ဝီကီပီးဒီးယား mywiki https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter မီဒီယာ အထူး ဆွေးနွေးချက် အသုံးပြုသူ အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက် ဝီကီပီးဒီးယား ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက် ဖိုင် ဖိုင် ဆွေးနွေးချက် မီဒီယာဝီကီ မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက် တမ်းပလိတ် တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက် အကူအညီ အကူအညီ ဆွေးနွေးချက် ကဏ္ဍ ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက် မုခ်ဝ မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက် စာမူကြမ်း စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက် TimedText TimedText talk မော်ဂျူး မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက် Event Event talk 0 3824 1041952 1041278 2026-07-03T14:19:33Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ကြေငြာ +ကြေညာ, -မြောက်များ +မြောက်မြား, -စျ +ဈ, -သြ +ဩ) 1041952 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = | image = [[File:Arsenal FC.svg|185px|Arsenal crest]] | image_size = | alt = | caption = | fullname = အာဆင်နယ် ဘောလုံးကလပ် | nickname = The Gunners ဆင်ပျံကြီး | short name = | founded = ''ဒိုင်ယယ် စကွဲယား'' အဖြစ် ၁၈၈၆ခုနှစ်မှစ၍ | dissolved = | American = | ground = [[အီးမရိတ် ဘောလုံးကွင်း]] | capacity = 60,704<ref name="cap2021">{{cite web |title=Premier League Handbook 2020/21 |url=https://resources.premierleague.com/premierleague/document/2021/04/07/6ebff069-a7ee-415d-afbd-15878b6d33b2/2020-21-PL-Handbook-240321.pdf|url-status = live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210412002820/https://resources.premierleague.com/premierleague/document/2021/04/07/6ebff069-a7ee-415d-afbd-15878b6d33b2/2020-21-PL-Handbook-240321.pdf|archive-date=12 April 2021 |publisher=Premier League |access-date=12 April 2021|page=4}}</ref> | coordinates = | owntitle = <!--optional, default: Owner --> | owner = | chrtitle = <!--optional, default: Chairman --> | chairman = ပီတာ ဟေးလ်ဝု({{အလံ | ဂရိတ်ဗြိတိန်နိုင်ငံ}}) ။ | mgrtitle = <!--optional, default: Manager --> | manager = {{flagicon|Spain}}မိခဲလ် အာတက်တာ | coach = | league = [[ပရီးမီးယားလိဂ်]] | season = ၂၀၂၅-၂၀၂၆ | position = အဆင့်၁ | website = http://www.arsenal.com/ | pattern_la1 = _arsenal2526h | pattern_b1 = _arsenal2526h | pattern_ra1 = _arsenal2526h | pattern_sh1 = _arsenal2526h | pattern_so1 = _arsenal2526hl | leftarm1 = FFFFFF | body1 = F00000 | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = F00000 | pattern_la2 = _arsenal2526a | pattern_b2 = _arsenal2526a | pattern_ra2 = _arsenal2526a | pattern_sh2 = _arsenal2526a | pattern_so2 = _adidasredl | leftarm2 = 192B47 | body2 = 192B47 | rightarm2 = 192B47 | shorts2 = 0c1c3e | socks2 = 0c1c3e | pattern_la3 = _arsenal2425T | pattern_b3 = _arsenal2425T | pattern_ra3 = _arsenal2425T | pattern_sh3 = _arsenal2425t | pattern_so3 = _arsenal2425tl | leftarm3 = 9adee9 | body3 = 9adee9 | rightarm3 = 9adee9 | shorts3 = 000040 | socks3 = 000040 | current = အာဆင်နယ်ဘောလုံးအသင်း၏ ၂၀၂၃-၂၀၂၄ ရာသီ }} '''အာဆင်နယ် ဘောလုံးကလပ်''' (Arsenal Football Club) ကို The Gunners ဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ကြပြီး လန်ဒန်မြောက်ပိုင်း ဟော်လိုဝေး(Holloway, North London) တွင် အခြေစိုက်သော အင်္ဂလိပ်ကြေးစား ဘောလုံးကလပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အာဆင်နယ်သည် [[ပရီးမီးယားလိဂ်]]တွင် ပါဝင်ကစားသော အသင်းတစ်သင်းဖြစ်ပြီး အင်္ဂလိပ်ဘောလုံးလောကတွင် အအောင်မြင်ဆုံး ဘောလုံးကလပ်များတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ပထမတန်း နှင့် [[ပရီးမီးယားလိဂ်]]ဖလား ၁၄ ကြိမ်ရရှိခဲ့ဖူးပြီး ရှုံးပွဲမရှိရွှေဖလား ၁လုံးရရှိထားသည် [[အက်ဖ်အေဖလား]]ကို ၁၄ ကြိမ်ရရှိခဲ့ပြီး ကွန်မြူနတီဒိုင်း (Community Shield) ၁၆ ကြိမ်ရရှိထားသည်။ == သမိုင်းကြောင်း == အာဆင်နယ်ကို ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သော်လည်း ပထမဆုံး အရေးပါသော ဆုတံဆိပ်ကို ၁၉၃၀ နှစ်များတွင် မှရရှိခဲ့ပြီး လိဂ် ချန်ပီယံ ၅ ခါဖြစ်ခဲ့ကာ အက်ဖ်အေဖလား ၂ ခုရရှိခဲ့သည်။ စစ်ပြီးခေတ်၏ ဆုတ်ယုတ်သော နှစ်များအပြီးတွင် သူတို့သည် ၂၀ရာစုအတွင်း ဖလား ၂ခုတစ်ပြိုင်တည်းရသော ဒုတိယမြောက် ကလပ်အဖြစ် ၁၉၇၀-၇၁ တွင် မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့သည်။ လွန်ခဲ့ပြီးသော အနှစ် ၂၀ အတွင်း အာဆင်နယ်သည် အင်္ဂလိပ်ဘောလုံးလောက၏ အအောင်မြင်ဆုံး ကလပ်များတွင်တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ဆုဖလား ၂ခုရခြင်း နောက်ထပ် ၂ကြိမ်၊ ၂၀၀၃-၂၀၀၄ ပရီးမီးယားလိဂ် ချန်ပီယံ ကို ရှုံးပွဲမရှိရရှိခြင်း နှင့် ၂၀၀၅-၀၆ တွင် လန်ဒန်ရှိကလပ်များထဲမှ ယူအီးအက်ဖ်အေ ချန်ပီယံလိဂ်၏ ဖိုင်နယ်ပွဲကို ပထမဆုံးတက်ရောက်နိုင်သော အသင်းစသည့် မှတ်တမ်းများကို တင်ခဲ့သည်။ [[File:GoldInvinciblesTrophy.jpg|thumb|၃၈ပွဲဆက်ရှုံးပွဲမရှိခြင်းအတွက်ရရှိသည့် ရွှေဖလား]] ကလပ်၏ အရောင်မှာ ပုံမှန်အားဖြင့် အနီနှင့် အဖြူဖြစ်သော်လည်း ဤအရောင်များမှာ သမိုင်းကြောင်းတလျှောက် ပြောင်းလဲလာခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့အတူပင် ကလပ်၏ တည်နေရာကိုလည်း အချိန်နှင့်အမျှ ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့သည်။ ပထမဆုံးအနေဖြင့် လန်ဒန် အရှေ့တောင်ပိုင်း ဝူးလ်ဝစ်ချ်(Woolwich) တွင်စတင်တည်ထောင်ခဲ့သော်လည်း ၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် မြောက်ဘက်ပိုင်းသို့ ရွှေ့ပြောင်းပြီး ဟိုက်ဘူရီ(Highbury) ရှိ အာဆင်နယ် အားကစားရုံသို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် သူတို့၏ လက်ရှိ နေရာဖြစ်သော ဟောလိုဝေး(Emirates) အနီးရှိ အဲမရိတ် အားကစားရုံသို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။ === '''1886–1912: Dial Square မှ Royal Arsenal သို့''' === 1886 ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် စကော့လူမျိုး '''David Danskin''' နှင့် Woolwich ရှိ လက်နက်ခဲယမ်းစက်ရုံ အလုပ်သမား ၁၅ ဦးတို့သည် Royal Arsenal စက်ရုံဝင်း၏ အလယ်ဗဟိုရှိ အလုပ်ရုံတစ်ခု၏ အမည်ကို ယူ၍ '''Dial Square Football Club''' ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အသင်းဝင်တစ်ဦးလျှင် ခြောက်ပဲနီ (sixpence) စီ ထည့်ဝင်ခဲ့ပြီး Danskin ကလည်း အသင်းတည်ထောင်နိုင်ရန် သုံးရှီလင် (three shillings) ထပ်မံထည့်ဝင်ခဲ့သည်။ Dial Square သည် 1886 ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ 11 ရက်နေ့တွင် '''Eastern Wanderers''' နှင့် ပထမဆုံးပွဲကစားခဲ့ပြီး ၆-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ 1887 ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် အသင်းအမည်ကို '''Royal Arsenal''' ဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ပထမဆုံး အိမ်ကွင်းမှာ '''Plumstead Common''' ဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် '''Manor Ground''' တွင် အများစု ကစားခဲ့သည်။ 1889–90 ရာသီတွင် '''Kent Senior Cup''' နှင့် '''London Charity Cup''' တို့ကို ရရှိခဲ့ပြီး၊ 1890–91 ရာသီတွင် '''London Senior Cup''' ကို ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းတို့သည် အသင်းက South East London တွင် ရှိစဉ်က ရရှိခဲ့သော County Association ဖလားများ ဖြစ်သည်။ 1891 ခုနှစ်တွင် Royal Arsenal သည် လန်ဒန်မြို့၏ ပထမဆုံး ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ဘောလုံးအသင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ 1893 ခုနှစ်တွင် Limited Liability Company အဖြစ် ပြောင်းလဲပြီးနောက် အသင်းအမည်ကို '''Woolwich Arsenal''' ဟု ထပ်မံပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင် Football League သို့ ဝင်ရောက်စဉ် အမည်သစ်ကို မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။ Woolwich Arsenal သည် Football League တွင် ပါဝင်သော တောင်ပိုင်းဒေသ၏ ပထမဆုံးအသင်း ဖြစ်ပြီး Second Division မှ စတင်ကစားကာ 1904 ခုနှစ်တွင် First Division သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။ လက်နက်စက်ရုံအလုပ်သမားများ၏ ငွေကြေးအခက်အခဲများ၊ မြို့အတွင်းရှိ အခြားဘောလုံးအသင်းများ ပိုမိုလွယ်ကူစွာ သွားရောက်ကြည့်ရှုနိုင်လာခြင်းတို့ကြောင့် ပရိသတ်ဦးရေ ကျဆင်းလာပြီး 1910 ခုနှစ်တွင် အသင်းသည် ဒေဝါလီခံရလုနီးပါး အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် စီးပွားရေးသမား '''Henry Norris''' နှင့် '''William Hall''' တို့က အသင်းတွင် ပါဝင်လာပြီး အသင်းကို အခြားနေရာသို့ ပြောင်းရွှေ့ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ === 1912–1925: Bank of England Club === 1913 ခုနှစ်တွင် Second Division သို့ ပြန်လည်ကျဆင်းပြီး မကြာမီ အသင်းသည် မြစ်တစ်ဖက်ကမ်းရှိ '''Highbury''' ရှိ '''Arsenal Stadium''' သစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ 1919 ခုနှစ်တွင် Football League သည် အငြင်းပွားဖွယ် ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ရပ်ဖြင့် Arsenal ကို First Division သို့ တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ ယင်းအစား ဒေသခံပြိုင်ဘက် '''Tottenham Hotspur''' ကို မကျဆင်းစေဘဲ ထားနိုင်ခဲ့သော်လည်း၊ Arsenal သည် 1914–15 ရာသီ Second Division တွင် အဆင့် (၅) သာ ရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုနှစ်အတွင်းတွင် အသင်းသည် တရားဝင်စာရွက်စာတမ်းများတွင် '''The Arsenal''' ဟူသော အမည်မှ '''The''' ကို ဖြုတ်ပယ်လာခဲ့ပြီး၊ ယနေ့ လူသိများသည့် '''Arsenal''' ဟူသော အမည်သို့ တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ Highbury သို့ ပြောင်းရွှေ့ခြင်းနှင့် First Division တွင် ကစားခွင့်ရလာခြင်းတို့ကြောင့် ပရိသတ်တက်ရောက်မှုသည် Manor Ground ကာလထက် နှစ်ဆကျော် တိုးလာခဲ့ပြီး အသင်း၏ ဘတ်ဂျက်လည်း အလျင်အမြန် ကြီးထွားလာခဲ့သည်။ စံချိန်တင် ငွေသုံးစွဲမှုနှင့် လက်မှတ်ရောင်းရငွေများကြောင့် Arsenal သည် '''"Bank of England Club"''' ဟူသော နာမည်ပြောင်ကို ရရှိလာခဲ့သည်။ === 1925–1934: Herbert Chapman ၏ ဒဏ္ဍာရီဆန်သော Gunners ခေတ် === Highbury ကွင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီး First Division တွင် ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရလာသည့်နောက်၊ Arsenal သည် အင်္ဂလန်ဘောလုံးလောက၏ အထင်ကရအသင်းတစ်သင်းအဖြစ် တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ 1925 ခုနှစ်တွင် Arsenal သည် '''Huddersfield Town''' အသင်း၏ နာမည်ကျော်နည်းပြ '''Herbert Chapman''' ကို စံချိန်တင် လစာဖြင့် ခေါ်ယူနိုင်ခဲ့သည်။ အသင်း၏ တည်နေရာကောင်းမွန်မှုနှင့် ပေးအပ်ခဲ့သော လစာကြောင့် Chapman သည် Arsenal သို့ ပြောင်းရွှေ့လာရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ နောက်ထပ် ငါးနှစ်အတွင်း Chapman သည် Arsenal ကို အခြေခံမှစ၍ ပြုပြင်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ပထမဦးစွာ သူသည် နောင်တစ်ချိန်တွင် Arsenal ၏ ဒဏ္ဍာရီနည်းပြတစ်ဦး ဖြစ်လာမည့် '''Tom Whittaker''' ကို အသင်းလေ့ကျင့်ရေးမှူးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကစားသမား '''Charlie Buchan''' ၏ အကူအညီဖြင့် ဘောလုံးနည်းစနစ်သစ်ဖြစ်သော '''WM Formation''' ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ အဆိုပါနည်းစနစ်သည် Arsenal ၏ ကစားပုံအတွက် နှစ်ပေါင်းများစွာ အခြေခံအုတ်မြစ်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ Chapman သည် လူငယ်ကြယ်ပွင့်များဖြစ်သည့် '''Cliff Bastin''' နှင့် '''Eddie Hapgood''' တို့ကို ခေါ်ယူခဲ့သလို၊ Highbury ကွင်းမှ ရရှိလာသော ဝင်ငွေများကို အသုံးပြု၍ '''David Jack''' နှင့် '''Alex James''' ကဲ့သို့ နာမည်ကြီး ကစားသမားများကိုလည်း ခေါ်ယူနိုင်ခဲ့သည်။ Chapman ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် Arsenal သည် အမျိုးသားအဆင့် ပထမဆုံး ဆုဖလားဖြစ်သော '''FA Cup''' ကို 1930 ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် '''1930–31''' နှင့် '''1932–33''' ရာသီများတွင် Football League ချန်ပီယံဆုကို ဆက်တိုက် ရရှိခဲ့သည်။ Chapman သည် ကွင်းအတွင်း အောင်မြင်မှုများသာမက ကွင်းပြင်ပတွင်လည်း အရေးပါသော ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့တွင်— * အသင်းဂျာစီ၌ '''အဖြူရောင်လက်ရှည်များ''' ထည့်သွင်းအသုံးပြုခြင်း * ကစားသမားများ၏ ကျောနံပါတ်များ ထည့်သွင်းခြင်း * London Underground ဘူတာတစ်ခုကို '''Arsenal''' ဟု အမည်ပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့ခြင်း * Highbury ကွင်းတွင် ခမ်းနားသည့် '''Art Deco''' စတိုင် ပွဲကြည့်စင်များ တည်ဆောက်ခြင်း * အင်္ဂလန်ဘောလုံးလောက၏ ပထမဆုံး Floodlight မီးစနစ်များထဲမှ တစ်ခုကို တပ်ဆင်ခြင်း တို့ ပါဝင်သည်။ သို့သော် 1933–34 ရာသီ၏ အလယ်ပိုင်းတွင် Chapman သည် အဆုတ်ရောင်ရောဂါ (Pneumonia) ကြောင့် ရုတ်တရက် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။ === 1934–1947: Joe Shaw၊ George Allison နှင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် === Chapman ကွယ်လွန်ပြီးနောက် အသင်းကို '''Joe Shaw''' နှင့် '''George Allison''' တို့က ဆက်လက် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ နှစ်ဦးစလုံးသည် Chapman တည်ဆောက်ခဲ့သော အသင်းကို ထိရောက်စွာ ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့ပြီး Arsenal သည် * '''1933–34''' * '''1934–35''' * '''1937–38''' ရာသီများတွင် League Championship ကို သုံးကြိမ် ဆက်တိုက် ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် '''1936 FA Cup''' ကိုလည်း အနိုင်ရခဲ့သည်။ သို့သော် '''ဒုတိယကမ္ဘာစစ်''' ဖြစ်ပွားလာသောအခါ Football League ပြိုင်ပွဲကို ခုနစ်နှစ်ကြာ ရပ်ဆိုင်းခဲ့ရသည်။ Arsenal ကို စစ်ကာလအတွင်း နိုင်ငံတော်၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ကိုယ်စားပြုသည့် အသင်းတစ်သင်းအဖြစ် မြှင့်တင်ပြသခဲ့သော်လည်း၊ စစ်ပွဲကြောင့် အသင်းသည် ကြီးမားသော ဆုံးရှုံးမှုများကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ထိပ်တန်းအသင်းများအနက် စစ်အတွင်း အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့သော ကစားသမား အရေအတွက်မှာ Arsenal က အများဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် '''North Bank Stand''' ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရာတွင် ကုန်ကျခဲ့သော အကြွေးများကြောင့် အသင်း၏ ဘဏ္ဍာရေးအခြေအနေမှာလည်း အလွန်ခက်ခဲခဲ့သည်။ === 1947–1962: Tom Whittaker ၏ လျင်မြန်သော အောင်မြင်မှု === စစ်ပြီးနောက် အခက်အခဲများစွာ ကြုံတွေ့ခဲ့သော်လည်း Arsenal သည် '''1947–48''' ရာသီတွင် အင်္ဂလန်လိဂ်ချန်ပီယံဆုကို ပြန်လည် ရယူနိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် '''Tom Whittaker''' နည်းပြဘဝ၏ ပထမဆုံးရာသီဖြစ်ပြီး Arsenal သည် အင်္ဂလန်ချန်ပီယံဆု အများဆုံးရရှိထားသည့် အသင်းနှင့် တန်းတူ စံချိန်တင်နိုင်ခဲ့သည်။ Whittaker သည် ရိုးသားပြီး နှိမ့်ချသော ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးရှိသူ ဖြစ်သော်လည်း၊ လူအများက သူ့ကို Chapman ခေတ်၏ '''"ဉာဏ်ကြီးရှင်"''' ဟု ခေါ်ဆိုလေ့ရှိကြသည်။ အရင်းအမြစ် အကန့်အသတ်များ ရှိနေသော်လည်း သူသည် ကျွမ်းကျင်ပြီး တိုက်စစ်ဆန်သော Arsenal အသင်းတစ်သင်းကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအသင်းသည် 1950 ခုနှစ်တွင် '''FA Cup''' ကို ရရှိခဲ့ပြီး၊ '''1952–53''' ရာသီတွင် အသင်းသမိုင်း၏ '''သတ္တမမြောက် League Championship''' ကို ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် Arsenal သည် အင်္ဂလန်ဘောလုံးသမိုင်းတွင် အအောင်မြင်ဆုံးအသင်းအဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။ === 1962–1984: Billy Wright၊ Bertie Mee နှင့် Terry Neill တို့၏ခေတ် === 1962 ခုနှစ်မှ 1984 ခုနှစ်အထိ ကာလသည် Arsenal အတွက် အောင်မြင်မှု၊ ကျရှုံးမှုနှင့် ပြန်လည်နိုးထလာမှုတို့ ရောနှောနေသော အချိန်ကာလဖြစ်သည်။ ==== 18 နှစ်ကြာ ချန်ပီယံဆုနှင့် FA Cup ကို လက်လွတ်ခဲ့သောကာလ ==== 1952–53 ရာသီတွင် League Championship ရရှိပြီးနောက် Arsenal သည် နောက်ထပ် '''18 နှစ်ကြာ''' League Championship သို့မဟုတ် FA Cup ကို မရရှိနိုင်တော့ပေ။ 1953 ခုနှစ် ချန်ပီယံအသင်းမှ ကစားသမားများ အသက်အရွယ်ကြီးလာခဲ့သော်လည်း အသင်းသည် ၎င်းတို့ကို အစားထိုးနိုင်မည့် အရည်အသွေးမြင့် ကစားသမားများကို မခေါ်ယူနိုင်ခဲ့ပေ။ ထိုကာလအတွင်း Arsenal သည် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းရှိနေဆဲဖြစ်သော်လည်း ယခင်ကဲ့သို့ ထိပ်တန်းအသင်းမဟုတ်တော့ဘဲ 1950 နှင့် 1960 ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း လိဂ်ဇယားအလယ်ပိုင်းတွင်သာ အများစု ရပ်တည်ခဲ့ရသည်။ အင်္ဂလန်အသင်း၏ အသင်းခေါင်းဆောင်ဟောင်း '''Billy Wright''' သည် 1962 မှ 1966 အထိ Arsenal နည်းပြအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သော်လည်း အသင်းကို အောင်မြင်မှုတစ်စုံတစ်ရာ မပေးနိုင်ခဲ့ပေ။ ==== Bertie Mee ရောက်ရှိလာခြင်း ==== 1966 ခုနှစ်တွင် Arsenal သည် အသင်း၏ '''ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကုသရေးပညာရှင် (Physiotherapist)''' ဖြစ်သူ '''Bertie Mee''' ကို ယာယီနည်းပြအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဤဆုံးဖြတ်ချက်ကြောင့် ပရိသတ်များနှင့် အားကစားမီဒီယာများ အံ့ဩခဲ့ကြသည်။ သို့သော် Bertie Mee သည် လက်ထောက်နည်းပြ '''Don Howe''' နှင့် ပူးပေါင်းကာ အသင်းကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ သူသည် '''Bob McNab'''၊ '''George Graham''' စသည့် ကစားသမားသစ်များကို ခေါ်ယူခဲ့ပြီး အသင်းကို * '''1967–68 League Cup Final''' * '''1968–69 League Cup Final''' တို့သို့ နှစ်နှစ်ဆက်တိုက် ပို့ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ==== ဥရောပဖလားနှင့် ပထမဆုံး Double ==== 1969–70 ရာသီတွင် Arsenal သည် အသင်းသမိုင်း၏ ပထမဆုံး ဥရောပဖလားဖြစ်သော '''Inter-Cities Fairs Cup''' ကို ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် '''1970–71''' ရာသီတွင် ပို၍ကြီးမားသော အောင်မြင်မှုတစ်ခုကို ရရှိခဲ့သည်။ Arsenal သည် * Football League Championship * FA Cup နှစ်ခုစလုံးကို တစ်ရာသီတည်းအတွင်း အနိုင်ရပြီး အသင်းသမိုင်း၏ '''ပထမဆုံး Double''' ကို ရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ယင်းချန်ပီယံဆုကြောင့် Arsenal သည် အင်္ဂလန်ဘောလုံးသမိုင်းတွင် League Championship အများဆုံးရရှိထားသော အသင်းအဖြစ် စံချိန်တင်နိုင်ခဲ့သည်။ ==== အောင်မြင်မှုနောက်ပိုင်း ကျဆင်းမှု ==== Double ရရှိခဲ့သော အသင်းသည် မကြာမီပင် ကွဲပြားသွားခဲ့သည်။ 1970 ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် Arsenal သည် အောင်မြင်မှုနှင့် အနည်းငယ်သာ လွဲချော်နေသော ရာသီများကို ဆက်တိုက် ကြုံတွေ့ခဲ့သည်။ အသင်းသည် * '''1972 FA Cup''' တွင် ဒုတိယရရှိခဲ့သည်။ * '''1972–73 First Division''' တွင်လည်း ဒုတိယနေရာသာ ရရှိခဲ့သည်။ ==== Terry Neill ၏ခေတ် ==== 1976 ခုနှစ်တွင် Bertie Mee နေရာ၌ Arsenal ကစားသမားဟောင်း '''Terry Neill''' ကို နည်းပြအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ အသက် '''၃၄ နှစ်သာရှိသေးသော''' Neill သည် ထိုအချိန်က Arsenal သမိုင်းတွင် အသက်အငယ်ဆုံး နည်းပြ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူသည် * '''Malcolm Macdonald''' * '''Pat Jennings''' တို့ကို ခေါ်ယူခဲ့ပြီး၊ အသင်းတွင် ရှိပြီးသား * '''Liam Brady''' * '''Frank Stapleton''' တို့နှင့် ပေါင်းစပ်ကာ အားကောင်းသော အသင်းတစ်သင်းကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ==== FA Cup Final သုံးကြိမ်ဆက်တိုက် ==== Neill ၏ လက်ထက်တွင် Arsenal သည် * '''1978 FA Cup Final''' * '''1979 FA Cup Final''' * '''1980 FA Cup Final''' တို့သို့ '''သုံးနှစ်ဆက်တိုက်''' တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် '''1980 European Cup Winners' Cup Final''' သို့လည်း တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ပင်နယ်တီအဆုံးအဖြတ်ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ==== 1979 FA Cup – အမှတ်ရဖွယ် ဗိုလ်လုပွဲ ==== ထိုကာလအတွင်း Arsenal ရရှိခဲ့သော တစ်ခုတည်းသော ဖလားမှာ '''1979 FA Cup''' ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်လုပွဲတွင် Arsenal သည် '''Manchester United''' ကို '''၃-၂''' ဖြင့် အနိုင်ရခဲ့သည်။ အနိုင်ဂိုးကို ပွဲပြီးခါနီး နောက်ဆုံးမိနစ်တွင် သွင်းယူနိုင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ထိုပွဲစဉ်ကို ယနေ့အထိ '''FA Cup သမိုင်း၏ အကောင်းဆုံးဗိုလ်လုပွဲများထဲမှ တစ်ပွဲ''' အဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ 1970 ပြည့်လွန်နှစ်များ အကုန်တွင် Arsenal သည် ပြိုင်ဆိုင်နိုင်စွမ်းရှိသော်လည်း League Championship ကို မရနိုင်သေးဘဲ နောက်ထပ် ပြန်လည်တည်ဆောက်မှုတစ်ခု လိုအပ်နေခဲ့သည်။ ယင်းပြန်လည်တည်ဆောက်မှုကို 1986 ခုနှစ်တွင် နည်းပြအသစ် '''George Graham''' က စတင်ခဲ့ပြီး Arsenal ၏ ရွှေရောင်ခေတ်သစ်တစ်ခုကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့သည်။ === 1984–1996: George Graham ၏ Arsenal === 1980 ပြည့်လွန်နှစ်များ အလယ်ပိုင်းတွင် Arsenal သည် ထပ်မံအောင်မြင်မှုရရှိရန် ကြိုးပမ်းနေခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် အသင်းသည် ကစားသမားဟောင်း '''George Graham''' ကို 1986 ခုနှစ်တွင် နည်းပြအဖြစ် ပြန်လည်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ Graham သည် နည်းပြအဖြစ် ပထမဆုံးရာသီမှာပင် Arsenal ကို '''1987 Football League Cup''' ချန်ပီယံ ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ==== "နာမည်ကျော် Back Four" ကို တည်ဆောက်ခြင်း ==== 1988 ခုနှစ်တွင် Graham သည် * '''Nigel Winterburn''' * '''Lee Dixon''' * '''Steve Bould''' တို့ကို ခေါ်ယူခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် အသင်းတွင် ရှိပြီးသား လူငယ်နောက်ခံလူ '''Tony Adams''' နှင့်အတူ ပူးပေါင်းကာ Arsenal သမိုင်းတွင် အကျော်ကြားဆုံး ခံစစ်အတွဲဖြစ်သည့် '''"Famous Back Four"''' ကို ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သည်။ George Graham ၏ ဘောလုံးအတွေးအခေါ်မှာ '''ခံစစ်စည်းကမ်းကို ဦးစားပေးခြင်း''' ဖြစ်သည်။ ယင်းက Arsenal ၏ ယခင်က တိုက်စစ်ဆန်သော ကစားဟန်နှင့် ကွဲပြားနေသောကြောင့် ပရိသတ်အချို့နှင့် ဘောလုံးဝေဖန်သူများက အောင်မြင်မည် မဟုတ်ဟု သံသယရှိခဲ့ကြသည်။ သို့သော် Graham ၏ နည်းစနစ်သည် အချိန်တိုအတွင်း အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့ပြီး ပရိသတ်များ၏ ထောက်ခံမှုကိုလည်း ရရှိလာခဲ့သည်။ ==== 1988–89 League Championship – နောက်ဆုံးမိနစ်၏ အံ့ဖွယ်အောင်ပွဲ ==== Arsenal သည် 1988 ခုနှစ်တွင် '''Football League Centenary Trophy''' ကို အနိုင်ရခဲ့သည်။ ထို့နောက် '''1988–89 Football League''' ရာသီတွင် ချန်ပီယံဆုကို ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ရာသီ၏ နောက်ဆုံးပွဲစဉ်တွင် ချန်ပီယံလုပြိုင်ဘက် '''Liverpool''' နှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ Arsenal သည် ပွဲပြီးခါနီး '''နောက်ဆုံးမိနစ်တွင် သွင်းယူခဲ့သော ဂိုး''' ကြောင့် လိုအပ်သော ရလဒ်ကို ရရှိခဲ့ပြီး League Championship ကို ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုပွဲစဉ်သည် အင်္ဂလန်ဘောလုံးသမိုင်းတွင် အမှတ်ရစရာအကောင်းဆုံး လိဂ်ပွဲများထဲမှ တစ်ပွဲအဖြစ် ယနေ့တိုင် သတ်မှတ်ခံထားရသည်။ ==== နောက်ထပ် အောင်မြင်မှုများ ==== George Graham လက်ထက်တွင် Arsenal သည် အောင်မြင်မှုများကို ဆက်လက် ရရှိခဲ့သည်။ * '''1990–91 Football League Championship''' ကို ရရှိခဲ့ပြီး ရာသီတစ်လျှောက် '''တစ်ပွဲသာ ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။''' * '''1993 ခုနှစ်တွင် FA Cup နှင့် League Cup''' နှစ်ခုစလုံးကို တစ်ရာသီတည်း ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။ * '''1994 ခုနှစ်တွင် European Cup Winners' Cup''' ကို အနိုင်ရခဲ့သည်။ ထို့နောက် '''1994 European Super Cup Final''' တွင် ဥရောပချန်ပီယံ '''AC Milan''' ကို ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ==== George Graham ထုတ်ပယ်ခံရခြင်း ==== George Graham ၏ နည်းပြဘဝသည် အောင်မြင်မှုများစွာ ရရှိခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် အငြင်းပွားဖွယ် ကိစ္စတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ကစားသမားအချို့ကို ခေါ်ယူရာတွင် အေးဂျင့် '''Rune Hauge''' ထံမှ '''တရားမဝင် ငွေကြေးအကျိုးခံစားခွင့် (Kickback)''' ရယူခဲ့ကြောင်း စုံစမ်းတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် 1995 ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် Arsenal သည် George Graham ကို နည်းပြရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခဲ့သည်။ === Bruce Rioch ၏ ကာလတိုနည်းပြဘဝ === George Graham နေရာတွင် '''Bruce Rioch''' ကို နည်းပြအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ Rioch လက်ထက်တွင် Arsenal သည် '''European Cup Winners' Cup Final''' သို့ ဒုတိယနှစ်ဆက်တိုက် တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း '''Real Zaragoza''' ကို ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် Rioch သည် အသင်းဒါရိုက်တာအဖွဲ့နှင့် သဘောထားကွဲလွဲမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သဖြင့် '''တစ်ရာသီသာ တာဝန်ယူပြီးနောက် အသင်းမှ ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။''' Bruce Rioch ထွက်ခွာပြီးနောက် Arsenal သည် လူသိနည်းသော ပြင်သစ်နည်းပြတစ်ဦးကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ထိုနည်းပြမှာ '''Arsène Wenger''' ဖြစ်ပြီး၊ သူ၏ရောက်ရှိလာမှုသည် Arsenal အသင်းသာမက အင်္ဂလန်ဘောလုံးတစ်ခုလုံး၏ သမိုင်းကို ပြောင်းလဲပစ်ခဲ့သည်။ === 1996–2018- Arsène Wenger တော်လှန်ရေး === ၁၉၉၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသော ပြင်သစ်မန်နေဂျာ Arsène Wenger ၏ ရာထူးသက်တမ်းအတွင်း ကလပ်သည် အသွင်ပြောင်းခဲ့သည်။ တိုက်စစ်အားပြုကစားခြင်း၊ အစားအသောက်နှင့် ကြံ့ခိုင်ရေးအလေ့အကျင့်များကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခြင်း၊ ကင်းထောက်ခြင်း တို့သည် သူ၏အမှတ်အသားများ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ပက်ထရစ်ဗီအဲရာနှင့် သီယာရီဟင်နရီတို့ကဲ့သို့ အာဆင်ဝင်းဂါး၏ မွေးရပ်မြေမှ အဓိက ကစားသမားများ စုဆောင်းရာတွင် အာဆင်နယ်သည် 1997–98 ခုနှစ်တွင် ဒုတိယလိဂ်နှင့် ဖလားနှစ်ဆနှင့် 2001–02 ခုနှစ်တွင် တတိယရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ကလပ်အသင်းသည် 1999–2000 UEFA Cup ဖိုင်နယ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး 2003 နှင့် 2005 FA Cup ဖိုင်နယ်များတွင် အောင်ပွဲခံကာ 2003–04 ခုနှစ်တွင် ပရီးမီးယားလိဂ်ကို တစ်ပွဲမျှ မရှုံးဘဲ ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့ကာ တစ်ဖက်မှ "The Invincibles" ဟု အမည်ပြောင်ပေးသည့် အောင်မြင်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤစွမ်းဆောင်ချက်သည် ၂၀၀၃ ခုနှစ် မေလ ၇ ရက်မှ ၂၀၀၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက်နေ့အထိ လိဂ်ပွဲ ၄၉ ပွဲဆက်တိုက် ရှုံးပွဲမရှိခဲ့ဘဲ နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ စံချိန်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အာဆင်နယ်သည် ဝင်းဂါး၏ ပထမကိုးရာသီတွင် ရှစ်ရာသီအတွင်း လိဂ်တွင် ပထမ သို့မဟုတ် ဒုတိယနေရာဖြင့် ပြီးဆုံးခဲ့သော်လည်း ၎င်းတို့သည် နှစ်ရာသီဆက်တိုက် ချန်ပီယံဆုကို တစ်ကြိမ်မှ မရရှိခဲ့ပေ။ ကလပ်အသင်းသည် 2005–06 ခုနှစ်အထိ ချန်ပီယံလိဂ်ကွာတားဖိုင်နယ်ကို ကျော်လွန်ပြီး မတိုးတက်ခဲ့ပါ။ ထိုရာသီတွင် ၎င်းတို့သည် ပြိုင်ပွဲသမိုင်းတစ်လျှောက် အနှစ်ငါးဆယ်အတွင်း ဖိုင်နယ်သို့ တက်လှမ်းနိုင်သည့် လန်ဒန်မှ ပထမဆုံးအသင်းဖြစ်လာခဲ့သော်လည်း ဘာစီလိုနာက 2–1 ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ဇူလိုင်လ 2006 ခုနှစ်တွင် Highbury တွင် 93 နှစ်ကြာပြီးနောက် Emirates အားကစားကွင်းသို့ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ အာဆင်နယ်သည် 2007 နှင့် 2011 လိဂ်ဖလားများ၏ ဖိုင်နယ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး 2–1 ဖြင့် ချဲလ်ဆီးနှင့် ဘာမင်ဂမ်စီးတီးတို့ကို အသီးသီး ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ကလပ်အသင်းသည် 2005 FA ဖလားကတည်းက ကလပ်စံချိန်တင်ဝယ်ယူမှု Mesut Özil မှ ဦးဆောင်ကာ အာဆင်နယ်သည် 2014 FA Cup ဖိုင်နယ်တွင် ဟူးလ်စီးတီးကို အနိုင်ရကာ 2–0 အပြတ်အသတ်ဖြင့် 3–2 ပွဲအနိုင်ရကာ 20 အပြတ်အသတ်ဖြင့် ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ တစ်နှစ်အကြာတွင် အာဆင်နယ်သည် နောက်ထပ်အောင်ပွဲခံ FA ဖလားပြိုင်ပွဲ ကို ပြီးမြောက်ခဲ့ပြီး 2016–17 တွင် ၎င်းတို့၏ 13 ကြိမ်မြောက် FA ဖလားကို ဆွတ်ခူးခြင်းဖြင့် ပြိုင်ပွဲသမိုင်းတစ်လျှောက် အအောင်မြင်ဆုံးအသင်းဖြစ်လာခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ထိုရာသီတွင် အာဆင်နယ်သည် လိဂ်တွင် အဆင့် ၅ ဖြင့် ပြီးဆုံးခဲ့ပြီး ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် အာဆင်ဝင်းဂါး မရောက်လာမီကတည်းက ထိပ်ဆုံးလေးသင်း၏ အပြင်ဘက်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ၂၁ ကြိမ်မြောက်နှင့်နောက်ဆုံးရာသီတွင် Arsène Wenger လက်အောက်ရှိအာဆင်နယ်သည်ဆဋ္ဌမမြောက်နှင့် FA ကွန်မြူနတီဒိုင်းကိုအနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ အာဆင်ဝင်းဂါးသည် 2018 ခုနှစ် မေလ 13 ရက်နေ့တွင် ရာသီကုန်ပြီးနောက် အာဆင်နယ်မှ ထွက်ခွာခဲ့သည်။ === 2018–2019- အာဆင်ဝင်းဂါး ‌ခေတ်လွန် === အာဆင်ဝင်းဂါး ထွက်ခွာသွားချိန်တွင် ကလပ်၏ လည်ပတ်မှုပုံစံကို ပြုပြင်မွမ်းမံပြီးနောက် စပိန်သား အူနိုင်း အမ်မရီ အား 2018 ခုနှစ် မေလ 23 ရက်နေ့တွင် ကလပ်၏ နည်းပြသစ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ သူသည် ကလပ်၏ ပထမဆုံး 'နည်းပြ' နှင့် United Kingdom ပြင်ပမှ ဒုတိယမန်နေဂျာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အမ်မရီ၏ ပထမရာသီတွင် အာဆင်နယ်သည် ပရီးမီးယားလိဂ်တွင် အဆင့်ငါးနှင့် ယူရိုပါလိဂ်တွင် ဒုတိယနေရာရခဲ့သည်။ 2019 ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ 29 ရက်နေ့တွင် Emery အား မန်နေဂျာအဖြစ်မှ ထုတ်ပယ်ခဲ့ပြီး ကစားသမားဟောင်းနှင့် လက်ထောက်ပထမအသင်းနည်းပြ Freddie Ljungberg အား ယာယီနည်းပြအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ === 2019–- Mikel Arteta ခေတ် === 2019 ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ 20 ရက်နေ့တွင် အာဆင်နယ်သည် အသင်းခေါင်းဆောင်ဟောင်း Mikel Arteta အား နည်းပြသစ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ အာဆင်နယ်သည် 2019–20 ရာသီကို အဆင့် 8 ဖြင့် ပြီးဆုံးခဲ့ပြီး 1994–95 နောက်ပိုင်း ၎င်းတို့၏ အနိမ့်ဆုံး ပြီးဆုံးခဲ့သော်လည်း Chelsea 2–1 ကို အနိုင်ယူကာ 14 ကြိမ်မြောက် FA ဖလားကို စံချိန်တင် ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ရာသီအပြီးတွင် အာတီတာ၏ ချန်ပီယံဆုကို နည်းပြချုပ်အဖြစ်မှ မန်နေဂျာအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ 2021 ခုနှစ် ဧပြီလ 18 ရက်နေ့တွင် အာဆင်နယ်အား ခွဲထွက်ဥရောပပြိုင်ပွဲ The Super League ၏တည်ထောင်သူအသင်းအဖြစ်ကြေညာခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် နှစ်ရက်အကြာတွင် ပြိုင်ပွဲမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ အာဆင်နယ်သည် 2020–21 ရာသီကို အဆင့် (၈) နေရာတွင် တစ်ဖန် ပြီးဆုံးခဲ့ပြီး 26 နှစ်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ဥရောပပြိုင်ပွဲအတွက် အရည်အချင်းမပြည့်မီခဲ့ပေ။ (2021–22) ပြီးနောက် ရာသီတွင် အာတီတာသည် ပျမ်းမျှအသက် 24 နှစ်နှင့် 308 ရက် – ဖြင့် ပရီးမီးယားလိဂ်တွင် အသက်အငယ်ဆုံးအသင်းကို စုစည်းခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ထိုနှစ်တွင် ပရီးမီးယားလိဂ်တွင် အဆင့်ငါးနေရာတွင် ရပ်တည်ခဲ့ပြီး လာမည့်ရာသီ UEFA Europa League အတွက် အရည်အချင်းပြည့်မီခဲ့သည်။ 2022–23 ရာသီတွင် အာဆင်နယ်သည် မန်စီးတီးနောက် ဒုတိယနေရာဖြင့် ချန်ပီယံလိဂ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိကာ အမှတ်ပေးဇယားထိပ်တွင် အချိန်အများဆုံးရပ်တည်ခဲ့သည့် စံချိန်ကို မှတ်တမ်းတင်ကာ 84 မှတ်ဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ 2023–24 ရာသီတွင် အာဆင်နယ်သည် မန်စီးတီးကို အနိုင်ယူပြီး ၎င်းတို့၏ 17 ကြိမ်မြောက် FA ကွန်မြူနတီဒိုင်းကို ရယူကာ ပရီးမီးယားလိဂ်တွင် ဒုတိယနေရာမှ မန်စီးတီးကို ၎င်းတို့၏ယခင်ရာသီက 89 မှတ်ဖြင့် တိုးတက်ခဲ့သည်။ 2024–25 UEFA Champions League တွင် ၎င်းတို့သည် PSG 3–1 ကို နှစ်ကျော့ပေါင်း ရှုံးနိမ့်မှသာ ဆီမီးဖိုင်နယ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ တတိယရာသီဆက်တိုက် အာဆင်နယ်သည် ဒုတိယနေရာတွင် ရပ်တည်ခဲ့ပြီး 2024–25 ပရီးမီးယားလိဂ်ရာသီတွင် ရမှတ် 74 မှတ်ရရှိခဲ့သည်။ 2026 ခုနှစ် မေလ 19 ရက်နေ့တွင်၊ 2025–26 ရာသီတွင် အာဆင်နယ်သည် ၎င်း၏ 14 ကြိမ်မြောက် လိဂ်ဖလားကို ရယူနိုင်ခဲ့ပြီး 2003–04 ရာသီနောက်ပိုင်း ပထမဆုံးသော AFC Bournemouth ၏ 1–1 သရေကျမှုကြောင့် မန်စီးတီးနှင့် 11 သရေကျခဲ့သောကြောင့် ဒီဆုဖလားဟာ မန်နေဂျာ Mikel Arteta လက်ထက်မှာ အာဆင်နယ်ရဲ့ ပထမဆုံး ပရီးမီးယားလိဂ်ဖလား ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ရာသီတည်းတွင် အာဆင်နယ်သည် ကလပ်သမိုင်းတွင် ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ချန်ပီယံလိဂ်ဖိုင်နယ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့သော်လည်း Budapest ရှိ Puskás Aréna တွင် အချိန်ပိုပြီးနောက် 1–1 သရေကျပြီးနောက် ပင်နယ်တီဖြင့် Paris Saint-Germain 4–3 ကို ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ==တံဆိပ်== ၁၉၈၈၊ ၁၉၂၂၊ ၁၉၂၅၊ ၁၉၄၉၊ ၂၀၀၁၊ ၂၀၀၂ ခုနှစ်များတွင် တံဆိပ်များ ပြောင်းလဲခဲ့သော်လည်း အာဆင်နယ်၏ အဓိကတံဆိပ်မှာ အမြောက်ပင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ တွင် အသင်း၏ ၁၂၅ နှစ်ပြည့်အတွက် တံဆိပ်ကို တပ်ဆင်ကြသည်။ ၁၈၈၆ ခုနှစ်မှ ယနေ့အထိ တံဆိပ် ၁၀ ခုရှိသည်။ လက်ရှိသုံးနေသော တံဆိပ်မှာ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref>[https://www.arsenal.com/news/news-archive/the-arsenal-crest Tnalrest | History | News | Arsenal.com<!-- Bot generated title -->]</ref> ၁၈၈၈ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဖော်ပြသခဲ့သော ရွိုင်ရယ် အာဆင်နယ် (Royal Arsenal) ၏ ပထမဆုံး အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်တွင် အပေါ်စီးမှ မြင်ရသော၊ မြောက်ဘက်သို့ မျက်နှာမူထားသည့် အမြောက်သုံးလက် ပါဝင်ပြီး၊ ၎င်းသည် Woolwich မြို့နယ်၏ (ယခုအခါ Greenwich တော်ဝင်မြို့နယ်၏ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်သို့ ပြောင်းလဲအသုံးပြုထားသော) အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်နှင့် ဆင်တူပါသည်။ ယင်းတို့ကို တစ်ခါတစ်ရံ မီးခိုးခေါင်းတိုင်များအဖြစ် အထင်မှားနိုင်သော်လည်း၊ တစ်ခုစီတွင် ထွင်းထုထားသော ခြင်္သေ့ခေါင်းနှင့် အမြောက်ဖင်ပိုင်း အဖု (cascabel) တို့ ပါရှိခြင်းက ၎င်းတို့သည် အမြောက်မြားဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ ညွှန်ပြနေသည်။ ၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် ဟိုက်ဘာရီ (Highbury) သို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီးနောက် ၎င်းတံဆိပ်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သော်လည်း၊ ၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် ကლပ်အသင်းက အရှေ့ဘက်သို့ မျက်နှာမူထားသည့် အမြောက်တစ်လက်နှင့် ၎င်းဘေးတွင် ကလပ်၏ အမည်ပြောင် "The Gunners" ဟု ရေးထိုးထားသော တံဆိပ်ကို ပြောင်းလဲအသုံးပြုသောအခါ ပြန်လည်သက်ဝင်လာခဲ့သည်။ သို့သော် ဤတံဆိပ်သည် ၁၉၂၅ ခုနှစ်အထိသာ တည်တံ့ခဲ့ပြီး ယင်းနောက်တွင် အမြောက်ကို အနောက်ဘက်သို့ ပြန်လှည့်ကာ ၎င်း၏ပြောင်းဝကို ပိုမိုသေးသွယ်သွားစေရန် ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ကလပ်အသင်းသည် ခေတ်မီဆန်းသစ်ထားသော တံဆိပ်တစ်ခုကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ယင်းတွင် Blackletter စာလုံးစတိုင်ဖြင့် ရေးသားထားသော ကလပ်အမည်အောက်၌ အဆိုပါ အမြောက်ပုံစံကိုပင် ထည့်သွင်းထားပြီး၊ အစ္စလင်တန် (Islington) မြို့နယ်၏ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်နှင့် ကလပ်၏ အစီအစဉ်တည်းဖြတ်သူ ဟယ်ရီ ဟိုးမား (Harry Homer) တီထွင်ခဲ့သော "ညီညွတ်ခြင်းမှ အောင်ပွဲရရှိသည်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် ကလပ်၏ လက်တင်ဆောင်ပုဒ်အသစ် ''Victoria Concordia Crescit (VCC)'' ဟု ရေးထိုးထားသော စာလိပ်အပေါ်တွင် နေရာချထားသည်။ တံဆိပ်ကို အရောင်ဖြင့် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ဖန်တီးခဲ့ပြီး တံဆိပ်သက်တမ်းတစ်လျှောက် အနည်းငယ် ပြောင်းလဲမှုများရှိခဲ့ကာ နောက်ဆုံးတွင် အနီ၊ ရွှေရောင်နှင့် အစိမ်းရောင်တို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တံဆိပ်ကို အကြိမ်ကြိမ် ပြင်ဆင်မှုများကြောင့် အာဆင်နယ်အနေဖြင့် ၎င်းကို မူပိုင်ခွင့် မတင်နိုင်ခဲ့ပေ။ ကလပ်အနေဖြင့် တံဆိပ်ကို ကုန်အမှတ်တံဆိပ်အဖြစ် မှတ်ပုံတင်နိုင်ခဲ့ပြီး "တရားဝင်မဟုတ်သော" အာဆင်နယ်အသုံးအဆောင်များ ရောင်းချသည့် ဒေသခံ လမ်းဘေးဈေးသည်တစ်ဦးနှင့် ကာလရှည်ကြာ ဥပဒေရေးရာ တိုက်ပွဲဆင်နွှဲခဲ့ရပြီးနောက် (နောက်ဆုံးတွင် အနိုင်ရခဲ့သည်)၊ အာဆင်နယ်သည် ပိုမိုပြည့်စုံသော ဥပဒေရေးရာ အကာအကွယ်ကို နောက်ဆုံးတွင် ရှာဖွေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် မူပိုင်ခွင့်တင်နိုင်သည့် ပိုမိုခေတ်မီသော မျဉ်းကွေးများနှင့် ရှင်းလင်းရိုးရှင်းသော စတိုင်လ်ပါဝင်သည့် တံဆိပ်အသစ်တစ်ခုကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ အမြောက်သည် အရှေ့ဘက်သို့ တစ်ဖန်ပြန်လည် မျက်နှာမူလာပြီး၊ ကလပ်၏အမည်ကို အမြောက်အပေါ်တွင် Sans-serif စာလုံးစတိုင်ဖြင့် ရေးသားထားသည်။ အစိမ်းရောင်နေရာတွင် အပြာရင့်ရောင်ဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်။ တံဆိပ်အသစ်ကို အချို့သော ပရိသတ်များက ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။ Arsenal Independent Supporters' Association က ဤမျှအလွန်အမင်း ခေတ်ဆန်လွန်းသော ဒီဇိုင်းဖြင့် ကလပ်အသင်းသည် အာဆင်နယ်၏ သမိုင်းနှင့် အစဉ်အလာများစွာကို လျစ်လျူရှုခဲ့ကြောင်းနှင့် ဤကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ ပရိသတ်များကို သေချာစွာ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးမှု မရှိခဲ့ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအထိ၊ FA Cup ဗိုလ်လုပွဲများကဲ့သို့သော အရေးပါသည့် ပွဲစဉ်များအတွက်သာ ကစားသမားဂျာစီပေါ်တွင် တံဆိပ်ကို တပ်ဆင်လေ့ရှိပြီး၊ များသောအားဖြင့် အဖြူရောင်နောက်ခံပေါ်တွင် ကလပ်အမည်၏ အတိုကောက်စာလုံးများကို အနီရောင်ဖြင့် ယှက်နွယ်ရေးသားထားသော ပုံစံ (monogram) ဖြင့် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ အဆိုပါ စာလုံးယှက် (monogram) ကို Art Deco စတိုင်လ် တံဆိပ်တစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲဖန်တီးခဲ့ပြီး ၎င်းတွင် F စာလုံးအစား A နှင့် C စာလုံးများက ဘောလုံးတစ်လုံးကို ဘေးတစ်ဖက်တစ်ချက်စီမှ ဝန်းရံထားကာ၊ ၎င်းအားလုံးကို ဆဋ္ဌဂံပုံဘောင်တစ်ခုအတွင်း ထည့်သွင်းထားသည်။ ၁၉၃၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ကလပ်အသင်းကို အမှတ်တံဆိပ်အသစ် ပြန်လည်ဖော်ဆောင်ရာတွင် ဟာဘတ် ချပ်မန်း (Herbert Chapman) ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် မိတ်ဆက်ခဲ့သော ဤကော်ပိုရိတ်လိုဂို အစောပိုင်းဥပမာကို ဖလားဗိုလ်လုပွဲ ဂျာစီများပေါ်တွင်သာမက၊ အဓိကဝင်ပေါက်အပေါ်နှင့် ကြမ်းပြင်များတွင် မြှုပ်နှံထားခြင်း အပါအဝင် ဟိုက်ဘာရီ ကွင်းတစ်လျှောက်လုံးတွင် ဒီဇိုင်းလက္ခဏာရပ်တစ်ခုအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်မှစ၍ အမြောက်အဖြူရောင်ပုံစံကို ဂျာစီများပေါ်တွင် ပုံမှန်တပ်ဆင်လာခဲ့ပြီး၊ ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ကလပ်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဖြင့် အစားထိုးသည့်အချိန်အထိ ဖြစ်ကာ၊ တစ်ခါတစ်ရံတွင် အမည်ပြောင် "The Gunners" ကိုပါ ထည့်သွင်းအသုံးပြုခဲ့သည်။ ၂၀၁၁-၁၂ ဘောလုံးရာသီတွင် အာဆင်နယ်သည် ၎င်းတို့၏ (၁၂၅) နှစ်ပြည့် နှစ်ပတ်လည်ကို ကျင်းပခဲ့သည်။ အဆိုပါ အခမ်းအနားများတွင် ထိုရာသီအတွက် ၎င်းတို့၏ ဂျာစီများပေါ်တွင် တပ်ဆင်မည့် လက်ရှိတံဆိပ်ကို ပြုပြင်မွမ်းမံထားသော ဗားရှင်းတစ်ခုလည်း ပါဝင်သည်။ တံဆိပ်သည် အဖြူရောင်သီးသန့်ဖြစ်ပြီး ညာဘက်တွင် ဝက်သစ်ချရွက် ၁၅ ရွက်နှင့် ဘယ်ဘက်တွင် လော်ရယ် (laurel) ရွက် ၁၅ ရွက်တို့ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ ဝက်သစ်ချရွက်များက ရွိုင်ရယ်အုတ် (Royal Oak) အရက်ဆိုင်တွင် တွေ့ဆုံခဲ့ကြသော ကလပ်အသင်း၏ တည်ထောင်သူအဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးကို ကိုယ်စားပြုသည်။ လော်ရယ်ရွက် ၁၅ ရွက်သည် ကလပ်အသင်းကို တည်ထောင်ရန်အတွက် တည်ထောင်သူဖခင်များက ပေးချေခဲ့သော ခြောက်ပဲစေ့ (six pence) များပေါ်ရှိ ဒီဇိုင်းအသေးစိတ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အဆိုပါ လော်ရယ်ရွက်များသည် ခွန်အားကိုလည်း ကိုယ်စားပြုပါသည်။ တံဆိပ်ကို အပြည့်အစုံဖြစ်စေရန် တံဆိပ်၏အောက်ခြေရှိ "Forward" ဆောင်ပုဒ်၏ တစ်ဖက်တစ်ချက်စီတွင် ၁၈၈၆ နှင့် ၂၀၁၁ ကို ပြသထားသည်။ ၂၀၂၁-၂၂ ရာသီမှ စတင်၍ Adidas သည် ထိုရာသီ၏ အဝေးကွင်းဂျာစီတွင် အမြောက်သီးသန့်တံဆိပ်ကို ပြန်လည်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ယင်းမှာ ၁၉၉၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း အာဆင်နယ်ဂျာစီပေါ်တွင် ၎င်းကို ပထမဆုံးအကြိမ် ပြန်လည်မြင်တွေ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၂၀၂၂-၂၃ အဝေးကွင်းဂျာစီတွင် ဆက်လက်အသုံးပြုမည်ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၃-၂၄ တွင် တတိယဂျာစီ၌ပါ ထည့်သွင်းမည်ဖြစ်ကာ၊ ၎င်းနောက် ၂၀၂၄-၂၅ တွင် ဂျာစီသုံးစုံလုံး၌ အသုံးပြုမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် တံဆိပ်အသစ်ကို မိတ်ဆက်ပြီးကတည်းက အာဆင်နယ်ဂျာစီပေါ်တွင် အဆိုပါ (၂၀၀၂ ခုနှစ်) တံဆိပ်ကို မတွေ့ရတော့မည့် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်မည်ဖြစ်သည်။[[File:Arsenal crest 1888.png|thumb|၁၈၈၈ခုနှစ်စတင်ကတံဆိပ်]] [[File:Arsenal Crest 1930.svg|150px]] [[File:Arsenal Crest 1952.svg|The 'Art Deco' badge|150px]] [[File:Arsenal fc old crest small.png|thumb|၂၀၀၂မတိုင်ခင်အထိအသုံးပြုခဲ့သောတံဆိပ်]] [[File:Arsenal FC.svg|thumb|လက်ရှိတံဆိပ်]] ==အရောင်== {{Main|အာဆင်နယ်အသင်း၏ ဝတ်စုံများသမိုင်း}} အာဆင်နယ်အသင်း၏ သမိုင်းတစ်လျှောက် အများစုတွင် ၎င်းတို့၏ အိမ်ကွင်းဂျာစီအရောင်မှာ အင်္ကျီလက်အဖြူရောင်နှင့် ဘောင်းဘီတိုအဖြူရောင်တွဲဖက်ထားသော အနီရောင်တောက်တောက် အင်္ကျီများဖြစ်သော်လည်း၊ အမြဲတမ်း ဤသို့ဖြစ်ခဲ့သည်တော့ မဟုတ်ပေ။ အနီရောင်ကို ရွေးချယ်ရခြင်းမှာ ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် အာဆင်နယ်ကို တည်ထောင်ပြီးမကြာမီ နော့တင်ဟမ် ဖောရက်စ် (Nottingham Forest) ထံမှ ပရဟိတအလှူငွေ ထောက်ပံ့မှုကို အသိအမှတ်ပြုသောအားဖြင့် ဖြစ်သည်။ ဒိုင်ရယ်စကွဲယား (Dial Square) ၏ တည်ထောင်သူအဖွဲ့ဝင် နှစ်ဦးဖြစ်သော ဖရက်ဒ် ဘီးယတ်စလေ (Fred Beardsley) နှင့် မောရစ် ဘိတ်စ် (Morris Bates) တို့သည် ဝူးလ်ဝစ်ချ် (Woolwich) သို့ အလုပ်လုပ်ရန် ပြောင်းရွှေ့လာသော ဖောရက်စ် ကစားသမားဟောင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုဒေသတွင် ပထမဆုံးအသင်းကို စုစည်းတည်ထောင်စဉ်က ဝတ်စုံ (ဂျာစီ) မရှာဖွေနိုင်ခဲ့သဖြင့်၊ ဘီးယတ်စလေနှင့် ဘိတ်စ်တို့သည် အကူအညီတောင်းရန်အတွက် နေရပ်သို့ စာရေးခဲ့ရာ ဝတ်စုံတစ်စုံနှင့် ဘောလုံးတစ်လုံးကို ရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါအင်္ကျီမှာ အနီရင့်ရောင် (redcurrant) ဖြစ်ပြီး အဖြူရောင်ဘောင်းဘီတိုအပြင် အပြာနှင့်အဖြူ ကွင်းရစ်များပါသော ခြေအိတ်များနှင့် တွဲဖက်ဝတ်ဆင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၃ ခုနှစ်တွင် ဟာဘတ် ချပ်မန်း (Herbert Chapman) သည် ၎င်း၏ကစားသမားများကို ပိုမိုထင်ရှားစွာ ဝတ်ဆင်စေလိုသဖြင့် ဂျာစီကို အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့ပြီး အဖြူရောင်အင်္ကျီလက်များကို ပေါင်းထည့်ကာ အရောင်ကိုလည်း ပိုမိုတောက်ပသော စာတိုက်ပုံးအနီရောင် (pillar box red) သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ အဖြူရောင်အင်္ကျီလက်များ၏ မူလအစနှင့်ပတ်သက်၍ ဖြစ်နိုင်ခြေနှစ်ခုကို မှန်းဆပြောဆိုကြသည်။ ဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်တွင် ချပ်မန်းသည် ပွဲကြည့်စင်ပေါ်မှ ပရိသတ်တစ်ဦးက အဖြူရောင်အင်္ကျီအပေါ်တွင် အနီရောင်လက်ပြတ်ဆွယ်တာကို ထပ်ဝတ်ထားသည်ကို သတိထားမိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုပြီး၊ အခြားတစ်ခုမှာမူ ချပ်မန်းနှင့် ဂေါက်သီးအတူရိုက်လေ့ရှိသော ကာတွန်းဆရာ တွမ် ဝက်ဘ်စတာ (Tom Webster) ဝတ်ဆင်သည့် အလားတူဝတ်စုံမျိုးမှတစ်ဆင့် စိတ်ကူးရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ မည်သည့်ဇာတ်လမ်းက မှန်ကန်သည်ဖြစ်စေ အနီနှင့်အဖြူ ဂျာစီများသည် အာဆင်နယ်၏ ကိုယ်ပိုင်လက္ခဏာဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ ရာသီနှစ်ခုမှလွဲ၍ အသင်းသည် ထိုအချိန်မှစကာ ယင်းအတွဲအစပ်ကိုသာ အမြဲဝတ်ဆင်ခဲ့သည်။ ပထမတစ်ခုမှာ အာဆင်နယ်အသင်း အနီရောင်တစ်စုံလုံးကို ဝတ်ဆင်ခဲ့သည့် ၁၉၆၆-၆၇ ရာသီဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းမှာ လူကြိုက်မများခဲ့သောကြောင့် နောက်ရာသီတွင် အဖြူရောင်အင်္ကျီလက်များ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ဒုတိယတစ်ခုမှာ ဟိုက်ဘာရီကွင်းတွင် အာဆင်နယ်ကစားခဲ့သော နောက်ဆုံးရာသီဖြစ်သည့် ၂၀၀၅-၀၆ ရာသီဖြစ်ပြီး၊ ထိုကွင်း၌ ၎င်းတို့၏ ပထမဆုံးရာသီဖြစ်သော ၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် ဝတ်ဆင်ခဲ့သည့်ပုံစံနှင့် ဆင်တူသော အနီရင့်ရောင် အထိမ်းအမှတ်ဂျာစီများကို ဝတ်ဆင်ခဲ့ကာ နောက်ရာသီအစတွင် ပုံမှန်အရောင်များသို့ ပြန်လည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၂၀၀၈-၀၉ ရာသီတွင် အာဆင်နယ်သည် ရိုးရာ အဖြူရောင်သီးသန့် အင်္ကျီလက်များနေရာတွင် အဖြူရောင်အစင်းကျယ်ပါဝင်သော အနီရောင်အင်္ကျီလက်များဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်။ အာဆင်နယ်၏ အိမ်ကွင်းအရောင်များသည် အခြားသော ကလပ်အသင်း အနည်းဆုံး သုံးသင်းအတွက် စိတ်ကူးရရှိစေသော အရင်းအမြစ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၀၉ ခုနှစ်တွင် စပါတာ ပရာ့ဂ် (Sparta Prague) အသင်းသည် ထိုစဉ်က အာဆင်နယ်ဝတ်ဆင်ခဲ့သည့် အနီရင့်ရောင်ဝတ်စုံကို အတုယူခဲ့ပြီး၊ ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ဟီဘာနီယန် (Hibernian) အသင်းက ၎င်းတို့၏ အစိမ်းနှင့်အဖြူ ဝတ်စုံတွင် အာဆင်နယ်အင်္ကျီလက်ဒီဇိုင်းကို ယူငင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်၌ ကျောင်းတက်ခဲ့သော ဆန်တာဖီ (Santa Fe) တည်ထောင်သူနှင့် အာဆင်နယ်ပရိသတ်တစ်ဦးဖြစ်သူ လူးဝစ် ရိုဘလေဒို (Luis Robledo) သည် သူအသစ်တည်ထောင်ထားသော အသင်းအတွက် ယင်းပင်မအရောင်များကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် စပို့တင်း ကလပ် ဒီ ဘရာဂါ (Sporting Clube de Braga) ၏ မန်နေဂျာသည် ဟိုက်ဘာရီကွင်းမှ ပွဲစဉ်တစ်ခုအပြီး ပြန်လာသောအခါ ၎င်းအသင်း၏ အစိမ်းရောင်ဝတ်စုံကို အာဆင်နယ်၏ 'အနီရောင်နှင့် အဖြူရောင်အင်္ကျီလက်၊ ဘောင်းဘီတို' ပုံစံတူသို့ ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး ထိုအသင်း၏ အမည်ပြောင် ''Os Arsenalistas'' ဆိုသည်မှာ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ဤအသင်းများသည် ယနေ့တိုင် ထိုဒီဇိုင်းများကို ဝတ်ဆင်နေကြဆဲဖြစ်သည်။ နှစ်ပေါင်းများစွာကြာ အာဆင်နယ်၏ အဝေးကွင်းအရောင်များမှာ အဖြူ သို့မဟုတ် ရေတပ်ပြာရောင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် အက်ဖ်အေ (FA) က (ဒိုင်လူကြီးများ၏ အနက်ရောင်ဝတ်စုံနှင့် အရမ်းဆင်တူနေသောကြောင့်) ရေတပ်ပြာရောင်အင်္ကျီများကို တားမြစ်ခဲ့သဖြင့် ၁၉၆၉-၇၀ ရာသီတွင် အာဆင်နယ်သည် အဝါရောင်အင်္ကျီနှင့် အပြာရောင်ဘောင်းဘီတိုပါဝင်သော အဝေးကွင်းဂျာစီကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ အာဆင်နယ်အသင်း သမိုင်းတစ်လျှောက် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် လီဗာပူးကို အနိုင်ယူကာ ဖလားနှစ်လုံး (the double) ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည့် ၁၉၇၁ ခုနှစ် FA ဖလားဗိုလ်လုပွဲတွင် ဤဂျာစီကို ဝတ်ဆင်ခဲ့သည်။ အဝါနှင့် အပြာရောင်ဝတ်စုံသည် ၎င်းတို့၏ အထင်ကရ အနီနှင့် အဖြူ အိမ်ကွင်းဂျာစီနီးပါး ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ အာဆင်နယ်သည် နောက်တစ်နှစ် FA ဖလား ဗိုလ်လုပွဲသို့ အနီနှင့်အဖြူ အိမ်ကွင်းဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ကာ ထပ်မံရောက်ရှိခဲ့သော်လည်း လိဒ်စ်ယူနိုက်တက်ကို ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် အာဆင်နယ်သည် ၁၉၇၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်အတွင်း ၎င်းတို့၏ "ကံကောင်းစေသော" အဝါနှင့်အပြာ ဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ကာ FA ဖလား ဗိုလ်လုပွဲများ၌ သုံးနှစ်ဆက်တိုက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး၊ ထိုဝတ်စုံမှာ ၁၉၈၂-၈၃ တွင် အစိမ်းနှင့် ရေတပ်ပြာရောင် အဝေးကွင်းဂျာစီ မထွက်ပေါ်လာမီအချိန်အထိ ကလပ်၏ အဝေးကွင်းဝတ်စုံအဖြစ် ရှိနေခဲ့သည်။ နောက်ရာသီတွင် အာဆင်နယ်သည် အဝါနှင့်အပြာ အရောင်အသွေးသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သော်လည်း ယခင်ကထက် ပိုမိုရင့်သော အပြာရောင်ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် နိုင်ကီ (Nike) သည် အာဆင်နယ်၏ ဂျာစီထောက်ပံ့သူအဖြစ် အက်ဒီဒက်စ် (Adidas) ထံမှ လွှဲပြောင်းရယူလိုက်သောအခါ၊ အာဆင်နယ်၏ အဝေးကွင်းအရောင်များကို လေသံနှစ်မျိုး (အရောင်ရင့်နှင့် အနု) ပါသော အပြာရောင်အင်္ကျီနှင့် ဘောင်းဘီတိုများအဖြစ်သို့ ထပ်မံပြောင်းလဲခဲ့သည်။ အမြတ်အစွန်းများသော ပုံတူဂျာစီ (replica kit) ဈေးကွက် ပေါ်ပေါက်လာကတည်းက၊ အဝေးကွင်းဂျာစီများကို ပုံမှန်ပြောင်းလဲလေ့ရှိပြီး အာဆင်နယ်သည် များသောအားဖြင့် အဝေးကွင်းနှင့် တတိယရွေးချယ်စရာ ဂျာစီနှစ်မျိုးလုံးကို ထုတ်ဝေလေ့ရှိသည်။ ဤကာလအတွင်း ဒီဇိုင်းများမှာ အပြာရောင်သီးသန့် ဒီဇိုင်းများ သို့မဟုတ် ၂၀၀၁-၀၂ ရာသီတွင် အသုံးပြုခဲ့သည့် သတ္တုရွှေရောင်နှင့် ရေတပ်ပြာရောင် ဝတ်စုံ၊ ၂၀၀၅ မှ ၂၀၀၇ အထိ အသုံးပြုခဲ့သည့် အဝါနှင့် ခဲရောင်ရင့်၊ ၂၀၁၀ မှ ၂၀၁၃ အထိ အဝါနှင့် ခရမ်းရင့်ရောင် စသည့် ရိုးရာ အဝါနှင့် အပြာ အရောင်ကွဲများ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်အထိ၊ အဝေးကွင်းဂျာစီကို ရာသီတိုင်းပြောင်းလဲခဲ့ပြီး တစ်နှစ်တည်းတွင် အိမ်ကွင်းဂျာစီအသစ်ကို မိတ်ဆက်ပါက ထွက်ရှိပြီးသား အဝေးကွင်းဂျာစီအဟောင်းသည် တတိယရွေးချယ်စရာ ဂျာစီ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ပူးမား (Puma) က အာဆင်နယ်၏ ဂျာစီများကို စတင်ထုတ်လုပ်ပြီးနောက်၊ အိမ်ကွင်း၊ အဝေးကွင်းနှင့် တတိယဂျာစီ အသစ်များကို ရာသီတိုင်းတွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၂၀၁၇-၁၈ ရာသီတွင် ပူးမားသည် အဝေးကွင်းနှင့် တတိယဂျာစီများအတွက် အရောင်အသွေးအသစ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အဝေးကွင်းဂျာစီမှာ အောက်ခြေနားတွင် ပိုမိုရင့်သောအပြာရောင်သို့ မှေးမှိန်သွားသည့် အပြာနုရောင်ဖြစ်ပြီး၊ တတိယဂျာစီမှာ အနက်ရောင်ကို အနီရောင်ဖြင့် ပေါ်လွင်အောင် ခြယ်သထားသည်။ ၂၀၁၈-၁၉ ရာသီအတွက်မူ ပူးမားသည် မူလအရောင်အသွေးသို့ ပြန်လည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၂၀၁၉-၂၀ ရာသီမှစတင်၍ အာဆင်နယ်၏ ဂျာစီများကို အက်ဒီဒက်စ် (Adidas) က ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။ ==ဘောလုံးကွင်းများ== ပထမဆုံး မန်နာကွင်းကို သုံးခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၈၉၀ မှ ၁၈၉၃ အထိ [[အင်ဗီတာ ဘောလုံးကွင်း|အင်ဗစ်တာကွင်း]]ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်သို့ ဝင်ပြီးနောက် ၁၈၉၃ တွင် [[မန်နာဘောလုံးကွင်း|မန်နာကွင်း]]သို့ ပြန်လာကာ ကွင်းသာသာရှိသောကွင်းကို ပွဲကြည့်စင်များဖြင့် အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။ ထိုကွင်းကို မြောက်လန်ဒန်သို့ မပြောင်းမီ ၁၉၁၃ အထိ နှစ်၂၀ ကြာအသုံးပြုခဲ့သည်။ [[File:Manor Ground, Woolwich Arsenal vs. Everton.jpg|thumb|မန်နာဂရောင်း]] အာဆင်နယ်၏ ဂန္ထဝင်အားကစားကွင်းဖြစ်လာမည့် ဟိုက်ဘူရီကွင်းတွင် ၁၉၁၃ ခုနှစ်မှ၂၀၀၆ ခုနှစ်အထိ ကစားခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ အစောပိုင်းကာလများသည် ပရိသတ် ၅၇၀၀၀ အထိဆံ့ကာ နောက်ပိုင်းတွင် အများဆုံး ၆၀၀၀၀ အထိဆံ့သည်။ ပရိသတ်များအတွက် နေရာများနှင့် ကြေညာဘုတ်များအတွက် ကွင်းကို တိုးချဲ့ရန် ပြင်ဆင်ကြသော်လည်း မဖြစ်နိုင်တော့၍ ဟိုက်ဘူရီ၏ အနောက်တောင်ဘက်တွင် ကွင်းအသစ်ဆောက်ရန် ပြင်ကြရသည်။ [[File:Arsenal Stadium interior North Bank.jpg|thumb|ဟိုက်ဘူရီကွင်း]] လက်ရှိကွင်းအသစ်ဖြစ်သော [[အီးမရိတ် ဘောလုံးကွင်း]]ကို ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးကာ ၂၀၀၆-၂၀၀၇ ရာသီတွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ [[File:Arsenal vs Real Madrid-bigger-view.jpg|thumb|အီးမရိတ်ကွင်း]] လေ့ကျင့်ရေးကွင်းအဖြစ် ၁၉၉၉ ခုနှစ်က တည်ဆောက်ခဲ့သော ရှန်လေလေ့ကျင့်ရေးကွင်းကို အသုံးပြုသည်။ ဘောလုံးလိဂ် (Football League) သို့ မဝင်ရောက်မီက အာဆင်နယ်သည် ပလမ်စတက် ကွန်မွန် (Plumstead Common) တွင် ခေတ္တမျှ ကစားခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် ပလမ်စတက်ရှိ မန်နာကွင်း (Manor Ground) တွင် ကစားခဲ့ကာ၊ ၁၈၉၀ ပြည့်နှစ်မှ ၁၈၉၃ ခုနှစ်အတွင်း အနီးအနားရှိ အင်ဗစ်တာကွင်း (Invicta Ground) တွင် သုံးနှစ်ကြာ ကစားခဲ့သည်။ ၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် ဘောလုံးလိဂ်သို့ ဝင်ရောက်လာသောအခါ ကလပ်အသင်းသည် မန်နာကွင်းသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာပြီး ပွဲကြည့်စင်များနှင့် အဆင့်ဆင့်ရပ်ကြည့်နိုင်သော နေရာများကို တပ်ဆင်ကာ ရိုးရိုးကွင်းပြင်အဆင့်မှ အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။ ၁၉၁၃ ခုနှစ် မြောက်လန်ဒန်သို့ မပြောင်းရွှေ့မီအချိန်အထိ၊ အာဆင်နယ်သည် လာမည့်အနှစ်နှစ်ဆယ်လုံးလုံး (၁၈၉၄-၉၅ ရာသီတွင် ချွင်းချက်နှစ်ပွဲမှလွဲ၍) ၎င်းတို့၏ အိမ်ကွင်းပွဲစဉ်များကို ထိုနေရာတွင် ဆက်လက်ကစားခဲ့သည်။ ဟိုက်ဘာရီ (Highbury) ဟု ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ခေါ်ဝေါ်ကြသော အာဆင်နယ် ဘောလုံးကွင်း (Arsenal Stadium) သည် ၁၉၁၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလမှ ၂၀၀၆ ခုနှစ် မေလအထိ ကလပ်အသင်း၏ အိမ်ကွင်းဖြစ်ခဲ့သည်။ မူလဘောလုံးကွင်းကို နာမည်ကျော် ဘောလုံးကွင်း ဗိသုကာပညာရှင် အာချီဘောလ် လိချ် (Archibald Leitch) က ဒီဇိုင်းရေးဆွဲခဲ့ပြီး၊ ထိုခေတ်က ယူကေနိုင်ငံရှိ ဘောလုံးကွင်းအများစု၏ အများသုံးဒီဇိုင်းဖြစ်သော အမိုးပါသည့် ပွဲကြည့်စင်တစ်ခုနှင့် အမိုးမပါသော ရပ်ကြည့်စင်သုံးခု ပါဝင်သည်။ ဘောလုံးကွင်းတစ်ခုလုံးကို ၁၉၃၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် အကြီးစားပြုပြင်မွမ်းမံမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ Art Deco စတိုင်ဖြင့် အနောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက် ပွဲကြည့်စင်အသစ်များကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၃၂ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၃၆ ခုနှစ်တို့တွင် အသီးသီး ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် မြောက်ဘက်ရပ်ကြည့်စင် (North Bank terrace) ကိုလည်း အမိုးတပ်ဆင်ခဲ့သော်လည်း ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဗုံးကြဲခံခဲ့ရပြီး ၁၉၅၄ ခုနှစ်အထိ ပြန်လည်ပြင်ဆင်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ဟိုက်ဘာရီကွင်းသည် ၎င်း၏ အထွတ်အထိပ်အချိန်တွင် ပရိသတ် ၆၀,၀၀၀ ကျော် ဝင်ဆံ့နိုင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အစောပိုင်းအထိ ပရိသတ် ၅၇,၀၀၀ ဝင်ဆံ့ခဲ့သည်။ တေလာ အစီရင်ခံစာ (Taylor Report) နှင့် ပရီးမီးယားလိဂ် စည်းမျဉ်းများအရ အာဆင်နယ်သည် ၁၉၉၃-၉၄ ရာသီအမီ ဟိုက်ဘာရီကွင်းအား ထိုင်ခုံချည်းသက်သက်ပါသော ကွင်းအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲရန် တာဝန်ရှိလာသောကြောင့် ဝင်ဆံ့နိုင်မှုပမာဏမှာ ထိုင်ခုံ ၃၈,၄၁၉ အထိ လျော့ကျသွားခဲ့သည်။ ဤဝင်ဆံ့နိုင်မှုပမာဏကို ချန်ပီယံလိဂ်ပွဲစဉ်များအတွင်း အပိုဆောင်းကြော်ငြာဘုတ်များ တပ်ဆင်ရန်အတွက် ထပ်မံလျှော့ချခဲ့ရသောကြောင့် ၁၉၉၈ မှ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်အထိ ရာသီနှစ်ခုအတွက် အာဆင်နယ်သည် ချန်ပီယံလိဂ် အိမ်ကွင်းပွဲစဉ်များကို ပရိသတ် ၇၀,၀၀၀ ကျော် ဝင်ဆံ့နိုင်သော ဝင်ဘလေ (Wembley) ကွင်း၌ ကစားခဲ့ရသည်။ ဟိုက်ဘာရီကွင်း တိုးချဲ့မှုကို ကန့်သတ်ခံခဲ့ရသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အရှေ့ဘက်ပွဲကြည့်စင်ကို Grade II အဆင့်ရှိ သမိုင်းဝင်အဆောက်အအုံအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီး ကျန်ပွဲကြည့်စင်သုံးခုမှာ လူနေအိမ်များနှင့် နီးကပ်နေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဤကန့်သတ်ချက်များကြောင့် ကလပ်အသင်းသည် ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များနှင့် ၂၁ ရာစု၏ ပထမဆယ်စုနှစ်များအတွင်း ပွဲနေ့ဝင်ငွေ အမြင့်ဆုံးရရှိရန် အဟန့်အတားဖြစ်စေခဲ့ပြီး၊ ထိုအချိန်က ဘောလုံးလောက ကြီးထွားလာမှုတွင် နောက်ကောက်ကျကျန်ရစ်မည့် အန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ရွေးချယ်စရာ အမျိုးမျိုးကို စဉ်းစားပြီးနောက် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် အာဆင်နယ်သည် ဟိုက်ဘာရီကွင်း၏ အနောက်တောင်ဘက် မီတာ ၅၀၀ ခန့်အကွာရှိ အက်ရှ်ဘာတန် ဂရုဗ် (Ashburton Grove) တွင် (နောင်တွင် အမ်းမရိတ် ကွင်း - Emirates Stadium ဟု အမည်ပေးထားသော) ပရိသတ် ၆၀,၃၆၁ ဦး ဝင်ဆံ့သည့် ကွင်းအသစ်တစ်ခု တည်ဆောက်ရန် အဆိုပြုခဲ့သည်။ စီမံကိန်းသည် အစပိုင်းတွင် အစိုးရလုပ်ထုံးလုပ်နည်း ကြန့်ကြာမှုများနှင့် ကုန်ကျစရိတ် မြင့်မားလာမှုတို့ကြောင့် နှောင့်နှေးခဲ့သော်လည်း ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကို ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ပြီးစီးခဲ့ပြီး ၂၀၀၆-၀၇ ရာသီအစအတွက် အမီဖြစ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဘောလုံးကွင်းကို ကလပ်အသင်းက အင်္ဂလိပ်ဘောလုံးသမိုင်းတစ်လျှောက် အကြီးမားဆုံးဖြစ်သည့် ပေါင် သန်း ၁၀၀ ခန့်တန်ဖိုးရှိ စပွန်ဆာစာချုပ် ချုပ်ဆိုခဲ့သော လေကြောင်းလိုင်းကုမ္ပဏီ အမ်းမရိတ် (Emirates) ၏ အမည်ကို အစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ အချို့သော ပရိသတ်များက ဘောလုံးကွင်းအမည်များအား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများက စပွန်ဆာပေးခြင်းကို သဘောမတူသောကြောင့် ယင်းကွင်းကို အက်ရှ်ဘာတန် ဂရုဗ် သို့မဟုတ် ဂရုဗ် ဟုသာ ခေါ်ဆိုကြသည်။ အဆိုပါကွင်းကို အနည်းဆုံး ၂၀၂၈ ခုနှစ်အထိ အမ်းမရိတ်ကွင်းအဖြစ် တရားဝင်လူသိများမည်ဖြစ်ပြီး ယင်းလေကြောင်းလိုင်းသည် အနည်းဆုံး ၂၀၂၄ ခုနှစ်အထိ ကလပ်အသင်း၏ ဂျာစီစပွန်ဆာ ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀-၁၁ ရာသီအစမှစတင်၍ ဘောလုံးကွင်း၏ ပွဲကြည့်စင်များကို North Bank, East Stand, West Stand နှင့် Clock end ဟူ၍ တရားဝင် သတ်မှတ်ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ အမ်းမရိတ်ကွင်း၏ ဝင်ဆံ့နိုင်မှုပမာဏမှာ ယခုအခါ ၆၀,၇၀၄ ဦး ဖြစ်သည်။ အာဆင်နယ် ကစားသမားများသည် ဟတ်ဖို့ဒ်ရှိုင်းယား (Hertfordshire) တွင် ၁၉၉၉ ခုနှစ်က ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ တည်ဆောက်ထားသည့် ရှန်လေ လေ့ကျင့်ရေးစင်တာ (Shenley Training Centre) ၌ လေ့ကျင့်ကြသည်။ ယင်းမတိုင်မီက ကလပ်အသင်းသည် University College of London ကျောင်းသားသမဂ္ဂပိုင် အနီးအနားရှိ နေရာများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ်အထိ ၎င်းတို့သည် ဟိုက်ဘာရီကွင်းတွင်သာ လေ့ကျင့်ခဲ့ကြသည်။ အာဆင်နယ် အကယ်ဒမီ အသက် ၁၈ နှစ်အောက် အသင်းများသည် ၎င်းတို့၏ အိမ်ကွင်းပွဲစဉ်များကို ရှန်လေတွင် ကစားကြပြီး အရန်အသင်းများကမူ ဘိုရမ်ဝုဒ် (Boreham Wood) အသင်း၏ အိမ်ကွင်းလည်းဖြစ်သော မီဒိုးပါ့ခ် (Meadow Park) တွင် ကစားကြသည်။ အကယ်ဒမီ အသက် ၁၈ နှစ်အောက် အသင်းနှင့် အရန်အသင်း နှစ်သင်းစလုံးသည် တစ်ခါတစ်ရံ ၎င်းတို့၏ ပွဲကြီးပွဲကောင်းများကို အောက်ထပ် အနောက်ဘက်ပွဲကြည့်စင်တွင်သာ ပရိသတ်ကို အကန့်အသတ်ဖြင့် ခွင့်ပြုပေးထားသော အမ်းမရိတ်ကွင်း၌ ကစားလေ့ရှိသည်။ ==ပရိသတ် နှင့် ပြိုင်ဘက်များ== အာဆင်နယ်အသင်းပရိသတ်များသည် ၎င်းတို့ကို "Gooners"၊ "Gunners" အမြောက်တပ်သားများဟု ဆိုကြသည်။ ပရိသတ်များသည် သစ္စာရှိကြပြီး ၂၀၀၇-၂၀၀၈ ရာသီတွင် ပရီးမီးယားလိဂ်၏ ဒုတိယအများဆုံး လက်မှတ်ရောင်းရသောအသင်း ဖြစ်လာသည်။ လက်မှတ်ပေါင်း ၆၀၀၇၀ စောင်မှာ ကွင်း၏ ဝင်ဆံ့ဦးရေ ၉၉.၅% ဖြစ်သည်။ အာဆင်နယ်မှာ ပြည်တွင်းသာမက ပြည်ပတွင်ပါ ပရိသတ်များစွာ ရှိသည်။ အာဆင်နယ်အသင်း၏ ပရိသတ်ထုကို ကလပ်အသင်း၏ အမည်ပြောင်ဖြစ်သော "The Gunners" မှ ဆင်းသက်လာသည့် "Gooners" ဟူသောအမည်ဖြင့် ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုကြသည်။ အိမ်ကွင်းပွဲစဉ်အားလုံးနီးပါး လက်မှတ်ကုန်စင်သည်အထိ ရောင်းချရလေ့ရှိပြီး၊ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်လွန်နှောင်းပိုင်း (၂၀၀၇-၀၈ ရာသီ) တွင် အာဆင်နယ်သည် အင်္ဂလိပ်ကလပ်တစ်ခုအတွက် ဒုတိယမြောက် အမြင့်ဆုံး ပျမ်းမျှလိဂ်ပွဲကြည့်ပရိသတ်ဦးရေ (၆၀,၀၇၀ ဦး၊ ယင်းမှာ ကွင်းဝင်ဆံ့မှု၏ ၉၉.၅% ဖြစ်သည်) ရှိခဲ့ကာ၊ ၂၀၁၅ ခုနှစ်အထိ တစ်သက်တာ ပျမ်းမျှပရိသတ်အများဆုံးရရှိမှုတွင် တတိယအမြင့်ဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် အာဆင်နယ်သည် ပရီးမီးယားလိဂ်ကလပ်များအနက် ပဉ္စမမြောက် ပျမ်းမျှပရိသတ်အများဆုံး ရရှိခဲ့သည်။ ကလပ်အသင်းတည်ရှိရာနေရာသည် ကာနွန်ဘူရီ (Canonbury) နှင့် ဘန်းစ်ဘူရီ (Barnsbury) ကဲ့သို့သော ချမ်းသာကြွယ်ဝသည့် အရပ်ဒေသများ၊ အစ္စလင်တန် (Islington)၊ ဟော်လိုဝေး (Holloway)၊ ဟိုက်ဘာရီ (Highbury) ကဲ့သို့သော လူတန်းစားမျိုးစုံရောနှောနေသည့် ဒေသများ၊ ကပ်လျက်ရှိ လန်ဒန်ကမ်ဒင် (Camden) မြို့နယ်၊ နှင့် ဖင်စဘူရီပါ့ခ် (Finsbury Park) နှင့် စတုတ်နယူးဝင်တန် (Stoke Newington) ကဲ့သို့သော အလုပ်သမားလူတန်းစား အများစုနေထိုင်ရာ ဒေသများနှင့် ထိစပ်နေသောကြောင့် အာဆင်နယ်ပရိသတ်များသည် လူမှုစီးပွားလူတန်းစား အသီးသီးမှ လာကြခြင်း ဖြစ်သည်။ အာဖရို-ကာရစ်ဘီယံ ပရိသတ်အများစုမှာ အိမ်နီးနားချင်း လန်ဒန်ဟက်ကနီ (Hackney) မြို့နယ်မှ လာကြပြီး၊ တောင်အာရှနွယ်ဖွား အာဆင်နယ်ပရိသတ် အများအပြားမှာ မြို့တော်၏ အနောက်မြောက်ဘက်ရှိ ဝင်ဘလေပါ့ခ် (Wembley Park) မှ ဘောလုံးကွင်းသို့ လာရောက်အားပေးကြသည်။ ထို့ပြင် အစဉ်အလာအရ အာဆင်နယ်ကို အားပေးသည့် အိုင်းရစ်လူမျိုးစု အမြောက်အမြားလည်း ရှိခဲ့ပြီး၊ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အစ္စလင်တန်နှင့် အထူးသဖြင့် အနီးနားရှိ အာ့ခ်ချ်ဝေး (Archway) ဒေသတို့တွင် အိုင်းရစ်မျိုးနွယ်မှ ဆင်းသက်လာသူ အများအပြား နေထိုင်ကြသည်။ အဓိက အင်္ဂလိပ်ဘောလုံးကလပ်များကဲ့သို့ပင် အာဆင်နယ်တွင် ပြည်တွင်းပရိသတ်အသင်း (Supporters' clubs) အများအပြား ရှိပြီး၊ ၎င်းတို့အထဲတွင် ကလပ်အသင်းနှင့် နီးကပ်စွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သည့် Arsenal Football Supporters' Club နှင့် ပိုမိုလွတ်လပ်သော လမ်းစဉ်ကို ထိန်းသိမ်းထားသည့် Arsenal Independent Supporters' Association တို့ ပါဝင်သည်။ Arsenal Supporters' Trust သည် ပရိသတ်များ ကလပ်အသင်းပိုင်ဆိုင်မှုတွင် ပိုမိုပါဝင်ခွင့်ရရှိရန် မြှင့်တင်ပေးသည်။ ကလပ်၏ အားပေးသူများသည် ''The Gooner''၊ ''Gunflash'' နှင့် သရော်စာမဂ္ဂဇင်းဖြစ်သည့် ''Up The Arse!'' ကဲ့သို့သော ပရိသတ်ထုတ် မဂ္ဂဇင်း (fanzines) များကိုလည်း ထုတ်ဝေကြသည်။ လန်ဒန်မြို့ပြင်ပတွင်လည်း အာဆင်နယ်ပရိသတ်များ အမြဲတစေ ရှိနေခဲ့ပြီး၊ ဂြိုဟ်တုရုပ်မြင်သံကြား ပေါ်ပေါက်လာကတည်းက ပရိသတ်တစ်ဦး၏ ဘောလုံးကလပ်အပေါ် တွယ်တာမှုသည် ပထဝီဝင်အနေအထားအပေါ် မှီခိုမှု လျော့နည်းသွားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အာဆင်နယ်တွင် လန်ဒန်ပြင်ပနှင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးမှ သိသာထင်ရှားသော ပရိသတ်ဦးရေ အမြောက်အမြား ရှိနေသည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ယူကေပရိသတ်အသင်း ၂၄ သင်း၊ အိုင်းရစ်ပရိသတ်အသင်း ၃၇ သင်းနှင့် အခြားပြည်ပပရိသတ်အသင်း ၄၉ သင်းတို့သည် ကလပ်နှင့် တရားဝင် ချိတ်ဆက်ခဲ့ကြသည်။ SPORT+MARKT ၏ ၂၀၁၁ ခုနှစ် အစီရင်ခံစာတစ်ခုအရ အာဆင်နယ်၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပရိသတ်ထုမှာ ၁၁၃ သန်းခန့်ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သည်။ ဝင်ဂါ (Wenger) ခေတ်ကကဲ့သို့သော အတိတ်နှင့် ပစ္စုပ္ပန် ကစားသမားအများအပြားမှာ အာဖရိကမှ လာကြခြင်း သို့မဟုတ် အနောက်အာဖရိကနှင့် ကာရစ်ဘီယံတို့မှ ဆင်းသက်လာသူများ ဖြစ်ကြခြင်းကြောင့် အသင်းသည် အာဖရိကတိုက်တွင် အထူးရေပန်းစားသည်။ ဤအားပေးမှုကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ၂၀၂၄-၂၅ ရာသီ၏ အခြားရွေးချယ်စရာ အဝေးကွင်းဂျာစီ (တတိယဂျာစီ) တွင် ပန်-အာဖရိကန် အလံ (pan-African flag) ကို ရည်ညွှန်းရန် အနက်၊ အနီနှင့် အစိမ်းရောင်တို့ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ကလပ်အသင်း၏ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာ လှုပ်ရှားမှုသည် အင်္ဂလိပ်ဘောလုံးကလပ်များထဲတွင် ပဉ္စမမြောက် အမြင့်ဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ '''အားပေးသီချင်းများ (Chants)''' အသင်း၏ တရားဝင်သီချင်းမှာ လူးဝစ် ဒန်ဖို့ဒ် (Louis Dunford) ရေးသားသီဆိုသည့် "The Angel (North London Forever)" ဖြစ်သည်။ ဤသီချင်းကို ပုံမှန်အားဖြင့် အာဆင်နယ်၏ အိမ်ကွင်းပွဲစဉ်များတွင် ပွဲမစတင်မီ ဖွင့်လေ့ရှိသည်။ သာမန် အင်္ဂလိပ်ဘောလုံးအားပေးသီချင်းများအပြင် အာဆင်နယ်ပရိသတ်များသည် "One-Nil to the Arsenal" ("Go West" သီချင်းသံစဉ်အတိုင်း) ကို သီဆိုကြပြီး၊ "Who's that team they call the Arsenal"၊ "Good Old Arsenal" ("Rule, Britannia!" သီချင်းသံစဉ်အတိုင်း) နှင့် "We're the North Bank/Clock End Highbury" တို့ကိုလည်း ပုံမှန်သီဆိုလေ့ရှိသည်။ ထို့ပြင် ပရိသတ်များသည် ၁၉၇၀ နှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း အာဆင်နယ်အသင်း၏ အလွန်အမင်း ခံစစ်ပိတ်ပြီး သတိကြီးစွာ ကစားတတ်သည့်အသင်းဟူသော ဂုဏ်သတင်းကို မိမိကိုယ်ကိုယ် နှိမ့်ချနောက်ပြောင်သည့်အနေဖြင့် "Boring, Boring Arsenal" (ပျင်းစရာကောင်းလှချည်လား အာဆင်နယ်) ဟုလည်း အော်ဟစ်အားပေးကြသည်။ '''ပြိုင်ဘက်များ (Rivalries)''' အာဆင်နယ်၏ သက်တမ်းအရှည်ကြာဆုံးနှင့် အပြင်းထန်ဆုံး ပြိုင်ဆိုင်မှုမှာ ၎င်းတို့နှင့် အနီးဆုံး အဓိကအိမ်နီးနားချင်းဖြစ်သော တော့တင်ဟမ် ဟော့စပါး (Tottenham Hotspur) အသင်းနှင့် ဖြစ်ပြီး၊ ထိုနှစ်သင်းကြား ကစားသည့် ပွဲစဉ်များကို မြောက်လန်ဒန်ဒါဘီ (North London derby) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ အာဆင်နယ်နှင့် ချဲလ်ဆီး (Chelsea) အကြားတွင်လည်း ပြိုင်ဆိုင်မှု ရှိသည်။ ထို့အပြင် အာဆင်နယ်နှင့် မန်ချက်စတာ ယူနိုက်တက် (Manchester United) တို့သည် ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ နှောင်းပိုင်းတွင် ကွင်းအတွင်း ပြင်းထန်သော ပြိုင်ဆိုင်မှုတစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြပြီး၊ ၂၀၀၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအစောပိုင်း ကလပ်နှစ်ခုလုံး ပရီးမီးယားလိဂ်ဖလားအတွက် အပြိုင်အဆိုင်ဖြစ်နေချိန်တွင် ထိုပြိုင်ဆိုင်မှုမှာ ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့သည်။ == အထိမ်းအမှတ်အရုပ် (Mascot) == ကလပ်အသင်း၏ မက်ကော့စ်မှာ အပြုံးမျက်နှာနှင့် ၇ ပေ (ခုနစ်ပေ) အမြင့်ရှိ စိမ်းလန်းသော ဒိုင်နိုဆောတစ်ကောင်ဖြစ်သည့် ဂန်နာဆောရပ်စ် ရက်စ် (Gunnersaurus Rex) ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းကို ၁၉၉၄ ခုနှစ် (သို့မဟုတ် ၁၉၉၃ ခုနှစ်) ဩဂုတ်လတွင် မန်ချက်စတာစီးတီးနှင့် ယှဉ်ပြိုင်သည့် အိမ်ကွင်းပွဲစဉ်တစ်ခုတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် တွေ့မြင်ခဲ့ရသည်။ ၎င်းကို ထိုစဉ်က အသက် ၁၁ နှစ်အရွယ်ရှိ ပီတာ လိုဗဲလ် (Peter Lovell) ၏ ပုံကြမ်းကို အခြေခံ၍ ဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်ပြီး သူ၏ ဒီဇိုင်းနှင့် အခြားဆင်တူသော အကြံဉာဏ်တစ်ခုတို့မှာ ဂျူနီယာ အာဆင်နယ် (Junior Gunners) ပြိုင်ပွဲတွင် အနိုင်ရရှိခဲ့ကာ ၎င်း၏ တရားဝင် နောက်ခံသမိုင်းကြောင်းမှာ ဟိုက်ဘာရီကွင်း ပြုပြင်မွမ်းမံမှုများ လုပ်ဆောင်နေစဉ်အတွင်း တွေ့ရှိခဲ့ရသည့် ဥတစ်လုံးမှ ပေါက်ဖွားလာခြင်း ဖြစ်သည်။ စွမ်းဆောင်ရှင်တစ်ဦးဖြစ်သော ဂျယ်ရီ ကျူ (Jerry Quy) သည် အစမှစ၍ ဝတ်စုံအတွင်းတွင် ရှိနေခဲ့သည်။ COVID-19 ကပ်ရောဂါကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ကုန်ကျစရိတ်လျှော့ချမှု၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေဖြင့် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အောက်တိုဘာလ အစောပိုင်းတွင် ကလပ်အသင်းသည် အချိန်ပြည့် ဝန်ထမ်း ၅၅ ဦးနှင့်အတူ ၎င်းအား ထိုတာဝန်နှင့် ပရိသတ်ဆက်ဆံရေး အချိန်ပိုင်းအလုပ်တို့မှ ရပ်စဲခဲ့သည်။ သို့သော် ကွင်းများထဲသို့ ပရိသတ်များ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခွင့် ပြုပြီးနောက် ဂန်နာဆောရပ်စ် ပြန်လည်ရောက်ရှိလာနိုင်ကြောင်း နောက်ပိုင်းတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ ကျူ (Quy) အတွက် အွန်လိုင်း ရန်ပုံငွေရှာဖွေမှုတစ်ခုကို စတင်ခဲ့ပြီး အိုဇေး (Mesut Özil) က သူသည် အာဆင်နယ်တွင် ရှိနေသရွေ့ သူ၏ လစာကို ကိုယ်တိုင်ပေးချေရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာ ၃ ရက်မှစ၍ ပရိသတ်များ အိမ်ကွင်းပွဲစဉ်များ တက်ရောက်နိုင်ရန် COVID-19 စည်းမျဉ်းများကို ဖြေလျှော့ပေးမည့်အကြိုအဖြစ် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် အာဆင်နယ်က ဂန်နာဆောရပ်စ် ပြန်လည်ရောက်ရှိမည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး၊ အကယ်၍ သူဆန္ဒရှိပါက ကျူ (Quy) လည်း ပါဝင်နိုင်မည့် လူများ၏ စာရင်းဇယား (roster) တစ်ခုဖြင့် ဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်သည်။ == ပိုင်ဆိုင်မှုနှင့် ဘဏ္ဍာရေး (Ownership and finances) == အာဆင်နယ်ဘုတ်အဖွဲ့တွင် ရှယ်ယာအများဆုံးပိုင်ဆိုင်သူမှာ အမေရိကန် အားဆင်နယ်သူဌေး စတန် ခရွန်ကီ (Stan Kroenke) ဖြစ်သည်။ ခရွန်ကီသည် ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ကလပ်အသင်းအတွက် ရှယ်ယာဝယ်ယူရန် ပထမဆုံး လေလံတင်ခဲ့ပြီး David Dein ထံမှ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ရှယ်ယာများ ပထမဆုံးရရှိခဲ့သော Red and White Securities ကုမ္ပဏီနှင့် ရှယ်ယာများအတွက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရသည်။ Red & White Securities ကို ရုရှားဘီလျံနာ အယ်လစ်ရှာ အူစမာနော့ (Alisher Usmanov) နှင့် လန်ဒန်အခြေစိုက် အီရန်ဘဏ္ဍာရေးပညာရှင် ဖာဟက် မိုရှီရီ(Farhad Moshiri) တို့က ပူးတွဲပိုင်ဆိုင်ထားပြီး အူစမာနော့သည် ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် မိုရှီရီ၏ ရှယ်ယာများကို ဝယ်ယူခဲ့သည်။ ခရွန်ကီသည် ၂၀၀၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ၎င်း၏ပိုင်ဆိုင်မှုကို ရှယ်ယာ ၁၈,၅၉ (၂၉.၉%) အထိ တိုးမြှင့်ခဲ့ရာ ၃၀% သိမ်းပိုက်နိုင်မည့် အလှမ်းသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ခရွန်ကီသည် Nina Bracewell-Smith နှင့် Danny Fiszman တို့၏ ရှယ်ယာများကို ဝယ်ယူခြင်းဖြင့် အပြည့်အဝ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏ရှယ်ယာပိုင်ဆိုင်မှုကို ၆၂.၈၉% သို့ ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ် မေလတွင် ခရွန်ကီသည် ရှယ်ယာ ၄၁,၇၂ (၆၇.၀၅%) နှင့် Red & White Securities က ရှယ်ယာ ၁၈,၆၉၅ (၃၀.၀၄%) တို့ကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ခရွန်ကီသည် ရှယ်ယာ ၂၂ ခု ထပ်မံဝယ်ယူခြင်းဖြင့် သူ၏ပိုင်ဆိုင်မှုကို ၆၇.၀၉% အထိ တိုးချဲ့ခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ခရွန်ကီသည် Usmanov ၏ ရှယ်ယာများကို ပေါင် သန်း ၅၅၀ ဖြင့် အပြီးအပိုင် ဝယ်ယူခဲ့သည်။ ရှယ်ယာ ၉၀% ကျော်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားပြီဖြစ်ရာ ကျန်ရှိသော ရှယ်ယာများကိုပါ အပြီးဝယ်ယူကာ တစ်ဦးတည်းသော ပိုင်ရှင်ဖြစ်လာရန် လိုအပ်သည့် ရှယ်ယာပမာဏကို ရရှိခဲ့သည်။ ခရွန်ကီ တာဝန်ယူပြီးနောက်ပိုင်း အာဆင်နယ်၏ အားရစရာမရှိသော စွမ်းဆောင်ရည်အပေါ် ဝေဖန်မှုများ ရှိခဲ့ပြီး ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုပုံစံကြောင့်ဟု ဆိုကြသည်။ အီဗန် ဂါဇီဒစ် (Ivan Gazidis) သည် ၂၀၀၉ မှ ၂၀၁၈ ခုနှစ်အထိ ကလပ်အသင်း၏ အမှုဆောင်ချုပ် (Chief executive) ဖြစ်ခဲ့သည်။ အာဆင်နယ်၏ မိခင်ကုမ္ပဏီဖြစ်သော Arsenal Holdings plc သည် စာရင်းမဝင်သော ပြည်သူ့ကုမ္ပဏီ (unlisted public limited company) တစ်ခုအနေဖြင့် လည်ပတ်နေပြီး ၎င်း၏ပိုင်ဆိုင်မှုမှာ အခြားသော ဘောလုံးကလပ်များနှင့် များစွာ ကွာခြားသည်။ အာဆင်နယ်တွင် ရှယ်ယာ ၆၂,૨၁၉ သာ ထုတ်ဝေထားပြီး FTSE သို့မဟုတ် AIM ကဲ့သို့သော အများပိုင် စတော့ရှယ်ယာဈေးကွက်တွင် အရောင်းအဝယ်မလုပ်ဘဲ ICAP Securities and Derivatives Exchange ဟုခေါ်သော အထူးပြုဈေးကွက်တွင် ရှားရှားပါးပါး အရောင်းအဝယ် လုပ်ကြသည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ် မေလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် အာဆင်နယ်ရှယ်ယာ တစ်ခု၏ အလယ်အလတ်ဈေးနှုန်းမှာ ပေါင် ၁၈,၀၀၀ ရှိပြီး ကလပ်အသင်း၏ ဈေးကွက်အရင်းအနှီးတန်ဖိုး (market capitalisation) မှာ ခန့်မှန်းခြေ ပေါင် ၁,၁၁၉.၉ သန်း ဖြစ်သည်။ ဘောလုံးကလပ်အများစုမှာ စတော့ဈေးကွက်တွင် စာရင်းသွင်းထားခြင်း မရှိသောကြောင့် ၎င်းတို့၏ တန်ဖိုးများကို တိုက်ရိုက်နှိုင်းယှဉ်ရန် ခက်ခဲစေသည်။ အတိုင်ပင်ခံ Brand Finance က ကလပ်၏ တံဆိပ်နှင့် မမြင်နိုင်သော ပိုင်ဆိုင်မှုတန်ဖိုး (intangible assets) ကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်လာ ၇၀၃ သန်းဟု ခန့်မှန်းခဲ့ပြီး အာဆင်နယ်ကို AAA ကမ္ဘာ့အမှတ်တံဆိပ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ စီးပွားရေးမဂ္ဂဇင်း Forbes က အာဆင်နယ်တစ်သင်းလုံး၏ တန်ဖိုးကို ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်လာ ၂.၂၃၈ ဘီလီယံ (ပေါင် ၁.၆၉ ဘီလီယံ) ဟု တန်ဖိုးဖြတ်ခဲ့ပြီး အင်္ဂလိပ်ဘောလုံးလောကတွင် တတိယအဆင့် ရပ်တည်ခဲ့သည်။ Henley Business School ၏ သုတေသနပြုချက်အရ အာဆင်နယ်သည် အင်္ဂလိပ်ဘောလုံးတွင် ဒုတိယအဆင့် ရပ်တည်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ကလပ်၏တန်ဖိုးကို ပေါင် ၁.၁၁၈ ဘီလီယံအဖြစ် သတ်မှတ်ပုံဖော်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၉-၂၀ ရာသီအတွက် အာဆင်နယ်၏ ဘဏ္ဍာရေးရလဒ်များအရ COVID-19 ကပ်ရောဂါ၏ သက်ရောက်မှုများကြောင့် အခွန်ဆောင်ပြီးနောက် ပေါင် ၄၇.၈ သန်း အရှုံးပေါ်ခဲ့သည်။ Deloitte Football Money League သည် ကလပ်အသင်းများ၏ နှစ်စဉ်ဝင်ငွေများကို တူညီအောင်ပြုလုပ်ပြီး နှိုင်းယှဉ်ပေးသည့် စာစောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ Deloitte သည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် အာဆင်နယ်၏ ဘောလုံးဝင်ငွေကို ပေါင် ၃၉၂.၇ သန်း (ယူရို ၄၄၅.၆ သန်း) ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့ဘောလုံးကလပ်များတွင် ၁၁ အဆင့်၌ ထားရှိခဲ့သည်။ အမ်းမရိတ်ကွင်းမှ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့သော ပွဲနေ့ဝင်ငွေကို အာဆင်နယ်နှင့် Deloitte နှစ်ဦးစလုံးက €109.2m (£96.2m) ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ == လူကြိုက်များ ယဉ်ကျေးမှု (In popular culture) == Alexandra Palace ရေဒီယို နှင့် နီးကပ်မှုရှိခြင်းကြောင့် အာဆင်နယ်သည် မီဒီယာ "ပထမဆုံး" များစွာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် Sheffield United နှင့် ဟိုက်ဘာရီကွင်း၌ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော ပွဲစဉ်မှာ ရေဒီယိုမှ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်သည့် ပထမဆုံး အင်္ဂလိပ်လိဂ်ပွဲစဉ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုအကြာ ၁၉၃၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၆ ရက်တွင် အာဆင်နယ် ပထမအသင်းနှင့် အရန်အသင်းတို့၏ ပြပွဲစဉ်မှာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရုပ်မြင်သံကြားမှ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်သည့် ပထမဆုံး ဘောလုံးပွဲစဉ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ BBC ၏ Match of the Day ၏ ပထမဆုံးထုတ်ဝေမှုတွင်လည်း အာဆင်နယ်ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၄ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၂၂ ရက်က အန်ဖီး (Anfield) တွင် လီဗာပူးနှင့် ကစားခဲ့သည့် ပွဲစဉ်၏ အဓိက အချက်အလက်များကို ပြသခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် မန်ချက်စတာ ယူနိုက်တက်နှင့် ကစားခဲ့သော ပွဲစဉ်ကို Sky မှ ထုတ်လွှင့်ခြင်းသည် 3D ရုပ်မြင်သံကြားတွင် အားကစားပွဲတစ်ခုကို တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ပြသသည့် ပထမဆုံးအကြိမ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံအတွင်း အအောင်မြင်ဆုံး အသင်းတစ်သင်းအနေဖြင့် အာဆင်နယ်သည် ဗြိတိန်နိုင်ငံ အနုပညာများတွင် ဘောလုံးကို သရုပ်ဖော်သည့်အခါများတွင် မကြာခဏ ပါဝင်လေ့ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် ရှေးအကျဆုံး ဘောလုံးနှင့်သက်ဆိုင်သော ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည့် ''The Arsenal Stadium Mystery'' ၏ နောက်ခံဖြစ်လာခဲ့ပြီး ထိုနှစ်မှာပင် ရုပ်ရှင်အဖြစ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဇာတ်လမ်းသည် အာဆင်နယ်နှင့် အပျော်တမ်းအသင်းတို့အကြား ချစ်ကြည်ရေးပွဲစဉ်ကို အဓိကထားပြီး ကစားနေစဉ်အတွင်း အသင်းသားတစ်ဦး အဆိပ်သင့်သေဆုံးသွားခဲ့ကြောင်းဖြစ်သည်။ အာဆင်နယ် ကစားသမားအများအပြားသည် ရုပ်ရှင်တွင် ၎င်းတို့ဘာသာ ပါဝင်ခဲ့ကြပြီး မန်နေဂျာ George Allison က စကားပြောခန်း တစ်ခန်း ပါခဲ့သည်။ Nick Hornby ၏ ''Fever Pitch'' စာအုပ်မှာ Hornby ၏ ဘဝနှင့် ဘောလုံးအပေါ်၊ အထူးသဖြင့် အာဆင်နယ်အပေါ် ထားရှိသော ဆက်ဆံရေးကို ကိုယ်တိုင်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိအနေဖြင့် ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း ဗြိတိန်လူ့ဘောင်တွင် ဘောလုံးပြန်လည်ရှင်သန်ရေးနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေး၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အဆိုပါစာအုပ်ကို ရုပ်ရှင်ရုံများအတွက် နှစ်ကြိမ် ပြင်ဆင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၇ ဗြိတိန်ရုပ်ရှင်သည် အာဆင်နယ်၏ ၁၉၈၈-၈၉ ဖလားဆွတ်ခူးမှုကို အဓိကထားကာ ၂၀၀၅ အမေရိကန်ဗားရှင်းတွင် ဘေ့စ်ဘောအသင်း Boston Red Sox ၏ ပရိသတ်တစ်ဦးအကြောင်း ပါဝင်သည်။ အာဆင်နယ်သည် အထူးသဖြင့် ၁၉၇၀ နှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ခံစစ်ပိတ်ပြီး "ပျင်းစရာကောင်းသော" အသင်းတစ်သင်းအဖြစ် အမြဲတမ်း စံနှုန်းသတ်မှတ်ခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၇ ရုပ်ရှင် ''The Full Monty'' တွင် အဓိကဇာတ်ကောင်များသည် တန်းစီပြီး ရှေ့သို့တက်ကာ ၎င်းတို့၏ လက်များကို မြှောက်ကြပြီး ဇာတ်လမ်းကြမ်း (striptease) ကို ပေါင်းစပ်ရန် ကြိုးပမ်းရာတွင် အာဆင်နယ်ခံစစ်၏ offside trap ကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ တုပခဲ့ကြသည်။ ၁၅ နှစ်အကြာတွင် အလားတူ မြင်ကွင်းတစ်ခုကို ၂၀၀၂ ခုနှစ် Disney သိပ္ပံစိတ်ကူးယဉ်ရုပ်ရှင် ''John Carter'' (ဒါရိုက်တာနှင့် တွဲဖက်ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ Andrew Stanton က ကလပ်၏ ထင်ရှားသော ပြည်ပပရိသတ်တစ်ဦး) တွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး အခြားသော အမြင်အာရုံ လမ်းညွှန်ချက်များနှင့် ရုပ်ရှင်တစ်လျှောက် ကလပ်အတွက် အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်သော စကားပြောများလည်း ပါဝင်သည်။ ကလပ်၏ ခံစစ်ကို ရည်ညွှန်းသည့် နောက်ထပ်ရုပ်ရှင်တစ်ခုမှာ ''Plunkett & Macleane'' ရုပ်ရှင်ဖြစ်ပြီး ၎င်းတွင် ဇာတ်ကောင်နှစ်ဦးကို အာဆင်နယ်၏ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော နောက်တန်းလူများဖြစ်သည့် Lee Dixon (ညာဘက်) နှင့် Nigel Winterburn (ဘယ်ဘက်) တို့ကို အစွဲပြု၍ Dixon နှင့် Winterburn ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် Amazon Prime Video မှ ''All or Nothing: Arsenal'' ဟုခေါ်သော အပိုင်း (၈) ပိုင်းပါဝင်သော မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်စီးရီးတစ်ခုကို ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ပရီးမီးယားလိဂ်တွင် အသက်အငယ်ဆုံးအသင်းဖြစ်ပြီး ပွဲစထွက်ချိန် ပျမ်းမျှအသက် ၂၄ နှစ်နှင့် ရက်ပေါင်း ၃၀၈ ရှိသော အသင်း (နောက်လာမည့်အသင်းထက် တစ်နှစ်ကျော်ငယ်သည်) ဖြစ်သည့် ၂၀၂၁-၂၂ ရာသီတစ်လျှောက် ကွင်းအတွင်းရော ကွင်းပြင်ပပါ နောက်ကွယ်မှ နည်းပြအဖွဲ့များနှင့် ကစားသမားများထံတွင် အချိန်ပေးခြင်းဖြင့် ကလပ်အသင်းကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ == ရပ်ရွာအတွင်း၌ (In the community) == ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် အာဆင်နယ်သည် အားကစား၊ လူမှုရေးပါဝင်မှု၊ ပညာရေးနှင့် ပရဟိတ ပရောဂျက်များကို ပံ့ပိုးပေးသော "Arsenal in the Community" ဟုခေါ်သော ရပ်ရွာအစီအစဉ်တစ်ခုကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ကလပ်အသင်းသည် ပရဟိတအဖွဲ့အစည်းများစွာကို တိုက်ရိုက်ပံ့ပိုးပေးခဲ့ပြီး ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် The Arsenal Charitable Trust ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ဒေသတွင်း အကြောင်းအရာများအတွက် ပေါင် သန်း ၂ သန်းကျော် ကောက်ခံပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ကလပ်နှင့် ဆက်နွှယ်နေသော ပရော်ဖက်ရှင်နယ်ဟောင်းနှင့် နာမည်ကျော် ဘောလုံးအသင်းသည်လည်း ပရဟိတပွဲစဉ်များ ကစားခြင်းဖြင့် ရန်ပုံငွေများ ရှာဖွေပေးခဲ့သည်။ ကလပ်အသင်းသည် အာဆင်နယ်မိသားစု၏ ကွဲပြားမှုကို နှစ်စဉ်ကျင်းပသည့်အနေဖြင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် Arsenal for Everyone အစပျိုးမှုကို စတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၉-၁၀ ရာသီတွင် အာဆင်နယ်က Great Ormond Street Hospital Children's Charity အတွက် စံချိန်တင် ပေါင် ၈၁၈၈၉၇ ကောက်ခံရရှိကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ မူလရည်မှန်းချက်မှာ ပေါင် ၅၀၀,၀၀၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် အာဆင်နယ်နှင့် အက်ဒီဒက်စ် (Adidas) တို့သည် လူငယ်များကို ဓားထိုးမှုနှင့် လူငယ်အကြမ်းဖက်မှုများမှ ဘေးကင်းစေရန် ကူညီပေးရာတွင် အာဆင်နယ်အသင်းမှ လုပ်ဆောင်နေသော ရေရှည်လုပ်ငန်းများကို ပံ့ပိုးရန် "No More Red" လှုပ်ရှားမှုကို စတင်ရန် ပူးပေါင်းခဲ့သည်။ ပွဲကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် ကလပ်အသင်းသည် စီးပွားဖြစ် မရနိုင်သော သီးသန့် အဖြူရောင်ဝတ်စုံအသစ်ကို ထုတ်ဖော်ခဲ့ပြီး ရပ်ရွာတွင် အပြုသဘောဆောင်သော ခြားနားချက်များကို ဖန်တီးပေးနေသည့် လူပုဂ္ဂိုလ်များအား သီးသန့် ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ Save the Children သည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်ကတည်းက အာဆင်နယ်၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပရဟိတမိတ်ဖက်ဖြစ်ခဲ့ပြီး လန်ဒန်နှင့် ပြည်ပရှိ ထိခိုက်လွယ်သော ကလေးငယ်များ၏ ဘေးကင်းရေးနှင့် သုခချမ်းသာကို မြှင့်တင်ရန် ပရောဂျက်များစွာတွင် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၃ ရက်နေ့တွင် The Arsenal Foundation သည် Emirates Stadium တွင် Milan Glorie နှင့် ယှဉ်ပြိုင်သည့် The Arsenal Foundation Legends Match ကြောင့် လန်ဒန်၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ အီရတ်၊ ဂျော်ဒန်နှင့် ဆိုမာလီယာရှိ ကလေးများအတွက် ဘောလုံးကွင်းများ တည်ဆောက်ရန် ပေါင် ၁ သန်း လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇွန်လ ၃ ရက်နေ့တွင် အာဆင်နယ်သည် Bernabeu တွင် Corazon Classic Match 2018 တွင် Real Madrid နှင့် ကစားခဲ့ပြီး ရရှိသောငွေများကို အထိခိုက်အလွယ်ဆုံး ကလေးငယ်များကို ရည်ရွယ်သည့် Realtoo Real Madrid Foundation ပရောဂျက်များဆီသို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၂၀၁၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၈ ရက်တွင် အမ်းမရိတ်ကွင်း၌ ပြန်လည်တွေ့ဆုံပွဲ ကျင်းပမည်ဖြစ်ပြီး ရရှိမည့်ငွေများကို အာဆင်နယ်ဖောင်ဒေးရှင်းသို့ လှူဒါန်းမည်ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်အတွင်း ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ Pleiku တွင် အာဆင်နယ်သည် JMG Academy နှင့် Hoang Anh Gia Lai Corporation တို့နှင့် ပူးပေါင်း၍ V.League 1 အသင်း Hoang Anh Gia Lai အတွက် လူငယ်အကယ်ဒမီတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ဗီယက်နမ်အခြေစိုက် ကစားသမားများကို အာဆင်နယ်နှင့်အတူ လေ့ကျင့်နိုင်စေခဲ့သည်။ ကလပ်အသင်းသည် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် အသင်းနှင့် မိတ်ဖက်ဆက်ဆံမှုကို အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ကလပ်အသင်းသည် ဗာဂျီးနီးယားအခြေစိုက် Richmond Strikers နှင့် ကိုင်ရိုအခြေစိုက် Wadi Degla အပါအဝင် ပြည်ပကလပ်အသင်းများနှင့် တရားဝင် မိတ်ဖက်ဖွဲ့ခဲ့သည်။[[File:Arsenal Flag (7100433493).jpg|thumb|အာဆင်နယ်ပရိသတ်များ]] ==အောင်မြင်မှုများ== အာဆင်နယ်သည် လိဂ်ချန်ပီယံ ၁၀ ကြိမ်အဖြစ် မန်ယူနှင့် လစ်ပါပူးနောက်၊ ပရီးမီးယားလိဂ်အဖြစ် ပြောင်းပြီးချန်ပီယံ ၃ ကြိမ်အဖြစ် မန်ယူနှင့် ချဲဆီးနောက်တွင် တတိယအအောင်မြင်ဆုံးအသင်း ဖြစ်သည်။ အက်အေဖလား ၁၄ ကြိမ်ဖြင့် အအောင်မြင်ဆုံးအသင်း ဖြစ်သည်။ လန်ဒန်အသင်းများတွင် ချန်ပီယံလိဂ် ဗိုလ်လုပွဲသို့ တက်နိုင်သော ပထမဆုံးအသင်းဖြစ်ကာ ဘာစီလိုနာအသင်းကို ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ပရီးမီးယားလိဂ်တွင် အနိမ့်ဆုံးအဆင့် ၁၄ ဖြင့်သာ ရာသီသိမ်းဖူး၍ အကောင်းဆုံးအသင်းများထဲမှ တစ်သင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ် မေလမှ ၂၀၀၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလအထိ ၄၉ ပွဲရှုံးပွဲမရှိ စံချိန်တင်ခဲ့သည်။ ၀၃-၂၀၀၄ ခုနှစ် ပရီးမီးယားလိဂ်ရာသီအတွက် ၃၈ ပွဲလုံး ရှုံးပွဲမရှိဘဲ အနိုင်ရဗိုလ်စွဲခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ၁၈၈၈-၁၈၈၉ ခုနှစ်လိဂ်ပွဲတွင် ပရယ်စတွန်နော့အန့်၏ ၂၂ ပွဲရှုံးပွဲမရှိ အနိုင်ရဗိုလ်စွဲအပြီးနောက် တစ်ခုတည်းသော ဘောလုံးအသင်းဖြစ်သည်။ ထို့အတွက် ပရီးမီးယားလိဂ်၏ ရွှေဖလား ကိုရရှိခဲ့သည်။ [[File:GoldInvinciblesTrophy.jpg|thumb|ပရီးမီးယားလိဂ်၏တစ်ခုတည်းသောရွှေဖလား]] သီယာရီ ဟင်နရီမှာအသင်းအတွက် ၁၉၉၉ မှ၂၀၁၂ အထိ ၂၂၈ ဂိုး သွင်းယူပေးခဲ့သည်။ [[File:Thierry Henry applauding 2012.jpg|thumb|ဟင်နရီ]] {{Wide image|Arsenal FC League Performance.svg|900px|၁၈၉၃ခုနှစ်လိဂ်ပြိုင်ပွဲဝင်ခွင့်ရချိန်မှ ၂၀၁၅ခုနှစ်အထိအာဆင်နယ်အသင်း၏အခြေအနေ}} === အာဆင်နယ်အသင်း၏အောင်မြင်မှုများ === *အမှတ်ပေးချန်ပီယံ − (၁၃) ကြိမ် (၁၉၃၀-၃၁၊ ၁၉၃၂-၃၃၊ ၁၉၃၃-၃၄၊ ၁၉၃၄-၃၅၊ ၁၉၃၇-၃၈၊ ၁၉၄၆-၄၇၊ ၁၉၅၂-၅၃၊ ၁၉၇၀-၇၁၊ ၁၉၈၈-၈၉၊ ၁၉၉၉၀-၉၁၊ ၁၉၉၇-၉၈၊ ၂၀၀၁-၀၂၊ ၂၀၀၃-၀၄) *အက်ဖ်အေ ဖလားချန်ပီယံ − (၁၄) ကြိမ် (၁၉၃၀၊ ၁၉၃၆၊ ၁၉၅၀၊ ၁၉၇၁၊ ၁၉၇၉၊ ၁၉၉၃၊ ၁၉၉၈၊ ၂၀၀၂၊ ၂၀၀၃၊ ၂၀၀၅၊ ၂၀၁၄၊ ၂၀၁၅၊ ၂၀၁၇ ၊ ၂၀၂၀ ) *ကားလင်းဖလား − (၂) ကြိမ် (၁၉၈၇၊ ၁၉၉၃) *ကွန်မြူနတီဒိုင်းချန်ပီယံ − (၁၇) ကြိမ် (၁၉၃၀၊ ၁၉၃၁၊ ၁၉၃၃၊ ၁၉၃၄၊၁၉၃၈၊ ၁၉၄၈၊ ၁၉၅၃၊ ၁၉၉၁၊ ၁၉၉၈၊ ၁၉၉၉၊ ၂၀၀၂၊ ၂၀၀၄၊ ၂၀၁၄၊ ၂၀၁၅၊ ၂၀၁၇၊ ၂၀၂၀၊ ၂၀၂၃) *ဥရောပချန်ပီယံလိဂ် - (၀)ကြိမ် *ယူရိုပါလိဂ် - (၀)ကြိမ် *ယူရိုပါကွန်းဖရန့်လိဂ် - (၀)ကြိမ် ==ကစားသမားများ== ===ပထမအသင်းလူစာရင်း=== ၂၀၂၅{{about||recent transfers|2017–18 Arsenal F.C. season#Transfers}} {{Fs start}} <!