုသည် အိမ်နီးချင်း လန်နာနှင့် ယိုးဒယားဒေသများအပေါ် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ လွှမ်းမိုးခဲ့ခြင်းမှာ အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခြင်းထက် ယဉ်ကျေးမှုချင်း နီးစပ်ဆွဲဆောင်မှုရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရိုးရာ အနုပညာ၊ ဗိသုကာနှင့် အစားအသောက် တို့သည် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများတွင် ပျံ့နှံ့နေခြင်းသည်လည်း Soft Power ၏ ပြယုဂ်တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။

== သဘောတရားအဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက် ==
[[File:Soft Power (2004) by Joseph Nye.jpg|thumb|left|၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ဂျိုးဇက် နီး၏ ဆော့ဖ်ပါဝါ (Soft Power) ဆိုင်ရာ စာအုပ်]]
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' (Soft Power) ဟူသော ဝေါဟာရကို ''အောက်စဖို့ဒ် အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်'' (Oxford English Dictionary) တွင် ၁၉၈၅ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သော်လည်း၊&lt;ref&gt;{{oed | soft power}} - &quot;S. Boonyapratuang Mil. Control in S.E. Asia iii. 72 Musjawarah (decision by discussion) and 'soft power' became the stances of his control.&quot;&lt;/ref&gt; နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးပညာရှင် [[ဂျိုးဇက် နီး]] (Joseph Nye) က ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းတွင် ဤသဘောတရားကို လူသိများအောင် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Nye |first1=Joseph S. |date=16 March 2004 |title=Soft Power: The Means To Success In World Politics |url=https://books.google.com/books?id=wuqOAAAAMAAJ |publisher=PublicAffairs |page=ix, xi |isbn=978-1-58648-225-1}}&lt;/ref&gt;
ဂျိုးဇက် နီး၏ အဆိုအရ အာဏာ သို့မဟုတ် စွမ်းအား (Power) ဆိုသည်မှာ မိမိအလိုရှိသော ရလဒ်များရရှိရန် အခြားသူများ၏ အပြုအမူကို လွှမ်းမိုးနိုင်စွမ်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့ လွှမ်းမိုးရာတွင် အဓိကနည်းလမ်း (၃) သွယ် ရှိသည် -
# ခြိမ်းခြောက်အကျပ်ကိုင်ခြင်း (Coerce with threats)
# ငွေကြေး သို့မဟုတ် အကျိုးအမြတ်ဖြင့် ဆွဲဆောင်ခြင်း (Induce with payments)
# မိမိအလိုရှိရာကို အခြားသူများကလည်း အလိုအလျောက် လိုလားလာအောင် ဆွဲဆောင်စည်းရုံးခြင်း (Attract and co-opt)
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' သည် အတင်းအကျပ်စေခိုင်းခြင်းထက် အခြားသူများကို မိမိဘက်ပါလာအောင် စည်းရုံးခြင်း (Co-opt) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအင်အားကို အသုံးပြုသည့် &quot;ဟာ့ဒ်ပါဝါ&quot; ([[Hard Power]]) နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အဓိက အရင်းအမြစ် (၃) ခုအပေါ် အခြေခံသည် -
 # '''ယဉ်ကျေးမှု:''' (အခြားသူများအတွက် ဆွဲဆောင်မှုရှိသော နေရာများတွင်)
 # '''နိုင်ငံရေးတန်ဖိုးများ:''' (ပြည်တွင်းပြည်ပတွင် ထိုစံနှုန်းများကို လိုက်နာကျင့်သုံးချိန်တွင်)
 # '''နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒများ:''' (အခြားသူများက တရားဝင်မှုနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အခွင့်အာဏာရှိသည်ဟု ရှုမြင်ချိန်တွင်)

မြန်မာ့သမိုင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုတွင်လည်း '''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' ကို ကျင့်သုံးခဲ့သည့် သာဓကများစွာ ရှိပါသည်။
 * '''ဓမ္မစက်နှင့် အာဏာစက်:''' မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အတွေးအခေါ်တွင် &quot;အာဏာစက်&quot; (Hard Power) ထက် &quot;ဓမ္မစက်&quot; (Moral Authority/Soft Power) ကို ရှေးမင်းများက ပိုမိုအလေးထားခဲ့ကြသည်။ တရားသဖြင့် မင်းပြုခြင်း (မင်းကျင့်တရား ၁၀ ပါး) သည် ပြည်သူလူထုနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ ကြည်ညိုလေးစားမှုကို ရရှိစေသည့် ဆော့ဖ်ပါဝါပင် ဖြစ်သည်။
 * '''ယဉ်ကျေးမှု ပျံ့နှံ့မှု:''' ပုဂံခေတ်မှစ၍ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ထွန်းကားလာခြင်း၊ မြန်မာ့စာပေ၊ ဗိသုကာနှင့် အနုပညာရပ်များ (ဥပမာ - ဆယ်နှစ်ရာသီ ပွဲတော်များ) သည် ဒေသတွင်းရှိ တိုင်လူမျိုးစုများနှင့် အခြားလူမျိုးစုများအကြား အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခြင်းမရှိဘဲ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့ခြင်းမှာ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ ဆွဲဆောင်နိုင်စွမ်း (Cultural Attraction) ကြောင့် ဖြစ်သည်။
 * '''ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှုနှင့် သဘောထားကြီးမှု:''' မြန်မာတို့၏ ဖော်ရွေပျူငှာမှုနှင့် အလှူအတန်းရက်ရောမှု (Philanthropy) သည် နိုင်ငံတကာဧည့်သည်များနှင့် အိမ်နီးချင်းများအပေါ် ကောင်းမွန်သော ပုံရိပ် (Image) ကို ဖန်တီးပေးနိုင်သည့် အဖိုးတန် ဆော့ဖ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်ကြသည်။

=== ထိရောက်မှုနှင့် အကန့်အသတ်များ ===
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' သည် ဟာ့ဒ်ပါဝါထက် ကိုင်တွယ်ရခက်ခဲသည်။ အကြောင်းမှာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် တန်ဖိုးထားမှု အများစုသည် အစိုးရ၏ တိုက်ရိုက်ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် မရှိခြင်းနှင့် ရလဒ်ထွက်ပေါ်ရန် နှစ်ပေါင်းများစွာ အချိန်ယူရခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဂျိုးဇက် နီးက ဤစွမ်းအားသည် &quot;အကောင်း&quot; အတွက်သာမက &quot;အဆိုး&quot; အတွက်လည်း အသုံးချခံရနိုင်ကြောင်း (ဥပမာ - ဟစ်တလာနှင့် စတာလင်တို့၏ ဆွဲဆောင်နိုင်စွမ်း) ကို သတိပေးခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဒီမိုကရေစီ၊ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် တစ်ဦးချင်း အခွင့်အလမ်းများကဲ့သို့သော တန်ဖိုးများသည် လူသားတို့အား အမြဲတမ်း ဆွဲဆောင်နိုင်သည့် အစွမ်းထက်သော ဆော့ဖ်ပါဝါများ ဖြစ်နေဆဲပင် ဖြစ်သည်။

ယခုဖော်ပြပါ **Soft Power** (ဆော့ဖ်ပါဝါ) ၏ အကန့်အသတ်များနှင့် ဝေဖန်ချက်များကို ဝီကီပီးဒီးယားစံနှုန်းနှင့်အညီ မြန်မာဘာသာသို့ ဆီလျော်အောင် ပြန်ဆိုပေးထားပါသည်။
== ဆော့ဖ်ပါဝါ သဘောတရား၏ အကန့်အသတ်များ ==
ဆော့ဖ်ပါဝါ (Soft Power) သဘောတရားအပေါ် ဝေဖန်သုံးသပ်မှုများစွာ ရှိပါသည်။ နိုင်းလ် ဖာဂူဆန် (Niall Ferguson) ကဲ့သို့သော စာရေးဆရာများက ဆော့ဖ်ပါဝါသည် လက်တွေ့တွင် ထိရောက်မှုမရှိကြောင်း ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။ အထူးသဖြင့် နီယိုရီယလစ်ဇင် (Neorealism) နှင့် အခြားသော ဆင်ခြင်တုံတရားအခြေပြု (Rationalist) စာရေးဆရာများက နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးတွင် နိုင်ငံများ၏ အပြုအမူကို ပြောင်းလဲစေနိုင်သည့် အရာမှာ &quot;စီးပွားရေးဆိုင်ရာ မက်လုံးများ&quot; နှင့် &quot;စစ်ရေးအင်အား&quot; (Hard Power) သာလျှင် ဖြစ်သည်ဟု အခိုင်အမာ ယုံကြည်ကြသည်။
=== ဆော့ဖ်ပါဝါနှင့် ဟာ့ဒ်ပါဝါ ခွဲခြားရန် ခက်ခဲခြင်း ===
ပညာရှင်အချို့က ဆော့ဖ်ပါဝါကို ဟာ့ဒ်ပါဝါနှင့် ခွဲခြားရန် ခက်ခဲကြောင်း ထောက်ပြကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဂျောချ် ဒဗလျူ ဘုရှ် ၏ &quot;မင်းတို့ဟာ ငါတို့ဘက်မှာ ရှိမနေရင် အကြမ်းဖက်သမားတွေဘက်မှာ ရှိနေတာပဲ&quot; ဟူသော ပြောကြားချက်သည် စစ်ရေး သို့မဟုတ် စီးပွားရေးအင်အားကို တိုက်ရိုက်မသုံးသော်လည်း၊ တစ်ဖက်နိုင်ငံ၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ဖြစ်တည်မှုကို ခြိမ်းခြောက်လိုက်ခြင်း (Representational force) ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤသို့သော &quot;ဆွဲဆောင်ခြင်း&quot; မျိုးသည် အတင်းအကျပ် ဖိအားပေးသည့် သဘောသက်ရောက်နေသဖြင့် ဆော့ဖ်ပါဝါသည် ထင်သလောက် မနူးညံ့ကြောင်း ဝေဖန်ကြသည်။&lt;ref&gt;Mattern, Janice Bially (2005). &quot;Why 'Soft Power' Isn't So Soft: Representational Force and the Sociolinguistic Construction of Attraction in World Politics&quot;. ''Millennium: Journal of International Studies''. 33 (3): 583–612.&lt;/ref&gt;
=== ခုခံကာကွယ်မှုဆိုင်ရာ အသုံးချမှုနှင့် အားနည်းချက်များ ===
ဂျိုးဇက် နီး၏ အယူအဆသည် &quot;အခြားသူများကို မိမိအလိုရှိရာ လုပ်ဆောင်လာအောင် မည်သို့ပြုလုပ်မည်နည်း&quot; ဆိုသည့်အချက်အပေါ်တွင်သာ အဓိကထားသည်။ သို့သော် လတ်တလော သုတေသနများအရ တရုတ်နိုင်ငံကဲ့သို့ ထိုးထွက်လာသော အင်အားကြီးနိုင်ငံများသည် ၎င်းတို့၏ ပုံရိပ်ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ဆော့ဖ်ပါဝါကို ခုခံကာကွယ်မှုဆိုင်ရာ (Defensive use) နည်းလမ်းအဖြစ် အသုံးပြုလာကြသည်။&lt;ref&gt;Eliküçük Yıldırım, Nilgün; Aslan, Mesut (2020). &quot;China's Charm Defensive: Image Protection by Acquiring Mass Entertainment&quot;. ''Pacific Focus''. 35 (1): 141–171.&lt;/ref&gt;
ထို့ပြင် ဆော့ဖ်ပါဝါကို အသုံးပြုရာတွင် အမှားအယွင်းဖြစ်ပါက မိမိ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ပြန်လည်ထိခိုက်စေပြီး အာဏာဆုတ်ယုတ်မှု (Soft disempowerment) ကို ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်းလည်း သတိပြုရမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Brannagan, Paul Michael; Giulianotti, Richard (2018). &quot;The soft power–soft disempowerment nexus: The case of Qatar&quot;. ''International Affairs''. 94 (5): 1139–1157.&lt;/ref&gt;
=== အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အပေါ် ဝေဖန်ချက်များ ===
အာမစ် ကူးမား ဂုပ္ပတား (Amit Kumar Gupta) က ဂျိုးဇက် နီး၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်တွင် အားနည်းချက်ရှိကြောင်း ထောက်ပြသည်။ ၎င်း၏ အဆိုအရ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားနှင့် ခိုင်မာသော ယုံကြည်ချက်များအပေါ် မူတည်၍သာ ဆုံးဖြတ်ချက်ချလေ့ရှိပြီး အခြားနိုင်ငံများ၏ ဆွဲဆောင်မှု (Soft Power) ကြောင့်သာ ဆုံးဖြတ်ခြင်း မဟုတ်ဟု ဆိုသည်။&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;Gupta, Amit Kumar (2023). &quot;Re-examining the Concept of Soft Power and Initiating a Debate on How to Define the Concept from the Negative and Positive Connotations&quot;. ''Soft Power Journal''.&lt;/ref&gt; ဂုပ္ပတားက ဂျိုးဇက် နီး၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အစား &quot;အပြုသဘောဆောင်သော ဆော့ဖ်ပါဝါ&quot; (Positive soft power) နှင့် &quot;အပျက်သဘောဆောင်သော ဆော့ဖ်ပါဝါ&quot; (Negative soft power) ဟူသော ဝေါဟာရများဖြင့် အစားထိုးရန် အကြံပြုခဲ့သည်။

==မြန်မာနိုင်ငံ==
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ပါဝါ (Soft Power) သည် အိမ်နီးချင်း ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယား နှင့် လာအိုနိုင်ငံတို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် တူညီသော ဗုဒ္ဓဘာသာအခြေခံ ယဉ်ကျေးမှုများ ရှိသော်လည်း ရာဇဝင်သမိုင်းနှင့် ထုံးတမ်းစဉ်လာများတွင် ထူးခြားသော ကွဲပြားချက်များနှင့် လွှမ်းမိုးမှုများ ရှိခဲ့ပါသည်။ အောက်တွင် နှိုင်းယှဉ်ချက်၊ သမိုင်းကြောင်းနှင့် မြှင့်တင်ရန် နည်းလမ်းများကို စုစည်းဖော်ပြပေးထားပါသည်။
=== အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ချက်နှင့် ထူးခြားချက်များ ===
မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အောက်ပါအချက်များတွင် အိမ်နီးချင်းများနှင့် ကွဲပြားသည် -
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%&quot;
! ကဏ္ဍ !! မြန်မာ !! ထိုင်း / လာအို !! ကမ္ဘောဒီးယား (ခမာ)
|-
| **ဗိသုကာ** || ပုဂံခေတ်၏ အုတ်ခဲနှင့် စေတီပုထိုးဟန် (Stupa focused) || ပြာသာဒ်အဆင့်ဆင့်နှင့် နန်းတွင်းဟန် (Tiered roofs) || အန်ကောဝပ်ကဲ့သို့သော ကျောက်ဆစ်ဗိသုကာ (Temple-mountain)
|-
| **အလှကုန်** || သဘာဝသစ်သားမှရသော **သနပ်ခါး** || ခေတ်မီအလှကုန်နှင့် Spa လုပ်ငန်းများ || ရှေးဟောင်းဆေးဖက်ဝင် အပင်များ
|-
| **ဝတ်စားဆင်ယင်မှု** || **လုံချည်** (တစ်နိုင်ငံလုံး နေ့စဉ်ဝတ်) || ဖာ့သိုင် (ပွဲတက်ဝတ်စုံအဖြစ် ပိုများ) || ဆမ်ပေါ့ (ခမာရိုးရာ)
|-
| **ဘာသာစကား** || တိဗက်-ဗမာ (နန်းတွင်းသုံးနှင့် စာပေမြင့်မားမှု) || တိုင်-ကဒိုင် (အသံနေအသံထား ပိုနူးညံ့မှု) || အော်စထရို-အေးရှားတစ် (ခမာ)
|}
=== မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါ လွှမ်းမိုးခဲ့မှု သမိုင်းကြောင်း ===
သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အိမ်နီးချင်းဒေသများအပေါ် စစ်ရေး (Hard Power) ဖြင့်သာမက ယဉ်ကျေးမှုအရပါ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည် -
 * '''လန်နာနှင့် ဇင်းမယ်ဒေသ:''' အေဒီ ၁၆ ရာစု ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး လက်ထက်မှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ကျော် အုပ်ချုပ်စဉ်အတွင်း မြန်မာ့ပြက္ခဒိန်၊ ဓမ္မသတ်ဥပဒေများနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ထုံးတမ်းများကို လန်နာသို့ ပျံ့နှံ့စေခဲ့သည်။ ယနေ့ ထိုင်းမြောက်ပိုင်းရှိ ဘုရားကျောင်းများတွင် မြန်မာဟန် ခြင်္သေ့ရုပ်များနှင့် ပြာသာဒ်များကို တွေ့မြင်နေရခြင်းမှာ ထိုခေတ်က ဆော့ဖ်ပါဝါ စီးဆင်းမှုကြောင့် ဖြစ်သည်။
 * '''အနုပညာနှင့် အစားအသောက်:''' ယနေ့ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် လူကြိုက်များသော &quot;ဟင်းလေး&quot; (Gaeng Hang Le) နှင့် &quot;ခေါက်စွိုင်&quot; (Khao Soi) တို့သည် မြန်မာ့ဝက်သားဟင်းနှင့် အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲတို့မှ အခြေခံကာ လွှမ်းမိုးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
 * '''ဘာသာရေး အချက်အခြာ:''' ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ဗဟိုချက်အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့ပြီး သီရိလင်္ကာနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများမှ သံဃာတော်များ မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်ကာ ဝိနည်းတော်များ သင်ယူခဲ့ကြသည်။
=== မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါကို ယနေ့ခေတ်တွင် မြှင့်တင်ရန် နည်းလမ်းများ ===
ယနေ့ခေတ် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အခင်းအကျင်းတွင် မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါကို အောက်ပါအတိုင်း မဟာဗျူဟာကျကျ မြှင့်တင်နိုင်ပါသည် -
### ၁။ သနပ်ခါးကို ကမ္ဘာ့အဆင့် National Brand အဖြစ် ဖော်ဆောင်ခြင်း
သနပ်ခါးသည် မြန်မာ့ Visual Identity (အမြင်အာရုံဆိုင်ရာ ဝိသေသ) တွင် အားအကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ရိုးရာအသုံးအဆောင်အဖြစ်သာမကဘဲ &quot;Organic &amp; Sustainable Beauty&quot; အဖြစ် နိုင်ငံတကာ အလှကုန်ဈေးကွက်သို့ ထိုးဖောက်ခြင်းဖြင့် မြန်မာ့ပုံရိပ်ကို မြှင့်တင်နိုင်သည်။
### ၂။ တိုင်းရင်းသားစုံလင်မှုကို အခြေခံသော ခရီးသွားလုပ်ငန်း (Ethnic Tourism)
ထိုင်းနိုင်ငံသည် &quot;Smile&quot; ကို ရောင်းသကဲ့သို့ မြန်မာနိုင်ငံသည် &quot;Diversity&quot; (စုံလင်ကွဲပြားမှု) ကို ရောင်းသင့်သည်။ တိုင်းရင်းသား ၁၃၅ မျိုး၏ မတူညီသော အကအလှ၊ ဝတ်စုံနှင့် ပွဲတော်များကို (ဥပမာ- ကချင်မနောပွဲ၊ ကယားရိုးရာတိုင်ပွဲ) စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင်ကာ နိုင်ငံတကာ Documentary များဖြင့် တင်ဆက်ခြင်းဖြင့် ဆွဲဆောင်နိုင်ပါသည်။
### ၃။ Gastrodiplomacy (အစားအသောက် သံတမန်ရေး)
&quot;လက်ဖက်သုပ်&quot; သည် ကမ္ဘာ့အဆင့်တွင် ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော Unique Salad အဖြစ် ကျော်ကြားနိုင်သော အလားအလာရှိသည်။ နိုင်ငံတကာရှိ မြန်မာသံရုံးများနှင့် ပြည်ပရောက် မြန်မာများမှတစ်ဆင့် မြန်မာ့အစားအသောက် ပွဲတော်များကို စဉ်ဆက်မပြတ် ကျင်းပခြင်းဖြင့် ဆော့ဖ်ပါဝါကို တည်ဆောက်နိုင်ပါသည်။
### ၄။ ရုပ်ရှင်နှင့် ဂီတမှတစ်ဆင့် ပုံရိပ်တည်ဆောက်ခြင်း
ကိုရီးယား (K-Wave) ကဲ့သို့ပင် မြန်မာ့သမိုင်းကြောင်းများကို အခြေခံသည့် Cinematic Content များ (ဥပမာ- ပုဂံခေတ် သို့မဟုတ် ကုန်းဘောင်ခေတ် နောက်ခံဇာတ်လမ်းများ) ကို နိုင်ငံတကာ Streaming Platforms (Netflix စသည်) သို့ ရောက်ရှိအောင် ဖန်တီးခြင်းသည် အထိရောက်ဆုံးသော ဆော့ဖ်ပါဝါ မြှင့်တင်နည်း ဖြစ်သည်။
=== နိဂုံး ===
မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အနှစ်သာရအားဖြင့် **&quot;နွေးထွေးမှု၊ သဘာဝကျမှုနှင့် သမိုင်းအနက်ရှိမှု&quot;** အပေါ် အခြေခံသည်။ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများထက် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော သမိုင်းအထောက်အထားများနှင့် မပျက်စီးသေးသော သဘာဝအရင်းအမြစ်များကို ခေတ်မီနည်းပညာဖြင့် ပေါင်းစပ်တင်ပြနိုင်မည်ဆိုပါက မြန်မာ့ဩဇာသည် ဒေသတွင်းတွင် ပြန်လည်မြင့်မားလာမည် ဖြစ်ပါသည်။
== ကိုးကားချက်များ ==
&lt;references /&gt;

== တိုင်းတာခြင်း ==
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များကို ကိန်းဂဏန်းညွှန်းကိန်းများဖြင့် တိုင်းတာရန် ပထမဆုံး ကြိုးပမ်းမှုကို ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် [[Institute for Government]] (IfG) နှင့် ''[[Monocle (media company)|Monocle]]'' မီဒီယာကုမ္ပဏီတို့က စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;McClory2010&quot;&gt;McClory, Jonathan (2010-12-07). &quot;The new persuaders: an international ranking of soft power&quot;. Institute for Government.&lt;/ref&gt; IfG-Monocle ဆော့ဖ်ပါဝါ ညွှန်းကိန်းသည် ယဉ်ကျေးမှု၊ သံတမန်ရေး၊ ပညာရေး၊ စီးပွားရေး/ဆန်းသစ်တီထွင်မှု နှင့် အစိုးရ အုပ်ချုပ်ရေး ဟူသော ကဏ္ဍခွဲ ၅ ခုအပေါ် အခြေခံ၍ နိုင်ငံပေါင်း ၂၆ နိုင်ငံကို တိုင်းတာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ''Monocle'' မီဒီယာသည် ထိုအချိန်မှစ၍ နှစ်စဉ် ဆော့ဖ်ပါဝါ စစ်တမ်းများကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ၂၀၁၆/၁၇ ခုနှစ်တွင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ တာဝန်အဖွဲ့များ၊ [[အိုလံပစ် ဆုတံဆိပ်များ]]၊ ဗိသုကာလက်ရာ အရည်အသွေးနှင့် စီးပွားရေး အမှတ်တံဆိပ်များ စသည့် အချက်ပေါင်း ၅၀ ခန့်ကို ထည့်သွင်းတွက်ချက်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;monocle.com&quot; /&gt;
၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ''Portland'' မီဒီယာကုမ္ပဏီက ထုတ်ဝေသော ''The Soft Power 30'' အစီရင်ခံစာသည် နိုင်ငံရေး အဖွဲ့အစည်းများ၏ အရည်အသွေး၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဆွဲဆောင်မှု၊ သံတမန်ကွန်ရက် အားကောင်းမှု၊ အဆင့်မြင့်ပညာရေးစနစ်၏ ဂုဏ်သတင်း၊ စီးပွားရေး မော်ဒယ်၏ စွဲမက်ဖွယ်ကောင်းမှုနှင့် ဒီဂျစ်တယ် နည်းပညာဖြင့် ကမ္ဘာနှင့် ချိတ်ဆက်နိုင်မှုတို့အပေါ် မူတည်၍ အဆင့်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;McClory2015&quot;&gt;McClory, Jonathan (2015). &quot;The Soft Power 30 - A Global Ranking of Soft Power&quot;. Portland.&lt;/ref&gt;
=== တိုင်းတာမှု၏ အရေးပါပုံ ===
ဆော့ဖ်ပါဝါသည် လူဦးရေ၊ စစ်ရေးလက်နက် သို့မဟုတ် ပြည်တွင်းအသားတင်ထုတ်လုပ်မှု တန်ဖိုး ([[GDP]]) ကဲ့သို့သော ကိန်းဂဏန်းများဖြင့် တိုင်းတာသည့် ဟာ့ဒ်ပါဝါနှင့် သိသိသာသာ ကွဲပြားသည်။ ဟာ့ဒ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များ ရှိနေရုံဖြင့် လိုချင်သော ရလဒ်ကို အမြဲမရရှိနိုင်ကြောင်း ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ဆော့ဖ်ပါဝါ၏ အောင်မြင်မှုသည် နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းအတွင်းရှိ ထိုနိုင်ငံ၏ ဂုဏ်သတင်း (Reputation) အပေါ်တွင် များစွာမူတည်သည်။ ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သတင်းမီဒီယာများ၊ လူပြိန်းကြိုက် ယဉ်ကျေးမှုများ (Popular Culture) နှင့် ဘာသာစကား ပျံ့နှံ့မှုတို့သည် ဆော့ဖ်ပါဝါ၏ အရေးပါသော အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်လာကြသည်။
=== ကမ္ဘာ့ဆော့ဖ်ပါဝါ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များ (ဇယား) ===
{| style=&quot;font-size:95%; width:100%; border-collapse:collapse;&quot;
|-
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''Brand Finance&lt;br /&gt;Global Soft Power 2026'''&lt;ref&gt;Brand Finance (2026-01-21). &quot;Global Soft Power Index 2026&quot;.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''ISSF&lt;br /&gt;World Soft Power 2023'''&lt;ref&gt;ISSF (2023-08-15). &quot;World Soft Power Index 2023&quot;.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''Monocle&lt;br /&gt;Soft Power Survey 2022'''&lt;ref&gt;Self, Alexis (2023). &quot;Soft Power Survey&quot;. Monocle.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''IMF&lt;br /&gt;Global Soft Power 2021'''&lt;ref&gt;Cevik &amp; Padilha (2024). &quot;Measuring Soft Power: A New Global Index&quot;. IMF.&lt;/ref&gt;
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{USA}}
|-
| 2 || {{CHN}}
|-
| 3 || {{JPN}}
|-
| 4 || {{GBR}}
|-
| 5 || {{GER}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{USA}}
|-
| 2 || {{FRA}}
|-
| 3 || {{GBR}}
|-
| 4 || {{JPN}}
|-
| 5 || {{GER}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{USA}}
|-
| 2 || {{DEN}}
|-
| 3 || {{FRA}}
|-
| 4 || {{KOR}}
|-
| 5 || {{SWI}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{KOR}}
|-
| 2 || {{JPN}}
|-
| 3 || {{GER}}
|-
| 4 || {{CHN}}
|-
| 5 || {{ITA}}
|}
|}
=== မြန်မာ့အခြေအနေနှင့် နှိုင်းယှဉ်ချက် ===
မြန်မာနိုင်ငံကဲ့သို့ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများအတွက် ဆော့ဖ်ပါဝါ ညွှန်းကိန်းများတွင် ထိပ်တန်းစာရင်းဝင်ရန် ခက်ခဲနေဆဲ ဖြစ်သော်လည်း၊ ဘာသာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဆွဲဆောင်မှုများ (ဥပမာ - [[ရွှေတိဂုံစေတီတော်]]၊ မြန်မာ့ရိုးရာ အစားအသောက်နှင့် ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှု) သည် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများအပေါ် လွှမ်းမိုးမှုရှိသော အဖိုးတန် ဆော့ဖ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော်လည်း နိုင်ငံတကာအဆင့်တွင် နိုင်ငံရေး တည်ငြိမ်မှုနှင့် ဒီဂျစ်တယ် ချိတ်ဆက်မှု အားနည်းချက်များကြောင့် ဆော့ဖ်ပါဝါ အဆင့်အတန်း (Global Ranking) မြင့်မားရန် စိန်ခေါ်မှုများ ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။</text>
      <sha1>k0se92g3gu2pfsdojjc23cf53owtbyl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030571</id>
      <parentid>1030570</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T03:47:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <origin>1030571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40261" sha1="nd0qetlv9brola70rvttnsctmyrkao4" xml:space="preserve">[[နိုင်ငံရေး|နိုင်ငံရေးတွင်]]၊ အထူးသဖြင့် [[နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးပညာ|နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး]]၌ နူးညံ့သောစွမ်းအား (Soft Power) ဆိုသည်မှာ စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအင်အားသုံး၍ အတင်းအကျပ်စေခိုင်းခြင်း (Hard Power) နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မိမိ၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ နိုင်ငံရေးစံနှုန်းများနှင့် မူဝါဒများကို အခြေခံကာ အခြားသူများက မိမိကို နှစ်သက်အားကျလာစေရန် ဆွဲဆောင်စည်းရုံးနိုင်စွမ်း ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် အမိန့်ပေးစေခိုင်းခြင်း မပြုဘဲ မိမိအလိုရှိသော ရလဒ်များရရှိအောင် အခြားသူများ၏ အမြင်နှင့် လိုလားချက်များကို မဟာဗျူဟာကျကျ ပုံဖော်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် [[ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်|ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်]]မှ ပရော်ဖက်ဆာ [[ဂျိုးဇက် နီး]] (Joseph Nye) က &quot;အကောင်းဆုံးသော [[ဝါဒဖြန့်ခြင်း|ဝါဒဖြန့်ချိရေး]]ဆိုသည်မှာ ဝါဒဖြန့်ချိနေခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဆွဲဆောင်မှုရှိနေခြင်းသာ ဖြစ်သည်&quot; ဟု ရှင်းပြခဲ့သည်။ သတင်းအချက်အလက်များ လွန်ကဲနေသော ယနေ့ခေတ်တွင် &quot;ယုံကြည်စိတ်ချရမှု&quot; သည် အရှားပါးဆုံးနှင့် တန်ဖိုးအရှိဆုံး အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်ဟု သူက အခိုင်အမာဆိုသည်။ &lt;ref name=&quot;WSJmay2012&quot;&gt;Nye, Joseph S. (8 May 2012). &quot;China's Soft Power Deficit: To catch up, its politics must unleash the many talents of its civil society&quot;. ''[[The Wall Street Journal]]''. Retrieved 6 December 2014.&lt;/ref&gt;

ဂျိုးဇက် နီးသည် ဤအသုံးအနှုန်းကို သူ၏ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်ထုတ် ''Bound to Lead: The Changing Nature of American Power'' အမည်ရှိ စာအုပ်တွင် စတင်အသုံးပြုကာ လူသိများအောင် ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Nye1990&quot;&gt;Nye, Joseph S. (1990). ''Bound to Lead: The Changing Nature of American Power''. Basic Books.&lt;/ref&gt; သူက &quot;နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် အခြားနိုင်ငံများအား မိမိအလိုရှိရာကို လိုက်ပါလုပ်ဆောင်ရန် အမိန့်ပေးစေခိုင်းခြင်း (Command Power) ထက်၊ ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်က မိမိကဲ့သို့ လိုချင်လာအောင် ဆွဲဆောင်ခြင်း (Co-optive Power) သည် ပိုမိုထိရောက်သော နူးညံ့သည့် အာဏာဖြစ်သည်&quot; ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ''Soft Power: The Means to Success in World Politics'' စာအုပ်တွင်လည်း ဤသဘောတရားကို ထပ်မံကျယ်ပြန့်စွာ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Nye2004&quot;&gt;Nye, Joseph S. (2004). ''Soft Power: The Means to Success in World Politics''. PublicAffairs.&lt;/ref&gt;

မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနယ်ပယ်တွင်လည်း ဤ &quot;Soft Power&quot; သဘောတရားကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ မြန်မာ့သင်္ကြန်ယဉ်ကျေးမှုသည် အိမ်နီးချင်း လန်နာနှင့် ယိုးဒယားဒေသများအပေါ် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ လွှမ်းမိုးခဲ့ခြင်းမှာ အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခြင်းထက် ယဉ်ကျေးမှုချင်း နီးစပ်ဆွဲဆောင်မှုရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရိုးရာ အနုပညာ၊ ဗိသုကာနှင့် အစားအသောက် တို့သည် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများတွင် ပျံ့နှံ့နေခြင်းသည်လည်း Soft Power ၏ ပြယုဂ်တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။

== သဘောတရားအဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက် ==
[[File:Soft Power (2004) by Joseph Nye.jpg|thumb|left|၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ဂျိုးဇက် နီး၏ ဆော့ဖ်ပါဝါ (Soft Power) ဆိုင်ရာ စာအုပ်]]
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' (Soft Power) ဟူသော ဝေါဟာရကို ''အောက်စဖို့ဒ် အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်'' (Oxford English Dictionary) တွင် ၁၉၈၅ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သော်လည်း၊&lt;ref&gt;{{oed | soft power}} - &quot;S. Boonyapratuang Mil. Control in S.E. Asia iii. 72 Musjawarah (decision by discussion) and 'soft power' became the stances of his control.&quot;&lt;/ref&gt; နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးပညာရှင် [[ဂျိုးဇက် နီး]] (Joseph Nye) က ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းတွင် ဤသဘောတရားကို လူသိများအောင် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Nye |first1=Joseph S. |date=16 March 2004 |title=Soft Power: The Means To Success In World Politics |url=https://books.google.com/books?id=wuqOAAAAMAAJ |publisher=PublicAffairs |page=ix, xi |isbn=978-1-58648-225-1}}&lt;/ref&gt;
ဂျိုးဇက် နီး၏ အဆိုအရ အာဏာ သို့မဟုတ် စွမ်းအား (Power) ဆိုသည်မှာ မိမိအလိုရှိသော ရလဒ်များရရှိရန် အခြားသူများ၏ အပြုအမူကို လွှမ်းမိုးနိုင်စွမ်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့ လွှမ်းမိုးရာတွင် အဓိကနည်းလမ်း (၃) သွယ် ရှိသည် -
# ခြိမ်းခြောက်အကျပ်ကိုင်ခြင်း (Coerce with threats)
# ငွေကြေး သို့မဟုတ် အကျိုးအမြတ်ဖြင့် ဆွဲဆောင်ခြင်း (Induce with payments)
# မိမိအလိုရှိရာကို အခြားသူများကလည်း အလိုအလျောက် လိုလားလာအောင် ဆွဲဆောင်စည်းရုံးခြင်း (Attract and co-opt)
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' သည် အတင်းအကျပ်စေခိုင်းခြင်းထက် အခြားသူများကို မိမိဘက်ပါလာအောင် စည်းရုံးခြင်း (Co-opt) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအင်အားကို အသုံးပြုသည့် &quot;ဟာ့ဒ်ပါဝါ&quot; ([[Hard Power]]) နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အဓိက အရင်းအမြစ် (၃) ခုအပေါ် အခြေခံသည် -
 # '''ယဉ်ကျေးမှု:''' (အခြားသူများအတွက် ဆွဲဆောင်မှုရှိသော နေရာများတွင်)
 # '''နိုင်ငံရေးတန်ဖိုးများ:''' (ပြည်တွင်းပြည်ပတွင် ထိုစံနှုန်းများကို လိုက်နာကျင့်သုံးချိန်တွင်)
 # '''နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒများ:''' (အခြားသူများက တရားဝင်မှုနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အခွင့်အာဏာရှိသည်ဟု ရှုမြင်ချိန်တွင်)

မြန်မာ့သမိုင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုတွင်လည်း '''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' ကို ကျင့်သုံးခဲ့သည့် သာဓကများစွာ ရှိပါသည်။
 * '''ဓမ္မစက်နှင့် အာဏာစက်:''' မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အတွေးအခေါ်တွင် &quot;အာဏာစက်&quot; (Hard Power) ထက် &quot;ဓမ္မစက်&quot; (Moral Authority/Soft Power) ကို ရှေးမင်းများက ပိုမိုအလေးထားခဲ့ကြသည်။ တရားသဖြင့် မင်းပြုခြင်း (မင်းကျင့်တရား ၁၀ ပါး) သည် ပြည်သူလူထုနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ ကြည်ညိုလေးစားမှုကို ရရှိစေသည့် ဆော့ဖ်ပါဝါပင် ဖြစ်သည်။
 * '''ယဉ်ကျေးမှု ပျံ့နှံ့မှု:''' ပုဂံခေတ်မှစ၍ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ထွန်းကားလာခြင်း၊ မြန်မာ့စာပေ၊ ဗိသုကာနှင့် အနုပညာရပ်များ (ဥပမာ - ဆယ်နှစ်ရာသီ ပွဲတော်များ) သည် ဒေသတွင်းရှိ တိုင်လူမျိုးစုများနှင့် အခြားလူမျိုးစုများအကြား အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခြင်းမရှိဘဲ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့ခြင်းမှာ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ ဆွဲဆောင်နိုင်စွမ်း (Cultural Attraction) ကြောင့် ဖြစ်သည်။
 * '''ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှုနှင့် သဘောထားကြီးမှု:''' မြန်မာတို့၏ ဖော်ရွေပျူငှာမှုနှင့် အလှူအတန်းရက်ရောမှု (Philanthropy) သည် နိုင်ငံတကာဧည့်သည်များနှင့် အိမ်နီးချင်းများအပေါ် ကောင်းမွန်သော ပုံရိပ် (Image) ကို ဖန်တီးပေးနိုင်သည့် အဖိုးတန် ဆော့ဖ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်ကြသည်။

=== ထိရောက်မှုနှင့် အကန့်အသတ်များ ===
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' သည် ဟာ့ဒ်ပါဝါထက် ကိုင်တွယ်ရခက်ခဲသည်။ အကြောင်းမှာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် တန်ဖိုးထားမှု အများစုသည် အစိုးရ၏ တိုက်ရိုက်ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် မရှိခြင်းနှင့် ရလဒ်ထွက်ပေါ်ရန် နှစ်ပေါင်းများစွာ အချိန်ယူရခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဂျိုးဇက် နီးက ဤစွမ်းအားသည် &quot;အကောင်း&quot; အတွက်သာမက &quot;အဆိုး&quot; အတွက်လည်း အသုံးချခံရနိုင်ကြောင်း (ဥပမာ - ဟစ်တလာနှင့် စတာလင်တို့၏ ဆွဲဆောင်နိုင်စွမ်း) ကို သတိပေးခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဒီမိုကရေစီ၊ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် တစ်ဦးချင်း အခွင့်အလမ်းများကဲ့သို့သော တန်ဖိုးများသည် လူသားတို့အား အမြဲတမ်း ဆွဲဆောင်နိုင်သည့် အစွမ်းထက်သော ဆော့ဖ်ပါဝါများ ဖြစ်နေဆဲပင် ဖြစ်သည်။