--Any changes not listed on http://www.arsenal.com/first-team/players will be removed All edits must meet Wikipedia's verifiability policy--> {{Fs start}} {{Fs player|no=1|nat=ESP|pos=GK|name=[[David Raya]]}} {{Fs player|no=2|nat=FRA|pos=DF|name=[[William Saliba]]}} {{Fs player|no=3|nat=ESP|pos=DF|name=[[Cristhian Mosquera]]}} {{Fs player|no=4|nat=ENG|pos=DF|name=[[Ben White (footballer)|Ben White]]}} {{Fs player|no=5|nat=ECU|pos=DF|name=[[Piero Hincapié]]|other=}} {{Fs player|no=6|nat=BRA|pos=DF|name=[[Gabriel Magalhães]]}} {{Fs player|no=7|nat=ENG|pos=FW|name=[[Bukayo Saka]]}} {{Fs player|no=8|nat=NOR|pos=MF|name=[[Martin Ødegaard]]|other=[[Captain (association football)|captain]]}} {{Fs player|no=9|nat=BRA|pos=FW|name=[[Gabriel Jesus]]}} {{Fs player|no=10|nat=ENG|pos=MF|name=[[Eberechi Eze]]}} {{Fs player|no=11|nat=BRA|pos=FW|name=[[Gabriel Martinelli]]}} {{Fs player|no=12|nat=NED|pos=DF|name=[[Jurriën Timber]]}} {{Fs player|no=13|nat=ESP|pos=GK|name=[[Kepa Arrizabalaga]]}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=14|nat=SWE|pos=FW|name=[[Viktor Gyökeres]]}} {{Fs player|no=16|nat=DEN|pos=MF|name=[[Christian Nørgaard]]}} {{Fs player|no=19|nat=BEL|pos=FW|name=[[Leandro Trossard]]}} {{Fs player|no=20|nat=ENG|pos=FW|name=[[Noni Madueke]]}} {{Fs player|no=22|nat=ENG|pos=MF|name=[[Ethan Nwaneri]]}} {{Fs player|no=23|nat=ESP|pos=MF|name=[[Mikel Merino]]}} {{Fs player|no=29|nat=GER|pos=FW|name=[[Kai Havertz]]}} {{Fs player|no=33|nat=ITA|pos=DF|name=[[Riccardo Calafiori]]}} {{Fs player|no=35|nat=ENG|pos=GK|name=[[Tommy Setford]]}} {{Fs player|no=36|nat=ESP|pos=MF|name=[[Martín Zubimendi]]}} {{Fs player|no=41|nat=ENG|pos=MF|name=[[Declan Rice]]}} {{Fs player|no=49|nat=ENG|pos=DF|name=[[Myles Lewis-Skelly]]}} {{Fs end}} ;Out on loan {{Fs start}} {{Fs player|no=15|nat=POL|pos=DF|name=[[Jakub Kiwior]]|other=at [[FC Porto|Porto]] until 30 June 2026}} {{Fs player|no=21|nat=POR|pos=MF|name=[[Fábio Vieira (footballer, born 2000)|Fábio Vieira]]|other=at [[Hamburger SV|Hamburg]] until 30 June 2026}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=24|nat=ENG|pos=FW|name=[[Reiss Nelson]]|other=at [[Brentford F.C.|Brentford]] until 30 June 2026}} {{Fs player|no=31|nat=EST|pos=GK|name=[[Karl Hein (footballer)|Karl Hein]]|other=at [[SV Werder Bremen|Werder Bremen]] until 30 June 2026}} {{Fs end}} ===လူငယ် သင်တန်းကျောင်း=== {{Further|Arsenal F.C. Under-21s and Academy}} {{updated|6 March 2026}}<ref>{{cite web |title=Squad: Academy |url=https://www.arsenal.com/academy/players |publisher=Arsenal F.C. |access-date=6 March 2026}}{{cbignore}}</ref> : Players with at least one first-team appearance for Arsenal.<ref>{{Cite web |title=Arsenal FC, Players from A-Z |url=https://www.worldfootball.net/teams/te127/arsenal-fc/all-players/ |access-date=6 March 2026|website=worldfootball.net}}{{cbignore}}</ref><!-- Only include current Arsenal Academy players who have made a senior appearance for Arsenal --> {{Fs start}} {{Fs player|no=48|nat=ENG|pos=DF|name=[[Josh Nichols]]}} {{Fs player|no=52|nat=ENG|pos=DF|name=[[Jaden Dixon]]}} {{Fs player|no=56|nat=ENG|pos=FW|name=[[Max Dowman]]}} {{Fs player|no=71|nat=ENG|pos=FW|name=[[Andre Harriman-Annous]]}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=72|nat=ENG|pos=MF|name=[[Ife Ibrahim]]}} {{Fs player|no=78|nat=ENG|pos=GK|name=[[Jack Porter (footballer)|Jack Porter]]}} {{Fs player|no=81|nat=ENG|pos=FW|name=[[Brando Bailey-Joseph]]}} {{Fs player|no=89|nat=ENG|pos=DF|name=[[Marli Salmon]]}} {{Fs end}} ;Out on loan {{Fs start}} {{Fs player|no=53|nat=ENG|pos=FW|name=[[Charles Sagoe Jr]]|other=at [[Kalmar FF|Kalmar]] until 31 December 2026}} {{Fs end}} == ကိုးကား== {{reflist}} ၄<nowiki/>https://www.premierleague.com/clubs/1/Arsenal/squad {{Premier League}} [[Category:အာဆင်နယ် ဘောလုံးအသင်း]] [[Category:ကြေးစားဘောလုံးအသင်း]] cr82hvaaagh4yz5nz8j3jcvbbj6elfb 0 4413 1041876 1028822 2026-07-03T13:38:49Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-်် +်) 1041876 wikitext text/x-wiki [[File:Nat oun.JPG|thumb|alt=Nat oun (Suxorimus) hung on a post in a house.|အိမ်ထဲ၌ မင်းမဟာဂီရိ နတ်မင်းအား ပူဇော်ပသသည့် အနေဖြင့် အိမ်တွင်းနတ်အုန်း ချိတ်ဆွဲထားပုံ]] [[မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု]] တွင် သုံးဆယ့်ခုနစ်မင်း [[နတ်]]ဟူ၍ အထင်အရှားရှိနေရာ၊ အချို့ကဘနှစ်သက်စွာလက်ခံကြ၍၊ ဗုဒ္ဓတရားတော်ကိုပြတ်သားစွာ လက်ခံကျင့်သုံးသူ အချို့တို့ကမူဝေဖန်ရှုတ်ချကြသည်။ သုံးဆယ့်ခုနစ်မင်းဆိုရာ၌ [[အတွင်း ၃၇ မင်း]]၊ [[အပြင် ၃၇ မင်း]]ဟူ၍ရှိရာတွင် ယခုအခါ ယုံကြည်ကိုးကွယ်နေကြသော ၃၇ မင်းကား အပြင် ၃၇ မင်းပင်ဖြစ်သည်။ နတ်ကိုးကွယ်ခြင်းသည် ရှေးခေတ်ကတည်းက အစဉ်အလာရှိခဲ့ရာ အနော်ရထာမင်း မတိုင်မီအထိ နန်းစဉ်အသိအမှတ်ပြုခဲ့သော အရေအတွက်မှာ ၃၆ မင်းသာရှိခဲ့သည်။ ထိုနတ်တို့ အနက် မဟာဂိရိနတ်သည် ပထမဆုံးနတ်ဖြစ်သဖြင့် နတ်တို့၏အကြီးအကဲဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အနော်ရထာမင်းလက်ထက်တွင် မဟာဂိရိနတ်ကို နတ်အကြီးအကဲနေရာတွင်မထားလို ရကား ဗုဒ္ဓဘာသာနတ်ဖြစ်သည့် သိကြားနတ်အား နတ်တို့၏အကြီးအကဲအဖြစ်ထား၍ နတ်တို့၏အရေအတွက်ကို ၃၇ သို့ပြောင်းလိုက်ပြီးလျှင် ယင်းတို့၏ရုပ်ပုံများကို ထုလုပ် ကာရွှေစည်းခုံဘုရား၏ တံတိုင်းအပြင်ဘက်၌ ထားရှိကိုးကွယ်လေသည်။ သို့ဖြင့် အပြင် ၃၇ မင်း နတ်ဟူ၍ ဖြစ်ပေါ်လာ လေသည်။ အနော်ရထာမင်း နတ်ရွာစံတော်မူပြီးသည့်နောက်၌ကား ၃၇ မင်း၏ အရေအတွက်ကို မည်သည့်မင်းမျှ မပြောင်းဝံ့ကြချေ။ သို့သော်အနော်ရထာမင်း လက်ထက်က ပြုလုပ်ခဲ့သော ၃၇ မင်း နတ်စာရင်းသည်ကာလကြာမြင့်လတ်သော် မူလစာရင်းအတိုင်းမရှိတော့ဘဲ အချို့နတ်ဟောင်းများ နေရာတွင် နတ်သစ်များဖြင့်အစားထိုးခဲ့ကြပြီးလျှင် အချို့ အမည်တူသည့်ရှေးနတ်များနှင့် နောက်နတ်သစ် များကိုလည်း ပေါင်းလိုက်ကြပြန်သည်။ သို့ဖြင့်အခါအား လျော်စွာမင်း အဆက်ဆက်တို့၏အမိန့်ဖြင့် ၃၇ မင်းနတ်စာရင်းကို သတ်မှတ်လာခဲ့ကြသည်။ အင်းဝ--ငါးထပ်ကြီးဒါယကာမင်း (ပင်းတလဲ) (မြန်မာ ၁ဝ၁ဝ-၁ဝ၂၃) လက်ထက်တွင် စာရင်းဟောင်းတို့ကို သုတ်သင်ပြင်ဆင်၍ အပြင်၃၇ မင်း စာရင်းသစ်တစ်ခု ရေးသည်ဟုမှတ်တမ်း ရှိသည်။ ထိုမှတ်တမ်းကိုမတွေ့ရသော်လည်း သက္ကရာဇ် ၁၁၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင်နန်းတက်သော မာန်အောင်ဒါယကာစနေမင်း၊ နောက်တနင်္ဂနွေမင်း၊ နောက် ဟံသာဝတီ ရောက်မင်း ဤမင်းသုံးဆက်မီသောဝန်ကြီးပဒေသရာဇာသည် ၃၇မင်း နတ်ချင်းများကိုရေးခဲ့ရာဝန်ကြီး ပဒေသရာဇာ၏ ၃၇ မင်း နတ်သံစာရင်းမှာ ထိုသို့ပြင်သည်ဆိုသော စာရင်းအရ ရေးသားခြင်းဖြစ်မည်ဟု တွေးရန်ရှိ၏။ ဘိုးတော်လက်ထက် ၁၁၆၇ ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း ၅ရက်နေ့တွင် ရှေးအစဉ် အဆက်က ပသခဲ့သော ၃ရမင်းနတ်တို့ကိုပွဲကနားပေးရာ၌ မည်သို့ ကခုန်သည့် အချက်အလက် တို့ကိုနတ်ထိန်း နတ်နေအတီးသမားတို့အား မေးစစ်မှတ်သားရမည်ဟု အိမ်ရှေ့ဘုရားအမိန့်တော်နှင့် ဦးစ (နောင်မြဝတီမင်းကြီးဦးစ) သည်ဆိုင်းဆရာဦးမြသာ၊ ဦးတရုတ်စသည်တို့ကို မေးစစ်ရသည်။ ထိုနောက် ဘကြီးတော်လက်ထက် ၁၁၈၂ခုနှစ်သီတင်းကျွတ်လဆန်း ၄ရက်နေ့တွင်ဒုတိယ အကြိမ်အားဖြင့် ၃၇ မင်းနတ်အကြောင်းကိုဦးစ စုံစမ်းရပြန်သည်။ ယင်စုံစမ်းချက်မှာ ယခင် ၁၁၆၇ ခုနှစ်ကစုံစမ်း ချက်တို့၏အဆက်ဖြစ်၏။ နတ်ထိန်းကြီး ကဝိဒေဝကျော်၊ ရာဇဝင်ဦးနုစသော ရာဇဝင်တတ်တို့နှင့် ညှိနှိုင်း၍ ၃၇မင်းနတ်စဉ်အမျိုးအမည် အတ္ထုပ္ပတ္တိ ဆင်ယင် ပသနည်း၊ တီးမှုတ်နည်း နှင့်နတ်သံများကို ရွှေနန်းတော်သို့ရေးမှတ်အစီရင်ခံရလေသည်။ == ၃၇ မင်း နတ်စာရင်း == အောက်ပါ အပြင် ၃၇ မင်းနတ်များမှာ မြဝတီမင်းကြီး၏ မှတ်စုစာရင်း ဖြစ်သည်။ မူကွဲများလည်း ရှိကြသည်။ # [[သကြားနတ်]] (သက္ကမင်း) # [[မဟာဂီရိနတ်]] (မောင်တင့်တယ်) # [[နှမတော် မမြတ်လှ]] (မောင်တင့်တယ်၏ နှမတော်) # [[ရွှေနဘေနတ်]] (မင်းတုန်းမြို့သူ၊ မောင်တင့်တယ်၏ ဇနီး) # [[သုံးပန်လှနတ်]] (မောင်တင့်တယ်၏ နှမ၊ မနှဲမိ (ခေါ်) မနှဲလေး၏ မိခင်) # [[မနှဲလေး]] (ခေါ်) မနှဲမိ (သုံးပန်လှနတ်၏ သမီး) # [[တောင်မကြီး ရှင်ညို]] (ရွှေနပေ ၏ သား) # [[မြောက်မင်း ရှင်ဖြူ]] ( ရွှေနပေ ၏ သား) # [[ကွမ်းဆော်ကြောင်ဖြူ|ထီးဖြူဆောင်းနတ်]]( အနော်ရထာ၏ ခမည်းတော် ကွမ်းဆော်မင်း ) # [[ထီးဖြူဆောင်း မယ်တော်နတ်]] (ကွမ်းဆော်မင်း၏ မယ်တော်) # [[ပရိမ္မရှင်မင်းခေါင်]] (ကွမ်းဆော်မင်း၏ သား) # ရွှေဖျင်းကြီး၊ [[တောင်ပြုံးမင်းကြီး]] (ဗျတ္တ၏ သား) # ရွှေဖျင်းငယ်၊ [[တောင်ပြုံးမင်းလေး]](ဗျတ္တ၏ သား) # [[မန္တလေး ဘိုးတော်]] (ရွှေဖျင်းညီနောင်ကို ပြုစု မွေးမြူခဲ့သူ) # [[ရှင်ကွ]] (မန္တလေး ဘိုးတော်၏ နှမ) # [[ညောင်ချင်းအိုနတ်]] ( သထုံမနူဟာမင်း၏ အနွယ် )(ခြေတိုလက်တို ညောင်ချင်းအို) # [[အလောင်းစည်သူ|မင်းစည်သူ]] အလောင်းစည်သူမင်း (၄၇၃-၅၂၉) # မင်းသား [[ဒန်းမောင်ရှင်]] (အလောင်းစည်သူမင်း ရဲ့ သားတော်၊ ဒန်းစီးယင်း ပြုတ်ကျ၍ သေသည်။) # [[ကျော်စွာနတ်]] (ပခန်းမင်း (သို့) ကိုကြီးကျော် (သို့) မင်းကျော်စွာနတ်) # [[အောင်စွာမကြီး]] ( ပုဂံ နရပတိမင်း၏ အမတ် ငအောင်စွာ ) # [[ရွှေစစ်သင် မြင်းဖြူရှင်နတ်]] ( ပုဂံ စောမွန်နစ်မင်း၏သား) # မယ်တော် [[ရွှေစကားနတ်]] (ပုဂံ စောမွန်နစ်မင်း၏မိဘုရား) # [[ငါးစီးရှင်ကျော်စွာ]](ပင်းယ သီဟသူ၏ သား ) # [[ဆင်ဖြူရှင်တရဖျား|မင်းတရားနတ်|တရဖျားမင်း]]( အင်းဝမင်းခေါင်၏ နောင်တော် ဆင်ဖြူရှင်တရဖျား) # [[မောင်ပိုးတူနတ်]] # [[အနောက်မိဖုရား]] ( အင်းဝမင်းခေါင်၏ အနောက်ဆောင်မိဘုရား) # [[အောင်ပင်လယ် ဆင်ဖြူရှင်နတ်]] (သီဟသူမင်း) # [[ရှင်ကုန်း]] (အောင်ပင်လယ် ဆင်ဖြူရှင်နတ် ၏ ကိုယ်လုပ်တော်) # [[ရွှေနော်ရထာ]] ( အင်းဝ ဒုတိယမင်းခေါင်၏ မြေး) # [[သာလွန်မင်း|မင်းရဲအောင်တင်]] (သာလွန်မင်း) # [[ဒလဆုံးမင်းရဲကျော်စွာ|မောင်မင်းဖြူ]] ( အင်းဝခေတ်မှ ဘုရင့်သားတော် ) # [[ရှင်တော်နတ်]] # [[တပင်ရွှေထီး]]နတ် # [[မြောက်ဘက်ရှင်မ]] ( တပင်ရွှေထီး၏ အထိန်းတော်) # [[တောင်ငူရှင်မင်းခေါင်]] ( မြောက်ဘက်ရှင်မ နှင့် မင်းရဲသိင်္ခသူ တို့၏သား) # [[သံတော်ခံ]] # [[ယွန်းဘုရင်]] ( ဇင်းမယ်ဘုရင် ဗြသံ) ဤစာရင်းအရ အပြင် ၃၇ မင်းမှာအနော်ရထာမင်း လက်ထက်ကစာရင်းအတိုင်းမဟုတ် တော့ဘဲ ပုဂံခေတ် နောက်ပိုင်း၊ ပင်းယ၊ အင်းဝ၊ တောင်ငူခေတ်တို့ကျမှ ထပ်၍ပြောင်းလဲ ဖြည့်စွက်ခြင်းများဖြစ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ၁။ သိကြားနတ်မှစ၍ ၁၆၊ ညောင်ချင်းအိုနတ်အထိ ၁၆ ဦးမှာအနော်ရထာမင်း လက်ထက်နတ်များဖြစ်ကြသည်။ ၁၇၊မင်းစည်သူနတ်မှ၂၂၊ မယ်တော်ရွှေ စကား နတ်အထိခြောက်ဦးသည် အနော်ရထာနောက်ပုဂံခေတ်နတ်များဖြစ်ကြသည်။ ၂၃၊ငါးစီးရှင်နတ်သည် ပင်းယခေတ်ကနတ်ဖြစ်သည်။ ၂၄၊မင်းတရားနတ်မှ ၃၂၊ရှင်တော်နတ်အထိကိုးဦးမှာ အင်းဝခေတ်က နတ်များဖြစ်ကြသည်။ ၃၃၊တပင်ရွှေထီးနတ်မှ ၃ရ၊ ယွန်းဘုရင်းနတ် အထိငါးဦးမှာတောင်ငူ ခေတ်နတ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ဝန်ကြီး ပဒေသရာဇာ ပြုစုထားသည့် စာရင်းနှင့် မတူပေ။ (၁၈)ယောက်ပဲ တူသည်။ (၁၉)ယောက်မှာ ကွဲပြားသည်။ ထိုမှတစ်ပါး ၁၂၁၈-ခုနှစ်၊ တပိုတွဲလဆန်း ၈ရက်တနင်္ဂနွေနေ့၊ မန္တလေးရတနာပုံ ပထမ မြို့တည်နန်းတည်အခါတော်၊ တောခုတ်အခါတော်မှစ၍ ပန္နက်စိုက်ထူအခါတော်၊ မြေသနစ်အခါ တော်၊ တိုင်ထူအခါတော်၊ အုတ်မြစ်စီခင်းအခါတော်၊ နန်းသိမ်း အခါတော်တို့၌တင်ကြားပသပူဇော်ရန် ဒီပဲယင်းဆရာတော်၊ စံကျောင်းဆရာတော်စသော တံဆိပ်တော်ရဆရာတော်ကြီး ရှစ်ပါးနှင့် သတိုး မင်းကြီးမဟာမင်းလှကျော်သူ၊ ပုခန်းမြို့စားဝန်ကြီး၊ သတိုးမင်းကြီးမဟာမင်းလှစည်သူ စသောလူ ပညာရှိပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ၁၃-ဦးစီမံထားသော မန္တလေးရွှေမြို့တော်တည် စာတမ်းလာစာရင်းအရ အပြင် ၃၇ မင်းနတ်စာရင်းလည်းရှိသေး၏။ ထိုစာရင်းသည် အထက်တွင်ဖော်ပြခဲ့ပြီးဖြစ်သော စာရင်း နှင့်မတူ ချေ။ ထိုစာရင်းတွင်သိကြား၊ နှမတော်၊ ကျော်စွာ၊ တောင်ငူရှင်မင်းခေါင်တို့မပါဘဲ၊ ယင်းတို့ အစား တောင်ကြီးရှင်၊ မယ်တော်ရွှေအိမ်စည်။ ဘိုးမင်းကျော်၊ ကိုးကျောင်းဒကာတို့ပါလာသည်။ ကြွင်းသော ၃၃ပါးတို့ကား တူညီကြသည်။ === သိကြားနတ် === {{main|သိကြားမင်း}} သိကြားနတ်သည် မိုးနှင့်မိုးကြိုးကိုအစိုးရသည်။ သိကြားနတ်သည်တာ၀တိံသာနတ်ပြည််ကိုအုပ်စိုးရသည်။ လူတို့ကိုကာကွယ်စောင့်ရှောက်၍ လူတို့၏ ဆင်းရဲချမ်းသာ၊ ကောင်းကျိုးဆိုးကျိုးကို စီမံစီရင်သူဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ ရုပ်တုတွင် အောက်ခံဆင် ရုပ်၊ ဦးခေါင်းသုံးလုံးခံထားသည်။ ယင်းအပေါ်က ပဒုမာကြာပွင့်တွင် မတ်ရပ်ထလျက် လက်ယာလက် ကခရုသင်း၊ လက်ဝဲက သားမြီးယပ်ကိုင်းကာ သိကြားအဝတ်တန်ဆာအစုံနှင့်ရှိသည်။ === မဟာဂီရိနတ် === {{main|မဟာဂီရိနတ်}} မဟာဂီရိနတ်သည် တကောင်းမြို့မှ ပန်းဘဲမောင်တင့်တယ်ဖြစ်သည်။ အင်အားအစွမ်းကြီးမား၍တကောင်းဘုရင်က စိုးရိမ်သဖြင့် ဖမ်းဆီးရာ ထွက်ပြေးရသည်။ ထိုအခါဘုရင်က မောင်တင့်တယ်၏နှမကိုမိဖုရားမြှောက်၍ မောင်တင့်တယ်ကို လှည့်ဖြားခေါ်ယူပြီးလျှင်ဖိုကျင်ထိုးသတ်ရာမှ နတ်ဖြစ်သည်။ နတ်ရုပ်မှာဆင်ဖြူခုံတွင်ဘီလူးဆင့်သည်။ ယင်းအပေါ်တွင် မတ်ရပ်ထလျက် မင်းသားတို့၏ အဆောင်အယောင် ဗောင်းနားတောင်းစလွယ်နှင့် ယာလက်ကယပ်၊ ဝဲလက်က ဓားကိုင်ထားသည်။ === နှမတော် မမြတ်လှ === {{main|နှမတော် မမြတ်လှ}} နှမတော်နတ်သည် မောင်တင့်တယ်၏နှမဖြစ်သည်။ မောင်တင့်တယ်ကို ဖိုကျင်ထိုးသတ်ရာ၌ အစ်ကိုနှင့်အတူ မီးပုံတွင်ဆင်း၍ သေရာမှ နတ်ဖြစ်သည်။ နတ်ရုပ်မှာ ဆင်နက်မ အရုပ်ခုံတွင် ဘီလူးရုပ်ဆင့်သည်။ ယင်းအပေါ်တွင် မတ်ရပ်ထလျက် ယာလက်ရှိလက်မလက်ညှိုးက ကြစုသီးကိုင်၍ ရင်ကိုပိုက်နေဟန်၊ ဝဲလက်က ကိုယ်ကို မြှောင်လျက် ချထားဟန်ဖြစ်သည်။ === ရွှေနဘေနတ် === {{main|ရွှေနဘေနတ်}} ရွှေနဘေနတ်သည် သရက်မြို့အနောက်ဘက်တွင်ရှိသော မင်းတုန်းမြို့သူဖြစ်သည်။ နဂါးနှင့် ညားပြီးနောက် လင်ပစ်သွားသဖြင့် စိတ္တဇနှင့်သေရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ အချို့ကရွှေနဘေသည် နဂါးမျိုးဖြစ်၍ မောင်တင့်တယ်နှင့်ပြေးလွှားနေရစဉ်တွင်ညားသည်။ ဥနှစ်လုံးမွေးဖွားပြီး သေသည်ဟုဆိုသည်။ တစ်မျိုးကား ရွှေနဘေသည် တောလုလင်တစ်ယောက်နှင့် ညားပြီးလျှင် လင်ပစ်သွား သဖြင့် စိတ္တဇနှင့်သေသည်ဟုဆိုသည်။ နတ်ရုပ်မှာ ကြာခုံပေါ်တွင် မတ်ရပ်ထလျက် ဦးခေါင်းတွင် နဂါးလည်ပေါ် စည်းပုံဆောင်း၊ဆူးနားတောင်းပန်ထားသည်။ ယာလက်က ရင်ကိုပိုက်၍ ဝဲလက်က ကိုယ်ကိုမြှောင်၍ချထားသည်။ === သုံးပန်လှနတ် === {{main|သုံးပန်လှနတ်}} သုံးပန်လှနတ်မှာ မောင်တင့်တယ်၏ နှမအထွေး ပုပ္ပါးရွှေမျက်နှာခေါ်နှမတော်ကြီး၏ညီမ၊ တကောင်းမြို့သူဖြစ်သည်။ မောင်တင့်တယ်တို့ အမှုဖြစ်သည့်ကာလ သုံးပန်လှသည် ရခိုင်မြို့သို့ရောက်ရှိ၊ ရခိုင်မင်းက သမီးပြု၍ မွေးထားပြီးလျှင် ဥက္ကလာပမင်း သမိန်ထောသို့ဆက်၍ မိဖုရားဖြစ်သည်တွင် သမီးရှင်နဲမိကိုမြင်သည်။ ထိုနောက်တကောင်းမြို့ရှိ ဆွေမျိုးတို့ကို တွေ့လို၍ဥက္ကလာပမြို့က ဆန်တက်လာရာ အင်းဝမြို့အနောက် တပယ်ထောင့်ရစ်ရွာ သို့ရောက်လျှင် ရုတ်တရက်ဖျား၍ သေရာမှနတ်ဖြစ်သည်။ နှစ်နှစ်သမီးမျှရှိသော ရှင်နဲမိသည်လည်း မယ်တော်ကို လွမ်းဆွတ်သည်နှင့် ထောင့်ရစ်ရွာတွင်ပင်သေ၍ နတ်ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းကား ဟံသာဝတီမြို့ ကန်စွမ်းနိမ့်ရွာသူဖြစ် သည်။ တနေ့သုံးကြိမ် သုံးပန်လှသည်ဖြစ်၍ ဒွတ္တပေါင်မင်းကြီး ကြားသဖြင့် မိဖုရားမြှောက်ရန် မင်းချင်းတစ်ယောက်အား လွှတ်၍ခေါ်စေ၏။ လမ်းတွင်မင်းချင်းနှင့်သုံးပန်လှတို့ ရည်ငံကြရာ နန်းတော် တံခါးဝသို့ရောက်ရာတွင် သုံးပန်လှအား ထားခဲ့ပြီးသော် မင်းချင်းတစ်ယောက်တည်းဝင်၍ သုံးပန်လှသည် အလွန်လှပသော်လည်း ကိုယ်လက်အလွန်ကြီးမားသော ကြောင့် မြို့တံခါးမဆံ့၍မသွင်းယူနိုင်ကြောင်းလိမ်လည် တင်လျှောက်လေ၏။ မင်းကြီးယုံကြည်သဖြင့် မြို့ပြင်တွင် နေစေ၏။ နောက်၌ မင်းကြီးကလည်းမသိမ်းပိုက်၊ မင်းချင်းကလည်း ပစ်ထားသောကြောင့် စိတ္တဇနှင့် သေရာ၌ နတ်ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ မသေမီသမီးတစ်ယောက် ဖွားမြင်၏။ ထိုသမီးကားရှင်နဲမိပင်တည်း။ နတ်ရုပ်မှာ ဆင်ရုပ်ခံ ဘီလူးခုံတွင် မတ်ရပ်ထလျက်၊ ဆံကျစ် မြိတ်ရစ်ထုံးကာ ယာလက်ကရင်ကိုမ၍ဝဲလက်က ကိုယ်မှာ မြှောင်ချထားသည်။ === မနှဲလေး=== {{main|မနှဲလေး}} ရှင်နဲမိသည် အထက်ပါသုံးပန်လှ၏သမီး ဖြစ်သည်။ နတ်ရုပ်မှာကြာခံပလ္လင်ပေါ်တွင်မတ်ရပ်ထလျက် လက်ကောက်၊ ပုတီး၊ စည်းပုံနှင့်လက်နှစ်ဖက်ကိုလွှဲချကာ ကလေးရုပ်တု လုပ်ရသည်။ === တောင်မကြီး ရှင်ညိုနှင့် မြောက်မင်း ရှင်ဖြူ === {{main|တောင်မကြီး ရှင်ညို}} {{main|မြောက်မင်း ရှင်ဖြူ}} တောင်မကြီးရှင်ညိုနတ်နှင့် မြောက်မြင်းရှင်ဖြူနတ်များသည် ရွှေနဘေ၏သားများဖြစ် သည်။ ဒွတ္တပေါင်မင်းကြီးထံတွင်ခစားနေရာ ယင်းတို့၏အစွမ်းသတ္တိကို မင်းကြီးသိရှိသဖြင့် မင်းကြီးစိုးရိမ်သောကြောင့် ညီနောင်နှစ်ယောက်ကို လက်ဝှေ့လက်ပန်းထိုးကြစေသည်။ နှစ်ယောက်စလုံးရင်ကွဲ၍သေရာမှ နတ်ဖြစ်ကြသည်ဟု ဆိုသည်။ တောင်မကြီး ရှင်ညိုနတ်ရုပ်မှာ ကြာခံခုံ၊ လက်ဝဲလက်ယာသုံးဖက်စီ၊ ပေါင်းလက်ခြောက်ဖက်ရှိ၏။ ဤထက် ဝဲယာနှစ်ဖက်က လက်အုပ်ချီ၍ရင်မှာကပ် ထားသည်။ ကျန်လက်ဝဲနှစ်ဖက်က တုတ်နှင့်သိုင်း၊ ယာလက်နှစ်ဖက်က ဓားနှင့်လှံကိုင်ထားသည်။ ဦးခေါင်းတွင်မောက်တိုဆောင်း၍ စစ်ဝတ်တန်ဆာအပြည့်အစုံနှင့်ရှိသည်။ မြောက်မင်းရှင်ဖြူနတ် ရုပ်လည်း ထိုအတူပင် လက်ခြောက်ဖက်နှင့်ရှိသည်။ === ထီးဖြူဆောင်းနတ် === {{main|ကွမ်းဆော်ကြောင်းဖြူ}} ထီးဖြူဆောင်းနတ်သည် ပုဂံနော်ရထာမင်း၏ ခမည်းတော် ကွမ်းဆော်မင်း(၃၂၆-၃၄၈)ဖြစ်သည်။ ကြည်းစိုးနှင့်စုက္ကတေးမင်းတို့က ပုန်ကန်လှည့်စား၍ ရဟန်းပြုစေသဖြင့် ရဟန်းအဖြစ်နှင့် အနိစ္စရောက်ရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ နတ်ရုပ်မှာပလ္လင်ခုံပြန့်ပေါ်တွင် တင်ပျဉ်ခွေလျက်၊ သင်္ကန်းဒူးကုဋ်တင်ဟန်နှင့်မိုးကြိုးသွားပုံ ဒေါက်ချာဆောင်းထားသည်။ ယာလက်ကသရဘတ် ကိုင်၍ (ယပ်ကိုင်၍) ဝဲလက်ကဒူးပေါ်ထောက်ထားသည်။ === ထီးဖြူဆောင်းမယ်တော်နတ် === {{main|ထီးဖြူဆောင်း မယ်တော်နတ်}} ထီးဖြူဆောင်းမယ်တော်နတ်သည် ကွမ်းဆော်မင်း၏မယ်တော်ဖြစ်သည်။ နတ်ရုပ်မှာကြာခံခုံပေါ်တွင် ကျုံ့ကျုံ့ထိုင်၍၊ ယာလက်ကဝမ်းကိုပိုက်၍၊ ဝဲလက်ကပေါင်ပေါ်ထောက်ထားဟန် ဆံထုံး၊ ဆံမြိတ်၊ ဆံထိုးနှင့်ရှိသည်။ === ပရိမ္မရှင်မင်းခေါင်နတ် === {{main|ပရိမ္မရှင်မင်းခေါင်}} ပရိမ္မရှင်မင်းခေါင်နတ်သည် ပဋိသန္ဓေကိုးလနှင့်ပါလာသော ကွမ်းဆော်မင်း၏မိဖုရားတစ်ဦးမှမွေးသည်ကျည်းစိုးမင်း ( ၃၄၈-၃၅၄) ဖြစ်သည်။ ကွမ်းဆော်မင်းသည် ကျည်းစိုးအား သားအရင်း ကဲ့သို့သဘောထားကာ ပရိမ္မရွာကို အပိုင်စား ပေးသနားတော်မူခဲ့သည်။ ထိုနောက်ကျည်းစိုးမင်းဖြစ် သောအခါ တစ်နေ့၌တောကစားထွက်ခဲ့၏။ တောတွင် သမင်ပစ်မည်ဟု လေးရွယ်နေစဉ် မုဆိုးတစ်ဦးက ထိုသမင်ကိုပင်ပစ်ရာ ကျည်းစိုးမင်းကို လေးမှန်၍အနိစ္စရောက်ရာမှ ပရိမ္မရှင်မင်းခေါင်နတ်ဟုတွင်သည်။ နတ်ရုပ်မှာအောက်ပလ္လင်ပေါ်တွင် တင်ပျဉ်ခွေ၍ ဗောင်းသရဖူဆောင်းလျက်၊ ယာလက်ကဒူး လေးထမ်းဟန်၊ ဝဲလက်ကဝဲဒူးစွန်းကိုထောက်ထားဟန်ရှိသည်။ === ရွှေဖျဉ်းကြီး၊ ရွှေဖျဉ်းငယ်နတ် === {{main|တောင်ပြုံးမင်းကြီး}}{{main|တောင်ပြုံးမင်းလေး}} ရွှေဖျဉ်းကြီးနှင့် ရွှေဖျဉ်းငယ်နတ်တို့သည် ပုဂံအနော်ရထာမင်းလက်ထက်(၄ဝ၆-၄၃၉) သထုံမြို့မှ ကုလားဗျတ္တနှင့် ပုပ္ပါးပန်းစားဘီလူးမတို့၏ သားများဖြစ်သည်။ တောင်ပြုံးအရပ်တွင် အနော်ရထာမင်းဘုရားတည်ရာ၌ အုတ်နှစ်ချပ် လစ်လပ်သည်ဆို၍ ဘုရင်ကကွပ်မျက်ရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ရွှေဖျဉ်းကြီးနတ်ရုပ်မှာ အောက်ခုံဇွန်းရိုး ပလ္လင်ပြန့်ပေါ်တွင် လက်ျာဒူးထောင်၍ လက်ဝဲဒူးလှဲပြီးလျှင် ယာလက်ကဓားထမ်းကာ ဝဲလက်က ပေါင်ကိုထောက်ကာထောက်ထားသည်။ ဗောင်းနားတောင်း လက်ကောက်တန်ဆာနှင့်ရှိသည်။ ရွှေဖျဉ်းငယ်အတွက်လည်း ပုံအနည်းငယ် ငယ်သည်မှတစ်ပါး ရွှေဖျဉ်းကြီး အတိုင်းထုလုပ်ရသည်။ === မန္တလေး ဘိုးတော် === {{main|မန္တလေး ဘိုးတော်}} မန္တလေးဘိုးတော်နတ်သည် ရွှေဖျဉ်းညီနောင်ကို ဘုရင့်အမိန့်အရ မွေးထားရသူပုဏ္ဏားသားဖြစ်သည်။ ညီနောက်နှစ်ယောက် ရာဇဝတ်သင့်ရာတွင်ရော၍ ကွပ်မျက်ခံရသည်။ ရွှေဖျဉ်းညီနောင်တို့ကအဘိုးဟု ခေါ်ရာမှ ဘိုးတော်ဟုတွင်သည်။ မန္တလေးအရပ်တွင် အသတ်ခံရ၍ မန္တလေးဘိုးတော် ဟုခေါ်သည်။ နတ်ရုပ်မှာ အောက်ခံပလ္လင်ခုံတွင် မတ်ရပ်ထားလျှက် ဗောင်းဆင်ပြီးလျှင် ဝဲဓားထမ်းသည်။ ယာလက်နှင့်လက်ညှိုး လက်ဖျစ်ပြဟန် ထုလုပ်ထားသည်။ ငါ့မှာ 'လက်တဆစ်မျှအပြစ်မရှိ' ဟုဆိုလိုသည်။ === ရှင်ကွနတ် === {{main|ရှင်ကွ}} ရှင်ကွနတ်သည် မန္တလေးဘိုးတော်၏ နှမဖြစ်သည်။ ရွှေဖျဉ်းညီနောင်အရေးတွင် မန္တလေးဘိုးတော်နှင့်အတူရော၍အသက်ခံရကာ နတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ်မှာ ကြာခံခုံတွင် ဆံထုံးလုလင်ကြည့်၊ ဆံထိုး၊ ဆံကျင်အစုံနှင့် လက်နှစ်ဖက်ကိုတွဲလွဲချကာကွ၍ သွားဟန်ထုလုပ်ထားသည်။ === ညောင်ချင်းအိုနတ် === {{main|ညောင်ချင်းအိုနတ်}} ညောင်ချင်းအိုနတ်သည် သထုံမနူဟာမင်းနှင့်အတူ သုံ့ပန်းအဖြစ်ပုဂံသို့ပါလာသော မွန်မင်းသားတစ်ပါးဖြစ်သည်။ ပုဂံနော်ရထာမင်းလက်ထက် ကုဋ္ဌနူနာနှင့်ပုဂံတွင် အနိစ္စရောက်ရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ နတ်ရုပ်မှာအောက်ခုံလေးထောင့်၊ မတ်ရပ်ထလျှက် လက်ခြေများမှာ လူနူအဟန် ယာလက်တောင်ဝှေးကိုင်၊ ဝဲလက်အထက်မြှောက်ထားဟန်၊ သျှောင်ထုံးနှင့် ထုလုပ်ရသည်။ === မင်းစည်သူနတ် === {{main|အလောင်းစည်သူ}} မင်းစည်သူနတ်သည် ပုဂံအလောင်းစည်သူမင်းကြီး (၄၅၄-၅၂၉)ဖြစ်သည်။ သားတော်ကုလားကျမင်းခေါ်နရသူမင်းကမျက်နှာတော်ကို အဝတ်ပုဆိုးဖြင့်အုပ်ဖိ၍သတ်ရာမှနတ်ဖြစ်သည် ဟုဆိုသည်။ နတ်ရုပ်မှာအောက်ခုံပလ္လင်၊ ယာဒူးထောက်ဝဲဒူးချ၊ ယာဒူးပေါ်တွင်ယာလက်ရုံးတင်၍ လက်ညှိုးထိုးဟန်၊ ဝဲလက်ကဒူးစွန်းကိုထောက်လျှက် ဗောင်းစလွယ်၊ နားတောင်း ရှေ့ဘယက်နောက်ဘယက်နှင့် ထုလုပ်ရသည်။ === ဒန်းမောင်ရှင် === {{main|ဒန်းမောင်ရှင်}} မင်းသားဒန်းမောင်ရှင်နတ်သည် ပုဂံအလောင်းစည်သူမင်း၏ သားတော်ကြီးမင်းရှင်စော၏ သားဖြစ်သည်။ သာမဏေအဖြစ်ဖြင့် ဒန်းစီးရာတွင်ဒန်းပေါ်ကကျ၍ အနိစ္စရောက်ရာမှ နတ်ဖြစ်သည်။ နတ်ရုပ်မှာပလ္လင်ခုံပြန့်တင်ပျဉ်ခွေ၊ ယာလက်ကစောင်းကိုပိုက်တီး၍ ဝဲလက်ကကြိုးကို ထောက်ဟန်၊ ဗောင်းစလွယ်နှင့်ထုလုပ်ရသည်။ === ကျော်စွာနတ် === {{main|ကျော်စွာနတ်}} မင်းကျော်စွာနတ် (၉၆-၁၁၆)နှင့်စပ်လျဉ်း၍ ကျော်စွာသုံးဦးရှိနေသည်။ ပုဂံသိန်းခွန်၏ သားဟူ၍လည်းကောင်း၊ ပုဂံအလောင်းစည်သူမင်း (၄ရ၄-၅၂၉) ၏ အမတ်တစ်ဦး ဟူ၍လည်းကောင်း၊ အင်းဝပထမင်းခေါင်၏ သားတော်မင်းရဲကျော်စွာဟူ၍ လည်းကောင်းဆိုသည်။ ပထမအဆို၌ အစ်ကိုစည်သူကသတ်၍ သေသည်ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ဒုတိယအဆို၌ ပုပ္ပါးသူအရက်သည် မဘို့မယ်နှင့်အကြောင်းပါသည်။ ကြက်၊အရက်၊ ပွဲများနှင့် သာပျော်ပါးနေ၍သေသည်ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ တတိယအဆိုအရ မွန်တို့နှင့်တိုက်ရသော ဒလစစ်ပွဲတွင်ကျဆုံး သည်ဟူ၍လည်းကောင်းဆိုလေသည်။ နတ်ရုပ်မှာမြင်းစီးလျှက် ယာလက်ကကြီမ်ကိုင်၍ ဝဲလက်ကမြင်းဇက်ကို ကိုင်ထားသည်။ သျှောင်ထုံးနှင့်ထုလုပ်ရသည်။ === အောင်စွာမကြီးနတ် === {{main|အောင်စွာမကြီး}} အောင်စွာမကြီးနတ်သည် ပုဂံနရပတိစည်သူမင်း (၅၃၆-၅ရ၃) ၏အမတ်ငအောင်စွာဖြစ်သည်။ နရပတိစည်သူက နောင်တော်မင်းယဉ်နရသိင်္ခကိုသွား၍ လုပ်ကြံချေ။ အောင်မြင်လျှင်မရီးတော် တစ်ယောက်နှင့် ပေးစားမည်ဟု ဂတိပေးသည်။ အောင်မြင်သောအခါ၌ကား ဂတိအတိုင်းမပေးစား၍ ''ထွီ''ဟုဆိုမိသည်နှင့် အကွပ်မျက်ခံရသည်တွင် နတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ်မှာမြင်းစီးလျှက်၊ လက်ဝဲဇက်ကိုင်၊ လက်ယာဓားထမ်း၊ ခေါင်းထုပ်ဗောင်းနှင့်ရှိသည်။ === ရွှေစစ်သင် မြင်းဖြူရှင်နတ် === {{main|ရွှေစစ်သင် မြင်းဖြူရှင်နတ်}} ရွှေစစ်သင်နတ်သည် ပုဂံစောမွန်နစ်မင်း (၆၈၇-၇၃ဝ) ၏သားတော်ဖြစ်သည်။ ခမည်းတော်က စစ်ချီစေရာတွင် ပေါ့လျော့စွာ ကြက်တိုက်ကစားနေသည်နှင့်ခမည်းတော်က ခြေထိပ်ခတ်ထားရာတွင် အနိစ္စရောက်သည်မှ နတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ်မှာ ဇွန်းရိုးပလ္လင်ခံ၊ ယာဒူးထောင်၊ ဝဲဒူးလှဲ၊ ယာလက် ဓားထမ်း၊ ဝဲလက်ကဒူးပေါ်အုပ်၊ ခေါင်းစလွယ်၊ ရှေ့ဘယက်၊ နောက်ဘယက်နှင့်ထုလုပ်ရသည်။ === ရွှေစကားနတ် === {{main|ရွှေစကားနတ်}} မယ်တော်ရွှေစကားနတ်သည် ပုဂံစောမွန်နစ်၏မိဖုရား၊ ရွှေစစ်သင်၏မယ်တော်ဖြစ်သည်။ သားတော်ရွှေစစ်သင်သေဆုံးရာ၌ လွမ်းဆွတ်ကြေကွဲ၍ အနိစ္စရောက်ရာမှနတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ် မှာကြာခံခုံ၊ ကျုံ့ကျုံ့ထိုင်၊ ဝဲလက်ပေါင်ကိုထောက်၊ ယာလက်ကရင်ကို ပိုက်ဟန်ထုလုပ်ရသည်။ === ငါးစီးရှင်ကျော်စွာ === {{main|ငါးစီးရှင်ကျော်စွာ}} ငါးစီးရှင်နတ်သည် ပင်းယသီဟသူမင်း၏သားတော်ဖြစ်သည်။ မင်းဖြစ်၍ ကိုးနှစ်အရှိတွင် ရုတ်တရက်ဖျား၍ အနိစ္စရောက်ရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ ဤငါးစီးရှင်နတ်ကားယခင် ပုဂံခေတ် ငါးစီးရှင်နတ်၏နေရာတွင် အစားထိုးသောနတ်ဖြစ်သည်။ နတ်ရုပ်မှာ ဆင်ဖြူရုပ်ကိုယ်တစ်ခုလျှင် ဦးခေါင်းငါးလုံး၊ တစ်လုံးမှာပေါက်ဆင်မျိုး၊ တစ်လုံးမှာဟိုင်းဆင်မျိုး၊ တစ်လုံးမှာဟံဆင်မျိုး၊ တစ်လုံးမှာ တံဆင်မျိုး၊ တစ်လုံးမှာ တည်ဆင်မျိုးထုလုပ်၍ ဆင်ကျောက်ကုန်းပေါ်မှာ ကြာပွင့်၊ ကြာပေါ်တွင်မှန်စီရွှေ ချကတင်သည်။ ယင်းအပေါ်တွင် ဗောင်းသရဖူဆင်၍ နတ်ရုပ်တင်ထားသည်။ ကြာပွင့် အနားထီးဖြူ လေးစင်းစိုက်ထားသည်။ ဆင်ဖြူအနားတွင်ရွှေဖြူတာလေးလုံးတည်ထားသည်။ === မင်းတရားနတ် === {{main|ဆင်ဖြူရှင်တရဖျား}} မင်းတရားနတ်သည် မင်းကြီးစွာစော်ကဲ၏ သားတော်အကြီး၊ အင်းဝပထမမင်းခေါင်၏ နောင်တော်ဆင်ဖြူရှင်တရဖျားမင်း (ရ၆၂-ရ၆၃)ဖြစ်သည်။ မင်းဖြစ်၍ ငါးလမျှကြာသော အခါတောကစားရာတွင် ဇော်ဂျီနှင့်တွေ့၍ ဇော်ဂျီ၏တန်ခိုးဖြင့် နတ်သမီးနှင့် ပေါင်းဖော်ပြီးသည့်နောက်၌ စိတ်ဖောက်ပြန်နေသောဟူ၏။ ထိုစဉ်အထိန်းတော် ငနောက်ဆံလုပ်ကြံ၍ နန်းစံခုနစ်လမျှနှင့် နတ်ရွာစံရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ နတ်ရုပ်မှာဇွန်းရိုးခံပလ္လင်၊ တင်ပျဉ်ခွေ၊ မင်းတန်ဆာအစုံ၊ ယာလက်ယပ်ကိုင်၊ ဝဲလက်ဒူးအုပ်ထားသည်။ === မောင်ပိုးတူနတ် === {{main|မောင်ပိုးတူနတ်}} မောင်ပိုးတူသည် ပင်းယမြို့သား လက်ဖက်ကုန်သည်ဖြစ်သည်။ အင်းဝပထမမင်းခေါင် (၇၆၃ - ၇၈၃)လက်ထက်၊ ဝန်တင်နှင့်မိုးမိတ်၊ သီပေါတို့သို့ အရောင်းအဝယ်တက်၍ အပြန်တွင်လက်ဖက် ချလာရာ လမ်းတွင်ကျားခဲ၍ သေရာမှနတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ်မှာကျားရုပ်ပေါ်တွင် စီး၍ယာလက်က ကြိမ်ကိုင်၊ ဝဲလက်ကပေါင်ကိုထောက်၊ သျှောင်ထုံးနှင့် ထုလုပ်ရသည်။ ကုန်သည်တို့၏ အစောင့်နတ်ဖြစ်သည်။ === အနောက်မိဖုရားနတ် === {{main|အနောက်မိဖုရား}} အနောက်မိဖုရားနတ်သည် အင်းဝပထမမင်းခေါင်၏ အနောက်ဆောင်မိဖုရားဖြစ်သည်။ အင်းဝမြို့အနောက် ဝါခင်းသို့ ကိုယ်လုပ် မောင်းမတို့နှင့် အပျော်အပါးသွားရာတွင် မင်းကျော်စွာနတ် မြင်းစီးလာသည်ကို တွေ့ရသဖြင့် မေ့မျောသွားပြီးလျှင် ကံကုန်ရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ်မှာ ကြာခုံ၊ ကျုံ့ကျုံ့ထိုင်၊ ဆံထုံး၊ ဆံမြိတ်ကွင်း၊ ဆံထိုး၊ ဆံကျင်နှင့် သားငယ်ပိုက်ပွေ့နို့တိုက်နေဟန် ထုရသည်။ === အောင်ပင်လယ် ဆင်ဖြူရှင်နတ် === {{main|အောင်ပင်လယ် ဆင်ဖြူရှင်နတ်}} အောင်ပင်လယ် ဆင်ဖြူရှင်နတ်သည် အင်းဝပထမမင်းခေါင်၏ သားတော်သီဟသူမင်း (၇၈၃-၇၈၇) ဖြစ်သည်။ ကုန်းဘောင်စော်ဘွား တိုက်လာရာတွင် အောင်ပင်လယ်၌မြားသင့်၍ ဆင်ဦးတွင်အနိစ္စ ရောက်ရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ်မှာဆင်ဖြူရုပ်ပေါ်တွင် ပလ္လင်တင်၍ပလ္လင်ပေါ် တွင်တင်ပျဉ်ခွေ၊ လက်ယာယပ်ကိုင်၊ လက်ဝဲဒူးတင်၊ ဗောင်းနားတောင်းသရဖူအစုံ၊ ဆင်ရှေ့ဦးစီးက ချွန်းကိုင်၍ဝပ်တွားနေဟန်၊ နောက်ပဲ့စီးက ဓားထမ်းလျက်နေဟန်ထုလုပ်ရသည်။ === ရှင်ကုန်းနတ် === {{main|ရှင်ကုန်း}} ရှင်ကုန်းနတ်သည် အောင်ပင်လယ် ဆင်ဖြူရှင်နတ်ဖြစ်သော အင်းဝသီဟသူမင်း၏ ကိုယ်လုပ်တော်ဖြစ်၏။ အောင်ပင်လယ်မှအပြန် အင်းဝရောက်လျှင် သေဆုံးရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ်မှာကြာခုံ၊ ဆံထုံးလုလင်ကြည့်၊ ဆံထိုးဆံကျင်အစုံနှင့် လက်နှစ်ဖက်ကိုတွဲလွဲချကာ ကုန်း၍သွား ဟန်ထုလုပ်ရသည်။ === ရွှေနော်ရထာနတ် === {{main|ရွှေနော်ရထာ}} ရွှေနော်ရထာနတ်သည် အင်းဝဒုတိယမင်းခေါင်၏ မြေးဖြစ်သည်။ ဘထွေးတော်ရွှေနန်းကျော့ရှင် (၈၆၃-၈၈၈)လက်ထက် ရွှေနော်ရထာ၏ကျွန် ငသောကြာပုန်စားလေသောကြောင့် ရွှေနော်ရထာကိုရေမှာ ဖျောက်ဖျက်လိုက်ရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ်မှာဇွန်းရိုးခံပလ္လင်၊ ယာဒူး ထောက်၊ ဝဲဒူးလှဲ၊ ယာလက်ကဗလီတံကိုင်၊ ဝဲလက်က ဗလီလုံးကိုင်ဟန် ထုလုပ်ရသည်။ === မင်းရဲအောင်တင်နတ် === မင်းရဲအောင်တင်နတ်သည် အင်းဝ အနောက်ဘက်လွန်မင်း၏ သားတော်သာလွန်မင်း (၆၉ဝ -၁ဝ၁ဝ)၏ သားမက်တော်ဖြစ်သည်။ ဘိန်းဘင်းအရက်ကြူး၍ သေရာမှနတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ်မှာ အောက်ခုံကြာခံ၊ တင်ပျဉ်ခွေ၊ သျှောင်နှင့်စောင်းပိုက်နေဟန် ထုလုပ်ရသည်။ === မောင်မင်းဖြူနတ် === {{main|ဒလဆုံးမင်းရဲကျော်စွာ}} မောင်မင်းဖြူနတ်သည် အင်းဝမင်းတစ်ပါး၏ သားတော်ဖြစ်သည်။ ဘိန်းဘင်းအရက်ကြူး၍သေရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဆိုသည်။ နတ်ရုပ်မှာကြာခုံ၊ တင်ပျဉ်ခွေ၊ ဗောင်းထုပ်ပေါင်း၍ ငြင်းမှုတ်နေဟန်ထုလုပ်ရသည်။ === ရှင်တော်နတ် === {{main|ရှင်တော်နတ်}} ရှင်တော်နတ်သည်လည်း အင်းဝမင်းတစ်ပါး၏ သားတော်ဖြစ်သည်။ ရှင်သာမဏေဘဝတွင် မြွေခဲ၍ သေရာမှနတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ်မှာအောက်ခံလေးထောင့်၊ မတ်ရပ်၊ ဦးထုပ်ဆောင်း၊ သင်္ကန်းလေးဖက်တင်၊ ဝဲလက်ပုတီးကိုင်ဟန် ထုလုပ်ရသည်။ === တပင်ရွှေထီးနတ် === {{main|တပင်ရွှေထီး}} တပင်ရွှေထီးနတ်သည် တောင်ငူဘုရင်မင်းတရားရွှေထီး(၈၉၂-၉၁၂)ဖြစ်သည်။ စစ်တောင်းစား သမိန်စောထွတ်၏ ညီအလတ် လက်ဝဲဓားမှူးက ဓားဖြင့်လုပ်ကြံ၍ ခေါင်းပြတ်အနိစ္စရောက်ရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ်မှာလေးထောင့်ခုံပလ္လင်၊ တင်ပျဉ်ခွေ၊ ဗောင်းသရဖူ၊ လက်ယာလက်ကဓား၊ လက်ဝဲလက်ကဒူးအုပ်ဟန် ထုလုပ်ရသည်။ === မြောက်ဘက်ရှင်မနတ် === {{main|မြောက်ဘက်ရှင်မ}} မြောက်ဘက်ရှင်မနတ်သည် တောင်ငူတပင်ရွှေထီး အထိမ်းတော်မင်းရဲသိင်္ခသူ၏နောက်ဇနီး၊ မြောက်ဘက်က တူးရွာသူဖြစ်၏။ မီးဖွားရန်မိဘရပ်ရွာသို့အပြန်တွင် စစ်ကိုင်းမြို့အနောက်တွင် သားဖွားသောကြောင့် အနိစ္စရောက်ရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ သားမှာအသက်ရှင်သည်။ နတ်ရုပ် မှာ ကြာခုံ၊ ကျုံ့ကျုံ့ထိုင်၊ လက်ယာကရင်ကို ပိုက်ပွေ့ဟန်၊ လက်ဝဲကဒူးစွန်းကိုထောက်၊ ဆံထိုး၊ မြိတ် ကွင်းဆံထုံးနှင့် ထုလုပ်ရသည်။ === တောင်ငူရှင်မင်းခေါင်နတ် === {{main|တောင်ငူရှင်မင်းခေါင်}} တောင်ငူရှင်မင်းခေါင်နတ်သည် မြောက်ဘက်ရှင်မနှင့် မင်းရဲသိင်္ခသူတို့၏သားဖြစ်သည်။ ဗတာင်ငူတွင် မင်းခေါင်အမည်နှင့်မင်းပြုသည်။ ( ၉၁၄-၉၄၆) သွေးဝမ်းဆင်းသဖြင့်ကုသရန်နန်းတော်မှ အထွက်ကြက်သွန်ခင်းတစ်ခုကို အဖြတ်တွင် ကြက်သွန်နံ့ရသဖြင့်ရုတ်တရက် ကံကုန်တော် မူရာမှနတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ်မှာဇွန်းရိုးခံပလ္လင်၊ တင်ပျဉ်ခွေဗောင်းနားတောင်းအစုံ၊ လက်ယာ ယပ်ကိုင်၊ လက်ဝဲဒူးအုပ်ဟန်ထုလုပ်ရသည်။ === သံတော်ခံနတ် === {{main|သံတော်ခံ}} သံတော်ခံနတ်သည် တောင်ငူဘုရင်မင်းခေါင်၏ သံတော်ခံရဲဖျားဆိုသူဖြစ်သည်။ မြေတူး မြို့အနီးတောအရပ်သို့ ဘုရင်က ပန်းဆွတ်ပန်းခူးရန် စေလွှတ်ရာတွင် ငှက်သင့်၍သေရာမှနတ်ဖြစ် သည်ဟူ၏။ တစ်နည်းကားဘုရင်က ညဉ့်အခါ နန်းတော်အတွင်း မြတ်လေးပန်းခြုံမှ ပန်းဆွတ်စေသည်တွင် မြွေခဲ၍ သေသည်ဟုဆိုသည်။ နတ်ရုပ်မှာကြာခုံတွင်ထိုင်လျက် လက်ယာကယပ်၊ လက်ဝဲကဒူးမှာ အုပ်၍ ခေါင်းမှာမြစ်ညွှန့်ဗောင်းနားတောင်းနှင့် ထုလုပ်ရသည်။ === ယွန်းဘုရင်နတ် === {{main|ယွန်းဘုရင်}} ယွန်းဘုရင်နတ်သည် ဇင်းမယ်ဘုရင်ဗြသံဖြစ်သည်။ ၉၂၁ ခုနှစ်တွင်ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် ဘုရင့်နောင်သည် ဇင်းမယ်ကို လုပ်ကြံရာမှ ဖမ်းယူခဲ့၍ ခြီးမြှောက်ထားရာ သွေးဝမ်းရောဂါ ကပ်ရောက်၍ အနိစ္စရောက်ရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ်မှာ ပလ္လင်ခံ၊ လက်ယာဒူးထောင်၊ လက် ဝဲဒူးလှဲ၊ ယာလက်က ကြံဆစ်သိုင်းတုတ်ကိုထမ်း၊ ဝဲလက်ကလက်ဝဲပေါင်ကိုထောက်၊ ခေါင်းမှာမြစ်ညွှန့် ဗောင်းနားတောင်းနှင့်ထုလုပ်ရသည်။ == နတ်စာရင်းဝင် လူအတန်းအစားများ == အဆိုပါ အပြင် ၃၇ မင်း နတ်စာရင်းတွင် *ဘုရင် (သို့) မင်းများ - ၉ ပါး (ယွန်းဘုရင် အပါအဝင်) *မိဖုရား - ၄ ပါး *မင်းသား၊ မင်းနွယ် - ၈ ပါး (သထုံမနူဟာ မင်းနွယ်အပါအဝင်) *အမတ်နှင့် မင်းအမှုထမ်း - ၁၁ ဦး *ကုန်သည်နှင့် ဆင်းရဲသား - ၄ ယောက် ဟူ၍ စုစုပေါင်း ၃၆ ဦးပါဝင်ကာ အမျိုးသား ၂၆ ဦး၊ အမျိုးသမီး ၁၉ ဦး ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့၏ ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်ခဲ့ပုံကို မူတည်၍ ခွဲခြားကြည့်မည် ဆိုပါက ကျားကိုက်၊ မြွေခဲ၊ မီးတိုက်၊ ကွပ်မျက်၊ စိတ္တဇစသော အသေဆိုးဖြင့် သေဆုံးခဲ့ရသူ ၂၂ ဦး၊ အဖျားရောဂါဖြင့် သေဆုံးခဲ့သူ ၁၁ ဦး၊ ဘိန်းဘင်းအရက်ဖြင့် သေဆုံးခဲ့သူ ၂ ဦးနှင့် နူနာဖြင့် သေဆုံးခဲ့သူ ၁ ဦးဟူ၍ ရရှိသည်။ ကွယ်လွန်ခဲ့ချိန်တွင် ရဟန်းဝတ်ဖြင့် ရှိခဲ့သူ ၃ ဦးပါဝင်ပြီး သာမန်လူဝတ်ကြောင် ၃၃ ဦး ပါဝင်သည်။ ဤစာရင်းအရ ၃၇ မင်းနတ်များသည် မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း ပုဂံ၊ပင်းယ၊ အင်းဝနှင့် တောင်ငူခေတ်ကနတ်များသာ ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရသည်။ ရခိုင်ပြည်နှင့်မွန်ပြည်တို့ဘက်မှ နတ်များ လုံးလုံးမပါချေ။ ညောင်ချင်းအိုနတ်မှာ သထုံပြည်မနူဟာ အနွယ်မင်းတစ်ပါး ဖြစ်သော်လည်း ပုဂံတွင်အနိစ္စရောက်ရာမှ နတ်ဖြစ်သဖြင့် ပုဂံခေတ်နတ်ဖြစ်သည်။ ဇင်းမယ်ဘုရင်မှာလည်း မြန်မာပိုင်နက်တွင် အနိစ္စရောက်ရာမှ တောင်ငူခေတ်၌ဖြစ်သည်။ အောက်မြန်မာနိုင်ငံတွင် အထူးကျော်ကြား ယုံကြည်ကိုးကွယ်နေကြသော ရေငံပိုင် ဦးရှင်ကြီးနတ်သည် ၃၇ မင်းတွင်မပါချေ။ မပါသော်လည်း ဒေသအလိုက် ၃၇ မင်းနတ်တို့ထက်ပင် အရေးပေး ကိုးကွယ်ကြသည်။ ကိုးမြို့ရှင်နတ်၊ မြင်းဖြူရှင်နတ် စသည်တို့သည် ၃၇ မင်းနတ်စာရင်းတွင်မပါသော်လည်း ဒေသအလိုက် ကိုးကွယ်ကြသောနတ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ကျောက်ဆည်နယ်တွင် ကိုးမြို့ရှင်ကို ကိုးကွယ်ပသကြ၏။ စင်စစ် ၃၇မင်း နတ်စာရင်းတွင်မပါသော နတ်အများအပြားပင် ရှိနေပေသေးသည်။ == နတ်ချင်း == ဤသုံးဆယ့်ခုနစ်မင်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ သက်ဆိုင်ရာ နတ်သံများလည်းရှိ၍ ၃၇ ချင်းဟူ၍လည်း ရှိသေးသည်။ နတ်သံပုံစံအဖြစ်အောက်တွင် မင်းကျော်စွာနတ်သံကို ဖော်ပြထားသည်။ <blockquote> ''ပုဆိုးငယ်ပန်းပေါင်းလေ၊ ရွှေညာဖျားနှင့်ပုပ္ပါးသူ၊ <br /> ငယ်ဖြူပြာလဲ့၊ ဘို့မယ်တဲ့မောင်၊ သောက်ခေါင်ငယ်မှမူးမော်၊ <br /> ကြက်နှင့်မီးကို၊ မငြီးပျော်သည်၊ မောင်ကျော်လူအား၊ <br /> ခေါင်းပေါင်းကြယ်နီ၊ ပန်းဘိုနီနှင့်၊ ကူနီနန်းက၊ ရွှေခန်းသာတဲ့၊ <br /> လေးပါးညီနောင်၊ သောက်လို့လာလျှင်၊ တွေ့ရာလဲသည်၊ လုပဲစီ၊ <br /> သင်္ဂီငယ်မှလျှံလန်း၊ ရွှေဂံဆန်းသည်၊ နန်းကြော့သခင်၊ <br /> အလောင်းစည်သူဇမ္ဗူမှန်ကင်း၊ စက်တော်ရင်းမှာ၊ <br /> မင်းကျော်စွာတဲ့၊ မတ်ညာတင်ကို၊ တိုင်းခွင်နယ်မှကျော်ကြား၊ <br /> ပျိုများပန်းညို၊ ကြည့်တိုင်းငယ်စိုသည်၊ လူပျိုမှိုင်းငယ်၊ <br /> သောက်တိုင်းထွာချည်၊ ပျိုများချစ်ဖွယ်၊ အရက်အိုးနှင့် <br /> ကြက်ဖိုးပါလျှင်၊ ပျော်ရာအိပ်လို့၊ စိတ်ကြိုက်ကယ်လည်သည်၊ <br /> ဘို့မယ်အိမ်ကဆဲသည်နှင့်။ မောင်ကျော်ဖောက်သည်၊ <br /> ပိတောက်ကြည်နှင့်၊ ဝါးကျည်တသီး၊ ခွေးမတိုးသည်၊ <br /> မိုးပါးနီးချည့်၊ မီးနှင့်ပျော်သည်၊ မောင်ကျော်အတင့်ရဲသည်နှင့်၊ <br /> ခပ်မှိုင်းမှိုင်းနှင့်၊ တွေ့တိုင်းမရှောင်၊ ဘို့မယ်မောင်မှာ၊ <br /> မျက်တောင်ရှက်လို့မှေးသည်နှင့်။ ခုန်တိုင်းငယ်ရှလို့၊ <br /> ဘုတ်လှစွန်ချီ၊ မောင်ကျော်ဆက်သည့်၊ ကြက်ဖနီငယ်၊ <br /> နာရီအောင်ချက်ကရွေးသည်နှင့်။ ကြက်လောင်းစရာ၊ <br /> ဘို့မယ်သိလျှင်၊ မိလျှင်ခက်မည်၊ ကြောက်၍ ဖွက်ရရှာသည်။ <br /> ခါးမှငွေထုတ်ကလေးသည်နှင့်၊ ကြက်တိုက်ငယ်ညောင်ပင်က <br /> ဝေးသည်နှင့်၊ ဘို့မယ်အိမ်မှာ၊ စိန်ပင်ပေါက်ကယ်တဲ့၊ <br /> သောက်ချည့်ခင်မ၊ လဲလျက်ကယ်မြင်လျှင်၊ ထူချင်ထူကြ၊ <br /> မထူနေပ၊ မြေမှထချည့်၊ ပျိုများသက်ဖျော်၊ ကူနီနန်းက၊<br /> ရွှေနန်းပျော်ကို၊ တော်တော်မမှတ်ကြပါနှင့်၊ <br /> မောင်ကျော်လက်ရာ၊ ရွှေရင်အေးလို့၊ ထွေးထွေးနာလျှင်။ <br /> လေနာထွေး လို့မှားကြမယ်၊ ဗျာဆံကျနှင့်နှမအပျို၊ <br /> လေဆေးသောက်လို့မပျောက်လို၊ အနာပိုလို့ပွားကြမယ်၊ <br /> ရွှေရင်ဆာသည်၊ လေနာမျိုးကို၊ <br /> သောက်ကိုးတင်လျှင်စင်စင်ငြိမ်းအောင်၊ သိမ်းခဲ့မယ်လေး၊ <br /> ပျိုကာလနှမထွေးတို့။'' </blockquote> ၃၇ ချင်းမှာ ၃၇ မင်းနတ်တို့ကိုပသသောနတ်ကပွဲတွင် ဆိုင်းများက တီးမှုတ်ကြသော ရှေးအရိုးအစဉ်ကို နောက်ဆရာများက မှတ်သားထားပြီးလျှင်ယင်းတို့ကို ၃၇ ချင်းဟုခေါ်သည်။ ယင်းသည့်၃၇ ချင်းတွင်- <blockquote>''သိကြားနတ်၏တွင်ချင်းမှာ <br> ဘုန်းတန်းတေဇာ၊ ဖြာဖြာအရောင်လင်းပါလို့၊ <br> မင်းမင်းထိပ်ခေါင်ဘွေ။ (ပထမခံပြီးလျှင်- နောက်) ။ <br> ကြိုင်သင်းနတ်မဉ္စူလေတည့်၊ကြူကြူလှိုင်၊မြမြိုင်သာ <br> ပျံ့မွှေးငယ်မှာ- ထွေပင်ထွေဆန်းလှတောင်း။ ။ <br> ကြိုင်ဧဧ-နတ်မဉ္စူငယ်လေ၊ ဇမ္ဗူပြန့်မြေချာ၊ ပြန့်လှိုင်ထုံလှ <br> မွှေးတယ်လေး။ သပြေမြဒီပါ၊ မြတ်ခွင်မြတ်ညာ။ <br> ။ ရာမင်းရှိပန်ခါ၊ တေဇာပြင်းပြင်းလေ။ မြတ်စွာ <br> ရွှေဘုန်းနန်းနှင့်နှင့်လေး၊ ဖန်နန်းဆောင်၊ <br> ဝေမှောင်လွင့်လွတ်ရှားလို့သိကြားနတ်ဘုံလို။ ။<br> ယင်းကိုခံပြီးမှနတ်သံပစ်သည်။ <br> နတ်သံချ၍ပသသောအခါတီးချင်း။<br> သောင်းခန်းလုံးကေသာ၊ ဘုန်းတန်းကြီးကြောင်း၊ <br> သောင်းခန်းလုံးကေသာ၊ ဘုန်းတန်းအနီး' <br> တေဇာကျေညာကျော်သဲ၊ မို့မို့ဝေဆာ၊ အာကာဘုံထဲ။ ။ <br> (အဖန်ဖန်တီးပြီးနောက်)<br> ဖြိုးဖြိုးမြင့်ဝေမြိုင်၊ ယိမ်းယိမ်းပြောင်းပြောင်း၊ <br> ရွှေပြည်လုံးငြိမ်းကြောင်း၊ ရုံးပေါင်းပွဲတော် သာကို၊ <br> လာချည့်လေ၊ ရွှင်မြူးကျူးကြော်ခါ၊ သာပင်သာစွလေ၊ <br> ရွှေဝန်းရံကာ၊ ထွန်းလျှံဖြာ၊ ရွှေ ကျွန်းမြန်ချာ၊ <br> ပြင်ဖြာစည်လှလေး။ ။<br> (တစ်နည်းနတ်သံချလျှင်-တီးရမည်မှာ)<br> တုဿီသာ-တုဿီသာ၊ တုဿီသာသာမော၊ <br> နတ်ပင်နတ်တို့တော၊ သာမောတုဿီတာငယ်လေ၊ သာစွလေ။ <br> သာမောတုဿီသာငယ်လေသာစွလေ-'ဟူ၍ဖြစ်သည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)</ref> </blockquote> == ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် == *[[အတွင်း ၃၇ မင်း]] *[[နတ်စာရင်း]] == ကိုးကား == <references/> {{နတ်}} {{၃၁-ဘုံ}} [[Category:နတ်]] [[Category:မြန်မာ့ ဓလေ့ထုံးစံ]] 5cgbohm4ko2cexs8jte0syxzujox8s2 1041938 1041876 2026-07-03T14:16:13Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-်် +်) 1041938 wikitext text/x-wiki [[File:Nat oun.JPG|thumb|alt=Nat oun (Suxorimus) hung on a post in a house.|အိမ်ထဲ၌ မင်းမဟာဂီရိ နတ်မင်းအား ပူဇော်ပသသည့် အနေဖြင့် အိမ်တွင်းနတ်အုန်း ချိတ်ဆွဲထားပုံ]] [[မြန်မာ့မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်မှု]] တွင် သုံးဆယ့်ခုနစ်မင်း [[နတ်]]ဟူ၍ အထင်အရှားရှိနေရာ၊ အချို့ကဘနှစ်သက်စွာလက်ခံကြ၍၊ ဗုဒ္ဓတရားတော်ကိုပြတ်သားစွာ လက်ခံကျင့်သုံးသူ အချို့တို့ကမူဝေဖန်ရှုတ်ချကြသည်။ သုံးဆယ့်ခုနစ်မင်းဆိုရာ၌ [[အတွင်း ၃၇ မင်း]]၊ [[အပြင် ၃၇ မင်း]]ဟူ၍ရှိရာတွင် ယခုအခါ ယုံကြည်ကိုးကွယ်နေကြသော ၃၇ မင်းကား အပြင် ၃၇ မင်းပင်ဖြစ်သည်။ နတ်ကိုးကွယ်ခြင်းသည် ရှေးခေတ်ကတည်းက အစဉ်အလာရှိခဲ့ရာ အနော်ရထာမင်း မတိုင်မီအထိ နန်းစဉ်အသိအမှတ်ပြုခဲ့သော အရေအတွက်မှာ ၃၆ မင်းသာရှိခဲ့သည်။ ထိုနတ်တို့ အနက် မဟာဂိရိနတ်သည် ပထမဆုံးနတ်ဖြစ်သဖြင့် နတ်တို့၏အကြီးအကဲဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အနော်ရထာမင်းလက်ထက်တွင် မဟာဂိရိနတ်ကို နတ်အကြီးအကဲနေရာတွင်မထားလို ရကား ဗုဒ္ဓဘာသာနတ်ဖြစ်သည့် သိကြားနတ်အား နတ်တို့၏အကြီးအကဲအဖြစ်ထား၍ နတ်တို့၏အရေအတွက်ကို ၃၇ သို့ပြောင်းလိုက်ပြီးလျှင် ယင်းတို့၏ရုပ်ပုံများကို ထုလုပ် ကာရွှေစည်းခုံဘုရား၏ တံတိုင်းအပြင်ဘက်၌ ထားရှိကိုးကွယ်လေသည်။ သို့ဖြင့် အပြင် ၃၇ မင်း နတ်ဟူ၍ ဖြစ်ပေါ်လာ လေသည်။ အနော်ရထာမင်း နတ်ရွာစံတော်မူပြီးသည့်နောက်၌ကား ၃၇ မင်း၏ အရေအတွက်ကို မည်သည့်မင်းမျှ မပြောင်းဝံ့ကြချေ။ သို့သော်အနော်ရထာမင်း လက်ထက်က ပြုလုပ်ခဲ့သော ၃၇ မင်း နတ်စာရင်းသည်ကာလကြာမြင့်လတ်သော် မူလစာရင်းအတိုင်းမရှိတော့ဘဲ အချို့နတ်ဟောင်းများ နေရာတွင် နတ်သစ်များဖြင့်အစားထိုးခဲ့ကြပြီးလျှင် အချို့ အမည်တူသည့်ရှေးနတ်များနှင့် နောက်နတ်သစ် များကိုလည်း ပေါင်းလိုက်ကြပြန်သည်။ သို့ဖြင့်အခါအား လျော်စွာမင်း အဆက်ဆက်တို့၏အမိန့်ဖြင့် ၃၇ မင်းနတ်စာရင်းကို သတ်မှတ်လာခဲ့ကြသည်။ အင်းဝ--ငါးထပ်ကြီးဒါယကာမင်း (ပင်းတလဲ) (မြန်မာ ၁ဝ၁ဝ-၁ဝ၂၃) လက်ထက်တွင် စာရင်းဟောင်းတို့ကို သုတ်သင်ပြင်ဆင်၍ အပြင်၃၇ မင်း စာရင်းသစ်တစ်ခု ရေးသည်ဟုမှတ်တမ်း ရှိသည်။ ထိုမှတ်တမ်းကိုမတွေ့ရသော်လည်း သက္ကရာဇ် ၁၁၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင်နန်းတက်သော မာန်အောင်ဒါယကာစနေမင်း၊ နောက်တနင်္ဂနွေမင်း၊ နောက် ဟံသာဝတီ ရောက်မင်း ဤမင်းသုံးဆက်မီသောဝန်ကြီးပဒေသရာဇာသည် ၃၇မင်း နတ်ချင်းများကိုရေးခဲ့ရာဝန်ကြီး ပဒေသရာဇာ၏ ၃၇ မင်း နတ်သံစာရင်းမှာ ထိုသို့ပြင်သည်ဆိုသော စာရင်းအရ ရေးသားခြင်းဖြစ်မည်ဟု တွေးရန်ရှိ၏။ ဘိုးတော်လက်ထက် ၁၁၆၇ ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း ၅ရက်နေ့တွင် ရှေးအစဉ် အဆက်က ပသခဲ့သော ၃ရမင်းနတ်တို့ကိုပွဲကနားပေးရာ၌ မည်သို့ ကခုန်သည့် အချက်အလက် တို့ကိုနတ်ထိန်း နတ်နေအတီးသမားတို့အား မေးစစ်မှတ်သားရမည်ဟု အိမ်ရှေ့ဘုရားအမိန့်တော်နှင့် ဦးစ (နောင်မြဝတီမင်းကြီးဦးစ) သည်ဆိုင်းဆရာဦးမြသာ၊ ဦးတရုတ်စသည်တို့ကို မေးစစ်ရသည်။ ထိုနောက် ဘကြီးတော်လက်ထက် ၁၁၈၂ခုနှစ်သီတင်းကျွတ်လဆန်း ၄ရက်နေ့တွင်ဒုတိယ အကြိမ်အားဖြင့် ၃၇ မင်းနတ်အကြောင်းကိုဦးစ စုံစမ်းရပြန်သည်။ ယင်စုံစမ်းချက်မှာ ယခင် ၁၁၆၇ ခုနှစ်ကစုံစမ်း ချက်တို့၏အဆက်ဖြစ်၏။ နတ်ထိန်းကြီး ကဝိဒေဝကျော်၊ ရာဇဝင်ဦးနုစသော ရာဇဝင်တတ်တို့နှင့် ညှိနှိုင်း၍ ၃၇မင်းနတ်စဉ်အမျိုးအမည် အတ္ထုပ္ပတ္တိ ဆင်ယင် ပသနည်း၊ တီးမှုတ်နည်း နှင့်နတ်သံများကို ရွှေနန်းတော်သို့ရေးမှတ်အစီရင်ခံရလေသည်။ == ၃၇ မင်း နတ်စာရင်း == အောက်ပါ အပြင် ၃၇ မင်းနတ်များမှာ မြဝတီမင်းကြီး၏ မှတ်စုစာရင်း ဖြစ်သည်။ မူကွဲများလည်း ရှိကြသည်။ # [[သကြားနတ်]] (သက္ကမင်း) # [[မဟာဂီရိနတ်]] (မောင်တင့်တယ်) # [[နှမတော် မမြတ်လှ]] (မောင်တင့်တယ်၏ နှမတော်) # [[ရွှေနဘေနတ်]] (မင်းတုန်းမြို့သူ၊ မောင်တင့်တယ်၏ ဇနီး) # [[သုံးပန်လှနတ်]] (မောင်တင့်တယ်၏ နှမ၊ မနှဲမိ (ခေါ်) မနှဲလေး၏ မိခင်) # [[မနှဲလေး]] (ခေါ်) မနှဲမိ (သုံးပန်လှနတ်၏ သမီး) # [[တောင်မကြီး ရှင်ညို]] (ရွှေနပေ ၏ သား) # [[မြောက်မင်း ရှင်ဖြူ]] ( ရွှေနပေ ၏ သား) # [[ကွမ်းဆော်ကြောင်ဖြူ|ထီးဖြူဆောင်းနတ်]]( အနော်ရထာ၏ ခမည်းတော် ကွမ်းဆော်မင်း ) # [[ထီးဖြူဆောင်း မယ်တော်နတ်]] (ကွမ်းဆော်မင်း၏ မယ်တော်) # [[ပရိမ္မရှင်မင်းခေါင်]] (ကွမ်းဆော်မင်း၏ သား) # ရွှေဖျင်းကြီး၊ [[တောင်ပြုံးမင်းကြီး]] (ဗျတ္တ၏ သား) # ရွှေဖျင်းငယ်၊ [[တောင်ပြုံးမင်းလေး]](ဗျတ္တ၏ သား) # [[မန္တလေး ဘိုးတော်]] (ရွှေဖျင်းညီနောင်ကို ပြုစု မွေးမြူခဲ့သူ) # [[ရှင်ကွ]] (မန္တလေး ဘိုးတော်၏ နှမ) # [[ညောင်ချင်းအိုနတ်]] ( သထုံမနူဟာမင်း၏ အနွယ် )(ခြေတိုလက်တို ညောင်ချင်းအို) # [[အလောင်းစည်သူ|မင်းစည်သူ]] အလောင်းစည်သူမင်း (၄၇၃-၅၂၉) # မင်းသား [[ဒန်းမောင်ရှင်]] (အလောင်းစည်သူမင်း ရဲ့ သားတော်၊ ဒန်းစီးယင်း ပြုတ်ကျ၍ သေသည်။) # [[ကျော်စွာနတ်]] (ပခန်းမင်း (သို့) ကိုကြီးကျော် (သို့) မင်းကျော်စွာနတ်) # [[အောင်စွာမကြီး]] ( ပုဂံ နရပတိမင်း၏ အမတ် ငအောင်စွာ ) # [[ရွှေစစ်သင် မြင်းဖြူရှင်နတ်]] ( ပုဂံ စောမွန်နစ်မင်း၏သား) # မယ်တော် [[ရွှေစကားနတ်]] (ပုဂံ စောမွန်နစ်မင်း၏မိဘုရား) # [[ငါးစီးရှင်ကျော်စွာ]](ပင်းယ သီဟသူ၏ သား ) # [[ဆင်ဖြူရှင်တရဖျား|မင်းတရားနတ်|တရဖျားမင်း]]( အင်းဝမင်းခေါင်၏ နောင်တော် ဆင်ဖြူရှင်တရဖျား) # [[မောင်ပိုးတူနတ်]] # [[အနောက်မိဖုရား]] ( အင်းဝမင်းခေါင်၏ အနောက်ဆောင်မိဘုရား) # [[အောင်ပင်လယ် ဆင်ဖြူရှင်နတ်]] (သီဟသူမင်း) # [[ရှင်ကုန်း]] (အောင်ပင်လယ် ဆင်ဖြူရှင်နတ် ၏ ကိုယ်လုပ်တော်) # [[ရွှေနော်ရထာ]] ( အင်းဝ ဒုတိယမင်းခေါင်၏ မြေး) # [[သာလွန်မင်း|မင်းရဲအောင်တင်]] (သာလွန်မင်း) # [[ဒလဆုံးမင်းရဲကျော်စွာ|မောင်မင်းဖြူ]] ( အင်းဝခေတ်မှ ဘုရင့်သားတော် ) # [[ရှင်တော်နတ်]] # [[တပင်ရွှေထီး]]နတ် # [[မြောက်ဘက်ရှင်မ]] ( တပင်ရွှေထီး၏ အထိန်းတော်) # [[တောင်ငူရှင်မင်းခေါင်]] ( မြောက်ဘက်ရှင်မ နှင့် မင်းရဲသိင်္ခသူ တို့၏သား) # [[သံတော်ခံ]] # [[ယွန်းဘုရင်]] ( ဇင်းမယ်ဘုရင် ဗြသံ) ဤစာရင်းအရ အပြင် ၃၇ မင်းမှာအနော်ရထာမင်း လက်ထက်ကစာရင်းအတိုင်းမဟုတ် တော့ဘဲ ပုဂံခေတ် နောက်ပိုင်း၊ ပင်းယ၊ အင်းဝ၊ တောင်ငူခေတ်တို့ကျမှ ထပ်၍ပြောင်းလဲ ဖြည့်စွက်ခြင်းများဖြစ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ၁။ သိကြားနတ်မှစ၍ ၁၆၊ ညောင်ချင်းအိုနတ်အထိ ၁၆ ဦးမှာအနော်ရထာမင်း လက်ထက်နတ်များဖြစ်ကြသည်။ ၁၇၊မင်းစည်သူနတ်မှ၂၂၊ မယ်တော်ရွှေ စကား နတ်အထိခြောက်ဦးသည် အနော်ရထာနောက်ပုဂံခေတ်နတ်များဖြစ်ကြသည်။ ၂၃၊ငါးစီးရှင်နတ်သည် ပင်းယခေတ်ကနတ်ဖြစ်သည်။ ၂၄၊မင်းတရားနတ်မှ ၃၂၊ရှင်တော်နတ်အထိကိုးဦးမှာ အင်းဝခေတ်က နတ်များဖြစ်ကြသည်။ ၃၃၊တပင်ရွှေထီးနတ်မှ ၃ရ၊ ယွန်းဘုရင်းနတ် အထိငါးဦးမှာတောင်ငူ ခေတ်နတ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ဝန်ကြီး ပဒေသရာဇာ ပြုစုထားသည့် စာရင်းနှင့် မတူပေ။ (၁၈)ယောက်ပဲ တူသည်။ (၁၉)ယောက်မှာ ကွဲပြားသည်။ ထိုမှတစ်ပါး ၁၂၁၈-ခုနှစ်၊ တပိုတွဲလဆန်း ၈ရက်တနင်္ဂနွေနေ့၊ မန္တလေးရတနာပုံ ပထမ မြို့တည်နန်းတည်အခါတော်၊ တောခုတ်အခါတော်မှစ၍ ပန္နက်စိုက်ထူအခါတော်၊ မြေသနစ်အခါ တော်၊ တိုင်ထူအခါတော်၊ အုတ်မြစ်စီခင်းအခါတော်၊ နန်းသိမ်း အခါတော်တို့၌တင်ကြားပသပူဇော်ရန် ဒီပဲယင်းဆရာတော်၊ စံကျောင်းဆရာတော်စသော တံဆိပ်တော်ရဆရာတော်ကြီး ရှစ်ပါးနှင့် သတိုး မင်းကြီးမဟာမင်းလှကျော်သူ၊ ပုခန်းမြို့စားဝန်ကြီး၊ သတိုးမင်းကြီးမဟာမင်းလှစည်သူ စသောလူ ပညာရှိပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ၁၃-ဦးစီမံထားသော မန္တလေးရွှေမြို့တော်တည် စာတမ်းလာစာရင်းအရ အပြင် ၃၇ မင်းနတ်စာရင်းလည်းရှိသေး၏။ ထိုစာရင်းသည် အထက်တွင်ဖော်ပြခဲ့ပြီးဖြစ်သော စာရင်း နှင့်မတူ ချေ။ ထိုစာရင်းတွင်သိကြား၊ နှမတော်၊ ကျော်စွာ၊ တောင်ငူရှင်မင်းခေါင်တို့မပါဘဲ၊ ယင်းတို့ အစား တောင်ကြီးရှင်၊ မယ်တော်ရွှေအိမ်စည်။ ဘိုးမင်းကျော်၊ ကိုးကျောင်းဒကာတို့ပါလာသည်။ ကြွင်းသော ၃၃ပါးတို့ကား တူညီကြသည်။ === သိကြားနတ် === {{main|သိကြားမင်း}} သိကြားနတ်သည် မိုးနှင့်မိုးကြိုးကိုအစိုးရသည်။ သိကြားနတ်သည်တာ၀တိံသာနတ်ပြည်ကိုအုပ်စိုးရသည်။ လူတို့ကိုကာကွယ်စောင့်ရှောက်၍ လူတို့၏ ဆင်းရဲချမ်းသာ၊ ကောင်းကျိုးဆိုးကျိုးကို စီမံစီရင်သူဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ ရုပ်တုတွင် အောက်ခံဆင် ရုပ်၊ ဦးခေါင်းသုံးလုံးခံထားသည်။ ယင်းအပေါ်က ပဒုမာကြာပွင့်တွင် မတ်ရပ်ထလျက် လက်ယာလက် ကခရုသင်း၊ လက်ဝဲက သားမြီးယပ်ကိုင်းကာ သိကြားအဝတ်တန်ဆာအစုံနှင့်ရှိသည်။ === မဟာဂီရိနတ် === {{main|မဟာဂီရိနတ်}} မဟာဂီရိနတ်သည် တကောင်းမြို့မှ ပန်းဘဲမောင်တင့်တယ်ဖြစ်သည်။ အင်အားအစွမ်းကြီးမား၍တကောင်းဘုရင်က စိုးရိမ်သဖြင့် ဖမ်းဆီးရာ ထွက်ပြေးရသည်။ ထိုအခါဘုရင်က မောင်တင့်တယ်၏နှမကိုမိဖုရားမြှောက်၍ မောင်တင့်တယ်ကို လှည့်ဖြားခေါ်ယူပြီးလျှင်ဖိုကျင်ထိုးသတ်ရာမှ နတ်ဖြစ်သည်။ နတ်ရုပ်မှာဆင်ဖြူခုံတွင်ဘီလူးဆင့်သည်။ ယင်းအပေါ်တွင် မတ်ရပ်ထလျက် မင်းသားတို့၏ အဆောင်အယောင် ဗောင်းနားတောင်းစလွယ်နှင့် ယာလက်ကယပ်၊ ဝဲလက်က ဓားကိုင်ထားသည်။ === နှမတော် မမြတ်လှ === {{main|နှမတော် မမြတ်လှ}} နှမတော်နတ်သည် မောင်တင့်တယ်၏နှမဖြစ်သည်။ မောင်တင့်တယ်ကို ဖိုကျင်ထိုးသတ်ရာ၌ အစ်ကိုနှင့်အတူ မီးပုံတွင်ဆင်း၍ သေရာမှ နတ်ဖြစ်သည်။ နတ်ရုပ်မှာ ဆင်နက်မ အရုပ်ခုံတွင် ဘီလူးရုပ်ဆင့်သည်။ ယင်းအပေါ်တွင် မတ်ရပ်ထလျက် ယာလက်ရှိလက်မလက်ညှိုးက ကြစုသီးကိုင်၍ ရင်ကိုပိုက်နေဟန်၊ ဝဲလက်က ကိုယ်ကို မြှောင်လျက် ချထားဟန်ဖြစ်သည်။ === ရွှေနဘေနတ် === {{main|ရွှေနဘေနတ်}} ရွှေနဘေနတ်သည် သရက်မြို့အနောက်ဘက်တွင်ရှိသော မင်းတုန်းမြို့သူဖြစ်သည်။ နဂါးနှင့် ညားပြီးနောက် လင်ပစ်သွားသဖြင့် စိတ္တဇနှင့်သေရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ အချို့ကရွှေနဘေသည် နဂါးမျိုးဖြစ်၍ မောင်တင့်တယ်နှင့်ပြေးလွှားနေရစဉ်တွင်ညားသည်။ ဥနှစ်လုံးမွေးဖွားပြီး သေသည်ဟုဆိုသည်။ တစ်မျိုးကား ရွှေနဘေသည် တောလုလင်တစ်ယောက်နှင့် ညားပြီးလျှင် လင်ပစ်သွား သဖြင့် စိတ္တဇနှင့်သေသည်ဟုဆိုသည်။ နတ်ရုပ်မှာ ကြာခုံပေါ်တွင် မတ်ရပ်ထလျက် ဦးခေါင်းတွင် နဂါးလည်ပေါ် စည်းပုံဆောင်း၊ဆူးနားတောင်းပန်ထားသည်။ ယာလက်က ရင်ကိုပိုက်၍ ဝဲလက်က ကိုယ်ကိုမြှောင်၍ချထားသည်။ === သုံးပန်လှနတ် === {{main|သုံးပန်လှနတ်}} သုံးပန်လှနတ်မှာ မောင်တင့်တယ်၏ နှမအထွေး ပုပ္ပါးရွှေမျက်နှာခေါ်နှမတော်ကြီး၏ညီမ၊ တကောင်းမြို့သူဖြစ်သည်။ မောင်တင့်တယ်တို့ အမှုဖြစ်သည့်ကာလ သုံးပန်လှသည် ရခိုင်မြို့သို့ရောက်ရှိ၊ ရခိုင်မင်းက သမီးပြု၍ မွေးထားပြီးလျှင် ဥက္ကလာပမင်း သမိန်ထောသို့ဆက်၍ မိဖုရားဖြစ်သည်တွင် သမီးရှင်နဲမိကိုမြင်သည်။ ထိုနောက်တကောင်းမြို့ရှိ ဆွေမျိုးတို့ကို တွေ့လို၍ဥက္ကလာပမြို့က ဆန်တက်လာရာ အင်းဝမြို့အနောက် တပယ်ထောင့်ရစ်ရွာ သို့ရောက်လျှင် ရုတ်တရက်ဖျား၍ သေရာမှနတ်ဖြစ်သည်။ နှစ်နှစ်သမီးမျှရှိသော ရှင်နဲမိသည်လည်း မယ်တော်ကို လွမ်းဆွတ်သည်နှင့် ထောင့်ရစ်ရွာတွင်ပင်သေ၍ နတ်ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းကား ဟံသာဝတီမြို့ ကန်စွမ်းနိမ့်ရွာသူဖြစ် သည်။ တနေ့သုံးကြိမ် သုံးပန်လှသည်ဖြစ်၍ ဒွတ္တပေါင်မင်းကြီး ကြားသဖြင့် မိဖုရားမြှောက်ရန် မင်းချင်းတစ်ယောက်အား လွှတ်၍ခေါ်စေ၏။ လမ်းတွင်မင်းချင်းနှင့်သုံးပန်လှတို့ ရည်ငံကြရာ နန်းတော် တံခါးဝသို့ရောက်ရာတွင် သုံးပန်လှအား ထားခဲ့ပြီးသော် မင်းချင်းတစ်ယောက်တည်းဝင်၍ သုံးပန်လှသည် အလွန်လှပသော်လည်း ကိုယ်လက်အလွန်ကြီးမားသော ကြောင့် မြို့တံခါးမဆံ့၍မသွင်းယူနိုင်ကြောင်းလိမ်လည် တင်လျှောက်လေ၏။ မင်းကြီးယုံကြည်သဖြင့် မြို့ပြင်တွင် နေစေ၏။ နောက်၌ မင်းကြီးကလည်းမသိမ်းပိုက်၊ မင်းချင်းကလည်း ပစ်ထားသောကြောင့် စိတ္တဇနှင့် သေရာ၌ နတ်ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ မသေမီသမီးတစ်ယောက် ဖွားမြင်၏။ ထိုသမီးကားရှင်နဲမိပင်တည်း။ နတ်ရုပ်မှာ ဆင်ရုပ်ခံ ဘီလူးခုံတွင် မတ်ရပ်ထလျက်၊ ဆံကျစ် မြိတ်ရစ်ထုံးကာ ယာလက်ကရင်ကိုမ၍ဝဲလက်က ကိုယ်မှာ မြှောင်ချထားသည်။ === မနှဲလေး=== {{main|မနှဲလေး}} ရှင်နဲမိသည် အထက်ပါသုံးပန်လှ၏သမီး ဖြစ်သည်။ နတ်ရုပ်မှာကြာခံပလ္လင်ပေါ်တွင်မတ်ရပ်ထလျက် လက်ကောက်၊ ပုတီး၊ စည်းပုံနှင့်လက်နှစ်ဖက်ကိုလွှဲချကာ ကလေးရုပ်တု လုပ်ရသည်။ === တောင်မကြီး ရှင်ညိုနှင့် မြောက်မင်း ရှင်ဖြူ === {{main|တောင်မကြီး ရှင်ညို}} {{main|မြောက်မင်း ရှင်ဖြူ}} တောင်မကြီးရှင်ညိုနတ်နှင့် မြောက်မြင်းရှင်ဖြူနတ်များသည် ရွှေနဘေ၏သားများဖြစ် သည်။ ဒွတ္တပေါင်မင်းကြီးထံတွင်ခစားနေရာ ယင်းတို့၏အစွမ်းသတ္တိကို မင်းကြီးသိရှိသဖြင့် မင်းကြီးစိုးရိမ်သောကြောင့် ညီနောင်နှစ်ယောက်ကို လက်ဝှေ့လက်ပန်းထိုးကြစေသည်။ နှစ်ယောက်စလုံးရင်ကွဲ၍သေရာမှ နတ်ဖြစ်ကြသည်ဟု ဆိုသည်။ တောင်မကြီး ရှင်ညိုနတ်ရုပ်မှာ ကြာခံခုံ၊ လက်ဝဲလက်ယာသုံးဖက်စီ၊ ပေါင်းလက်ခြောက်ဖက်ရှိ၏။ ဤထက် ဝဲယာနှစ်ဖက်က လက်အုပ်ချီ၍ရင်မှာကပ် ထားသည်။ ကျန်လက်ဝဲနှစ်ဖက်က တုတ်နှင့်သိုင်း၊ ယာလက်နှစ်ဖက်က ဓားနှင့်လှံကိုင်ထားသည်။ ဦးခေါင်းတွင်မောက်တိုဆောင်း၍ စစ်ဝတ်တန်ဆာအပြည့်အစုံနှင့်ရှိသည်။ မြောက်မင်းရှင်ဖြူနတ် ရုပ်လည်း ထိုအတူပင် လက်ခြောက်ဖက်နှင့်ရှိသည်။ === ထီးဖြူဆောင်းနတ် === {{main|ကွမ်းဆော်ကြောင်းဖြူ}} ထီးဖြူဆောင်းနတ်သည် ပုဂံနော်ရထာမင်း၏ ခမည်းတော် ကွမ်းဆော်မင်း(၃၂၆-၃၄၈)ဖြစ်သည်။ ကြည်းစိုးနှင့်စုက္ကတေးမင်းတို့က ပုန်ကန်လှည့်စား၍ ရဟန်းပြုစေသဖြင့် ရဟန်းအဖြစ်နှင့် အနိစ္စရောက်ရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ နတ်ရုပ်မှာပလ္လင်ခုံပြန့်ပေါ်တွင် တင်ပျဉ်ခွေလျက်၊ သင်္ကန်းဒူးကုဋ်တင်ဟန်နှင့်မိုးကြိုးသွားပုံ ဒေါက်ချာဆောင်းထားသည်။ ယာလက်ကသရဘတ် ကိုင်၍ (ယပ်ကိုင်၍) ဝဲလက်ကဒူးပေါ်ထောက်ထားသည်။ === ထီးဖြူဆောင်းမယ်တော်နတ် === {{main|ထီးဖြူဆောင်း မယ်တော်နတ်}} ထီးဖြူဆောင်းမယ်တော်နတ်သည် ကွမ်းဆော်မင်း၏မယ်တော်ဖြစ်သည်။ နတ်ရုပ်မှာကြာခံခုံပေါ်တွင် ကျုံ့ကျုံ့ထိုင်၍၊ ယာလက်ကဝမ်းကိုပိုက်၍၊ ဝဲလက်ကပေါင်ပေါ်ထောက်ထားဟန် ဆံထုံး၊ ဆံမြိတ်၊ ဆံထိုးနှင့်ရှိသည်။ === ပရိမ္မရှင်မင်းခေါင်နတ် === {{main|ပရိမ္မရှင်မင်းခေါင်}} ပရိမ္မရှင်မင်းခေါင်နတ်သည် ပဋိသန္ဓေကိုးလနှင့်ပါလာသော ကွမ်းဆော်မင်း၏မိဖုရားတစ်ဦးမှမွေးသည်ကျည်းစိုးမင်း ( ၃၄၈-၃၅၄) ဖြစ်သည်။ ကွမ်းဆော်မင်းသည် ကျည်းစိုးအား သားအရင်း ကဲ့သို့သဘောထားကာ ပရိမ္မရွာကို အပိုင်စား ပေးသနားတော်မူခဲ့သည်။ ထိုနောက်ကျည်းစိုးမင်းဖြစ် သောအခါ တစ်နေ့၌တောကစားထွက်ခဲ့၏။ တောတွင် သမင်ပစ်မည်ဟု လေးရွယ်နေစဉ် မုဆိုးတစ်ဦးက ထိုသမင်ကိုပင်ပစ်ရာ ကျည်းစိုးမင်းကို လေးမှန်၍အနိစ္စရောက်ရာမှ ပရိမ္မရှင်မင်းခေါင်နတ်ဟုတွင်သည်။ နတ်ရုပ်မှာအောက်ပလ္လင်ပေါ်တွင် တင်ပျဉ်ခွေ၍ ဗောင်းသရဖူဆောင်းလျက်၊ ယာလက်ကဒူး လေးထမ်းဟန်၊ ဝဲလက်ကဝဲဒူးစွန်းကိုထောက်ထားဟန်ရှိသည်။ === ရွှေဖျဉ်းကြီး၊ ရွှေဖျဉ်းငယ်နတ် === {{main|တောင်ပြုံးမင်းကြီး}}{{main|တောင်ပြုံးမင်းလေး}} ရွှေဖျဉ်းကြီးနှင့် ရွှေဖျဉ်းငယ်နတ်တို့သည် ပုဂံအနော်ရထာမင်းလက်ထက်(၄ဝ၆-၄၃၉) သထုံမြို့မှ ကုလားဗျတ္တနှင့် ပုပ္ပါးပန်းစားဘီလူးမတို့၏ သားများဖြစ်သည်။ တောင်ပြုံးအရပ်တွင် အနော်ရထာမင်းဘုရားတည်ရာ၌ အုတ်နှစ်ချပ် လစ်လပ်သည်ဆို၍ ဘုရင်ကကွပ်မျက်ရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ရွှေဖျဉ်းကြီးနတ်ရုပ်မှာ အောက်ခုံဇွန်းရိုး ပလ္လင်ပြန့်ပေါ်တွင် လက်ျာဒူးထောင်၍ လက်ဝဲဒူးလှဲပြီးလျှင် ယာလက်ကဓားထမ်းကာ ဝဲလက်က ပေါင်ကိုထောက်ကာထောက်ထားသည်။ ဗောင်းနားတောင်း လက်ကောက်တန်ဆာနှင့်ရှိသည်။ ရွှေဖျဉ်းငယ်အတွက်လည်း ပုံအနည်းငယ် ငယ်သည်မှတစ်ပါး ရွှေဖျဉ်းကြီး အတိုင်းထုလုပ်ရသည်။ === မန္တလေး ဘိုးတော် === {{main|မန္တလေး ဘိုးတော်}} မန္တလေးဘိုးတော်နတ်သည် ရွှေဖျဉ်းညီနောင်ကို ဘုရင့်အမိန့်အရ မွေးထားရသူပုဏ္ဏားသားဖြစ်သည်။ ညီနောက်နှစ်ယောက် ရာဇဝတ်သင့်ရာတွင်ရော၍ ကွပ်မျက်ခံရသည်။ ရွှေဖျဉ်းညီနောင်တို့ကအဘိုးဟု ခေါ်ရာမှ ဘိုးတော်ဟုတွင်သည်။ မန္တလေးအရပ်တွင် အသတ်ခံရ၍ မန္တလေးဘိုးတော် ဟုခေါ်သည်။ နတ်ရုပ်မှာ အောက်ခံပလ္လင်ခုံတွင် မတ်ရပ်ထားလျှက် ဗောင်းဆင်ပြီးလျှင် ဝဲဓားထမ်းသည်။ ယာလက်နှင့်လက်ညှိုး လက်ဖျစ်ပြဟန် ထုလုပ်ထားသည်။ ငါ့မှာ 'လက်တဆစ်မျှအပြစ်မရှိ' ဟုဆိုလိုသည်။ === ရှင်ကွနတ် === {{main|ရှင်ကွ}} ရှင်ကွနတ်သည် မန္တလေးဘိုးတော်၏ နှမဖြစ်သည်။ ရွှေဖျဉ်းညီနောင်အရေးတွင် မန္တလေးဘိုးတော်နှင့်အတူရော၍အသက်ခံရကာ နတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ်မှာ ကြာခံခုံတွင် ဆံထုံးလုလင်ကြည့်၊ ဆံထိုး၊ ဆံကျင်အစုံနှင့် လက်နှစ်ဖက်ကိုတွဲလွဲချကာကွ၍ သွားဟန်ထုလုပ်ထားသည်။ === ညောင်ချင်းအိုနတ် === {{main|ညောင်ချင်းအိုနတ်}} ညောင်ချင်းအိုနတ်သည် သထုံမနူဟာမင်းနှင့်အတူ သုံ့ပန်းအဖြစ်ပုဂံသို့ပါလာသော မွန်မင်းသားတစ်ပါးဖြစ်သည်။ ပုဂံနော်ရထာမင်းလက်ထက် ကုဋ္ဌနူနာနှင့်ပုဂံတွင် အနိစ္စရောက်ရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ နတ်ရုပ်မှာအောက်ခုံလေးထောင့်၊ မတ်ရပ်ထလျှက် လက်ခြေများမှာ လူနူအဟန် ယာလက်တောင်ဝှေးကိုင်၊ ဝဲလက်အထက်မြှောက်ထားဟန်၊ သျှောင်ထုံးနှင့် ထုလုပ်ရသည်။ === မင်းစည်သူနတ် === {{main|အလောင်းစည်သူ}} မင်းစည်သူနတ်သည် ပုဂံအလောင်းစည်သူမင်းကြီး (၄၅၄-၅၂၉)ဖြစ်သည်။ သားတော်ကုလားကျမင်းခေါ်နရသူမင်းကမျက်နှာတော်ကို အဝတ်ပုဆိုးဖြင့်အုပ်ဖိ၍သတ်ရာမှနတ်ဖြစ်သည် ဟုဆိုသည်။ နတ်ရုပ်မှာအောက်ခုံပလ္လင်၊ ယာဒူးထောက်ဝဲဒူးချ၊ ယာဒူးပေါ်တွင်ယာလက်ရုံးတင်၍ လက်ညှိုးထိုးဟန်၊ ဝဲလက်ကဒူးစွန်းကိုထောက်လျှက် ဗောင်းစလွယ်၊ နားတောင်း ရှေ့ဘယက်နောက်ဘယက်နှင့် ထုလုပ်ရသည်။ === ဒန်းမောင်ရှင် === {{main|ဒန်းမောင်ရှင်}} မင်းသားဒန်းမောင်ရှင်နတ်သည် ပုဂံအလောင်းစည်သူမင်း၏ သားတော်ကြီးမင်းရှင်စော၏ သားဖြစ်သည်။ သာမဏေအဖြစ်ဖြင့် ဒန်းစီးရာတွင်ဒန်းပေါ်ကကျ၍ အနိစ္စရောက်ရာမှ နတ်ဖြစ်သည်။ နတ်ရုပ်မှာပလ္လင်ခုံပြန့်တင်ပျဉ်ခွေ၊ ယာလက်ကစောင်းကိုပိုက်တီး၍ ဝဲလက်ကကြိုးကို ထောက်ဟန်၊ ဗောင်းစလွယ်နှင့်ထုလုပ်ရသည်။ === ကျော်စွာနတ် === {{main|ကျော်စွာနတ်}} မင်းကျော်စွာနတ် (၉၆-၁၁၆)နှင့်စပ်လျဉ်း၍ ကျော်စွာသုံးဦးရှိနေသည်။ ပုဂံသိန်းခွန်၏ သားဟူ၍လည်းကောင်း၊ ပုဂံအလောင်းစည်သူမင်း (၄ရ၄-၅၂၉) ၏ အမတ်တစ်ဦး ဟူ၍လည်းကောင်း၊ အင်းဝပထမင်းခေါင်၏ သားတော်မင်းရဲကျော်စွာဟူ၍ လည်းကောင်းဆိုသည်။ ပထမအဆို၌ အစ်ကိုစည်သူကသတ်၍ သေသည်ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ဒုတိယအဆို၌ ပုပ္ပါးသူအရက်သည် မဘို့မယ်နှင့်အကြောင်းပါသည်။ ကြက်၊အရက်၊ ပွဲများနှင့် သာပျော်ပါးနေ၍သေသည်ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ တတိယအဆိုအရ မွန်တို့နှင့်တိုက်ရသော ဒလစစ်ပွဲတွင်ကျဆုံး သည်ဟူ၍လည်းကောင်းဆိုလေသည်။ နတ်ရုပ်မှာမြင်းစီးလျှက် ယာလက်ကကြီမ်ကိုင်၍ ဝဲလက်ကမြင်းဇက်ကို ကိုင်ထားသည်။ သျှောင်ထုံးနှင့်ထုလုပ်ရသည်။ === အောင်စွာမကြီးနတ် === {{main|အောင်စွာမကြီး}} အောင်စွာမကြီးနတ်သည် ပုဂံနရပတိစည်သူမင်း (၅၃၆-၅ရ၃) ၏အမတ်ငအောင်စွာဖြစ်သည်။ နရပတိစည်သူက နောင်တော်မင်းယဉ်နရသိင်္ခကိုသွား၍ လုပ်ကြံချေ။ အောင်မြင်လျှင်မရီးတော် တစ်ယောက်နှင့် ပေးစားမည်ဟု ဂတိပေးသည်။ အောင်မြင်သောအခါ၌ကား ဂတိအတိုင်းမပေးစား၍ ''ထွီ''ဟုဆိုမိသည်နှင့် အကွပ်မျက်ခံရသည်တွင် နတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ်မှာမြင်းစီးလျှက်၊ လက်ဝဲဇက်ကိုင်၊ လက်ယာဓားထမ်း၊ ခေါင်းထုပ်ဗောင်းနှင့်ရှိသည်။ === ရွှေစစ်သင် မြင်းဖြူရှင်နတ် === {{main|ရွှေစစ်သင် မြင်းဖြူရှင်နတ်}} ရွှေစစ်သင်နတ်သည် ပုဂံစောမွန်နစ်မင်း (၆၈၇-၇၃ဝ) ၏သားတော်ဖြစ်သည်။ ခမည်းတော်က စစ်ချီစေရာတွင် ပေါ့လျော့စွာ ကြက်တိုက်ကစားနေသည်နှင့်ခမည်းတော်က ခြေထိပ်ခတ်ထားရာတွင် အနိစ္စရောက်သည်မှ နတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ်မှာ ဇွန်းရိုးပလ္လင်ခံ၊ ယာဒူးထောင်၊ ဝဲဒူးလှဲ၊ ယာလက် ဓားထမ်း၊ ဝဲလက်ကဒူးပေါ်အုပ်၊ ခေါင်းစလွယ်၊ ရှေ့ဘယက်၊ နောက်ဘယက်နှင့်ထုလုပ်ရသည်။ === ရွှေစကားနတ် === {{main|ရွှေစကားနတ်}} မယ်တော်ရွှေစကားနတ်သည် ပုဂံစောမွန်နစ်၏မိဖုရား၊ ရွှေစစ်သင်၏မယ်တော်ဖြစ်သည်။ သားတော်ရွှေစစ်သင်သေဆုံးရာ၌ လွမ်းဆွတ်ကြေကွဲ၍ အနိစ္စရောက်ရာမှနတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ် မှာကြာခံခုံ၊ ကျုံ့ကျုံ့ထိုင်၊ ဝဲလက်ပေါင်ကိုထောက်၊ ယာလက်ကရင်ကို ပိုက်ဟန်ထုလုပ်ရသည်။ === ငါးစီးရှင်ကျော်စွာ === {{main|ငါးစီးရှင်ကျော်စွာ}} ငါးစီးရှင်နတ်သည် ပင်းယသီဟသူမင်း၏သားတော်ဖြစ်သည်။ မင်းဖြစ်၍ ကိုးနှစ်အရှိတွင် ရုတ်တရက်ဖျား၍ အနိစ္စရောက်ရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ ဤငါးစီးရှင်နတ်ကားယခင် ပုဂံခေတ် ငါးစီးရှင်နတ်၏နေရာတွင် အစားထိုးသောနတ်ဖြစ်သည်။ နတ်ရုပ်မှာ ဆင်ဖြူရုပ်ကိုယ်တစ်ခုလျှင် ဦးခေါင်းငါးလုံး၊ တစ်လုံးမှာပေါက်ဆင်မျိုး၊ တစ်လုံးမှာဟိုင်းဆင်မျိုး၊ တစ်လုံးမှာဟံဆင်မျိုး၊ တစ်လုံးမှာ တံဆင်မျိုး၊ တစ်လုံးမှာ တည်ဆင်မျိုးထုလုပ်၍ ဆင်ကျောက်ကုန်းပေါ်မှာ ကြာပွင့်၊ ကြာပေါ်တွင်မှန်စီရွှေ ချကတင်သည်။ ယင်းအပေါ်တွင် ဗောင်းသရဖူဆင်၍ နတ်ရုပ်တင်ထားသည်။ ကြာပွင့် အနားထီးဖြူ လေးစင်းစိုက်ထားသည်။ ဆင်ဖြူအနားတွင်ရွှေဖြူတာလေးလုံးတည်ထားသည်။ === မင်းတရားနတ် === {{main|ဆင်ဖြူရှင်တရဖျား}} မင်းတရားနတ်သည် မင်းကြီးစွာစော်ကဲ၏ သားတော်အကြီး၊ အင်းဝပထမမင်းခေါင်၏ နောင်တော်ဆင်ဖြူရှင်တရဖျားမင်း (ရ၆၂-ရ၆၃)ဖြစ်သည်။ မင်းဖြစ်၍ ငါးလမျှကြာသော အခါတောကစားရာတွင် ဇော်ဂျီနှင့်တွေ့၍ ဇော်ဂျီ၏တန်ခိုးဖြင့် နတ်သမီးနှင့် ပေါင်းဖော်ပြီးသည့်နောက်၌ စိတ်ဖောက်ပြန်နေသောဟူ၏။ ထိုစဉ်အထိန်းတော် ငနောက်ဆံလုပ်ကြံ၍ နန်းစံခုနစ်လမျှနှင့် နတ်ရွာစံရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ နတ်ရုပ်မှာဇွန်းရိုးခံပလ္လင်၊ တင်ပျဉ်ခွေ၊ မင်းတန်ဆာအစုံ၊ ယာလက်ယပ်ကိုင်၊ ဝဲလက်ဒူးအုပ်ထားသည်။ === မောင်ပိုးတူနတ် === {{main|မောင်ပိုးတူနတ်}} မောင်ပိုးတူသည် ပင်းယမြို့သား လက်ဖက်ကုန်သည်ဖြစ်သည်။ အင်းဝပထမမင်းခေါင် (၇၆၃ - ၇၈၃)လက်ထက်၊ ဝန်တင်နှင့်မိုးမိတ်၊ သီပေါတို့သို့ အရောင်းအဝယ်တက်၍ အပြန်တွင်လက်ဖက် ချလာရာ လမ်းတွင်ကျားခဲ၍ သေရာမှနတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ်မှာကျားရုပ်ပေါ်တွင် စီး၍ယာလက်က ကြိမ်ကိုင်၊ ဝဲလက်ကပေါင်ကိုထောက်၊ သျှောင်ထုံးနှင့် ထုလုပ်ရသည်။ ကုန်သည်တို့၏ အစောင့်နတ်ဖြစ်သည်။ === အနောက်မိဖုရားနတ် === {{main|အနောက်မိဖုရား}} အနောက်မိဖုရားနတ်သည် အင်းဝပထမမင်းခေါင်၏ အနောက်ဆောင်မိဖုရားဖြစ်သည်။ အင်းဝမြို့အနောက် ဝါခင်းသို့ ကိုယ်လုပ် မောင်းမတို့နှင့် အပျော်အပါးသွားရာတွင် မင်းကျော်စွာနတ် မြင်းစီးလာသည်ကို တွေ့ရသဖြင့် မေ့မျောသွားပြီးလျှင် ကံကုန်ရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ်မှာ ကြာခုံ၊ ကျုံ့ကျုံ့ထိုင်၊ ဆံထုံး၊ ဆံမြိတ်ကွင်း၊ ဆံထိုး၊ ဆံကျင်နှင့် သားငယ်ပိုက်ပွေ့နို့တိုက်နေဟန် ထုရသည်။ === အောင်ပင်လယ် ဆင်ဖြူရှင်နတ် === {{main|အောင်ပင်လယ် ဆင်ဖြူရှင်နတ်}} အောင်ပင်လယ် ဆင်ဖြူရှင်နတ်သည် အင်းဝပထမမင်းခေါင်၏ သားတော်သီဟသူမင်း (၇၈၃-၇၈၇) ဖြစ်သည်။ ကုန်းဘောင်စော်ဘွား တိုက်လာရာတွင် အောင်ပင်လယ်၌မြားသင့်၍ ဆင်ဦးတွင်အနိစ္စ ရောက်ရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ်မှာဆင်ဖြူရုပ်ပေါ်တွင် ပလ္လင်တင်၍ပလ္လင်ပေါ် တွင်တင်ပျဉ်ခွေ၊ လက်ယာယပ်ကိုင်၊ လက်ဝဲဒူးတင်၊ ဗောင်းနားတောင်းသရဖူအစုံ၊ ဆင်ရှေ့ဦးစီးက ချွန်းကိုင်၍ဝပ်တွားနေဟန်၊ နောက်ပဲ့စီးက ဓားထမ်းလျက်နေဟန်ထုလုပ်ရသည်။ === ရှင်ကုန်းနတ် === {{main|ရှင်ကုန်း}} ရှင်ကုန်းနတ်သည် အောင်ပင်လယ် ဆင်ဖြူရှင်နတ်ဖြစ်သော အင်းဝသီဟသူမင်း၏ ကိုယ်လုပ်တော်ဖြစ်၏။ အောင်ပင်လယ်မှအပြန် အင်းဝရောက်လျှင် သေဆုံးရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ်မှာကြာခုံ၊ ဆံထုံးလုလင်ကြည့်၊ ဆံထိုးဆံကျင်အစုံနှင့် လက်နှစ်ဖက်ကိုတွဲလွဲချကာ ကုန်း၍သွား ဟန်ထုလုပ်ရသည်။ === ရွှေနော်ရထာနတ် === {{main|ရွှေနော်ရထာ}} ရွှေနော်ရထာနတ်သည် အင်းဝဒုတိယမင်းခေါင်၏ မြေးဖြစ်သည်။ ဘထွေးတော်ရွှေနန်းကျော့ရှင် (၈၆၃-၈၈၈)လက်ထက် ရွှေနော်ရထာ၏ကျွန် ငသောကြာပုန်စားလေသောကြောင့် ရွှေနော်ရထာကိုရေမှာ ဖျောက်ဖျက်လိုက်ရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ်မှာဇွန်းရိုးခံပလ္လင်၊ ယာဒူး ထောက်၊ ဝဲဒူးလှဲ၊ ယာလက်ကဗလီတံကိုင်၊ ဝဲလက်က ဗလီလုံးကိုင်ဟန် ထုလုပ်ရသည်။ === မင်းရဲအောင်တင်နတ် === မင်းရဲအောင်တင်နတ်သည် အင်းဝ အနောက်ဘက်လွန်မင်း၏ သားတော်သာလွန်မင်း (၆၉ဝ -၁ဝ၁ဝ)၏ သားမက်တော်ဖြစ်သည်။ ဘိန်းဘင်းအရက်ကြူး၍ သေရာမှနတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ်မှာ အောက်ခုံကြာခံ၊ တင်ပျဉ်ခွေ၊ သျှောင်နှင့်စောင်းပိုက်နေဟန် ထုလုပ်ရသည်။ === မောင်မင်းဖြူနတ် === {{main|ဒလဆုံးမင်းရဲကျော်စွာ}} မောင်မင်းဖြူနတ်သည် အင်းဝမင်းတစ်ပါး၏ သားတော်ဖြစ်သည်။ ဘိန်းဘင်းအရက်ကြူး၍သေရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဆိုသည်။ နတ်ရုပ်မှာကြာခုံ၊ တင်ပျဉ်ခွေ၊ ဗောင်းထုပ်ပေါင်း၍ ငြင်းမှုတ်နေဟန်ထုလုပ်ရသည်။ === ရှင်တော်နတ် === {{main|ရှင်တော်နတ်}} ရှင်တော်နတ်သည်လည်း အင်းဝမင်းတစ်ပါး၏ သားတော်ဖြစ်သည်။ ရှင်သာမဏေဘဝတွင် မြွေခဲ၍ သေရာမှနတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ်မှာအောက်ခံလေးထောင့်၊ မတ်ရပ်၊ ဦးထုပ်ဆောင်း၊ သင်္ကန်းလေးဖက်တင်၊ ဝဲလက်ပုတီးကိုင်ဟန် ထုလုပ်ရသည်။ === တပင်ရွှေထီးနတ် === {{main|တပင်ရွှေထီး}} တပင်ရွှေထီးနတ်သည် တောင်ငူဘုရင်မင်းတရားရွှေထီး(၈၉၂-၉၁၂)ဖြစ်သည်။ စစ်တောင်းစား သမိန်စောထွတ်၏ ညီအလတ် လက်ဝဲဓားမှူးက ဓားဖြင့်လုပ်ကြံ၍ ခေါင်းပြတ်အနိစ္စရောက်ရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ်မှာလေးထောင့်ခုံပလ္လင်၊ တင်ပျဉ်ခွေ၊ ဗောင်းသရဖူ၊ လက်ယာလက်ကဓား၊ လက်ဝဲလက်ကဒူးအုပ်ဟန် ထုလုပ်ရသည်။ === မြောက်ဘက်ရှင်မနတ် === {{main|မြောက်ဘက်ရှင်မ}} မြောက်ဘက်ရှင်မနတ်သည် တောင်ငူတပင်ရွှေထီး အထိမ်းတော်မင်းရဲသိင်္ခသူ၏နောက်ဇနီး၊ မြောက်ဘက်က တူးရွာသူဖြစ်၏။ မီးဖွားရန်မိဘရပ်ရွာသို့အပြန်တွင် စစ်ကိုင်းမြို့အနောက်တွင် သားဖွားသောကြောင့် အနိစ္စရောက်ရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ သားမှာအသက်ရှင်သည်။ နတ်ရုပ် မှာ ကြာခုံ၊ ကျုံ့ကျုံ့ထိုင်၊ လက်ယာကရင်ကို ပိုက်ပွေ့ဟန်၊ လက်ဝဲကဒူးစွန်းကိုထောက်၊ ဆံထိုး၊ မြိတ် ကွင်းဆံထုံးနှင့် ထုလုပ်ရသည်။ === တောင်ငူရှင်မင်းခေါင်နတ် === {{main|တောင်ငူရှင်မင်းခေါင်}} တောင်ငူရှင်မင်းခေါင်နတ်သည် မြောက်ဘက်ရှင်မနှင့် မင်းရဲသိင်္ခသူတို့၏သားဖြစ်သည်။ ဗတာင်ငူတွင် မင်းခေါင်အမည်နှင့်မင်းပြုသည်။ ( ၉၁၄-၉၄၆) သွေးဝမ်းဆင်းသဖြင့်ကုသရန်နန်းတော်မှ အထွက်ကြက်သွန်ခင်းတစ်ခုကို အဖြတ်တွင် ကြက်သွန်နံ့ရသဖြင့်ရုတ်တရက် ကံကုန်တော် မူရာမှနတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ်မှာဇွန်းရိုးခံပလ္လင်၊ တင်ပျဉ်ခွေဗောင်းနားတောင်းအစုံ၊ လက်ယာ ယပ်ကိုင်၊ လက်ဝဲဒူးအုပ်ဟန်ထုလုပ်ရသည်။ === သံတော်ခံနတ် === {{main|သံတော်ခံ}} သံတော်ခံနတ်သည် တောင်ငူဘုရင်မင်းခေါင်၏ သံတော်ခံရဲဖျားဆိုသူဖြစ်သည်။ မြေတူး မြို့အနီးတောအရပ်သို့ ဘုရင်က ပန်းဆွတ်ပန်းခူးရန် စေလွှတ်ရာတွင် ငှက်သင့်၍သေရာမှနတ်ဖြစ် သည်ဟူ၏။ တစ်နည်းကားဘုရင်က ညဉ့်အခါ နန်းတော်အတွင်း မြတ်လေးပန်းခြုံမှ ပန်းဆွတ်စေသည်တွင် မြွေခဲ၍ သေသည်ဟုဆိုသည်။ နတ်ရုပ်မှာကြာခုံတွင်ထိုင်လျက် လက်ယာကယပ်၊ လက်ဝဲကဒူးမှာ အုပ်၍ ခေါင်းမှာမြစ်ညွှန့်ဗောင်းနားတောင်းနှင့် ထုလုပ်ရသည်။ === ယွန်းဘုရင်နတ် === {{main|ယွန်းဘုရင်}} ယွန်းဘုရင်နတ်သည် ဇင်းမယ်ဘုရင်ဗြသံဖြစ်သည်။ ၉၂၁ ခုနှစ်တွင်ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် ဘုရင့်နောင်သည် ဇင်းမယ်ကို လုပ်ကြံရာမှ ဖမ်းယူခဲ့၍ ခြီးမြှောက်ထားရာ သွေးဝမ်းရောဂါ ကပ်ရောက်၍ အနိစ္စရောက်ရာမှ နတ်ဖြစ်သည်ဟူ၏။ နတ်ရုပ်မှာ ပလ္လင်ခံ၊ လက်ယာဒူးထောင်၊ လက် ဝဲဒူးလှဲ၊ ယာလက်က ကြံဆစ်သိုင်းတုတ်ကိုထမ်း၊ ဝဲလက်ကလက်ဝဲပေါင်ကိုထောက်၊ ခေါင်းမှာမြစ်ညွှန့် ဗောင်းနားတောင်းနှင့်ထုလုပ်ရသည်။ == နတ်စာရင်းဝင် လူအတန်းအစားများ == အဆိုပါ အပြင် ၃၇ မင်း နတ်စာရင်းတွင် *ဘုရင် (သို့) မင်းများ - ၉ ပါး (ယွန်းဘုရင် အပါအဝင်) *မိဖုရား - ၄ ပါး *မင်းသား၊ မင်းနွယ် - ၈ ပါး (သထုံမနူဟာ မင်းနွယ်အပါအဝင်) *အမတ်နှင့် မင်းအမှုထမ်း - ၁၁ ဦး *ကုန်သည်နှင့် ဆင်းရဲသား - ၄ ယောက် ဟူ၍ စုစုပေါင်း ၃၆ ဦးပါဝင်ကာ အမျိုးသား ၂၆ ဦး၊ အမျိုးသမီး ၁၉ ဦး ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့၏ ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်ခဲ့ပုံကို မူတည်၍ ခွဲခြားကြည့်မည် ဆိုပါက ကျားကိုက်၊ မြွေခဲ၊ မီးတိုက်၊ ကွပ်မျက်၊ စိတ္တဇစသော အသေဆိုးဖြင့် သေဆုံးခဲ့ရသူ ၂၂ ဦး၊ အဖျားရောဂါဖြင့် သေဆုံးခဲ့သူ ၁၁ ဦး၊ ဘိန်းဘင်းအရက်ဖြင့် သေဆုံးခဲ့သူ ၂ ဦးနှင့် နူနာဖြင့် သေဆုံးခဲ့သူ ၁ ဦးဟူ၍ ရရှိသည်။ ကွယ်လွန်ခဲ့ချိန်တွင် ရဟန်းဝတ်ဖြင့် ရှိခဲ့သူ ၃ ဦးပါဝင်ပြီး သာမန်လူဝတ်ကြောင် ၃၃ ဦး ပါဝင်သည်။ ဤစာရင်းအရ ၃၇ မင်းနတ်များသည် မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း ပုဂံ၊ပင်းယ၊ အင်းဝနှင့် တောင်ငူခေတ်ကနတ်များသာ ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရသည်။ ရခိုင်ပြည်နှင့်မွန်ပြည်တို့ဘက်မှ နတ်များ လုံးလုံးမပါချေ။ ညောင်ချင်းအိုနတ်မှာ သထုံပြည်မနူဟာ အနွယ်မင်းတစ်ပါး ဖြစ်သော်လည်း ပုဂံတွင်အနိစ္စရောက်ရာမှ နတ်ဖြစ်သဖြင့် ပုဂံခေတ်နတ်ဖြစ်သည်။ ဇင်းမယ်ဘုရင်မှာလည်း မြန်မာပိုင်နက်တွင် အနိစ္စရောက်ရာမှ တောင်ငူခေတ်၌ဖြစ်သည်။ အောက်မြန်မာနိုင်ငံတွင် အထူးကျော်ကြား ယုံကြည်ကိုးကွယ်နေကြသော ရေငံပိုင် ဦးရှင်ကြီးနတ်သည် ၃၇ မင်းတွင်မပါချေ။ မပါသော်လည်း ဒေသအလိုက် ၃၇ မင်းနတ်တို့ထက်ပင် အရေးပေး ကိုးကွယ်ကြသည်။ ကိုးမြို့ရှင်နတ်၊ မြင်းဖြူရှင်နတ် စသည်တို့သည် ၃၇ မင်းနတ်စာရင်းတွင်မပါသော်လည်း ဒေသအလိုက် ကိုးကွယ်ကြသောနတ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ကျောက်ဆည်နယ်တွင် ကိုးမြို့ရှင်ကို ကိုးကွယ်ပသကြ၏။ စင်စစ် ၃၇မင်း နတ်စာရင်းတွင်မပါသော နတ်အများအပြားပင် ရှိနေပေသေးသည်။ == နတ်ချင်း == ဤသုံးဆယ့်ခုနစ်မင်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ သက်ဆိုင်ရာ နတ်သံများလည်းရှိ၍ ၃၇ ချင်းဟူ၍လည်း ရှိသေးသည်။ နတ်သံပုံစံအဖြစ်အောက်တွင် မင်းကျော်စွာနတ်သံကို ဖော်ပြထားသည်။ <blockquote> ''ပုဆိုးငယ်ပန်းပေါင်းလေ၊ ရွှေညာဖျားနှင့်ပုပ္ပါးသူ၊ <br /> ငယ်ဖြူပြာလဲ့၊ ဘို့မယ်တဲ့မောင်၊ သောက်ခေါင်ငယ်မှမူးမော်၊ <br /> ကြက်နှင့်မီးကို၊ မငြီးပျော်သည်၊ မောင်ကျော်လူအား၊ <br /> ခေါင်းပေါင်းကြယ်နီ၊ ပန်းဘိုနီနှင့်၊ ကူနီနန်းက၊ ရွှေခန်းသာတဲ့၊ <br /> လေးပါးညီနောင်၊ သောက်လို့လာလျှင်၊ တွေ့ရာလဲသည်၊ လုပဲစီ၊ <br /> သင်္ဂီငယ်မှလျှံလန်း၊ ရွှေဂံဆန်းသည်၊ နန်းကြော့သခင်၊ <br /> အလောင်းစည်သူဇမ္ဗူမှန်ကင်း၊ စက်တော်ရင်းမှာ၊ <br /> မင်းကျော်စွာတဲ့၊ မတ်ညာတင်ကို၊ တိုင်းခွင်နယ်မှကျော်ကြား၊ <br /> ပျိုများပန်းညို၊ ကြည့်တိုင်းငယ်စိုသည်၊ လူပျိုမှိုင်းငယ်၊ <br /> သောက်တိုင်းထွာချည်၊ ပျိုများချစ်ဖွယ်၊ အရက်အိုးနှင့် <br /> ကြက်ဖိုးပါလျှင်၊ ပျော်ရာအိပ်လို့၊ စိတ်ကြိုက်ကယ်လည်သည်၊ <br /> ဘို့မယ်အိမ်ကဆဲသည်နှင့်။ မောင်ကျော်ဖောက်သည်၊ <br /> ပိတောက်ကြည်နှင့်၊ ဝါးကျည်တသီး၊ ခွေးမတိုးသည်၊ <br /> မိုးပါးနီးချည့်၊ မီးနှင့်ပျော်သည်၊ မောင်ကျော်အတင့်ရဲသည်နှင့်၊ <br /> ခပ်မှိုင်းမှိုင်းနှင့်၊ တွေ့တိုင်းမရှောင်၊ ဘို့မယ်မောင်မှာ၊ <br /> မျက်တောင်ရှက်လို့မှေးသည်နှင့်။ ခုန်တိုင်းငယ်ရှလို့၊ <br /> ဘုတ်လှစွန်ချီ၊ မောင်ကျော်ဆက်သည့်၊ ကြက်ဖနီငယ်၊ <br /> နာရီအောင်ချက်ကရွေးသည်နှင့်။ ကြက်လောင်းစရာ၊ <br /> ဘို့မယ်သိလျှင်၊ မိလျှင်ခက်မည်၊ ကြောက်၍ ဖွက်ရရှာသည်။ <br /> ခါးမှငွေထုတ်ကလေးသည်နှင့်၊ ကြက်တိုက်ငယ်ညောင်ပင်က <br /> ဝေးသည်နှင့်၊ ဘို့မယ်အိမ်မှာ၊ စိန်ပင်ပေါက်ကယ်တဲ့၊ <br /> သောက်ချည့်ခင်မ၊ လဲလျက်ကယ်မြင်လျှင်၊ ထူချင်ထူကြ၊ <br /> မထူနေပ၊ မြေမှထချည့်၊ ပျိုများသက်ဖျော်၊ ကူနီနန်းက၊<br /> ရွှေနန်းပျော်ကို၊ တော်တော်မမှတ်ကြပါနှင့်၊ <br /> မောင်ကျော်လက်ရာ၊ ရွှေရင်အေးလို့၊ ထွေးထွေးနာလျှင်။ <br /> လေနာထွေး လို့မှားကြမယ်၊ ဗျာဆံကျနှင့်နှမအပျို၊ <br /> လေဆေးသောက်လို့မပျောက်လို၊ အနာပိုလို့ပွားကြမယ်၊ <br /> ရွှေရင်ဆာသည်၊ လေနာမျိုးကို၊ <br /> သောက်ကိုးတင်လျှင်စင်စင်ငြိမ်းအောင်၊ သိမ်းခဲ့မယ်လေး၊ <br /> ပျိုကာလနှမထွေးတို့။'' </blockquote> ၃၇ ချင်းမှာ ၃၇ မင်းနတ်တို့ကိုပသသောနတ်ကပွဲတွင် ဆိုင်းများက တီးမှုတ်ကြသော ရှေးအရိုးအစဉ်ကို နောက်ဆရာများက မှတ်သားထားပြီးလျှင်ယင်းတို့ကို ၃၇ ချင်းဟုခေါ်သည်။ ယင်းသည့်၃၇ ချင်းတွင်- <blockquote>''သိကြားနတ်၏တွင်ချင်းမှာ <br> ဘုန်းတန်းတေဇာ၊ ဖြာဖြာအရောင်လင်းပါလို့၊ <br> မင်းမင်းထိပ်ခေါင်ဘွေ။ (ပထမခံပြီးလျှင်- နောက်) ။ <br> ကြိုင်သင်းနတ်မဉ္စူလေတည့်၊ကြူကြူလှိုင်၊မြမြိုင်သာ <br> ပျံ့မွှေးငယ်မှာ- ထွေပင်ထွေဆန်းလှတောင်း။ ။ <br> ကြိုင်ဧဧ-နတ်မဉ္စူငယ်လေ၊ ဇမ္ဗူပြန့်မြေချာ၊ ပြန့်လှိုင်ထုံလှ <br> မွှေးတယ်လေး။ သပြေမြဒီပါ၊ မြတ်ခွင်မြတ်ညာ။ <br> ။ ရာမင်းရှိပန်ခါ၊ တေဇာပြင်းပြင်းလေ။ မြတ်စွာ <br> ရွှေဘုန်းနန်းနှင့်နှင့်လေး၊ ဖန်နန်းဆောင်၊ <br> ဝေမှောင်လွင့်လွတ်ရှားလို့သိကြားနတ်ဘုံလို။ ။<br> ယင်းကိုခံပြီးမှနတ်သံပစ်သည်။ <br> နတ်သံချ၍ပသသောအခါတီးချင်း။<br> သောင်းခန်းလုံးကေသာ၊ ဘုန်းတန်းကြီးကြောင်း၊ <br> သောင်းခန်းလုံးကေသာ၊ ဘုန်းတန်းအနီး' <br> တေဇာကျေညာကျော်သဲ၊ မို့မို့ဝေဆာ၊ အာကာဘုံထဲ။ ။ <br> (အဖန်ဖန်တီးပြီးနောက်)<br> ဖြိုးဖြိုးမြင့်ဝေမြိုင်၊ ယိမ်းယိမ်းပြောင်းပြောင်း၊ <br> ရွှေပြည်လုံးငြိမ်းကြောင်း၊ ရုံးပေါင်းပွဲတော် သာကို၊ <br> လာချည့်လေ၊ ရွှင်မြူးကျူးကြော်ခါ၊ သာပင်သာစွလေ၊ <br> ရွှေဝန်းရံကာ၊ ထွန်းလျှံဖြာ၊ ရွှေ ကျွန်းမြန်ချာ၊ <br> ပြင်ဖြာစည်လှလေး။ ။<br> (တစ်နည်းနတ်သံချလျှင်-တီးရမည်မှာ)<br> တုဿီသာ-တုဿီသာ၊ တုဿီသာသာမော၊ <br> နတ်ပင်နတ်တို့တော၊ သာမောတုဿီတာငယ်လေ၊ သာစွလေ။ <br> သာမောတုဿီသာငယ်လေသာစွလေ-'ဟူ၍ဖြစ်သည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)</ref> </blockquote> == ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် == *[[အတွင်း ၃၇ မင်း]] *[[နတ်စာရင်း]] == ကိုးကား == <references/> {{နတ်}} {{၃၁-ဘုံ}} [[Category:နတ်]] [[Category:မြန်မာ့ ဓလေ့ထုံးစံ]] ov94r60jfl81kp6vokiq3w4ai83tbfu 0 4420 1041873 855693 2026-07-03T13:23:03Z ~2026-37985-12 145170 /* နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူသော ဘုရားရှင်တို့၏ ဖြစ်တော်စဉ် */ 1041873 wikitext text/x-wiki {{copyedit}} {{ဗုဒ္ဓဘာသာ}} [[File:28Buddhas-01.JPG| thumb | ဆူးလေဘုရားမှ နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ ဘုရား [[ဆင်းတုတော်|ဆင်းတုတော်များ]]]] '''နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ''' ဆိုသည်မှာ ဂေါတမ ဘုရားရှင် ဖြစ်လာမည့် သုမေဓါ ရှင်ရသေ့အား နောင် ဘဒ္ဒကမ္ဘာ တွင် ဂေါတမ အမည်ဖြင့် ဘုရားဖြစ်မည် ဟု ဗျာဒိတ်ပေးသော “ဒီပင်္ကရာ” ဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူသော သာရမဏ္ဍကမ္ဘာ တွင် ပွင့်တော်မူကြသော ဘုရားရှင်များ မှ ဂေါတမ ဘုရားရှင်အထိ ဘုရားရှင် ၂၈ - ဆူ ကို ဆိုလိုသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ [[ဘုန်းကြီးကျောင်း|ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း]] နှင့် [[စေတီပုထိုးများ|စေတီတော်]] များတွင် နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ ဘုရား ဆင်းတုတော် များရှိကြသည်။ == ပွင့်တော်မူပြီးသော ဘုရားရှင်များ == ဆုံးစမထင်သော သံသရာ တစ်လျှောက်တွင် '''ဂင်္ဂါဝါဠု သဲစုမက'''သော ဘုရားများ ပွင့်ခဲ့ကြသည်။<ref>သမ္ဗုဒ္ဓေ ဂါ ထာ</ref> == နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူသော ဘုရားရှင်တို့၏ ဖြစ်တော်စဉ် == ဂေါတမ ဘုရားရှင် ဖြစ်လာမည့် သုမေဓါ ရှင်ရသေ့အား နောင် ဘဒ္ဒကမ္ဘာတွင် ဂေါတမ အမည်ဖြင့် ဘုရားဖြစ်မည် ဟု ဗျာဒိတ်ပေးသော “ ဒီပင်္ကရာ” ဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူသော သာရမဏ္ဍကမ္ဘာတွင် ပွင့်တော်မူကြသော ဘုရားရှင်များ မှ ဂေါတမ ဘုရားရှင်အထိ ဘုရားရှင် ၂၈ - ဆူ ရှိလေသည်။ ဤဘုရားရှင်များကို နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူဘုရားများ ဟုခေါ်ဝေါ် ပူဇော်ကြသည်။ ဂေါတမ ဘုရားလောင်း [[ဗျာဒိတ်]]ခံယူသော ကမ္ဘာမှစ၍ ပွင့်တော်မူသော ဘုရားရှင်များ၏ အမည်တော်တို့ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable" |'''ဘုရားအမည်တော်''' |'''ဒုက္ကရစရိယာ''' |'''ဗောဓိပင်''' |'''သက်တော်''' |'''ကမ္ဘာ''' |- |[[တဏှင်္ကရာဘုရား|၁။ တ-တဏှင်္ကရာဘုရား]] |၇-ရက် |စရီးပင် ([[တောင်မရိုးပင်]]) |တစ်သိန်း | colspan="1" rowspan="4" |သာရမဏ္ဍ |- |[[မေဓင်္ကရာဘုရား|၂။ မေ-မေဓင်္ကရာဘုရား]] |၁၅-ရက် |[[ပေါက်ပင်]] |ကိုးသောင်း |- |[[သရဏင်္ကရာဘုရား|၃။ သ-သရဏင်္ကရာဘုရား]] |တစ်လ |[[သခွတ်ပင်]] |ရှစ်သောင်း |- |[[ဒီပင်္ကရာဘုရား|၄။ ဒီ-ဒီပင်္ကရာဘုရား]] |၇-ရက် |[[ညောင်ကြပ်ပင်]] |တစ်သိန်း |- | colspan="5" rowspan="1" |'''ပထမ [[အသင်္ချေ]]''' |- |[[ကောဏ္ဍညဘုရား|၅။ ကော-ကောဏ္ဍညဘုရား]] |ဆယ်လ |[[ကြောင်လျှာ|ကြောင်လျှာပင်]] |တစ်သိန်း |သာရကမ္ဘာ |- | colspan="5" rowspan="1" |'''ဒုတိယ အသင်္ချေ''' |- |[[မင်္ဂလဘုရား|၆။ မံ-မင်္ဂလဘုရား]] |ရှစ်လ |[[ကံ့ကော်ပင်]] |ကိုးသောင်း | colspan="1" rowspan="4" |သာရမဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[သုမနဘုရား|၇။ သု-သုမနဘုရား]] |ဆယ်လ |ကံ့ကော်ပင် |ကိုးသောင်း |- |[[ရေဝတဘုရား|၈။ ရေ-ရေဝတဘုရား]] |၇-လ |ကံ့ကော်ပင် |ခြောက်သောင်း |- |[[သောဘိတဘုရား|၉။ သော-သောဘိတဘုရား]] |၇-ရက် |ကံ့ကော်ပင် |ကိုးသောင်း |- | colspan="5" rowspan="1" |'''တတိယ အသင်္ချေ''' |- |[[အနောမဒဿီဘုရား|၁၀။ အ-အနောမဒဿီဘုရား]] |ဆယ်လ |[[ထောက်ကြံ့ပင်]] |တစ်သိန်း | colspan="1" rowspan="3" |ဝရကမ္ဘာ |- |[[ပဒုမဘုရား|၁၁။ ပ-ပဒုမဘုရား]] |ရှစ်လ |ကြောင်လျာပင် |တစ်သိန်း |- |[[နာရဒဘုရား|၁၂။ နာ-နာရဒဘုရား]] |၇-ရက် |ကြောင်လျာပင် |ကိုးသောင်း |- | colspan="5" rowspan="1" |'''စတုတ္ထ အသင်္ချေ''' |- |[[ပဒုမုတ္တရဘုရား|၁၃။ ပ-ပဒုမုတ္တရဘုရား]] |၇-ရက် |[[ထင်းရှူး|ထင်းရူးပင်]] |တစ်သိန်း |သာရကမ္ဘာ |- | colspan="5" rowspan="1" |'''ကမ္ဘာတစ်သိန်းထက်''' |- |[[သုမေဓဘုရား|၁၄။ သု-သုမေဓာဘုရား]] |၁၅-ရက် |[[ထိန်ပင်]] |ကိုးသောင်း | colspan="1" rowspan="2" |ကမ္ဘာ ၃၀၀၀၀ထက် |- |[[သုဇာတဘုရား|၁၅။ သု-သုဇာတဘုရား]] |ကိုးလ |[[ဝါး|ဝါးပင်]] |ကိုးသောင်း |- |[[ပိယဒဿီဘုရား|၁၆။ ပိ-ပိယဒဿီဘုရား]] |ခြောက်လ |[[ရေခတက်ပင်]] |ကိုးသောင်း | colspan="1" rowspan="3" |ကမ္ဘာ ၁၈၀၀ထက် ဝရကမ္ဘာ |- |[[အတ္ထဒဿီဘုရား|၁၇။ အ-အတ္ထဒဿီဘုရား]] |ရှစ်လ |[[စကားပင်]] |တစ်သိန်း |- |[[ဓမ္မဒဿီဘုရား|၁၈။ ဓ-ဓမ္မဒဿီဘုရား]] |၇-ရက် |[[လိပ်ဆူးရွှေ (အပင်)|လိပ်ဆူးရွှေပင်]] |တစ်သိန်း |- |[[သိဒ္ဓတ္ထဘုရား-နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ|၁၉။ သိ-သိဒ္ဓတ္ထဘုရား]] |ဆယ်လ |[[မဟာလှေကားပင်]] |တစ်သိန်း |၉၄ ကမ္ဘာထက် |- |[[တိဿဘုရား|၂၀။ တိ-တိဿဘုရား]] |ရှစ်လ |[[မြန်မာပိတောက်|ပိတောက်ပင်]] |တစ်သိန်း | colspan="1" rowspan="2" |၉၂ ကမ္ဘာထက် |- |[[ဖုဿဘုရား|၂၁။ ဖု-ဖုဿဘုရား]] |ခြောက်လ |[[သျှိသျှားပင်]] |ကိုးသောင်း |- |[[ဝိပဿီဘုရား|၂၂။ ဝိ-ဝိပဿီဘုရား]] |ရှစ်လ |[[သခွတ်ပင်]] |ရှစ်သောင်း |၉၁ ကမ္ဘာထက် |- |[[သိခီဘုရား|၂၃။ သိ-သိခီဘုရား]] |ရှစ်လ |[[သရက်ပင်|သရက်ဖြူပင်]] |ခုနစ်သောင်း | colspan="1" rowspan="2" |၃၁ ကမ္ဘာထက် |- |[[ဝေဿဘူဘုရား|၂၄။ ဝေ-ဝေဿဘူဘုရား]] |ခြောက်လ |[[အင်ကြင်းပင်]] |ခြောက်သောင်း |- |[[ကကုသန်|၂၅။ က-ကကုသန်ဘုရား]] |ရှစ်လ |[[ကုက္ကို|ကုက္ကိုပင်]] |လေးသောင်း | colspan="1" rowspan="4" |[[ဘဒ္ဒကမ္ဘာ]] |- |[[ကောဏာဂုံ|၂၆။ ကော-ကောဏဂုန်ဘုရား]] |ခြောက်လ |[[ရေသဖန်းပင်]] |သုံးသောင်း |- |[[ကဿပဘုရား|၂၇။ က-ကဿပဘုရား]] |၇-ရက် |[[ပညောင်ပင်]] |နှစ်သောင်း |- |[[ဂေါတမဘုရား|၂၈။ ဂေါ-ဂေါတမဘုရား]] |ခြောက်နှစ်ကြာ |[[ဗောဓိညောင်ပင်|ညောင်ဗုဒ္ဓဟေပင်]] |ရှစ်ဆယ် |} ===အကျဉ်းမှတ်သားဆောင်ထားရန် ဂါထာ=== * တ, မေ, သ , ဒီ, ၊ ကော, မံ, သု, ရေ။ * သော, အ, ပ, နာ၊ ပ, သု, သု, ပိ၊ * အ, ဓ, သိ, တိ, ၊ ဖု, ဝိ, သိ, ဝေ, * က, ကော, က, ဂေါ၊ ဋ္ဌဝီသ, တိ။ * တေသံ နမတ္ထု၊ ဗုဒ္ဓါနံ၊ ဝိဇယံ ဒေန္တု၊ မေ သဒါ။ === ထူးခြားချက် === နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူသော ဘုရားကိုယ်တော်မြတ်များသည် တနင်္ဂနွေသား (၄) ဆူ၊တနင်္လာသား(၄)ဆူ …(၇)နေ့ မှာ ၄-ဆူစီ အတိအကျ ဖြစ်နေကြ၏။ * တနင်္ဂနွေ သား (၄) ဆူ - မေဓင်္ဂရာ၊ သောဘိတ၊ ပိယဒဿီ၊ သိခီ။ * တနင်္လာ သား (၄) ဆူ - သရဏှင်္ဂရာ၊ အနောမဒဿီ၊ အတ္ထဒဿီ၊ ဝေဿဘူ။ * အင်္ဂါ သား (၄) ဆူ - ဒီပင်္ကရာ၊ ပဒုမ၊ ဓမ္မဒဿီ၊ ကကုသန်။ * ဗုဒ္ဓဟူး သား (၄) ဆူ - ကောဏ္ဍည၊ နာရဒ၊ သိဒ္ဓတ္ထ၊ ကောဏဂုံ။ * ကြာသပတေး သား(၄) ဆူ - မင်္ဂလ၊ ပဒုမုတ္တရ၊ တိဿ၊ ကဿပ။ * သောကြာ သား (၄) ဆူ - သုမန၊ သုမေဓာ၊ ဖုဿ၊ ဂေါတမ။ * စနေ သား (၄) ဆူ - တဏှင်္ကရာ၊ ရေဝတ၊ သုဇာတာ၊ ဝိပဿီဘုရား။ === ဘုရားရှင်တို့၏ ဉာဏ်တော်များနှင့် အသုံးချတော်မူပုံ === (၁) အကြောင်းဟုတ်၊ မဟုတ်ကို သိသော ဌာနာဌာန ကောသလ္လ ဉာဏ်တော် (သတ္တဝါ တစ်စုံတစ်ယောက် အာသဝေါတရား ကုန်နိုင်၊ မကုန်နိုင် (သို့) ရဟန္တာဖြစ်နိုင်၊မဖြစ်နိုင်ကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၂) ကောင်းကျိုး၊ မကောင်းကျိုး ကို သိသော ဝိပါကဉာဏ်တော် (ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်တွင် ဈာန်၊မဂ်ဖိုလ်ရမှု၌ အန္တရာယ် (အဟိတ်၊ ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေနေမှု) ရှိ၊ မရှိကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၃) သတ္တဝါတို့လားရာ၊ ရောက်ရာကို သိသော သဗ္ဗတ္ထ ဂါမိနီပဋိပဒါဉာဏ်တော် (ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်တွင် ဈာန်၊မဂ်ဖိုလ်ရမှု၌ ပဉ္စာနန္တိရိယကံ ရှိ၊ မရှိကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၄) အထူးထူးသော ဓာတ်သဘောများကို သိသော အနေကဓာတု နာနာဓာတုဉာဏ်တော် (အထက်ပါ ဉာဏ်(၃)မျိုးနဲ့ ကြည့်ပြီး အန္တရာယ်ကင်းပါမှ ကျွတ်နိုင် ချွတ်နိုင်သော စရိုက်နှင့် ကိုက်ညီမည့် တရားဟော (ဝါ) ကမ္မဋ္ဌာန်းပေးရန် ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၅) သတ္တဝါတို့၏ ဆန္ဒအလိုကို သိသော နာနာဓိမုတ္တိကဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့၏ နှလုံးသွင်းတတ်မှု သဘောထားကို သိပြီး သင့်လျော်သောတရားဟောရန် ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၆) လူတို့၏ ဣန္ဒြေအနုအရင့်ကို သိသော ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့၏ သဒ္ဓါတရားကောင်း၊ မကောင်းကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၇) ဈာန်၊ ဝိမောက္ခ၊ သမာဓိ၊ သမာပတ် စသည်တို့၏ ညစ်ညူးကြောင်းကို သိသော ဈာနဝိမောက္ခ သမာဓိ သမာပတ္တိဉာဏ်တော် (ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူပြီးမှ ချွတ်သင့်သည်ဆိုလျှင် ဝေးကွာသော အရပ်သို့ပင် ကြွရောက်တော်မူပါသည်။) (၈) ရှေးဖြစ်ဟောင်း၊ ဘဝခန္ဓာဖြစ်စဉ်ကို သိသော ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏ်တော် (ရှေးဘဝဖြစ်စဉ်နှင့် အထုံ၊ပါရမီစသည်တို့ကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ကြည့်ရှုဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၉) သတ္တဝါတို့၏ ပဋိသန္ဓေနေခြင်း၊ စုတေခြင်း တို့ကို သိသော စုတူပပါတ (ဝါ) ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့၏ လက်တလောစိတ်ဖြစ်စဉ်ကိုလဲ ဤဉာဏ်ဖြင့် ကြည့်ရှုဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၁၀) အာသဝေါတရား ကုန်ရာဖြစ်သော အာသဝက္ခယဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့အား အရဟတ္တမဂ် တရားပေါက်အောင် တရားဟောရန်အလို့ငှာ ဤဉာဏ်ဖြင့် ကြည့်ရှုဆင်ခြင်တော်မူသည်။)<ref>ဗုဒ္ဓဘာသာကောင်းတစ်ယောက် မှ</ref> === ဘုရားရှင်တို့၏ တူသောအချက်များ === ဘုရားရှင်တို့၏ တူသော အချက်များ (၃၀) ရှိသည်။ (၁) အလောင်းတော်သည် နောက်ဆုံးသောဘဝ၌ မိခင်ဝမ်းကြာတိုက်တွင် ပဋိသန္ဓေ နေတော်မူသည်။ (ထူးခြားချက်မှာ နတ်ပြည်မှသာ စုတေကြခြင်းဖြစ်သည်။ အလောင်းတော်တွေဟာ ဗြဟ္မာပြည်ကနေ စုတေပြီး ပဋိသန္ဓေ နေတော်မူခြင်းမရှိပါ။ အ‌ကြောင်းမှာ ဗြဟ္မာပြည်ကနေ လာလျှင် ကာမဂုဏ်ကို ရွံမုန်းတဲ့စိတ် အထုံ လူ့ပြည်ကိုပါလာမည်။ အိမ်ထောင်ပြုမှာ မဟုတ်ဘူး။ (တချို.အပျိုကြီး၊ လူပျိုကြီး တွေလဲ ဗြဟ္မာပြည်က လာလို့ အိမ်ထောင်မပြုတာလို့ ပြောတာပဲ...