ယခုဖော်ပြပါ **Soft Power** (ဆော့ဖ်ပါဝါ) ၏ အကန့်အသတ်များနှင့် ဝေဖန်ချက်များကို ဝီကီပီးဒီးယားစံနှုန်းနှင့်အညီ မြန်မာဘာသာသို့ ဆီလျော်အောင် ပြန်ဆိုပေးထားပါသည်။
== ဆော့ဖ်ပါဝါ သဘောတရား၏ အကန့်အသတ်များ ==
ဆော့ဖ်ပါဝါ (Soft Power) သဘောတရားအပေါ် ဝေဖန်သုံးသပ်မှုများစွာ ရှိပါသည်။ နိုင်းလ် ဖာဂူဆန် (Niall Ferguson) ကဲ့သို့သော စာရေးဆရာများက ဆော့ဖ်ပါဝါသည် လက်တွေ့တွင် ထိရောက်မှုမရှိကြောင်း ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။ အထူးသဖြင့် နီယိုရီယလစ်ဇင် (Neorealism) နှင့် အခြားသော ဆင်ခြင်တုံတရားအခြေပြု (Rationalist) စာရေးဆရာများက နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးတွင် နိုင်ငံများ၏ အပြုအမူကို ပြောင်းလဲစေနိုင်သည့် အရာမှာ &quot;စီးပွားရေးဆိုင်ရာ မက်လုံးများ&quot; နှင့် &quot;စစ်ရေးအင်အား&quot; (Hard Power) သာလျှင် ဖြစ်သည်ဟု အခိုင်အမာ ယုံကြည်ကြသည်။
=== ဆော့ဖ်ပါဝါနှင့် ဟာ့ဒ်ပါဝါ ခွဲခြားရန် ခက်ခဲခြင်း ===
ပညာရှင်အချို့က ဆော့ဖ်ပါဝါကို ဟာ့ဒ်ပါဝါနှင့် ခွဲခြားရန် ခက်ခဲကြောင်း ထောက်ပြကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဂျောချ် ဒဗလျူ ဘုရှ် ၏ &quot;မင်းတို့ဟာ ငါတို့ဘက်မှာ ရှိမနေရင် အကြမ်းဖက်သမားတွေဘက်မှာ ရှိနေတာပဲ&quot; ဟူသော ပြောကြားချက်သည် စစ်ရေး သို့မဟုတ် စီးပွားရေးအင်အားကို တိုက်ရိုက်မသုံးသော်လည်း၊ တစ်ဖက်နိုင်ငံ၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ဖြစ်တည်မှုကို ခြိမ်းခြောက်လိုက်ခြင်း (Representational force) ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤသို့သော &quot;ဆွဲဆောင်ခြင်း&quot; မျိုးသည် အတင်းအကျပ် ဖိအားပေးသည့် သဘောသက်ရောက်နေသဖြင့် ဆော့ဖ်ပါဝါသည် ထင်သလောက် မနူးညံ့ကြောင်း ဝေဖန်ကြသည်။&lt;ref&gt;Mattern, Janice Bially (2005). &quot;Why 'Soft Power' Isn't So Soft: Representational Force and the Sociolinguistic Construction of Attraction in World Politics&quot;. ''Millennium: Journal of International Studies''. 33 (3): 583–612.&lt;/ref&gt;
=== ခုခံကာကွယ်မှုဆိုင်ရာ အသုံးချမှုနှင့် အားနည်းချက်များ ===
ဂျိုးဇက် နီး၏ အယူအဆသည် &quot;အခြားသူများကို မိမိအလိုရှိရာ လုပ်ဆောင်လာအောင် မည်သို့ပြုလုပ်မည်နည်း&quot; ဆိုသည့်အချက်အပေါ်တွင်သာ အဓိကထားသည်။ သို့သော် လတ်တလော သုတေသနများအရ တရုတ်နိုင်ငံကဲ့သို့ ထိုးထွက်လာသော အင်အားကြီးနိုင်ငံများသည် ၎င်းတို့၏ ပုံရိပ်ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ဆော့ဖ်ပါဝါကို ခုခံကာကွယ်မှုဆိုင်ရာ (Defensive use) နည်းလမ်းအဖြစ် အသုံးပြုလာကြသည်။&lt;ref&gt;Eliküçük Yıldırım, Nilgün; Aslan, Mesut (2020). &quot;China's Charm Defensive: Image Protection by Acquiring Mass Entertainment&quot;. ''Pacific Focus''. 35 (1): 141–171.&lt;/ref&gt;
ထို့ပြင် ဆော့ဖ်ပါဝါကို အသုံးပြုရာတွင် အမှားအယွင်းဖြစ်ပါက မိမိ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ပြန်လည်ထိခိုက်စေပြီး အာဏာဆုတ်ယုတ်မှု (Soft disempowerment) ကို ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်းလည်း သတိပြုရမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Brannagan, Paul Michael; Giulianotti, Richard (2018). &quot;The soft power–soft disempowerment nexus: The case of Qatar&quot;. ''International Affairs''. 94 (5): 1139–1157.&lt;/ref&gt;
=== အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အပေါ် ဝေဖန်ချက်များ ===
အာမစ် ကူးမား ဂုပ္ပတား (Amit Kumar Gupta) က ဂျိုးဇက် နီး၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်တွင် အားနည်းချက်ရှိကြောင်း ထောက်ပြသည်။ ၎င်း၏ အဆိုအရ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားနှင့် ခိုင်မာသော ယုံကြည်ချက်များအပေါ် မူတည်၍သာ ဆုံးဖြတ်ချက်ချလေ့ရှိပြီး အခြားနိုင်ငံများ၏ ဆွဲဆောင်မှု (Soft Power) ကြောင့်သာ ဆုံးဖြတ်ခြင်း မဟုတ်ဟု ဆိုသည်။&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;Gupta, Amit Kumar (2023). &quot;Re-examining the Concept of Soft Power and Initiating a Debate on How to Define the Concept from the Negative and Positive Connotations&quot;. ''Soft Power Journal''.&lt;/ref&gt; ဂုပ္ပတားက ဂျိုးဇက် နီး၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အစား &quot;အပြုသဘောဆောင်သော ဆော့ဖ်ပါဝါ&quot; (Positive soft power) နှင့် &quot;အပျက်သဘောဆောင်သော ဆော့ဖ်ပါဝါ&quot; (Negative soft power) ဟူသော ဝေါဟာရများဖြင့် အစားထိုးရန် အကြံပြုခဲ့သည်။

==မြန်မာနိုင်ငံ==
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ပါဝါ (Soft Power) သည် အိမ်နီးချင်း ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယား နှင့် လာအိုနိုင်ငံတို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် တူညီသော ဗုဒ္ဓဘာသာအခြေခံ ယဉ်ကျေးမှုများ ရှိသော်လည်း ရာဇဝင်သမိုင်းနှင့် ထုံးတမ်းစဉ်လာများတွင် ထူးခြားသော ကွဲပြားချက်များနှင့် လွှမ်းမိုးမှုများ ရှိခဲ့ပါသည်။ အောက်တွင် နှိုင်းယှဉ်ချက်၊ သမိုင်းကြောင်းနှင့် မြှင့်တင်ရန် နည်းလမ်းများကို စုစည်းဖော်ပြပေးထားပါသည်။
=== အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ချက်နှင့် ထူးခြားချက်များ ===
မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အောက်ပါအချက်များတွင် အိမ်နီးချင်းများနှင့် ကွဲပြားသည် -
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%&quot;
! ကဏ္ဍ !! မြန်မာ !! ထိုင်း / လာအို !! ကမ္ဘောဒီးယား (ခမာ)
|-
| **ဗိသုကာ** || ပုဂံခေတ်၏ အုတ်ခဲနှင့် စေတီပုထိုးဟန် (Stupa focused) || ပြာသာဒ်အဆင့်ဆင့်နှင့် နန်းတွင်းဟန် (Tiered roofs) || အန်ကောဝပ်ကဲ့သို့သော ကျောက်ဆစ်ဗိသုကာ (Temple-mountain)
|-
| **အလှကုန်** || သဘာဝသစ်သားမှရသော **သနပ်ခါး** || ခေတ်မီအလှကုန်နှင့် Spa လုပ်ငန်းများ || ရှေးဟောင်းဆေးဖက်ဝင် အပင်များ
|-
| **ဝတ်စားဆင်ယင်မှု** || **လုံချည်** (တစ်နိုင်ငံလုံး နေ့စဉ်ဝတ်) || ဖာ့သိုင် (ပွဲတက်ဝတ်စုံအဖြစ် ပိုများ) || ဆမ်ပေါ့ (ခမာရိုးရာ)
|-
| **ဘာသာစကား** || တိဗက်-ဗမာ (နန်းတွင်းသုံးနှင့် စာပေမြင့်မားမှု) || တိုင်-ကဒိုင် (အသံနေအသံထား ပိုနူးညံ့မှု) || အော်စထရို-အေးရှားတစ် (ခမာ)
|}
=== မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါ လွှမ်းမိုးခဲ့မှု သမိုင်းကြောင်း ===
သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အိမ်နီးချင်းဒေသများအပေါ် စစ်ရေး (Hard Power) ဖြင့်သာမက ယဉ်ကျေးမှုအရပါ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည် -
 * '''လန်နာနှင့် ဇင်းမယ်ဒေသ:''' အေဒီ ၁၆ ရာစု ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး လက်ထက်မှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ကျော် အုပ်ချုပ်စဉ်အတွင်း မြန်မာ့ပြက္ခဒိန်၊ ဓမ္မသတ်ဥပဒေများနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ထုံးတမ်းများကို လန်နာသို့ ပျံ့နှံ့စေခဲ့သည်။ ယနေ့ ထိုင်းမြောက်ပိုင်းရှိ ဘုရားကျောင်းများတွင် မြန်မာဟန် ခြင်္သေ့ရုပ်များနှင့် ပြာသာဒ်များကို တွေ့မြင်နေရခြင်းမှာ ထိုခေတ်က ဆော့ဖ်ပါဝါ စီးဆင်းမှုကြောင့် ဖြစ်သည်။
 * '''အနုပညာနှင့် အစားအသောက်:''' ယနေ့ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် လူကြိုက်များသော &quot;ဟင်းလေး&quot; (Gaeng Hang Le) နှင့် &quot;ခေါက်စွိုင်&quot; (Khao Soi) တို့သည် မြန်မာ့ဝက်သားဟင်းနှင့် အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲတို့မှ အခြေခံကာ လွှမ်းမိုးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
 * '''ဘာသာရေး အချက်အခြာ:''' ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ဗဟိုချက်အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့ပြီး သီရိလင်္ကာနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများမှ သံဃာတော်များ မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်ကာ ဝိနည်းတော်များ သင်ယူခဲ့ကြသည်။
=== မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါကို ယနေ့ခေတ်တွင် မြှင့်တင်ရန် နည်းလမ်းများ ===
ယနေ့ခေတ် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အခင်းအကျင်းတွင် မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါကို အောက်ပါအတိုင်း မဟာဗျူဟာကျကျ မြှင့်တင်နိုင်ပါသည် -
### ၁။ သနပ်ခါးကို ကမ္ဘာ့အဆင့် National Brand အဖြစ် ဖော်ဆောင်ခြင်း
သနပ်ခါးသည် မြန်မာ့ Visual Identity (အမြင်အာရုံဆိုင်ရာ ဝိသေသ) တွင် အားအကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ရိုးရာအသုံးအဆောင်အဖြစ်သာမကဘဲ &quot;Organic &amp; Sustainable Beauty&quot; အဖြစ် နိုင်ငံတကာ အလှကုန်ဈေးကွက်သို့ ထိုးဖောက်ခြင်းဖြင့် မြန်မာ့ပုံရိပ်ကို မြှင့်တင်နိုင်သည်။
### ၂။ တိုင်းရင်းသားစုံလင်မှုကို အခြေခံသော ခရီးသွားလုပ်ငန်း (Ethnic Tourism)
ထိုင်းနိုင်ငံသည် &quot;Smile&quot; ကို ရောင်းသကဲ့သို့ မြန်မာနိုင်ငံသည် &quot;Diversity&quot; (စုံလင်ကွဲပြားမှု) ကို ရောင်းသင့်သည်။ တိုင်းရင်းသား ၁၃၅ မျိုး၏ မတူညီသော အကအလှ၊ ဝတ်စုံနှင့် ပွဲတော်များကို (ဥပမာ- ကချင်မနောပွဲ၊ ကယားရိုးရာတိုင်ပွဲ) စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင်ကာ နိုင်ငံတကာ Documentary များဖြင့် တင်ဆက်ခြင်းဖြင့် ဆွဲဆောင်နိုင်ပါသည်။
### ၃။ Gastrodiplomacy (အစားအသောက် သံတမန်ရေး)
&quot;လက်ဖက်သုပ်&quot; သည် ကမ္ဘာ့အဆင့်တွင် ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော Unique Salad အဖြစ် ကျော်ကြားနိုင်သော အလားအလာရှိသည်။ နိုင်ငံတကာရှိ မြန်မာသံရုံးများနှင့် ပြည်ပရောက် မြန်မာများမှတစ်ဆင့် မြန်မာ့အစားအသောက် ပွဲတော်များကို စဉ်ဆက်မပြတ် ကျင်းပခြင်းဖြင့် ဆော့ဖ်ပါဝါကို တည်ဆောက်နိုင်ပါသည်။
### ၄။ ရုပ်ရှင်နှင့် ဂီတမှတစ်ဆင့် ပုံရိပ်တည်ဆောက်ခြင်း
ကိုရီးယား (K-Wave) ကဲ့သို့ပင် မြန်မာ့သမိုင်းကြောင်းများကို အခြေခံသည့် Cinematic Content များ (ဥပမာ- ပုဂံခေတ် သို့မဟုတ် ကုန်းဘောင်ခေတ် နောက်ခံဇာတ်လမ်းများ) ကို နိုင်ငံတကာ Streaming Platforms (Netflix စသည်) သို့ ရောက်ရှိအောင် ဖန်တီးခြင်းသည် အထိရောက်ဆုံးသော ဆော့ဖ်ပါဝါ မြှင့်တင်နည်း ဖြစ်သည်။
=== နိဂုံး ===
မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အနှစ်သာရအားဖြင့် **&quot;နွေးထွေးမှု၊ သဘာဝကျမှုနှင့် သမိုင်းအနက်ရှိမှု&quot;** အပေါ် အခြေခံသည်။ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများထက် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော သမိုင်းအထောက်အထားများနှင့် မပျက်စီးသေးသော သဘာဝအရင်းအမြစ်များကို ခေတ်မီနည်းပညာဖြင့် ပေါင်းစပ်တင်ပြနိုင်မည်ဆိုပါက မြန်မာ့ဩဇာသည် ဒေသတွင်းတွင် ပြန်လည်မြင့်မားလာမည် ဖြစ်ပါသည်။
== တိုင်းတာခြင်း ==
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များကို ကိန်းဂဏန်းညွှန်းကိန်းများဖြင့် တိုင်းတာရန် ပထမဆုံး ကြိုးပမ်းမှုကို ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် [[Institute for Government]] (IfG) နှင့် ''[[Monocle (media company)|Monocle]]'' မီဒီယာကုမ္ပဏီတို့က စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;McClory2010&quot;&gt;McClory, Jonathan (2010-12-07). &quot;The new persuaders: an international ranking of soft power&quot;. Institute for Government.&lt;/ref&gt; IfG-Monocle ဆော့ဖ်ပါဝါ ညွှန်းကိန်းသည် ယဉ်ကျေးမှု၊ သံတမန်ရေး၊ ပညာရေး၊ စီးပွားရေး/ဆန်းသစ်တီထွင်မှု နှင့် အစိုးရ အုပ်ချုပ်ရေး ဟူသော ကဏ္ဍခွဲ ၅ ခုအပေါ် အခြေခံ၍ နိုင်ငံပေါင်း ၂၆ နိုင်ငံကို တိုင်းတာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ''Monocle'' မီဒီယာသည် ထိုအချိန်မှစ၍ နှစ်စဉ် ဆော့ဖ်ပါဝါ စစ်တမ်းများကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ၂၀၁၆/၁၇ ခုနှစ်တွင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ တာဝန်အဖွဲ့များ၊ [[အိုလံပစ် ဆုတံဆိပ်များ]]၊ ဗိသုကာလက်ရာ အရည်အသွေးနှင့် စီးပွားရေး အမှတ်တံဆိပ်များ စသည့် အချက်ပေါင်း ၅၀ ခန့်ကို ထည့်သွင်းတွက်ချက်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;monocle.com&quot; /&gt;
၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ''Portland'' မီဒီယာကုမ္ပဏီက ထုတ်ဝေသော ''The Soft Power 30'' အစီရင်ခံစာသည် နိုင်ငံရေး အဖွဲ့အစည်းများ၏ အရည်အသွေး၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဆွဲဆောင်မှု၊ သံတမန်ကွန်ရက် အားကောင်းမှု၊ အဆင့်မြင့်ပညာရေးစနစ်၏ ဂုဏ်သတင်း၊ စီးပွားရေး မော်ဒယ်၏ စွဲမက်ဖွယ်ကောင်းမှုနှင့် ဒီဂျစ်တယ် နည်းပညာဖြင့် ကမ္ဘာနှင့် ချိတ်ဆက်နိုင်မှုတို့အပေါ် မူတည်၍ အဆင့်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;McClory2015&quot;&gt;McClory, Jonathan (2015). &quot;The Soft Power 30 - A Global Ranking of Soft Power&quot;. Portland.&lt;/ref&gt;
=== တိုင်းတာမှု၏ အရေးပါပုံ ===
ဆော့ဖ်ပါဝါသည် လူဦးရေ၊ စစ်ရေးလက်နက် သို့မဟုတ် ပြည်တွင်းအသားတင်ထုတ်လုပ်မှု တန်ဖိုး ([[GDP]]) ကဲ့သို့သော ကိန်းဂဏန်းများဖြင့် တိုင်းတာသည့် ဟာ့ဒ်ပါဝါနှင့် သိသိသာသာ ကွဲပြားသည်။ ဟာ့ဒ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များ ရှိနေရုံဖြင့် လိုချင်သော ရလဒ်ကို အမြဲမရရှိနိုင်ကြောင်း ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ဆော့ဖ်ပါဝါ၏ အောင်မြင်မှုသည် နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းအတွင်းရှိ ထိုနိုင်ငံ၏ ဂုဏ်သတင်း (Reputation) အပေါ်တွင် များစွာမူတည်သည်။ ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သတင်းမီဒီယာများ၊ လူပြိန်းကြိုက် ယဉ်ကျေးမှုများ (Popular Culture) နှင့် ဘာသာစကား ပျံ့နှံ့မှုတို့သည် ဆော့ဖ်ပါဝါ၏ အရေးပါသော အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်လာကြသည်။
=== ကမ္ဘာ့ဆော့ဖ်ပါဝါ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များ (ဇယား) ===
{| style=&quot;font-size:95%; width:100%; border-collapse:collapse;&quot;
|-
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''Brand Finance&lt;br /&gt;Global Soft Power 2026'''&lt;ref&gt;Brand Finance (2026-01-21). &quot;Global Soft Power Index 2026&quot;.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''ISSF&lt;br /&gt;World Soft Power 2023'''&lt;ref&gt;ISSF (2023-08-15). &quot;World Soft Power Index 2023&quot;.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''Monocle&lt;br /&gt;Soft Power Survey 2022'''&lt;ref&gt;Self, Alexis (2023). &quot;Soft Power Survey&quot;. Monocle.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''IMF&lt;br /&gt;Global Soft Power 2021'''&lt;ref&gt;Cevik &amp; Padilha (2024). &quot;Measuring Soft Power: A New Global Index&quot;. IMF.&lt;/ref&gt;
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{USA}}
|-
| 2 || {{CHN}}
|-
| 3 || {{JPN}}
|-
| 4 || {{GBR}}
|-
| 5 || {{GER}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{USA}}
|-
| 2 || {{FRA}}
|-
| 3 || {{GBR}}
|-
| 4 || {{JPN}}
|-
| 5 || {{GER}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{USA}}
|-
| 2 || {{DEN}}
|-
| 3 || {{FRA}}
|-
| 4 || {{KOR}}
|-
| 5 || {{SWI}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{KOR}}
|-
| 2 || {{JPN}}
|-
| 3 || {{GER}}
|-
| 4 || {{CHN}}
|-
| 5 || {{ITA}}
|}
|}
=== မြန်မာ့အခြေအနေနှင့် နှိုင်းယှဉ်ချက် ===
မြန်မာနိုင်ငံကဲ့သို့ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများအတွက် ဆော့ဖ်ပါဝါ ညွှန်းကိန်းများတွင် ထိပ်တန်းစာရင်းဝင်ရန် ခက်ခဲနေဆဲ ဖြစ်သော်လည်း၊ ဘာသာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဆွဲဆောင်မှုများ (ဥပမာ - [[ရွှေတိဂုံစေတီတော်]]၊ မြန်မာ့ရိုးရာ အစားအသောက်နှင့် ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှု) သည် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများအပေါ် လွှမ်းမိုးမှုရှိသော အဖိုးတန် ဆော့ဖ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော်လည်း နိုင်ငံတကာအဆင့်တွင် နိုင်ငံရေး တည်ငြိမ်မှုနှင့် ဒီဂျစ်တယ် ချိတ်ဆက်မှု အားနည်းချက်များကြောင့် ဆော့ဖ်ပါဝါ အဆင့်အတန်း (Global Ranking) မြင့်မားရန် စိန်ခေါ်မှုများ ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။</text>
      <sha1>nd0qetlv9brola70rvttnsctmyrkao4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030572</id>
      <parentid>1030571</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T03:47:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <origin>1030572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40329" sha1="6zj6hfb76ux5z20xxtoe2x80uvynbll" xml:space="preserve">[[နိုင်ငံရေး|နိုင်ငံရေးတွင်]]၊ အထူးသဖြင့် [[နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးပညာ|နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး]]၌ နူးညံ့သောစွမ်းအား (Soft Power) ဆိုသည်မှာ စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအင်အားသုံး၍ အတင်းအကျပ်စေခိုင်းခြင်း (Hard Power) နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မိမိ၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ နိုင်ငံရေးစံနှုန်းများနှင့် မူဝါဒများကို အခြေခံကာ အခြားသူများက မိမိကို နှစ်သက်အားကျလာစေရန် ဆွဲဆောင်စည်းရုံးနိုင်စွမ်း ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် အမိန့်ပေးစေခိုင်းခြင်း မပြုဘဲ မိမိအလိုရှိသော ရလဒ်များရရှိအောင် အခြားသူများ၏ အမြင်နှင့် လိုလားချက်များကို မဟာဗျူဟာကျကျ ပုံဖော်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် [[ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်|ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်]]မှ ပရော်ဖက်ဆာ [[ဂျိုးဇက် နီး]] (Joseph Nye) က &quot;အကောင်းဆုံးသော [[ဝါဒဖြန့်ခြင်း|ဝါဒဖြန့်ချိရေး]]ဆိုသည်မှာ ဝါဒဖြန့်ချိနေခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဆွဲဆောင်မှုရှိနေခြင်းသာ ဖြစ်သည်&quot; ဟု ရှင်းပြခဲ့သည်။ သတင်းအချက်အလက်များ လွန်ကဲနေသော ယနေ့ခေတ်တွင် &quot;ယုံကြည်စိတ်ချရမှု&quot; သည် အရှားပါးဆုံးနှင့် တန်ဖိုးအရှိဆုံး အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်ဟု သူက အခိုင်အမာဆိုသည်။ &lt;ref name=&quot;WSJmay2012&quot;&gt;Nye, Joseph S. (8 May 2012). &quot;China's Soft Power Deficit: To catch up, its politics must unleash the many talents of its civil society&quot;. ''[[The Wall Street Journal]]''. Retrieved 6 December 2014.&lt;/ref&gt;

ဂျိုးဇက် နီးသည် ဤအသုံးအနှုန်းကို သူ၏ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်ထုတ် ''Bound to Lead: The Changing Nature of American Power'' အမည်ရှိ စာအုပ်တွင် စတင်အသုံးပြုကာ လူသိများအောင် ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Nye1990&quot;&gt;Nye, Joseph S. (1990). ''Bound to Lead: The Changing Nature of American Power''. Basic Books.&lt;/ref&gt; သူက &quot;နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် အခြားနိုင်ငံများအား မိမိအလိုရှိရာကို လိုက်ပါလုပ်ဆောင်ရန် အမိန့်ပေးစေခိုင်းခြင်း (Command Power) ထက်၊ ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်က မိမိကဲ့သို့ လိုချင်လာအောင် ဆွဲဆောင်ခြင်း (Co-optive Power) သည် ပိုမိုထိရောက်သော နူးညံ့သည့် အာဏာဖြစ်သည်&quot; ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ''Soft Power: The Means to Success in World Politics'' စာအုပ်တွင်လည်း ဤသဘောတရားကို ထပ်မံကျယ်ပြန့်စွာ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Nye2004&quot;&gt;Nye, Joseph S. (2004). ''Soft Power: The Means to Success in World Politics''. PublicAffairs.&lt;/ref&gt;

မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနယ်ပယ်တွင်လည်း ဤ &quot;Soft Power&quot; သဘောတရားကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ မြန်မာ့သင်္ကြန်ယဉ်ကျေးမှုသည် အိမ်နီးချင်း လန်နာနှင့် ယိုးဒယားဒေသများအပေါ် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ လွှမ်းမိုးခဲ့ခြင်းမှာ အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခြင်းထက် ယဉ်ကျေးမှုချင်း နီးစပ်ဆွဲဆောင်မှုရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရိုးရာ အနုပညာ၊ ဗိသုကာနှင့် အစားအသောက် တို့သည် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများတွင် ပျံ့နှံ့နေခြင်းသည်လည်း Soft Power ၏ ပြယုဂ်တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။

== သဘောတရားအဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက် ==
[[File:Soft Power (2004) by Joseph Nye.jpg|thumb|left|၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ဂျိုးဇက် နီး၏ ဆော့ဖ်ပါဝါ (Soft Power) ဆိုင်ရာ စာအုပ်]]
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' (Soft Power) ဟူသော ဝေါဟာရကို ''အောက်စဖို့ဒ် အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်'' (Oxford English Dictionary) တွင် ၁၉၈၅ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သော်လည်း၊&lt;ref&gt;{{oed | soft power}} - &quot;S. Boonyapratuang Mil. Control in S.E. Asia iii. 72 Musjawarah (decision by discussion) and 'soft power' became the stances of his control.&quot;&lt;/ref&gt; နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးပညာရှင် [[ဂျိုးဇက် နီး]] (Joseph Nye) က ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းတွင် ဤသဘောတရားကို လူသိများအောင် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Nye |first1=Joseph S. |date=16 March 2004 |title=Soft Power: The Means To Success In World Politics |url=https://books.google.com/books?id=wuqOAAAAMAAJ |publisher=PublicAffairs |page=ix, xi |isbn=978-1-58648-225-1}}&lt;/ref&gt;
ဂျိုးဇက် နီး၏ အဆိုအရ အာဏာ သို့မဟုတ် စွမ်းအား (Power) ဆိုသည်မှာ မိမိအလိုရှိသော ရလဒ်များရရှိရန် အခြားသူများ၏ အပြုအမူကို လွှမ်းမိုးနိုင်စွမ်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့ လွှမ်းမိုးရာတွင် အဓိကနည်းလမ်း (၃) သွယ် ရှိသည် -
# ခြိမ်းခြောက်အကျပ်ကိုင်ခြင်း (Coerce with threats)
# ငွေကြေး သို့မဟုတ် အကျိုးအမြတ်ဖြင့် ဆွဲဆောင်ခြင်း (Induce with payments)
# မိမိအလိုရှိရာကို အခြားသူများကလည်း အလိုအလျောက် လိုလားလာအောင် ဆွဲဆောင်စည်းရုံးခြင်း (Attract and co-opt)
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' သည် အတင်းအကျပ်စေခိုင်းခြင်းထက် အခြားသူများကို မိမိဘက်ပါလာအောင် စည်းရုံးခြင်း (Co-opt) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအင်အားကို အသုံးပြုသည့် &quot;ဟာ့ဒ်ပါဝါ&quot; ([[Hard Power]]) နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အဓိက အရင်းအမြစ် (၃) ခုအပေါ် အခြေခံသည် -
 # '''ယဉ်ကျေးမှု:''' (အခြားသူများအတွက် ဆွဲဆောင်မှုရှိသော နေရာများတွင်)
 # '''နိုင်ငံရေးတန်ဖိုးများ:''' (ပြည်တွင်းပြည်ပတွင် ထိုစံနှုန်းများကို လိုက်နာကျင့်သုံးချိန်တွင်)
 # '''နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒများ:''' (အခြားသူများက တရားဝင်မှုနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အခွင့်အာဏာရှိသည်ဟု ရှုမြင်ချိန်တွင်)

မြန်မာ့သမိုင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုတွင်လည်း '''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' ကို ကျင့်သုံးခဲ့သည့် သာဓကများစွာ ရှိပါသည်။
 * '''ဓမ္မစက်နှင့် အာဏာစက်:''' မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အတွေးအခေါ်တွင် &quot;အာဏာစက်&quot; (Hard Power) ထက် &quot;ဓမ္မစက်&quot; (Moral Authority/Soft Power) ကို ရှေးမင်းများက ပိုမိုအလေးထားခဲ့ကြသည်။ တရားသဖြင့် မင်းပြုခြင်း (မင်းကျင့်တရား ၁၀ ပါး) သည် ပြည်သူလူထုနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ ကြည်ညိုလေးစားမှုကို ရရှိစေသည့် ဆော့ဖ်ပါဝါပင် ဖြစ်သည်။
 * '''ယဉ်ကျေးမှု ပျံ့နှံ့မှု:''' ပုဂံခေတ်မှစ၍ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ထွန်းကားလာခြင်း၊ မြန်မာ့စာပေ၊ ဗိသုကာနှင့် အနုပညာရပ်များ (ဥပမာ - ဆယ်နှစ်ရာသီ ပွဲတော်များ) သည် ဒေသတွင်းရှိ တိုင်လူမျိုးစုများနှင့် အခြားလူမျိုးစုများအကြား အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခြင်းမရှိဘဲ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့ခြင်းမှာ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ ဆွဲဆောင်နိုင်စွမ်း (Cultural Attraction) ကြောင့် ဖြစ်သည်။
 * '''ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှုနှင့် သဘောထားကြီးမှု:''' မြန်မာတို့၏ ဖော်ရွေပျူငှာမှုနှင့် အလှူအတန်းရက်ရောမှု (Philanthropy) သည် နိုင်ငံတကာဧည့်သည်များနှင့် အိမ်နီးချင်းများအပေါ် ကောင်းမွန်သော ပုံရိပ် (Image) ကို ဖန်တီးပေးနိုင်သည့် အဖိုးတန် ဆော့ဖ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်ကြသည်။

=== ထိရောက်မှုနှင့် အကန့်အသတ်များ ===
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' သည် ဟာ့ဒ်ပါဝါထက် ကိုင်တွယ်ရခက်ခဲသည်။ အကြောင်းမှာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် တန်ဖိုးထားမှု အများစုသည် အစိုးရ၏ တိုက်ရိုက်ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် မရှိခြင်းနှင့် ရလဒ်ထွက်ပေါ်ရန် နှစ်ပေါင်းများစွာ အချိန်ယူရခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဂျိုးဇက် နီးက ဤစွမ်းအားသည် &quot;အကောင်း&quot; အတွက်သာမက &quot;အဆိုး&quot; အတွက်လည်း အသုံးချခံရနိုင်ကြောင်း (ဥပမာ - ဟစ်တလာနှင့် စတာလင်တို့၏ ဆွဲဆောင်နိုင်စွမ်း) ကို သတိပေးခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဒီမိုကရေစီ၊ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် တစ်ဦးချင်း အခွင့်အလမ်းများကဲ့သို့သော တန်ဖိုးများသည် လူသားတို့အား အမြဲတမ်း ဆွဲဆောင်နိုင်သည့် အစွမ်းထက်သော ဆော့ဖ်ပါဝါများ ဖြစ်နေဆဲပင် ဖြစ်သည်။

ယခုဖော်ပြပါ **Soft Power** (ဆော့ဖ်ပါဝါ) ၏ အကန့်အသတ်များနှင့် ဝေဖန်ချက်များကို ဝီကီပီးဒီးယားစံနှုန်းနှင့်အညီ မြန်မာဘာသာသို့ ဆီလျော်အောင် ပြန်ဆိုပေးထားပါသည်။
== ဆော့ဖ်ပါဝါ သဘောတရား၏ အကန့်အသတ်များ ==
ဆော့ဖ်ပါဝါ (Soft Power) သဘောတရားအပေါ် ဝေဖန်သုံးသပ်မှုများစွာ ရှိပါသည်။ နိုင်းလ် ဖာဂူဆန် (Niall Ferguson) ကဲ့သို့သော စာရေးဆရာများက ဆော့ဖ်ပါဝါသည် လက်တွေ့တွင် ထိရောက်မှုမရှိကြောင်း ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။ အထူးသဖြင့် နီယိုရီယလစ်ဇင် (Neorealism) နှင့် အခြားသော ဆင်ခြင်တုံတရားအခြေပြု (Rationalist) စာရေးဆရာများက နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးတွင် နိုင်ငံများ၏ အပြုအမူကို ပြောင်းလဲစေနိုင်သည့် အရာမှာ &quot;စီးပွားရေးဆိုင်ရာ မက်လုံးများ&quot; နှင့် &quot;စစ်ရေးအင်အား&quot; (Hard Power) သာလျှင် ဖြစ်သည်ဟု အခိုင်အမာ ယုံကြည်ကြသည်။
=== ဆော့ဖ်ပါဝါနှင့် ဟာ့ဒ်ပါဝါ ခွဲခြားရန် ခက်ခဲခြင်း ===
ပညာရှင်အချို့က ဆော့ဖ်ပါဝါကို ဟာ့ဒ်ပါဝါနှင့် ခွဲခြားရန် ခက်ခဲကြောင်း ထောက်ပြကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဂျောချ် ဒဗလျူ ဘုရှ် ၏ &quot;မင်းတို့ဟာ ငါတို့ဘက်မှာ ရှိမနေရင် အကြမ်းဖက်သမားတွေဘက်မှာ ရှိနေတာပဲ&quot; ဟူသော ပြောကြားချက်သည် စစ်ရေး သို့မဟုတ် စီးပွားရေးအင်အားကို တိုက်ရိုက်မသုံးသော်လည်း၊ တစ်ဖက်နိုင်ငံ၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ဖြစ်တည်မှုကို ခြိမ်းခြောက်လိုက်ခြင်း (Representational force) ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤသို့သော &quot;ဆွဲဆောင်ခြင်း&quot; မျိုးသည် အတင်းအကျပ် ဖိအားပေးသည့် သဘောသက်ရောက်နေသဖြင့် ဆော့ဖ်ပါဝါသည် ထင်သလောက် မနူးညံ့ကြောင်း ဝေဖန်ကြသည်။&lt;ref&gt;Mattern, Janice Bially (2005). &quot;Why 'Soft Power' Isn't So Soft: Representational Force and the Sociolinguistic Construction of Attraction in World Politics&quot;. ''Millennium: Journal of International Studies''. 33 (3): 583–612.&lt;/ref&gt;
=== ခုခံကာကွယ်မှုဆိုင်ရာ အသုံးချမှုနှင့် အားနည်းချက်များ ===
ဂျိုးဇက် နီး၏ အယူအဆသည် &quot;အခြားသူများကို မိမိအလိုရှိရာ လုပ်ဆောင်လာအောင် မည်သို့ပြုလုပ်မည်နည်း&quot; ဆိုသည့်အချက်အပေါ်တွင်သာ အဓိကထားသည်။ သို့သော် လတ်တလော သုတေသနများအရ တရုတ်နိုင်ငံကဲ့သို့ ထိုးထွက်လာသော အင်အားကြီးနိုင်ငံများသည် ၎င်းတို့၏ ပုံရိပ်ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ဆော့ဖ်ပါဝါကို ခုခံကာကွယ်မှုဆိုင်ရာ (Defensive use) နည်းလမ်းအဖြစ် အသုံးပြုလာကြသည်။&lt;ref&gt;Eliküçük Yıldırım, Nilgün; Aslan, Mesut (2020). &quot;China's Charm Defensive: Image Protection by Acquiring Mass Entertainment&quot;. ''Pacific Focus''. 35 (1): 141–171.&lt;/ref&gt;
ထို့ပြင် ဆော့ဖ်ပါဝါကို အသုံးပြုရာတွင် အမှားအယွင်းဖြစ်ပါက မိမိ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ပြန်လည်ထိခိုက်စေပြီး အာဏာဆုတ်ယုတ်မှု (Soft disempowerment) ကို ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်းလည်း သတိပြုရမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Brannagan, Paul Michael; Giulianotti, Richard (2018). &quot;The soft power–soft disempowerment nexus: The case of Qatar&quot;. ''International Affairs''. 94 (5): 1139–1157.&lt;/ref&gt;
=== အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အပေါ် ဝေဖန်ချက်များ ===
အာမစ် ကူးမား ဂုပ္ပတား (Amit Kumar Gupta) က ဂျိုးဇက် နီး၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်တွင် အားနည်းချက်ရှိကြောင်း ထောက်ပြသည်။ ၎င်း၏ အဆိုအရ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားနှင့် ခိုင်မာသော ယုံကြည်ချက်များအပေါ် မူတည်၍သာ ဆုံးဖြတ်ချက်ချလေ့ရှိပြီး အခြားနိုင်ငံများ၏ ဆွဲဆောင်မှု (Soft Power) ကြောင့်သာ ဆုံးဖြတ်ခြင်း မဟုတ်ဟု ဆိုသည်။&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;Gupta, Amit Kumar (2023). &quot;Re-examining the Concept of Soft Power and Initiating a Debate on How to Define the Concept from the Negative and Positive Connotations&quot;. ''Soft Power Journal''.&lt;/ref&gt; ဂုပ္ပတားက ဂျိုးဇက် နီး၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အစား &quot;အပြုသဘောဆောင်သော ဆော့ဖ်ပါဝါ&quot; (Positive soft power) နှင့် &quot;အပျက်သဘောဆောင်သော ဆော့ဖ်ပါဝါ&quot; (Negative soft power) ဟူသော ဝေါဟာရများဖြင့် အစားထိုးရန် အကြံပြုခဲ့သည်။