ဤကားစာကြွင်း) အလောင်းတော်တွေဟာ ဒီလို စောစောစီးစီး ကတည်းက ကာမဂုဏ်ကို ရွံမုန်းနေလျှင် မဇ္ဈိမလမ်းစဉ်ကို တွေ့ဖို့ခက်မည် ဟု ဆိုသည်။ (၂) မယ်တော်ဝမ်း၌ ထက်ဝယ်ပလ္လင်ဖွဲ့ခွေ၍ အရှေ့သို့ မျက်နှာမူပြီးနေပါသည်။ (အလောင်းတော်တွေဟာ သာမန်လူ သန္ဓေသားတွေလို အမိဝမ်းမှာ ပြောင်းပြန်မနေပါ။ အတည့်ပဲနေပါသည်။ မယ်တော်ရဲ့ဝမ်းဗိုက်ဟာလည်း ပူထွက်လာခြင်းမရှိပါ။ မယ်တော်ဟာ ကိုယ့်သားကို ဗိုက်ကနေ ကောင်းကောင်းမြင်နေရသည်။ ချင်ခြင်းတပ်ခြင်း၊ နာကျင်အော့အန်ခြင်း မရှိပါ။ အလောင်းတော်တွေဟာ မယ်တော်တွေကို ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်းဒုက္ခ မပေးကြပါ။) (၃) အလောင်းတော်ကို မတ်တတ်ရပ်လျက် ဖွားသည်။ (ညစ်ပေမှု မရှိပါ၊ မိခင်လည်း ကျန်းမာစွာ ရှိရသည်၊ နောက် (၇)ရက်မှာတော့ မိခင် ကံတော်ကုန်ရသည်။ သကျသာကီဝင် ဆိုသည်မှာ ပင်ကိုစွမ်းရည်ရှိသူဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့်အတိုင်း မွေးမွေးခြင်း ကိုယ့်ခြေထောက်ပေါ် ကိုယ်ရပ်ပါသည်။ စောင့်ကြည့်နေကြသော နတ်၊ဗြဟ္မာတွေတောင် မျက်လုံးပြူးကုန်ကြသည်ဟုဆိုသည်။ (ဤကား အရှင်ဉာဏိသာရ၏ အဟော) (၄) တောအရပ်၌သာ ဖွားတော်မူပါသည်။ (၅) ဖွားပြီးပြီးခြင်း မြောက်အရပ်သို့ ခြေ (၇)လှမ်းကြွကာ "ဤလောက၌ ငါသာ အမြတ်ဆုံးတည်း၊ ငါ၏ နောက်ဆုံး ပဋိသန္ဓေ နေရခြင်းတည်း၊နောက်ထပ် ပဋိသန္ဓေ နေစရာမလိုတော့ပြီ" ဟု ကြုံးဝါးတော်မူပါသည်။ (ထိုကာလတွင် အကိုးကွယ်ခံ ဘဝသို့ ရောက်မှန်းမသိရောက်နေသော ဗြဟ္မာတွေကို အသိပေးကြုံးဝါးခြင်း ဟုဆို၏။ ဂေါတမ ဘုရားလောင်းသည် (၃) ဘဝ၌ ဖွားစမှာပင် စကားပြော၏။ မဟောသဓာ၊ ဝေဿန္တရာ နှင့် နောက်ဆုံးဘဝ -(သုခမှတ်စု)) (၆) သူအို၊ သူနာ၊ သူသေ၊ ရဟန်း နိမိတ်(၄)ပါးမြင်၍ သား(၁)ယောက်ဖွားသော ညမှသာ တောထွက်တော်မူကြသည်။ (ထိုနိမိတ်ပြသော နတ်သားကို [[ဘုရားလောင်း၏ ဆရာ ၅-ယောက်]] တွင် ၁-ယောက် အပါအဝင်ဟု သတ်မှတ်သည်။) (၇) အရဟတ္တဖိုလ်၏ တံခွန်ဖြစ်သော ရဟန်းအဖြစ်ကို ရယူပြီးမှ [[ဒုက္ကရစရိယ]]ကျင့်သည်။ (အရဟတ္တဖိုလ်၏ တန်ဖိုးသည် ရဟန်းမှလွဲ၍ မည်သည့် အမျိုးနှင့်မျှ မတန်ဟုဆိုသည်။ လူဝတ်ကြောင် မှ အရဟတ္တဖိုလ်ရလျှင်လည်း ရဟန်းဝတ်လျှင်ဝတ်၊ မဝတ်လျှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်ကြရသည်။) (၈) ဘုရားဖြစ်မည့်နေ့ နွားနို့ဃနာဆွမ်း ဘုန်းပေးတော်မူကြသည်။ (ထိုဆွမ်းတွင် နတ်ဩဇာပါတတ်ပြီး ဘုရားဖြစ်ပြီး (၇)ပတ်၊ (၄၉)ရက်စာ အာဟာရဖြစ်သည်။ ဘုရားရှင်၏ ဝမ်းထဲတွင် အစာခြေလဲ မမြန်၊ မြန်မြန်လဲ မဆာလောင်ဘဲ သမာပတ်ဝင်စားခြင်း၊ တရားတော်များကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်ခြင်းများ အတွက် ကောင်းစွာ ထောက်ပံ့သည်။) (၉) မြက်အခင်းတွင် ထိုင်တော်မူလျက် ဘုရားဖြစ်သည်။ (၁၀) အာနပါန ကမ္မဌာန်းကို စီးဖြန်းတော်မူကြသည်။ (ဘုရားရှင်တို့သည် အာနပါန ကမ္မဌာန်းဖြင့်သာ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို ရရှိကြသောကြောင့် ဂေါတမ ဘုရားရှင်သည်လည်း အာနပါနကို လွန်စွာချီးမွမ်းတော်မူသည်။ မဟာသတိပဌာနသုတ်(ဒီ-၂၊ ၃၁)၊ မဟာသတိပဌာနသုတ်(မ-၁၊ ၇၀)၊ တတိယပါရာဇိက ပါဠိ(ဝိ-၁၊ ၈၉)၊ အာနာပါနဿတိသုတ်(မ-၃၊ ၁၂၂)၊ မဟာရာဟုလောဝါဒသုတ်(မ-၂၊ ၈၈)၊ ကာယဂတာသတိသုတ်(မ-၃၊ ၁၃၀) တို့၌ ဟောတော်မူခဲ့သည်။) (၁၁) မာရ်စစ်သည်ကို အောင်တော်မူသည်။ (၁၂) ဗောဓိပလ္လင်၌သာ ဝိဇ္ဇာ(၃)ပါးစသော ဆအသာဓာရဏ အစရှိသော ကျေးဇူးတရားအပေါင်းကို ရတော်မူကြသည်။ (၁၃) ဗောဓိပင်၏ ထက်ဝန်းကျင်၌သာ [[သတ္တ သတ္တာယ]](၇) ဌာန ကျင့်တော်မူကြသည်။ (၁၄) တရားဦးဟော စိမ့်သောငှာ ဗြဟ္မာမင်းက လျှောက်ရသည်။ ၇-သတ္တဟ အပြီး ၅၀-ရက်မြောက်နေ့မှာ အဘယ်သူအား တရားဟောရမည်နည်း၊ အဘယ်သူသည် ခက်ခဲနက်နဲသော ဤတရားများကို ခေတ်ကာလ၏ အယူဝါဒများမှ ခွဲထွက်၍ လျင်မြန်စွာနားလည်နိုင်မည်နည်းဟု ဆင်ခြင်ကြည့်တော်မူပါသည်။ ဆင်ခြင်သည့် နေရာတွင် ဘုရားရှင်များသည် ပကတိမျက်စိကိုပဲ သုံးတော်မူကြတယ်လို့ ဟောသည်။ ပကတိမျက်စိနှင့် ကြည့်တော့ ပထမမှာ ဒီလောက် ခက်ခဲနေတဲ့တရားတွေကို နားလည်သဘောပေါက်ပြီး စောစောစီးစီး တရားထူးရမည့်သူကို မတွေ့ဘူးဟု ဆိုသည်။ ကိလေသာထူပြောလွန်းတဲ့ လောကကို တရားမဟော၊ တစ်ကိုယ်တည်း [[ဖိုလ်]] ချမ်းသာနဲ့ နေတော့မည် ဆိုသည့် စိတ်အကြံလည်း ဖြစ်လာသည်။ ထိုအခါ ဗြဟ္မာမင်းက တရားဦးဟောရန်လျှောက်ရသည်။ ဂေါတမဘုရားရှင်ကို မဟာသဟမ္ပတိဗြဟ္မာမင်းက တောင်းပန်သည် ဟုဆိုသည်။ (ဒီဃနိကယ်မှာ ဝိပဿီဘုရားရှင်လည်း ဒီလို ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု အတိအလင်း ရေးထားသည်။) (၁၅) ဣတိပတနမိဂဒါဝုန်တော၌သာ ဓမ္မစကြာတရားဦးဟောတော်မူကြသည်။ (၁၆) တပို့တွဲလပြည့်နေ့၌သာ ပါတိမောက် ပြတော်မူကြသည်။ (၁၇) ဇေတဝန်မည်သော ကျောင်းတော်၌သာ သီတင်းသုံးကြသည်။ (ပိဋကတ်တော်တွင် (၁၄) ဝါမြောက်၊ (၂၁) ဝါမှ (၄၄) ဝါ အထိ (၂၅) ဝါ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်မှာ သီတင်းသုံးပါသည်။ ဇာတိမြေ ကပိလဝတ်မှ နိဂြောဓါရုံကျောင်းမှာ(၁၅) ဝါမြောက် တစ်ဝါသာ သီတင်းသုံးတော်မူပါသည်။) (၁၈) သာဝတ္ထိမြို့၌သာ ယမိုက်ပြာဋိဟာ ပြတော်မူပါသည်။ (ယမိုက်+ပြာဋိဟာ = အစုံစုံ + တန်ခိုး။ ရေအစုံ၊ မီးအစုံ ဟုဆိုအပ်သော အစုံလိုက် အစုံလိုက် ဖြစ်ပေါ်စေသော တန်ခိုးတော်) (၁၉) တာဝတိံသာ၌သာ အဘိဓမ္မာတရားဟောသည်။ (၂၀) သင်္ကဿနဂိုရ်ပြည်၌သာ နတ်ပြည်မှ သက်တော်မူပါသည်။ (၂၁) ဖလသမာပတ်ကို မပြတ်ဝင်စားတော်မူပါသည်။ (၂၂) နံနက်အခါ၊ ညဉ့်အခါ တို့၌ ကျွတ်ထိုက်သော ဝေနေယျကို ကြည့်ရှုတော်မူပါသည်။ (နေ့ (၃) ခါ၊ ည (၃)ခါ ..၆ ခါ ကြည့် ပါသည်။) (၂၃) အကြောင်းရှိမှ ဝိနည်းတရားတို့ကို ပညတ်တော်မူပါသည်။ (ဒီဝိနည်းတွေကို စောစောကတည်းက ကြိုထုတ်ထားလျှင် ဘယ်သူမှ ရဟန်းဝတ်ရဲ/ဝတ်ချင်မှာ မဟုတ်ဘူးဟု ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် ဖြစ်စဉ်ပေါ်လာမှ စည်းကမ်းထုတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။) (၂၄) အတ္ထုပ္ပတ္တိနှင့် တိုက်ဆိုင်မှုရှိလျှင် အတိတ်မှ ဇာတ်တရားများကို ဟောသည်။ (၂၅) ဆွေတော်၊ မျိုးတော်တို့၏ အစည်းအဝေး တရားပွဲများတွင် ဗုဒ္ဓဝင် ကိုသာဟောတော်မူကြသည်။ (၂၆) ဧည့်သည်ရဟန်းတို့နှင့် တရားစကားပြောတော်မူကြသည်။ (၂၇) ဒါယကာတို့ ဖိတ်၍ ဝါဆိုတော်မူသော်၊ ဝါကျွတ်လျှင် ဒါယကာတို့အား ပန်ကြားပြီးမှသာ ထွက်ခွာကြွသွားတော်မူကြသည်။ (၂၈) နေ့စဉ် အခါခပ်သိမ်း [[ဗုဒ္ဓကိစ္စငါးပါး]] ကို ပြုတော်မူသည်။ (၂၉) ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုအံ့သောနေ့၌ သားပြွမ်းဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေးတော်မူသည်။ (မြတ်စွာဘုရား နောက်ဆုံးဘုဉ်းပေးတဲ့ဆွမ်းသည် ဝက်သား (ဝက်ပျိုသား) (မဟာအဋ္ဌကထာ၊ PDS dictionary အရ) နဲ့ မှို ဆိုပြီး (၂)မျိုး ရှိနေသည်။ ပါဠိလို “သူကရမက္တဝ” လို့ခေါ်တဲ့ အရာ(ဘောဇဉ်) ကို ဘုရားရှင် ဘုဉ်းပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ပါဠိ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန် ၁ ခုကလွဲရင် အခြားသော ဘာသာပြန်တွေမှာ မှို လို့ပဲ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ကြသည်။ အားလုံး အဘိဓာန် (၅)ခုက ဘာသာပြန်ထားသည်။ မှို၊ ဆေးပေါင်းစုံဟင်း၊ နူးညံ့လှစွာသော မကြီးမငယ် ဝက်သား၊ မျှစ် (ဥဒါန်းအဋ္ဌကထာအရ)၊ နွားနို့နဲ့ ချက်ထားတဲ့ ထမင်းစားဖွယ် စသည် (၅)မျိုး ရှိနေပါသည်။ မြန်မာဆရာတော်တွေက ထိုရာသီမှာ မှို မပွင့်သေးလို့ ဝက်သားကိုပဲ ယူသည်။ နိုင်ငံတကာမှာကတော့ မှိုကို ယူကြသည်။ အခါမဟုတ်မှိုကို ဘုန်းပေးပြီးတော့ အဆိပ်သင့်တာလို့ ဆိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် “သူကရမက္တဝ”ဟာ ဘာသာပြန်ကွဲလွဲမှုရှိနေသည်။ ဘုရားရှင်တို့၏ တူရာ အချက် (၃၀) အရ သားပြွမ်းဆွမ်း ဘုဉ်းပေးတော်မူရမယ်ဆိုတော့ ဝက်သား ဟု ပြောရမှာပါ။) (၃၀) သမာပတ်ဝင်စားပြီးမှ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုတော်မူသည်။<ref>ဦးပညာသီဟ “ ပိဋကတ် လမ်းညွှန် စာအုပ် ”</ref> ==ရုပ်ပုံများ== <gallery> File:Hna Kyape Shit Su.jpg|နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူဘုရား လှည့်လည်ပူဇော်ပွဲ မြင်ကွင်းတစ်ခု </gallery> == ရည်ညွှန်းကိုးကား == <references/> * [[သုတေသနသရုပ်ပြအဘိဓာန်]] - [[ဖျာပုံတိုက်သစ်ဆရာတော်]] * ဗုဒ္ဓဝံသ။ ပါဠိ။ ၃၈၁။ အဋ္ဌကထာ။ ၃၄၈၊ * အပဒါန်။ ပါဠိ။ ပ-အုပ်။ ၅၄။ * စရိယာပိဋက။ ပါဠိ။ ၁၄။ {{နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ}} [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားများ]] tp5jdkf4ho20h7grre6yzqqscsbjtpa 1041875 1041873 2026-07-03T13:38:32Z ~2026-37985-12 145170 /* နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူသော ဘုရားရှင်တို့၏ ဖြစ်တော်စဉ် */ 1041875 wikitext text/x-wiki {{copyedit}} {{ဗုဒ္ဓဘာသာ}} [[File:28Buddhas-01.JPG| thumb | ဆူးလေဘုရားမှ နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ ဘုရား [[ဆင်းတုတော်|ဆင်းတုတော်များ]]|300x300px]] '''နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ''' ဆိုသည်မှာ ဂေါတမ ဘုရားရှင် ဖြစ်လာမည့် သုမေဓါ ရှင်ရသေ့အား နောင် ဘဒ္ဒကမ္ဘာ တွင် ဂေါတမ အမည်ဖြင့် ဘုရားဖြစ်မည် ဟု ဗျာဒိတ်ပေးသော “ဒီပင်္ကရာ” ဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူသော သာရမဏ္ဍကမ္ဘာ တွင် ပွင့်တော်မူကြသော ဘုရားရှင်များ မှ ဂေါတမ ဘုရားရှင်အထိ ဘုရားရှင် ၂၈ - ဆူ ကို ဆိုလိုသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ [[ဘုန်းကြီးကျောင်း|ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း]] နှင့် [[စေတီပုထိုးများ|စေတီတော်]] များတွင် နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ ဘုရား ဆင်းတုတော် များရှိကြသည်။ == ပွင့်တော်မူပြီးသော ဘုရားရှင်များ == ဆုံးစမထင်သော သံသရာ တစ်လျှောက်တွင် '''ဂင်္ဂါဝါဠု သဲစုမက'''သော ဘုရားများ ပွင့်ခဲ့ကြသည်။<ref>သမ္ဗုဒ္ဓေ ဂါ ထာ</ref> == နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူသော ဘုရားရှင်တို့၏ ဖြစ်တော်စဉ် == ဂေါတမ ဘုရားရှင် ဖြစ်လာမည့် သုမေဓါ ရှင်ရသေ့အား နောင် ဘဒ္ဒကမ္ဘာတွင် ဂေါတမ အမည်ဖြင့် ဘုရားဖြစ်မည် ဟု ဗျာဒိတ်ပေးသော “ ဒီပင်္ကရာ” ဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူသော သာရမဏ္ဍကမ္ဘာတွင် ပွင့်တော်မူကြသော ဘုရားရှင်များ မှ ဂေါတမ ဘုရားရှင်အထိ ဘုရားရှင် ၂၈ - ဆူ ရှိလေသည်။ ဤဘုရားရှင်များကို နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူဘုရားများ ဟုခေါ်ဝေါ် ပူဇော်ကြသည်။ ဂေါတမ ဘုရားလောင်း [[ဗျာဒိတ်]]ခံယူသော ကမ္ဘာမှစ၍ ပွင့်တော်မူသော ဘုရားရှင်များ၏ အမည်တော်တို့ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable" |'''ဘုရားအမည်တော်''' |'''ဒုက္ကရစရိယာ''' |'''ဗောဓိပင်''' |'''သက်တော်''' |'''ကမ္ဘာ''' |- |[[တဏှင်္ကရာဘုရား|၁။ တ-တဏှင်္ကရာဘုရား]] |၇-ရက် |စရီးပင် ([[တောင်မရိုးပင်]]) |တစ်သိန်း | colspan="1" rowspan="4" |သာရမဏ္ဍ |- |[[မေဓင်္ကရာဘုရား|၂။ မေ-မေဓင်္ကရာဘုရား]] |၁၅-ရက် |[[ပေါက်ပင်]] |ကိုးသောင်း |- |[[သရဏင်္ကရာဘုရား|၃။ သ-သရဏင်္ကရာဘုရား]] |တစ်လ |[[သခွတ်ပင်]] |ရှစ်သောင်း |- |[[ဒီပင်္ကရာဘုရား|၄။ ဒီ-ဒီပင်္ကရာဘုရား]] |၇-ရက် |[[ညောင်ကြပ်ပင်]] |တစ်သိန်း |- | colspan="5" rowspan="1" |'''ပထမ [[အသင်္ချေ]]''' |- |[[ကောဏ္ဍညဘုရား|၅။ ကော-ကောဏ္ဍညဘုရား]] |ဆယ်လ |[[ကြောင်လျှာ|ကြောင်လျှာပင်]] |တစ်သိန်း |သာရကမ္ဘာ |- | colspan="5" rowspan="1" |'''ဒုတိယ အသင်္ချေ''' |- |[[မင်္ဂလဘုရား|၆။ မံ-မင်္ဂလဘုရား]] |ရှစ်လ |[[ကံ့ကော်ပင်]] |ကိုးသောင်း | colspan="1" rowspan="4" |သာရမဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[သုမနဘုရား|၇။ သု-သုမနဘုရား]] |ဆယ်လ |ကံ့ကော်ပင် |ကိုးသောင်း |- |[[ရေဝတဘုရား|၈။ ရေ-ရေဝတဘုရား]] |၇-လ |ကံ့ကော်ပင် |ခြောက်သောင်း |- |[[သောဘိတဘုရား|၉။ သော-သောဘိတဘုရား]] |၇-ရက် |ကံ့ကော်ပင် |ကိုးသောင်း |- | colspan="5" rowspan="1" |'''တတိယ အသင်္ချေ''' |- |[[အနောမဒဿီဘုရား|၁၀။ အ-အနောမဒဿီဘုရား]] |ဆယ်လ |[[ထောက်ကြံ့ပင်]] |တစ်သိန်း | colspan="1" rowspan="3" |ဝရကမ္ဘာ |- |[[ပဒုမဘုရား|၁၁။ ပ-ပဒုမဘုရား]] |ရှစ်လ |ကြောင်လျာပင် |တစ်သိန်း |- |[[နာရဒဘုရား|၁၂။ နာ-နာရဒဘုရား]] |၇-ရက် |ကြောင်လျာပင် |ကိုးသောင်း |- | colspan="5" rowspan="1" |'''စတုတ္ထ အသင်္ချေ''' |- |[[ပဒုမုတ္တရဘုရား|၁၃။ ပ-ပဒုမုတ္တရဘုရား]] |၇-ရက် |[[ထင်းရှူး|ထင်းရူးပင်]] |တစ်သိန်း |သာရကမ္ဘာ |- | colspan="5" rowspan="1" |'''ကမ္ဘာတစ်သိန်းထက်''' |- |[[သုမေဓဘုရား|၁၄။ သု-သုမေဓာဘုရား]] |၁၅-ရက် |[[ထိန်ပင်]] |ကိုးသောင်း | colspan="1" rowspan="2" |မဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[သုဇာတဘုရား|၁၅။ သု-သုဇာတဘုရား]] |ကိုးလ |[[ဝါး|ဝါးပင်]] |ကိုးသောင်း |- | colspan="5" |'''ကမ္ဘာ ၃၀၀၀၀ ထက်''' |- |[[ပိယဒဿီဘုရား|၁၆။ ပိ-ပိယဒဿီဘုရား]] |ခြောက်လ |[[ရေခတက်ပင်]] |ကိုးသောင်း | colspan="1" rowspan="3" |ဝရကမ္ဘာ |- |[[အတ္ထဒဿီဘုရား|၁၇။ အ-အတ္ထဒဿီဘုရား]] |ရှစ်လ |[[စကားပင်]] |တစ်သိန်း |- |[[ဓမ္မဒဿီဘုရား|၁၈။ ဓ-ဓမ္မဒဿီဘုရား]] |၇-ရက် |[[လိပ်ဆူးရွှေ (အပင်)|လိပ်ဆူးရွှေပင်]] |တစ်သိန်း |- | colspan="5" |'''ကမ္ဘာ ၁၈၀၀ ထက်''' |- |[[သိဒ္ဓတ္ထဘုရား-နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ|၁၉။ သိ-သိဒ္ဓတ္ထဘုရား]] |ဆယ်လ |[[မဟာလှေကားပင်]] |တစ်သိန်း |သာရကမ္ဘာ |- | colspan="5" |'''၉၄ ကမ္ဘာထက်''' |- |[[တိဿဘုရား|၂၀။ တိ-တိဿဘုရား]] |ရှစ်လ |[[မြန်မာပိတောက်|ပိတောက်ပင်]] |တစ်သိန်း | colspan="1" rowspan="2" |မဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[ဖုဿဘုရား|၂၁။ ဖု-ဖုဿဘုရား]] |ခြောက်လ |[[သျှိသျှားပင်]] |ကိုးသောင်း |- | colspan="5" |'''၉၂ ကမ္ဘာထက်''' |- |[[ဝိပဿီဘုရား|၂၂။ ဝိ-ဝိပဿီဘုရား]] |ရှစ်လ |[[သခွတ်ပင်]] |ရှစ်သောင်း |သာရကမ္ဘာ |- | colspan="5" |'''၉၁ ကမ္ဘာထက်''' |- |[[သိခီဘုရား|၂၃။ သိ-သိခီဘုရား]] |ရှစ်လ |[[သရက်ပင်|သရက်ဖြူပင်]] |ခုနစ်သောင်း | colspan="1" rowspan="2" |မဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[ဝေဿဘူဘုရား|၂၄။ ဝေ-ဝေဿဘူဘုရား]] |ခြောက်လ |[[အင်ကြင်းပင်]] |ခြောက်သောင်း |- | colspan="5" |'''၃၁ ကမ္ဘာထက်''' |- |[[ကကုသန်|၂၅။ က-ကကုသန်ဘုရား]] |ရှစ်လ |[[ကုက္ကို|ကုက္ကိုပင်]] |လေးသောင်း | colspan="1" rowspan="4" |[[ဘဒ္ဒကမ္ဘာ]] |- |[[ကောဏာဂုံ|၂၆။ ကော-ကောဏဂုန်ဘုရား]] |ခြောက်လ |[[ရေသဖန်းပင်]] |သုံးသောင်း |- |[[ကဿပဘုရား|၂၇။ က-ကဿပဘုရား]] |၇-ရက် |[[ပညောင်ပင်]] |နှစ်သောင်း |- |[[ဂေါတမဘုရား|၂၈။ ဂေါ-ဂေါတမဘုရား]] |ခြောက်နှစ်ကြာ |[[ဗောဓိညောင်ပင်|ညောင်ဗုဒ္ဓဟေပင်]] |ရှစ်ဆယ် |} ===အကျဉ်းမှတ်သားဆောင်ထားရန် ဂါထာ=== * တ, မေ, သ , ဒီ, ၊ ကော, မံ, သု, ရေ။ * သော, အ, ပ, နာ၊ ပ, သု, သု, ပိ၊ * အ, ဓ, သိ, တိ, ၊ ဖု, ဝိ, သိ, ဝေ, * က, ကော, က, ဂေါ၊ ဋ္ဌဝီသ, တိ။ * တေသံ နမတ္ထု၊ ဗုဒ္ဓါနံ၊ ဝိဇယံ ဒေန္တု၊ မေ သဒါ။ === ထူးခြားချက် === နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူသော ဘုရားကိုယ်တော်မြတ်များသည် တနင်္ဂနွေသား (၄) ဆူ၊တနင်္လာသား(၄)ဆူ …(၇)နေ့ မှာ ၄-ဆူစီ အတိအကျ ဖြစ်နေကြ၏။ * တနင်္ဂနွေ သား (၄) ဆူ - မေဓင်္ဂရာ၊ သောဘိတ၊ ပိယဒဿီ၊ သိခီ။ * တနင်္လာ သား (၄) ဆူ - သရဏှင်္ဂရာ၊ အနောမဒဿီ၊ အတ္ထဒဿီ၊ ဝေဿဘူ။ * အင်္ဂါ သား (၄) ဆူ - ဒီပင်္ကရာ၊ ပဒုမ၊ ဓမ္မဒဿီ၊ ကကုသန်။ * ဗုဒ္ဓဟူး သား (၄) ဆူ - ကောဏ္ဍည၊ နာရဒ၊ သိဒ္ဓတ္ထ၊ ကောဏဂုံ။ * ကြာသပတေး သား(၄) ဆူ - မင်္ဂလ၊ ပဒုမုတ္တရ၊ တိဿ၊ ကဿပ။ * သောကြာ သား (၄) ဆူ - သုမန၊ သုမေဓာ၊ ဖုဿ၊ ဂေါတမ။ * စနေ သား (၄) ဆူ - တဏှင်္ကရာ၊ ရေဝတ၊ သုဇာတာ၊ ဝိပဿီဘုရား။ === ဘုရားရှင်တို့၏ ဉာဏ်တော်များနှင့် အသုံးချတော်မူပုံ === (၁) အကြောင်းဟုတ်၊ မဟုတ်ကို သိသော ဌာနာဌာန ကောသလ္လ ဉာဏ်တော် (သတ္တဝါ တစ်စုံတစ်ယောက် အာသဝေါတရား ကုန်နိုင်၊ မကုန်နိုင် (သို့) ရဟန္တာဖြစ်နိုင်၊မဖြစ်နိုင်ကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၂) ကောင်းကျိုး၊ မကောင်းကျိုး ကို သိသော ဝိပါကဉာဏ်တော် (ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်တွင် ဈာန်၊မဂ်ဖိုလ်ရမှု၌ အန္တရာယ် (အဟိတ်၊ ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေနေမှု) ရှိ၊ မရှိကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၃) သတ္တဝါတို့လားရာ၊ ရောက်ရာကို သိသော သဗ္ဗတ္ထ ဂါမိနီပဋိပဒါဉာဏ်တော် (ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်တွင် ဈာန်၊မဂ်ဖိုလ်ရမှု၌ ပဉ္စာနန္တိရိယကံ ရှိ၊ မရှိကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၄) အထူးထူးသော ဓာတ်သဘောများကို သိသော အနေကဓာတု နာနာဓာတုဉာဏ်တော် (အထက်ပါ ဉာဏ်(၃)မျိုးနဲ့ ကြည့်ပြီး အန္တရာယ်ကင်းပါမှ ကျွတ်နိုင် ချွတ်နိုင်သော စရိုက်နှင့် ကိုက်ညီမည့် တရားဟော (ဝါ) ကမ္မဋ္ဌာန်းပေးရန် ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၅) သတ္တဝါတို့၏ ဆန္ဒအလိုကို သိသော နာနာဓိမုတ္တိကဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့၏ နှလုံးသွင်းတတ်မှု သဘောထားကို သိပြီး သင့်လျော်သောတရားဟောရန် ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၆) လူတို့၏ ဣန္ဒြေအနုအရင့်ကို သိသော ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့၏ သဒ္ဓါတရားကောင်း၊ မကောင်းကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၇) ဈာန်၊ ဝိမောက္ခ၊ သမာဓိ၊ သမာပတ် စသည်တို့၏ ညစ်ညူးကြောင်းကို သိသော ဈာနဝိမောက္ခ သမာဓိ သမာပတ္တိဉာဏ်တော် (ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူပြီးမှ ချွတ်သင့်သည်ဆိုလျှင် ဝေးကွာသော အရပ်သို့ပင် ကြွရောက်တော်မူပါသည်။) (၈) ရှေးဖြစ်ဟောင်း၊ ဘဝခန္ဓာဖြစ်စဉ်ကို သိသော ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏ်တော် (ရှေးဘဝဖြစ်စဉ်နှင့် အထုံ၊ပါရမီစသည်တို့ကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ကြည့်ရှုဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၉) သတ္တဝါတို့၏ ပဋိသန္ဓေနေခြင်း၊ စုတေခြင်း တို့ကို သိသော စုတူပပါတ (ဝါ) ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့၏ လက်တလောစိတ်ဖြစ်စဉ်ကိုလဲ ဤဉာဏ်ဖြင့် ကြည့်ရှုဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၁၀) အာသဝေါတရား ကုန်ရာဖြစ်သော အာသဝက္ခယဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့အား အရဟတ္တမဂ် တရားပေါက်အောင် တရားဟောရန်အလို့ငှာ ဤဉာဏ်ဖြင့် ကြည့်ရှုဆင်ခြင်တော်မူသည်။)<ref>ဗုဒ္ဓဘာသာကောင်းတစ်ယောက် မှ</ref> === ဘုရားရှင်တို့၏ တူသောအချက်များ === ဘုရားရှင်တို့၏ တူသော အချက်များ (၃၀) ရှိသည်။ (၁) အလောင်းတော်သည် နောက်ဆုံးသောဘဝ၌ မိခင်ဝမ်းကြာတိုက်တွင် ပဋိသန္ဓေ နေတော်မူသည်။ (ထူးခြားချက်မှာ နတ်ပြည်မှသာ စုတေကြခြင်းဖြစ်သည်။ အလောင်းတော်တွေဟာ ဗြဟ္မာပြည်ကနေ စုတေပြီး ပဋိသန္ဓေ နေတော်မူခြင်းမရှိပါ။ အ‌ကြောင်းမှာ ဗြဟ္မာပြည်ကနေ လာလျှင် ကာမဂုဏ်ကို ရွံမုန်းတဲ့စိတ် အထုံ လူ့ပြည်ကိုပါလာမည်။ အိမ်ထောင်ပြုမှာ မဟုတ်ဘူး။ (တချို.အပျိုကြီး၊ လူပျိုကြီး တွေလဲ ဗြဟ္မာပြည်က လာလို့ အိမ်ထောင်မပြုတာလို့ ပြောတာပဲ...ဤကားစာကြွင်း) အလောင်းတော်တွေဟာ ဒီလို စောစောစီးစီး ကတည်းက ကာမဂုဏ်ကို ရွံမုန်းနေလျှင် မဇ္ဈိမလမ်းစဉ်ကို တွေ့ဖို့ခက်မည် ဟု ဆိုသည်။ (၂) မယ်တော်ဝမ်း၌ ထက်ဝယ်ပလ္လင်ဖွဲ့ခွေ၍ အရှေ့သို့ မျက်နှာမူပြီးနေပါသည်။ (အလောင်းတော်တွေဟာ သာမန်လူ သန္ဓေသားတွေလို အမိဝမ်းမှာ ပြောင်းပြန်မနေပါ။ အတည့်ပဲနေပါသည်။ မယ်တော်ရဲ့ဝမ်းဗိုက်ဟာလည်း ပူထွက်လာခြင်းမရှိပါ။ မယ်တော်ဟာ ကိုယ့်သားကို ဗိုက်ကနေ ကောင်းကောင်းမြင်နေရသည်။ ချင်ခြင်းတပ်ခြင်း၊ နာကျင်အော့အန်ခြင်း မရှိပါ။ အလောင်းတော်တွေဟာ မယ်တော်တွေကို ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်းဒုက္ခ မပေးကြပါ။) (၃) အလောင်းတော်ကို မတ်တတ်ရပ်လျက် ဖွားသည်။ (ညစ်ပေမှု မရှိပါ၊ မိခင်လည်း ကျန်းမာစွာ ရှိရသည်၊ နောက် (၇)ရက်မှာတော့ မိခင် ကံတော်ကုန်ရသည်။ သကျသာကီဝင် ဆိုသည်မှာ ပင်ကိုစွမ်းရည်ရှိသူဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့်အတိုင်း မွေးမွေးခြင်း ကိုယ့်ခြေထောက်ပေါ် ကိုယ်ရပ်ပါသည်။ စောင့်ကြည့်နေကြသော နတ်၊ဗြဟ္မာတွေတောင် မျက်လုံးပြူးကုန်ကြသည်ဟုဆိုသည်။ (ဤကား အရှင်ဉာဏိသာရ၏ အဟော) (၄) တောအရပ်၌သာ ဖွားတော်မူပါသည်။ (၅) ဖွားပြီးပြီးခြင်း မြောက်အရပ်သို့ ခြေ (၇)လှမ်းကြွကာ "ဤလောက၌ ငါသာ အမြတ်ဆုံးတည်း၊ ငါ၏ နောက်ဆုံး ပဋိသန္ဓေ နေရခြင်းတည်း၊နောက်ထပ် ပဋိသန္ဓေ နေစရာမလိုတော့ပြီ" ဟု ကြုံးဝါးတော်မူပါသည်။ (ထိုကာလတွင် အကိုးကွယ်ခံ ဘဝသို့ ရောက်မှန်းမသိရောက်နေသော ဗြဟ္မာတွေကို အသိပေးကြုံးဝါးခြင်း ဟုဆို၏။ ဂေါတမ ဘုရားလောင်းသည် (၃) ဘဝ၌ ဖွားစမှာပင် စကားပြော၏။ မဟောသဓာ၊ ဝေဿန္တရာ နှင့် နောက်ဆုံးဘဝ -(သုခမှတ်စု)) (၆) သူအို၊ သူနာ၊ သူသေ၊ ရဟန်း နိမိတ်(၄)ပါးမြင်၍ သား(၁)ယောက်ဖွားသော ညမှသာ တောထွက်တော်မူကြသည်။ (ထိုနိမိတ်ပြသော နတ်သားကို [[ဘုရားလောင်း၏ ဆရာ ၅-ယောက်]] တွင် ၁-ယောက် အပါအဝင်ဟု သတ်မှတ်သည်။) (၇) အရဟတ္တဖိုလ်၏ တံခွန်ဖြစ်သော ရဟန်းအဖြစ်ကို ရယူပြီးမှ [[ဒုက္ကရစရိယ]]ကျင့်သည်။ (အရဟတ္တဖိုလ်၏ တန်ဖိုးသည် ရဟန်းမှလွဲ၍ မည်သည့် အမျိုးနှင့်မျှ မတန်ဟုဆိုသည်။ လူဝတ်ကြောင် မှ အရဟတ္တဖိုလ်ရလျှင်လည်း ရဟန်းဝတ်လျှင်ဝတ်၊ မဝတ်လျှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်ကြရသည်။) (၈) ဘုရားဖြစ်မည့်နေ့ နွားနို့ဃနာဆွမ်း ဘုန်းပေးတော်မူကြသည်။ (ထိုဆွမ်းတွင် နတ်ဩဇာပါတတ်ပြီး ဘုရားဖြစ်ပြီး (၇)ပတ်၊ (၄၉)ရက်စာ အာဟာရဖြစ်သည်။ ဘုရားရှင်၏ ဝမ်းထဲတွင် အစာခြေလဲ မမြန်၊ မြန်မြန်လဲ မဆာလောင်ဘဲ သမာပတ်ဝင်စားခြင်း၊ တရားတော်များကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်ခြင်းများ အတွက် ကောင်းစွာ ထောက်ပံ့သည်။) (၉) မြက်အခင်းတွင် ထိုင်တော်မူလျက် ဘုရားဖြစ်သည်။ (၁၀) အာနပါန ကမ္မဌာန်းကို စီးဖြန်းတော်မူကြသည်။ (ဘုရားရှင်တို့သည် အာနပါန ကမ္မဌာန်းဖြင့်သာ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို ရရှိကြသောကြောင့် ဂေါတမ ဘုရားရှင်သည်လည်း အာနပါနကို လွန်စွာချီးမွမ်းတော်မူသည်။ မဟာသတိပဌာနသုတ်(ဒီ-၂၊ ၃၁)၊ မဟာသတိပဌာနသုတ်(မ-၁၊ ၇၀)၊ တတိယပါရာဇိက ပါဠိ(ဝိ-၁၊ ၈၉)၊ အာနာပါနဿတိသုတ်(မ-၃၊ ၁၂၂)၊ မဟာရာဟုလောဝါဒသုတ်(မ-၂၊ ၈၈)၊ ကာယဂတာသတိသုတ်(မ-၃၊ ၁၃၀) တို့၌ ဟောတော်မူခဲ့သည်။) (၁၁) မာရ်စစ်သည်ကို အောင်တော်မူသည်။ (၁၂) ဗောဓိပလ္လင်၌သာ ဝိဇ္ဇာ(၃)ပါးစသော ဆအသာဓာရဏ အစရှိသော ကျေးဇူးတရားအပေါင်းကို ရတော်မူကြသည်။ (၁၃) ဗောဓိပင်၏ ထက်ဝန်းကျင်၌သာ [[သတ္တ သတ္တာယ]](၇) ဌာန ကျင့်တော်မူကြသည်။ (၁၄) တရားဦးဟော စိမ့်သောငှာ ဗြဟ္မာမင်းက လျှောက်ရသည်။ ၇-သတ္တဟ အပြီး ၅၀-ရက်မြောက်နေ့မှာ အဘယ်သူအား တရားဟောရမည်နည်း၊ အဘယ်သူသည် ခက်ခဲနက်နဲသော ဤတရားများကို ခေတ်ကာလ၏ အယူဝါဒများမှ ခွဲထွက်၍ လျင်မြန်စွာနားလည်နိုင်မည်နည်းဟု ဆင်ခြင်ကြည့်တော်မူပါသည်။ ဆင်ခြင်သည့် နေရာတွင် ဘုရားရှင်များသည် ပကတိမျက်စိကိုပဲ သုံးတော်မူကြတယ်လို့ ဟောသည်။ ပကတိမျက်စိနှင့် ကြည့်တော့ ပထမမှာ ဒီလောက် ခက်ခဲနေတဲ့တရားတွေကို နားလည်သဘောပေါက်ပြီး စောစောစီးစီး တရားထူးရမည့်သူကို မတွေ့ဘူးဟု ဆိုသည်။ ကိလေသာထူပြောလွန်းတဲ့ လောကကို တရားမဟော၊ တစ်ကိုယ်တည်း [[ဖိုလ်]] ချမ်းသာနဲ့ နေတော့မည် ဆိုသည့် စိတ်အကြံလည်း ဖြစ်လာသည်။ ထိုအခါ ဗြဟ္မာမင်းက တရားဦးဟောရန်လျှောက်ရသည်။ ဂေါတမဘုရားရှင်ကို မဟာသဟမ္ပတိဗြဟ္မာမင်းက တောင်းပန်သည် ဟုဆိုသည်။ (ဒီဃနိကယ်မှာ ဝိပဿီဘုရားရှင်လည်း ဒီလို ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု အတိအလင်း ရေးထားသည်။) (၁၅) ဣတိပတနမိဂဒါဝုန်တော၌သာ ဓမ္မစကြာတရားဦးဟောတော်မူကြသည်။ (၁၆) တပို့တွဲလပြည့်နေ့၌သာ ပါတိမောက် ပြတော်မူကြသည်။ (၁၇) ဇေတဝန်မည်သော ကျောင်းတော်၌သာ သီတင်းသုံးကြသည်။ (ပိဋကတ်တော်တွင် (၁၄) ဝါမြောက်၊ (၂၁) ဝါမှ (၄၄) ဝါ အထိ (၂၅) ဝါ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်မှာ သီတင်းသုံးပါသည်။ ဇာတိမြေ ကပိလဝတ်မှ နိဂြောဓါရုံကျောင်းမှာ(၁၅) ဝါမြောက် တစ်ဝါသာ သီတင်းသုံးတော်မူပါသည်။) (၁၈) သာဝတ္ထိမြို့၌သာ ယမိုက်ပြာဋိဟာ ပြတော်မူပါသည်။ (ယမိုက်+ပြာဋိဟာ = အစုံစုံ + တန်ခိုး။ ရေအစုံ၊ မီးအစုံ ဟုဆိုအပ်သော အစုံလိုက် အစုံလိုက် ဖြစ်ပေါ်စေသော တန်ခိုးတော်) (၁၉) တာဝတိံသာ၌သာ အဘိဓမ္မာတရားဟောသည်။ (၂၀) သင်္ကဿနဂိုရ်ပြည်၌သာ နတ်ပြည်မှ သက်တော်မူပါသည်။ (၂၁) ဖလသမာပတ်ကို မပြတ်ဝင်စားတော်မူပါသည်။ (၂၂) နံနက်အခါ၊ ညဉ့်အခါ တို့၌ ကျွတ်ထိုက်သော ဝေနေယျကို ကြည့်ရှုတော်မူပါသည်။ (နေ့ (၃) ခါ၊ ည (၃)ခါ ..၆ ခါ ကြည့် ပါသည်။) (၂၃) အကြောင်းရှိမှ ဝိနည်းတရားတို့ကို ပညတ်တော်မူပါသည်။ (ဒီဝိနည်းတွေကို စောစောကတည်းက ကြိုထုတ်ထားလျှင် ဘယ်သူမှ ရဟန်းဝတ်ရဲ/ဝတ်ချင်မှာ မဟုတ်ဘူးဟု ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် ဖြစ်စဉ်ပေါ်လာမှ စည်းကမ်းထုတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။) (၂၄) အတ္ထုပ္ပတ္တိနှင့် တိုက်ဆိုင်မှုရှိလျှင် အတိတ်မှ ဇာတ်တရားများကို ဟောသည်။ (၂၅) ဆွေတော်၊ မျိုးတော်တို့၏ အစည်းအဝေး တရားပွဲများတွင် ဗုဒ္ဓဝင် ကိုသာဟောတော်မူကြသည်။ (၂၆) ဧည့်သည်ရဟန်းတို့နှင့် တရားစကားပြောတော်မူကြသည်။ (၂၇) ဒါယကာတို့ ဖိတ်၍ ဝါဆိုတော်မူသော်၊ ဝါကျွတ်လျှင် ဒါယကာတို့အား ပန်ကြားပြီးမှသာ ထွက်ခွာကြွသွားတော်မူကြသည်။ (၂၈) နေ့စဉ် အခါခပ်သိမ်း [[ဗုဒ္ဓကိစ္စငါးပါး]] ကို ပြုတော်မူသည်။ (၂၉) ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုအံ့သောနေ့၌ သားပြွမ်းဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေးတော်မူသည်။ (မြတ်စွာဘုရား နောက်ဆုံးဘုဉ်းပေးတဲ့ဆွမ်းသည် ဝက်သား (ဝက်ပျိုသား) (မဟာအဋ္ဌကထာ၊ PDS dictionary အရ) နဲ့ မှို ဆိုပြီး (၂)မျိုး ရှိနေသည်။ ပါဠိလို “သူကရမက္တဝ” လို့ခေါ်တဲ့ အရာ(ဘောဇဉ်) ကို ဘုရားရှင် ဘုဉ်းပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ပါဠိ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန် ၁ ခုကလွဲရင် အခြားသော ဘာသာပြန်တွေမှာ မှို လို့ပဲ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ကြသည်။ အားလုံး အဘိဓာန် (၅)ခုက ဘာသာပြန်ထားသည်။ မှို၊ ဆေးပေါင်းစုံဟင်း၊ နူးညံ့လှစွာသော မကြီးမငယ် ဝက်သား၊ မျှစ် (ဥဒါန်းအဋ္ဌကထာအရ)၊ နွားနို့နဲ့ ချက်ထားတဲ့ ထမင်းစားဖွယ် စသည် (၅)မျိုး ရှိနေပါသည်။ မြန်မာဆရာတော်တွေက ထိုရာသီမှာ မှို မပွင့်သေးလို့ ဝက်သားကိုပဲ ယူသည်။ နိုင်ငံတကာမှာကတော့ မှိုကို ယူကြသည်။ အခါမဟုတ်မှိုကို ဘုန်းပေးပြီးတော့ အဆိပ်သင့်တာလို့ ဆိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် “သူကရမက္တဝ”ဟာ ဘာသာပြန်ကွဲလွဲမှုရှိနေသည်။ ဘုရားရှင်တို့၏ တူရာ အချက် (၃၀) အရ သားပြွမ်းဆွမ်း ဘုဉ်းပေးတော်မူရမယ်ဆိုတော့ ဝက်သား ဟု ပြောရမှာပါ။) (၃၀) သမာပတ်ဝင်စားပြီးမှ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုတော်မူသည်။<ref>ဦးပညာသီဟ “ ပိဋကတ် လမ်းညွှန် စာအုပ် ”</ref> ==ရုပ်ပုံများ== <gallery> File:Hna Kyape Shit Su.jpg|နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူဘုရား လှည့်လည်ပူဇော်ပွဲ မြင်ကွင်းတစ်ခု </gallery> == ရည်ညွှန်းကိုးကား == <references/> * [[သုတေသနသရုပ်ပြအဘိဓာန်]] - [[ဖျာပုံတိုက်သစ်ဆရာတော်]] * ဗုဒ္ဓဝံသ။ ပါဠိ။ ၃၈၁။ အဋ္ဌကထာ။ ၃၄၈၊ * အပဒါန်။ ပါဠိ။ ပ-အုပ်။ ၅၄။ * စရိယာပိဋက။ ပါဠိ။ ၁၄။ {{နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ}} [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားများ]] 6liwdhdtq889v3m59jbrojbh1olbdp3 1041889 1041875 2026-07-03T13:43:37Z ~2026-37985-12 145170 /* နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူသော ဘုရားရှင်တို့၏ ဖြစ်တော်စဉ် */ 1041889 wikitext text/x-wiki {{copyedit}} {{ဗုဒ္ဓဘာသာ}} [[File:28Buddhas-01.JPG| thumb | ဆူးလေဘုရားမှ နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ ဘုရား [[ဆင်းတုတော်|ဆင်းတုတော်များ]]|300x300px]] '''နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ''' ဆိုသည်မှာ ဂေါတမ ဘုရားရှင် ဖြစ်လာမည့် သုမေဓါ ရှင်ရသေ့အား နောင် ဘဒ္ဒကမ္ဘာ တွင် ဂေါတမ အမည်ဖြင့် ဘုရားဖြစ်မည် ဟု ဗျာဒိတ်ပေးသော “ဒီပင်္ကရာ” ဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူသော သာရမဏ္ဍကမ္ဘာ တွင် ပွင့်တော်မူကြသော ဘုရားရှင်များ မှ ဂေါတမ ဘုရားရှင်အထိ ဘုရားရှင် ၂၈ - ဆူ ကို ဆိုလိုသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ [[ဘုန်းကြီးကျောင်း|ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း]] နှင့် [[စေတီပုထိုးများ|စေတီတော်]] များတွင် နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ ဘုရား ဆင်းတုတော် များရှိကြသည်။ == ပွင့်တော်မူပြီးသော ဘုရားရှင်များ == ဆုံးစမထင်သော သံသရာ တစ်လျှောက်တွင် '''ဂင်္ဂါဝါဠု သဲစုမက'''သော ဘုရားများ ပွင့်ခဲ့ကြသည်။<ref>သမ္ဗုဒ္ဓေ ဂါ ထာ</ref> == နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူသော ဘုရားရှင်တို့၏ ဖြစ်တော်စဉ် == ဂေါတမ ဘုရားရှင် ဖြစ်လာမည့် သုမေဓါ ရှင်ရသေ့အား နောင် ဘဒ္ဒကမ္ဘာတွင် ဂေါတမ အမည်ဖြင့် ဘုရားဖြစ်မည် ဟု ဗျာဒိတ်ပေးသော “ ဒီပင်္ကရာ” ဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူသော သာရမဏ္ဍကမ္ဘာတွင် ပွင့်တော်မူကြသော ဘုရားရှင်များ မှ ဂေါတမ ဘုရားရှင်အထိ ဘုရားရှင် ၂၈ - ဆူ ရှိလေသည်။ ဤဘုရားရှင်များကို နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူဘုရားများ ဟုခေါ်ဝေါ် ပူဇော်ကြသည်။ ဂေါတမ ဘုရားလောင်း [[ဗျာဒိတ်]]ခံယူသော ကမ္ဘာမှစ၍ ပွင့်တော်မူသော ဘုရားရှင်များ၏ အမည်တော်တို့ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable" |'''ဘုရားအမည်တော်''' |'''ဒုက္ကရစရိယာ''' |'''ဗောဓိပင်''' |'''သက်တော်''' |'''ကမ္ဘာ''' |- |[[တဏှင်္ကရာဘုရား|၁။ တ-တဏှင်္ကရာဘုရား]] |၇-ရက် |စရီးပင် ([[တောင်မရိုးပင်]]) |တစ်သိန်း | colspan="1" rowspan="4" |သာရမဏ္ဍ |- |[[မေဓင်္ကရာဘုရား|၂။ မေ-မေဓင်္ကရာဘုရား]] |၁၅-ရက် |[[ပေါက်ပင်]] |ကိုးသောင်း |- |[[သရဏင်္ကရာဘုရား|၃။ သ-သရဏင်္ကရာဘုရား]] |တစ်လ |[[သခွတ်ပင်]] |ရှစ်သောင်း |- |[[ဒီပင်္ကရာဘုရား|၄။ ဒီ-ဒီပင်္ကရာဘုရား]] |၇-ရက် |[[ညောင်ကြပ်ပင်]] |တစ်သိန်း |- | colspan="5" rowspan="1" |'''ပထမ [[အသင်္ချေ|(သေလ)အသင်္ချေ]]''' |- |[[ကောဏ္ဍညဘုရား|၅။ ကော-ကောဏ္ဍညဘုရား]] |ဆယ်လ |[[ကြောင်လျှာ|ကြောင်လျှာပင်]] |တစ်သိန်း |သာရကမ္ဘာ |- | colspan="5" rowspan="1" |'''ဒုတိယ (ဘာသ)အသင်္ချေ''' |- |[[မင်္ဂလဘုရား|၆။ မံ-မင်္ဂလဘုရား]] |ရှစ်လ |[[ကံ့ကော်ပင်]] |ကိုးသောင်း | colspan="1" rowspan="4" |သာရမဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[သုမနဘုရား|၇။ သု-သုမနဘုရား]] |ဆယ်လ |ကံ့ကော်ပင် |ကိုးသောင်း |- |[[ရေဝတဘုရား|၈။ ရေ-ရေဝတဘုရား]] |၇-လ |ကံ့ကော်ပင် |ခြောက်သောင်း |- |[[သောဘိတဘုရား|၉။ သော-သောဘိတဘုရား]] |၇-ရက် |ကံ့ကော်ပင် |ကိုးသောင်း |- | colspan="5" rowspan="1" |'''တတိယ (ဇယ)အသင်္ချေ''' |- |[[အနောမဒဿီဘုရား|၁၀။ အ-အနောမဒဿီဘုရား]] |ဆယ်လ |[[ထောက်ကြံ့ပင်]] |တစ်သိန်း | colspan="1" rowspan="3" |ဝရကမ္ဘာ |- |[[ပဒုမဘုရား|၁၁။ ပ-ပဒုမဘုရား]] |ရှစ်လ |ကြောင်လျာပင် |တစ်သိန်း |- |[[နာရဒဘုရား|၁၂။ နာ-နာရဒဘုရား]] |၇-ရက် |ကြောင်လျာပင် |ကိုးသောင်း |- | colspan="5" rowspan="1" |'''စတုတ္ထ (ရုစိယ)အသင်္ချေ''' |- |[[ပဒုမုတ္တရဘုရား|၁၃။ ပ-ပဒုမုတ္တရဘုရား]] |၇-ရက် |[[ထင်းရှူး|ထင်းရူးပင်]] |တစ်သိန်း |သာရကမ္ဘာ |- | colspan="5" rowspan="1" |'''ကမ္ဘာတစ်သိန်းထက်''' |- |[[သုမေဓဘုရား|၁၄။ သု-သုမေဓာဘုရား]] |၁၅-ရက် |[[ထိန်ပင်]] |ကိုးသောင်း | colspan="1" rowspan="2" |မဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[သုဇာတဘုရား|၁၅။ သု-သုဇာတဘုရား]] |ကိုးလ |[[ဝါး|ဝါးပင်]] |ကိုးသောင်း |- | colspan="5" |'''ကမ္ဘာ ၃၀၀၀၀ ထက်''' |- |[[ပိယဒဿီဘုရား|၁၆။ ပိ-ပိယဒဿီဘုရား]] |ခြောက်လ |[[ရေခတက်ပင်]] |ကိုးသောင်း | colspan="1" rowspan="3" |ဝရကမ္ဘာ |- |[[အတ္ထဒဿီဘုရား|၁၇။ အ-အတ္ထဒဿီဘုရား]] |ရှစ်လ |[[စကားပင်]] |တစ်သိန်း |- |[[ဓမ္မဒဿီဘုရား|၁၈။ ဓ-ဓမ္မဒဿီဘုရား]] |၇-ရက် |[[လိပ်ဆူးရွှေ (အပင်)|လိပ်ဆူးရွှေပင်]] |တစ်သိန်း |- | colspan="5" |'''ကမ္ဘာ ၁၈၀၀ ထက်''' |- |[[သိဒ္ဓတ္ထဘုရား-နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ|၁၉။ သိ-သိဒ္ဓတ္ထဘုရား]] |ဆယ်လ |[[မဟာလှေကားပင်]] |တစ်သိန်း |သာရကမ္ဘာ |- | colspan="5" |'''၉၄ ကမ္ဘာထက်''' |- |[[တိဿဘုရား|၂၀။ တိ-တိဿဘုရား]] |ရှစ်လ |[[မြန်မာပိတောက်|ပိတောက်ပင်]] |တစ်သိန်း | colspan="1" rowspan="2" |မဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[ဖုဿဘုရား|၂၁။ ဖု-ဖုဿဘုရား]] |ခြောက်လ |[[သျှိသျှားပင်]] |ကိုးသောင်း |- | colspan="5" |'''၉၂ ကမ္ဘာထက်''' |- |[[ဝိပဿီဘုရား|၂၂။ ဝိ-ဝိပဿီဘုရား]] |ရှစ်လ |[[သခွတ်ပင်]] |ရှစ်သောင်း |သာရကမ္ဘာ |- | colspan="5" |'''၉၁ ကမ္ဘာထက်''' |- |[[သိခီဘုရား|၂၃။ သိ-သိခီဘုရား]] |ရှစ်လ |[[သရက်ပင်|သရက်ဖြူပင်]] |ခုနစ်သောင်း | colspan="1" rowspan="2" |မဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[ဝေဿဘူဘုရား|၂၄။ ဝေ-ဝေဿဘူဘုရား]] |ခြောက်လ |[[အင်ကြင်းပင်]] |ခြောက်သောင်း |- | colspan="5" |'''၃၁ ကမ္ဘာထက်''' |- |[[ကကုသန်|၂၅။ က-ကကုသန်ဘုရား]] |ရှစ်လ |[[ကုက္ကို|ကုက္ကိုပင်]] |လေးသောင်း | colspan="1" rowspan="4" |[[ဘဒ္ဒကမ္ဘာ]] |- |[[ကောဏာဂုံ|၂၆။ ကော-ကောဏဂုန်ဘုရား]] |ခြောက်လ |[[ရေသဖန်းပင်]] |သုံးသောင်း |- |[[ကဿပဘုရား|၂၇။ က-ကဿပဘုရား]] |၇-ရက် |[[ပညောင်ပင်]] |နှစ်သောင်း |- |[[ဂေါတမဘုရား|၂၈။ ဂေါ-ဂေါတမဘုရား]] |ခြောက်နှစ်ကြာ |[[ဗောဓိညောင်ပင်|ညောင်ဗုဒ္ဓဟေပင်]] |ရှစ်ဆယ် |} ===အကျဉ်းမှတ်သားဆောင်ထားရန် ဂါထာ=== * တ, မေ, သ , ဒီ, ၊ ကော, မံ, သု, ရေ။ * သော, အ, ပ, နာ၊ ပ, သု, သု, ပိ၊ * အ, ဓ, သိ, တိ, ၊ ဖု, ဝိ, သိ, ဝေ, * က, ကော, က, ဂေါ၊ ဋ္ဌဝီသ, တိ။ * တေသံ နမတ္ထု၊ ဗုဒ္ဓါနံ၊ ဝိဇယံ ဒေန္တု၊ မေ သဒါ။ === ထူးခြားချက် === နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူသော ဘုရားကိုယ်တော်မြတ်များသည် တနင်္ဂနွေသား (၄) ဆူ၊တနင်္လာသား(၄)ဆူ …(၇)နေ့ မှာ ၄-ဆူစီ အတိအကျ ဖြစ်နေကြ၏။ * တနင်္ဂနွေ သား (၄) ဆူ - မေဓင်္ဂရာ၊ သောဘိတ၊ ပိယဒဿီ၊ သိခီ။ * တနင်္လာ သား (၄) ဆူ - သရဏှင်္ဂရာ၊ အနောမဒဿီ၊ အတ္ထဒဿီ၊ ဝေဿဘူ။ * အင်္ဂါ သား (၄) ဆူ - ဒီပင်္ကရာ၊ ပဒုမ၊ ဓမ္မဒဿီ၊ ကကုသန်။ * ဗုဒ္ဓဟူး သား (၄) ဆူ - ကောဏ္ဍည၊ နာရဒ၊ သိဒ္ဓတ္ထ၊ ကောဏဂုံ။ * ကြာသပတေး သား(၄) ဆူ - မင်္ဂလ၊ ပဒုမုတ္တရ၊ တိဿ၊ ကဿပ။ * သောကြာ သား (၄) ဆူ - သုမန၊ သုမေဓာ၊ ဖုဿ၊ ဂေါတမ။ * စနေ သား (၄) ဆူ - တဏှင်္ကရာ၊ ရေဝတ၊ သုဇာတာ၊ ဝိပဿီဘုရား။ === ဘုရားရှင်တို့၏ ဉာဏ်တော်များနှင့် အသုံးချတော်မူပုံ === (၁) အကြောင်းဟုတ်၊ မဟုတ်ကို သိသော ဌာနာဌာန ကောသလ္လ ဉာဏ်တော် (သတ္တဝါ တစ်စုံတစ်ယောက် အာသဝေါတရား ကုန်နိုင်၊ မကုန်နိုင် (သို့) ရဟန္တာဖြစ်နိုင်၊မဖြစ်နိုင်ကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၂) ကောင်းကျိုး၊ မကောင်းကျိုး ကို သိသော ဝိပါကဉာဏ်တော် (ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်တွင် ဈာန်၊မဂ်ဖိုလ်ရမှု၌ အန္တရာယ် (အဟိတ်၊ ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေနေမှု) ရှိ၊ မရှိကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၃) သတ္တဝါတို့လားရာ၊ ရောက်ရာကို သိသော သဗ္ဗတ္ထ ဂါမိနီပဋိပဒါဉာဏ်တော် (ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်တွင် ဈာန်၊မဂ်ဖိုလ်ရမှု၌ ပဉ္စာနန္တိရိယကံ ရှိ၊ မရှိကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၄) အထူးထူးသော ဓာတ်သဘောများကို သိသော အနေကဓာတု နာနာဓာတုဉာဏ်တော် (အထက်ပါ ဉာဏ်(၃)မျိုးနဲ့ ကြည့်ပြီး အန္တရာယ်ကင်းပါမှ ကျွတ်နိုင် ချွတ်နိုင်သော စရိုက်နှင့် ကိုက်ညီမည့် တရားဟော (ဝါ) ကမ္မဋ္ဌာန်းပေးရန် ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၅) သတ္တဝါတို့၏ ဆန္ဒအလိုကို သိသော နာနာဓိမုတ္တိကဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့၏ နှလုံးသွင်းတတ်မှု သဘောထားကို သိပြီး သင့်လျော်သောတရားဟောရန် ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၆) လူတို့၏ ဣန္ဒြေအနုအရင့်ကို သိသော ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့၏ သဒ္ဓါတရားကောင်း၊ မကောင်းကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၇) ဈာန်၊ ဝိမောက္ခ၊ သမာဓိ၊ သမာပတ် စသည်တို့၏ ညစ်ညူးကြောင်းကို သိသော ဈာနဝိမောက္ခ သမာဓိ သမာပတ္တိဉာဏ်တော် (ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူပြီးမှ ချွတ်သင့်သည်ဆိုလျှင် ဝေးကွာသော အရပ်သို့ပင် ကြွရောက်တော်မူပါသည်။) (၈) ရှေးဖြစ်ဟောင်း၊ ဘဝခန္ဓာဖြစ်စဉ်ကို သိသော ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏ်တော် (ရှေးဘဝဖြစ်စဉ်နှင့် အထုံ၊ပါရမီစသည်တို့ကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ကြည့်ရှုဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၉) သတ္တဝါတို့၏ ပဋိသန္ဓေနေခြင်း၊ စုတေခြင်း တို့ကို သိသော စုတူပပါတ (ဝါ) ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့၏ လက်တလောစိတ်ဖြစ်စဉ်ကိုလဲ ဤဉာဏ်ဖြင့် ကြည့်ရှုဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၁၀) အာသဝေါတရား ကုန်ရာဖြစ်သော အာသဝက္ခယဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့အား အရဟတ္တမဂ် တရားပေါက်အောင် တရားဟောရန်အလို့ငှာ ဤဉာဏ်ဖြင့် ကြည့်ရှုဆင်ခြင်တော်မူသည်။)<ref>ဗုဒ္ဓဘာသာကောင်းတစ်ယောက် မှ</ref> === ဘုရားရှင်တို့၏ တူသောအချက်များ === ဘုရားရှင်တို့၏ တူသော အချက်များ (၃၀) ရှိသည်။ (၁) အလောင်းတော်သည် နောက်ဆုံးသောဘဝ၌ မိခင်ဝမ်းကြာတိုက်တွင် ပဋိသန္ဓေ နေတော်မူသည်။ (ထူးခြားချက်မှာ နတ်ပြည်မှသာ စုတေကြခြင်းဖြစ်သည်။ အလောင်းတော်တွေဟာ ဗြဟ္မာပြည်ကနေ စုတေပြီး ပဋိသန္ဓေ နေတော်မူခြင်းမရှိပါ။ အ‌ကြောင်းမှာ ဗြဟ္မာပြည်ကနေ လာလျှင် ကာမဂုဏ်ကို ရွံမုန်းတဲ့စိတ် အထုံ လူ့ပြည်ကိုပါလာမည်။ အိမ်ထောင်ပြုမှာ မဟုတ်ဘူး။ (တချို.အပျိုကြီး၊ လူပျိုကြီး တွေလဲ ဗြဟ္မာပြည်က လာလို့ အိမ်ထောင်မပြုတာလို့ ပြောတာပဲ...ဤကားစာကြွင်း) အလောင်းတော်တွေဟာ ဒီလို စောစောစီးစီး ကတည်းက ကာမဂုဏ်ကို ရွံမုန်းနေလျှင် မဇ္ဈိမလမ်းစဉ်ကို တွေ့ဖို့ခက်မည် ဟု ဆိုသည်။ (၂) မယ်တော်ဝမ်း၌ ထက်ဝယ်ပလ္လင်ဖွဲ့ခွေ၍ အရှေ့သို့ မျက်နှာမူပြီးနေပါသည်။ (အလောင်းတော်တွေဟာ သာမန်လူ သန္ဓေသားတွေလို အမိဝမ်းမှာ ပြောင်းပြန်မနေပါ။ အတည့်ပဲနေပါသည်။ မယ်တော်ရဲ့ဝမ်းဗိုက်ဟာလည်း ပူထွက်လာခြင်းမရှိပါ။ မယ်တော်ဟာ ကိုယ့်သားကို ဗိုက်ကနေ ကောင်းကောင်းမြင်နေရသည်။ ချင်ခြင်းတပ်ခြင်း၊ နာကျင်အော့အန်ခြင်း မရှိပါ။ အလောင်းတော်တွေဟာ မယ်တော်တွေကို ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်းဒုက္ခ မပေးကြပါ။) (၃) အလောင်းတော်ကို မတ်တတ်ရပ်လျက် ဖွားသည်။ (ညစ်ပေမှု မရှိပါ၊ မိခင်လည်း ကျန်းမာစွာ ရှိရသည်၊ နောက် (၇)ရက်မှာတော့ မိခင် ကံတော်ကုန်ရသည်။ သကျသာကီဝင် ဆိုသည်မှာ ပင်ကိုစွမ်းရည်ရှိသူဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့်အတိုင်း မွေးမွေးခြင်း ကိုယ့်ခြေထောက်ပေါ် ကိုယ်ရပ်ပါသည်။ စောင့်ကြည့်နေကြသော နတ်၊ဗြဟ္မာတွေတောင် မျက်လုံးပြူးကုန်ကြသည်ဟုဆိုသည်။ (ဤကား အရှင်ဉာဏိသာရ၏ အဟော) (၄) တောအရပ်၌သာ ဖွားတော်မူပါသည်။ (၅) ဖွားပြီးပြီးခြင်း မြောက်အရပ်သို့ ခြေ (၇)လှမ်းကြွကာ "ဤလောက၌ ငါသာ အမြတ်ဆုံးတည်း၊ ငါ၏ နောက်ဆုံး ပဋိသန္ဓေ နေရခြင်းတည်း၊နောက်ထပ် ပဋိသန္ဓေ နေစရာမလိုတော့ပြီ" ဟု ကြုံးဝါးတော်မူပါသည်။ (ထိုကာလတွင် အကိုးကွယ်ခံ ဘဝသို့ ရောက်မှန်းမသိရောက်နေသော ဗြဟ္မာတွေကို အသိပေးကြုံးဝါးခြင်း ဟုဆို၏။ ဂေါတမ ဘုရားလောင်းသည် (၃) ဘဝ၌ ဖွားစမှာပင် စကားပြော၏။ မဟောသဓာ၊ ဝေဿန္တရာ နှင့် နောက်ဆုံးဘဝ -(သုခမှတ်စု)) (၆) သူအို၊ သူနာ၊ သူသေ၊ ရဟန်း နိမိတ်(၄)ပါးမြင်၍ သား(၁)ယောက်ဖွားသော ညမှသာ တောထွက်တော်မူကြသည်။ (ထိုနိမိတ်ပြသော နတ်သားကို [[ဘုရားလောင်း၏ ဆရာ ၅-ယောက်]] တွင် ၁-ယောက် အပါအဝင်ဟု သတ်မှတ်သည်။) (၇) အရဟတ္တဖိုလ်၏ တံခွန်ဖြစ်သော ရဟန်းအဖြစ်ကို ရယူပြီးမှ [[ဒုက္ကရစရိယ]]ကျင့်သည်။ (အရဟတ္တဖိုလ်၏ တန်ဖိုးသည် ရဟန်းမှလွဲ၍ မည်သည့် အမျိုးနှင့်မျှ မတန်ဟုဆိုသည်။ လူဝတ်ကြောင် မှ အရဟတ္တဖိုလ်ရလျှင်လည်း ရဟန်းဝတ်လျှင်ဝတ်၊ မဝတ်လျှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်ကြရသည်။) (၈) ဘုရားဖြစ်မည့်နေ့ နွားနို့ဃနာဆွမ်း ဘုန်းပေးတော်မူကြသည်။ (ထိုဆွမ်းတွင် နတ်ဩဇာပါတတ်ပြီး ဘုရားဖြစ်ပြီး (၇)ပတ်၊ (၄၉)ရက်စာ အာဟာရဖြစ်သည်။ ဘုရားရှင်၏ ဝမ်းထဲတွင် အစာခြေလဲ မမြန်၊ မြန်မြန်လဲ မဆာလောင်ဘဲ သမာပတ်ဝင်စားခြင်း၊ တရားတော်များကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်ခြင်းများ အတွက် ကောင်းစွာ ထောက်ပံ့သည်။) (၉) မြက်အခင်းတွင် ထိုင်တော်မူလျက် ဘုရားဖြစ်သည်။ (၁၀) အာနပါန ကမ္မဌာန်းကို စီးဖြန်းတော်မူကြသည်။ (ဘုရားရှင်တို့သည် အာနပါန ကမ္မဌာန်းဖြင့်သာ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို ရရှိကြသောကြောင့် ဂေါတမ ဘုရားရှင်သည်လည်း အာနပါနကို လွန်စွာချီးမွမ်းတော်မူသည်။ မဟာသတိပဌာနသုတ်(ဒီ-၂၊ ၃၁)၊ မဟာသတိပဌာနသုတ်(မ-၁၊ ၇၀)၊ တတိယပါရာဇိက ပါဠိ(ဝိ-၁၊ ၈၉)၊ အာနာပါနဿတိသုတ်(မ-၃၊ ၁၂၂)၊ မဟာရာဟုလောဝါဒသုတ်(မ-၂၊ ၈၈)၊ ကာယဂတာသတိသုတ်(မ-၃၊ ၁၃၀) တို့၌ ဟောတော်မူခဲ့သည်။) (၁၁) မာရ်စစ်သည်ကို အောင်တော်မူသည်။ (၁၂) ဗောဓိပလ္လင်၌သာ ဝိဇ္ဇာ(၃)ပါးစသော ဆအသာဓာရဏ အစရှိသော ကျေးဇူးတရားအပေါင်းကို ရတော်မူကြသည်။ (၁၃) ဗောဓိပင်၏ ထက်ဝန်းကျင်၌သာ [[သတ္တ သတ္တာယ]](၇) ဌာန ကျင့်တော်မူကြသည်။ (၁၄) တရားဦးဟော စိမ့်သောငှာ ဗြဟ္မာမင်းက လျှောက်ရသည်။ ၇-သတ္တဟ အပြီး ၅၀-ရက်မြောက်နေ့မှာ အဘယ်သူအား တရားဟောရမည်နည်း၊ အဘယ်သူသည် ခက်ခဲနက်နဲသော ဤတရားများကို ခေတ်ကာလ၏ အယူဝါဒများမှ ခွဲထွက်၍ လျင်မြန်စွာနားလည်နိုင်မည်နည်းဟု ဆင်ခြင်ကြည့်တော်မူပါသည်။ ဆင်ခြင်သည့် နေရာတွင် ဘုရားရှင်များသည် ပကတိမျက်စိကိုပဲ သုံးတော်မူကြတယ်လို့ ဟောသည်။ ပကတိမျက်စိနှင့် ကြည့်တော့ ပထမမှာ ဒီလောက် ခက်ခဲနေတဲ့တရားတွေကို နားလည်သဘောပေါက်ပြီး စောစောစီးစီး တရားထူးရမည့်သူကို မတွေ့ဘူးဟု ဆိုသည်။ ကိလေသာထူပြောလွန်းတဲ့ လောကကို တရားမဟော၊ တစ်ကိုယ်တည်း [[ဖိုလ်]] ချမ်းသာနဲ့ နေတော့မည် ဆိုသည့် စိတ်အကြံလည်း ဖြစ်လာသည်။ ထိုအခါ ဗြဟ္မာမင်းက တရားဦးဟောရန်လျှောက်ရသည်။ ဂေါတမဘုရားရှင်ကို မဟာသဟမ္ပတိဗြဟ္မာမင်းက တောင်းပန်သည် ဟုဆိုသည်။ (ဒီဃနိကယ်မှာ ဝိပဿီဘုရားရှင်လည်း ဒီလို ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု အတိအလင်း ရေးထားသည်။) (၁၅) ဣတိပတနမိဂဒါဝုန်တော၌သာ ဓမ္မစကြာတရားဦးဟောတော်မူကြသည်။ (၁၆) တပို့တွဲလပြည့်နေ့၌သာ ပါတိမောက် ပြတော်မူကြသည်။ (၁၇) ဇေတဝန်မည်သော ကျောင်းတော်၌သာ သီတင်းသုံးကြသည်။ (ပိဋကတ်တော်တွင် (၁၄) ဝါမြောက်၊ (၂၁) ဝါမှ (၄၄) ဝါ အထိ (၂၅) ဝါ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်မှာ သီတင်းသုံးပါသည်။ ဇာတိမြေ ကပိလဝတ်မှ နိဂြောဓါရုံကျောင်းမှာ(၁၅) ဝါမြောက် တစ်ဝါသာ သီတင်းသုံးတော်မူပါသည်။) (၁၈) သာဝတ္ထိမြို့၌သာ ယမိုက်ပြာဋိဟာ ပြတော်မူပါသည်။ (ယမိုက်+ပြာဋိဟာ = အစုံစုံ + တန်ခိုး။ ရေအစုံ၊ မီးအစုံ ဟုဆိုအပ်သော အစုံလိုက် အစုံလိုက် ဖြစ်ပေါ်စေသော တန်ခိုးတော်) (၁၉) တာဝတိံသာ၌သာ အဘိဓမ္မာတရားဟောသည်။ (၂၀) သင်္ကဿနဂိုရ်ပြည်၌သာ နတ်ပြည်မှ သက်တော်မူပါသည်။ (၂၁) ဖလသမာပတ်ကို မပြတ်ဝင်စားတော်မူပါသည်။ (၂၂) နံနက်အခါ၊ ညဉ့်အခါ တို့၌ ကျွတ်ထိုက်သော ဝေနေယျကို ကြည့်ရှုတော်မူပါသည်။ (နေ့ (၃) ခါ၊ ည (၃)ခါ ..၆ ခါ ကြည့် ပါသည်။) (၂၃) အကြောင်းရှိမှ ဝိနည်းတရားတို့ကို ပညတ်တော်မူပါသည်။ (ဒီဝိနည်းတွေကို စောစောကတည်းက ကြိုထုတ်ထားလျှင် ဘယ်သူမှ ရဟန်းဝတ်ရဲ/ဝတ်ချင်မှာ မဟုတ်ဘူးဟု ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် ဖြစ်စဉ်ပေါ်လာမှ စည်းကမ်းထုတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။) (၂၄) အတ္ထုပ္ပတ္တိနှင့် တိုက်ဆိုင်မှုရှိလျှင် အတိတ်မှ ဇာတ်တရားများကို ဟောသည်။ (၂၅) ဆွေတော်၊ မျိုးတော်တို့၏ အစည်းအဝေး တရားပွဲများတွင် ဗုဒ္ဓဝင် ကိုသာဟောတော်မူကြသည်။ (၂၆) ဧည့်သည်ရဟန်းတို့နှင့် တရားစကားပြောတော်မူကြသည်။ (၂၇) ဒါယကာတို့ ဖိတ်၍ ဝါဆိုတော်မူသော်၊ ဝါကျွတ်လျှင် ဒါယကာတို့အား ပန်ကြားပြီးမှသာ ထွက်ခွာကြွသွားတော်မူကြသည်။ (၂၈) နေ့စဉ် အခါခပ်သိမ်း [[ဗုဒ္ဓကိစ္စငါးပါး]] ကို ပြုတော်မူသည်။ (၂၉) ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုအံ့သောနေ့၌ သားပြွမ်းဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေးတော်မူသည်။ (မြတ်စွာဘုရား နောက်ဆုံးဘုဉ်းပေးတဲ့ဆွမ်းသည် ဝက်သား (ဝက်ပျိုသား) (မဟာအဋ္ဌကထာ၊ PDS dictionary အရ) နဲ့ မှို ဆိုပြီး (၂)မျိုး ရှိနေသည်။ ပါဠိလို “သူကရမက္တဝ” လို့ခေါ်တဲ့ အရာ(ဘောဇဉ်) ကို ဘုရားရှင် ဘုဉ်းပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ပါဠိ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန် ၁ ခုကလွဲရင် အခြားသော ဘာသာပြန်တွေမှာ မှို လို့ပဲ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ကြသည်။ အားလုံး အဘိဓာန် (၅)ခုက ဘာသာပြန်ထားသည်။ မှို၊ ဆေးပေါင်းစုံဟင်း၊ နူးညံ့လှစွာသော မကြီးမငယ် ဝက်သား၊ မျှစ် (ဥဒါန်းအဋ္ဌကထာအရ)၊ နွားနို့နဲ့ ချက်ထားတဲ့ ထမင်းစားဖွယ် စသည် (၅)မျိုး ရှိနေပါသည်။ မြန်မာဆရာတော်တွေက ထိုရာသီမှာ မှို မပွင့်သေးလို့ ဝက်သားကိုပဲ ယူသည်။ နိုင်ငံတကာမှာကတော့ မှိုကို ယူကြသည်။ အခါမဟုတ်မှိုကို ဘုန်းပေးပြီးတော့ အဆိပ်သင့်တာလို့ ဆိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် “သူကရမက္တဝ”ဟာ ဘာသာပြန်ကွဲလွဲမှုရှိနေသည်။ ဘုရားရှင်တို့၏ တူရာ အချက် (၃၀) အရ သားပြွမ်းဆွမ်း ဘုဉ်းပေးတော်မူရမယ်ဆိုတော့ ဝက်သား ဟု ပြောရမှာပါ။) (၃၀) သမာပတ်ဝင်စားပြီးမှ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုတော်မူသည်။<ref>ဦးပညာသီဟ “ ပိဋကတ် လမ်းညွှန် စာအုပ် ”</ref> ==ရုပ်ပုံများ== <gallery> File:Hna Kyape Shit Su.jpg|နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူဘုရား လှည့်လည်ပူဇော်ပွဲ မြင်ကွင်းတစ်ခု </gallery> == ရည်ညွှန်းကိုးကား == <references/> * [[သုတေသနသရုပ်ပြအဘိဓာန်]] - [[ဖျာပုံတိုက်သစ်ဆရာတော်]] * ဗုဒ္ဓဝံသ။ ပါဠိ။ ၃၈၁။ အဋ္ဌကထာ။ ၃၄၈၊ * အပဒါန်။ ပါဠိ။ ပ-အုပ်။ ၅၄။ * စရိယာပိဋက။ ပါဠိ။ ၁၄။ {{နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ}} [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားများ]] ehauq4hmojz6isuz31hn6uvaslpaa8e 1041894 1041889 2026-07-03T13:50:26Z ~2026-37985-12 145170 /* နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူသော ဘုရားရှင်တို့၏ ဖြစ်တော်စဉ် */ 1041894 wikitext text/x-wiki {{copyedit}} {{ဗုဒ္ဓဘာသာ}} [[File:28Buddhas-01.JPG| thumb | ဆူးလေဘုရားမှ နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ ဘုရား [[ဆင်းတုတော်|ဆင်းတုတော်များ]]|300x300px]] '''နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ''' ဆိုသည်မှာ ဂေါတမ ဘုရားရှင် ဖြစ်လာမည့် သုမေဓါ ရှင်ရသေ့အား နောင် ဘဒ္ဒကမ္ဘာ တွင် ဂေါတမ အမည်ဖြင့် ဘုရားဖြစ်မည် ဟု ဗျာဒိတ်ပေးသော “ဒီပင်္ကရာ” ဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူသော သာရမဏ္ဍကမ္ဘာ တွင် ပွင့်တော်မူကြသော ဘုရားရှင်များ မှ ဂေါတမ ဘုရားရှင်အထိ ဘုရားရှင် ၂၈ - ဆူ ကို ဆိုလိုသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ [[ဘုန်းကြီးကျောင်း|ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း]] နှင့် [[စေတီပုထိုးများ|စေတီတော်]] များတွင် နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ ဘုရား ဆင်းတုတော် များရှိကြသည်။ == ပွင့်တော်မူပြီးသော ဘုရားရှင်များ == ဆုံးစမထင်သော သံသရာ တစ်လျှောက်တွင် '''ဂင်္ဂါဝါဠု သဲစုမက'''သော ဘုရားများ ပွင့်ခဲ့ကြသည်။<ref>သမ္ဗုဒ္ဓေ ဂါ ထာ</ref> == နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူသော ဘုရားရှင်တို့၏ ဖြစ်တော်စဉ် == ဂေါတမ ဘုရားရှင် ဖြစ်လာမည့် သုမေဓါ ရှင်ရသေ့အား နောင် ဘဒ္ဒကမ္ဘာတွင် ဂေါတမ အမည်ဖြင့် ဘုရားဖြစ်မည် ဟု ဗျာဒိတ်ပေးသော “ ဒီပင်္ကရာ” ဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူသော သာရမဏ္ဍကမ္ဘာတွင် ပွင့်တော်မူကြသော ဘုရားရှင်များ မှ ဂေါတမ ဘုရားရှင်အထိ ဘုရားရှင် ၂၈ - ဆူ ရှိလေသည်။ ဤဘုရားရှင်များကို နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူဘုရားများ ဟုခေါ်ဝေါ် ပူဇော်ကြသည်။ ဂေါတမ ဘုရားလောင်း [[ဗျာဒိတ်]]ခံယူသော ကမ္ဘာမှစ၍ ပွင့်တော်မူသော ဘုရားရှင်များ၏ အမည်တော်တို့ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable" |'''ဘုရားအမည်တော်''' |'''ဒုက္ကရစရိယာ''' |'''ဗောဓိပင်''' |'''သက်တော်''' |'''ကမ္ဘာ''' |- |[[တဏှင်္ကရာဘုရား|၁။ တ-တဏှင်္ကရာဘုရား]] |၇-ရက် |စရီးပင် ([[တောင်မရိုးပင်]]) |တစ်သိန်း | colspan="1" rowspan="4" |သာရမဏ္ဍ |- |[[မေဓင်္ကရာဘုရား|၂။ မေ-မေဓင်္ကရာဘုရား]] |၁၅-ရက် |[[ပေါက်ပင်]] |ကိုးသောင်း |- |[[သရဏင်္ကရာဘုရား|၃။ သ-သရဏင်္ကရာဘုရား]] |တစ်လ |[[သခွတ်ပင်]] |ရှစ်သောင်း |- |[[ဒီပင်္ကရာဘုရား|၄။ ဒီ-ဒီပင်္ကရာဘုရား]] |၇-ရက် |[[ညောင်ကြပ်ပင်]] |တစ်သိန်း |- | colspan="5" rowspan="1" |'''ပထမ [[အသင်္ချေ|(သေလ)အသင်္ချေ]]''' |- |[[ကောဏ္ဍညဘုရား|၅။ ကော-ကောဏ္ဍညဘုရား]] |ဆယ်လ |[[ကြောင်လျှာ|ကြောင်လျှာပင်]] |တစ်သိန်း |သာရကမ္ဘာ |- | colspan="5" rowspan="1" |'''ဒုတိယ (ဘာသ)အသင်္ချေ''' |- |[[မင်္ဂလဘုရား|၆။ မံ-မင်္ဂလဘုရား]] |ရှစ်လ |[[ကံ့ကော်ပင်]] |ကိုးသောင်း | colspan="1" rowspan="4" |သာရမဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[သုမနဘုရား|၇။ သု-သုမနဘုရား]] |ဆယ်လ |ကံ့ကော်ပင် |ကိုးသောင်း |- |[[ရေဝတဘုရား|၈။ ရေ-ရေဝတဘုရား]] |၇-လ |ကံ့ကော်ပင် |ခြောက်သောင်း |- |[[သောဘိတဘုရား|၉။ သော-သောဘိတဘုရား]] |၇-ရက် |ကံ့ကော်ပင် |ကိုးသောင်း |- | colspan="5" rowspan="1" |'''တတိယ (ဇယ)အသင်္ချေ''' |- |[[အနောမဒဿီဘုရား|၁၀။ အ-အနောမဒဿီဘုရား]] |ဆယ်လ |[[ထောက်ကြံ့ပင်]] |တစ်သိန်း | colspan="1" rowspan="3" |ဝရကမ္ဘာ |- |[[ပဒုမဘုရား|၁၁။ ပ-ပဒုမဘုရား]] |ရှစ်လ |ကြောင်လျာပင် |တစ်သိန်း |- |[[နာရဒဘုရား|၁၂။ နာ-နာရဒဘုရား]] |၇-ရက် |ကြောင်လျာပင် |ကိုးသောင်း |- | colspan="5" rowspan="1" |'''စတုတ္ထ (ရုစိယ)အသင်္ချေ''' |- |[[ပဒုမုတ္တရဘုရား|၁၃။ ပ-ပဒုမုတ္တရဘုရား]] |၇-ရက် |[[ထင်းရှူး|ထင်းရူးပင်]] |တစ်သိန်း |သာရကမ္ဘာ |- | colspan="5" rowspan="1" |'''ကမ္ဘာတစ်သိန်းထက်''' |- |[[သုမေဓဘုရား|၁၄။ သု-သုမေဓာဘုရား]] |၁၅-ရက် |[[ထိန်ပင်]] |ကိုးသောင်း | colspan="1" rowspan="2" |မဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[သုဇာတဘုရား|၁၅။ သု-သုဇာတဘုရား]] |ကိုးလ |[[ဝါး|ဝါးပင်]] |ကိုးသောင်း |- | colspan="5" |'''ကမ္ဘာ ၃၀၀၀၀ ထက်''' |- |[[ပိယဒဿီဘုရား|၁၆။ ပိ-ပိယဒဿီဘုရား]] |ခြောက်လ |[[ရေခတက်ပင်]] |ကိုးသောင်း | colspan="1" rowspan="3" |ဝရကမ္ဘာ |- |[[အတ္ထဒဿီဘုရား|၁၇။ အ-အတ္ထဒဿီဘုရား]] |ရှစ်လ |[[စကားပင်]] |တစ်သိန်း |- |[[ဓမ္မဒဿီဘုရား|၁၈။ ဓ-ဓမ္မဒဿီဘုရား]] |၇-ရက် |[[လိပ်ဆူးရွှေ (အပင်)|လိပ်ဆူးရွှေပင်]] |တစ်သိန်း |- | colspan="5" |'''ကမ္ဘာ ၁၈၀၀ ထက်''' |- |[[သိဒ္ဓတ္ထဘုရား-နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ|၁၉။ သိ-သိဒ္ဓတ္ထဘုရား]] |ဆယ်လ |[[မဟာလှေကားပင်]] |တစ်သိန်း |သာရကမ္ဘာ |- | colspan="5" |'''၉၄ ကမ္ဘာထက်''' |- |[[တိဿဘုရား|၂၀။ တိ-တိဿဘုရား]] |ရှစ်လ |[[မြန်မာပိတောက်|ပိတောက်ပင်]] |တစ်သိန်း | colspan="1" rowspan="2" |မဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[ဖုဿဘုရား|၂၁။ ဖု-ဖုဿဘုရား]] |ခြောက်လ |[[သျှိသျှားပင်]] |ကိုးသောင်း |- | colspan="5" |'''၉၂ ကမ္ဘာထက်''' |- |[[ဝိပဿီဘုရား|၂၂။ ဝိ-ဝိပဿီဘုရား]] |ရှစ်လ |[[သခွတ်ပင်]] |ရှစ်သောင်း |သာရကမ္ဘာ |- | colspan="5" |'''၉၁ ကမ္ဘာထက်''' |- |[[သိခီဘုရား|၂၃။ သိ-သိခီဘုရား]] |ရှစ်လ |[[သရက်ပင်|သရက်ဖြူပင်]] |ခုနစ်သောင်း | colspan="1" rowspan="2" |မဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[ဝေဿဘူဘုရား|၂၄။ ဝေ-ဝေဿဘူဘုရား]] |ခြောက်လ |[[အင်ကြင်းပင်]] |ခြောက်သောင်း |- | colspan="5" |'''၃၁ ကမ္ဘာထက်''' |- |[[ကကုသန်|၂၅။ က-ကကုသန်ဘုရား]] |ရှစ်လ |[[ကုက္ကို|ကုက္ကိုပင်]] |လေးသောင်း | colspan="1" rowspan="5" |[[ဘဒ္ဒကမ္ဘာ]] |- |[[ကောဏာဂုံ|၂၆။ ကော-ကောဏဂုန်ဘုရား]] |ခြောက်လ |[[ရေသဖန်းပင်]] |သုံးသောင်း |- |[[ကဿပဘုရား|၂၇။ က-ကဿပဘုရား]] |၇-ရက် |[[ပညောင်ပင်]] |နှစ်သောင်း |- |[[ဂေါတမဘုရား|၂၈။ ဂေါ-ဂေါတမဘုရား]] |ခြောက်နှစ်ကြာ |[[ဗောဓိညောင်ပင်|ညောင်ဗုဒ္ဓဟေပင်]] |ရှစ်ဆယ် |- |မေတ္တေယျဘုရား (ပွင့်လတ္တံ့) |၇-ရက် |ကံ့ကော်ပင် |တစ်သိန်း |} ===အကျဉ်းမှတ်သားဆောင်ထားရန် ဂါထာ=== * တ, မေ, သ , ဒီ, ၊ ကော, မံ, သု, ရေ။ * သော, အ, ပ, နာ၊ ပ, သု, သု, ပိ၊ * အ, ဓ, သိ, တိ, ၊ ဖု, ဝိ, သိ, ဝေ, * က, ကော, က, ဂေါ၊ ဋ္ဌဝီသ, တိ။ * တေသံ နမတ္ထု၊ ဗုဒ္ဓါနံ၊ ဝိဇယံ ဒေန္တု၊ မေ သဒါ။ === ထူးခြားချက် === နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူသော ဘုရားကိုယ်တော်မြတ်များသည် တနင်္ဂနွေသား (၄) ဆူ၊တနင်္လာသား(၄)ဆူ …(၇)နေ့ မှာ ၄-ဆူစီ အတိအကျ ဖြစ်နေကြ၏။ * တနင်္ဂနွေ သား (၄) ဆူ - မေဓင်္ဂရာ၊ သောဘိတ၊ ပိယဒဿီ၊ သိခီ။ * တနင်္လာ သား (၄) ဆူ - သရဏှင်္ဂရာ၊ အနောမဒဿီ၊ အတ္ထဒဿီ၊ ဝေဿဘူ။ * အင်္ဂါ သား (၄) ဆူ - ဒီပင်္ကရာ၊ ပဒုမ၊ ဓမ္မဒဿီ၊ ကကုသန်။ * ဗုဒ္ဓဟူး သား (၄) ဆူ - ကောဏ္ဍည၊ နာရဒ၊ သိဒ္ဓတ္ထ၊ ကောဏဂုံ။ * ကြာသပတေး သား(၄) ဆူ - မင်္ဂလ၊ ပဒုမုတ္တရ၊ တိဿ၊ ကဿပ။ * သောကြာ သား (၄) ဆူ - သုမန၊ သုမေဓာ၊ ဖုဿ၊ ဂေါတမ။ * စနေ သား (၄) ဆူ - တဏှင်္ကရာ၊ ရေဝတ၊ သုဇာတာ၊ ဝိပဿီဘုရား။ === ဘုရားရှင်တို့၏ ဉာဏ်တော်များနှင့် အသုံးချတော်မူပုံ === (၁) အကြောင်းဟုတ်၊ မဟုတ်ကို သိသော ဌာနာဌာန ကောသလ္လ ဉာဏ်တော် (သတ္တဝါ တစ်စုံတစ်ယောက် အာသဝေါတရား ကုန်နိုင်၊ မကုန်နိုင် (သို့) ရဟန္တာဖြစ်နိုင်၊မဖြစ်နိုင်ကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၂) ကောင်းကျိုး၊ မကောင်းကျိုး ကို သိသော ဝိပါကဉာဏ်တော် (ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်တွင် ဈာန်၊မဂ်ဖိုလ်ရမှု၌ အန္တရာယ် (အဟိတ်၊ ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေနေမှု) ရှိ၊ မရှိကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၃) သတ္တဝါတို့လားရာ၊ ရောက်ရာကို သိသော သဗ္ဗတ္ထ ဂါမိနီပဋိပဒါဉာဏ်တော် (ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်တွင် ဈာန်၊မဂ်ဖိုလ်ရမှု၌ ပဉ္စာနန္တိရိယကံ ရှိ၊ မရှိကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၄) အထူးထူးသော ဓာတ်သဘောများကို သိသော အနေကဓာတု နာနာဓာတုဉာဏ်တော် (အထက်ပါ ဉာဏ်(၃)မျိုးနဲ့ ကြည့်ပြီး အန္တရာယ်ကင်းပါမှ ကျွတ်နိုင် ချွတ်နိုင်သော စရိုက်နှင့် ကိုက်ညီမည့် တရားဟော (ဝါ) ကမ္မဋ္ဌာန်းပေးရန် ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၅) သတ္တဝါတို့၏ ဆန္ဒအလိုကို သိသော နာနာဓိမုတ္တိကဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့၏ နှလုံးသွင်းတတ်မှု သဘောထားကို သိပြီး သင့်လျော်သောတရားဟောရန် ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၆) လူတို့၏ ဣန္ဒြေအနုအရင့်ကို သိသော ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့၏ သဒ္ဓါတရားကောင်း၊ မကောင်းကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၇) ဈာန်၊ ဝိမောက္ခ၊ သမာဓိ၊ သမာပတ် စသည်တို့၏ ညစ်ညူးကြောင်းကို သိသော ဈာနဝိမောက္ခ သမာဓိ သမာပတ္တိဉာဏ်တော် (ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူပြီးမှ ချွတ်သင့်သည်ဆိုလျှင် ဝေးကွာသော အရပ်သို့ပင် ကြွရောက်တော်မူပါသည်။) (၈) ရှေးဖြစ်ဟောင်း၊ ဘဝခန္ဓာဖြစ်စဉ်ကို သိသော ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏ်တော် (ရှေးဘဝဖြစ်စဉ်နှင့် အထုံ၊ပါရမီစသည်တို့ကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ကြည့်ရှုဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၉) သတ္တဝါတို့၏ ပဋိသန္ဓေနေခြင်း၊ စုတေခြင်း တို့ကို သိသော စုတူပပါတ (ဝါ) ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့၏ လက်တလောစိတ်ဖြစ်စဉ်ကိုလဲ ဤဉာဏ်ဖြင့် ကြည့်ရှုဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၁၀) အာသဝေါတရား ကုန်ရာဖြစ်သော အာသဝက္ခယဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့အား အရဟတ္တမဂ် တရားပေါက်အောင် တရားဟောရန်အလို့ငှာ ဤဉာဏ်ဖြင့် ကြည့်ရှုဆင်ခြင်တော်မူသည်။)<ref>ဗုဒ္ဓဘာသာကောင်းတစ်ယောက် မှ</ref> === ဘုရားရှင်တို့၏ တူသောအချက်များ === ဘုရားရှင်တို့၏ တူသော အချက်များ (၃၀) ရှိသည်။ (၁) အလောင်းတော်သည် နောက်ဆုံးသောဘဝ၌ မိခင်ဝမ်းကြာတိုက်တွင် ပဋိသန္ဓေ နေတော်မူသည်။ (ထူးခြားချက်မှာ နတ်ပြည်မှသာ စုတေကြခြင်းဖြစ်သည်။ အလောင်းတော်တွေဟာ ဗြဟ္မာပြည်ကနေ စုတေပြီး ပဋိသန္ဓေ နေတော်မူခြင်းမရှိပါ။ အ‌ကြောင်းမှာ ဗြဟ္မာပြည်ကနေ လာလျှင် ကာမဂုဏ်ကို ရွံမုန်းတဲ့စိတ် အထုံ လူ့ပြည်ကိုပါလာမည်။ အိမ်ထောင်ပြုမှာ မဟုတ်ဘူး။ (တချို.အပျိုကြီး၊ လူပျိုကြီး တွေလဲ ဗြဟ္မာပြည်က လာလို့ အိမ်ထောင်မပြုတာလို့ ပြောတာပဲ...ဤကားစာကြွင်း) အလောင်းတော်တွေဟာ ဒီလို စောစောစီးစီး ကတည်းက ကာမဂုဏ်ကို ရွံမုန်းနေလျှင် မဇ္ဈိမလမ်းစဉ်ကို တွေ့ဖို့ခက်မည် ဟု ဆိုသည်။ (၂) မယ်တော်ဝမ်း၌ ထက်ဝယ်ပလ္လင်ဖွဲ့ခွေ၍ အရှေ့သို့ မျက်နှာမူပြီးနေပါသည်။ (အလောင်းတော်တွေဟာ သာမန်လူ သန္ဓေသားတွေလို အမိဝမ်းမှာ ပြောင်းပြန်မနေပါ။ အတည့်ပဲနေပါသည်။ မယ်တော်ရဲ့ဝမ်းဗိုက်ဟာလည်း ပူထွက်လာခြင်းမရှိပါ။ မယ်တော်ဟာ ကိုယ့်သားကို ဗိုက်ကနေ ကောင်းကောင်းမြင်နေရသည်။ ချင်ခြင်းတပ်ခြင်း၊ နာကျင်အော့အန်ခြင်း မရှိပါ။ အလောင်းတော်တွေဟာ မယ်တော်တွေကို ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်းဒုက္ခ မပေးကြပါ။) (၃) အလောင်းတော်ကို မတ်တတ်ရပ်လျက် ဖွားသည်။ (ညစ်ပေမှု မရှိပါ၊ မိခင်လည်း ကျန်းမာစွာ ရှိရသည်၊ နောက် (၇)ရက်မှာတော့ မိခင် ကံတော်ကုန်ရသည်။ သကျသာကီဝင် ဆိုသည်မှာ ပင်ကိုစွမ်းရည်ရှိသူဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့်အတိုင်း မွေးမွေးခြင်း ကိုယ့်ခြေထောက်ပေါ် ကိုယ်ရပ်ပါသည်။ စောင့်ကြည့်နေကြသော နတ်၊ဗြဟ္မာတွေတောင် မျက်လုံးပြူးကုန်ကြသည်ဟုဆိုသည်။ (ဤကား အရှင်ဉာဏိသာရ၏ အဟော) (၄) တောအရပ်၌သာ ဖွားတော်မူပါသည်။ (၅) ဖွားပြီးပြီးခြင်း မြောက်အရပ်သို့ ခြေ (၇)လှမ်းကြွကာ "ဤလောက၌ ငါသာ အမြတ်ဆုံးတည်း၊ ငါ၏ နောက်ဆုံး ပဋိသန္ဓေ နေရခြင်းတည်း၊နောက်ထပ် ပဋိသန္ဓေ နေစရာမလိုတော့ပြီ" ဟု ကြုံးဝါးတော်မူပါသည်။ (ထိုကာလတွင် အကိုးကွယ်ခံ ဘဝသို့ ရောက်မှန်းမသိရောက်နေသော ဗြဟ္မာတွေကို အသိပေးကြုံးဝါးခြင်း ဟုဆို၏။ ဂေါတမ ဘုရားလောင်းသည် (၃) ဘဝ၌ ဖွားစမှာပင် စကားပြော၏။ မဟောသဓာ၊ ဝေဿန္တရာ နှင့် နောက်ဆုံးဘဝ -(သုခမှတ်စု)) (၆) သူအို၊ သူနာ၊ သူသေ၊ ရဟန်း နိမိတ်(၄)ပါးမြင်၍ သား(၁)ယောက်ဖွားသော ညမှသာ တောထွက်တော်မူကြသည်။ (ထိုနိမိတ်ပြသော နတ်သားကို [[ဘုရားလောင်း၏ ဆရာ ၅-ယောက်]] တွင် ၁-ယောက် အပါအဝင်ဟု သတ်မှတ်သည်။) (၇) အရဟတ္တဖိုလ်၏ တံခွန်ဖြစ်သော ရဟန်းအဖြစ်ကို ရယူပြီးမှ [[ဒုက္ကရစရိယ]]ကျင့်သည်။ (အရဟတ္တဖိုလ်၏ တန်ဖိုးသည် ရဟန်းမှလွဲ၍ မည်သည့် အမျိုးနှင့်မျှ မတန်ဟုဆိုသည်။ လူဝတ်ကြောင် မှ အရဟတ္တဖိုလ်ရလျှင်လည်း ရဟန်းဝတ်လျှင်ဝတ်၊ မဝတ်လျှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်ကြရသည်။) (၈) ဘုရားဖြစ်မည့်နေ့ နွားနို့ဃနာဆွမ်း ဘုန်းပေးတော်မူကြသည်။ (ထိုဆွမ်းတွင် နတ်ဩဇာပါတတ်ပြီး ဘုရားဖြစ်ပြီး (၇)ပတ်၊ (၄၉)ရက်စာ အာဟာရဖြစ်သည်။ ဘုရားရှင်၏ ဝမ်းထဲတွင် အစာခြေလဲ မမြန်၊ မြန်မြန်လဲ မဆာလောင်ဘဲ သမာပတ်ဝင်စားခြင်း၊ တရားတော်များကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်ခြင်းများ အတွက် ကောင်းစွာ ထောက်ပံ့သည်။) (၉) မြက်အခင်းတွင် ထိုင်တော်မူလျက် ဘုရားဖြစ်သည်။ (၁၀) အာနပါန ကမ္မဌာန်းကို စီးဖြန်းတော်မူကြသည်။ (ဘုရားရှင်တို့သည် အာနပါန ကမ္မဌာန်းဖြင့်သာ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို ရရှိကြသောကြောင့် ဂေါတမ ဘုရားရှင်သည်လည်း အာနပါနကို လွန်စွာချီးမွမ်းတော်မူသည်။ မဟာသတိပဌာနသုတ်(ဒီ-၂၊ ၃၁)၊ မဟာသတိပဌာနသုတ်(မ-၁၊ ၇၀)၊ တတိယပါရာဇိက ပါဠိ(ဝိ-၁၊ ၈၉)၊ အာနာပါနဿတိသုတ်(မ-၃၊ ၁၂၂)၊ မဟာရာဟုလောဝါဒသုတ်(မ-၂၊ ၈၈)၊ ကာယဂတာသတိသုတ်(မ-၃၊ ၁၃၀) တို့၌ ဟောတော်မူခဲ့သည်။) (၁၁) မာရ်စစ်သည်ကို အောင်တော်မူသည်။ (၁၂) ဗောဓိပလ္လင်၌သာ ဝိဇ္ဇာ(၃)ပါးစသော ဆအသာဓာရဏ အစရှိသော ကျေးဇူးတရားအပေါင်းကို ရတော်မူကြသည်။ (၁၃) ဗောဓိပင်၏ ထက်ဝန်းကျင်၌သာ [[သတ္တ သတ္တာယ]](၇) ဌာန ကျင့်တော်မူကြသည်။ (၁၄) တရားဦးဟော စိမ့်သောငှာ ဗြဟ္မာမင်းက လျှောက်ရသည်။ ၇-သတ္တဟ အပြီး ၅၀-ရက်မြောက်နေ့မှာ အဘယ်သူအား တရားဟောရမည်နည်း၊ အဘယ်သူသည် ခက်ခဲနက်နဲသော ဤတရားများကို ခေတ်ကာလ၏ အယူဝါဒများမှ ခွဲထွက်၍ လျင်မြန်စွာနားလည်နိုင်မည်နည်းဟု ဆင်ခြင်ကြည့်တော်မူပါသည်။ ဆင်ခြင်သည့် နေရာတွင် ဘုရားရှင်များသည် ပကတိမျက်စိကိုပဲ သုံးတော်မူကြတယ်လို့ ဟောသည်။ ပကတိမျက်စိနှင့် ကြည့်တော့ ပထမမှာ ဒီလောက် ခက်ခဲနေတဲ့တရားတွေကို နားလည်သဘောပေါက်ပြီး စောစောစီးစီး တရားထူးရမည့်သူကို မတွေ့ဘူးဟု ဆိုသည်။ ကိလေသာထူပြောလွန်းတဲ့ လောကကို တရားမဟော၊ တစ်ကိုယ်တည်း [[ဖိုလ်]] ချမ်းသာနဲ့ နေတော့မည် ဆိုသည့် စိတ်အကြံလည်း ဖြစ်လာသည်။ ထိုအခါ ဗြဟ္မာမင်းက တရားဦးဟောရန်လျှောက်ရသည်။ ဂေါတမဘုရားရှင်ကို မဟာသဟမ္ပတိဗြဟ္မာမင်းက တောင်းပန်သည် ဟုဆိုသည်။ (ဒီဃနိကယ်မှာ ဝိပဿီဘုရားရှင်လည်း ဒီလို ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု အတိအလင်း ရေးထားသည်။) (၁၅) ဣတိပတနမိဂဒါဝုန်တော၌သာ ဓမ္မစကြာတရားဦးဟောတော်မူကြသည်။ (၁၆) တပို့တွဲလပြည့်နေ့၌သာ ပါတိမောက် ပြတော်မူကြသည်။ (၁၇) ဇေတဝန်မည်သော ကျောင်းတော်၌သာ သီတင်းသုံးကြသည်။ (ပိဋကတ်တော်တွင် (၁၄) ဝါမြောက်၊ (၂၁) ဝါမှ (၄၄) ဝါ အထိ (၂၅) ဝါ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်မှာ သီတင်းသုံးပါသည်။ ဇာတိမြေ ကပိလဝတ်မှ နိဂြောဓါရုံကျောင်းမှာ(၁၅) ဝါမြောက် တစ်ဝါသာ သီတင်းသုံးတော်မူပါသည်။) (၁၈) သာဝတ္ထိမြို့၌သာ ယမိုက်ပြာဋိဟာ ပြတော်မူပါသည်။ (ယမိုက်+ပြာဋိဟာ = အစုံစုံ + တန်ခိုး။ ရေအစုံ၊ မီးအစုံ ဟုဆိုအပ်သော အစုံလိုက် အစုံလိုက် ဖြစ်ပေါ်စေသော တန်ခိုးတော်) (၁၉) တာဝတိံသာ၌သာ အဘိဓမ္မာတရားဟောသည်။ (၂၀) သင်္ကဿနဂိုရ်ပြည်၌သာ နတ်ပြည်မှ သက်တော်မူပါသည်။ (၂၁) ဖလသမာပတ်ကို မပြတ်ဝင်စားတော်မူပါသည်။ (၂၂) နံနက်အခါ၊ ညဉ့်အခါ တို့၌ ကျွတ်ထိုက်သော ဝေနေယျကို ကြည့်ရှုတော်မူပါသည်။ (နေ့ (၃) ခါ၊ ည (၃)ခါ ..၆ ခါ ကြည့် ပါသည်။) (၂၃) အကြောင်းရှိမှ ဝိနည်းတရားတို့ကို ပညတ်တော်မူပါသည်။ (ဒီဝိနည်းတွေကို စောစောကတည်းက ကြိုထုတ်ထားလျှင် ဘယ်သူမှ ရဟန်းဝတ်ရဲ/ဝတ်ချင်မှာ မဟုတ်ဘူးဟု ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် ဖြစ်စဉ်ပေါ်လာမှ စည်းကမ်းထုတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။) (၂၄) အတ္ထုပ္ပတ္တိနှင့် တိုက်ဆိုင်မှုရှိလျှင် အတိတ်မှ ဇာတ်တရားများကို ဟောသည်။ (၂၅) ဆွေတော်၊ မျိုးတော်တို့၏ အစည်းအဝေး တရားပွဲများတွင် ဗုဒ္ဓဝင် ကိုသာဟောတော်မူကြသည်။ (၂၆) ဧည့်သည်ရဟန်းတို့နှင့် တရားစကားပြောတော်မူကြသည်။ (၂၇) ဒါယကာတို့ ဖိတ်၍ ဝါဆိုတော်မူသော်၊ ဝါကျွတ်လျှင် ဒါယကာတို့အား ပန်ကြားပြီးမှသာ ထွက်ခွာကြွသွားတော်မူကြသည်။ (၂၈) နေ့စဉ် အခါခပ်သိမ်း [[ဗုဒ္ဓကိစ္စငါးပါး]] ကို ပြုတော်မူသည်။ (၂၉) ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုအံ့သောနေ့၌ သားပြွမ်းဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေးတော်မူသည်။ (မြတ်စွာဘုရား နောက်ဆုံးဘုဉ်းပေးတဲ့ဆွမ်းသည် ဝက်သား (ဝက်ပျိုသား) (မဟာအဋ္ဌကထာ၊ PDS dictionary အရ) နဲ့ မှို ဆိုပြီး (၂)မျိုး ရှိနေသည်။ ပါဠိလို “သူကရမက္တဝ” လို့ခေါ်တဲ့ အရာ(ဘောဇဉ်) ကို ဘုရားရှင် ဘုဉ်းပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ပါဠိ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန် ၁ ခုကလွဲရင် အခြားသော ဘာသာပြန်တွေမှာ မှို လို့ပဲ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ကြသည်။ အားလုံး အဘိဓာန် (၅)ခုက ဘာသာပြန်ထားသည်။ မှို၊ ဆေးပေါင်းစုံဟင်း၊ နူးညံ့လှစွာသော မကြီးမငယ် ဝက်သား၊ မျှစ် (ဥဒါန်းအဋ္ဌကထာအရ)၊ နွားနို့နဲ့ ချက်ထားတဲ့ ထမင်းစားဖွယ် စသည် (၅)မျိုး ရှိနေပါသည်။ မြန်မာဆရာတော်တွေက ထိုရာသီမှာ မှို မပွင့်သေးလို့ ဝက်သားကိုပဲ ယူသည်။ နိုင်ငံတကာမှာကတော့ မှိုကို ယူကြသည်။ အခါမဟုတ်မှိုကို ဘုန်းပေးပြီးတော့ အဆိပ်သင့်တာလို့ ဆိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် “သူကရမက္တဝ”ဟာ ဘာသာပြန်ကွဲလွဲမှုရှိနေသည်။ ဘုရားရှင်တို့၏ တူရာ အချက် (၃၀) အရ သားပြွမ်းဆွမ်း ဘုဉ်းပေးတော်မူရမယ်ဆိုတော့ ဝက်သား ဟု ပြောရမှာပါ။) (၃၀) သမာပတ်ဝင်စားပြီးမှ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုတော်မူသည်။<ref>ဦးပညာသီဟ “ ပိဋကတ် လမ်းညွှန် စာအုပ် ”</ref> ==ရုပ်ပုံများ== <gallery> File:Hna Kyape Shit Su.jpg|နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူဘုရား လှည့်လည်ပူဇော်ပွဲ မြင်ကွင်းတစ်ခု </gallery> == ရည်ညွှန်းကိုးကား == <references/> * [[သုတေသနသရုပ်ပြအဘိဓာန်]] - [[ဖျာပုံတိုက်သစ်ဆရာတော်]] * ဗုဒ္ဓဝံသ။ ပါဠိ။ ၃၈၁။ အဋ္ဌကထာ။ ၃၄၈၊ * အပဒါန်။ ပါဠိ။ ပ-အုပ်။ ၅၄။ * စရိယာပိဋက။ ပါဠိ။ ၁၄။ * အနာဂတဝင်ကျမ်း-ဒီပဲယင်းဆရာတော် {{နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ}} [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားများ]] 86a7vz9te9dtyt3gnf9ftyr05z94565 1041895 1041894 2026-07-03T13:57:05Z ~2026-37985-12 145170 /* နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူသော ဘုရားရှင်တို့၏ ဖြစ်တော်စဉ် */ 1041895 wikitext text/x-wiki {{copyedit}} {{ဗုဒ္ဓဘာသာ}} [[File:28Buddhas-01.JPG| thumb | ဆူးလေဘုရားမှ နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ ဘုရား [[ဆင်းတုတော်|ဆင်းတုတော်များ]]|300x300px]] '''နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ''' ဆိုသည်မှာ ဂေါတမ ဘုရားရှင် ဖြစ်လာမည့် သုမေဓါ ရှင်ရသေ့အား နောင် ဘဒ္ဒကမ္ဘာ တွင် ဂေါတမ အမည်ဖြင့် ဘုရားဖြစ်မည် ဟု ဗျာဒိတ်ပေးသော “ဒီပင်္ကရာ” ဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူသော သာရမဏ္ဍကမ္ဘာ တွင် ပွင့်တော်မူကြသော ဘုရားရှင်များ မှ ဂေါတမ ဘုရားရှင်အထိ ဘုရားရှင် ၂၈ - ဆူ ကို ဆိုလိုသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ [[ဘုန်းကြီးကျောင်း|ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း]] နှင့် [[စေတီပုထိုးများ|စေတီတော်]] များတွင် နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ ဘုရား ဆင်းတုတော် များရှိကြသည်။ == ပွင့်တော်မူပြီးသော ဘုရားရှင်များ == ဆုံးစမထင်သော သံသရာ တစ်လျှောက်တွင် '''ဂင်္ဂါဝါဠု သဲစုမက'''သော ဘုရားများ ပွင့်ခဲ့ကြသည်။<ref>သမ္ဗုဒ္ဓေ ဂါ ထာ</ref> == နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူသော ဘုရားရှင်တို့၏ ဖြစ်တော်စဉ် == ဂေါတမ ဘုရားရှင် ဖြစ်လာမည့် သုမေဓါ ရှင်ရသေ့အား နောင် ဘဒ္ဒကမ္ဘာတွင် ဂေါတမ အမည်ဖြင့် ဘုရားဖြစ်မည် ဟု ဗျာဒိတ်ပေးသော “ ဒီပင်္ကရာ” ဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူသော သာရမဏ္ဍကမ္ဘာတွင် ပွင့်တော်မူကြသော ဘုရားရှင်များ မှ ဂေါတမ ဘုရားရှင်အထိ ဘုရားရှင် ၂၈ - ဆူ ရှိလေသည်။ ဤဘုရားရှင်များကို နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူဘုရားများ ဟုခေါ်ဝေါ် ပူဇော်ကြသည်။ ဂေါတမ ဘုရားလောင်း [[ဗျာဒိတ်]]ခံယူသော ကမ္ဘာမှစ၍ ပွင့်တော်မူသော ဘုရားရှင်များ၏ အမည်တော်တို့ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable" |'''ဘုရားအမည်တော်''' |'''ဒုက္ကရစရိယာ''' |'''ဗောဓိပင်''' |'''သက်တော်''' |'''ကမ္ဘာ''' |- |[[တဏှင်္ကရာဘုရား|၁။ တ-တဏှင်္ကရာဘုရား]] |၇-ရက် |စရီးပင် ([[တောင်မရိုးပင်]]) |တစ်သိန်း | colspan="1" rowspan="4" |သာရမဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[မေဓင်္ကရာဘုရား|၂။ မေ-မေဓင်္ကရာဘုရား]] |၁၅-ရက် |[[ပေါက်ပင်]] |ကိုးသောင်း |- |[[သရဏင်္ကရာဘုရား|၃။ သ-သရဏင်္ကရာဘုရား]] |တစ်လ |[[သခွတ်ပင်]] |ရှစ်သောင်း |- |[[ဒီပင်္ကရာဘုရား|၄။ ဒီ-ဒီပင်္ကရာဘုရား]] |၇-ရက် |[[ညောင်ကြပ်ပင်]] |တစ်သိန်း |- | colspan="5" rowspan="1" |'''ပထမ (သေလ)[[အသင်္ချေ]]''' |- |[[ကောဏ္ဍညဘုရား|၅။ ကော-ကောဏ္ဍညဘုရား]] |ဆယ်လ |[[ကြောင်လျှာ|ကြောင်လျှာပင်]] |တစ်သိန်း |သာရကမ္ဘာ |- | colspan="5" rowspan="1" |'''ဒုတိယ (ဘာသ)အသင်္ချေ''' |- |[[မင်္ဂလဘုရား|၆။ မံ-မင်္ဂလဘုရား]] |ရှစ်လ |[[ကံ့ကော်ပင်]] |ကိုးသောင်း | colspan="1" rowspan="4" |သာရမဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[သုမနဘုရား|၇။ သု-သုမနဘုရား]] |ဆယ်လ |ကံ့ကော်ပင် |ကိုးသောင်း |- |[[ရေဝတဘုရား|၈။ ရေ-ရေဝတဘုရား]] |၇-လ |ကံ့ကော်ပင် |ခြောက်သောင်း |- |[[သောဘိတဘုရား|၉။ သော-သောဘိတဘုရား]] |၇-ရက် |ကံ့ကော်ပင် |ကိုးသောင်း |- | colspan="5" rowspan="1" |'''တတိယ (ဇယ)အသင်္ချေ''' |- |[[အနောမဒဿီဘုရား|၁၀။ အ-အနောမဒဿီဘုရား]] |ဆယ်လ |[[ထောက်ကြံ့ပင်]] |တစ်သိန်း | colspan="1" rowspan="3" |ဝရကမ္ဘာ |- |[[ပဒုမဘုရား|၁၁။ ပ-ပဒုမဘုရား]] |ရှစ်လ |ကြောင်လျာပင် |တစ်သိန်း |- |[[နာရဒဘုရား|၁၂။ နာ-နာရဒဘုရား]] |၇-ရက် |ကြောင်လျာပင် |ကိုးသောင်း |- | colspan="5" rowspan="1" |'''စတုတ္ထ (ရုစိယ)အသင်္ချေ''' |- |[[ပဒုမုတ္တရဘုရား|၁၃။ ပ-ပဒုမုတ္တရဘုရား]] |၇-ရက် |[[ထင်းရှူး|ထင်းရူးပင်]] |တစ်သိန်း |သာရကမ္ဘာ |- | colspan="5" rowspan="1" |'''ကမ္ဘာတစ်သိန်းထက်''' |- |[[သုမေဓဘုရား|၁၄။ သု-သုမေဓာဘုရား]] |၁၅-ရက် |[[ထိန်ပင်]] |ကိုးသောင်း | colspan="1" rowspan="2" |မဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[သုဇာတဘုရား|၁၅။ သု-သုဇာတဘုရား]] |ကိုးလ |[[ဝါး|ဝါးပင်]] |ကိုးသောင်း |- | colspan="5" |'''ကမ္ဘာ ၃၀၀၀၀ ထက်''' |- |[[ပိယဒဿီဘုရား|၁၆။ ပိ-ပိယဒဿီဘုရား]] |ခြောက်လ |[[ရေခတက်ပင်]] |ကိုးသောင်း | colspan="1" rowspan="3" |ဝရကမ္ဘာ |- |[[အတ္ထဒဿီဘုရား|၁၇။ အ-အတ္ထဒဿီဘုရား]] |ရှစ်လ |[[စကားပင်]] |တစ်သိန်း |- |[[ဓမ္မဒဿီဘုရား|၁၈။ ဓ-ဓမ္မဒဿီဘုရား]] |၇-ရက် |[[လိပ်ဆူးရွှေ (အပင်)|လိပ်ဆူးရွှေပင်]] |တစ်သိန်း |- | colspan="5" |'''ကမ္ဘာ ၁၈၀၀ ထက်''' |- |[[သိဒ္ဓတ္ထဘုရား-နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ|၁၉။ သိ-သိဒ္ဓတ္ထဘုရား]] |ဆယ်လ |[[မဟာလှေကားပင်]] |တစ်သိန်း |သာရကမ္ဘာ |- | colspan="5" |'''၉၄ ကမ္ဘာထက်''' |- |[[တိဿဘုရား|၂၀။ တိ-တိဿဘုရား]] |ရှစ်လ |[[မြန်မာပိတောက်|ပိတောက်ပင်]] |တစ်သိန်း | colspan="1" rowspan="2" |မဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[ဖုဿဘုရား|၂၁။ ဖု-ဖုဿဘုရား]] |ခြောက်လ |[[သျှိသျှားပင်]] |ကိုးသောင်း |- | colspan="5" |'''၉၂ ကမ္ဘာထက်''' |- |[[ဝိပဿီဘုရား|၂၂။ ဝိ-ဝိပဿီဘုရား]] |ရှစ်လ |[[သခွတ်ပင်]] |ရှစ်သောင်း |သာရကမ္ဘာ |- | colspan="5" |'''၉၁ ကမ္ဘာထက်''' |- |[[သိခီဘုရား|၂၃။ သိ-သိခီဘုရား]] |ရှစ်လ |[[သရက်ပင်|သရက်ဖြူပင်]] |ခုနစ်သောင်း | colspan="1" rowspan="2" |မဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[ဝေဿဘူဘုရား|၂၄။ ဝေ-ဝေဿဘူဘုရား]] |ခြောက်လ |[[အင်ကြင်းပင်]] |ခြောက်သောင်း |- | colspan="5" |'''၃၁ ကမ္ဘာထက်''' |- |[[ကကုသန်|၂၅။ က-ကကုသန်ဘုရား]] |ရှစ်လ |[[ကုက္ကို|ကုက္ကိုပင်]] |လေးသောင်း | colspan="1" rowspan="5" |[[ဘဒ္ဒကမ္ဘာ]] |- |[[ကောဏာဂုံ|၂၆။ ကော-ကောဏဂုန်ဘုရား]] |ခြောက်လ |[[ရေသဖန်းပင်]] |သုံးသောင်း |- |[[ကဿပဘုရား|၂၇။ က-ကဿပဘုရား]] |၇-ရက် |[[ပညောင်ပင်]] |နှစ်သောင်း |- |[[ဂေါတမဘုရား|၂၈။ ဂေါ-ဂေါတမဘုရား]] |ခြောက်နှစ်ကြာ |[[ဗောဓိညောင်ပင်|ညောင်ဗုဒ္ဓဟေပင်]] |ရှစ်ဆယ် |- |[[မေတ္တေယျဘုရား]] (ပွင့်လတ္တံ့) |၇-ရက် |ကံ့ကော်ပင် |တစ်သိန်း |} ===အကျဉ်းမှတ်သားဆောင်ထားရန် ဂါထာ=== * တ, မေ, သ , ဒီ, ၊ ကော, မံ, သု, ရေ။ * သော, အ, ပ, နာ၊ ပ, သု, သု, ပိ၊ * အ, ဓ, သိ, တိ, ၊ ဖု, ဝိ, သိ, ဝေ, * က, ကော, က, ဂေါ၊ ဋ္ဌဝီသ, တိ။ * တေသံ နမတ္ထု၊ ဗုဒ္ဓါနံ၊ ဝိဇယံ ဒေန္တု၊ မေ သဒါ။ === ထူးခြားချက် === နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူသော ဘုရားကိုယ်တော်မြတ်များသည် တနင်္ဂနွေသား (၄) ဆူ၊တနင်္လာသား(၄)ဆူ …(၇)နေ့ မှာ ၄-ဆူစီ အတိအကျ ဖြစ်နေကြ၏။ * တနင်္ဂနွေ သား (၄) ဆူ - မေဓင်္ဂရာ၊ သောဘိတ၊ ပိယဒဿီ၊ သိခီ။ * တနင်္လာ သား (၄) ဆူ - သရဏှင်္ဂရာ၊ အနောမဒဿီ၊ အတ္ထဒဿီ၊ ဝေဿဘူ။ * အင်္ဂါ သား (၄) ဆူ - ဒီပင်္ကရာ၊ ပဒုမ၊ ဓမ္မဒဿီ၊ ကကုသန်။ * ဗုဒ္ဓဟူး သား (၄) ဆူ - ကောဏ္ဍည၊ နာရဒ၊ သိဒ္ဓတ္ထ၊ ကောဏဂုံ။ * ကြာသပတေး သား(၄) ဆူ - မင်္ဂလ၊ ပဒုမုတ္တရ၊ တိဿ၊ ကဿပ။ * သောကြာ သား (၄) ဆူ - သုမန၊ သုမေဓာ၊ ဖုဿ၊ ဂေါတမ။ * စနေ သား (၄) ဆူ - တဏှင်္ကရာ၊ ရေဝတ၊ သုဇာတာ၊ ဝိပဿီဘုရား။ === ဘုရားရှင်တို့၏ ဉာဏ်တော်များနှင့် အသုံးချတော်မူပုံ === (၁) အကြောင်းဟုတ်၊ မဟုတ်ကို သိသော ဌာနာဌာန ကောသလ္လ ဉာဏ်တော် (သတ္တဝါ တစ်စုံတစ်ယောက် အာသဝေါတရား ကုန်နိုင်၊ မကုန်နိုင် (သို့) ရဟန္တာဖြစ်နိုင်၊မဖြစ်နိုင်ကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၂) ကောင်းကျိုး၊ မကောင်းကျိုး ကို သိသော ဝိပါကဉာဏ်တော် (ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်တွင် ဈာန်၊မဂ်ဖိုလ်ရမှု၌ အန္တရာယ် (အဟိတ်၊ ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေနေမှု) ရှိ၊ မရှိကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၃) သတ္တဝါတို့လားရာ၊ ရောက်ရာကို သိသော သဗ္ဗတ္ထ ဂါမိနီပဋိပဒါဉာဏ်တော် (ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်တွင် ဈာန်၊မဂ်ဖိုလ်ရမှု၌ ပဉ္စာနန္တိရိယကံ ရှိ၊ မရှိကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၄) အထူးထူးသော ဓာတ်သဘောများကို သိသော အနေကဓာတု နာနာဓာတုဉာဏ်တော် (အထက်ပါ ဉာဏ်(၃)မျိုးနဲ့ ကြည့်ပြီး အန္တရာယ်ကင်းပါမှ ကျွတ်နိုင် ချွတ်နိုင်သော စရိုက်နှင့် ကိုက်ညီမည့် တရားဟော (ဝါ) ကမ္မဋ္ဌာန်းပေးရန် ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၅) သတ္တဝါတို့၏ ဆန္ဒအလိုကို သိသော နာနာဓိမုတ္တိကဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့၏ နှလုံးသွင်းတတ်မှု သဘောထားကို သိပြီး သင့်လျော်သောတရားဟောရန် ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၆) လူတို့၏ ဣန္ဒြေအနုအရင့်ကို သိသော ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့၏ သဒ္ဓါတရားကောင်း၊ မကောင်းကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၇) ဈာန်၊ ဝိမောက္ခ၊ သမာဓိ၊ သမာပတ် စသည်တို့၏ ညစ်ညူးကြောင်းကို သိသော ဈာနဝိမောက္ခ သမာဓိ သမာပတ္တိဉာဏ်တော် (ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူပြီးမှ ချွတ်သင့်သည်ဆိုလျှင် ဝေးကွာသော အရပ်သို့ပင် ကြွရောက်တော်မူပါသည်။) (၈) ရှေးဖြစ်ဟောင်း၊ ဘဝခန္ဓာဖြစ်စဉ်ကို သိသော ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏ်တော် (ရှေးဘဝဖြစ်စဉ်နှင့် အထုံ၊ပါရမီစသည်တို့ကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ကြည့်ရှုဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၉) သတ္တဝါတို့၏ ပဋိသန္ဓေနေခြင်း၊ စုတေခြင်း တို့ကို သိသော စုတူပပါတ (ဝါ) ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့၏ လက်တလောစိတ်ဖြစ်စဉ်ကိုလဲ ဤဉာဏ်ဖြင့် ကြည့်ရှုဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၁၀) အာသဝေါတရား ကုန်ရာဖြစ်သော အာသဝက္ခယဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့အား အရဟတ္တမဂ် တရားပေါက်အောင် တရားဟောရန်အလို့ငှာ ဤဉာဏ်ဖြင့် ကြည့်ရှုဆင်ခြင်တော်မူသည်။)<ref>ဗုဒ္ဓဘာသာကောင်းတစ်ယောက် မှ</ref> === ဘုရားရှင်တို့၏ တူသောအချက်များ === ဘုရားရှင်တို့၏ တူသော အချက်များ (၃၀) ရှိသည်။ (၁) အလောင်းတော်သည် နောက်ဆုံးသောဘဝ၌ မိခင်ဝမ်းကြာတိုက်တွင် ပဋိသန္ဓေ နေတော်မူသည်။ (ထူးခြားချက်မှာ နတ်ပြည်မှသာ စုတေကြခြင်းဖြစ်သည်။ အလောင်းတော်တွေဟာ ဗြဟ္မာပြည်ကနေ စုတေပြီး ပဋိသန္ဓေ နေတော်မူခြင်းမရှိပါ။ အ‌ကြောင်းမှာ ဗြဟ္မာပြည်ကနေ လာလျှင် ကာမဂုဏ်ကို ရွံမုန်းတဲ့စိတ် အထုံ လူ့ပြည်ကိုပါလာမည်။ အိမ်ထောင်ပြုမှာ မဟုတ်ဘူး။ (တချို.အပျိုကြီး၊ လူပျိုကြီး တွေလဲ ဗြဟ္မာပြည်က လာလို့ အိမ်ထောင်မပြုတာလို့ ပြောတာပဲ...ဤကားစာကြွင်း) အလောင်းတော်တွေဟာ ဒီလို စောစောစီးစီး ကတည်းက ကာမဂုဏ်ကို ရွံမုန်းနေလျှင် မဇ္ဈိမလမ်းစဉ်ကို တွေ့ဖို့ခက်မည် ဟု ဆိုသည်။ (၂) မယ်တော်ဝမ်း၌ ထက်ဝယ်ပလ္လင်ဖွဲ့ခွေ၍ အရှေ့သို့ မျက်နှာမူပြီးနေပါသည်။ (အလောင်းတော်တွေဟာ သာမန်လူ သန္ဓေသားတွေလို အမိဝမ်းမှာ ပြောင်းပြန်မနေပါ။ အတည့်ပဲနေပါသည်။ မယ်တော်ရဲ့ဝမ်းဗိုက်ဟာလည်း ပူထွက်လာခြင်းမရှိပါ။ မယ်တော်ဟာ ကိုယ့်သားကို ဗိုက်ကနေ ကောင်းကောင်းမြင်နေရသည်။ ချင်ခြင်းတပ်ခြင်း၊ နာကျင်အော့အန်ခြင်း မရှိပါ။ အလောင်းတော်တွေဟာ မယ်တော်တွေကို ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်းဒုက္ခ မပေးကြပါ။) (၃) အလောင်းတော်ကို မတ်တတ်ရပ်လျက် ဖွားသည်။ (ညစ်ပေမှု မရှိပါ၊ မိခင်လည်း ကျန်းမာစွာ ရှိရသည်၊ နောက် (၇)ရက်မှာတော့ မိခင် ကံတော်ကုန်ရသည်။ သကျသာကီဝင် ဆိုသည်မှာ ပင်ကိုစွမ်းရည်ရှိသူဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့်အတိုင်း မွေးမွေးခြင်း ကိုယ့်ခြေထောက်ပေါ် ကိုယ်ရပ်ပါသည်။ စောင့်ကြည့်နေကြသော နတ်၊ဗြဟ္မာတွေတောင် မျက်လုံးပြူးကုန်ကြသည်ဟုဆိုသည်။ (ဤကား အရှင်ဉာဏိသာရ၏ အဟော) (၄) တောအရပ်၌သာ ဖွားတော်မူပါသည်။ (၅) ဖွားပြီးပြီးခြင်း မြောက်အရပ်သို့ ခြေ (၇)လှမ်းကြွကာ "ဤလောက၌ ငါသာ အမြတ်ဆုံးတည်း၊ ငါ၏ နောက်ဆုံး ပဋိသန္ဓေ နေရခြင်းတည်း၊နောက်ထပ် ပဋိသန္ဓေ နေစရာမလိုတော့ပြီ" ဟု ကြုံးဝါးတော်မူပါသည်။ (ထိုကာလတွင် အကိုးကွယ်ခံ ဘဝသို့ ရောက်မှန်းမသိရောက်နေသော ဗြဟ္မာတွေကို အသိပေးကြုံးဝါးခြင်း ဟုဆို၏။ ဂေါတမ ဘုရားလောင်းသည် (၃) ဘဝ၌ ဖွားစမှာပင် စကားပြော၏။ မဟောသဓာ၊ ဝေဿန္တရာ နှင့် နောက်ဆုံးဘဝ -(သုခမှတ်စု)) (၆) သူအို၊ သူနာ၊ သူသေ၊ ရဟန်း နိမိတ်(၄)ပါးမြင်၍ သား(၁)ယောက်ဖွားသော ညမှသာ တောထွက်တော်မူကြသည်။ (ထိုနိမိတ်ပြသော နတ်သားကို [[ဘုရားလောင်း၏ ဆရာ ၅-ယောက်]] တွင် ၁-ယောက် အပါအဝင်ဟု သတ်မှတ်သည်။) (၇) အရဟတ္တဖိုလ်၏ တံခွန်ဖြစ်သော ရဟန်းအဖြစ်ကို ရယူပြီးမှ [[ဒုက္ကရစရိယ]]ကျင့်သည်။ (အရဟတ္တဖိုလ်၏ တန်ဖိုးသည် ရဟန်းမှလွဲ၍ မည်သည့် အမျိုးနှင့်မျှ မတန်ဟုဆိုသည်။ လူဝတ်ကြောင် မှ အရဟတ္တဖိုလ်ရလျှင်လည်း ရဟန်းဝတ်လျှင်ဝတ်၊ မဝတ်လျှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်ကြရသည်။) (၈) ဘုရားဖြစ်မည့်နေ့ နွားနို့ဃနာဆွမ်း ဘုန်းပေးတော်မူကြသည်။ (ထိုဆွမ်းတွင် နတ်ဩဇာပါတတ်ပြီး ဘုရားဖြစ်ပြီး (၇)ပတ်၊ (၄၉)ရက်စာ အာဟာရဖြစ်သည်။ ဘုရားရှင်၏ ဝမ်းထဲတွင် အစာခြေလဲ မမြန်၊ မြန်မြန်လဲ မဆာလောင်ဘဲ သမာပတ်ဝင်စားခြင်း၊ တရားတော်များကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်ခြင်းများ အတွက် ကောင်းစွာ ထောက်ပံ့သည်။) (၉) မြက်အခင်းတွင် ထိုင်တော်မူလျက် ဘုရားဖြစ်သည်။ (၁၀) အာနပါန ကမ္မဌာန်းကို စီးဖြန်းတော်မူကြသည်။ (ဘုရားရှင်တို့သည် အာနပါန ကမ္မဌာန်းဖြင့်သာ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို ရရှိကြသောကြောင့် ဂေါတမ ဘုရားရှင်သည်လည်း အာနပါနကို လွန်စွာချီးမွမ်းတော်မူသည်။ မဟာသတိပဌာနသုတ်(ဒီ-၂၊ ၃၁)၊ မဟာသတိပဌာနသုတ်(မ-၁၊ ၇၀)၊ တတိယပါရာဇိက ပါဠိ(ဝိ-၁၊ ၈၉)၊ အာနာပါနဿတိသုတ်(မ-၃၊ ၁၂၂)၊ မဟာရာဟုလောဝါဒသုတ်(မ-၂၊ ၈၈)၊ ကာယဂတာသတိသုတ်(မ-၃၊ ၁၃၀) တို့၌ ဟောတော်မူခဲ့သည်။) (၁၁) မာရ်စစ်သည်ကို အောင်တော်မူသည်။ (၁၂) ဗောဓိပလ္လင်၌သာ ဝိဇ္ဇာ(၃)ပါးစသော ဆအသာဓာရဏ အစရှိသော ကျေးဇူးတရားအပေါင်းကို ရတော်မူကြသည်။ (၁၃) ဗောဓိပင်၏ ထက်ဝန်းကျင်၌သာ [[သတ္တ သတ္တာယ]](၇) ဌာန ကျင့်တော်မူကြသည်။ (၁၄) တရားဦးဟော စိမ့်သောငှာ ဗြဟ္မာမင်းက လျှောက်ရသည်။ ၇-သတ္တဟ အပြီး ၅၀-ရက်မြောက်နေ့မှာ အဘယ်သူအား တရားဟောရမည်နည်း၊ အဘယ်သူသည် ခက်ခဲနက်နဲသော ဤတရားများကို ခေတ်ကာလ၏ အယူဝါဒများမှ ခွဲထွက်၍ လျင်မြန်စွာနားလည်နိုင်မည်နည်းဟု ဆင်ခြင်ကြည့်တော်မူပါသည်။ ဆင်ခြင်သည့် နေရာတွင် ဘုရားရှင်များသည် ပကတိမျက်စိကိုပဲ သုံးတော်မူကြတယ်လို့ ဟောသည်။ ပကတိမျက်စိနှင့် ကြည့်တော့ ပထမမှာ ဒီလောက် ခက်ခဲနေတဲ့တရားတွေကို နားလည်သဘောပေါက်ပြီး စောစောစီးစီး တရားထူးရမည့်သူကို မတွေ့ဘူးဟု ဆိုသည်။ ကိလေသာထူပြောလွန်းတဲ့ လောကကို တရားမဟော၊ တစ်ကိုယ်တည်း [[ဖိုလ်]] ချမ်းသာနဲ့ နေတော့မည် ဆိုသည့် စိတ်အကြံလည်း ဖြစ်လာသည်။ ထိုအခါ ဗြဟ္မာမင်းက တရားဦးဟောရန်လျှောက်ရသည်။ ဂေါတမဘုရားရှင်ကို မဟာသဟမ္ပတိဗြဟ္မာမင်းက တောင်းပန်သည် ဟုဆိုသည်။ (ဒီဃနိကယ်မှာ ဝိပဿီဘုရားရှင်လည်း ဒီလို ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု အတိအလင်း ရေးထားသည်။) (၁၅) ဣတိပတနမိဂဒါဝုန်တော၌သာ ဓမ္မစကြာတရားဦးဟောတော်မူကြသည်။ (၁၆) တပို့တွဲလပြည့်နေ့၌သာ ပါတိမောက် ပြတော်မူကြသည်။ (၁၇) ဇေတဝန်မည်သော ကျောင်းတော်၌သာ သီတင်းသုံးကြသည်။ (ပိဋကတ်တော်တွင် (၁၄) ဝါမြောက်၊ (၂၁) ဝါမှ (၄၄) ဝါ အထိ (၂၅) ဝါ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်မှာ သီတင်းသုံးပါသည်။ ဇာတိမြေ ကပိလဝတ်မှ နိဂြောဓါရုံကျောင်းမှာ(၁၅) ဝါမြောက် တစ်ဝါသာ သီတင်းသုံးတော်မူပါသည်။) (၁၈) သာဝတ္ထိမြို့၌သာ ယမိုက်ပြာဋိဟာ ပြတော်မူပါသည်။ (ယမိုက်+ပြာဋိဟာ = အစုံစုံ + တန်ခိုး။ ရေအစုံ၊ မီးအစုံ ဟုဆိုအပ်သော အစုံလိုက် အစုံလိုက် ဖြစ်ပေါ်စေသော တန်ခိုးတော်) (၁၉) တာဝတိံသာ၌သာ အဘိဓမ္မာတရားဟောသည်။ (၂၀) သင်္ကဿနဂိုရ်ပြည်၌သာ နတ်ပြည်မှ သက်တော်မူပါသည်။ (၂၁) ဖလသမာပတ်ကို မပြတ်ဝင်စားတော်မူပါသည်။ (၂၂) နံနက်အခါ၊ ညဉ့်အခါ တို့၌ ကျွတ်ထိုက်သော ဝေနေယျကို ကြည့်ရှုတော်မူပါသည်။ (နေ့ (၃) ခါ၊ ည (၃)ခါ ..၆ ခါ ကြည့် ပါသည်။) (၂၃) အကြောင်းရှိမှ ဝိနည်းတရားတို့ကို ပညတ်တော်မူပါသည်။ (ဒီဝိနည်းတွေကို စောစောကတည်းက ကြိုထုတ်ထားလျှင် ဘယ်သူမှ ရဟန်းဝတ်ရဲ/ဝတ်ချင်မှာ မဟုတ်ဘူးဟု ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် ဖြစ်စဉ်ပေါ်လာမှ စည်းကမ်းထုတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။) (၂၄) အတ္ထုပ္ပတ္တိနှင့် တိုက်ဆိုင်မှုရှိလျှင် အတိတ်မှ ဇာတ်တရားများကို ဟောသည်။ (၂၅) ဆွေတော်၊ မျိုးတော်တို့၏ အစည်းအဝေး တရားပွဲများတွင် ဗုဒ္ဓဝင် ကိုသာဟောတော်မူကြသည်။ (၂၆) ဧည့်သည်ရဟန်းတို့နှင့် တရားစကားပြောတော်မူကြသည်။ (၂၇) ဒါယကာတို့ ဖိတ်၍ ဝါဆိုတော်မူသော်၊ ဝါကျွတ်လျှင် ဒါယကာတို့အား ပန်ကြားပြီးမှသာ ထွက်ခွာကြွသွားတော်မူကြသည်။ (၂၈) နေ့စဉ် အခါခပ်သိမ်း [[ဗုဒ္ဓကိစ္စငါးပါး]] ကို ပြုတော်မူသည်။ (၂၉) ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုအံ့သောနေ့၌ သားပြွမ်းဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေးတော်မူသည်။ (မြတ်စွာဘုရား နောက်ဆုံးဘုဉ်းပေးတဲ့ဆွမ်းသည် ဝက်သား (ဝက်ပျိုသား) (မဟာအဋ္ဌကထာ၊ PDS dictionary အရ) နဲ့ မှို ဆိုပြီး (၂)မျိုး ရှိနေသည်။ ပါဠိလို “သူကရမက္တဝ” လို့ခေါ်တဲ့ အရာ(ဘောဇဉ်) ကို ဘုရားရှင် ဘုဉ်းပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ပါဠိ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန် ၁ ခုကလွဲရင် အခြားသော ဘာသာပြန်တွေမှာ မှို လို့ပဲ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ကြသည်။ အားလုံး အဘိဓာန် (၅)ခုက ဘာသာပြန်ထားသည်။ မှို၊ ဆေးပေါင်းစုံဟင်း၊ နူးညံ့လှစွာသော မကြီးမငယ် ဝက်သား၊ မျှစ် (ဥဒါန်းအဋ္ဌကထာအရ)၊ နွားနို့နဲ့ ချက်ထားတဲ့ ထမင်းစားဖွယ် စသည် (၅)မျိုး ရှိနေပါသည်။ မြန်မာဆရာတော်တွေက ထိုရာသီမှာ မှို မပွင့်သေးလို့ ဝက်သားကိုပဲ ယူသည်။ နိုင်ငံတကာမှာကတော့ မှိုကို ယူကြသည်။ အခါမဟုတ်မှိုကို ဘုန်းပေးပြီးတော့ အဆိပ်သင့်တာလို့ ဆိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် “သူကရမက္တဝ”ဟာ ဘာသာပြန်ကွဲလွဲမှုရှိနေသည်။ ဘုရားရှင်တို့၏ တူရာ အချက် (၃၀) အရ သားပြွမ်းဆွမ်း ဘုဉ်းပေးတော်မူရမယ်ဆိုတော့ ဝက်သား ဟု ပြောရမှာပါ။) (၃၀) သမာပတ်ဝင်စားပြီးမှ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုတော်မူသည်။<ref>ဦးပညာသီဟ “ ပိဋကတ် လမ်းညွှန် စာအုပ် ”</ref> ==ရုပ်ပုံများ== <gallery> File:Hna Kyape Shit Su.jpg|နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူဘုရား လှည့်လည်ပူဇော်ပွဲ မြင်ကွင်းတစ်ခု </gallery> == ရည်ညွှန်းကိုးကား == <references/> * [[သုတေသနသရုပ်ပြအဘိဓာန်]] - [[ဖျာပုံတိုက်သစ်ဆရာတော်]] * ဗုဒ္ဓဝံသ။ ပါဠိ။ ၃၈၁။ အဋ္ဌကထာ။ ၃၄၈၊ * အပဒါန်။ ပါဠိ။ ပ-အုပ်။ ၅၄။ * စရိယာပိဋက။ ပါဠိ။ ၁၄။ * အနာဂတဝင်ကျမ်း-ဒီပဲယင်းဆရာတော် {{နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ}} [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားများ]] 8e2tczuummmby07vhf396u0lg6tm42z 1041992 1041895 2026-07-03T16:47:57Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 အကိုးအကားမပါရှိ။ 1041992 wikitext text/x-wiki {{copyedit}} {{ဗုဒ္ဓဘာသာ}} [[File:28Buddhas-01.JPG| thumb | ဆူးလေဘုရားမှ နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ ဘုရား [[ဆင်းတုတော်|ဆင်းတုတော်များ]]|300x300px]] '''နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ''' ဆိုသည်မှာ ဂေါတမ ဘုရားရှင် ဖြစ်လာမည့် သုမေဓါ ရှင်ရသေ့အား နောင် ဘဒ္ဒကမ္ဘာ တွင် ဂေါတမ အမည်ဖြင့် ဘုရားဖြစ်မည် ဟု ဗျာဒိတ်ပေးသော “ဒီပင်္ကရာ” ဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူသော သာရမဏ္ဍကမ္ဘာ တွင် ပွင့်တော်မူကြသော ဘုရားရှင်များ မှ ဂေါတမ ဘုရားရှင်အထိ ဘုရားရှင် ၂၈ - ဆူ ကို ဆိုလိုသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ [[ဘုန်းကြီးကျောင်း|ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း]] နှင့် [[စေတီပုထိုးများ|စေတီတော်]] များတွင် နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ ဘုရား ဆင်းတုတော် များရှိကြသည်။ == ပွင့်တော်မူပြီးသော ဘုရားရှင်များ == ဆုံးစမထင်သော သံသရာ တစ်လျှောက်တွင် '''ဂင်္ဂါဝါဠု သဲစုမက'''သော ဘုရားများ ပွင့်ခဲ့ကြသည်။<ref>သမ္ဗုဒ္ဓေ ဂါ ထာ</ref> == နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူသော ဘုရားရှင်တို့၏ ဖြစ်တော်စဉ် == ဂေါတမ ဘုရားရှင် ဖြစ်လာမည့် သုမေဓါ ရှင်ရသေ့အား နောင် ဘဒ္ဒကမ္ဘာတွင် ဂေါတမ အမည်ဖြင့် ဘုရားဖြစ်မည် ဟု ဗျာဒိတ်ပေးသော “ ဒီပင်္ကရာ” ဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူသော သာရမဏ္ဍကမ္ဘာတွင် ပွင့်တော်မူကြသော ဘုရားရှင်များ မှ ဂေါတမ ဘုရားရှင်အထိ ဘုရားရှင် ၂၈ - ဆူ ရှိလေသည်။ ဤဘုရားရှင်များကို နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူဘုရားများ ဟုခေါ်ဝေါ် ပူဇော်ကြသည်။ ဂေါတမ ဘုရားလောင်း [[ဗျာဒိတ်]]ခံယူသော ကမ္ဘာမှစ၍ ပွင့်တော်မူသော ဘုရားရှင်များ၏ အမည်တော်တို့ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable" |'''ဘုရားအမည်တော်''' |'''ဒုက္ကရစရိယာ''' |'''ဗောဓိပင်''' |'''သက်တော်''' |'''ကမ္ဘာ''' |- |[[တဏှင်္ကရာဘုရား|၁။ တ-တဏှင်္ကရာဘုရား]] |၇-ရက် |စရီးပင် ([[တောင်မရိုးပင်]]) |တစ်သိန်း | colspan="1" rowspan="4" |သာရမဏ္ဍ |- |[[မေဓင်္ကရာဘုရား|၂။ မေ-မေဓင်္ကရာဘုရား]] |၁၅-ရက် |[[ပေါက်ပင်]] |ကိုးသောင်း |- |[[သရဏင်္ကရာဘုရား|၃။ သ-သရဏင်္ကရာဘုရား]] |တစ်လ |[[သခွတ်ပင်]] |ရှစ်သောင်း |- |[[ဒီပင်္ကရာဘုရား|၄။ ဒီ-ဒီပင်္ကရာဘုရား]] |၇-ရက် |[[ညောင်ကြပ်ပင်]] |တစ်သိန်း |- | colspan="5" rowspan="1" |'''ပထမ [[အသင်္ချေ|(သေလ)အသင်္ချေ]]''' |- |[[ကောဏ္ဍညဘုရား|၅။ ကော-ကောဏ္ဍညဘုရား]] |ဆယ်လ |[[ကြောင်လျှာ|ကြောင်လျှာပင်]] |တစ်သိန်း |သာရကမ္ဘာ |- | colspan="5" rowspan="1" |'''ဒုတိယ (ဘာသ)အသင်္ချေ''' |- |[[မင်္ဂလဘုရား|၆။ မံ-မင်္ဂလဘုရား]] |ရှစ်လ |[[ကံ့ကော်ပင်]] |ကိုးသောင်း | colspan="1" rowspan="4" |သာရမဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[သုမနဘုရား|၇။ သု-သုမနဘုရား]] |ဆယ်လ |ကံ့ကော်ပင် |ကိုးသောင်း |- |[[ရေဝတဘုရား|၈။ ရေ-ရေဝတဘုရား]] |၇-လ |ကံ့ကော်ပင် |ခြောက်သောင်း |- |[[သောဘိတဘုရား|၉။ သော-သောဘိတဘုရား]] |၇-ရက် |ကံ့ကော်ပင် |ကိုးသောင်း |- | colspan="5" rowspan="1" |'''တတိယ (ဇယ)အသင်္ချေ''' |- |[[အနောမဒဿီဘုရား|၁၀။ အ-အနောမဒဿီဘုရား]] |ဆယ်လ |[[ထောက်ကြံ့ပင်]] |တစ်သိန်း | colspan="1" rowspan="3" |ဝရကမ္ဘာ |- |[[ပဒုမဘုရား|၁၁။ ပ-ပဒုမဘုရား]] |ရှစ်လ |ကြောင်လျာပင် |တစ်သိန်း |- |[[နာရဒဘုရား|၁၂။ နာ-နာရဒဘုရား]] |၇-ရက် |ကြောင်လျာပင် |ကိုးသောင်း |- | colspan="5" rowspan="1" |'''စတုတ္ထ (ရုစိယ)အသင်္ချေ''' |- |[[ပဒုမုတ္တရဘုရား|၁၃။ ပ-ပဒုမုတ္တရဘုရား]] |၇-ရက် |[[ထင်းရှူး|ထင်းရူးပင်]] |တစ်သိန်း |သာရကမ္ဘာ |- | colspan="5" rowspan="1" |'''ကမ္ဘာတစ်သိန်းထက်''' |- |[[သုမေဓဘုရား|၁၄။ သု-သုမေဓာဘုရား]] |၁၅-ရက် |[[ထိန်ပင်]] |ကိုးသောင်း | colspan="1" rowspan="2" |မဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[သုဇာတဘုရား|၁၅။ သု-သုဇာတဘုရား]] |ကိုးလ |[[ဝါး|ဝါးပင်]] |ကိုးသောင်း |- | colspan="5" |'''ကမ္ဘာ ၃၀၀၀၀ ထက်''' |- |[[ပိယဒဿီဘုရား|၁၆။ ပိ-ပိယဒဿီဘုရား]] |ခြောက်လ |[[ရေခတက်ပင်]] |ကိုးသောင်း | colspan="1" rowspan="3" |ဝရကမ္ဘာ |- |[[အတ္ထဒဿီဘုရား|၁၇။ အ-အတ္ထဒဿီဘုရား]] |ရှစ်လ |[[စကားပင်]] |တစ်သိန်း |- |[[ဓမ္မဒဿီဘုရား|၁၈။ ဓ-ဓမ္မဒဿီဘုရား]] |၇-ရက် |[[လိပ်ဆူးရွှေ (အပင်)|လိပ်ဆူးရွှေပင်]] |တစ်သိန်း |- | colspan="5" |'''ကမ္ဘာ ၁၈၀၀ ထက်''' |- |[[သိဒ္ဓတ္ထဘုရား-နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ|၁၉။ သိ-သိဒ္ဓတ္ထဘုရား]] |ဆယ်လ |[[မဟာလှေကားပင်]] |တစ်သိန်း |သာရကမ္ဘာ |- | colspan="5" |'''၉၄ ကမ္ဘာထက်''' |- |[[တိဿဘုရား|၂၀။ တိ-တိဿဘုရား]] |ရှစ်လ |[[မြန်မာပိတောက်|ပိတောက်ပင်]] |တစ်သိန်း | colspan="1" rowspan="2" |မဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[ဖုဿဘုရား|၂၁။ ဖု-ဖုဿဘုရား]] |ခြောက်လ |[[သျှိသျှားပင်]] |ကိုးသောင်း |- | colspan="5" |'''၉၂ ကမ္ဘာထက်''' |- |[[ဝိပဿီဘုရား|၂၂။ ဝိ-ဝိပဿီဘုရား]] |ရှစ်လ |[[သခွတ်ပင်]] |ရှစ်သောင်း |သာရကမ္ဘာ |- | colspan="5" |'''၉၁ ကမ္ဘာထက်''' |- |[[သိခီဘုရား|၂၃။ သိ-သိခီဘုရား]] |ရှစ်လ |[[သရက်ပင်|သရက်ဖြူပင်]] |ခုနစ်သောင်း | colspan="1" rowspan="2" |မဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[ဝေဿဘူဘုရား|၂၄။ ဝေ-ဝေဿဘူဘုရား]] |ခြောက်လ |[[အင်ကြင်းပင်]] |ခြောက်သောင်း |- | colspan="5" |'''၃၁ ကမ္ဘာထက်''' |- |[[ကကုသန်|၂၅။ က-ကကုသန်ဘုရား]] |ရှစ်လ |[[ကုက္ကို|ကုက္ကိုပင်]] |လေးသောင်း | colspan="1" rowspan="5" |[[ဘဒ္ဒကမ္ဘာ]] |- |[[ကောဏာဂုံ|၂၆။ ကော-ကောဏဂုန်ဘုရား]] |ခြောက်လ |[[ရေသဖန်းပင်]] |သုံးသောင်း |- |[[ကဿပဘုရား|၂၇။ က-ကဿပဘုရား]] |၇-ရက် |[[ပညောင်ပင်]] |နှစ်သောင်း |- |[[ဂေါတမဘုရား|၂၈။ ဂေါ-ဂေါတမဘုရား]] |ခြောက်နှစ်ကြာ |[[ဗောဓိညောင်ပင်|ညောင်ဗုဒ္ဓဟေပင်]] |ရှစ်ဆယ် |- |မေတ္တေယျဘုရား (ပွင့်လတ္တံ့) |၇-ရက် |ကံ့ကော်ပင် |တစ်သိန်း |} ===အကျဉ်းမှတ်သားဆောင်ထားရန် ဂါထာ=== * တ, မေ, သ , ဒီ, ၊ ကော, မံ, သု, ရေ။ * သော, အ, ပ, နာ၊ ပ, သု, သု, ပိ၊ * အ, ဓ, သိ, တိ, ၊ ဖု, ဝိ, သိ, ဝေ, * က, ကော, က, ဂေါ၊ ဋ္ဌဝီသ, တိ။ * တေသံ နမတ္ထု၊ ဗုဒ္ဓါနံ၊ ဝိဇယံ ဒေန္တု၊ မေ သဒါ။ === ထူးခြားချက် === နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူသော ဘုရားကိုယ်တော်မြတ်များသည် တနင်္ဂနွေသား (၄) ဆူ၊တနင်္လာသား(၄)ဆူ …(၇)နေ့ မှာ ၄-ဆူစီ အတိအကျ ဖြစ်နေကြ၏။ * တနင်္ဂနွေ သား (၄) ဆူ - မေဓင်္ဂရာ၊ သောဘိတ၊ ပိယဒဿီ၊ သိခီ။ * တနင်္လာ သား (၄) ဆူ - သရဏှင်္ဂရာ၊ အနောမဒဿီ၊ အတ္ထဒဿီ၊ ဝေဿဘူ။ * အင်္ဂါ သား (၄) ဆူ - ဒီပင်္ကရာ၊ ပဒုမ၊ ဓမ္မဒဿီ၊ ကကုသန်။ * ဗုဒ္ဓဟူး သား (၄) ဆူ - ကောဏ္ဍည၊ နာရဒ၊ သိဒ္ဓတ္ထ၊ ကောဏဂုံ။ * ကြာသပတေး သား(၄) ဆူ - မင်္ဂလ၊ ပဒုမုတ္တရ၊ တိဿ၊ ကဿပ။ * သောကြာ သား (၄) ဆူ - သုမန၊ သုမေဓာ၊ ဖုဿ၊ ဂေါတမ။ * စနေ သား (၄) ဆူ - တဏှင်္ကရာ၊ ရေဝတ၊ သုဇာတာ၊ ဝိပဿီဘုရား။ === ဘုရားရှင်တို့၏ ဉာဏ်တော်များနှင့် အသုံးချတော်မူပုံ === (၁) အကြောင်းဟုတ်၊ မဟုတ်ကို သိသော ဌာနာဌာန ကောသလ္လ ဉာဏ်တော် (သတ္တဝါ တစ်စုံတစ်ယောက် အာသဝေါတရား ကုန်နိုင်၊ မကုန်နိုင် (သို့) ရဟန္တာဖြစ်နိုင်၊မဖြစ်နိုင်ကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၂) ကောင်းကျိုး၊ မကောင်းကျိုး ကို သိသော ဝိပါကဉာဏ်တော် (ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်တွင် ဈာန်၊မဂ်ဖိုလ်ရမှု၌ အန္တရာယ် (အဟိတ်၊ ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေနေမှု) ရှိ၊ မရှိကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၃) သတ္တဝါတို့လားရာ၊ ရောက်ရာကို သိသော သဗ္ဗတ္ထ ဂါမိနီပဋိပဒါဉာဏ်တော် (ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်တွင် ဈာန်၊မဂ်ဖိုလ်ရမှု၌ ပဉ္စာနန္တိရိယကံ ရှိ၊ မရှိကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၄) အထူးထူးသော ဓာတ်သဘောများကို သိသော အနေကဓာတု နာနာဓာတုဉာဏ်တော် (အထက်ပါ ဉာဏ်(၃)မျိုးနဲ့ ကြည့်ပြီး အန္တရာယ်ကင်းပါမှ ကျွတ်နိုင် ချွတ်နိုင်သော စရိုက်နှင့် ကိုက်ညီမည့် တရားဟော (ဝါ) ကမ္မဋ္ဌာန်းပေးရန် ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၅) သတ္တဝါတို့၏ ဆန္ဒအလိုကို သိသော နာနာဓိမုတ္တိကဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့၏ နှလုံးသွင်းတတ်မှု သဘောထားကို သိပြီး သင့်လျော်သောတရားဟောရန် ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၆) လူတို့၏ ဣန္ဒြေအနုအရင့်ကို သိသော ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့၏ သဒ္ဓါတရားကောင်း၊ မကောင်းကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၇) ဈာန်၊ ဝိမောက္ခ၊ သမာဓိ၊ သမာပတ် စသည်တို့၏ ညစ်ညူးကြောင်းကို သိသော ဈာနဝိမောက္ခ သမာဓိ သမာပတ္တိဉာဏ်တော် (ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူပြီးမှ ချွတ်သင့်သည်ဆိုလျှင် ဝေးကွာသော အရပ်သို့ပင် ကြွရောက်တော်မူပါသည်။) (၈) ရှေးဖြစ်ဟောင်း၊ ဘဝခန္ဓာဖြစ်စဉ်ကို သိသော ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏ်တော် (ရှေးဘဝဖြစ်စဉ်နှင့် အထုံ၊ပါရမီစသည်တို့ကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ကြည့်ရှုဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၉) သတ္တဝါတို့၏ ပဋိသန္ဓေနေခြင်း၊ စုတေခြင်း တို့ကို သိသော စုတူပပါတ (ဝါ) ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့၏ လက်တလောစိတ်ဖြစ်စဉ်ကိုလဲ ဤဉာဏ်ဖြင့် ကြည့်ရှုဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၁၀) အာသဝေါတရား ကုန်ရာဖြစ်သော အာသဝက္ခယဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့အား အရဟတ္တမဂ် တရားပေါက်အောင် တရားဟောရန်အလို့ငှာ ဤဉာဏ်ဖြင့် ကြည့်ရှုဆင်ခြင်တော်မူသည်။)<ref>ဗုဒ္ဓဘာသာကောင်းတစ်ယောက် မှ</ref> === ဘုရားရှင်တို့၏ တူသောအချက်များ === ဘုရားရှင်တို့၏ တူသော အချက်များ (၃၀) ရှိသည်။ (၁) အလောင်းတော်သည် နောက်ဆုံးသောဘဝ၌ မိခင်ဝမ်းကြာတိုက်တွင် ပဋိသန္ဓေ နေတော်မူသည်။ (ထူးခြားချက်မှာ နတ်ပြည်မှသာ စုတေကြခြင်းဖြစ်သည်။ အလောင်းတော်တွေဟာ ဗြဟ္မာပြည်ကနေ စုတေပြီး ပဋိသန္ဓေ နေတော်မူခြင်းမရှိပါ။ အ‌ကြောင်းမှာ ဗြဟ္မာပြည်ကနေ လာလျှင် ကာမဂုဏ်ကို ရွံမုန်းတဲ့စိတ် အထုံ လူ့ပြည်ကိုပါလာမည်။ အိမ်ထောင်ပြုမှာ မဟုတ်ဘူး။ (တချို.အပျိုကြီး၊ လူပျိုကြီး တွေလဲ ဗြဟ္မာပြည်က လာလို့ အိမ်ထောင်မပြုတာလို့ ပြောတာပဲ...ဤကားစာကြွင်း) အလောင်းတော်တွေဟာ ဒီလို စောစောစီးစီး ကတည်းက ကာမဂုဏ်ကို ရွံမုန်းနေလျှင် မဇ္ဈိမလမ်းစဉ်ကို တွေ့ဖို့ခက်မည် ဟု ဆိုသည်။ (၂) မယ်တော်ဝမ်း၌ ထက်ဝယ်ပလ္လင်ဖွဲ့ခွေ၍ အရှေ့သို့ မျက်နှာမူပြီးနေပါသည်။ (အလောင်းတော်တွေဟာ သာမန်လူ သန္ဓေသားတွေလို အမိဝမ်းမှာ ပြောင်းပြန်မနေပါ။ အတည့်ပဲနေပါသည်။ မယ်တော်ရဲ့ဝမ်းဗိုက်ဟာလည်း ပူထွက်လာခြင်းမရှိပါ။ မယ်တော်ဟာ ကိုယ့်သားကို ဗိုက်ကနေ ကောင်းကောင်းမြင်နေရသည်။ ချင်ခြင်းတပ်ခြင်း၊ နာကျင်အော့အန်ခြင်း မရှိပါ။ အလောင်းတော်တွေဟာ မယ်တော်တွေကို ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်းဒုက္ခ မပေးကြပါ။) (၃) အလောင်းတော်ကို မတ်တတ်ရပ်လျက် ဖွားသည်။ (ညစ်ပေမှု မရှိပါ၊ မိခင်လည်း ကျန်းမာစွာ ရှိရသည်၊ နောက် (၇)ရက်မှာတော့ မိခင် ကံတော်ကုန်ရသည်။ သကျသာကီဝင် ဆိုသည်မှာ ပင်ကိုစွမ်းရည်ရှိသူဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့်အတိုင်း မွေးမွေးခြင်း ကိုယ့်ခြေထောက်ပေါ် ကိုယ်ရပ်ပါသည်။ စောင့်ကြည့်နေကြသော နတ်၊ဗြဟ္မာတွေတောင် မျက်လုံးပြူးကုန်ကြသည်ဟုဆိုသည်။ (ဤကား အရှင်ဉာဏိသာရ၏ အဟော) (၄) တောအရပ်၌သာ ဖွားတော်မူပါသည်။ (၅) ဖွားပြီးပြီးခြင်း မြောက်အရပ်သို့ ခြေ (၇)လှမ်းကြွကာ "ဤလောက၌ ငါသာ အမြတ်ဆုံးတည်း၊ ငါ၏ နောက်ဆုံး ပဋိသန္ဓေ နေရခြင်းတည်း၊နောက်ထပ် ပဋိသန္ဓေ နေစရာမလိုတော့ပြီ" ဟု ကြုံးဝါးတော်မူပါသည်။ (ထိုကာလတွင် အကိုးကွယ်ခံ ဘဝသို့ ရောက်မှန်းမသိရောက်နေသော ဗြဟ္မာတွေကို အသိပေးကြုံးဝါးခြင်း ဟုဆို၏။ ဂေါတမ ဘုရားလောင်းသည် (၃) ဘဝ၌ ဖွားစမှာပင် စကားပြော၏။ မဟောသဓာ၊ ဝေဿန္တရာ နှင့် နောက်ဆုံးဘဝ -(သုခမှတ်စု)) (၆) သူအို၊ သူနာ၊ သူသေ၊ ရဟန်း နိမိတ်(၄)ပါးမြင်၍ သား(၁)ယောက်ဖွားသော ညမှသာ တောထွက်တော်မူကြသည်။ (ထိုနိမိတ်ပြသော နတ်သားကို [[ဘုရားလောင်း၏ ဆရာ ၅-ယောက်]] တွင် ၁-ယောက် အပါအဝင်ဟု သတ်မှတ်သည်။) (၇) အရဟတ္တဖိုလ်၏ တံခွန်ဖြစ်သော ရဟန်းအဖြစ်ကို ရယူပြီးမှ [[ဒုက္ကရစရိယ]]ကျင့်သည်။ (အရဟတ္တဖိုလ်၏ တန်ဖိုးသည် ရဟန်းမှလွဲ၍ မည်သည့် အမျိုးနှင့်မျှ မတန်ဟုဆိုသည်။ လူဝတ်ကြောင် မှ အရဟတ္တဖိုလ်ရလျှင်လည်း ရဟန်းဝတ်လျှင်ဝတ်၊ မဝတ်လျှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်ကြရသည်။) (၈) ဘုရားဖြစ်မည့်နေ့ နွားနို့ဃနာဆွမ်း ဘုန်းပေးတော်မူကြသည်။ (ထိုဆွမ်းတွင် နတ်ဩဇာပါတတ်ပြီး ဘုရားဖြစ်ပြီး (၇)ပတ်၊ (၄၉)ရက်စာ အာဟာရဖြစ်သည်။ ဘုရားရှင်၏ ဝမ်းထဲတွင် အစာခြေလဲ မမြန်၊ မြန်မြန်လဲ မဆာလောင်ဘဲ သမာပတ်ဝင်စားခြင်း၊ တရားတော်များကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်ခြင်းများ အတွက် ကောင်းစွာ ထောက်ပံ့သည်။) (၉) မြက်အခင်းတွင် ထိုင်တော်မူလျက် ဘုရားဖြစ်သည်။ (၁၀) အာနပါန ကမ္မဌာန်းကို စီးဖြန်းတော်မူကြသည်။ (ဘုရားရှင်တို့သည် အာနပါန ကမ္မဌာန်းဖြင့်သာ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို ရရှိကြသောကြောင့် ဂေါတမ ဘုရားရှင်သည်လည်း အာနပါနကို လွန်စွာချီးမွမ်းတော်မူသည်။ မဟာသတိပဌာနသုတ်(ဒီ-၂၊ ၃၁)၊ မဟာသတိပဌာနသုတ်(မ-၁၊ ၇၀)၊ တတိယပါရာဇိက ပါဠိ(ဝိ-၁၊ ၈၉)၊ အာနာပါနဿတိသုတ်(မ-၃၊ ၁၂၂)၊ မဟာရာဟုလောဝါဒသုတ်(မ-၂၊ ၈၈)၊ ကာယဂတာသတိသုတ်(မ-၃၊ ၁၃၀) တို့၌ ဟောတော်မူခဲ့သည်။) (၁၁) မာရ်စစ်သည်ကို အောင်တော်မူသည်။ (၁၂) ဗောဓိပလ္လင်၌သာ ဝိဇ္ဇာ(၃)ပါးစသော ဆအသာဓာရဏ အစရှိသော ကျေးဇူးတရားအပေါင်းကို ရတော်မူကြသည်။ (၁၃) ဗောဓိပင်၏ ထက်ဝန်းကျင်၌သာ [[သတ္တ သတ္တာယ]](၇) ဌာန ကျင့်တော်မူကြသည်။ (၁၄) တရားဦးဟော စိမ့်သောငှာ ဗြဟ္မာမင်းက လျှောက်ရသည်။ ၇-သတ္တဟ အပြီး ၅၀-ရက်မြောက်နေ့မှာ အဘယ်သူအား တရားဟောရမည်နည်း၊ အဘယ်သူသည် ခက်ခဲနက်နဲသော ဤတရားများကို ခေတ်ကာလ၏ အယူဝါဒများမှ ခွဲထွက်၍ လျင်မြန်စွာနားလည်နိုင်မည်နည်းဟု ဆင်ခြင်ကြည့်တော်မူပါသည်။ ဆင်ခြင်သည့် နေရာတွင် ဘုရားရှင်များသည် ပကတိမျက်စိကိုပဲ သုံးတော်မူကြတယ်လို့ ဟောသည်။ ပကတိမျက်စိနှင့် ကြည့်တော့ ပထမမှာ ဒီလောက် ခက်ခဲနေတဲ့တရားတွေကို နားလည်သဘောပေါက်ပြီး စောစောစီးစီး တရားထူးရမည့်သူကို မတွေ့ဘူးဟု ဆိုသည်။ ကိလေသာထူပြောလွန်းတဲ့ လောကကို တရားမဟော၊ တစ်ကိုယ်တည်း [[ဖိုလ်]] ချမ်းသာနဲ့ နေတော့မည် ဆိုသည့် စိတ်အကြံလည်း ဖြစ်လာသည်။ ထိုအခါ ဗြဟ္မာမင်းက တရားဦးဟောရန်လျှောက်ရသည်။ ဂေါတမဘုရားရှင်ကို မဟာသဟမ္ပတိဗြဟ္မာမင်းက တောင်းပန်သည် ဟုဆိုသည်။ (ဒီဃနိကယ်မှာ ဝိပဿီဘုရားရှင်လည်း ဒီလို ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု အတိအလင်း ရေးထားသည်။) (၁၅) ဣတိပတနမိဂဒါဝုန်တော၌သာ ဓမ္မစကြာတရားဦးဟောတော်မူကြသည်။ (၁၆) တပို့တွဲလပြည့်နေ့၌သာ ပါတိမောက် ပြတော်မူကြသည်။ (၁၇) ဇေတဝန်မည်သော ကျောင်းတော်၌သာ သီတင်းသုံးကြသည်။ (ပိဋကတ်တော်တွင် (၁၄) ဝါမြောက်၊ (၂၁) ဝါမှ (၄၄) ဝါ အထိ (၂၅) ဝါ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်မှာ သီတင်းသုံးပါသည်။ ဇာတိမြေ ကပိလဝတ်မှ နိဂြောဓါရုံကျောင်းမှာ(၁၅) ဝါမြောက် တစ်ဝါသာ သီတင်းသုံးတော်မူပါသည်။) (၁၈) သာဝတ္ထိမြို့၌သာ ယမိုက်ပြာဋိဟာ ပြတော်မူပါသည်။ (ယမိုက်+ပြာဋိဟာ = အစုံစုံ + တန်ခိုး။ ရေအစုံ၊ မီးအစုံ ဟုဆိုအပ်သော အစုံလိုက် အစုံလိုက် ဖြစ်ပေါ်စေသော တန်ခိုးတော်) (၁၉) တာဝတိံသာ၌သာ အဘိဓမ္မာတရားဟောသည်။ (၂၀) သင်္ကဿနဂိုရ်ပြည်၌သာ နတ်ပြည်မှ သက်တော်မူပါသည်။ (၂၁) ဖလသမာပတ်ကို မပြတ်ဝင်စားတော်မူပါသည်။ (၂၂) နံနက်အခါ၊ ညဉ့်အခါ တို့၌ ကျွတ်ထိုက်သော ဝေနေယျကို ကြည့်ရှုတော်မူပါသည်။ (နေ့ (၃) ခါ၊ ည (၃)ခါ ..၆ ခါ ကြည့် ပါသည်။) (၂၃) အကြောင်းရှိမှ ဝိနည်းတရားတို့ကို ပညတ်တော်မူပါသည်။ (ဒီဝိနည်းတွေကို စောစောကတည်းက ကြိုထုတ်ထားလျှင် ဘယ်သူမှ ရဟန်းဝတ်ရဲ/ဝတ်ချင်မှာ မဟုတ်ဘူးဟု ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် ဖြစ်စဉ်ပေါ်လာမှ စည်းကမ်းထုတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။) (၂၄) အတ္ထုပ္ပတ္တိနှင့် တိုက်ဆိုင်မှုရှိလျှင် အတိတ်မှ ဇာတ်တရားများကို ဟောသည်။ (၂၅) ဆွေတော်၊ မျိုးတော်တို့၏ အစည်းအဝေး တရားပွဲများတွင် ဗုဒ္ဓဝင် ကိုသာဟောတော်မူကြသည်။ (၂၆) ဧည့်သည်ရဟန်းတို့နှင့် တရားစကားပြောတော်မူကြသည်။ (၂၇) ဒါယကာတို့ ဖိတ်၍ ဝါဆိုတော်မူသော်၊ ဝါကျွတ်လျှင် ဒါယကာတို့အား ပန်ကြားပြီးမှသာ ထွက်ခွာကြွသွားတော်မူကြသည်။ (၂၈) နေ့စဉ် အခါခပ်သိမ်း [[ဗုဒ္ဓကိစ္စငါးပါး]] ကို ပြုတော်မူသည်။ (၂၉) ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုအံ့သောနေ့၌ သားပြွမ်းဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေးတော်မူသည်။ (မြတ်စွာဘုရား နောက်ဆုံးဘုဉ်းပေးတဲ့ဆွမ်းသည် ဝက်သား (ဝက်ပျိုသား) (မဟာအဋ္ဌကထာ၊ PDS dictionary အရ) နဲ့ မှို ဆိုပြီး (၂)မျိုး ရှိနေသည်။ ပါဠိလို “သူကရမက္တဝ” လို့ခေါ်တဲ့ အရာ(ဘောဇဉ်) ကို ဘုရားရှင် ဘုဉ်းပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ပါဠိ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန် ၁ ခုကလွဲရင် အခြားသော ဘာသာပြန်တွေမှာ မှို လို့ပဲ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ကြသည်။ အားလုံး အဘိဓာန် (၅)ခုက ဘာသာပြန်ထားသည်။ မှို၊ ဆေးပေါင်းစုံဟင်း၊ နူးညံ့လှစွာသော မကြီးမငယ် ဝက်သား၊ မျှစ် (ဥဒါန်းအဋ္ဌကထာအရ)၊ နွားနို့နဲ့ ချက်ထားတဲ့ ထမင်းစားဖွယ် စသည် (၅)မျိုး ရှိနေပါသည်။ မြန်မာဆရာတော်တွေက ထိုရာသီမှာ မှို မပွင့်သေးလို့ ဝက်သားကိုပဲ ယူသည်။ နိုင်ငံတကာမှာကတော့ မှိုကို ယူကြသည်။ အခါမဟုတ်မှိုကို ဘုန်းပေးပြီးတော့ အဆိပ်သင့်တာလို့ ဆိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် “သူကရမက္တဝ”ဟာ ဘာသာပြန်ကွဲလွဲမှုရှိနေသည်။ ဘုရားရှင်တို့၏ တူရာ အချက် (၃၀) အရ သားပြွမ်းဆွမ်း ဘုဉ်းပေးတော်မူရမယ်ဆိုတော့ ဝက်သား ဟု ပြောရမှာပါ။) (၃၀) သမာပတ်ဝင်စားပြီးမှ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုတော်မူသည်။<ref>ဦးပညာသီဟ “ ပိဋကတ် လမ်းညွှန် စာအုပ် ”</ref> ==ရုပ်ပုံများ== <gallery> File:Hna Kyape Shit Su.jpg|နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူဘုရား လှည့်လည်ပူဇော်ပွဲ မြင်ကွင်းတစ်ခု </gallery> == ရည်ညွှန်းကိုးကား == <references/> * [[သုတေသနသရုပ်ပြအဘိဓာန်]] - [[ဖျာပုံတိုက်သစ်ဆရာတော်]] * ဗုဒ္ဓဝံသ။ ပါဠိ။ ၃၈၁။ အဋ္ဌကထာ။ ၃၄၈၊ * အပဒါန်။ ပါဠိ။ ပ-အုပ်။ ၅၄။ * စရိယာပိဋက။ ပါဠိ။ ၁၄။ * အနာဂတဝင်ကျမ်း-ဒီပဲယင်းဆရာတော် {{နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ}} [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားများ]] 86a7vz9te9dtyt3gnf9ftyr05z94565 1041993 1041992 2026-07-03T16:48:05Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 အကိုးအကားမပါရှိ။ 1041993 wikitext text/x-wiki {{copyedit}} {{ဗုဒ္ဓဘာသာ}} [[File:28Buddhas-01.JPG| thumb | ဆူးလေဘုရားမှ နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ ဘုရား [[ဆင်းတုတော်|ဆင်းတုတော်များ]]|300x300px]] '''နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ''' ဆိုသည်မှာ ဂေါတမ ဘုရားရှင် ဖြစ်လာမည့် သုမေဓါ ရှင်ရသေ့အား နောင် ဘဒ္ဒကမ္ဘာ တွင် ဂေါတမ အမည်ဖြင့် ဘုရားဖြစ်မည် ဟု ဗျာဒိတ်ပေးသော “ဒီပင်္ကရာ” ဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူသော သာရမဏ္ဍကမ္ဘာ တွင် ပွင့်တော်မူကြသော ဘုရားရှင်များ မှ ဂေါတမ ဘုရားရှင်အထိ ဘုရားရှင် ၂၈ - ဆူ ကို ဆိုလိုသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ [[ဘုန်းကြီးကျောင်း|ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း]] နှင့် [[စေတီပုထိုးများ|စေတီတော်]] များတွင် နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ ဘုရား ဆင်းတုတော် များရှိကြသည်။ == ပွင့်တော်မူပြီးသော ဘုရားရှင်များ == ဆုံးစမထင်သော သံသရာ တစ်လျှောက်တွင် '''ဂင်္ဂါဝါဠု သဲစုမက'''သော ဘုရားများ ပွင့်ခဲ့ကြသည်။<ref>သမ္ဗုဒ္ဓေ ဂါ ထာ</ref> == နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူသော ဘုရားရှင်တို့၏ ဖြစ်တော်စဉ် == ဂေါတမ ဘုရားရှင် ဖြစ်လာမည့် သုမေဓါ ရှင်ရသေ့အား နောင် ဘဒ္ဒကမ္ဘာတွင် ဂေါတမ အမည်ဖြင့် ဘုရားဖြစ်မည် ဟု ဗျာဒိတ်ပေးသော “ ဒီပင်္ကရာ” ဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူသော သာရမဏ္ဍကမ္ဘာတွင် ပွင့်တော်မူကြသော ဘုရားရှင်များ မှ ဂေါတမ ဘုရားရှင်အထိ ဘုရားရှင် ၂၈ - ဆူ ရှိလေသည်။ ဤဘုရားရှင်များကို နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူဘုရားများ ဟုခေါ်ဝေါ် ပူဇော်ကြသည်။ ဂေါတမ ဘုရားလောင်း [[ဗျာဒိတ်]]ခံယူသော ကမ္ဘာမှစ၍ ပွင့်တော်မူသော ဘုရားရှင်များ၏ အမည်တော်တို့ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable" |'''ဘုရားအမည်တော်''' |'''ဒုက္ကရစရိယာ''' |'''ဗောဓိပင်''' |'''သက်တော်''' |'''ကမ္ဘာ''' |- |[[တဏှင်္ကရာဘုရား|၁။ တ-တဏှင်္ကရာဘုရား]] |၇-ရက် |စရီးပင် ([[တောင်မရိုးပင်]]) |တစ်သိန်း | colspan="1" rowspan="4" |သာရမဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[မေဓင်္ကရာဘုရား|၂။ မေ-မေဓင်္ကရာဘုရား]] |၁၅-ရက် |[[ပေါက်ပင်]] |ကိုးသောင်း |- |[[သရဏင်္ကရာဘုရား|၃။ သ-သရဏင်္ကရာဘုရား]] |တစ်လ |[[သခွတ်ပင်]] |ရှစ်သောင်း |- |[[ဒီပင်္ကရာဘုရား|၄။ ဒီ-ဒီပင်္ကရာဘုရား]] |၇-ရက် |[[ညောင်ကြပ်ပင်]] |တစ်သိန်း |- | colspan="5" rowspan="1" |'''ပထမ (သေလ)[[အသင်္ချေ]]''' |- |[[ကောဏ္ဍညဘုရား|၅။ ကော-ကောဏ္ဍညဘုရား]] |ဆယ်လ |[[ကြောင်လျှာ|ကြောင်လျှာပင်]] |တစ်သိန်း |သာရကမ္ဘာ |- | colspan="5" rowspan="1" |'''ဒုတိယ (ဘာသ)အသင်္ချေ''' |- |[[မင်္ဂလဘုရား|၆။ မံ-မင်္ဂလဘုရား]] |ရှစ်လ |[[ကံ့ကော်ပင်]] |ကိုးသောင်း | colspan="1" rowspan="4" |သာရမဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[သုမနဘုရား|၇။ သု-သုမနဘုရား]] |ဆယ်လ |ကံ့ကော်ပင် |ကိုးသောင်း |- |[[ရေဝတဘုရား|၈။ ရေ-ရေဝတဘုရား]] |၇-လ |ကံ့ကော်ပင် |ခြောက်သောင်း |- |[[သောဘိတဘုရား|၉။ သော-သောဘိတဘုရား]] |၇-ရက် |ကံ့ကော်ပင် |ကိုးသောင်း |- | colspan="5" rowspan="1" |'''တတိယ (ဇယ)အသင်္ချေ''' |- |[[အနောမဒဿီဘုရား|၁၀။ အ-အနောမဒဿီဘုရား]] |ဆယ်လ |[[ထောက်ကြံ့ပင်]] |တစ်သိန်း | colspan="1" rowspan="3" |ဝရကမ္ဘာ |- |[[ပဒုမဘုရား|၁၁။ ပ-ပဒုမဘုရား]] |ရှစ်လ |ကြောင်လျာပင် |တစ်သိန်း |- |[[နာရဒဘုရား|၁၂။ နာ-နာရဒဘုရား]] |၇-ရက် |ကြောင်လျာပင် |ကိုးသောင်း |- | colspan="5" rowspan="1" |'''စတုတ္ထ (ရုစိယ)အသင်္ချေ''' |- |[[ပဒုမုတ္တရဘုရား|၁၃။ ပ-ပဒုမုတ္တရဘုရား]] |၇-ရက် |[[ထင်းရှူး|ထင်းရူးပင်]] |တစ်သိန်း |သာရကမ္ဘာ |- | colspan="5" rowspan="1" |'''ကမ္ဘာတစ်သိန်းထက်''' |- |[[သုမေဓဘုရား|၁၄။ သု-သုမေဓာဘုရား]] |၁၅-ရက် |[[ထိန်ပင်]] |ကိုးသောင်း | colspan="1" rowspan="2" |မဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[သုဇာတဘုရား|၁၅။ သု-သုဇာတဘုရား]] |ကိုးလ |[[ဝါး|ဝါးပင်]] |ကိုးသောင်း |- | colspan="5" |'''ကမ္ဘာ ၃၀၀၀၀ ထက်''' |- |[[ပိယဒဿီဘုရား|၁၆။ ပိ-ပိယဒဿီဘုရား]] |ခြောက်လ |[[ရေခတက်ပင်]] |ကိုးသောင်း | colspan="1" rowspan="3" |ဝရကမ္ဘာ |- |[[အတ္ထဒဿီဘုရား|၁၇။ အ-အတ္ထဒဿီဘုရား]] |ရှစ်လ |[[စကားပင်]] |တစ်သိန်း |- |[[ဓမ္မဒဿီဘုရား|၁၈။ ဓ-ဓမ္မဒဿီဘုရား]] |၇-ရက် |[[လိပ်ဆူးရွှေ (အပင်)|လိပ်ဆူးရွှေပင်]] |တစ်သိန်း |- | colspan="5" |'''ကမ္ဘာ ၁၈၀၀ ထက်''' |- |[[သိဒ္ဓတ္ထဘုရား-နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ|၁၉။ သိ-သိဒ္ဓတ္ထဘုရား]] |ဆယ်လ |[[မဟာလှေကားပင်]] |တစ်သိန်း |သာရကမ္ဘာ |- | colspan="5" |'''၉၄ ကမ္ဘာထက်''' |- |[[တိဿဘုရား|၂၀။ တိ-တိဿဘုရား]] |ရှစ်လ |[[မြန်မာပိတောက်|ပိတောက်ပင်]] |တစ်သိန်း | colspan="1" rowspan="2" |မဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[ဖုဿဘုရား|၂၁။ ဖု-ဖုဿဘုရား]] |ခြောက်လ |[[သျှိသျှားပင်]] |ကိုးသောင်း |- | colspan="5" |'''၉၂ ကမ္ဘာထက်''' |- |[[ဝိပဿီဘုရား|၂၂။ ဝိ-ဝိပဿီဘုရား]] |ရှစ်လ |[[သခွတ်ပင်]] |ရှစ်သောင်း |သာရကမ္ဘာ |- | colspan="5" |'''၉၁ ကမ္ဘာထက်''' |- |[[သိခီဘုရား|၂၃။ သိ-သိခီဘုရား]] |ရှစ်လ |[[သရက်ပင်|သရက်ဖြူပင်]] |ခုနစ်သောင်း | colspan="1" rowspan="2" |မဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[ဝေဿဘူဘုရား|၂၄။ ဝေ-ဝေဿဘူဘုရား]] |ခြောက်လ |[[အင်ကြင်းပင်]] |ခြောက်သောင်း |- | colspan="5" |'''၃၁ ကမ္ဘာထက်''' |- |[[ကကုသန်|၂၅။ က-ကကုသန်ဘုရား]] |ရှစ်လ |[[ကုက္ကို|ကုက္ကိုပင်]] |လေးသောင်း | colspan="1" rowspan="5" |[[ဘဒ္ဒကမ္ဘာ]] |- |[[ကောဏာဂုံ|၂၆။ ကော-ကောဏဂုန်ဘုရား]] |ခြောက်လ |[[ရေသဖန်းပင်]] |သုံးသောင်း |- |[[ကဿပဘုရား|၂၇။ က-ကဿပဘုရား]] |၇-ရက် |[[ပညောင်ပင်]] |နှစ်သောင်း |- |[[ဂေါတမဘုရား|၂၈။ ဂေါ-ဂေါတမဘုရား]] |ခြောက်နှစ်ကြာ |[[ဗောဓိညောင်ပင်|ညောင်ဗုဒ္ဓဟေပင်]] |ရှစ်ဆယ် |- |[[မေတ္တေယျဘုရား]] (ပွင့်လတ္တံ့) |၇-ရက် |ကံ့ကော်ပင် |တစ်သိန်း |} ===အကျဉ်းမှတ်သားဆောင်ထားရန် ဂါထာ=== * တ, မေ, သ , ဒီ, ၊ ကော, မံ, သု, ရေ။ * သော, အ, ပ, နာ၊ ပ, သု, သု, ပိ၊ * အ, ဓ, သိ, တိ, ၊ ဖု, ဝိ, သိ, ဝေ, * က, ကော, က, ဂေါ၊ ဋ္ဌဝီသ, တိ။ * တေသံ နမတ္ထု၊ ဗုဒ္ဓါနံ၊ ဝိဇယံ ဒေန္တု၊ မေ သဒါ။ === ထူးခြားချက် === နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူသော ဘုရားကိုယ်တော်မြတ်များသည် တနင်္ဂနွေသား (၄) ဆူ၊တနင်္လာသား(၄)ဆူ …(၇)နေ့ မှာ ၄-ဆူစီ အတိအကျ ဖြစ်နေကြ၏။ * တနင်္ဂနွေ သား (၄) ဆူ - မေဓင်္ဂရာ၊ သောဘိတ၊ ပိယဒဿီ၊ သိခီ။ * တနင်္လာ သား (၄) ဆူ - သရဏှင်္ဂရာ၊ အနောမဒဿီ၊ အတ္ထဒဿီ၊ ဝေဿဘူ။ * အင်္ဂါ သား (၄) ဆူ - ဒီပင်္ကရာ၊ ပဒုမ၊ ဓမ္မဒဿီ၊ ကကုသန်။ * ဗုဒ္ဓဟူး သား (၄) ဆူ - ကောဏ္ဍည၊ နာရဒ၊ သိဒ္ဓတ္ထ၊ ကောဏဂုံ။ * ကြာသပတေး သား(၄) ဆူ - မင်္ဂလ၊ ပဒုမုတ္တရ၊ တိဿ၊ ကဿပ။ * သောကြာ သား (၄) ဆူ - သုမန၊ သုမေဓာ၊ ဖုဿ၊ ဂေါတမ။ * စနေ သား (၄) ဆူ - တဏှင်္ကရာ၊ ရေဝတ၊ သုဇာတာ၊ ဝိပဿီဘုရား။ === ဘုရားရှင်တို့၏ ဉာဏ်တော်များနှင့် အသုံးချတော်မူပုံ === (၁) အကြောင်းဟုတ်၊ မဟုတ်ကို သိသော ဌာနာဌာန ကောသလ္လ ဉာဏ်တော် (သတ္တဝါ တစ်စုံတစ်ယောက် အာသဝေါတရား ကုန်နိုင်၊ မကုန်နိုင် (သို့) ရဟန္တာဖြစ်နိုင်၊မဖြစ်နိုင်ကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၂) ကောင်းကျိုး၊ မကောင်းကျိုး ကို သိသော ဝိပါကဉာဏ်တော် (ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်တွင် ဈာန်၊မဂ်ဖိုလ်ရမှု၌ အန္တရာယ် (အဟိတ်၊ ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေနေမှု) ရှိ၊ မရှိကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၃) သတ္တဝါတို့လားရာ၊ ရောက်ရာကို သိသော သဗ္ဗတ္ထ ဂါမိနီပဋိပဒါဉာဏ်တော် (ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်တွင် ဈာန်၊မဂ်ဖိုလ်ရမှု၌ ပဉ္စာနန္တိရိယကံ ရှိ၊ မရှိကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၄) အထူးထူးသော ဓာတ်သဘောများကို သိသော အနေကဓာတု နာနာဓာတုဉာဏ်တော် (အထက်ပါ ဉာဏ်(၃)မျိုးနဲ့ ကြည့်ပြီး အန္တရာယ်ကင်းပါမှ ကျွတ်နိုင် ချွတ်နိုင်သော စရိုက်နှင့် ကိုက်ညီမည့် တရားဟော (ဝါ) ကမ္မဋ္ဌာန်းပေးရန် ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၅) သတ္တဝါတို့၏ ဆန္ဒအလိုကို သိသော နာနာဓိမုတ္တိကဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့၏ နှလုံးသွင်းတတ်မှု သဘောထားကို သိပြီး သင့်လျော်သောတရားဟောရန် ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၆) လူတို့၏ ဣန္ဒြေအနုအရင့်ကို သိသော ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့၏ သဒ္ဓါတရားကောင်း၊ မကောင်းကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၇) ဈာန်၊ ဝိမောက္ခ၊ သမာဓိ၊ သမာပတ် စသည်တို့၏ ညစ်ညူးကြောင်းကို သိသော ဈာနဝိမောက္ခ သမာဓိ သမာပတ္တိဉာဏ်တော် (ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူပြီးမှ ချွတ်သင့်သည်ဆိုလျှင် ဝေးကွာသော အရပ်သို့ပင် ကြွရောက်တော်မူပါသည်။) (၈) ရှေးဖြစ်ဟောင်း၊ ဘဝခန္ဓာဖြစ်စဉ်ကို သိသော ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏ်တော် (ရှေးဘဝဖြစ်စဉ်နှင့် အထုံ၊ပါရမီစသည်တို့ကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ကြည့်ရှုဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၉) သတ္တဝါတို့၏ ပဋိသန္ဓေနေခြင်း၊ စုတေခြင်း တို့ကို သိသော စုတူပပါတ (ဝါ) ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့၏ လက်တလောစိတ်ဖြစ်စဉ်ကိုလဲ ဤဉာဏ်ဖြင့် ကြည့်ရှုဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၁၀) အာသဝေါတရား ကုန်ရာဖြစ်သော အာသဝက္ခယဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့အား အရဟတ္တမဂ် တရားပေါက်အောင် တရားဟောရန်အလို့ငှာ ဤဉာဏ်ဖြင့် ကြည့်ရှုဆင်ခြင်တော်မူသည်။)<ref>ဗုဒ္ဓဘာသာကောင်းတစ်ယောက် မှ</ref> === ဘုရားရှင်တို့၏ တူသောအချက်များ === ဘုရားရှင်တို့၏ တူသော အချက်များ (၃၀) ရှိသည်။ (၁) အလောင်းတော်သည် နောက်ဆုံးသောဘဝ၌ မိခင်ဝမ်းကြာတိုက်တွင် ပဋိသန္ဓေ နေတော်မူသည်။ (ထူးခြားချက်မှာ နတ်ပြည်မှသာ စုတေကြခြင်းဖြစ်သည်။ အလောင်းတော်တွေဟာ ဗြဟ္မာပြည်ကနေ စုတေပြီး ပဋိသန္ဓေ နေတော်မူခြင်းမရှိပါ။ အ‌ကြောင်းမှာ ဗြဟ္မာပြည်ကနေ လာလျှင် ကာမဂုဏ်ကို ရွံမုန်းတဲ့စိတ် အထုံ လူ့ပြည်ကိုပါလာမည်။ အိမ်ထောင်ပြုမှာ မဟုတ်ဘူး။ (တချို.အပျိုကြီး၊ လူပျိုကြီး တွေလဲ ဗြဟ္မာပြည်က လာလို့ အိမ်ထောင်မပြုတာလို့ ပြောတာပဲ...ဤကားစာကြွင်း) အလောင်းတော်တွေဟာ ဒီလို စောစောစီးစီး ကတည်းက ကာမဂုဏ်ကို ရွံမုန်းနေလျှင် မဇ္ဈိမလမ်းစဉ်ကို တွေ့ဖို့ခက်မည် ဟု ဆိုသည်။ (၂) မယ်တော်ဝမ်း၌ ထက်ဝယ်ပလ္လင်ဖွဲ့ခွေ၍ အရှေ့သို့ မျက်နှာမူပြီးနေပါသည်။ (အလောင်းတော်တွေဟာ သာမန်လူ သန္ဓေသားတွေလို အမိဝမ်းမှာ ပြောင်းပြန်မနေပါ။ အတည့်ပဲနေပါသည်။ မယ်တော်ရဲ့ဝမ်းဗိုက်ဟာလည်း ပူထွက်လာခြင်းမရှိပါ။ မယ်တော်ဟာ ကိုယ့်သားကို ဗိုက်ကနေ ကောင်းကောင်းမြင်နေရသည်။ ချင်ခြင်းတပ်ခြင်း၊ နာကျင်အော့အန်ခြင်း မရှိပါ။ အလောင်းတော်တွေဟာ မယ်တော်တွေကို ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်းဒုက္ခ မပေးကြပါ။) (၃) အလောင်းတော်ကို မတ်တတ်ရပ်လျက် ဖွားသည်။ (ညစ်ပေမှု မရှိပါ၊ မိခင်လည်း ကျန်းမာစွာ ရှိရသည်၊ နောက် (၇)ရက်မှာတော့ မိခင် ကံတော်ကုန်ရသည်။ သကျသာကီဝင် ဆိုသည်မှာ ပင်ကိုစွမ်းရည်ရှိသူဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့်အတိုင်း မွေးမွေးခြင်း ကိုယ့်ခြေထောက်ပေါ် ကိုယ်ရပ်ပါသည်။ စောင့်ကြည့်နေကြသော နတ်၊ဗြဟ္မာတွေတောင် မျက်လုံးပြူးကုန်ကြသည်ဟုဆိုသည်။ (ဤကား အရှင်ဉာဏိသာရ၏ အဟော) (၄) တောအရပ်၌သာ ဖွားတော်မူပါသည်။ (၅) ဖွားပြီးပြီးခြင်း မြောက်အရပ်သို့ ခြေ (၇)လှမ်းကြွကာ "ဤလောက၌ ငါသာ အမြတ်ဆုံးတည်း၊ ငါ၏ နောက်ဆုံး ပဋိသန္ဓေ နေရခြင်းတည်း၊နောက်ထပ် ပဋိသန္ဓေ နေစရာမလိုတော့ပြီ" ဟု ကြုံးဝါးတော်မူပါသည်။ (ထိုကာလတွင် အကိုးကွယ်ခံ ဘဝသို့ ရောက်မှန်းမသိရောက်နေသော ဗြဟ္မာတွေကို အသိပေးကြုံးဝါးခြင်း ဟုဆို၏။ ဂေါတမ ဘုရားလောင်းသည် (၃) ဘဝ၌ ဖွားစမှာပင် စကားပြော၏။ မဟောသဓာ၊ ဝေဿန္တရာ နှင့် နောက်ဆုံးဘဝ -(သုခမှတ်စု)) (၆) သူအို၊ သူနာ၊ သူသေ၊ ရဟန်း နိမိတ်(၄)ပါးမြင်၍ သား(၁)ယောက်ဖွားသော ညမှသာ တောထွက်တော်မူကြသည်။ (ထိုနိမိတ်ပြသော နတ်သားကို [[ဘုရားလောင်း၏ ဆရာ ၅-ယောက်]] တွင် ၁-ယောက် အပါအဝင်ဟု သတ်မှတ်သည်။) (၇) အရဟတ္တဖိုလ်၏ တံခွန်ဖြစ်သော ရဟန်းအဖြစ်ကို ရယူပြီးမှ [[ဒုက္ကရစရိယ]]ကျင့်သည်။ (အရဟတ္တဖိုလ်၏ တန်ဖိုးသည် ရဟန်းမှလွဲ၍ မည်သည့် အမျိုးနှင့်မျှ မတန်ဟုဆိုသည်။ လူဝတ်ကြောင် မှ အရဟတ္တဖိုလ်ရလျှင်လည်း ရဟန်းဝတ်လျှင်ဝတ်၊ မဝတ်လျှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်ကြရသည်။) (၈) ဘုရားဖြစ်မည့်နေ့ နွားနို့ဃနာဆွမ်း ဘုန်းပေးတော်မူကြသည်။ (ထိုဆွမ်းတွင် နတ်ဩဇာပါတတ်ပြီး ဘုရားဖြစ်ပြီး (၇)ပတ်၊ (၄၉)ရက်စာ အာဟာရဖြစ်သည်။ ဘုရားရှင်၏ ဝမ်းထဲတွင် အစာခြေလဲ မမြန်၊ မြန်မြန်လဲ မဆာလောင်ဘဲ သမာပတ်ဝင်စားခြင်း၊ တရားတော်များကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်ခြင်းများ အတွက် ကောင်းစွာ ထောက်ပံ့သည်။) (၉) မြက်အခင်းတွင် ထိုင်တော်မူလျက် ဘုရားဖြစ်သည်။ (၁၀) အာနပါန ကမ္မဌာန်းကို စီးဖြန်းတော်မူကြသည်။ (ဘုရားရှင်တို့သည် အာနပါန ကမ္မဌာန်းဖြင့်သာ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို ရရှိကြသောကြောင့် ဂေါတမ ဘုရားရှင်သည်လည်း အာနပါနကို လွန်စွာချီးမွမ်းတော်မူသည်။ မဟာသတိပဌာနသုတ်(ဒီ-၂၊ ၃၁)၊ မဟာသတိပဌာနသုတ်(မ-၁၊ ၇၀)၊ တတိယပါရာဇိက ပါဠိ(ဝိ-၁၊ ၈၉)၊ အာနာပါနဿတိသုတ်(မ-၃၊ ၁၂၂)၊ မဟာရာဟုလောဝါဒသုတ်(မ-၂၊ ၈၈)၊ ကာယဂတာသတိသုတ်(မ-၃၊ ၁၃၀) တို့၌ ဟောတော်မူခဲ့သည်။) (၁၁) မာရ်စစ်သည်ကို အောင်တော်မူသည်။ (၁၂) ဗောဓိပလ္လင်၌သာ ဝိဇ္ဇာ(၃)ပါးစသော ဆအသာဓာရဏ အစရှိသော ကျေးဇူးတရားအပေါင်းကို ရတော်မူကြသည်။ (၁၃) ဗောဓိပင်၏ ထက်ဝန်းကျင်၌သာ [[သတ္တ သတ္တာယ]](၇) ဌာန ကျင့်တော်မူကြသည်။ (၁၄) တရားဦးဟော စိမ့်သောငှာ ဗြဟ္မာမင်းက လျှောက်ရသည်။ ၇-သတ္တဟ အပြီး ၅၀-ရက်မြောက်နေ့မှာ အဘယ်သူအား တရားဟောရမည်နည်း၊ အဘယ်သူသည် ခက်ခဲနက်နဲသော ဤတရားများကို ခေတ်ကာလ၏ အယူဝါဒများမှ ခွဲထွက်၍ လျင်မြန်စွာနားလည်နိုင်မည်နည်းဟု ဆင်ခြင်ကြည့်တော်မူပါသည်။ ဆင်ခြင်သည့် နေရာတွင် ဘုရားရှင်များသည် ပကတိမျက်စိကိုပဲ သုံးတော်မူကြတယ်လို့ ဟောသည်။ ပကတိမျက်စိနှင့် ကြည့်တော့ ပထမမှာ ဒီလောက် ခက်ခဲနေတဲ့တရားတွေကို နားလည်သဘောပေါက်ပြီး စောစောစီးစီး တရားထူးရမည့်သူကို မတွေ့ဘူးဟု ဆိုသည်။ ကိလေသာထူပြောလွန်းတဲ့ လောကကို တရားမဟော၊ တစ်ကိုယ်တည်း [[ဖိုလ်]] ချမ်းသာနဲ့ နေတော့မည် ဆိုသည့် စိတ်အကြံလည်း ဖြစ်လာသည်။ ထိုအခါ ဗြဟ္မာမင်းက တရားဦးဟောရန်လျှောက်ရသည်။ ဂေါတမဘုရားရှင်ကို မဟာသဟမ္ပတိဗြဟ္မာမင်းက တောင်းပန်သည် ဟုဆိုသည်။ (ဒီဃနိကယ်မှာ ဝိပဿီဘုရားရှင်လည်း ဒီလို ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု အတိအလင်း ရေးထားသည်။) (၁၅) ဣတိပတနမိဂဒါဝုန်တော၌သာ ဓမ္မစကြာတရားဦးဟောတော်မူကြသည်။ (၁၆) တပို့တွဲလပြည့်နေ့၌သာ ပါတိမောက် ပြတော်မူကြသည်။ (၁၇) ဇေတဝန်မည်သော ကျောင်းတော်၌သာ သီတင်းသုံးကြသည်။ (ပိဋကတ်တော်တွင် (၁၄) ဝါမြောက်၊ (၂၁) ဝါမှ (၄၄) ဝါ အထိ (၂၅) ဝါ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်မှာ သီတင်းသုံးပါသည်။ ဇာတိမြေ ကပိလဝတ်မှ နိဂြောဓါရုံကျောင်းမှာ(၁၅) ဝါမြောက် တစ်ဝါသာ သီတင်းသုံးတော်မူပါသည်။) (၁၈) သာဝတ္ထိမြို့၌သာ ယမိုက်ပြာဋိဟာ ပြတော်မူပါသည်။ (ယမိုက်+ပြာဋိဟာ = အစုံစုံ + တန်ခိုး။ ရေအစုံ၊ မီးအစုံ ဟုဆိုအပ်သော အစုံလိုက် အစုံလိုက် ဖြစ်ပေါ်စေသော တန်ခိုးတော်) (၁၉) တာဝတိံသာ၌သာ အဘိဓမ္မာတရားဟောသည်။ (၂၀) သင်္ကဿနဂိုရ်ပြည်၌သာ နတ်ပြည်မှ သက်တော်မူပါသည်။ (၂၁) ဖလသမာပတ်ကို မပြတ်ဝင်စားတော်မူပါသည်။ (၂၂) နံနက်အခါ၊ ညဉ့်အခါ တို့၌ ကျွတ်ထိုက်သော ဝေနေယျကို ကြည့်ရှုတော်မူပါသည်။ (နေ့ (၃) ခါ၊ ည (၃)ခါ ..၆ ခါ ကြည့် ပါသည်။) (၂၃) အကြောင်းရှိမှ ဝိနည်းတရားတို့ကို ပညတ်တော်မူပါသည်။ (ဒီဝိနည်းတွေကို စောစောကတည်းက ကြိုထုတ်ထားလျှင် ဘယ်သူမှ ရဟန်းဝတ်ရဲ/ဝတ်ချင်မှာ မဟုတ်ဘူးဟု ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် ဖြစ်စဉ်ပေါ်လာမှ စည်းကမ်းထုတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။) (၂၄) အတ္ထုပ္ပတ္တိနှင့် တိုက်ဆိုင်မှုရှိလျှင် အတိတ်မှ ဇာတ်တရားများကို ဟောသည်။ (၂၅) ဆွေတော်၊ မျိုးတော်တို့၏ အစည်းအဝေး တရားပွဲများတွင် ဗုဒ္ဓဝင် ကိုသာဟောတော်မူကြသည်။ (၂၆) ဧည့်သည်ရဟန်းတို့နှင့် တရားစကားပြောတော်မူကြသည်။ (၂၇) ဒါယကာတို့ ဖိတ်၍ ဝါဆိုတော်မူသော်၊ ဝါကျွတ်လျှင် ဒါယကာတို့အား ပန်ကြားပြီးမှသာ ထွက်ခွာကြွသွားတော်မူကြသည်။ (၂၈) နေ့စဉ် အခါခပ်သိမ်း [[ဗုဒ္ဓကိစ္စငါးပါး]] ကို ပြုတော်မူသည်။ (၂၉) ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုအံ့သောနေ့၌ သားပြွမ်းဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေးတော်မူသည်။ (မြတ်စွာဘုရား နောက်ဆုံးဘုဉ်းပေးတဲ့ဆွမ်းသည် ဝက်သား (ဝက်ပျိုသား) (မဟာအဋ္ဌကထာ၊ PDS dictionary အရ) နဲ့ မှို ဆိုပြီး (၂)မျိုး ရှိနေသည်။ ပါဠိလို “သူကရမက္တဝ” လို့ခေါ်တဲ့ အရာ(ဘောဇဉ်) ကို ဘုရားရှင် ဘုဉ်းပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ပါဠိ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန် ၁ ခုကလွဲရင် အခြားသော ဘာသာပြန်တွေမှာ မှို လို့ပဲ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ကြသည်။ အားလုံး အဘိဓာန် (၅)ခုက ဘာသာပြန်ထားသည်။ မှို၊ ဆေးပေါင်းစုံဟင်း၊ နူးညံ့လှစွာသော မကြီးမငယ် ဝက်သား၊ မျှစ် (ဥဒါန်းအဋ္ဌကထာအရ)၊ နွားနို့နဲ့ ချက်ထားတဲ့ ထမင်းစားဖွယ် စသည် (၅)မျိုး ရှိနေပါသည်။ မြန်မာဆရာတော်တွေက ထိုရာသီမှာ မှို မပွင့်သေးလို့ ဝက်သားကိုပဲ ယူသည်။ နိုင်ငံတကာမှာကတော့ မှိုကို ယူကြသည်။ အခါမဟုတ်မှိုကို ဘုန်းပေးပြီးတော့ အဆိပ်သင့်တာလို့ ဆိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် “သူကရမက္တဝ”ဟာ ဘာသာပြန်ကွဲလွဲမှုရှိနေသည်။ ဘုရားရှင်တို့၏ တူရာ အချက် (၃၀) အရ သားပြွမ်းဆွမ်း ဘုဉ်းပေးတော်မူရမယ်ဆိုတော့ ဝက်သား ဟု ပြောရမှာပါ။) (၃၀) သမာပတ်ဝင်စားပြီးမှ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုတော်မူသည်။<ref>ဦးပညာသီဟ “ ပိဋကတ် လမ်းညွှန် စာအုပ် ”</ref> ==ရုပ်ပုံများ== <gallery> File:Hna Kyape Shit Su.jpg|နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူဘုရား လှည့်လည်ပူဇော်ပွဲ မြင်ကွင်းတစ်ခု </gallery> == ရည်ညွှန်းကိုးကား == <references/> * [[သုတေသနသရုပ်ပြအဘိဓာန်]] - [[ဖျာပုံတိုက်သစ်ဆရာတော်]] * ဗုဒ္ဓဝံသ။ ပါဠိ။ ၃၈၁။ အဋ္ဌကထာ။ ၃၄၈၊ * အပဒါန်။ ပါဠိ။ ပ-အုပ်။ ၅၄။ * စရိယာပိဋက။ ပါဠိ။ ၁၄။ * အနာဂတဝင်ကျမ်း-ဒီပဲယင်းဆရာတော် {{နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ}} [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားများ]] 8e2tczuummmby07vhf396u0lg6tm42z 1041994 1041993 2026-07-03T16:48:27Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 အကိုးအကားမပါရှိ။ 1041994 wikitext text/x-wiki {{copyedit}} {{ဗုဒ္ဓဘာသာ}} [[File:28Buddhas-01.JPG| thumb | ဆူးလေဘုရားမှ နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ ဘုရား [[ဆင်းတုတော်|ဆင်းတုတော်များ]]]] '''နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ''' ဆိုသည်မှာ ဂေါတမ ဘုရားရှင် ဖြစ်လာမည့် သုမေဓါ ရှင်ရသေ့အား နောင် ဘဒ္ဒကမ္ဘာ တွင် ဂေါတမ အမည်ဖြင့် ဘုရားဖြစ်မည် ဟု ဗျာဒိတ်ပေးသော “ဒီပင်္ကရာ” ဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူသော သာရမဏ္ဍကမ္ဘာ တွင် ပွင့်တော်မူကြသော ဘုရားရှင်များ မှ ဂေါတမ ဘုရားရှင်အထိ ဘုရားရှင် ၂၈ - ဆူ ကို ဆိုလိုသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ [[ဘုန်းကြီးကျောင်း|ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း]] နှင့် [[စေတီပုထိုးများ|စေတီတော်]] များတွင် နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ ဘုရား ဆင်းတုတော် များရှိကြသည်။ == ပွင့်တော်မူပြီးသော ဘုရားရှင်များ == ဆုံးစမထင်သော သံသရာ တစ်လျှောက်တွင် '''ဂင်္ဂါဝါဠု သဲစုမက'''သော ဘုရားများ ပွင့်ခဲ့ကြသည်။<ref>သမ္ဗုဒ္ဓေ ဂါ ထာ</ref> == နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူသော ဘုရားရှင်တို့၏ ဖြစ်တော်စဉ် == ဂေါတမ ဘုရားရှင် ဖြစ်လာမည့် သုမေဓါ ရှင်ရသေ့အား နောင် ဘဒ္ဒကမ္ဘာတွင် ဂေါတမ အမည်ဖြင့် ဘုရားဖြစ်မည် ဟု ဗျာဒိတ်ပေးသော “ ဒီပင်္ကရာ” ဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူသော သာရမဏ္ဍကမ္ဘာတွင် ပွင့်တော်မူကြသော ဘုရားရှင်များ မှ ဂေါတမ ဘုရားရှင်အထိ ဘုရားရှင် ၂၈ - ဆူ ရှိလေသည်။ ဤဘုရားရှင်များကို နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူဘုရားများ ဟုခေါ်ဝေါ် ပူဇော်ကြသည်။ ဂေါတမ ဘုရားလောင်း [[ဗျာဒိတ်]]ခံယူသော ကမ္ဘာမှစ၍ ပွင့်တော်မူသော ဘုရားရှင်များ၏ အမည်တော်တို့ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable" |'''ဘုရားအမည်တော်''' |'''ဒုက္ကရစရိယာ''' |'''ဗောဓိပင်''' |'''သက်တော်''' |'''ကမ္ဘာ''' |- |[[တဏှင်္ကရာဘုရား|၁။ တ-တဏှင်္ကရာဘုရား]] |၇-ရက် |စရီးပင် ([[တောင်မရိုးပင်]]) |တစ်သိန်း | colspan="1" rowspan="4" |သာရမဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[မေဓင်္ကရာဘုရား|၂။ မေ-မေဓင်္ကရာဘုရား]] |၁၅-ရက် |[[ပေါက်ပင်]] |ကိုးသောင်း |- |[[သရဏင်္ကရာဘုရား|၃။ သ-သရဏင်္ကရာဘုရား]] |တစ်လ |[[သခွတ်ပင်]] |ရှစ်သောင်း |- |[[ဒီပင်္ကရာဘုရား|၄။ ဒီ-ဒီပင်္ကရာဘုရား]] |၇-ရက် |[[ညောင်ကြပ်ပင်]] |တစ်သိန်း |- | colspan="5" rowspan="1" |'''ပထမ (သေလ)[[အသင်္ချေ]]''' |- |[[ကောဏ္ဍညဘုရား|၅။ ကော-ကောဏ္ဍညဘုရား]] |ဆယ်လ |[[ကြောင်လျှာ|ကြောင်လျှာပင်]] |တစ်သိန်း |သာရကမ္ဘာ |- | colspan="5" rowspan="1" |'''ဒုတိယ (ဘာသ)အသင်္ချေ''' |- |[[မင်္ဂလဘုရား|၆။ မံ-မင်္ဂလဘုရား]] |ရှစ်လ |[[ကံ့ကော်ပင်]] |ကိုးသောင်း | colspan="1" rowspan="4" |သာရမဏ္ဍကမ္ဘာ |- |[[သုမနဘုရား|၇။ သု-သုမနဘုရား]] |ဆယ်လ |ကံ့ကော်ပင် |ကိုးသောင်း |- |[[ရေဝတဘုရား|၈။ ရေ-ရေဝတဘုရား]] |၇-လ |ကံ့ကော်ပင် |ခြောက်သောင်း |- |[[သောဘိတဘုရား|၉။ သော-သောဘိတဘုရား]] |၇-ရက် |ကံ့ကော်ပင် |ကိုးသောင်း |- | colspan="5" rowspan="1" |'''တတိယ (ဇယ)အသင်္ချေ''' |- |[[အနောမဒဿီဘုရား|၁၀။ အ-အနောမဒဿီဘုရား]] |ဆယ်လ |[[ထောက်ကြံ့ပင်]] |တစ်သိန်း | colspan="1" rowspan="3" |ဝရကမ္ဘာ |- |[[ပဒုမဘုရား|၁၁။ ပ-ပဒုမဘုရား]] |ရှစ်လ |ကြောင်လျာပင် |တစ်သိန်း |- |[[နာရဒဘုရား|၁၂။ နာ-နာရဒဘုရား]] |၇-ရက် |ကြောင်လျာပင် |ကိုးသောင်း |- | colspan="5" rowspan="1" |'''စတုတ္ထ (ရုစိယ)အသင်္ချေ''' |- |[[ပဒုမုတ္တရဘုရား|၁၃။ ပ-ပဒုမုတ္တရဘုရား]] |၇-ရက် |[[ထင်းရှူး|ထင်းရူးပင်]] |တစ်သိန်း |သာရကမ္ဘာ |- | colspan="5" rowspan="1" |'''ကမ္ဘာတစ်သိန်းထက်''' |- |[[သုမေဓဘုရား|၁၄။ သု-သုမေဓာဘုရား]] |၁၅-ရက် |[[ထိန်ပင်]] |ကိုးသောင်း | colspan="1" rowspan="2" |ကမ္ဘာ ၃၀၀၀၀ထက် |- |[[သုဇာတဘုရား|၁၅။ သု-သုဇာတဘုရား]] |ကိုးလ |[[ဝါး|ဝါးပင်]] |ကိုးသောင်း |- |[[ပိယဒဿီဘုရား|၁၆။ ပိ-ပိယဒဿီဘုရား]] |ခြောက်လ |[[ရေခတက်ပင်]] |ကိုးသောင်း | colspan="1" rowspan="3" |ကမ္ဘာ ၁၈၀၀ထက် ဝရကမ္ဘာ |- |[[အတ္ထဒဿီဘုရား|၁၇။ အ-အတ္ထဒဿီဘုရား]] |ရှစ်လ |[[စကားပင်]] |တစ်သိန်း |- |[[ဓမ္မဒဿီဘုရား|၁၈။ ဓ-ဓမ္မဒဿီဘုရား]] |၇-ရက် |[[လိပ်ဆူးရွှေ (အပင်)|လိပ်ဆူးရွှေပင်]] |တစ်သိန်း |- |[[သိဒ္ဓတ္ထဘုရား-နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ|၁၉။ သိ-သိဒ္ဓတ္ထဘုရား]] |ဆယ်လ |[[မဟာလှေကားပင်]] |တစ်သိန်း |၉၄ ကမ္ဘာထက် |- |[[တိဿဘုရား|၂၀။ တိ-တိဿဘုရား]] |ရှစ်လ |[[မြန်မာပိတောက်|ပိတောက်ပင်]] |တစ်သိန်း | colspan="1" rowspan="2" |၉၂ ကမ္ဘာထက် |- |[[ဖုဿဘုရား|၂၁။ ဖု-ဖုဿဘုရား]] |ခြောက်လ |[[သျှိသျှားပင်]] |ကိုးသောင်း |- |[[ဝိပဿီဘုရား|၂၂။ ဝိ-ဝိပဿီဘုရား]] |ရှစ်လ |[[သခွတ်ပင်]] |ရှစ်သောင်း |၉၁ ကမ္ဘာထက် |- |[[သိခီဘုရား|၂၃။ သိ-သိခီဘုရား]] |ရှစ်လ |[[သရက်ပင်|သရက်ဖြူပင်]] |ခုနစ်သောင်း | colspan="1" rowspan="2" |၃၁ ကမ္ဘာထက် |- |[[ဝေဿဘူဘုရား|၂၄။ ဝေ-ဝေဿဘူဘုရား]] |ခြောက်လ |[[အင်ကြင်းပင်]] |ခြောက်သောင်း |- |[[ကကုသန်|၂၅။ က-ကကုသန်ဘုရား]] |ရှစ်လ |[[ကုက္ကို|ကုက္ကိုပင်]] |လေးသောင်း | colspan="1" rowspan="5" |[[ဘဒ္ဒကမ္ဘာ]] |- |[[ကောဏာဂုံ|၂၆။ ကော-ကောဏဂုန်ဘုရား]] |ခြောက်လ |[[ရေသဖန်းပင်]] |သုံးသောင်း |- |[[ကဿပဘုရား|၂၇။ က-ကဿပဘုရား]] |၇-ရက် |[[ပညောင်ပင်]] |နှစ်သောင်း |- |[[ဂေါတမဘုရား|၂၈။ ဂေါ-ဂေါတမဘုရား]] |ခြောက်နှစ်ကြာ |[[ဗောဓိညောင်ပင်|ညောင်ဗုဒ္ဓဟေပင်]] |ရှစ်ဆယ် |- |[[မေတ္တေယျဘုရား]] (ပွင့်လတ္တံ့) |၇-ရက် |ကံ့ကော်ပင် |တစ်သိန်း |} ===အကျဉ်းမှတ်သားဆောင်ထားရန် ဂါထာ=== * တ, မေ, သ , ဒီ, ၊ ကော, မံ, သု, ရေ။ * သော, အ, ပ, နာ၊ ပ, သု, သု, ပိ၊ * အ, ဓ, သိ, တိ, ၊ ဖု, ဝိ, သိ, ဝေ, * က, ကော, က, ဂေါ၊ ဋ္ဌဝီသ, တိ။ * တေသံ နမတ္ထု၊ ဗုဒ္ဓါနံ၊ ဝိဇယံ ဒေန္တု၊ မေ သဒါ။ === ထူးခြားချက် === နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူသော ဘုရားကိုယ်တော်မြတ်များသည် တနင်္ဂနွေသား (၄) ဆူ၊တနင်္လာသား(၄)ဆူ …(၇)နေ့ မှာ ၄-ဆူစီ အတိအကျ ဖြစ်နေကြ၏။ * တနင်္ဂနွေ သား (၄) ဆူ - မေဓင်္ဂရာ၊ သောဘိတ၊ ပိယဒဿီ၊ သိခီ။ * တနင်္လာ သား (၄) ဆူ - သရဏှင်္ဂရာ၊ အနောမဒဿီ၊ အတ္ထဒဿီ၊ ဝေဿဘူ။ * အင်္ဂါ သား (၄) ဆူ - ဒီပင်္ကရာ၊ ပဒုမ၊ ဓမ္မဒဿီ၊ ကကုသန်။ * ဗုဒ္ဓဟူး သား (၄) ဆူ - ကောဏ္ဍည၊ နာရဒ၊ သိဒ္ဓတ္ထ၊ ကောဏဂုံ။ * ကြာသပတေး သား(၄) ဆူ - မင်္ဂလ၊ ပဒုမုတ္တရ၊ တိဿ၊ ကဿပ။ * သောကြာ သား (၄) ဆူ - သုမန၊ သုမေဓာ၊ ဖုဿ၊ ဂေါတမ။ * စနေ သား (၄) ဆူ - တဏှင်္ကရာ၊ ရေဝတ၊ သုဇာတာ၊ ဝိပဿီဘုရား။ === ဘုရားရှင်တို့၏ ဉာဏ်တော်များနှင့် အသုံးချတော်မူပုံ === (၁) အကြောင်းဟုတ်၊ မဟုတ်ကို သိသော ဌာနာဌာန ကောသလ္လ ဉာဏ်တော် (သတ္တဝါ တစ်စုံတစ်ယောက် အာသဝေါတရား ကုန်နိုင်၊ မကုန်နိုင် (သို့) ရဟန္တာဖြစ်နိုင်၊မဖြစ်နိုင်ကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၂) ကောင်းကျိုး၊ မကောင်းကျိုး ကို သိသော ဝိပါကဉာဏ်တော် (ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်တွင် ဈာန်၊မဂ်ဖိုလ်ရမှု၌ အန္တရာယ် (အဟိတ်၊ ဒွိဟိတ်ပဋိသန္ဓေနေမှု) ရှိ၊ မရှိကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၃) သတ္တဝါတို့လားရာ၊ ရောက်ရာကို သိသော သဗ္ဗတ္ထ ဂါမိနီပဋိပဒါဉာဏ်တော် (ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်တွင် ဈာန်၊မဂ်ဖိုလ်ရမှု၌ ပဉ္စာနန္တိရိယကံ ရှိ၊ မရှိကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၄) အထူးထူးသော ဓာတ်သဘောများကို သိသော အနေကဓာတု နာနာဓာတုဉာဏ်တော် (အထက်ပါ ဉာဏ်(၃)မျိုးနဲ့ ကြည့်ပြီး အန္တရာယ်ကင်းပါမှ ကျွတ်နိုင် ချွတ်နိုင်သော စရိုက်နှင့် ကိုက်ညီမည့် တရားဟော (ဝါ) ကမ္မဋ္ဌာန်းပေးရန် ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၅) သတ္တဝါတို့၏ ဆန္ဒအလိုကို သိသော နာနာဓိမုတ္တိကဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့၏ နှလုံးသွင်းတတ်မှု သဘောထားကို သိပြီး သင့်လျော်သောတရားဟောရန် ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၆) လူတို့၏ ဣန္ဒြေအနုအရင့်ကို သိသော ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့၏ သဒ္ဓါတရားကောင်း၊ မကောင်းကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၇) ဈာန်၊ ဝိမောက္ခ၊ သမာဓိ၊ သမာပတ် စသည်တို့၏ ညစ်ညူးကြောင်းကို သိသော ဈာနဝိမောက္ခ သမာဓိ သမာပတ္တိဉာဏ်တော် (ဤဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူပြီးမှ ချွတ်သင့်သည်ဆိုလျှင် ဝေးကွာသော အရပ်သို့ပင် ကြွရောက်တော်မူပါသည်။) (၈) ရှေးဖြစ်ဟောင်း၊ ဘဝခန္ဓာဖြစ်စဉ်ကို သိသော ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏ်တော် (ရှေးဘဝဖြစ်စဉ်နှင့် အထုံ၊ပါရမီစသည်တို့ကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ကြည့်ရှုဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၉) သတ္တဝါတို့၏ ပဋိသန္ဓေနေခြင်း၊ စုတေခြင်း တို့ကို သိသော စုတူပပါတ (ဝါ) ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့၏ လက်တလောစိတ်ဖြစ်စဉ်ကိုလဲ ဤဉာဏ်ဖြင့် ကြည့်ရှုဆင်ခြင်တော်မူသည်။) (၁၀) အာသဝေါတရား ကုန်ရာဖြစ်သော အာသဝက္ခယဉာဏ်တော် (သတ္တဝါတို့အား အရဟတ္တမဂ် တရားပေါက်အောင် တရားဟောရန်အလို့ငှာ ဤဉာဏ်ဖြင့် ကြည့်ရှုဆင်ခြင်တော်မူသည်။)<ref>ဗုဒ္ဓဘာသာကောင်းတစ်ယောက် မှ</ref> === ဘုရားရှင်တို့၏ တူသောအချက်များ === ဘုရားရှင်တို့၏ တူသော အချက်များ (၃၀) ရှိသည်။ (၁) အလောင်းတော်သည် နောက်ဆုံးသောဘဝ၌ မိခင်ဝမ်းကြာတိုက်တွင် ပဋိသန္ဓေ နေတော်မူသည်။ (ထူးခြားချက်မှာ နတ်ပြည်မှသာ စုတေကြခြင်းဖြစ်သည်။ အလောင်းတော်တွေဟာ ဗြဟ္မာပြည်ကနေ စုတေပြီး ပဋိသန္ဓေ နေတော်မူခြင်းမရှိပါ။ အ‌ကြောင်းမှာ ဗြဟ္မာပြည်ကနေ လာလျှင် ကာမဂုဏ်ကို ရွံမုန်းတဲ့စိတ် အထုံ လူ့ပြည်ကိုပါလာမည်။ အိမ်ထောင်ပြုမှာ မဟုတ်ဘူး။ (တချို.အပျိုကြီး၊ လူပျိုကြီး တွေလဲ ဗြဟ္မာပြည်က လာလို့ အိမ်ထောင်မပြုတာလို့ ပြောတာပဲ...ဤကားစာကြွင်း) အလောင်းတော်တွေဟာ ဒီလို စောစောစီးစီး ကတည်းက ကာမဂုဏ်ကို ရွံမုန်းနေလျှင် မဇ္ဈိမလမ်းစဉ်ကို တွေ့ဖို့ခက်မည် ဟု ဆိုသည်။ (၂) မယ်တော်ဝမ်း၌ ထက်ဝယ်ပလ္လင်ဖွဲ့ခွေ၍ အရှေ့သို့ မျက်နှာမူပြီးနေပါသည်။ (အလောင်းတော်တွေဟာ သာမန်လူ သန္ဓေသားတွေလို အမိဝမ်းမှာ ပြောင်းပြန်မနေပါ။ အတည့်ပဲနေပါသည်။ မယ်တော်ရဲ့ဝမ်းဗိုက်ဟာလည်း ပူထွက်လာခြင်းမရှိပါ။ မယ်တော်ဟာ ကိုယ့်သားကို ဗိုက်ကနေ ကောင်းကောင်းမြင်နေရသည်။ ချင်ခြင်းတပ်ခြင်း၊ နာကျင်အော့အန်ခြင်း မရှိပါ။ အလောင်းတော်တွေဟာ မယ်တော်တွေကို ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်းဒုက္ခ မပေးကြပါ။) (၃) အလောင်းတော်ကို မတ်တတ်ရပ်လျက် ဖွားသည်။ (ညစ်ပေမှု မရှိပါ၊ မိခင်လည်း ကျန်းမာစွာ ရှိရသည်၊ နောက် (၇)ရက်မှာတော့ မိခင် ကံတော်ကုန်ရသည်။ သကျသာကီဝင် ဆိုသည်မှာ ပင်ကိုစွမ်းရည်ရှိသူဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့်အတိုင်း မွေးမွေးခြင်း ကိုယ့်ခြေထောက်ပေါ် ကိုယ်ရပ်ပါသည်။ စောင့်ကြည့်နေကြသော နတ်၊ဗြဟ္မာတွေတောင် မျက်လုံးပြူးကုန်ကြသည်ဟုဆိုသည်။ (ဤကား အရှင်ဉာဏိသာရ၏ အဟော) (၄) တောအရပ်၌သာ ဖွားတော်မူပါသည်။ (၅) ဖွားပြီးပြီးခြင်း မြောက်အရပ်သို့ ခြေ (၇)လှမ်းကြွကာ "ဤလောက၌ ငါသာ အမြတ်ဆုံးတည်း၊ ငါ၏ နောက်ဆုံး ပဋိသန္ဓေ နေရခြင်းတည်း၊နောက်ထပ် ပဋိသန္ဓေ နေစရာမလိုတော့ပြီ" ဟု ကြုံးဝါးတော်မူပါသည်။ (ထိုကာလတွင် အကိုးကွယ်ခံ ဘဝသို့ ရောက်မှန်းမသိရောက်နေသော ဗြဟ္မာတွေကို အသိပေးကြုံးဝါးခြင်း ဟုဆို၏။ ဂေါတမ ဘုရားလောင်းသည် (၃) ဘဝ၌ ဖွားစမှာပင် စကားပြော၏။ မဟောသဓာ၊ ဝေဿန္တရာ နှင့် နောက်ဆုံးဘဝ -(သုခမှတ်စု)) (၆) သူအို၊ သူနာ၊ သူသေ၊ ရဟန်း နိမိတ်(၄)ပါးမြင်၍ သား(၁)ယောက်ဖွားသော ညမှသာ တောထွက်တော်မူကြသည်။ (ထိုနိမိတ်ပြသော နတ်သားကို [[ဘုရားလောင်း၏ ဆရာ ၅-ယောက်]] တွင် ၁-ယောက် အပါအဝင်ဟု သတ်မှတ်သည်။) (၇) အရဟတ္တဖိုလ်၏ တံခွန်ဖြစ်သော ရဟန်းအဖြစ်ကို ရယူပြီးမှ [[ဒုက္ကရစရိယ]]ကျင့်သည်။ (အရဟတ္တဖိုလ်၏ တန်ဖိုးသည် ရဟန်းမှလွဲ၍ မည်သည့် အမျိုးနှင့်မျှ မတန်ဟုဆိုသည်။ လူဝတ်ကြောင် မှ အရဟတ္တဖိုလ်ရလျှင်လည်း ရဟန်းဝတ်လျှင်ဝတ်၊ မဝတ်လျှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်ကြရသည်။) (၈) ဘုရားဖြစ်မည့်နေ့ နွားနို့ဃနာဆွမ်း ဘုန်းပေးတော်မူကြသည်။ (ထိုဆွမ်းတွင် နတ်ဩဇာပါတတ်ပြီး ဘုရားဖြစ်ပြီး (၇)ပတ်၊ (၄၉)ရက်စာ အာဟာရဖြစ်သည်။ ဘုရားရှင်၏ ဝမ်းထဲတွင် အစာခြေလဲ မမြန်၊ မြန်မြန်လဲ မဆာလောင်ဘဲ သမာပတ်ဝင်စားခြင်း၊ တရားတော်များကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်ခြင်းများ အတွက် ကောင်းစွာ ထောက်ပံ့သည်။) (၉) မြက်အခင်းတွင် ထိုင်တော်မူလျက် ဘုရားဖြစ်သည်။ (၁၀) အာနပါန ကမ္မဌာန်းကို စီးဖြန်းတော်မူကြသည်။ (ဘုရားရှင်တို့သည် အာနပါန ကမ္မဌာန်းဖြင့်သာ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို ရရှိကြသောကြောင့် ဂေါတမ ဘုရားရှင်သည်လည်း အာနပါနကို လွန်စွာချီးမွမ်းတော်မူသည်။ မဟာသတိပဌာနသုတ်(ဒီ-၂၊ ၃၁)၊ မဟာသတိပဌာနသုတ်(မ-၁၊ ၇၀)၊ တတိယပါရာဇိက ပါဠိ(ဝိ-၁၊ ၈၉)၊ အာနာပါနဿတိသုတ်(မ-၃၊ ၁၂၂)၊ မဟာရာဟုလောဝါဒသုတ်(မ-၂၊ ၈၈)၊ ကာယဂတာသတိသုတ်(မ-၃၊ ၁၃၀) တို့၌ ဟောတော်မူခဲ့သည်။) (၁၁) မာရ်စစ်သည်ကို အောင်တော်မူသည်။ (၁၂) ဗောဓိပလ္လင်၌သာ ဝိဇ္ဇာ(၃)ပါးစသော ဆအသာဓာရဏ အစရှိသော ကျေးဇူးတရားအပေါင်းကို ရတော်မူကြသည်။ (၁၃) ဗောဓိပင်၏ ထက်ဝန်းကျင်၌သာ [[သတ္တ သတ္တာယ]](၇) ဌာန ကျင့်တော်မူကြသည်။ (၁၄) တရားဦးဟော စိမ့်သောငှာ ဗြဟ္မာမင်းက လျှောက်ရသည်။ ၇-သတ္တဟ အပြီး ၅၀-ရက်မြောက်နေ့မှာ အဘယ်သူအား တရားဟောရမည်နည်း၊ အဘယ်သူသည် ခက်ခဲနက်နဲသော ဤတရားများကို ခေတ်ကာလ၏ အယူဝါဒများမှ ခွဲထွက်၍ လျင်မြန်စွာနားလည်နိုင်မည်နည်းဟု ဆင်ခြင်ကြည့်တော်မူပါသည်။ ဆင်ခြင်သည့် နေရာတွင် ဘုရားရှင်များသည် ပကတိမျက်စိကိုပဲ သုံးတော်မူကြတယ်လို့ ဟောသည်။ ပကတိမျက်စိနှင့် ကြည့်တော့ ပထမမှာ ဒီလောက် ခက်ခဲနေတဲ့တရားတွေကို နားလည်သဘောပေါက်ပြီး စောစောစီးစီး တရားထူးရမည့်သူကို မတွေ့ဘူးဟု ဆိုသည်။ ကိလေသာထူပြောလွန်းတဲ့ လောကကို တရားမဟော၊ တစ်ကိုယ်တည်း [[ဖိုလ်]] ချမ်းသာနဲ့ နေတော့မည် ဆိုသည့် စိတ်အကြံလည်း ဖြစ်လာသည်။ ထိုအခါ ဗြဟ္မာမင်းက တရားဦးဟောရန်လျှောက်ရသည်။ ဂေါတမဘုရားရှင်ကို မဟာသဟမ္ပတိဗြဟ္မာမင်းက တောင်းပန်သည် ဟုဆိုသည်။ (ဒီဃနိကယ်မှာ ဝိပဿီဘုရားရှင်လည်း ဒီလို ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု အတိအလင်း ရေးထားသည်။) (၁၅) ဣတိပတနမိဂဒါဝုန်တော၌သာ ဓမ္မစကြာတရားဦးဟောတော်မူကြသည်။ (၁၆) တပို့တွဲလပြည့်နေ့၌သာ ပါတိမောက် ပြတော်မူကြသည်။ (၁၇) ဇေတဝန်မည်သော ကျောင်းတော်၌သာ သီတင်းသုံးကြသည်။ (ပိဋကတ်တော်တွင် (၁၄) ဝါမြောက်၊ (၂၁) ဝါမှ (၄၄) ဝါ အထိ (၂၅) ဝါ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်မှာ သီတင်းသုံးပါသည်။ ဇာတိမြေ ကပိလဝတ်မှ နိဂြောဓါရုံကျောင်းမှာ(၁၅) ဝါမြောက် တစ်ဝါသာ သီတင်းသုံးတော်မူပါသည်။) (၁၈) သာဝတ္ထိမြို့၌သာ ယမိုက်ပြာဋိဟာ ပြတော်မူပါသည်။ (ယမိုက်+ပြာဋိဟာ = အစုံစုံ + တန်ခိုး။ ရေအစုံ၊ မီးအစုံ ဟုဆိုအပ်သော အစုံလိုက် အစုံလိုက် ဖြစ်ပေါ်စေသော တန်ခိုးတော်) (၁၉) တာဝတိံသာ၌သာ အဘိဓမ္မာတရားဟောသည်။ (၂၀) သင်္ကဿနဂိုရ်ပြည်၌သာ နတ်ပြည်မှ သက်တော်မူပါသည်။ (၂၁) ဖလသမာပတ်ကို မပြတ်ဝင်စားတော်မူပါသည်။ (၂၂) နံနက်အခါ၊ ညဉ့်အခါ တို့၌ ကျွတ်ထိုက်သော ဝေနေယျကို ကြည့်ရှုတော်မူပါသည်။ (နေ့ (၃) ခါ၊ ည (၃)ခါ ..၆ ခါ ကြည့် ပါသည်။) (၂၃) အကြောင်းရှိမှ ဝိနည်းတရားတို့ကို ပညတ်တော်မူပါသည်။ (ဒီဝိနည်းတွေကို စောစောကတည်းက ကြိုထုတ်ထားလျှင် ဘယ်သူမှ ရဟန်းဝတ်ရဲ/ဝတ်ချင်မှာ မဟုတ်ဘူးဟု ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် ဖြစ်စဉ်ပေါ်လာမှ စည်းကမ်းထုတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။) (၂၄) အတ္ထုပ္ပတ္တိနှင့် တိုက်ဆိုင်မှုရှိလျှင် အတိတ်မှ ဇာတ်တရားများကို ဟောသည်။ (၂၅) ဆွေတော်၊ မျိုးတော်တို့၏ အစည်းအဝေး တရားပွဲများတွင် ဗုဒ္ဓဝင် ကိုသာဟောတော်မူကြသည်။ (၂၆) ဧည့်သည်ရဟန်းတို့နှင့် တရားစကားပြောတော်မူကြသည်။ (၂၇) ဒါယကာတို့ ဖိတ်၍ ဝါဆိုတော်မူသော်၊ ဝါကျွတ်လျှင် ဒါယကာတို့အား ပန်ကြားပြီးမှသာ ထွက်ခွာကြွသွားတော်မူကြသည်။ (၂၈) နေ့စဉ် အခါခပ်သိမ်း [[ဗုဒ္ဓကိစ္စငါးပါး]] ကို ပြုတော်မူသည်။ (၂၉) ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုအံ့သောနေ့၌ သားပြွမ်းဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေးတော်မူသည်။ (မြတ်စွာဘုရား နောက်ဆုံးဘုဉ်းပေးတဲ့ဆွမ်းသည် ဝက်သား (ဝက်ပျိုသား) (မဟာအဋ္ဌကထာ၊ PDS dictionary အရ) နဲ့ မှို ဆိုပြီး (၂)မျိုး ရှိနေသည်။ ပါဠိလို “သူကရမက္တဝ” လို့ခေါ်တဲ့ အရာ(ဘောဇဉ်) ကို ဘုရားရှင် ဘုဉ်းပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ပါဠိ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန် ၁ ခုကလွဲရင် အခြားသော ဘာသာပြန်တွေမှာ မှို လို့ပဲ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ကြသည်။ အားလုံး အဘိဓာန် (၅)ခုက ဘာသာပြန်ထားသည်။ မှို၊ ဆေးပေါင်းစုံဟင်း၊ နူးညံ့လှစွာသော မကြီးမငယ် ဝက်သား၊ မျှစ် (ဥဒါန်းအဋ္ဌကထာအရ)၊ နွားနို့နဲ့ ချက်ထားတဲ့ ထမင်းစားဖွယ် စသည် (၅)မျိုး ရှိနေပါသည်။ မြန်မာဆရာတော်တွေက ထိုရာသီမှာ မှို မပွင့်သေးလို့ ဝက်သားကိုပဲ ယူသည်။ နိုင်ငံတကာမှာကတော့ မှိုကို ယူကြသည်။ အခါမဟုတ်မှိုကို ဘုန်းပေးပြီးတော့ အဆိပ်သင့်တာလို့ ဆိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် “သူကရမက္တဝ”ဟာ ဘာသာပြန်ကွဲလွဲမှုရှိနေသည်။ ဘုရားရှင်တို့၏ တူရာ အချက် (၃၀) အရ သားပြွမ်းဆွမ်း ဘုဉ်းပေးတော်မူရမယ်ဆိုတော့ ဝက်သား ဟု ပြောရမှာပါ။) (၃၀) သမာပတ်ဝင်စားပြီးမှ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုတော်မူသည်။<ref>ဦးပညာသီဟ “ ပိဋကတ် လမ်းညွှန် စာအုပ် ”</ref> ==ရုပ်ပုံများ== <gallery> File:Hna Kyape Shit Su.jpg|နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူဘုရား လှည့်လည်ပူဇော်ပွဲ မြင်ကွင်းတစ်ခု </gallery> == ရည်ညွှန်းကိုးကား == <references/> * [[သုတေသနသရုပ်ပြအဘိဓာန်]] - [[ဖျာပုံတိုက်သစ်ဆရာတော်]] * ဗုဒ္ဓဝံသ။ ပါဠိ။ ၃၈၁။ အဋ္ဌကထာ။ ၃၄၈၊ * အပဒါန်။ ပါဠိ။ ပ-အုပ်။ ၅၄။ * စရိယာပိဋက။ ပါဠိ။ ၁၄။ * အနာဂတဝင်ကျမ်း-ဒီပဲယင်းဆရာတော် {{နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ}} [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားများ]] p5z2dc7jn0sz44nthwihpe494jxmsyh 0 4433 1041964 1040297 2026-07-03T14:23:24Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥက္ကဌ +ဥက္ကဋ္ဌ) 1041964 wikitext text/x-wiki {{Cleanup}} [[File:31_place.jpg|thumb|<center>၃၁ ဘုံ ပြပုံ</center>]] နတ်တို့ နေရာဘုံ ခြောက်ထပ်မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။<ref>ဖျာပုံတိုက်သစ်ဆရာတော် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ [[အရှင်ဩဘာသာဘိဝံသ]] ရေးသားသော [[သုတေသန သရုပ်ပြအဘိဓာန်]]ကျမ်း</ref> #[[စတုမဟာရာဇ်ဘုံ|စတုမဟာရာဇ်]] #[[တာဝတိံသာ]] #[[ယာမာ]] #[[တုသိတာ]] #နိမ္မာနရတီ #[[ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီ|ပရနိမ္မိတဝဿဝတီ]] ==သက်တမ်း== {{Unreferenced|section}} နတ်ပြည်ခြောက်ထပ်တွင် တည်ရှိသော သက်တမ်းကို ဗုဒ္ဒဘာသာကျမ်းစာများတွင် ယခုလို ဖော်ပြထား၏ ။ #စတုမဟာရာဇ်နတ်ပြည်ဘုံ သက်တမ်း = အနှစ် (ကမ္ဘာပျက်သုန်းမှအသက်ဆုံးမည်) #တာဝတိံသာနတ်ပြည်ဘုံ သက်တမ်း = အနှစ် (ကမ္ဘာပျက်သုန်းမှအသက်ဆုံးမည်) #ယာမာ နတ်ပြည်ဘုံ သက်တမ်း = အနှစ် (ကမ္ဘာပျက်သုန်းမှအသက်ဆုံးမည် ) #တုသိတာနတ်ပြည်ဘုံ သက်တမ်း = အနှစ် (ကမ္ဘာပျက်သုန်းမှအသက်ဆုံးမည်) #နိမ္မာနရတိနတ်ပြည်ဘုံ သက်တမ်း = အနှစ် (ကမ္ဘာပျက်သုန်းမှအသက်ဆုံးမည် ) #ပရနိမ္မိတဝဿဝတ္တိနတ်ပြည်ဘုံ သက်တမ်း= အနှစ် (ကမ္ဘာပျက်သုန်းမှအသက်ဆုံးမည် ) AJ 800882 ၁၂/ကမတ(နိုင်)၀၇၅၅၄၀ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်မူးကြီး ဥက္ကဋ္ဌ ဦးဇော်မင်းထက် ကျင်ယာတော် မယ်မယ်ဘုရား မယ်သီတာ ဒေါ်အေးသီတာ နှင့် ဒေါ်ဇင်ဇင်မေဦး ။ == ကိုးကား == {{reflist}} {{၃၁-ဘုံ}} [[Category:နတ်ဘုံ ခြောက်ဘုံ]] [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]] e7kienm41cvmp405pwt69o553od6slv 0 4755 1041865 1028084 2026-07-03T12:40:42Z ~2026-37837-21 145167 1041865 wikitext text/x-wiki '''မဟာဓမ္မရာဇာ''' ဘွဲ့ခံ အနောက်ဘက်လွန်မင်း(၁၆၀၆-၁၆၂၈)သည် [[ညောင်ရမ်းမင်းဆက်]]၏ ဒုတိယမြောက်မင်းဖြစ်သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူ [[ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီး]]မပြီးပြတ်ခဲ့သည့် နိုင်ငံသိမ်းသွင်းရေးလုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်၍ အားထုတ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည် = နယ်ပယ်သိမ်းသွင်းခြင်း = == [[ပြည်]] == ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီး လွန်၍ ၂နှစ်အကြာ၊ ဟံသာ၀တီပျက်သုဉ်းပြီး ၇နှစ်အကြာ ၁၆၀၇တွင် ပြည်ကို တိုက်ခိုက်သည်။ ရှစ်လကြာဝန်းရံတိုက်ခိုက်၍ ၁၆၀၈အရောက်တွင် ပြည်မြို့ကိုရသည်။ ပြည်တွင်မင်းပြုနေသော ရန်နိုင်စားကို မသတ်ပဲ ခမည်းတော်၏ မှာကြားချက်ကို အလေးထားသည်အားဖြင့် အသက်မှလွတ်သည်။ ပြည်မင်းကြီးနှောင်း ညောင်ရမ်းကို တိုက်ရန်လာစဉ် ရန်နိုင်စားလုပ်ကြံသဖြင့် ညောင်ရမ်းသက်သာရာရသည့်အတွက် ရန်နိုင်စားကျေးဇူးရှိသည်ဟု မှတ်ကာ ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီးက မှာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ == [[တောင်ငူ]] == ထိုနောက် ၁၆၁၀အရောက်တွင် တောင်ငူ၌'''[[သီဟသူရဘွဲ့]]'''ဖြင့် မင်းပြုနေသည့် [[နတ်သျှင်နောင်]]အား သွားရောက်တိုက်ခိုက်သည်။ တောင်ငူသားတို့ အစွမ်းကုန်ခုခံသဖြင့် သိမ်းပိုက်ခြင်းမပြုနိုင်ပေ။ ထိုစဉ်က နတ်သျှင်နောင်သည် အနောက်ဘက်လွန်မင်းနှင့် စီးချင်းထိုးရန်ကြံသော်လည်း သွေးစုနာပေါက်သဖြင့် အကြံအစည် အထမမြောက်ခဲ့ပေ။ ထိုနောက် ညီတော်များနှင့် ဆရာတော်များ၏ တိုက်တွန်းချက်ကြောင့် အနောက်ဘက်လွန်မင်းထံ လက်နက်ချအရှုံးပေးလိုက်တော့သည်။ အနောက်ဘက်လွန်မင်းလည်း နတ်သျှင်နောင်အား တန်းတူထား၍ လက်ခံတွေ့ဆုံသည်။ ထိုနောက် တောင်ငူနန်းမှ မှန်ကင်းအထွတ်ချကာ သာမန်ပဒေသရာဇ်လက်အောက်ခံအဖြစ် ထား၍ နတ်သျှင်နောင်ကိုပင် ပြန်လည်၍ မြို့စားအရာပေးလေသည်။ သို့သော် တောင်ငူမှ မင်းညီမင်းသားများသာမက စာပေ၊ အနုပညာ၊ လက်မှုပညာ တတ်ကျွမ်းသူများကို အင်း၀သို့ ခေါ်ခဲ့သည်။ == [[သန်လျင်]] == နတ်သျှင်နောင်က သန်လျင်တွင် အုပ်ချုပ်ရမ်းကားနေသည့် [[ငဇင်ကာ]]အား တောင်ငူကိုသိမ်းရန် စာစေသဖြင့် ၁၆၁၂တွင် တောင်ငူကို ငဇင်ကာ တပ်များဖြင့် သိမ်းပိုက်ကာ တောင်ငူနန်းတော်ကို မီးတိုက်ဖျက်ဆီးသည်။ ထိုတိုက်ပွဲတွင် နတ်သျှင်နောင်၏ ညီတော်ဖြစ်သူ [[မင်းရဲကျော်စွာ]] ကျဆုံးခဲ့သည်။ ထိုသတင်းကို ကြားသည့် အင်း၀တပ်များ တောင်ငူသို့ ချီလာသော်လည်း ရမည်းသင်းအရောက်တွင် တောင်ငူကျ၍ နတ်သျှင်နောင် သန်လျင်သို့ ပါပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသဖြင့် အင်း၀သို့ပြန်ရသည်။ ထိုနောက် နတ်သျှင်နောင်လည်း ငဇင်ကာနှင့် ပူးပေါင်း၍ သန်လျင်မှ ပုန်ကန်သောကြောင့် အနောက်ဘက်လွန်မင်း ချီတက်နှိမ်နှင်းရသည်။ ၁၆၁၂မှ စတင်သည့် တိုက်ပွဲများသည် ၁၆၁၃အရောက်မှ အောင်မြင်ကာ နတ်သျှင်နောင် နှင့် ငဇင်ကာတို့ကို ကွပ်မျက်စေသည်။ ထိုတစ်နှစ်ကြာတိုက်ပွဲများအတွင်း အင်း၀တပ်များသည် လက်နက်အစွမ်းသာသည့် ပေါ်တူဂီတပ်များကြောင့် များစွာအထိနာခဲ့ရသည်။ ဖမ်းဆီးရရှိသမျှ ပေါ်တူဂီအနွယ်တို့ကို စာရင်းကောက်ယူစေရာ လူ၄၀၀၊၅၀၀မျှရှိသည်။ ထိုသူတို့ကို [[အင်းဝ]]မြောက်ဘက်တွင် အကွက်ချ၍ နေထိုင်စေသည်။ နောင်တွင် ဘရင်ဂျီများ ဟုခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ == [[တနင်္သာရီ]] == သန်လျင်ကို ရပြီးနောက် အနောက်ဘက်လွန်မင်းသည် [[ဟံသာဝတီ]]တွင် နန်းစိုက်ကာ အောက်ပြည်ဒေသ တည်ငြိမ်ရေးကို ဆောင်ရွက်သည်။ ရှေးဦးစွာ မုတ္တမစားဗညားဒလ လာရောက်သစ္စာခံသည်။ ဗညားဓမ္မရာဇာဘွဲ့ပေးကာ [[မုတ္တမ]]ကိုပင် ပြန်စားစေသည်။ သို့သော် ဆက်သသည့် ဆင်၊မြင်း၊ သားသမီးတို့ကို သိမ်းယူသည်။ [[ရေးမြို့]]စားဗညားရံကို အနားတွင်ခေါ်ထားပြီး ညီတော်[[စစ်ကိုင်း]]စားကို ရေးမြို့စားအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။ မိုးကာလအတွင်း ဟံသာ၀တီနန်းတွင် စံနေခဲ့ပြီး မိုးကုန်လျှင် မုတ္တမသို့ သွားရာ ညီတော်စစ်ကိုင်းစားအား ယိုးဒယားနှင့် ဩဇာခံ [[ထားဝယ်]]စားတို့မှ လာရောက်တိုက်ခိုက်ဖမ်းဆီးသွားကြောင်းသိရသည်။ တိုက်ပွဲများအတွင်း ၁၆၁၃အကုန်တွင် ထားဝယ်စား ဆင်ထက်၌ ကျဉ်သင့်၍ လွန်သည်။ ညီတော်စစ်ကိုင်းစားကို ပြန်ရသည်။ ထိုနောက် ရေးမြို့မှနေကာ တနင်္သာရီဒေသတစ်ခုလုံးကို တပ်များဖြန့်ကာ ချထားစေသည်။ ထိုတပ်များသည် နယ်မြေအနေအထား မကျွမ်းကျင်သဖြင့် ဒုက္ခများတွေ့ကြသော်လည်း ကျူးကျော်လာကြသည့် ယိုးဒယားတပ်များကိုမူ အောင်မြင်စွာတွန်းလှန်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၆၂၂မတိုင်မှီပင် တနင်္သာရီဒေသတစ်ခုလုံးကို လက်ရယူနိုင်ခဲ့သည်။ == [[ဇင်းမယ်]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်|ရခိုင်]] == မုတ္တမတွင်ရှိနေစဉ် ဇင်းမယ်နန်းတွင်း၌ ရှုပ်ထွေးနေကြောင်းသိရသဖြင့် ဇင်းမယ်သို့ ချီတက်လုပ်ကြံသည်။ ၁၆၁၄တွင် စတင်ချီတက်ပြီး ၁၆၁၅တွင် ဇင်းမယ်အရေးပြီးစီးသဖြင့် ဟံသာ၀တီသို့ပြန်သည်။ [[ရခိုင်ဘုရင်များ စာရင်း|ရခိုင်မင်း]]က [[ကွမ်းသီးကျွန်း]]နှင့် အုန်းသီးကျွန်းတို့ကို တောင်းယူသဖြင့် ချီတက်တိုက်ခိုက်သည်။ သံတွဲစားက ရွတ်ရွတ်ချွံချွံ ခုခံသော်လည်း အနိုင်ရကာ လူသူဆင်မြင်း သုံ့ပန်းများစွာ ရရှိခဲ့သည်။ = သာသနာရေးနှင့် တိုင်းပြည်အရေးများ ဆောင်ရွက်ခြင်း = [[ရွှေမော်ဓောစေတီ]]၊ [[မဟာစေတီ]]၊ ပြင်းနတ်ဘုရားများကို ထီးတော်တင်လှုသည်။ ဟံသာ၀တီအနီးရှိ ဟောင်းနွမ်းပျက်စီးနေသည့် စေတီပုထိုးများကို ပြုပြင်သည်။ [[ရွှေတိဂုံစေတီတော်]]ကို ပြင်ဆင်မွမ်းမံသည်။ ပုညစေတီဘုရားကို ကိုယ်လုံးတော်ပြည့် ရွှေထည့်ပူဇော်သည်။ [[အင်းဝမြို့|အင်း၀]][[နေပြည်တော်]] အနောက်တောင်ထောင့်တွင် ပြာသာဒ်ရွှေကျောင်း၊ [[စစ်ကိုင်းမင်း]]ဝံတောင်ထိပ်တွင် လေးထပ်ရွှေကျောင်းတော်တို့ကို တည်ဆောက်လှုဒန်းခဲ့သည်။ မဟာမြတ်မုနိကိုလည်း ရွှေကိုယ်လုံးတော်ပြည့် ကပ်လှုပူဇော်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ခမည်းတော်လက်ထက်ကဲ့သို့ပင် အမှုထမ်းများကို အစုလိုက် နေရာချထားပြီး ဘွဲ့အမည်အရည်များပေးကာ ချီးမြှောက်သည်။ ပြည်ပမှ သံတမန်များကို လက်ခံတွေ့ဆုံသည်။ = ဘဝနိဂုံး = ဟံသာ၀တီချောင်းသစ်အနောက်ဘက်တွင် ယာယီနန်းတည်၍ နေထိုင်နေစဉ်သား မဟာဓမ္မရာဇာသည် နှင့်ခမ်းပေါကို သူနှင့်စေ့စပ်ရန် အတင်းအကြပ်ပြုသည်။ (နှင့်ခမ်းပေါ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားစဝ်ဂိင့်ခမ်းသမီး) မဟာဓမ္မရာဇာ၏သား [[မင်းရဲဒိဗ္ဗ]]သည် ခမ်းပေါသည် မင်းရဲဒိဗ္ဗ၏ ချစ်သူဖြစ်ပြီး နှစ်ယောက်စလုံး ချစ်ကြိုက်နေသောကြောင့် ဒေါသအလွန်ထွက်ကာ၊ မင်းရဲဒိဗ္ဗရဲ့ အရင်းနှီးဆုံး သူငယ်ချင်းဖြစ်သည့် တံငါသည် ရှင်သန့်ကို မဟာဓမ္မရဇာကို လုပ်ကြံဖို့ စေတနာ့ဝန်ထမ်း မှုတ်ကာ မျှားနဲ့ လုပ်ကြံစေသည်။ထိုစဉ် ဧရာဝတီမြစ်အနောက်ဘက် နတ်ရွာရှင်ရွာမှတစ်ဆင့် ရဲတိုက်ပြတင်းပေါက်ကို လှမ်းမြင်နေရချိန်မှာတွင် မဟာဓမ္မရာဇာကံတော်ကုန်ဆုံးသွားပြီး ဖြစ်သည်။ ကံတော်ကုန်စဉ် မဟာဓမ္မရာဇာ သည်ရဲတိုက်ပြတင်းအားမှီလျက်ရှိနေပေသည်။ ပြတင်းပေါက်နားကို မှီလျက် ကံတော်ကုန်သည်ကို ဘယ်သူမှ မသိခဲ့ကြပါဘူး။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မဟာဓမ္မရာဇာသည် အခြားသူများကို နှောက်ယှက် စွက်ဖက်ခြင်းမပြုရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ နေ့မွန်းတည့်ကျော်မှ မဟာဓမ္မရာဇာ ကံတော်ကုန်ပြီဟု သိရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်. လုပ်ကြံသဖြင့် ၂၉၊ မေ၊ ၁၆၂၈တွင် နတ်ရွာစံသည်။ နန်းစံသက် ၂၂နှစ်၊သက်တော် ၅၀အတွင်းတွင်နတ်ရွာစံခြင်းဖြစ်သည်။ မှူးမတ်များလည်း နတ်ရွာစံသည်ကို ချက်ချင်းမသိပဲ တစ်ရက်လွန်မှ သိကြသည်။ အနောက်ဘက်လွန်မင်းဟု အမည်တွင်သည်ကလည်း ထိုကဲ့သို့ ဟံသာ၀တီနန်းတော်၏ အနောက်ဆက် ယာယီနန်းဆောင်တွင် နတ်ရွာစံသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ အနောက်ဘက်လွန်မင်း နတ်ရွာစံလျှင် မှူးမတ်တို့လည်း အဝေး ရောက်နေသည့် အိမ်ရှေ့မင်း ညီတော် [[သာလွန်မင်း|သတိုးဓမ္မရာဇာ]] နှင့် ညီတော်အငယ် မင်းရဲကျော်စွာကို အကြောင်းကြားရန် အခွင့်မသာပဲ အင်အားကြီးနေသည့် မင်းရဲဒိဗ္ဗ၏ ဘက်သားများကြောင့် [[မင်းရဲဒိဗ္ဗ]]ကိုသာ နန်းတင်လိုက်ကြတော့သည်။ ==အနောက်ဘက်လွန်မင်း (မြန်မာ ၉၆၇-၉၉ဝ)== [[ဆင်ဖြူတော်|ဆင်ဖြူ]]များရှင် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီး စည်းရုံးတည် ထောင်ခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံတော်ကြီးသည် သားတော် [[နန္ဒဘုရင်|ငါးဆူဒါယကာနန္ဒဘုရင်]] လက်ထက်တွင် အစိတ်စိတ် ကွဲသည်ကို မြေးတော် အနောက် ဘက်လွန်မင်းတရားလက်ထက် တစ်ဖန် ပြန်လည်စည်းရုံး ပြီးစီးနိုင်ခဲ့သည်။ အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားကြီးသည် [[ညောင်ရမ်းမင်း]] တရားနှင့် မိဖုရားခေါင်ကြီး သီရိ မဟာ ဓမ္မရာဇာ ဓိပတိ ဒေဝီတို့မှ သက္ကရာဇ် ၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်တော်မူသော သားတော်ကြီး သခင်လတ်ဖြစ်သည်။ ခမည်းတော် အထွတ်အမြတ်သို့ ရောက် သည်နှင့် မဟာဥပရာဇာအမည်နှင့် အိမ်ရှေ့စံရသည်။ ခမည်း တော် နတ်ရွာစံတော်မူသောအခါ သက္ကရာဇ် ၉၆၇ ခုနှစ် တပေါင်းလပြည့်ကျော် ၃ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ခမည်းတော် အရိုက်အရာ ဖြစ်သော ရတနာပူရအဝရွှေနန်းကို သိမ်းမြန်း စိုးစံတော်မူသည်။ မဟာဓမ္မရာဇာဟူသော အမည်ကိုလည်း ခံတော်မူသည်။ ရွှေနန်းတက်ပြီးသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် မင်းတရားကြီးသည် ကျွန်တော်မျိုးအပေါင်းတို့၌ ခမည်းတော်ဘုရား အစုအဖွဲ့တွင် ကျန်လေသသူတို့ကို စိစစ်တော်မူ၍ မြန်မာလူမျိုး၊ ရှမ်းလူမျိုးတို့ ပါဝင်သော ဆင်သည်စု၊ မြင်းသည်စု၊ ခြေသည်စုတို့ကို အသစ် ဖွဲ့စည်း၍ စစ်အင်အားဖြည့်တင်းတော်မူသည်။ ထိုနောက် ခမည်းတော် မင်းတရားလက်ထက် နိုင်ငံတော် စည်းရုံးရေး လုပ်ငန်းသည် ထက်ဝက်ခန့်မျှသာ ပြီးသေးသည်ကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်တော်မူသည်။ အထက်မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ရှမ်းပြည် တလွှားသည် ခမည်းတော်လက်ထက်ကပင် လက်နက်နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီးသော်လည်း ပြည်၊ တောင်ငူ၊ ပဲခူး၊ သံလျင်စသော ဒေသ များကို သိမ်းသွင်းရန် ကျန်ရှိ နေသေးသည်ကို မင်းတရားကြီး သည် သိမ်းသွင်းတော်မူသည်။ ရှမ်းပြည်တစ်လွှားမှ ဆင့်ဆိုထားသောတပ်များ အညီအညွတ် ရောက်လာသောအခါ သက္ကရာဇ် ၉၆၉ ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်း လဆန်း ၄ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်နှင့်တကွ ပေါင်းခုနစ်တပ် တွင်ပါသည့် ကတ္တူလွန်းကြင် စသော သားလှေငှက်လှေ ၄ဝဝ၊ လှော်ကားသံလှေ ၃၆ဝ၊ ရိက္ခာတင် ကုန်လှေ ၂ဝဝ၊ စစ်သည် သူရဲ ခုနစ်သောင်းနှင့် ပြည်မြို့သို့ ချီတော်မူသည်။ မြို့စီးပြစီး များသည်နှင့် ပြောင်းသေနတ်ထူထပ်လှသောကြောင့် အထိအပါး အရှအနများစွာခံရလျက် ဝန်းရံပြီးမှ ရှစ်လခန့်အကြာ သက္ကရာဇ် ၉၇ဝ ပြည့် ဝါခေါင်လဆန်း ၁၁ ရက်နေ့တွင်မှ ပြည်မြို့ကို ရတော်မူသည်။ ပြည်မြို့ပျက်သော်လည်း ဘယဂါမဏိတူ အသက် ၁၃ နှစ်သာ ရှိသေးသော ငထင်ငယ်သည် သူ့အရှင် ပြည်မင်း ရန်နိုင်စား၏ ကျေးဇူးသစ္စာတော်ကို အသက်နှင့်လဲ၍ ကာကွယ်မည်ဟူ၍ ဓားတစ်ဖက် တစ်စင်းစွဲကိုင်ကာ တစ် ယောက်တည်း ခံနေခဲ့သည်။ ဦးရီးတော် ''မြို့ပျက်၍ ပြည် အလုံးကို သူ့ရဲမက်ဖြစ်ပြီးမှ တစ်ယောက်တည်းသာခံ၍ တတ် နိုင်မည်လော''ဆိုမှ ''သူ့ဆန်ကို စားသောကြောင့် ရဲရတော့ သည်'' ဆို၍ လက်နက်ချလေသည်။ မင်းတရားကြီးသည် ငထင်ငယ်အား ကျေးဇူးတရား သိတတ်သူ ဟူ၍ အတွင်း၌ ထား၍ စေတော်မူသည်။ ဘဝရှင်မင်းတရားကြီးသည် ကျေးဇူး သစ္စာသိတတ်သူကို မည်မျှလေးစားသနည်းဟူမူ ခမည်းတော် ဘုရားက ကွယ်လွန်ခါနီးတွင် ''နောင် ပြည်မြို့ကို လုပ်ကြံ၍ အလိုပြည့်လျှင် ရန်နိုင်စားကို မကွပ်မျက်ပါနှင့်၊ ရန်နိုင်စားကျေးဇူး မောင်တို့ငါတို့တွင် ရှိချေသည်''ဟု မှာတော်မူခဲ့သည် နှင့်အညီ ပြည်မင်းနှင့်မိဖုရားကို အလုပ်အကျွေး လူတစ်ရာ ကျော်ခန့်နှင့် နေပြည်တော် အင်းဝသို့ ပို့၍ တော်သလင်းတဲ တော်ဆိပ်တွင် ကောင်းမွန်စွာ တဲနှင့်နေစေသည်။ မင်းမှူးမတ် တို့ကိုမူ သစ္စာတော်ပေး၍ နေကောင်းသသူတို့ကို နေစေခဲ့ပြီး လျှင် ယူကောင်းသသူတို့ကို ယူခဲ့သည်။ တိပိဋကလင်္ကာရ တောင်ဖီလာ အကျော်ဆရာတော်ကိုလည်း ပင့်ခဲ့သည်။ ထိုကြောင့် မင်းတရားကြီးက ''ပြည်မြို့ကို ငါ သိမ်းယူသည်၊ ရှင်တစ်ဆူ လူတစ်ယောက်သာရခဲ့သည်''ဟု အမိန့်တော်ရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ လူတစ်ယောက်ကား သစ္စာရှိသော ငထင်ငယ်တည်း။ သက္ကရာဇ် ၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မြင်းခြောက်တပ်၊ တပ်ပေါင်း ၂၃ တပ်တွင် ပါသည့်တိုက်ဆင် ၅ဝဝ၊ မြင်း ၁၆ဝဝဝ၊ စစ်သည်သူရဲတစ်သိန်းနှစ်သောင်းနှင့် မင်းတရားကြီးသည် တောင်ငူကြောင်း ချီတော်မူပြန်သည်။ မြင်းခြောက်တပ်နှင့် ကော်တော်ရန္တမိတ် (မိုးညှင်းစလုံကြီးသား စလုံငယ်၊ စလုံငယ် သား စမော်ခန်း၏ဘွဲ့)ကို နေပြည်တော်၌ အစောင့်အနေ ခန့် တော်မူသည်။ တောင်ငူကို အောင်တော်မူလျှင် မင်းဆွေ၊မင်းမျိုး၊ မင်းမှူးမတ်၊ခေါင်းအကြီးအဝန်းရှိသမျှကို သစ္စာတော်ပေးပြီး နောက် တောင်ငူကို မှန်ကင်းချ၍ တောင်ငူဘုရင် နတ်သျှင် နောင်ကိုပင် မင်းပြုစေကာ နေပြည်တော်သို့ ပြန်တော်မူသည်။ သက္ကရာဇ် ၉၇၄ ခုနှစ်တွင် သံလျင်မှ ပေါ်တူဂီလူမျိုး ငစင်္ကာ ခေါ် ဖိလစ် [[ဒီဗရစ်တို]]နှင့် ခမည်းခမက် တော်သူ မုတ္တမစား ဗညားဒလတို့ ပူးပေါင်းလျက် ရေကြောင်း ကြည်း ကြောင်းဖြင့် တောင်ငူကို လာရောက် တိုက်ခိုက်ကာ တောင်ငူ ဘုရင်နတ်သျှင်နောင်အား သံလျင်သို့ ယူဆောင်သွား၍ နန်းတော် ကျောင်းကန် အိမ်ရာများကို မီးတိုက်သွားကြောင်း ကြားတော်မူသဖြင့် မင်းတရားကြီးကိုယ်တိုင် ထိုနှစ်တွင်ပင် သံလျင်သို့ ကြည်းကြောင်းရေကြောင်း ချီတက်တော်မူလေသည်။ ကြည်းဘက်ရေဘက်မှ ဆို့ပိတ်လျက် သုံးလအပြင်းအထန် လုပ်ကြံတော်မူရာ၊ ဒီဗရစ်တိုနှင့်တကွ သံလျင်တစ်မြို့လုံးကို ရတော်မူသည်။ အနောက်ဘက်လွန်မင်း သည် သနားကြင်နာတတ်သည့်အလျောက် ဒီဗရစ်တိုနှင့် [[နတ်သျှင်နောင်]]တို့အား အမှားကို သိ၍ အသနားခံ တောင်းပန် လျှင် ခွင့်လွှတ်မည်ဟုဆိုခဲ့သော်လည်း မတောင်းပန်ကြသဖြင့် နှစ်ဦးလုံးကို ကွပ်မျက်လိုက်ရလေသည်။ သန်လျင်မြို့ကို အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားကြီး အောင်နိုင်လိုက်ခြင်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင်း၌ စတင်ခြေကုပ်ယူနေ သော နယ်ချဲ့စနစ်ကို အမြစ်မှ နုတ်ပစ်လိုက်ခြင်းပင် ဖြစ်သည် ဟု ဆိုရပေမည်။ သန်လျင်ကို အလိုတော်ပြည့်လျှင် မင်းတရားကြီးသည် သန်လျင်၌ တစ်လခန့်နေတော်မူပြီးနောက် မွန်၊ မြန်မာ၊ ရှမ်း၊ ကုလားတို့ကို စာရင်းယူပြီးလျှင် ပေါ်တူဂီလူမျိုး လေးငါးရာကို သုံ့ပန်းအဖြစ်ယူ၍ ရွှေဘိုနယ်၊ စစ်ကိုင်းနယ်တို့ဘက်၌ အစုစု ခွဲ၍ ထားတော်မူသည်။ ထိုကြောင့် ယခုတိုင် ထိုအရပ်များ၌ ဗရင်ဂျီရွာဟူ၍ တွင်သောရွာများ ရှိနေခြင်းဖြစ်သည်။ တောင်ငူ သားများကိုမူကား တောင်ငူသို့ပြန်ပို့တော်မူသည်။ ဤသို့ စီရင် ခန့်ရန်တော်မူပြီးမှ ဟံသာဝတီသို့ ချီတက်တော်မူသည်။ မင်းတရားကြီး ဟံသာဝတီသို့ ရောက်ကြောင်းကြားလျှင် မုတ္တမ စား ဗညားဒလသည် မြို့ရံ ၃၂ မြို့စားနှင့်တကွ ဆင်ကြီး၊ မြင်း ကြီး၊ သားသမီး၊ ရွှေငွေ များစွာ လက်ဆောင်တော်ယူ၍ မင်း တရားကြီးထံ ကျွန်ပေးပြီးလျှင် ဗညားဒလအား ဗညားဓမ္မရာဇ ဟူသော အမည်နှင့် မုတ္တမမြို့ကို ပြန်ပေးတော်မူသည်။ သက္ကရာဇ် ၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ထားဝယ်မြို့ကို ရတော်မူပြန် သည်။ ထားဝယ်ကိုရပြီးနောက် ၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဇင်းမယ်မြို့သို့ ချီတက်လုပ်ကြံရာ မြို့ရံ ၅၇ မြို့နှင့်တကွ ရတော်မူသည်။ လင်းဇင်းက စစ်ကူလာသော ရဲမက် တော်တို့ကိုလည်း အကုန်ပင် ရတော်မူသည်။ အရေးတော်ပြီးလျှင် မှူးကောင်းမတ် ကောင်း သူရဲသူခက်တို့ကိုလည်း စိစစ်၍ သိမ်းယူတော်မူသည်။ မင်းတရားကြီးသည် ဇင်းမယ်တွင် နေတော်မူပြီးနောက် ၉၇၇ ခုနှစ်တွင်မှ ဇင်းမယ်ဘုရင်၊ သားတော်၊ အမှူးအမတ်၊ ဆင်မြင်း ဗိုလ်ပါတို့ကို ယူတော်မူ၍ ဇင်းမယ်မှ ဟံသာဝတီသို့ ပြန်တော် မူသည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် ရခိုင်ဘုရင်က ကွမ်းသီးကျွန်း၊ အုန်း ကျွန်းတောင်းလာသောကြောင့် အမျက်တော်ရှိ၍ တပ်ကြီးငါး တပ်၊ တိုက်ဆင် ၁၅ဝ၊ မြင်း ၁၅ဝဝ၊ စစ်သည်သူရဲကောင်း ၅ဝဝဝဝ နှင့် သံတွဲဥယျာဉ်ပုကြောင်းကို ချီစေသည်။ သံတွဲ ပျက်၍ တစ်မြို့လုံးကို ရတော်မူသော် လူသူသုံ့ပန်းကိုယူ၍ ပြန်ခဲ့စေသည်။ မင်းတရားကြီး၏နိုင်ငံတော်ကား အထက်ကို ဗန်းမော် အောက်ကို ထားဝယ်ထိ၍ အရှေ့ကို ဇင်းမယ် ထိသည်။ ဗင်္ဂလားမြို့၊ အချည်မြို့၊ ဒေလီမြို့များက လက်ဆောင်များနှင့် သံများရောက်သည်။ ဂိုးအားမြို့ ပေါ်တူကီဘုရင်ခံနှင့်လည်း ဆက်သွယ်ပေါက်ရောက်သည်။ မင်းတရားကြီးသည် ယင်းသို့ နိုင်ငံအလုံး စုရုံးဖွဲ့စည်း ပြီးနောက် ဟံသာဝတီ၌ စံတော်မူမည်ဟု ကြံစည်တော်မူဟန် ရှိသည်။ အင်းဝမှ အပြီးသတ် မပြောင်းရွှေ့ရသေးမီ ဗေဒင်တတ် တို့က ဟံသာဝတီမှာလည်း ယာယီ ရှိသည်၊ ပြောင်းလွှဲတော် မူသင့်သည်ဟု လျှောက်သောကြောင့် ချောင်းသစ်အနောက်ဘက် ယာယီနန်းတော်သို့ ပြောင်းတော်မူသည်။ ယာယီနန်း၌ စံမြန်း နေစဉ် သက္ကရာဇ် ၉၉ဝ ပြည့်နှစ် ပထမဝါဆိုလဆန်း ၈ ရက် နေ့တွင် သားတော်မင်းရဲဒိဗ္ဗ လုပ်ကြံ၍ စည်းစိမ်တော် ၂၃ နှစ် သက်တော် ၅၁ နှစ်တွင် နတ်ရွာစံလွန်တော်မူသည်။ ချောင်း အနောက်ဘက်တွင် နတ်ရွာစံလွန်တော်မူသည်ကို စွဲ၍အနောက် ဘက်လွန်မင်းဟု တွင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ မင်းတရားကြီးကား ခမည်းတော်ညောင်ရမ်းဘုရား၏ ယုံကြည်ကိုးစားခြင်းခံရသော မင်းသား ဖြစ်သည်။ စစ်ရေးကိစ္စများကို အတိုင်ပင်ခံရရုံမက ခမည်းတော်၏ ''မောင့်မြို့မောင့်နန်း'' ဆိုသည့် ဧကရာဇ် တကာတို့ ပေးခဲ လှစွာသောဆုကို ပေးတော်မူခြင်းခံရသည်။ မင်းတရားကြီးမိဖုရားကား နှမတော် အတုလစန္ဒာဒေဝီ ဖြစ်သည်။ ရှင်မိဖုရားနှင့် သားတော် သမီးတော် မထွန်းကား ချေ။ ကိုယ်လုပ်တော်တို့တွင်မြင်သည့် သားတော်သမီးတော် တို့ကား ခမည်းတော်သမီးတော် မင်းသားဝရသူရနှမတွင် မြင် သည့် မင်းရဲဒိဗ္ဗဧချင်းဘွဲ့ခံ မင်းသားတစ်ပါး၊ မိုးကောင်းပန်ထွာ စား သမီး ခင်မျိုးမြတ်တွင်မြင်သည့် မင်းရဲအောင်ထင်တစ်ပါး၊ လက်ဝဲရန္တမိတ်သမီး ခင်စန္ဒာတွင်မြင်သည့် သမီးတော် မြတ်မျိုး ပဘာ တစ်ပါး၊ ငယ်ကလွန်သမီးတော်တစ်ပါး၊ သားတော် သုံးပါး၊ သမီးတော်နှစ်ပါး ပေါင်း ငါးပါးတည်း။ ပြုတော်မူသော ကောင်းမှုတော်တို့ကား အင်းဝရွှေမြို့တော် အနောက်တောင်ထောင့် လယ်ကြီးအရပ်၌ ပြာသာဒ်ရွှေကျောင်း တော်၊ စစ်ကိုင်းမင်းဝံတော်ထိပ်၌ လေးထပ်ကျောင်းတော်၊ ပုညရှင်အနောက်တောင်ခြေရင်း၌ ရွှေဥမင်နှင့်ရွှေကျောင်းတော် တို့ဖြစ်သည်။ ခမည်းတော်ဘုရား ကောင်းမှုတော် မဟာမြတ် မုနိဘုရားရှင်ကိုလည်း ရွှေလုံးတော်ပြည့်ထည့်၍ ထီးတင်တော် မူသည်။ ပုညရှင်ဘုရားကိုလည်း ရွှေလုံးတော်ပြည့်ထည့် လှူ တော်မူသည်။ ကောင်းမှုတော်တွင် သုဓမ္မာဇရပ် တည်တော်မူ သည်။ လေးထပ်ရွှေကျောင်းကို ပြီးအောင် ဆောက်၍ ဆရာ တော် မဟာရာမဘုန်းကြီးအား လှူတော်မူသည်။ ဟံသာဝတီ ပြည်ကြီး၌ ရွှေမော်ဓောစေတီ၊ ဒဂုန်ဆံတော်ရှင်ဘုရားများကို ပြုပြင်တော်မူသည်။ မင်းတရားကြီးလက်ထက် ထင်ရှားသော စာဆိုကား [[သာချင်း]]များကို စတင်ရေးသားသူ [[မင်းဇေယျရန္တမိတ်]] ဖြစ်သည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)</ref> = အနောက်ဖက်လွန်မင်း မိသားစု = * အနောက်ဘက်ဘုရားမိသားစု မိဖုရားကြီး သူနှမ မင်းတရားမယ်တော် အတုလစန္ဒဒေဝီခံသည် သားသမီး မရှိ ။။ ဖုလ်စုခဇျေယသမီး ဗွံလဝွံတွင် ၁) သမီးတော် အမယ်ရာဝတီ တပါး ။။ ပြည်ရန်နိုင်သမီး ခင်ပန်းဖြူတွင် ၂) သားတော် စောလှအိမ်ဖြူ တပါး မြိတ်ကိုစားသည် ။။ သူ့နှမ ခင်မျိုးမြတ်တွင် ၃) သားတော် မင်းရဲဒိဗ္ဗ တပါး အိမ်ရှေ့နေသည် မင်းတရားကြီးဖြစ် ။။ မိုးကောင်းစော်ဘွား သိုတိသ်ဘွားသမီး ပန်းထွားတွင် ၄) သားတော် ‌မင်းရဲအောင်ထင် တပါး မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော်မြင်သည့် စဉ့်ဂူမင်းသား မျောက်သားတော်ကား မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် သမီးတော် ခင်မရွှေဆင်တု ။။ လက်ဝဲရန္တမိတ် သမီးတော် ခင်စန္ဒတွင် ၅) သားတော် မောင်မင်းပုသ် မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် မြင်သည့် မျောက်သားတော်ကား စကုမင်းရဲကျော်စွားသမီး မင်းလှစံဖြိုး တစ် ။ ၆) ညီမတော် မြတ်မျိုးပဘား တချိပ်ရှစ်နှစ်တွင်လွန် တစ် ။ ၇) နှမတော် အမည်မမြင် ငယ်ကလွန်သည် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် နှစ် ပေါင်း သုံး ပါး တည်း ။။ ကျိုင်းရယ်မင်းသမီး ဗညားခီးဌောန်သမီး ရမင်းဃဝ္တသ့်ဘွားတွင် ၈) သားတော် တနှင်္ဂနွေ တပါး ။။ ပုဂံနန်းရိုး စေတုတ္တရ မင်းရဲကျော်စွာ သမီး ပဉ္စသိလတွင် ၉) သားတော် ပဉ္စသီဟ တချိပ်သုံးနှစ်တွင်လွန် တစ် ။ ၁၀) မောင်တော် မင်းရဲအောင်နိုင် မာဖေကိုစားသည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီး ရှမယ်နရတီ တစ် ။ ၁၁) နှမတော် ရွှေအိမ်သည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သား မင်းဒလ ။ သားတော် နှစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း သုံး ပါး တည်း ။။ နောက်လူ စေတုတ္တရစား ပဉ္စဉ္စနသမီး မဏိသလံညီတွင် ၁၂) သမီးတော် ဖခညီပုံ တပါး ။။ ပါလွှင်စား ဂံလံဘွားသမီး ခှံခံးတွင် ၁၃) သားတော် မင်းဒလ တပါး မျောက်လင်းဇင်း ယောဒ်ဦကိုစားသည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီးတော် ရွှေအိမ်သည် ။။ ဝန်းသိုစော်ဘွား သခင်ကော်ညိုသမီး သိလဝတီ ခ ဦကျဉ်မူတွင် ၁၄) သားတော် ဘုရင့်မင်းခေါင်း တပါး နံစံစော်ဘွား ဗြဣန်ဘွားသမီး နွဲ့ခံးဆင်တွင် ၁၅) သားတော် မင်းရဲသိသ္တာ မင်းရဲဒိဗ္ဗမင်းတရားကြီးတွင် ကျောက်မော်ကိုစားသည် တစ် ။ ၁၆) နှမတော် မင်းခင် ရွှေကုသာ မျောက်သားတော်ကား စကုမင်းရဲကျော်စွားသားတော် ရှင်တရုပ် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါးသည်။။ ပုဂံသူရကြံတုသ်သမီး ရှင်ရွှေမွဏ်ဒုပ်တွင် ၁၇) သမီးတော် ရှမယ်နရတီ မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သား မင်းရဲအောင်နိုင် တစ် ။ ၁၈) နှမတော် ရှင်ပဝရ မင်းရဲဒိဗ္ဗဘုရားတွင် တလောက်မျိုးကိုစားသည် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါးသည်။။ ဒီပဲယင်း စောပြည့်စန္ဒ အစ်မဖြစ်သူ မဏိပေါက်သံလံတွင် ၁၉) သမီးတော် မနုရအင်းစိန် တပါး ။။ သမိန်စောကာရက်ညီမ မင်းသုံးလှတွင် ၂၀) သမီးတော် မင်းသက္က တပါး ။။ လုံခပင်းစော်ဘွား စဝ်စောသံသမီး စုပနဒေဝီတွင် ၂၁) သားတော် စစ်ပန်သူ တပါး ငါးထပ်ကျောင်းဒါယကာတော်တွင် မြင်စိုင်းမင်းသား ။။ ကျိုင်းသေည်စော်ဘွား ခံးထံဘွားသမီး ဌီပ်ဝိဂာတွင် ၂၂) သားတော် စောပြစ်စုန့် တပါး မင်းရဲဒိဗ္ဗမင်းတရားကြီးတွင် လကွန်းကိုစားသည် မျောက်သားတော်ကား ဇင်းမယ်မင်းရဲဒိဗ္ဗဘုရားကြီးသမီးတော် ခင်မယ်ရမင်း ။။ ပဂံစော်ဘွား ထဝ်ခံးဒွန်သမီး နှင်းဂင်ခံးတွင် ၂၃) သားတော် နေမျိုးဒတ္ထ တပါး ။။ ဗညားလင်းဇင်း အိုက်ယကာဝံစိုးသမီး မဏိဘွန်တွင် ၂၄) သားတော် နရာဒိဗ္ဗ တပါး တုရိုင်စား ။။ မိုးမိန်စော်ဘွားခံးထင်ဘွားသမီး ထိဝကတွင် ၂၅) သားတော် ဇေယျာနရ တပါး ။။ လုံနံသာစား ခံးစိုင်းဘွားသမီး ကြံဌရာဖာတွင် ၂၆) သားတော် ဇေတရစ် မင်းရဲဒိဗ္ဗမင်းတရားကြီးတွင် အင်းဝမင်းသား မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီးတော် မင်းတရားဝတီ တစ် ။ ၂၇) ညီမတော် တိန်းချဝမ်တီ ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ကျိုင်း‌တောင်စော်ဘွား သိုပါဒ်ဘွားသမီး မဏိရုံတွင် ၂၈) သားတော် ဇေယျာနုရက် တပါး ။။ ကျိုင်း‌ခံးစော်ဘွား သိုပါဒ်ဘွားသမီး သုဂန္ဓဝတီတွင် ၂၉) သမီးတော် မင်းတရားဝတီ တပါး မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သားတော် ဇေတရစ် ။။ ကျိုင်းရုံစော်ဘွား စဝ်နော်မိုးသမီး ကျိုင်းရက်ဘွားတွင် ၃၀) သမီးတော် မြတ်သင်္ခနဲ တပါး နောင်မွန်စော်ဘွား သိုဟုန်ဘွားသမီး ခင်မွှေဈားတွင် ၃၁) သားတော် ဝရသီဟ တပါး ‌ငါးထပ်‌ကျောင်းဒါယကာတွင် တောင်ဗလူကိုစားသည် ။။ မိုးမိတ်စော်ဘွား သိုဟုံဘွားသမီး ဣန်ြခီလ်ဘွားတွင် ၃၂) သားတော် ဝရဓမ္မာဇ် တပါး ‌ငါးထပ်‌ကျောင်းဒါယကာတွင်မြင်သည့် ပင်းတလဲကိုစားသည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီးတော် စုပုဏ္ဏဝတီ ။။ မိုးဖယက်ခယံစား ခွန်ဖယက်ဘွားသမီး ဆက်ဖလူသြွံဖလဒ်ဘိုင်းစောတွင် ၃၃) သမီးတော် စုပုဏ္ဏဝတီ တပါး မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သားတော် ဝရဓမ္မာဇ် ။။ မိုးဟင်စား စဝ်နော်မိုးသမီး နှင်းဟွမ်မိုးတွင် ၃၄) သမီးတော် ကန္နရာဝတီ တပါး ။။ မိုးမော်စော်ဘွား သိုးကျောင်းဘွားသမီး နှင်းဆင်စံတတွင် ၃၅) သားတော် ခင်မြောမျိုး တပါး ငါးထပ်ကျောင်းဒါယကားမင်းတရားကြီးမြင်သည့် သံတွဲကိုစားသည် ။။ ခါဂံဘွား မဏိပူရ မဟာရာဇာ သမီးတော် ကျန်ပါဂျုဠီတွင် ၃၆) သားတော် အရဲဂိုဋ်ထီး မြေနဲကိုစားသည် ပဏိပူရသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲသည် နောက်ပိုင်း တစ် ။ ၃၇) ညီမတော် အမည်မမြင် ငယ်ကလွန်သည် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ အပ္ဒူလ္လာငင် သမီး အမိတဒါတွင် ၃၈) သားတော် စောလှမွန် တပါး သထုံးကိုစားသည် ။။ မိုးညှင်စော်ဘွား သိုဂွန်ဘွားသမီး ချိုးနှလ်မိုင်းတွင် ၃၉) သားတော် မင်းရဲကုသာ တစ် ။ ၄၀) နှမတော် ကန္ထရဝတီ ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ဗမော်စော်ဘွားဆင်လုံဘွားသမီး ကံခံးဆောင်းတွင် ၄၁) သမီးတော် ခင်မြတ်သဓ္နေ တပါး ။။ မိုးပန်စော်ဘွား သိုငံဘွားသမီး ဟွမ်ရုံးတွင် ၄၂) သားတော် မင်းရဲဘီဇမ သာယာဝတီကိုစားသည် နောက် မိတ္ထီလာကိုစားသည် တစ် ။ ၄၃) နှမတော် အမယ်ယွန့်ထောက် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ထံတပင်ကတော် မောင်လလင်းသမီး မယ်တာဦတွင် ၄၄) သမီးတော် ရှင်သံမယ် တပါး ။။ ဘော်လခဲစော်ဘွား ဒိဗ္ဗပုလေသင်္ခဟသမီး အတုလျာတွင် ၄၅) သားတော် စွာစောကဲ တပါး မြဝတီမင်းသား ။။ သောင်သွပ်စော်ဘွားသိုကျော်ဘွားသမီး ဟံလုံနော်တွင် ၄၆) သမီးတော် မင်းဘုန်းမြတ် တပါး ။။ မြင်းတပ်ရင်းမှူ သူရသီဟ အစ်မ ရွှေပည်သာတွင် ၄၇) သားတော် မင်းဖြူ ပြည်မင်းတရားကြီးတွင် စေတုတ္တရကိုစားသည် တစ် ။ ၄၈) ညီမတော် မဏိသလ ပုဂံနန်းရိုး အနက်ရှိုင်ဆုံး အလှပန်းပွင့် အနောက်ဘက်လွန်ဘုရားကြီး သားတော် နှစ်ချိပ်ခြောက် (၂၆) သမီးတော် နှစ်ချိပ်နှစ် (၂၂) ပေါင်း လေးချိပ်ရှစ် (၄၈) ပါး သည်။။ * ** <ref>မဟာ ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ဘားဂရာ ကျောင် မော်ကွန်းတိုက်</ref> == ရည်ညွှန်းကိုးကား == <references/> * မြန်မာမင်းများအရေးတော်ပုံကျမ်း(၆စောင်တွဲ) * မင်း၁၀ပါးရာဇဝင်-[[ဒေါက်တာမတင်ဝင်း]] {{အင်းဝခေတ်}} {{ညောင်ရမ်းခေတ်}} [[Category:တောင်ငူခေတ်]] [[Category:ညောင်ရမ်းခေတ်]] [[Category:ညောင်ရမ်းမင်းဆက်]] twcd3zqqirzy600ww7s3jtwcddtntwd 1041866 1041865 2026-07-03T12:42:45Z ~2026-37837-21 145167 /* တနင်္သာရီ */ 1041866 wikitext text/x-wiki '''မဟာဓမ္မရာဇာ''' ဘွဲ့ခံ အနောက်ဘက်လွန်မင်း(၁၆၀၆-၁၆၂၈)သည် [[ညောင်ရမ်းမင်းဆက်]]၏ ဒုတိယမြောက်မင်းဖြစ်သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူ [[ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီး]]မပြီးပြတ်ခဲ့သည့် နိုင်ငံသိမ်းသွင်းရေးလုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်၍ အားထုတ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည် = နယ်ပယ်သိမ်းသွင်းခြင်း = == [[ပြည်]] == ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီး လွန်၍ ၂နှစ်အကြာ၊ ဟံသာ၀တီပျက်သုဉ်းပြီး ၇နှစ်အကြာ ၁၆၀၇တွင် ပြည်ကို တိုက်ခိုက်သည်။ ရှစ်လကြာဝန်းရံတိုက်ခိုက်၍ ၁၆၀၈အရောက်တွင် ပြည်မြို့ကိုရသည်။ ပြည်တွင်မင်းပြုနေသော ရန်နိုင်စားကို မသတ်ပဲ ခမည်းတော်၏ မှာကြားချက်ကို အလေးထားသည်အားဖြင့် အသက်မှလွတ်သည်။ ပြည်မင်းကြီးနှောင်း ညောင်ရမ်းကို တိုက်ရန်လာစဉ် ရန်နိုင်စားလုပ်ကြံသဖြင့် ညောင်ရမ်းသက်သာရာရသည့်အတွက် ရန်နိုင်စားကျေးဇူးရှိသည်ဟု မှတ်ကာ ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီးက မှာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ == [[တောင်ငူ]] == ထိုနောက် ၁၆၁၀အရောက်တွင် တောင်ငူ၌'''[[သီဟသူရဘွဲ့]]'''ဖြင့် မင်းပြုနေသည့် [[နတ်သျှင်နောင်]]အား သွားရောက်တိုက်ခိုက်သည်။ တောင်ငူသားတို့ အစွမ်းကုန်ခုခံသဖြင့် သိမ်းပိုက်ခြင်းမပြုနိုင်ပေ။ ထိုစဉ်က နတ်သျှင်နောင်သည် အနောက်ဘက်လွန်မင်းနှင့် စီးချင်းထိုးရန်ကြံသော်လည်း သွေးစုနာပေါက်သဖြင့် အကြံအစည် အထမမြောက်ခဲ့ပေ။ ထိုနောက် ညီတော်များနှင့် ဆရာတော်များ၏ တိုက်တွန်းချက်ကြောင့် အနောက်ဘက်လွန်မင်းထံ လက်နက်ချအရှုံးပေးလိုက်တော့သည်။ အနောက်ဘက်လွန်မင်းလည်း နတ်သျှင်နောင်အား တန်းတူထား၍ လက်ခံတွေ့ဆုံသည်။ ထိုနောက် တောင်ငူနန်းမှ မှန်ကင်းအထွတ်ချကာ သာမန်ပဒေသရာဇ်လက်အောက်ခံအဖြစ် ထား၍ နတ်သျှင်နောင်ကိုပင် ပြန်လည်၍ မြို့စားအရာပေးလေသည်။ သို့သော် တောင်ငူမှ မင်းညီမင်းသားများသာမက စာပေ၊ အနုပညာ၊ လက်မှုပညာ တတ်ကျွမ်းသူများကို အင်း၀သို့ ခေါ်ခဲ့သည်။ == [[သန်လျင်]] == နတ်သျှင်နောင်က သန်လျင်တွင် အုပ်ချုပ်ရမ်းကားနေသည့် [[ငဇင်ကာ]]အား တောင်ငူကိုသိမ်းရန် စာစေသဖြင့် ၁၆၁၂တွင် တောင်ငူကို ငဇင်ကာ တပ်များဖြင့် သိမ်းပိုက်ကာ တောင်ငူနန်းတော်ကို မီးတိုက်ဖျက်ဆီးသည်။ ထိုတိုက်ပွဲတွင် နတ်သျှင်နောင်၏ ညီတော်ဖြစ်သူ [[မင်းရဲကျော်စွာ]] ကျဆုံးခဲ့သည်။ ထိုသတင်းကို ကြားသည့် အင်း၀တပ်များ တောင်ငူသို့ ချီလာသော်လည်း ရမည်းသင်းအရောက်တွင် တောင်ငူကျ၍ နတ်သျှင်နောင် သန်လျင်သို့ ပါပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသဖြင့် အင်း၀သို့ပြန်ရသည်။ ထိုနောက် နတ်သျှင်နောင်လည်း ငဇင်ကာနှင့် ပူးပေါင်း၍ သန်လျင်မှ ပုန်ကန်သောကြောင့် အနောက်ဘက်လွန်မင်း ချီတက်နှိမ်နှင်းရသည်။ ၁၆၁၂မှ စတင်သည့် တိုက်ပွဲများသည် ၁၆၁၃အရောက်မှ အောင်မြင်ကာ နတ်သျှင်နောင် နှင့် ငဇင်ကာတို့ကို ကွပ်မျက်စေသည်။ ထိုတစ်နှစ်ကြာတိုက်ပွဲများအတွင်း အင်း၀တပ်များသည် လက်နက်အစွမ်းသာသည့် ပေါ်တူဂီတပ်များကြောင့် များစွာအထိနာခဲ့ရသည်။ ဖမ်းဆီးရရှိသမျှ ပေါ်တူဂီအနွယ်တို့ကို စာရင်းကောက်ယူစေရာ လူ၄၀၀၊၅၀၀မျှရှိသည်။ ထိုသူတို့ကို [[အင်းဝ]]မြောက်ဘက်တွင် အကွက်ချ၍ နေထိုင်စေသည်။ နောင်တွင် ဘရင်ဂျီများ ဟုခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ == [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး|တနင်္သာရီ]] == သန်လျင်ကို ရပြီးနောက် အနောက်ဘက်လွန်မင်းသည် [[ဟံသာဝတီ]]တွင် နန်းစိုက်ကာ အောက်ပြည်ဒေသ တည်ငြိမ်ရေးကို ဆောင်ရွက်သည်။ ရှေးဦးစွာ မုတ္တမစားဗညားဒလ လာရောက်သစ္စာခံသည်။ ဗညားဓမ္မရာဇာဘွဲ့ပေးကာ [[မုတ္တမ]]ကိုပင် ပြန်စားစေသည်။ သို့သော် ဆက်သသည့် ဆင်၊မြင်း၊ သားသမီးတို့ကို သိမ်းယူသည်။ [[ရေးမြို့]]စားဗညားရံကို အနားတွင်ခေါ်ထားပြီး ညီတော်[[စစ်ကိုင်း]]စားကို ရေးမြို့စားအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။ မိုးကာလအတွင်း ဟံသာ၀တီနန်းတွင် စံနေခဲ့ပြီး မိုးကုန်လျှင် မုတ္တမသို့ သွားရာ ညီတော်စစ်ကိုင်းစားအား ယိုးဒယားနှင့် ဩဇာခံ [[ထားဝယ်]]စားတို့မှ လာရောက်တိုက်ခိုက်ဖမ်းဆီးသွားကြောင်းသိရသည်။ တိုက်ပွဲများအတွင်း ၁၆၁၃အကုန်တွင် ထားဝယ်စား ဆင်ထက်၌ ကျဉ်သင့်၍ လွန်သည်။ ညီတော်စစ်ကိုင်းစားကို ပြန်ရသည်။ ထိုနောက် ရေးမြို့မှနေကာ တနင်္သာရီဒေသတစ်ခုလုံးကို တပ်များဖြန့်ကာ ချထားစေသည်။ ထိုတပ်များသည် နယ်မြေအနေအထား မကျွမ်းကျင်သဖြင့် ဒုက္ခများတွေ့ကြသော်လည်း ကျူးကျော်လာကြသည့် ယိုးဒယားတပ်များကိုမူ အောင်မြင်စွာတွန်းလှန်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၆၂၂မတိုင်မှီပင် တနင်္သာရီဒေသတစ်ခုလုံးကို လက်ရယူနိုင်ခဲ့သည်။ == [[ဇင်းမယ်]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်|ရခိုင်]] == မုတ္တမတွင်ရှိနေစဉ် ဇင်းမယ်နန်းတွင်း၌ ရှုပ်ထွေးနေကြောင်းသိရသဖြင့် ဇင်းမယ်သို့ ချီတက်လုပ်ကြံသည်။ ၁၆၁၄တွင် စတင်ချီတက်ပြီး ၁၆၁၅တွင် ဇင်းမယ်အရေးပြီးစီးသဖြင့် ဟံသာ၀တီသို့ပြန်သည်။ [[ရခိုင်ဘုရင်များ စာရင်း|ရခိုင်မင်း]]က [[ကွမ်းသီးကျွန်း]]နှင့် အုန်းသီးကျွန်းတို့ကို တောင်းယူသဖြင့် ချီတက်တိုက်ခိုက်သည်။ သံတွဲစားက ရွတ်ရွတ်ချွံချွံ ခုခံသော်လည်း အနိုင်ရကာ လူသူဆင်မြင်း သုံ့ပန်းများစွာ ရရှိခဲ့သည်။ = သာသနာရေးနှင့် တိုင်းပြည်အရေးများ ဆောင်ရွက်ခြင်း = [[ရွှေမော်ဓောစေတီ]]၊ [[မဟာစေတီ]]၊ ပြင်းနတ်ဘုရားများကို ထီးတော်တင်လှုသည်။ ဟံသာ၀တီအနီးရှိ ဟောင်းနွမ်းပျက်စီးနေသည့် စေတီပုထိုးများကို ပြုပြင်သည်။ [[ရွှေတိဂုံစေတီတော်]]ကို ပြင်ဆင်မွမ်းမံသည်။ ပုညစေတီဘုရားကို ကိုယ်လုံးတော်ပြည့် ရွှေထည့်ပူဇော်သည်။ [[အင်းဝမြို့|အင်း၀]][[နေပြည်တော်]] အနောက်တောင်ထောင့်တွင် ပြာသာဒ်ရွှေကျောင်း၊ [[စစ်ကိုင်းမင်း]]ဝံတောင်ထိပ်တွင် လေးထပ်ရွှေကျောင်းတော်တို့ကို တည်ဆောက်လှုဒန်းခဲ့သည်။ မဟာမြတ်မုနိကိုလည်း