==မြန်မာနိုင်ငံ==
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ပါဝါ (Soft Power) သည် အိမ်နီးချင်း ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယား နှင့် လာအိုနိုင်ငံတို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် တူညီသော ဗုဒ္ဓဘာသာအခြေခံ ယဉ်ကျေးမှုများ ရှိသော်လည်း ရာဇဝင်သမိုင်းနှင့် ထုံးတမ်းစဉ်လာများတွင် ထူးခြားသော ကွဲပြားချက်များနှင့် လွှမ်းမိုးမှုများ ရှိခဲ့ပါသည်။ အောက်တွင် နှိုင်းယှဉ်ချက်၊ သမိုင်းကြောင်းနှင့် မြှင့်တင်ရန် နည်းလမ်းများကို စုစည်းဖော်ပြပေးထားပါသည်။
=== အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ချက်နှင့် ထူးခြားချက်များ ===
မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အောက်ပါအချက်များတွင် အိမ်နီးချင်းများနှင့် ကွဲပြားသည် -
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%&quot;
! ကဏ္ဍ !! မြန်မာ !! ထိုင်း / လာအို !! ကမ္ဘောဒီးယား (ခမာ)
|-
| **ဗိသုကာ** || ပုဂံခေတ်၏ အုတ်ခဲနှင့် စေတီပုထိုးဟန် (Stupa focused) || ပြာသာဒ်အဆင့်ဆင့်နှင့် နန်းတွင်းဟန် (Tiered roofs) || အန်ကောဝပ်ကဲ့သို့သော ကျောက်ဆစ်ဗိသုကာ (Temple-mountain)
|-
| **အလှကုန်** || သဘာဝသစ်သားမှရသော **သနပ်ခါး** || ခေတ်မီအလှကုန်နှင့် Spa လုပ်ငန်းများ || ရှေးဟောင်းဆေးဖက်ဝင် အပင်များ
|-
| **ဝတ်စားဆင်ယင်မှု** || **လုံချည်** (တစ်နိုင်ငံလုံး နေ့စဉ်ဝတ်) || ဖာ့သိုင် (ပွဲတက်ဝတ်စုံအဖြစ် ပိုများ) || ဆမ်ပေါ့ (ခမာရိုးရာ)
|-
| **ဘာသာစကား** || တိဗက်-ဗမာ (နန်းတွင်းသုံးနှင့် စာပေမြင့်မားမှု) || တိုင်-ကဒိုင် (အသံနေအသံထား ပိုနူးညံ့မှု) || အော်စထရို-အေးရှားတစ် (ခမာ)
|}
=== မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါ လွှမ်းမိုးခဲ့မှု သမိုင်းကြောင်း ===
သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အိမ်နီးချင်းဒေသများအပေါ် စစ်ရေး (Hard Power) ဖြင့်သာမက ယဉ်ကျေးမှုအရပါ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည် -
 * '''လန်နာနှင့် ဇင်းမယ်ဒေသ:''' အေဒီ ၁၆ ရာစု ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး လက်ထက်မှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ကျော် အုပ်ချုပ်စဉ်အတွင်း မြန်မာ့ပြက္ခဒိန်၊ ဓမ္မသတ်ဥပဒေများနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ထုံးတမ်းများကို လန်နာသို့ ပျံ့နှံ့စေခဲ့သည်။ ယနေ့ ထိုင်းမြောက်ပိုင်းရှိ ဘုရားကျောင်းများတွင် မြန်မာဟန် ခြင်္သေ့ရုပ်များနှင့် ပြာသာဒ်များကို တွေ့မြင်နေရခြင်းမှာ ထိုခေတ်က ဆော့ဖ်ပါဝါ စီးဆင်းမှုကြောင့် ဖြစ်သည်။
 * '''အနုပညာနှင့် အစားအသောက်:''' ယနေ့ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် လူကြိုက်များသော &quot;ဟင်းလေး&quot; (Gaeng Hang Le) နှင့် &quot;ခေါက်စွိုင်&quot; (Khao Soi) တို့သည် မြန်မာ့ဝက်သားဟင်းနှင့် အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲတို့မှ အခြေခံကာ လွှမ်းမိုးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
 * '''ဘာသာရေး အချက်အခြာ:''' ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ဗဟိုချက်အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့ပြီး သီရိလင်္ကာနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများမှ သံဃာတော်များ မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်ကာ ဝိနည်းတော်များ သင်ယူခဲ့ကြသည်။
=== မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါကို ယနေ့ခေတ်တွင် မြှင့်တင်ရန် နည်းလမ်းများ ===
ယနေ့ခေတ် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အခင်းအကျင်းတွင် မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါကို အောက်ပါအတိုင်း မဟာဗျူဟာကျကျ မြှင့်တင်နိုင်ပါသည် -
### ၁။ သနပ်ခါးကို ကမ္ဘာ့အဆင့် National Brand အဖြစ် ဖော်ဆောင်ခြင်း
သနပ်ခါးသည် မြန်မာ့ Visual Identity (အမြင်အာရုံဆိုင်ရာ ဝိသေသ) တွင် အားအကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ရိုးရာအသုံးအဆောင်အဖြစ်သာမကဘဲ &quot;Organic &amp; Sustainable Beauty&quot; အဖြစ် နိုင်ငံတကာ အလှကုန်ဈေးကွက်သို့ ထိုးဖောက်ခြင်းဖြင့် မြန်မာ့ပုံရိပ်ကို မြှင့်တင်နိုင်သည်။
### ၂။ တိုင်းရင်းသားစုံလင်မှုကို အခြေခံသော ခရီးသွားလုပ်ငန်း (Ethnic Tourism)
ထိုင်းနိုင်ငံသည် &quot;Smile&quot; ကို ရောင်းသကဲ့သို့ မြန်မာနိုင်ငံသည် &quot;Diversity&quot; (စုံလင်ကွဲပြားမှု) ကို ရောင်းသင့်သည်။ တိုင်းရင်းသား ၁၃၅ မျိုး၏ မတူညီသော အကအလှ၊ ဝတ်စုံနှင့် ပွဲတော်များကို (ဥပမာ- ကချင်မနောပွဲ၊ ကယားရိုးရာတိုင်ပွဲ) စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင်ကာ နိုင်ငံတကာ Documentary များဖြင့် တင်ဆက်ခြင်းဖြင့် ဆွဲဆောင်နိုင်ပါသည်။
### ၃။ Gastrodiplomacy (အစားအသောက် သံတမန်ရေး)
&quot;လက်ဖက်သုပ်&quot; သည် ကမ္ဘာ့အဆင့်တွင် ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော Unique Salad အဖြစ် ကျော်ကြားနိုင်သော အလားအလာရှိသည်။ နိုင်ငံတကာရှိ မြန်မာသံရုံးများနှင့် ပြည်ပရောက် မြန်မာများမှတစ်ဆင့် မြန်မာ့အစားအသောက် ပွဲတော်များကို စဉ်ဆက်မပြတ် ကျင်းပခြင်းဖြင့် ဆော့ဖ်ပါဝါကို တည်ဆောက်နိုင်ပါသည်။
### ၄။ ရုပ်ရှင်နှင့် ဂီတမှတစ်ဆင့် ပုံရိပ်တည်ဆောက်ခြင်း
ကိုရီးယား (K-Wave) ကဲ့သို့ပင် မြန်မာ့သမိုင်းကြောင်းများကို အခြေခံသည့် Cinematic Content များ (ဥပမာ- ပုဂံခေတ် သို့မဟုတ် ကုန်းဘောင်ခေတ် နောက်ခံဇာတ်လမ်းများ) ကို နိုင်ငံတကာ Streaming Platforms (Netflix စသည်) သို့ ရောက်ရှိအောင် ဖန်တီးခြင်းသည် အထိရောက်ဆုံးသော ဆော့ဖ်ပါဝါ မြှင့်တင်နည်း ဖြစ်သည်။
=== နိဂုံး ===
မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အနှစ်သာရအားဖြင့် **&quot;နွေးထွေးမှု၊ သဘာဝကျမှုနှင့် သမိုင်းအနက်ရှိမှု&quot;** အပေါ် အခြေခံသည်။ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများထက် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော သမိုင်းအထောက်အထားများနှင့် မပျက်စီးသေးသော သဘာဝအရင်းအမြစ်များကို ခေတ်မီနည်းပညာဖြင့် ပေါင်းစပ်တင်ပြနိုင်မည်ဆိုပါက မြန်မာ့ဩဇာသည် ဒေသတွင်းတွင် ပြန်လည်မြင့်မားလာမည် ဖြစ်ပါသည်။
== တိုင်းတာခြင်း ==
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များကို ကိန်းဂဏန်းညွှန်းကိန်းများဖြင့် တိုင်းတာရန် ပထမဆုံး ကြိုးပမ်းမှုကို ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် [[Institute for Government]] (IfG) နှင့် ''[[Monocle (media company)|Monocle]]'' မီဒီယာကုမ္ပဏီတို့က စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;McClory2010&quot;&gt;McClory, Jonathan (2010-12-07). &quot;The new persuaders: an international ranking of soft power&quot;. Institute for Government.&lt;/ref&gt; IfG-Monocle ဆော့ဖ်ပါဝါ ညွှန်းကိန်းသည် ယဉ်ကျေးမှု၊ သံတမန်ရေး၊ ပညာရေး၊ စီးပွားရေး/ဆန်းသစ်တီထွင်မှု နှင့် အစိုးရ အုပ်ချုပ်ရေး ဟူသော ကဏ္ဍခွဲ ၅ ခုအပေါ် အခြေခံ၍ နိုင်ငံပေါင်း ၂၆ နိုင်ငံကို တိုင်းတာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ''Monocle'' မီဒီယာသည် ထိုအချိန်မှစ၍ နှစ်စဉ် ဆော့ဖ်ပါဝါ စစ်တမ်းများကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ၂၀၁၆/၁၇ ခုနှစ်တွင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ တာဝန်အဖွဲ့များ၊ [[အိုလံပစ် ဆုတံဆိပ်များ]]၊ ဗိသုကာလက်ရာ အရည်အသွေးနှင့် စီးပွားရေး အမှတ်တံဆိပ်များ စသည့် အချက်ပေါင်း ၅၀ ခန့်ကို ထည့်သွင်းတွက်ချက်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;monocle.com&quot; /&gt;
၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ''Portland'' မီဒီယာကုမ္ပဏီက ထုတ်ဝေသော ''The Soft Power 30'' အစီရင်ခံစာသည် နိုင်ငံရေး အဖွဲ့အစည်းများ၏ အရည်အသွေး၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဆွဲဆောင်မှု၊ သံတမန်ကွန်ရက် အားကောင်းမှု၊ အဆင့်မြင့်ပညာရေးစနစ်၏ ဂုဏ်သတင်း၊ စီးပွားရေး မော်ဒယ်၏ စွဲမက်ဖွယ်ကောင်းမှုနှင့် ဒီဂျစ်တယ် နည်းပညာဖြင့် ကမ္ဘာနှင့် ချိတ်ဆက်နိုင်မှုတို့အပေါ် မူတည်၍ အဆင့်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;McClory2015&quot;&gt;McClory, Jonathan (2015). &quot;The Soft Power 30 - A Global Ranking of Soft Power&quot;. Portland.&lt;/ref&gt;
=== တိုင်းတာမှု၏ အရေးပါပုံ ===
ဆော့ဖ်ပါဝါသည် လူဦးရေ၊ စစ်ရေးလက်နက် သို့မဟုတ် ပြည်တွင်းအသားတင်ထုတ်လုပ်မှု တန်ဖိုး ([[GDP]]) ကဲ့သို့သော ကိန်းဂဏန်းများဖြင့် တိုင်းတာသည့် ဟာ့ဒ်ပါဝါနှင့် သိသိသာသာ ကွဲပြားသည်။ ဟာ့ဒ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များ ရှိနေရုံဖြင့် လိုချင်သော ရလဒ်ကို အမြဲမရရှိနိုင်ကြောင်း ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ဆော့ဖ်ပါဝါ၏ အောင်မြင်မှုသည် နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းအတွင်းရှိ ထိုနိုင်ငံ၏ ဂုဏ်သတင်း (Reputation) အပေါ်တွင် များစွာမူတည်သည်။ ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သတင်းမီဒီယာများ၊ လူပြိန်းကြိုက် ယဉ်ကျေးမှုများ (Popular Culture) နှင့် ဘာသာစကား ပျံ့နှံ့မှုတို့သည် ဆော့ဖ်ပါဝါ၏ အရေးပါသော အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်လာကြသည်။
=== ကမ္ဘာ့ဆော့ဖ်ပါဝါ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များ (ဇယား) ===
{| style=&quot;font-size:95%; width:100%; border-collapse:collapse;&quot;
|-
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''Brand Finance&lt;br /&gt;Global Soft Power 2026'''&lt;ref&gt;Brand Finance (2026-01-21). &quot;Global Soft Power Index 2026&quot;.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''ISSF&lt;br /&gt;World Soft Power 2023'''&lt;ref&gt;ISSF (2023-08-15). &quot;World Soft Power Index 2023&quot;.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''Monocle&lt;br /&gt;Soft Power Survey 2022'''&lt;ref&gt;Self, Alexis (2023). &quot;Soft Power Survey&quot;. Monocle.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''IMF&lt;br /&gt;Global Soft Power 2021'''&lt;ref&gt;Cevik &amp; Padilha (2024). &quot;Measuring Soft Power: A New Global Index&quot;. IMF.&lt;/ref&gt;
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{USA}}
|-
| 2 || {{CHN}}
|-
| 3 || {{JPN}}
|-
| 4 || {{GBR}}
|-
| 5 || {{GER}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{USA}}
|-
| 2 || {{FRA}}
|-
| 3 || {{GBR}}
|-
| 4 || {{JPN}}
|-
| 5 || {{GER}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{USA}}
|-
| 2 || {{DEN}}
|-
| 3 || {{FRA}}
|-
| 4 || {{KOR}}
|-
| 5 || {{SWI}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{KOR}}
|-
| 2 || {{JPN}}
|-
| 3 || {{GER}}
|-
| 4 || {{CHN}}
|-
| 5 || {{ITA}}
|}
|}
=== မြန်မာ့အခြေအနေနှင့် နှိုင်းယှဉ်ချက် ===
မြန်မာနိုင်ငံကဲ့သို့ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများအတွက် ဆော့ဖ်ပါဝါ ညွှန်းကိန်းများတွင် ထိပ်တန်းစာရင်းဝင်ရန် ခက်ခဲနေဆဲ ဖြစ်သော်လည်း၊ ဘာသာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဆွဲဆောင်မှုများ (ဥပမာ - [[ရွှေတိဂုံစေတီတော်]]၊ မြန်မာ့ရိုးရာ အစားအသောက်နှင့် ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှု) သည် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများအပေါ် လွှမ်းမိုးမှုရှိသော အဖိုးတန် ဆော့ဖ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော်လည်း နိုင်ငံတကာအဆင့်တွင် နိုင်ငံရေး တည်ငြိမ်မှုနှင့် ဒီဂျစ်တယ် ချိတ်ဆက်မှု အားနည်းချက်များကြောင့် ဆော့ဖ်ပါဝါ အဆင့်အတန်း (Global Ranking) မြင့်မားရန် စိန်ခေါ်မှုများ ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။

== ကိုးကားချက်များ ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>6zj6hfb76ux5z20xxtoe2x80uvynbll</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030573</id>
      <parentid>1030572</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T03:49:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါကို ယနေ့ခေတ်တွင် မြှင့်တင်ရန် နည်းလမ်းများ */</comment>
      <origin>1030573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40314" sha1="apefhfz1jrhx88ylycbybazrh633wec" xml:space="preserve">[[နိုင်ငံရေး|နိုင်ငံရေးတွင်]]၊ အထူးသဖြင့် [[နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးပညာ|နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး]]၌ နူးညံ့သောစွမ်းအား (Soft Power) ဆိုသည်မှာ စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအင်အားသုံး၍ အတင်းအကျပ်စေခိုင်းခြင်း (Hard Power) နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မိမိ၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ နိုင်ငံရေးစံနှုန်းများနှင့် မူဝါဒများကို အခြေခံကာ အခြားသူများက မိမိကို နှစ်သက်အားကျလာစေရန် ဆွဲဆောင်စည်းရုံးနိုင်စွမ်း ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် အမိန့်ပေးစေခိုင်းခြင်း မပြုဘဲ မိမိအလိုရှိသော ရလဒ်များရရှိအောင် အခြားသူများ၏ အမြင်နှင့် လိုလားချက်များကို မဟာဗျူဟာကျကျ ပုံဖော်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် [[ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်|ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်]]မှ ပရော်ဖက်ဆာ [[ဂျိုးဇက် နီး]] (Joseph Nye) က &quot;အကောင်းဆုံးသော [[ဝါဒဖြန့်ခြင်း|ဝါဒဖြန့်ချိရေး]]ဆိုသည်မှာ ဝါဒဖြန့်ချိနေခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဆွဲဆောင်မှုရှိနေခြင်းသာ ဖြစ်သည်&quot; ဟု ရှင်းပြခဲ့သည်။ သတင်းအချက်အလက်များ လွန်ကဲနေသော ယနေ့ခေတ်တွင် &quot;ယုံကြည်စိတ်ချရမှု&quot; သည် အရှားပါးဆုံးနှင့် တန်ဖိုးအရှိဆုံး အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်ဟု သူက အခိုင်အမာဆိုသည်။ &lt;ref name=&quot;WSJmay2012&quot;&gt;Nye, Joseph S. (8 May 2012). &quot;China's Soft Power Deficit: To catch up, its politics must unleash the many talents of its civil society&quot;. ''[[The Wall Street Journal]]''. Retrieved 6 December 2014.&lt;/ref&gt;

ဂျိုးဇက် နီးသည် ဤအသုံးအနှုန်းကို သူ၏ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်ထုတ် ''Bound to Lead: The Changing Nature of American Power'' အမည်ရှိ စာအုပ်တွင် စတင်အသုံးပြုကာ လူသိများအောင် ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Nye1990&quot;&gt;Nye, Joseph S. (1990). ''Bound to Lead: The Changing Nature of American Power''. Basic Books.&lt;/ref&gt; သူက &quot;နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် အခြားနိုင်ငံများအား မိမိအလိုရှိရာကို လိုက်ပါလုပ်ဆောင်ရန် အမိန့်ပေးစေခိုင်းခြင်း (Command Power) ထက်၊ ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်က မိမိကဲ့သို့ လိုချင်လာအောင် ဆွဲဆောင်ခြင်း (Co-optive Power) သည် ပိုမိုထိရောက်သော နူးညံ့သည့် အာဏာဖြစ်သည်&quot; ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ''Soft Power: The Means to Success in World Politics'' စာအုပ်တွင်လည်း ဤသဘောတရားကို ထပ်မံကျယ်ပြန့်စွာ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Nye2004&quot;&gt;Nye, Joseph S. (2004). ''Soft Power: The Means to Success in World Politics''. PublicAffairs.&lt;/ref&gt;

မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနယ်ပယ်တွင်လည်း ဤ &quot;Soft Power&quot; သဘောတရားကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ မြန်မာ့သင်္ကြန်ယဉ်ကျေးမှုသည် အိမ်နီးချင်း လန်နာနှင့် ယိုးဒယားဒေသများအပေါ် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ လွှမ်းမိုးခဲ့ခြင်းမှာ အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခြင်းထက် ယဉ်ကျေးမှုချင်း နီးစပ်ဆွဲဆောင်မှုရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရိုးရာ အနုပညာ၊ ဗိသုကာနှင့် အစားအသောက် တို့သည် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများတွင် ပျံ့နှံ့နေခြင်းသည်လည်း Soft Power ၏ ပြယုဂ်တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။

== သဘောတရားအဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက် ==
[[File:Soft Power (2004) by Joseph Nye.jpg|thumb|left|၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ဂျိုးဇက် နီး၏ ဆော့ဖ်ပါဝါ (Soft Power) ဆိုင်ရာ စာအုပ်]]
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' (Soft Power) ဟူသော ဝေါဟာရကို ''အောက်စဖို့ဒ် အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်'' (Oxford English Dictionary) တွင် ၁၉၈၅ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သော်လည်း၊&lt;ref&gt;{{oed | soft power}} - &quot;S. Boonyapratuang Mil. Control in S.E. Asia iii. 72 Musjawarah (decision by discussion) and 'soft power' became the stances of his control.&quot;&lt;/ref&gt; နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးပညာရှင် [[ဂျိုးဇက် နီး]] (Joseph Nye) က ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းတွင် ဤသဘောတရားကို လူသိများအောင် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Nye |first1=Joseph S. |date=16 March 2004 |title=Soft Power: The Means To Success In World Politics |url=https://books.google.com/books?id=wuqOAAAAMAAJ |publisher=PublicAffairs |page=ix, xi |isbn=978-1-58648-225-1}}&lt;/ref&gt;
ဂျိုးဇက် နီး၏ အဆိုအရ အာဏာ သို့မဟုတ် စွမ်းအား (Power) ဆိုသည်မှာ မိမိအလိုရှိသော ရလဒ်များရရှိရန် အခြားသူများ၏ အပြုအမူကို လွှမ်းမိုးနိုင်စွမ်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့ လွှမ်းမိုးရာတွင် အဓိကနည်းလမ်း (၃) သွယ် ရှိသည် -
# ခြိမ်းခြောက်အကျပ်ကိုင်ခြင်း (Coerce with threats)
# ငွေကြေး သို့မဟုတ် အကျိုးအမြတ်ဖြင့် ဆွဲဆောင်ခြင်း (Induce with payments)
# မိမိအလိုရှိရာကို အခြားသူများကလည်း အလိုအလျောက် လိုလားလာအောင် ဆွဲဆောင်စည်းရုံးခြင်း (Attract and co-opt)
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' သည် အတင်းအကျပ်စေခိုင်းခြင်းထက် အခြားသူများကို မိမိဘက်ပါလာအောင် စည်းရုံးခြင်း (Co-opt) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအင်အားကို အသုံးပြုသည့် &quot;ဟာ့ဒ်ပါဝါ&quot; ([[Hard Power]]) နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အဓိက အရင်းအမြစ် (၃) ခုအပေါ် အခြေခံသည် -
 # '''ယဉ်ကျေးမှု:''' (အခြားသူများအတွက် ဆွဲဆောင်မှုရှိသော နေရာများတွင်)
 # '''နိုင်ငံရေးတန်ဖိုးများ:''' (ပြည်တွင်းပြည်ပတွင် ထိုစံနှုန်းများကို လိုက်နာကျင့်သုံးချိန်တွင်)
 # '''နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒများ:''' (အခြားသူများက တရားဝင်မှုနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အခွင့်အာဏာရှိသည်ဟု ရှုမြင်ချိန်တွင်)

မြန်မာ့သမိုင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုတွင်လည်း '''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' ကို ကျင့်သုံးခဲ့သည့် သာဓကများစွာ ရှိပါသည်။
 * '''ဓမ္မစက်နှင့် အာဏာစက်:''' မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အတွေးအခေါ်တွင် &quot;အာဏာစက်&quot; (Hard Power) ထက် &quot;ဓမ္မစက်&quot; (Moral Authority/Soft Power) ကို ရှေးမင်းများက ပိုမိုအလေးထားခဲ့ကြသည်။ တရားသဖြင့် မင်းပြုခြင်း (မင်းကျင့်တရား ၁၀ ပါး) သည် ပြည်သူလူထုနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ ကြည်ညိုလေးစားမှုကို ရရှိစေသည့် ဆော့ဖ်ပါဝါပင် ဖြစ်သည်။
 * '''ယဉ်ကျေးမှု ပျံ့နှံ့မှု:''' ပုဂံခေတ်မှစ၍ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ထွန်းကားလာခြင်း၊ မြန်မာ့စာပေ၊ ဗိသုကာနှင့် အနုပညာရပ်များ (ဥပမာ - ဆယ်နှစ်ရာသီ ပွဲတော်များ) သည် ဒေသတွင်းရှိ တိုင်လူမျိုးစုများနှင့် အခြားလူမျိုးစုများအကြား အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခြင်းမရှိဘဲ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့ခြင်းမှာ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ ဆွဲဆောင်နိုင်စွမ်း (Cultural Attraction) ကြောင့် ဖြစ်သည်။
 * '''ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှုနှင့် သဘောထားကြီးမှု:''' မြန်မာတို့၏ ဖော်ရွေပျူငှာမှုနှင့် အလှူအတန်းရက်ရောမှု (Philanthropy) သည် နိုင်ငံတကာဧည့်သည်များနှင့် အိမ်နီးချင်းများအပေါ် ကောင်းမွန်သော ပုံရိပ် (Image) ကို ဖန်တီးပေးနိုင်သည့် အဖိုးတန် ဆော့ဖ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်ကြသည်။

=== ထိရောက်မှုနှင့် အကန့်အသတ်များ ===
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' သည် ဟာ့ဒ်ပါဝါထက် ကိုင်တွယ်ရခက်ခဲသည်။ အကြောင်းမှာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် တန်ဖိုးထားမှု အများစုသည် အစိုးရ၏ တိုက်ရိုက်ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် မရှိခြင်းနှင့် ရလဒ်ထွက်ပေါ်ရန် နှစ်ပေါင်းများစွာ အချိန်ယူရခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဂျိုးဇက် နီးက ဤစွမ်းအားသည် &quot;အကောင်း&quot; အတွက်သာမက &quot;အဆိုး&quot; အတွက်လည်း အသုံးချခံရနိုင်ကြောင်း (ဥပမာ - ဟစ်တလာနှင့် စတာလင်တို့၏ ဆွဲဆောင်နိုင်စွမ်း) ကို သတိပေးခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဒီမိုကရေစီ၊ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် တစ်ဦးချင်း အခွင့်အလမ်းများကဲ့သို့သော တန်ဖိုးများသည် လူသားတို့အား အမြဲတမ်း ဆွဲဆောင်နိုင်သည့် အစွမ်းထက်သော ဆော့ဖ်ပါဝါများ ဖြစ်နေဆဲပင် ဖြစ်သည်။

ယခုဖော်ပြပါ **Soft Power** (ဆော့ဖ်ပါဝါ) ၏ အကန့်အသတ်များနှင့် ဝေဖန်ချက်များကို ဝီကီပီးဒီးယားစံနှုန်းနှင့်အညီ မြန်မာဘာသာသို့ ဆီလျော်အောင် ပြန်ဆိုပေးထားပါသည်။
== ဆော့ဖ်ပါဝါ သဘောတရား၏ အကန့်အသတ်များ ==
ဆော့ဖ်ပါဝါ (Soft Power) သဘောတရားအပေါ် ဝေဖန်သုံးသပ်မှုများစွာ ရှိပါသည်။ နိုင်းလ် ဖာဂူဆန် (Niall Ferguson) ကဲ့သို့သော စာရေးဆရာများက ဆော့ဖ်ပါဝါသည် လက်တွေ့တွင် ထိရောက်မှုမရှိကြောင်း ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။ အထူးသဖြင့် နီယိုရီယလစ်ဇင် (Neorealism) နှင့် အခြားသော ဆင်ခြင်တုံတရားအခြေပြု (Rationalist) စာရေးဆရာများက နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးတွင် နိုင်ငံများ၏ အပြုအမူကို ပြောင်းလဲစေနိုင်သည့် အရာမှာ &quot;စီးပွားရေးဆိုင်ရာ မက်လုံးများ&quot; နှင့် &quot;စစ်ရေးအင်အား&quot; (Hard Power) သာလျှင် ဖြစ်သည်ဟု အခိုင်အမာ ယုံကြည်ကြသည်။
=== ဆော့ဖ်ပါဝါနှင့် ဟာ့ဒ်ပါဝါ ခွဲခြားရန် ခက်ခဲခြင်း ===
ပညာရှင်အချို့က ဆော့ဖ်ပါဝါကို ဟာ့ဒ်ပါဝါနှင့် ခွဲခြားရန် ခက်ခဲကြောင်း ထောက်ပြကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဂျောချ် ဒဗလျူ ဘုရှ် ၏ &quot;မင်းတို့ဟာ ငါတို့ဘက်မှာ ရှိမနေရင် အကြမ်းဖက်သမားတွေဘက်မှာ ရှိနေတာပဲ&quot; ဟူသော ပြောကြားချက်သည် စစ်ရေး သို့မဟုတ် စီးပွားရေးအင်အားကို တိုက်ရိုက်မသုံးသော်လည်း၊ တစ်ဖက်နိုင်ငံ၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ဖြစ်တည်မှုကို ခြိမ်းခြောက်လိုက်ခြင်း (Representational force) ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤသို့သော &quot;ဆွဲဆောင်ခြင်း&quot; မျိုးသည် အတင်းအကျပ် ဖိအားပေးသည့် သဘောသက်ရောက်နေသဖြင့် ဆော့ဖ်ပါဝါသည် ထင်သလောက် မနူးညံ့ကြောင်း ဝေဖန်ကြသည်။&lt;ref&gt;Mattern, Janice Bially (2005). &quot;Why 'Soft Power' Isn't So Soft: Representational Force and the Sociolinguistic Construction of Attraction in World Politics&quot;. ''Millennium: Journal of International Studies''. 33 (3): 583–612.&lt;/ref&gt;
=== ခုခံကာကွယ်မှုဆိုင်ရာ အသုံးချမှုနှင့် အားနည်းချက်များ ===
ဂျိုးဇက် နီး၏ အယူအဆသည် &quot;အခြားသူများကို မိမိအလိုရှိရာ လုပ်ဆောင်လာအောင် မည်သို့ပြုလုပ်မည်နည်း&quot; ဆိုသည့်အချက်အပေါ်တွင်သာ အဓိကထားသည်။ သို့သော် လတ်တလော သုတေသနများအရ တရုတ်နိုင်ငံကဲ့သို့ ထိုးထွက်လာသော အင်အားကြီးနိုင်ငံများသည် ၎င်းတို့၏ ပုံရိပ်ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ဆော့ဖ်ပါဝါကို ခုခံကာကွယ်မှုဆိုင်ရာ (Defensive use) နည်းလမ်းအဖြစ် အသုံးပြုလာကြသည်။&lt;ref&gt;Eliküçük Yıldırım, Nilgün; Aslan, Mesut (2020). &quot;China's Charm Defensive: Image Protection by Acquiring Mass Entertainment&quot;. ''Pacific Focus''. 35 (1): 141–171.&lt;/ref&gt;
ထို့ပြင် ဆော့ဖ်ပါဝါကို အသုံးပြုရာတွင် အမှားအယွင်းဖြစ်ပါက မိမိ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ပြန်လည်ထိခိုက်စေပြီး အာဏာဆုတ်ယုတ်မှု (Soft disempowerment) ကို ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်းလည်း သတိပြုရမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Brannagan, Paul Michael; Giulianotti, Richard (2018). &quot;The soft power–soft disempowerment nexus: The case of Qatar&quot;. ''International Affairs''. 94 (5): 1139–1157.&lt;/ref&gt;
=== အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အပေါ် ဝေဖန်ချက်များ ===
အာမစ် ကူးမား ဂုပ္ပတား (Amit Kumar Gupta) က ဂျိုးဇက် နီး၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်တွင် အားနည်းချက်ရှိကြောင်း ထောက်ပြသည်။ ၎င်း၏ အဆိုအရ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားနှင့် ခိုင်မာသော ယုံကြည်ချက်များအပေါ် မူတည်၍သာ ဆုံးဖြတ်ချက်ချလေ့ရှိပြီး အခြားနိုင်ငံများ၏ ဆွဲဆောင်မှု (Soft Power) ကြောင့်သာ ဆုံးဖြတ်ခြင်း မဟုတ်ဟု ဆိုသည်။&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;Gupta, Amit Kumar (2023). &quot;Re-examining the Concept of Soft Power and Initiating a Debate on How to Define the Concept from the Negative and Positive Connotations&quot;. ''Soft Power Journal''.&lt;/ref&gt; ဂုပ္ပတားက ဂျိုးဇက် နီး၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အစား &quot;အပြုသဘောဆောင်သော ဆော့ဖ်ပါဝါ&quot; (Positive soft power) နှင့် &quot;အပျက်သဘောဆောင်သော ဆော့ဖ်ပါဝါ&quot; (Negative soft power) ဟူသော ဝေါဟာရများဖြင့် အစားထိုးရန် အကြံပြုခဲ့သည်။

==မြန်မာနိုင်ငံ==
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ပါဝါ (Soft Power) သည် အိမ်နီးချင်း ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယား နှင့် လာအိုနိုင်ငံတို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် တူညီသော ဗုဒ္ဓဘာသာအခြေခံ ယဉ်ကျေးမှုများ ရှိသော်လည်း ရာဇဝင်သမိုင်းနှင့် ထုံးတမ်းစဉ်လာများတွင် ထူးခြားသော ကွဲပြားချက်များနှင့် လွှမ်းမိုးမှုများ ရှိခဲ့ပါသည်။ အောက်တွင် နှိုင်းယှဉ်ချက်၊ သမိုင်းကြောင်းနှင့် မြှင့်တင်ရန် နည်းလမ်းများကို စုစည်းဖော်ပြပေးထားပါသည်။
=== အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ချက်နှင့် ထူးခြားချက်များ ===
မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အောက်ပါအချက်များတွင် အိမ်နီးချင်းများနှင့် ကွဲပြားသည် -
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%&quot;
! ကဏ္ဍ !! မြန်မာ !! ထိုင်း / လာအို !! ကမ္ဘောဒီးယား (ခမာ)
|-
| **ဗိသုကာ** || ပုဂံခေတ်၏ အုတ်ခဲနှင့် စေတီပုထိုးဟန် (Stupa focused) || ပြာသာဒ်အဆင့်ဆင့်နှင့် နန်းတွင်းဟန် (Tiered roofs) || အန်ကောဝပ်ကဲ့သို့သော ကျောက်ဆစ်ဗိသုကာ (Temple-mountain)
|-
| **အလှကုန်** || သဘာဝသစ်သားမှရသော **သနပ်ခါး** || ခေတ်မီအလှကုန်နှင့် Spa လုပ်ငန်းများ || ရှေးဟောင်းဆေးဖက်ဝင် အပင်များ
|-
| **ဝတ်စားဆင်ယင်မှု** || **လုံချည်** (တစ်နိုင်ငံလုံး နေ့စဉ်ဝတ်) || ဖာ့သိုင် (ပွဲတက်ဝတ်စုံအဖြစ် ပိုများ) || ဆမ်ပေါ့ (ခမာရိုးရာ)
|-
| **ဘာသာစကား** || တိဗက်-ဗမာ (နန်းတွင်းသုံးနှင့် စာပေမြင့်မားမှု) || တိုင်-ကဒိုင် (အသံနေအသံထား ပိုနူးညံ့မှု) || အော်စထရို-အေးရှားတစ် (ခမာ)
|}
=== မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါ လွှမ်းမိုးခဲ့မှု သမိုင်းကြောင်း ===
သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အိမ်နီးချင်းဒေသများအပေါ် စစ်ရေး (Hard Power) ဖြင့်သာမက ယဉ်ကျေးမှုအရပါ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည် -
 * '''လန်နာနှင့် ဇင်းမယ်ဒေသ:''' အေဒီ ၁၆ ရာစု ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး လက်ထက်မှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ကျော် အုပ်ချုပ်စဉ်အတွင်း မြန်မာ့ပြက္ခဒိန်၊ ဓမ္မသတ်ဥပဒေများနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ထုံးတမ်းများကို လန်နာသို့ ပျံ့နှံ့စေခဲ့သည်။ ယနေ့ ထိုင်းမြောက်ပိုင်းရှိ ဘုရားကျောင်းများတွင် မြန်မာဟန် ခြင်္သေ့ရုပ်များနှင့် ပြာသာဒ်များကို တွေ့မြင်နေရခြင်းမှာ ထိုခေတ်က ဆော့ဖ်ပါဝါ စီးဆင်းမှုကြောင့် ဖြစ်သည်။
 * '''အနုပညာနှင့် အစားအသောက်:''' ယနေ့ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် လူကြိုက်များသော &quot;ဟင်းလေး&quot; (Gaeng Hang Le) နှင့် &quot;ခေါက်စွိုင်&quot; (Khao Soi) တို့သည် မြန်မာ့ဝက်သားဟင်းနှင့် အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲတို့မှ အခြေခံကာ လွှမ်းမိုးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
 * '''ဘာသာရေး အချက်အခြာ:''' ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ဗဟိုချက်အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့ပြီး သီရိလင်္ကာနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများမှ သံဃာတော်များ မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်ကာ ဝိနည်းတော်များ သင်ယူခဲ့ကြသည်။
=== မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါကို ယနေ့ခေတ်တွင် မြှင့်တင်ရန် နည်းလမ်းများ ===
ယနေ့ခေတ် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အခင်းအကျင်းတွင် မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါကို အောက်ပါအတိုင်း မဟာဗျူဟာကျကျ မြှင့်တင်နိုင်ပါသည် -
၁။ သနပ်ခါးကို ကမ္ဘာ့အဆင့် National Brand အဖြစ် ဖော်ဆောင်ခြင်း
သနပ်ခါးသည် မြန်မာ့ Visual Identity (အမြင်အာရုံဆိုင်ရာ ဝိသေသ) တွင် အားအကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ရိုးရာအသုံးအဆောင်အဖြစ်သာမကဘဲ &quot;Organic &amp; Sustainable Beauty&quot; အဖြစ် နိုင်ငံတကာ အလှကုန်ဈေးကွက်သို့ ထိုးဖောက်ခြင်းဖြင့် မြန်မာ့ပုံရိပ်ကို မြှင့်တင်နိုင်သည်။
၂။ တိုင်းရင်းသားစုံလင်မှုကို အခြေခံသော ခရီးသွားလုပ်ငန်း (Ethnic Tourism)
ထိုင်းနိုင်ငံသည် &quot;Smile&quot; ကို ရောင်းသကဲ့သို့ မြန်မာနိုင်ငံသည် &quot;Diversity&quot; (စုံလင်ကွဲပြားမှု) ကို ရောင်းသင့်သည်။ တိုင်းရင်းသား ၁၃၅ မျိုး၏ မတူညီသော အကအလှ၊ ဝတ်စုံနှင့် ပွဲတော်များကို (ဥပမာ- ကချင်မနောပွဲ၊ ကယားရိုးရာတိုင်ပွဲ) စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင်ကာ နိုင်ငံတကာ Documentary များဖြင့် တင်ဆက်ခြင်းဖြင့် ဆွဲဆောင်နိုင်ပါသည်။
၃။ Gastrodiplomacy (အစားအသောက် သံတမန်ရေး)
&quot;လက်ဖက်သုပ်&quot; သည် ကမ္ဘာ့အဆင့်တွင် ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော Unique Salad အဖြစ် ကျော်ကြားနိုင်သော အလားအလာရှိသည်။ နိုင်ငံတကာရှိ မြန်မာသံရုံးများနှင့် ပြည်ပရောက် မြန်မာများမှတစ်ဆင့် မြန်မာ့အစားအသောက် ပွဲတော်များကို စဉ်ဆက်မပြတ် ကျင်းပခြင်းဖြင့် ဆော့ဖ်ပါဝါကို တည်ဆောက်နိုင်ပါသည်။
၄။ ရုပ်ရှင်နှင့် ဂီတမှတစ်ဆင့် ပုံရိပ်တည်ဆောက်ခြင်း
ကိုရီးယား (K-Wave) ကဲ့သို့ပင် မြန်မာ့သမိုင်းကြောင်းများကို အခြေခံသည့် Cinematic Content များ (ဥပမာ- ပုဂံခေတ် သို့မဟုတ် ကုန်းဘောင်ခေတ် နောက်ခံဇာတ်လမ်းများ) ကို နိုင်ငံတကာ Streaming Platforms (Netflix စသည်) သို့ ရောက်ရှိအောင် ဖန်တီးခြင်းသည် အထိရောက်ဆုံးသော ဆော့ဖ်ပါဝါ မြှင့်တင်နည်း ဖြစ်သည်။

=== နိဂုံး ===
မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အနှစ်သာရအားဖြင့် **&quot;နွေးထွေးမှု၊ သဘာဝကျမှုနှင့် သမိုင်းအနက်ရှိမှု&quot;** အပေါ် အခြေခံသည်။ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများထက် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော သမိုင်းအထောက်အထားများနှင့် မပျက်စီးသေးသော သဘာဝအရင်းအမြစ်များကို ခေတ်မီနည်းပညာဖြင့် ပေါင်းစပ်တင်ပြနိုင်မည်ဆိုပါက မြန်မာ့ဩဇာသည် ဒေသတွင်းတွင် ပြန်လည်မြင့်မားလာမည် ဖြစ်ပါသည်။
== တိုင်းတာခြင်း ==
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များကို ကိန်းဂဏန်းညွှန်းကိန်းများဖြင့် တိုင်းတာရန် ပထမဆုံး ကြိုးပမ်းမှုကို ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် [[Institute for Government]] (IfG) နှင့် ''[[Monocle (media company)|Monocle]]'' မီဒီယာကုမ္ပဏီတို့က စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;McClory2010&quot;&gt;McClory, Jonathan (2010-12-07). &quot;The new persuaders: an international ranking of soft power&quot;. Institute for Government.&lt;/ref&gt; IfG-Monocle ဆော့ဖ်ပါဝါ ညွှန်းကိန်းသည် ယဉ်ကျေးမှု၊ သံတမန်ရေး၊ ပညာရေး၊ စီးပွားရေး/ဆန်းသစ်တီထွင်မှု နှင့် အစိုးရ အုပ်ချုပ်ရေး ဟူသော ကဏ္ဍခွဲ ၅ ခုအပေါ် အခြေခံ၍ နိုင်ငံပေါင်း ၂၆ နိုင်ငံကို တိုင်းတာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ''Monocle'' မီဒီယာသည် ထိုအချိန်မှစ၍ နှစ်စဉ် ဆော့ဖ်ပါဝါ စစ်တမ်းများကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ၂၀၁၆/၁၇ ခုနှစ်တွင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ တာဝန်အဖွဲ့များ၊ [[အိုလံပစ် ဆုတံဆိပ်များ]]၊ ဗိသုကာလက်ရာ အရည်အသွေးနှင့် စီးပွားရေး အမှတ်တံဆိပ်များ စသည့် အချက်ပေါင်း ၅၀ ခန့်ကို ထည့်သွင်းတွက်ချက်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;monocle.com&quot; /&gt;
၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ''Portland'' မီဒီယာကုမ္ပဏီက ထုတ်ဝေသော ''The Soft Power 30'' အစီရင်ခံစာသည် နိုင်ငံရေး အဖွဲ့အစည်းများ၏ အရည်အသွေး၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဆွဲဆောင်မှု၊ သံတမန်ကွန်ရက် အားကောင်းမှု၊ အဆင့်မြင့်ပညာရေးစနစ်၏ ဂုဏ်သတင်း၊ စီးပွားရေး မော်ဒယ်၏ စွဲမက်ဖွယ်ကောင်းမှုနှင့် ဒီဂျစ်တယ် နည်းပညာဖြင့် ကမ္ဘာနှင့် ချိတ်ဆက်နိုင်မှုတို့အပေါ် မူတည်၍ အဆင့်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;McClory2015&quot;&gt;McClory, Jonathan (2015). &quot;The Soft Power 30 - A Global Ranking of Soft Power&quot;. Portland.&lt;/ref&gt;
=== တိုင်းတာမှု၏ အရေးပါပုံ ===
ဆော့ဖ်ပါဝါသည် လူဦးရေ၊ စစ်ရေးလက်နက် သို့မဟုတ် ပြည်တွင်းအသားတင်ထုတ်လုပ်မှု တန်ဖိုး ([[GDP]]) ကဲ့သို့သော ကိန်းဂဏန်းများဖြင့် တိုင်းတာသည့် ဟာ့ဒ်ပါဝါနှင့် သိသိသာသာ ကွဲပြားသည်။ ဟာ့ဒ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များ ရှိနေရုံဖြင့် လိုချင်သော ရလဒ်ကို အမြဲမရရှိနိုင်ကြောင်း ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ဆော့ဖ်ပါဝါ၏ အောင်မြင်မှုသည် နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းအတွင်းရှိ ထိုနိုင်ငံ၏ ဂုဏ်သတင်း (Reputation) အပေါ်တွင် များစွာမူတည်သည်။ ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သတင်းမီဒီယာများ၊ လူပြိန်းကြိုက် ယဉ်ကျေးမှုများ (Popular Culture) နှင့် ဘာသာစကား ပျံ့နှံ့မှုတို့သည် ဆော့ဖ်ပါဝါ၏ အရေးပါသော အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်လာကြသည်။
=== ကမ္ဘာ့ဆော့ဖ်ပါဝါ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များ (ဇယား) ===
{| style=&quot;font-size:95%; width:100%; border-collapse:collapse;&quot;
|-
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''Brand Finance&lt;br /&gt;Global Soft Power 2026'''&lt;ref&gt;Brand Finance (2026-01-21). &quot;Global Soft Power Index 2026&quot;.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''ISSF&lt;br /&gt;World Soft Power 2023'''&lt;ref&gt;ISSF (2023-08-15). &quot;World Soft Power Index 2023&quot;.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''Monocle&lt;br /&gt;Soft Power Survey 2022'''&lt;ref&gt;Self, Alexis (2023). &quot;Soft Power Survey&quot;. Monocle.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''IMF&lt;br /&gt;Global Soft Power 2021'''&lt;ref&gt;Cevik &amp; Padilha (2024). &quot;Measuring Soft Power: A New Global Index&quot;. IMF.&lt;/ref&gt;
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{USA}}
|-
| 2 || {{CHN}}
|-
| 3 || {{JPN}}
|-
| 4 || {{GBR}}
|-
| 5 || {{GER}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{USA}}
|-
| 2 || {{FRA}}
|-
| 3 || {{GBR}}
|-
| 4 || {{JPN}}
|-
| 5 || {{GER}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{USA}}
|-
| 2 || {{DEN}}
|-
| 3 || {{FRA}}
|-
| 4 || {{KOR}}
|-
| 5 || {{SWI}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{KOR}}
|-
| 2 || {{JPN}}
|-
| 3 || {{GER}}
|-
| 4 || {{CHN}}
|-
| 5 || {{ITA}}
|}
|}
=== မြန်မာ့အခြေအနေနှင့် နှိုင်းယှဉ်ချက် ===
မြန်မာနိုင်ငံကဲ့သို့ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများအတွက် ဆော့ဖ်ပါဝါ ညွှန်းကိန်းများတွင် ထိပ်တန်းစာရင်းဝင်ရန် ခက်ခဲနေဆဲ ဖြစ်သော်လည်း၊ ဘာသာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဆွဲဆောင်မှုများ (ဥပမာ - [[ရွှေတိဂုံစေတီတော်]]၊ မြန်မာ့ရိုးရာ အစားအသောက်နှင့် ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှု) သည် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများအပေါ် လွှမ်းမိုးမှုရှိသော အဖိုးတန် ဆော့ဖ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော်လည်း နိုင်ငံတကာအဆင့်တွင် နိုင်ငံရေး တည်ငြိမ်မှုနှင့် ဒီဂျစ်တယ် ချိတ်ဆက်မှု အားနည်းချက်များကြောင့် ဆော့ဖ်ပါဝါ အဆင့်အတန်း (Global Ranking) မြင့်မားရန် စိန်ခေါ်မှုများ ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။

== ကိုးကားချက်များ ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>apefhfz1jrhx88ylycbybazrh633wec</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030574</id>
      <parentid>1030573</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T03:49:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါကို ယနေ့ခေတ်တွင် မြှင့်တင်ရန် နည်းလမ်းများ */</comment>
      <origin>1030574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40319" sha1="9vb5jpidp3x8t7eng81dj2nl2pyop14" xml:space="preserve">[[နိုင်ငံရေး|နိုင်ငံရေးတွင်]]၊ အထူးသဖြင့် [[နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးပညာ|နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး]]၌ နူးညံ့သောစွမ်းအား (Soft Power) ဆိုသည်မှာ စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအင်အားသုံး၍ အတင်းအကျပ်စေခိုင်းခြင်း (Hard Power) နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မိမိ၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ နိုင်ငံရေးစံနှုန်းများနှင့် မူဝါဒများကို အခြေခံကာ အခြားသူများက မိမိကို နှစ်သက်အားကျလာစေရန် ဆွဲဆောင်စည်းရုံးနိုင်စွမ်း ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် အမိန့်ပေးစေခိုင်းခြင်း မပြုဘဲ မိမိအလိုရှိသော ရလဒ်များရရှိအောင် အခြားသူများ၏ အမြင်နှင့် လိုလားချက်များကို မဟာဗျူဟာကျကျ ပုံဖော်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် [[ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်|ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်]]မှ ပရော်ဖက်ဆာ [[ဂျိုးဇက် နီး]] (Joseph Nye) က &quot;အကောင်းဆုံးသော [[ဝါဒဖြန့်ခြင်း|ဝါဒဖြန့်ချိရေး]]ဆိုသည်မှာ ဝါဒဖြန့်ချိနေခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဆွဲဆောင်မှုရှိနေခြင်းသာ ဖြစ်သည်&quot; ဟု ရှင်းပြခဲ့သည်။ သတင်းအချက်အလက်များ လွန်ကဲနေသော ယနေ့ခေတ်တွင် &quot;ယုံကြည်စိတ်ချရမှု&quot; သည် အရှားပါးဆုံးနှင့် တန်ဖိုးအရှိဆုံး အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်ဟု သူက အခိုင်အမာဆိုသည်။ &lt;ref name=&quot;WSJmay2012&quot;&gt;Nye, Joseph S. (8 May 2012). &quot;China's Soft Power Deficit: To catch up, its politics must unleash the many talents of its civil society&quot;. ''[[The Wall Street Journal]]''. Retrieved 6 December 2014.&lt;/ref&gt;

ဂျိုးဇက် နီးသည် ဤအသုံးအနှုန်းကို သူ၏ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်ထုတ် ''Bound to Lead: The Changing Nature of American Power'' အမည်ရှိ စာအုပ်တွင် စတင်အသုံးပြုကာ လူသိများအောင် ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Nye1990&quot;&gt;Nye, Joseph S. (1990). ''Bound to Lead: The Changing Nature of American Power''. Basic Books.&lt;/ref&gt; သူက &quot;နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် အခြားနိုင်ငံများအား မိမိအလိုရှိရာကို လိုက်ပါလုပ်ဆောင်ရန် အမိန့်ပေးစေခိုင်းခြင်း (Command Power) ထက်၊ ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်က မိမိကဲ့သို့ လိုချင်လာအောင် ဆွဲဆောင်ခြင်း (Co-optive Power) သည် ပိုမိုထိရောက်သော နူးညံ့သည့် အာဏာဖြစ်သည်&quot; ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ''Soft Power: The Means to Success in World Politics'' စာအုပ်တွင်လည်း ဤသဘောတရားကို ထပ်မံကျယ်ပြန့်စွာ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Nye2004&quot;&gt;Nye, Joseph S. (2004). ''Soft Power: The Means to Success in World Politics''. PublicAffairs.&lt;/ref&gt;

မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနယ်ပယ်တွင်လည်း ဤ &quot;Soft Power&quot; သဘောတရားကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ မြန်မာ့သင်္ကြန်ယဉ်ကျေးမှုသည် အိမ်နီးချင်း လန်နာနှင့် ယိုးဒယားဒေသများအပေါ် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ လွှမ်းမိုးခဲ့ခြင်းမှာ အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခြင်းထက် ယဉ်ကျေးမှုချင်း နီးစပ်ဆွဲဆောင်မှုရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရိုးရာ အနုပညာ၊ ဗိသုကာနှင့် အစားအသောက် တို့သည် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများတွင် ပျံ့နှံ့နေခြင်းသည်လည်း Soft Power ၏ ပြယုဂ်တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။

== သဘောတရားအဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက် ==
[[File:Soft Power (2004) by Joseph Nye.jpg|thumb|left|၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ဂျိုးဇက် နီး၏ ဆော့ဖ်ပါဝါ (Soft Power) ဆိုင်ရာ စာအုပ်]]
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' (Soft Power) ဟူသော ဝေါဟာရကို ''အောက်စဖို့ဒ် အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်'' (Oxford English Dictionary) တွင် ၁၉၈၅ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သော်လည်း၊&lt;ref&gt;{{oed | soft power}} - &quot;S. Boonyapratuang Mil. Control in S.E. Asia iii. 72 Musjawarah (decision by discussion) and 'soft power' became the stances of his control.&quot;&lt;/ref&gt; နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးပညာရှင် [[ဂျိုးဇက် နီး]] (Joseph Nye) က ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းတွင် ဤသဘောတရားကို လူသိများအောင် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Nye |first1=Joseph S. |date=16 March 2004 |title=Soft Power: The Means To Success In World Politics |url=https://books.google.com/books?id=wuqOAAAAMAAJ |publisher=PublicAffairs |page=ix, xi |isbn=978-1-58648-225-1}}&lt;/ref&gt;
ဂျိုးဇက် နီး၏ အဆိုအရ အာဏာ သို့မဟုတ် စွမ်းအား (Power) ဆိုသည်မှာ မိမိအလိုရှိသော ရလဒ်များရရှိရန် အခြားသူများ၏ အပြုအမူကို လွှမ်းမိုးနိုင်စွမ်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့ လွှမ်းမိုးရာတွင် အဓိကနည်းလမ်း (၃) သွယ် ရှိသည် -
# ခြိမ်းခြောက်အကျပ်ကိုင်ခြင်း (Coerce with threats)
# ငွေကြေး သို့မဟုတ် အကျိုးအမြတ်ဖြင့် ဆွဲဆောင်ခြင်း (Induce with payments)
# မိမိအလိုရှိရာကို အခြားသူများကလည်း အလိုအလျောက် လိုလားလာအောင် ဆွဲဆောင်စည်းရုံးခြင်း (Attract and co-opt)
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' သည် အတင်းအကျပ်စေခိုင်းခြင်းထက် အခြားသူများကို မိမိဘက်ပါလာအောင် စည်းရုံးခြင်း (Co-opt) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအင်အားကို အသုံးပြုသည့် &quot;ဟာ့ဒ်ပါဝါ&quot; ([[Hard Power]]) နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အဓိက အရင်းအမြစ် (၃) ခုအပေါ် အခြေခံသည် -
 # '''ယဉ်ကျေးမှု:''' (အခြားသူများအတွက် ဆွဲဆောင်မှုရှိသော နေရာများတွင်)
 # '''နိုင်ငံရေးတန်ဖိုးများ:''' (ပြည်တွင်းပြည်ပတွင် ထိုစံနှုန်းများကို လိုက်နာကျင့်သုံးချိန်တွင်)
 # '''နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒများ:''' (အခြားသူများက တရားဝင်မှုနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အခွင့်အာဏာရှိသည်ဟု ရှုမြင်ချိန်တွင်)

မြန်မာ့သမိုင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုတွင်လည်း '''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' ကို ကျင့်သုံးခဲ့သည့် သာဓကများစွာ ရှိပါသည်။
 * '''ဓမ္မစက်နှင့် အာဏာစက်:''' မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အတွေးအခေါ်တွင် &quot;အာဏာစက်&quot; (Hard Power) ထက် &quot;ဓမ္မစက်&quot; (Moral Authority/Soft Power) ကို ရှေးမင်းများက ပိုမိုအလေးထားခဲ့ကြသည်။ တရားသဖြင့် မင်းပြုခြင်း (မင်းကျင့်တရား ၁၀ ပါး) သည် ပြည်သူလူထုနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ ကြည်ညိုလေးစားမှုကို ရရှိစေသည့် ဆော့ဖ်ပါဝါပင် ဖြစ်သည်။
 * '''ယဉ်ကျေးမှု ပျံ့နှံ့မှု:''' ပုဂံခေတ်မှစ၍ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ထွန်းကားလာခြင်း၊ မြန်မာ့စာပေ၊ ဗိသုကာနှင့် အနုပညာရပ်များ (ဥပမာ - ဆယ်နှစ်ရာသီ ပွဲတော်များ) သည် ဒေသတွင်းရှိ တိုင်လူမျိုးစုများနှင့် အခြားလူမျိုးစုများအကြား အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခြင်းမရှိဘဲ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့ခြင်းမှာ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ ဆွဲဆောင်နိုင်စွမ်း (Cultural Attraction) ကြောင့် ဖြစ်သည်။
 * '''ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှုနှင့် သဘောထားကြီးမှု:''' မြန်မာတို့၏ ဖော်ရွေပျူငှာမှုနှင့် အလှူအတန်းရက်ရောမှု (Philanthropy) သည် နိုင်ငံတကာဧည့်သည်များနှင့် အိမ်နီးချင်းများအပေါ် ကောင်းမွန်သော ပုံရိပ် (Image) ကို ဖန်တီးပေးနိုင်သည့် အဖိုးတန် ဆော့ဖ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်ကြသည်။

=== ထိရောက်မှုနှင့် အကန့်အသတ်များ ===
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' သည် ဟာ့ဒ်ပါဝါထက် ကိုင်တွယ်ရခက်ခဲသည်။ အကြောင်းမှာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် တန်ဖိုးထားမှု အများစုသည် အစိုးရ၏ တိုက်ရိုက်ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် မရှိခြင်းနှင့် ရလဒ်ထွက်ပေါ်ရန် နှစ်ပေါင်းများစွာ အချိန်ယူရခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဂျိုးဇက် နီးက ဤစွမ်းအားသည် &quot;အကောင်း&quot; အတွက်သာမက &quot;အဆိုး&quot; အတွက်လည်း အသုံးချခံရနိုင်ကြောင်း (ဥပမာ - ဟစ်တလာနှင့် စတာလင်တို့၏ ဆွဲဆောင်နိုင်စွမ်း) ကို သတိပေးခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဒီမိုကရေစီ၊ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် တစ်ဦးချင်း အခွင့်အလမ်းများကဲ့သို့သော တန်ဖိုးများသည် လူသားတို့အား အမြဲတမ်း ဆွဲဆောင်နိုင်သည့် အစွမ်းထက်သော ဆော့ဖ်ပါဝါများ ဖြစ်နေဆဲပင် ဖြစ်သည်။

ယခုဖော်ပြပါ **Soft Power** (ဆော့ဖ်ပါဝါ) ၏ အကန့်အသတ်များနှင့် ဝေဖန်ချက်များကို ဝီကီပီးဒီးယားစံနှုန်းနှင့်အညီ မြန်မာဘာသာသို့ ဆီလျော်အောင် ပြန်ဆိုပေးထားပါသည်။
== ဆော့ဖ်ပါဝါ သဘောတရား၏ အကန့်အသတ်များ ==
ဆော့ဖ်ပါဝါ (Soft Power) သဘောတရားအပေါ် ဝေဖန်သုံးသပ်မှုများစွာ ရှိပါသည်။ နိုင်းလ် ဖာဂူဆန် (Niall Ferguson) ကဲ့သို့သော စာရေးဆရာများက ဆော့ဖ်ပါဝါသည် လက်တွေ့တွင် ထိရောက်မှုမရှိကြောင်း ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။ အထူးသဖြင့် နီယိုရီယလစ်ဇင် (Neorealism) နှင့် အခြားသော ဆင်ခြင်တုံတရားအခြေပြု (Rationalist) စာရေးဆရာများက နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးတွင် နိုင်ငံများ၏ အပြုအမူကို ပြောင်းလဲစေနိုင်သည့် အရာမှာ &quot;စီးပွားရေးဆိုင်ရာ မက်လုံးများ&quot; နှင့် &quot;စစ်ရေးအင်အား&quot; (Hard Power) သာလျှင် ဖြစ်သည်ဟု အခိုင်အမာ ယုံကြည်ကြသည်။
=== ဆော့ဖ်ပါဝါနှင့် ဟာ့ဒ်ပါဝါ ခွဲခြားရန် ခက်ခဲခြင်း ===
ပညာရှင်အချို့က ဆော့ဖ်ပါဝါကို ဟာ့ဒ်ပါဝါနှင့် ခွဲခြားရန် ခက်ခဲကြောင်း ထောက်ပြကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဂျောချ် ဒဗလျူ ဘုရှ် ၏ &quot;မင်းတို့ဟာ ငါတို့ဘက်မှာ ရှိမနေရင် အကြမ်းဖက်သမားတွေဘက်မှာ ရှိနေတာပဲ&quot; ဟူသော ပြောကြားချက်သည် စစ်ရေး သို့မဟုတ် စီးပွားရေးအင်အားကို တိုက်ရိုက်မသုံးသော်လည်း၊ တစ်ဖက်နိုင်ငံ၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ဖြစ်တည်မှုကို ခြိမ်းခြောက်လိုက်ခြင်း (Representational force) ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤသို့သော &quot;ဆွဲဆောင်ခြင်း&quot; မျိုးသည် အတင်းအကျပ် ဖိအားပေးသည့် သဘောသက်ရောက်နေသဖြင့် ဆော့ဖ်ပါဝါသည် ထင်သလောက် မနူးညံ့ကြောင်း ဝေဖန်ကြသည်။&lt;ref&gt;Mattern, Janice Bially (2005). &quot;Why 'Soft Power' Isn't So Soft: Representational Force and the Sociolinguistic Construction of Attraction in World Politics&quot;. ''Millennium: Journal of International Studies''. 33 (3): 583–612.&lt;/ref&gt;
=== ခုခံကာကွယ်မှုဆိုင်ရာ အသုံးချမှုနှင့် အားနည်းချက်များ ===
ဂျိုးဇက် နီး၏ အယူအဆသည် &quot;အခြားသူများကို မိမိအလိုရှိရာ လုပ်ဆောင်လာအောင် မည်သို့ပြုလုပ်မည်နည်း&quot; ဆိုသည့်အချက်အပေါ်တွင်သာ အဓိကထားသည်။ သို့သော် လတ်တလော သုတေသနများအရ တရုတ်နိုင်ငံကဲ့သို့ ထိုးထွက်လာသော အင်အားကြီးနိုင်ငံများသည် ၎င်းတို့၏ ပုံရိပ်ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ဆော့ဖ်ပါဝါကို ခုခံကာကွယ်မှုဆိုင်ရာ (Defensive use) နည်းလမ်းအဖြစ် အသုံးပြုလာကြသည်။&lt;ref&gt;Eliküçük Yıldırım, Nilgün; Aslan, Mesut (2020). &quot;China's Charm Defensive: Image Protection by Acquiring Mass Entertainment&quot;. ''Pacific Focus''. 35 (1): 141–171.&lt;/ref&gt;
ထို့ပြင် ဆော့ဖ်ပါဝါကို အသုံးပြုရာတွင် အမှားအယွင်းဖြစ်ပါက မိမိ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ပြန်လည်ထိခိုက်စေပြီး အာဏာဆုတ်ယုတ်မှု (Soft disempowerment) ကို ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်းလည်း သတိပြုရမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Brannagan, Paul Michael; Giulianotti, Richard (2018). &quot;The soft power–soft disempowerment nexus: The case of Qatar&quot;. ''International Affairs''. 94 (5): 1139–1157.&lt;/ref&gt;
=== အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အပေါ် ဝေဖန်ချက်များ ===
အာမစ် ကူးမား ဂုပ္ပတား (Amit Kumar Gupta) က ဂျိုးဇက် နီး၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်တွင် အားနည်းချက်ရှိကြောင်း ထောက်ပြသည်။ ၎င်း၏ အဆိုအရ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားနှင့် ခိုင်မာသော ယုံကြည်ချက်များအပေါ် မူတည်၍သာ ဆုံးဖြတ်ချက်ချလေ့ရှိပြီး အခြားနိုင်ငံများ၏ ဆွဲဆောင်မှု (Soft Power) ကြောင့်သာ ဆုံးဖြတ်ခြင်း မဟုတ်ဟု ဆိုသည်။&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;Gupta, Amit Kumar (2023). &quot;Re-examining the Concept of Soft Power and Initiating a Debate on How to Define the Concept from the Negative and Positive Connotations&quot;. ''Soft Power Journal''.&lt;/ref&gt; ဂုပ္ပတားက ဂျိုးဇက် နီး၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အစား &quot;အပြုသဘောဆောင်သော ဆော့ဖ်ပါဝါ&quot; (Positive soft power) နှင့် &quot;အပျက်သဘောဆောင်သော ဆော့ဖ်ပါဝါ&quot; (Negative soft power) ဟူသော ဝေါဟာရများဖြင့် အစားထိုးရန် အကြံပြုခဲ့သည်။

==မြန်မာနိုင်ငံ==
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ပါဝါ (Soft Power) သည် အိမ်နီးချင်း ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယား နှင့် လာအိုနိုင်ငံတို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် တူညီသော ဗုဒ္ဓဘာသာအခြေခံ ယဉ်ကျေးမှုများ ရှိသော်လည်း ရာဇဝင်သမိုင်းနှင့် ထုံးတမ်းစဉ်လာများတွင် ထူးခြားသော ကွဲပြားချက်များနှင့် လွှမ်းမိုးမှုများ ရှိခဲ့ပါသည်။ အောက်တွင် နှိုင်းယှဉ်ချက်၊ သမိုင်းကြောင်းနှင့် မြှင့်တင်ရန် နည်းလမ်းများကို စုစည်းဖော်ပြပေးထားပါသည်။
=== အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ချက်နှင့် ထူးခြားချက်များ ===
မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အောက်ပါအချက်များတွင် အိမ်နီးချင်းများနှင့် ကွဲပြားသည် -
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%&quot;
! ကဏ္ဍ !! မြန်မာ !! ထိုင်း / လာအို !! ကမ္ဘောဒီးယား (ခမာ)
|-
| **ဗိသုကာ** || ပုဂံခေတ်၏ အုတ်ခဲနှင့် စေတီပုထိုးဟန် (Stupa focused) || ပြာသာဒ်အဆင့်ဆင့်နှင့် နန်းတွင်းဟန် (Tiered roofs) || အန်ကောဝပ်ကဲ့သို့သော ကျောက်ဆစ်ဗိသုကာ (Temple-mountain)
|-
| **အလှကုန်** || သဘာဝသစ်သားမှရသော **သနပ်ခါး** || ခေတ်မီအလှကုန်နှင့် Spa လုပ်ငန်းများ || ရှေးဟောင်းဆေးဖက်ဝင် အပင်များ
|-
| **ဝတ်စားဆင်ယင်မှု** || **လုံချည်** (တစ်နိုင်ငံလုံး နေ့စဉ်ဝတ်) || ဖာ့သိုင် (ပွဲတက်ဝတ်စုံအဖြစ် ပိုများ) || ဆမ်ပေါ့ (ခမာရိုးရာ)
|-
| **ဘာသာစကား** || တိဗက်-ဗမာ (နန်းတွင်းသုံးနှင့် စာပေမြင့်မားမှု) || တိုင်-ကဒိုင် (အသံနေအသံထား ပိုနူးညံ့မှု) || အော်စထရို-အေးရှားတစ် (ခမာ)
|}
=== မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါ လွှမ်းမိုးခဲ့မှု သမိုင်းကြောင်း ===
သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အိမ်နီးချင်းဒေသများအပေါ် စစ်ရေး (Hard Power) ဖြင့်သာမက ယဉ်ကျေးမှုအရပါ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည် -
 * '''လန်နာနှင့် ဇင်းမယ်ဒေသ:''' အေဒီ ၁၆ ရာစု ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး လက်ထက်မှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ကျော် အုပ်ချုပ်စဉ်အတွင်း မြန်မာ့ပြက္ခဒိန်၊ ဓမ္မသတ်ဥပဒေများနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ထုံးတမ်းများကို လန်နာသို့ ပျံ့နှံ့စေခဲ့သည်။ ယနေ့ ထိုင်းမြောက်ပိုင်းရှိ ဘုရားကျောင်းများတွင် မြန်မာဟန် ခြင်္သေ့ရုပ်များနှင့် ပြာသာဒ်များကို တွေ့မြင်နေရခြင်းမှာ ထိုခေတ်က ဆော့ဖ်ပါဝါ စီးဆင်းမှုကြောင့် ဖြစ်သည်။
 * '''အနုပညာနှင့် အစားအသောက်:''' ယနေ့ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် လူကြိုက်များသော &quot;ဟင်းလေး&quot; (Gaeng Hang Le) နှင့် &quot;ခေါက်စွိုင်&quot; (Khao Soi) တို့သည် မြန်မာ့ဝက်သားဟင်းနှင့် အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲတို့မှ အခြေခံကာ လွှမ်းမိုးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
 * '''ဘာသာရေး အချက်အခြာ:''' ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ဗဟိုချက်အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့ပြီး သီရိလင်္ကာနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများမှ သံဃာတော်များ မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်ကာ ဝိနည်းတော်များ သင်ယူခဲ့ကြသည်။
=== မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါကို ယနေ့ခေတ်တွင် မြှင့်တင်ရန် နည်းလမ်းများ ===
ယနေ့ခေတ် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အခင်းအကျင်းတွင် မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါကို အောက်ပါအတိုင်း မဟာဗျူဟာကျကျ မြှင့်တင်နိုင်ပါသည်။

၁။ သနပ်ခါးကို ကမ္ဘာ့အဆင့် National Brand အဖြစ် ဖော်ဆောင်ခြင်း
သနပ်ခါးသည် မြန်မာ့ Visual Identity (အမြင်အာရုံဆိုင်ရာ ဝိသေသ) တွင် အားအကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ရိုးရာအသုံးအဆောင်အဖြစ်သာမကဘဲ &quot;Organic &amp; Sustainable Beauty&quot; အဖြစ် နိုင်ငံတကာ အလှကုန်ဈေးကွက်သို့ ထိုးဖောက်ခြင်းဖြင့် မြန်မာ့ပုံရိပ်ကို မြှင့်တင်နိုင်သည်။

၂။ တိုင်းရင်းသားစုံလင်မှုကို အခြေခံသော ခရီးသွားလုပ်ငန်း (Ethnic Tourism)
ထိုင်းနိုင်ငံသည် &quot;Smile&quot; ကို ရောင်းသကဲ့သို့ မြန်မာနိုင်ငံသည် &quot;Diversity&quot; (စုံလင်ကွဲပြားမှု) ကို ရောင်းသင့်သည်။ တိုင်းရင်းသား ၁၃၅ မျိုး၏ မတူညီသော အကအလှ၊ ဝတ်စုံနှင့် ပွဲတော်များကို (ဥပမာ- ကချင်မနောပွဲ၊ ကယားရိုးရာတိုင်ပွဲ) စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင်ကာ နိုင်ငံတကာ Documentary များဖြင့် တင်ဆက်ခြင်းဖြင့် ဆွဲဆောင်နိုင်ပါသည်။

၃။ Gastrodiplomacy (အစားအသောက် သံတမန်ရေး)
&quot;လက်ဖက်သုပ်&quot; သည် ကမ္ဘာ့အဆင့်တွင် ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော Unique Salad အဖြစ် ကျော်ကြားနိုင်သော အလားအလာရှိသည်။ နိုင်ငံတကာရှိ မြန်မာသံရုံးများနှင့် ပြည်ပရောက် မြန်မာများမှတစ်ဆင့် မြန်မာ့အစားအသောက် ပွဲတော်များကို စဉ်ဆက်မပြတ် ကျင်းပခြင်းဖြင့် ဆော့ဖ်ပါဝါကို တည်ဆောက်နိုင်ပါသည်။

၄။ ရုပ်ရှင်နှင့် ဂီတမှတစ်ဆင့် ပုံရိပ်တည်ဆောက်ခြင်း
ကိုရီးယား (K-Wave) ကဲ့သို့ပင် မြန်မာ့သမိုင်းကြောင်းများကို အခြေခံသည့် Cinematic Content များ (ဥပမာ- ပုဂံခေတ် သို့မဟုတ် ကုန်းဘောင်ခေတ် နောက်ခံဇာတ်လမ်းများ) ကို နိုင်ငံတကာ Streaming Platforms (Netflix စသည်) သို့ ရောက်ရှိအောင် ဖန်တီးခြင်းသည် အထိရောက်ဆုံးသော ဆော့ဖ်ပါဝါ မြှင့်တင်နည်း ဖြစ်သည်။

=== နိဂုံး ===
မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အနှစ်သာရအားဖြင့် **&quot;နွေးထွေးမှု၊ သဘာဝကျမှုနှင့် သမိုင်းအနက်ရှိမှု&quot;** အပေါ် အခြေခံသည်။ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများထက် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော သမိုင်းအထောက်အထားများနှင့် မပျက်စီးသေးသော သဘာဝအရင်းအမြစ်များကို ခေတ်မီနည်းပညာဖြင့် ပေါင်းစပ်တင်ပြနိုင်မည်ဆိုပါက မြန်မာ့ဩဇာသည် ဒေသတွင်းတွင် ပြန်လည်မြင့်မားလာမည် ဖြစ်ပါသည်။
== တိုင်းတာခြင်း ==
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များကို ကိန်းဂဏန်းညွှန်းကိန်းများဖြင့် တိုင်းတာရန် ပထမဆုံး ကြိုးပမ်းမှုကို ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် [[Institute for Government]] (IfG) နှင့် ''[[Monocle (media company)|Monocle]]'' မီဒီယာကုမ္ပဏီတို့က စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;McClory2010&quot;&gt;McClory, Jonathan (2010-12-07). &quot;The new persuaders: an international ranking of soft power&quot;. Institute for Government.&lt;/ref&gt; IfG-Monocle ဆော့ဖ်ပါဝါ ညွှန်းကိန်းသည် ယဉ်ကျေးမှု၊ သံတမန်ရေး၊ ပညာရေး၊ စီးပွားရေး/ဆန်းသစ်တီထွင်မှု နှင့် အစိုးရ အုပ်ချုပ်ရေး ဟူသော ကဏ္ဍခွဲ ၅ ခုအပေါ် အခြေခံ၍ နိုင်ငံပေါင်း ၂၆ နိုင်ငံကို တိုင်းတာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ''Monocle'' မီဒီယာသည် ထိုအချိန်မှစ၍ နှစ်စဉ် ဆော့ဖ်ပါဝါ စစ်တမ်းများကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ၂၀၁၆/၁၇ ခုနှစ်တွင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ တာဝန်အဖွဲ့များ၊ [[အိုလံပစ် ဆုတံဆိပ်များ]]၊ ဗိသုကာလက်ရာ အရည်အသွေးနှင့် စီးပွားရေး အမှတ်တံဆိပ်များ စသည့် အချက်ပေါင်း ၅၀ ခန့်ကို ထည့်သွင်းတွက်ချက်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;monocle.com&quot; /&gt;
၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ''Portland'' မီဒီယာကုမ္ပဏီက ထုတ်ဝေသော ''The Soft Power 30'' အစီရင်ခံစာသည် နိုင်ငံရေး အဖွဲ့အစည်းများ၏ အရည်အသွေး၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဆွဲဆောင်မှု၊ သံတမန်ကွန်ရက် အားကောင်းမှု၊ အဆင့်မြင့်ပညာရေးစနစ်၏ ဂုဏ်သတင်း၊ စီးပွားရေး မော်ဒယ်၏ စွဲမက်ဖွယ်ကောင်းမှုနှင့် ဒီဂျစ်တယ် နည်းပညာဖြင့် ကမ္ဘာနှင့် ချိတ်ဆက်နိုင်မှုတို့အပေါ် မူတည်၍ အဆင့်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;McClory2015&quot;&gt;McClory, Jonathan (2015). &quot;The Soft Power 30 - A Global Ranking of Soft Power&quot;. Portland.&lt;/ref&gt;
=== တိုင်းတာမှု၏ အရေးပါပုံ ===
ဆော့ဖ်ပါဝါသည် လူဦးရေ၊ စစ်ရေးလက်နက် သို့မဟုတ် ပြည်တွင်းအသားတင်ထုတ်လုပ်မှု တန်ဖိုး ([[GDP]]) ကဲ့သို့သော ကိန်းဂဏန်းများဖြင့် တိုင်းတာသည့် ဟာ့ဒ်ပါဝါနှင့် သိသိသာသာ ကွဲပြားသည်။ ဟာ့ဒ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များ ရှိနေရုံဖြင့် လိုချင်သော ရလဒ်ကို အမြဲမရရှိနိုင်ကြောင်း ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ဆော့ဖ်ပါဝါ၏ အောင်မြင်မှုသည် နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းအတွင်းရှိ ထိုနိုင်ငံ၏ ဂုဏ်သတင်း (Reputation) အပေါ်တွင် များစွာမူတည်သည်။ ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သတင်းမီဒီယာများ၊ လူပြိန်းကြိုက် ယဉ်ကျေးမှုများ (Popular Culture) နှင့် ဘာသာစကား ပျံ့နှံ့မှုတို့သည် ဆော့ဖ်ပါဝါ၏ အရေးပါသော အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်လာကြသည်။
=== ကမ္ဘာ့ဆော့ဖ်ပါဝါ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များ (ဇယား) ===
{| style=&quot;font-size:95%; width:100%; border-collapse:collapse;&quot;
|-
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''Brand Finance&lt;br /&gt;Global Soft Power 2026'''&lt;ref&gt;Brand Finance (2026-01-21). &quot;Global Soft Power Index 2026&quot;.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''ISSF&lt;br /&gt;World Soft Power 2023'''&lt;ref&gt;ISSF (2023-08-15). &quot;World Soft Power Index 2023&quot;.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''Monocle&lt;br /&gt;Soft Power Survey 2022'''&lt;ref&gt;Self, Alexis (2023). &quot;Soft Power Survey&quot;. Monocle.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''IMF&lt;br /&gt;Global Soft Power 2021'''&lt;ref&gt;Cevik &amp; Padilha (2024). &quot;Measuring Soft Power: A New Global Index&quot;. IMF.&lt;/ref&gt;
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{USA}}
|-
| 2 || {{CHN}}
|-
| 3 || {{JPN}}
|-
| 4 || {{GBR}}
|-
| 5 || {{GER}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{USA}}
|-
| 2 || {{FRA}}
|-
| 3 || {{GBR}}
|-
| 4 || {{JPN}}
|-
| 5 || {{GER}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{USA}}
|-
| 2 || {{DEN}}
|-
| 3 || {{FRA}}
|-
| 4 || {{KOR}}
|-
| 5 || {{SWI}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{KOR}}
|-
| 2 || {{JPN}}
|-
| 3 || {{GER}}
|-
| 4 || {{CHN}}
|-
| 5 || {{ITA}}
|}
|}
=== မြန်မာ့အခြေအနေနှင့် နှိုင်းယှဉ်ချက် ===
မြန်မာနိုင်ငံကဲ့သို့ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများအတွက် ဆော့ဖ်ပါဝါ ညွှန်းကိန်းများတွင် ထိပ်တန်းစာရင်းဝင်ရန် ခက်ခဲနေဆဲ ဖြစ်သော်လည်း၊ ဘာသာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဆွဲဆောင်မှုများ (ဥပမာ - [[ရွှေတိဂုံစေတီတော်]]၊ မြန်မာ့ရိုးရာ အစားအသောက်နှင့် ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှု) သည် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများအပေါ် လွှမ်းမိုးမှုရှိသော အဖိုးတန် ဆော့ဖ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော်လည်း နိုင်ငံတကာအဆင့်တွင် နိုင်ငံရေး တည်ငြိမ်မှုနှင့် ဒီဂျစ်တယ် ချိတ်ဆက်မှု အားနည်းချက်များကြောင့် ဆော့ဖ်ပါဝါ အဆင့်အတန်း (Global Ranking) မြင့်မားရန် စိန်ခေါ်မှုများ ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။

== ကိုးကားချက်များ ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>9vb5jpidp3x8t7eng81dj2nl2pyop14</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030575</id>
      <parentid>1030574</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T03:51:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <origin>1030575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38374" sha1="cnxipu6rlmhpe18ihus42eadpmg6njx" xml:space="preserve">[[နိုင်ငံရေး|နိုင်ငံရေးတွင်]]၊ အထူးသဖြင့် [[နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးပညာ|နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး]]၌ နူးညံ့သောစွမ်းအား (Soft Power) ဆိုသည်မှာ စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအင်အားသုံး၍ အတင်းအကျပ်စေခိုင်းခြင်း (Hard Power) နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မိမိ၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ နိုင်ငံရေးစံနှုန်းများနှင့် မူဝါဒများကို အခြေခံကာ အခြားသူများက မိမိကို နှစ်သက်အားကျလာစေရန် ဆွဲဆောင်စည်းရုံးနိုင်စွမ်း ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် အမိန့်ပေးစေခိုင်းခြင်း မပြုဘဲ မိမိအလိုရှိသော ရလဒ်များရရှိအောင် အခြားသူများ၏ အမြင်နှင့် လိုလားချက်များကို မဟာဗျူဟာကျကျ ပုံဖော်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် [[ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်|ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်]]မှ ပရော်ဖက်ဆာ [[ဂျိုးဇက် နီး]] (Joseph Nye) က &quot;အကောင်းဆုံးသော [[ဝါဒဖြန့်ခြင်း|ဝါဒဖြန့်ချိရေး]]ဆိုသည်မှာ ဝါဒဖြန့်ချိနေခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဆွဲဆောင်မှုရှိနေခြင်းသာ ဖြစ်သည်&quot; ဟု ရှင်းပြခဲ့သည်။ သတင်းအချက်အလက်များ လွန်ကဲနေသော ယနေ့ခေတ်တွင် &quot;ယုံကြည်စိတ်ချရမှု&quot; သည် အရှားပါးဆုံးနှင့် တန်ဖိုးအရှိဆုံး အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်ဟု သူက အခိုင်အမာဆိုသည်။ &lt;ref name=&quot;WSJmay2012&quot;&gt;Nye, Joseph S. (8 May 2012). &quot;China's Soft Power Deficit: To catch up, its politics must unleash the many talents of its civil society&quot;. ''[[The Wall Street Journal]]''. Retrieved 6 December 2014.&lt;/ref&gt;

ဂျိုးဇက် နီးသည် ဤအသုံးအနှုန်းကို သူ၏ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်ထုတ် ''Bound to Lead: The Changing Nature of American Power'' အမည်ရှိ စာအုပ်တွင် စတင်အသုံးပြုကာ လူသိများအောင် ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Nye1990&quot;&gt;Nye, Joseph S. (1990). ''Bound to Lead: The Changing Nature of American Power''. Basic Books.&lt;/ref&gt; သူက &quot;နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် အခြားနိုင်ငံများအား မိမိအလိုရှိရာကို လိုက်ပါလုပ်ဆောင်ရန် အမိန့်ပေးစေခိုင်းခြင်း (Command Power) ထက်၊ ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်က မိမိကဲ့သို့ လိုချင်လာအောင် ဆွဲဆောင်ခြင်း (Co-optive Power) သည် ပိုမိုထိရောက်သော နူးညံ့သည့် အာဏာဖြစ်သည်&quot; ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ''Soft Power: The Means to Success in World Politics'' စာအုပ်တွင်လည်း ဤသဘောတရားကို ထပ်မံကျယ်ပြန့်စွာ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Nye2004&quot;&gt;Nye, Joseph S. (2004). ''Soft Power: The Means to Success in World Politics''. PublicAffairs.&lt;/ref&gt;

မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနယ်ပယ်တွင်လည်း ဤ &quot;Soft Power&quot; သဘောတရားကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ မြန်မာ့သင်္ကြန်ယဉ်ကျေးမှုသည် အိမ်နီးချင်း လန်နာနှင့် ယိုးဒယားဒေသများအပေါ် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ လွှမ်းမိုးခဲ့ခြင်းမှာ အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခြင်းထက် ယဉ်ကျေးမှုချင်း နီးစပ်ဆွဲဆောင်မှုရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရိုးရာ အနုပညာ၊ ဗိသုကာနှင့် အစားအသောက် တို့သည် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများတွင် ပျံ့နှံ့နေခြင်းသည်လည်း Soft Power ၏ ပြယုဂ်တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။

== သဘောတရားအဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက် ==
[[File:Soft Power (2004) by Joseph Nye.jpg|thumb|left|၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ဂျိုးဇက် နီး၏ ဆော့ဖ်ပါဝါ (Soft Power) ဆိုင်ရာ စာအုပ်]]
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' (Soft Power) ဟူသော ဝေါဟာရကို ''အောက်စဖို့ဒ် အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်'' (Oxford English Dictionary) တွင် ၁၉၈၅ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သော်လည်း၊&lt;ref&gt;{{oed | soft power}} - &quot;S. Boonyapratuang Mil. Control in S.E. Asia iii. 72 Musjawarah (decision by discussion) and 'soft power' became the stances of his control.&quot;&lt;/ref&gt; နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးပညာရှင် [[ဂျိုးဇက် နီး]] (Joseph Nye) က ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းတွင် ဤသဘောတရားကို လူသိများအောင် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Nye |first1=Joseph S. |date=16 March 2004 |title=Soft Power: The Means To Success In World Politics |url=https://books.google.com/books?id=wuqOAAAAMAAJ |publisher=PublicAffairs |page=ix, xi |isbn=978-1-58648-225-1}}&lt;/ref&gt;
ဂျိုးဇက် နီး၏ အဆိုအရ အာဏာ သို့မဟုတ် စွမ်းအား (Power) ဆိုသည်မှာ မိမိအလိုရှိသော ရလဒ်များရရှိရန် အခြားသူများ၏ အပြုအမူကို လွှမ်းမိုးနိုင်စွမ်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့ လွှမ်းမိုးရာတွင် အဓိကနည်းလမ်း (၃) သွယ် ရှိသည် -
# ခြိမ်းခြောက်အကျပ်ကိုင်ခြင်း (Coerce with threats)
# ငွေကြေး သို့မဟုတ် အကျိုးအမြတ်ဖြင့် ဆွဲဆောင်ခြင်း (Induce with payments)
# မိမိအလိုရှိရာကို အခြားသူများကလည်း အလိုအလျောက် လိုလားလာအောင် ဆွဲဆောင်စည်းရုံးခြင်း (Attract and co-opt)
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' သည် အတင်းအကျပ်စေခိုင်းခြင်းထက် အခြားသူများကို မိမိဘက်ပါလာအောင် စည်းရုံးခြင်း (Co-opt) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအင်အားကို အသုံးပြုသည့် &quot;ဟာ့ဒ်ပါဝါ&quot; ([[Hard Power]]) နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အဓိက အရင်းအမြစ် (၃) ခုအပေါ် အခြေခံသည် -
 # '''ယဉ်ကျေးမှု:''' (အခြားသူများအတွက် ဆွဲဆောင်မှုရှိသော နေရာများတွင်)
 # '''နိုင်ငံရေးတန်ဖိုးများ:''' (ပြည်တွင်းပြည်ပတွင် ထိုစံနှုန်းများကို လိုက်နာကျင့်သုံးချိန်တွင်)
 # '''နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒများ:''' (အခြားသူများက တရားဝင်မှုနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အခွင့်အာဏာရှိသည်ဟု ရှုမြင်ချိန်တွင်)

မြန်မာ့သမိုင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုတွင်လည်း '''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' ကို ကျင့်သုံးခဲ့သည့် သာဓကများစွာ ရှိပါသည်။
 * '''ဓမ္မစက်နှင့် အာဏာစက်:''' မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အတွေးအခေါ်တွင် &quot;အာဏာစက်&quot; (Hard Power) ထက် &quot;ဓမ္မစက်&quot; (Moral Authority/Soft Power) ကို ရှေးမင်းများက ပိုမိုအလေးထားခဲ့ကြသည်။ တရားသဖြင့် မင်းပြုခြင်း (မင်းကျင့်တရား ၁၀ ပါး) သည် ပြည်သူလူထုနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ ကြည်ညိုလေးစားမှုကို ရရှိစေသည့် ဆော့ဖ်ပါဝါပင် ဖြစ်သည်။
 * '''ယဉ်ကျေးမှု ပျံ့နှံ့မှု:''' ပုဂံခေတ်မှစ၍ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ထွန်းကားလာခြင်း၊ မြန်မာ့စာပေ၊ ဗိသုကာနှင့် အနုပညာရပ်များ (ဥပမာ - ဆယ်နှစ်ရာသီ ပွဲတော်များ) သည် ဒေသတွင်းရှိ တိုင်လူမျိုးစုများနှင့် အခြားလူမျိုးစုများအကြား အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခြင်းမရှိဘဲ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့ခြင်းမှာ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ ဆွဲဆောင်နိုင်စွမ်း (Cultural Attraction) ကြောင့် ဖြစ်သည်။
 * '''ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှုနှင့် သဘောထားကြီးမှု:''' မြန်မာတို့၏ ဖော်ရွေပျူငှာမှုနှင့် အလှူအတန်းရက်ရောမှု (Philanthropy) သည် နိုင်ငံတကာဧည့်သည်များနှင့် အိမ်နီးချင်းများအပေါ် ကောင်းမွန်သော ပုံရိပ် (Image) ကို ဖန်တီးပေးနိုင်သည့် အဖိုးတန် ဆော့ဖ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်ကြသည်။

=== ထိရောက်မှုနှင့် အကန့်အသတ်များ ===
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' သည် ဟာ့ဒ်ပါဝါထက် ကိုင်တွယ်ရခက်ခဲသည်။ အကြောင်းမှာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် တန်ဖိုးထားမှု အများစုသည် အစိုးရ၏ တိုက်ရိုက်ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် မရှိခြင်းနှင့် ရလဒ်ထွက်ပေါ်ရန် နှစ်ပေါင်းများစွာ အချိန်ယူရခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဂျိုးဇက် နီးက ဤစွမ်းအားသည် &quot;အကောင်း&quot; အတွက်သာမက &quot;အဆိုး&quot; အတွက်လည်း အသုံးချခံရနိုင်ကြောင်း (ဥပမာ - ဟစ်တလာနှင့် စတာလင်တို့၏ ဆွဲဆောင်နိုင်စွမ်း) ကို သတိပေးခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဒီမိုကရေစီ၊ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် တစ်ဦးချင်း အခွင့်အလမ်းများကဲ့သို့သော တန်ဖိုးများသည် လူသားတို့အား အမြဲတမ်း ဆွဲဆောင်နိုင်သည့် အစွမ်းထက်သော ဆော့ဖ်ပါဝါများ ဖြစ်နေဆဲပင် ဖြစ်သည်။

ယခုဖော်ပြပါ **Soft Power** (ဆော့ဖ်ပါဝါ) ၏ အကန့်အသတ်များနှင့် ဝေဖန်ချက်များကို ဝီကီပီးဒီးယားစံနှုန်းနှင့်အညီ မြန်မာဘာသာသို့ ဆီလျော်အောင် ပြန်ဆိုပေးထားပါသည်။
== ဆော့ဖ်ပါဝါ သဘောတရား၏ အကန့်အသတ်များ ==
ဆော့ဖ်ပါဝါ (Soft Power) သဘောတရားအပေါ် ဝေဖန်သုံးသပ်မှုများစွာ ရှိပါသည်။ နိုင်းလ် ဖာဂူဆန် (Niall Ferguson) ကဲ့သို့သော စာရေးဆရာများက ဆော့ဖ်ပါဝါသည် လက်တွေ့တွင် ထိရောက်မှုမရှိကြောင်း ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။ အထူးသဖြင့် နီယိုရီယလစ်ဇင် (Neorealism) နှင့် အခြားသော ဆင်ခြင်တုံတရားအခြေပြု (Rationalist) စာရေးဆရာများက နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးတွင် နိုင်ငံများ၏ အပြုအမူကို ပြောင်းလဲစေနိုင်သည့် အရာမှာ &quot;စီးပွားရေးဆိုင်ရာ မက်လုံးများ&quot; နှင့် &quot;စစ်ရေးအင်အား&quot; (Hard Power) သာလျှင် ဖြစ်သည်ဟု အခိုင်အမာ ယုံကြည်ကြသည်။
=== ဆော့ဖ်ပါဝါနှင့် ဟာ့ဒ်ပါဝါ ခွဲခြားရန် ခက်ခဲခြင်း ===
ပညာရှင်အချို့က ဆော့ဖ်ပါဝါကို ဟာ့ဒ်ပါဝါနှင့် ခွဲခြားရန် ခက်ခဲကြောင်း ထောက်ပြကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဂျောချ် ဒဗလျူ ဘုရှ် ၏ &quot;မင်းတို့ဟာ ငါတို့ဘက်မှာ ရှိမနေရင် အကြမ်းဖက်သမားတွေဘက်မှာ ရှိနေတာပဲ&quot; ဟူသော ပြောကြားချက်သည် စစ်ရေး သို့မဟုတ် စီးပွားရေးအင်အားကို တိုက်ရိုက်မသုံးသော်လည်း၊ တစ်ဖက်နိုင်ငံ၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ဖြစ်တည်မှုကို ခြိမ်းခြောက်လိုက်ခြင်း (Representational force) ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤသို့သော &quot;ဆွဲဆောင်ခြင်း&quot; မျိုးသည် အတင်းအကျပ် ဖိအားပေးသည့် သဘောသက်ရောက်နေသဖြင့် ဆော့ဖ်ပါဝါသည် ထင်သလောက် မနူးညံ့ကြောင်း ဝေဖန်ကြသည်။&lt;ref&gt;Mattern, Janice Bially (2005). &quot;Why 'Soft Power' Isn't So Soft: Representational Force and the Sociolinguistic Construction of Attraction in World Politics&quot;. ''Millennium: Journal of International Studies''. 33 (3): 583–612.&lt;/ref&gt;
=== ခုခံကာကွယ်မှုဆိုင်ရာ အသုံးချမှုနှင့် အားနည်းချက်များ ===
ဂျိုးဇက် နီး၏ အယူအဆသည် &quot;အခြားသူများကို မိမိအလိုရှိရာ လုပ်ဆောင်လာအောင် မည်သို့ပြုလုပ်မည်နည်း&quot; ဆိုသည့်အချက်အပေါ်တွင်သာ အဓိကထားသည်။ သို့သော် လတ်တလော သုတေသနများအရ တရုတ်နိုင်ငံကဲ့သို့ ထိုးထွက်လာသော အင်အားကြီးနိုင်ငံများသည် ၎င်းတို့၏ ပုံရိပ်ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ဆော့ဖ်ပါဝါကို ခုခံကာကွယ်မှုဆိုင်ရာ (Defensive use) နည်းလမ်းအဖြစ် အသုံးပြုလာကြသည်။&lt;ref&gt;Eliküçük Yıldırım, Nilgün; Aslan, Mesut (2020). &quot;China's Charm Defensive: Image Protection by Acquiring Mass Entertainment&quot;. ''Pacific Focus''. 35 (1): 141–171.&lt;/ref&gt;
ထို့ပြင် ဆော့ဖ်ပါဝါကို အသုံးပြုရာတွင် အမှားအယွင်းဖြစ်ပါက မိမိ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ပြန်လည်ထိခိုက်စေပြီး အာဏာဆုတ်ယုတ်မှု (Soft disempowerment) ကို ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်းလည်း သတိပြုရမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Brannagan, Paul Michael; Giulianotti, Richard (2018). &quot;The soft power–soft disempowerment nexus: The case of Qatar&quot;. ''International Affairs''. 94 (5): 1139–1157.&lt;/ref&gt;
=== အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အပေါ် ဝေဖန်ချက်များ ===
အာမစ် ကူးမား ဂုပ္ပတား (Amit Kumar Gupta) က ဂျိုးဇက် နီး၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်တွင် အားနည်းချက်ရှိကြောင်း ထောက်ပြသည်။ ၎င်း၏ အဆိုအရ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားနှင့် ခိုင်မာသော ယုံကြည်ချက်များအပေါ် မူတည်၍သာ ဆုံးဖြတ်ချက်ချလေ့ရှိပြီး အခြားနိုင်ငံများ၏ ဆွဲဆောင်မှု (Soft Power) ကြောင့်သာ ဆုံးဖြတ်ခြင်း မဟုတ်ဟု ဆိုသည်။&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;Gupta, Amit Kumar (2023). &quot;Re-examining the Concept of Soft Power and Initiating a Debate on How to Define the Concept from the Negative and Positive Connotations&quot;. ''Soft Power Journal''.&lt;/ref&gt; ဂုပ္ပတားက ဂျိုးဇက် နီး၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အစား &quot;အပြုသဘောဆောင်သော ဆော့ဖ်ပါဝါ&quot; (Positive soft power) နှင့် &quot;အပျက်သဘောဆောင်သော ဆော့ဖ်ပါဝါ&quot; (Negative soft power) ဟူသော ဝေါဟာရများဖြင့် အစားထိုးရန် အကြံပြုခဲ့သည်။

==မြန်မာနိုင်ငံ==
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ပါဝါ (Soft Power) သည် အိမ်နီးချင်း ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယား နှင့် လာအိုနိုင်ငံတို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် တူညီသော ဗုဒ္ဓဘာသာအခြေခံ ယဉ်ကျေးမှုများ ရှိသော်လည်း ရာဇဝင်သမိုင်းနှင့် ထုံးတမ်းစဉ်လာများတွင် ထူးခြားသော ကွဲပြားချက်များနှင့် လွှမ်းမိုးမှုများ ရှိခဲ့ပါသည်။ အောက်တွင် နှိုင်းယှဉ်ချက်၊ သမိုင်းကြောင်းနှင့် မြှင့်တင်ရန် နည်းလမ်းများကို စုစည်းဖော်ပြပေးထားပါသည်။
=== မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါ လွှမ်းမိုးခဲ့မှု သမိုင်းကြောင်း ===
သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အိမ်နီးချင်းဒေသများအပေါ် စစ်ရေး (Hard Power) ဖြင့်သာမက ယဉ်ကျေးမှုအရပါ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည် -
 * '''လန်နာနှင့် ဇင်းမယ်ဒေသ:''' အေဒီ ၁၆ ရာစု ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး လက်ထက်မှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ကျော် အုပ်ချုပ်စဉ်အတွင်း မြန်မာ့ပြက္ခဒိန်၊ ဓမ္မသတ်ဥပဒေများနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ထုံးတမ်းများကို လန်နာသို့ ပျံ့နှံ့စေခဲ့သည်။ ယနေ့ ထိုင်းမြောက်ပိုင်းရှိ ဘုရားကျောင်းများတွင် မြန်မာဟန် ခြင်္သေ့ရုပ်များနှင့် ပြာသာဒ်များကို တွေ့မြင်နေရခြင်းမှာ ထိုခေတ်က ဆော့ဖ်ပါဝါ စီးဆင်းမှုကြောင့် ဖြစ်သည်။
 * '''အနုပညာနှင့် အစားအသောက်:''' ယနေ့ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် လူကြိုက်များသော &quot;ဟင်းလေး&quot; (Gaeng Hang Le) နှင့် &quot;ခေါက်စွိုင်&quot; (Khao Soi) တို့သည် မြန်မာ့ဝက်သားဟင်းနှင့် အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲတို့မှ အခြေခံကာ လွှမ်းမိုးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
 * '''ဘာသာရေး အချက်အခြာ:''' ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ဗဟိုချက်အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့ပြီး သီရိလင်္ကာနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများမှ သံဃာတော်များ မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်ကာ ဝိနည်းတော်များ သင်ယူခဲ့ကြသည်။
=== မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါကို ယနေ့ခေတ်တွင် မြှင့်တင်ရန် နည်းလမ်းများ ===
ယနေ့ခေတ် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အခင်းအကျင်းတွင် မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါကို အောက်ပါအတိုင်း မဟာဗျူဟာကျကျ မြှင့်တင်နိုင်ပါသည်။

၁။ သနပ်ခါးကို ကမ္ဘာ့အဆင့် National Brand အဖြစ် ဖော်ဆောင်ခြင်း
သနပ်ခါးသည် မြန်မာ့ Visual Identity (အမြင်အာရုံဆိုင်ရာ ဝိသေသ) တွင် အားအကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ရိုးရာအသုံးအဆောင်အဖြစ်သာမကဘဲ &quot;Organic &amp; Sustainable Beauty&quot; အဖြစ် နိုင်ငံတကာ အလှကုန်ဈေးကွက်သို့ ထိုးဖောက်ခြင်းဖြင့် မြန်မာ့ပုံရိပ်ကို မြှင့်တင်နိုင်သည်။

၂။ တိုင်းရင်းသားစုံလင်မှုကို အခြေခံသော ခရီးသွားလုပ်ငန်း (Ethnic Tourism)
ထိုင်းနိုင်ငံသည် &quot;Smile&quot; ကို ရောင်းသကဲ့သို့ မြန်မာနိုင်ငံသည် &quot;Diversity&quot; (စုံလင်ကွဲပြားမှု) ကို ရောင်းသင့်သည်။ တိုင်းရင်းသား ၁၃၅ မျိုး၏ မတူညီသော အကအလှ၊ ဝတ်စုံနှင့် ပွဲတော်များကို (ဥပမာ- ကချင်မနောပွဲ၊ ကယားရိုးရာတိုင်ပွဲ) စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင်ကာ နိုင်ငံတကာ Documentary များဖြင့် တင်ဆက်ခြင်းဖြင့် ဆွဲဆောင်နိုင်ပါသည်။

၃။ Gastrodiplomacy (အစားအသောက် သံတမန်ရေး)
&quot;လက်ဖက်သုပ်&quot; သည် ကမ္ဘာ့အဆင့်တွင် ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော Unique Salad အဖြစ် ကျော်ကြားနိုင်သော အလားအလာရှိသည်။ နိုင်ငံတကာရှိ မြန်မာသံရုံးများနှင့် ပြည်ပရောက် မြန်မာများမှတစ်ဆင့် မြန်မာ့အစားအသောက် ပွဲတော်များကို စဉ်ဆက်မပြတ် ကျင်းပခြင်းဖြင့် ဆော့ဖ်ပါဝါကို တည်ဆောက်နိုင်ပါသည်။

၄။ ရုပ်ရှင်နှင့် ဂီတမှတစ်ဆင့် ပုံရိပ်တည်ဆောက်ခြင်း
ကိုရီးယား (K-Wave) ကဲ့သို့ပင် မြန်မာ့သမိုင်းကြောင်းများကို အခြေခံသည့် Cinematic Content များ (ဥပမာ- ပုဂံခေတ် သို့မဟုတ် ကုန်းဘောင်ခေတ် နောက်ခံဇာတ်လမ်းများ) ကို နိုင်ငံတကာ Streaming Platforms (Netflix စသည်) သို့ ရောက်ရှိအောင် ဖန်တီးခြင်းသည် အထိရောက်ဆုံးသော ဆော့ဖ်ပါဝါ မြှင့်တင်နည်း ဖြစ်သည်။

=== နိဂုံး ===
မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အနှစ်သာရအားဖြင့် **&quot;နွေးထွေးမှု၊ သဘာဝကျမှုနှင့် သမိုင်းအနက်ရှိမှု&quot;** အပေါ် အခြေခံသည်။ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများထက် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော သမိုင်းအထောက်အထားများနှင့် မပျက်စီးသေးသော သဘာဝအရင်းအမြစ်များကို ခေတ်မီနည်းပညာဖြင့် ပေါင်းစပ်တင်ပြနိုင်မည်ဆိုပါက မြန်မာ့ဩဇာသည် ဒေသတွင်းတွင် ပြန်လည်မြင့်မားလာမည် ဖြစ်ပါသည်။
== တိုင်းတာခြင်း ==
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များကို ကိန်းဂဏန်းညွှန်းကိန်းများဖြင့် တိုင်းတာရန် ပထမဆုံး ကြိုးပမ်းမှုကို ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် [[Institute for Government]] (IfG) နှင့် ''[[Monocle (media company)|Monocle]]'' မီဒီယာကုမ္ပဏီတို့က စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;McClory2010&quot;&gt;McClory, Jonathan (2010-12-07). &quot;The new persuaders: an international ranking of soft power&quot;. Institute for Government.&lt;/ref&gt; IfG-Monocle ဆော့ဖ်ပါဝါ ညွှန်းကိန်းသည် ယဉ်ကျေးမှု၊ သံတမန်ရေး၊ ပညာရေး၊ စီးပွားရေး/ဆန်းသစ်တီထွင်မှု နှင့် အစိုးရ အုပ်ချုပ်ရေး ဟူသော ကဏ္ဍခွဲ ၅ ခုအပေါ် အခြေခံ၍ နိုင်ငံပေါင်း ၂၆ နိုင်ငံကို တိုင်းတာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ''Monocle'' မီဒီယာသည် ထိုအချိန်မှစ၍ နှစ်စဉ် ဆော့ဖ်ပါဝါ စစ်တမ်းများကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ၂၀၁၆/၁၇ ခုနှစ်တွင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ တာဝန်အဖွဲ့များ၊ [[အိုလံပစ် ဆုတံဆိပ်များ]]၊ ဗိသုကာလက်ရာ အရည်အသွေးနှင့် စီးပွားရေး အမှတ်တံဆိပ်များ စသည့် အချက်ပေါင်း ၅၀ ခန့်ကို ထည့်သွင်းတွက်ချက်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;monocle.com&quot; /&gt;
၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ''Portland'' မီဒီယာကုမ္ပဏီက ထုတ်ဝေသော ''The Soft Power 30'' အစီရင်ခံစာသည် နိုင်ငံရေး အဖွဲ့အစည်းများ၏ အရည်အသွေး၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဆွဲဆောင်မှု၊ သံတမန်ကွန်ရက် အားကောင်းမှု၊ အဆင့်မြင့်ပညာရေးစနစ်၏ ဂုဏ်သတင်း၊ စီးပွားရေး မော်ဒယ်၏ စွဲမက်ဖွယ်ကောင်းမှုနှင့် ဒီဂျစ်တယ် နည်းပညာဖြင့် ကမ္ဘာနှင့် ချိတ်ဆက်နိုင်မှုတို့အပေါ် မူတည်၍ အဆင့်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;McClory2015&quot;&gt;McClory, Jonathan (2015). &quot;The Soft Power 30 - A Global Ranking of Soft Power&quot;. Portland.&lt;/ref&gt;
=== တိုင်းတာမှု၏ အရေးပါပုံ ===
ဆော့ဖ်ပါဝါသည် လူဦးရေ၊ စစ်ရေးလက်နက် သို့မဟုတ် ပြည်တွင်းအသားတင်ထုတ်လုပ်မှု တန်ဖိုး ([[GDP]]) ကဲ့သို့သော ကိန်းဂဏန်းများဖြင့် တိုင်းတာသည့် ဟာ့ဒ်ပါဝါနှင့် သိသိသာသာ ကွဲပြားသည်။ ဟာ့ဒ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များ ရှိနေရုံဖြင့် လိုချင်သော ရလဒ်ကို အမြဲမရရှိနိုင်ကြောင်း ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ဆော့ဖ်ပါဝါ၏ အောင်မြင်မှုသည် နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းအတွင်းရှိ ထိုနိုင်ငံ၏ ဂုဏ်သတင်း (Reputation) အပေါ်တွင် များစွာမူတည်သည်။ ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သတင်းမီဒီယာများ၊ လူပြိန်းကြိုက် ယဉ်ကျေးမှုများ (Popular Culture) နှင့် ဘာသာစကား ပျံ့နှံ့မှုတို့သည် ဆော့ဖ်ပါဝါ၏ အရေးပါသော အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်လာကြသည်။
=== ကမ္ဘာ့ဆော့ဖ်ပါဝါ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များ (ဇယား) ===
{| style=&quot;font-size:95%; width:100%; border-collapse:collapse;&quot;
|-
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''Brand Finance&lt;br /&gt;Global Soft Power 2026'''&lt;ref&gt;Brand Finance (2026-01-21). &quot;Global Soft Power Index 2026&quot;.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''ISSF&lt;br /&gt;World Soft Power 2023'''&lt;ref&gt;ISSF (2023-08-15). &quot;World Soft Power Index 2023&quot;.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''Monocle&lt;br /&gt;Soft Power Survey 2022'''&lt;ref&gt;Self, Alexis (2023). &quot;Soft Power Survey&quot;. Monocle.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''IMF&lt;br /&gt;Global Soft Power 2021'''&lt;ref&gt;Cevik &amp; Padilha (2024). &quot;Measuring Soft Power: A New Global Index&quot;. IMF.&lt;/ref&gt;
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{USA}}
|-
| 2 || {{CHN}}
|-
| 3 || {{JPN}}
|-
| 4 || {{GBR}}
|-
| 5 || {{GER}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{USA}}
|-
| 2 || {{FRA}}
|-
| 3 || {{GBR}}
|-
| 4 || {{JPN}}
|-
| 5 || {{GER}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{USA}}
|-
| 2 || {{DEN}}
|-
| 3 || {{FRA}}
|-
| 4 || {{KOR}}
|-
| 5 || {{SWI}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{KOR}}
|-
| 2 || {{JPN}}
|-
| 3 || {{GER}}
|-
| 4 || {{CHN}}
|-
| 5 || {{ITA}}
|}
|}
=== မြန်မာ့အခြေအနေနှင့် နှိုင်းယှဉ်ချက် ===
မြန်မာနိုင်ငံကဲ့သို့ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများအတွက် ဆော့ဖ်ပါဝါ ညွှန်းကိန်းများတွင် ထိပ်တန်းစာရင်းဝင်ရန် ခက်ခဲနေဆဲ ဖြစ်သော်လည်း၊ ဘာသာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဆွဲဆောင်မှုများ (ဥပမာ - [[ရွှေတိဂုံစေတီတော်]]၊ မြန်မာ့ရိုးရာ အစားအသောက်နှင့် ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှု) သည် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများအပေါ် လွှမ်းမိုးမှုရှိသော အဖိုးတန် ဆော့ဖ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော်လည်း နိုင်ငံတကာအဆင့်တွင် နိုင်ငံရေး တည်ငြိမ်မှုနှင့် ဒီဂျစ်တယ် ချိတ်ဆက်မှု အားနည်းချက်များကြောင့် ဆော့ဖ်ပါဝါ အဆင့်အတန်း (Global Ranking) မြင့်မားရန် စိန်ခေါ်မှုများ ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။

== ကိုးကားချက်များ ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>cnxipu6rlmhpe18ihus42eadpmg6njx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030576</id>
      <parentid>1030575</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T03:52:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* မြန်မာနိုင်ငံ */</comment>
      <origin>1030576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38084" sha1="490ol8vpwekdz90lajkvzf9e15t8s0x" xml:space="preserve">[[နိုင်ငံရေး|နိုင်ငံရေးတွင်]]၊ အထူးသဖြင့် [[နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးပညာ|နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး]]၌ နူးညံ့သောစွမ်းအား (Soft Power) ဆိုသည်မှာ စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအင်အားသုံး၍ အတင်းအကျပ်စေခိုင်းခြင်း (Hard Power) နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မိမိ၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ နိုင်ငံရေးစံနှုန်းများနှင့် မူဝါဒများကို အခြေခံကာ အခြားသူများက မိမိကို နှစ်သက်အားကျလာစေရန် ဆွဲဆောင်စည်းရုံးနိုင်စွမ်း ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် အမိန့်ပေးစေခိုင်းခြင်း မပြုဘဲ မိမိအလိုရှိသော ရလဒ်များရရှိအောင် အခြားသူများ၏ အမြင်နှင့် လိုလားချက်များကို မဟာဗျူဟာကျကျ ပုံဖော်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် [[ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်|ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်]]မှ ပရော်ဖက်ဆာ [[ဂျိုးဇက် နီး]] (Joseph Nye) က &quot;အကောင်းဆုံးသော [[ဝါဒဖြန့်ခြင်း|ဝါဒဖြန့်ချိရေး]]ဆိုသည်မှာ ဝါဒဖြန့်ချိနေခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဆွဲဆောင်မှုရှိနေခြင်းသာ ဖြစ်သည်&quot; ဟု ရှင်းပြခဲ့သည်။ သတင်းအချက်အလက်များ လွန်ကဲနေသော ယနေ့ခေတ်တွင် &quot;ယုံကြည်စိတ်ချရမှု&quot; သည် အရှားပါးဆုံးနှင့် တန်ဖိုးအရှိဆုံး အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်ဟု သူက အခိုင်အမာဆိုသည်။ &lt;ref name=&quot;WSJmay2012&quot;&gt;Nye, Joseph S. (8 May 2012). &quot;China's Soft Power Deficit: To catch up, its politics must unleash the many talents of its civil society&quot;. ''[[The Wall Street Journal]]''. Retrieved 6 December 2014.&lt;/ref&gt;

ဂျိုးဇက် နီးသည် ဤအသုံးအနှုန်းကို သူ၏ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်ထုတ် ''Bound to Lead: The Changing Nature of American Power'' အမည်ရှိ စာအုပ်တွင် စတင်အသုံးပြုကာ လူသိများအောင် ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Nye1990&quot;&gt;Nye, Joseph S. (1990). ''Bound to Lead: The Changing Nature of American Power''. Basic Books.&lt;/ref&gt; သူက &quot;နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် အခြားနိုင်ငံများအား မိမိအလိုရှိရာကို လိုက်ပါလုပ်ဆောင်ရန် အမိန့်ပေးစေခိုင်းခြင်း (Command Power) ထက်၊ ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်က မိမိကဲ့သို့ လိုချင်လာအောင် ဆွဲဆောင်ခြင်း (Co-optive Power) သည် ပိုမိုထိရောက်သော နူးညံ့သည့် အာဏာဖြစ်သည်&quot; ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ''Soft Power: The Means to Success in World Politics'' စာအုပ်တွင်လည်း ဤသဘောတရားကို ထပ်မံကျယ်ပြန့်စွာ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Nye2004&quot;&gt;Nye, Joseph S. (2004). ''Soft Power: The Means to Success in World Politics''. PublicAffairs.&lt;/ref&gt;

မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနယ်ပယ်တွင်လည်း ဤ &quot;Soft Power&quot; သဘောတရားကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ မြန်မာ့သင်္ကြန်ယဉ်ကျေးမှုသည် အိမ်နီးချင်း လန်နာနှင့် ယိုးဒယားဒေသများအပေါ် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ လွှမ်းမိုးခဲ့ခြင်းမှာ အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခြင်းထက် ယဉ်ကျေးမှုချင်း နီးစပ်ဆွဲဆောင်မှုရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရိုးရာ အနုပညာ၊ ဗိသုကာနှင့် အစားအသောက် တို့သည် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများတွင် ပျံ့နှံ့နေခြင်းသည်လည်း Soft Power ၏ ပြယုဂ်တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။

== သဘောတရားအဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက် ==
[[File:Soft Power (2004) by Joseph Nye.jpg|thumb|left|၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ဂျိုးဇက် နီး၏ ဆော့ဖ်ပါဝါ (Soft Power) ဆိုင်ရာ စာအုပ်]]
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' (Soft Power) ဟူသော ဝေါဟာရကို ''အောက်စဖို့ဒ် အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်'' (Oxford English Dictionary) တွင် ၁၉၈၅ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သော်လည်း၊&lt;ref&gt;{{oed | soft power}} - &quot;S. Boonyapratuang Mil. Control in S.E. Asia iii. 72 Musjawarah (decision by discussion) and 'soft power' became the stances of his control.&quot;&lt;/ref&gt; နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးပညာရှင် [[ဂျိုးဇက် နီး]] (Joseph Nye) က ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းတွင် ဤသဘောတရားကို လူသိများအောင် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Nye |first1=Joseph S. |date=16 March 2004 |title=Soft Power: The Means To Success In World Politics |url=https://books.google.com/books?id=wuqOAAAAMAAJ |publisher=PublicAffairs |page=ix, xi |isbn=978-1-58648-225-1}}&lt;/ref&gt;
ဂျိုးဇက် နီး၏ အဆိုအရ အာဏာ သို့မဟုတ် စွမ်းအား (Power) ဆိုသည်မှာ မိမိအလိုရှိသော ရလဒ်များရရှိရန် အခြားသူများ၏ အပြုအမူကို လွှမ်းမိုးနိုင်စွမ်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့ လွှမ်းမိုးရာတွင် အဓိကနည်းလမ်း (၃) သွယ် ရှိသည် -
# ခြိမ်းခြောက်အကျပ်ကိုင်ခြင်း (Coerce with threats)
# ငွေကြေး သို့မဟုတ် အကျိုးအမြတ်ဖြင့် ဆွဲဆောင်ခြင်း (Induce with payments)
# မိမိအလိုရှိရာကို အခြားသူများကလည်း အလိုအလျောက် လိုလားလာအောင် ဆွဲဆောင်စည်းရုံးခြင်း (Attract and co-opt)
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' သည် အတင်းအကျပ်စေခိုင်းခြင်းထက် အခြားသူများကို မိမိဘက်ပါလာအောင် စည်းရုံးခြင်း (Co-opt) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအင်အားကို အသုံးပြုသည့် &quot;ဟာ့ဒ်ပါဝါ&quot; ([[Hard Power]]) နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အဓိက အရင်းအမြစ် (၃) ခုအပေါ် အခြေခံသည် -
 # '''ယဉ်ကျေးမှု:''' (အခြားသူများအတွက် ဆွဲဆောင်မှုရှိသော နေရာများတွင်)
 # '''နိုင်ငံရေးတန်ဖိုးများ:''' (ပြည်တွင်းပြည်ပတွင် ထိုစံနှုန်းများကို လိုက်နာကျင့်သုံးချိန်တွင်)
 # '''နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒများ:''' (အခြားသူများက တရားဝင်မှုနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အခွင့်အာဏာရှိသည်ဟု ရှုမြင်ချိန်တွင်)

မြန်မာ့သမိုင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုတွင်လည်း '''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' ကို ကျင့်သုံးခဲ့သည့် သာဓကများစွာ ရှိပါသည်။
 * '''ဓမ္မစက်နှင့် အာဏာစက်:''' မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အတွေးအခေါ်တွင် &quot;အာဏာစက်&quot; (Hard Power) ထက် &quot;ဓမ္မစက်&quot; (Moral Authority/Soft Power) ကို ရှေးမင်းများက ပိုမိုအလေးထားခဲ့ကြသည်။ တရားသဖြင့် မင်းပြုခြင်း (မင်းကျင့်တရား ၁၀ ပါး) သည် ပြည်သူလူထုနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ ကြည်ညိုလေးစားမှုကို ရရှိစေသည့် ဆော့ဖ်ပါဝါပင် ဖြစ်သည်။
 * '''ယဉ်ကျေးမှု ပျံ့နှံ့မှု:''' ပုဂံခေတ်မှစ၍ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ထွန်းကားလာခြင်း၊ မြန်မာ့စာပေ၊ ဗိသုကာနှင့် အနုပညာရပ်များ (ဥပမာ - ဆယ်နှစ်ရာသီ ပွဲတော်များ) သည် ဒေသတွင်းရှိ တိုင်လူမျိုးစုများနှင့် အခြားလူမျိုးစုများအကြား အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခြင်းမရှိဘဲ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့ခြင်းမှာ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ ဆွဲဆောင်နိုင်စွမ်း (Cultural Attraction) ကြောင့် ဖြစ်သည်။
 * '''ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှုနှင့် သဘောထားကြီးမှု:''' မြန်မာတို့၏ ဖော်ရွေပျူငှာမှုနှင့် အလှူအတန်းရက်ရောမှု (Philanthropy) သည် နိုင်ငံတကာဧည့်သည်များနှင့် အိမ်နီးချင်းများအပေါ် ကောင်းမွန်သော ပုံရိပ် (Image) ကို ဖန်တီးပေးနိုင်သည့် အဖိုးတန် ဆော့ဖ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်ကြသည်။

=== ထိရောက်မှုနှင့် အကန့်အသတ်များ ===
'''ဆော့ဖ်ပါဝါ''' သည် ဟာ့ဒ်ပါဝါထက် ကိုင်တွယ်ရခက်ခဲသည်။ အကြောင်းမှာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် တန်ဖိုးထားမှု အများစုသည် အစိုးရ၏ တိုက်ရိုက်ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် မရှိခြင်းနှင့် ရလဒ်ထွက်ပေါ်ရန် နှစ်ပေါင်းများစွာ အချိန်ယူရခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဂျိုးဇက် နီးက ဤစွမ်းအားသည် &quot;အကောင်း&quot; အတွက်သာမက &quot;အဆိုး&quot; အတွက်လည်း အသုံးချခံရနိုင်ကြောင်း (ဥပမာ - ဟစ်တလာနှင့် စတာလင်တို့၏ ဆွဲဆောင်နိုင်စွမ်း) ကို သတိပေးခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဒီမိုကရေစီ၊ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် တစ်ဦးချင်း အခွင့်အလမ်းများကဲ့သို့သော တန်ဖိုးများသည် လူသားတို့အား အမြဲတမ်း ဆွဲဆောင်နိုင်သည့် အစွမ်းထက်သော ဆော့ဖ်ပါဝါများ ဖြစ်နေဆဲပင် ဖြစ်သည်။

ယခုဖော်ပြပါ **Soft Power** (ဆော့ဖ်ပါဝါ) ၏ အကန့်အသတ်များနှင့် ဝေဖန်ချက်များကို ဝီကီပီးဒီးယားစံနှုန်းနှင့်အညီ မြန်မာဘာသာသို့ ဆီလျော်အောင် ပြန်ဆိုပေးထားပါသည်။
== ဆော့ဖ်ပါဝါ သဘောတရား၏ အကန့်အသတ်များ ==
ဆော့ဖ်ပါဝါ (Soft Power) သဘောတရားအပေါ် ဝေဖန်သုံးသပ်မှုများစွာ ရှိပါသည်။ နိုင်းလ် ဖာဂူဆန် (Niall Ferguson) ကဲ့သို့သော စာရေးဆရာများက ဆော့ဖ်ပါဝါသည် လက်တွေ့တွင် ထိရောက်မှုမရှိကြောင်း ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။ အထူးသဖြင့် နီယိုရီယလစ်ဇင် (Neorealism) နှင့် အခြားသော ဆင်ခြင်တုံတရားအခြေပြု (Rationalist) စာရေးဆရာများက နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးတွင် နိုင်ငံများ၏ အပြုအမူကို ပြောင်းလဲစေနိုင်သည့် အရာမှာ &quot;စီးပွားရေးဆိုင်ရာ မက်လုံးများ&quot; နှင့် &quot;စစ်ရေးအင်အား&quot; (Hard Power) သာလျှင် ဖြစ်သည်ဟု အခိုင်အမာ ယုံကြည်ကြသည်။
=== ဆော့ဖ်ပါဝါနှင့် ဟာ့ဒ်ပါဝါ ခွဲခြားရန် ခက်ခဲခြင်း ===
ပညာရှင်အချို့က ဆော့ဖ်ပါဝါကို ဟာ့ဒ်ပါဝါနှင့် ခွဲခြားရန် ခက်ခဲကြောင်း ထောက်ပြကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဂျောချ် ဒဗလျူ ဘုရှ် ၏ &quot;မင်းတို့ဟာ ငါတို့ဘက်မှာ ရှိမနေရင် အကြမ်းဖက်သမားတွေဘက်မှာ ရှိနေတာပဲ&quot; ဟူသော ပြောကြားချက်သည် စစ်ရေး သို့မဟုတ် စီးပွားရေးအင်အားကို တိုက်ရိုက်မသုံးသော်လည်း၊ တစ်ဖက်နိုင်ငံ၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ဖြစ်တည်မှုကို ခြိမ်းခြောက်လိုက်ခြင်း (Representational force) ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤသို့သော &quot;ဆွဲဆောင်ခြင်း&quot; မျိုးသည် အတင်းအကျပ် ဖိအားပေးသည့် သဘောသက်ရောက်နေသဖြင့် ဆော့ဖ်ပါဝါသည် ထင်သလောက် မနူးညံ့ကြောင်း ဝေဖန်ကြသည်။&lt;ref&gt;Mattern, Janice Bially (2005). &quot;Why 'Soft Power' Isn't So Soft: Representational Force and the Sociolinguistic Construction of Attraction in World Politics&quot;. ''Millennium: Journal of International Studies''. 33 (3): 583–612.&lt;/ref&gt;
=== ခုခံကာကွယ်မှုဆိုင်ရာ အသုံးချမှုနှင့် အားနည်းချက်များ ===
ဂျိုးဇက် နီး၏ အယူအဆသည် &quot;အခြားသူများကို မိမိအလိုရှိရာ လုပ်ဆောင်လာအောင် မည်သို့ပြုလုပ်မည်နည်း&quot; ဆိုသည့်အချက်အပေါ်တွင်သာ အဓိကထားသည်။ သို့သော် လတ်တလော သုတေသနများအရ တရုတ်နိုင်ငံကဲ့သို့ ထိုးထွက်လာသော အင်အားကြီးနိုင်ငံများသည် ၎င်းတို့၏ ပုံရိပ်ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ဆော့ဖ်ပါဝါကို ခုခံကာကွယ်မှုဆိုင်ရာ (Defensive use) နည်းလမ်းအဖြစ် အသုံးပြုလာကြသည်။&lt;ref&gt;Eliküçük Yıldırım, Nilgün; Aslan, Mesut (2020). &quot;China's Charm Defensive: Image Protection by Acquiring Mass Entertainment&quot;. ''Pacific Focus''. 35 (1): 141–171.&lt;/ref&gt;
ထို့ပြင် ဆော့ဖ်ပါဝါကို အသုံးပြုရာတွင် အမှားအယွင်းဖြစ်ပါက မိမိ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ပြန်လည်ထိခိုက်စေပြီး အာဏာဆုတ်ယုတ်မှု (Soft disempowerment) ကို ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်းလည်း သတိပြုရမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Brannagan, Paul Michael; Giulianotti, Richard (2018). &quot;The soft power–soft disempowerment nexus: The case of Qatar&quot;. ''International Affairs''. 94 (5): 1139–1157.&lt;/ref&gt;
=== အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အပေါ် ဝေဖန်ချက်များ ===
အာမစ် ကူးမား ဂုပ္ပတား (Amit Kumar Gupta) က ဂျိုးဇက် နီး၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်တွင် အားနည်းချက်ရှိကြောင်း ထောက်ပြသည်။ ၎င်း၏ အဆိုအရ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားနှင့် ခိုင်မာသော ယုံကြည်ချက်များအပေါ် မူတည်၍သာ ဆုံးဖြတ်ချက်ချလေ့ရှိပြီး အခြားနိုင်ငံများ၏ ဆွဲဆောင်မှု (Soft Power) ကြောင့်သာ ဆုံးဖြတ်ခြင်း မဟုတ်ဟု ဆိုသည်။&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;Gupta, Amit Kumar (2023). &quot;Re-examining the Concept of Soft Power and Initiating a Debate on How to Define the Concept from the Negative and Positive Connotations&quot;. ''Soft Power Journal''.&lt;/ref&gt; ဂုပ္ပတားက ဂျိုးဇက် နီး၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အစား &quot;အပြုသဘောဆောင်သော ဆော့ဖ်ပါဝါ&quot; (Positive soft power) နှင့် &quot;အပျက်သဘောဆောင်သော ဆော့ဖ်ပါဝါ&quot; (Negative soft power) ဟူသော ဝေါဟာရများဖြင့် အစားထိုးရန် အကြံပြုခဲ့သည်။

==မြန်မာနိုင်ငံ==
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ပါဝါ (Soft Power) သည် အိမ်နီးချင်း ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယား နှင့် လာအိုနိုင်ငံတို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် တူညီသော ဗုဒ္ဓဘာသာအခြေခံ ယဉ်ကျေးမှုများ ရှိသော်လည်း ရာဇဝင်သမိုင်းနှင့် ထုံးတမ်းစဉ်လာများတွင် ထူးခြားသော ကွဲပြားချက်များနှင့် လွှမ်းမိုးမှုများ ရှိခဲ့ပါသည်။
=== မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါ လွှမ်းမိုးခဲ့မှု သမိုင်းကြောင်း ===
သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အိမ်နီးချင်းဒေသများအပေါ် စစ်ရေး (Hard Power) ဖြင့်သာမက ယဉ်ကျေးမှုအရပါ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည် -
 * '''လန်နာနှင့် ဇင်းမယ်ဒေသ:''' အေဒီ ၁၆ ရာစု ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး လက်ထက်မှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ကျော် အုပ်ချုပ်စဉ်အတွင်း မြန်မာ့ပြက္ခဒိန်၊ ဓမ္မသတ်ဥပဒေများနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ထုံးတမ်းများကို လန်နာသို့ ပျံ့နှံ့စေခဲ့သည်။ ယနေ့ ထိုင်းမြောက်ပိုင်းရှိ ဘုရားကျောင်းများတွင် မြန်မာဟန် ခြင်္သေ့ရုပ်များနှင့် ပြာသာဒ်များကို တွေ့မြင်နေရခြင်းမှာ ထိုခေတ်က ဆော့ဖ်ပါဝါ စီးဆင်းမှုကြောင့် ဖြစ်သည်။
 * '''အနုပညာနှင့် အစားအသောက်:''' ယနေ့ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် လူကြိုက်များသော &quot;ဟင်းလေး&quot; (Gaeng Hang Le) နှင့် &quot;ခေါက်စွိုင်&quot; (Khao Soi) တို့သည် မြန်မာ့ဝက်သားဟင်းနှင့် အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲတို့မှ အခြေခံကာ လွှမ်းမိုးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
 * '''ဘာသာရေး အချက်အခြာ:''' ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ဗဟိုချက်အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့ပြီး သီရိလင်္ကာနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများမှ သံဃာတော်များ မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်ကာ ဝိနည်းတော်များ သင်ယူခဲ့ကြသည်။
=== မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါကို ယနေ့ခေတ်တွင် မြှင့်တင်ရန် နည်းလမ်းများ ===
ယနေ့ခေတ် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အခင်းအကျင်းတွင် မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါကို အောက်ပါအတိုင်း မဟာဗျူဟာကျကျ မြှင့်တင်နိုင်ပါသည်။