ရွှေကိုယ်လုံးတော်ပြည့် ကပ်လှုပူဇော်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ခမည်းတော်လက်ထက်ကဲ့သို့ပင် အမှုထမ်းများကို အစုလိုက် နေရာချထားပြီး ဘွဲ့အမည်အရည်များပေးကာ ချီးမြှောက်သည်။ ပြည်ပမှ သံတမန်များကို လက်ခံတွေ့ဆုံသည်။ = ဘဝနိဂုံး = ဟံသာ၀တီချောင်းသစ်အနောက်ဘက်တွင် ယာယီနန်းတည်၍ နေထိုင်နေစဉ်သား မဟာဓမ္မရာဇာသည် နှင့်ခမ်းပေါကို သူနှင့်စေ့စပ်ရန် အတင်းအကြပ်ပြုသည်။ (နှင့်ခမ်းပေါ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားစဝ်ဂိင့်ခမ်းသမီး) မဟာဓမ္မရာဇာ၏သား [[မင်းရဲဒိဗ္ဗ]]သည် ခမ်းပေါသည် မင်းရဲဒိဗ္ဗ၏ ချစ်သူဖြစ်ပြီး နှစ်ယောက်စလုံး ချစ်ကြိုက်နေသောကြောင့် ဒေါသအလွန်ထွက်ကာ၊ မင်းရဲဒိဗ္ဗရဲ့ အရင်းနှီးဆုံး သူငယ်ချင်းဖြစ်သည့် တံငါသည် ရှင်သန့်ကို မဟာဓမ္မရဇာကို လုပ်ကြံဖို့ စေတနာ့ဝန်ထမ်း မှုတ်ကာ မျှားနဲ့ လုပ်ကြံစေသည်။ထိုစဉ် ဧရာဝတီမြစ်အနောက်ဘက် နတ်ရွာရှင်ရွာမှတစ်ဆင့် ရဲတိုက်ပြတင်းပေါက်ကို လှမ်းမြင်နေရချိန်မှာတွင် မဟာဓမ္မရာဇာကံတော်ကုန်ဆုံးသွားပြီး ဖြစ်သည်။ ကံတော်ကုန်စဉ် မဟာဓမ္မရာဇာ သည်ရဲတိုက်ပြတင်းအားမှီလျက်ရှိနေပေသည်။ ပြတင်းပေါက်နားကို မှီလျက် ကံတော်ကုန်သည်ကို ဘယ်သူမှ မသိခဲ့ကြပါဘူး။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မဟာဓမ္မရာဇာသည် အခြားသူများကို နှောက်ယှက် စွက်ဖက်ခြင်းမပြုရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ နေ့မွန်းတည့်ကျော်မှ မဟာဓမ္မရာဇာ ကံတော်ကုန်ပြီဟု သိရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်. လုပ်ကြံသဖြင့် ၂၉၊ မေ၊ ၁၆၂၈တွင် နတ်ရွာစံသည်။ နန်းစံသက် ၂၂နှစ်၊သက်တော် ၅၀အတွင်းတွင်နတ်ရွာစံခြင်းဖြစ်သည်။ မှူးမတ်များလည်း နတ်ရွာစံသည်ကို ချက်ချင်းမသိပဲ တစ်ရက်လွန်မှ သိကြသည်။ အနောက်ဘက်လွန်မင်းဟု အမည်တွင်သည်ကလည်း ထိုကဲ့သို့ ဟံသာ၀တီနန်းတော်၏ အနောက်ဆက် ယာယီနန်းဆောင်တွင် နတ်ရွာစံသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ အနောက်ဘက်လွန်မင်း နတ်ရွာစံလျှင် မှူးမတ်တို့လည်း အဝေး ရောက်နေသည့် အိမ်ရှေ့မင်း ညီတော် [[သာလွန်မင်း|သတိုးဓမ္မရာဇာ]] နှင့် ညီတော်အငယ် မင်းရဲကျော်စွာကို အကြောင်းကြားရန် အခွင့်မသာပဲ အင်အားကြီးနေသည့် မင်းရဲဒိဗ္ဗ၏ ဘက်သားများကြောင့် [[မင်းရဲဒိဗ္ဗ]]ကိုသာ နန်းတင်လိုက်ကြတော့သည်။ ==အနောက်ဘက်လွန်မင်း (မြန်မာ ၉၆၇-၉၉ဝ)== [[ဆင်ဖြူတော်|ဆင်ဖြူ]]များရှင် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီး စည်းရုံးတည် ထောင်ခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံတော်ကြီးသည် သားတော် [[နန္ဒဘုရင်|ငါးဆူဒါယကာနန္ဒဘုရင်]] လက်ထက်တွင် အစိတ်စိတ် ကွဲသည်ကို မြေးတော် အနောက် ဘက်လွန်မင်းတရားလက်ထက် တစ်ဖန် ပြန်လည်စည်းရုံး ပြီးစီးနိုင်ခဲ့သည်။ အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားကြီးသည် [[ညောင်ရမ်းမင်း]] တရားနှင့် မိဖုရားခေါင်ကြီး သီရိ မဟာ ဓမ္မရာဇာ ဓိပတိ ဒေဝီတို့မှ သက္ကရာဇ် ၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်တော်မူသော သားတော်ကြီး သခင်လတ်ဖြစ်သည်။ ခမည်းတော် အထွတ်အမြတ်သို့ ရောက် သည်နှင့် မဟာဥပရာဇာအမည်နှင့် အိမ်ရှေ့စံရသည်။ ခမည်း တော် နတ်ရွာစံတော်မူသောအခါ သက္ကရာဇ် ၉၆၇ ခုနှစ် တပေါင်းလပြည့်ကျော် ၃ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ခမည်းတော် အရိုက်အရာ ဖြစ်သော ရတနာပူရအဝရွှေနန်းကို သိမ်းမြန်း စိုးစံတော်မူသည်။ မဟာဓမ္မရာဇာဟူသော အမည်ကိုလည်း ခံတော်မူသည်။ ရွှေနန်းတက်ပြီးသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် မင်းတရားကြီးသည် ကျွန်တော်မျိုးအပေါင်းတို့၌ ခမည်းတော်ဘုရား အစုအဖွဲ့တွင် ကျန်လေသသူတို့ကို စိစစ်တော်မူ၍ မြန်မာလူမျိုး၊ ရှမ်းလူမျိုးတို့ ပါဝင်သော ဆင်သည်စု၊ မြင်းသည်စု၊ ခြေသည်စုတို့ကို အသစ် ဖွဲ့စည်း၍ စစ်အင်အားဖြည့်တင်းတော်မူသည်။ ထိုနောက် ခမည်းတော် မင်းတရားလက်ထက် နိုင်ငံတော် စည်းရုံးရေး လုပ်ငန်းသည် ထက်ဝက်ခန့်မျှသာ ပြီးသေးသည်ကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်တော်မူသည်။ အထက်မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ရှမ်းပြည် တလွှားသည် ခမည်းတော်လက်ထက်ကပင် လက်နက်နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီးသော်လည်း ပြည်၊ တောင်ငူ၊ ပဲခူး၊ သံလျင်စသော ဒေသ များကို သိမ်းသွင်းရန် ကျန်ရှိ နေသေးသည်ကို မင်းတရားကြီး သည် သိမ်းသွင်းတော်မူသည်။ ရှမ်းပြည်တစ်လွှားမှ ဆင့်ဆိုထားသောတပ်များ အညီအညွတ် ရောက်လာသောအခါ သက္ကရာဇ် ၉၆၉ ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်း လဆန်း ၄ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်နှင့်တကွ ပေါင်းခုနစ်တပ် တွင်ပါသည့် ကတ္တူလွန်းကြင် စသော သားလှေငှက်လှေ ၄ဝဝ၊ လှော်ကားသံလှေ ၃၆ဝ၊ ရိက္ခာတင် ကုန်လှေ ၂ဝဝ၊ စစ်သည် သူရဲ ခုနစ်သောင်းနှင့် ပြည်မြို့သို့ ချီတော်မူသည်။ မြို့စီးပြစီး များသည်နှင့် ပြောင်းသေနတ်ထူထပ်လှသောကြောင့် အထိအပါး အရှအနများစွာခံရလျက် ဝန်းရံပြီးမှ ရှစ်လခန့်အကြာ သက္ကရာဇ် ၉၇ဝ ပြည့် ဝါခေါင်လဆန်း ၁၁ ရက်နေ့တွင်မှ ပြည်မြို့ကို ရတော်မူသည်။ ပြည်မြို့ပျက်သော်လည်း ဘယဂါမဏိတူ အသက် ၁၃ နှစ်သာ ရှိသေးသော ငထင်ငယ်သည် သူ့အရှင် ပြည်မင်း ရန်နိုင်စား၏ ကျေးဇူးသစ္စာတော်ကို အသက်နှင့်လဲ၍ ကာကွယ်မည်ဟူ၍ ဓားတစ်ဖက် တစ်စင်းစွဲကိုင်ကာ တစ် ယောက်တည်း ခံနေခဲ့သည်။ ဦးရီးတော် ''မြို့ပျက်၍ ပြည် အလုံးကို သူ့ရဲမက်ဖြစ်ပြီးမှ တစ်ယောက်တည်းသာခံ၍ တတ် နိုင်မည်လော''ဆိုမှ ''သူ့ဆန်ကို စားသောကြောင့် ရဲရတော့ သည်'' ဆို၍ လက်နက်ချလေသည်။ မင်းတရားကြီးသည် ငထင်ငယ်အား ကျေးဇူးတရား သိတတ်သူ ဟူ၍ အတွင်း၌ ထား၍ စေတော်မူသည်။ ဘဝရှင်မင်းတရားကြီးသည် ကျေးဇူး သစ္စာသိတတ်သူကို မည်မျှလေးစားသနည်းဟူမူ ခမည်းတော် ဘုရားက ကွယ်လွန်ခါနီးတွင် ''နောင် ပြည်မြို့ကို လုပ်ကြံ၍ အလိုပြည့်လျှင် ရန်နိုင်စားကို မကွပ်မျက်ပါနှင့်၊ ရန်နိုင်စားကျေးဇူး မောင်တို့ငါတို့တွင် ရှိချေသည်''ဟု မှာတော်မူခဲ့သည် နှင့်အညီ ပြည်မင်းနှင့်မိဖုရားကို အလုပ်အကျွေး လူတစ်ရာ ကျော်ခန့်နှင့် နေပြည်တော် အင်းဝသို့ ပို့၍ တော်သလင်းတဲ တော်ဆိပ်တွင် ကောင်းမွန်စွာ တဲနှင့်နေစေသည်။ မင်းမှူးမတ် တို့ကိုမူ သစ္စာတော်ပေး၍ နေကောင်းသသူတို့ကို နေစေခဲ့ပြီး လျှင် ယူကောင်းသသူတို့ကို ယူခဲ့သည်။ တိပိဋကလင်္ကာရ တောင်ဖီလာ အကျော်ဆရာတော်ကိုလည်း ပင့်ခဲ့သည်။ ထိုကြောင့် မင်းတရားကြီးက ''ပြည်မြို့ကို ငါ သိမ်းယူသည်၊ ရှင်တစ်ဆူ လူတစ်ယောက်သာရခဲ့သည်''ဟု အမိန့်တော်ရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ လူတစ်ယောက်ကား သစ္စာရှိသော ငထင်ငယ်တည်း။ သက္ကရာဇ် ၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မြင်းခြောက်တပ်၊ တပ်ပေါင်း ၂၃ တပ်တွင် ပါသည့်တိုက်ဆင် ၅ဝဝ၊ မြင်း ၁၆ဝဝဝ၊ စစ်သည်သူရဲတစ်သိန်းနှစ်သောင်းနှင့် မင်းတရားကြီးသည် တောင်ငူကြောင်း ချီတော်မူပြန်သည်။ မြင်းခြောက်တပ်နှင့် ကော်တော်ရန္တမိတ် (မိုးညှင်းစလုံကြီးသား စလုံငယ်၊ စလုံငယ် သား စမော်ခန်း၏ဘွဲ့)ကို နေပြည်တော်၌ အစောင့်အနေ ခန့် တော်မူသည်။ တောင်ငူကို အောင်တော်မူလျှင် မင်းဆွေ၊မင်းမျိုး၊ မင်းမှူးမတ်၊ခေါင်းအကြီးအဝန်းရှိသမျှကို သစ္စာတော်ပေးပြီး နောက် တောင်ငူကို မှန်ကင်းချ၍ တောင်ငူဘုရင် နတ်သျှင် နောင်ကိုပင် မင်းပြုစေကာ နေပြည်တော်သို့ ပြန်တော်မူသည်။ သက္ကရာဇ် ၉၇၄ ခုနှစ်တွင် သံလျင်မှ ပေါ်တူဂီလူမျိုး ငစင်္ကာ ခေါ် ဖိလစ် [[ဒီဗရစ်တို]]နှင့် ခမည်းခမက် တော်သူ မုတ္တမစား ဗညားဒလတို့ ပူးပေါင်းလျက် ရေကြောင်း ကြည်း ကြောင်းဖြင့် တောင်ငူကို လာရောက် တိုက်ခိုက်ကာ တောင်ငူ ဘုရင်နတ်သျှင်နောင်အား သံလျင်သို့ ယူဆောင်သွား၍ နန်းတော် ကျောင်းကန် အိမ်ရာများကို မီးတိုက်သွားကြောင်း ကြားတော်မူသဖြင့် မင်းတရားကြီးကိုယ်တိုင် ထိုနှစ်တွင်ပင် သံလျင်သို့ ကြည်းကြောင်းရေကြောင်း ချီတက်တော်မူလေသည်။ ကြည်းဘက်ရေဘက်မှ ဆို့ပိတ်လျက် သုံးလအပြင်းအထန် လုပ်ကြံတော်မူရာ၊ ဒီဗရစ်တိုနှင့်တကွ သံလျင်တစ်မြို့လုံးကို ရတော်မူသည်။ အနောက်ဘက်လွန်မင်း သည် သနားကြင်နာတတ်သည့်အလျောက် ဒီဗရစ်တိုနှင့် [[နတ်သျှင်နောင်]]တို့အား အမှားကို သိ၍ အသနားခံ တောင်းပန် လျှင် ခွင့်လွှတ်မည်ဟုဆိုခဲ့သော်လည်း မတောင်းပန်ကြသဖြင့် နှစ်ဦးလုံးကို ကွပ်မျက်လိုက်ရလေသည်။ သန်လျင်မြို့ကို အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားကြီး အောင်နိုင်လိုက်ခြင်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင်း၌ စတင်ခြေကုပ်ယူနေ သော နယ်ချဲ့စနစ်ကို အမြစ်မှ နုတ်ပစ်လိုက်ခြင်းပင် ဖြစ်သည် ဟု ဆိုရပေမည်။ သန်လျင်ကို အလိုတော်ပြည့်လျှင် မင်းတရားကြီးသည် သန်လျင်၌ တစ်လခန့်နေတော်မူပြီးနောက် မွန်၊ မြန်မာ၊ ရှမ်း၊ ကုလားတို့ကို စာရင်းယူပြီးလျှင် ပေါ်တူဂီလူမျိုး လေးငါးရာကို သုံ့ပန်းအဖြစ်ယူ၍ ရွှေဘိုနယ်၊ စစ်ကိုင်းနယ်တို့ဘက်၌ အစုစု ခွဲ၍ ထားတော်မူသည်။ ထိုကြောင့် ယခုတိုင် ထိုအရပ်များ၌ ဗရင်ဂျီရွာဟူ၍ တွင်သောရွာများ ရှိနေခြင်းဖြစ်သည်။ တောင်ငူ သားများကိုမူကား တောင်ငူသို့ပြန်ပို့တော်မူသည်။ ဤသို့ စီရင် ခန့်ရန်တော်မူပြီးမှ ဟံသာဝတီသို့ ချီတက်တော်မူသည်။ မင်းတရားကြီး ဟံသာဝတီသို့ ရောက်ကြောင်းကြားလျှင် မုတ္တမ စား ဗညားဒလသည် မြို့ရံ ၃၂ မြို့စားနှင့်တကွ ဆင်ကြီး၊ မြင်း ကြီး၊ သားသမီး၊ ရွှေငွေ များစွာ လက်ဆောင်တော်ယူ၍ မင်း တရားကြီးထံ ကျွန်ပေးပြီးလျှင် ဗညားဒလအား ဗညားဓမ္မရာဇ ဟူသော အမည်နှင့် မုတ္တမမြို့ကို ပြန်ပေးတော်မူသည်။ သက္ကရာဇ် ၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ထားဝယ်မြို့ကို ရတော်မူပြန် သည်။ ထားဝယ်ကိုရပြီးနောက် ၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဇင်းမယ်မြို့သို့ ချီတက်လုပ်ကြံရာ မြို့ရံ ၅၇ မြို့နှင့်တကွ ရတော်မူသည်။ လင်းဇင်းက စစ်ကူလာသော ရဲမက် တော်တို့ကိုလည်း အကုန်ပင် ရတော်မူသည်။ အရေးတော်ပြီးလျှင် မှူးကောင်းမတ် ကောင်း သူရဲသူခက်တို့ကိုလည်း စိစစ်၍ သိမ်းယူတော်မူသည်။ မင်းတရားကြီးသည် ဇင်းမယ်တွင် နေတော်မူပြီးနောက် ၉၇၇ ခုနှစ်တွင်မှ ဇင်းမယ်ဘုရင်၊ သားတော်၊ အမှူးအမတ်၊ ဆင်မြင်း ဗိုလ်ပါတို့ကို ယူတော်မူ၍ ဇင်းမယ်မှ ဟံသာဝတီသို့ ပြန်တော် မူသည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် ရခိုင်ဘုရင်က ကွမ်းသီးကျွန်း၊ အုန်း ကျွန်းတောင်းလာသောကြောင့် အမျက်တော်ရှိ၍ တပ်ကြီးငါး တပ်၊ တိုက်ဆင် ၁၅ဝ၊ မြင်း ၁၅ဝဝ၊ စစ်သည်သူရဲကောင်း ၅ဝဝဝဝ နှင့် သံတွဲဥယျာဉ်ပုကြောင်းကို ချီစေသည်။ သံတွဲ ပျက်၍ တစ်မြို့လုံးကို ရတော်မူသော် လူသူသုံ့ပန်းကိုယူ၍ ပြန်ခဲ့စေသည်။ မင်းတရားကြီး၏နိုင်ငံတော်ကား အထက်ကို ဗန်းမော် အောက်ကို ထားဝယ်ထိ၍ အရှေ့ကို ဇင်းမယ် ထိသည်။ ဗင်္ဂလားမြို့၊ အချည်မြို့၊ ဒေလီမြို့များက လက်ဆောင်များနှင့် သံများရောက်သည်။ ဂိုးအားမြို့ ပေါ်တူကီဘုရင်ခံနှင့်လည်း ဆက်သွယ်ပေါက်ရောက်သည်။ မင်းတရားကြီးသည် ယင်းသို့ နိုင်ငံအလုံး စုရုံးဖွဲ့စည်း ပြီးနောက် ဟံသာဝတီ၌ စံတော်မူမည်ဟု ကြံစည်တော်မူဟန် ရှိသည်။ အင်းဝမှ အပြီးသတ် မပြောင်းရွှေ့ရသေးမီ ဗေဒင်တတ် တို့က ဟံသာဝတီမှာလည်း ယာယီ ရှိသည်၊ ပြောင်းလွှဲတော် မူသင့်သည်ဟု လျှောက်သောကြောင့် ချောင်းသစ်အနောက်ဘက် ယာယီနန်းတော်သို့ ပြောင်းတော်မူသည်။ ယာယီနန်း၌ စံမြန်း နေစဉ် သက္ကရာဇ် ၉၉ဝ ပြည့်နှစ် ပထမဝါဆိုလဆန်း ၈ ရက် နေ့တွင် သားတော်မင်းရဲဒိဗ္ဗ လုပ်ကြံ၍ စည်းစိမ်တော် ၂၃ နှစ် သက်တော် ၅၁ နှစ်တွင် နတ်ရွာစံလွန်တော်မူသည်။ ချောင်း အနောက်ဘက်တွင် နတ်ရွာစံလွန်တော်မူသည်ကို စွဲ၍အနောက် ဘက်လွန်မင်းဟု တွင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ မင်းတရားကြီးကား ခမည်းတော်ညောင်ရမ်းဘုရား၏ ယုံကြည်ကိုးစားခြင်းခံရသော မင်းသား ဖြစ်သည်။ စစ်ရေးကိစ္စများကို အတိုင်ပင်ခံရရုံမက ခမည်းတော်၏ ''မောင့်မြို့မောင့်နန်း'' ဆိုသည့် ဧကရာဇ် တကာတို့ ပေးခဲ လှစွာသောဆုကို ပေးတော်မူခြင်းခံရသည်။ မင်းတရားကြီးမိဖုရားကား နှမတော် အတုလစန္ဒာဒေဝီ ဖြစ်သည်။ ရှင်မိဖုရားနှင့် သားတော် သမီးတော် မထွန်းကား ချေ။ ကိုယ်လုပ်တော်တို့တွင်မြင်သည့် သားတော်သမီးတော် တို့ကား ခမည်းတော်သမီးတော် မင်းသားဝရသူရနှမတွင် မြင် သည့် မင်းရဲဒိဗ္ဗဧချင်းဘွဲ့ခံ မင်းသားတစ်ပါး၊ မိုးကောင်းပန်ထွာ စား သမီး ခင်မျိုးမြတ်တွင်မြင်သည့် မင်းရဲအောင်ထင်တစ်ပါး၊ လက်ဝဲရန္တမိတ်သမီး ခင်စန္ဒာတွင်မြင်သည့် သမီးတော် မြတ်မျိုး ပဘာ တစ်ပါး၊ ငယ်ကလွန်သမီးတော်တစ်ပါး၊ သားတော် သုံးပါး၊ သမီးတော်နှစ်ပါး ပေါင်း ငါးပါးတည်း။ ပြုတော်မူသော ကောင်းမှုတော်တို့ကား အင်းဝရွှေမြို့တော် အနောက်တောင်ထောင့် လယ်ကြီးအရပ်၌ ပြာသာဒ်ရွှေကျောင်း တော်၊ စစ်ကိုင်းမင်းဝံတော်ထိပ်၌ လေးထပ်ကျောင်းတော်၊ ပုညရှင်အနောက်တောင်ခြေရင်း၌ ရွှေဥမင်နှင့်ရွှေကျောင်းတော် တို့ဖြစ်သည်။ ခမည်းတော်ဘုရား ကောင်းမှုတော် မဟာမြတ် မုနိဘုရားရှင်ကိုလည်း ရွှေလုံးတော်ပြည့်ထည့်၍ ထီးတင်တော် မူသည်။ ပုညရှင်ဘုရားကိုလည်း ရွှေလုံးတော်ပြည့်ထည့် လှူ တော်မူသည်။ ကောင်းမှုတော်တွင် သုဓမ္မာဇရပ် တည်တော်မူ သည်။ လေးထပ်ရွှေကျောင်းကို ပြီးအောင် ဆောက်၍ ဆရာ တော် မဟာရာမဘုန်းကြီးအား လှူတော်မူသည်။ ဟံသာဝတီ ပြည်ကြီး၌ ရွှေမော်ဓောစေတီ၊ ဒဂုန်ဆံတော်ရှင်ဘုရားများကို ပြုပြင်တော်မူသည်။ မင်းတရားကြီးလက်ထက် ထင်ရှားသော စာဆိုကား [[သာချင်း]]များကို စတင်ရေးသားသူ [[မင်းဇေယျရန္တမိတ်]] ဖြစ်သည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)</ref> = အနောက်ဖက်လွန်မင်း မိသားစု = * အနောက်ဘက်ဘုရားမိသားစု မိဖုရားကြီး သူနှမ မင်းတရားမယ်တော် အတုလစန္ဒဒေဝီခံသည် သားသမီး မရှိ ။။ ဖုလ်စုခဇျေယသမီး ဗွံလဝွံတွင် ၁) သမီးတော် အမယ်ရာဝတီ တပါး ။။ ပြည်ရန်နိုင်သမီး ခင်ပန်းဖြူတွင် ၂) သားတော် စောလှအိမ်ဖြူ တပါး မြိတ်ကိုစားသည် ။။ သူ့နှမ ခင်မျိုးမြတ်တွင် ၃) သားတော် မင်းရဲဒိဗ္ဗ တပါး အိမ်ရှေ့နေသည် မင်းတရားကြီးဖြစ် ။။ မိုးကောင်းစော်ဘွား သိုတိသ်ဘွားသမီး ပန်းထွားတွင် ၄) သားတော် ‌မင်းရဲအောင်ထင် တပါး မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော်မြင်သည့် စဉ့်ဂူမင်းသား မျောက်သားတော်ကား မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် သမီးတော် ခင်မရွှေဆင်တု ။။ လက်ဝဲရန္တမိတ် သမီးတော် ခင်စန္ဒတွင် ၅) သားတော် မောင်မင်းပုသ် မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် မြင်သည့် မျောက်သားတော်ကား စကုမင်းရဲကျော်စွားသမီး မင်းလှစံဖြိုး တစ် ။ ၆) ညီမတော် မြတ်မျိုးပဘား တချိပ်ရှစ်နှစ်တွင်လွန် တစ် ။ ၇) နှမတော် အမည်မမြင် ငယ်ကလွန်သည် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် နှစ် ပေါင်း သုံး ပါး တည်း ။။ ကျိုင်းရယ်မင်းသမီး ဗညားခီးဌောန်သမီး ရမင်းဃဝ္တသ့်ဘွားတွင် ၈) သားတော် တနှင်္ဂနွေ တပါး ။။ ပုဂံနန်းရိုး စေတုတ္တရ မင်းရဲကျော်စွာ သမီး ပဉ္စသိလတွင် ၉) သားတော် ပဉ္စသီဟ တချိပ်သုံးနှစ်တွင်လွန် တစ် ။ ၁၀) မောင်တော် မင်းရဲအောင်နိုင် မာဖေကိုစားသည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီး ရှမယ်နရတီ တစ် ။ ၁၁) နှမတော် ရွှေအိမ်သည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သား မင်းဒလ ။ သားတော် နှစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း သုံး ပါး တည်း ။။ နောက်လူ စေတုတ္တရစား ပဉ္စဉ္စနသမီး မဏိသလံညီတွင် ၁၂) သမီးတော် ဖခညီပုံ တပါး ။။ ပါလွှင်စား ဂံလံဘွားသမီး ခှံခံးတွင် ၁၃) သားတော် မင်းဒလ တပါး မျောက်လင်းဇင်း ယောဒ်ဦကိုစားသည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီးတော် ရွှေအိမ်သည် ။။ ဝန်းသိုစော်ဘွား သခင်ကော်ညိုသမီး သိလဝတီ ခ ဦကျဉ်မူတွင် ၁၄) သားတော် ဘုရင့်မင်းခေါင်း တပါး နံစံစော်ဘွား ဗြဣန်ဘွားသမီး နွဲ့ခံးဆင်တွင် ၁၅) သားတော် မင်းရဲသိသ္တာ မင်းရဲဒိဗ္ဗမင်းတရားကြီးတွင် ကျောက်မော်ကိုစားသည် တစ် ။ ၁၆) နှမတော် မင်းခင် ရွှေကုသာ မျောက်သားတော်ကား စကုမင်းရဲကျော်စွားသားတော် ရှင်တရုပ် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါးသည်။။ ပုဂံသူရကြံတုသ်သမီး ရှင်ရွှေမွဏ်ဒုပ်တွင် ၁၇) သမီးတော် ရှမယ်နရတီ မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သား မင်းရဲအောင်နိုင် တစ် ။ ၁၈) နှမတော် ရှင်ပဝရ မင်းရဲဒိဗ္ဗဘုရားတွင် တလောက်မျိုးကိုစားသည် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါးသည်။။ ဒီပဲယင်း စောပြည့်စန္ဒ အစ်မဖြစ်သူ မဏိပေါက်သံလံတွင် ၁၉) သမီးတော် မနုရအင်းစိန် တပါး ။။ သမိန်စောကာရက်ညီမ မင်းသုံးလှတွင် ၂၀) သမီးတော် မင်းသက္က တပါး ။။ လုံခပင်းစော်ဘွား စဝ်စောသံသမီး စုပနဒေဝီတွင် ၂၁) သားတော် စစ်ပန်သူ တပါး ငါးထပ်ကျောင်းဒါယကာတော်တွင် မြင်စိုင်းမင်းသား ။။ ကျိုင်းသေည်စော်ဘွား ခံးထံဘွားသမီး ဌီပ်ဝိဂာတွင် ၂၂) သားတော် စောပြစ်စုန့် တပါး မင်းရဲဒိဗ္ဗမင်းတရားကြီးတွင် လကွန်းကိုစားသည် မျောက်သားတော်ကား ဇင်းမယ်မင်းရဲဒိဗ္ဗဘုရားကြီးသမီးတော် ခင်မယ်ရမင်း ။။ ပဂံစော်ဘွား ထဝ်ခံးဒွန်သမီး နှင်းဂင်ခံးတွင် ၂၃) သားတော် နေမျိုးဒတ္ထ တပါး ။။ ဗညားလင်းဇင်း အိုက်ယကာဝံစိုးသမီး မဏိဘွန်တွင် ၂၄) သားတော် နရာဒိဗ္ဗ တပါး တုရိုင်စား ။။ မိုးမိန်စော်ဘွားခံးထင်ဘွားသမီး ထိဝကတွင် ၂၅) သားတော် ဇေယျာနရ တပါး ။။ လုံနံသာစား ခံးစိုင်းဘွားသမီး ကြံဌရာဖာတွင် ၂၆) သားတော် ဇေတရစ် မင်းရဲဒိဗ္ဗမင်းတရားကြီးတွင် အင်းဝမင်းသား မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီးတော် မင်းတရားဝတီ တစ် ။ ၂၇) ညီမတော် တိန်းချဝမ်တီ ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ကျိုင်း‌တောင်စော်ဘွား သိုပါဒ်ဘွားသမီး မဏိရုံတွင် ၂၈) သားတော် ဇေယျာနုရက် တပါး ။။ ကျိုင်း‌ခံးစော်ဘွား သိုပါဒ်ဘွားသမီး သုဂန္ဓဝတီတွင် ၂၉) သမီးတော် မင်းတရားဝတီ တပါး မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သားတော် ဇေတရစ် ။။ ကျိုင်းရုံစော်ဘွား စဝ်နော်မိုးသမီး ကျိုင်းရက်ဘွားတွင် ၃၀) သမီးတော် မြတ်သင်္ခနဲ တပါး နောင်မွန်စော်ဘွား သိုဟုန်ဘွားသမီး ခင်မွှေဈားတွင် ၃၁) သားတော် ဝရသီဟ တပါး ‌ငါးထပ်‌ကျောင်းဒါယကာတွင် တောင်ဗလူကိုစားသည် ။။ မိုးမိတ်စော်ဘွား သိုဟုံဘွားသမီး ဣန်ြခီလ်ဘွားတွင် ၃၂) သားတော် ဝရဓမ္မာဇ် တပါး ‌ငါးထပ်‌ကျောင်းဒါယကာတွင်မြင်သည့် ပင်းတလဲကိုစားသည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီးတော် စုပုဏ္ဏဝတီ ။။ မိုးဖယက်ခယံစား ခွန်ဖယက်ဘွားသမီး ဆက်ဖလူသြွံဖလဒ်ဘိုင်းစောတွင် ၃၃) သမီးတော် စုပုဏ္ဏဝတီ တပါး မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သားတော် ဝရဓမ္မာဇ် ။။ မိုးဟင်စား စဝ်နော်မိုးသမီး နှင်းဟွမ်မိုးတွင် ၃၄) သမီးတော် ကန္နရာဝတီ တပါး ။။ မိုးမော်စော်ဘွား သိုးကျောင်းဘွားသမီး နှင်းဆင်စံတတွင် ၃၅) သားတော် ခင်မြောမျိုး တပါး ငါးထပ်ကျောင်းဒါယကားမင်းတရားကြီးမြင်သည့် သံတွဲကိုစားသည် ။။ ခါဂံဘွား မဏိပူရ မဟာရာဇာ သမီးတော် ကျန်ပါဂျုဠီတွင် ၃၆) သားတော် အရဲဂိုဋ်ထီး မြေနဲကိုစားသည် ပဏိပူရသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲသည် နောက်ပိုင်း တစ် ။ ၃၇) ညီမတော် အမည်မမြင် ငယ်ကလွန်သည် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ အပ္ဒူလ္လာငင် သမီး အမိတဒါတွင် ၃၈) သားတော် စောလှမွန် တပါး သထုံးကိုစားသည် ။။ မိုးညှင်စော်ဘွား သိုဂွန်ဘွားသမီး ချိုးနှလ်မိုင်းတွင် ၃၉) သားတော် မင်းရဲကုသာ တစ် ။ ၄၀) နှမတော် ကန္ထရဝတီ ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ဗမော်စော်ဘွားဆင်လုံဘွားသမီး ကံခံးဆောင်းတွင် ၄၁) သမီးတော် ခင်မြတ်သဓ္နေ တပါး ။။ မိုးပန်စော်ဘွား သိုငံဘွားသမီး ဟွမ်ရုံးတွင် ၄၂) သားတော် မင်းရဲဘီဇမ သာယာဝတီကိုစားသည် နောက် မိတ္ထီလာကိုစားသည် တစ် ။ ၄၃) နှမတော် အမယ်ယွန့်ထောက် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ထံတပင်ကတော် မောင်လလင်းသမီး မယ်တာဦတွင် ၄၄) သမီးတော် ရှင်သံမယ် တပါး ။။ ဘော်လခဲစော်ဘွား ဒိဗ္ဗပုလေသင်္ခဟသမီး အတုလျာတွင် ၄၅) သားတော် စွာစောကဲ တပါး မြဝတီမင်းသား ။။ သောင်သွပ်စော်ဘွားသိုကျော်ဘွားသမီး ဟံလုံနော်တွင် ၄၆) သမီးတော် မင်းဘုန်းမြတ် တပါး ။။ မြင်းတပ်ရင်းမှူ သူရသီဟ အစ်မ ရွှေပည်သာတွင် ၄၇) သားတော် မင်းဖြူ ပြည်မင်းတရားကြီးတွင် စေတုတ္တရကိုစားသည် တစ် ။ ၄၈) ညီမတော် မဏိသလ ပုဂံနန်းရိုး အနက်ရှိုင်ဆုံး အလှပန်းပွင့် အနောက်ဘက်လွန်ဘုရားကြီး သားတော် နှစ်ချိပ်ခြောက် (၂၆) သမီးတော် နှစ်ချိပ်နှစ် (၂၂) ပေါင်း လေးချိပ်ရှစ် (၄၈) ပါး သည်။။ * ** <ref>မဟာ ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ဘားဂရာ ကျောင် မော်ကွန်းတိုက်</ref> == ရည်ညွှန်းကိုးကား == <references/> * မြန်မာမင်းများအရေးတော်ပုံကျမ်း(၆စောင်တွဲ) * မင်း၁၀ပါးရာဇဝင်-[[ဒေါက်တာမတင်ဝင်း]] {{အင်းဝခေတ်}} {{ညောင်ရမ်းခေတ်}} [[Category:တောင်ငူခေတ်]] [[Category:ညောင်ရမ်းခေတ်]] [[Category:ညောင်ရမ်းမင်းဆက်]] d8p6ph445xdlk7ieyy5t40kdcdx0i8n 1041870 1041866 2026-07-03T13:14:04Z ~2026-37837-21 145167 1041870 wikitext text/x-wiki '''မဟာဓမ္မရာဇာ''' ဘွဲ့ခံ အနောက်ဘက်လွန်မင်း(၁၆၀၆-၁၆၂၈)သည် [[ညောင်ရမ်းမင်းဆက်]]၏ ဒုတိယမြောက်မင်းဖြစ်သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူ [[ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီး]]မပြီးပြတ်ခဲ့သည့် နိုင်ငံသိမ်းသွင်းရေးလုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်၍ အားထုတ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည် = နယ်ပယ်သိမ်းသွင်းခြင်း = == [[ပြည်]] == ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီး လွန်၍ ၂နှစ်အကြာ၊ ဟံသာ၀တီပျက်သုဉ်းပြီး ၇နှစ်အကြာ ၁၆၀၇တွင် ပြည်ကို တိုက်ခိုက်သည်။ ရှစ်လကြာဝန်းရံတိုက်ခိုက်၍ ၁၆၀၈အရောက်တွင် ပြည်မြို့ကိုရသည်။ ပြည်တွင်မင်းပြုနေသော ရန်နိုင်စားကို မသတ်ပဲ ခမည်းတော်၏ မှာကြားချက်ကို အလေးထားသည်အားဖြင့် အသက်မှလွတ်သည်။ ပြည်မင်းကြီးနှောင်း ညောင်ရမ်းကို တိုက်ရန်လာစဉ် ရန်နိုင်စားလုပ်ကြံသဖြင့် ညောင်ရမ်းသက်သာရာရသည့်အတွက် ရန်နိုင်စားကျေးဇူးရှိသည်ဟု မှတ်ကာ ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီးက မှာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ == [[တောင်ငူ]] == ထိုနောက် ၁၆၁၀အရောက်တွင် တောင်ငူ၌'''[[သီဟသူရဘွဲ့]]'''ဖြင့် မင်းပြုနေသည့် [[နတ်သျှင်နောင်]]အား သွားရောက်တိုက်ခိုက်သည်။ တောင်ငူသားတို့ အစွမ်းကုန်ခုခံသဖြင့် သိမ်းပိုက်ခြင်းမပြုနိုင်ပေ။ ထိုစဉ်က နတ်သျှင်နောင်သည် အနောက်ဘက်လွန်မင်းနှင့် စီးချင်းထိုးရန်ကြံသော်လည်း သွေးစုနာပေါက်သဖြင့် အကြံအစည် အထမမြောက်ခဲ့ပေ။ ထိုနောက် ညီတော်များနှင့် ဆရာတော်များ၏ တိုက်တွန်းချက်ကြောင့် အနောက်ဘက်လွန်မင်းထံ လက်နက်ချအရှုံးပေးလိုက်တော့သည်။ အနောက်ဘက်လွန်မင်းလည်း နတ်သျှင်နောင်အား တန်းတူထား၍ လက်ခံတွေ့ဆုံသည်။ ထိုနောက် တောင်ငူနန်းမှ မှန်ကင်းအထွတ်ချကာ သာမန်ပဒေသရာဇ်လက်အောက်ခံအဖြစ် ထား၍ နတ်သျှင်နောင်ကိုပင် ပြန်လည်၍ မြို့စားအရာပေးလေသည်။ သို့သော် တောင်ငူမှ မင်းညီမင်းသားများသာမက စာပေ၊ အနုပညာ၊ လက်မှုပညာ တတ်ကျွမ်းသူများကို အင်း၀သို့ ခေါ်ခဲ့သည်။ == [[သန်လျင်]] == နတ်သျှင်နောင်က သန်လျင်တွင် အုပ်ချုပ်ရမ်းကားနေသည့် [[ငဇင်ကာ]]အား တောင်ငူကိုသိမ်းရန် စာစေသဖြင့် ၁၆၁၂တွင် တောင်ငူကို ငဇင်ကာ တပ်များဖြင့် သိမ်းပိုက်ကာ တောင်ငူနန်းတော်ကို မီးတိုက်ဖျက်ဆီးသည်။ ထိုတိုက်ပွဲတွင် နတ်သျှင်နောင်၏ ညီတော်ဖြစ်သူ [[မင်းရဲကျော်စွာ]] ကျဆုံးခဲ့သည်။ ထိုသတင်းကို ကြားသည့် အင်း၀တပ်များ တောင်ငူသို့ ချီလာသော်လည်း ရမည်းသင်းအရောက်တွင် တောင်ငူကျ၍ နတ်သျှင်နောင် သန်လျင်သို့ ပါပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသဖြင့် အင်း၀သို့ပြန်ရသည်။ ထိုနောက် နတ်သျှင်နောင်လည်း ငဇင်ကာနှင့် ပူးပေါင်း၍ သန်လျင်မှ ပုန်ကန်သောကြောင့် အနောက်ဘက်လွန်မင်း ချီတက်နှိမ်နှင်းရသည်။ ၁၆၁၂မှ စတင်သည့် တိုက်ပွဲများသည် ၁၆၁၃အရောက်မှ အောင်မြင်ကာ နတ်သျှင်နောင် နှင့် ငဇင်ကာတို့ကို ကွပ်မျက်စေသည်။ ထိုတစ်နှစ်ကြာတိုက်ပွဲများအတွင်း အင်း၀တပ်များသည် လက်နက်အစွမ်းသာသည့် ပေါ်တူဂီတပ်များကြောင့် များစွာအထိနာခဲ့ရသည်။ ဖမ်းဆီးရရှိသမျှ ပေါ်တူဂီအနွယ်တို့ကို စာရင်းကောက်ယူစေရာ လူ၄၀၀၊၅၀၀မျှရှိသည်။ ထိုသူတို့ကို [[အင်းဝ]]မြောက်ဘက်တွင် အကွက်ချ၍ နေထိုင်စေသည်။ နောင်တွင် ဘရင်ဂျီများ ဟုခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ == [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး|တနင်္သာရီ]] == သန်လျင်ကို ရပြီးနောက် အနောက်ဘက်လွန်မင်းသည် [[ဟံသာဝတီ]]တွင် နန်းစိုက်ကာ အောက်ပြည်ဒေသ တည်ငြိမ်ရေးကို ဆောင်ရွက်သည်။ ရှေးဦးစွာ မုတ္တမစားဗညားဒလ လာရောက်သစ္စာခံသည်။ ဗညားဓမ္မရာဇာဘွဲ့ပေးကာ [[မုတ္တမမြို့|မုတ္တမ]]ကိုပင် ပြန်စားစေသည်။ သို့သော် ဆက်သသည့် ဆင်၊မြင်း၊ သားသမီးတို့ကို သိမ်းယူသည်။ [[ရေးမြို့]]စားဗညားရံကို အနားတွင်ခေါ်ထားပြီး ညီတော်[[စစ်ကိုင်း]]စားကို ရေးမြို့စားအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။ မိုးကာလအတွင်း ဟံသာ၀တီနန်းတွင် စံနေခဲ့ပြီး မိုးကုန်လျှင် မုတ္တမသို့ သွားရာ ညီတော်စစ်ကိုင်းစားအား ယိုးဒယားနှင့် ဩဇာခံ [[ထားဝယ်]]စားတို့မှ လာရောက်တိုက်ခိုက်ဖမ်းဆီးသွားကြောင်းသိရသည်။ တိုက်ပွဲများအတွင်း ၁၆၁၃အကုန်တွင် ထားဝယ်စား ဆင်ထက်၌ ကျဉ်သင့်၍ လွန်သည်။ ညီတော်စစ်ကိုင်းစားကို ပြန်ရသည်။ ထိုနောက် ရေးမြို့မှနေကာ တနင်္သာရီဒေသတစ်ခုလုံးကို တပ်များဖြန့်ကာ ချထားစေသည်။ ထိုတပ်များသည် နယ်မြေအနေအထား မကျွမ်းကျင်သဖြင့် ဒုက္ခများတွေ့ကြသော်လည်း ကျူးကျော်လာကြသည့် ယိုးဒယားတပ်များကိုမူ အောင်မြင်စွာတွန်းလှန်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၆၂၂မတိုင်မှီပင် တနင်္သာရီဒေသတစ်ခုလုံးကို လက်ရယူနိုင်ခဲ့သည်။ == [[ဇင်းမယ်]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်|ရခိုင်]] == မုတ္တမတွင်ရှိနေစဉ် ဇင်းမယ်နန်းတွင်း၌ ရှုပ်ထွေးနေကြောင်းသိရသဖြင့် ဇင်းမယ်သို့ ချီတက်လုပ်ကြံသည်။ ၁၆၁၄တွင် စတင်ချီတက်ပြီး ၁၆၁၅တွင် ဇင်းမယ်အရေးပြီးစီးသဖြင့် ဟံသာ၀တီသို့ပြန်သည်။ [[ရခိုင်ဘုရင်များ စာရင်း|ရခိုင်မင်း]]က [[ကွမ်းသီးကျွန်း]]နှင့် အုန်းသီးကျွန်းတို့ကို တောင်းယူသဖြင့် ချီတက်တိုက်ခိုက်သည်။ သံတွဲစားက ရွတ်ရွတ်ချွံချွံ ခုခံသော်လည်း အနိုင်ရကာ လူသူဆင်မြင်း သုံ့ပန်းများစွာ ရရှိခဲ့သည်။ = သာသနာရေးနှင့် တိုင်းပြည်အရေးများ ဆောင်ရွက်ခြင်း = [[ရွှေမော်ဓောစေတီ]]၊ [[မဟာစေတီ]]၊ ပြင်းနတ်ဘုရားများကို ထီးတော်တင်လှုသည်။ ဟံသာ၀တီအနီးရှိ ဟောင်းနွမ်းပျက်စီးနေသည့် စေတီပုထိုးများကို ပြုပြင်သည်။ [[ရွှေတိဂုံစေတီတော်]]ကို ပြင်ဆင်မွမ်းမံသည်။ ပုညစေတီဘုရားကို ကိုယ်လုံးတော်ပြည့် ရွှေထည့်ပူဇော်သည်။ [[အင်းဝမြို့|အင်း၀]][[နေပြည်တော်]] အနောက်တောင်ထောင့်တွင် ပြာသာဒ်ရွှေကျောင်း၊ [[စစ်ကိုင်းမင်း]]ဝံတောင်ထိပ်တွင် လေးထပ်ရွှေကျောင်းတော်တို့ကို တည်ဆောက်လှုဒန်းခဲ့သည်။ မဟာမြတ်မုနိကိုလည်း ရွှေကိုယ်လုံးတော်ပြည့် ကပ်လှုပူဇော်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ခမည်းတော်လက်ထက်ကဲ့သို့ပင် အမှုထမ်းများကို အစုလိုက် နေရာချထားပြီး ဘွဲ့အမည်အရည်များပေးကာ ချီးမြှောက်သည်။ ပြည်ပမှ သံတမန်များကို လက်ခံတွေ့ဆုံသည်။ = ဘဝနိဂုံး = ဟံသာ၀တီချောင်းသစ်အနောက်ဘက်တွင် ယာယီနန်းတည်၍ နေထိုင်နေစဉ်သား မဟာဓမ္မရာဇာသည် နှင့်ခမ်းပေါကို သူနှင့်စေ့စပ်ရန် အတင်းအကြပ်ပြုသည်။ (နှင့်ခမ်းပေါ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားစဝ်ဂိင့်ခမ်းသမီး) မဟာဓမ္မရာဇာ၏သား [[မင်းရဲဒိဗ္ဗ]]သည် ခမ်းပေါသည် မင်းရဲဒိဗ္ဗ၏ ချစ်သူဖြစ်ပြီး နှစ်ယောက်စလုံး ချစ်ကြိုက်နေသောကြောင့် ဒေါသအလွန်ထွက်ကာ၊ မင်းရဲဒိဗ္ဗရဲ့ အရင်းနှီးဆုံး သူငယ်ချင်းဖြစ်သည့် တံငါသည် ရှင်သန့်ကို မဟာဓမ္မရဇာကို လုပ်ကြံဖို့ စေတနာ့ဝန်ထမ်း မှုတ်ကာ မျှားနဲ့ လုပ်ကြံစေသည်။ထိုစဉ် ဧရာဝတီမြစ်အနောက်ဘက် နတ်ရွာရှင်ရွာမှတစ်ဆင့် ရဲတိုက်ပြတင်းပေါက်ကို လှမ်းမြင်နေရချိန်မှာတွင် မဟာဓမ္မရာဇာကံတော်ကုန်ဆုံးသွားပြီး ဖြစ်သည်။ ကံတော်ကုန်စဉ် မဟာဓမ္မရာဇာ သည်ရဲတိုက်ပြတင်းအားမှီလျက်ရှိနေပေသည်။ ပြတင်းပေါက်နားကို မှီလျက် ကံတော်ကုန်သည်ကို ဘယ်သူမှ မသိခဲ့ကြပါဘူး။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မဟာဓမ္မရာဇာသည် အခြားသူများကို နှောက်ယှက် စွက်ဖက်ခြင်းမပြုရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ နေ့မွန်းတည့်ကျော်မှ မဟာဓမ္မရာဇာ ကံတော်ကုန်ပြီဟု သိရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်. လုပ်ကြံသဖြင့် ၂၉၊ မေ၊ ၁၆၂၈တွင် နတ်ရွာစံသည်။ နန်းစံသက် ၂၂နှစ်၊သက်တော် ၅၀အတွင်းတွင်နတ်ရွာစံခြင်းဖြစ်သည်။ မှူးမတ်များလည်း နတ်ရွာစံသည်ကို ချက်ချင်းမသိပဲ တစ်ရက်လွန်မှ သိကြသည်။ အနောက်ဘက်လွန်မင်းဟု အမည်တွင်သည်ကလည်း ထိုကဲ့သို့ ဟံသာ၀တီနန်းတော်၏ အနောက်ဆက် ယာယီနန်းဆောင်တွင် နတ်ရွာစံသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ အနောက်ဘက်လွန်မင်း နတ်ရွာစံလျှင် မှူးမတ်တို့လည်း အဝေး ရောက်နေသည့် အိမ်ရှေ့မင်း ညီတော် [[သာလွန်မင်း|သတိုးဓမ္မရာဇာ]] နှင့် ညီတော်အငယ် မင်းရဲကျော်စွာကို အကြောင်းကြားရန် အခွင့်မသာပဲ အင်အားကြီးနေသည့် မင်းရဲဒိဗ္ဗ၏ ဘက်သားများကြောင့် [[မင်းရဲဒိဗ္ဗ]]ကိုသာ နန်းတင်လိုက်ကြတော့သည်။ ==အနောက်ဘက်လွန်မင်း (မြန်မာ ၉၆၇-၉၉ဝ)== [[ဆင်ဖြူတော်|ဆင်ဖြူ]]များရှင် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီး စည်းရုံးတည် ထောင်ခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံတော်ကြီးသည် သားတော် [[နန္ဒဘုရင်|ငါးဆူဒါယကာနန္ဒဘုရင်]] လက်ထက်တွင် အစိတ်စိတ် ကွဲသည်ကို မြေးတော် အနောက် ဘက်လွန်မင်းတရားလက်ထက် တစ်ဖန် ပြန်လည်စည်းရုံး ပြီးစီးနိုင်ခဲ့သည်။ အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားကြီးသည် [[ညောင်ရမ်းမင်း]] တရားနှင့် မိဖုရားခေါင်ကြီး သီရိ မဟာ ဓမ္မရာဇာ ဓိပတိ ဒေဝီတို့မှ သက္ကရာဇ် ၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်တော်မူသော သားတော်ကြီး သခင်လတ်ဖြစ်သည်။ ခမည်းတော် အထွတ်အမြတ်သို့ ရောက် သည်နှင့် မဟာဥပရာဇာအမည်နှင့် အိမ်ရှေ့စံရသည်။ ခမည်း တော် နတ်ရွာစံတော်မူသောအခါ သက္ကရာဇ် ၉၆၇ ခုနှစ် တပေါင်းလပြည့်ကျော် ၃ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ခမည်းတော် အရိုက်အရာ ဖြစ်သော ရတနာပူရအဝရွှေနန်းကို သိမ်းမြန်း စိုးစံတော်မူသည်။ မဟာဓမ္မရာဇာဟူသော အမည်ကိုလည်း ခံတော်မူသည်။ ရွှေနန်းတက်ပြီးသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် မင်းတရားကြီးသည် ကျွန်တော်မျိုးအပေါင်းတို့၌ ခမည်းတော်ဘုရား အစုအဖွဲ့တွင် ကျန်လေသသူတို့ကို စိစစ်တော်မူ၍ မြန်မာလူမျိုး၊ ရှမ်းလူမျိုးတို့ ပါဝင်သော ဆင်သည်စု၊ မြင်းသည်စု၊ ခြေသည်စုတို့ကို အသစ် ဖွဲ့စည်း၍ စစ်အင်အားဖြည့်တင်းတော်မူသည်။ ထိုနောက် ခမည်းတော် မင်းတရားလက်ထက် နိုင်ငံတော် စည်းရုံးရေး လုပ်ငန်းသည် ထက်ဝက်ခန့်မျှသာ ပြီးသေးသည်ကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်တော်မူသည်။ အထက်မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ရှမ်းပြည် တလွှားသည် ခမည်းတော်လက်ထက်ကပင် လက်နက်နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီးသော်လည်း ပြည်၊ တောင်ငူ၊ ပဲခူး၊ သံလျင်စသော ဒေသ များကို သိမ်းသွင်းရန် ကျန်ရှိ နေသေးသည်ကို မင်းတရားကြီး သည် သိမ်းသွင်းတော်မူသည်။ ရှမ်းပြည်တစ်လွှားမှ ဆင့်ဆိုထားသောတပ်များ အညီအညွတ် ရောက်လာသောအခါ သက္ကရာဇ် ၉၆၉ ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်း လဆန်း ၄ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်နှင့်တကွ ပေါင်းခုနစ်တပ် တွင်ပါသည့် ကတ္တူလွန်းကြင် စသော သားလှေငှက်လှေ ၄ဝဝ၊ လှော်ကားသံလှေ ၃၆ဝ၊ ရိက္ခာတင် ကုန်လှေ ၂ဝဝ၊ စစ်သည် သူရဲ ခုနစ်သောင်းနှင့် ပြည်မြို့သို့ ချီတော်မူသည်။ မြို့စီးပြစီး များသည်နှင့် ပြောင်းသေနတ်ထူထပ်လှသောကြောင့် အထိအပါး အရှအနများစွာခံရလျက် ဝန်းရံပြီးမှ ရှစ်လခန့်အကြာ သက္ကရာဇ် ၉၇ဝ ပြည့် ဝါခေါင်လဆန်း ၁၁ ရက်နေ့တွင်မှ ပြည်မြို့ကို ရတော်မူသည်။ ပြည်မြို့ပျက်သော်လည်း ဘယဂါမဏိတူ အသက် ၁၃ နှစ်သာ ရှိသေးသော ငထင်ငယ်သည် သူ့အရှင် ပြည်မင်း ရန်နိုင်စား၏ ကျေးဇူးသစ္စာတော်ကို အသက်နှင့်လဲ၍ ကာကွယ်မည်ဟူ၍ ဓားတစ်ဖက် တစ်စင်းစွဲကိုင်ကာ တစ် ယောက်တည်း ခံနေခဲ့သည်။ ဦးရီးတော် ''မြို့ပျက်၍ ပြည် အလုံးကို သူ့ရဲမက်ဖြစ်ပြီးမှ တစ်ယောက်တည်းသာခံ၍ တတ် နိုင်မည်လော''ဆိုမှ ''သူ့ဆန်ကို စားသောကြောင့် ရဲရတော့ သည်'' ဆို၍ လက်နက်ချလေသည်။ မင်းတရားကြီးသည် ငထင်ငယ်အား ကျေးဇူးတရား သိတတ်သူ ဟူ၍ အတွင်း၌ ထား၍ စေတော်မူသည်။ ဘဝရှင်မင်းတရားကြီးသည် ကျေးဇူး သစ္စာသိတတ်သူကို မည်မျှလေးစားသနည်းဟူမူ ခမည်းတော် ဘုရားက ကွယ်လွန်ခါနီးတွင် ''နောင် ပြည်မြို့ကို လုပ်ကြံ၍ အလိုပြည့်လျှင် ရန်နိုင်စားကို မကွပ်မျက်ပါနှင့်၊ ရန်နိုင်စားကျေးဇူး မောင်တို့ငါတို့တွင် ရှိချေသည်''ဟု မှာတော်မူခဲ့သည် နှင့်အညီ ပြည်မင်းနှင့်မိဖုရားကို အလုပ်အကျွေး လူတစ်ရာ ကျော်ခန့်နှင့် နေပြည်တော် အင်းဝသို့ ပို့၍ တော်သလင်းတဲ တော်ဆိပ်တွင် ကောင်းမွန်စွာ တဲနှင့်နေစေသည်။ မင်းမှူးမတ် တို့ကိုမူ သစ္စာတော်ပေး၍ နေကောင်းသသူတို့ကို နေစေခဲ့ပြီး လျှင် ယူကောင်းသသူတို့ကို ယူခဲ့သည်။ တိပိဋကလင်္ကာရ တောင်ဖီလာ အကျော်ဆရာတော်ကိုလည်း ပင့်ခဲ့သည်။ ထိုကြောင့် မင်းတရားကြီးက ''ပြည်မြို့ကို ငါ သိမ်းယူသည်၊ ရှင်တစ်ဆူ လူတစ်ယောက်သာရခဲ့သည်''ဟု အမိန့်တော်ရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ လူတစ်ယောက်ကား သစ္စာရှိသော ငထင်ငယ်တည်း။ သက္ကရာဇ် ၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မြင်းခြောက်တပ်၊ တပ်ပေါင်း ၂၃ တပ်တွင် ပါသည့်တိုက်ဆင် ၅ဝဝ၊ မြင်း ၁၆ဝဝဝ၊ စစ်သည်သူရဲတစ်သိန်းနှစ်သောင်းနှင့် မင်းတရားကြီးသည် တောင်ငူကြောင်း ချီတော်မူပြန်သည်။ မြင်းခြောက်တပ်နှင့် ကော်တော်ရန္တမိတ် (မိုးညှင်းစလုံကြီးသား စလုံငယ်၊ စလုံငယ် သား စမော်ခန်း၏ဘွဲ့)ကို နေပြည်တော်၌ အစောင့်အနေ ခန့် တော်မူသည်။ တောင်ငူကို အောင်တော်မူလျှင် မင်းဆွေ၊မင်းမျိုး၊ မင်းမှူးမတ်၊ခေါင်းအကြီးအဝန်းရှိသမျှကို သစ္စာတော်ပေးပြီး နောက် တောင်ငူကို မှန်ကင်းချ၍ တောင်ငူဘုရင် နတ်သျှင် နောင်ကိုပင် မင်းပြုစေကာ နေပြည်တော်သို့ ပြန်တော်မူသည်။ သက္ကရာဇ် ၉၇၄ ခုနှစ်တွင် သံလျင်မှ ပေါ်တူဂီလူမျိုး ငစင်္ကာ ခေါ် ဖိလစ် [[ဒီဗရစ်တို]]နှင့် ခမည်းခမက် တော်သူ မုတ္တမစား ဗညားဒလတို့ ပူးပေါင်းလျက် ရေကြောင်း ကြည်း ကြောင်းဖြင့် တောင်ငူကို လာရောက် တိုက်ခိုက်ကာ တောင်ငူ ဘုရင်နတ်သျှင်နောင်အား သံလျင်သို့ ယူဆောင်သွား၍ နန်းတော် ကျောင်းကန် အိမ်ရာများကို မီးတိုက်သွားကြောင်း ကြားတော်မူသဖြင့် မင်းတရားကြီးကိုယ်တိုင် ထိုနှစ်တွင်ပင် သံလျင်သို့ ကြည်းကြောင်းရေကြောင်း ချီတက်တော်မူလေသည်။ ကြည်းဘက်ရေဘက်မှ ဆို့ပိတ်လျက် သုံးလအပြင်းအထန် လုပ်ကြံတော်မူရာ၊ ဒီဗရစ်တိုနှင့်တကွ သံလျင်တစ်မြို့လုံးကို ရတော်မူသည်။ အနောက်ဘက်လွန်မင်း သည် သနားကြင်နာတတ်သည့်အလျောက် ဒီဗရစ်တိုနှင့် [[နတ်သျှင်နောင်]]တို့အား အမှားကို သိ၍ အသနားခံ တောင်းပန် လျှင် ခွင့်လွှတ်မည်ဟုဆိုခဲ့သော်လည်း မတောင်းပန်ကြသဖြင့် နှစ်ဦးလုံးကို ကွပ်မျက်လိုက်ရလေသည်။ သန်လျင်မြို့ကို အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားကြီး အောင်နိုင်လိုက်ခြင်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင်း၌ စတင်ခြေကုပ်ယူနေ သော နယ်ချဲ့စနစ်ကို အမြစ်မှ နုတ်ပစ်လိုက်ခြင်းပင် ဖြစ်သည် ဟု ဆိုရပေမည်။ သန်လျင်ကို အလိုတော်ပြည့်လျှင် မင်းတရားကြီးသည် သန်လျင်၌ တစ်လခန့်နေတော်မူပြီးနောက် မွန်၊ မြန်မာ၊ ရှမ်း၊ ကုလားတို့ကို စာရင်းယူပြီးလျှင် ပေါ်တူဂီလူမျိုး လေးငါးရာကို သုံ့ပန်းအဖြစ်ယူ၍ ရွှေဘိုနယ်၊ စစ်ကိုင်းနယ်တို့ဘက်၌ အစုစု ခွဲ၍ ထားတော်မူသည်။ ထိုကြောင့် ယခုတိုင် ထိုအရပ်များ၌ ဗရင်ဂျီရွာဟူ၍ တွင်သောရွာများ ရှိနေခြင်းဖြစ်သည်။ တောင်ငူ သားများကိုမူကား တောင်ငူသို့ပြန်ပို့တော်မူသည်။ ဤသို့ စီရင် ခန့်ရန်တော်မူပြီးမှ ဟံသာဝတီသို့ ချီတက်တော်မူသည်။ မင်းတရားကြီး ဟံသာဝတီသို့ ရောက်ကြောင်းကြားလျှင် မုတ္တမ စား ဗညားဒလသည် မြို့ရံ ၃၂ မြို့စားနှင့်တကွ ဆင်ကြီး၊ မြင်း ကြီး၊ သားသမီး၊ ရွှေငွေ များစွာ လက်ဆောင်တော်ယူ၍ မင်း တရားကြီးထံ ကျွန်ပေးပြီးလျှင် ဗညားဒလအား ဗညားဓမ္မရာဇ ဟူသော အမည်နှင့် မုတ္တမမြို့ကို ပြန်ပေးတော်မူသည်။ သက္ကရာဇ် ၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ထားဝယ်မြို့ကို ရတော်မူပြန် သည်။ ထားဝယ်ကိုရပြီးနောက် ၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဇင်းမယ်မြို့သို့ ချီတက်လုပ်ကြံရာ မြို့ရံ ၅၇ မြို့နှင့်တကွ ရတော်မူသည်။ လင်းဇင်းက စစ်ကူလာသော ရဲမက် တော်တို့ကိုလည်း အကုန်ပင် ရတော်မူသည်။ အရေးတော်ပြီးလျှင် မှူးကောင်းမတ် ကောင်း သူရဲသူခက်တို့ကိုလည်း စိစစ်၍ သိမ်းယူတော်မူသည်။ မင်းတရားကြီးသည် ဇင်းမယ်တွင် နေတော်မူပြီးနောက် ၉၇၇ ခုနှစ်တွင်မှ ဇင်းမယ်ဘုရင်၊ သားတော်၊ အမှူးအမတ်၊ ဆင်မြင်း ဗိုလ်ပါတို့ကို ယူတော်မူ၍ ဇင်းမယ်မှ ဟံသာဝတီသို့ ပြန်တော် မူသည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် ရခိုင်ဘုရင်က ကွမ်းသီးကျွန်း၊ အုန်း ကျွန်းတောင်းလာသောကြောင့် အမျက်တော်ရှိ၍ တပ်ကြီးငါး တပ်၊ တိုက်ဆင် ၁၅ဝ၊ မြင်း ၁၅ဝဝ၊ စစ်သည်သူရဲကောင်း ၅ဝဝဝဝ နှင့် သံတွဲဥယျာဉ်ပုကြောင်းကို ချီစေသည်။ သံတွဲ ပျက်၍ တစ်မြို့လုံးကို ရတော်မူသော် လူသူသုံ့ပန်းကိုယူ၍ ပြန်ခဲ့စေသည်။ မင်းတရားကြီး၏နိုင်ငံတော်ကား အထက်ကို ဗန်းမော် အောက်ကို ထားဝယ်ထိ၍ အရှေ့ကို ဇင်းမယ် ထိသည်။ ဗင်္ဂလားမြို့၊ အချည်မြို့၊ ဒေလီမြို့များက လက်ဆောင်များနှင့် သံများရောက်သည်။ ဂိုးအားမြို့ ပေါ်တူကီဘုရင်ခံနှင့်လည်း ဆက်သွယ်ပေါက်ရောက်သည်။ မင်းတရားကြီးသည် ယင်းသို့ နိုင်ငံအလုံး စုရုံးဖွဲ့စည်း ပြီးနောက် ဟံသာဝတီ၌ စံတော်မူမည်ဟု ကြံစည်တော်မူဟန် ရှိသည်။ အင်းဝမှ အပြီးသတ် မပြောင်းရွှေ့ရသေးမီ ဗေဒင်တတ် တို့က ဟံသာဝတီမှာလည်း ယာယီ ရှိသည်၊ ပြောင်းလွှဲတော် မူသင့်သည်ဟု လျှောက်သောကြောင့် ချောင်းသစ်အနောက်ဘက် ယာယီနန်းတော်သို့ ပြောင်းတော်မူသည်။ ယာယီနန်း၌ စံမြန်း နေစဉ် သက္ကရာဇ် ၉၉ဝ ပြည့်နှစ် ပထမဝါဆိုလဆန်း ၈ ရက် နေ့တွင် သားတော်မင်းရဲဒိဗ္ဗ လုပ်ကြံ၍ စည်းစိမ်တော် ၂၃ နှစ် သက်တော် ၅၁ နှစ်တွင် နတ်ရွာစံလွန်တော်မူသည်။ ချောင်း အနောက်ဘက်တွင် နတ်ရွာစံလွန်တော်မူသည်ကို စွဲ၍အနောက် ဘက်လွန်မင်းဟု တွင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ မင်းတရားကြီးကား ခမည်းတော်ညောင်ရမ်းဘုရား၏ ယုံကြည်ကိုးစားခြင်းခံရသော မင်းသား ဖြစ်သည်။ စစ်ရေးကိစ္စများကို အတိုင်ပင်ခံရရုံမက ခမည်းတော်၏ ''မောင့်မြို့မောင့်နန်း'' ဆိုသည့် ဧကရာဇ် တကာတို့ ပေးခဲ လှစွာသောဆုကို ပေးတော်မူခြင်းခံရသည်။ မင်းတရားကြီးမိဖုရားကား နှမတော် အတုလစန္ဒာဒေဝီ ဖြစ်သည်။ ရှင်မိဖုရားနှင့် သားတော် သမီးတော် မထွန်းကား ချေ။ ကိုယ်လုပ်တော်တို့တွင်မြင်သည့် သားတော်သမီးတော် တို့ကား ခမည်းတော်သမီးတော် မင်းသားဝရသူရနှမတွင် မြင် သည့် မင်းရဲဒိဗ္ဗဧချင်းဘွဲ့ခံ မင်းသားတစ်ပါး၊ မိုးကောင်းပန်ထွာ စား သမီး ခင်မျိုးမြတ်တွင်မြင်သည့် မင်းရဲအောင်ထင်တစ်ပါး၊ လက်ဝဲရန္တမိတ်သမီး ခင်စန္ဒာတွင်မြင်သည့် သမီးတော် မြတ်မျိုး ပဘာ တစ်ပါး၊ ငယ်ကလွန်သမီးတော်တစ်ပါး၊ သားတော် သုံးပါး၊ သမီးတော်နှစ်ပါး ပေါင်း ငါးပါးတည်း။ ပြုတော်မူသော ကောင်းမှုတော်တို့ကား အင်းဝရွှေမြို့တော် အနောက်တောင်ထောင့် လယ်ကြီးအရပ်၌ ပြာသာဒ်ရွှေကျောင်း တော်၊ စစ်ကိုင်းမင်းဝံတော်ထိပ်၌ လေးထပ်ကျောင်းတော်၊ ပုညရှင်အနောက်တောင်ခြေရင်း၌ ရွှေဥမင်နှင့်ရွှေကျောင်းတော် တို့ဖြစ်သည်။ ခမည်းတော်ဘုရား ကောင်းမှုတော် မဟာမြတ် မုနိဘုရားရှင်ကိုလည်း ရွှေလုံးတော်ပြည့်ထည့်၍ ထီးတင်တော် မူသည်။ ပုညရှင်ဘုရားကိုလည်း ရွှေလုံးတော်ပြည့်ထည့် လှူ တော်မူသည်။ ကောင်းမှုတော်တွင် သုဓမ္မာဇရပ် တည်တော်မူ သည်။ လေးထပ်ရွှေကျောင်းကို ပြီးအောင် ဆောက်၍ ဆရာ တော် မဟာရာမဘုန်းကြီးအား လှူတော်မူသည်။ ဟံသာဝတီ ပြည်ကြီး၌ ရွှေမော်ဓောစေတီ၊ ဒဂုန်ဆံတော်ရှင်ဘုရားများကို ပြုပြင်တော်မူသည်။ မင်းတရားကြီးလက်ထက် ထင်ရှားသော စာဆိုကား [[သာချင်း]]များကို စတင်ရေးသားသူ [[မင်းဇေယျရန္တမိတ်]] ဖြစ်သည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)</ref> = အနောက်ဖက်လွန်မင်း မိသားစု = * အနောက်ဘက်ဘုရားမိသားစု မိဖုရားကြီး သူနှမ မင်းတရားမယ်တော် အတုလစန္ဒဒေဝီခံသည် သားသမီး မရှိ ။။ ဖုလ်စုခဇျေယသမီး ဗွံလဝွံတွင် ၁) သမီးတော် အမယ်ရာဝတီ တပါး ။။ ပြည်ရန်နိုင်သမီး ခင်ပန်းဖြူတွင် ၂) သားတော် စောလှအိမ်ဖြူ တပါး မြိတ်ကိုစားသည် ။။ သူ့နှမ ခင်မျိုးမြတ်တွင် ၃) သားတော် မင်းရဲဒိဗ္ဗ တပါး အိမ်ရှေ့နေသည် မင်းတရားကြီးဖြစ် ။။ မိုးကောင်းစော်ဘွား သိုတိသ်ဘွားသမီး ပန်းထွားတွင် ၄) သားတော် ‌မင်းရဲအောင်ထင် တပါး မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော်မြင်သည့် စဉ့်ဂူမင်းသား မျောက်သားတော်ကား မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် သမီးတော် ခင်မရွှေဆင်တု ။။ လက်ဝဲရန္တမိတ် သမီးတော် ခင်စန္ဒတွင် ၅) သားတော် မောင်မင်းပုသ် မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် မြင်သည့် မျောက်သားတော်ကား စကုမင်းရဲကျော်စွားသမီး မင်းလှစံဖြိုး တစ် ။ ၆) ညီမတော် မြတ်မျိုးပဘား တချိပ်ရှစ်နှစ်တွင်လွန် တစ် ။ ၇) နှမတော် အမည်မမြင် ငယ်ကလွန်သည် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် နှစ် ပေါင်း သုံး ပါး တည်း ။။ ကျိုင်းရယ်မင်းသမီး ဗညားခီးဌောန်သမီး ရမင်းဃဝ္တသ့်ဘွားတွင် ၈) သားတော် တနှင်္ဂနွေ တပါး ။။ ပုဂံနန်းရိုး စေတုတ္တရ မင်းရဲကျော်စွာ သမီး ပဉ္စသိလတွင် ၉) သားတော် ပဉ္စသီဟ တချိပ်သုံးနှစ်တွင်လွန် တစ် ။ ၁၀) မောင်တော် မင်းရဲအောင်နိုင် မာဖေကိုစားသည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီး ရှမယ်နရတီ တစ် ။ ၁၁) နှမတော် ရွှေအိမ်သည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သား မင်းဒလ ။ သားတော် နှစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း သုံး ပါး တည်း ။။ နောက်လူ စေတုတ္တရစား ပဉ္စဉ္စနသမီး မဏိသလံညီတွင် ၁၂) သမီးတော် ဖခညီပုံ တပါး ။။ ပါလွှင်စား ဂံလံဘွားသမီး ခှံခံးတွင် ၁၃) သားတော် မင်းဒလ တပါး မျောက်လင်းဇင်း ယောဒ်ဦကိုစားသည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီးတော် ရွှေအိမ်သည် ။။ ဝန်းသိုစော်ဘွား သခင်ကော်ညိုသမီး သိလဝတီ ခ ဦကျဉ်မူတွင် ၁၄) သားတော် ဘုရင့်မင်းခေါင်း တပါး နံစံစော်ဘွား ဗြဣန်ဘွားသမီး နွဲ့ခံးဆင်တွင် ၁၅) သားတော် မင်းရဲသိသ္တာ မင်းရဲဒိဗ္ဗမင်းတရားကြီးတွင် ကျောက်မော်ကိုစားသည် တစ် ။ ၁၆) နှမတော် မင်းခင် ရွှေကုသာ မျောက်သားတော်ကား စကုမင်းရဲကျော်စွားသားတော် ရှင်တရုပ် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါးသည်။။ ပုဂံသူရကြံတုသ်သမီး ရှင်ရွှေမွဏ်ဒုပ်တွင် ၁၇) သမီးတော် ရှမယ်နရတီ မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သား မင်းရဲအောင်နိုင် တစ် ။ ၁၈) နှမတော် ရှင်ပဝရ မင်းရဲဒိဗ္ဗဘုရားတွင် တလောက်မျိုးကိုစားသည် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါးသည်။။ ဒီပဲယင်း စောပြည့်စန္ဒ အစ်မဖြစ်သူ မဏိပေါက်သံလံတွင် ၁၉) သမီးတော် မနုရအင်းစိန် တပါး ။။ သမိန်စောကာရက်ညီမ မင်းသုံးလှတွင် ၂၀) သမီးတော် မင်းသက္က တပါး ။။ လုံခပင်းစော်ဘွား စဝ်စောသံသမီး စုပနဒေဝီတွင် ၂၁) သားတော် စစ်ပန်သူ တပါး ငါးထပ်ကျောင်းဒါယကာတော်တွင် မြင်စိုင်းမင်းသား ။။ ကျိုင်းသေည်စော်ဘွား ခံးထံဘွားသမီး ဌီပ်ဝိဂာတွင် ၂၂) သားတော် စောပြစ်စုန့် တပါး မင်းရဲဒိဗ္ဗမင်းတရားကြီးတွင် လကွန်းကိုစားသည် မျောက်သားတော်ကား ဇင်းမယ်မင်းရဲဒိဗ္ဗဘုရားကြီးသမီးတော် ခင်မယ်ရမင်း ။။ ပဂံစော်ဘွား ထဝ်ခံးဒွန်သမီး နှင်းဂင်ခံးတွင် ၂၃) သားတော် နေမျိုးဒတ္ထ တပါး ။။ ဗညားလင်းဇင်း အိုက်ယကာဝံစိုးသမီး မဏိဘွန်တွင် ၂၄) သားတော် နရာဒိဗ္ဗ တပါး တုရိုင်စား ။။ မိုးမိန်စော်ဘွားခံးထင်ဘွားသမီး ထိဝကတွင် ၂၅) သားတော် ဇေယျာနရ တပါး ။။ လုံနံသာစား ခံးစိုင်းဘွားသမီး ကြံဌရာဖာတွင် ၂၆) သားတော် ဇေတရစ် မင်းရဲဒိဗ္ဗမင်းတရားကြီးတွင် အင်းဝမင်းသား မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီးတော် မင်းတရားဝတီ တစ် ။ ၂၇) ညီမတော် တိန်းချဝမ်တီ ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ကျိုင်း‌တောင်စော်ဘွား သိုပါဒ်ဘွားသမီး မဏိရုံတွင် ၂၈) သားတော် ဇေယျာနုရက် တပါး ။။ ကျိုင်း‌ခံးစော်ဘွား သိုပါဒ်ဘွားသမီး သုဂန္ဓဝတီတွင် ၂၉) သမီးတော် မင်းတရားဝတီ တပါး မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သားတော် ဇေတရစ် ။။ ကျိုင်းရုံစော်ဘွား စဝ်နော်မိုးသမီး ကျိုင်းရက်ဘွားတွင် ၃၀) သမီးတော် မြတ်သင်္ခနဲ တပါး နောင်မွန်စော်ဘွား သိုဟုန်ဘွားသမီး ခင်မွှေဈားတွင် ၃၁) သားတော် ဝရသီဟ တပါး ‌ငါးထပ်‌ကျောင်းဒါယကာတွင် တောင်ဗလူကိုစားသည် ။။ မိုးမိတ်စော်ဘွား သိုဟုံဘွားသမီး ဣန်ြခီလ်ဘွားတွင် ၃၂) သားတော် ဝရဓမ္မာဇ် တပါး ‌ငါးထပ်‌ကျောင်းဒါယကာတွင်မြင်သည့် ပင်းတလဲကိုစားသည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီးတော် စုပုဏ္ဏဝတီ ။။ မိုးဖယက်ခယံစား ခွန်ဖယက်ဘွားသမီး ဆက်ဖလူသြွံဖလဒ်ဘိုင်းစောတွင် ၃၃) သမီးတော် စုပုဏ္ဏဝတီ တပါး မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သားတော် ဝရဓမ္မာဇ် ။။ မိုးဟင်စား စဝ်နော်မိုးသမီး နှင်းဟွမ်မိုးတွင် ၃၄) သမီးတော် ကန္နရာဝတီ တပါး ။။ မိုးမော်စော်ဘွား သိုးကျောင်းဘွားသမီး နှင်းဆင်စံတတွင် ၃၅) သားတော် ခင်မြောမျိုး တပါး ငါးထပ်ကျောင်းဒါယကားမင်းတရားကြီးမြင်သည့် သံတွဲကိုစားသည် ။။ ခါဂံဘွား မဏိပူရ မဟာရာဇာ သမီးတော် ကျန်ပါဂျုဠီတွင် ၃၆) သားတော် အရဲဂိုဋ်ထီး မြေနဲကိုစားသည် ပဏိပူရသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲသည် နောက်ပိုင်း တစ် ။ ၃၇) ညီမတော် အမည်မမြင် ငယ်ကလွန်သည် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ အပ္ဒူလ္လာငင် သမီး အမိတဒါတွင် ၃၈) သားတော် စောလှမွန် တပါး သထုံးကိုစားသည် ။။ မိုးညှင်စော်ဘွား သိုဂွန်ဘွားသမီး ချိုးနှလ်မိုင်းတွင် ၃၉) သားတော် မင်းရဲကုသာ တစ် ။ ၄၀) နှမတော် ကန္ထရဝတီ ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ဗမော်စော်ဘွားဆင်လုံဘွားသမီး ကံခံးဆောင်းတွင် ၄၁) သမီးတော် ခင်မြတ်သဓ္နေ တပါး ။။ မိုးပန်စော်ဘွား သိုငံဘွားသမီး ဟွမ်ရုံးတွင် ၄၂) သားတော် မင်းရဲဘီဇမ သာယာဝတီကိုစားသည် နောက် မိတ္ထီလာကိုစားသည် တစ် ။ ၄၃) နှမတော် အမယ်ယွန့်ထောက် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ထံတပင်ကတော် မောင်လလင်းသမီး မယ်တာဦတွင် ၄၄) သမီးတော် ရှင်သံမယ် တပါး ။။ ဘော်လခဲစော်ဘွား ဒိဗ္ဗပုလေသင်္ခဟသမီး အတုလျာတွင် ၄၅) သားတော် စွာစောကဲ တပါး မြဝတီမင်းသား ။။ သောင်သွပ်စော်ဘွားသိုကျော်ဘွားသမီး ဟံလုံနော်တွင် ၄၆) သမီးတော် မင်းဘုန်းမြတ် တပါး ။။ မြင်းတပ်ရင်းမှူ သူရသီဟ အစ်မ ရွှေပည်သာတွင် ၄၇) သားတော် မင်းဖြူ ပြည်မင်းတရားကြီးတွင် စေတုတ္တရကိုစားသည် တစ် ။ ၄၈) ညီမတော် မဏိသလ ပုဂံနန်းရိုး အနက်ရှိုင်ဆုံး အလှပန်းပွင့် အနောက်ဘက်လွန်ဘုရားကြီး သားတော် နှစ်ချိပ်ခြောက် (၂၆) သမီးတော် နှစ်ချိပ်နှစ် (၂၂) ပေါင်း လေးချိပ်ရှစ် (၄၈) ပါး သည်။။ * ** <ref>မဟာ ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ဘားဂရာ ကျောင် မော်ကွန်းတိုက်</ref> == ရည်ညွှန်းကိုးကား == <references/> * မြန်မာမင်းများအရေးတော်ပုံကျမ်း(၆စောင်တွဲ) * မင်း၁၀ပါးရာဇဝင်-[[ဒေါက်တာမတင်ဝင်း]] {{အင်းဝခေတ်}} {{ညောင်ရမ်းခေတ်}} [[Category:တောင်ငူခေတ်]] [[Category:ညောင်ရမ်းခေတ်]] [[Category:ညောင်ရမ်းမင်းဆက်]] 5l8z67zzffom7yh9tbyvbstfl4av18x 1041939 1041870 2026-07-03T14:16:23Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-သြ +ဩ) 1041939 wikitext text/x-wiki '''မဟာဓမ္မရာဇာ''' ဘွဲ့ခံ အနောက်ဘက်လွန်မင်း(၁၆၀၆-၁၆၂၈)သည် [[ညောင်ရမ်းမင်းဆက်]]၏ ဒုတိယမြောက်မင်းဖြစ်သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူ [[ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီး]]မပြီးပြတ်ခဲ့သည့် နိုင်ငံသိမ်းသွင်းရေးလုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်၍ အားထုတ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည် = နယ်ပယ်သိမ်းသွင်းခြင်း = == [[ပြည်]] == ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီး လွန်၍ ၂နှစ်အကြာ၊ ဟံသာ၀တီပျက်သုဉ်းပြီး ၇နှစ်အကြာ ၁၆၀၇တွင် ပြည်ကို တိုက်ခိုက်သည်။ ရှစ်လကြာဝန်းရံတိုက်ခိုက်၍ ၁၆၀၈အရောက်တွင် ပြည်မြို့ကိုရသည်။ ပြည်တွင်မင်းပြုနေသော ရန်နိုင်စားကို မသတ်ပဲ ခမည်းတော်၏ မှာကြားချက်ကို အလေးထားသည်အားဖြင့် အသက်မှလွတ်သည်။ ပြည်မင်းကြီးနှောင်း ညောင်ရမ်းကို တိုက်ရန်လာစဉ် ရန်နိုင်စားလုပ်ကြံသဖြင့် ညောင်ရမ်းသက်သာရာရသည့်အတွက် ရန်နိုင်စားကျေးဇူးရှိသည်ဟု မှတ်ကာ ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီးက မှာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ == [[တောင်ငူ]] == ထိုနောက် ၁၆၁၀အရောက်တွင် တောင်ငူ၌'''[[သီဟသူရဘွဲ့]]'''ဖြင့် မင်းပြုနေသည့် [[နတ်သျှင်နောင်]]အား သွားရောက်တိုက်ခိုက်သည်။ တောင်ငူသားတို့ အစွမ်းကုန်ခုခံသဖြင့် သိမ်းပိုက်ခြင်းမပြုနိုင်ပေ။ ထိုစဉ်က နတ်သျှင်နောင်သည် အနောက်ဘက်လွန်မင်းနှင့် စီးချင်းထိုးရန်ကြံသော်လည်း သွေးစုနာပေါက်သဖြင့် အကြံအစည် အထမမြောက်ခဲ့ပေ။ ထိုနောက် ညီတော်များနှင့် ဆရာတော်များ၏ တိုက်တွန်းချက်ကြောင့် အနောက်ဘက်လွန်မင်းထံ လက်နက်ချအရှုံးပေးလိုက်တော့သည်။ အနောက်ဘက်လွန်မင်းလည်း နတ်သျှင်နောင်အား တန်းတူထား၍ လက်ခံတွေ့ဆုံသည်။ ထိုနောက် တောင်ငူနန်းမှ မှန်ကင်းအထွတ်ချကာ သာမန်ပဒေသရာဇ်လက်အောက်ခံအဖြစ် ထား၍ နတ်သျှင်နောင်ကိုပင် ပြန်လည်၍ မြို့စားအရာပေးလေသည်။ သို့သော် တောင်ငူမှ မင်းညီမင်းသားများသာမက စာပေ၊ အနုပညာ၊ လက်မှုပညာ တတ်ကျွမ်းသူများကို အင်း၀သို့ ခေါ်ခဲ့သည်။ == [[သန်လျင်]] == နတ်သျှင်နောင်က သန်လျင်တွင် အုပ်ချုပ်ရမ်းကားနေသည့် [[ငဇင်ကာ]]အား တောင်ငူကိုသိမ်းရန် စာစေသဖြင့် ၁၆၁၂တွင် တောင်ငူကို ငဇင်ကာ တပ်များဖြင့် သိမ်းပိုက်ကာ တောင်ငူနန်းတော်ကို မီးတိုက်ဖျက်ဆီးသည်။ ထိုတိုက်ပွဲတွင် နတ်သျှင်နောင်၏ ညီတော်ဖြစ်သူ [[မင်းရဲကျော်စွာ]] ကျဆုံးခဲ့သည်။ ထိုသတင်းကို ကြားသည့် အင်း၀တပ်များ တောင်ငူသို့ ချီလာသော်လည်း ရမည်းသင်းအရောက်တွင် တောင်ငူကျ၍ နတ်သျှင်နောင် သန်လျင်သို့ ပါပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသဖြင့် အင်း၀သို့ပြန်ရသည်။ ထိုနောက် နတ်သျှင်နောင်လည်း ငဇင်ကာနှင့် ပူးပေါင်း၍ သန်လျင်မှ ပုန်ကန်သောကြောင့် အနောက်ဘက်လွန်မင်း ချီတက်နှိမ်နှင်းရသည်။ ၁၆၁၂မှ စတင်သည့် တိုက်ပွဲများသည် ၁၆၁၃အရောက်မှ အောင်မြင်ကာ နတ်သျှင်နောင် နှင့် ငဇင်ကာတို့ကို ကွပ်မျက်စေသည်။ ထိုတစ်နှစ်ကြာတိုက်ပွဲများအတွင်း အင်း၀တပ်များသည် လက်နက်အစွမ်းသာသည့် ပေါ်တူဂီတပ်များကြောင့် များစွာအထိနာခဲ့ရသည်။ ဖမ်းဆီးရရှိသမျှ ပေါ်တူဂီအနွယ်တို့ကို စာရင်းကောက်ယူစေရာ လူ၄၀၀၊၅၀၀မျှရှိသည်။ ထိုသူတို့ကို [[အင်းဝ]]မြောက်ဘက်တွင် အကွက်ချ၍ နေထိုင်စေသည်။ နောင်တွင် ဘရင်ဂျီများ ဟုခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ == [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး|တနင်္သာရီ]] == သန်လျင်ကို ရပြီးနောက် အနောက်ဘက်လွန်မင်းသည် [[ဟံသာဝတီ]]တွင် နန်းစိုက်ကာ အောက်ပြည်ဒေသ တည်ငြိမ်ရေးကို ဆောင်ရွက်သည်။ ရှေးဦးစွာ မုတ္တမစားဗညားဒလ လာရောက်သစ္စာခံသည်။ ဗညားဓမ္မရာဇာဘွဲ့ပေးကာ [[မုတ္တမမြို့|မုတ္တမ]]ကိုပင် ပြန်စားစေသည်။ သို့သော် ဆက်သသည့် ဆင်၊မြင်း၊ သားသမီးတို့ကို သိမ်းယူသည်။ [[ရေးမြို့]]စားဗညားရံကို အနားတွင်ခေါ်ထားပြီး ညီတော်[[စစ်ကိုင်း]]စားကို ရေးမြို့စားအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။ မိုးကာလအတွင်း ဟံသာ၀တီနန်းတွင် စံနေခဲ့ပြီး မိုးကုန်လျှင် မုတ္တမသို့ သွားရာ ညီတော်စစ်ကိုင်းစားအား ယိုးဒယားနှင့် ဩဇာခံ [[ထားဝယ်]]စားတို့မှ လာရောက်တိုက်ခိုက်ဖမ်းဆီးသွားကြောင်းသိရသည်။ တိုက်ပွဲများအတွင်း ၁၆၁၃အကုန်တွင် ထားဝယ်စား ဆင်ထက်၌ ကျဉ်သင့်၍ လွန်သည်။ ညီတော်စစ်ကိုင်းစားကို ပြန်ရသည်။ ထိုနောက် ရေးမြို့မှနေကာ တနင်္သာရီဒေသတစ်ခုလုံးကို တပ်များဖြန့်ကာ ချထားစေသည်။ ထိုတပ်များသည် နယ်မြေအနေအထား မကျွမ်းကျင်သဖြင့် ဒုက္ခများတွေ့ကြသော်လည်း ကျူးကျော်လာကြသည့် ယိုးဒယားတပ်များကိုမူ အောင်မြင်စွာတွန်းလှန်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၆၂၂မတိုင်မှီပင် တနင်္သာရီဒေသတစ်ခုလုံးကို လက်ရယူနိုင်ခဲ့သည်။ == [[ဇင်းမယ်]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်|ရခိုင်]] == မုတ္တမတွင်ရှိနေစဉ် ဇင်းမယ်နန်းတွင်း၌ ရှုပ်ထွေးနေကြောင်းသိရသဖြင့် ဇင်းမယ်သို့ ချီတက်လုပ်ကြံသည်။ ၁၆၁၄တွင် စတင်ချီတက်ပြီး ၁၆၁၅တွင် ဇင်းမယ်အရေးပြီးစီးသဖြင့် ဟံသာ၀တီသို့ပြန်သည်။ [[ရခိုင်ဘုရင်များ စာရင်း|ရခိုင်မင်း]]က [[ကွမ်းသီးကျွန်း]]နှင့် အုန်းသီးကျွန်းတို့ကို တောင်းယူသဖြင့် ချီတက်တိုက်ခိုက်သည်။ သံတွဲစားက ရွတ်ရွတ်ချွံချွံ ခုခံသော်လည်း အနိုင်ရကာ လူသူဆင်မြင်း သုံ့ပန်းများစွာ ရရှိခဲ့သည်။ = သာသနာရေးနှင့် တိုင်းပြည်အရေးများ ဆောင်ရွက်ခြင်း = [[ရွှေမော်ဓောစေတီ]]၊ [[မဟာစေတီ]]၊ ပြင်းနတ်ဘုရားများကို ထီးတော်တင်လှုသည်။ ဟံသာ၀တီအနီးရှိ ဟောင်းနွမ်းပျက်စီးနေသည့် စေတီပုထိုးများကို ပြုပြင်သည်။ [[ရွှေတိဂုံစေတီတော်]]ကို ပြင်ဆင်မွမ်းမံသည်။ ပုညစေတီဘုရားကို ကိုယ်လုံးတော်ပြည့် ရွှေထည့်ပူဇော်သည်။ [[အင်းဝမြို့|အင်း၀]][[နေပြည်တော်]] အနောက်တောင်ထောင့်တွင် ပြာသာဒ်ရွှေကျောင်း၊ [[စစ်ကိုင်းမင်း]]ဝံတောင်ထိပ်တွင် လေးထပ်ရွှေကျောင်းတော်တို့ကို တည်ဆောက်လှုဒန်းခဲ့သည်။ မဟာမြတ်မုနိကိုလည်း ရွှေကိုယ်လုံးတော်ပြည့် ကပ်လှုပူဇော်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ခမည်းတော်လက်ထက်ကဲ့သို့ပင် အမှုထမ်းများကို အစုလိုက် နေရာချထားပြီး ဘွဲ့အမည်အရည်များပေးကာ ချီးမြှောက်သည်။ ပြည်ပမှ သံတမန်များကို လက်ခံတွေ့ဆုံသည်။ = ဘဝနိဂုံး = ဟံသာ၀တီချောင်းသစ်အနောက်ဘက်တွင် ယာယီနန်းတည်၍ နေထိုင်နေစဉ်သား မဟာဓမ္မရာဇာသည် နှင့်ခမ်းပေါကို သူနှင့်စေ့စပ်ရန် အတင်းအကြပ်ပြုသည်။ (နှင့်ခမ်းပေါ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားစဝ်ဂိင့်ခမ်းသမီး) မဟာဓမ္မရာဇာ၏သား [[မင်းရဲဒိဗ္ဗ]]သည် ခမ်းပေါသည် မင်းရဲဒိဗ္ဗ၏ ချစ်သူဖြစ်ပြီး နှစ်ယောက်စလုံး ချစ်ကြိုက်နေသောကြောင့် ဒေါသအလွန်ထွက်ကာ၊ မင်းရဲဒိဗ္ဗရဲ့ အရင်းနှီးဆုံး သူငယ်ချင်းဖြစ်သည့် တံငါသည် ရှင်သန့်ကို မဟာဓမ္မရဇာကို လုပ်ကြံဖို့ စေတနာ့ဝန်ထမ်း မှုတ်ကာ မျှားနဲ့ လုပ်ကြံစေသည်။ထိုစဉ် ဧရာဝတီမြစ်အနောက်ဘက် နတ်ရွာရှင်ရွာမှတစ်ဆင့် ရဲတိုက်ပြတင်းပေါက်ကို လှမ်းမြင်နေရချိန်မှာတွင် မဟာဓမ္မရာဇာကံတော်ကုန်ဆုံးသွားပြီး ဖြစ်သည်။ ကံတော်ကုန်စဉ် မဟာဓမ္မရာဇာ သည်ရဲတိုက်ပြတင်းအားမှီလျက်ရှိနေပေသည်။ ပြတင်းပေါက်နားကို မှီလျက် ကံတော်ကုန်သည်ကို ဘယ်သူမှ မသိခဲ့ကြပါဘူး။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မဟာဓမ္မရာဇာသည် အခြားသူများကို နှောက်ယှက် စွက်ဖက်ခြင်းမပြုရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ နေ့မွန်းတည့်ကျော်မှ မဟာဓမ္မရာဇာ ကံတော်ကုန်ပြီဟု သိရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်. လုပ်ကြံသဖြင့် ၂၉၊ မေ၊ ၁၆၂၈တွင် နတ်ရွာစံသည်။ နန်းစံသက် ၂၂နှစ်၊သက်တော် ၅၀အတွင်းတွင်နတ်ရွာစံခြင်းဖြစ်သည်။ မှူးမတ်များလည်း နတ်ရွာစံသည်ကို ချက်ချင်းမသိပဲ တစ်ရက်လွန်မှ သိကြသည်။ အနောက်ဘက်လွန်မင်းဟု အမည်တွင်သည်ကလည်း ထိုကဲ့သို့ ဟံသာ၀တီနန်းတော်၏ အနောက်ဆက် ယာယီနန်းဆောင်တွင် နတ်ရွာစံသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ အနောက်ဘက်လွန်မင်း နတ်ရွာစံလျှင် မှူးမတ်တို့လည်း အဝေး ရောက်နေသည့် အိမ်ရှေ့မင်း ညီတော် [[သာလွန်မင်း|သတိုးဓမ္မရာဇာ]] နှင့် ညီတော်အငယ် မင်းရဲကျော်စွာကို အကြောင်းကြားရန် အခွင့်မသာပဲ အင်အားကြီးနေသည့် မင်းရဲဒိဗ္ဗ၏ ဘက်သားများကြောင့် [[မင်းရဲဒိဗ္ဗ]]ကိုသာ နန်းတင်လိုက်ကြတော့သည်။ ==အနောက်ဘက်လွန်မင်း (မြန်မာ ၉၆၇-၉၉ဝ)== [[ဆင်ဖြူတော်|ဆင်ဖြူ]]များရှင် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီး စည်းရုံးတည် ထောင်ခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံတော်ကြီးသည် သားတော် [[နန္ဒဘုရင်|ငါးဆူဒါယကာနန္ဒဘုရင်]] လက်ထက်တွင် အစိတ်စိတ် ကွဲသည်ကို မြေးတော် အနောက် ဘက်လွန်မင်းတရားလက်ထက် တစ်ဖန် ပြန်လည်စည်းရုံး ပြီးစီးနိုင်ခဲ့သည်။ အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားကြီးသည် [[ညောင်ရမ်းမင်း]] တရားနှင့် မိဖုရားခေါင်ကြီး သီရိ မဟာ ဓမ္မရာဇာ ဓိပတိ ဒေဝီတို့မှ သက္ကရာဇ် ၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်တော်မူသော သားတော်ကြီး သခင်လတ်ဖြစ်သည်။ ခမည်းတော် အထွတ်အမြတ်သို့ ရောက် သည်နှင့် မဟာဥပရာဇာအမည်နှင့် အိမ်ရှေ့စံရသည်။ ခမည်း တော် နတ်ရွာစံတော်မူသောအခါ သက္ကရာဇ် ၉၆၇ ခုနှစ် တပေါင်းလပြည့်ကျော် ၃ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ခမည်းတော် အရိုက်အရာ ဖြစ်သော ရတနာပူရအဝရွှေနန်းကို သိမ်းမြန်း စိုးစံတော်မူသည်။ မဟာဓမ္မရာဇာဟူသော အမည်ကိုလည်း ခံတော်မူသည်။ ရွှေနန်းတက်ပြီးသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် မင်းတရားကြီးသည် ကျွန်တော်မျိုးအပေါင်းတို့၌ ခမည်းတော်ဘုရား အစုအဖွဲ့တွင် ကျန်လေသသူတို့ကို စိစစ်တော်မူ၍ မြန်မာလူမျိုး၊ ရှမ်းလူမျိုးတို့ ပါဝင်သော ဆင်သည်စု၊ မြင်းသည်စု၊ ခြေသည်စုတို့ကို အသစ် ဖွဲ့စည်း၍ စစ်အင်အားဖြည့်တင်းတော်မူသည်။ ထိုနောက် ခမည်းတော် မင်းတရားလက်ထက် နိုင်ငံတော် စည်းရုံးရေး လုပ်ငန်းသည် ထက်ဝက်ခန့်မျှသာ ပြီးသေးသည်ကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်တော်မူသည်။ အထက်မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ရှမ်းပြည် တလွှားသည် ခမည်းတော်လက်ထက်ကပင် လက်နက်နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီးသော်လည်း ပြည်၊ တောင်ငူ၊ ပဲခူး၊ သံလျင်စသော ဒေသ များကို သိမ်းသွင်းရန် ကျန်ရှိ နေသေးသည်ကို မင်းတရားကြီး သည် သိမ်းသွင်းတော်မူသည်။ ရှမ်းပြည်တစ်လွှားမှ ဆင့်ဆိုထားသောတပ်များ အညီအညွတ် ရောက်လာသောအခါ သက္ကရာဇ် ၉၆၉ ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်း လဆန်း ၄ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်နှင့်တကွ ပေါင်းခုနစ်တပ် တွင်ပါသည့် ကတ္တူလွန်းကြင် စသော သားလှေငှက်လှေ ၄ဝဝ၊ လှော်ကားသံလှေ ၃၆ဝ၊ ရိက္ခာတင် ကုန်လှေ ၂ဝဝ၊ စစ်သည် သူရဲ ခုနစ်သောင်းနှင့် ပြည်မြို့သို့ ချီတော်မူသည်။ မြို့စီးပြစီး များသည်နှင့် ပြောင်းသေနတ်ထူထပ်လှသောကြောင့် အထိအပါး အရှအနများစွာခံရလျက် ဝန်းရံပြီးမှ ရှစ်လခန့်အကြာ သက္ကရာဇ် ၉၇ဝ ပြည့် ဝါခေါင်လဆန်း ၁၁ ရက်နေ့တွင်မှ ပြည်မြို့ကို ရတော်မူသည်။ ပြည်မြို့ပျက်သော်လည်း ဘယဂါမဏိတူ အသက် ၁၃ နှစ်သာ ရှိသေးသော ငထင်ငယ်သည် သူ့အရှင် ပြည်မင်း ရန်နိုင်စား၏ ကျေးဇူးသစ္စာတော်ကို အသက်နှင့်လဲ၍ ကာကွယ်မည်ဟူ၍ ဓားတစ်ဖက် တစ်စင်းစွဲကိုင်ကာ တစ် ယောက်တည်း ခံနေခဲ့သည်။ ဦးရီးတော် ''မြို့ပျက်၍ ပြည် အလုံးကို သူ့ရဲမက်ဖြစ်ပြီးမှ တစ်ယောက်တည်းသာခံ၍ တတ် နိုင်မည်လော''ဆိုမှ ''သူ့ဆန်ကို စားသောကြောင့် ရဲရတော့ သည်'' ဆို၍ လက်နက်ချလေသည်။ မင်းတရားကြီးသည် ငထင်ငယ်အား ကျေးဇူးတရား သိတတ်သူ ဟူ၍ အတွင်း၌ ထား၍ စေတော်မူသည်။ ဘဝရှင်မင်းတရားကြီးသည် ကျေးဇူး သစ္စာသိတတ်သူကို မည်မျှလေးစားသနည်းဟူမူ ခမည်းတော် ဘုရားက ကွယ်လွန်ခါနီးတွင် ''နောင် ပြည်မြို့ကို လုပ်ကြံ၍ အလိုပြည့်လျှင် ရန်နိုင်စားကို မကွပ်မျက်ပါနှင့်၊ ရန်နိုင်စားကျေးဇူး မောင်တို့ငါတို့တွင် ရှိချေသည်''ဟု မှာတော်မူခဲ့သည် နှင့်အညီ ပြည်မင်းနှင့်မိဖုရားကို အလုပ်အကျွေး လူတစ်ရာ ကျော်ခန့်နှင့် နေပြည်တော် အင်းဝသို့ ပို့၍ တော်သလင်းတဲ တော်ဆိပ်တွင် ကောင်းမွန်စွာ တဲနှင့်နေစေသည်။ မင်းမှူးမတ် တို့ကိုမူ သစ္စာတော်ပေး၍ နေကောင်းသသူတို့ကို နေစေခဲ့ပြီး လျှင် ယူကောင်းသသူတို့ကို ယူခဲ့သည်။ တိပိဋကလင်္ကာရ တောင်ဖီလာ အကျော်ဆရာတော်ကိုလည်း ပင့်ခဲ့သည်။ ထိုကြောင့် မင်းတရားကြီးက ''ပြည်မြို့ကို ငါ သိမ်းယူသည်၊ ရှင်တစ်ဆူ လူတစ်ယောက်သာရခဲ့သည်''ဟု အမိန့်တော်ရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ လူတစ်ယောက်ကား သစ္စာရှိသော ငထင်ငယ်တည်း။ သက္ကရာဇ် ၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မြင်းခြောက်တပ်၊ တပ်ပေါင်း ၂၃ တပ်တွင် ပါသည့်တိုက်ဆင် ၅ဝဝ၊ မြင်း ၁၆ဝဝဝ၊ စစ်သည်သူရဲတစ်သိန်းနှစ်သောင်းနှင့် မင်းတရားကြီးသည် တောင်ငူကြောင်း ချီတော်မူပြန်သည်။ မြင်းခြောက်တပ်နှင့် ကော်တော်ရန္တမိတ် (မိုးညှင်းစလုံကြီးသား စလုံငယ်၊ စလုံငယ် သား စမော်ခန်း၏ဘွဲ့)ကို နေပြည်တော်၌ အစောင့်အနေ ခန့် တော်မူသည်။ တောင်ငူကို အောင်တော်မူလျှင် မင်းဆွေ၊မင်းမျိုး၊ မင်းမှူးမတ်၊ခေါင်းအကြီးအဝန်းရှိသမျှကို သစ္စာတော်ပေးပြီး နောက် တောင်ငူကို မှန်ကင်းချ၍ တောင်ငူဘုရင် နတ်သျှင် နောင်ကိုပင် မင်းပြုစေကာ နေပြည်တော်သို့ ပြန်တော်မူသည်။ သက္ကရာဇ် ၉၇၄ ခုနှစ်တွင် သံလျင်မှ ပေါ်တူဂီလူမျိုး ငစင်္ကာ ခေါ် ဖိလစ် [[ဒီဗရစ်တို]]နှင့် ခမည်းခမက် တော်သူ မုတ္တမစား ဗညားဒလတို့ ပူးပေါင်းလျက် ရေကြောင်း ကြည်း ကြောင်းဖြင့် တောင်ငူကို လာရောက် တိုက်ခိုက်ကာ တောင်ငူ ဘုရင်နတ်သျှင်နောင်အား သံလျင်သို့ ယူဆောင်သွား၍ နန်းတော် ကျောင်းကန် အိမ်ရာများကို မီးတိုက်သွားကြောင်း ကြားတော်မူသဖြင့် မင်းတရားကြီးကိုယ်တိုင် ထိုနှစ်တွင်ပင် သံလျင်သို့ ကြည်းကြောင်းရေကြောင်း ချီတက်တော်မူလေသည်။ ကြည်းဘက်ရေဘက်မှ ဆို့ပိတ်လျက် သုံးလအပြင်းအထန် လုပ်ကြံတော်မူရာ၊ ဒီဗရစ်တိုနှင့်တကွ သံလျင်တစ်မြို့လုံးကို ရတော်မူသည်။ အနောက်ဘက်လွန်မင်း သည် သနားကြင်နာတတ်သည့်အလျောက် ဒီဗရစ်တိုနှင့် [[နတ်သျှင်နောင်]]တို့အား အမှားကို သိ၍ အသနားခံ တောင်းပန် လျှင် ခွင့်လွှတ်မည်ဟုဆိုခဲ့သော်လည်း မတောင်းပန်ကြသဖြင့် နှစ်ဦးလုံးကို ကွပ်မျက်လိုက်ရလေသည်။ သန်လျင်မြို့ကို အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားကြီး အောင်နိုင်လိုက်ခြင်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင်း၌ စတင်ခြေကုပ်ယူနေ သော နယ်ချဲ့စနစ်ကို အမြစ်မှ နုတ်ပစ်လိုက်ခြင်းပင် ဖြစ်သည် ဟု ဆိုရပေမည်။ သန်လျင်ကို အလိုတော်ပြည့်လျှင် မင်းတရားကြီးသည် သန်လျင်၌ တစ်လခန့်နေတော်မူပြီးနောက် မွန်၊ မြန်မာ၊ ရှမ်း၊ ကုလားတို့ကို စာရင်းယူပြီးလျှင် ပေါ်တူဂီလူမျိုး လေးငါးရာကို သုံ့ပန်းအဖြစ်ယူ၍ ရွှေဘိုနယ်၊ စစ်ကိုင်းနယ်တို့ဘက်၌ အစုစု ခွဲ၍ ထားတော်မူသည်။ ထိုကြောင့် ယခုတိုင် ထိုအရပ်များ၌ ဗရင်ဂျီရွာဟူ၍ တွင်သောရွာများ ရှိနေခြင်းဖြစ်သည်။ တောင်ငူ သားများကိုမူကား တောင်ငူသို့ပြန်ပို့တော်မူသည်။ ဤသို့ စီရင် ခန့်ရန်တော်မူပြီးမှ ဟံသာဝတီသို့ ချီတက်တော်မူသည်။ မင်းတရားကြီး ဟံသာဝတီသို့ ရောက်ကြောင်းကြားလျှင် မုတ္တမ စား ဗညားဒလသည် မြို့ရံ ၃၂ မြို့စားနှင့်တကွ ဆင်ကြီး၊ မြင်း ကြီး၊ သားသမီး၊ ရွှေငွေ များစွာ လက်ဆောင်တော်ယူ၍ မင်း တရားကြီးထံ ကျွန်ပေးပြီးလျှင် ဗညားဒလအား ဗညားဓမ္မရာဇ ဟူသော အမည်နှင့် မုတ္တမမြို့ကို ပြန်ပေးတော်မူသည်။ သက္ကရာဇ် ၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ထားဝယ်မြို့ကို ရတော်မူပြန် သည်။ ထားဝယ်ကိုရပြီးနောက် ၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဇင်းမယ်မြို့သို့ ချီတက်လုပ်ကြံရာ မြို့ရံ ၅၇ မြို့နှင့်တကွ ရတော်မူသည်။ လင်းဇင်းက စစ်ကူလာသော ရဲမက် တော်တို့ကိုလည်း အကုန်ပင် ရတော်မူသည်။ အရေးတော်ပြီးလျှင် မှူးကောင်းမတ် ကောင်း သူရဲသူခက်တို့ကိုလည်း စိစစ်၍ သိမ်းယူတော်မူသည်။ မင်းတရားကြီးသည် ဇင်းမယ်တွင် နေတော်မူပြီးနောက် ၉၇၇ ခုနှစ်တွင်မှ ဇင်းမယ်ဘုရင်၊ သားတော်၊ အမှူးအမတ်၊ ဆင်မြင်း ဗိုလ်ပါတို့ကို ယူတော်မူ၍ ဇင်းမယ်မှ ဟံသာဝတီသို့ ပြန်တော် မူသည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် ရခိုင်ဘုရင်က ကွမ်းသီးကျွန်း၊ အုန်း ကျွန်းတောင်းလာသောကြောင့် အမျက်တော်ရှိ၍ တပ်ကြီးငါး တပ်၊ တိုက်ဆင် ၁၅ဝ၊ မြင်း ၁၅ဝဝ၊ စစ်သည်သူရဲကောင်း ၅ဝဝဝဝ နှင့် သံတွဲဥယျာဉ်ပုကြောင်းကို ချီစေသည်။ သံတွဲ ပျက်၍ တစ်မြို့လုံးကို ရတော်မူသော် လူသူသုံ့ပန်းကိုယူ၍ ပြန်ခဲ့စေသည်။ မင်းတရားကြီး၏နိုင်ငံတော်ကား အထက်ကို ဗန်းမော် အောက်ကို ထားဝယ်ထိ၍ အရှေ့ကို ဇင်းမယ် ထိသည်။ ဗင်္ဂလားမြို့၊ အချည်မြို့၊ ဒေလီမြို့များက လက်ဆောင်များနှင့် သံများရောက်သည်။ ဂိုးအားမြို့ ပေါ်တူကီဘုရင်ခံနှင့်လည်း ဆက်သွယ်ပေါက်ရောက်သည်။ မင်းတရားကြီးသည် ယင်းသို့ နိုင်ငံအလုံး စုရုံးဖွဲ့စည်း ပြီးနောက် ဟံသာဝတီ၌ စံတော်မူမည်ဟု ကြံစည်တော်မူဟန် ရှိသည်။ အင်းဝမှ အပြီးသတ် မပြောင်းရွှေ့ရသေးမီ ဗေဒင်တတ် တို့က ဟံသာဝတီမှာလည်း ယာယီ ရှိသည်၊ ပြောင်းလွှဲတော် မူသင့်သည်ဟု လျှောက်သောကြောင့် ချောင်းသစ်အနောက်ဘက် ယာယီနန်းတော်သို့ ပြောင်းတော်မူသည်။ ယာယီနန်း၌ စံမြန်း နေစဉ် သက္ကရာဇ် ၉၉ဝ ပြည့်နှစ် ပထမဝါဆိုလဆန်း ၈ ရက် နေ့တွင် သားတော်မင်းရဲဒိဗ္ဗ လုပ်ကြံ၍ စည်းစိမ်တော် ၂၃ နှစ် သက်တော် ၅၁ နှစ်တွင် နတ်ရွာစံလွန်တော်မူသည်။ ချောင်း အနောက်ဘက်တွင် နတ်ရွာစံလွန်တော်မူသည်ကို စွဲ၍အနောက် ဘက်လွန်မင်းဟု တွင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ မင်းတရားကြီးကား ခမည်းတော်ညောင်ရမ်းဘုရား၏ ယုံကြည်ကိုးစားခြင်းခံရသော မင်းသား ဖြစ်သည်။ စစ်ရေးကိစ္စများကို အတိုင်ပင်ခံရရုံမက ခမည်းတော်၏ ''မောင့်မြို့မောင့်နန်း'' ဆိုသည့် ဧကရာဇ် တကာတို့ ပေးခဲ လှစွာသောဆုကို ပေးတော်မူခြင်းခံရသည်။ မင်းတရားကြီးမိဖုရားကား နှမတော် အတုလစန္ဒာဒေဝီ ဖြစ်သည်။ ရှင်မိဖုရားနှင့် သားတော် သမီးတော် မထွန်းကား ချေ။ ကိုယ်လုပ်တော်တို့တွင်မြင်သည့် သားတော်သမီးတော် တို့ကား ခမည်းတော်သမီးတော် မင်းသားဝရသူရနှမတွင် မြင် သည့် မင်းရဲဒိဗ္ဗဧချင်းဘွဲ့ခံ မင်းသားတစ်ပါး၊ မိုးကောင်းပန်ထွာ စား သမီး ခင်မျိုးမြတ်တွင်မြင်သည့် မင်းရဲအောင်ထင်တစ်ပါး၊ လက်ဝဲရန္တမိတ်သမီး ခင်စန္ဒာတွင်မြင်သည့် သမီးတော် မြတ်မျိုး ပဘာ တစ်ပါး၊ ငယ်ကလွန်သမီးတော်တစ်ပါး၊ သားတော် သုံးပါး၊ သမီးတော်နှစ်ပါး ပေါင်း ငါးပါးတည်း။ ပြုတော်မူသော ကောင်းမှုတော်တို့ကား အင်းဝရွှေမြို့တော် အနောက်တောင်ထောင့် လယ်ကြီးအရပ်၌ ပြာသာဒ်ရွှေကျောင်း တော်၊ စစ်ကိုင်းမင်းဝံတော်ထိပ်၌ လေးထပ်ကျောင်းတော်၊ ပုညရှင်အနောက်တောင်ခြေရင်း၌ ရွှေဥမင်နှင့်ရွှေကျောင်းတော် တို့ဖြစ်သည်။ ခမည်းတော်ဘုရား ကောင်းမှုတော် မဟာမြတ် မုနိဘုရားရှင်ကိုလည်း ရွှေလုံးတော်ပြည့်ထည့်၍ ထီးတင်တော် မူသည်။ ပုညရှင်ဘုရားကိုလည်း ရွှေလုံးတော်ပြည့်ထည့် လှူ တော်မူသည်။ ကောင်းမှုတော်တွင် သုဓမ္မာဇရပ် တည်တော်မူ သည်။ လေးထပ်ရွှေကျောင်းကို ပြီးအောင် ဆောက်၍ ဆရာ တော် မဟာရာမဘုန်းကြီးအား လှူတော်မူသည်။ ဟံသာဝတီ ပြည်ကြီး၌ ရွှေမော်ဓောစေတီ၊ ဒဂုန်ဆံတော်ရှင်ဘုရားများကို ပြုပြင်တော်မူသည်။ မင်းတရားကြီးလက်ထက် ထင်ရှားသော စာဆိုကား [[သာချင်း]]များကို စတင်ရေးသားသူ [[မင်းဇေယျရန္တမိတ်]] ဖြစ်သည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)</ref> = အနောက်ဖက်လွန်မင်း မိသားစု = * အနောက်ဘက်ဘုရားမိသားစု မိဖုရားကြီး သူနှမ မင်းတရားမယ်တော် အတုလစန္ဒဒေဝီခံသည် သားသမီး မရှိ ။။ ဖုလ်စုခဇျေယသမီး ဗွံလဝွံတွင် ၁) သမီးတော် အမယ်ရာဝတီ တပါး ။။ ပြည်ရန်နိုင်သမီး ခင်ပန်းဖြူတွင် ၂) သားတော် စောလှအိမ်ဖြူ တပါး မြိတ်ကိုစားသည် ။။ သူ့နှမ ခင်မျိုးမြတ်တွင် ၃) သားတော် မင်းရဲဒိဗ္ဗ တပါး အိမ်ရှေ့နေသည် မင်းတရားကြီးဖြစ် ။။ မိုးကောင်းစော်ဘွား သိုတိသ်ဘွားသမီး ပန်းထွားတွင် ၄) သားတော် ‌မင်းရဲအောင်ထင် တပါး မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော်မြင်သည့် စဉ့်ဂူမင်းသား မျောက်သားတော်ကား မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် သမီးတော် ခင်မရွှေဆင်တု ။။ လက်ဝဲရန္တမိတ် သမီးတော် ခင်စန္ဒတွင် ၅) သားတော် မောင်မင်းပုသ် မဟာရာဇာမဏိစူဠာ ဒါယကာတော် မြင်သည့် မျောက်သားတော်ကား စကုမင်းရဲကျော်စွားသမီး မင်းလှစံဖြိုး တစ် ။ ၆) ညီမတော် မြတ်မျိုးပဘား တချိပ်ရှစ်နှစ်တွင်လွန် တစ် ။ ၇) နှမတော် အမည်မမြင် ငယ်ကလွန်သည် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် နှစ် ပေါင်း သုံး ပါး တည်း ။။ ကျိုင်းရယ်မင်းသမီး ဗညားခီးဌောန်သမီး ရမင်းဃဝ္တသ့်ဘွားတွင် ၈) သားတော် တနှင်္ဂနွေ တပါး ။။ ပုဂံနန်းရိုး စေတုတ္တရ မင်းရဲကျော်စွာ သမီး ပဉ္စသိလတွင် ၉) သားတော် ပဉ္စသီဟ တချိပ်သုံးနှစ်တွင်လွန် တစ် ။ ၁၀) မောင်တော် မင်းရဲအောင်နိုင် မာဖေကိုစားသည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီး ရှမယ်နရတီ တစ် ။ ၁၁) နှမတော် ရွှေအိမ်သည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သား မင်းဒလ ။ သားတော် နှစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း သုံး ပါး တည်း ။။ နောက်လူ စေတုတ္တရစား ပဉ္စဉ္စနသမီး မဏိသလံညီတွင် ၁၂) သမီးတော် ဖခညီပုံ တပါး ။။ ပါလွှင်စား ဂံလံဘွားသမီး ခှံခံးတွင် ၁၃) သားတော် မင်းဒလ တပါး မျောက်လင်းဇင်း ယောဒ်ဦကိုစားသည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီးတော် ရွှေအိမ်သည် ။။ ဝန်းသိုစော်ဘွား သခင်ကော်ညိုသမီး သိလဝတီ ခ ဦကျဉ်မူတွင် ၁၄) သားတော် ဘုရင့်မင်းခေါင်း တပါး နံစံစော်ဘွား ဗြဣန်ဘွားသမီး နွဲ့ခံးဆင်တွင် ၁၅) သားတော် မင်းရဲသိသ္တာ မင်းရဲဒိဗ္ဗမင်းတရားကြီးတွင် ကျောက်မော်ကိုစားသည် တစ် ။ ၁၆) နှမတော် မင်းခင် ရွှေကုသာ မျောက်သားတော်ကား စကုမင်းရဲကျော်စွားသားတော် ရှင်တရုပ် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါးသည်။။ ပုဂံသူရကြံတုသ်သမီး ရှင်ရွှေမွဏ်ဒုပ်တွင် ၁၇) သမီးတော် ရှမယ်နရတီ မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သား မင်းရဲအောင်နိုင် တစ် ။ ၁၈) နှမတော် ရှင်ပဝရ မင်းရဲဒိဗ္ဗဘုရားတွင် တလောက်မျိုးကိုစားသည် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါးသည်။။ ဒီပဲယင်း စောပြည့်စန္ဒ အစ်မဖြစ်သူ မဏိပေါက်သံလံတွင် ၁၉) သမီးတော် မနုရအင်းစိန် တပါး ။။ သမိန်စောကာရက်ညီမ မင်းသုံးလှတွင် ၂၀) သမီးတော် မင်းသက္က တပါး ။။ လုံခပင်းစော်ဘွား စဝ်စောသံသမီး စုပနဒေဝီတွင် ၂၁) သားတော် စစ်ပန်သူ တပါး ငါးထပ်ကျောင်းဒါယကာတော်တွင် မြင်စိုင်းမင်းသား ။။ ကျိုင်းသေည်စော်ဘွား ခံးထံဘွားသမီး ဌီပ်ဝိဂာတွင် ၂၂) သားတော် စောပြစ်စုန့် တပါး မင်းရဲဒိဗ္ဗမင်းတရားကြီးတွင် လကွန်းကိုစားသည် မျောက်သားတော်ကား ဇင်းမယ်မင်းရဲဒိဗ္ဗဘုရားကြီးသမီးတော် ခင်မယ်ရမင်း ။။ ပဂံစော်ဘွား ထဝ်ခံးဒွန်သမီး နှင်းဂင်ခံးတွင် ၂၃) သားတော် နေမျိုးဒတ္ထ တပါး ။။ ဗညားလင်းဇင်း အိုက်ယကာဝံစိုးသမီး မဏိဘွန်တွင် ၂၄) သားတော် နရာဒိဗ္ဗ တပါး တုရိုင်စား ။။ မိုးမိန်စော်ဘွားခံးထင်ဘွားသမီး ထိဝကတွင် ၂၅) သားတော် ဇေယျာနရ တပါး ။။ လုံနံသာစား ခံးစိုင်းဘွားသမီး ကြံဌရာဖာတွင် ၂၆) သားတော် ဇေတရစ် မင်းရဲဒိဗ္ဗမင်းတရားကြီးတွင် အင်းဝမင်းသား မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီးတော် မင်းတရားဝတီ တစ် ။ ၂၇) ညီမတော် တိန်းချဝမ်တီ ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ကျိုင်း‌တောင်စော်ဘွား သိုပါဒ်ဘွားသမီး မဏိရုံတွင် ၂၈) သားတော် ဇေယျာနုရက် တပါး ။။ ကျိုင်း‌ခံးစော်ဘွား သိုပါဒ်ဘွားသမီး သုဂန္ဓဝတီတွင် ၂၉) သမီးတော် မင်းတရားဝတီ တပါး မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သားတော် ဇေတရစ် ။။ ကျိုင်းရုံစော်ဘွား စဝ်နော်မိုးသမီး ကျိုင်းရက်ဘွားတွင် ၃၀) သမီးတော် မြတ်သင်္ခနဲ တပါး နောင်မွန်စော်ဘွား သိုဟုန်ဘွားသမီး ခင်မွှေဈားတွင် ၃၁) သားတော် ဝရသီဟ တပါး ‌ငါးထပ်‌ကျောင်းဒါယကာတွင် တောင်ဗလူကိုစားသည် ။။ မိုးမိတ်စော်ဘွား သိုဟုံဘွားသမီး ဣန်ြခီလ်ဘွားတွင် ၃၂) သားတော် ဝရဓမ္မာဇ် တပါး ‌ငါးထပ်‌ကျောင်းဒါယကာတွင်မြင်သည့် ပင်းတလဲကိုစားသည် မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီးတော် စုပုဏ္ဏဝတီ ။။ မိုးဖယက်ခယံစား ခွန်ဖယက်ဘွားသမီး ဆက်ဖလူဩွံဖလဒ်ဘိုင်းစောတွင် ၃၃) သမီးတော် စုပုဏ္ဏဝတီ တပါး မျောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သားတော် ဝရဓမ္မာဇ် ။။ မိုးဟင်စား စဝ်နော်မိုးသမီး နှင်းဟွမ်မိုးတွင် ၃၄) သမီးတော် ကန္နရာဝတီ တပါး ။။ မိုးမော်စော်ဘွား သိုးကျောင်းဘွားသမီး နှင်းဆင်စံတတွင် ၃၅) သားတော် ခင်မြောမျိုး တပါး ငါးထပ်ကျောင်းဒါယကားမင်းတရားကြီးမြင်သည့် သံတွဲကိုစားသည် ။။ ခါဂံဘွား မဏိပူရ မဟာရာဇာ သမီးတော် ကျန်ပါဂျုဠီတွင် ၃၆) သားတော် အရဲဂိုဋ်ထီး မြေနဲကိုစားသည် ပဏိပူရသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲသည် နောက်ပိုင်း တစ် ။ ၃၇) ညီမတော် အမည်မမြင် ငယ်ကလွန်သည် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ အပ္ဒူလ္လာငင် သမီး အမိတဒါတွင် ၃၈) သားတော် စောလှမွန် တပါး သထုံးကိုစားသည် ။။ မိုးညှင်စော်ဘွား သိုဂွန်ဘွားသမီး ချိုးနှလ်မိုင်းတွင် ၃၉) သားတော် မင်းရဲကုသာ တစ် ။ ၄၀) နှမတော် ကန္ထရဝတီ ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ဗမော်စော်ဘွားဆင်လုံဘွားသမီး ကံခံးဆောင်းတွင် ၄၁) သမီးတော် ခင်မြတ်သဓ္နေ တပါး ။။ မိုးပန်စော်ဘွား သိုငံဘွားသမီး ဟွမ်ရုံးတွင် ၄၂) သားတော် မင်းရဲဘီဇမ သာယာဝတီကိုစားသည် နောက် မိတ္ထီလာကိုစားသည် တစ် ။ ၄၃) နှမတော် အမယ်ယွန့်ထောက် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ထံတပင်ကတော် မောင်လလင်းသမီး မယ်တာဦတွင် ၄၄) သမီးတော် ရှင်သံမယ် တပါး ။။ ဘော်လခဲစော်ဘွား ဒိဗ္ဗပုလေသင်္ခဟသမီး အတုလျာတွင် ၄၅) သားတော် စွာစောကဲ တပါး မြဝတီမင်းသား ။။ သောင်သွပ်စော်ဘွားသိုကျော်ဘွားသမီး ဟံလုံနော်တွင် ၄၆) သမီးတော် မင်းဘုန်းမြတ် တပါး ။။ မြင်းတပ်ရင်းမှူ သူရသီဟ အစ်မ ရွှေပည်သာတွင် ၄၇) သားတော် မင်းဖြူ ပြည်မင်းတရားကြီးတွင် စေတုတ္တရကိုစားသည် တစ် ။ ၄၈) ညီမတော် မဏိသလ ပုဂံနန်းရိုး အနက်ရှိုင်ဆုံး အလှပန်းပွင့် အနောက်ဘက်လွန်ဘုရားကြီး သားတော် နှစ်ချိပ်ခြောက် (၂၆) သမီးတော် နှစ်ချိပ်နှစ် (၂၂) ပေါင်း လေးချိပ်ရှစ် (၄၈) ပါး သည်။။ * ** <ref>မဟာ ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ဘားဂရာ ကျောင် မော်ကွန်းတိုက်</ref> == ရည်ညွှန်းကိုးကား == <references/> * မြန်မာမင်းများအရေးတော်ပုံကျမ်း(၆စောင်တွဲ) * မင်း၁၀ပါးရာဇဝင်-[[ဒေါက်တာမတင်ဝင်း]] {{အင်းဝခေတ်}} {{ညောင်ရမ်းခေတ်}} [[Category:တောင်ငူခေတ်]] [[Category:ညောင်ရမ်းခေတ်]] [[Category:ညောင်ရမ်းမင်းဆက်]] m7qr86gt4vfoekrlfdcbdkv3e387c92 0 5141 1041946 1041737 2026-07-03T14:17:39Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-စျ +ဈ) 1041946 wikitext text/x-wiki [[File:Berlinermauer.jpg|thumb|right|250px | ဘာလင်တံတိုင်း၏ နံမည်ကျော် '''သေမင်းလမ်းကြား''']] '''ဘာလင်တံတိုင်း'''သည် အနောက်ဂျာမဏီ နှင့် အရှေ့ဂျာမဏီကို ပိုင်းခြားထားခဲ့သည့် တံတိုင်းကြီး ဖြစ်သည်။ [[နေတိုး (စစ်မဟာမိတ်စာချုပ်အဖွဲ့)|နေတိုး]] စစ်အုပ်စု၏ အနောက်အုပ်စုနှင့် [[ဝါဆော]] တို့၏ အရှေ့အုပ်စုကို ပိုင်းခြားထားသည့် [[သံကန့်လန့်ကာ]] (Iron Curtain) ၏ ပြယုဂ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘာလင်တံတိုင်းကြီးသည် အရှေ့ဂျာမဏီနှင့် အနောက်ဂျာမဏီကို ၁၉၆၁ ဩဂုတ် ၁၃ မှ ၁၉၈၉ နိုဝင်ဘာ ၉ ထိ ရာစုနှစ်၏ လေးပုံတစ်ပုံခန့်ကြာအောင် ပိုင်းခြားထားခဲ့သည်။ ထိုကာလအတွင်း တရားဝင် စာရင်းအရ အနောက်ဂျာမဏီသို့ ဖြတ်ကူးရန် ကြိုးပမ်းသည့် လူ (၉၈) ယောက်ခန့် အသတ်ခံခဲ့ရသည်။ အရှေ့ဂျာမဏီ အစိုးရသည် ဘာလင်တံတိုင်းအား တရားမဝင် ဖြတ်ကျော်၍ အနောက်သို့ ကူးပြောင်းလိုသူတိုင်းအား ပစ်သတ်ရန် နယ်ခြားစောင့် တပ်များအား အမိန့်ပေးထားခဲ့သည်။ ဂျာမနီဘာသာစကားဖြင့် Berliner Mauer ဟုခေါ်ပြီး အသံထွက်မှာ [bɛʁˌliːnɐ ˈmaʊɐ] ဖြစ်သော ဘာလင်တံတိုင်းသည် ၁၉၆၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၉ ခုနှစ်အထိ အနောက်ဘာလင်ကို ဝန်းရံပိတ်ဆို့ထားခဲ့သည့် အစောင့်အကြပ်များရှိသော ကွန်ကရစ်အတားအဆီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အနောက်ဘာလင်ကို အရှေ့ဘာလင်နှင့် ဂျာမန်ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ (GDR ဟုခေါ်သော အရှေ့ဂျာမနီ) တို့မှ သီးခြားစီ ခွဲထုတ်ထားခဲ့သည်။ အရှေ့ဂျာမနီအစိုးရသည် ဘာလင်တံတိုင်း တည်ဆောက်ခြင်းကို ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။ ထိုတံတိုင်းတွင် ကွန်ကရစ်တံတိုင်းကြီးများကို အစဉ်လိုက်တပ်ဆင်ထားသည့် အစောင့်မျှော်စင်များ ပါဝင်ပြီး၊ ၎င်းနှင့်အတူ ယာဉ်အဆီးအတားကျုံးများ၊ သံမှိုကုတင်များနှင့် အခြားသော ကာကွယ်ရေးစနစ်များ ပါဝင်သည့် (နောက်ပိုင်းတွင် "သေမင်းတမန်ဇုန်" ဟု လူသိများလာသော) ကျယ်ပြန့်သော နယ်မြေတစ်ခုလည်း ရှိခဲ့သည်။ တံတိုင်းကို တည်ဆောက်ရခြင်း၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ အရှေ့ဂျာမနီနိုင်ငံသားများ အနောက်ဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခြင်းမှ တားဆီးရန်ဖြစ်သည်။ ဆိုဗီယက်အုပ်စု၏ ဝါဒဖြန့်မှုများတွင်မူ ထိုတံတိုင်းသည် အရှေ့ဂျာမနီ၌ ကွန်မြူနစ်နိုင်ငံတော် တည်ဆောက်မည့် "ပြည်သူတို့၏ ဆန္ဒကို ဟန့်တားရန် ပူးပေါင်းကြံစည်နေသော ဖက်ဆစ်အင်အားစုများ" ဘေးမှ မိမိတို့ပြည်သူများကို ကာကွယ်ပေးနေခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပုံဖော်ခဲ့သည်။ အာဏာပိုင်များက ဘာလင်တံတိုင်းကို "ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ကာကွယ်ရေးတံတိုင်း" (Antifaschistischer Schutzwall, အသံထွက် [antifaˌʃɪstɪʃɐ ˈʃʊtsval]) ဟု တရားဝင် ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် အနောက်ဘာလင် မြို့တော်အစိုးရကမူ လွတ်လပ်စွာ သွားလာခွင့်ကို ပိတ်ပင်ထားသည့် ထိုတံတိုင်းကို ရည်ညွှန်း၍ မြို့တော်ဝန် ဝီလီဘရန့်ဒ် စတင်သုံးနှုန်းခဲ့သော "အရှက်ရဖွယ်တံတိုင်း" ဟု တစ်ခါတစ်ရံ ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ အရှေ့နှင့် အနောက်ဂျာမနီအကြား နယ်နိမိတ်ကို ပိုင်းခြားထားပြီး ပိုမိုရှည်လျားသော ဂျာမနီပြည်တွင်းနယ်စပ်နှင့်အတူ ဤဘာလင်တံတိုင်းသည် စစ်အေးတိုက်ပွဲကာလအတွင်း အနောက်အုပ်စုနှင့် ဆိုဗီယက်လက်အောက်ခံ အရှေ့အုပ်စုနိုင်ငံများကို ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ ပိုင်းခြားထားသည့် သံလိုက်ကာကာ (Iron Curtain) ကို ကိုယ်စားပြုသည့် ပြယုဂ်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တံတိုင်းကို မတည်ဆောက်မီက အရှေ့ဂျာမနီနိုင်ငံသား ၃.