၁။ သနပ်ခါးကို ကမ္ဘာ့အဆင့် National Brand အဖြစ် ဖော်ဆောင်ခြင်း
သနပ်ခါးသည် မြန်မာ့ Visual Identity (အမြင်အာရုံဆိုင်ရာ ဝိသေသ) တွင် အားအကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ရိုးရာအသုံးအဆောင်အဖြစ်သာမကဘဲ &quot;Organic &amp; Sustainable Beauty&quot; အဖြစ် နိုင်ငံတကာ အလှကုန်ဈေးကွက်သို့ ထိုးဖောက်ခြင်းဖြင့် မြန်မာ့ပုံရိပ်ကို မြှင့်တင်နိုင်သည်။

၂။ တိုင်းရင်းသားစုံလင်မှုကို အခြေခံသော ခရီးသွားလုပ်ငန်း (Ethnic Tourism)
ထိုင်းနိုင်ငံသည် &quot;Smile&quot; ကို ရောင်းသကဲ့သို့ မြန်မာနိုင်ငံသည် &quot;Diversity&quot; (စုံလင်ကွဲပြားမှု) ကို ရောင်းသင့်သည်။ တိုင်းရင်းသား ၁၃၅ မျိုး၏ မတူညီသော အကအလှ၊ ဝတ်စုံနှင့် ပွဲတော်များကို (ဥပမာ- ကချင်မနောပွဲ၊ ကယားရိုးရာတိုင်ပွဲ) စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင်ကာ နိုင်ငံတကာ Documentary များဖြင့် တင်ဆက်ခြင်းဖြင့် ဆွဲဆောင်နိုင်ပါသည်။

၃။ Gastrodiplomacy (အစားအသောက် သံတမန်ရေး)
&quot;လက်ဖက်သုပ်&quot; သည် ကမ္ဘာ့အဆင့်တွင် ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော Unique Salad အဖြစ် ကျော်ကြားနိုင်သော အလားအလာရှိသည်။ နိုင်ငံတကာရှိ မြန်မာသံရုံးများနှင့် ပြည်ပရောက် မြန်မာများမှတစ်ဆင့် မြန်မာ့အစားအသောက် ပွဲတော်များကို စဉ်ဆက်မပြတ် ကျင်းပခြင်းဖြင့် ဆော့ဖ်ပါဝါကို တည်ဆောက်နိုင်ပါသည်။

၄။ ရုပ်ရှင်နှင့် ဂီတမှတစ်ဆင့် ပုံရိပ်တည်ဆောက်ခြင်း
ကိုရီးယား (K-Wave) ကဲ့သို့ပင် မြန်မာ့သမိုင်းကြောင်းများကို အခြေခံသည့် Cinematic Content များ (ဥပမာ- ပုဂံခေတ် သို့မဟုတ် ကုန်းဘောင်ခေတ် နောက်ခံဇာတ်လမ်းများ) ကို နိုင်ငံတကာ Streaming Platforms (Netflix စသည်) သို့ ရောက်ရှိအောင် ဖန်တီးခြင်းသည် အထိရောက်ဆုံးသော ဆော့ဖ်ပါဝါ မြှင့်တင်နည်း ဖြစ်သည်။

=== နိဂုံး ===
မြန်မာ့ဆော့ဖ်ပါဝါသည် အနှစ်သာရအားဖြင့် **&quot;နွေးထွေးမှု၊ သဘာဝကျမှုနှင့် သမိုင်းအနက်ရှိမှု&quot;** အပေါ် အခြေခံသည်။ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများထက် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော သမိုင်းအထောက်အထားများနှင့် မပျက်စီးသေးသော သဘာဝအရင်းအမြစ်များကို ခေတ်မီနည်းပညာဖြင့် ပေါင်းစပ်တင်ပြနိုင်မည်ဆိုပါက မြန်မာ့ဩဇာသည် ဒေသတွင်းတွင် ပြန်လည်မြင့်မားလာမည် ဖြစ်ပါသည်။

== တိုင်းတာခြင်း ==
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များကို ကိန်းဂဏန်းညွှန်းကိန်းများဖြင့် တိုင်းတာရန် ပထမဆုံး ကြိုးပမ်းမှုကို ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် [[Institute for Government]] (IfG) နှင့် ''[[Monocle (media company)|Monocle]]'' မီဒီယာကုမ္ပဏီတို့က စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;McClory2010&quot;&gt;McClory, Jonathan (2010-12-07). &quot;The new persuaders: an international ranking of soft power&quot;. Institute for Government.&lt;/ref&gt; IfG-Monocle ဆော့ဖ်ပါဝါ ညွှန်းကိန်းသည် ယဉ်ကျေးမှု၊ သံတမန်ရေး၊ ပညာရေး၊ စီးပွားရေး/ဆန်းသစ်တီထွင်မှု နှင့် အစိုးရ အုပ်ချုပ်ရေး ဟူသော ကဏ္ဍခွဲ ၅ ခုအပေါ် အခြေခံ၍ နိုင်ငံပေါင်း ၂၆ နိုင်ငံကို တိုင်းတာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ''Monocle'' မီဒီယာသည် ထိုအချိန်မှစ၍ နှစ်စဉ် ဆော့ဖ်ပါဝါ စစ်တမ်းများကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ၂၀၁၆/၁၇ ခုနှစ်တွင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ တာဝန်အဖွဲ့များ၊ [[အိုလံပစ် ဆုတံဆိပ်များ]]၊ ဗိသုကာလက်ရာ အရည်အသွေးနှင့် စီးပွားရေး အမှတ်တံဆိပ်များ စသည့် အချက်ပေါင်း ၅၀ ခန့်ကို ထည့်သွင်းတွက်ချက်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;monocle.com&quot; /&gt;
၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ''Portland'' မီဒီယာကုမ္ပဏီက ထုတ်ဝေသော ''The Soft Power 30'' အစီရင်ခံစာသည် နိုင်ငံရေး အဖွဲ့အစည်းများ၏ အရည်အသွေး၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဆွဲဆောင်မှု၊ သံတမန်ကွန်ရက် အားကောင်းမှု၊ အဆင့်မြင့်ပညာရေးစနစ်၏ ဂုဏ်သတင်း၊ စီးပွားရေး မော်ဒယ်၏ စွဲမက်ဖွယ်ကောင်းမှုနှင့် ဒီဂျစ်တယ် နည်းပညာဖြင့် ကမ္ဘာနှင့် ချိတ်ဆက်နိုင်မှုတို့အပေါ် မူတည်၍ အဆင့်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;McClory2015&quot;&gt;McClory, Jonathan (2015). &quot;The Soft Power 30 - A Global Ranking of Soft Power&quot;. Portland.&lt;/ref&gt;
=== တိုင်းတာမှု၏ အရေးပါပုံ ===
ဆော့ဖ်ပါဝါသည် လူဦးရေ၊ စစ်ရေးလက်နက် သို့မဟုတ် ပြည်တွင်းအသားတင်ထုတ်လုပ်မှု တန်ဖိုး ([[GDP]]) ကဲ့သို့သော ကိန်းဂဏန်းများဖြင့် တိုင်းတာသည့် ဟာ့ဒ်ပါဝါနှင့် သိသိသာသာ ကွဲပြားသည်။ ဟာ့ဒ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များ ရှိနေရုံဖြင့် လိုချင်သော ရလဒ်ကို အမြဲမရရှိနိုင်ကြောင်း ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ဆော့ဖ်ပါဝါ၏ အောင်မြင်မှုသည် နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းအတွင်းရှိ ထိုနိုင်ငံ၏ ဂုဏ်သတင်း (Reputation) အပေါ်တွင် များစွာမူတည်သည်။ ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သတင်းမီဒီယာများ၊ လူပြိန်းကြိုက် ယဉ်ကျေးမှုများ (Popular Culture) နှင့် ဘာသာစကား ပျံ့နှံ့မှုတို့သည် ဆော့ဖ်ပါဝါ၏ အရေးပါသော အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်လာကြသည်။
=== ကမ္ဘာ့ဆော့ဖ်ပါဝါ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များ (ဇယား) ===
{| style=&quot;font-size:95%; width:100%; border-collapse:collapse;&quot;
|-
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''Brand Finance&lt;br /&gt;Global Soft Power 2026'''&lt;ref&gt;Brand Finance (2026-01-21). &quot;Global Soft Power Index 2026&quot;.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''ISSF&lt;br /&gt;World Soft Power 2023'''&lt;ref&gt;ISSF (2023-08-15). &quot;World Soft Power Index 2023&quot;.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''Monocle&lt;br /&gt;Soft Power Survey 2022'''&lt;ref&gt;Self, Alexis (2023). &quot;Soft Power Survey&quot;. Monocle.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;width:25%; text-align:center; vertical-align:top;&quot; | '''IMF&lt;br /&gt;Global Soft Power 2021'''&lt;ref&gt;Cevik &amp; Padilha (2024). &quot;Measuring Soft Power: A New Global Index&quot;. IMF.&lt;/ref&gt;
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{USA}}
|-
| 2 || {{CHN}}
|-
| 3 || {{JPN}}
|-
| 4 || {{GBR}}
|-
| 5 || {{GER}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{USA}}
|-
| 2 || {{FRA}}
|-
| 3 || {{GBR}}
|-
| 4 || {{JPN}}
|-
| 5 || {{GER}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{USA}}
|-
| 2 || {{DEN}}
|-
| 3 || {{FRA}}
|-
| 4 || {{KOR}}
|-
| 5 || {{SWI}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; width:90%;&quot;
! အဆင့် !! နိုင်ငံ
|-
| 1 || {{KOR}}
|-
| 2 || {{JPN}}
|-
| 3 || {{GER}}
|-
| 4 || {{CHN}}
|-
| 5 || {{ITA}}
|}
|}
=== မြန်မာ့အခြေအနေနှင့် နှိုင်းယှဉ်ချက် ===
မြန်မာနိုင်ငံကဲ့သို့ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများအတွက် ဆော့ဖ်ပါဝါ ညွှန်းကိန်းများတွင် ထိပ်တန်းစာရင်းဝင်ရန် ခက်ခဲနေဆဲ ဖြစ်သော်လည်း၊ ဘာသာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဆွဲဆောင်မှုများ (ဥပမာ - [[ရွှေတိဂုံစေတီတော်]]၊ မြန်မာ့ရိုးရာ အစားအသောက်နှင့် ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှု) သည် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများအပေါ် လွှမ်းမိုးမှုရှိသော အဖိုးတန် ဆော့ဖ်ပါဝါ အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော်လည်း နိုင်ငံတကာအဆင့်တွင် နိုင်ငံရေး တည်ငြိမ်မှုနှင့် ဒီဂျစ်တယ် ချိတ်ဆက်မှု အားနည်းချက်များကြောင့် ဆော့ဖ်ပါဝါ အဆင့်အတန်း (Global Ranking) မြင့်မားရန် စိန်ခေါ်မှုများ ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။

== ကိုးကားချက်များ ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>490ol8vpwekdz90lajkvzf9e15t8s0x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-27892-40</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285494</id>
    <revision>
      <id>1030562</id>
      <timestamp>2026-05-09T03:25:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8531" sha1="nl8ljqsksxg9hpnl1sxwwdywd8kut66" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-27892-40 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၃:၂၅၊ ၉ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>nl8ljqsksxg9hpnl1sxwwdywd8kut66</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း တိုက်ပွဲ (၂၀၂၄-၂၀၂၅)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285495</id>
    <revision>
      <id>1030566</id>
      <timestamp>2026-05-09T03:36:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>'''ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း တိုက်ပွဲ (၂၀၂၄–၂၀၂၅)''' သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လအတွင်း [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] စစ်ဆင်ရေးကာလမှ စတင်၍ ချင်းတော်လှန်ရေး အင်အားစုအချင်းချင်းအကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ရေးပဋိပက္ခများ</comment>
      <origin>1030566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41521" sha1="gjt47z1jig1y8btmuq43ms4qjwn9ro0" xml:space="preserve">{{Infobox military conflict
| conflict    = ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း တိုက်ပွဲ (၂၀၂၄–၂၀၂၅)
| partof      = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ချင်း စစ်မြေပြင်]]

| image       = 
| caption     = 
| map_type    = Myanmar
| latitude    = 21.6044
| longitude   = 93.4358
| map_size    = 250
| map_caption = ပဋိပက္ခများ အဓိကဖြစ်ပွားရာ မတူပီမြို့နယ်အနီး တည်နေရာပြမြေပုံ
| map_label   = မတူပီ

| date        = ၂၀၂၄ ဇွန် – ၂၀၂၅ ဇူလိုင် (ဆက်လက်ဖြစ်ပွားဆဲ)
| place       = [[မတူပီမြို့နယ်]]၊ [[ထန်တလန်မြို့နယ်]]၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]] နှင့် ဟွားငိုးလ်ရမ်းဒေသ၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]
| status      = နယ်မြေစိုးမိုးရေးနှင့် နိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှုအပေါ် အငြင်းပွားမှုများ ရှိနေဆဲ
| combatant1  = [[ချင်းညီနောင်]] (CB) နှင့် မဟာမိတ်များ
* [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (မတူပီ)]] - တပ်မဟာ (၁)
* [[မရာကာကွယ်ရေးအဖွဲ့]] (MTC/MDF)
* [[ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်-မင်းတပ်]] (CDF-Mindat)
* [[ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]] (CNO/CNDF)
| combatant2  = [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]] (CC) နှင့် မဟာမိတ်များ
* [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]] (CNF/CNA)
* [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (လောက်တူ)]] (CDF-Lautu)
* [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (မရာ)]] (CDF-Mara/IMC)
* [[ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့-ဟွားငိုးလ်ရမ်း]] (CDF-Hualngoram)

| commander1  = -
| commander2  = ပူးထန်းနိန်းကီး (CNF ဒုဥက္ကဋ္ဌ)

| casualties1 = CDF-မင်းတပ် ရဲဘော် ၂ ဦး ကျဆုံး (၂၀၂၄ ဇွန်)
| casualties2 = နှစ်ဖက်ထိခိုက်ကျဆုံးမှုများ ရှိသော်လည်း အရေအတွက် အတိအကျမသိရ
| notes       = ၂၀၂၄ ဇွန်လတွင် [[မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] မတိုင်မီ စတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ စက်တင်ဘာတွင် ZORO ၏ ကြားဝင်မှုဖြင့် အိုင်ဇောလ်၌ &quot;လက်နက်ဖြင့် မဖြေရှင်းရန်&quot; သဘောတူခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း မတူပီ၊ ဖလမ်းနှင့် ဟွားငိုးလ်ရမ်းဒေသတို့၌ တိုက်ပွဲများ ထပ်မံဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG) က ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းရန် တိုက်တွန်းထားသည်။
}}
'''ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း တိုက်ပွဲ (၂၀၂၄–၂၀၂၅)''' သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လအတွင်း [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] စစ်ဆင်ရေးကာလမှ စတင်၍ ချင်းတော်လှန်ရေး အင်အားစုအချင်းချင်းအကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ရေးပဋိပက္ခများ ဖြစ်သည်။အဆိုပါ တိုက်ပွဲများသည် အဓိကအားဖြင့် [[ချင်းညီနောင်]] (CB) မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များနှင့် [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]] (CC) လက်အောက်ခံ [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]] (CNF) ဦးဆောင်သော ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များအကြား ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-12-23 |title=မင်းတပ်နဲ့ ကန်ပက်လက်မြို့တွေကို ချင်းညီနောင်အဖွဲ့တွေ သိမ်းပိုက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c8j9w48gp20o |access-date=2026-05-09 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

ပဋိပက္ခများသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် [[မတူပီမြို့နယ်]]အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို တိုက်ခိုက်ရာ၌ နယ်မြေစိုးမိုးရေးနှင့် လက်နက်ခဲယမ်းခွဲဝေမှုဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုများမှ စတင်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် [[ထန်တလန်မြို့နယ်]]နှင့် [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]တို့အထိပါ ရိုက်ခတ်မှုများ ရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်သို့ ရောက်ရှိလာသောအခါတွင်လည်း မတူပီမြို့နယ်အတွင်းရှိ မရာဒေသနှင့် လောက်တူဒေသတို့၌ မျိုးနွယ်စုအခြေပြု ကာကွယ်ရေးတပ်များဖြစ်ကြသော CDF-Lautu၊ CDF-Mara နှင့် MDF တို့အကြား နယ်မြေအငြင်းပွားမှုများကြောင့် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ပြင်းထန်ခဲ့သည်။ ဤပဋိပက္ခများသည် ချင်းတော်လှန်ရေး အင်အားစုများအကြား နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေးဦးဆောင်မှုအပေါ် အမြင်ကွဲလွဲမှုများကို ဖော်ပြနေပြီး ဒေသတွင်း တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူများအတွက် စိန်ခေါ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-06-21 |title=ချင်း လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေအကြား အပြန်အလှန် တိုက်ခိုက်မှုတွေရှိနေ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4nnqnr7135o |access-date=2026-05-08 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

== ဖြစ်စဉ် အနှစ်ချုပ် ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%; text-align:center;&quot;
|- style=&quot;background:#efefef;&quot;
! style=&quot;width:15%;&quot; | ကာလ
! style=&quot;width:25%;&quot; | ဖြစ်စဉ်
! style=&quot;width:25%;&quot; | နေရာ
! style=&quot;width:35%;&quot; | အနှစ်ချုပ်ရလဒ်
|-
| ၂၀၂၄ ဇွန် || [[မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]|| မတူပီ (ချင်းတောင်) || မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း ပူးပေါင်းမှုအားနည်းရာမှ စတင်
|-
| ၂၀၂၄ စက်တင်ဘာ || အိုင်ဇောလ်သဘောတူညီချက် || [[အိုင်းဇောလ်မြို့|အိုင်ဇောလ်မြို့]]|| ZORO စေ့စပ်မှုဖြင့် &quot;လက်နက်ဖြင့် မဖြေရှင်းရန်&quot; သဘောတူ။
|-
| ၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီ || နယ်မြေစိုးမိုးရေး || မတူပီ (ချင်းတောင်) || CDF-Lautu နှင့် MDF တို့အကြား ဒရုန်းဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်။
|-
| ၂၀၂၅ ဇူလိုင် || ရိဒ်ခေါ်ဒါနှင့် ဖလမ်း || [[ဖလမ်းမြို့နယ်|ဖလမ်း]]/[[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိဒ်ခေါ်ဒါ]] (ချင်းမြောက်) || ရိဒ်ခေါ်ဒါနှင့် CNDF ဌာနချုပ် တိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် အရှိန်မြင့်ခဲ့
|}

== နောက်ခံသမိုင်း ==
{{main|မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}}
မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ချင်းပြည်နယ်အတွင်း စစ်ကောင်စီကို တော်လှန်တိုက်ခိုက်နေသည့် အဓိက အဖွဲ့အစည်းကြီး နှစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ပထမအဖွဲ့မှာ [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]] (CNF) က ဦးဆောင်ပြီး ဒေသတွင်း တပ်ဖွဲ့အများအပြား ပါဝင်သော &quot;[[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]&quot; ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအဖွဲ့မှာ ချင်းအမျိုးသားကောင်စီ (မင်းတပ်)၊ CNO၊ ZFU၊ CDF (ကန်ပက်လက်)၊ CDF (မတူပီ) တပ်မဟာ (၁) နှင့် MTC တို့ ပါဝင်သည့် &quot;[[ချင်းညီနောင်]]&quot; အဖွဲ့ဖြစ်သည်။ အဆိုပါအဖွဲ့ နှစ်ခုအကြား နယ်မြေစိုးမိုးရေးနှင့် မူဝါဒပိုင်းဆိုင်ရာ ကွဲလွဲမှုများ ရှိနေခဲ့ရာမှ မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခအသွင်သို့ ကူးပြောင်းလာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-06-14 |title=မတူပီမြို့ ကို ချင်းညီနောင်နဲ့ မဟာမိတ်တွေထိုးစစ်ဆင် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c9007e2gx0xo |access-date=2026-05-08 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

ထိုသို့ကူးပြောင်းစေမှုတွင်   မတူပီမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းတစ်ခုကို ချင်းညီနောင် နှင့် CNA တို့ ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ရရှိလာသည့် လက်နက်ခဲယမ်းများ ခွဲဝေကြစဥ်၊ အာရက္ခတပ်တော် (AA) ပါဝင်လာပြီး  AA နှင့် CNA တို့အကြား အငြင်းပွားမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းသည်လည်း အချက်တစ်ခုအနေဖြင့် ပါဝင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ အငြင်းပွားမှုသည် နှစ်ဖက်ပစ်ခတ်မှုအထိ  ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ချင်းညီနောင်အဖွဲ့သည် AA ဘက်မှ ပါဝင်ကူညီခဲ့သည်ဟု CNA ဘက်က ယူဆခဲ့ရာမှ  ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်းအကြား တင်းမာမှုများသည် အရှိန်မြင့်တက်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-09-22 |title=တူမီးပေါ်က အက်ကြောင်းများ - ချင်း ပြည်သူ့သဘောထား မျက်ကွယ်ပြုခံနေရသလား |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c74jy05xqlwo |access-date=2026-05-08 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

ထို့အပြင် ယင်းသို့ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအကြား တင်းမာမှုများ ဖြစ်ပေါ်နေစဉ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် မင်းတပ်နယ်မှ ကျောင်းသားများကို ကျောင်းပို့ရန် လာရောက်သည့် အရပ်သား ၇ ဦးအား CNA တပ်ဖွဲ့ဝင်များက စစ်ဆေးရေးဂိတ်တစ်ခုတွင် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ဖမ်းဆီးခံရသူများ၏ ပြောကြားချက်အရ ၎င်းတို့အား ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင်များဟု သံသယရှိခြင်းကြောင့် ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အဆိုပါ ဖမ်းဆီးမှုသည် မတူပီစခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲအပြီး ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အဖွဲ့အစည်းများအကြား မပြေလည်မှုများနှင့် တိုက်ရိုက်သက်ရောက်မှုရှိနေခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-06-21 |title=ချင်း လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေအကြား အပြန်အလှန် တိုက်ခိုက်မှုတွေရှိနေ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4nnqnr7135o |access-date=2026-05-08 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် ==
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့တွင် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့သည် မတူပီမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို စတင်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး ဇွန်လ ၁၇ ရက်တွင် ခမရ (၃၀၄) ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ထို့နောက် ဇွန်လ ၁၈ ရက်နေ့မှစတင်ကာ ချင်းညီနောင်တပ်ဖွဲ့များနှင့် CNF ဦးဆောင်သော ချင်းပြည်ကောင်စီ မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များအကြား ပစ်ခတ်မှုများ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ချင်းညီနောင်အဖွဲ့၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ အဆိုပါ ထိတွေ့တိုက်ပွဲများသည် ၆ ရက်တိုင် ဆက်တိုက် ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်စလုံးတွင် ထိခိုက်ကျဆုံးမှုများ ရှိခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် CNF နှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များဘက်က တပ်ဆုတ်ပေးခဲ့သော်လည်း၊ မတူပီဗျူဟာနှင့် ခလရ (၁၄၀) ၏ မြောက်ဘက်ရှိ ဖနိုင်ရွာနှင့် ငလိုင်ရွာကြားတွင် မိုင်းအမြောက်အမြား ထောင်ထားခဲ့ကြောင်း ချင်းညီနောင်ဘက်က စွပ်စွဲပြောဆိုခဲ့သည်။ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း တိုက်ပွဲများ ရပ်တန့်သွားပြီးနောက် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့သည် ကျန်ရှိသည့် စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် မတူပီမြို့တစ်မြို့လုံးကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ငြိမ်းချမ်းအေး |date=2024-07-02 |title=မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ပြောခွင့်ရသူနဲ့မေးမြန်းချက် |url=https://burmese.voanews.com/a/chin-brotherhood-matupi-fighting-southern-chin-state-/7681666.html |access-date=2026-05-08 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}&lt;/ref&gt;

=== နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲများနှင့် ထိခိုက်ကျဆုံးမှု အခြေအနေများ ===
ချင်းညီနောင်အဖွဲ့၏ ထုတ်ပြန်ချက်များအရ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNA) နှင့် ချင်းညီနောင် (Chin Brotherhood) အဖွဲ့တို့အကြား တိုက်ပွဲများသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လလယ်မှ ဇူလိုင်လအစပိုင်းအထိ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အဆိုပါ တိုက်ပွဲများအတွင်း ဒရုန်းများအသုံးပြု၍ တိုက်ခိုက်ခြင်းများ ပါဝင်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း ထိခိုက်ကျဆုံးမှုများနှင့် ပတ်သက်၍ CNA ဘက်မှ တရားဝင် အတိအကျ ထုတ်ပြန်ထားခြင်း မရှိသော်လည်း၊ ချင်းညီနောင်ဘက်ကမူ ၎င်းတို့၏ အဖွဲ့ဝင် ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်-မင်းတပ် (CDF-Mindat) မှ ရဲဘော် ၂ ဦး ကျဆုံးပြီး အများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ထို့အပြင် မတူပီမြို့သို့ ခွင့်ယူ၍ ပြန်သွားကြသည့် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင် ၅ ဦးကိုလည်း CNA တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ဖမ်းဆီးခဲ့ကြောင်း ချင်းညီနောင်အဖွဲ့၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ ဤဖြစ်စဉ်များသည် ချင်းလက်နက်ကိုင် အင်အားစုများအကြား တင်းမာမှု အရှိန်မြင့်တက်နေခြင်းကို ပြသခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2025-07-05 |title=ဖလမ်းမြို့တွင် စစ်ကောင်စီဆုတ်ခွာသွားသော်လည်း တိုက်ပွဲ ဆက်ဖြစ်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/64747/ |access-date=2026-05-09 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ငြိမ်းချမ်းရေး ကြိုးပမ်းမှုနှင့် အိုင်ဇောလ်သဘောတူညီချက် ==
ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအကြား တင်းမာမှုများ လျော့ပါးစေရန်အတွက် ဇိုပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေးအဖွဲ့အစည်း (Zo Re-Unification Organization – ZORO) ၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၊ [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]၊ [[အိုက်ဇောမြို့|အိုင်ဇောလ်မြို့]]၌ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲတစ်ရပ် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲသို့ [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]၊ [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]] (CNF) နှင့် ကြားကာလ ချင်းအမျိုးသားအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ (ICNCC) / [[ချင်းညီနောင်]] (CB) အဖွဲ့တို့မှ ခေါင်းဆောင်များ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ယင်းတွေ့ဆုံမှုတွင် အဓိက သဘောတူညီချက် ၅ ချက် ရရှိခဲ့ပြီး အရေးကြီးဆုံးအချက်မှာ ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအကြား သဘောထားကွဲလွဲမှုများ ရှိလာပါက '''&quot;လက်နက်ဖြင့် ဖြေရှင်းသည့်နည်းလမ်းကို အသုံးမပြုရန်&quot;''' နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးကော်မတီတစ်ရပ် ဖွဲ့စည်းရန်တို့ ဖြစ်သည်။ [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]]-[[ကူကီးလူမျိုး|ကူကီး]]-မီဇိုး မျိုးနွယ်စုများသည် ညီရင်းအစ်ကိုများ ဖြစ်ကြသည်ကို လက်ခံကြပြီး နောင်တွင် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ ထပ်မံမဖြစ်ပွားစေရန် သဘောတူခဲ့ကြသည်။ သို့သော် အဆိုပါ သဘောတူညီချက်များ ရှိနေလင့်ကစား ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း မတူပီမြို့နယ်နှင့် မရာဒေသတို့၌ ထိတွေ့တိုက်ပွဲများ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-09-22 |title=ချင်းတော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့ဝင် အချင်းချင်း သဘောထားကွဲမှုရှိပါက လက်နက်ဖြင့် မဖြေရှင်းရန် သဘောတူညီမှု ရရှိ |url=https://yktnews.com/2024/09/184582/ |access-date=2026-05-08 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းရှိ နယ်မြေအငြင်းပွားမှုနှင့် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၅) ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ နောက်ဆုံးပတ်အတွင်း မတူပီမြို့နယ်အတွင်းရှိ [[ရွာမန်းရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်|ရွာမန်းကျေးရွာ]]အနီးတွင် ချင်းပြည်ကောင်စီ (CC) အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သော '''ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (လောက်တူ) - CDF (Lautu)''' နှင့် ချင်းညီနောင် (CB) အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သော '''မရာကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (Mara Defense Force - MDF)''' တို့အကြား နယ်မြေအငြင်းပွားရာမှတစ်ဆင့် ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။အဆိုပါ ၂ဖွဲ့သည် နွေဦးတော်လှန်ရေးအတွင်း ပေါ်ပေါက်လာသည့်  ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့နှစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ တိုက်ပွဲများအတွင်း နှစ်ဖက်စလုံးမှ ဒရုန်းဗုံးများ အသုံးပြု၍ အပြင်းအထန် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသဖြင့် နှစ်ဖက်ထိခိုက်သေဆုံးမှုနှင့် ဒဏ်ရာရရှိမှုများ များပြားခဲ့ကြောင်း ချင်းပြည်ကောင်စီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းပေါ်လ်က အတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။မတူပီမြို့နယ်၊ ထန်တလန်မြို့နယ်တွင်း နေထိုင်ကြသည့် လောက်တူမျိုးနွယ်စုနှင့် မတူပီမြို့နယ်နှင့် ပလက်ဝမြို့နယ်တွင် နေထိုင်ကြသည့် မရာမျိုးနွယ်စုကြား ၂၀၂၂ ခုနှစ်ဝန်းကျင်ကတည်းက နယ်နိမိတ် ဆိုင်ရာ ပွတ်တိုက်မှုများရှိခဲ့ပြီး ၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲများအထိ ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2025-02-05 |title=ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့အချင်းချင်း တိုက်ပွဲဖြစ်ပြီး သေဆုံး၊ ထိခိုက်မှုများရှိ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/60818/ |access-date=2026-05-08 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

ချင်းအဖွဲ့အစည်းများအကြား သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို လက်နက်ကိုင်နည်းလမ်းဖြင့် မဖြေရှင်းရန် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလအတွင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေး၍ သဘောတူညီချက် ရယူခဲ့ဖူးသော်လည်း ၂၀၂၅ နှစ်ဆန်း၌ လက်တွေ့မြေပြင်တွင် တိုက်ပွဲများ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခဲ့သဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များ ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။ ဤသို့ မဟာမိတ်အဖွဲ့အစည်းများအကြား မညီညွတ်မှုများကြောင့် ဒေသခံပြည်သူများ၏ ဘဝလုံခြုံရေးအပေါ် စိုးရိမ်ရသည့် သက်ရောက်မှုများ ရှိလာခဲ့ပြီး စစ်ရှောင်အရေအတွက် ပိုမိုတိုးပွားသွားခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-11-10 |title=ချင်းဒေသသုံးခုမှာ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ပြင်းထန်နေ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/chin-three-city-fierce-battles-11102024052707.html |access-date=2026-05-09 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;

=== ဖလမ်းနှင့် ဟွားငိုးလ်ရမ်းဒေသ ပဋိပက္ခ (၂၀၂၅ ဇူလိုင်) ===
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၂) ရက်နေ့မှစ၍ ဖလမ်းမြို့နယ် တွင် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများဖြစ်ကြသော ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (CNO/CNDF) နှင့် ချင်းပြည်ကောင်စီဝင်များဖြစ်ကြသည့် ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF/CNA)၊ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့-ဟွားငိုးလ်ရမ်း (CDF-Hualngoram) တို့အကြား တိုက်ပွဲများနှင့် စစ်ရေးတင်းမာမှုများဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ထိုဖြစ်ရပ်သည် ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအကြား တတိယအကြိမ်မြောက် ထပ်မံဖြစ်ပွားခဲ့သည့်  ဖြစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ရိခေါဒါရ်မြို့မှ ပြည်သူ ၃၀၀၀ ခန့်သည်  မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဘက် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2025-07-12 |title=ရိဒ်ခေါ်ဒါရ်မြို့ကို CNA ပူးပေါင်းတပ် ပြန်လည်သိမ်းပိုက် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/07/12/127094/ |access-date=2026-05-08 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;

အဆိုပါ ဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတ ဒူဝါလရှီးလက အဖွဲ့အစည်းအချင်းချင်းကြား မတူကွဲပြားသည့် သဘောထားများကို လက်နက်ဖြင့် မဖြေရှင်းဘဲ ငြိမ်းချမ်းသည့်နည်းလမ်းဖြင့် အမြန်ဆုံး အဖြေရှာကြရန် လေးနက်စွာ တိုက်တွန်းကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ရသည်။  ယင်းထိတွေ့မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့က ဇူလိုင်လ ၃ ရက်နေ့တွင် သဘောထားထုတ်ပြန်ချက်တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။အဆိုပါ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဤတိုက်ပွဲသည် ဒေသတွင်း လက်နက်ကိုင်နှစ်ဖွဲ့အကြား ဖြစ်ပွားသော ပဋိပက္ခသာဖြစ်သဖြင့် ချင်းညီနောင် အဖွဲ့အနေဖြင့် ပါဝင်တိုက်ခိုက်မည်မဟုတ်ကြောင်းနှင့် အခြားပြင်ပ တော်လှန်ရေးလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများအနေဖြင့်လည်း ဤပဋိပက္ခအတွင်း ပါဝင်ပတ်သက်ခြင်း မပြုရန် တရားဝင် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။သို့သော်လည်း ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ရိဒ်ခေါ်ဒါမြို့ သိမ်းပိုက်ခံရမှုနှင့် ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် CNA ဦးဆောင်သော ပူးပေါင်းတပ်များက CNDF ဌာနချုပ်ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့မှုများကြောင့် တိုက်ပွဲများမှာ ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Respectfully and earnestly urging the Chin Revolutionary Armed Forces to seek a peaceful and mutually agreeable resolution to the differences of opinion and conflict between them at the earliest opportunity. – National Unity Government of Myanmar |url=https://nugmyanmar.org/mm/the-chin-revolutionary-armed-forces-to-seek-a-peaceful/ |access-date=2026-05-08 |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2025-07-09 |title=ချင်းလက်နက်ကိုင်တပ်များအကြားပဋိပက္ခ ငြိမ်းချမ်းသောနည်းဖြင့် အဖြေရှာရန် NUG ယာယီသမ္မတ တိုက်တွန်း |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/07/10/126854/ |access-date=2026-05-08 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;

ဇူလိုင်လ ၁၄ ရက်တွင် ဆက်လက်၍ ဆော်မှိန်တိုက်နယ်၊ ဖန်တလန်ကျေးရွာရှိ နေရာ ၃ နေရာတွင် ထိတွေ့ပစ်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မရာချင်းလက်နက်ကိုင် ၂ ဖွဲ့၏ လက်ရှိ စစ်ရေးပဋိပက္ခမှာ ပိုမိုတင်းမာလာနေ – Khonumthung Media Group |url=https://khonumthung.org/%E1%80%99%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA-%E1%81%82-%E1%80%96%E1%80%BD/ |access-date=2026-05-08 |website=khonumthung.org}}&lt;/ref&gt; MTC/ MDF နှင့်အတူ ULA/AA တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ပါဝင်နေသည်ဟု IMC/ CDF – မရာ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက စွပ်စွဲခဲ့သည်။မရာလက်နက်ကိုင်နှစ်ဖွဲ့၏ ပဋိပက္ခတွင် MTC/ MDF သည် ၎င်းတို့ကို ထောက်ခံသော ကျေးရွာများကို လှည့်လည် ကွင်းဆင်း နေခြင်းဖြစ်ပြီး ULA/ AA တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ပါဝင်ခြင်း မရှိကြောင်း MTC/ MDF ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ကိုဓူဝံက ငြင်းဆိုခဲ့သည့်အပြင် အာရက္ခတပ်တော် (ULA/ AA) သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မရာဒေသအတွင်းရှိ မရာချင်းလက်နက်ကိုင် ၂ ဖွဲ့ဖြစ်သည့် မရာလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (MTC/ MDF) နှင့် IMC/ CDF – Mara တို့၏ စစ်ရေးပဋိပက္ခတွင် ပါဝင်ပတ်သက်ခြင်း မရှိကြောင်း ULA/ AA ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးခိုင်သုခက သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှတဆင့် ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မရာချင်းလက်နက်ကိုင် ၂ ဖွဲ့ကြား စစ်ရေးပဋိပက္ခတွင် ပါဝင်ခြင်း မရှိဟု ULA/ AA ပြော |url=https://www.bnionline.net/mm/news-110668 |access-date=2026-05-08 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}&lt;/ref&gt; 

=== မီဇိုရမ်အစိုးရ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှု (၂၀၂၅ ဇူလိုင်) ===
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လအတွင်း ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၌ ဖြစ်ပွားနေသော တိုက်ပွဲများကို ရပ်တန့်နိုင်ရန် မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်၏ လမ်းညွှန်မှုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော '''ငြိမ်းချမ်းရေး အကျိုးဆောင်အဖွဲ့ (Advocacy Group for Peace)''' က ကြားဝင်စေ့စပ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါအဖွဲ့ကို မီဇိုရမ်ဝန်ကြီးချုပ်၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်၊ ပြည်နယ်လွှတ်တော်အမတ် '''Pu Lalmuanpuia Punte''' က ဦးဆောင်သည်။ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ၎င်းအဖွဲ့သည် မြန်မာ-အိန္ဒိယနယ်စပ်ရှိ ရိဒ်ခေါ်ဒါမြို့ နှင့် ဇိုခေါထာရ် (Zokhawthar) ကျေးရွာများသို့ သွားရောက်ကာ CNO/CNDF နှင့် CDF-Hualngoram တို့မှ တာဝန်ရှိသူများနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း အိန္ဒိယအသံလွှင့်ဌာန (All India Radio News) က ဖော်ပြခဲ့သည်။ ယင်းသို့ သွားရောက်ညှိနှိုင်းမှုသည် ရိဒ်ခေါ်ဒါမြို့ သိမ်းပိုက်ခံရမှုနှင့် CNDF ဌာနချုပ် တိုက်ခိုက်ခံရမှုတို့ကြောင့် စစ်ရေးတင်းမာမှု အမြင့်ဆုံးရောက်နေချိန်တွင် ပေါ်ပေါက်လာသည့် ငြိမ်းချမ်းရေး ကြိုးပမ်းမှုတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=admin |date=2025-07-07 |title=ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့ကို CNO / CNDF က သိမ်းပိုက်ပြီး CNO / CNDF ဌာနချုပ်ကို CNF/A က ပြန်သိမ်းတယ်လို့ CNO/CNDF ကဆို - WWW.CHINWORLD.ORG |url=https://chinworld.org/2025/07/%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%92%e1%80%ba%e1%80%81%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%92%e1%80%ab%e1%80%9b%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af-cno-cndf-%e1%80%80/ |access-date=2026-05-08 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]</text>
      <sha1>gjt47z1jig1y8btmuq43ms4qjwn9ro0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030648</id>
      <parentid>1030566</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:31:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]</comment>
      <origin>1030648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41567" sha1="prm1cecax7ihfi8hmziug4hc1pktoee" xml:space="preserve">{{Infobox military conflict
| conflict    = ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း တိုက်ပွဲ (၂၀၂၄–၂၀၂၅)
| partof      = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ချင်း စစ်မြေပြင်]]

| image       = 
| caption     = 
| map_type    = Myanmar
| latitude    = 21.6044
| longitude   = 93.4358
| map_size    = 250
| map_caption = ပဋိပက္ခများ အဓိကဖြစ်ပွားရာ မတူပီမြို့နယ်အနီး တည်နေရာပြမြေပုံ
| map_label   = မတူပီ

| date        = ၂၀၂၄ ဇွန် – ၂၀၂၅ ဇူလိုင် (ဆက်လက်ဖြစ်ပွားဆဲ)
| place       = [[မတူပီမြို့နယ်]]၊ [[ထန်တလန်မြို့နယ်]]၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]] နှင့် ဟွားငိုးလ်ရမ်းဒေသ၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]
| status      = နယ်မြေစိုးမိုးရေးနှင့် နိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှုအပေါ် အငြင်းပွားမှုများ ရှိနေဆဲ
| combatant1  = [[ချင်းညီနောင်]] (CB) နှင့် မဟာမိတ်များ
* [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (မတူပီ)]] - တပ်မဟာ (၁)
* [[မရာကာကွယ်ရေးအဖွဲ့]] (MTC/MDF)
* [[ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်-မင်းတပ်]] (CDF-Mindat)
* [[ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]] (CNO/CNDF)
| combatant2  = [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]] (CC) နှင့် မဟာမိတ်များ
* [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]] (CNF/CNA)
* [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (လောက်တူ)]] (CDF-Lautu)
* [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (မရာ)]] (CDF-Mara/IMC)
* [[ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့-ဟွားငိုးလ်ရမ်း]] (CDF-Hualngoram)

| commander1  = -
| commander2  = ပူးထန်းနိန်းကီး (CNF ဒုဥက္ကဋ္ဌ)

| casualties1 = CDF-မင်းတပ် ရဲဘော် ၂ ဦး ကျဆုံး (၂၀၂၄ ဇွန်)
| casualties2 = နှစ်ဖက်ထိခိုက်ကျဆုံးမှုများ ရှိသော်လည်း အရေအတွက် အတိအကျမသိရ
| notes       = ၂၀၂၄ ဇွန်လတွင် [[မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] မတိုင်မီ စတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ စက်တင်ဘာတွင် ZORO ၏ ကြားဝင်မှုဖြင့် အိုင်ဇောလ်၌ &quot;လက်နက်ဖြင့် မဖြေရှင်းရန်&quot; သဘောတူခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း မတူပီ၊ ဖလမ်းနှင့် ဟွားငိုးလ်ရမ်းဒေသတို့၌ တိုက်ပွဲများ ထပ်မံဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG) က ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းရန် တိုက်တွန်းထားသည်။
}}
'''ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း တိုက်ပွဲ (၂၀၂၄–၂၀၂၅)''' သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လအတွင်း [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] စစ်ဆင်ရေးကာလမှ စတင်၍ ချင်းတော်လှန်ရေး အင်အားစုအချင်းချင်းအကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ရေးပဋိပက္ခများ ဖြစ်သည်။အဆိုပါ တိုက်ပွဲများသည် အဓိကအားဖြင့် [[ချင်းညီနောင်]] (CB) မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များနှင့် [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]] (CC) လက်အောက်ခံ [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]] (CNF) ဦးဆောင်သော ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များအကြား ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-12-23 |title=မင်းတပ်နဲ့ ကန်ပက်လက်မြို့တွေကို ချင်းညီနောင်အဖွဲ့တွေ သိမ်းပိုက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c8j9w48gp20o |access-date=2026-05-09 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