၅ သန်း (လူဦးရေ၏ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း) သည် အရှေ့အုပ်စု၏ ပြည်ပထွက်ခွာခွင့် ကန့်သတ်ချက်များကို ကျော်ဖြတ်ကာ GDR မှ ထွက်ပြေးခဲ့ကြပြီး၊ အများစုမှာ အရှေ့ဘာလင်မှတစ်ဆင့် အနောက်ဘာလင်သို့ ဖြတ်ကျော်ဝင်ရောက်ခြင်းဖြင့် ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာမှတစ်ဆင့် ၎င်းတို့သည် အနောက်ဂျာမနီနှင့် အခြားအနောက်ဥရောပနိုင်ငံများသို့ ဆက်လက်ထွက်ခွာနိုင်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင်မူ တံတိုင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည့် သေစေနိုင်လောက်သော အင်အားသုံးတားဆီးမှုများကြောင့် ယင်းကဲ့သို့ ပြည်ပထွက်ခွာမှုအားလုံးနီးပါး ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။ ဤကာလအတွင်း လူပေါင်း ၁၀၀,၀၀၀ ကျော်သည် ထွက်ပြေးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြပြီး လူပေါင်း ၅,၀၀၀ ကျော်သည် တံတိုင်းကို ကျော်ဖြတ်ကာ အောင်မြင်စွာ ထွက်ပြေးနိုင်ခဲ့သည်။ ဘာလင်နှင့် ၎င်း၏ပတ်ဝန်းကျင်တွင် အရှေ့ဂျာမနီအာဏာပိုင်များ၏ သတ်ဖြတ်မှုကြောင့် သေဆုံးရသူဦးရေမှာ ၁၃၆ ဦးမှ ၂၀၀ ကျော်အထိ ရှိနိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် အိမ်နီးချင်းအရှေ့အုပ်စုနိုင်ငံများ (အထူးသဖြင့် ပိုလန်နှင့် ဟန်ဂေရီ) ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တော်လှန်ရေးလှိုင်းများနှင့် "ပန်-ဥရောပ ပျော်ပွဲစားပွဲ" (Pan-European Picnic) ဖြစ်ရပ်များက ငြိမ်းချမ်းသော ဖြစ်ထွန်းတိုးတက်မှုတစ်ခုကို စတင်စေခဲ့ပြီး သံလိုက်ကာကာကြီးသည် အကြီးအကျယ် ပြိုလဲပျက်စီးသွားခဲ့သည်။ အရှေ့ဘက်မှ အုပ်ချုပ်သူများသည် ၎င်းတို့၏ ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်သော မူဝါဒများကို ရပ်တန့်ရန် ပြည်သူလူထု၏ ဖိအားပေးခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ ရက်သတ္တပတ်ပေါင်းများစွာ လူထုမငြိမ်မသက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက်၊ အရှေ့ဂျာမနီအစိုးရသည် GDR နိုင်ငံသားအားလုံး အနောက်ဂျာမနီ (FRG) နှင့် အနောက်ဘာလင်သို့ သွားရောက်လည်ပတ်နိုင်ပြီဖြစ်ကြောင်း ၁၉၈၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။ ထို့နောက် အရှေ့ဂျာမနီလူအုပ်ကြီးသည် တံတိုင်းကို ဖြတ်ကျော်ကာ တံတိုင်းပေါ်သို့ တက်ခဲ့ကြပြီး တစ်ဖက်ခြမ်းရှိ အနောက်ဂျာမနီနိုင်ငံသားများနှင့် ပူးပေါင်းခဲ့ကြသည်။ အမှတ်တရပစ္စည်း စုဆောင်းသူများသည်လည်း နောက်ဆက်တွဲ ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အတွင်း တံတိုင်း၏ အစိတ်အပိုင်းများကို တူဖြင့်ထု၍ ဖဲ့ယူခဲ့ကြသည်။ ဘာလင်တံတိုင်းနှင့် မီတာအနည်းငယ်အကွာတွင်ရှိသော ဘရန်ဒင်ဘာ့ဂ်တံခါး (Brandenburg Gate) အပိုင်းကို ၁၉၈၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ တံတိုင်းတစ်ခုလုံးကို လုံးဝဖြိုဖျက်ခြင်းကို ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် ဇွန်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် စတင်ကာ ၁၉၄ ခုနှစ်တွင် ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ ဘာလင်တံတိုင်း ပြိုလဲမှုသည် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် အောက်တိုဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် တရားဝင်ဖြစ်မြောက်ခဲ့သော ဂျာမနီပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေးအတွက် လမ်းခင်းပေးခဲ့သည်။[[File:Berlin-wall-map en.svg|thumb|left|ဘာလင်တံတိုင်းနှင့် နယ်ခြားဂိတ်များ]] == နောက်ခံသမိုင်း - စစ်ပြီးခေတ် ဂျာမနီ == [[File:Berlin satellite image with Berlin wall.jpg|thumb|ဘာလင်မြို့ ကောင်းကင်မြေပုံ၊ တံတိုင်းကို အဝါရောင်ဖြင့် ပြသထားသည်။]] [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်]] ပြီးနောက် နာဇီ ဂျာမဏီ၏ နယ်မြေများကို [[ပို့စ်ဒမ်သဘောတူညီချက်]]အရ [[အမေရိကန်]] ၊ [[အင်္ဂလန်]] ၊ [[ပြင်သစ်]] နှင့် [[ဆိုဗီယက်]] တို့က အပိုင်း (၄) ပိုင်း ခွဲခြမ်းခဲ့ကြသည်။ ဂျာမဏီ၏ မြို့တော် ဘာလင်ကိုလည်း နိုင်ငံပေါင်းစုံ အဖွဲ့ကြီး၏ ရုံးဌာနချုပ်အဖြစ် ထားရှိခဲ့သည်။ စစ်ပွဲကာလအတွင်း ပေါင်းစည်းခဲ့ကြသည့် မဟာမိတ် စစ်တပ်များအနေဖြင့် စစ်ပွဲအပြီးတွင် ဂျာမဏီကို ပူးတွဲအုပ်ချုပ်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ကြသည့် အားလျော်စွာ ပြင်သစ် ၊ အင်္ဂလိပ်နှင့် အမေရိကန်တို့သည် ၁၉၄၉ တွင် အနောက်ဂျာမဏီကို ထူထောင်ပေးခဲ့ပြီး ဆိုဗီယက်တို့က အရှေ့ဂျာမဏီကို ထူထောင်ကာ [[စစ်အေးတိုက်ပွဲ]] ကာလကို စတင်ခဲ့ကြသည်။ အနောက်ဂျာမဏီသည် ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ်ကို ထူထောင်၍ ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ကျင့်သုံးကာ အရှေ့ ဂျာမဏီသည် ဆိုဗီယက်ပုံစံ စီမံကိန်းချ စီးပွားရေးစနစ်ကို ထူထောင်ကာ ဗဟိုအစိုးရစနစ် ကျင့်သုံးခဲ့သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်အထိ အရှေ့ဂျာမဏီနှင့် အနောက်ဂျာမဏီ၏ နယ်ခြားများကို လွယ်ကူစွာ ဖြတ်ကျော်နိုင်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၂ ဧပြီ ၁ တွင် အရှေ့ဂျာမဏီနှင့် ဆိုဗီယက် ခေါင်းဆောင်များ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့ကြကာ နယ်ခြားကာကွယ်ရေးကို တိုးမြှင့်ကြရန် သဘောတူညီ ခဲ့ကြသည်။ === ဘာလင်မြို့၏ သိမ်းပိုက်ခြင်းခံရသော ကဏ္ဍများ === ဥရောပ၌ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ပြီးဆုံးသွားပြီးနောက်၊ အိုဒါ-နိုက်စ်လိုင်း (Oder-Neisse line) ၏ အနောက်ဘက်ရှိ ကျန်ရှိနေသော စစ်ကြိုခေတ် ဂျာမနီပိုင်နက်ကို (ပေါ့စ်ဒမ် သဘောတူညီချက်အရ) အုပ်ချုပ်ရေးဇုန် လေးခုအဖြစ် ပိုင်းခြားခဲ့သည်။ ယင်းဇုန်တစ်ခုစီကို သိမ်းပိုက်ထားသော မဟာမိတ်အင်အားကြီးလေးနိုင်ငံဖြစ်သည့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း (ဗြိတိန်)၊ ပြင်သစ်နှင့် ဆိုဗီယက်ယူနီယံတို့က အသီးသီး ထိန်းချုပ်ခဲ့ကြသည်။ မြို့တော်ဘာလင်သည် မဟာမိတ်ထိန်းချုပ်ရေးကောင်စီ ရုံးစိုက်ရာနေရာဖြစ်သည့်အတွက်၊ ၎င်း၏ တည်နေရာမှာ ဆိုဗီယက်ဇုန်အတွင်း၌ လုံးလုံးလျားလျား ကျရောက်နေသော်လည်း ဘာလင်မြို့ကိုလည်း ထိုနည်းတူစွာ ကဏ္ဍလေးခုအဖြစ် ထပ်မံပိုင်းခြားခဲ့သည်။ နှစ်နှစ်အတွင်းမှာပင် ဆိုဗီယက်နှင့် အခြားသိမ်းပိုက်ထားသော မဟာမိတ်နိုင်ငံများအကြား နိုင်ငံရေးသဘောထားကွဲလွဲမှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ယင်းတို့တွင် စစ်ပြီးခေတ် ဂျာမနီနိုင်ငံကို မိမိကိုယ်ကိုယ် ရပ်တည်နိုင်စေမည့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေး အစီအစဉ်များကို ဆိုဗီယက်တို့က သဘောတူရန် ငြင်းဆန်ခြင်း၊ စက်မှုစက်ရုံများ၊ ကုန်စည်များနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံများ—အချို့ကို ဆိုဗီယက်တို့က ဖယ်ရှားယူဆောင်သွားပြီးဖြစ်သည်—နှင့် ပတ်သက်၍ အသေးစိတ်စာရင်းဇယား တင်ပြရန် ငြင်းဆန်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပြင်သစ်၊ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ဘီနီလပ်စ် (Benelux) နိုင်ငံများသည် ဂျာမနီနိုင်ငံရှိ ဆိုဗီယက်မဟုတ်သော ဇုန်များကို ပြန်လည်ထူထောင်ရေးအတွက် တစ်ဇုန်တည်းအဖြစ် ပေါင်းစည်းရန်နှင့် မာရှယ်စီမံကိန်း (Marshall Plan) တိုးချဲ့မှုကို အတည်ပြုရန်အတွက် တွေ့ဆုံခဲ့ကြသည်။ == အရှေ့အုပ်စုနှင့် ဘာလင်လေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး == ဒုတိယကမ္ဘာစစ်တွင် နာဇီဂျာမနီ ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက်၊ ဆိုဗီယက်ယူနီယံသည် စစ်အပြီးတွင် မိမိတို့၏ ဆိုဗီယက်စစ်တပ်များ သိမ်းပိုက်ထားသော ပိုလန်၊ ဟန်ဂေရီ၊ ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယား၊ ဘူဂေးရီးယား၊ ရိုမေးနီးယား နှင့် (ဂျာမန်ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်လာမည့်) ဂျာမနီရှိ ဆိုဗီယက်အုပ်ချုပ်ရေးဇုန် အပါအဝင် နိုင်ငံအများစု၌ ကွန်မြူနစ်အစိုးရများ တက်လာစေရန် နောက်ကွယ်မှ စီစဉ်ခဲ့သည်။ ထိုနိုင်ငံများသည် အယ်လ်ဘေးနီးယားနှင့်အတူ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် Comecon (အပြန်အလှန်စီးပွားရေးကူညီမှုကောင်စီ) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဝါဆောပဋိညာဉ်အဖွဲ့ (Warsaw Pact) ဟူသော စစ်ရေးမဟာမိတ်အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ စစ်အေးတိုက်ပွဲ အစပြုလာချိန်တွင် ဆိုဗီယက်ယူနီယံ၏ အရှေ့အုပ်စုနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အနောက်အုပ်စုတို့ ထိပ်တိုက်တွေ့ခဲ့ကြရာ၊ အနောက်အုပ်စုသည် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် နေတိုး (NATO) အဖွဲ့အောက်၌ အဓိကစုစည်းမိခဲ့ပြီး အရှေ့အုပ်စုသည် ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ဝါဆောပဋိညာဉ်အဖွဲ့အောက်၌ အဓိကစုစည်းမိခဲ့ကြသည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်မတိုင်မီကပင် ဆိုဗီယက်ယူနီယံသည် ၎င်း၏ အရှေ့ဘက်လက်အောက်ခံနိုင်ငံများအားလုံးပေါ်တွင် စစ်အင်အားနှင့် နိုင်ငံရေးအရ လွှမ်းမိုးထားပြီးဖြစ်သောကြောင့် ထိုပဋိညာဉ်စာချုပ်ကို "ပိုလျှံနေသောအရာ" ဟု ကာလရှည်ကြာ ယူဆခဲ့ကြပြီး ၎င်းကို အလျင်စလို အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ပုံကြောင့် နေတိုးအရာရှိများက ယင်းကို "ကတ်ထူပြားရဲတိုက်" ဟု သမုတ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုအဖွဲ့အစည်းနှစ်ခုအကြား တိုက်ရိုက်စစ်ရေးအရ ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမှု မရှိခဲ့ဘဲ၊ ပဋိပက္ခကို ဝါဒရေးရာအခြေခံနှင့် ကြားခံစစ်ပွဲများမှတစ်ဆင့် ဆင်နွှဲခဲ့ကြသည်။ နေတိုးနှင့် ဝါဆောပဋိညာဉ်အဖွဲ့ နှစ်ခုစလုံးသည် စစ်အင်အားတိုးချဲ့ခြင်းနှင့် ယင်းတို့ကို သက်ဆိုင်ရာအုပ်စုများအတွင်း ပေါင်းစည်းခြင်းဆီသို့ ဦးတည်စေခဲ့သည်။ ဝါဆောပဋိညာဉ်အဖွဲ့၏ အကြီးမားဆုံး စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုမှာ ၁၉၆၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ၎င်း၏အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံဖြစ်သော ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယားနိုင်ငံကို ဝါဆောပဋိညာဉ်တပ်ဖွဲ့များက ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ စစ်ပြီးကတည်းက ဆိုဗီယက်ယူနီယံသည် ဂျာမနီရှိ ဆိုဗီယက်အုပ်ချုပ်ရေးဇုန်တွင် ဆိုဗီယက်စတိုင် အစိုးရတစ်ရပ်ကို အာဏာတည်စေခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် GDR (အရှေ့ဂျာမနီ) ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးစနစ်သည် ဗဟိုမှထိန်းချုပ်သော ဆိုရှယ်လစ်စီးပွားရေးပုံစံ (ထုတ်လုပ်မှုအင်အားစုများကို နိုင်ငံပိုင်သိမ်းထားခြင်း) ပေါ်တွင် အခြေခံပြီး ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်သော လျှို့ဝှက်ရဲတပ်ဖွဲ့ အဖွဲ့အစည်းများရှိကာ ဆိုဗီယက်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ တစ်ပါတီအာဏာရှင်စနစ်ကဲ့သို့ပင် SED (ဂျာမနီဆိုရှယ်လစ်ညီညွတ်ရေးပါတီ) ၏ ပါတီအာဏာရှင်စနစ်အောက်တွင် ရှိခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် မဟာမိတ်အနောက်အုပ်စုနိုင်ငံများ သိမ်းပိုက်ထားသော စစ်ပြီးခေတ် ဂျာမနီဇုန်များ၌ ၎င်းတို့၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် ပြိုင်ဘက်နိုင်ငံတစ်ခုကို ထူထောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ဂျာမနီဖက်ဒရယ်သမ္မတနိုင်ငံ (FRG - အနောက်ဂျာမနီ) ကို တည်ထောင်ခြင်းဖြင့် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ယင်းနိုင်ငံသည် အစပိုင်းတွင် အရှေ့ရော အနောက်ပါဝင်သော ဂျာမနီတစ်နိုင်ငံလုံး၏ တစ်ခုတည်းသော တရားဝင်အာဏာပိုင်အဖြစ် အခိုင်အမာဆိုခဲ့သည်။ ဘာလင်မြို့၏ အနောက်အုပ်စုဇုန်များတွင် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လူနေမှုအဆင့်အတန်းသည် လျင်မြန်စွာ တိုးတက်ကောင်းမွန်လာခဲ့ပြီး၊ ဆိုဗီယက်ဇုန်အတွင်းရှိ နေထိုင်သူများသည် ဆိုဗီယက်ဇုန်ရှိ ငတ်မွတ်မှု၊ ဆင်းရဲမွဲတေမှုနှင့် ဖိနှိပ်မှုတို့မှ ရုန်းထွက်ကာ အနောက်ဘက်တွင် ပိုမိုကောင်းမွန်သော ဘဝတစ်ခု ရရှိရန် အနောက်ဘက်သို့ စတင်ထွက်ခွာခဲ့ကြသည်။ မကြာမီ ဆိုဗီယက်ဇုန်၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများမှ နေထိုင်သူများသည် ဘာလင်မြို့မှတစ်ဆင့် အနောက်ဘက်သို့ ထွက်ပြေးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြရာ၊ ဂျာမနီတွင် "Republikflucht" (နိုင်ငံတော်မှ ထွက်ပြေးခြင်း) ဟုခေါ်သော ဤရွှေ့ပြောင်းမှုသည် ဆိုဗီယက်ဇုန်အတွက် စစ်ပြီးခေတ် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးတွင် လိုအပ်သော အလုပ်သမားများကို ဆုံးရှုံးစေရုံသာမက၊ ပညာတတ်လူတန်းစားများကို အချိုးအစားမမျှအောင် ဆုံးရှုံးစေခဲ့ပြီး ၎င်းကို "ဦးနှောက်ယိုစီးမှု" ဟု လူသိများလာခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် အနောက်အုပ်စုနိုင်ငံများက အနောက်ဘက်ဇုန်များ၌ သီးခြားဖက်ဒရယ်အစိုးရစနစ်တစ်ခု ထူထောင်ရန်နှင့် အမေရိကန်၏ မာရှယ်စီမံကိန်း စီးပွားရေးအကူအညီများကို ဂျာမနီသို့ တိုးချဲ့ရန် လုပ်ဆောင်လာမှုများကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ဆိုဗီယက်တို့သည် ဘာလင်ပိတ်ဆို့မှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ဆိုဗီယက်ဇုန်ကို ဖြတ်သန်းသည့် ကုန်းလမ်းကြောင်းများမှတစ်ဆင့် လူများ၊ အစားအစာများ၊ ကုန်ကြမ်းများနှင့် ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများ အနောက်ဘာလင်သို့ မရောက်ရှိနိုင်အောင် ပိတ်ဆို့ခဲ့သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း၊ ပြင်သစ်၊ ကနေဒါ၊ ဩစတြေးလျ၊ နယူးဇီလန်နှင့် အခြားနိုင်ငံအချို့က အနောက်ဘာလင်သို့ အစားအစာနှင့် အခြားထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများ ပို့ဆောင်ပေးရန် အကြီးစား "လေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး" (airlift) ကို စတင်ခဲ့ကြသည်။ ဆိုဗီယက်တို့သည် အနောက်အုပ်စု၏ မူဝါဒအပြောင်းအလဲကို ဆန့်ကျင်ရန် ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေး ကမ်ပိန်းတစ်ခုကို ဆင်နွှဲခဲ့သည်။ ကွန်မြူနစ်များသည် ၁၉၄၈ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲများကို နှောင့်ယှက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း ယင်းရွေးကောက်ပွဲတွင် ၎င်းတို့အကြီးအကျယ် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး ဘာလင်မြို့သား ၃၀၀,၀၀၀ ခန့်သည် နိုင်ငံတကာ လေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် ဆန္ဒပြတောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ် မေလတွင် စတာလင်သည် ပိတ်ဆို့မှုကို ရုပ်သိမ်းပေးခဲ့ပြီး အနောက်အုပ်စု၏ ကုန်စည်များ ဘာလင်သို့ ပြန်လည်တင်ပို့ခွင့် ပြုခဲ့သည်။ ဂျာမန်ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ (GDR သို့မဟုတ် အရှေ့ဂျာမနီ) ကို ၁၉၄၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။ ထိုနေ့တွင် ဆိုဗီယက်ယူနီယံသည် စစ်ပြီးကတည်းက ဆိုဗီယက်အုပ်ချုပ်ရေးဇုန်ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ဆိုဗီယက်စစ်အစိုးရကို အဆုံးသတ်ခဲ့ပြီး ထိုနေ့တွင် အာဏာတည်လာခဲ့သည့် GDR ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသစ်အရ တရားဝင်အာဏာကို ယာယီပြည်သူ့လွှတ်တော် (Provisorische Volkskammer) ထံ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ၁၉၅၅ ခုနှစ်အထိ ဆိုဗီယက်တို့သည် ဆိုဗီယက်ထိန်းချုပ်ရေးကော်မရှင် (Sowjetische Kontrollkommission) မှတစ်ဆင့် ဒေသန္တရအစိုးရများအပါအဝင် GDR နိုင်ငံတော်အပေါ် ဥပဒေကြောင်းအရ သိသာထင်ရှားသော ထိန်းချုပ်မှုကို ဆက်လက်ထားရှိခဲ့ပြီး အရှေ့ဂျာမနီ၏ အုပ်ချုပ်ရေး၊ စစ်ရေးနှင့် လျှို့ဝှက်ရဲတပ်ဖွဲ့ အဆောက်အအုံ အမျိုးမျိုးတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေခဲ့သည်။ ၁၉၁၅ ခုနှစ်တွင် GDR ၏ တရားဝင် အချုပ်အခြာအာဏာကို ပြန်လည်ရရှိခဲ့ပြီးနောက်တွင်ပင် ဆိုဗီယက်ယူနီယံသည် ဆိုဗီယက်သံရုံးမှတစ်ဆင့်လည်းကောင်း၊ GDR တွင် ဆက်လက်ရှိနေသည့် ကြီးမားသော ဆိုဗီယက်စစ်အင်အားမှတစ်ဆင့် ဖော်ဆောင်နိုင်သည့် သွယ်ဝိုက်သော စစ်အင်အားသုံး ခြိမ်းခြောက်မှုမှတစ်ဆင့်လည်းကောင်း GDR ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ဥပဒေပြုရေးအပေါ် သိသာထင်ရှားသော လွှမ်းမိုးမှုကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားခဲ့သည်။ ထိုစစ်အင်အားကို ၁၉၅၃ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် အရှေ့ဂျာမနီ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဆန္ဒပြပွဲများကို သွေးထွက်သံယို နှိမ်နင်းရန် အသုံးပြုခဲ့သည်။ အရှေ့ဂျာမနီသည် လူမှုရေးဈေးကွက်စီးပွားရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီပါလီမန်အစိုးရစနစ်ရှိသော အနောက်အုပ်စု အရင်းရှင်နိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခဲ့သည့် အနောက်ဂျာမနီ (ဂျာမနီဖက်ဒရယ်သမ္မတနိုင်ငံ) နှင့် ကွာခြားခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များမှ စတင်ခဲ့သော စဉ်ဆက်မပြတ် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် နှစ် ၂၀ ကြာ "စီးပွားရေးအံ့ဖွယ်" ("Wirtschaftswunder") ကို တွန်းအားပေးခဲ့သည်။ အနောက်ဂျာမနီ၏ စီးပွားရေး ကြီးထွားလာပြီး ၎င်း၏ လူနေမှုအဆင့်အတန်း တဖြည်းဖြည်း မြင့်မားလာသည်နှင့်အမျှ အရှေ့ဂျာမနီပြည်သူအများအပြားသည် အနောက်ဂျာမနီသို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်လိုကြသည်။ == ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အစောပိုင်းတွင် အနောက်ဘက်သို့ ပြည်ပထွက်ခွာခြင်း == ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် ဆိုဗီယက်တို့ အရှေ့ဥရောပကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက်၊ အသစ်ရရှိထားသော အရှေ့အုပ်စုနယ်မြေများတွင် နေထိုင်သူအများစုသည် လွတ်လပ်ရေးကို တောင့်တခဲ့ကြပြီး ဆိုဗီယက်များ ထွက်ခွာသွားရန် လိုလားခဲ့ကြသည်။ ဂျာမနီရှိ သိမ်းပိုက်ထားသော ဇုန်များအကြား နယ်စပ်ကို အခွင့်ကောင်းယူ၍ အနောက်ဂျာမနီသို့ ပြောင်းရွှေ့သည့် GDR နိုင်ငံသားဦးရေသည် ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် စုစုပေါင်း ၁၈၇,၀၀၀၊ ၁၉၁ ခုနှစ်တွင် ၁၆၅,၀၀၀၊ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ၁၈၂,၀၀၀ နှင့် ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ၃၃၁,၀၀၀ အထိ ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် သိသိသာသာ တိုးလာရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းတစ်ခုမှာ ၁၉၅၂ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၅၃ ခုနှစ်အစောပိုင်းတို့တွင် ဂျိုးဆက်စတာလင်၏ ပိုမိုလွန်ကဲလာသော သံသယစိတ်ဖြင့် လုပ်ဆောင်ချက်များကြောင့် ဆိုဗီယက်စနစ် သွတ်သွင်းခံရမည့်အရေးကို စိုးရိမ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်၏ ပထမခြောက်လအတွင်းမှာပင် လူပေါင်း ၂၂seq,၀၀၀ ထွက်ပြေးခဲ့ကြသည်။ == ဂျာမနီပြည်တွင်းနယ်စပ်ကို တည်ဆောက်ခြင်း == ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အစောပိုင်းတွင် ပြည်သူများ၏ လှုပ်ရှားသွားလာမှုကို ထိန်းချုပ်ရန်နှင့် ပြည်ပထွက်ခွာမှုကို ကန့်သတ်ရန် ဆိုဗီယက်တို့၏ ချဉ်းကပ်ပုံကို အရှေ့ဂျာမနီအပါအဝင် ကျန်အရှေ့အုပ်စုနိုင်ငံအများစုက အတုယူခဲ့ကြသည်။ ထိုကန့်သတ်ချက်များသည် ဆိုဗီယက်ယူနီယံထက် စီးပွားရေးအရ ပိုမိုအဆင့်မြင့်ပြီး ပွင့်လင်းကာ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ခြင်းက ပိုမိုသဘာဝကျသည်ဟု ယူဆထားကြသည့် (အထူးသဖြင့် အရှေ့နှင့် အနောက်ဂျာမနီအကြား ယခင်က မည်သည့်နယ်စပ်မျှ မရှိခဲ့ဖူးသည့် နေရာများတွင်) အချို့သော အရှေ့အုပ်စုနိုင်ငံများအတွက် အကျပ်ရိုက်စရာ ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်အထိ အရှေ့ဂျာမနီနှင့် အနောက်အုပ်စုသိမ်းပိုက်ထားသော ဇုန်များအကြား နယ်နိမိတ်မျဉ်းများကို နေရာအများစုတွင် လွယ်ကူစွာ ဖြတ်ကျော်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် အရှေ့ဂျာမနီခေါင်းဆောင်များသည် မော်စကိုမြို့၌ ဆိုဗီယက်ခေါင်းဆောင် ဂျိုးဆက်စတာလင်နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ကြရာ၊ ထိုဆွေးနွေးပွဲအတွင်း စတာလင်၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဗျာချက်ဆလပ်ဗ် မိုလိုတော့ဗ်က GDR အတွင်း "အနောက်အုပ်စုသူလျှိုများ လွတ်လပ်စွာ သွားလာလှုပ်ရှားနေမှုကို တားဆီးရန်အတွက် အနောက်ဘာလင်တွင် နေထိုင်သူများ အရှေ့ဘာလင်နယ်မြေသို့ လာရောက်လည်ပတ်မှုအတွက် ဖြတ်သန်းခွင့် လက်မှတ်စနစ်တစ်ခုကို မိတ်ဆက်ရန်" အဆိုပြုခဲ့သည်။ စတာလင်ကလည်း သဘောတူခဲ့ပြီး ထိုအခြေအနေကို "သည်းခံနိုင်စရာမရှိ" ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းက အရှေ့ဂျာမနီနိုင်ငံသားများအား "အရှေ့နှင့် အနောက်ဂျာမနီအကြား နယ်နိမိတ်မျဉ်းကို နယ်စပ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်သင့်ပြီး၊ သာမန်နယ်စပ်မဟုတ်ဘဲ အန္တရာယ်ရှိသော နယ်စပ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ရမည်... ဂျာမနီနိုင်ငံသားများသည် ကာကွယ်ရေးမျဉ်းကို ၎င်းတို့၏ အသက်ပန်လျက် စောင့်ရှောက်ရလိမ့်မည်" ဟု ပြောကြားကာ နယ်စပ်ကာကွယ်ရေးကို မြှင့်တင်ရန် အကြံပြုခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဂျာမနီနိုင်ငံနှစ်ခုအကြားရှိ ဂျာမနီပြည်တွင်းနယ်စပ်ကို ပိတ်ပစ်ခဲ့ပြီး ဆူးကြိုးအတားအဆီးတစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဆိုဗီယက်နှင့် အနောက်အုပ်စုကဏ္ဍများအကြား သွားလာမှုကို အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ကန့်သတ်ထားသော်လည်း ဘာလင်၏ အနောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်ကဏ္ဍများအကြား နယ်စပ်သည် ဆက်လက်ပွင့်နေခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် ဘာလင်မြို့သည် GDR ရှိ ဘဝမှ လွတ်မြောက်ရန် အသည်းအသန် ကြိုးပမ်းနေကြသော အရှေ့ဂျာမနီနိုင်ငံသားများအတွက် ဆွဲဆောင်မှုရှိသော နေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ဆိုဗီယက်ယူနီယံအကြား တင်းမာမှုများအတွက်လည်း ပေါက်ကွဲလွယ်သော အချက်အချာနေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက်တို့သည် ဘာလင်မြို့ရှိ အရပ်သားများ သွားလာလှုပ်ရှားမှုအပေါ် စီမံခွင့်အာဏာကို အရှေ့ဂျာမနီထံ ပေးအပ်ခဲ့ပြီး၊ အနောက်အုပ်စုက အသိအမှတ်မပြုသော အစိုးရတစ်ရပ်ထံသို့ ထိန်းချုပ်မှုကို လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ အစပိုင်းတွင် အရှေ့ဂျာမနီသည် ၎င်း၏ နေထိုင်သူများကို အနောက်ဂျာမနီသို့ သွားရောက်ခွင့်ပြုရန် "လည်ပတ်ခွင့်များ" ထုတ်ပေးခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဤစနစ်အောက်တွင် အရှေ့ဂျာမနီနိုင်ငံသား အမြောက်အမြား ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်မှု (Republikflucht ဟု လူသိများသော) ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက်၊ အသစ်ဖွဲ့စည်းထားသော အရှေ့ဂျာမနီနိုင်ငံသည် ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် အနောက်ဘက်သို့ သွားလာခွင့်အားလုံးနီးပါးကို ဥပဒေအရ ကန့်သတ်ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။ အရှေ့ဂျာမနီဆိုင်ရာ ဆိုဗီယက်သံအမတ်ကြီး မီခေးလ် ပါဗူခင်းက "ဆိုရှယ်လစ်ကမ္ဘာနှင့် အရင်းရှင်ကမ္ဘာအကြား ပွင့်လင်းပြီး အခြေခံအားဖြင့် ထိန်းချုပ်မထားသော နယ်စပ်တစ်ခု ဘာလင်တွင် ရှိနေခြင်းသည် ပြည်သူများအား မြို့၏ အစိတ်အပိုင်းနှစ်ခုလုံးကို မသိစိတ်မှ နှိုင်းယှဉ်မိစေရန် လှုံ့ဆော်ပေးနေပြီး၊ ယင်းနှိုင်းယှဉ်ချက်သည် စိတ်မကောင်းစွာဖြင့် ဒီမိုကရက်တစ် [အရှေ့] ဘာလင်အတွက် အမြဲတမ်း အဆင်မပြေဖြစ်နေတတ်သည်" ဟု သတိပြုမိခဲ့သည်။ == ဘာလင် ပြည်ပထွက်ခွာမှု ဟာကွက် == ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဂျာမနီပြည်တွင်းနယ်စပ်ကို တရားဝင် ပိတ်ပစ်ခဲ့သော်လည်း ဘာလင်မြို့ရှိ နယ်စပ်သည် သိမ်းပိုက်ထားသော မဟာမိတ်လေးနိုင်ငံစလုံးက စီမံခန့်ခွဲသောကြောင့် ပိုမိုဝင်ရောက်ရလွယ်ကူသော အခြေအနေတွင် ရှိနေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဘာလင်မြို့သည် အရှေ့ဂျာမနီနိုင်ငံသားများ အနောက်ဘက်သို့ ထွက်ခွာရာ အဓိကလမ်းကြောင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အရှေ့ဂျာမနီသည် အရှေ့ဂျာမနီမှ ထွက်ခွာသည့် ဒုက္ခသည် စုစုပေါင်းဦးရေကို လျှော့ချရန် နိုင်ငံကူးလက်မှတ်ဥပဒေသစ်တစ်ခုကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ သို့သော် ယင်းဥပဒေသည် မရည်ရွယ်ဘဲ အနောက်ဘာလင်မှတစ်ဆင့် ထွက်ခွာသူ ရာခိုင်နှုန်းကို ၁၉၅၈ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်အထိ သိသိသာသာ မြင့်တက်သွားစေသည့် ရလဒ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ အရှေ့ဘာလင်မှ ထွက်ခွာရန် ကြိုးပမ်းစဉ် ဖမ်းမိသူများသည် ပြင်းထန်သော ပြစ်ဒဏ်များကို ခံခဲ့ရသော်လည်း၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အတားအဆီး မရှိခြင်းနှင့် အနောက်ဘာလင်သို့ မြေအောက်ရထားလမ်း ဆက်လက်ရှိနေခြင်းတို့ကြောင့် ယင်းကဲ့သို့သော အစီအမံများသည် ထိရောက်မှု မရှိခဲ့ပေ။ ဘာလင်၏ ကဏ္ဍအလိုက် နယ်စပ်သည် အခြေခံအားဖြင့် အရှေ့အုပ်စုနိုင်ငံသားများ ဆက်လက်ထွက်ပြေးနိုင်သည့် "ဟာကွက်" တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ထွက်ခွာသွားခဲ့သော အရှေ့ဂျာမနီနိုင်ငံသား ၃.၅ သန်းသည် အရှေ့ဂျာမနီ လူဦးရေတစ်ခုလုံး၏ ခန့်မှန်းခြေ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း ရှိခဲ့သည်။ အရှေ့ဂျာမနီနှင့် အနောက်ဘာလင်အကြား ဖြတ်သန်းသွားလာမှုကို စောစောစီးစီး မရပ်တန့်ခဲ့ရခြင်း၏ အရေးကြီးသော အကြောင်းရင်းတစ်ခုမှာ ထိုသို့ပြုလုပ်ခြင်းက အရှေ့ဂျာမနီရှိ ရထားလမ်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အများစုကို ပြတ်တောက်သွားစေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အနောက်ဘာလင်ကို ရှောင်ကွင်းသွားသည့် ရထားလမ်းအသစ်ဖြစ်သော ဘာလင်အပြင်ဘက်ကွင်းလမ်း (Berlin outer ring) တည်ဆောက်ခြင်းကို ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ထိုရထားလမ်း ပြီးစီးသွားပြီးနောက် နယ်စပ်ကို ပိတ်ပစ်ရန် ပိုမိုလက်တွေ့ကျသော အစီအစဉ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ [[Category:နိုင်ငံရေး]] [[Category:ကွန်မြူနစ်ဝါဒ]] [[Category:ကမ္ဘာ့သမိုင်း]] [[Category:ဥရောပတိုက်]] [[Category:ဂျာမနီနိုင်ငံ]] [[Category:စစ်အေးခေတ်]] 241velyt6flka57q152alfmt6yxamam 0 5896 1042008 861667 2026-07-03T23:03:26Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1042008 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = ကြက်ဥလိပ် | image = CookbookEggrollTongs.jpg | image_size = 250px | caption = ကြက်ဥလိပ် | country = အမေရိကန် | region = | creator = မဆုံးဖြတ်နိုင်၊ ၁၉၃၀ ဆယ်စုနှစ်က နယူးယောက်စီးတီးတွင် စတင်ခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်ထုတ် Henry Low ၏ ''Cook at Home in Chinese'' တွင် ကြက်ဥလိပ်လုပ်နည်းကို ထည့်သွင်းထားသည်။ | course = အရံ | type = တရုတ်-အမေရိကန် ဟင်းလျာ | served = | main_ingredient = ဂျုံအနှစ်၊ ဂေါ်ဖီထုပ်၊ ဝက်သား (သို့ အခြားအသား) | calories = | other = }} {{Infobox Chinese | c = 蛋卷 | p = dàn juǎn | mi = {{IPAc-cmn|d|an|4|.|j|üan|3}} | j = daan6-gyun2 | poj = tàn-kòan | l = "egg roll" }} '''ကြက်ဥလိပ်''' ({{lang-en|egg roll}}) သည် အမေရိကန် တရုတ် စားသောက်ဆိုင်များတွင် အချိုပွဲအနေဖြင့် တည်ခင်းသော [[ဆီမြုပ်အောင်ကြော်ခြင်း|ဆီမြုပ်အောင်ကြော်ထားသည့်]] ဟင်းပွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆလင်ဒါပုံရှိပြီး [[ဂေါ်ဖီထုပ်]]၊ တောက်တောက်စင်းထားသော အသား၊ သို့မဟုတ် အခြားအဆာပလာများကို ဂျုံလိပ်တွင် ထည့်ပြီး ဆီပူပူဖြင့် ကြော်ထားသော စားစရာ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=http://justserved.onthetable.us/2009/06/egg-rolls-in-america.html |title=On the Table: The Curious Home of Gary Allen, Food Writer & Dillettante |publisher=Justserved.onthetable.us|access-date=22 October 2017}}</ref> ဟင်းပွဲကို ပူပူနွေးနွေးသုံးဆောင်ကြပြီး လက်ဖြင့် ယူဆောင်စားသုံးကြသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.chowhound.com/post/egg-roll-condiments-390781?page=2 |title=Egg roll condiments. - General Discussion - Eggs |page=2 |date=11 April 2007 |publisher=Chowhound.com |access-date=22 October 2017 |archive-date=27 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221027123401/https://www.chowhound.com/post/egg-roll-condiments-390781?page=2 }}</ref> often from a cellophane packet.<ref>{{cite web |url=http://whateverworks.typepad.com/bonbon/2015/05/condiment-packets.html |title=What to make with those leftover Chinese food condiment packets - What the heck's a bonbon? |publisher=Whateverworks.typepad.com |access-date=22 October 2017 |archive-date=28 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221028011059/https://whateverworks.typepad.com/bonbon/2015/05/condiment-packets.html |url-status=dead }}</ref> ကြက်ဥလိပ်သည် အမေရိကန် တရုတ် ဟင်းလျာများတွင် တွေ့ရများသော ဟင်းပွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[File:A typical egg roll.png| thumb |ကြက်ဥလိပ်]] == ကိုးကား == <References /> [[Category:အစားအစာ]] kmqrr9m6oefqjtkcfdlfyt20kcyprl6 0 6102 1041877 1020487 2026-07-03T13:38:58Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-်် +်) 1041877 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|birth_place [[ရွှေဘိုမြို့]]တောင်ဘက်၊ [[မန်ကျည်းတုံရွာ]]|name         =ဦးမြတ်စံ<ref> name=မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၂)၊ စာမျက်နှာ ၁၆၉-၁၇၀</ref>|occupation   =အကြီးတော်၊ မှူးမတ်၊ အပြင်သွေးသောက်လတ် ကြီးမှူး <ref name="p171">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၂)၊ စာမျက်နှာ ၁၇၁</ref>|known_for    =[[မဲဇာတောင်ခြေ ရတု]] ရေးသားသူ|birth_date=မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၀၈၉-ခုနှစ်<ref name="p169">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၂)၊ စာမျက်နှာ ၁၆၉</ref>|era=[[ကုန်းဘောင်ခေတ်]]|honorific_prefix=လက်ဝဲသုန္ဒရ အမတ်ကြီး|notable_works=[[မဲဇာတောင်ခြေ ရတု]]၊ [[နန္ဒီသေနပျို့]]|nationality=မြန်မာ|predecessor=ဦးမြတ်သာနေ|ethnicity=မြင်းစီးမျိုး ရိုးရာ|alma_mater=ရတနာပူရ အင်းဝမြို့|home_town=[[ရွှေဘိုမြို့]]|birth_name=မြတ်စံ|awards=လက်ဝဲသုန္ဒရ၊ ဘယရန္တမိတ်၊ လက်ဝဲနန္ဒမိတ်၊ သရေသင်္ခယာ၊ လက်ဝဲဘိနန်သူ|children=(၃) ဦး (မဟာဓမ္မိကရာဇာ ဦးအေး၊ ဦးရွှေသာ၊ မလွန်းမယ်)|spouse=မရွဲ့|criminal_charge=တာဝန်ဝတ္တရား ပျက်ကွက်မှု<ref name="p170">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၂)၊ စာမျက်နှာ ၁၇၀</ref>}} '''လက်ဝဲသုန္ဒရ''' သည် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်]]တွင် [[အလောင်းမင်းတရား]]ကြီးက ချီးမြှင့်သော ဘွဲ့တစ်ခု၏ အမည် ဖြစ်သည်။ လက်ဝဲသုန္ဒရဘွဲ့ဖြင့် ထင်ရှားသူမှာ '''ဦးမြတ်စံ''' ({{IPA-my|ʔú mjaʔ sàɴ|}}; ၁၀၈၉ ဖွား) ဖြစ်သည်။<ref name="p169" /> အမတ်ကြီး ရေးသားခဲ့သော စာပေများအနက် မဲဇာတောင်ခြေချီ ရတုမှာ အထင်ရှားဆုံးဖြစ်ပြီး သာဓိနပျို့မှာ အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။<ref name="p171" /> == အတ္ထုပ္ပတ္တိ == '''လက်ဝဲသုန္ဒရ''' ဘွဲ့ဖြင့် ထင်ရှားခဲ့သော သူ၏ အမည်ရင်းမှာ '''မြတ်စံ''' (Myat San) ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://culturalatlas.sbs.com.au/myanmar-burmese-culture/burmese-myanmar-culture-naming |title=Burmese Culture - Naming |publisher=Cultural Atlas |access-date=2024 |quote=မြန်မာ့အမည်ပေးစနစ်တွင် 'မောင်' နှင့် 'ဦး' တို့ကို ရှေ့ဆက် ဂုဏ်ပုဒ်များအဖြစ် ထည့်သွင်း ခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိကြသည်။}}</ref> မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁ဝ၈၉ ခုနှစ်တွင် ရွှေဘိုမြို့တောင်ဘက် ၁၄ မိုင်ဝေးသော မန်ကျည်းတုံရွာ၌ မြင်းစီးမျိုးရိုးရာမှ ဖွားမြင်သည်။<ref name="p169" /> ငယ်နာမည်မှာ '''မောင်မြတ်စံ'''ဖြစ်သည်။ == ငယ်စဉ်ဘဝနှင့် ပညာရေး == '''မောင်မြတ်စံ'''ကို စာပေများ သင်ယူရန်အတွက် အသက် ၇-နှစ် အရွယ်၌ မန်ကျည်းတုံရွာ ရွှေဘုံသာကျောင်း ဆရာတော် ရှင်ဝရ သမ္ဗောဓိထံမှာ မိဘများကလျှောက်ထား အပ်နှံခဲ့သည်။ အသက် ၁၁-နှစ် အရွယ်၌ ထိုဆရာတော်ထံတွင် ရှင်သာမဏေ ဝတ်ခဲ့သည်။ '''ကိုရင်မြတ်စံ'''သည် ထိုခေတ်ထိုအခါက ထင်ရှားသော ရတနာပူရ အင်းဝမြို့ ဒုတိယ မှန်စီဆရာတော်ကြီးနှင့် စစ်ကိုင်းမင်းဝံတောင်ရိုးရှိ ကယေမ္ဗာဇမထေရ်တို့ထံတွင်လည်း ပိဋကတ်သုံးပုံကို အဋ္ဌကထာဋီကာနှင့်တကွ သင်ယူခဲ့လေသည်။ ထို့အပြင် ကဗျာ လင်္ကာ ရတု ဧချင်း မော်ကွန်း ဖွဲ့စပ် သီကုံးမှုကိုလည်း အထူးကြိုးစား သင်ယူခဲ့သည်။ အသက် ၁၃-နှစ်နှင့် ၄-လ၌ မဟော်ပျို့ကို စပ်ဆိုခဲ့ပြီး သုံးဝါ မြောက်တွင် ပိဋကတ်သုံးပုံကို အလုံးစုံ တတ်မြောက်၍ ၁၄-နှစ် အရွယ်၌ လူဝတ်လဲကာ '''ကိုရင်'''လူထွက်ခဲ့သည်။ '''ကိုမြတ်စံ'''သည် အင်းဝရွှေနန်းတော်အတွင်း ဝင်ထွက်သွားလာနေလေရာ ငယ်ရွယ်နုနယ် နေသေးသောကြောင့် မိဘများက စိတ်လက်မချ ဖြစ်​ခဲ့ရပြီး အမှုတော်ထမ်းရွက်လိုမှု ခွင့်ပြုချက်ကို ချက်ချင်း မပေးခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ သက္ကရာဇ် ၁၁၀၉-ခုနှစ် အရောက်တွင် '''အသက်နှစ်ဆယ်''' ပြည့်ခဲ့ပြီး လူကြီးအရွယ်သို့ တရားဝင်ရောက်ရှိလာသောအခါမှ '''ဦးမြတ်စံ'''၏ အမှုတော် ထမ်းရွက်လိုမှုကို မိဘများက ခွင့်ပြုပေးခဲ့သည်။ == မင်းမှုထမ်းခြင်းနှင့် ရရှိခဲ့သည့် ဘွဲ့တံဆိပ်များ == '''ဦးမြတ်စံ'''သည် သက္ကရာဇ် ၁၁၁၁-ခုနှစ်တွင် မွန်နှင့် မြန်မာများစစ်ဖြစ်ကြ၍ အင်းဝနေပြည်တော်ကြီးသည် မွန်တို့လက်သို့ ကျရောက်သောအခါ နေရပ်မိဘများထံ ပြန်လာ၍ နေရလေ၏။ ''' ဟံသာဝတီရောက် မင်းတရားကြီး'''သည် သက္ကရာဇ် ၁၁၁၃-ခုနှစ်တွင် အလုံးအရင်းနှင့် မွန်တပ်များကိုတွန်းလှန်သောကြောင့် မွန်တပ်များ ပြန်သွားကြသောအခါ စဉ့်ကိုင်ကို ကေတုမတီဟုသမုတ်၍ မလွန်တပ်မှူး သတိုးမင်းခေါင်အား ကိုးသိန်းသခင်ဘွဲ့နှင်းခဲ့သည်။ နန်းတော်၊ လွှတ်တော်၊ ရှေ့ရုံးနှင့် နောက်ရုံး များကိုလည်း တည်ဆောက်စေပြီးလျှင် ထီးပြိုင် နန်းပြိုင် အုပ်ချုပ်ခဲ့ကြသည်။ ထို အခါတွင် '''ဦးမြတ်စံ'''သည် ကိုးသိန်းသခင်ထံတွင် စတင်ခစား အမှုထမ်းခွင့် ရခဲ့သည်။ '''ဦးမြတ်စံ'''သည် သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉-ခုနှစ်၌ အလောင်းမင်းတရားကြီးထံတွင် သွားရောက်၍ ခစားခဲ့သည်။ ထိုအခါ သားတော်ကြီး ဥပရာဇာထံတွင် ပထမဦးစွာ တာဝန် စတင်ထမ်းဆောင်ခွင့်ရခဲ့သည်။ ထို့နောက် ညီတော် အမြင့်မြို့စား အိမ်တော်တွင် အကြီးတော်အရာ ရာထူးကို ထမ်းဆောင်ခွင့်ရရှိခဲ့ပြီး '''လက်ဝဲသုန္ဒရဘွဲ့'''ကိုလည်း စတင် ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။ ထိုအခိုက် လက်ဝဲသုန္ဒရဘွဲ့ဖြင့် ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။ ဒုတိယသားတော် [[ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရား]]လက်ထက်မှာလည်း အမြင့်မင်းအကြီးတော် အဖြစ်ဖြင့်ပင် ထမ်းရွက်ရသည်။ အမြင့်မင်း၏ လူပျိုတော် မောင်အောင်တင်နှင့် အပျိုတော် မမိတ်တို့ အရေးအခင်းတွင် ငအောင်တင်ကို အကြီးတော်လက်ဝဲသုန္ဒရအား ဘုရင်ကတောင်းခံရာ မရ၍ [[မဲဇာ]]သို့အပို့ခံရသည်။ [[မဲဇာတောင်ခြေ ရတု|မဲဇာတောင်ခြေ-ချီရတု]] ဆက်သွင်းသောအခါ မဲဇာမှ ပြန်လည်ခေါ်ယူ၍ အကြီးတော်အရာကို ပြန်လည်ပေးအပ်ခြင်းမပြုတော့ပဲ အမြင့်မင်းအိမ်မှာပင် ဘယရန္တမိတ်ဘွဲ့ဖြင့် အမှုတော်ကို ဆက်လက်ထမ်းရွက်စေသည်။ သက္ကရာဇ် ၁၁၄၃-ခုနှစ် တပို့တွဲလအတွင်း [[ဘိုးတော်ပဒုံမင်းကြီး]] မင်းအဖြစ်သို့ရောက်တော်မူသောအခါတွင်မူ မြို့ဝန်ရာထူးဖြင့် ခန့်ထား၍ မဟာသီဟသူရဘွဲ့ဖြင့် ချီးမြှင့်ခြင်းကို ခံရသည့်ပြင် တရားသူကြီး အဖြစ်လည်း ထပ်လောင်းသူကောင်းပြုခြင်းကို ခံရလေသည်။ အမတ်ကြီးသည် ၁၁၆၁-ခုလောက်တွင် ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်လေသတည်း။ <ref>မြန်မာကဗျားရွေးချယ်ချက်နှင့် ရတုရွေးချယ်ချက် H 594_ A (ဟံသာဝတီ)</ref> == လက်ဝဲသုန္ဒရ == '''လက်ဝဲသုန္ဒရ''' ဘွဲ့ခံ ပညာရှိအမတ်ကြီးနှစ်ဦးသည် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်]]၊ [[အလောင်းမင်းတရား]]ကြီး လက်ထက်၌ ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်။ ထိုသူတို့မှာ '''ဦးမြတ်သာနေ''' နှင့် '''ဦးမြတ်စံ''' တို့ ဖြစ်ကြသည်။ * '''ဦးမြတ်သာနေ'''('''လက်ဝဲနော်ရထာ''') ''ရှေ့လူ'<nowiki/>''ဖြစ်သော ''ဦးမြတ်သာနေ'''သည်''' လက်ဝဲသုန္ဒရ '''ဘွဲ့ နှင့်ရာထူးကို ပထမဦးစွာ လက်ခံရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းနောက်တွင်''' ဦးမြတ်စံ '''အား ၎င်းဘွဲ့နှင့် ရာထူးကိုပင် ထပ်မံပေးအပ်ခဲ့ပြီးနောက်''''' '''ရှေ့လူ''' ဦးမြတ်သာနေကိုမူ '''လက်ဝဲနော်ရထာ''' ဘွဲ့ဖြင့် ရာထူးကို ထပ်တိုးချီးမြှင့် မြှောက်စားခဲ့သည်။ * '''ဦးမြတ်စံ''' ('''လက်ဝဲသုန္ဒရ''') ''လက်ဝဲသုန္ဒရ''ဘွဲ့ ရာထူးကို ''ဆက်ခံသူ'' နောက်လူ၏အမည်မှာ [[မဲဇာတောင်ခြေ]] ရတုကို ရေးသားခဲ့သော '''ဦးမြတ်စံ''' ဖြစ်သည်။ သူသည် ဘွဲ့များကို ငါးခုအထိ ရရှိခဲ့သော်လည်း ပထမ ဦးဆုံးရရှိခဲ့သည့် '''လက်ဝဲသုန္ဒရ''' ဘွဲ့နှင့်သာ မြန်မာစာပေ သမိုင်းတွင် ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သည်။ ၁၁၁၃ ခုနှစ်တွင် မွန်-မြန်မာစစ်ဖြစ်၍ အင်းဝနေပြည်တော်ကြီး မွန်တို့လက်သို့ ကျရောက်သောအခါ မောင်မြတ်စံသည် မိဘရပ်ထံ ပြန် လည်နေသည်။ အလောင်းမင်းတရားကြီးသည် ကုန်းဘောင်ရွှေပြည်ကြီးကို သိမ်းမြန်း၍ ထီးနန်းစံတော်မူသောအခါမှ ဦးမြတ်စံသည် ရွှေမြို့တော်သို့ ရောက်လာ၍ ဥပရာဇာအိမ်ရှေ့မင်း (နောင်တော်ကြီးမင်း)ထံ၌ ခစားထမ်း ရွက်သည်။ အိမ်ရှေ့မင်း၏ လျှောက်ထားပေးချက်အရ အလောင်းမင်းတရား ကြီးက ဦးမြတ်စံအား သားတော် အမြင့်မြို့စားအိမ်တော်တွင် အကြီးတော်အရာ ခန့်အပ်တော်မူလေသည်။ အမြင့်မြို့စားထံတွင် ထမ်းရွက်ခစားဆဲမှာပင် ရွှေမြို့တော်သို့ ခေါ်တော်မူ၍ လက်ဝဲသုန္ဒရဟူသောဘွဲ့ထူးနှင့် မှူးမတ် အဖြစ်ဖြင့် ချီးကျူးမြှောက်စားကာ အဆောင်အယောင်ပါ ပေးအပ်ပြီးလျှင် မြောက်ဘက်ကိုးသင်းမြင်းမြေနှင့်တကွ ယင်းတော်ရွာကို ပေးသနားတော်မူ လေသည်။ အလောင်းမင်းတရားကြီး နတ်ရွာစံ၍ နောင်တော်ကြီးမင်း နန်းတက်သောအခါ အမှုတော်ကို ဆက်လက်ထမ်းရွက်မြဲ ထမ်းရွက်သည်။ ၁၁၂၅ ခုနှစ်တွင် အင်းဝရွှေပြည်ကို ပြန်လည်ဖန်ဆန်းကြငှန်း ဖွင့်တော်မူသော ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရားလက်ထက် ၁၁၂၆ ခုနှစ်၊ နယုန်လပြည်ကျော် ၂ ရက်နေ့တွင် ဥကင်တော်ကြီး ဖွင့်တော်မူကာ ဆွေတော် မျိုးတော် မှူးတော် မတ်တော်တို့အား ဘွဲ့များချီးမြှင့်သည့်အခါ၌ ယင်းလပြည့်ကျော် ၁ဝ ရက်နေ့တွင် အမြင့်မင်းသားသုသီရိ ဓမ္မရာဇာ အကြီးတော် လက်ဝဲ သုန္ဒရအမတ်အား ဘယရန္တမိတ်ဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခဲ့ကောင်းဖြင့် ဆင်ဖြူရှင်ဘုရား တံဆိပ်နာမံတော်နှင့် မိဖရားသားတော် ညီတော် မှူးတော် မတ်တော် အမှုထမ်း အရာထမ်း ဘွဲ့စာရင်းပေမူ၌ ဖော်ပြထားလေသည်။ ၁၁၂၆ ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလပြည့်ကျော် ၆ ရက်နေ့တွင် မှူးတော် မတ်တော် သူရဲသူခက် ကျွန်တော်မျိုးအပေါင်းကို ရွေးကောက်သီးသန့်တော်မူ၍ လေးဆယ်တော် ငါးဆယ်တော် အတွင်းသွေးသောက်အပြင် သွေးသောက်ဖွဲ့တော်မူရာတွင် လက်ဝဲသုန္ဒရအမတ်ကြီးသည် ဘယရန္တမိတ်ဘွဲ့ဖြင့်အရည်တူ လူပေါင်း ၃၉ ဦးပါဝင်သော အပြင်သွေးသောက်လတ်ကို ကြီးမှူးခဲ့ရသည်။ ဆင်ဖြူရှင် မင်းတရားလက်ထက် ညီတော် အမြင့်မြို့စား၏ အိမ်တော်တွင် အကြီးတော်အရာဖြင့် ခစားထမ်းရွက်ခိုက် အမြင့်မင်းသား၏ လူပျိုတော် မောင်ထင်ကျော် (အချို့အမှတ်အသားတွင် မောင်အောင်တင်ဟု ရှိသည်။) သည်အပျိုတော်မမိတ်နှင့် ချစ်ကြိုက်ကြ၍ နန်းတော်အနောက် တံခါး၏ အပြင်ဘက်တွင် ချိန်းချက်စကားပြောနေကြသည်ကို သွေးသောက်ကြီး နှင့် မင်းမှုထမ်းတို့သိရှိ၍ ဖမ်းကြလေရာ ငထင်ကျော် လက်လွတ်ပြေးသဖြင့် ငထင်ကျော်ကိုဖမ်းပေးရန် အမြင့်မင်းထံ တောင်းလေသည်။ အမြင့်မင်းလည်း မပေးအပ်ဘဲ နေလေသောကြောင့် မင်းသားအား အစစအရာရာ ဆုံးမသွန်သင်ရန် အပ်ထားပါလျက် အဆုံးအမ အသွန်အသင်မရှိ၍သာ ဖြစ်ရသည်ဟု အကြီးတော် လက်ဝဲသုန္ဒရအပေါ် အမျက်တော်ရှကာ နဖူး၌ စာတမ်းထိုးစေဟု မင်းတရားကြီးက အပြစ်ဒဏ်ခတ်သည်။ မျက်နှာတွင် စာတမ်းထိုးပါက တစ်သက်လုံးဖျက်မရအောင် မည်းတော့မည်ကိုစိုးရိမ်လှသဖြင့် မယားမရွဲက ချမ်းသာပေးသနားတော်မူပါရန်အကြောင်း မယ်တော်ဘုရားအဆောင်သို့ဝင်၍ တင်လျှောက်ရာတွင် စာတမ်းထိုးခြင်းမှ ချမ်းသာ ပေး၍ အညာ မဲဇာတောသို့အပို့ခံရသည်။ မဲဇာ၌နေရစဉ် ကုန်းဘောင် နေပြည်တော်ကို တသကြောင်း၊ သားမယားတို့ကို လွမ်းဆွတ်တသကြောင်း စပ်ဆိုသော ''မဲဇာတောင်ခြေ'' ချီ ပိုဒ်စုံရတုနှင့် ''ဝေရွှန်းစန္ဒာ''ချီ ပိုဒ်စုံရတု များကိုရေးသားဆက်သွင်းသည်။ ရတုများကို နားဆင်တော်မူရသော မင်းတရားကြီးသည် အမတ်ကြီးအပေါ် လွန်စွာသနားတော်မူလာသဖြင့် နေပြည်တော်သို့ပြန်ခေါ်ရာ မဲဇာ၌ ၄၅ ရက်သာနေခဲ့ရသည်။ အချို့ကလည်း ၆၄ ရက်နေရသည်ဟုဆိုလေသည်။ အမတ်ကြီးအရေးအသားသည် နှလုံးသားမှ ပေါ်ထွက်လာသော စကားလုံးများဖြင့် သိပ်သည်းစွာ ရေးသားနိုင်သဖြင့် သက်ဆိုင်သူများအား မဆိုထားဘိ အနှစ် ၂ဝဝ ကွာခြားခဲ့ပြီးဖြစ်သော ကျွန်ုပ်တို့၏ စိတ်နှလုံးကိုပင် ထိခိုက်ဆွဲဆောင်နိုင်သော သတ္တိထူး ရှိလေသည်။ နေပြည်တော်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိပြီးနောက် ဦးမြတ်စံအား အကြီးတော်အရာ ပြန်လည်ပေးတော်မမူတော့ဘဲ ထမ်းရွက်ရင်းအမြင့်မင်း အိမ်တော်ဝယ် ဘယရန္တမိတ်ဘွဲ့နှင့် အမှုတော်ကို ဆက်လက်ထမ်းရွက်စေ တော်မူသည်။ ဘုရင်မင်းမြတ်ကိုယ်တိုင်ကလည်း အမျက်တော် ရှိရင်းစွဲဖြစ်သည့်အတိုင်း ခမည်းတော်၊ နောင်တော် မင်းတရားကြီးတို့ကဲ့သို့ မြှောက်စား ခြင်းမရှိတော့ချေ။ အမတ်ကြီးကိုယ်၌ကလည်း စိတ်ပျော်ရွှင်ချမ်းမြေ့ခြင်း မရှိ ရှာ့ချေ။ သို့ရာတွင် ၁၁၃၁ ခုနှစ်နှင့် ၁၁၃၉ ခုနှစ်အကြား အမတ်ကြီးသည် လက်ဝဲနန္ဒမိတ်ဟူသောဘွဲ့ထူးကို ရရှိခဲ့သေးသည်ဟု ယူဆရသည်။ မည်သည့် ခုနှစ်၌ မည်သည့်မင်းက ပေးသည်ဟုကား အတိအကျမသိရချေ။ ၁၁၃၁ ခုနှစ်တွင် ပြုစုပြီးသော ''နန္ဒီသေနပျို့''၌ ''လက်ဝဲသုန္ဒရ၊ ဘယရန္တမိတ်၊ ပဏ္ဍိတ်ဟူသည် နှစ်မည်ဘွဲ့ခံ'' ဟု ဘွဲ့နှစ်ဘွဲ့ရကြောင်းပါ၍ ၁၁၃၉ ခုနှစ် တွင် ပြုစုပြီးသော ''ဝိနိစ္ဆယဓမ္မသတ်လင်္ကာနိဂုံး''၌ ''လက်ဝဲသုန္ဒရ၊ ဘွဲ့ဦး ကလျှင်၊ ဘယရန္တမိတ်၊ ဝှန်ထိတ်ကြေညာ၊ မည်သာဆင့်ကဲ၊ လက်ဝဲ နန္ဒ မိတ်၊ မတ်ပဏ္ဍိတ်လျှင်'' ဟုပါရှိရာ ထိုအချိန်တွင် ဘွဲ့သုံးဘွဲ့ရပြီဖြစ်ကြောင်း သိသာသည်။ ဘိုးတော်ဘုရားနန်းတက်တော်မူသောသက္ကရာဇ် ၁၁၄၄ ခုနှစ်တွင် လက်ဝဲသုန္ဒရအမတ်ကြီး ဦးမြတ်စံသည် သရေသင်္ခယာဘွဲ့ကိုရရှိသည်။ ထို့ နောက်တွင်လည်း ဆက်လက်၍ လက်ဝဲဘိနန်သူဘွဲ့ကို ရရှိသည်။ အမတ်ကြီးရေးသားသော သေနင်္ဂဗျူဟာနိဂုံး၌ - ''လက်ဝဲသုန္ဒရ၊ ဘွဲ့နောက်မှလျှင်၊ ဘယရန္တမိတ်၊ ကျော်ထိတ်လျှံဝေ၊ သရေသင်္ခယာ၊ မည်သာထူးကဲ၊ လက်ဝဲ ဘိနန်သူ၊ ရွှန်းရွှန်းလူမျှ'' ဟု စပ်ဆိုခဲ့လေသည်။ အမတ်ကြီးသည် ဘွဲ့ထူးငါးဘွဲ့ကို ရခဲ့သော်လည်း မြတ်နိုးတနာပြု သောဘွဲ့မှာ လက်ဝဲသုန္ဒရဘွဲ့ပင် ဖြစ်ဟန်တူသည်။ ယင်းဘွဲ့ဖြင့်ပင် လူသိ များ၍ထင်ရှားသည်။ ဘိုးတော်ဘုရားနန်းစံ၍ ၁၈ နှစ်အကြာ သက္ကရာဇ် ၁၁၆၁ ခုနှစ်တွင် သောဏပျို့ကိုရေးသားကြောင်းတွေ့ရရာ အမတ်ကြီးသည် အသက် ၇၂ နှစ်ရှိသည်တိုင် အသက်ရှင်လျက်ရှိသေးကြောင်း မှတ်သားအပ်ပေသည်။ အချို့ကလည်း အမတ်ကြီးသည် ဘကြီးတော်မင်းလက်ထက်တွင် တရားသူကြီးအဖြစ်ထမ်းရွက်၍ ရတနာပူရ အင်းဝပြည်တော်ကြီးလာ မော် ကွန်းနှင့် မဟာဝိဇယရံသီ ပုထိုးတော်ကြီး မော်ကွန်းတို့ကို သီကုံးရေးသား သည်ဟု အဆိုရှိသည်။ သို့ရာတွင် အထောက်အထား တိတိကျကျကား မတွေ့ရသေးချေ။ ဧရာဝတီဖြစ်အနောက်ဘက် မင်းကွန်းဘက်တွင် အနိစ္စ ရောက်ကြောင်းကိုသာ အခိုင်အလုံသိရှိရလေသည်။ အမတ်ကြီးသည် အလောင်းမင်းတရားလက်ထက် ငယ်စဉ်က ရည်ငံခဲ့သော မရွဲနှင့်အကြောင်းပါ၍ သားနှစ်ယောက်၊ သမီးတစ်ယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။ သားကြီးမှ နောင်အခါ မဟာဓမ္မိကရာဇာဘွဲ့နှင့် တရား သူကြီးဖြစ်လာသော ဦးအေးဖြစ်၍ သားအလတ်မှာ ဦးရွှေသာ၊ သမီးအထွေး မှာ မလွန်းမယ်ဖြစ်သည်။ အမတ်ကြီးရေးသားပြုစုခဲ့သည်ဟု အထောက်အထားနှင့် တွေ့ရှိရ သော စာပေများမှာ (၁) မဟော်ပျို့ (၁၁ဝ၃ ခုနှစ်)၊ (၂) လင်္ကာသီရိကျမ်း (၁၁၁ဝ-၁၁၂ဝနှစ်အတွင်း)၊ (၃) ဓမ္မသတ်လင်္ကာ(၁၁၂၅-၁၁၃၁ ခုနှစ် အတွင်း)၊ (၄) နန္ဒီသေနပျို့(၁၁၃၁ ခုနှစ်)၊ (၅) ဝိနိစ္ဆယဓမ္မသတ်လင်္ကာ (၁၁၃၉ ခုနှစ်)၊ (၆) သေနင်္ဂဗျူဟာပျို့၊ (၇) အာဒါသမုခပျို့၊ (၈) သာဓိနပျို့ (၁၁၄၅ ခုနှစ်)၊ (၉) ဗျူဟာစက္ကိပျို့(၁၁၅၂ ခုနှစ်)၊ (၁ဝ) မန္ဓာတုစကြာမင်းပျို့(၁၁၅၇ ခုနှစ်)၊(၁၁) သောဏပျို့(၁၁၆၁ ခုနှစ်) တို့ အပြင် ရှစ်ဆယ်ပေါ် အဲရိုးများ၊ရတုများနှင့် လူးတားများဖြစ်ကြသည်။ အမတ်ကြီးရေးသားခဲ့သည့် စာပေများအနက် '' မဲဇာတောင်ခြေ'' ချီ ရတုသည် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်၍ ''သာဓိနပျို့'' သည် အကောင်ဆုံးဖြစ် သည်။ အမတ်ကြီးသည် ဓမ္မသတ်ကျမ်း၌ ကျွမ်းကျင်သည့်အလျောက် သာဓိနပျို့တွင် မနုရင်းဓမ္မသတ်ကြီးတစ်စောင်လုံးကို စာတစ်ပိုဒ်တည်းဖြင့် ဖွဲ့ဆိုထားလေသည်။ အမတ်ကြီးသည် ဓမ္မသတ်အရာ၌သာမဟုတ်၊ စစ်မှုရေး ရာ နည်းနာများ၌လည်း နှံ့စပ်သူဖြစ်သည့်အလျောက် ဗျူဟာစက္ကိပျို့၊ နန္ဒီ သေနပျို့၊ သေနင်္ဂဗျူဟာပျို့များတွင် အမတ်ကြီး၏ သေနင်္ဂပညာအစွမ်းကို တွေ့မြင်နိုင်ပေသည်။ ကျန်လက်ဝဲသုန္ဒရဘွဲ့ခံ မုံရွေးရွာဇာတိ ဦးမြတ်သာနေမှာမူ လက်ဝဲ သုန္ဒရဘွဲ့ထက် အခြားဘွဲ့တစ်ခုဖြစ်သော လက်ဝဲနော်ရထာဘွဲ့ဖြင့် ပိုမိုထင် ရှားသည်။ ဦးမြတ်သာနေသည် လက်ဝဲသုန္ဒရဘွဲ့ထက် လက်ဝဲနော်ရထာဘွဲ့ ကို ပိုမိုမြတ်နိုးတနာပြုခဲ့ဟန်တူသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)</ref> == ကိုးကား == <References /> {{ကုန်းဘောင်ခေတ်}} [[Category:မြန်မာ အမျိုးသား စာဆိုတော်များ]] [[Category:ကုန်းဘောင်ခေတ်]] {{Wikisource|လက်ဝဲသုန္ဒရ}} fb58wdlkk8zfdyxa1q5zk2wpfby5mra 0 6885 1041962 1040304 2026-07-03T14:23:04Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-၀င် +ဝင်) 1041962 wikitext text/x-wiki [[File:fight.gif|frame|မြန်မာ့ သိုင်းရေးပြနေပုံ]] မြန်မာနိုင်ငံတွင် အစပြု ထွန်းကားသော [[ကိုယ်ခံပညာ]]ရပ် များအားလုံးကို '''မြန်မာသိုင်း''' ဟုခေါ်သည်။ မြန်မာသိုင်းဟု ဆိုရာတွင် ဗမာလူမျိုးများ၏ ကိုယ်ခံပညာရပ်များသာမက အခြားသော တိုင်းရင်းသား ပေါင်းစုံတို့၏ ရိုးရာ ကိုယ်ခံပညာရပ် များပါ ပါဝင်ပြီး ဒေသ၊ ကျောင်း အစရှိသည် တို့ပေါ် မူတည်၍ အမျိုးမျိုး ကွဲပြား ကြသည်။ ထင်ရှားသော သိုင်းအချို့မှာ [[ဗန်တို]]၊ [[ဗန်ရှည်]]၊ [[နန်းတွင်းသိုင်း]]၊ [[ရှမ်းသိုင်း]]၊ ဘုန်းကြီးသိုင်း၊ [[မင်းဇင်]]၊ [[သိုင်းပြောင်းပြန်]] ၊ လိုင်းမွန်းသိုင်း အစရှိသည်တို့ ဖြစ်သည်။ == စကားလုံးရင်းမြစ်နှင့် အနက် == သိုင်း၏အနက် အဓိပ္ပယ်မှာ "သ" ပြုပြင်ခြင်း ခြယ်သခြင်း၊ "သိ" သိမြင်ခြင်း နားလည်ခြင်း၊ "သို" သိမ်းဆည်းခြင်း သိုမှီးခြင်း သိုဝှက်ခြင်း၊ "သိုင်း" သိုင်းဝန်းခြင်း ခြုံလွှမ်းခြင်း ရစ်သိုင်းခြင်း ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ရှေးမြန်မာဘုရင်များ လက်ထက် မင်းခန်း မင်းနား များတွင် သိုင်းတုတ်ကိုင် ကာ စောင့်ရှောက် ပေးရပြီး ရှေ့မှ စောင့်ရှောက် ပေးရသူကို ရှေ့သိုင်းစောင့်၊ နောက်မှ စောင့်ရှောက် ပေးရသူကို နောက်သိုင်းစောင့် ဟုခေါ်သည်။ သိုင်းဆိုသည်မှာ ကျော်လွှားခြင်းဟုလည်း နားလည်ရပေမည်။ ဆရာဂျပ်ဆင်၏ မြန်မာ အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်၌ သိုင်းကို မင်းသုံးနန်းသုံး အဆောင်အယောင်တုတ်ဟု အဓိပ္ပာယ်ပေးထားပြီး။ သိုင်းက၊ သိုင်းကစား၊ သိုင်းကွက်၊ သိုင်းတက်၊ သိုင်းရိုက်ကို ရန်ကိုရှင်းလင်းခြင်း၊ ရန်ကို ခုခံကာကွယ် တိုက်ခိုက်ခြင်းအတတ်ပညာနှင့်ဆိုင်သော လှုပ်ရှားမှုများဟု အဓိပ္ပာယ်ပေးထားပေသည်။ == မြန်မာ့သိုင်းပညာသမိုင်း == မြန်မာ့သိုင်းပညာရပ်သည် လက်နက်မဲ့ဖြစ်စေ၊ လက်နက်ချင်းဖြစ်စေ တိုက်ခိုက်မှု နည်းစနစ်ပေါင်းစုံ ရှိနေပါသည်။ အခြားနိုင်ငံများတွင် မတွေ့ရသော နည်းစနစ်များ ရှိနေသည်ကို တွေ့မြင်ရမည် ဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် မြန်မာ့သိုင်းပညာကို လာရောက်လေ့လာသည့် ပြည်ပ ဧည့်သည်များ တစ်ဖွဲဖွဲ ရောက်ရှိ၍နေကြသည်။ မြန်မာ့သိုင်းပညာကို လာရောက်သင်ယူနေကြသူများ ရှိသကဲ့သို့ သက်သက် လေ့လာသူတွေလည်း ရှိနေပါ သည်။ ဒေါက်တာမောင်ကြီး ဆိုသည့် မြန်မာနိုင်ငံသား သိုင်းပညာရှင် တစ်ဦးသည် အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် အမေရိကန်ဗန်တိုအသင်း ဆိုသည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်အား ဖွဲ့စည်းပြီး ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ဆောင်ရွက် နေပါသည်။<ref>http://www.doemyanmar.com/blog/28485/%E1%80%BB%E1%80%99%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%B7%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8/</ref> မြန်မာသိုင်းပညာ၏ သက်တမ်းသည်အလွန်ရှည်ကြာခဲ့ပြီဖြစ်သည့်အလျောက် နည်းနိသျှည်းနှင့် နည်းပရိယာယ်များ၊ ကြွယ်ဝများပြား လှသည်။ ရှေးခေတ်က မြန်မာ ဘုရင် မိဖုရားများ၊ အိမ်ရှေ့စံမင်းသား မင်းသမီးများ အခမ်းအနား အဆောင်အယောင်နှင့် ထွက်ကြွ မြန်းချီသည့်အခါများတွင် ရှေ့မှတုတ်ကိုင်၍ စောင့်ရှောက်လမ်းရှင်းပေးရသူ၊ နောက်မှတုတ်ကိုင်၍ အကာအ ကွယ်ပေးရသူများ လိုက်ပါကြရသည်။ ထိုသူများကို သိုင်းကိုင်များဟု ခေါ်သည်။ ရှေ့မှတုတ်ကိုင် အစောင့်အရှောက်များပါသည် ကို ရှေ့သိုင်း ဟုခေါ်သည်။ နောက်မှတုတ်ကိုင် အစောင့်အရှောက်များပါသည်ကို နောက်သိုင်း ဟုခေါ်သည်။ ဘုရင်၊ မိဖုရား၊ မင်းသား၊ မင်းသမီးတို့ ထွက်ချီကြွမြန်းလာသည့်အခမ်းအနားများတွင်သာမက ဘုရင်မင်းမြတ် အသုံးပြုရန် ရေခတ်လာသည့်အခါ ဖြစ်စေ ရှေ့သိုင်း နောက်သိုင်း ဝန်းရံ ယူဆောင်လာ တတ်ကြောင်း စာပေ အထောက်အထားများ၌ တွေ့ရလေသည်။ ဤသို့ ဘုရင်မင်းမြတ်အသုံးပြုရန် ရေခတ်ပုံနှင့် စပ်လျှဉ်း၍ ရကန်ဆရာကြီး ဦးတိုးက သူ၏ ရာမရကန် အခန်း၅ ဝတ်လဲတော်ချီး၊ သံတမန်စေခန်း၌ ရေချင်းပင်ရေသော်လည်း၊ ချိုးရေ၊ သောက်ရေ၊ သုံးရေများလည်းတစ်ဌာန။ ။ ရှေ့သိုင်း၊ နောက်သိုင်း မထိုင်ကိုင်းရမည်၊ မင်းသိုင်းမင်းရေ၊ ဟဲ့ထိုင်လေ သားနှင့်၊ ညနေချိန်တန်၊ ရွှေနန်းပြန်တို့၊ မာန်ဘရချာ၊ ငါ့ပွဲကတော့၊ ဘော်ကြော့လူဆန်း၊ ချိုးရေထမ်း လို့၊ စိတ်ကြမ်းခံရာ တွင်၊နံတိုကိုင်းရအောင်၊ ရွှေသိုင်းတော်နှင့်ချလိမ့်။ အကြောင်းကိုပြ ဘယ့်နှယ် ကာလလို့၊ အကျိုးအရနားလည်စေ။ စာတော်လူတော် ရွှေသိုင်းတော်ကို ညာတော်သော၊ ဘယ်တော် သော၊ ငါတော်၍ကောသလ၊ ငါတော့ကျောကို၊ ဗျောလိုက်အောင်ချိုင်၊ သိုင်းတော်က ကိုင်သောအခါ၊ ဂုဏ်ခိုင်သည်ငါတော်၊ ဘေးတော်ခေါ်၍၊ ကျောတော်မှုန့်မှုန့်ကြေလိမ့်ဟူ၍ မိမိရကန်ရှေ့သိုင်း နောက် သိုင်းနှင့် ဝန်းရံသယ်ဆောင်ရသော မင်းရေနှင့်နှိုင်း၍ တစ်ပါးသောရကန်များကို ပွဲကတော့်ချိုးရေထမ်းများ အနေနှင့် ကန်ကျောက်စပ်ဆိုထားသည်ကို တွေ့ရလေသည်။ ထိုမျှမကသေး၊ ရှေးအခါက ဘုရင်မင်းမြတ်အားဆက်သရန် သန့်စင်ပန်းကိုပင် သိုင်းအခြံ အရံ နှင့်သယ်လာရကြောင်းကို ရာမရကန်အခန်း၁၄ သဇင်ပန်းချီး တိုင်းပြည်ပြန်တောခန်း၌ ပ္ပပါရမီဂုဏ်၊သင့်ယုံဟုတ်ဘူး၊ကံထူးသည့်ပန်း၊လမ်းချဲ့ချူ့၊မချဲ့ချဲ့ ဆုတ်ဟဲ့ဘဲဆိုဆို၊ မဆိုဘဲလာလာသူမို့ပါလျှင် ရွှေအာဏာခေါင်၊ သိုင်းပြောင်ပြောင်နှင့်၊ ရှောင်ရသည်၊ လွှဲရသည်၊ ပန်းများဘုရင်ကို ဟူ ၍၎င်း ထို့ပြင် နန်းတွင်းသူကလေး အဆောင်အယောင်နှင့် ထွက်ချီလာပုံကို ရွှေနန်းတော်သူ၊ နေမပူ လေမလျှပ်၊ ထူးမြတ်သည့်ပါရမီ၊ ကျောက်စီယာဉ်စီး၊ ရွှေထီးဆာင်းမျိုး၊ ရိုးဆင့်ရွက်ဆင့်၊ မိုးလောက် မြင့်၊ သိုင်းနှင့် ကျိုင်းနှင့်လာသကို ဟူ၍လည်းကောင်း စပ်ဆိုခဲ့ပေသည်။ ယင်းအထောက်အထားများအရ လမ်းရှင်းလင်းခြင်းနှင့် ဘေးရန်ရှင်းလင်းကာကွယ် တိုက်ခိုက် ခြင်းများအတွက် အသုံးပြုသည့် ထီးသုံးနန်းသုံး အဆောင်အယောင်အခမ်းအနားတုတ်ကို ရှေးအခါက သိုင်းဟု ခေါ်ဆိုကြကြောင်း သိသာလေသည်။ ယခုမျက်မှောက်ခေတ်၌ပင် ဘာသာရေး၊ သာသနာရေး၊ မင်းခန်းမင်းနန်းများတွင် သိုင်း၊ [[ကျိုင်း]] ဟူသောအဆောင်အယောင်ပစ္စည်းများကို တွေ့ရှိကြရသည့်အနက် တောက်ပြောင်သည့် အဖိုးတန် ပိုးဖဲစများအထိပ်၌ ချည်ထားသော မှန်စီရွှေချတုတ်ကို သိုင်းဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်ဟု သိရှိရလေသည်။ သိုင်းကိုင်သည် တုတ်ကိုင်နည်း၊ အသုံးပြုနည်းများကို ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်ကြရသည်။ အရှင်သခင် အတွက်ပေါ်ပေါက်လာသောရန်သူကို ထိုသိုင်း(တုတ်)နှင့် ကောင်းစွာအကာအကွယ်ပေးနိုင်သူလည်း ဖြစ်ကြရသည်။ ထိုသည်ကိုအစွဲပြု၍ သိုင်း(တုတ်)ကိုင်နည်း အသုံးပြုနည်းများ ကျွမ်းကျင်စွာတတ်မြောက် သူကို သိုင်းကိုင်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သိုင်းသမားဟူ၍လည်းကောင်း၊ သိုင်းတတ်သည်ဟူ၍လည်းကောင်း ပြောရိုးပြုကြသည်။ ထိုကဲ့သို့၊ ရန်ကို ကာကွယ်ရှင်းလင်းခြင်း အတွက်၊ အသုံးပြုသည့်တုတ်ကို သိုင်းဟုခေါ်ဆိုကြသည်ကိုအကြောင်းပြု၍ ဓားဖြင့် ရန်ကိုကာကွယ်ရှင်းလင်းခြင်းအတတ်ကို ဓားသိုင်း၊ လှံဖြင့် ရန်ကိုကာ ကွယ်ရှင်းလင်းခြင်း အတတ်ကို လှံသိုင်း၊ လက်ဖြင့် ရန်ကိုကာကွယ်ရှင်းလင်းခြင်း အတတ်ကိုလက် သိုင်းဟုအစဉ်အဆက် ခေါ်ဝေါ်လာကြခြင်းဖြစ်သည်ဟု သိရှိရ၏။ ၁၈၂၄ ခုနှစ်မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ကျူးကျော်စစ် (၃)ကြိမ်ကြောင့် ဓား၊ လှံ၊ လက်နက်စွဲကိုင် တော်လှန်ရင်းမှ တိမ်မြုပ်ပျောက်ကွယ်လုနီးနီး ဖြစ်ခဲ့ရသောမြန်မာ့ သိုင်းပညာရပ်သည် ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ဂျီစီ ဘီအေအဆောက်အဦး၏ အမျိုးသားလှုပ်ရှားမှုများတွင် သိုင်းပညာရှင် ရှမ်းတရုတ် ဦးဘရင်၊ ဦးဘသွင်၊ ဦးမေဓါ တို့က တစ်ဖက်တစ်လမ်းမှပါဝင်ရင်း သိုင်းပညာရပ်များ ပြန့်ပွားခြင်းဖြင့်လုပ်ငန်းများ ပြန်လည်စတင်နိုင်ခဲ့သည်။ နယ်ချဲ့ဗြိတိသျှ နှင့် ဖက်ဆစ်ဂျပန်များ အုပ်စိုးစဉ်အခါက သိုင်းပညာ သင်ကြားသူ လူငယ်များနှင့် သိုင်းပညာရှင်များကို ၎င်းတို့အား တော်လှန်ပုန်ကန်မည့် အရေးတွေးကြောက်ကာ မြန်မာ့သိုင်းပညာမပြန့်ပွားစေရေး အတွက် လက်နက် ဥပဒေများ ပြဋ္ဌာန်းကာ နည်းလမ်းများဖြင့် တားဆီးပိတ်ပင်ခြင်း၊ အရေးယူ ဖမ်းဆီး အပြစ်ပေးခြင်း၊ ၎င်းတို့အား စိုးရိမ် ကြောက်လန့်အောင်ပြုမှုခြင်း စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးတားဆီး ချိုးနှိမ်ခဲ့ကြသည်။ နယ်ချဲ့ကျူးကျော်သူတို့၏ အမျိုးမျိုးသော ဖိနှိပ်မှုများအကြားမှ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ်ထက်သန်သော သိုင်းပညာရှင်များနှင့် လူငယ်များသည် နယ်ချဲ့သမားများမသိမမြင်နိုင် သည့် လူသူ ကင်းဝေးလှသော တောတောင်များတွင်လည်းကောင်း မြေကျင်းများတူး၍ ညအချိန် လူခြေတိတ်ဆိတ်ချိန်များတွင်လည်းကောင်း လျှို့ဝှက်စွာ ဆင့်ပွားသင်ယူကြ ရင်းဖြင့် မြန်မာတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ရိုးရာအမွေအနှစ်ဖြစ်သော မြန်မာ့ရိုးရာသိုင်းပညာကို မပျောက်ကွယ်အောင် ထိန်းသိမ်းခဲ့ကြသည်။ ၁၃၀ဝ ပြည့်နှစ် တောင်သူလယ်သမား အရေးတော်ပုံမှစ၍ သိုင်းပညာရှင်များ၏ ပါဝင်ကြိုးစားမှုကြောင့် ဇာတိမာန်ထက်သန်သော ပြည်သူများအကြားတွင် သိုင်းပညာ ရပ်များ ပြန်လည် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့သိုင်းပညာရပ်များ ထင်ထင်ပေါ်ပေါ် ပြန်လည်သင်ကြားနိုင်ခဲ့ပြီး ဂျပန်စစ်သားများ သယ်ဆောင်လာခဲ့သော ပညာရပ်များနှင့်အပြိုင် သင်ကြားကြ ရင်း အာရှလူငယ်ခေတ်တွင် အာရှလူငယ် အသင်းဥက္ကဋ္ဌ ဦးဘဂျမ်း၊ အာရှလူငယ်အသင်း ဉာဏဗလ တာဝန်ခံဦးဘရှင်(ဗိုလ်မှူးဘရှင်)၊ သိုင်းပညာရှင် ဆရာကြီး ဦးပြည်သိမ်းတို့၏ ဦးဆောင်မှုနှင့် မျိုးချစ်လူငယ်များ၏ စည်းရုံးမှုဖြင့် ဒေါက်တာဘမော်အစိုးရက ၁၉၄၄ခုနှစ် မြန်မာပြည်လုံးဆိုင်ရာ သိုင်းပြိုင်ပွဲကြီးကို ကေဘိုတိုင်ကျွန်း (ယခု ဗိုလ်ချုပ် ပန်းခြံနေရာ) တွင် ကျင်းပနိုင်ခဲ့သည်။ ပထမအကြိမ် နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ဗန်တို၊ ဗန်ရှည်ပြိုင်ပွဲကို ၁၉၈၄ခုနှစ် တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ကိုယ်မင်းကိုယ့်ချင်းလမ်း၊ ခြံအမှတ်(ဂ) (ယခု ပန်းချီ ပန်းပု အနုပညာကျောင်း) တွင်လည်းကောင်း၊ ဒုတိယအကြိမ်ပြိုင်ပွဲကို ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ အောင်ဆန်း အားကစားပြိုင်ပွဲကွင်းတွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အစိုးရမှ အသိအမှတ်ပြုသော မြန်မာ့သိုင်းပြိုင်ပွဲများ ကျင်းပနိုင်ခဲ့ခြင်းဖြင့် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ သိုင်းပညာရှင်များ စုပေါင်းမိပြီး သိုင်းပညာပြန့်ပွားရေးအတွက် စဉ်ဆက် မပြတ်ကြိုးပမ်းခဲ့ရာ ပြည်ပ ဧည့်သည်တော်များ မြန်မာ့သိုင်းပညာပြသခြင်း၊ တရုတ်ပြည်ဝူရှူးပညာရှင်များအား ဧည့်ခံပြသခြင်း၊ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်၊ တပ်မတော်၊ တက္ကသိုလ်သိုင်း သင်တန်းများ ပို့ချခြင်းစသော သိုင်းပညာထိန်းသိန်းပြန့်ပွားရေး လုပ်ငန်းများကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်၊ ဦးဇော်ဝိတ် (အား/ကာ-ညွှန်ချုပ်ဟောင်း)၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံသိုင်းအဖွဲ့ချုပ်ကိုဖွဲ့စည်းနိုင်ရန် ပြင်ဆင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ အားကစားနှင့် ကာယပညာဦးစီးဌာန ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသိုင်းအဖွဲ့ချုပ် ဖွဲ့စည်းရန်အတွက် နိုင်ငံတော်၏ အားကစားလုပ်ငန်းများကို အနီးကပ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ သိုင်းအဖွဲ့ချုပ်ကို ၁၉၆၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁)ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသိုင်းအဖွဲ့ချုပ် တရားဝင်မဖွဲ့စည်းမှီကတည်းက မြန်မာ့သိုင်းပညာသည် မြန်မာ့တို့၏ ကိုယ်ပိုင်ရိုးရာ ခုခံကာကွယ် တိုက်ခိုင်နိုင်သော ပညာရပ်တစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိနေခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရာဇဝင်သမိုင်းရှည်လျားကြာမြင့်သည်နှင့် အညီ မြန်မာ့သိုင်းပညာသည်လည်း ရှည်လျား ကျယ်ပြန့်ပေလိမ့်မည်။ ရှေးမင်းအဆက်ဆက် တစ်ခေတ်ပြီးတစ်ခေတ် လက်ဆင့်ကမ်း ဆင်းသက်လာသော အဖိုးတန် မြန်မာသိုင်းပညာများကို ယခုအချိန်၌ တစ်နေရာတည်းတွင် တစ်ပေါင်းတည်းတစ်စုတည်း မတွေ့ နိုင်ကြသော်လည်း ယင်းပညာကောင်း၊ ပညာမွန်များမှ ပေါက်ဖွား ပျံ့နှံ့ကြီးထွားနေသော အနွယ်အပွား သိုင်းပညာများကို ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင် တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။ ထိုကဲ့သို့ပြည်ထောင်စု နေရာအနှံ့အပြား၌ ကြီးထွားရင့်သန်လျက် ရှိသော သိုင်းပညာများသည် အောက်ပါအချက်အချာ ပင်မသိုင်းပညာကြောရိုး ကြီးသုံးခုမှဆင်းသက်လာကြခြင်းဖြစ်သည်။ #အင်းသိုင်း။ မြန်မာမင်းနေပြည်တော် အင်းဝဘက်မှ ဆင်းသက်လာသော ပညာအနွယ်အပွား။ #ကမ္ဗောဇသိုင်း။ ရှမ်းပြည်ဘက်မှဆင်းသက်လာသော ပညာအနွယ်အပွား။ #ရာမညသိုင်း။ အောက်မြန်မာပြည် မွန်မင်းဆက်မှဆင်းသက်လာသော ပညာအနွယ်အပွား။ ဤထက်ပါ သိုင်းပညာကြီးသုံးရပ်မှဆင်းသက် လာသော ပညာများသည် နှစ်ပေါင်းများစွာကြာရှိလာပြီဖြစ်သော ယခုအခါတွင် အလွန်ခိုင်ခန့်သော ပိုးပိုက်ကွန်ကဲ့သို့ ပညာတစ်ခုနှင့်တစ်ခု ရောယှက်တိုး ဝင်နေကြပြီ ဖြစ်လေသည်။ ပညာတခုအပေါ်တခု လိမ်ယှက်ရောထွေးကာ အပြန်အလှန် အမှီသဟဲ ပြုပြီးလျှင် အကျိုးပြုနေကြသဖြင့် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံရှိ သိုင်းပညာအဆင့်အတန်း သည် အလွန်ခိုင်ခန့် ကောင်းမွန်သည့် အဆင့်အတန်းတွင် ရှိနေပြီဖြစ်ပေသည်။ [[ပြည်သိမ်း၊ ဦး (သိုင်းဆရာကြီး)|သိုင်းဆရာကြီး ဦးပြည်သိမ်း‎]] သည် မြန်မာ့သိုင်းပညာရှင် နိုင်ငံကျော်သိုင်း[[ဆရာကြီး]] ဖြစ်သည်။ ဂျပန်ခေတ်တွင် ပညာရေးဌာန၊ လူငယ်ရေးရာဌာနခွဲတွင် သိုင်းပညာနှင့် ပတ်သက်၍ တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ လူငယ်များအား သိုင်းပညာဖြန့်ဖြူးသင်ကြား ပေးခဲ့သည်။ သိုင်းဆရာကြီး ဦးပြည်သိမ်း၏တပည့်သည် [[ချစ်သန်း၊ ဦး (သိုင်းဆရာကြီး)| ဆရာကြီးဦးချစ်သန်း‎]] ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ]]မှ ထုတ်ဝေသည့် (L’Artaublic du Bando) ကရာတေး မဂ္ဂဇင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံမှ သိုင်းဆရာကြီးများ (Burma '''Thaing''' Experts) ဖြစ်ကြသော ဦးပြည်သိမ်းနှင့် ဦးချစ်သန်းတို့၏ ဗန်တိုဗန်ရှည်ပညာအကြောင်းနှင့် ၎င်းတို့၏တပည့်များဖြစ်ကြသော သိုင်းဆရာမင်းယက္ခ၊ သိုင်းဆရာမောင်ကျော်တင့်တို့၏အကြောင်းကို ဓာတ်ပုံများနှင့်တကွ တခမ်းတနားဖော်ပြခဲ့သည်။ ဦးပြည်သိမ်းနှင့် ဦးချစ်သန်းတို့သည် ၁၉၄၂ ခုနှစ် ([[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]] အတွင်း) အာရှလူငယ် အစည်းအရုံး ဥက္ကဋ္ဌ (ပုဂံ) [[ဘဂျမ်း၊ ဦး (ပုဂံ)|ဦးဘဂျမ်း]]၊ ဦးကျော်မြင့်ကလေး၊ ဦးဇော်ဝိတ်၊ သခင်ခင်အောင်၊ သခင်ညီလေး ၊ [[မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ်]] စသောပုဂ္ဂိုလ်များနှင့်အတူလူငယ်များ ဗလငါးတန်ပြည့်၀ရေး၊ စေတနာ့ဝန်ထမ်းလူမှုရေး၊ ပညာရေး လုပ်ငန်းများနှင့် ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး လျှို့ဝှက်လုပ်ငန်းများကို အများအပြား လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သူများဖြစ်သည်။ == ဗန်တိုဗန်ရှည် == {{main | ဗန်တို}} မြန်မာ့သိုင်း ဟုခေါ်သောဗန်တို၊ ဗန်ရှည် အတတ်ပညာသည် မြန်မာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် ကိုယ်ခံပညာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရှေးမြန်မာတို့က ကာယနှင့် စိတ်ဓာတ်ကြံခိုင်ရေးအတွက် အဓိကထားပြီး စစ်ပွဲများတွင် လက်နက်မဲ့၊ လက်နက်ကိုင်နှစ်မျိုးခွဲကာ အသုံးပြု တိုက်ပွဲဝင်သည့် ရိုးရာကိုယ်ခံပညာဖြစ်သည်။ ၎င်းဗန်တိုဗန်ရှည်ပညာရပ်များကို အထူးလျှို့ဝှက် သင်ကြားပေးခဲ့ကြသည်။ သားစဉ်မြေးဆက်၊ ဆွေစဉ်မျိုးဆက် သွေးရင်းသားရင်းများသာ လူမသိအောင် တိတ်တဆိတ်သက်ကြားပေးလေ့ရှိသည်။ မြန်မာတို့၏ အမွေဖြစ်သော ဗန်တိုသိုင်းပညာသည် သရေခတ္တရာ သာသနာနှစ် (အစ) ဘီစီ (၄၅၅) ကတည်းကတည်ရှိခိုင်ခံနေပြီး ဒီထက်စောသော မှတ်တမ်းများလည်းရှိခဲ့ကြသည်။ [[သရေခေတ္တရာ]]၊ [[ဗိဿနိုး]]၊ [[ဟန်လင်း]]၊ [[ပုဂံ]]၊ [[ပင်းယ]]၊ [[အင်းဝ]]၊ [[ကုန်းဘောင်]]ခေတ်သမိုင်း တလျှောက် နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေး အတွက် အသုံးပြုခဲ့ရာမှ မြန်မာ့သိုင်း ဟူ၍ယနေ့ခေါ်ဝေါ်ထားကြပြီဖြစ်သည်။ [[File:Thaing2.jpg|100px|thumb|မြန်မာ့ သိုင်း ကစားဟန်|မြန်မာ့ သိုင်း ကစားဟန်(<small>ဤပုံသည် ခါးတောင်းကျိုက်ပုံဖြစ်ပေမည်။</small>)]] လက်နက်မဲ့ ဗန်တိုနှင့် လက်နက်ကိုင် ဗန်ရှည် ဟူ၍ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။ အမာဗန်တို၊ အပျော့ဗန်တိုနှစ်မျိုးခွဲကာ မြန်မာ့လက်ဝှေ့ကဲ့သို့ အကွဲအပြဲ မတွန့်မဆုတ်ရင်ဆိုင်သောနည်းကို ဗန်တို (အမာ) ဟုခေါ်ပြီး မိမိအားအထိမခံဘဲ ရှောင်တိမ်းကာတုံ့ပြန်သောနည်းကို ဗန်တို (အပျော့) ဟုခေါ်သည်။ == ရှမ်းသိုင်း == ရှမ်းသိုင်းပညာရပ်တွင်လည်း လိုင်းမွန်းသိုင်း ရှမ်းကြီး၊ ရှမ်းတရုပ်သိုင်း၊ ရှမ်းလေးသိုင်း၊ အင်းသိုင်း၊ ပလောင်သိုင်း အစရှိသော ပညာရပ်များစွာရှိသည်။ ထိုသိုင်းများတွင်လဲ လက်သိုင်း၊ ဓားသိုင်း၊ ဓားလေးလက်{ထယ်စီး}၊ ဓားရှစ်လက်{သမင်ဂျိုလ်သဏ္ဏာန်ဓား}၊ဧခြောက်ချက်ဓား ကြိုးသိုင်း၊ လိုင်းမွန်းတုတ်ပျံကြိုးတပ်သိုင်း လိုင်းမွန်းလှံပျံကြိုးတပ်သိုင်း၊ လိုင်းမွန်းဓါးပျံကြိုးတပ်သိုင်း၊ လိုင်းမွန်း ပဝါ{အတို/အရှည် ဖြင့် အသုံးပြုရသော မဗစ်}ခဲပစ်၊ တုန်းတိလက်နက် ၊ ဆူးပေါက်လက်နက် ၊ ပျက်ရှလက်နက်ပုန်းသိုင်း လှံသိုင်း၊ ဟော့ဆန်ငါ့စန့်ဆန်ဟို ႁွၵ်ႇသၢမ် ငႃး ၸၢင့်သၢမ်ႁူဝ် သုံးခွလှံသိုင်း ၊ ပဉ္စလောဟာ လှံစကြာသိုင်း ၊ တုတ်သိုင်း၊ ကြိုးဆက်တုတ် လိုင်းမွန်းခွပ့်ဟိုကာပ် ၊ ကြိုးဆက်ဓါးအရှည် လိုင်းမွန်းလျောဝ်ဟိုကာပ် ၊ ကြိုးဆက်ဓါးအတို မစ်ဟိုကာပ် ၊ မိုးကြိုးကွင်းသိုင်း အစရှိသော ရှေးသိုင်းပညာရပ်များပါဝင်သည့် ပညာရပ်များ များစွာရှိသည်။ ရှမ်းကြီးသိုင်းသည် အကွက်ကျဲသည်။ ခြေကွက်မှာ လဲ ၄ ကွက်၊ ၆ ကွက်၊ ၈ ကွက်၊ ၁၂ ကွက် ဖြင့်ကစားသည်။ ရှမ်းလေးသိုင်း (ခူခါချန့်၊ ယနေ့အခေါ် သိုင်းပြောင်းပြန်) သည် အကွက်စိတ်သည်။ ခြေကွက်မှာလဲ ၄ကွက်၊ ၇ကွက်၊ ၉ ကွက်၊ ၁၂ ကွက် ရှိသည်။ သိုင်းပြောင်းပြန်ဟု ခေါ်သည်မှာ ရှမ်းကြီးသိုင်း၏ ခြေကွက်များနှင့်မတူ ပြောင်းပြန်သဘောရှိသောကြောင့် သိုင်းပြောင်းပြန်ဟုခေါ်သည်။ == လိုင်းမွန်းသိုင်း == လိုင်းမွန်းသိုင်း လိုင်းမွန်းသိုင်းပညာ သည် ရှေးသိုင်းပညာစဉ် ဖြစ်ပြီး တောင်ပေါ် ဒေသ တခွင် ထင်ပေါ်ကျော်ကြား သော သိုင်းပညာဖြစ်ပါသည် ၊ ရှမ်းသိုင်း ဆယ်မျိုး တွင် ပါဝင်သော လိုင်းမွန်းသိုင်း ပညာဖြစ်ပြီး ၊ တအာင်း ပလောင် ဘာသာစကား ဖြင့် လာည်မှိန်း ဟု ပြောဆို ခေါ်ဆိုကြပါသည် ၊ မြောက်ပိုင်း မှ စတင်ရ်ျု ဆရာအစဉ် ဆင်သက် လာကြပါသည် ၊ လူသား တို့ ရွေ့ပြောင်း ၊ သွားလာ ၊ နေထိုင် ၊ ရှင်သန် ၊ ကြီးထွာလာရာ မှ မိသားစု ၊ မျိုးနွယ်စု ၊ တိုင်းရင်းသား တို့ ခုခံ ကာကွယ် တိုက်ခိုက်ရေး သိုင်းပညာ အဖြစ် တောင်ပိုင်စတိတ် / တောင်ပိုင်နယ် ဟော်နန်းအတွင်း အမှု့ထမ်းရွက်ခဲ့ကြသော သိုင်းပညာ အဖြစ် အထင်အရှား တွေ့ရှိရပါသည် ။ ရှေးအခါ ကာလများ မှ မျိုးနွယ်စု ၊ တိုင်းရင်းသား တို့၏ ခုခံ ကာကွယ် တိုက်ခိုက်ရေးအတွက် တိုက်ပွဲဝင် ခဲ့ကြသော လိုင်းမွန်းသိုင်းပညာ သည် ၊ ယနေ့ခေတ် ကာလ တွင် ယဉ်ကျေးမှု့ ပွဲဝင် အက သိုင်းပညာ အဖြစ် လည်ကောင်း ၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာကြံခိုင် မှု့ အတွက် လေ့ကျင့်ကြသော သိုင်း အတတ်ပညာ အဖြစ် လည်ကောင်း မြန်မာနိုင်ငံ သိုင်းအဖွဲ့ချုပ်ဝင် လိုင်းမွန်းပင်မဦးစီးသိုင်းအဖွဲ့ အဖြစ် ပြည်တွင်း ပြည်ပ သို့တိုင် ရောက်ရှိ ပြန့်နှံ ပညာ လက်ဆင့်ကမ်းပြီး မျိုးဆက်အလိုက် ထိန်းသိမ်း ပြန့်ပွားနေကြပါသည် ။ သျှမ်းသိုင်းဆယ်မျိုး ရှိပါသည် ၊ ထို သိုင်းဆယ်မျိုး တွင် လိုင်းမွန်းသိုင်း သည် အခြေခံ ဖြစ်သည် ၊ လက် လှုပ်ရှားမှု့ အခြေခံ {၇}မျိုး ၊ ‌‌ခြေ လှုပ်ရှားမှု့ အခြေခံ {၇}မျိုး ထို လှုပ်ရှားမှု့ {၇}မျိုး ဖြင့် ခေါင်း ၊ ခါး ‌၊ ခြေ ၊ လက် လှုပ်ရှားမှု့များ ဖြင့် အဝိုင်း အဝန်း လမ်းကြောင်းများအသုံးပြုကာ ၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ‌တည်ဆောက်ကြပါသည် ၊ ကျင့်ဆောင် ကြပါသည် ၊ ခြေလှုပ်ရှားမှု့ ခြေနင်းကွက် ပညာစင်အရ ၁ကွက် {ဂါရ၀ပြု}ခြင်းမှ စတင်ရ်ျု ၂ကွက် / ၄ကွက်ကို အခြေခံ လိုင်းမွန်းသိုင်းပညာ တွင် စတင် သင်ကြားကြပါသည် ၊ တည် ဟုဆိုသော တည်၂ကွက် နှင့် စောင့် ၃ကွက် နှင့် ပရိယာယ် ဆင် ၅ကွက် နှင့် အဆုံး သတ်ဟု ရှေးဆရာ အစဉ်အဆက် လက်ဆင့်ကမ်း ဖွင့်ဆို သင်ကြားကြပါသည် ၊ ခြေ၂ချောင်း ရှိသော လူသားသည် လိုင်းမွန်းသိုင်း ပညာသင်ကြားရာ တွင် ခြေနင်း၊ခြေတက် ၊ ခြေဆုတ် ၊ ခြေရှောင် ၊ ခြေလှည့် တိုက်ကွက်များအဖြစ် ကျင့်ကြံ သင်ကြားသလို ကကွက် အဖြစ်လည်း ကျင့်ကြံ သင်ကြားရပါသည် သမားစင်အရ ၁၀၈ကွက် အထိ ရှိပါသည် ။ တအာင်းပလောင်လူမျိုး လိုင်းမွန်း သိုင်းပညာရှင် ဆရာကြီး အဘိုးတာဒီးစံအေး သည် မြောက်ပိုင်း သိုင်း ခူးလိုင်းဆရာကြီး ဆယ်သုံးပါး ဖြစ်သည့် {၁}ခူးလိုင်းဆရာကြီး ထကိုင် {၂} ခူးလိုင်းဆရာကြီး ဆွယ်ငင်း {၃} ခူးလိုင်းဆရာကြီး ဆွယ်ခမ်း {၄} ခူးလိုင်းဆရာကြီး ဆွယ်ဆိုင်း {၅} ခူးလိုင်းဆရာကြီးကာခမ်း {၆} ခူးလိုင်းဆရာကြီး ငို့ဟိုခါ {၇} ခူးလိုင်းဆရာကြီး ငို့ဟိုခေါ၀် {၈} ခူးလိုင်းဆရာကြီး ဩ {၉}ခူးလိုင်းဆရာကြီး ကေလာသ {၁၀} ခူးလိုင်းဆရာကြီး ပေါ်နော်မိန်း {၁၁} ခူးလိုင်းဆရာကြီး ပေါ်ဂိန်း {၁၂} ခူးလိုင်းဆရာကြီး ဩတိဆ {၁၃} ခူးလိုင်းဆရာကြီး မောင်အ ဖော်ပြပါ ခူးလိုင်းဆရာကြီး {၁၃}ပါးထံတွင် နှစ်ပေါင်းသုံးဆယ် အတွင်း လေ့လာဆီပူး သင်ကြားပြီး လိုင်းခူး ရယူခဲ့သော ဆရာကြီး ဖြစ်ပါသည် ၊ ဆရာကြီး(13)ပါး ထံ မှ ရရှိခဲ့သော ပညာရပ် {ပညာစင် သမားစင်} များ ကို သုသေသန ပြုလုပ်ခဲ့သော ဆရာကြီး ဖြစ်ပါသည် ""အင်နှစ်ရှစ်ဆောင်အင်တိုင်ရှစ်အစ်"" ဆိုသော ရှေးသျှမ်း စကားဖြင့် သုတေသန ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည် ၊ ထိုသို့ ပြုလုပ် ခဲ့သောကြောင့် သျှမ်းသိုင်း ပညာစဉ်ဖြစ်သော သိုင်းဆယ်မျိုး ကို သိရှိ နားလည်ခဲ့ခြင်း မျှဝေ သင်ကြား လက်ဆင့်ကမ်း ပေးအပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည် ၊ ထို ပညာစဉ်ကြီး ဆယ်မျိုးသည် တောင်ပေါ် ဒေသ တခွင် ထင်ပေါ်‌ကျော်ကြား ခဲ့ပါသည် ၊ယနေ့တိုင်း ဖြစ်ပါသည် ၊ ၎င်းသိုင်းဆယ်မျိုးမှာ. (၁)လိုင်းမွန်း (စက်ဝိုင်း လမ်းကြောင်း အတိုင်း အသုံးပြုရသောသိုင်းပညာ) (2)လိုင်းကြမ်း (အကုသိုလ် နှင့် ယှဉ်သော ဒေါသ ၊ လောဘ မောဟ ၊ မာန် မာန ပါသော စိတ်ဓာတ် ခက်ထန် ကြမ်းတမ်းသည့် သိုင်းပညာ) (၃)လိုင်းချန့်(စဲင့်) (အဆက်မပြတ်တိုက်ခိုက် သောသိုင်းပညာ (သို့မဟုတ်) အရိုးအဆစ်များဖြင့်ခုခံ တိုက်ခိုက်သောသိုင်းပညာ) (၄)လိုင်းတဲင်း (အဖမ်းအချုပ်အလိမ်အချိုးပါဝင်သော သိုင်းပညာ) (၅)လိုင်းကာ(သို့)လိုင်းတဲင်းကာ (အပြန်အလှန် ချုပ်ခြင်း ဖြေခြင်း တန်ပြန်တိုက်ခိုက်ခြင်းများ ပါဝင်သော သိုင်းပညာ) (၆)လိုင်းဗွင်(ခွင်) (ဘားဂျွမ်း အတတ် နှင့် ပေါင်းစပ်ထားသော သိုင်းပညာ) (၇)လိုင်းပိုင်လပ်ပိုင်ဖိုင် (လက်နက်ပုန်းပစ်နည်းသိုင်းပညာ) (၈)လိုင်းဆွီး (ကာယသိဒ္ဓိပါဝင်သောသိုင်း) {က}ဆမ်းဆွီး (ဆေးမှင်ကြောင်ထိုးခြင်း) {ခ}ယာဆွီး (ဆေးမြစ်ဆေးဥစိမ်ခြင်း) {ဂ}လုံမ်းဆွီး (ဝါယောဓာတ်ခြောက်ပါး နှင့် ကျင့် သောသိုင်းပညာ) {ဃ}နမ့်ဆွီး(ရေဖြင့်ကျင့်သောသိုင်းပညာ) {င}ဂါထာဆွီး(ဂါထာဖြင့်ကျင့်သောသိုင်းပညာ) (၉)လိုင်းခူး (အတွေးအခေါ် နှင့် ယှဉ်သော သိုင်းပညာ (သို့) ဉာဏ် အလင်းရောင် ဖြင့် မြင်သော သိုင်းပညာ) (၁၀)လိုင်းလုံ (ကြီးမားသော) တို့ဖြစ်ပါသည်။ ၂၀ရာစု လိုင်းမွန်း ဒုတိယမျိုးဆက် ဆရာကြီးစိုင်းခင်သောင်းနိုင် မှ မြန်မာနိုင်ငံ သိုင်းအဖွဲ့ချုပ် တွင် ၁၉၆၉ တွင် ပါဝင်ရ်ျု မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်း ရန်ကုန်မြို့ လမ်းမတော်မြို့နယ် ၁၄လမ်းအောက်လမ်း အမှတ် ၄ တွင် တအာင်းလိုင်းမွန်း သိုင်းအဖွဲ့ အား စတင် ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်ခဲ့သည် ၊ ဒုတိယမျိုးဆက် ဆရာကြီး အဖြစ် လိုင်းမွန်းသိုင်း ပညာ မျိုးဆက်များ စွာ မွေးထုတ် ပညာ လက်ဆင့်ကမ်း ခဲ့သည် ၊ ရုပ်ရှင် ၊ ဂီတ ၊ ရိုးရာ ၊ ပွဲလမ်း များတွင် ပါဝင် ဖော်ထုတ် လိုင်းမွန်း သိုင်းဆယ်မျိုး အတတ်ပညာများ ဖော်ထုတ် ပြသ သင်ကြား လက်ဆင့်ကမ်း ပေးခဲ့သည် ၊ မြန်မာနိုင်ငံသိုင်းအဖွဲ့ချုပ် နှစ် ၅၀ပြည့် ရွှေရတု အခမ်းအနား တွင် သျှမ်းသိုင်းဆယ်မျိုး အား သျှမ်းပြည်နယ် ကိုယ်စားပြု စာတမ်း ဖတ်ကြား တင်သွင်းခဲ့သည် ၊ လိုင်းမွန်း နှစ် ၅၀ပြည့် နှင့် လိုင်းမွန်းပညာရှင် ဆရာကြီး တာဒီးစံအေး ၉၀နှစ်ပြည့် မဂ်လာ အခမ်းအနာ တွင်လည်း လိုင်းမွန်း ပင်မဦးစီး ဆရာကြီး အဖြစ် ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည် ၊ ၂၁ရာစု ယခု အခါ တွင် တောင်ပိုင်နယ် နမ့်ဆန်မြို့ မှ လိုင်းမွန်း ပင်မဦးစီး သိုင်းအဖွဲ့ ၊ ပင်မဦးစီး ဆရာကြီး အဖြစ် တာဆရာဘသောင်း {လိုင်းမွန်း ပညာရှင် ဆရာကြီး တာဒီးစံအေး ညီတော်} မှ ဆက်လက် တာဝန်ယူ လက်ဆင့်ကမ်း ခဲ့သည်။ ၂၁ရာစု လိုင်းမွန်း ပညာစင် ၊သမားစင် များမျိုးဆက်အလိုက် ပြန့်ပွား‌ရေး အတွက် လိုင်းမွန်း တတိယမျိုးဆက် ဆရာ ဗီဒီးစိုင်းရဲကျော်သူ မှ မြန်မာနိုင်ငံ အတွင်း နှင့် ကမ္ဘာနိုင်ငံ အသီးသီး သို့ သိုင်းဆယ်မျိုး အခြေခံ လိုင်းမွန်းသိုင်း အားမျှဝေ သင်ကြား လက်ဆင့်ကမ်း ပေးအပ် လျှက်ရှိသည် ။ https://sites.google.com/view/laimooninternational/home?authuser=&fbclid == ရာမည သိုင်း == ရာမညသိုင်းသည် မွန်ရိုးရာသိုင်းကိုခေါ်ပါသည်။ မွန်ရိုးရာသိုင်းတွင်လဲ လက်ဝှေ့၊ လက်သိုင်း၊ ဓားသိုင်း၊ လှံသိုင်းအစရှိသော ပညာရပ်များပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ကရင်ရိုးရာ လက်သိုင်း၊ ဓားသိုင်း၊ ဒူးလေးပစ်၊ မြှားပစ် အစရှိသောပညာရပ်များ နှင့်အတူ ရိုးရာသိုင်းများ၊ မျိုးနွယ်စုသိုင်းများလဲ ရှိသည်။ <ref>အလင်းစေတမာန်မှ ကူးယူသည်။</ref> == ကိုးကား == <references/> [[Category:မြန်မာ့ သိုင်း]] [[Category:မြန်မာ့ ရိုးရာ ကစားနည်း]] [[Category:ကိုယ်ခံပညာ]] 4g70q2rxw1ps6fjhevrbgv0705la0cb 0 7357 1042042 825316 2026-07-04T04:10:52Z Zawzawaungthwin 100038 သဘင်ဝန် ဦးနု (၁၈၇၄ - ၁၉၅၃) သည် မြန်မာဇာတ်သဘင်လောက၏ သမိုင်းကြောင်း၊ အနုပညာ အဆင့်ဆင့် တိုးတက်ပြောင်းလဲလာပုံနှင့် ပညာသည်ကြီးများ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိများကို 1042042 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = သဘင်ဝန် ဦးနု | image = Tabinwonunu.png | birth_date = c. 1874 | birth_place = [[ညောင်တုန်းမြို့]] | death_date = {{Death date and age|1953|03|06|1874}} | death_place = နှင်းဆီကုန်းလူအိုရုံ၊ ရန်ကုန်မြို့ | nationality = မြန်မာ | occupation = စာရေးဆရာ၊ သဘင်ပညာရှင် | known_for = မြန်မာ့သဘင်လောက (စာအုပ်) | spouse = ၅ ဆက် | children = မရှိ }} '''သဘင်ဝန် ဦးနု''' (၁၈၇၄ - ၁၉၅၃) သည် [[မြန်မာဇာတ်သဘင်|မြန်မာဇာတ်သဘင်လောက]]၏ သမိုင်းကြောင်း၊ အနုပညာ အဆင့်ဆင့် တိုးတက်ပြောင်းလဲလာပုံနှင့် ပညာသည်ကြီးများ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိများကို စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့သော ထင်ရှားသည့် စာရေးဆရာနှင့် သဘင်ပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ညောင်တုန်းမြို့ဇာတိဖြစ်သူ ဦးနုသည် ငယ်စဉ်ကတည်းက သဘင်လောကနှင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်ခဲ့ပြီး [[စိန်ကတုံး (သဘင်ပညာရှင်)|ဦးစိန်ကတုံး]]ကဲ့သို့သော ထင်ရှားသည့် ဇာတ်မင်းသားကြီးများ၏ အဖွဲ့တွင် ဇာတ်စာရေးဆရာအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရင်း သဘင်ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဗဟုသုတများကို ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ် ဝန်းကျင်တွင် သူရိယမဂ္ဂဇင်း၌ 'သဘင်ဝန်မှတ်တမ်း' ကဏ္ဍဖြင့် ရေးသားခဲ့ရာမှ 'သဘင်ဝန် ဦးနု' ဟူသော အမည်ဖြင့် လူသိများလာခဲ့ပြီး၊ စာပေဗိမာန်၏ တာဝန်ပေးချက်အရ ပြုစုခဲ့သော 'မြန်မာ့သဘင်လောက' စာအုပ်မှာ မြန်မာ့သဘင်သမိုင်းအတွက် အဖိုးတန်လှသော ရည်ညွှန်းမှတ်တမ်းတစ်ခုအဖြစ် ယနေ့တိုင် ထင်ရှားလျက်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=Client Challenge |url=https://www.scribd.com/document/876275558/%E1%80%9E%E1%80%98%E1%80%84-%E1%80%9D%E1%80%94-%E1%80%A5%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AF-%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94-%E1%80%99%E1%80%AC-%E1%80%9E%E1%80%98%E1%80%84-%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80 |access-date=2026-07-04 |website=www.scribd.com}}</ref> == ငယ်ဘဝ == သဘင်ဝန် ဦးနုသည် ငယ်စဉ်က စ၍ မည်သည့်မြို့ရွာတွင် ဖွားမြင်သည်ဟု အတိအကျ မသိရသော်လည်း ညောင်တုန်းမြို့တွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။ မိဘများမှာ ညောင်တုန်းမြို့ ဈေးအတွင်း ကုန်ဈေးဆိုင် ပိုင်ရှင်များ ဖြစ်ကြသည်။ ဦးနု၏ ဖွားရာဇာတိနှင့် မိဘ အမည်ကို မသိရသေးပေ။ == သဘင်ပညာသည်ဘဝ == ညောင်တုန်းမြို့တွင် ကြီးပြင်း လာရခြင်းသည် ဦးနု အဖို့ သဘင်ပညာ လေ့လာခွင့် ရစေရန် အထောက်အပံ့ ပြုသော အခြေအနေ တရပ်ပင် ဖြစ်သည်။ ထိုခေတ်က ညောင်တုန်းမြို့သည် အထက်နှင့် အောက် ကုန်များ ဖလှယ်ရာတွင် အရေးပါသောမြို့ ဖြစ်သည်။ ကုန်သည်မျိုးစုံ စုဝေးရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ်သဘင် ပညာသည်တို့ ဆုံတွေ့ရာလည်း ဖြစ်သည်။ အထက် အညာမှ စုန်ဆင်းလာသော ဇာတ်၊ ရုပ်စုံ ပညာသည်တို့သည် ညောင်တုန်းမြစ်ဆိပ်ရှိ ပွဲရုံများတွင် စခန်းချပြီးနောက် အရပ်ရပ် လှည့်၍ ကပြတတ်ကြသည်။ ဦးနုသည် ဇာတ်သဘင် ပညာသည်တို့နှင့် အကျွမ်းဝင်ရာမှ သဘင်ပညာကို စိတ်ဝင်တစား လေ့လာသည်။ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာမှု ဗဟုသုတ ရှိသူ ဖြစ်သဖြင့် ဖခင်ထံမှလည်း ဗဟုသုတ ဆည်းပူးသည်။ ဝါသနာကလည်း စေ့ဆော်သည့် အတွက် ဇာတ်သဘင်နယ် ထဲသို့ တစတစ ဝင်ရောက်လာသည်။ ဦးစိန်ကတုံး၏ ဇာတ်အဖွဲ့တွင် ဇာတ်စာရေး ဆရာ အဖြစ် နှစ်အတန်ကြာ ဆောင်ရွက်သည်။ == စာရေးဆရာဘဝ == မိဘများ ကွယ်လွန်သော အခါ မိဘ လက်ငုတ်လက်ရင်း ဖြစ်သော ကုန်သေးဆိုင် အလုပ်ကို လုပ်ကိုင်သေးသည်။ အရောင်းအဝယ် ဘက်တွင် စိတ်မဝင်စားသောကြောင့် ဆိုင်ဖြုတ် လိုက်ရသော အခြေအနေသို့ ရောက်သော အခါ ဦးနုသည် သဘင်ဘက်သို့သာ လုံးလုံး အာရုံစိုက်ပြီး လေ့လာသည်။ သဘင် ဗဟုသုတလည်း ကြွယ်ဝလာသည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ် ဝန်းကျင်တဝိုက် တွင် သူရိယ မဂ္ဂဇင်းတွင် ဦးနုသည် 'သဘင်ဝန် မှတ်တမ်း' ခေါင်းစဉ်ဖြင့် သဘင်အကြောင်းများ ရေးသားရာမှ 'သဘင်ဝန် ဦးနု' ဟူ၍ ထင်ရှားသည်။<ref>{{Cite web |title=ကျွန်တော်အူကြောင်ကြောင် |url=https://mgyoe.com/products/%e1%80%99%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%81%80%e1%80%8f%e1%80%b9%e1%80%8f-%e1%80%80%e1%80%bb%e1%80%bd%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%a1%e1%80%b0%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba |access-date=2026-07-04 |website=mgyoe.com |language=my}}</ref> ဦးနုကို ကာတွန်း ဆရာကြီး [[ဘဂျမ်း (ကာတွန်း)|ဦးဘဂျမ်း]]က အိမ်တွင် ပင့်ခေါ် ကျွေးမွေးပြုစု ထားဖူးသည်။ ဆရာကြီး ဦးနုသည် ဆရာ ဇော်ဂျီနှင့် အခြားသူများ၏ မေတ္တာရပ်ခံချက် အရ စာပေဗိမာန်အတွက် '''မြန်မာ သဘင်လောက''' အမည်ဖြင့် စာအုပ် တအုပ် ပြုစုပေးခဲ့သည်။ ထိုစာအုပ်တွင် ကန်းဘောင် ခေတ်မှ မျက်မှောက်ခေတ် အထိ မြန်မာ့သဘင် ပညာ အဆင့်ဆင့် ဖြစ်ပေါ် တိုးတက်လာပုံ၊ သဘင် ပညာသည်ကြီးများ အကြောင်း ဝေဖန်ချက်နှင့် ဂီတပညာ လေ့လာချက်တို့ကို စုံလင်စွာ ဖော်ပြထားသည်။ == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝနှင့် ဘဝနိဂုံး == ဦးနုတွင် အိမ်ထောင် ၅ ဆက် ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ သို့သော်လည်း ဦးနု၏ စိတ်မြန်မှုကြောင့် မည်သည့် ဇနီးနှင့်မျှ အိမ်ထောင်သက် ရှည်ရှည် မပေါင်းလိုက်ရ။ သားသမီးလည်း မရှိပေ။ ဦးနုသည် အသက် ၈ဝ အရွယ်တွင် မကျန်းမာသည့် အတွက် မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာ အသင်းက ဦးနုကို ရန်ကုန် ဆေးရုံကြီးသို့ တင်ပေးကာ ဂရုတစိုက် စောင့်ရှောက်သည်။ ထို့နောက် နှင်းဆီကုန်း လူအိုရုံသို့ ပို့ပေးသည်။စာရေး ဆရာကြီး သဘင်ဝန် ဦးနုသည် ၁၃၁၄ ခု၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော် ၇ ရက် (၁၉၅၃ ခု၊ မတ် ၆ ရက်) နေ့တွင် နှင်းဆီကုန်း လူအိုရုံ၌ ကွယ်လွန် အနိစ္စ ရောက်သည်။<ref>မောင်သုတ အမည်ခံ ဗိုလ်မှူး ဘသောင်း (မဟာဝိဇ္ဇာ၊ ရွှေတံဆိပ်ရ) ပြုစုကာ ဦးခင်အေး (မောင်ခင်မင်၊ ဓနုဖြူ) ပါမောက္ခ၊ မြန်မာစာ ဌာန၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် တည်းဖြတ် ဖြည့်စွက်တဲ့ ပဉ္စမအကြိမ် ၁၊ ဩဂုတ်၊ ၂ဝဝ၂၊ ရာပြည့် စာအုပ်တိုက်ထုတ် 'စာဆိုတော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိ' စာအုပ်</ref> == ကိုးကား == <references/> [[ကဏ္ဍ:၁၈၇၄ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:၁၉၅၃ ကွယ်လွန်သူများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ သဘင်ပညာရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] 9wvu5q7yma2k6key57a5q56du1beveq 1042043 1042042 2026-07-04T04:11:46Z Zawzawaungthwin 100038 [[နု၊ ဦး (သဘင်ဝန်)]] စာမျက်နှာကို [[ဦးနု (သဘင်ဝန်)]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: စကားဘညှပ်၊ သံတူကြောင်းကွဲ ထည့်ခြင်း 1042042 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = သဘင်ဝန် ဦးနု | image = Tabinwonunu.png | birth_date = c. 1874 | birth_place = [[ညောင်တုန်းမြို့]] | death_date = {{Death date and age|1953|03|06|1874}} | death_place = နှင်းဆီကုန်းလူအိုရုံ၊ ရန်ကုန်မြို့ | nationality = မြန်မာ | occupation = စာရေးဆရာ၊ သဘင်ပညာရှင် | known_for = မြန်မာ့သဘင်လောက (စာအုပ်) | spouse = ၅ ဆက် | children = မရှိ }} '''သဘင်ဝန် ဦးနု''' (၁၈၇၄ - ၁၉၅၃) သည် [[မြန်မာဇာတ်သဘင်|မြန်မာဇာတ်သဘင်လောက]]၏ သမိုင်းကြောင်း၊ အနုပညာ အဆင့်ဆင့် တိုးတက်ပြောင်းလဲလာပုံနှင့် ပညာသည်ကြီးများ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိများကို စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့သော ထင်ရှားသည့် စာရေးဆရာနှင့် သဘင်ပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ညောင်တုန်းမြို့ဇာတိဖြစ်သူ ဦးနုသည် ငယ်စဉ်ကတည်းက သဘင်လောကနှင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်ခဲ့ပြီး [[စိန်ကတုံး (သဘင်ပညာရှင်)|ဦးစိန်ကတုံး]]ကဲ့သို့သော ထင်ရှားသည့် ဇာတ်မင်းသားကြီးများ၏ အဖွဲ့တွင် ဇာတ်စာရေးဆရာအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရင်း သဘင်ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဗဟုသုတများကို ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ် ဝန်းကျင်တွင် သူရိယမဂ္ဂဇင်း၌ 'သဘင်ဝန်မှတ်တမ်း' ကဏ္ဍဖြင့် ရေးသားခဲ့ရာမှ 'သဘင်ဝန် ဦးနု' ဟူသော အမည်ဖြင့် လူသိများလာခဲ့ပြီး၊ စာပေဗိမာန်၏ တာဝန်ပေးချက်အရ ပြုစုခဲ့သော 'မြန်မာ့သဘင်လောက' စာအုပ်မှာ မြန်မာ့သဘင်သမိုင်းအတွက် အဖိုးတန်လှသော ရည်ညွှန်းမှတ်တမ်းတစ်ခုအဖြစ် ယနေ့တိုင် ထင်ရှားလျက်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=Client Challenge |url=https://www.scribd.com/document/876275558/%E1%80%9E%E1%80%98%E1%80%84-%E1%80%9D%E1%80%94-%E1%80%A5%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AF-%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94-%E1%80%99%E1%80%AC-%E1%80%9E%E1%80%98%E1%80%84-%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80 |access-date=2026-07-04 |website=www.scribd.com}}</ref> == ငယ်ဘဝ == သဘင်ဝန် ဦးနုသည် ငယ်စဉ်က စ၍ မည်သည့်မြို့ရွာတွင် ဖွားမြင်သည်ဟု အတိအကျ မသိရသော်လည်း ညောင်တုန်းမြို့တွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။ မိဘများမှာ ညောင်တုန်းမြို့ ဈေးအတွင်း ကုန်ဈေးဆိုင် ပိုင်ရှင်များ ဖြစ်ကြသည်။ ဦးနု၏ ဖွားရာဇာတိနှင့် မိဘ အမည်ကို မသိရသေးပေ။ == သဘင်ပညာသည်ဘဝ == ညောင်တုန်းမြို့တွင် ကြီးပြင်း လာရခြင်းသည် ဦးနု အဖို့ သဘင်ပညာ လေ့လာခွင့် ရစေရန် အထောက်အပံ့ ပြုသော အခြေအနေ တရပ်ပင် ဖြစ်သည်။ ထိုခေတ်က ညောင်တုန်းမြို့သည် အထက်နှင့် အောက် ကုန်များ ဖလှယ်ရာတွင် အရေးပါသောမြို့ ဖြစ်သည်။ ကုန်သည်မျိုးစုံ စုဝေးရာ ဖြစ်သည်။ ဇာတ်သဘင် ပညာသည်တို့ ဆုံတွေ့ရာလည်း ဖြစ်သည်။ အထက် အညာမှ စုန်ဆင်းလာသော ဇာတ်၊ ရုပ်စုံ ပညာသည်တို့သည် ညောင်တုန်းမြစ်ဆိပ်ရှိ ပွဲရုံများတွင် စခန်းချပြီးနောက် အရပ်ရပ် လှည့်၍ ကပြတတ်ကြသည်။ ဦးနုသည် ဇာတ်သဘင် ပညာသည်တို့နှင့် အကျွမ်းဝင်ရာမှ သဘင်ပညာကို စိတ်ဝင်တစား လေ့လာသည်။ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ မြန်မာမှု ဗဟုသုတ ရှိသူ ဖြစ်သဖြင့် ဖခင်ထံမှလည်း ဗဟုသုတ ဆည်းပူးသည်။ ဝါသနာကလည်း စေ့ဆော်သည့် အတွက် ဇာတ်သဘင်နယ် ထဲသို့ တစတစ ဝင်ရောက်လာသည်။ ဦးစိန်ကတုံး၏ ဇာတ်အဖွဲ့တွင် ဇာတ်စာရေး ဆရာ အဖြစ် နှစ်အတန်ကြာ ဆောင်ရွက်သည်။ == စာရေးဆရာဘဝ == မိဘများ ကွယ်လွန်သော အခါ မိဘ လက်ငုတ်လက်ရင်း ဖြစ်သော ကုန်သေးဆိုင် အလုပ်ကို လုပ်ကိုင်သေးသည်။ အရောင်းအဝယ် ဘက်တွင် စိတ်မဝင်စားသောကြောင့် ဆိုင်ဖြုတ် လိုက်ရသော အခြေအနေသို့ ရောက်သော အခါ ဦးနုသည် သဘင်ဘက်သို့သာ လုံးလုံး အာရုံစိုက်ပြီး လေ့လာသည်။ သဘင် ဗဟုသုတလည်း ကြွယ်ဝလာသည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ် ဝန်းကျင်တဝိုက် တွင် သူရိယ မဂ္ဂဇင်းတွင် ဦးနုသည် 'သဘင်ဝန် မှတ်တမ်း' ခေါင်းစဉ်ဖြင့် သဘင်အကြောင်းများ ရေးသားရာမှ 'သဘင်ဝန် ဦးနု' ဟူ၍ ထင်ရှားသည်။<ref>{{Cite web |title=ကျွန်တော်အူကြောင်ကြောင် |url=https://mgyoe.com/products/%e1%80%99%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%81%80%e1%80%8f%e1%80%b9%e1%80%8f-%e1%80%80%e1%80%bb%e1%80%bd%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%a1%e1%80%b0%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba |access-date=2026-07-04 |website=mgyoe.com |language=my}}</ref> ဦးနုကို ကာတွန်း ဆရာကြီး [[ဘဂျမ်း (ကာတွန်း)|ဦးဘဂျမ်း]]က အိမ်တွင် ပင့်ခေါ် ကျွေးမွေးပြုစု ထားဖူးသည်။ ဆရာကြီး ဦးနုသည် ဆရာ ဇော်ဂျီနှင့် အခြားသူများ၏ မေတ္တာရပ်ခံချက် အရ စာပေဗိမာန်အတွက် '''မြန်မာ သဘင်လောက''' အမည်ဖြင့် စာအုပ် တအုပ် ပြုစုပေးခဲ့သည်။ ထိုစာအုပ်တွင် ကန်းဘောင် ခေတ်မှ မျက်မှောက်ခေတ် အထိ မြန်မာ့သဘင် ပညာ အဆင့်ဆင့် ဖြစ်ပေါ် တိုးတက်လာပုံ၊ သဘင် ပညာသည်ကြီးများ အကြောင်း ဝေဖန်ချက်နှင့် ဂီတပညာ လေ့လာချက်တို့ကို စုံလင်စွာ ဖော်ပြထားသည်။ == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝနှင့် ဘဝနိဂုံး == ဦးနုတွင် အိမ်ထောင် ၅ ဆက် ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ သို့သော်လည်း ဦးနု၏ စိတ်မြန်မှုကြောင့် မည်သည့် ဇနီးနှင့်မျှ အိမ်ထောင်သက် ရှည်ရှည် မပေါင်းလိုက်ရ။ သားသမီးလည်း မရှိပေ။ ဦးနုသည် အသက် ၈ဝ အရွယ်တွင် မကျန်းမာသည့် အတွက် မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာ အသင်းက ဦးနုကို ရန်ကုန် ဆေးရုံကြီးသို့ တင်ပေးကာ ဂရုတစိုက် စောင့်ရှောက်သည်။ ထို့နောက် နှင်းဆီကုန်း လူအိုရုံသို့ ပို့ပေးသည်။စာရေး ဆရာကြီး သဘင်ဝန် ဦးနုသည် ၁၃၁၄ ခု၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော် ၇ ရက် (၁၉၅၃ ခု၊ မတ် ၆ ရက်) နေ့တွင် နှင်းဆီကုန်း လူအိုရုံ၌ ကွယ်လွန် အနိစ္စ ရောက်သည်။<ref>မောင်သုတ အမည်ခံ ဗိုလ်မှူး ဘသောင်း (မဟာဝိဇ္ဇာ၊ ရွှေတံဆိပ်ရ) ပြုစုကာ ဦးခင်အေး (မောင်ခင်မင်၊ ဓနုဖြူ) ပါမောက္ခ၊ မြန်မာစာ ဌာန၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် တည်းဖြတ် ဖြည့်စွက်တဲ့ ပဉ္စမအကြိမ် ၁၊ ဩဂုတ်၊ ၂ဝဝ၂၊ ရာပြည့် စာအုပ်တိုက်ထုတ် 'စာဆိုတော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိ' စာအုပ်</ref> == ကိုးကား == <references/> [[ကဏ္ဍ:၁၈၇၄ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:၁၉၅၃ ကွယ်လွန်သူများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ သဘင်ပညာရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] 9wvu5q7yma2k6key57a5q56du1beveq 0 7459 1041972 1039178 2026-07-03T14:28:01Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-မှုး +မှူး) 1041972 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced | date = စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁ }} {{Infobox military unit | unit_name = အမှတ်(၄)လေကြောင်းချီတပ်မဟာ | native_name = တပ်မဟာ(၄) | image = Shoulder sleeve insignia of Yangon Region Command.svg | image_size = 216px | caption = ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တံဆိပ် | country = {{Flag|Myanmar}} | branch = {{Army|Myanmar}} | type = လေကြောင်းချီတပ်မဟာ | specialization = နယ်မြေလုံခြုံရေး၊ ပင်မတိုက်ခိုက်ရေး၊ အကူတိုက်ခိုက်ရေး၊ ရွေ့လျားတိုက်ခိုက်ရေး၊ စစ်ကစားခြင်း | commander1 = ဗိုလ်မှူးကြီး သူရဝဏ္ဏလှိုင် | commander1_label = တပ်မဟာမှူး | size = တပ်မဟာ | identification_symbol = [[Image:Mm-yangon-rmc.svg|border|200px]] | identification_symbol_label = အလံတော် }} '''အမှတ်(၄)လေကြောင်းချီတပ်မဟာ''' [ အတိုကောက် တမဟ '''(၄) ]''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] နယ်မြေဖြစ်သော [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] ([[ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်းခရိုင်|မြောက်ပိုင်းခရိုင်]])၊ [[မှော်ဘီမြို့]] နှင့် [[တိုက်ကြီးမြို့]] အကြား [[ဖူးကြီး]]တွင်တည်ရှိသည့် လေကြောင်းချီတပ်မဟာ တစ်ခုဖြစ်သည်။ "လေကြောင်းချီတပ်မဟာ" သည် 'ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် (သို့) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်' နှင့် 'စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့ (သို့) နည်းဗျူဟာအဖွဲ့' ဖွဲ့စည်းပုံနှစ်ခုကြားတွင်ရှိသော အင်အားဖွဲ့စည်းပုံရှိသည့် တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့ဖြစ်သည်။ '''တပ်မ'''များ၊ '''စကခ'''များနှင့် '''တပ်မဟာ'''များသည် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)| ကက(ကြည်း)]] (စစ်ဆင်ရေး)၏ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲစီမံသော တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့များဖြစ်ပြီး စစ်နယ်ဝန်းပုံသေမရှိဘဲ ရန်သူ၏အင်အားအပေါ်မူတည်၍ လိုအပ်သလိုစစ်ကစားနိုင်ရန် ဖွဲ့စည်းထားခြင်းလည်းဖြစ်သည်။ လက်ရှိ ၌ အမှတ်(၄)လေကြောင်းချီတပ်မဟာ တပ်မဟာမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ''ဗိုလ်မှူးကြီးသူရဝဏ္ဏလှိုင် '' ဖြစ်သည်။ == သမိုင်း == {{Empty section}} == ဖွဲ့စည်းပုံ == အမှတ်(၄)ခြေလျင်တပ်မဟာ ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ နည်းဗျူဟာအဖွဲ့များနှင့် ခြေလျင်/ ခြေမြန်တပ်ရင်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် - === အမှတ်(၁)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ === {{Expand section}} === အမှတ်(၂)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ === {{Expand section}} === အမှတ်(၃)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ === {{Expand section}} === ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းများ<ref>https://www.bbc.com/burmese/burma/2011/04/110414_shootings709</ref><ref>https://mohr.nugmyanmar.org/announcements/%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8/</ref> === {{Expand section}} # အမှတ်(၇၀၁)​ခြေမြန်တပ်ရင်း - [[မှော်ဘီမြို့]] # အမှတ်(၇၀၂)​ခြေမြန်တပ်ရင်း - [[မှော်ဘီမြို့]] # အမှတ်(၇၀၃)​ခြေမြန်တပ်ရင်း - [[မှော်ဘီမြို့]] # အမှတ်(၇၀၄)​ခြေမြန်တပ်ရင်း - [[ဖူးကြီး|ဖူးကြီး ကျေးရွာ]] # အမှတ်(၇၀၅)​ခြေမြန်တပ်ရင်း - [[ဖူးကြီး|ဖူးကြီး ကျေးရွာ]] # အမှတ်(၇၀၆)​ခြေမြန်တပ်ရင်း - [[ဖူးကြီး|ဖူးကြီး ကျေးရွာ]] # အမှတ်(၇၀၇)​ခြေမြန်တပ်ရင်း - [[တိုက်ကြီးမြို့နယ်|တိုက်ကြီး မြို့]] # အမှတ်(၇၀၈)​ခြေမြန်တပ်ရင်း - [[တိုက်ကြီးမြို့နယ်|တိုက်ကြီး မြို့]] # အမှတ်(၇၀၉)​ခြေမြန်တပ်ရင်း - [[တိုက်ကြီးမြို့|တိုက်ကြီး မြို့]] # အမှတ်(၇၁၀)​ခြေမြန်တပ်ရင်း - [[သဗြေချောင်းရွာ၊ ထားဝယ်မြို့နယ်|တိုက်ကြီး မြို့]] == စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ<ref>https://burma.irrawaddy.com/news/2022/06/21/252692.html</ref> == # ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဦးတင်အေး(ငြိမ်း) # ဗိုလ်မှူးချုပ်ကြည်သိုက် == ကိုးကား == == နောက်ထပ်ကြည့်ရန် == {{တပ်မတော် (ကြည်း)}} {{တပ်မတော်-stub}} {{DEFAULTSORT:တပ်မဟာ(၀၄)}} [[ကဏ္ဍ:ခြေလျင်တပ်မဟာများ]] 00ox4zjf9wi89vtbzv7afvdlokgws3j 0 8534 1041978 1038607 2026-07-03T14:30:36Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ပုခုံး +ပခုံး) 1041978 wikitext text/x-wiki '''လော်ဝေါ်လူမျိုး''' ({{lang-en|Lhaovo}}) သို့မဟုတ် '''မရူလူမျိုး''' ({{lang-en|Maru}}) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]]၊ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားအုပ်စု]]ကြီးအတွင်းရှိ [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလို-ဗမာ]] အုပ်စုခွဲတွင် ပါဝင်သော တောင်ပေါ်တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="Bradley1997">{{cite book |last=Bradley |first=David |title=Tibeto-Burman Languages of the Himalayas |year=1997 |publisher=Routledge}}</ref>မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရက တရားဝင်သတ်မှတ်ထားသည့် ကချင်မျိုးနွယ်စုဝင် ပင်မမျိုးနွယ်စုကြီး (၆) စု အနက် တစ်စုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။<ref name="MOEA">တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုမှတ်တမ်းများ</ref> {{Infobox ethnic group | group = လော်ဝေါ်လူမျိုး | native_name = {{lang|atb|Lhaovo}}, {{lang|kac|Maru}} | image = Mayu.jpg | caption = လော်ဝေါ် | population = ၁၀၀,၀၀၀ ကျော် (ခန့်မှန်း) | regions = {{flag|Myanmar}}<br />∟ [[ကချင်ပြည်နယ်]] (မြစ်ကြီးနား၊ ဝိုင်းမော်၊ ချီဖွေ၊ ဆော့လော်)<br />∟ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] (မြောက်ပိုင်း)<br />{{flag|China}} (ယူနန်ပြည်နယ်) | languages = [[လော်ဝေါ်ဘာသာစကား]]၊ [[ဂျိန်းဖောဘာသာစကား]]၊ [[မြန်မာဘာသာစကား]] | religions = [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] (အများစု)၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]] | related = [[ဗမာလူမျိုး]]၊ [[ဂျိန်းဖော့လူမျိုး]]၊ [[အဇီးလူမျိုး]]၊ [[လရှီလူမျိုး]] }} == နာမဝေါဟာရ ခေါ်ဆိုပုံ == လော်ဝေါ် (Lhaovo)ဟူသည် မိမိတို့ကိုယ်ကိုယ် ခေါ်ဆိုသော အမည်နာမ ဖြစ်ပြီး "တောင်ပေါ်သား" သို့မဟုတ် "ဒီဘက်ကလူများ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ မရူ (Maru)သည် ဂျိန်းဖောလူမျိုးများ က ၎င်းတို့ကို သမိုင်းအဆက်ဆက် ခေါ်ဆိုခဲ့သည့် အမည်ဖြစ်ပြီး ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် မှတ်တမ်းများတွင်လည်း "မရူလူမျိုး" ဟု အများဆုံး မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။<ref name="Scott1900">{{cite book |last=Scott |first=J. George |title=Gazetteer of Upper Burma and the Shan States |year=1900 |publisher=Government Printing}}</ref> == ပျံ့နှံ့နေထိုင်ရာ ဒေသများ == လော်ဝေါ်လူမျိုးများသည် အဓိကအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း တောင်တန်းဒေသများတွင် အခြေချ နေထိုင်ကြသည်။ကချင်ပြည်နယ်တွင် မေခမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်ရှိ [[ချီဖွေမြို့နယ်]]၊ [[ဆော့လော်မြို့နယ်]]၊ [[ဝိုင်းမော်မြို့နယ်]]၊ [[မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်]]နှင့် [[ဗန်းမော်မြို့နယ်]] တောင်တန်းဒေသများတွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။<ref name="BurmaGazetteer">{{cite book |title=Burma Gazetteer: Myitkyina District |year=1912 |publisher=Government Press}}</ref> ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် ကွတ်ခိုင်၊ သိန္နီနှင့် နမ္မတူမြို့နယ်ရှိ တောင်ပေါ်ကျေးရွာအချို့တွင်လည်း ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။ == သမိုင်းကြောင်းနှင့် ရွှေ့ပြောင်းလာပုံ == [[မနုဿဗေဒ]] သုတေသနပြုချက်များအရ လော်ဝေါ်တို့၏ ဘိုးဘေးများသည် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့် အရှေ့တောင်ဘက်မှ ဆင်းသက်လာကြပြီး မေခမြစ်နှင့် မလိခမြစ်ဝှမ်း (ဧရာဝတီမြစ်ဖျား) အတိုင်း တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းစုန်ဆင်းလာခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့၏ ဘာသာစကားသည် ဂျိန်းဖောစကားထက် ရှေးဟောင်းဗမာစကား (Proto-Burmish) နှင့် ပိုမိုနီးစပ်သဖြင့် မြန်မာမြေပြန့်သားများနှင့် သမိုင်းဦးကာလက မျိုးနွယ်စုချင်း ပိုမိုနီးစပ်ခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။<ref name="Bradley1997" /> လော်ဝေါ်လူမျိုးတို့၏ ပါးစပ်ရာဇဝင်များတွင် ၎င်းတို့နှင့် ဗမာလူမျိုးများသည် ညီအစ်ကိုရင်းချာများဖြစ်ပြီး မြောက်ဘက်မှ ဆင်းသက်လာစဉ် အစ်ကိုဖြစ်သူက မြစ်ကြောင်းအတိုင်း တောင်ဘက်သို့ ဆင်းသွားသဖြင့် ဗမာလူမျိုး ဖြစ်လာကာ၊ ညီဖြစ်သူက တောင်တန်းဒေသတွင် ကျန်ရစ်ခဲ့သဖြင့် လော်ဝေါ်လူမျိုး ဖြစ်လာသည်ဟု အဆိုရှိသည်၊၊ တောင်ပေါ်ဒေသ ရာသီဥတုနှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များကြောင့် မေခမြစ်ဝှမ်း တောင်တန်းကြီးများပေါ်တွင် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ သီးခြားအခြေချ ရှင်သန်ခဲ့ကြသည်။ == စာပေနှင့် ဘာသာစကား == လော်ဝေါ်ဘာသာစကားသည် သီးခြားလေသံ (Tones) များပါဝင်သော [[ဂျိန်းဖော-သက်နွယ် ဘာသာစကားများ|ဂျိန်းဖောနွယ်]] မဟုတ်သည့် မြောက်ပိုင်း ဗမာနွယ်ဘာသာစကား အုပ်စုဝင် စကားဖြစ်သည်။ပိုမိုအသေးစိတ်ကျကျခွဲခြားလိုလျှင် [[ဘာသာဗေဒ]]ပညာရှင်များ၏ အဆိုအရ လော်ဝေါ်ဘာသာစကားသည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်]][[ဘာသာစကား မိသားစု|ဘာသာစကားမိသားစု]]ကြီး၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာအုပ်စု]]ခွဲအတွင်းရှိ [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလို-ဗမာအုပ်စု]]၏ မြောက်ပိုင်း[[ဗမာနွယ်ဘာသာစကားများ|ဗမာနွယ် (Burmish)]] ထဲတွင် ပါဝင်သည်၊၊<ref name="Bradley1997"/><ref name="Ethnologue2023"/>လော်ဝေါ်စကားတွင် ရှေးဗမာစကားနှင့် အသံထွက်တူ၊ အဓိပ္ပာယ်တူသော စကားလုံးပေါင်း မြောက်မြားစွာ ပါဝင်နေသည်မှာ ၎င်းတို့၏ ဘုံအစပြုရာ အရင်းအမြစ်တစ်ခုတည်းဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနေသည်၊၊<ref name="BurmaCensus1931"/> ယခင်က ကိုယ်ပိုင်စာပေ မရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀ ရာစုအလယ်ပိုင်းတွင် ခရစ်ယာန်သာသနာပြုများနှင့် လော်ဝေါ်စာပေပညာရှင်များ ပူးပေါင်းကာ ရောမအက္ခရာ (Latin alphabet) ကို အခြေခံ၍ လော်ဝေါ်ကွန်ပျူတာသုံး စာရေးစနစ် (Lhaovo Script) ကို တီထွင်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းစာပေကို ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ စာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့များက စနစ်တကျ သင်ကြားထုတ်ဝေလျက် ရှိသည်။<ref>လော်ဝေါ်စာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဗဟိုကော်မတီမှတ်တမ်း (မြစ်ကြီးနား)</ref> == ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ == လော်ဝေါ်လူမျိုးများသည် မိမိတို့၏ သီးခြားထင်ရှားသော စာပေ၊ အနုပညာ၊ ဂီတနှင့် လူမှုရေးဓလေ့ထုံးစံများကို ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ထိန်းသိမ်းလာခဲ့ကြသည်။ လော်ဝေါ်လူမျိုးတို့၏ ရိုးရာနေအိမ်များကို အများအားဖြင့် ဝါး၊ သစ်တို့ဖြင့် ဆောက်လုပ်လေ့ရှိပြီး ခြေတံရှည် အိမ်ပုံစံများ ဖြစ်ကြသည်။ အိမ်၏ အလယ်တွင် မီးဖိုဆောင် (လော်ဝေါ်ဘာသာဖြင့် "Dap") ရှိပြီး ၎င်းမီးဖိုသည် အိမ်ထောင်စုတစ်စု၏ အသက်သွေးကြောနှင့် ဧည့်ဝတ်ပြုရာ နေရာအဖြစ် အရေးပါသည်။ နေအိမ်သစ်ဆောက်လုပ်ပြီးစီးပါက တိမ်တိုက်နှင့် နတ်မင်းများကို ပူဇော်သော "အိမ်သစ်တက်ပွဲ" ဓလေ့သည် လော်ဝေါ်တို့၏ အရေးပါသော လူမှုရေးပွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လော်ဝေါ်လူမျိုးတို့၏ အကြီးကျယ်ဆုံးနှင့် အထွတ်အမြတ်အထားဆုံး ရိုးရာပွဲတော်မှာ "ဂျူး" (Ju) သို့မဟုတ် "နာအုမ်ဂျူး" (Naom Ju) ဟု ခေါ်ဆိုသော [[မနောပွဲ]] ဖြစ်သည်။<ref name="culture"/> ဤပွဲတော်ကို အကြောင်းမဲ့ ကျင်းပလေ့မရှိကြပေ။ #ဆထန်းဂျူး (Hhtang Ju)သည် စစ်ပွဲအောင်နိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် အောင်မြင်မှုကြီးကြီးမားမား ရရှိသောအခါ ကျင်းပသည့် အောင်ပွဲခံမနောပွဲ။ #ကူမ်ထရန်ဂျူး (Kumhtran Ju)သည် ကပ်ရောဂါ၊ ဘေးအန္တရာယ်များ ကျရောက်လာပါက ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် တောင်းဆုပြုသည့်ပွဲ။ #ထရိုဂျူး (Htroi Ju)သည် သက်ကြီးရွယ်အို မိဘဘိုးဘွားများ အသက်ရှည်ကျန်းမာစေရန်နှင့် ဂုဏ်ပြုရန် ကျင်းပသောပွဲ။ #စွတ်ဂျူး (Sut Ju)သည် စီးပွားလာဘ်လာဘ ဒီရေအလား တိုးပွားစေရန်နှင့် စည်းစိမ်ဥစ္စာ အလှူအတန်းပြုရန် ကျင်းပသော မနောပွဲကြီး ဖြစ်သည်။ ဂျူးပွဲတော်တွင် မနောတိုင် (Ju Shung) ကို ဗဟိုပြု၍ ရိုးရာမနောအကကို လူတန်းကြီးဖွဲ့ကာ စည်းချက်ဝါးချက်ညီညီ ကခုန်ကြသည်။ === ကောက်သစ်စားပွဲ (Poip Noam Chit) === နှစ်စဉ် တောင်ယာစပါးများ ရိတ်သိမ်းပြီးစီးသည့် အောက်တိုဘာ သို့မဟုတ် နိုဝင်ဘာလများတွင် "ပေါ့ပ်နာအုမ်ချစ်" ဟုခေါ်သော ကောက်သစ်စားပွဲကို ကျင်းပကြသည်။ မိမိတို့စိုက်ပျိုး၍ ရရှိလာသော ကောက်ပဲသီးနှံအသစ်များကို အဦးအဖျားအဖြစ် ဘိုးဘွားမိဘများနှင့် နတ်ဗြဟ္မာ (ယခုခေတ်တွင် ဘုရားသခင်) ထံ ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်း ပူဇော်ပြီးမှသာ အိမ်သူအိမ်သားများ မြိန်ရှက်စွာ စားသုံးကြသည့် ချစ်စဖွယ် ရိုးရာပွဲတော် ဖြစ်သည်။ === ရိုးရာဝတ်စုံ === လော်ဝေါ်လူမျိုးတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံသည် အနက်ရောင်နှင့် အနီရောင်ကို အခြေခံပြီး လက်မှုရိုးရာ ရက်ကန်းထည် ဒီဇိုင်းများမှာ အလွန်စေ့စပ်သေချာလှသည်။ အမျိုးသားများသည် အနက်ရောင် သို့မဟုတ် အဖြူရောင် ရင်ဖုံးကော်လာမဲ့ လက်ရှည်အင်္ကျီကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ အင်္ကျီကြယ်သီးများကို ငွေကြယ်သီးများ သို့မဟုတ် ရိုးရာအထည်ကြိုးထုံးများဖြင့် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။အနက်ရောင် သို့မဟုတ် အနီရောင်အစင်းကြောင်းများ ပါဝင်သော ရိုးရာပုဆိုး (လုံချည်) ကို ဝတ်ဆင်ကြပြီး၊ အချို့ဒေသများတွင် ပေါ့ပါးသော ဘောင်းဘီပွများကို ဝတ်ဆင်သည်။ အဖြူရောင် သို့မဟုတ် အနက်ရောင် ခေါင်းပေါင်းကို စနစ်တကျ ပေါင်းကြသည်။လော်ဝေါ်အမျိုးသားများသည် ဂုဏ်သရေရှိမှု၏ ပြယုဂ်အဖြစ် ရိုးရာလွယ်အိတ်နှင့်အတူ လော်ဝေါ်ဓားလွယ်ကို ဆင်မြန်းလေ့ရှိသည်။ အမျိုးသမီးဝတ်စုံသည် အလွန်ထင်ရှားသည်။ အခြေခံအားဖြင့် အနက်ရောင် (သို့မဟုတ်) အနီရောင် ကတ္တီပါအထည်ပေါ်တွင် ငွေပြားဝိုင်းလေးများ၊ ငွေသီးလင်္ကာတုံးလေးများကို ရင်ဘတ်နှင့် ပခုံးတို့တွင် စီရီစွာ ချုပ်လုပ်ထားသည်။ကိုယ်တိုင်ရက်လုပ်သော လက်ရက်ထည် ထမိန်ကို ဝတ်ဆင်ကြပြီး အနီရောင်နောက်ခံပေါ်တွင် အနက်၊ အဝါ၊ အစိမ်း စသည့် ဂျီဩမေတြီပုံစံ ကနုတ်ပန်းလိုင်းများ အလွန်လှပစွာ ပါရှိသည်။အမျိုးသမီးများသည် ထမိန်အောက်နားမှ ခြေသလုံးအထိ အနက်ရောင် (သို့မဟုတ်) အနီရောင် ရိုးရာခြေသလုံးပတ်များကို ပတ်ထားလေ့ရှိသည်။လော်ဝေါ်အမျိုးသမီးများသည် အနက်ရောင်ခေါင်းပေါင်း မြင့်မြင့်ကို ပေါင်းရုံတင်မကဘဲ အပျိုနှင့် အိမ်ထောင်သည် ခွဲခြားနိုင်သည့် ခေါင်းပေါင်းဒီဇိုင်းများ ရှိကြသည်။ ခေါင်းပေါင်းတွင် ရောင်စုံပုတီးစေ့များနှင့် ငွေနားတောင်းကြီးများ တွဲဖက်ဆင်မြန်းကြသည်။ == ကိုးကား == {{Reflist|refs= <ref name="culture">ကချင်ရိုးရာမနောပွဲနှင့် ကချင်မျိုးနွယ်စုများ သမိုင်းမှတ်တမ်း (၂၀၀၅)။</ref> }} <references/> {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] 7xuck2slnix1sl19axn2sb3bdd2qlky 0 14384 1041963 1040301 2026-07-03T14:23:14Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥ် +ဉ်) 1041963 wikitext text/x-wiki ကိုယ်ခံပညာ ဆိုသည်မှာ မိမိ၏ လုံခြုံမှုအတွက် ခုခံကာကွယ်သော [[နည်းပညာ]]များကိုဆိုလိုသည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ကိုယ်လုံပညာဟုလည်းခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲကြသည်။ မည်သူမဆို မိမိ၏လုံခြုံမှုကို ထိပါးနှောက်ယှက်လာလျှင် ခုခံကာကွယ်ခွင့်ရှိပေရာ ခုခံကာကွယ်မှုနည်းပညာများသည်လည်း နိုင်ငံအလိုက် လူမျိုးစုအလိုက် အမျိုးမျိုး ပေါ်ထွန်းလာကြပေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရှေးမြန်မာ ဘုရင်များလက်ထက်မှ စ၍ ဓားခုတ်လှံထိုး ပညာရပ်များအပါအဝင် အခြားပညာရပ်ကို မြန်မာယောက်ျားများအဖို့ [[အဌာရဿ ၁၈ ရပ်]] အနေဖြင့်သင်ကြားလေ့ကျင့်ခဲ့ကြရပေသည်။ တတိယ မြန်မာနိုင်ငံကို ထူထောင်ခဲ့သော [[အလောင်းမင်းတရား(ဦးအောင်ဇေယျ)]] လက်ထက်မှစ၍ [http://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%B7_%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8 မြန်မာ့သိုင်း]ဟု ခေါ်သော ဗန်တို၊ ဗန်ရှည် ပညာ မှာ ထွန်းကားလာခဲ့ပေသည်။ ကိုယ်ခံပညာအနေဖြင့် မိမိအား နှောက်ယှက်ထိပါး စော်ကားသူများအား အချိန်မဆိုင်းပဲ ချက်ချင်း ခုခံကာကွယ်ခြင်းဖြစ်ပေရာ မိမိအနေဖြင့် လက်ချည်းသက်သက်(လက်နက်မဲ့) ခုခံကာကွယ်ခြင်း၊ နီးစပ်ရာ လက်နက်ဖြင့် ခုခံကာကွယ်ခြင်း ၊ ကြိုတင်စီမံထားသော လက်နက်ဖြင့် ခုခံကာကွယ်ခြင်း စသည်ဖြင့် အမျိုးအစား ခွဲခြားနိုင်ပေသည်။ '''လက်နက်မဲ့ ခုခံကာကွယ်ခြင်း''' လက်နက်မဲ့ ခုခံကာကွယ်ခြင်းမှာ မိမိအနေဖြင့် တိုက်ခိုက်သူ၏ မမျှော်လင့်နိုင်သော တိုက်ခိုက်မှုကို ရုတ်တရက် လျင်မြန်စွာ ရှောင်တိမ်းကာ ၎င်းတိုက်ခိုက်သူအား မိမိကို ဆက်လက်မတိုက်ခိုက်နိုင်စေရန် ချက်ချင်း ပြန်လည် ခုခံထိန်းချုပ်ကာကွယ်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ မိမိမှ ကြိုတင် [[တိုက်ခိုက်ခြင်း]] မဟုတ်ပဲ မိမိအား လာရောက်ထိပါးမှသာ တုံ့ပြန်ကာကွယ်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ '''နီးစပ်ရာ လက်နက်ဖြင့် ခုခံကာကွယ်ခြင်း''' မိမိကို လာရောက်တိုက်ခိုက်သူအား နီးစပ်ရာ လက်နက်ဖြင့် ခုခံကာကွယ်ခြင်း သည် သာမန်လူများအဖို့ လက်နက်မဲ့ခုခံကာကွယ်ခြင်းထက် ပိုမိုထိရောက်သောနည်းလမ်းဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် မိမိက စာရေးနေစဉ် လာရောက်ထိပါးနှောက်ယှက်ပါက မိမိအနေဖြင့်အနီးစပ်ဆုံး လက်နက်ဖြစ်သော မိမိစာရေးနေသည့် ဘောလ်ပင် သို့မဟုတ် ခဲတံဖြင့် ပြန်လည်ခုခံခြင်း မျိုးကို ဆိုလိုသည်။ '''ကြိုတင်စီမံထားသော လက်နက်ဖြင့် ခုခံကာကွယ်ခြင်း''' ကြိုတင်စီမံထားသော လက်နက်ဖြင့် ခုခံကာကွယ်ခြင်းမှာ မိမိအနေဖြင့် ကိုယ်ခံပညာ တစ်ရပ်ရပ်ကို တတ်ကျွမ်းထားသဖြင့် [[တုတ်]]၊ [[ဓား]] ၊ [[လှံ]] စသည်တို့ကို မိမိနှင့် တကွ ဆောင်ထားပြီး လာရောက်ထိပါးနှောက်ယှက်သူများကို ခုခံကာကွယ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့သိုင်းတွင် ဗန်ရှည်ပညာမှာ [[တုတ်]]၊ [[ဓား]]၊ [[လှံ]] စသည့် လက်နက်များကို စံနစ်တကျ ကိုင်တွယ် ခုခံတတ်စေရန် သင်ကြားပေးသော နည်းစံနစ် ဖြစ်ပေသည်။ ကိုယ်ခံပညာမှာ မိမိအနေဖြင့် လာရောက်ထိပါးသူများကိုသာ ခုခံကာကွယ်ခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းထိပါးသူများအား အကျိုးနစ်နာစေရန် ရည်ရွယ်တိုက်ခိုက်ခြင်း မရှိရပေ။ မိမိနှင့် မိမိပတ်ဝန်းကျင် လုံခြုံမှု အတွက်သာ ကိုယ်ခံပညာကို အသုံးပြုရပေသည်။ [https://www.facebook.com/profile.php?id=100063724732539&mibextid=kFxxJD] == သမိုင်းကြောင်း == ကိုယ်ခံပညာများသည် ရှေးယခင် [[သက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင်]]များလက်ထက်တွင် [[စစ်ပွဲ]]များတွင်အသုံးပြုရန် ကိုယ်ခံပညာ (ဝါ) [[စစ်အသွင်ဆောင်သောတိုက်ခိုက်ရေးအနုပညာ]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Martial_arts Martial Art]) အဖြစ်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် သာမန်ပြည်သူများပါ [[မိမိကိုယ်ကို ခုခံကာကွယ်ခြင်း]]([http://en.wikipedia.org/wiki/Self-defense Self-defense]) အဖြစ်အသုံးပြုလာကြသည်။ ကိုယ်ခံပညာသမိုင်းကြောင်းများကို အမျိုးအစားခွဲကြည့်လျှင် အဓိကအားဖြင့် [http://en.wikipedia.org/wiki/Historical_European_martial_arts ဥရောပကိုယ်ခံပညာသမိုင်းကြောင်း]နှင့် [http://en.wikipedia.org/wiki/History_of_martial_arts#Asia အာရှကိုယ်ခံပညာသမိုင်းကြောင်း] ဟူ၍တွေ့နိုင်ပေသည်။ [[Category:ကိုယ်ခံပညာ]] Lai Moon Traditional Martial Arts MYANMAR https://sites.google.com/view/laimooninternational/home?authuser=&fbclid လိုင်းမွန်းသိုင်း လိုင်းမွန်းသိုင်း လိုင်းမွန်းသိုင်းပညာ သည် ရှေးသိုင်းပညာစဉ် ဖြစ်ပြီး တောင်ပေါ် ဒေသ တခွင် ထင်ပေါ်ကျော်ကြား သော သိုင်းပညာဖြစ်ပါသည် ၊ ရှမ်းသိုင်း ဆယ်မျိုး တွင် ပါဝင်သော လိုင်းမွန်းသိုင်း ပညာဖြစ်ပြီး ၊ တအာင်း ပလောင် ဘာသာစကား ဖြင့် လာည်မှိန်း ဟု ပြောဆို ခေါ်ဆိုကြပါသည် ၊ မြောက်ပိုင်း မှ စတင်ရ်ျု ဆရာအစဉ် ဆင်သက် လာကြပါသည် ၊ လူသား တို့ ရွေ့ပြောင်း ၊ သွားလာ ၊ နေထိုင် ၊ ရှင်သန် ၊ ကြီးထွာလာရာ မှ မိသားစု ၊ မျိုးနွယ်စုတိုင်းရင်းသား တို့ ခုခံ ကာကွယ် တိုက်ခိုက်ရေး သိုင်းပညာ အဖြစ် တောင်ပိုင်စတိတ် / တောင်ပိုင်နယ် ဟော်နန်းအတွင်း အမှု့ထမ်းရွက်ခဲ့ကြသော သိုင်းပညာ အဖြစ် အထင်အရှား တွေ့ရှိရပါသည် ။ ရှေးအခါ ကာလများ မှ မျိုးနွယ်စု တိုင်းရင်းသား တို့၏ ခုခံ ကာကွယ် တိုက်ခိုက်ရေးအတွက် တိုက်ပွဲဝင် ခဲ့ကြသော လိုင်းမွန်းသိုင်းပညာ သည် ၊ ယနေ့ခေတ် ကာလ တွင် ယဉ်ကျေးမှု့ ပွဲဝင် အက သိုင်းပညာ အဖြစ် လည်ကောင်း ၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာကြံခိုင် မှု့ အတွက် လေ့ကျင့်ကြသော သိုင်း အတတ်ပညာ အဖြစ် လည်ကောင်း မြန်မာနိုင်ငံ သိုင်းအဖွဲ့ချုပ်ဝင် လိုင်းမွန်းပင်မဦးစီးသိုင်းအဖွဲ့ အဖြစ် ပြည်တွင်း ပြည်ပ သို့တိုင် ရောက်ရှိ ပြန့်နှံ ပညာ လက်ဆင့်ကမ်းပြီး မျိုးဆက်အလိုက် ထိန်းသိမ်း ပြန့်ပွားနေကြပါသည် ။ သျှမ်းသိုင်းဆယ်မျိုး ရှိပါသည် ၊ ထို သိုင်းဆယ်မျိုး တွင် လိုင်းမွန်းသိုင်း သည် အခြေခံ ဖြစ်သည် ၊ လက် လှုပ်ရှားမှု့ အခြေခံ {၇}မျိုး ၊ ‌‌ခြေ လှုပ်ရှားမှု့ အခြေခံ {၇}မျိုး ထို လှုပ်ရှားမှု့ {၇}မျိုး ဖြင့် ခေါင်း ၊ ခါး ‌၊ ခြေ ၊ လက် လှုပ်ရှားမှု့များ ဖြင့် အဝိုင်း အဝန်း လမ်းကြောင်းများ အသုံးပြုကာ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ‌တည်ဆောက်ကြပါသည် ၊ ကျင့်ဆောင် ကြပါသည် ။ ခြေလှုပ်ရှားမှု့ ခြေနင်းကွက် ပညာစင်အရ ၁ကွက် {ဂါရ၀ပြု}ခြင်း မှ စတင်ရ်ျု ၂ကွက် / ၄ကွက်ကို အခြေခံ လိုင်းမွန်းသိုင်းပညာ တွင် စတင် သင်ကြားကြပါသည် ၊ တည် ဟု ဆိုသော တည်၂ကွက် နှင့် စောင့် ၃ကွက် နှင့် ပရိယာယ် ဆင် ၅ကွက် နှင့် အဆုံး သတ်ဟု ရှေးဆရာ အစဉ်အဆက် လက်ဆင့်ကမ်း ဖွင့်ဆို သင်ကြားကြပါသည် ၊ ခြေ၂ချောင်း ရှိသော လူသားသည် လိုင်းမွန်းသိုင်း ပညာသင်ကြားရာ တွင် ခြေနင်း၊‌ ခြေမြှောက်၊ ခြေတက် ၊ခြေဆုတ် ၊ခြေရှောင် ၊ ခြေလှည့် တိုက်ကွက်များအဖြစ် ကျင့်ကြံ သင်ကြားသလို ကကွက် အဖြစ်လည်း ကျင့်ကြံ သင်ကြားရပါသည် သမားစဉ် အရ ၁၀၈ကွက် အထိ ရှိပါသည် ။ တအာင်းပလောင်လူမျိုး လိုင်းမွန်းသိုင်း ပညာရှင် ဆရာကြီး အဘိုးတာဒီးစံအေး သည် မြောက်ပိုင်း သိုင်း ခူးလိုင်းဆရာကြီး ဆယ်သုံးပါး ဖြစ်သည့် {၁}ခူးလိုင်းဆရာကြီး ထကိုင် {၂} ခူးလိုင်းဆရာကြီး ဆွယ်ငင်း {၃} ခူးလိုင်းဆရာကြီး ဆွယ်ခမ်း {၄} ခူးလိုင်းဆရာကြီး ဆွယ်ဆိုင်း {၅} ခူးလိုင်းဆရာကြီးကာခမ်း {၆} ခူးလိုင်းဆရာကြီး ငို့ဟိုခါ {၇} ခူးလိုင်းဆရာကြီး ငို့ဟိုခေါ၀် {၈} ခူးလိုင်းဆရာကြီး ဩ {၉}ခူးလိုင်းဆရာကြီး ကေလာသ {၁၀} ခူးလိုင်းဆရာကြီး ပေါ်နော်မိန်း {၁၁} ခူးလိုင်းဆရာကြီး ပေါ်ဂိန်း {၁၂} ခူးလိုင်းဆရာကြီး ဩတိဆ {၁၃} ခူးလိုင်းဆရာကြီး မောင်အ ၊ ထို ခူးလိုင်းဆရာကြီး {၁၃}ပါးထံတွင် နှစ်ပေါင်းသုံးဆယ် အတွင်း လေ့လာဆီပူးပြီး လိုင်းခူး ရယူခဲ့သော ဆရာကြီး ဖြစ်ပါသည် ၊ ဆရာကြီး(13)ပါး ထံ မှ ရရှိခဲ့သော ပညာရပ် {ပညာစင် သမားစင်} များ ကို သုသေသန ပြုလုပ်ခဲ့သော ဆရာကြီး ဖြစ်ပါသည် ""အင်နှစ်ရှစ်ဆောင်အင်တိုင်ရှစ်အစ်"" ဆိုသော ရှေးသျှမ်း စကားဖြင့် သုတေသန ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည် ထိုသို့ ပြုလုပ် ခဲ့သောကြောင့် သျှမ်းသိုင်း ပညာစဉ်ဖြစ်သော သိုင်းဆယ်မျိုး ကို သိရှိ နားလည်ခဲ့ခြင်း မျှဝေ သင်ကြား လက်ဆင့်ကမ်း ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည် ၊ ထို ပညာစဉ်ကြီး ဆယ်မျိုးသည် တောင်ပေါ် ဒေသ တခွင် ထင်ပေါ်‌ကျော်ကြား ခဲ့ပါသည် ၊ ၎င်းသိုင်းဆယ်မျိုးမှာ. (၁)လိုင်းမွန်း (စက်ဝိုင်း လမ်းကြောင်း အတိုင်း အသုံးပြုရသောသိုင်းပညာ) (၂)လိုင်းကြမ်း (အကုသိုလ် နှင့် ယှဉ်သော ဒေါသ ၊ လောဘ မောဟ ၊ မာန် မာန ပါသော စိတ်ဓာတ် ခက်ထန် ကြမ်းတမ်းသည့် သိုင်းပညာ) (၃)လိုင်းချန့်(စဲင့်) (အဆက်မပြတ်တိုက်ခိုက် သောသိုင်းပညာ (သို့မဟုတ်) အရိုးအဆစ်များဖြင့်ခုခံ တိုက်ခိုက်သောသိုင်းပညာ) (၄)လိုင်းတဲင်း (အဖမ်းအချုပ်အလိမ်အချိုးပါဝင်သော သိုင်းပညာ) (၅)လိုင်းကာ(သို့)လိုင်းတဲင်းကာ (အပြန်အလှန် ချုပ်ခြင်း ဖြေခြင်း တန်ပြန်တိုက်ခိုက်ခြင်းများ ပါဝင်သော သိုင်းပညာ) (၆)လိုင်းဗွင်(ခွင်) (ဘားဂျွမ်း အတတ် နှင့် ပေါင်းစပ်ထားသော သိုင်းပညာ) (၇)လိုင်းပိုင်လပ်ပိုင်ဖိုင် (လက်နက်ပုန်းပစ်နည်းသိုင်းပညာ) (၈)လိုင်းဆွီး (ကာယသိဒ္ဓိပါဝင်သောသိုင်း) {က}ဆမ်းဆွီး (ဆေးမှင်ကြောင်ထိုးခြင်း) {ခ}ယာဆွီး (ဆေးမြစ်ဆေးဥစိမ်ခြင်း) {ဂ}လုံမ်းဆွီး (ဝါယောဓာတ်ခြောက်ပါး နှင့် ကျင့် သောသိုင်းပညာ) {ဃ}နမ့်ဆွီး(ရေဖြင့်ကျင့်သောသိုင်းပညာ) {င}ဂါထာဆွီး(ဂါထာဖြင့်ကျင့်သောသိုင်းပညာ) (၉)လိုင်းခူး (အတွေးအခေါ် နှင့် ယှဉ်သော သိုင်းပညာ (သို့) ဉာဏ် အလင်းရောင် ဖြင့် မြင်သော သိုင်းပညာ) (၁၀)လိုင်းလုံ (ကြီးမားသော) တို့ဖြစ်ပါသည်။ ၂၀ရာစု လိုင်းမွန်း ဒုတိယမျိုးဆက် ဆရာကြီးစိုင်းခင်သောင်းနိုင် မှ မြန်မာနိုင်ငံ သိုင်းအဖွဲ့ချုပ် တွင် ၁၉၆၉ တွင် ပါဝင်ရ်ျု မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်း ရန်ကုန်မြို့ လမ်းမတော်မြို့နယ် ၁၄လမ်းအောက်လမ်း အမှတ် ၄ တွင် တအာင်းလိုင်းမွန်း သိုင်းအဖွဲ့ အား စတင် ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်ခဲ့သည် ၊ ဒုတိယမျိုးဆက် ဆရာကြီး အဖြစ် လိုင်းမွန်းသိုင်း ပညာ မျိုးဆက်များ စွာ မွေးထုတ် ပညာ လက်ဆင့်ကမ်း ခဲ့သည် ၊ရုပ်ရှင် ၊ဂီတ ၊ ရိုးရာ ၊ပွဲလမ်း များတွင် ပါဝင် ဖော်ထုတ် ရ်ျု လိုင်းမွန်း သိုင်းဆယ်မျိုး အတတ်ပညာများဖော်ထုတ် ပြသ သင်ကြား လက်ဆင့်ကမ်း ပေးအပ်ခဲ့သည် ၊၊ မြန်မာနိုင်ငံသိုင်းအဖွဲ့ချုပ် နှစ် ၅၀ပြည့် ရွှေရတု အခမ်းအနား တွင် သျှမ်းသိုင်းဆယ်မျိုး အား သျှမ်းပြည်နယ် ကိုယ်စားပြု စာတမ်း ဖတ်ကြား တင်သွင်းခဲ့သည် ၊ လိုင်းမွန်း နှစ် ၅၀ပြည့် နှင့် လိုင်းမွန်းပညာရှင် ဆရာကြီး တာဒီးစံအေး ၉၀နှစ်ပြည့် မဂ်လာ အခမ်းအနာ တွင်လည်း လိုင်းမွန်း ပင်မဦးစီး ဆရာကြီး အဖြစ် ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည် ၊ ၂၁ရာစု ယခု အခါ တွင် တောင်ပိုင်နယ် နမ့်ဆန်မြို့ မှ လိုင်းမွန်း ပင်မဦးစီး သိုင်းအဖွဲ့ ၊ ပင်မဦးစီး ဆရာကြီး အဖြစ် တာဆရာဘသောင်း {လိုင်းမွန်း ပညာရှင် ဆရာကြီး တာဒီးစံအေး ညီတော်} မှ ဆက်လက် တာဝန်ယူ လက်ဆင့်ကမ်း ခဲ့သည် ။ ၂၁ရာစု လိုင်းမွန်း ပညာစင် ၊သမားစင် များမျိုးဆက်အလိုက် ပြန့်ပွား‌ရေး အတွက် လိုင်းမွန်း တတိယမျိုးဆက် ဆရာ ဗီဒီးစိုင်းရဲကျော်သူ မှ မြန်မာနိုင်ငံ အတွင်း နှင့် ကမ္ဘာနိုင်ငံ အသီးသီး သို့ သိုင်းဆယ်မျိုး အခြေခံ လိုင်းမွန်းသိုင်း အား မျှဝေ သင်ကြား လက်ဆင့်ကမ်း ပေးအပ် လျှက်ရှိသည် ။ https://sites.google.com/view/laimooninternational/home?authuser=&fbclid tn0b9idy925l0pp6de6jddfsv20if9v 0 15942 1041953 1041251 2026-07-03T14:19:43Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း +ကမ္ဘာတစ်ဝန်း, -စျ +ဈ) 1041953 wikitext text/x-wiki {{Infobox ဘောလုံး ကိုယ်ရေးရာဇဝင် | name = လီယွန်နယ် မက်ဆီ | playername = မက်ဆီ | image = Lionel-Messi-Argentina-2022-FIFA-World-Cup (cropped).jpg | caption = [[၂၀၂၂ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား]]ပွဲတွင် [[အာဂျင်တီးနား အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း]]ဖြင့် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ကစားနေသော မက်ဆီ | fullname = Lionel Andrés Messi<ref name="NameBirthHeight">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |title=FIFA World Cup Qatar 2022™: List of Players: Argentina |publisher=FIFA |page=1 |date=18 December 2022 |access-date=18 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218195301/https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |archive-date=18 December 2022 |url-status=live}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|1987|6|24|df=y}}<ref name="NameBirthHeight" /> | birth_place = [[:en:Rosario, Santa Fe|Rosario, Santa Fe]], Argentina | height = ၁.၇၀ မီတာ<ref name="NameBirthHeight" /> | position = [[:en:Forward (association football)|ရှေ့တန်း]] | currentclub = Inter Miami CF | clubnumber = 10 | youthyears1 = ၁၉၉၂–၁၉၉၅ | youthclubs1 = Grandoli | youthyears2 = ၁၉၉၅–၂၀၀၀ | youthclubs2 = [[:en:Newell's Old Boys|Newell's Old Boys]] | youthyears3 = ၂၀၀၀–၂၀၀၃ | youthclubs3 = [[ဘာစီလိုနာ ဘောလုံးအသင်း|ဘာစီလိုနာ]] | years1 = ၂၀၀၃–၂၀၀၄ | clubs1 = [[:en:FC Barcelona C|ဘာစီလိုနာ စီ]] | caps1 = ၁၀ | goals1 = ၅ | years2 = ၂၀၀၄–၂၀၀၅ | clubs2 = [[:en:FC Barcelona B|ဘာစီလိုနာ ဘီ]] | caps2 = ၂၂ | goals2 = ၆ | years3 = ၂၀၀၄–၂၀၂၁ | clubs3 = [[ဘာစီလိုနာ ဘောလုံးအသင်း|ဘာစီလိုနာ]] | caps3 = ၅၂၀ | goals3 = ၄၇၄ | years4 = ၂၀၂၁–2023 | clubs4 = [[:en:Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]] | caps4 = ၃၉<!-- league games only --> | goals4 = ၁၃<!-- league games only --> | nationalyears1 = ၂၀၀၄–၂၀၀၅ | nationalteam1 = [[:en:Argentina national under-20 football team|အာဂျင်တီးနား U20]] | nationalcaps1 = ၁၈ | nationalgoals1 = ၁၄ | nationalyears2 = ၂၀၀၈ | nationalteam2 = [[:en:Argentina national under-23 football team|အာဂျင်တီးနား U23]] | nationalcaps2 = ၅{{efn|name=U23|Does not include an [[:en:Non-FIFA international football|unofficial friendly match]] played on 24 May 2008 in Barcelona between Argentina U23 and the [[:en:Catalonia national football team]],<ref>{{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20080527190720/http://www.elmundo.es/elmundo/2008/05/24/barcelona/1211658712.html|url=https://www.elmundo.es/elmundo/2008/05/24/barcelona/1211658712.html |title=La selección catalana pierde ante Argentina (0–1) en un partido marcado por la política |website=[[:en:El Mundo (Spain)|El Mundo]] |archive-date=27 May 2008 |date=24 May 2008 |url-status=live |language=es}}</ref><ref>{{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20221225161247/http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/2008/05/25/pagina-18/1396683/pdf.html|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/2008/05/25/pagina-18/1396683/pdf.html |title=Fiesta y equilibrio |website=[[:en:Mundo Deportivo|Mundo Deportivo]] |page=18 |archive-date=25 December 2022 |date=25 May 2008 |url-status=live |language=es}}</ref> as Catalonia is not affiliated with either [[ဖီဖာ]] or [[ယူအီးအက်ဖ်အေ]] as a [[:en:List of men's national association football teams|national member association]]and is therefore not allowed to participate in official competitions.<ref>{{cite web |last=Hawkey |first=Ian |title=Catalonia and Basque Country reignite call for independent national football identities |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/spain/10541466/Catalonia-and-Basque-Country-reignite-call-for-independent-national-football-identities.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220112080144/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/spain/10541466/Catalonia-and-Basque-Country-reignite-call-for-independent-national-football-identities.html |archive-date=12 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live |website=[[:en:The Daily Telegraph]] |date=30 December 2013 |access-date=28 December 2022 }}</ref>}} | nationalgoals2 = ၂ | nationalyears3 = ၂၀၀၅–2025 | nationalteam3 = [[အာဂျင်တီးနား အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း|အာဂျင်တီးနား]] | nationalcaps3 = ၁၇၂ | nationalgoals3 = [[:en:List of international goals scored by Lionel Messi|၉၈]] | club-update = 18:20, 13 November 2022 (UTC) | nationalteam-update = 19:05, 18 December 2022 (UTC) | medaltemplates-title = အောင်မြင်မှုများ | medaltemplates = | module = }} {{Infobox person | embed = no | signature = File:Firma de Lionel Messi.svg | signature_alt = လီယွန်နယ် မက်ဆီ၏ ထိုးမြဲလက်မှတ် }} '''လီယွန်နယ် အင်ဒရေ မက်ဆီ'''သည် [[အာဂျင်တီးနား]]နိုင်ငံ့လက်ရွေးစင် [[ဘောလုံးကစားခြင်း|ဘောလုံးသမား]]တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ယခုလက်ရှိတွင် မီယာမီ နှင့် အာဂျင်တီးနား အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း|အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ အသင်း တို့တွင် ရှေ့တန်း ညာတောင်ပံနှင့် ကွင်းလယ်တိုက်စစ် ကစားသမား အဖြစ် ကစားနေသူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မက်ဆီ ကို ၁၉၈၇ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၄ ရက်တွင် အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ ရိုဆာရီယိုမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူ၏ မျိုးဆက်တွင်သာမက သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင်ပါ အကောင်းဆုံးသော ဘောလုံးသမား တစ်ယောက်အဖြစ် အများကသတ်မှတ်ကြသည်။ သူ၏ ကစားဟန်နှင့် စွမ်းရည်တို့မှာ အာဂျင်တီးနား ဘောလုံးအကျော်အမော် [[မာရာဒိုနာ]] ကိုပင် ယှဉ်နိုင်ပြီး မာရာဒိုနာ ကိုယ်တိုင်က သူ့နေရာကို ဆက်ခံမည့်သူတစ်ဦးဟု ဖော်ထုတ်ပြောဆိုခဲ့သည်။ ရွှေဘောလုံးဆု 8 ကြိမ်နှင့် ဥရောပ ရွှေဖိနပ်ဆု ခြောက်ကြိမ်လည်း ရရှိထားသည်။ အလိမ်အခေါက်စွမ်းရည် ပြိုင်ဘက်ကင်း ထူးချွန်၍ ဖန်တီးမှုစွမ်းရည်၊ ဂိုးသွင်းစွမ်းရည် အင်မတန် ကောင်းမွန်သောကြောင့် အခြားကမ္ဘာမှလာသော ဂြိုဟ်သားဟုပင် အများစုက တင်စားကြသည်။ လက်ရှိတွင် အင်တာ မိုင်ယာမီ အသင်းနှင့် အာဂျင်တီးနား လက်ရွေးစင်အသင်း နှစ်သင်းစလုံး၏ အသင်းခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။ မက်ဆီကို ဘောလုံးသမိုင်းတစ်လျှောက် အကောင်းဆုံး ကစားသမားများထဲမှ တစ်ဦးအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သတ်မှတ်ကြသည်။ သူရရှိခဲ့သော တစ်ကိုယ်ရည်ဆုများမှာ— Ballon d'Or ၈ ကြိမ် European Golden Shoe ၆ ကြိမ် ဖီဖာ ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံး အမျိုးသားဘောလုံးသမား ၈ ကြိမ် စသည့် စံချိန်များ ပါဝင်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် IFFHS မှ "သမိုင်းတစ်လျှောက် အကောင်းဆုံး အမျိုးသား ဘောလုံးသမား" အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ မက်ဆီသည် ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ဘောလုံးသမိုင်းတွင် အသင်းလိုက် ချန်ပီယံဖလား အများဆုံး ရရှိထားသော ကစားသမား ဖြစ်ပြီး တရားဝင်ဖလား ၄၆ လုံး ရရှိထားသည်။ သူ၏ အရေးပါသော စံချိန်များတွင် ပြက္ခဒိန်တစ်နှစ်အတွင်း ဂိုးအများဆုံး (၉၁ ဂိုး) အသင်းတစ်သင်းတည်းအတွက် ဂိုးအများဆုံး (ဘာစီလိုနာအတွက် ၆၇၂ ဂိုး) လာလီဂါသမိုင်းတွင် ဂိုးအများဆုံး (၄၇၄ ဂိုး) ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲတွင် ဂိုးအများဆုံး နိုင်ငံတကာပွဲများတွင် Assist အများဆုံး တို့ ပါဝင်သည်။ ကလပ်နှင့် နိုင်ငံအသင်းအတွက် စုစုပေါင်း ဂိုး ၉၁၀ ကျော် Assist ၄၁၀ ကျော် ပြုလုပ်ထားပြီး Goal Contribution (ဂိုး + Assist) စုစုပေါင်း ၁,၃၂၀ ကျော်ဖြင့် ဘောလုံးသမိုင်းတွင် အမြင့်ဆုံး စံချိန်တင်ထားသည်။ == ကစားသမားဘဝ == === ဘာစီလိုနာတွင် စတင်ခြင်း === မက်ဆီ၏ မိသားစုဘက်တွင် ကက်တလိုနီးယားဒေသ၌ ဆွေမျိုးများရှိနေသဖြင့် ၂၀၀၀ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် သူအသက် ၁၃ နှစ်အရွယ်၌ ဘာစီလိုနာအသင်းနှင့် စမ်းသပ်ကစားရန် စီစဉ်ခဲ့ကြသည်။ ပထမအသင်း၏ ဒါရိုက်တာ ကားလက်စ် ရက်ရှက်စ် (Carles Rexach) သည် သူ့ကို ချက်ချင်း ခေါ်ယူလိုခဲ့သော်လည်း အုပ်ချုပ်ရေးဘုတ်အဖွဲ့က မဆုံးဖြတ်နိုင်သေးပေ။ ထိုအချိန်တွင် ဥရောပကလပ်များအတွက် ထိုကဲ့သို့ အသက်ငယ်သော နိုင်ငံခြားကစားသမားများကို ခေါ်ယူခြင်းသည် အလွန်ထူးဆန်းသောအရာဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာ ၁၄ ရက်တွင် ဘာစီလိုနာဘက်မှ သူတို့၏ ကတိကဝတ်ကို သက်သေပြရန် နောက်ဆုံးသတ်မှတ်ချက် (ultimatum) တစ်ခု ထုတ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ရက်ရှက်စ်သည် စာရွက်မရှိသောကြောင့် စားပွဲခင်း(napkin) ပေါ်တွင် စာချုပ်ကို ရေးသားခဲ့သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် မက်ဆီ၏ မိသားစုသည် စပိန်နိုင်ငံ ဘာစီလိုနာမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့ပြီး ကလပ်၏ ကမ်နူး (Camp Nou) ကစားကွင်းအနီးရှိ တိုက်ခန်းတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ စပိန်တွင် ပထမနှစ်အတွင်း မက်ဆီသည် Newell’s အသင်းနှင့်ရှိသော transfer ပြဿနာကြောင့် FC ဘာဆီလိုနာ Infantiles အသင်းနှင့် မကြာခဏ မကစားနိုင်ခဲ့ပေ။ နိုင်ငံခြားသားဖြစ်သောကြောင့် သူ့ကို ခြေစမ်းပွဲများနှင့် ကက်တလန်လိဂ်တွင်သာ အသုံးပြုနိုင်ခဲ့သည်။ ဘောလုံးမကစားရသဖြင့် အသင်းနှင့် အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်ရန် ခက်ခဲခဲ့သည်။ သူသည် သဘာဝအားဖြင့် အေးဆေးတိတ်ဆိတ်သူဖြစ်ပြီး အလွန်တိတ်ဆိတ်နေသဖြင့် အသင်းဖော်အချို့က သူသည် စကားမပြောနိုင်သူဟု ထင်ခဲ့ကြသည်။ အိမ်တွင်လည်း မိခင်သည် ရိုဆာရီယိုမြို့သို့ ပြန်သွားပြီး ညီအစ်ကိုများနှင့် ညီမငယ် María Sol တို့နှင့် ခွဲနေခဲ့ရသဖြင့် အိမ်လွမ်းဝေဒနာခံစားခဲ့ရသည်။ သူသည် ဖခင်နှင့်အတူ ဘာစီလိုနာတွင်သာ နေထိုင်ခဲ့သည်။ အသက် ၁၃ နှစ်တွင် မက်ဆီသည် ဘာစီလိုနာ၏ လူငယ်သင်တန်းကျောင်း La Masia သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ စပိန်တွင် တစ်နှစ်ကြာပြီးနောက် ၂၀၀၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီတွင် သူသည် စပိန်ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် (RFEF) တွင် မှတ်ပုံတင်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်မှစ၍ ပြိုင်ပွဲအားလုံးတွင် ကစားခွင့်ရလာပြီး Cesc Fàbregas နှင့် Gerard Piqué တို့ကဲ့သို့ အသင်းဖော်များနှင့် ရင်းနှီးလာခဲ့သည်။ ၁၄ နှစ်အရွယ်တွင် ကြီးထွားဟော်မုန်းကုသမှု ပြီးဆုံးပြီးနောက် မက်ဆီသည် ဘာစီလိုနာ၏ အကောင်းဆုံး လူငယ်အသင်း “Baby Dream Team” ၏ အဓိကအဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၂–၀၃ ရာသီတွင် သူသည် FC ဘာဆီလိုနာ Cadete A အတွက် ပြိုင်ပွဲ ၃၀ တွင် ၃၆ ဂိုးသွင်းကာ ထိပ်တန်းဂိုးသွင်းသူဖြစ်ခဲ့ပြီး လိဂ်၊ စပိန်ဖလားနှင့် Copa Catalunya တို့ကို အနိုင်ရသည့် သမိုင်းဝင် treble ကို ရရှိခဲ့သည်။ Copa Catalunya ဖိုင်နယ်တွင် Espanyol ကို ၄–၁ ဖြင့် အနိုင်ရသောပွဲသည် “partido de la máscara” (mask match) ဟု နာမည်ကျော်ခဲ့သည်။ လိဂ်ပွဲတစ်ပွဲတွင် မျက်နှာအရိုးကျိုးထားသော်လည်း သူကို ကာကွယ်မျက်နှာဖုံးတပ်ကာ ကစားခွင့်ပေးခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးတွင် မျက်နှာဖုံးကြောင့် အခက်အခဲရှိလာသဖြင့် သူက ချွတ်လိုက်ပြီး ၁၀ မိနစ်အတွင်း ဂိုး ၂ လုံး သွင်းခဲ့သည်။ ရာသီအဆုံးတွင် အာဆင်နယ် အသင်းမှ ကမ်းလှမ်းမှုရရှိခဲ့သော်လည်း သူသည် ဘာစီလိုနာတွင်သာ ဆက်နေခဲ့သည်။ ၂၀၀၃–၀၄ ရာသီတွင် မက်ဆီသည် ကလပ်၏ လူငယ်အသင်း ၄ သင်းတွင် ကစားခဲ့သည်။ FC ဘာဆီလိုနာ Juvenil B နှင့် နိုင်ငံတကာ pre-season ပြိုင်ပွဲ ၄ ခုတွင် “player of the tournament” ဆုကို ရရှိခဲ့ပြီး ပွဲတစ်ပွဲသာ ကစားပြီးနောက် FC ဘာဆီလိုနာ Juvenil A သို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ Juvenil A တွင် လိဂ် ၁၁ ပွဲ၌ ၁၈ ဂိုးသွင်းခဲ့သည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အနားယူကာလအတွင်း မက်ဆီသည် ပထမအသင်းတွင် လူနည်းနေသောကြောင့် လူငယ်ကစားသမားများထဲမှ အချို့နှင့်အတူ လေ့ကျင့်ရေးတွင် ခေါ်ယူခံခဲ့ရသည်။ Ludovic Giuly က လေ့ကျင့်ရေးအတွင်း မက်ဆီ၏ စွမ်းရည်ကို '''သူက ကျွန်တော်တို့အားလုံးကို ဖျက်ဆီးနိုင်တယ်၊ လူ ၄ ယောက်ကို လှည့်ထွက်ပြီး ဂိုးသွင်းနိုင်တယ်၊ ပထမအသင်းက အဓိက နောက်တန်း ကစားသမားတွေတောင် သူ့ကိုကြောက်နေကြတယ် သူက အခြားဂြိုဟ်ကလာသူလိုပဲ''' ဟု ပြောခဲ့သည်။ အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ်တွင် မက်ဆီသည် ၂၀၀၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၆ ရက် FC Porto နှင့် ချစ်ကြည်ရေးပွဲတွင် ၇၅ မိနစ်တွင် ဝင်ကစားကာ ပထမအသင်း debut ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သူ၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကြောင့် နည်းပညာအဖွဲ့က အထင်ကြီးခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် သူသည် ဘာဆီလိုနာ B နှင့် ပထမအသင်းတို့တွင် ပုံမှန်လေ့ကျင့်ခွင့်ရခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟို က သူ၏ ပထမလေ့ကျင့်မှုအပြီးတွင် အသင်းဖော်များကို '''ဒီ ၁၆ နှစ်သားက ငါထက်တောင် ပိုကောင်းလာမယ်''' ဟု ပြောခဲ့သည်။ သူက မက်ဆီကို '''ညီလေး''' ဟု ခေါ်ခဲ့ပြီး ထိုဆက်ဆံရေးက မက်ဆီ၏ ပထမအသင်းသို့ အလွယ်တကူ ဝင်ရောက်ဖို့ အထောက်အကူပြုခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မက်ဆီသည် FC ဘာဆီလိုနာ B နှင့် FC ဘာဆီလိုနာ C တို့တွင်လည်း ကစားခဲ့ပြီး တတိယအသင်းကို တန်းမကျစေရန် ကူညီခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ရက်တွင် ပထမပရော်ဖက်ရှင်နယ်စာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုခဲ့ပြီး ၂၀၁၂ အထိ သက်တမ်းရှိကာ ယူရို ၃၀ မီလီယံ buyout clause ပါဝင်ခဲ့သည်။ တစ်လအကြာတွင် ဘာဆီလိုနာ B တွင် debut ကစားခဲ့ပြီး buyout clause ကို အလိုအလျောက် ယူရို ၈၀ မီလီယံအထိ တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ သူသည် ဘာဆီလိုနာ B တွင် ပွဲ ၅ ပွဲကစားခဲ့သော်လည်း ဂိုးမသွင်းနိုင်ခဲ့ပေ။ သူသည် ကိုယ်ခန္ဓာအရ ပြိုင်ဘက်များထက် အားနည်းပြီး အသက်ကြီးသူများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကြံ့ခိုင်မှုကို တိုးမြှင့်ရန် လေ့ကျင့်ခဲ့သည်။ ရာသီအဆုံးတွင် သူသည် Juvenil B သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ကာ လိဂ်အနိုင်ရအောင် ကူညီခဲ့သည်။ သူသည် ရာသီအဆုံးတွင် အသင်း ၅ သင်းအနက် ၄ သင်းအတွက် ဂိုးသွင်းနိုင်ခဲ့ပြီး ပြိုင်ပွဲအားလုံးတွင် စုစုပေါင်း ၃၆ ဂိုး သွင်းနိုင်ခဲ့သည်။ မက်ဆီသည် ၂၀၀၄–၀၅ ရာသီကို ဘာစီလိုနာ B အသင်းအတွက် အဓိကစတင်ကစားသမားအဖြစ် စတင်ခဲ့သော်လည်း အကြီးတန်းအသင်းကစားသမားများ၏ အားပေးတောင်းဆိုမှုကြောင့် နည်းပြ ဖရန့်ခ် ရိုင်ကာ့ဒ် (Frank Rijkaard) က သူ့ကို ပထမအသင်းသို့ တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၆ ရက်တွင် အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ်၌ ဘာစီလိုနာအသင်းအတွက် လာလီဂါ ပွဲဦးထွက်ကစားခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ် မေ ၁ ရက်တွင် ပထမအကြီးတန်းဂိုးကို သွင်းယူခဲ့ပြီး ထိုအချိန်က ကလပ်သမိုင်းတွင် အသက်အငယ်ဆုံးဂိုးသွင်းသူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် သူသည် ဘာစီလိုနာအသင်းအတွက် တရားဝင်ပြိုင်ပွဲတွင် ကစားခဲ့သည့် အသက်အငယ်ဆုံးကစားသမားလည်း ဖြစ်ခဲ့ပြီး ထိုရာသီတွင် အသင်းသည် လိဂ်ချန်ပီယံဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ သူ၏ အသက် ၁၈ နှစ်ပြည့်နေ့တွင် မက်ဆီသည် အကြီးတန်းအသင်းကစားသမားအဖြစ် ပထမဆုံးစာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ အထိ အသင်းတွင် ဆက်ရှိနေစေကာ ယူရို ၁၅၀ မီလီယံ လွတ်မြောက်ကြေး (release clause) ပါဝင်ခဲ့သည်။ သုံးလအကြာတွင် သူ၏ စွမ်းဆောင်ရည်များ ဆက်လက်တိုးတက်လာသဖြင့် စာချုပ်ကို ပြင်ဆင်၍ လစာကို နှစ်ဆတိုးပေးပြီး ၂၀၁၄ အထိ အသင်းတွင် ဆက်ရှိစေခဲ့သည်။ ၂၀၀၅–၀၆ ရာသီအဆုံးတွင် ဘာစီလိုနာသည် လာလီဂါ နှင့် UEFA ချန်ပီယံလိဂ် နှစ်ခုလုံးကို အနိုင်ရခဲ့သည်။ ၂၀၀၆–၀၇ ရာသီတွင် မက်ဆီသည် ရီးယဲလ်မက်ဒရစ်နှင့်ပွဲတွင် ပထမဆုံး ဟက်ထရစ် ကို သွင်းယူခဲ့ပြီး El Clásico ပွဲတွင် ၁၂ နှစ်အတွင်း ပထမဆုံး ဟက်ထရစ် သွင်းနိုင်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုရာသီတွင် Getafe နှင့် Espanyol ကို သွင်းယူခဲ့သော ဂိုးများသည် Diego မာရာဒိုနာ ၏ ၁၉၈၆ ကမ္ဘာ့ဖလား အင်္ဂလန်နှင့်ပွဲတွင် သွင်းယူခဲ့သော ဂိုးနှစ်ဂိုးနှင့် ဆင်တူမှုကြောင့် အာရုံစိုက်ခံခဲ့ရပြီး မက်ဆီနှင့် မာရာဒိုနာကို နှိုင်းယှဉ်ပြောဆိုမှုများ စတင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဘာစီလိုနာသည် ၂၀၀၆–၀၇ ရာသီကို စုစုပေါင်း ဆုဖလားတစ်ခုသာ (2006 Supercopa de España) ရရှိခဲ့ပြီး ၂၀၀၇–၀၈ ရာသီကို ဆုဖလားမရှိဘဲ အဆုံးသတ်ခဲ့ရာ ရိုင်ကာ့ဒ် ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။ ==== '''၂၀၀၈–၂၀၁၂: Pep Guardiola လက်အောက်တွင် အောင်မြင်မှု''' ==== ၂၀၀၈–၀၉ ရာသီအစတွင် (နည်းပြသစ်နှင့် ပထမရာသီ) မက်ဆီကို နံပါတ် ၁၀ ဂျာစီပေးအပ်ခဲ့သည်။ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ သူသည် Guardiola စနစ်၏ အဓိကဗဟိုကစားသမား ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ဂိုးသွင်းနှုန်း ပိုမိုမြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ထိုရာသီတွင် သူသည် ဂိုး ၃၈ ဂိုးသွင်းခဲ့ပြီး Samuel Eto’o နှင့် Thierry Henry တို့နှင့်အတူ စုစုပေါင်း ၁၀၀ ဂိုးရရှိစေခဲ့သည်။ ထိုသည်ကလပ်သမိုင်းတွင် ထိုအချိန်က စံချိန်တင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘာစီလိုနာသည် Copa del Rey၊ လာလီဂါ နှင့် ချန်ပီယံလိဂ် တို့ကို အနိုင်ရပြီး စပိန်ဘောလုံးသမိုင်းတွင် ပထမဆုံး treble ကို ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၉–၁၀ ရာသီ ပထမပိုင်းတွင် ဘာစီလိုနာသည် Supercopa de España၊ UEFA Super Cup နှင့် ဖီဖာ ကလပ် ကမ္ဘာ့ဖလား တို့ကို အနိုင်ရပြီး sextuple ရရှိသည့် ပထမဆုံးကလပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မက်ဆီသည် ချန်ပီယံလိဂ် ဂိုးသွင်းအများဆုံးကစားသမားဖြစ်လာပြီး အသက်အငယ်ဆုံးလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် Ballon d'Or၊ ဖီဖာ World Player of the Year နှင့် European Golden Shoe ဆုများကို ရရှိခဲ့သည်။ သူသည် စုစုပေါင်း ၄၇ ဂိုးသွင်းခဲ့ပြီး ရော်နယ်ဒို ၏ ၁၉၉၆–၉၇ စံချိန်ကို တူညီခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၇ နှစ်စာချုပ်အသစ်ကို ၂၀၁၆ အထိ ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။ ၂၀၁၀–၁၁ ရာသီတွင် ဘာစီလိုနာသည် Supercopa de España၊ ချန်ပီယံလိဂ် နှင့် လာလီဂါ ချန်ပီယံဆုကို တတိယအကြိမ်ဆက်တိုက် ရရှိခဲ့သည်။ မက်ဆီသည် Ballon d'Or ကို နှစ်ကြိမ်ဆက်တိုက် ရရှိခဲ့ပြီး ချန်ပီယံလိဂ် ဂိုးသွင်းအများဆုံးလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုရာသီတွင် သူသည် ဘာစီလိုနာသမိုင်း၌ တစ်ရာသီအတွင်း ဂိုးအများဆုံးသွင်းသူ ဖြစ်လာခဲ့သည် (၅၃ ဂိုး)။ ၂၀၁၁–၁၂ ရာသီတွင် ဘာစီလိုနာသည် Super Cup နှစ်ခုနှင့် ဖီဖာ ကလပ် ကမ္ဘာ့ဖလား ကို အနိုင်ရခဲ့သည်။ မက်ဆီသည် Ballon d'Or ကို တတိယအကြိမ်နှင့် UEFA Best Player in Europe ဆုကို ပထမဆုံးအကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် သူသည် ချန်ပီယံလိဂ် လေးရာသီတွင် ဂိုးသွင်းအများဆုံးဖြစ်သူ ဒုတိယကစားသမား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူသည် ဘာစီလိုနာသမိုင်းတွင် César Rodríguez ၏ ၂၃၂ ဂိုးစံချိန်ကို ကျော်လွန်ကာ ဂိုးအများဆုံးကစားသမား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုရာသီတွင် သူသည် လိဂ်ဂိုး ၅၀ သွင်းကာ စပိန်နှင့် ဥရောပတွင် ဂိုးအများဆုံးဖြစ်ခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ၇၃ ဂိုးသွင်းကာ ဥရောပကလပ်ဘောလုံးသမိုင်းတွင် တစ်ရာသီအတွင်း ဂိုးအများဆုံးသွင်းသူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၂–၁၃ ရာသီတွင် ဘာစီလိုနာသည် လိဂ်ချန်ပီယံဆုကို အစောပိုင်းကတည်းက အာမခံထားသကဲ့သို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။ မက်ဆီသည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် စုစုပေါင်း ၉၁ ဂိုးသွင်းကာ ဂတ်မူလာ ၏ စံချိန်ကို ကျော်လွန်ခဲ့ပြီး Ballon d'Or ကို စတုတ္ထအကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။ သူသည် စာချုပ်အသစ်ကို ၂၀၁၈ အထိ ချုပ်ဆိုပြီး ပထမဆုံးအကြိမ် အသင်းခေါင်းဆောင်လက်ပတ်ကို ဝတ်ဆင်ခဲ့သည်။ ထိုရာသီတွင် လိဂ်ဂိုး ၄၆ ဂိုးအပါအဝင် စုစုပေါင်း ၆၀ ဂိုးသွင်းကာ လာလီဂါ နှင့် ဥရောပတွင် ဂိုးအများဆုံးဖြစ်ခဲ့သည်။ မက်ဆီ၏ အသင်းတိုက်စစ်တွင် ပါဝင်မှုသည် သိသိသာသာ တိုးလာခဲ့ပြီး ၂၀၀၈–၀၉ ရာသီတွင် အသင်းဂိုး၏ ၂၄% ကိုသာ ပါဝင်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၁၂–၁၃ ရာသီအဆုံးတွင် ၄၀% ကျော်အထိ တက်လာခဲ့သည်။ ဤအခြေအနေများကြောင့် “Messidependencia” (မက်ဆီအပေါ် အလွန်အမင်း မှီခိုမှု) ဆိုသော အယူအဆ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၃–၁၄ ရာသီမတိုင်မီ နေမာ ကို ခေါ်ယူခဲ့ပြီး မက်ဆီ၏ အလုပ်ဝန်ကို လျှော့ချရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ သို့သော် မက်ဆီသည် ထိုရာသီတွင် ယခင် ၅ နှစ်အတွင်း အနိမ့်ဆုံးစွမ်းဆောင်ရည်ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ၄၁ ဂိုးသွင်းနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုရာသီတွင် ဘာစီလိုနာသည် ဆုဖလားမရရှိခဲ့ပေ။ ==== '''၂၀၁၄–၂၀၁၇: Luis Enrique လက်အောက်နှင့် MSN ဖွဲ့စည်းခြင်း''' ==== Luis Enrique ကို နည်းပြအဖြစ် ခန့်အပ်ပြီး Uruguayan တိုက်စစ်မှူး Luis Suárez ကို ခေါ်ယူခဲ့သည်။ မက်ဆီ၊ ဆွာရက်ဇ် နှင့် နေမာ တို့၏ တိုက်စစ်သုံးယောက်ကို “MSN” ဟု ခေါ်ခဲ့ပြီး စံချိန်များစွာ ချိုးဖျက်ခဲ့သည်။ မက်ဆီသည် Sevilla နှင့်ပွဲတွင် ဟက်ထရစ် သွင်းကာ လာလီဂါ သမိုင်းတွင် ဂိုးအများဆုံးသွင်းသူ ဖြစ်လာခဲ့သည် (251 ဂိုးစံချိန်ကို ကျော်လွန်)။ ထိုရာသီတွင် treble ကို ထပ်မံရရှိပြီး ဘာစီလိုနာသည် သမိုင်းတွင် treble နှစ်ကြိမ်ရရှိသည့် ပထမဆုံးကလပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ MSN သုံးယောက်စုစုပေါင်း ၁၂၂ ဂိုးသွင်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၅–၁၆ ရာသီတွင် ဘာစီလိုနာသည် UEFA Super Cup နှင့် ဖီဖာ ကလပ် ကမ္ဘာ့ဖလား ကို အနိုင်ရခဲ့သည်။ မက်ဆီသည် Ballon d'Or ကို ပဉ္စမအကြိမ် ရရှိခဲ့ပြီး ရာသီအဆုံးတွင် လိဂ်နှင့် Copa del Rey ကို ထပ်မံအနိုင်ရခဲ့သည်။ MSN သုံးယောက်စုစုပေါင်း ၁၃၁ ဂိုးသွင်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၆–၁၇ ရာသီတွင် Supercopa de España နှင့် Copa del Rey ကိုသာ ရရှိခဲ့ပြီး မက်ဆီသည် ၅၄ ဂိုးသွင်းကာ Pichichi နှင့် European Golden Shoe ဆုများကို စတုတ္ထအကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။ ==== '''၂၀၁၇–၂၀၂၁: ဘာစီလိုနာနောက်ဆုံးနှစ်များ''' ==== ၂၀၁၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၅ ရက်တွင် မက်ဆီသည် ၂၀၂၁ အထိ အသင်းတွင် ဆက်ရှိရန် စာချုပ်သစ် ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။ ၂၀၁၇–၁၈ ရာသီတွင် ဘာစီလိုနာသည် လာလီဂါ နှင့် Copa del Rey ကို အနိုင်ရခဲ့ပြီး မက်ဆီသည် လိဂ်ဂိုး ၃၄ ဂိုးဖြင့် ဂိုးအများဆုံးကစားသမားဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၈–၁၉ ရာသီတွင် သူသည် အသင်းခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာပြီး Supercopa de España နှင့် လာလီဂါ ကို အနိုင်ရခဲ့သည်။ ၂၀၁၉–၂၀ ရာသီတွင် ဘာစီလိုနာသည် ၂၀၀၇–၀၈ နောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ဆုဖလားမရရှိခဲ့ပေ။ မက်ဆီသည် အသင်းမှ ထွက်ခွာလိုကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် စာချုပ်တစ်နှစ်ကို ဆက်လက်ဖြည့်ဆည်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ဘာစီလိုနာသည် Copa del Rey ကို အနိုင်ရခဲ့သည်။ မက်ဆီသည် လာလီဂါ ဂိုးသွင်းအများဆုံးဆု (Pichichi) ကို စုစုပေါင်း ၈ ကြိမ်အထိ ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ရာသီတွင် သူသည် လိဂ်ဂိုး ၃၀ သွင်းခဲ့ပြီး Argentina နှင့်အတူ 2021 Copa América တွင်လည်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ စာချုပ်ကုန်ဆုံးပြီးနောက် မက်ဆီသည် free agent ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ဘာစီလိုနာတွင် ဆက်နေလိုခဲ့သည်။ သို့သော် COVID-19 ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဘဏ္ဍာရေးအခက်အခဲများနှင့် လာလီဂါ စည်းမျဉ်းများကြောင့် ကလပ်က စာချုပ်အသစ် မချုပ်နိုင်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၈ ရက်တွင် မက်ဆီသည် Camp Nou ၌ မျက်ရည်ကျစွာ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲပြုလုပ်ကာ ကလပ်မှ ထွက်ခွာမည်ကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ === ဘာစီလိုနာမှ PSG သို့ ပြောင်းရွှေ့ခြင်း === ၂၀၂၁ ခုနှစ် နွေရာသီတွင် ဘာစီလိုနာအသင်းသည် ဘဏ္ဍာရေးပြဿနာများနှင့် စပိန်လာလီဂါ၏ လစာကန့်သတ်ချက် (Salary Cap) စည်းမျဉ်းများကြောင့် မက်ဆီ၏ စာချုပ်ကို သက်တမ်းမတိုးနိုင်တော့ခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် မက်ဆီသည် ၂၁ နှစ်ကြာ ကစားခဲ့သော ဘာစီလိုနာအသင်းမှ ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၁၀ ရက်တွင် ဘာစီလိုနာမှ နှုတ်ဆက်စကားပြောပြီး နှစ်ရက်အကြာ၌ မက်ဆီသည် Ligue 1 ကလပ် Paris Saint-Germain (PSG) သို့ နှစ်နှစ်စာချုပ်ဖြင့် (နောက်ထပ် တစ်နှစ်တိုးနိုင်သည့် ရွေးချယ်ခွင့်ပါဝင်) ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ သူသည် ဘာစီလိုနာအသင်းအတွက် ပထမဆုံးအကြီးတန်းကစားသမားအဖြစ် debut ကစားစဉ် ဝတ်ခဲ့သည့် နံပါတ်ဖြစ်သော ၃၀ ကို သူ၏ဂျာစီနံပါတ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ သူသည် ကလပ်အတွက် ပထမဆုံးဂိုးကို ယခင်နည်းပြ ပက်ပ် ဂွာဒီယိုလာ၏ မန်ချက်စတာ စီးတီးအသင်းနှင့် ချန်ပီယံလိဂ် အုပ်စုအဆင့်ပွဲတွင် သွင်းယူခဲ့သည်။ မက်ဆီသည် PSG အတွက် ပထမဆုံး Ligue 1 ချန်ပီယံဆုကို ရရှိခဲ့ပြီး ထိုသည်က PSG ၏ စုစုပေါင်း ၁၀ ကြိမ်မြောက် လိဂ်ချန်ပီယံဆုနှင့် တူညီသော စံချိန်ဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော် သူ၏ ရာသီစွမ်းဆောင်ရည်မှာ မျှော်မှန်းထားသလောက် မကောင်းဘဲ လိဂ်တွင် ဂိုး ၆ ဂိုးသာ သွင်းနိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၂–၂၃ ရာသီအစအနီးတွင် မက်ဆီသည် PSG နှင့် ဒုတိယမြောက် ဆုဖလားဖြစ်သော Trophée des Champions ကို ရရှိခဲ့သည်။ Nice အသင်းကို သွင်းယူခဲ့သော ဂိုးတစ်ဂိုးကြောင့် သူသည် ဥရောပကလပ်ဘောလုံးသမိုင်းတွင် စုစုပေါင်း ဂိုး ၇၀၂ ဂိုးဖြင့် Cristiano ရော်နယ်ဒို ကို ကျော်လွန်ကာ အမြင့်ဆုံးဂိုးသွင်းသူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုပွဲအတွင်းမှာပင် သူသည် ကလပ်အဆင့်တွင် တိုက်ရိုက်ဂိုးပါဝင်မှု (goal contributions) ၁,၀၀၀ ကိုလည်း ပြည့်မြောက်ခဲ့သည်။ ရာသီအဆုံးတွင် သူသည် ပြိုင်ပွဲအားလုံးပေါင်း ဂိုး ၂၁ ဂိုး သွင်းခဲ့ပြီး လိဂ်တွင် အကူဂိုး (assists) အများဆုံး ၁၆ ကြိမ်ဖြင့် PSG ၏ ၁၁ ကြိမ်မြောက် Ligue 1 ချန်ပီယံဆုကို ရယူနိုင်ရန် ကူညီခဲ့သည်။ ထိုသည်က သူ၏ ဆက်တိုက် ဒုတိယမြောက် Ligue 1 ချန်ပီယံဆုလည်း ဖြစ်သည်။ မက်ဆီသည် Ligue 1 Best Foreign Player of the Season ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ ရာသီအဆုံးတွင် သူသည် PSG ကို စွန့်ခွာခဲ့သည်။ PSG တွင် ကစားစဉ်အတွင်း Ligue 1 ချန်ပီယံ ၂ ကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။ ပြင်သစ်ဘောလုံးလောက၏ အကောင်းဆုံး Playmaker ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ အမ်ဘာပေ နှင့် နေမာ တို့နှင့်အတူ ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံး တိုက်စစ်တန်းများထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံခဲ့ရသည်။ သို့သော် UEFA ချန်ပီယံလိဂ် ဖလားကို မဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့ပေ။ === အင်တာ မိုင်ယာမီ သို့ ပြောင်းရွှေ့ခြင်း === ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၅ ရက်တွင် Major League Soccer (MLS) ကလပ် အင်တာ မိုင်ယာမီ CF သည် မက်ဆီကို နှစ်နှစ်ခွဲစာချုပ်ဖြင့် ခေါ်ယူကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ မက်ဆီ၏ လစာမှာ MLS စံချိန်တင်ဖြစ်ခဲ့ပြီး လစာ၊ signing bonus နှင့် ကလပ်အတွင်း အစုရှယ်ယာတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းတို့ပါဝင်သည့် သူ၏ဝင်ငွေသည် ဒေါ်လာ ၅၀ သန်းကျော်အထိ ရောက်ရှိသည်ဟု သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ Goal ၏အဆိုအရ မက်ဆီ၏ အမေရိကန်သို့ ရောက်ရှိမှုသည် MLS ၏ ပုံရိပ်ကို အမေရိကန်အတွင်းနှင့် ပြည်ပတွင်ပါ မြှင့်တင်ပေးခဲ့သည်။ အင်တာ မိုင်ယာမီ ပူးတွဲဥက္ကဋ္ဌ Xavier Asensi က “MLS အတွက် Messi မတိုင်မီနဲ့ Messi နောက်ပိုင်းဆိုတာ ရှိလာတယ်။ သူက အရာအားလုံးကို ပြောင်းလဲပစ်လိုက်တယ်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ မက်ဆီ အင်တာ မိုင်ယာမီ သို့ ရောက်ရှိပြီးနောက် ကလပ်၏ ပွဲစဉ်များအားလုံး ရောင်းကုန်သွားခဲ့သည်။ “Messimania” ဟု ခေါ်သည့် အရှိန်အဟုန်ကြီးထွားမှု ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး အင်တာ မိုင်ယာမီ ၏ နံပါတ် ၁၀ မက်ဆီဂျာစီသည် လိဂ်တွင် အရောင်းအကောင်းဆုံးဖြစ်လာကာ ကမ္ဘာအနှံ့အရောင်းအကောင်းဆုံးအဆင့်နီးပါးသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ မက်ဆီကို အသင်းခေါင်းဆောင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၃ ရာသီကို ပထမ ၆ ပွဲတွင် ၉ ဂိုးသွင်းကာ စတင်ခဲ့သည်။ သူသည် Leagues Cup ဖိုင်နယ်တွင် Nashville SC ကို အနိုင်ယူကာ အင်တာ မိုင်ယာမီ ၏ ပထမဆုံးဆုဖလားကို ရယူနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် မိုင်ယာမီ သည် MLS playoffs သို့ မတက်နိုင်ဘဲ Eastern Conference တွင် အောက်ဆုံးမှ ဒုတိယနေရာတွင်သာ ရပ်တည်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၃၀ ရက်တွင် အာဂျင်တီးနားနှင့်အတူ ကမ္ဘာ့ဖလား အောင်မြင်မှုနှင့် PSG နှင့် Ligue 1 ဆုဖလားရရှိမှုတို့ကြောင့် မက်ဆီသည် စံချိန်တင် ၈ ကြိမ်မြောက် Ballon d'Or ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် သူသည် Time Athlete of the Year အဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ခံရပြီး ထိုဆုကို ရရှိသည့် ပထမဆုံး ဘောလုံးကစားသမားဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ရာသီတွင် မက်ဆီသည် MLS ပွဲတစ်ပွဲအတွင်း အကူဂိုး ၅ ကြိမ်အထိ ပြုလုပ်နိုင်သည့် စံချိန်သစ်ကို ချိုးဖျက်ခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာ ၂ ရက်တွင် Columbus Crew ကို ၃–၂ ဖြင့် အနိုင်ရသောပွဲတွင် ဂိုး ၂ ဂိုးသွင်းကာ မိုင်ယာမီ အတွက် Supporters’ Shield ဆုကို ရရှိစေခဲ့သည်။ ရာသီနောက်ဆုံးပွဲတွင် သူသည် ကလပ်အတွက် ပထမဆုံး ဟက်ထရစ် ကို သွင်းယူကာ ၆–၂ အနိုင်ရရှိစေခဲ့သည်။ မိုင်ယာမီ သည် ပုံမှန်ရာသီကို ၇၄ မှတ်ဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့ပြီး MLS သမိုင်းတွင် စံချိန်တင်မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့သည်။ မက်ဆီသည် ၁၉ ပွဲတွင် ၂၀ ဂိုးနှင့် ၁၆ အကူဂိုးရရှိကာ အသင်းအသစ်၏ အချိန်တိုအတွင်း ဂိုးအများဆုံးသွင်းသူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မိုင်ယာမီ သည် ပထမဆုံး postseason ကို ဝင်ရောက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ပထမအဆင့်တွင် ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။ မက်ဆီသည် ထိုရာသီ၏ MLS Most Valuable Player ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ရာသီတွင် မက်ဆီသည် MLS သမိုင်းတွင် လိဂ်ဂိုး ၄၀ သို့ အမြန်ဆုံးရောက်ရှိသည့် ကစားသမား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ရာသီအဆုံးတွင် ဂိုး ၂၉ ဂိုးနှင့် အကူဂိုး ၁၉ ကြိမ်ဖြင့် MLS Golden Boot (ဂိုးသွင်းအများဆုံးဆု) ကို ရရှိခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာ ၂၃ ရက်တွင် သူသည် ၂၀၂၈ အထိ အသင်းတွင် ဆက်ရှိရန် စာချုပ်သက်တမ်းတိုးခဲ့ပြီး ထိုအချိန်တွင် သူသည် အသက် ၄၁ နှစ်ရှိမည်ဖြစ်သည်။ Eastern Conference ဖိုင်နယ်တွင် New York City FC နှင့်ပွဲ၌ မက်ဆီ၏ အကူဂိုးကြောင့် သူ၏ စုစုပေါင်း ကစားသမားဘဝအကူဂိုး ၄၀၅ ကြိမ်အထိ ရောက်ရှိကာ Ferenc Puskás ၏ စံချိန်ကို ကျော်လွန်ခဲ့သည်။ မက်ဆီသည် မိုင်ယာမီ ကို MLS Cup 2025 သို့ ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး Vancouver Whitecaps ကို ၃–၁ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ကလပ်၏ ပထမဆုံးလိဂ်ချန်ပီယံဆုကို ရရှိစေခဲ့သည်။ ထိုပွဲတွင် အကူဂိုး ၂ ကြိမ်ပေးခဲ့ပြီး MLS Cup MVP ဆုကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ ရာသီအဆုံးတွင် မက်ဆီသည် ထပ်မံ၍ MLS MVP ဆုကို ရရှိကာ လိဂ်သမိုင်းတွင် ဆက်တိုက်နှစ်နှစ် ဆုရရှိသည့် ပထမဆုံးကစားသမား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ မတ်လတွင် မက်ဆီသည် အင်တာ မိုင်ယာမီ မှ လစာနှင့် အစုရှယ်ယာအခွင့်အရေးများအပါအဝင် တစ်နှစ်လျှင် ဒေါ်လာ ၇၀ မှ ၈၀ သန်းအကြား ဝင်ငွေရရှိနေသည်ဟု သတင်းထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ မတ် ၁၈ ရက်တွင် CONCACAF Champions Cup ပွဲ၌ Nashville နှင့် ၁–၁ သရေကျသောပွဲတွင် မက်ဆီသည် သူ၏ ကစားသမားဘဝ ၉၀၀ ဂိုးမြောက်ကို သွင်းယူခဲ့သည်။ ထိုအမှတ်အသားကို ရောက်ရှိသည့် ဒုတိယမြောက် အထက်တန်းအမျိုးသားဘောလုံးကစားသမား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ == အာဂျင်တီးနား လက်ရွေးစင်ဘဝ == မက်ဆီသည် အာဂျင်တီးနား လူငယ်အသင်းများတွင် အောင်မြင်မှုများ ရရှိခဲ့ပြီး ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ဖီဖာ U-20 ကမ္ဘာ့ဖလား ကို ရရှိခဲ့သည်။ ထိုပြိုင်ပွဲတွင် ဂိုးအများဆုံးနှင့် အကောင်းဆုံး ကစားသမားဆုတို့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ အာဂျင်တီးနားနှင့် စပိန်နိုင်ငံ နှစ်ခုလုံး၏ နိုင်ငံသားဖြစ်သည့် မက်ဆီသည် နိုင်ငံနှစ်ခုလုံးအတွက် ကစားခွင့်ရှိသူ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် သူသည် အာဂျင်တီးနား U20 အသင်းနှင့်အတူ နိုင်ငံတကာဘောလုံးကစားသမားဘဝကို စတင်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ၂၀၀၅ တောင်အမေရိက U-20 ချန်ပီယံရှစ်အတွက် အသင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့ကာ ထိုပြိုင်ပွဲတွင် အာဂျင်တီးနားသည် တတိယနေရာရရှိခဲ့သည်။ မက်ဆီသည် ၂၀၀၅ ဖီဖာ World Youth Championship တွင် အသင်းကို ချန်ပီယံဖြစ်အောင် ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး ထိုပြိုင်ပွဲတွင် ဂိုး ၆ လုံးနှင့် အကူဂိုး ၂ ကြိမ် သွင်းယူကာ Golden Ball ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ မက်ဆီသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ်၌ အာဂျင်တီးနား အကြီးတန်းအသင်းနှင့် debut ကစားခဲ့ပြီး ၂၀၀၆ ခုနှစ် Croatia နှင့် ချစ်ကြည်ရေးပွဲတွင် ပထမဆုံး နိုင်ငံတကာဂိုးကို သွင်းယူခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား တွင် သူသည် အာဂျင်တီးနားကို ကိုယ်စားပြု၍ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ကစားကာ ဂိုးသွင်းနိုင်သည့် အသက်အငယ်ဆုံးကစားသမား ဖြစ်လာခဲ့ပြီး Serbia နှင့် Montenegro နှင့် ဒုတိယပွဲတွင် debut ဂိုးကို သွင်းယူခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ Copa América တွင် သူသည် အကောင်းဆုံး လူငယ်ကစားသမားအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး ဂိုး ၂ လုံးနှင့် အကူဂိုး ၁ ကြိမ် သွင်းယူခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ Summer Olympics တွင် သူသည် အာဂျင်တီးနား U23 အသင်းကို နိုင်ဂျီးရီးယားကို အနိုင်ယူကာ ရွှေတံဆိပ်ဆုရရှိအောင် ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး ဖီဖာ က ထိုပြိုင်ပွဲ၏ အကောင်းဆုံးအသင်းမှ ထူးချွန်ကစားသမားအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ Juan Román Riquelme ၏ ၂၀၀၉ ခုနှစ် နိုင်ငံတကာအနားယူမှုနောက်ပိုင်းတွင် မက်ဆီကို အာဂျင်တီးနား၏ နံပါတ် ၁၀ ဂျာစီ ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ Copa América မတိုင်မီတွင် အာဂျင်တီးနားအသင်းကို မက်ဆီအပေါ်အခြေခံကာ တည်ဆောက်ခဲ့သော်လည်း သူသည် ထိုပြိုင်ပွဲတွင် ဂိုးမသွင်းနိုင်ခဲ့ပေ။ အသက် ၂၄ နှစ်အရွယ်တွင် သူသည် နိုင်ငံအသင်းခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာခဲ့သော်လည်း နောက်နှစ်များအတွင်း အာဂျင်တီးနားကို ဆုဖလားရအောင် ဦးဆောင်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ၂၀၁၄ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား တွင် အာဂျင်တီးနားသည် ဂျာမနီကို ဖိုင်နယ်တွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သော်လည်း မက်ဆီသည် Golden Ball ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ Copa América တွင်လည်း ချီလီကို ဖိုင်နယ်တွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး မက်ဆီကို Golden Ball ပေးရန် ရွေးချယ်ထားသည်ဟု သတင်းထွက်ခဲ့သော်လည်း သူက ထိုဂုဏ်ပြုဆုကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ Copa América Centenario ဆီမီးဖိုင်နယ်တွင် အမေရိကန်နှင့်ပွဲ၌ မက်ဆီသည် အာဂျင်တီးနား၏ ဘောလုံးသမိုင်းတွင် ဂိုးအများဆုံးသွင်းသူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အာဂျင်တီးနားသည် ဆီမီးဖိုင်နယ်ကို အနိုင်ရခဲ့သော်လည်း ဖိုင်နယ်တွင် ထပ်မံ၍ ချီလီကို ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ဆက်တိုက် ဖိုင်နယ် ၃ ကြိမ် ရှုံးနိမ့်ခြင်းကြောင့် မက်ဆီသည် နိုင်ငံတကာဘောလုံးမှ အနားယူမည်ဟု ကြေညာခဲ့သော်လည်း အာဂျင်တီးနားတစ်နိုင်ငံလုံးမှ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် ၂၀၁၈ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား အတွက် ပြန်လည်ပါဝင်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ခြေစစ်ပွဲ နောက်ဆုံးပွဲတွင် အီကွေဒေါနှင့်ပွဲ၌ အာဂျင်တီးနားသည် ခြေစစ်ပွဲအောင်နိင်ခြေ နည်းခဲ့သော်လည်း မက်ဆီ၏ ဟက်ထရစ် ကြောင့် အောင်ခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် သူတို့သည် ပြင်သစ်ကို အဆင့် ၁၆ တွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး မက်ဆီသည် ဂိုး ၁ လုံးနှင့် အကူဂိုး ၂ ကြိမ် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ Copa América တွင် မက်ဆီသည် ဂိုး ၁ လုံးနှင့် အကူဂိုး ၁ ကြိမ်သာ ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ အာဂျင်တီးနားသည် ချီလီကို အနိုင်ယူကာ တတိယနေရာရရှိခဲ့ပြီး ထိုအောင်ပွဲသည် အဖွဲ့အတွက် ၃၆ ပွဲဆက်တိုက် အနိုင်ရရှိမှု စတင်ခြင်းဖြစ်လာကာ ၃ နှစ်ကျော်ကြာ ဆက်လက်ခဲ့သည်။ မက်ဆီသည် ၂၀၂၁ Copa América တွင် ၂၈ နှစ်ကြာ ဆုဖလားမရသည့် အခြေအနေကို အဆုံးသတ်ကာ အာဂျင်တီးနားကို ချန်ပီယံဖြစ်အောင် ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုပြိုင်ပွဲအတွင်း သူသည် မာရှေယာနို ကို ကျော်လွန်ကာ အာဂျင်တီးနားအသင်းအတွက် ပွဲအများဆုံးကစားသမား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖိုင်နယ်တွင် ဘရာဇီးကို အနိုင်ယူခဲ့ပြီး သူသည် ပြိုင်ပွဲ၏ အကောင်းဆုံးကစားသမားအဖြစ် သတ်မှတ်ခံခဲ့ရသည်။ အာဂျင်တီးနား၏ ၁၂ ဂိုးအနက် ၉ ဂိုးတွင် သူသည် ဂိုးပါဝင်ပတ်သက်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ Finalissima တွင်လည်း သူသည် အာဂျင်တီးနားကို နောက်ထပ်အောင်ပွဲဆီ ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး ပွဲ၏ အကောင်းဆုံးကစားသမားအဖြစ် သတ်မှတ်ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၂ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား တွင် မက်ဆီသည် အာဂျင်တီးနားကို ၃၆ နှစ်အတွင်း ပထမဆုံး ကမ္ဘာ့ဖလားအောင်မြင်မှုရအောင် ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး ဖိုင်နယ်တွင် ပြင်သစ်ကို အနိုင်ယူရန် ဂိုး ၂ လုံးသွင်းခဲ့သည်။ ပြိုင်ပွဲတစ်လျှောက်တွင် ဂိုး ၇ လုံးနှင့် အကူဂိုး ၃ ကြိမ် ရရှိခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့ဖလား Golden Ball ကို ထပ်မံရရှိကာ နှစ်ကြိမ်ရရှိသည့် ပထမဆုံးကစားသမား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ တွင် Curaçao နှင့် ချစ်ကြည်ရေးပွဲ၌ ဟက်ထရစ် သွင်းယူကာ နိုင်ငံတကာဂိုး ၁၀၀ ပြည့်မြောက်ခဲ့ပြီး ထိုအမှတ်အသားကို ရရှိသည့် တတိယမြောက် အမျိုးသားကစားသမား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် CONMEBOL ကမ္ဘာ့ဖလား ခြေစစ်ပွဲတွင် အချိန်အားလုံးဂိုးအများဆုံးသွင်းသူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ တွင် အာဂျင်တီးနားသည် ဆက်တိုက် ဒုတိယအကြိမ် Copa América ကို အနိုင်ရခဲ့ပြီး မက်ဆီသည် Copa América ပြိုင်ပွဲများတွင် ပွဲအများဆုံး ၃၉ ပွဲကစားသည့် စံချိန်သစ်တင်ခဲ့သည်။ Puerto Rico နှင့် ချစ်ကြည်ရေးပွဲတွင် အကူဂိုး ၂ ကြိမ်ပေးပြီးနောက် သူသည် အမျိုးသားနိုင်ငံတကာဘောလုံးသမိုင်းတွင် အချိန်အားလုံး အကူဂိုးအများဆုံးပေးသူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား အဖွင့်ပွဲတွင် မက်ဆီသည် Algeria ကို ၃–၀ ဖြင့် အနိုင်ရသောပွဲ၌ သူ၏ ပထမဆုံး ကမ္ဘာ့ဖလား ဟက်ထရစ် ကို သွင်းယူခဲ့သည်။ သူသည် Cristiano ရော်နယ်ဒို နောက်တွင် ကမ္ဘာ့ဖလား ၅ ကြိမ်တွင် ဂိုးသွင်းနိုင်သည့် ဒုတိယမြောက် အမျိုးသားကစားသမား ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့ဖလား ၆ ကြိမ်တွင် ပါဝင်ကစားသည့် ပထမဆုံး အမျိုးသားကစားသမားလည်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုပွဲသည် သူ၏ နိုင်ငံတကာအကြီးတန်းပွဲ ၂၀၀ မြောက် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၆ ဇွန် ၂၂ ရက်တွင် Austria ကို ၂–၀ ဖြင့် အနိုင်ရသောပွဲ၌ brace သွင်းပြီးနောက် မက်ဆီသည် Miroslav Klose နှင့် Marta တို့ကို ကျော်လွန်ကာ ကမ္ဘာ့ဖလား သမိုင်းတစ်လျှောက် အချိန်အားလုံးဂိုးအများဆုံးသွင်းသူ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ကမ္ဘာ့ဖလား ဂိုး ၁၈ ဂိုးအထိ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ == ကစားဟန် == သူ၏ အရပ်အနိမ့်ကြောင့် မက်ဆီသည် အရပ်ရှည်သောကစားသမားများထက် အလေးချိန်ဗဟို (centre of gravity) နိမ့်သဖြင့် ပိုမိုလျင်မြန်သွက်လက်မှုရှိပြီး လမ်းကြောင်းပြောင်းလဲရာတွင် ပိုမိုမြန်ဆန်ကာ ပြိုင်ဘက်၏ တားဆီးတိုက်ခိုက်မှုများကို ရှောင်တိမ်းနိုင်စွမ်းရှိသည်။ စပိန်မီဒီယာများက သူ့ကို '''La Pulga Atómica (“အက်တောမစ် ပုလင်းကောင်/ဖလီ”)''' ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ အရပ်သေးသော်လည်း မက်ဆီတွင် အထက်ပိုင်းခန္ဓာကိုယ် ကြံ့ခိုင်မှုကောင်းမွန်ပြီး ၎င်းကို အလေးချိန်ဗဟိုနိမ့်ခြင်းနှင့် ချိန်ညှိကာ အသုံးပြုနိုင်သဖြင့် ပြိုင်ဘက်၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာဖိအားများကို ခံနိုင်ရည်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ဟန်ဆောင်လဲချခြင်း (diving) မလုပ်သည့်ကစားသမားအဖြစ်လည်း အသိအမှတ် ပြုခံရသည်။ တိုပြီး ခိုင်မာသော ခြေထောက်များကြောင့် အမြန်အရှိန်တက်မှုကို အချိန်တိုအတွင်း ပြုလုပ်နိုင်ပြီး၊ လျင်မြန်စွာ ဘောလုံးကို ထိန်းချုပ်နိုင်သော ခြေဖျားအမြန်နှုန်းလည်း ရှိသည်။ သူ၏ ယခင် ဘာစီလိုနာနည်းပြ ပက်ပ် ဂွာဒီယိုလာက '''မက်ဆီက ဘောလုံးရှိချိန်မှာ ဘောလုံးမရှိချိန်ထက် ပိုမြန်တဲ့ တစ်ဦးတည်းသောကစားသမားပါ''' ဟု ပြောခဲ့သည်။ မက်ဆီသည် အဓိကအားဖြင့် ဘယ်ခြေကစားသမားဖြစ်ပြီး အသက် ၂၀ ကျော်လွန်သည့်နောက်ပိုင်းမှစ၍ ညာခြေကိုလည်း ပိုမိုတိုးတက်အောင် လေ့ကျင့်ခဲ့သည်။ သူသည် လိမ်ခေါက်ခြင်း ပြုလုပ်ရာတွင် ဘယ်ခြေ၏ အပြင်ဘက်ဖြင့် စတင်လှည့်ထွက်လေ့ရှိပြီး၊ ဂိုးသွင်းခြင်း၊ ပေးပို့ခြင်းနှင့် အကူဂိုးဖန်တီးမှုများတွင် ဘယ်ခြေ၏ အတွင်းပိုင်းကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ ဂိုးသွင်းစွမ်းအားမြင့်မားသောကစားသမားဖြစ်သည့် မက်ဆီသည် သူ၏ နေရာယူမှု (positioning)၊ အမြန်တုံ့ပြန်မှုနှင့် တိုက်စစ်ပြေးဝင်မှုများဖြင့် ခံစစ်လိုင်းကို ကျော်ဖြတ်နိုင်စွမ်းကြောင့် လူသိများသည်။ သူသည် မြင်ကွင်းအမြင် (vision) နှင့် ပေးပို့နိုင်စွမ်းအကျယ်အဝန်းကြောင့် playmaking အခန်းကဏ္ဍကိုလည်း လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ သူ့ကို '''မရှိတဲ့နေရာကနေတောင် ဂိုးတွေ၊ အခွင့်အလမ်းတွေ ဖန်တီးပေးနိုင်သူ''' ဟု မကြာခဏ ဖော်ပြကြသည်။ ဖရီးကစ်ဂိုးသွင်းတိကျမှုကြောင့်လည်း နာမည်ကျော်ပြီး ၂၀၂၆ မတ်လအထိ တိုက်ရိုက်ဖရီးကစ်ဂိုးသွင်းမှု ၇၁ ဂိုးဖြင့် အချိန်အားလုံးဒုတိယနေရာတွင် ရပ်တည်နေသည်။ ထို့အပြင် chip ဖြင့် ဂိုးသွင်းရာတွင်လည်း အထူးကျွမ်းကျင်သည်။ မက်ဆီ၏ လိမ်ခေါက်ခြင်း စွမ်းရည်ကြောင့် သူသည် ကာကွယ်သူများစွာကို ကျော်ဖြတ်ကာ တိုက်စစ်ကို တည်ဆောက်နိုင်သည်။ မက်ဆီ၏ အမြန်နှုန်းနှင့် နည်းပညာစွမ်းရည်များကြောင့် သူသည် တစ်ဦးချင်း လိမ်ခေါက်ခြင်း ဖြင့် ဂိုးဘက်သို့ ချီတက်နိုင်ပြီး အထူးသဖြင့် တန်ပြန်တိုက်စစ် များတွင် များစွာအသုံးပြုသည်။ သူသည် အချိန်အားလုံးအကောင်းဆုံး dribbler များထဲမှ တစ်ဦးအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သတ်မှတ်ခံရသည်။ အာဂျင်တီးနားနည်းပြဟောင်း Diego မာရာဒိုနာ က '''ဘောလုံးက သူ့ခြေထောက်မှာ ကပ်နေသလိုပဲ''' '''မက်ဆီလို ဘောလုံးထိန်းနိုင်သူကို မမြင်ဖူးဘူး''' ဟု ပြောခဲ့သည်။ မက်ဆီသည် တစ်ဦးချင်းစွမ်းရည်သာမက အသင်းအတွက်လည်း ကြိုးစားကစားသူဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် Xavi နှင့် Andrés Iniesta တို့နှင့် ပူးပေါင်းကစားမှုများကြောင့် နာမည်ကျော်သည်။ သူ၏ ကစားသမားဘဝ တိုးတက်လာသည့်နှင့်အမျှ အသက်ကြီးလာခြင်းကြောင့် အားအင်နှင့် လိမ်ခေါက်ခြင်း အနည်းငယ် လျော့နည်းလာသော်လည်း ကွင်းလယ်များတွင် ကစားကွက်ကို ထိန်းချုပ်လာနိုင်ပြီး ဘောလုံးပေးပို့မှုနှင့် ဖန်တီးပေးမှုများ အတွက် သမိုင်းတစ်လျှောက် အကောင်းဆုံးများထဲမှ တစ်ဦးအဖြစ် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ဘောလုံးမရှိချိန်တွင် လုပ်ဆောင်မှုနှင့် ကာကွယ်ရေးတာဝန်များသည် လျော့နည်းလာသော်လည်း ကွင်းထဲမှာ နည်းနည်းသာပြေးခြင်းဖြင့် စွမ်းအင်ကို ထိန်းသိမ်းကာ အချိန်တိုအတွင်း အရှိန်မြှင့်နိုင်စွမ်းကို တိုးတက်စေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ထိရောက်မှု၊ လှုပ်ရှားမှုနှင့် နေရာယူမှုတို့ကို တိုးတက်စေပြီး ကြွက်သားဒဏ်ရာများကိုလည်း လျှော့ချနိုင်ခဲ့သည်။ အစောပိုင်းကာလတွင် ဒဏ်ရာရလွယ်သူ ဖြစ်သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ပြေးလှုပ်ရှားမှုကို လျှော့ချခြင်း၊ အစားအသောက်၊ လေ့ကျင့်မှုနှင့် အိပ်စက်ချိန်စနစ်ကို တင်းကျပ်စွာလိုက်နာခြင်းဖြင့် ဒဏ်ရာအရေအတွက်ကို လျှော့ချနိုင်ခဲ့သည်။ === '''နေရာယူမှု (Tactical positioning)''' === မက်ဆီသည် များသောအားဖြင့် အလွတ်တိုက်စစ်အခန်းကဏ္ဍတွင် ကစားပြီး ဘက်နှစ်ဖက် သို့မဟုတ် အလယ်ပိုင်းမှ တိုက်စစ်ဆင်နိုင်သော ဘက်စုံကစားသမားဖြစ်သည်။ သူ၏ ကလေးဘဝအကြိုက်ဆုံးနေရာမှာ အာဂျင်တီးနားဘောလုံးတွင် “enganche” ဟုခေါ်သော တိုက်စစ်နှစ်ဦးနောက်က playmaker နေရာဖြစ်သော်လည်း စပိန်တွင် ကစားသမားဘဝအစပိုင်း၌ ဘယ်တောင်ပံကစားသမားအဖြစ် စတင်ခဲ့သည်။ ပထမအသင်း debut တွင် နည်းပြ ဖရန့်ခ် ရိုင်ကာ့ဒ်က သူ့ကို ညာတောင်ပံသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ထိုနေရာမှနေ၍ သူသည် ခံစစ်ကို အလယ်သို့ ဖြတ်ဝင်နိုင်ပြီး ဘယ်ခြေဖြင့် အကွေးဂိုးများသွင်းနိုင်ခဲ့သည်။ Guardiola လက်အောက်နှင့် နောက်ပိုင်းနည်းပြများလက်ထက်တွင် သူသည် “false nine” အခန်းကဏ္ဍတွင် အများဆုံးကစားခဲ့ပြီး အလယ်တိုက်စစ်မှူးအဖြစ်မဟုတ်ဘဲ အလယ်ကွင်းထဲသို့ နက်ရှိုင်းစွာဆင်းကာ နေရာဖန်တီးခြင်း၊ pass လမ်းကြောင်းဖန်တီးခြင်းနှင့် Xavi၊ Iniesta တို့နှင့် ပူးပေါင်းကစားခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ Luis Enrique လက်အောက်တွင် မက်ဆီသည် ညာတောင်ပံနေရာသို့ ပြန်လည်ကစားခဲ့ပြီး 4–3–3 စနစ်တွင် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော playmaking အခန်းကဏ္ဍကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ Ernesto Valverde လက်ထက်တွင် သူသည် နေရာအမျိုးမျိုးတွင် ကစားခဲ့ပြီး တခါတရံ deeper role၊ ညာတောင်ပံ သို့မဟုတ် false nine အဖြစ် အသုံးပြုခံခဲ့ရသည်။ 4–2–3–1 စနစ်တွင်လည်း အလယ်တိုက်စစ်ပိုင်းတွင် အဓိကတိုက်စစ်ကစားသမားအဖြစ် အသုံးပြုခံခဲ့ရသည်။ 4–4–2 စနစ်တွင် ဒုတိယတိုက်စစ်မှူးအဖြစ်လည်း ကစားခဲ့ပြီး Luis Suárez နှင့် ပူးပေါင်းကစားကာ ကွင်းလယ်နှင့် ချိတ်ဆက်မှု၊ တိုက်စစ်ဖန်တီးမှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အာဂျင်တီးနားအသင်းတွင်လည်း သူသည် တိုက်စစ်အမျိုးမျိုးနေရာများတွင် ကစားခဲ့ပြီး ညာတောင်ပံ၊ false nine၊ အဓိကတိုက်စစ်မှူး၊ support striker သို့မဟုတ် classic number 10 playmaker အဖြစ် အသုံးပြုခံခဲ့ရသည်။ == အမြင် (Reception) == မက်ဆီသည် သူ့မျိုးဆက်၏ အကောင်းဆုံးကစားသမားနှစ်ဦးထဲမှ တစ်ဦးအဖြစ် ခရစ္စတီယာနို ရော်နယ်ဒို နှင့်အတူ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သတ်မှတ်ခံရသည်။ သူသည် ဘောလုံးသမိုင်းတစ်လျှောက် အကောင်းဆုံးကစားသမားများထဲမှ တစ်ဦးအဖြစ်လည်း ယူဆခံရသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် IFFHS မှ All Time Men’s World Best Player အဖြစ် သတ်မှတ်ခံခဲ့ရသည်။ သူသည် ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်ကတည်းက ထူးချွန်စွာပေါ်ထွက်ခဲ့ပြီး အသက် ၂၀ မပြည့်မီကတည်းက ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံးကစားသမားများထဲတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ Ballon d'Or ရရှိသူ ရော်နယ်ဒင်ဟို ကပင် '''ငါတောင် Barça မှာ အကောင်းဆုံးမဟုတ်ဘူး''' ဟု မက်ဆီကို ရည်ညွှန်းပြောဆိုခဲ့သည်။ ၄ နှစ်အကြာတွင် မက်ဆီသည် ပထမဆုံး Ballon d'Or ကို စံချိန်တင်အများကြီးအသာဖြင့် ရရှိပြီးနောက် သူ၏ အရည်အချင်းအပေါ် အငြင်းပွားမှုများသည် လက်ရှိဘောလုံးထဲတွင် အကောင်းဆုံးလား ဆိုသည့်အဆင့်မှ သမိုင်းတစ်လျှောက်အကောင်းဆုံးထဲတွင် ပါဝင်နိုင်မလားဆိုသည့် အဆင့်သို့ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ Pep Guardiola သည် ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအတွင်းကပင် မက်ဆီကို '''သူမြင်ဖူးသမျှထဲတွင် အကောင်းဆုံးကစားသမား''' ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ နောက်နှစ်များတွင်လည်း ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ နည်းပြများနှင့် ကစားသမားဟောင်းများကြားတွင် ဤအမြင်ကို ပိုမိုလက်ခံလာခဲ့သည်။ ဘာစီလိုနာနှင့် အာဂျင်တီးနားအသင်းဖော်များအများအပြားကလည်း မက်ဆီ၏ အရည်အချင်းကို ချီးကျူးခဲ့ကြပြီး Thierry Henry, Zlatan Ibrahimović, Neymar, Luis Suárez, Xavi, Ángel Di María နှင့် Javier Mascherano တို့ပါဝင်သည်။ Thomas Müller, Eden Hazard, Wayne Rooney, David Beckham နှင့် Didier Drogba ကဲ့သို့သော နာမည်ကြီးကစားသမားများကလည်း မက်ဆီကို အချိန်အားလုံးအကောင်းဆုံး သို့မဟုတ် သူတို့မျိုးဆက်၏ အကောင်းဆုံးအဖြစ် ချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ Real Madrid ပြိုင်ဘက်ဟောင်း Luka Modrić နှင့် Sergio Ramos တို့ကပင်လျှင် မက်ဆီကို သမိုင်းတစ်လျှောက် အကောင်းဆုံးကစားသမားအဖြစ် ပြောကြားခဲ့သည်။ Jamal Musiala, Lamine Yamal, Cole Palmer, Estêvão Willian, Julián Álvarez နှင့် Enzo Fernández တို့ကဲ့သို့သော လူငယ်ကစားသမားများသည် မက်ဆီကို ကလေးဘဝ idol အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ မက်ဆီကို အစောပိုင်းကာလများတွင် အာဂျင်တီးနားအသင်းနှင့် အကြီးတန်းနိုင်ငံတကာဆုဖလား မရရှိသေးခြင်းကြောင့် ဝေဖန်မှုများရှိခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၂၁ Copa América နှင့် ၂၀၂၂ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား အောင်မြင်မှုများကြောင့် သူသည် ကလပ်နှင့် နိုင်ငံအသင်းအဆင့် နှစ်ခုလုံးတွင် ထိပ်တန်းဆုဖလားအားလုံးကို ရရှိခဲ့ပြီး သူ၏ အမွေအနှစ်ကို ခိုင်မာစေသည့် အောင်မြင်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံခဲ့ရသည်။ == ရော်နယ်ဒို နှင့် ပြိုင်ဆိုင်မှု == မက်ဆီသည် သူ၏ ကစားသမားဘဝအများစုတွင် ခရစ္စတီယာနို ရိုနယ်ဒို နှင့် မကြာခဏ နှိုင်းယှဉ်ခံခဲ့ရသည်။ ၎င်းတို့နှစ်ဦးသည် များစွာသော ကိုယ်ပိုင်ဆုများရရှိထားပြီး ကလပ်နှင့် နိုင်ငံအသင်းအတွက် ဆုဖလားများစွာရရှိထားသည့်အပြင် သမိုင်းတစ်လျှောက် ဂိုးအများဆုံးသွင်းသူနှစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မက်ဆီသည် တစ်ခါတစ်ရံတွင် '''ပြိုင်ဆိုင်မှုမရှိ'''ဟု ငြင်းဆိုခဲ့သော်လည်း ၎င်းတို့နှစ်ဦးသည် ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံးကစားသမားဖြစ်ရန် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး တွန်းအားပေးနေကြသည်ဟု ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ယူဆကြသည်။ အကဲဖြတ်သူများက ဤပြိုင်ဆိုင်မှုကို ဘောက်ဆင်တွင် Muhammad Ali–Joe Frazier ပြိုင်ဆိုင်မှု၊ မော်တော်စပို့တွင် Prost–Senna ပြိုင်ဆိုင်မှု၊ တင်းနစ်တွင် Federer–Nadal နှင့် Borg–McEnroe ပြိုင်ဆိုင်မှုများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြောဆိုကြသည်။ ပရိသတ်များနှင့် အကဲဖြတ်သူများသည် ကစားသမားနှစ်ဦး၏ အရည်အချင်းကို မကြာခဏ ဆွေးနွေးငြင်းခုံကြသည်။ မက်ဆီကို လိမ်ခေါက်ခြင်း၊ playmaking၊ pass ပေးပို့မှုနှင့် ဂိုးသွင်းစွမ်းရည်တို့၏ ပေါင်းစပ်မှုကြောင့် ချီးကျူးကြပြီး ရိုနယ်ဒိုကို အလွန်မြန်ဆန်မှု၊ အားကစားစွမ်းရည်၊ ဂိုးသွင်းစွမ်းရည်နှင့် ဖိအားအောက်တွင် ကစားနိုင်မှုတို့ကြောင့် ချီးကျူးကြသည်။ ကစားပုံအပြင် သူတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်ဖွဲ့စည်းပုံကွာခြားမှုကိုလည်း ဆွေးနွေးကြသည် — ရိုနယ်ဒိုသည် အရပ် 1.87 မီတာ (6 ပေ 1½ လက်မ) ရှိပြီး ကြံ့ခိုင်သန်မာသော ခန္ဓာကိုယ်ရှိသော်လည်း မက်ဆီသည် အရပ် 1.70 မီတာ (5 ပေ 7 လက်မ) သာရှိသည်။ ထို့အပြင် သူတို့၏ လူမှုအပြုအမူကွာခြားမှုလည်း ပါဝင်ပြီး ရိုနယ်ဒို၏ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယုံကြည်မှုနှင့် ပြဇာတ်ဆန်မှုတို့နှင့် မက်ဆီ၏ နှိမ့်ချမှုတို့ကို နှိုင်းယှဉ်ကြသည်။ ကိုယ်ပိုင်အောင်မြင်မှုများအရ မက်ဆီသည် Ballon d'Or ၈ ကြိမ် ရရှိထားပြီး ရိုနယ်ဒိုသည် ၅ ကြိမ် ရရှိထားသည်။ ဖီဖာ World's Best Player ဆု ၈ ကြိမ်နှင့် ၅ ကြိမ်၊ European Golden Shoe ဆု ၆ ကြိမ်နှင့် ၄ ကြိမ် အသီးသီး ရရှိထားသည်။ ကွင်းပြင်ပြင်ပတွင်လည်း ရိုနယ်ဒိုသည် လစာ၊ စပွန်ဆာနှင့် လူမှုမီဒီယာပရိသတ်အရေအတွက်အရ သူ၏ တိုက်ရိုက်ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သည်။ မက်ဆီ၏ ရိုနယ်ဒိုရှိသော အသင်းများနှင့် ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမှုမှတ်တမ်းမှာ ပြိုင်ပွဲအဆင့် ကလပ်ပွဲ ၁၅ ပွဲနိုင်၊ ၉ ပွဲသရေ၊ ၁၀ ပွဲရှုံး ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့နှစ်ဦး၏ ပထမဆုံး တရားဝင်တွေ့ဆုံမှုသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပြီး ရိုနယ်ဒို၏ မန်ချက်စတာ ယူနိုက်တက် သည် မက်ဆီ၏ ဘာဆီလိုနာ နှင့် 2007–08 UEFA ချန်ပီယံလိဂ် ဆီမီးဖိုင်နယ်တွင် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ မန်ချက်စတာ ယူနိုက်တက် သည် နောက်ဆုံးဖိုင်နယ်သို့ တက်ရောက်ကာ ချန်ပီယံဖြစ်ခဲ့သည်။ နောက်နှစ်တွင် သူတို့အသင်းများသည် ချန်ပီယံလိဂ် ဖိုင်နယ်တွင် ထပ်မံတွေ့ဆုံခဲ့ပြီး မက်ဆီနှင့် ဘာဆီလိုနာ က 2–0 ဖြင့် အနိုင်ရခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရိုနယ်ဒိုသည် ဘာဆီလိုနာ ၏ အဓိကပြိုင်ဘက် Real Madrid သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရာ El Clásico ပွဲများတွင် မကြာခဏ ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမှုများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဘောလုံးအကဲဖြတ်သူများ၊ သတင်းထောက်များနှင့် ကစားသမားအချို့က ၂၀၂၂ ကမ္ဘာ့ဖလား တွင် အာဂျင်တီးနားနှင့်အတူ မက်ဆီ၏အောင်မြင်မှုသည် ဤပြိုင်ဆိုင်မှုကို အဆုံးသတ်သွားစေသည်ဟု ဆိုကြသည်။ == မာရာဒိုနာ နှင့် နှိုင်းယှဉ်မှုများ == <blockquote>'''“အာဂျင်တီးနားဘောလုံးမှာ ကျွန်တော့်နေရာကို ဆက်ခံမယ့် ကစားသမားကို မြင်ခဲ့ပြီး သူ့နာမည်က မက်ဆီပါ”'''</blockquote>'''— Diego မာရာဒိုနာ (၂၀၀၆ ဖေဖော်ဝါရီတွင် ၁၈ နှစ်အရွယ် မက်ဆီကို ဆက်ခံသူအဖြစ် ချီးကျူးခဲ့သည်)''' မက်ဆီသည် Diego မာရာဒိုနာ နှင့် မကြာခဏ နှိုင်းယှဉ်ခံရသည်။ မာရာဒိုနာ သည်လည်း သူ့မျိုးဆက်၏ အကောင်းဆုံးကစားသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဘောလုံးသမိုင်းတစ်လျှောက် အကောင်းဆုံးများထဲမှ တစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။ နှိုင်းယှဉ်မှုများ၏ အခြေခံမှာ နှစ်ဦးလုံး၏ အရပ်သေးမှု၊ ဘယ်ခြေကစားသမား playmaker အဖြစ် ကစားပုံတူမှုနှင့် အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံသားဖြစ်မှုတို့ဖြစ်သည်။ အစပိုင်းတွင် မက်ဆီကို '''“မာရာဒိုနာ လက်သစ်”''' ဟု ခေါ်ဆိုမှုများစွာရှိခဲ့သော်လည်း ကစားသမားဘဝတိုးတက်လာသည့်အခါ သူသည် ယခင်လူငယ်များထက် ပိုမိုတူညီမှုကို ပြသကာ မာရာဒိုနာ နောက်ပိုင်း အာဂျင်တီးနား၏ အကောင်းဆုံးကစားသမားအဖြစ် တည်ထောင်နိုင်ခဲ့သည်။ အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ်တွင် မာရာဒိုနာ က မက်ဆီကို ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံးကစားသမားဟု ခေါ်ဆိုကာ သူ့ဆက်ခံသူအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ မှ ၂၀၁၀ ကမ္ဘာ့ဖလား ကာလအတွင်း မာရာဒိုနာ သည် အာဂျင်တီးနားနည်းပြအဖြစ် မက်ဆီနှင့်အတူ လက်တွဲလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ထိုအချိန်တွင် မက်ဆီသည် မာရာဒိုနာ ဝတ်ဆင်ခဲ့သော နံပါတ် ၁၀ ဂျာစီကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ မာရာဒိုနာ က '''“No 10 က မင်းအတွက်ပါ။ မင်းထက်ပိုကောင်းတဲ့သူမရှိဘူး”''' ဟု ပြောခဲ့သည်။ မက်ဆီ၏ ကစားပုံနှင့် အရွယ်အစားတူညီမှုကြောင့် အစောပိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်းကာလများတွင် အာဂျင်တီးနားလူမှုအမြင်၌ မာရာဒိုနာ ထက် နိမ့်တန်ဖိုးထားခံရသည်။ အကြောင်းရင်းတစ်ခုမှာ မက်ဆီ၏ နိုင်ငံအသင်းဆုဖလားမရရှိမှုနှင့် မတည်ငြိမ်သောကစားစွမ်းရည်တို့ဖြစ်ပြီး မာရာဒိုနာ သည် 1986 ကမ္ဘာ့ဖလား ကို အာဂျင်တီးနားအတွက် အနိုင်ယူပေးခဲ့ခြင်းကြောင့် မက်ဆီအပေါ် မျှော်လင့်ချက်မြင့်မားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် မာရာဒိုနာ ၏ စိတ်အားထက်သန်မှု၊ ကွင်းပြင်ပ လုပ်ဆောင်မှုများ နှင့် ဆင်းရဲသားရပ်ကွက်မှလာခြင်းတို့ကြောင့် အာဂျင်တီးနားလူမျိုးများနှင့် ပိုမိုချိတ်ဆက်နိုင်ခဲ့သည်။ မက်ဆီသည် ပိုမိုတိတ်ဆိတ်၍ သိုသိုသိပ်သိပ်ရှိသူဖြစ်ပြီး ထိုအချက်များကြောင့်လည်း ဝေဖန်မှုများရှိခဲ့သည်။ မက်ဆီသည် စပိန်တွင်နေထိုင်ခဲ့သော်လည်း စပိန်ကို ကိုယ်စားမပြုဘဲ အာဂျင်တီးနားကိုသာ ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး '''“အာဂျင်တီးနားက ကျွန်တော့်နိုင်ငံ၊ ကျွန်တော့်မိသားစု၊ ကျွန်တော့်ကိုယ်ပိုင်ဖော်ပြမှုပါ။ ကျွန်တော့်နိုင်ငံသားတွေကို ပျော်ရွှင်အောင်လုပ်ဖို့ ကျွန်တော့်မှတ်တမ်းအားလုံးကိုတောင် လဲလှယ်ပေးနိုင်ပါတယ်”''' ဟု ပြောခဲ့သည်။ သို့သော် နောက်ပိုင်းတွင် ၂၀၁၉ မှစ၍ မက်ဆီသည် ပိုမိုခေါင်းဆောင်ဆန်လာကာ အသင်းအတွင်း ပြောဆိုမှုများနှင့် အပြုအမူများတွင် ပိုမိုတက်ကြွလာသည်ဟု အကဲဖြတ်သူများက ဆိုကြသည်။ ၂၀၂၂ ကမ္ဘာ့ဖလား အောင်မြင်မှုနောက်ပိုင်းတွင် မက်ဆီကို မာရာဒိုနာ နှင့်တန်းတူ သို့မဟုတ် တစ်ချိန်တည်းအဆင့်တူသော အာဂျင်တီးနားအမြင်အဖြစ် လက်ခံလာကြသည်။ အချို့အကဲဖြတ်သူများက ထိုပြိုင်ပွဲတွင် မက်ဆီ၏ ကစားပုံတွင် “မာရာဒိုနာ ဆန်သော” စိတ်ဓာတ်များကို မြင်တွေ့ရသည်ဟု ဆိုကြပြီး ၎င်း၏ Netherlands နှင့် quarter-final ပွဲတွင် ပြုမူခဲ့ပုံများကိုလည်း မာရာဒိုနာ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ကြသည်။ မက်ဆီကိုယ်တိုင်လည်း ကမ္ဘာ့ဖလား အောင်မြင်မှုသည် '''“အာဂျင်တီးနားလူမျိုးအားလုံးကို ကျွန်တော့်ဘက်သို့ ဆွဲခေါ်လာနိုင်ခဲ့သည်”''' ဟု ပြောခဲ့သည်။ == ကိုယ်ရေးကိုယ်တာဘဝ == ၂၀၀၈ ခုနှစ်မှစ၍ မက်ဆီသည် Antonela Roccuzzo နှင့် အချစ်ရေးရှိခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးတွင် ၂၀၁၇ ဇွန် ၃၀ ရက်နေ့တွင် သူတို့၏ မွေးရပ်မြေ Rosario တွင် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ Roccuzzo သည် မက်ဆီ၏ ကလေးဘဝ အကောင်းဆုံးသူငယ်ချင်း Lucas Scaglia ၏ ဝမ်းကွဲညီမဖြစ်ပြီး မက်ဆီသည် အသက် ၅ နှစ်အရွယ်ကတည်းက သူမကို သိရှိခဲ့သည်။ သူတို့၏ ဆက်ဆံရေးကို တစ်နှစ်ကြာ လျှို့ဝှက်ထားပြီးနောက် မက်ဆီသည် ၂၀၀၉ ဇန်နဝါရီတွင် အင်တာဗျူးတစ်ခု၌ သူတို့၏ အချစ်ရေးကို ပထမဆုံး အတည်ပြုခဲ့ပြီး နောက်တစ်လအကြာတွင် ဘာဆီလိုနာ–Espanyol derby ပြီးနောက် Sitges မြို့ရှိ ကာနီဗယ်ပွဲတွင် လူသိရှင်ကြား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မက်ဆီနှင့် Roccuzzo တွင် သားသုံးယောက်ရှိသည်။ Roccuzzo ၏ ပထမဆုံး ကိုယ်ဝန်ကို ဂုဏ်ပြုရန် မက်ဆီသည် ၂၀၁၂ ဇွန် ၂ ရက်နေ့တွင် အာဂျင်တီးနား၏ Ecuador ကို ၄–၀ ဖြင့် အနိုင်ရသောပွဲတွင် ဂိုးသွင်းပြီးနောက် ဘောလုံးကို သူ၏ အင်္ကျီအောက်တွင် ထည့်ကာ ဂုဏ်ပြုခဲ့ပြီး နှစ်ပတ်အကြာတွင် အင်တာဗျူးတစ်ခု၌ ကိုယ်ဝန်ရှိကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ ထိုကလေးသည် Thiago ဟု အမည်ပေးထားသော သားဖြစ်ပြီး ၂၀၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂ ရက်နေ့တွင် ဘာစီလိုနာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ဧပြီတွင် မက်ဆီက သူတို့သည် နောက်ထပ်ကလေးတစ်ယောက် မျှော်လင့်နေကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ ၂၀၁၇ အောက်တိုဘာတွင် သူ၏ ဇနီးက တတိယမြောက်ကလေးကို မျှော်လင့်နေကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ မက်ဆီနှင့် သူ၏မိသားစုသည် ကက်သလစ်ဘာသာဝင်များ ဖြစ်သည်။ မက်ဆီသည် မိသားစုဝင်များနှင့် အလွန်နီးစပ်သော ဆက်ဆံရေးရှိပြီး အထူးသဖြင့် သူ၏ မိခင် Celia နှင့် အလွန်ရင်းနှီးသည်။ သူ၏ ဘယ်ဘက်ပခုံးတွင် မိခင်၏ မျက်နှာတက်တူးလည်း ထိုးထားသည်။ သူ၏ ပရော်ဖက်ရှင်နယ်လုပ်ငန်းများကို မိသားစုလုပ်ငန်းသဘောမျိုးဖြင့် အများအားဖြင့် စီမံခန့်ခွဲကြသည် — သူ၏ ဖခင် Jorge သည် အသက် ၁၄ နှစ်ကတည်းက သူ၏ အေးဂျင့်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး အကြီးဆုံးအစ်ကို Rodrigo သည် သူ၏ နေ့စဉ်အချိန်ဇယားနှင့် လူသိရှင်ကြားလုပ်ငန်းများကို စီမံခန့်ခွဲသည်။ မိခင်နှင့် အခြားအစ်ကို Matías တို့သည် Leo Messi Foundation ဟုခေါ်သော သူ၏ ပရဟိတအဖွဲ့အစည်းကို စီမံခန့်ခွဲပြီး Rosario ရှိ ကိုယ်ပိုင်နှင့် ပရော်ဖက်ရှင်နယ်ကိစ္စများကိုလည်း ကိုင်တွယ်သည်။ မက်ဆီသည် အသက် ၁၃ နှစ်တွင် စပိန်သို့ ပြောင်းရွှေ့သွားခဲ့သော်လည်း Rosario နှင့် အနီးကပ်ဆက်သွယ်မှုကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားပြီး သူ၏ Rosarino လေယူလေသိမ်းကိုလည်း မပြောင်းလဲဘဲ ထိန်းသိမ်းထားသည်။ သူသည် မိသားစု၏ အဟောင်းအိမ်ကို ဆက်လက်ပိုင်ဆိုင်ထားသော်လည်း အိမ်သည် ကြာရှည်စွာ လူမနေသည့်အခြေအနေတွင် ရှိနေသည်။ ထို့အပြင် မိခင်အတွက် မြို့ထဲရှိ အထူးအဆင့်မြင့် လူနေအဆောက်အအုံတွင် penthouse အိမ်တစ်လုံးနှင့် မြို့ပြင်အနီးတွင် မိသားစုနေအိမ်တစ်ခုလည်း ထားရှိသည်။ မက်ဆီသည် Rosario ရှိ ယုံကြည်ရသော မိတ်ဆွေငယ်စုတစ်စုနှင့် မကြာခဏ ဆက်သွယ်နေပြီး ၎င်းတို့အများစုမှာ Newell's Old Boys တွင် “The Machine of '87” အဖွဲ့ဝင်ဟောင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ဘာဆီလိုနာ သို့ ပြောင်းရွှေ့သွားပြီးနောက် သူသည် ထိုကလပ်နှင့် ဆက်ဆံရေးမကောင်းခဲ့သော်လည်း ၂၀၁၂ အရောက်တွင် ထိုအငြင်းပွားမှုများ အဆုံးသတ်ကာ Newell's သည် မက်ဆီနှင့် ဆက်စပ်မှုကို လက်ခံလာခဲ့ပြီး သူ၏ မွေးကင်းစသားအတွက် ကလပ်အသင်းဝင်ကတ်ကို ထုတ်ပေးခဲ့သည်။ မက်ဆီသည် သူ၏ ကစားသမားဘဝကို Newell's တွင် အဆုံးသတ်ရန် Rosario သို့ ပြန်လာမည်ဟု ကြာရှည်စွာ စီစဉ်ထားခဲ့သည်။ မက်ဆီသည် အာဂျင်တီးနား၊ အီတလီနှင့် စပိန် နိုင်ငံသားဖြစ်မှုများကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ === '''အခွန်ရှောင်မှု''' === မက်ဆီသည် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် စပိန်နိုင်ငံ၌ အခွန်ရှောင်တိမ်းမှုဟု သံသယရှိသည့်အမှုကြောင့် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုခံခဲ့ရသည်။ ယူရုဂွေး၊ ဆွစ်ဇာလန်နှင့် ဘဲလီဇ်ကဲ့သို့သော အခွန်သက်သာရာဒေသများရှိ offshore ကုမ္ပဏီများကို အသုံးပြုကာ ၂၀၀၇ မှ ၂၀၀၉ ခုနှစ်အတွင်း သူ၏ စပွန်ဆာဝင်ငွေနှင့် ဆက်စပ်သော အခွန် ယူရို ၄.၁ သန်းကို ရှောင်တိမ်းခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခံခဲ့ရသည်။ မက်ဆီသည် ထိုအစီအစဉ်ကို မသိရှိခဲ့ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့ပြီး ၂၀၁၃ ဩဂုတ်လတွင် အကြွေးကျန် ယူရို ၅.၁ သန်းကို ကိုယ်တိုင်ဆန္ဒအလျောက် ပေးချေခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ဇူလိုင် ၆ ရက်နေ့တွင် မက်ဆီနှင့် သူ၏ဖခင်တို့သည် အခွန်လိမ်လည်မှုအပြစ်ရှိကြောင်း တရားရုံးက ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး ၂၁ လ ထောင်ဒဏ်ကို ဆိုင်းငံ့ပြစ်ဒဏ်အဖြစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ ထို့အပြင် အသီးသီး ယူရို ၁.၇ သန်းနှင့် ယူရို ၁.၄ သန်း ဒဏ်ကြေးပေးရန် အမိန့်ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ တရားရုံးတွင် မက်ဆီက တရားသူကြီးကို '''“ကျွန်တော်က ဘောလုံးပဲ ကစားခဲ့တာပါ။ စာချုပ်တွေကို ကျွန်တော့်အဖေနဲ့ ရှေ့နေတွေကို ယုံကြည်ပြီး လက်မှတ်ထိုးခဲ့တာပါ။ ဒီကိစ္စတွေကို သူတို့က စီမံမယ်လို့ သဘောတူထားခဲ့တာပါ”''' ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ပနားမားတွင် ဖွဲ့စည်းထားသော အခြား shell company တစ်ခုကိုလည်း Panama Papers အချက်အလက်ပေါက်ကြားမှုအတွင်း မက်ဆီမိသားစု၏ပိုင်ဆိုင်မှုအဖြစ် နောက်ပိုင်းတွင် ဖော်ထုတ်တွေ့ရှိခဲ့သည်။ == ယဉ်ကျေးမှုအပေါ် သက်ရောက်မှု (Cultural impact) == === လူကြိုက်များမှု === ကွင်းအတွင်း မက်ဆီ၏ အောင်မြင်မှုများကြောင့် သူသည် အမြတ်အစွန်းမြင့်မားသော စပွန်ဆာစာချုပ်များကို ရရှိခဲ့ပြီး ကျယ်ပြန့်သော အသိအမှတ်ပြုမှုနှင့် လူကြိုက်များမှုကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ မက်ဆီသည် ၂၀၁၁၊ ၂၀၁၂ နှင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ်များတွင် ကမ္ဘာ့အလွှမ်းမိုးနိုင်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်များစာရင်းဖြစ်သည့် Time 100 တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတကာဈေးကွက် ၁၅ ခု၌ ပြုလုပ်သော စစ်တမ်းအရ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှ ဖြေဆိုသူများ၏ ၈၇% သည် မက်ဆီကို သိရှိကြပြီး ၎င်းတို့အနက် ၇၈% သည် သူ့အပေါ် အကောင်းမြင်သဘောထားရှိကြသည်။ ထို့ကြောင့် သူသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် အကျော်ကြားဆုံးကစားသမားများထဲမှ ဒုတိယနေရာ (Cristiano ရော်နယ်ဒို နောက်တွင်) ရရှိပြီး လက်ရှိကစားသမားများထဲတွင် အချစ်ခံရဆုံးကစားသမားလည်း ဖြစ်သည်။ World Press Photo အဖွဲ့သည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်၏ အကောင်းဆုံးအားကစားပုံအဖြစ် “The Final Game” ဟုခေါ်သော ဓာတ်ပုံကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ထိုဓာတ်ပုံတွင် မက်ဆီသည် အာဂျင်တီးနား၏ ဖိုင်နယ်ရှုံးနိမ့်မှုအပြီး ကမ္ဘာ့ဖလားတံဆိပ်ကို ကြည့်နေသည်ကို ဖော်ပြထားသည်။ မက်ဆီ၏ Facebook ပရိသတ်အရေအတွက်သည် အများဆုံးရှိသည့် လူထုနာမည်ကြီးများထဲတွင် ပါဝင်ပြီး ၂၀၂၃ ဇူလိုင်အထိ followers ၁၁၄ သန်းကျော်ရှိကာ အားကစားသမားများထဲတွင် Cristiano ရော်နယ်ဒို နောက်တွင် ဒုတိယအများဆုံးဖြစ်သည်။ Instagram တွင်လည်း followers ၅၀၀ သန်းကျော်ရှိပြီး တစ်ဦးချင်းနှင့် အားကစားသမားများအနက် ရော်နယ်ဒို နောက်တွင် ဒုတိယအများဆုံးဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၈ ရက်နေ့တွင် မက်ဆီ၏ ကမ္ဘာ့ဖလား အောင်ပွဲပို့စ်သည် Instagram တွင် likes ၇၅ သန်းကျော်ဖြင့် အများဆုံး liked ပို့စ်အဖြစ် စံချိန်တင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ဧပြီတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ Kerala ပြည်နယ်ရှိ Thrissur Pooram ပွဲတော်တွင် မက်ဆီကို အထူးအလှဆင်ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ဒီဇင်ဘာတွင် ၂၀၂၂ ကမ္ဘာ့ဖလား အတွင်း မက်ဆီဝတ်ဆင်ခဲ့သော အင်္ကျီအစုံတစ်စုံကို လေလံတင်ရာတွင် ဒေါ်လာ ၇.