ပဋိပက္ခများသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် [[မတူပီမြို့နယ်]]အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို တိုက်ခိုက်ရာ၌ နယ်မြေစိုးမိုးရေးနှင့် လက်နက်ခဲယမ်းခွဲဝေမှုဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုများမှ စတင်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် [[ထန်တလန်မြို့နယ်]]နှင့် [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]တို့အထိပါ ရိုက်ခတ်မှုများ ရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်သို့ ရောက်ရှိလာသောအခါတွင်လည်း မတူပီမြို့နယ်အတွင်းရှိ မရာဒေသနှင့် လောက်တူဒေသတို့၌ မျိုးနွယ်စုအခြေပြု ကာကွယ်ရေးတပ်များဖြစ်ကြသော CDF-Lautu၊ CDF-Mara နှင့် MDF တို့အကြား နယ်မြေအငြင်းပွားမှုများကြောင့် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ပြင်းထန်ခဲ့သည်။ ဤပဋိပက္ခများသည် ချင်းတော်လှန်ရေး အင်အားစုများအကြား နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေးဦးဆောင်မှုအပေါ် အမြင်ကွဲလွဲမှုများကို ဖော်ပြနေပြီး ဒေသတွင်း တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူများအတွက် စိန်ခေါ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-06-21 |title=ချင်း လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေအကြား အပြန်အလှန် တိုက်ခိုက်မှုတွေရှိနေ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4nnqnr7135o |access-date=2026-05-08 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

== ဖြစ်စဉ် အနှစ်ချုပ် ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%; text-align:center;&quot;
|- style=&quot;background:#efefef;&quot;
! style=&quot;width:15%;&quot; | ကာလ
! style=&quot;width:25%;&quot; | ဖြစ်စဉ်
! style=&quot;width:25%;&quot; | နေရာ
! style=&quot;width:35%;&quot; | အနှစ်ချုပ်ရလဒ်
|-
| ၂၀၂၄ ဇွန် || [[မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]|| မတူပီ (ချင်းတောင်) || မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း ပူးပေါင်းမှုအားနည်းရာမှ စတင်
|-
| ၂၀၂၄ စက်တင်ဘာ || အိုင်ဇောလ်သဘောတူညီချက် || [[အိုင်းဇောလ်မြို့|အိုင်ဇောလ်မြို့]]|| ZORO စေ့စပ်မှုဖြင့် &quot;လက်နက်ဖြင့် မဖြေရှင်းရန်&quot; သဘောတူ။
|-
| ၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီ || နယ်မြေစိုးမိုးရေး || မတူပီ (ချင်းတောင်) || CDF-Lautu နှင့် MDF တို့အကြား ဒရုန်းဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်။
|-
| ၂၀၂၅ ဇူလိုင် || ရိဒ်ခေါ်ဒါနှင့် ဖလမ်း || [[ဖလမ်းမြို့နယ်|ဖလမ်း]]/[[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိဒ်ခေါ်ဒါ]] (ချင်းမြောက်) || ရိဒ်ခေါ်ဒါနှင့် CNDF ဌာနချုပ် တိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် အရှိန်မြင့်ခဲ့
|}

== နောက်ခံသမိုင်း ==
{{main|မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}}
မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ချင်းပြည်နယ်အတွင်း စစ်ကောင်စီကို တော်လှန်တိုက်ခိုက်နေသည့် အဓိက အဖွဲ့အစည်းကြီး နှစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ပထမအဖွဲ့မှာ [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]] (CNF) က ဦးဆောင်ပြီး ဒေသတွင်း တပ်ဖွဲ့အများအပြား ပါဝင်သော &quot;[[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]&quot; ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအဖွဲ့မှာ ချင်းအမျိုးသားကောင်စီ (မင်းတပ်)၊ CNO၊ ZFU၊ CDF (ကန်ပက်လက်)၊ CDF (မတူပီ) တပ်မဟာ (၁) နှင့် MTC တို့ ပါဝင်သည့် &quot;[[ချင်းညီနောင်]]&quot; အဖွဲ့ဖြစ်သည်။ အဆိုပါအဖွဲ့ နှစ်ခုအကြား နယ်မြေစိုးမိုးရေးနှင့် မူဝါဒပိုင်းဆိုင်ရာ ကွဲလွဲမှုများ ရှိနေခဲ့ရာမှ မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခအသွင်သို့ ကူးပြောင်းလာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-06-14 |title=မတူပီမြို့ ကို ချင်းညီနောင်နဲ့ မဟာမိတ်တွေထိုးစစ်ဆင် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c9007e2gx0xo |access-date=2026-05-08 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

ထိုသို့ကူးပြောင်းစေမှုတွင်   မတူပီမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းတစ်ခုကို ချင်းညီနောင် နှင့် CNA တို့ ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ရရှိလာသည့် လက်နက်ခဲယမ်းများ ခွဲဝေကြစဥ်၊ အာရက္ခတပ်တော် (AA) ပါဝင်လာပြီး  AA နှင့် CNA တို့အကြား အငြင်းပွားမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းသည်လည်း အချက်တစ်ခုအနေဖြင့် ပါဝင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ အငြင်းပွားမှုသည် နှစ်ဖက်ပစ်ခတ်မှုအထိ  ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ချင်းညီနောင်အဖွဲ့သည် AA ဘက်မှ ပါဝင်ကူညီခဲ့သည်ဟု CNA ဘက်က ယူဆခဲ့ရာမှ  ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်းအကြား တင်းမာမှုများသည် အရှိန်မြင့်တက်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-09-22 |title=တူမီးပေါ်က အက်ကြောင်းများ - ချင်း ပြည်သူ့သဘောထား မျက်ကွယ်ပြုခံနေရသလား |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c74jy05xqlwo |access-date=2026-05-08 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

ထို့အပြင် ယင်းသို့ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအကြား တင်းမာမှုများ ဖြစ်ပေါ်နေစဉ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် မင်းတပ်နယ်မှ ကျောင်းသားများကို ကျောင်းပို့ရန် လာရောက်သည့် အရပ်သား ၇ ဦးအား CNA တပ်ဖွဲ့ဝင်များက စစ်ဆေးရေးဂိတ်တစ်ခုတွင် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ဖမ်းဆီးခံရသူများ၏ ပြောကြားချက်အရ ၎င်းတို့အား ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင်များဟု သံသယရှိခြင်းကြောင့် ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အဆိုပါ ဖမ်းဆီးမှုသည် မတူပီစခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲအပြီး ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အဖွဲ့အစည်းများအကြား မပြေလည်မှုများနှင့် တိုက်ရိုက်သက်ရောက်မှုရှိနေခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-06-21 |title=ချင်း လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေအကြား အပြန်အလှန် တိုက်ခိုက်မှုတွေရှိနေ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4nnqnr7135o |access-date=2026-05-08 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် ==
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့တွင် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့သည် မတူပီမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို စတင်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး ဇွန်လ ၁၇ ရက်တွင် ခမရ (၃၀၄) ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ထို့နောက် ဇွန်လ ၁၈ ရက်နေ့မှစတင်ကာ ချင်းညီနောင်တပ်ဖွဲ့များနှင့် CNF ဦးဆောင်သော ချင်းပြည်ကောင်စီ မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များအကြား ပစ်ခတ်မှုများ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ချင်းညီနောင်အဖွဲ့၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ အဆိုပါ ထိတွေ့တိုက်ပွဲများသည် ၆ ရက်တိုင် ဆက်တိုက် ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်စလုံးတွင် ထိခိုက်ကျဆုံးမှုများ ရှိခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် CNF နှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များဘက်က တပ်ဆုတ်ပေးခဲ့သော်လည်း၊ မတူပီဗျူဟာနှင့် ခလရ (၁၄၀) ၏ မြောက်ဘက်ရှိ ဖနိုင်ရွာနှင့် ငလိုင်ရွာကြားတွင် မိုင်းအမြောက်အမြား ထောင်ထားခဲ့ကြောင်း ချင်းညီနောင်ဘက်က စွပ်စွဲပြောဆိုခဲ့သည်။ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း တိုက်ပွဲများ ရပ်တန့်သွားပြီးနောက် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့သည် ကျန်ရှိသည့် စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် မတူပီမြို့တစ်မြို့လုံးကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ငြိမ်းချမ်းအေး |date=2024-07-02 |title=မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ပြောခွင့်ရသူနဲ့မေးမြန်းချက် |url=https://burmese.voanews.com/a/chin-brotherhood-matupi-fighting-southern-chin-state-/7681666.html |access-date=2026-05-08 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}&lt;/ref&gt;

=== နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲများနှင့် ထိခိုက်ကျဆုံးမှု အခြေအနေများ ===
ချင်းညီနောင်အဖွဲ့၏ ထုတ်ပြန်ချက်များအရ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNA) နှင့် ချင်းညီနောင် (Chin Brotherhood) အဖွဲ့တို့အကြား တိုက်ပွဲများသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လလယ်မှ ဇူလိုင်လအစပိုင်းအထိ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အဆိုပါ တိုက်ပွဲများအတွင်း ဒရုန်းများအသုံးပြု၍ တိုက်ခိုက်ခြင်းများ ပါဝင်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း ထိခိုက်ကျဆုံးမှုများနှင့် ပတ်သက်၍ CNA ဘက်မှ တရားဝင် အတိအကျ ထုတ်ပြန်ထားခြင်း မရှိသော်လည်း၊ ချင်းညီနောင်ဘက်ကမူ ၎င်းတို့၏ အဖွဲ့ဝင် ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်-မင်းတပ် (CDF-Mindat) မှ ရဲဘော် ၂ ဦး ကျဆုံးပြီး အများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ထို့အပြင် မတူပီမြို့သို့ ခွင့်ယူ၍ ပြန်သွားကြသည့် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင် ၅ ဦးကိုလည်း CNA တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ဖမ်းဆီးခဲ့ကြောင်း ချင်းညီနောင်အဖွဲ့၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ ဤဖြစ်စဉ်များသည် ချင်းလက်နက်ကိုင် အင်အားစုများအကြား တင်းမာမှု အရှိန်မြင့်တက်နေခြင်းကို ပြသခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2025-07-05 |title=ဖလမ်းမြို့တွင် စစ်ကောင်စီဆုတ်ခွာသွားသော်လည်း တိုက်ပွဲ ဆက်ဖြစ်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/64747/ |access-date=2026-05-09 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ငြိမ်းချမ်းရေး ကြိုးပမ်းမှုနှင့် အိုင်ဇောလ်သဘောတူညီချက် ==
ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအကြား တင်းမာမှုများ လျော့ပါးစေရန်အတွက် ဇိုပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေးအဖွဲ့အစည်း (Zo Re-Unification Organization – ZORO) ၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၊ [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]၊ [[အိုက်ဇောမြို့|အိုင်ဇောလ်မြို့]]၌ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲတစ်ရပ် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲသို့ [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]၊ [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]] (CNF) နှင့် ကြားကာလ ချင်းအမျိုးသားအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ (ICNCC) / [[ချင်းညီနောင်]] (CB) အဖွဲ့တို့မှ ခေါင်းဆောင်များ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ယင်းတွေ့ဆုံမှုတွင် အဓိက သဘောတူညီချက် ၅ ချက် ရရှိခဲ့ပြီး အရေးကြီးဆုံးအချက်မှာ ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအကြား သဘောထားကွဲလွဲမှုများ ရှိလာပါက '''&quot;လက်နက်ဖြင့် ဖြေရှင်းသည့်နည်းလမ်းကို အသုံးမပြုရန်&quot;''' နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးကော်မတီတစ်ရပ် ဖွဲ့စည်းရန်တို့ ဖြစ်သည်။ [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]]-[[ကူကီးလူမျိုး|ကူကီး]]-မီဇိုး မျိုးနွယ်စုများသည် ညီရင်းအစ်ကိုများ ဖြစ်ကြသည်ကို လက်ခံကြပြီး နောင်တွင် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ ထပ်မံမဖြစ်ပွားစေရန် သဘောတူခဲ့ကြသည်။ သို့သော် အဆိုပါ သဘောတူညီချက်များ ရှိနေလင့်ကစား ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း မတူပီမြို့နယ်နှင့် မရာဒေသတို့၌ ထိတွေ့တိုက်ပွဲများ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-09-22 |title=ချင်းတော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့ဝင် အချင်းချင်း သဘောထားကွဲမှုရှိပါက လက်နက်ဖြင့် မဖြေရှင်းရန် သဘောတူညီမှု ရရှိ |url=https://yktnews.com/2024/09/184582/ |access-date=2026-05-08 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းရှိ နယ်မြေအငြင်းပွားမှုနှင့် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၅) ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ နောက်ဆုံးပတ်အတွင်း မတူပီမြို့နယ်အတွင်းရှိ [[ရွာမန်းရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်|ရွာမန်းကျေးရွာ]]အနီးတွင် ချင်းပြည်ကောင်စီ (CC) အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သော '''ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (လောက်တူ) - CDF (Lautu)''' နှင့် ချင်းညီနောင် (CB) အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သော '''မရာကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (Mara Defense Force - MDF)''' တို့အကြား နယ်မြေအငြင်းပွားရာမှတစ်ဆင့် ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။အဆိုပါ ၂ဖွဲ့သည် နွေဦးတော်လှန်ရေးအတွင်း ပေါ်ပေါက်လာသည့်  ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့နှစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ တိုက်ပွဲများအတွင်း နှစ်ဖက်စလုံးမှ ဒရုန်းဗုံးများ အသုံးပြု၍ အပြင်းအထန် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသဖြင့် နှစ်ဖက်ထိခိုက်သေဆုံးမှုနှင့် ဒဏ်ရာရရှိမှုများ များပြားခဲ့ကြောင်း ချင်းပြည်ကောင်စီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းပေါ်လ်က အတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။မတူပီမြို့နယ်၊ ထန်တလန်မြို့နယ်တွင်း နေထိုင်ကြသည့် လောက်တူမျိုးနွယ်စုနှင့် မတူပီမြို့နယ်နှင့် ပလက်ဝမြို့နယ်တွင် နေထိုင်ကြသည့် မရာမျိုးနွယ်စုကြား ၂၀၂၂ ခုနှစ်ဝန်းကျင်ကတည်းက နယ်နိမိတ် ဆိုင်ရာ ပွတ်တိုက်မှုများရှိခဲ့ပြီး ၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲများအထိ ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2025-02-05 |title=ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့အချင်းချင်း တိုက်ပွဲဖြစ်ပြီး သေဆုံး၊ ထိခိုက်မှုများရှိ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/60818/ |access-date=2026-05-08 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

ချင်းအဖွဲ့အစည်းများအကြား သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို လက်နက်ကိုင်နည်းလမ်းဖြင့် မဖြေရှင်းရန် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလအတွင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေး၍ သဘောတူညီချက် ရယူခဲ့ဖူးသော်လည်း ၂၀၂၅ နှစ်ဆန်း၌ လက်တွေ့မြေပြင်တွင် တိုက်ပွဲများ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခဲ့သဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များ ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။ ဤသို့ မဟာမိတ်အဖွဲ့အစည်းများအကြား မညီညွတ်မှုများကြောင့် ဒေသခံပြည်သူများ၏ ဘဝလုံခြုံရေးအပေါ် စိုးရိမ်ရသည့် သက်ရောက်မှုများ ရှိလာခဲ့ပြီး စစ်ရှောင်အရေအတွက် ပိုမိုတိုးပွားသွားခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-11-10 |title=ချင်းဒေသသုံးခုမှာ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ပြင်းထန်နေ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/chin-three-city-fierce-battles-11102024052707.html |access-date=2026-05-09 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;

=== ဖလမ်းနှင့် ဟွားငိုးလ်ရမ်းဒေသ ပဋိပက္ခ (၂၀၂၅ ဇူလိုင်) ===
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၂) ရက်နေ့မှစ၍ ဖလမ်းမြို့နယ် တွင် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများဖြစ်ကြသော ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (CNO/CNDF) နှင့် ချင်းပြည်ကောင်စီဝင်များဖြစ်ကြသည့် ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF/CNA)၊ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့-ဟွားငိုးလ်ရမ်း (CDF-Hualngoram) တို့အကြား တိုက်ပွဲများနှင့် စစ်ရေးတင်းမာမှုများဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ထိုဖြစ်ရပ်သည် ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအကြား တတိယအကြိမ်မြောက် ထပ်မံဖြစ်ပွားခဲ့သည့်  ဖြစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ရိခေါဒါရ်မြို့မှ ပြည်သူ ၃၀၀၀ ခန့်သည်  မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဘက် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2025-07-12 |title=ရိဒ်ခေါ်ဒါရ်မြို့ကို CNA ပူးပေါင်းတပ် ပြန်လည်သိမ်းပိုက် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/07/12/127094/ |access-date=2026-05-08 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;

အဆိုပါ ဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတ ဒူဝါလရှီးလက အဖွဲ့အစည်းအချင်းချင်းကြား မတူကွဲပြားသည့် သဘောထားများကို လက်နက်ဖြင့် မဖြေရှင်းဘဲ ငြိမ်းချမ်းသည့်နည်းလမ်းဖြင့် အမြန်ဆုံး အဖြေရှာကြရန် လေးနက်စွာ တိုက်တွန်းကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ရသည်။  ယင်းထိတွေ့မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့က ဇူလိုင်လ ၃ ရက်နေ့တွင် သဘောထားထုတ်ပြန်ချက်တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။အဆိုပါ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဤတိုက်ပွဲသည် ဒေသတွင်း လက်နက်ကိုင်နှစ်ဖွဲ့အကြား ဖြစ်ပွားသော ပဋိပက္ခသာဖြစ်သဖြင့် ချင်းညီနောင် အဖွဲ့အနေဖြင့် ပါဝင်တိုက်ခိုက်မည်မဟုတ်ကြောင်းနှင့် အခြားပြင်ပ တော်လှန်ရေးလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများအနေဖြင့်လည်း ဤပဋိပက္ခအတွင်း ပါဝင်ပတ်သက်ခြင်း မပြုရန် တရားဝင် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။သို့သော်လည်း ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ရိဒ်ခေါ်ဒါမြို့ သိမ်းပိုက်ခံရမှုနှင့် ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် CNA ဦးဆောင်သော ပူးပေါင်းတပ်များက CNDF ဌာနချုပ်ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့မှုများကြောင့် တိုက်ပွဲများမှာ ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Respectfully and earnestly urging the Chin Revolutionary Armed Forces to seek a peaceful and mutually agreeable resolution to the differences of opinion and conflict between them at the earliest opportunity. – National Unity Government of Myanmar |url=https://nugmyanmar.org/mm/the-chin-revolutionary-armed-forces-to-seek-a-peaceful/ |access-date=2026-05-08 |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2025-07-09 |title=ချင်းလက်နက်ကိုင်တပ်များအကြားပဋိပက္ခ ငြိမ်းချမ်းသောနည်းဖြင့် အဖြေရှာရန် NUG ယာယီသမ္မတ တိုက်တွန်း |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/07/10/126854/ |access-date=2026-05-08 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;

ဇူလိုင်လ ၁၄ ရက်တွင် ဆက်လက်၍ ဆော်မှိန်တိုက်နယ်၊ ဖန်တလန်ကျေးရွာရှိ နေရာ ၃ နေရာတွင် ထိတွေ့ပစ်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မရာချင်းလက်နက်ကိုင် ၂ ဖွဲ့၏ လက်ရှိ စစ်ရေးပဋိပက္ခမှာ ပိုမိုတင်းမာလာနေ – Khonumthung Media Group |url=https://khonumthung.org/%E1%80%99%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA-%E1%81%82-%E1%80%96%E1%80%BD/ |access-date=2026-05-08 |website=khonumthung.org}}&lt;/ref&gt; MTC/ MDF နှင့်အတူ ULA/AA တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ပါဝင်နေသည်ဟု IMC/ CDF – မရာ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက စွပ်စွဲခဲ့သည်။မရာလက်နက်ကိုင်နှစ်ဖွဲ့၏ ပဋိပက္ခတွင် MTC/ MDF သည် ၎င်းတို့ကို ထောက်ခံသော ကျေးရွာများကို လှည့်လည် ကွင်းဆင်း နေခြင်းဖြစ်ပြီး ULA/ AA တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ပါဝင်ခြင်း မရှိကြောင်း MTC/ MDF ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ကိုဓူဝံက ငြင်းဆိုခဲ့သည့်အပြင် အာရက္ခတပ်တော် (ULA/ AA) သည် ချင်းပြည်နယ်၊ မရာဒေသအတွင်းရှိ မရာချင်းလက်နက်ကိုင် ၂ ဖွဲ့ဖြစ်သည့် မရာလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (MTC/ MDF) နှင့် IMC/ CDF – Mara တို့၏ စစ်ရေးပဋိပက္ခတွင် ပါဝင်ပတ်သက်ခြင်း မရှိကြောင်း ULA/ AA ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးခိုင်သုခက သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှတဆင့် ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မရာချင်းလက်နက်ကိုင် ၂ ဖွဲ့ကြား စစ်ရေးပဋိပက္ခတွင် ပါဝင်ခြင်း မရှိဟု ULA/ AA ပြော |url=https://www.bnionline.net/mm/news-110668 |access-date=2026-05-08 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}&lt;/ref&gt; 

=== မီဇိုရမ်အစိုးရ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှု (၂၀၂၅ ဇူလိုင်) ===
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လအတွင်း ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၌ ဖြစ်ပွားနေသော တိုက်ပွဲများကို ရပ်တန့်နိုင်ရန် မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်၏ လမ်းညွှန်မှုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော '''ငြိမ်းချမ်းရေး အကျိုးဆောင်အဖွဲ့ (Advocacy Group for Peace)''' က ကြားဝင်စေ့စပ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါအဖွဲ့ကို မီဇိုရမ်ဝန်ကြီးချုပ်၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်၊ ပြည်နယ်လွှတ်တော်အမတ် '''Pu Lalmuanpuia Punte''' က ဦးဆောင်သည်။ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ၎င်းအဖွဲ့သည် မြန်မာ-အိန္ဒိယနယ်စပ်ရှိ ရိဒ်ခေါ်ဒါမြို့ နှင့် ဇိုခေါထာရ် (Zokhawthar) ကျေးရွာများသို့ သွားရောက်ကာ CNO/CNDF နှင့် CDF-Hualngoram တို့မှ တာဝန်ရှိသူများနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း အိန္ဒိယအသံလွှင့်ဌာန (All India Radio News) က ဖော်ပြခဲ့သည်။ ယင်းသို့ သွားရောက်ညှိနှိုင်းမှုသည် ရိဒ်ခေါ်ဒါမြို့ သိမ်းပိုက်ခံရမှုနှင့် CNDF ဌာနချုပ် တိုက်ခိုက်ခံရမှုတို့ကြောင့် စစ်ရေးတင်းမာမှု အမြင့်ဆုံးရောက်နေချိန်တွင် ပေါ်ပေါက်လာသည့် ငြိမ်းချမ်းရေး ကြိုးပမ်းမှုတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=admin |date=2025-07-07 |title=ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့ကို CNO / CNDF က သိမ်းပိုက်ပြီး CNO / CNDF ဌာနချုပ်ကို CNF/A က ပြန်သိမ်းတယ်လို့ CNO/CNDF ကဆို - WWW.CHINWORLD.ORG |url=https://chinworld.org/2025/07/%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%92%e1%80%ba%e1%80%81%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%92%e1%80%ab%e1%80%9b%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af-cno-cndf-%e1%80%80/ |access-date=2026-05-08 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]</text>
      <sha1>prm1cecax7ihfi8hmziug4hc1pktoee</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:GenzZ wiki</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285496</id>
    <revision>
      <id>1030581</id>
      <timestamp>2026-05-09T04:25:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8522" sha1="4wmld9lxth07e3lq8f8a8ujtgdexrxd" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် GenzZ wiki ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၂၅၊ ၉ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>4wmld9lxth07e3lq8f8a8ujtgdexrxd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Jai Home</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285497</id>
    <revision>
      <id>1030582</id>
      <timestamp>2026-05-09T04:25:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8520" sha1="6cr319uf10tg4oym9ennk1guv0it826" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Jai Home ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၂၅၊ ၉ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>6cr319uf10tg4oym9ennk1guv0it826</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အရုဏာစလပဒေသပြည်နယ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285498</id>
    <revision>
      <id>1030587</id>
      <timestamp>2026-05-09T05:16:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>[[အရုဏာစလပဒေသပြည်နယ်]] စာမျက်နှာကို [[အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် ပြည်နယ်]] သို့ Chenzeyan29က ရွှေ့ခဲ့သည်: စာလုံးပေါင်းအမှား</comment>
      <origin>1030587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94" sha1="n9eaocrbizbcy27yuz7t1wakk1vka5n" xml:space="preserve">#REDIRECT [[အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် ပြည်နယ်]]</text>
      <sha1>n9eaocrbizbcy27yuz7t1wakk1vka5n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030594</id>
      <parentid>1030587</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T05:47:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1030594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="147" sha1="jc9l2ab2c8eft4ji6hzvlswfgbgp8v6" xml:space="preserve">{{delete|စာလုံးပေါင်းမှားယွင်းစွာ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သဖြင့်}}</text>
      <sha1>jc9l2ab2c8eft4ji6hzvlswfgbgp8v6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:GmJunq1</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285499</id>
    <revision>
      <id>1030588</id>
      <timestamp>2026-05-09T05:26:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8519" sha1="08rf06zippxva6hgq6lahboeq2yg7e6" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် GmJunq1 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၅:၂၆၊ ၉ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>08rf06zippxva6hgq6lahboeq2yg7e6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:T20854</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285500</id>
    <revision>
      <id>1030589</id>
      <timestamp>2026-05-09T05:26:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8518" sha1="cktg406f330rumatqgsfj10zrhek89m" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် T20854 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၅:၂၆၊ ၉ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>cktg406f330rumatqgsfj10zrhek89m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တွန်းဇံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285501</id>
    <revision>
      <id>1030591</id>
      <timestamp>2026-05-09T05:40:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>တွန်းဇံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ သည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်အတွင်းရှိ တွန်းဇံမြို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန်အတွက် ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစုနှင့် တပ်မတော် အကြား ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။</comment>
      <origin>1030591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12708" sha1="e5w8nvcjt3on7wry9try8w0cfu3jj6z" xml:space="preserve">{{Infobox military conflict
| conflict    = တွန်းဇံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof      = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ချင်း စစ်မြေပြင်]]
| image       = 
| caption     = 
| map_type    = Myanmar
| latitude    = 23.4731
| longitude   = 93.6761
| map_size    = 250
| map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း တွန်းဇံမြို့၏ တည်နေရာ
| map_label   = တွန်းဇံ

| date        = ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၅ ရက် – ၂၃ ရက်
| place       = [[တွန်းဇံမြို့]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]
| result      = ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစုက အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်

| combatant1  = 
* [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]
**[[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]]
**ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ
**ဒေသတွင်း တပ်ပေါင်းစုများ
| combatant2  = 
*[[File:Flag of the Myanmar Army.svg|23px|border]] [[တပ်မတော်]] 
** (ခလရ ၂၆၉)၊ 
**[[File:Flag of the Myanmar Police Force.svg|23px|border]] [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] 
**[[File:Flag of Zomi Re-unification Organisation.svg|23px|border]] [[ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]]

| casualties1 = ၁၁ ဦး သေဆုံး၊ ၁၀ ဦးခန့် ဒဏ်ရာရ
| casualties2 = ၃၀ နီးပါး သေဆုံး၊ ၄၀ ကျော် အရှင်ဖမ်းခံရ
| notes       = ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့က လက်နက် ၈၀ နီးပါးနှင့် ငွေသားကျပ်သိန်း ၆၀၀၀ နီးပါး သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။
}}

'''တွန်းဇံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ဖလမ်းခရိုင်]]အတွင်းရှိ [[တွန်းဇံမြို့နယ်|တွန်းဇံမြို့]]ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန်အတွက် ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစုနှင့် [[တပ်မတော်]] အကြား ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] (CNA) ဦးဆောင်သော တပ်ပေါင်းစုက မြို့ကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤတိုက်ပွဲသည် ချင်းပြည်နယ်အတွင်း မြို့နယ်အဆင့်သတ်မှတ်ထားသည့် မြို့တစ်မြို့ကို တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက ပထမဆုံးအကြိမ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-05-24 |title=တွန်းဇံမြို့ကို ချင်းအဖွဲ့များသိမ်းပိုက်၊ သုံ့ပန်း ၄၀ ကျော်ရပြီး နိုင်ကျဉ်းတချို့ကို ကယ်ထုတ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/52715/ |access-date=2026-05-09 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တွန်းဇံမြို့ပေါ်က ZRA နှင့် ဆက်နွှယ်သည့် အိမ် ၁၈ လုံးကို CDF-တွန်းဇံချိပ်ပိတ် |url=https://burmese.dvb.no/post/665467 |access-date=2026-05-09 |website=DVB Burmese |language=en}}&lt;/ref&gt;

== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် ==
ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ကျီခါးမြို့နှင့် တွန်းဇံမြို့သိမ်းစစ်ဆင်ရေးကို [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]က ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။ မေလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် [[ကျီခါးမြို့]]ကို တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက ဦးစွာထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ထိုစခန်းမှ ဆုတ်ခွာသွားသော စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် တွန်းဇံမြို့သို့ ပူးပေါင်းခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-05-21 |title=တွန်းဇံမြို့ကို ချင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်တွေ သိမ်းယူ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/cna-cdf-seized-tonzang-05212024022023.html |access-date=2026-05-09 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;

တွန်းဇံမြို့တွင် အခြေစိုက်သည့် [[ခလရ (၂၆၉)]]၊ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် [[ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]] (ZRA) ပူးပေါင်းတပ်များကို တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက ဆက်လက်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ မေလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် မြို့ပေါ်ရှိ နေရာအများစုကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ မေလ ၂၃ ရက်နေ့ ညနေ ၄ နာရီခွဲအချိန်တွင် မြို့ပြင်ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကိုပါ အပြီးသတ်ဖယ်ရှားကာ နယ်မြေရှင်းလင်းရေး ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2025-04-21 |title=ချင်းပြည်ကောင်စီသိမ်းပိုက်ထားသည့် တွန်းဇံမြို့ကို စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ ZRA တပ်က နှစ်ရက်ဆက် လာရောက်တိုက်ခိုက် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/04/21/118759/ |access-date=2026-05-09 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;

== ထိခိုက်ကျဆုံးမှုနှင့် သိမ်းဆည်းရမိမှုများ ==
တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ ၃၀ နီးပါး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၄၀ ကျော်ကို အရှင်ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ ဖမ်းဆီးရမိသူများထဲတွင် ZRA မှ ထိပ်ပိုင်းအဆင့် တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးလည်း ပါဝင်သည်။ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများဘက်မှ ၁၁ ဦး သေဆုံးပြီး ၁၀ ဦးခန့် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကာ အများစုမှာ မိုင်းထိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲအပြီးတွင် လက်နက် ၈၀ နီးပါး၊ ကျည်ဆန်အမြောက်အမြားနှင့်အတူ စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် ရဲစခန်းများမှ သိမ်းဆည်းရမိသည့် ငွေသားကျပ်သိန်း ၆၀၀၀ နီးပါးကိုလည်း သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-05-24 |title=တွန်းဇံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွင် စစ်ကောင်စီထံမှ ကျပ်သိန်းပေါင်း ၆၀၀၀ သိမ်းဆည်းရရှိ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/52712/ |access-date=2026-05-09 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကယ်ထုတ်ခြင်း ==
မေလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် တွန်းဇံမြို့ ဆိုင်ကလုန်းစင်တာ၌ စစ်ကောင်စီက ဖမ်းဆီးထားသည့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကို တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက ကယ်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ထဲတွင် ထောင်ဒဏ်တစ်သက်တစ်ကျွန်း ချမှတ်ခံထားရသည့် CDM ဆရာမ ဒေါ်ဝုန်ဟွဲကိမ်၊ ၎င်း၏ဖခင်နှင့် ဖိုင်တူရွာသားတစ်ဦးတို့ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-05-23 |title=တွန်းဇံမှာ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားသုံးဦးကို ချင်းပူးပေါင်းတပ်တွေ ကယ်ထုတ် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/tonzang-political-prisoners-rescued-chin-forces-05232024053502.html |access-date=2026-05-09 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;

== အရပ်သားထိခိုက်မှုနှင့် စစ်ဘေးရှောင်အခြေအနေ ==
စစ်ကောင်စီသည် တွန်းဇံမြို့ကို လက်မလွှတ်ရရေးအတွက် လေကြောင်းမှ အပြင်းအထန် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့်အပြင် စစ်ကူများကိုလည်း လေကြောင်းမှတစ်ဆင့် ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် တွန်းဇံမြို့ပေါ်ရှိ နေအိမ်အများအပြား ပျက်စီးခဲ့ပြီး အနီးရှိ ဖိုင်တူရွာတွင်လည်း ဘုရားကျောင်းနှင့် နေအိမ် ၁၀ လုံးခန့် ပျက်စီးခဲ့သည်။ တွန်းဇံနှင့် ကျီခါးမြို့နယ်အတွင်းမှ ဒေသခံ ၈၀၀၀ ခန့်သည် ဘေးလွတ်ရာသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-05-23 |title=တွန်းဇံမြို့နယ်မှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဘုရားကျောင်းတစ်ကျောင်း ပျက်စီး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/tonzang-airstrikes-church-05232024071816.html |access-date=2026-05-09 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] 
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]</text>
      <sha1>e5w8nvcjt3on7wry9try8w0cfu3jj6z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပလက်ဝမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285502</id>
    <revision>
      <id>1030604</id>
      <timestamp>2026-05-09T06:21:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>'''ပလက်ဝမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[ချင်းပြည်နယ်]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] အစပ် [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) က ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် တိုက်ပွဲဖြစ်သည်</comment>
      <origin>1030604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19171" sha1="ehrvhdttsuvvlxmdzscw3e6zfptm8cs" xml:space="preserve">{{Infobox military conflict
| conflict    = ပလက်ဝမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof      = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ချင်း စစ်မြေပြင်]]
| image       = 
| caption     = 
| map_type    = Myanmar
| latitude    = 21.2889
| longitude   = 92.8531
| map_size    = 250
| map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ပလက်ဝမြို့၏ တည်နေရာ
| map_label   = ပလက်ဝ

| date        = ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက် – ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၃ ရက်
| place       = [[ပလက်ဝမြို့]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]
| result      = အာရက္ခတပ်တော် (AA) က အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်
| status      = စစ်ကောင်စီ၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား လုံးဝချုပ်ငြိမ်းသွားသည်

| combatant1  = 
* [[File:Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg|23px|border]] [[အာရက္ခတပ်တော်|အာရက္ခတပ်တော်]]
| combatant2  = 
* [[File:Flag of the Myanmar Army.svg|23px|border]] [[တပ်မတော်]] 
* [[ခလရ (၂၈၉)|ခလရ ၂၈၉]] 
* မီးဝဗျူဟာကုန်း
* [[File:Flag of the Myanmar Police Force.svg|23px|border]] [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]

| casualties1 = မသိရှိရ
| casualties2 = အများအပြား သေဆုံး၊ သံချပ်ကာကားများနှင့် အတွဲလိုက်ပစ်ဒုံးများ အပါအဝင် လက်နက်ခဲယမ်းများ ဆုံးရှုံး
| notes       = ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်းရှိ ဗျူဟာကုန်း ၃ ခု အပါအဝင် စစ်စခန်း ၂၁ ခုကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။
}}

'''ပလက်ဝမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[ချင်းပြည်နယ်]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] အစပ် [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) က ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သော ဤစစ်ဆင်ရေးသည် နှစ်လခန့် ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ပလက်ဝဒေသတစ်ခုလုံးကို AA က အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဤတိုက်ပွဲသည် စစ်ရေးအရ အလွန်အရေးပါသော ဒေသတစ်ခုကို AA က ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-12-06 |title=ပလက်ဝကို အေအေ ထိန်းချုပ်ဖို့နီးစပ်နေပြီလား |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn0p4dk64nmo |access-date=2026-05-09 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

== နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း (၂၀၁၉–၂၀၂၀) ==
ချင်းပြည်နယ်နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်အစပ်ရှိ ပလက်ဝဒေသသည် [[ကစ္ဆပနဒီ|ကုလားတန်မြစ်ကြောင်း]] လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးနှင့် ကုလားတန်မြစ်ကူးတံတား စီမံကိန်းတို့ကြောင့် စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအရ ဗျူဟာမြောက် အရေးပါသောနေရာဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှစတင်၍ ထိုဒေသတွင် တပ်မတော်နှင့် [[အာရက္ခတပ်တော်|အာရက္ခတပ်တော် (AA)]] တို့အကြား နယ်မြေစိုးမိုးရေးအတွက် စစ်ရေးတင်းမာမှုများ မြင့်တက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝသို့ ဆန်အိတ်များ ထပ်မံပို့ရန်အတွက် ကားမောင်းမည့်သူ မရှိဖြစ်နေ |url=https://news-eleven.com/article/170220 |access-date=2026-05-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=ပလက်ဝမှာ ရွာတွေ ပျက်ကုန်ပြီလား |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-50454557 |access-date=2026-05-09 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

၂၀၁၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် ချင်းပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁၁) မှ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးဝှေ့တင်း ဖမ်းဆီးခံရသည့်ဖြစ်စဉ်&lt;ref&gt;{{Cite news |title=စစ်တပ်ရဲ့ လက်ကိုင်တုတ်လို့ စွပ်စွဲခံရတဲ့ ဦးဝှေ့တင်း အခြေအနေ |url=https://www.bbc.com/burmese/50367295 |access-date=2026-05-09 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;၊ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ပလက်ဝ-ဇိုရမ်ပူ ကားလမ်းဖောက်လုပ်နေသည့် C&amp;C ကုမ္ပဏီမှ အိန္ဒိယနိုင်ငံသား ၈ ဦး၊ စကားပြန် ၂ ဦးနှင့် လုပ်သား ၅ ဦးတို့ ဖမ်းဆီးခံရသည့်ဖြစ်စဉ်များ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ပလက်ဝမြို့နယ် စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးမြင့်မောင် ဖမ်းဆီးခံရခြင်းနှင့် ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် မြို့တွင်းရှိ မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်အနီး လက်နက်ကြီးကျရောက်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းနှင့် မိသားစုဝင်များ ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2019-12-04 |title=ဓါးစာခံ မလဲမချင်း ဦးဝှေ့တင်းနဲ့ ဖမ်းထားသူတွေကို အေအေက ဆက်ထိန်းသိမ်းထားမယ် အပါအဝင် မနက်ခင်းသတင်းများ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-50654556 |access-date=2026-05-09 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

စစ်ကောင်စီ (ထိုစဉ်က [[တပ်မတော်]]) ဘက်မှ ပလက်ဝမြို့အား စိုးမိုးထားသည့် ပွိုင့်-၆၀၂၊ ပွိုင့်-၅၆၅ နှင့် ပွိုင့်-၅၄၀ တောင်ကုန်းများတွင် AA က အခိုင်အမာနေရာယူ၍ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးကို နှောင့်ယှက်နေသည်ဟု ဆိုကာ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် မေလ ၂၄ ရက်မှစတင်၍ နယ်မြေစိုးမိုးရေးစစ်ဆင်ရေးများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ မေလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် အဆိုပါစိုးမိုးကုန်းများနှင့် ကာကင်းစခန်း ၄ ခုကို အပြီးတိုင်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ကြောင်း တပ်မတော်ဘက်မှ သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ပလက်ဝဒေသတွင် နှစ်ဖက်စစ်ရေးအခြေအနေမှာ အနိမ့်အမြင့်ရှိနေခဲ့ပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအဖြစ် တစ်ကျော့ပြန် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပလက်ဝမြို့အနီးရှိ AA အဖွဲ့၏ အခိုင်အမာ ခြေကုပ်စခန်း သုံးခုနှင့် ကာကင်းစခန်းများအား တပ်မတော်က သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ပြီး သဇင်မြိုင်ရဲကင်းစခန်းအား အင်အား အလုံးအရင်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သော AA အဖွဲ့နောက်သို့ လိုက်လံပိတ်ဆို့ နှိမ်နင်းနေ |url=https://news-eleven.com/article/176370 |access-date=2026-05-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပလက်ဝမြို့အနီး နေရာယူ၍ နယ်မြေလုံခြုံရေးနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်မှု လုံခြုံရေးကို ခြိမ်းခြောက်လျက်ရှိသည့် AA အကြမ်းဖက် သောင်းကျန်းသူများ၏ အခိုင်အမာ ခြေကုပ်စခန်းသုံးခုနှင့် ကာကင်းစခန်းများအား သိမ်းပိုက်ရရှိ |url=http://www.mdn.gov.mm/my/plkwmiuanii-neraayuur-nymelunkhunrenng-lmpnchksymu-lunkhunrekiu-khimkheaaklkrisnny-aa-akmphk |access-date=2026-05-09 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}&lt;/ref&gt;

== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် (၂၀၂၃–၂၀၂၄) ==
အာရက္ခတပ်တော် (AA) သည် ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့မှစတင်ကာ အရှိန်အဟုန်မြှင့် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း အဓိကဗျူဟာကုန်း ၃ ခု အပါအဝင် တပ်စခန်းပေါင်း ၂၁ ခုကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ပလက်ဝမြို့နယ် ရှိ နှုံးဘူးဗျူဟာကုန်းကို ဒီဇင်ဘာလ ၁ဝ ရက်နေ့ တွင် လည်းကောင်း၊  ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီ၏ အကြီးဆုံး အထိုင်ချဗျူဟာကုန်းဖြစ်သည့်  ထရွန်အိုင်ဗျူဟာကုန်း ကို  ဒီဇင်ဘာလ ၄ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း သိမ်းပိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=စံကျော် |date=2023-12-12 |title=ပလက်ဝ နှုံးဘူးဗျူဟာကုန်း AA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.voanews.com/a/arakan-army-claims-to-take-over-hnonebu-military-base/7394472.html |access-date=2026-05-09 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ပလက်ဝမြို့အခြေစိုက် ခလရ (၂၈၉) တပ်ရင်းနှင့် မီးဝဗျူဟာကုန်းတို့ကို အပြင်းအထန် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲများအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ မြို့မရဲစခန်းနှင့် ထွေအုပ်ရုံးတို့ ကျဆုံးခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် AA က ပလက်ဝဒေသတစ်ခုလုံးကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီ၏ သံချပ်ကာကားများ၊ အတွဲလိုက်ပစ်ဒုံးများနှင့် လက်နက်ခဲယမ်းအမြောက်အမြားကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပလက်ဝမြို့မရဲစခန်းကို အေအေသိမ်းပိုက်၊ စစ်တပ်က လေကြောင်းမှ အပြင်းအထန် တိုက်ခိုက် |url=https://burmese.dvb.no/post/633021 |access-date=2026-05-09 |website=DVB Burmese |language=en}}&lt;/ref&gt;

== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် ==
ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) သည် ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့မှစတင်ကာ နေ့စဉ်ရက်ဆက် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း အဓိကဗျူဟာကုန်း ၃ ခု အပါအဝင် တပ်စခန်းပေါင်း ၂၁ ခုကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ပလက်ဝမြို့အခြေစိုက် ခလရ (၂၈၉) တပ်ရင်းနှင့် မီးဝဗျူဟာကုန်းတို့ကို အရှိန်မြှင့် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-01-15 |title=ပလက်ဝကို ရက္ခိုင့်တပ်တော် သိမ်းပိုက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cgekvkyl88xo |access-date=2026-05-09 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

တိုက်ပွဲများအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ မြို့မရဲစခန်းနှင့် ထွေအုပ်ရုံးတို့ ကျဆုံးခဲ့ပြီးနောက် မြို့ကိုလက်မလွှတ်ရရေးအတွက် ဂျက်လေယာဉ်များ၊ ရဟတ်ယာဉ်များဖြင့် လေကြောင်းပစ်ကူပေးကာ အပြင်းအထန် ခုခံခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဇန်နဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သော မီးဝဗျူဟာကုန်းတိုက်ပွဲသည် ငါးရက်အကြာ ဇန်နဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ပြီးဆုံးခဲ့ပြီး AA က ပလက်ဝဒေသတစ်ခုလုံးကို အပြီးသတ်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။မြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ပလက်ဝမြို့ပေါ်ရှိ မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးရုံး၊ စည်ပင်ရုံး၊ ရဲစခန်းနှင့် မီးသတ်ရုံးများအပါအဝင် အစိုးရအဆောက်အအုံများတွင် အာရက္ခတပ်တော်၏ အလံကို လွှင့်ထူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-14 |title=ပလက်ဝတစ်နယ်လုံးကို AA သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-plaetwa-military-01142024133525.html |access-date=2026-05-09 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;

တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ အထိအခိုက် အကျအဆုံးများပြားခဲ့သည့်အပြင်၊ AA ဘက်မှ စစ်ကောင်စီ၏ သံချပ်ကာကားများ၊ အတွဲလိုက်ပစ်ဒုံးများ၊ လက်နက်ခဲယမ်းများနှင့် စစ်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်း အမြောက်အမြားကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] 
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]</text>
      <sha1>ehrvhdttsuvvlxmdzscw3e6zfptm8cs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-27841-08</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285503</id>
    <revision>
      <id>1030605</id>
      <timestamp>2026-05-09T06:26:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8531" sha1="ky37lj0dakcujalcja0xtmpgqor488u" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-27841-08 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၆:၂၆၊ ၉ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>ky37lj0dakcujalcja0xtmpgqor488u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကန်ပက်လက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285504</id>
    <revision>
      <id>1030608</id>
      <timestamp>2026-05-09T06:50:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>'''ကန်ပက်လက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ကန်ပက်လက်မြို့နယ်]]အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို [[ချင်းညီနောင်]]ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် စစ်ဆင်ရေးဖြစ်သည်။</comment>
      <origin>1030608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11282" sha1="d6gxemw8y0oo6c3d9z1rzylswwmkdy0" xml:space="preserve">{{Infobox military conflict
| conflict    = ကန်ပက်လက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof      = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ချင်း စစ်မြေပြင်]]
| image       = 
| caption     = 
| map_type    = Myanmar
| latitude    = 21.1894
| longitude   = 94.0303
| map_size    = 250
| map_caption = ချင်းပြည်နယ် ကန်ပက်လက်မြို့၏ တည်နေရာ
| map_label   = ကန်ပက်လက်

| date        = ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်
| place       = [[ကန်ပက်လက်မြို့]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]
| result      = ချင်းညီနောင်ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်
| status      = စစ်ကောင်စီတပ်များ စခန်းစွန့်ခွာထွက်ပြေးသဖြင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်

| combatant1  = [[ချင်းညီနောင်]]
* ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (ကန်ပက်လက်)
* [[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|CNO/CNDF]]
* [[ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်|ZFU/PDF-Zoland]]
* မင်းတပ် ပအဖ/ပလဖ နှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များ
| combatant2  = 
* [[File:Flag of the Myanmar Army.svg|23px|border]] [[တပ်မတော်]] 
* [[File:Flag of the Myanmar Police Force.svg|23px|border]] [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]

| casualties1 = မရှိသလောက်
| casualties2 = စခန်းစွန့်ခွာ ထွက်ပြေးသွားသဖြင့် မရှိသလောက်
| notes       = ချင်းညီနောင်တပ်ဖွဲ့များ၏ ဝိုင်းဝန်းပိတ်ဆို့မှုကြောင့် ကျည်တစ်တောင့်မကုန်ဘဲ မြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
}}

'''ကန်ပက်လက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ကန်ပက်လက်မြို့နယ်]]အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို [[ချင်းညီနောင်]]ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် စစ်ဆင်ရေးဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ကန်ပက်လက်မြို့ကို တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက အပြီးသတ်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤတိုက်ပွဲသည် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းရှိ စစ်ကောင်စီ၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို အဆုံးသတ်စေခဲ့သည့် အရေးပါသော စစ်ဆင်ရေးတစ်ခုဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-12-22 |title=ကန်ပက်လက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ စတင်ကြောင်း ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/cdf-statement-12222024024315.html |access-date=2026-05-09 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2024-12-23 |title=ချင်းညီ​နောင် ကန်ပက်လက်မြို့ကိုသိမ်းပိုက် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/12/23/107081/ |access-date=2026-05-09 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-12-22 |title=ချင်းပြည်နယ်၊ ကန်ပက်လက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ စတင်ပြီဖြစ်ကြောင်း ချင်းညီနောင်တပ်ဖွဲ့က ကြေညာ |url=https://yktnews.com/2024/12/196505/ |access-date=2026-05-09 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း ==
ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းတွင် [[ချင်းညီနောင်]]တပ်ဖွဲ့များသည် [[မတူပီမြို့]]၊ [[မင်းတပ်မြို့]]နှင့် ကန်ပက်လက်မြို့နယ်အတွင်းရှိ [[ကျင်ဒွေးမြို့]]တို့ကို အဆင့်ဆင့်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် ကန်ပက်လက်မြို့မှာ စစ်ကောင်စီ၏ နောက်ဆုံးလက်ကျန်မြို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလအတွင်းကလည်း ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (ကန်ပက်လက်) သည် မြို့ပေါ်ရှိ ထွေအုပ်ရုံးနှင့် စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းအချို့ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ဖူးသည့် သမိုင်းကြောင်းရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2023-09-28 |title=ကန်ပက်လက်မြို့ပေါ် နှစ်နေရာကို CDF ဝင်တိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/42734/ |access-date=2026-05-09 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် ==
ချင်းညီနောင်ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များသည် ကန်ပက်လက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွက် ကာလရှည်ကြာ ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ထိုးစစ်စတင်ရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဒီဇင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် မြို့ပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် ရဲပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များသည် ၎င်းတို့၏ စခန်းများကို စွန့်ခွာ၍ ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2024-12-23 |title=ချင်းညီ​နောင် ကန်ပက်လက်မြို့ကိုသိမ်းပိုက် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/12/23/107081/ |access-date=2026-05-09 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;

ထို့ကြောင့် ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် ချင်းညီနောင်တပ်ဖွဲ့များသည် တိုက်ပွဲကြီးကြီးမားမားဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ၊ ကျည်တစ်တောင့်မကုန်ဘဲ မြို့ကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ကန်ပက်လက်မြို့တွင် စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ရင်းဌာနချုပ်များ အခြေစိုက်ခြင်းမရှိဘဲ စစ်တပ်နှင့် ရဲပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တစ်ခုသာ အခြေစိုက်ခြင်းကြောင့်လည်း ယခုကဲ့သို့ စခန်းစွန့်ခွာထွက်ပြေးခြင်းဖြစ်နိုင်ကြောင်း သုံးသပ်ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ကန်ပက်လက်မြို့ကို ကျည်တတောင့်မှမကုန်ဘဲ ချင်းညီနောင် သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.dvb.no/post/683147 |access-date=2026-05-09 |website=DVB Burmese |language=en}}&lt;/ref&gt;

== နောက်ဆက်တွဲအခြေအနေ ==
မြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ချင်းညီနောင်တပ်ဖွဲ့များသည် ထွက်ပြေးသွားသော စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို လိုက်လံရှင်းလင်းခြင်းနှင့် နယ်မြေစိုးမိုးရေးလုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ကန်ပက်လက်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ချင်းညီနောင်တပ်ဖွဲ့များသည် [[ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]ကို ဆက်လက်ဆင်နွှဲခဲ့သည်။ကန်ပက်လက်မြို့ ရဲစခန်းတွင် နိုင်ကျဉ်း ၂ ဦး၊ သာမန်အကျဉ်းသား ၂ ဦးကို   CDF (ကန်ပက်လက်) က လွတ်ပေးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-12-23 |title=မင်းတပ်၊ ကန်ပက်လက်မြို့တို့မှ နိုင်ကျဉ်း ၁၅ ဦးကို ကယ်ထုတ်နိုင် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/59918/ |access-date=2026-05-09 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] 
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]</text>
      <sha1>d6gxemw8y0oo6c3d9z1rzylswwmkdy0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Theconnorrossfangirl11</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285505</id>
    <revision>
      <id>1030612</id>
      <timestamp>2026-05-09T07:26:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8534" sha1="pucywg8bigdmayzpoe801m99oi3xhuu" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Theconnorrossfangirl11 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၇:၂၆၊ ၉ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>pucywg8bigdmayzpoe801m99oi3xhuu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-28110-95</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285506</id>
    <revision>
      <id>1030613</id>
      <timestamp>2026-05-09T07:26:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8531" sha1="attt3xe71n0aah2xuuupwzvieh763ba" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-28110-95 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၇:၂၆၊ ၉ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>attt3xe71n0aah2xuuupwzvieh763ba</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ မေ ၉</title>
    <ns>100</ns>
    <id>285507</id>
    <revision>
      <id>1030616</id>
      <timestamp>2026-05-09T07:46:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{Current events|year=2026|month=05|day=09|content=  &lt;!-- All news items below this line --&gt;    &lt;!-- All news items above this line --&gt;}}&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1030616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="137" sha1="a9u9ipx8ka3hhrq2n2w3n084e7la076" xml:space="preserve">{{Current events|year=2026|month=05|day=09|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;


&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>a9u9ipx8ka3hhrq2n2w3n084e7la076</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030645</id>
      <parentid>1030616</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:28:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <origin>1030645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="936" sha1="2ho67c95hg29u798qhn04us8zp7uyxe" xml:space="preserve">{{Current events|year=2026|month=05|day=09|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;
'''စီးပွားရေးနှင့် စီးပွားကူးသန်း'''
*[[ရန်ကုန်စတော့အိတ်ချိန်း]] ၏ မေလ ပထမပတ်အတွင်း [[စတော့ခ်|စတော့ရှယ်ယာ]] အရောင်းအဝယ်ဖြစ်မှုမှာ ကျပ်သန်း ၃၄၀ ကျော် တန်ဖိုးရှိသည့် ရှယ်ယာအစောင်ရေ ၆၇,၀၀၀ ကျော်အထိ ရှိခဲ့သည်။[https://www.popularmyanmar.com/%e1%80%9b%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%af%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%b7%e1%80%a1%e1%80%ad%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%81%e1%80%bb%e1%80%ad%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%b8-3/ (Popular News)]

&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>2ho67c95hg29u798qhn04us8zp7uyxe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-28131-93</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285508</id>
    <revision>
      <id>1030625</id>
      <timestamp>2026-05-09T08:26:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8531" sha1="l3cpxqqjym52vofka9ijfazmydb8wh3" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-28131-93 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၈:၂၆၊ ၉ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>l3cpxqqjym52vofka9ijfazmydb8wh3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Ko Ko Mandalay</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285509</id>
    <revision>
      <id>1030626</id>
      <timestamp>2026-05-09T08:27:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8526" sha1="2c0tm4uby5cy43sj5m9zx4kiavjdz9z" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Ko Ko Mandalay ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၈:၂၇၊ ၉ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>2c0tm4uby5cy43sj5m9zx4kiavjdz9z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-28040-83</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285510</id>
    <revision>
      <id>1030627</id>
      <timestamp>2026-05-09T08:27:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8531" sha1="1n3ab3j4nkpuqzo6glttjcrt5jmtdu4" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-28040-83 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၈:၂၇၊ ၉ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>1n3ab3j4nkpuqzo6glttjcrt5jmtdu4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၂၀၂၆ မိုးဗြဲတော်လှန်ရေးအင်အားစုအချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285511</id>
    <revision>
      <id>1030630</id>
      <timestamp>2026-05-09T09:24:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>၂၀၂၆ မိုးဗြဲ တော်လှန်ရေးအင်အားစု အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု သည် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ မိုးဗြဲဒေသတွင် အခြေစိုက်လှုပ်ရှားနေသော အမှတ် (၁) အယ်လ်ဖာ စစ်ဒေသ ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့နှင့် မိုးဗြဲ Local PDF အဖွဲ့တို့အကြား</comment>
      <origin>1030630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18303" sha1="k97jybfjs49fqdzzandbwa7x2lcqzxv" xml:space="preserve">{{Infobox military conflict
| conflict    = ၂၀၂၆ မိုးဗြဲ တော်လှန်ရေးအင်အားစု အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု
| partof      = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]]
| date        = ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၄ ရက်
| place       = [[မိုးဗြဲ|မိုးဗြဲမြို့ပြင်]] နှင့် [[လပင်နွဲ့ရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်|လပင်နွဲ့ကျေးရွာ]]အနီး၊ [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]

| map_type    = Myanmar
| latitude    = 19.7431
| longitude   = 97.0211
| map_size    = 250
| map_caption = ရှမ်းပြည်နယ် မိုးဗြဲမြို့၏ တည်နေရာ
| map_label   = မိုးဗြဲ

| result      = 
* အမှတ် (၁) အယ်လ်ဖာ စစ်ဒေသမှ မိုးဗြဲ Local PDF အဖွဲ့ကို ပစ်ခတ်စီးနင်း
* မိုးဗြဲ Local PDF ခေါင်းဆောင် ကိုအောင်မင်း အပါအဝင် ၉ ဦး သေဆုံး
| status      = ကရင်နီပူးတွဲစစ်ဦးစီးကော်မတီမှ စုံစမ်းစစ်ဆေးနေဆဲ
| combatant1  = အမှတ် (၁) အယ်လ်ဖာ စစ်ဒေသ (မိုးဗြဲနယ်) &lt;br&gt; {{small|(KNDF ဗျူဟာ ၁၊ ၈ နှင့် PDF ၁၀၀၁၊ ၁၀၀၇ ပူးပေါင်းအဖွဲ့)}}
| combatant2  = မိုးဗြဲ Local PDF &lt;br&gt; {{small|(ကိုအောင်မင်း ဦးဆောင်သောအဖွဲ့)}}
| commander1  = မသိရှိရ
| commander2  = ကိုအောင်မင်း (သေဆုံး)
| strength1   = အင်အား အမြောက်အမြား
| strength2   = အင်အား ၅၀ ခန့်
| casualties1 = ၃ ဦး ဒဏ်ရာရ
| casualties2 = 
* ၉ ဦး သေဆုံး (ခေါင်းဆောင် ကိုအောင်မင်း အပါအဝင်)
* အချို့ အရှင်ဖမ်းဆီးခံရ
| notes       = ဖယ်ခုံမြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်တစ်ဦးနှင့် ကိုအောင်မင်းတို့အကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအငြင်းပွားမှုမှတစ်ဆင့် တိုင်ကြားမှုပေါ်ပေါက်ရာမှ စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
}}
'''၂၀၂၆ မိုးဗြဲ တော်လှန်ရေးအင်အားစု အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု''' သည် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တောင်ပိုင်း၊ [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]]၊ [[မိုးဗြဲ]]ဒေသတွင် အခြေစိုက်လှုပ်ရှားနေသော အမှတ် (၁) အယ်လ်ဖာ စစ်ဒေသ ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့နှင့် မိုးဗြဲ Local PDF အဖွဲ့တို့အကြား ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခဖြစ်သည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် တော်လှန်ရေးအင်အားစု အချင်းချင်းကြား လူအသေအပျောက် အများဆုံးဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်များအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2026-05-02 |title=မိုးဗြဲတွင် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု အဖြစ်မှန်ပေါ်ပေါက်ရေးနှင့် တရားမျှတမှု ရရှိရေး IEC နှင့် ကရင်နီတပ်ပေါင်းစုံစစ်ဦးစီးအဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်းစစ်ဆေးမည် |url=https://yktnews.com/2026/05/248860/ |access-date=2026-05-09 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း ==
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် မိုးဗြဲမြို့အနောက်ဘက် ၁၆ မိုင်ခန့်အကွာတွင် မိုးဗြဲ Local PDF ခေါင်းဆောင် ကိုအောင်မင်း လိုက်ပါလာသည့် ကားကို အမှတ် (၁) အယ်လ်ဖာ စစ်ဒေသလက်အောက်ခံတပ်များက ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ ကိုအောင်မင်း အပါအဝင် ၉ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ထိုသို့ ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ပွားနေသည့် တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အယ်လ်ဖာစစ်ဒေသအဖွဲ့သည် မိုးဗြဲမြို့အနောက်တောင်ဘက် ၉ မိုင်အကွာ လပင်နွဲ့ရွာအနီးရှိ မိုးဗြဲ Local PDF ၏ ဌာနချုပ်စခန်းကိုပါ ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။ စီးနင်းမှုအတွင်း ရဲဘော်အချို့ ထပ်မံသေဆုံးခဲ့ပြီး အချို့မှာ အရှင်ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရကာ လက်နက်ခဲယမ်းများလည်း သိမ်းဆည်းခံခဲ့ရသည်။သတင်းဌာနတစ်ခုတွင် မိုးဗြဲ Local PDF ခေါင်းဆောင် ကိုအောင်မင်း နှင့် တပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ချို့ကို ညှိနှိုင်းရန် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များက လာခေါ်ချိန် အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ရေးသားထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=လူ ၉ ဦး သေဆုံးတဲ့ လက်နက်ကိုင်အချင်းချင်းပစ်ခတ်မှုကို တပ်ပေါင်းစုံစစ်ဦးစီးအဖွဲ့ ကိုင်တွယ်နေ |url=https://www.bnionline.net/mm/news-114682 |access-date=2026-05-09 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}&lt;/ref&gt;

ပစ်ခတ်မှုပြုလုပ်ခဲ့သည့် အမှတ် (၁) အယ်လ်ဖာ စစ်ဒေသ (မိုးဗြဲနယ်) သည် [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ်]] KNDF ဗျူဟာ (၁)၊ ဗျူဟာ(၈)နှင့် ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များ၊ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်]] (PDF) ၁၀၀၁ တပ်ရင်းနှင့် ၁၀၀၇ တပ်ရင်းတို့ပူးပေါင်းကာ ဧပြီလ ၂၁ ရက်တွင် ဖွဲ့လိုက်သည့် မိုးဗြဲနယ်အခြေပြု တပ်ဖွဲ့ဖြစ်သည်။ အဆိုပါအဖွဲ့သည် IEC အပါအဝင် ကရင်နီပူးတွဲ စစ်ဦးစီးကော်မတီနှင့် KNDF တို့၏ နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေးဦးဆောင်မှုအောက်တွင် ရှိသော တပ်ဖြစ်သည်။အယ်လ်ဖာစစ်ဒေသအောက် ဝင်သွားသည့် PDF တပ်ရင်းများသည်လည်း NUG ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင်မရှိတော့သည့် တပ်ရင်းများဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=စောရယ် |date=2026-04-28 |title=မိုးဗြဲဒေသ ၉ ဦး သေဆုံးသည့် အချင်းချင်းပစ်ခတ်မှုကို ကရင်နီစစ်ဦးစီးအဖွဲ့ စုံစမ်းနေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/74255/ |access-date=2026-05-09 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းရင်း ==
မိုးဗြဲ Local PDF ခေါင်းဆောင် ကိုအောင်မင်းနှင့် ကရင်နီပြည်ကြားကာလအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (IEC) လက်အောက်ခံ ဖယ်ခုံမြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင် တစ်ဦးတို့အကြား ခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားမှု ရှိခဲ့ရာမှ ဤဖြစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဝင်က အမှတ် (၁) အယ်လ်ဖာ စစ်ဒေသထံ သွားရောက်တိုင်ကြားခဲ့ပြီးနောက် ယခုကဲ့သို့ စစ်ရေးအရ အင်အားသုံး ဖြေရှင်းမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2026-05-03 |title=မိုးဗြဲဒေသမှာ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့အချင်းချင်းပစ်ခတ်မှုဖြစ်စဥ် စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်း |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/05/03/155993/ |access-date=2026-05-09 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;

== တုံ့ပြန်မှုများ ==
ဤဖြစ်စဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ [[ကရင်နီပြည် ကြားကာလအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (IEC) က ဝမ်းနည်းကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ကရင်နီပူးတွဲစစ်ဦးစီးကော်မတီအနေဖြင့် ဖြစ်စဉ်အမှန်ကို သိရှိနိုင်ရန် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဒေသခံအရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော ကယန်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် ကလည်း လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အချင်းချင်း ပဋိပက္ခကို လက်နက်သုံး၍ ဖြေရှင်းခြင်းအပေါ် ဝမ်းနည်းကြောင်းနှင့် ထိုသို့သော ဆိုးဝါးသည့်ကိစ္စများ ထပ်မံမဖြစ်ပွားစေရန် တိုက်တွန်းကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=admin |date=2026-05-03 |title=ရဲဘော် ၉ဦး သေဆုံးခဲ့သည့် မိုးဗြဲပစ်ခတ်မှုဖြစ်စဉ်တွင် အမှုမှန်ပေါ်ပေါက်ရေးအတွက် စုံစမ်းစစ်ဆေးသွားမည်ဟု IEC နှင့် ကရင်နီတပ်ပေါင်းစုံစစ်ဦးစီးအဖွဲ့ ထုတ်ပြန် |url=https://ayartimes.com/?p=68206 |access-date=2026-05-09 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ဒေသတွင်း အခြားပဋိပက္ခများ ==
မိုးဗြဲနှင့် ဖယ်ခုံဒေသအတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား နားလည်မှုလွဲမှားခြင်းနှင့် ထိတွေ့ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားမှုများ ယခင်ကလည်း ရှိခဲ့ဖူးသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ်လအတွင်းက ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ ဆီးဘူးဒေသတွင် အခြေစိုက်သည့် [[ကယန်းပြည်သစ်တပ်မတော်]] (KNLP/KNPDF) က [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ|NUG]]၊ နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာန၊ ပျဉ်းမနားစစ်ကြောင်းမှ စစ်ကြောင်းမှူး ရဲဘော်ကိုစိုင်းကို ဖမ်းဆီးနှိပ်စက် သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2025-03-13 |title=ပျဉ်းမနားစစ်ကြောင်းမှူးရဲဘော်ကိုစိုင်း အသတ်ခံရမှု ကယန်းပြည်သစ်တပ်မတော်တွင် တာဝန်အပြည့်ရှိပြီး ကျူးလွန်သူများအား ဖော်ထုတ် အရေးယူပေးရန် နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာန ထုတ်ပြန် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/03/14/114567/ |access-date=2026-05-09 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;

ဖြစ်စဉ်မှာ ရဲဘော်ကိုစိုင်းတို့အဖွဲ့ ထောင်ထားသည့် မိုင်းကြောင့် ကယန်းပြည်သစ်တပ်မတော်မှ တပ်စုမှူး တစ်ဦး သေဆုံးပြီး သုံးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီးနောက် ယခုကဲ့သို့ လက်တုံ့ပြန် သတ်ဖြတ်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ကယန်းပြည်သစ်တပ်မတော်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ သို့မဟုတ် စစ်ကောင်စီတပ်များနှင့် ထိပ်တိုက်ပစ်ခတ်မှု နည်းပါးသည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ဤဖြစ်စဉ်ကြောင့် အဖွဲ့အစည်းအချင်းချင်းကြား တင်းမာမှုများ မြင့်တက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2025-03-19 |title=စစ်ကြောင်းမှူး အသတ်ခံရမှု နေပြည်တော် PDF နှင့် ကယန်းပြည်သစ်တပ် ဆွေးနွေးနေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/61921/ |access-date=2026-05-09 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

အဆိုပါ ပဋိပက္ခကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် NUG နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနနှင့် ကယန်းပြည်သစ်တပ်မတော် ခေါင်းဆောင်များသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ ဆွေးနွေးပွဲတွင် ကျူးလွန်သူများကို ဖော်ထုတ်အရေးယူရန်နှင့် နောင်တွင် စစ်ရေးအရ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်သည်အထိ ယုံကြည်မှု ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် အပါအဝင် အချက်ငါးချက်ကို သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-03-14 |title=၂၀၂၅ခုနှစ် မတ် ၁၄ ရက် ဘီဘီစီသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် - KNU/PDF ပူးပေါင်းတပ်တွေထိုးစစ်ဆင်နေတဲ့ ပူလူတူစခန်းက စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ ထိုင်းဘက်ထွက်ပြေး |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1lpz3v1n9et |access-date=2026-05-09 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]</text>
      <sha1>k97jybfjs49fqdzzandbwa7x2lcqzxv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1030631</id>
      <parentid>1030630</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T09:25:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]</comment>
      <origin>1030631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18403" sha1="cekaxblsqr3dtapmddf3im15o005r0m" xml:space="preserve">{{Infobox military conflict
| conflict    = ၂၀၂၆ မိုးဗြဲ တော်လှန်ရေးအင်အားစု အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု
| partof      = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]]
| date        = ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၄ ရက်
| place       = [[မိုးဗြဲ|မိုးဗြဲမြို့ပြင်]] နှင့် [[လပင်နွဲ့ရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်|လပင်နွဲ့ကျေးရွာ]]အနီး၊ [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]

| map_type    = Myanmar
| latitude    = 19.7431
| longitude   = 97.0211
| map_size    = 250
| map_caption = ရှမ်းပြည်နယ် မိုးဗြဲမြို့၏ တည်နေရာ
| map_label   = မိုးဗြဲ

| result      = 
* အမှတ် (၁) အယ်လ်ဖာ စစ်ဒေသမှ မိုးဗြဲ Local PDF အဖွဲ့ကို ပစ်ခတ်စီးနင်း
* မိုးဗြဲ Local PDF ခေါင်းဆောင် ကိုအောင်မင်း အပါအဝင် ၉ ဦး သေဆုံး
| status      = ကရင်နီပူးတွဲစစ်ဦးစီးကော်မတီမှ စုံစမ်းစစ်ဆေးနေဆဲ
| combatant1  = အမှတ် (၁) အယ်လ်ဖာ စစ်ဒေသ (မိုးဗြဲနယ်) &lt;br&gt; {{small|(KNDF ဗျူဟာ ၁၊ ၈ နှင့် PDF ၁၀၀၁၊ ၁၀၀၇ ပူးပေါင်းအဖွဲ့)}}
| combatant2  = မိုးဗြဲ Local PDF &lt;br&gt; {{small|(ကိုအောင်မင်း ဦးဆောင်သောအဖွဲ့)}}
| commander1  = မသိရှိရ
| commander2  = ကိုအောင်မင်း (သေဆုံး)
| strength1   = အင်အား အမြောက်အမြား
| strength2   = အင်အား ၅၀ ခန့်
| casualties1 = ၃ ဦး ဒဏ်ရာရ
| casualties2 = 
* ၉ ဦး သေဆုံး (ခေါင်းဆောင် ကိုအောင်မင်း အပါအဝင်)
* အချို့ အရှင်ဖမ်းဆီးခံရ
| notes       = ဖယ်ခုံမြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်တစ်ဦးနှင့် ကိုအောင်မင်းတို့အကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအငြင်းပွားမှုမှတစ်ဆင့် တိုင်ကြားမှုပေါ်ပေါက်ရာမှ စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
}}
'''၂၀၂၆ မိုးဗြဲ တော်လှန်ရေးအင်အားစု အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု''' သည် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တောင်ပိုင်း၊ [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]]၊ [[မိုးဗြဲ]]ဒေသတွင် အခြေစိုက်လှုပ်ရှားနေသော အမှတ် (၁) အယ်လ်ဖာ စစ်ဒေသ ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့နှင့် မိုးဗြဲ Local PDF အဖွဲ့တို့အကြား ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခဖြစ်သည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် တော်လှန်ရေးအင်အားစု အချင်းချင်းကြား လူအသေအပျောက် အများဆုံးဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်များအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2026-05-02 |title=မိုးဗြဲတွင် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု အဖြစ်မှန်ပေါ်ပေါက်ရေးနှင့် တရားမျှတမှု ရရှိရေး IEC နှင့် ကရင်နီတပ်ပေါင်းစုံစစ်ဦးစီးအဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်းစစ်ဆေးမည် |url=https://yktnews.com/2026/05/248860/ |access-date=2026-05-09 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း ==
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် မိုးဗြဲမြို့အနောက်ဘက် ၁၆ မိုင်ခန့်အကွာတွင် မိုးဗြဲ Local PDF ခေါင်းဆောင် ကိုအောင်မင်း လိုက်ပါလာသည့် ကားကို အမှတ် (၁) အယ်လ်ဖာ စစ်ဒေသလက်အောက်ခံတပ်များက ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ ကိုအောင်မင်း အပါအဝင် ၉ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ထိုသို့ ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ပွားနေသည့် တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အယ်လ်ဖာစစ်ဒေသအဖွဲ့သည် မိုးဗြဲမြို့အနောက်တောင်ဘက် ၉ မိုင်အကွာ လပင်နွဲ့ရွာအနီးရှိ မိုးဗြဲ Local PDF ၏ ဌာနချုပ်စခန်းကိုပါ ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။ စီးနင်းမှုအတွင်း ရဲဘော်အချို့ ထပ်မံသေဆုံးခဲ့ပြီး အချို့မှာ အရှင်ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရကာ လက်နက်ခဲယမ်းများလည်း သိမ်းဆည်းခံခဲ့ရသည်။သတင်းဌာနတစ်ခုတွင် မိုးဗြဲ Local PDF ခေါင်းဆောင် ကိုအောင်မင်း နှင့် တပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ချို့ကို ညှိနှိုင်းရန် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များက လာခေါ်ချိန် အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ရေးသားထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=လူ ၉ ဦး သေဆုံးတဲ့ လက်နက်ကိုင်အချင်းချင်းပစ်ခတ်မှုကို တပ်ပေါင်းစုံစစ်ဦးစီးအဖွဲ့ ကိုင်တွယ်နေ |url=https://www.bnionline.net/mm/news-114682 |access-date=2026-05-09 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}&lt;/ref&gt;

ပစ်ခတ်မှုပြုလုပ်ခဲ့သည့် အမှတ် (၁) အယ်လ်ဖာ စစ်ဒေသ (မိုးဗြဲနယ်) သည် [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ်]] KNDF ဗျူဟာ (၁)၊ ဗျူဟာ(၈)နှင့် ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များ၊ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်]] (PDF) ၁၀၀၁ တပ်ရင်းနှင့် ၁၀၀၇ တပ်ရင်းတို့ပူးပေါင်းကာ ဧပြီလ ၂၁ ရက်တွင် ဖွဲ့လိုက်သည့် မိုးဗြဲနယ်အခြေပြု တပ်ဖွဲ့ဖြစ်သည်။ အဆိုပါအဖွဲ့သည် IEC အပါအဝင် ကရင်နီပူးတွဲ စစ်ဦးစီးကော်မတီနှင့် KNDF တို့၏ နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေးဦးဆောင်မှုအောက်တွင် ရှိသော တပ်ဖြစ်သည်။အယ်လ်ဖာစစ်ဒေသအောက် ဝင်သွားသည့် PDF တပ်ရင်းများသည်လည်း NUG ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင်မရှိတော့သည့် တပ်ရင်းများဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=စောရယ် |date=2026-04-28 |title=မိုးဗြဲဒေသ ၉ ဦး သေဆုံးသည့် အချင်းချင်းပစ်ခတ်မှုကို ကရင်နီစစ်ဦးစီးအဖွဲ့ စုံစမ်းနေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/74255/ |access-date=2026-05-09 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းရင်း ==
မိုးဗြဲ Local PDF ခေါင်းဆောင် ကိုအောင်မင်းနှင့် ကရင်နီပြည်ကြားကာလအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (IEC) လက်အောက်ခံ ဖယ်ခုံမြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင် တစ်ဦးတို့အကြား ခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားမှု ရှိခဲ့ရာမှ ဤဖြစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဝင်က အမှတ် (၁) အယ်လ်ဖာ စစ်ဒေသထံ သွားရောက်တိုင်ကြားခဲ့ပြီးနောက် ယခုကဲ့သို့ စစ်ရေးအရ အင်အားသုံး ဖြေရှင်းမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2026-05-03 |title=မိုးဗြဲဒေသမှာ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့အချင်းချင်းပစ်ခတ်မှုဖြစ်စဥ် စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်း |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/05/03/155993/ |access-date=2026-05-09 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;

== တုံ့ပြန်မှုများ ==
ဤဖြစ်စဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ [[ကရင်နီပြည် ကြားကာလအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (IEC) က ဝမ်းနည်းကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ကရင်နီပူးတွဲစစ်ဦးစီးကော်မတီအနေဖြင့် ဖြစ်စဉ်အမှန်ကို သိရှိနိုင်ရန် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဒေသခံအရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော ကယန်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် ကလည်း လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အချင်းချင်း ပဋိပက္ခကို လက်နက်သုံး၍ ဖြေရှင်းခြင်းအပေါ် ဝမ်းနည်းကြောင်းနှင့် ထိုသို့သော ဆိုးဝါးသည့်ကိစ္စများ ထပ်မံမဖြစ်ပွားစေရန် တိုက်တွန်းကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=admin |date=2026-05-03 |title=ရဲဘော် ၉ဦး သေဆုံးခဲ့သည့် မိုးဗြဲပစ်ခတ်မှုဖြစ်စဉ်တွင် အမှုမှန်ပေါ်ပေါက်ရေးအတွက် စုံစမ်းစစ်ဆေးသွားမည်ဟု IEC နှင့် ကရင်နီတပ်ပေါင်းစုံစစ်ဦးစီးအဖွဲ့ ထုတ်ပြန် |url=https://ayartimes.com/?p=68206 |access-date=2026-05-09 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ဒေသတွင်း အခြားပဋိပက္ခများ ==
မိုးဗြဲနှင့် ဖယ်ခုံဒေသအတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား နားလည်မှုလွဲမှားခြင်းနှင့် ထိတွေ့ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားမှုများ ယခင်ကလည်း ရှိခဲ့ဖူးသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ်လအတွင်းက ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ ဆီးဘူးဒေသတွင် အခြေစိုက်သည့် [[ကယန်းပြည်သစ်တပ်မတော်]] (KNLP/KNPDF) က [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ|NUG]]၊ နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာန၊ ပျဉ်းမနားစစ်ကြောင်းမှ စစ်ကြောင်းမှူး ရဲဘော်ကိုစိုင်းကို ဖမ်းဆီးနှိပ်စက် သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2025-03-13 |title=ပျဉ်းမနားစစ်ကြောင်းမှူးရဲဘော်ကိုစိုင်း အသတ်ခံရမှု ကယန်းပြည်သစ်တပ်မတော်တွင် တာဝန်အပြည့်ရှိပြီး ကျူးလွန်သူများအား ဖော်ထုတ် အရေးယူပေးရန် နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာန ထုတ်ပြန် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/03/14/114567/ |access-date=2026-05-09 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;

ဖြစ်စဉ်မှာ ရဲဘော်ကိုစိုင်းတို့အဖွဲ့ ထောင်ထားသည့် မိုင်းကြောင့် ကယန်းပြည်သစ်တပ်မတော်မှ တပ်စုမှူး တစ်ဦး သေဆုံးပြီး သုံးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီးနောက် ယခုကဲ့သို့ လက်တုံ့ပြန် သတ်ဖြတ်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ကယန်းပြည်သစ်တပ်မတော်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ သို့မဟုတ် စစ်ကောင်စီတပ်များနှင့် ထိပ်တိုက်ပစ်ခတ်မှု နည်းပါးသည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ဤဖြစ်စဉ်ကြောင့် အဖွဲ့အစည်းအချင်းချင်းကြား တင်းမာမှုများ မြင့်တက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2025-03-19 |title=စစ်ကြောင်းမှူး အသတ်ခံရမှု နေပြည်တော် PDF နှင့် ကယန်းပြည်သစ်တပ် ဆွေးနွေးနေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/61921/ |access-date=2026-05-09 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

အဆိုပါ ပဋိပက္ခကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် NUG နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနနှင့် ကယန်းပြည်သစ်တပ်မတော် ခေါင်းဆောင်များသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ ဆွေးနွေးပွဲတွင် ကျူးလွန်သူများကို ဖော်ထုတ်အရေးယူရန်နှင့် နောင်တွင် စစ်ရေးအရ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်သည်အထိ ယုံကြည်မှု ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် အပါအဝင် အချက်ငါးချက်ကို သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-03-14 |title=၂၀၂၅ခုနှစ် မတ် ၁၄ ရက် ဘီဘီစီသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် - KNU/PDF ပူးပေါင်းတပ်တွေထိုးစစ်ဆင်နေတဲ့ ပူလူတူစခန်းက စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ ထိုင်းဘက်ထွက်ပြေး |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1lpz3v1n9et |access-date=2026-05-09 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]]
[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]</text>
      <sha1>cekaxblsqr3dtapmddf3im15o005r0m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-28041-07</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285512</id>
    <revision>
      <id>1030644</id>
      <timestamp>2026-05-09T10:27:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8531" sha1="bu27bkf6a68fgvlasai2mpsvhn1is1z" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-28041-07 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၀:၂၇၊ ၉ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>bu27bkf6a68fgvlasai2mpsvhn1is1z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kyaw Din</title>
    <ns>3</ns>
    <id>285513</id>
    <revision>
      <id>1030654</id>
      <timestamp>2026-05-09T11:27:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1030654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8520" sha1="bmszm0ug3ccj5behaha2z3e73llvdo6" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Kyaw Din ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၁:၂၇၊ ၉ မေ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>bmszm0ug3ccj5behaha2z3e73llvdo6</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>