၈ သန်းဖြင့် ရောင်းချနိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ရက်နေ့တွင် ဟောင်ကောင်စတေဒီယမ်၌ အင်တာ မိုင်ယာမီ နှင့် Hong Kong League ကစားသမားများကြား ပြုလုပ်သော exhibition match တွင် မက်ဆီသည် ပွဲတစ်လျှောက်လုံး အရန်ခုံတွင်သာ နေခဲ့သည်။ သူမကစားခဲ့ခြင်းကြောင့် ဟောင်ကောင်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံတွင် ပရိသတ်များအကြား အကြီးအကျယ် ဝေဖန်မှုများဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ထောင်နှင့်ချီသော ပရိသတ်များသည် သူ့ကိုကွင်းထဲတွင်မြင်လိုခဲ့ကြသည်။ ထိုဒေသများတွင် မက်ဆီပါဝင်သည့် ကြော်ငြာတစ်ခုကို ထုတ်လွှင့်ခြင်းမှ ဖယ်ရှားခဲ့ပြီး အခြားကြော်ငြာများကိုလည်း တရုတ်ဆိုရှယ်မီဒီယာအသုံးပြုသူများ၏ ဖိအားရှိသော်လည်း ဆက်လက်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တရုတ်ဘောလုံးအသင်းအဖွဲ့သည် အာဂျင်တီးနားဘောလုံးအဖွဲ့နှင့် ပူးပေါင်းဆက်ဆံရေးကို ယာယီရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။ === ချမ်းသာမှုနှင့် စပွန်ဆာများ (Wealth and sponsorships) === ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် Bloomberg က မက်ဆီ၏ အသားတင်ပိုင်ဆိုင်မှုသည် ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံကို ကျော်လွန်သွားပြီဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ မက်ဆီသည် ၂၀၀၉ မှ ၂၀၁၄ အတွင်း ၆ နှစ်အနက် ၅ နှစ်တွင် ကမ္ဘာ့လစာအမြင့်ဆုံးဘောလုံးသမား ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ (ယူရို ၄၁ သန်း) နှင့် ၂၀၁၄ (ယူရို ၆၅ သန်း) တွင် သူ၏လစာသည် စံချိန်သစ်များတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ တွင် Forbes က သူ့ကို ကမ္ဘာ့ဒုတိယအမြင့်ဆုံးဝင်ငွေရ အားကစားသမားအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ပြီး ၂၀၁၉ တွင် ကမ္ဘာ့အမြင့်ဆုံးဝင်ငွေရ အားကစားသမားအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ တွင် တစ်နှစ်အတွင်း ဝင်ငွေ ယူရို ၁၀၀ သန်းကို ကျော်လွန်သည့် ပထမဆုံးကစားသမားဖြစ်လာခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ဝင်ငွေ ယူရို ၁၂၆ သန်း ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ တွင်လည်း စုစုပေါင်း ကစားသမားဘဝဝင်ငွေ ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံကျော်လွန်သည့် ဒုတိယမြောက်ဘောလုံးသမား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ လစာနှင့် ဘောနပ်စ်များအပြင် မက်ဆီ၏ ဝင်ငွေအများစုသည် စပွန်ဆာများမှ ရရှိသည်။ သူ၏ brand သည် အစောပိုင်းကာလတွင် ဘောလုံးစွမ်းရည်နှင့် အောင်မြင်မှုအပေါ်သာ အခြေခံထားပြီး Cristiano ရော်နယ်ဒို နှင့် David Beckham ကဲ့သို့ ပိုမို glamor ရှိသောကစားသမားများနှင့် ကွာခြားသည်။ ကစားသမားဘဝအစောပိုင်းတွင် Adidas နှင့် Pepsi ကဲ့သို့သော အားကစားမူအခြေခံ ဈေးကွက်ရှာဖွေရေးကုမ္ပဏီများနှင့်သာ စပွန်ဆာစာချုပ်များရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ မှစ၍ Adidas သည် သူ၏အကြီးဆုံးစပွန်ဆာဖြစ်လာပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ကုမ္ပဏီ၏ အဓိက brand ambassador ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ နောက်ပိုင်းတွင် သူ၏ ဈေးကွက်ဆွဲဆောင်မှုသည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာကာ Dolce & Gabbana နှင့် Audemars Piguet ကဲ့သို့ ဇိမ်ခံ brand များနှင့် သက်တမ်းရှည်စာချုပ်များ ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် Gillette, Turkish Airlines, Ooredoo နှင့် Tata Motors အပါအဝင် ကုမ္ပဏီများအတွက်လည်း brand ambassador ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မက်ဆီသည် Konami ၏ Pro Evolution Soccer နှင့် EA Sports ၏ ဖီဖာ ဗီဒီယိုဂိမ်းစီးရီးများ၏ မျက်နှာအဖြစ်လည်း အသုံးပြုခံခဲ့ရသည်။ SportsPro သည် ၂၀၁၀ မှ ၂၀၁၅ အထိ မက်ဆီကို ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်ဆွဲဆောင်မှုအမြင့်ဆုံး အားကစားသမားများထဲတွင် နှစ်စဉ်ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ တွင် သူသည် Adidas မှ “Adidas Messi” ဟုခေါ်သော ကိုယ်ပိုင်ဖိနပ် sub-brand ရရှိသည့် ပထမဆုံးဘောလုံးသမား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင် မက်ဆီအမည်နှင့် နံပါတ်ပါ ဘာစီလိုနာဂျာစီသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် အရောင်းအများဆုံး replica ဂျာစီ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ကမ္ဘာ့ဖလား အတွင်း Adidas သည် မက်ဆီ၏ အာဂျင်တီးနား နံပါတ် ၁၀ ဂျာစီများကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးတွင် ရောင်းကုန်သွားခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ တွင် မက်ဆီနှင့် Kobe Bryant ပါဝင်သော Turkish Airlines ကြော်ငြာသည် YouTube တွင် ကြည့်ရှုမှုအများဆုံးကြော်ငြာဖြစ်လာပြီး ကြည့်ရှုသူ ၁၃၇ သန်းရှိခဲ့သည်။ ၎င်းကို ၂၀၀၅–၂၀၁၅ ကာလအတွင်း အကောင်းဆုံးကြော်ငြာအဖြစ်လည်း မဲပေးရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ဇွန်တွင် မက်ဆီသည် Hard Rock Cafe အတွက် brand ambassador အဖြစ် ၅ နှစ်စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့ပြီး နောက်နှစ်တွင် ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ၏ tourism ambassador ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သို့သော် ဆော်ဒီနိုင်ငံ၏ လူ့အခွင့်အရေးအခြေအနေကြောင့် ဝေဖန်မှုများလည်း ရရှိခဲ့သည်။ === အများပြည်သူအနုပညာ (Public art) === ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် မက်ဆီကို ဖော်ပြထားသော street art နှင့် mural ပန်းချီများကို ရေးဆွဲထားသည်။ ထင်ရှားသော အနုပညာတစ်ခုမှာ Michelangelo ၏ “The Creation of Adam” ကို parody ပြုလုပ်ထားသည့် “Sistine Chapel of Football” ဖြစ်ပြီး မက်ဆီ၊ Diego မာရာဒိုနာ နှင့် အာဂျင်တီးနားဘောလုံးသမားအချို့ကို ဖော်ပြထားသည်။ ၎င်းကို Buenos Aires မြို့ Barracas ရှိ Sportivo Pereyra ကလပ်တွင် ပြသထားသည်။ မဒမ်တူးဆော့ သည် ၂၀၁၂ တွင် Wembley Stadium ၌ မက်ဆီ၏ ဖယောင်းရုပ်တုကို ပြသခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ဇွန်တွင် အာဂျင်တီးနားအသင်းမှ အနားယူကြောင်း ကြေညာပြီးနောက် မက်ဆီကို ပြန်လာစေရန် ရည်ရွယ်ကာ Buenos Aires တွင် သူ၏ ကြေးရုပ်တုတစ်ခု တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ကမ္ဘာ့ဖလား အောင်ပွဲနောက်ပိုင်း ၂၀၂၃ မတ်တွင် Paraguay နိုင်ငံ Luque မြို့ CONMEBOL ရုံးရှေ့၌ ကမ္ဘာ့ဖလား ကိုင်ထားသော မက်ဆီ၏ တစ်ကိုယ်လုံးအရွယ်ရုပ်တုကို ထုတ်ဖော်ပြသခဲ့သည်။ ထိုနေရာတွင် ပီလီ နှင့် မာရာဒိုနာ ရုပ်တုများနှင့်အတူ တည်ရှိသည်။ ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၃ ရက်တွင် အိန္ဒိယ Kolkata မြို့ရှိ Sree Bhumi Sporting ကလပ် တွင် မက်ဆီ၏ ၇၀ ပေ (၂၁ မီတာ) ရှည်သော ကမ္ဘာ့ဖလား ကိုင်ထားသည့် ရုပ်တုကို ထုတ်ဖော်ခဲ့သော်လည်း လေပြင်းကြောင့် မတည်ငြိမ်သဖြင့် ဖယ်ရှားခဲ့သည်။ နောက်တစ်ရုပ်တုကို Patagonia၊ Cutral Col တွင် ၂၀၂၆ ဇွန်၌ ၈၅ ပေ (၂၆ မီတာ) အမြင့်ဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ === မီဒီယာ (Media) === Álex de la Iglesia ရိုက်ကူးသော ''Messi'' မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်သည် ၂၀၁၄ ဩဂုတ်တွင် 71st Venice International Film Festival ၌ ပြသခဲ့သည်။ ''Messi's ကမ္ဘာ့ဖလား: The Rise of a Legend'' ဟုခေါ်သော ဘီယိုဂရပ်ဖီ docuseries သည် မက်ဆီ၏ ကစားသမားဘဝ၊ အာဂျင်တီးနားအသင်းနှင့်အတူ အတက်အကျများနှင့် ၂၀၂၂ ကမ္ဘာ့ဖလား အောင်မြင်မှုကို အခြေခံပြီး ၂၀၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ တွင် Apple TV+ မှ ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ === စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ (Business ventures) === ၂၀၂၄ ဇွန် ၄ တွင် မက်ဆီသည် Más+ ဟုခေါ်သော အမေရိကန် အားကစားနှင့် energy drink brand အသစ်ကို ထုတ်ဖော်ခဲ့သည်။ သူသည် မိမိလိုအပ်သည့် အရသာကောင်းပြီး ကျန်းမာရေးနှင့်ကိုက်ညီသော hydration ရွေးချယ်စရာမရှိသောကြောင့် ထိုသောက်စရာကို ဖန်တီးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ၂၀၂၄ စက်တင်ဘာ ၁၉ တွင် 525 Rosario ဟုခေါ်သော film production ကုမ္ပဏီကို စတင်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ အားကစားသမားများအတွက် ရုပ်ရှင်၊ အားကစားပွဲထုတ်လွှင့်မှုနှင့် ကြော်ငြာများကို ထုတ်လုပ်မည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် 2024 တွင် ''Messi's ကမ္ဘာ့ဖလား: The Rise of a Legend'' ကို ပူးတွဲထုတ်လုပ်ခဲ့သော Smuggler Entertainment နှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ တွင် မက်ဆီသည် သူ၏ အင်တာ မိုင်ယာမီ အသင်းဖော် Luis Suárez ၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ Uruguayan ကလပ် Deportivo LSM တွင် ပါဝင်ရန် ဖိတ်ကြားခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၆ တွင် မက်ဆီသည် စပိန်ဘောလုံးကလပ် UE Cornellà ကို အပြည့်အဝပိုင်ဆိုင်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ === ပရဟိတလုပ်ငန်းများ === သူ၏ ကစားသမားဘဝတစ်လျှောက် မက်ဆီသည် ကလေးများအတွက် ရည်ရွယ်သော ပရဟိတလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ဤစိတ်ဝင်စားမှုသည် သူ၏ကလေးဘဝတွင် ကြုံတွေ့ခဲ့သော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအခက်အခဲများနှင့် ဆက်စပ်သည်။ ၂၀၀၄ မှစ၍ သူသည် United Nations Children's Fund (UNICEF) နှင့် ပူးပေါင်းကာ အချိန်နှင့်ငွေကြေးများကို လှူဒါန်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ တွင် UNICEF Goodwill Ambassador ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင် ဟေတီငလျင်နောက်ပိုင်း ကလေးများ၏အခြေအနေကို အသိပညာပေးရန် Haiti သို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် HIV ကာကွယ်ရေး၊ ပညာရေးနှင့် မသန်စွမ်းကလေးများ၏ လူမှုပါဝင်မှုတို့အတွက် ကမ်ပိန်းများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ နိုဝင်ဘာတွင် မက်ဆီနှင့် သူ၏ တစ်နှစ်အရွယ်သား Thiago သည် လူမှုမတရားမှုကြောင့် သေဆုံးနှုန်းမြင့်မားသော ကလေးများအကြောင်း အသိပညာပေးရန် ကမ်ပိန်းတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ တွင် မက်ဆီသည် Leo Messi Foundation ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ကလေးများအတွက် ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးနှင့် အားကစားရရှိနိုင်မှုကို ထောက်ပံ့သည်။ ၎င်းသည် Boston ရှိ ဆေးရုံတွင် မသေဆုံးမီကလေးများကို တွေ့ခဲ့ပြီးနောက် သူ၏ ဝင်ငွေအချို့ကို လူမှုအကျိုးပြုလုပ်ငန်းများသို့ ပြန်လည်ထည့်သွင်းရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ခြင်းမှ စတင်ခဲ့သည်။ ဖောင်ဒေးရှင်းမှတဆင့် သုတေသနထောက်ပံ့ငွေများ၊ ဆေးဘက်သင်တန်းများနှင့် အာဂျင်တီးနား၊ စပိန်နှင့် အခြားနိုင်ငံများရှိ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာစင်တာများနှင့် စီမံကိန်းများကို ထောက်ပံ့ခဲ့သည်။ မက်ဆီ၏ ကိုယ်ပိုင်ဖန်တီးမှုလှုပ်ရှားမှုများမှ ရရှိသောငွေများအပြင် Adidas အပါအဝင် စပွန်ဆာကုမ္ပဏီများမှလည်း ဖောင်ဒေးရှင်းသို့ ထောက်ပံ့ငွေများ ရရှိသည်။ ၂၀၁၃ တွင် မက်ဆီ၏ ဘယ်ခြေကို 25 kg လေးသော ရွှေရောင်မော်ဒယ်တစ်ခုကို ဂျပန်တွင် ဒေါ်လာ ၅.၃ သန်းဖြင့် ရောင်းချခဲ့ပြီး ၂၀၁၁ Tōhoku ငလျင်နှင့် ဆူနာမီဒဏ်ခံရသူများအတွက် ရန်ပုံငွေရှာဖွေခဲ့သည်။ မက်ဆီသည် အာဂျင်တီးနားရှိ လူငယ်ဘောလုံးကိုလည်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားသည်။ သူသည် မွေးဖွားရာ Rosario ရပ်ကွက်ရှိ Sarmiento ဘောလုံးကလပ်ကို ထောက်ပံ့ပြီး ၂၀၁၃ တွင် အဆောက်အဦများ ပြန်လည်ပြုပြင်ခြင်းနှင့် မိုးလုံလေလုံကွင်းများတပ်ဆင်ခြင်းကို ကူညီခဲ့သည်။ Newell's Old Boys နှင့် Rosario Central အပြင် Buenos Aires ရှိ River Plate နှင့် Boca Juniors တို့မှ လူငယ်ကစားသမားများကိုလည်း ငွေကြေးထောက်ပံ့သည်။ ၂၀၁၂ တွင် Newell's အကယ်ဒမီအတွက် gym နှင့် dormitory အသစ်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်။ သူ၏ ကလေးဘဝနည်းပြ Ernesto Vecchio ကို Leo Messi Foundation ၏ လူငယ်ကစားသမားရှာဖွေသူအဖြစ် ခန့်အပ်ထားသည်။ ၂၀၁၆ ဇွန် ၇ တွင် မက်ဆီသည် La Razón သတင်းစာအပေါ် အသရေဖျက်မှုအမှုတွင် အနိုင်ရပြီး ဒဏ်ကြေး ယူရို ၆၅,၀၀၀ ရရှိခဲ့သော်လည်း ထိုငွေကို Médecins Sans Frontières သို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။ COVID-19 ကာလတွင် မက်ဆီနှင့် ဘာဆီလိုနာ အသင်းဖော်များသည် လစာ ၇၀% လျှော့ယူမည်ဟု ကြေညာကာ ကလပ်ဝန်ထမ်းများ၏ လစာပြည့်စုံစေရန် ထပ်မံထောက်ပံ့ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် COVID-19 ကာကွယ်ရေးအတွက် ယူရို ၁ သန်း လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ နိုဝင်ဘာတွင် အာဂျင်တီးနားဘောလုံးအဖွဲ့တွင် စီးပွားရေးအကျပ်အတည်းကြောင့် ဖီဖာ ကော်မတီက စီမံခန့်ခွဲနေစဉ် လုံခြုံရေးဝန်ထမ်း ၃ ဦးသည် ၆ လကြာ လစာမရရှိကြောင်း မက်ဆီကို ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် မက်ဆီက ၎င်းတို့၏ လစာကို ကိုယ်တိုင်ပေးချေခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီတွင် မက်ဆီသည် ဘာဆီလိုနာ တွင် သူ၏ 644 ဂိုးသွင်းပြီး ပီလီ ၏ single-ကလပ် record ကို ချိုးဖျက်ခဲ့သော Adidas ဖိနပ်များကို Catalonia အနုပညာပြတိုက်သို့ လှူဒါန်းခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်းဖိနပ်များကို ကလေးကင်ဆာအထောက်အပံ့အတွက် ပေါင် 125,000 ဖြင့် လေလံတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ Copa América မတိုင်မီတွင် မက်ဆီသည် Sinovac Biotech ကုမ္ပဏီထံ လက်မှတ်ထိုး sweatshirts ၃ ထည် လှူဒါန်းခဲ့ပြီး COVID-19 vaccine CoronaVac ထိုးဆေး ၅၀,၀၀၀ ရရှိရန် သဘောတူညီမှုကို ရယူခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုအစီအစဉ်သည် ကာကွယ်ဆေး ရှားပါးမှုအခြေအနေကြောင့် ဝေဖန်မှုများလည်း ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီတွင် မက်ဆီသည် ကလေးများအတွက် ကျန်းမာရေးနှင့် ပညာရေးအစီအစဉ်များတွင် ပါဝင်မှုကြောင့် အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးပြည်သူ့ဂုဏ်ထူးဖြစ်သော Presidential Medal of Freedom ကို ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ == စံချိန်များနှင့် အမွေအနှစ် == မက်ဆီသည် ဘောလုံးသမိုင်းတွင် စံချိန်အများဆုံး ပိုင်ဆိုင်ထားသူများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အရေးကြီးသော စံချိန်အချို့မှာ— Ballon d'Or ၈ ကြိမ် (အများဆုံး) European Golden Shoe ၆ ကြိမ် ဘာစီလိုနာအသင်းသမိုင်းတွင် ဂိုးအများဆုံး လာလီဂါသမိုင်းတွင် ဂိုးအများဆုံး El Clásico ပွဲများတွင် ဂိုးအများဆုံး အာဂျင်တီးနားအသင်းသမိုင်းတွင် ဂိုးအများဆုံး အာဂျင်တီးနားအသင်းသမိုင်းတွင် ပွဲအများဆုံး ကစားသူ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား ပြိုင်ပွဲသမိုင်းတွင် ပွဲအများဆုံး ကစားသူ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား ပြိုင်ပွဲသမိုင်းတွင် Goal Contribution အများဆုံး ကစားသမားများထဲမှ တစ်ဦး မက်ဆီ၏ အောင်မြင်မှုများ၊ စွမ်းဆောင်ရည်များနှင့် နှစ်ရှည်တည်တံ့သော အရည်အသွေးတို့ကြောင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ဘောလုံးပညာရှင်များ၊ နည်းပြများ၊ ကစားသမားဟောင်းများနှင့် ပရိသတ်အများစုက ဘောလုံးသမိုင်းတစ်လျှောက် အကောင်းဆုံး ကစားသမား (Greatest of All Time – GOAT) များထဲမှ တစ်ဦးအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကြသည်။ ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:အာဂျင်တီးနားဘောလုံးသမားများ]] [[ကဏ္ဍ:ဘာစီလိုနာဘောလုံးသမားများ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတကာ ဘောလုံးသမားများ‎]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၁၈ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား ကစားသမားများ]] {{Lifetime|၁၉၈၇| | }} {{DEFAULTSORT:မက်ဆီ}} 622eu8gvpojd6kr4l9l55ek7a9jl7xd 0 18056 1041968 1039837 2026-07-03T14:25:25Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဂြိုလ် +ဂြိုဟ်) 1041968 wikitext text/x-wiki ==ဘီးရောင်းတမ်း ကစားနည်း ==စိုလင်းေမာင် ေခါရာနဲ့ရင်ခုန်ရာဂြိုဟ်တုကုမဏီပှိင်ရှင်ရှမ်ပြည်နယ်လာရီူးမန်အိုင်55/အိမ်အမှတ်50/507/စစ်တပ်ေဘ ဘီးရောင်းတမ်းကစားကြရာတွင် ရွှေစွန်ညို ကစားရာမှာကဲ့သို့ ကစားသူ ကလေးများ မများလှချေ။ ကစားရာတွင် ရွှေစွန်ညို ကစားခြင်းမှာကဲ့သို့ပင် ခေါင်းဆောင်၏ နောက်တွင် တစ်ယောက်ပြီး တစ်ယောက် စီရပ်သွားရလေသည်။ ကစားပွဲ စလျှင်စခြင်းဖြစ်စေ၊ အမေးအဖြေ ပြုလုပ်ကြရာ၌ တစ်ဝက်လောက်သို့ ရောက်သောအခါ၌ဖြစ်စေ ကစားသော ကလေးများသည် သူတို့၏ ခြေထောက်များကို တစ်ချောင်းနှင့်တစ်ချောင်း ကပ်၍ မထားကြဘဲ ခွာလိုက်ကြပြီးလျှင် လုံချည်များကို ဒူးဆစ်အပေါ်သို့ ရောက်ရှိသွားသည်အထိ ခွာထားသော ခြေနှစ်ချောင်း၏ အလယ်မှ ကိုင်၍ မတင်ထားလိုက်ကြ လေသည်။ ဘီးရောင်းသူနှင့် ခေါင်းဆောင်လုပ်သူတို့က အမေး အဖြေများကို နားလည်ထားကြရလေသည်။ ဘီးရောင်းသူက သူ၏လက်တစ်ဘက်နှင့် ဖြစ်စေ၊ လက်နှစ်ဘက်နှင့် ဖြစ်စေ တုတ်တစ်ချောင်းကိုလည်းကောင်း၊ တုတ်ကဲ့သို့သော ပစ္စည်းတစ်ခုခုကိုလည်းကောင်း ကိုင်၍ သူ၏ ခေါင်းပေါ်တွင် တင်ထားရသည်။ ထိုနောက် ဘီး၊ ဘီးဟု အော်ကာ ခေါင်းဆောင်၏ ရှေ့သို့ သွားရသည်။ ထိုအခါ ခေါင်းဆောင် - ဘာဘီးလဲ ဘီးရောင်းသူ - ရွှေဘီး ခေါင်းဆောင် - ရွှေစော်နံ ပြန်လိုက်အုံး ထိုအခါ ဘီးသည်က လှည့်သွားပြီးလျှင် တစ်ဖန်ပြန်လာကာ - ဘီးရောင်းသူ - ဘီး၊ ဘီး ခေါင်းဆောင် - ဘာဘီးလဲ ဘီးရောင်းသူ - ငွေဘီး ခေါင်းဆောင် - ငွေစော်နံ ပြန်လိုက်အုံး ဘီးရောင်းသူသည် လှည့်သွားပြီးလျှင် တစ်ဖန်ပြန်လာကာ - ဘီးရောင်းသူ - ဘီး၊ ဘီး ခေါင်းဆောင် - ဘာဘီးလဲ ဘီးရောင်းသူ - သနပ်ခါးဘီး ခေါင်ဆောင် - အစစ်လား ဘီးရောင်းသူ - အစစ်ဘဲ ခေါင်းဆောင် - အဆစ်ပေး ဘီးရောင်းသူက ကစားသူတိုင်းကို ဘီးလိုက်၍ ပြရသည်။ ကစားသူတိုင်းကလည်း ဘီးလာပြသောအခါတွင် တံထွေးကို ထွေးလိုက်ရသည်။ ထိုနောက် ဘီးရောင်းသူက ဘီးကို ခေါင်းဆောင်လုပ်သူအး ပေးလိုက်ရသည်။ သို့မဟုတ်လျှင်လည်း ဘီးရောင်းသူက ကစားသူတိုင်းကို ဘီးလိုက်၍ မပြတော့ဘဲ၊ ခေါင်းဆောင်လုပ်သူကို ဘီးတိုက်ရိုက်ပေးလိုက်နိုင်သည်။ ခေါင်းဆောင်လုပ်သူက သူ့နောက်ရှိသူများကို တစ်ဆင့် ဘီးကို ပြပေးသည်။ ထိုအခါ ကစားသူများက တစ်ဘက်သို့ လှည့်၍ တံတွေးထွေးလိုက်ရသည်။ ထိုနည်းဖြင့် ဆင့်ကဲဆင့်ကဲ ဘီးသည် ခေါင်းဆောင်လုပ်သူက ဘီးကို သူ၏ ခြေထောက် နှစ်ချောင်းကြာမှ နောက်ဆုံးလူ၏ ခြေထောက်ကြား ရောက်သည်အထိ ပစ်လိုက်လေသည်။ ထိုနောက် ဘီးသည်က ဘီးဖိုးကို တောင်းခံရာ - ဘီးရောင်းသူ - ဘီးဖိုးပေး ခေါင်းဆောင် - နောက်လူတောင်း ထိုနည်းအတိုင်း နောက်ဆုံးရှိ ကစားသူထံသို့ ရောက်သွားသောအခါတွင် ထိုနောက်ဆုံးလူက ရှေ့လူတောင်းဟု ပြောလိုက်လေသည်။ ထိုနည်းအတိုင်း ဆင့်ကဲဆင့်ကဲ တောင်းခံရာ ခေါင်းဆောင်ထံသို့ ပြန်ရောက်သွားသောအခါတွင် - ခေါင်းဆောင် - မိုးပေါ်မှာ တောင်း ဘီးရောင်းသူ - နတ်သမီးတွန်းချတယ် ခေါင်းဆောင် - ညောင်ပင်အောက်မှာသွားတောင်း ဘီးရောင်းသူ - ပရွှတ်ဆိတ် ကိုက်လွှတ်တယ် ဘီးရောင်းသူ - နင်တို့နောက်က ဘာတွေလဲ ခေါင်းဆောင် - ခွေးကလေးတွေ ဘီးရောင်းသူ - အူပြစမ်း ခေါင်းဆောင်သူနှင့်တကွ ကစားသူအားလုံး အူး --အူး -- ဘီးရောင်းသူ - ငါ့တစ်ကောင်ပေး ခေါင်းဆောင် - ဘာလုပ်ဖို့လဲ ဘီးရောင်းသူ - ကစားဖို့ ထိုအခါ ခေါင်းဆောင်လုပ်သူက သူ၏လက်များကို ဆန့်တန်းပြီးလျှင် ဘီးရောင်းသူများက နောက်ကလူများကို ဖမ်း၍ မမိအောင် ကာကွယ်ပေးသည်။ ဘီးရောင်းသူကလည်း ခေါင်းဆောင်၏ နောက်ဘက်တွင် ရှိသူ တဦးဦးကို မိစေရန် ဗယ်နှင့်ညာ ပြောင်း၍ လိုက်ဖမ်းသည်။ မိသူသည် ဘီးသည် လုပ်ရ၍ ကစားပွဲးကို အစမှ ပြန်၍ ကစားကြလေသည်။ အထက်ဖော်ပြပါ ဘီးရောင်းတမ်းကစားနည်းတွင် တစ်ဒေသနှင့်တစ်ဒေသ မတူဘဲ အနည်းငယ် ကွဲလွဲချက်ကလေးများ ရှိတတ်သည်။ သို့သော် အခြေခံတွင်မူ မထူးခြားလှပေ။ ဘီးရောင်းသူ - ဘီးဘီး ခေါင်းဆောင် - ဘာဘီးလဲ ဘီးရောင်းသူ - လိပ်ခွံဘီး ခေါင်းဆောင် - လိပ်စော်နံ ပြန်ပါအုံး ထို့နောက် ဘီးရောင်းသူက စိန်ဘီးဟု ဆိုပြန်သည်။ ထိုနည်းအတိုင်း ဘီးတစ်မျိုးပြီးတစ်မျိုး ပြောင်လဲပြောဆိုပြီး၍ နောက်ဆုံး သနပ်ခါးဘီးဟု ဆိုသောအခါတွင်- ခေါင်းဆောင် - စစ်ရဲ့လား ဘီးရောင်းသူ - အစစ်ဘဲ ခေါင်းဆောင် - အဆစ်နည်းနည်း ထည့်ပါအုံး ကစားသူတိုင်းက တံထွေးထွေးပြီး၍ သူတို့၏ ခြေထောက်များကို တစ်ခုနှင့် တစ်ခု ခွာပြီးလျှင် လုံချည်များကိုမ၍ တင်ပြီးသောအခါတွင် ခေါင်းဆောင်လုပ်သူက သည်ဟာထိတဲ့လူ အနူဟူ၍ ဆိုပြီးနောက် ဘီးကို ခြေထောက်များအကြားမှ နောက်ဘက်သို့ပစ်လိုက်လေသည်။ ထိုနောက် ဘီးရောင်းသူက ဘီးဖိုးကို တောင်းခံလေသည်။ ထိုအခါ ခေါင်းဆောင် လုပ်သူက မိုးပေါ်မှာတောင်း ဟူ၍ပြောရာ- ဘီးရောင်းသူ - တောင်းမရဘူး ခေါင်းဆောင် - သိကြားမင်းဆီတောင်း ဘီးရောင်းသူ - မပေးဘူး ခေါင်းဆောင် - နတ်ပြည်တောင်း ဘီးရောင်းသူ - နတ်ပြည်က အမြင့်ကြီး လိမ့်ကျမှာ ကြောက်တယ် ခေါင်းဆောင် - ဘုန်းကြီးကျောင်းမှာ သွားတောင်း ဘီးရောင်းသူ - ခွေးတွေ လိုက်ကိုက်တယ် ခေါင်းဆောင် - ညောင်ပင်က ရုက္ခစိုးဆီသွားတောင်း ဘီးရောင်းသူ - ညောင်ပင် အောက်က ပရွက်ဆိတ်တွေ ကိုက်တယ် ခေါင်းဆောင် - နောက်က မယ်ထွေးလေး ရယူတော့ ထိုသို့ ဆိုပြီးလျှင် မယ်ထွေးကိုမမိစေရန် လက်နှစ်ဘက်ကို ဆန့်တန်း၍ ကာကွယ်ပေးဘေသည်။ ဘီးရောင်းသူကလည်း မယ်ထွေးကို မိအောင် လိုက်ဖမ်းလေသည်။ နောက်ဘက်ရှိ မယ်ထွေးကို မိလျှင် မယ်ထွေးက ဘီးရောင်းသူအဖြစ် ဆက်၍ ကစားကြလေသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၀)</ref> == ကိုးကား == <references/> [[Category:မြန်မာ့ ရိုးရာ ကစားနည်း]] pw2k5v9dnq4wtu0oatxsks9amwov7jb 0 18849 1042014 1041185 2026-07-04T02:23:12Z ~2026-31796-51 143376 ၊ 1042014 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]](ငြိမ်း) | name = မင်းအောင်လှိုင် | image = President Min Aung Hlaing 2026 (cropped).jpg |caption = သမ္မတ မင်းအောင်လှိုင် (၂၀၂၆) |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|ဧကာဒသမမြောက်]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]] |term_start1= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |vicepresident1 = [[ညိုစော|ညိုစော]] <br> [[နန်းနီနီအေး|နန်းနီနီအေး]] |predecessor1= [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] |successor1 = | office2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] | status2 = ယာယီ (တာဝန်) | predecessor2 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) | successor2 = ''ကိုယ်တိုင်'' | president2 = | primeminister2 = ''ကိုယ်တိုင်'' <small>(၂၀၂၄-၂၀၂၅)</small> <br> [[ညိုစော]] <small>(၂၀၂၅-၂၀၂၆)</small> | term_start2 = ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ | term_end2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | office3 = [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်| နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] <br>ဥက္ကဋ္ဌ | predecessor3 = ''ကော်မရှင်စတင်'' | successor3 = ''ကော်မရှင် ဖျက်သိမ်း'' |appointer3= ''ကိုယ်တိုင်'' | deputy3 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | president3 = ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်) | termstart3 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | termend3 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | office4 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]<ref>{{cite web|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ်(၉/၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်|url=http://www.dsinfo.org/node/957|website=|access-date=|language=|date=2 February 2021|accessdate=2 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131316/http://dsinfo.org/node/957}}</ref> | predecessor4 = ''ကောင်စီစတင်'' | successor4 =''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' | deputy4 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | president4 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) <br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်) | termstart4 = ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | termend4 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | office5 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း|၁၂ ဦးမြောက်]]<!--ဝန်ကြီးချုပ်အမည်ဖြင့် ရာထူးယူခဲ့သူများကိုသာ ထည့်တွက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။--> [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]<ref>{{Cite news |url=http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm |title=Myanmar forms caretaker government: State Administration Council |accessdate=2 August 2021 |archivedate=19 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219074722/http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm }}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/|title=Myanmar army ruler takes prime minister role, again pledges elections|accessdate=2 August 2021|archivedate=1 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210801191831/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/}}</ref> | president5 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ)<br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်) | predecessor5 = [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးသိန်းစိန်]] (နအဖအစိုးရ) | successor5 = [[ညိုစော|ဦးညိုစော]] | deputy5 = {{list collapsed|title=''စာရင်း''| *[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] *[[တင်အောင်စန်း]] *[[မြထွန်းဦး]] *[[မောင်မောင်အေး]] *[[ဝင်းရှိန်]] *[[သန်းဆွေ]] }} | term_start5 = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ | term_end5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | office6 = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | predecessor6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သန်းရွှေ]] | successor6 = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] | president6 =ဦး[[သိန်းစိန်]] <br> ဦး[[ထင်ကျော်]] <br> ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] <br> ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) <br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်) | deputy6 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | termstart6 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ | termend6 = ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | party = | birth_date = {{birth date and age|1956|7|3|df=y}} | birth_place = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] ၊ [[မင်းဘူးမြို့]] | death_date = | death_place = | nationality = [[ထားဝယ်လူမျိုး]] | parents = ပန်းချီဦးခင်လှိုင်(ထားဝယ်)<ref>{{cite web |title=သီတဂူဆရာတော် ရေစက်ချအနုမောဒနာတရားဟောကြားချီးမြှင့်ခြင်း |url=https://thesitagu.org/index.php/academics/yangon/970-2020-01-27-03-08-48 |website=thesitagu.org |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀}}</ref>၊ ဒေါ်လှမူ(ထားဝယ်)<ref name="cincds">{{cite web |title=တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ Politic မဂ္ဂဇင်းတို့၏ မေးမြန်းဖြေကြားမှုများကို Politic မဂ္ဂဇင်း၌ ထည့်သွင်းဖော်ပြ |url=https://cincds.gov.mm/node/8613?d=1 |website=cincds.gov.mm |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၀}}</ref> | spouse = ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]] | children = [[အောင်ပြည့်စုံ]]<br/>[[ခင်သီရိသက်မွန်]] | alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ([[LL.B]])<br/>[[စစ်တက္ကသိုလ်]] | website = {{url|www.seniorgeneralminaunghlaing.com.mm}} | nickname = | allegiance = {{flag|Myanmar}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၁၉၇၄–၂၀၂၆ | rank = [[File:Senior General.gif|15px]] [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] | unit = | commands = {{flagicon image|Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် | battles = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | awards = {{unbulleted list | [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]] | [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]] | [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Honorary Malaysian Armed Forces Order for Valour (First Degree)]] | [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Gallant Commander of Malaysian Armed Forces]] | Knight Grand Cross First Class of the Most Exalted [[ဆင်ဖြူတော်ဝင်သူရဲကောင်းဘွဲ့တံဆိပ်]] }} | ethnicity = |honorific prefix=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] (ငြိမ်း) <br>[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]]<br>ဦး |military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၄၂၃၂}}[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]] '''ဦးမင်းအောင်လှိုင်'''([[၃ ဇူလိုင်]] [[၁၉၅၆]] မွေးဖွား)သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]]ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ၁၀ ဦးမြောက် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-03 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သမ္မတအိပ်မက်ပြည့်ဝ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/czrey4p725jt |access-date=2026-04-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၊ [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]တွင်လည်း ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် မိမိကိုယ်တိုင် ခန့်အပ်ကာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]၏ အစိုးရအကြီးအကဲအဖြစ် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာနှင့် ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဥပဒေပြုရေးအာဏာတို့ကို ကိုယ်တိုင်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Min Aung Hlaing elected Myanmar president despite international criticism |url=https://asia.nikkei.com/spotlight/myanmar-crisis/min-aung-hlaing-elected-myanmar-president-despite-international-criticism |access-date=2026-04-03 |website=Nikkei Asia |language=en}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]]မှ ကျန်းမာရေးမကောင်းတော့သဖြင့် ယာယီသမ္မတ တာဝန်များကို လက်လွှဲပေးခဲ့ရာ  ထိုနေ့မှာပင် သူသည် ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ရယူသူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>ယာယီသမ္မတရာထူးအားယူ</ref>၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး က ဒုတိယသမ္မတလောင်းတစ်ဦးအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး၊မတ်လ ၃၁ရက်တွင် အဆိုပါအစုအဖွဲ့၏ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]တွင် မဲအများဆုံးဖြင့် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ပထမနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81258 |access-date=2026-03-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>ဧပြီလ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] က ဒုတိယ သမ္မတသုံးဦးအနက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ကို ထောက်ခံမဲ ၄၂၉ ၊ ဦးညိုစော ကို ၁၂၆မဲ နှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေး ကို ၂၆ မဲဖြင့် သမ္မတမဲပေးရွေးချယ်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ၁၁ ဦးမြောက်သမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ရွေးချယ်တင်မြှောက် |url=https://news-eleven.com/article/310989 |access-date=2026-04-03 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> သူသည် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် လက်ခံခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် အနားယူခဲ့သည်။ သူသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးဆောင်သော အဖွဲ့ဝင် (၁၁) ဦးပါဝင်သည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf |access-date=5 November 2019 |archive-date=16 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190816065930/http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf }}</ref> ယခင်က [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ရေ၊လေ)]] ဖြစ်သည်။<ref>https://www.irrawaddy.com/news/burma/min-aung-hlaing-appointed-vice-senior-general.html</ref>ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ [[ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှု]]အတွက် အဓိကတာဝန်ရှိသူအဖြစ် စွပ်စွဲခံထားရသည်။ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒတွင် သူသည် [[အာဆီယံ]]၏လွှမ်းမိုးမှုကို တွန်းလှန်ပြီး [[ရုရှားနိုင်ငံ]]၊[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]တို့အပေါ် ပိုမိုအားကိုးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=China, Russia, India enabling Myanmar’s military rule: Report |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=2 November 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207033107/https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report }}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar warns ASEAN that pressure would be counterproductive |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=28 October 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207051251/https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading }}</ref> သူ၏ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများနှင့် အကျင့်ပျက်ခြစားမှု စွပ်စွဲချက်များကြောင့် နိုင်ငံတကာ၏ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများ ဆက်တိုက်ချမှတ်ခံခဲ့ရလျက်ရှိသည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် [[ဒီမိုကရေစီ|ဒီမိုကရေစီ အညွှန်းကိန်း]]၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များအရ သူ၏လက်‌ထက်မြန်မာနိုင်ငံသည် အာဖဂန်နစ္စတန်ပြီးလျှင် ဒုတိယအာဏာရှင်အဆန်ဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Ranked Second-Least Democratic Nation in World |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-ranked-second-least-democratic-nation-in-world.html |access-date=7 February 2023 |work=[[The Irrawaddy]] |date=10 February 2022}}</ref> ၂၀၂၃ ဧပြီလ ၁၃ တွင် [[တိုင်းစ်|တိုင်းမ်စ်]]မဂ္ဂဇင်းမှ သူ့အား "၂၀၂၃ ခုနှစ်၏ ဩဇာအရှိဆုံး လူပုဂ္ဂိုလ် ၁၀၀" ထဲတွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး "နိုင်ငံကိုအပယ်ခံဘဝသို့ ရောက်စေခဲ့သည်" ဟူ၍ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{cite web |last1=Campbell |first1=Joshua |title=Min Aung Hlaing |url=https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ |website=The 100 Most Influential People of 2023 |publisher=[[တိုင်းစ်|TIME]] |access-date=16 April 2023 |date=13 April 2023 |quote=Min Aung Hlaing has returned Myanmar to a pariah state and made it the world’s second most authoritarian regime, per the Economist Intelligence Unit’s 2022 Democracy Index. Only Taliban-ruled Afghanistan ranked worse. |archive-date=16 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416064524/https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ }}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ ==ကိုယ်ရေးအကျဉ်း== [[File:Thai delegation with Burmese SPDC.jpg|thumb|၂၀၁၀ပြည့်နှစ်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေက ထိုင်းနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် [[အဘီစစ် ဝိဇ္ဇာဇီဝ]]အား လက်ခံတွေ့ဆုံရာ ထိုစဉ်ကညှိကွပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ဘေးတွင်တွေ့ရစဉ်]] ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် (ကြည်း ၁၄၂၃၂)<ref>{{cite web|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ပြန်လည်အတည်ပြုခန့်အပ်ခြင်း|url=https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf|accessdate=16 June 2021|archivedate=24 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210624195531/https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf}}</ref> ကို ခရစ်နှစ် ၁၉၅၅-ခုနှစ်တွင် အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်သည့် ဖခင်တာဝန်ကျရာ[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မင်းဘူးမြို့]]တွင် မွေးဖွားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/popularnewsjournal/videos/361626864949685 |title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် နှင့် Popular News အင်တာဗျူး|work=Popular News Journal|access-date=၁၃ ဇွန် ၂၀၂၃ |date= ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ }}</ref> ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးသောင်းလှိုင်(ခေါ်) ဦးခင်လှိုင်မှာ အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်ပြီး ပန်းချီဆရာတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ပါးစလုံးသည် ထားဝယ်ဇာတိဖြစ်ကြပြီး [[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]လူမျိုးများဖြစ်သည်။<ref name="cincds"/> ၁၉၆၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၆ ခုနှစ်အထိ မန္တလေးမြို့၊ ၁၉၆၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်မြို့တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး<ref name="cincds" /> ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို [[အ.ထ.က(၁)လသာ]] (Central) ကျောင်းမှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သစ်နှင့် အမေရိကန် မြန်မာ တပ်မတော်နှစ်ရပ် ဆက်ဆံရေး - အပိုင်း (၁) |url=http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html |access-date=6 September 2014 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305092756/http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html }}</ref> ၁၉၇၃-၇၄ ခုနှစ်တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ဥပဒေပညာ တက်ရောက်သင်ကြားရင်း ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် [[စစ်တက္ကသိုလ်]] ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အပတ်စဉ် (၁၉) ဝင်ခွင့်ရရှိခဲ့ရာ [[ပြင်ဦးလွင်မြို့]]ရှိ [[စစ်တက္ကသိုလ်]]သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး သိပ္ပံဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ မဟာဝိဇ္ဇာ(ကာကွယ်ရေး)ဘွဲ့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ အရာရှိငယ်ဘဝတွင် မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် အမှတ်(၈၆) ခြေလျင်တပ်ရင်းတွင် ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။ (အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း တပ်ရင်းမှူး၊ အမှတ်(၃၃) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်တွင် စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း)နှင့် နည်းဗျူဟာမှူး တာဝန်များ၊ အမှတ်(၄၄) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် တပ်မမှူး၊ စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီး၊ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့် တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး တာဝန်များအပြင် အမှတ်(၂) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးတာဝန်ကိုပါ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကာလတွင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] ဖြစ်လာပြီး ၂၀၁၁ မတ် ၃၁ မှ စတင်ကာ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် စတင်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ==တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်== ===၂၀၁၁-၂၀၁၆ : ပြည်ထောင်စုကြံခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီအစိုးရ ကာလ=== ၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် [[နအဖ]]အစိုးရမှ [[ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ|ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ]]အသစ်ထံ တရားဝင် အာဏာလွှဲပြောင်းပေးအပ်ချိန်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်မှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာသည်။ သူသည် သူ့ထက် ပို၍ဝါကြီးသောသူများကို ကျော်ဖြတ်၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=":6">{{Cite web |date=12 January 2021 |title=Could Min Aung Hlaing's retirement break the political deadlock? |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ |access-date= |website=Frontier Myanmar |language=en-US |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130143558/https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ }}</ref>တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာချိန်တွင် သူသည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဖြစ်သူ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]သည်လည်း ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။ ၎င်းတိုကို ခန့်အပ်ကြောင်းကို တရားဝင် လူသိရှင်ကြား ကြေညာခဲ့ခြင်းမရှိပဲ ထိုနေ့က လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကျင်းပမှသာ တရားဝင်သိရှိခဲ့ကြရသည်။<ref name="mmsp">{{Cite web|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323623508558&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews|title=အစိုးရသစ်ကို အာဏာလွှဲအပ် လိုက်ပြီ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084210/https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323623508558&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews}}</ref> ၂၀၁၂ခုနှစ် (၆၇)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့အကြောင်း သတင်းများတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ဖြင့်သာ ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-03-28.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၂)}}</ref>ဧပြီလ (၃)ရက်​နေ့တွင် ထုတ်​ဝေ​သော နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာတွင် ဖော်ပြထားသော သတင်း၌ [[အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး]]တက်ရောက်ရန် ထွက်ခွာသွားသော နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ဦးသိန်းစိန်]]ကို လေဆိပ်၌လိုက်ပါ ပို့ဆောင်သူများစာရင်းတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟု ပါရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-04-03.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၃.၄.၂၀၁၂)}}</ref> ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="David">David Paquette, [http://www.irrawaddy.org/archives/1890 "Min Aung Hlaing Appointed Vice-Senior General"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150724081319/http://www.irrawaddy.org/archives/1890 |date=24 July 2015 }}, ''The Irrawaddy'', 3 April 2012.</ref> ၂၀၁၃ခုနှစ် မတ်လ (၂၄)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးမှ ကျင်းပသော ဆွမ်းကပ်လှူပွဲသို့ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]] တက်ရောက်ခဲ့ရာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ရာထူးအဆင့်အတန်းကို ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-25.pdf|title=​ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၅.၃.၂၀၁၃)}}</ref> မတ်လ (၂၇) ရက်နေ့ (၆၈)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့ မိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင်မူ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ အမြင့်ဆုံးတိုးမြှင့်နိုင်သည့် အဆင့်ဖြစ်သော [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] အဆင့်ကို ရယူခဲ့သည်။ ထို့အတူ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုလည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အဆင့်ဖြင့် ပြောင်း၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-28-red.pdf|title=​ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၃)}}</ref> ၎င်းအကြောင်းများကို တရားဝင်ထုတ်ဖော်ကြေညာခြင်းမရှိသဖြင့် ရက်စွဲအတိအကျကို မသိရဘဲ [[တပ်မတော်နေ့]] တွင် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်ဟုသာ ခန့်မှန်းကြသည်။ ၂၀၁၁ မှ ၂၀၁၆အတွင်း အစိုးရနှင့် တပ်မတော်သည် ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်ခဲ့သည်။ အစိုးရပိုင်းမှ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအငြိမ်းစားဖြစ်သူ သမ္မတဦးသိန်းစိန်သည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးထက် ဝါပိုရင့်သူ ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ဤကာလအတွင်း နိုင်ငံရေးတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမရှိပဲ တပ်မ​တော်ပိုင်းတွင်သာ အားစိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ]]အတွင်း [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးသိန်းစိန်နှင့် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရဦးရွှေမန်း]]တို့ အားပြိုင်ရာတွင် ဦးသိန်းစိန်ဘက်မှ ရပ်တည်ခဲ့သည်။<ref name="wnf">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/|title=What next for Senior General Min Aung Hlaing?|access-date=23 September 2021|archive-date=21 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200921125550/https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/}}</ref> [[File:The Commander-in-Chief of Defence Services of the Republic of the Union of Myanmar, General Min Aung Hlaing calls on the Chairman Chief of Staff Committee and Chief of Naval Staff, Admiral Nirmal Verma, in New Delhi.jpg|thumb|၂၀၁၂ခုနှစ်က​ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရစဉ်]] ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် အသက်(၆၀)ပြည့်ရန် နီးကပ်လာချိန်တွင် ၂၀၁၄ ခုနှစ်၌ ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၄/၂၀၁၄အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တို့၏ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်သော အသက်ကို ၆၅နှစ်အထိ တိုးမြှင့်လိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။<ref name="kakana">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2016/07/20/118781.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တို့ အသက် ၆၅ နှစ်ထိ တာဝန်ထမ်းနိုင်ပြီး စစ်အရာရှိများ၏ တာဝန် သက်တမ်း ကန့်သတ်ဟုဆို}}</ref> သို့ရာတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖေါ်ဝါရီ၌ အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် အသက် ၆၅ နှစ် ပြည့်ခဲ့သော်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်ကို ယခုအချိန်ထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ ===၂၀၁၆-၂၀၂၁ : အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ ကာလ === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]]ပြီးနောက် ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] ဦးဆောင်သော [[ဦးထင်ကျော်အစိုးရ]] တက်လာခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ထိုအစိုးရလက်ထက်တွင်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ဆက်လက် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ [[File:President Duterte Meets Myanmar President U Htin Kiaw, Minister For Foreign Affairs Aung San Suu Kyi, Commander-in-Chief Min Aung Hlaing and Myanmar-based Filipino Companies 08.jpg|thumb|၂၀၁၇ခုနှစ်က​တွေ့ရ​သော ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနှင့် ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတ [[ရော်ဒရီဂို ဒူတာတေး]]]] ၂၀၁၇ခုနှစ်အတွင်း အေအာအက်စ်အေ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့၏ ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်မှုကို မြန်မာလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက ပြန်လည်တုံ့ပြန်ကြရာ ဒုက္ခသည် ၇သိန်းကျော် ဘင်္ဂလားဒေရှ့်နိုင်ငံအတွင်း ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြသည်။ ရခိုင်အရေးနှင့် ပက်သက်သက်၍ သူ့အား အမေရိကန်အပါအဝင် နိုင်ငံတကာမှ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ခဲ့ရာ သူ့အနေဖြင့် ဥပဒေများအတိုင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ နိုင်ငံတကာက ယခုလို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းကို လက်မခံဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="retire"/> အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ သက်တမ်းကြာရှည်လာသည်နှင့်အမျှ [[တပ်မတော်]]နှင့် [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့|အစိုးရ]]အကြား ပွတ်တိုက်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။၂၁ ရာစုပင်လုံညီလာခံ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားတစ်ခုတွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားရာ အချို့နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများသည် ၁၉၅၅ခုနှစ်က [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗကပ]]၏ [[ဖဆပလ|ဖဆပလအစိုးရ]]အား ပြုလုပ်ခဲ့သကဲ့သို့ ယခုအခါတွင် ဖဆပလနေရာ၌ တပ်မတော်ကို အစားထိုးနေကြောင်း၊ "ဆိတ်ခေါင်းချိတ်ပြီး ခွေးသားရောင်းဖို့ မကြိုးစားပါနဲ့" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="wheremah">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%B0%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-2/|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဘယ်လမ်းကို ရွေးချယ်မလဲ}}</ref><ref name="speech">{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ-(၂၁)ရာစုပင်လုံ စတုတ္ထအစည်းအဝေးတွင် ပြောကြားသည့် နှုတ်ခွန်းဆက်အမှာစကား|access-date=13 January 2022|archive-date=13 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220113071811/https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn}}</ref>လက်ရှိပြည်တွင်းစစ်ကို တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအကြား ပဋိပက္ခအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အစိုးရက ကြားဝင်ဖျန်ဖြေသူအဖြစ် ပုံမဖော်ရန်၊ တပ်မတော်ကိုသာ အပြစ်ပုံမချရန် ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="wnf"/>ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ပက်သက်၍ အစိုးရ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို တပ်မတော်မှ လူသိရှင်ကြား ဝေဖန်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်ဘက်မှ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့မှ ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]နှင့် အစိုးရဘက်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦး[[ဇော်ဌေး]]တို့သည် ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ သဘောထားများကို ပြောကြားရာတွင် မကြာခဏ တင်းမာမှုများရှိခဲ့သည်။ဥပမာ- တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်ကိစ္စနှင့် ၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲအပြီးများတွင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်းက ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဦး[[ဖြိုးမင်းသိန်း]]က ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဆင့်သာဖြစ်ကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော်ဘက်မှ နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ ထုတ်ပြန်သည့် [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အဆင့် (၈)ဖြစ်ကာ ပြည်ထောင်စုအဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဟု ပြန်လည်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="vpmah">{{Cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဒုတိယသမ္မတအဆင့်ရှိသူဟု တပ်မတော်ထုတ်ပြန်|access-date=23 September 2021|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113084838/https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html}}</ref> ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာ ၄ ရက်နေ့တွင် [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်]] သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ရည်ညွှန်းကာ နိုင်ငံဝန်ထမ်းများသည် ပါတီနိုင်ငံရေး ကင်းရှင်းရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် သာမန်ဝန်ထမ်းမဟုတ်ဘဲ အမျိုးသားနိုင်ငံရေးကဏ္ဍတွင် ဦးဆောင်သူဖြစ်သဖြင့် ၎င်း၏တာဝန်အပေါ် လေးစားအသိအမှတ်ပြုရန် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းကဏ္ဍတွင် လုပ်ပိုင်ခွင့်များ၊ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် ပါဝင်မှု၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေစတင်ရာ အမျိုးသားညီလာခံများတွင် ချမှတ်သည့် အခြေခံမူများနှင့် အသေးစိတ်အခြေခံရမည့် မူများစာအုပ်အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ရာတွင် မှီငြမ်းပြုနိုင်ရေးအတွက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ]]အဆင့် သတ်မှတ်သည်ဟု အခြေခံမူ သတ်မှတ်ခဲ့သဖြင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံဝန်ထမ်းမဟုတ်သည့် အမျိုးသားနိုင်ငံရေးအဆင့်အတန်းကို သတ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref name="vpmah"/> အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အစိုးရများ သက်တမ်းတွင် ကာလုံဟုခေါ်သော [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]ကို တစ်ကြိမ်မျှမခေါ်ခဲ့ပေ။<ref name="retire">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2020/11/20/233687.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အနားယူ မယူ}}</ref> ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်းတွင် နှစ်​ပေါင်း (၄၀)​ကျော်ကြာ အုပ်ချုပ်ရေး အတွေ့အကြုံများစွာရှိကြောင်း၊ ထိုအတွေ့အကြုံများကို လက်တွေ့ အသုံးချရန် အသင့်ရှိကြောင်း အမြဲပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="40yrsservice">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-53204574?xtor=AL-73-%5Bpartner%5D-%5Bkhaosod.co.th%5D-%5Blink%5D-%5Bburmese%5D-%5Bbizdev%5D-%5Bisapi%5D|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်-"အုပ်ချုပ်ရေးအတွေ့ အကြုံ ကျွန်တော့်မှာ အများကြီးရှိတယ်"}}</ref>နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းတစ်ခုတွင် သူ့အနေဖြင့် လက်ရှိရာထူးထက် ပို၍မြင့်သော တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲမစမီတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီ (၃၄)ခုတို့ တွေ့ဆုံခဲ့ရာ ပါတီအချို့မှ လက်ရှိရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှာ ဘက်လိုက်နေကြောင်း၊ လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲမဖြစ်နိုင်ကြောင်းနှင့် တပ်မတော်မှ အာဏာရယူပြီး ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပေးစေလိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="wnf"/> ရွေးကောက်ပွဲအပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသည် အတင်းမာဆုံးအခြေအနေဖြစ်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်မှ ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပက်သက်၍ တောက်လျှောက်ပြောဆိုလာခဲ့ပြီး အစိုးရနှင့် ​ရွေး​ကောက်ပွဲ​ကော်မရှင်အား တောင်းဆိုမှုများ ရှိလာခဲ့သည်။ သို့သော် အစိုးရမှ တရားဝင် ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့က [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ နည်းပြအရာရှိများနှင့် သင်တန်းသားများကို တွေ့ဆုံရာ တချို့မှာ ဥပဒေကို လိုရာဆွဲ၍ လုပ်နေသဖြင့် အကျိုးထက် အဆိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း၊ ဥပဒေကို မလိုက်နာပါက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ဖျက်ပစ်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တပ်မတော်၏ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]က တပ်မတော်အနေဖြင့် အာဏာမသိမ်းဘူးဟု မှတ်ယူ၍မရကြောင်း ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။<ref name="sanda">{{Cite web|url=https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/sithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief/5758387.html?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fsithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief%2F5758387.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ဆန္ဒအစစ်အမှန် ဘာဖြစ်မလဲ|access-date=23 September 2021|archive-date=27 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230227130033/https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/sithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief/5758387.html?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fsithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief%2F5758387.html|url-status=dead}}</ref>ဇန်နဝါရီလ ၂၈ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်း၏သဘောထားကို နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ထံ စာရေးသား ပေးပို့ခဲ့သည်ဟု သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထိုစာတွင် မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုများကို ပြန်၍စစ်ဆေးပေးရန်နှင့် တတိယအကြိမ်လွှတ်တော်များအား သမ္မတ၏အာဏာဖြင့် ဆိုင်းငံ့ပေးရန်တို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ထံသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပေးပို့ခဲ့တဲ့စာ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084611/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html}}</ref> ထိုရက်ပိုင်းအတွင်း မြို့ကြီးအချို့၌ တပ်မတော်၏ သံချပ်ကာယာဉ်များ လှည့်လည်သွားလာမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ (၁)ရက်နေ့ နံနက်အစောပိုင်းတွင် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။ ထို့နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ အမိန့်အမှတ် ၁/၂၀၂၁အရ အာဏာသုံးရပ်ကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထံ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် သမ္မတအနေဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို အာဏာ (၃) ရပ်လွှဲပြောင်းပေးနိုင်သည်ဆိုသည့်ပုဒ်မ ပါဝင်သည်။ သို့သော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် နှင့် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်၏ ဥက္ကဋ္ဌများကို ဖမ်းဆီးအကျယ်ချုပ်ထားရှိကာ မတရားသဖြင့် ဒုသမ္မတ(၁) ဦးမြင့်ဆွေအား ယာယီသမ္မတ အနေဖြင့် သူ့ထံ အာဏာလွှဲပြောင်းစေခဲ့သည်။ ထိုအချက်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ကွဲလွဲကာ အာဏာသိမ်းမှုကို တရားဝင်သယောင်ယောင် လုပ်ဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ===၂၀၂၁ မှ ၂၀၂၆: စစ်အာဏာသိမ်းခြင်း === ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် အာဏာ(၃)ရပ်ကို ချုပ်ကိုင်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂)ရက်နေ့မှစတင်ကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် ဆောင်ရွက်ကာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ယာယီသမ္မတ ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]မှာ အစည်းအဝေးပွဲတစ်ခုတွင်သာ တွေ့ခဲ့ရပြီး လူမြင်ကွင်းမှ ပျောက်သွားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းအလုံးစုံကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်မှ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref name="mal">{{Cite news|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အာဏာကစားပွဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-57432310.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16252286593180&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-57432310}}</ref>အာဏာသိမ်းခြင်းအတွက် အချို့နိုင်ငံများမှ စိုးရိမ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး အချို့နိုင်ငံများက ဖမ်းဆီးထားသူများကို လွှတ်ပေးရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ မြန်မာပြည်အရေးနှင့် အာဆီယံခေါင်းဆောင်များအကြား အရေးပေါ်အစည်းအဝေးတစ်ရပ်ကို အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၌ ကျင်းပခဲ့ရာ ထိုပွဲသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ အာဏာသိမ်းပိုက်ပြီးနောက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ပထမဆုံးသော ပြည်ပခရီးစဉ်ဖြစ်သည်။<ref name="asean">{{Cite news|title=Asean leaders agree 5-point plan for Myanmar|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar|accessdate=23 September 2021|archivedate=1 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210501020903/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar}}</ref> [[File:2021 Special ASEAN Summit on Myanmar's coup d'état (2).jpg|thumb|၂၀၂၁ ဧပြီ ၂၄ရက်​နေ့တွင် ကျင်းပသော အာဆီယံခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေး]] ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ (၁)ရက်နေ့တွင် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]အဖြစ် ပြောင်း၍ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်ကိုပါ ပူးတွဲရယူခဲ့သည်။<ref name="cgov2"/> အိမ်စောင့်အစိုးရအနေဖြင့် ၂၀၂၃ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ တာဝန်ယူမည်ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၃ခုနှစ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ ပြန်လည်ကျင်းပပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="cgov2">{{Cite news|title=အိမ်စောင့်အစိုးရပြောင်းတာ ဘာထူးခြားသွားလဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-58076614.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323943293539&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-58076614}}</ref>၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဦးဆောင်သော အိမ်စောင့်အစိုးရနှင့် ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သော [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]တို့သည် နိုင်ငံတကာ မျက်နှာစာတွင် အသိအမှတ်ပြုခံရရေး ကြိုးစားခဲ့ရသည်။။<ref>{{Cite news|title=ကုလသမဂ္ဂမှာ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ဘယ်သူဖြစ်လာမလဲ|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323948539993&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html|accessdate=23 September 2021|archivedate=19 February 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219084743/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323948539993&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html}}</ref> လက်ရှိတွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]] ကိုမူ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ချက်နိုင်ငံ၊တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဥရောပသမဂ္ဂ စသည်တို့က မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အစိုးရ အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားပြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]] ကို တရားဝင်အစိုးရဟု မည်သည့်နိုင်ငံကမျှ အသိအမှတ်ပြု ထုတ်ဖော်‌ပြောဆိုထားခြင်းမရှိပေ။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":4">{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-11/63-2022_0.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆၃/၂၀၂၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်ခြင်း|work=sacoffice.gov|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၂}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] ကျန်းမာရေးမကောင်းသည့်အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ၎င်းအား ယာယီသမ္မတ တာဝန်အား လွှဲအပ်ရာ သူသည် ထိုနေ့မှာပင် ယာယီသမ္မတ ဖြစ်လာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno|title=ယာယီသမ္မတနဲ့ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာမေးခွန်းများ|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|archive-date=31 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240731114512/https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno}}</ref> ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ]] နှင့် မကိုက်ညီကြောင်း ဝေဖန်ချက်များရှိခဲ့သော်လည်း ဥပဒေနှင့် ညီသည်ဟု စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း]] က တုံ့ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7711192.html|title=ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူတာ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ညီတယ်လို့ စစ်ကောင်စီပြောခွင့် ပြောဆိုချက် ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ကွဲလွဲနေ|work=VOA Burmese|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး ကောင်စီ]] အစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄) အား ၎င်းကိုယ်တိုင် ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဖြင့် ဦးဆောင် ကျင်းပပြီး “နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးအရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာ ထားသည့် ကာလကို နောက်ထပ် ၆ လ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကြောင်း” ဆုံးဖြတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/26518?d=1|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄)ကျင်းပ|work=CINCDS Myanmar|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး (၃/၂၀၂၅) ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံကို ဆက်လက်အုပ်ချုပ်ရန် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ (ကာလုံ) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာချက်ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သော်လည်း မြို့နယ်ပေါင်း ၆၃ မြို့နယ်ကိုမူ အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးတို့ ပြန်လည်ကြေညာခဲ့ပါသည်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာများကို သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းမှူးများအား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး စစ်ခုံရုံးဖြင့် သေဒဏ်အထိ ချမှတ်နိုင်သည့် တရားစီရင်ရေးအာဏာကိုလည်း ယာယီသမ္မတတာဝန်ယူသူ မင်းအောင်လှိုင်က ခန့်အပ်ခဲ့ပါသည်။ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ၉ ခုရှိ ယင်းမြို့နယ် ၆၃ မြို့နယ်အား ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွက် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမိန့်များကို ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ပြီး နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးကို ဦး[[ညိုစော]] အား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး၊ [[ဦးညိုစောအစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအသစ်]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73051|publisher=MOI|accessdate=1 August 2025}}</ref> ဖျက်သိမ်းလိုက်သော စစ်ကောင်စီအစား [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ယူထားပြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးကို ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ပေးအပ်သည်။ <ref>{{Cite web|title=နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/niungngntteaalunkhunrenngaekhmsaayaarekeaamrng-phaicnnykhng|accessdate=2025 July 31|publisher=Myanmar Digital News}}</ref>ယခင်စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အချို့များကို ကာလုံအကြံပေးအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ပြင်ဆင်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဥပဒေပြုအာဏာကို ကာလုံကတစ်ဆင့် ပြန်လည်ကျင့်သုံးလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73140|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုင်ငံသားများ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလွတ်လပ်မှုနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလုံခြုံမှုကို ကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ|publisher=MOI|accessdate=2025-8-1}}</ref> === ကာချုပ်ရာထူးအပြောင်းအလဲ === {{main|၂၀၂၆ မြန်မာတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲ}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ ဇေယျသီရိဗိမာန်၌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်းကို ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနားဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] ထံသို့ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။ထိုနေ့မှာပင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] သမ္မတရွေးချယ်ရေးအစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်း အဖြစ် တစညပါတီမှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ နှင့်အတူ ပူးတွဲအဆိုပြုခဲ့သည်။ထိုသို့ အဆိုပြုချိန် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] ရာထူးနှင့်တွဲဖက်၍ အဆိုပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81294 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆-လက်ရှိ) == {{main|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း}} ၂၀၂၆ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ရက် တွင် ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ တင်သွင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သည် ရွေးကောက်ခံပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အစုအဖွဲ့၏ (၂၄၇ ) မဲရရှိခဲ့ပြီး၊ တစညပါတီမှ တင်သွင်းသည့် တောင်တွင်းကြီးမဲဆန္ဒနယ်မှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ ကို အနိုင်ရကာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့မှ ရွေးချယ်သော ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ၌ မဲအများဆုံးဖြင့် ဧကာဒသမမြောက် သမ္မတ အဖြစ် တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81374 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ရက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]] အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပြီး စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၊ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူများဖြစ်သည့် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယက၏ ရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81674 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ပြီးနောက် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်]]ကို အဖွဲ့ဝင် ၃၄ ဦး၊ ဝန်ကြီးဌာန (၃၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> === ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်စဉ် (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) === သမ္မတကတိသစ္စာပြုပွဲ၏ မိန့်ခွန်းတွင် [[တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်|တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်]] (NCA) လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို ဆက်လက်ဖော်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |last=News |first=K. I. C. |date=2026-04-11 |title=NCA အပစ်ရပ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေး ဆက်လက်ဖော်ဆောင်မည်ဟု စစ်ခေါင်းဆောင်ပြော |url=https://kicnews.org/2026/04/nca-%E1%80%A1%E1%80%95%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AD/ |access-date=2026-04-12 |website=ကေအိုင်စီ - KIC News |language=en-US}}</ref>၊ ဧပြီ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Central Committee ) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81695 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ ဒုတိယသမ္မတ ဦး[[ညိုစော]]က ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Working Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81697 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]]က ဦးဆောင်မည့် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (National Solidarity and Peace-making Negotiation Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81699 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>တို့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ နှစ်သစ်ကူးနှုတ်ခွန်းဆက်မိန့်ခွန်တွင် "လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းအားလုံး လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ပြီး နိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်းကတစ်ဆင့် နိုင်ငံရေးပြဿနာကို နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနဲ့ဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်သွားကြဖို့ အလေးအနက်တိုက်တွန်းသည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ အဂ္ဂမဟာ သီရိသုဓမ္မ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ နှစ်သစ်ကူးနှုတ်ခွန်းဆက် မင်္ဂလာစကား {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81790 |access-date=2026-04-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> === လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့် (၂၀၂၆-လက်ရှိ) === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်|မြန်မာသက္ကရာဇ်]] နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၄,၃၃၅ ဦးနှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၇၉ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၄,၅၁၄ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အသီးသီးရှိ အကျဉ်းထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးမှ အကျဉ်းကျခံနေရသူများကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81823 |access-date=2026-04-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> လွတ်မြောက်လာသူများထဲ၌ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများဖြစ်သော သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]၊​ ဦးဝင်းထိန်တို့အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ဦးရေ ၁၆၅ ဦးသာ ပါဝင်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာနိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကွန်ရက်က ထုတ်ပြန်သည်။​<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=ယနေ့ လွတ်ငြိမ်းခွင့်မှာ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ဦးရေ ၁၆၅ ဦးသာ ပါဝင်လာ - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%9a%e1%80%94%e1%80%b1%e1%80%b7-%e1%80%9c%e1%80%bd%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%84%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%81%e1%80%bd%e1%80%84%e1%80%b7%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}</ref> နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်[[အောင်ဆန်းစုကြည်]] အား ချမှတ်ထားသည့် ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ်အနက် (၄) နှစ်နှင့် (၆) လအား လျှော့ပေါ့ပေးခဲ့ကြောင်း ၎င်း၏ ရှေ့နေဖြစ်သူက ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ်အနက် ၄ နှစ်ခွဲ လျှော့ပေါ့ပေး - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%92%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%ba%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%86%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%85%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9b%e1%80%b2%e1%80%b7-4/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့|ကဆုန်လပြည့်နေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြင့် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁,၅၀၈ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82285 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>နှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၁ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82287 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ စုစုပေါင်း ၁,၅၁၉ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ အကျဉ်း​ထောင် အချုပ်​ထောင်အသီးသီးတွင် အကျဉ်းကျခံ​နေရသည့် အကျဉ်းသား အကျဉ်းသာသူ ၁၅၀၈ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်​ပေး |url=https://news-eleven.com/article/311564 |access-date=2026-04-30 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ဝ ရက် မတိုင်မီ ကျူးလွန်ခဲ့သော ပြစ်မှုတစ်ခုခုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းခံရပြီး အကျဉ်း ထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးတွင် ပြစ်ဒဏ်ကျခံလျက်ရှိသော အကျဉ်းသား၊ သူများကို ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ (၁) အရ ယင်းတို့ကျခံရန်ကျန်ရှိသောပြစ်ဒဏ်၏ ခြောက်ပုံတစ်ပုံကို လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82283 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ == === နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကော်စီဥက္ကဋ္ဌ (၂၀၂၁-၂၀၂၅) === နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး ရယူပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်အချို့ကို ဖိတ်ကြားခံရမှုအရ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူထားသည့် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် မင်းအောင်လှိုင်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ [[ဘန်ကောက်မြို့]]တွင် တွေ့ဆုံခဲ့သော်လည်း တရားဝင် ခရီးစဉ်တစ်ခု အနေဖြင့် ဖော်ပြ၊ ကြေညာထားခြင်း မရှိပေ။<ref>{{Cite web|url=https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B|title=အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌနှင့် စစ်ခေါင်းဆောင် ဘန်ကောက်မြို့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးနေ၊ ထိုင်းအစိုးရ လုံခြုံရေးတင်းကြပ်ထား|accessdate=2025-6--26|publisher=Shan Herald News|date=April 17, 2025|archive-date=4 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250504212343/https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B}}</ref> ==== အနှစ်ချုပ် ==== * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|Thailand}}နိုင်ငံ (တစ်ကြိမ်သည် တရားဝင်မကြေညာထားပါ။)၊ * နှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Belarus}}၊ {{အလံ|China}} * ခုနှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Russia}} {| class="wikitable" |+တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၂၁-၂၇ ဇွန် ၂၀၂၁ |ပထမတစ်ကြိမ် ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်မှာ မော်စကိုတွင် ကျင်းပသော Moscow Conference on International Security 2021 သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/12145/|title=ကမ်းကုန်အောင်မိုက်နေသော မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှား၏ အခန်းကဏ္ဍ|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}</ref> |- |၂။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၁၀-၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၂ |ရုရှားနိုင်ငံကို ဒုတိယအကြိမ် သွားရောက်တဲ့ ခရီးစဉ်အတွင်းမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟာ မော်စကိုမြို့၊ ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှုမြို့တော်မှာ ရွှေ စည်းခုံ ပုံတူစေတီ ထီးတော်တင်တာ၊ ရုရှား မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးအသင်း၊ ရုရှား အာဆီယံ စီးပွားရေး ကောင်စီက တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ တွေ့ဆုံတာတွေ လုပ်ခဲ့ပေမယ့်၊ ရုရှား ကာကွယ် ရေးဝန်ကြီး ဆာဂေး ရှိုဂူ တို့နဲ့တော့ တွေ့ဆုံခွင့်မရခဲ့ဘဲ ရုရှား ဒုတိယကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီး အလက်ဇန်းဒါး ဖိုမင်နဲ့သာ တွေ့ဆုံခဲ့ရပါသည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/11998/|title=အပယ်ခံစစ်ခေါင်းဆောင်၏ ဟန်ပြရုရှားခရီးစဉ်|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}</ref> |- |၃။ |{{အလံ|Russia}} |ဒီဗော့စတော့ခ်မြို့ |၄-၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |(၇) ကြိမ်မြောက် အရှေ့ဖျားစီးပွားရေးဖိုရမ် (The 7th Eastern Economic Forum-2022) သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ မျက်နှာစုံညီပွဲတွင် ပူတင်နှင့်လည်း ဆုံတွေ့နိုင်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/29869|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် Eastern Economic Forum-2022 ၏ မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး Plenary Session ၌ တက်ရောက် ပါဝင်ဆွေးနွေး|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI}}</ref> |- |၄။ |{{Flag|China}} |[[ကူမင်းမြို့]] |၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄ |အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ တရုတ်ဝန်ကြီးချုပ် မစ္စတာလီချန်နှင့် တွေဆုံခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/63632|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}</ref> |- |၅။ |{{အလံ|Russia}} {{Flag|Belarus}} |[[မော်စကိုမြို့]]၊ မင့်စ်မြို့ |၄-၉ မတ် ၂၀၂၅ |ရုရှားသမ္မတ ပူတင်နှင့် ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသမ္မတ လူကာရှန်ကိုတို့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/03/12/398454.html|title=မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ရုရှားနဲ့ ဘီလာရုစ် အာဏာရှင်တွေ အားပေး|accessdate=2025-6-26|publisher=The Irrawaddy}}</ref> |- |၆။ |{{Flag|Thailand}} |[[ဘန်ကောက်မြို့]] |၃ ဧပြီ ၂၀၂၅ |ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် [[ဘင်းမ်စတက်|BIMSTEC]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://ayartimes.com/?p=52388|title=စစ်ခေါင်းဆောင် က ဘင်းမ်စတက် အစည်းအဝေးအတွက် ပြင်ဆင်ခဲ့သော်လည်း အကျိုးအမြတ် မထွက်ဘဲ ဆန့်ကျင်မှုများသာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရ|publisher=Ayeyarwaddy Times|accessdate=2025-6-26}}</ref> |- |၇။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၇-၁၀ မေ ၂၀၂၅ |ရုရှားနိုင်ငံ၊ မော်စကိုမြို့တွင်ကျင်းပသည့် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ပြီးဆုံးသည့် ရင်ပြင်နီအောင်ပွဲ အခမ်းအနားတက်ပွဲတက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/69680|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ မဟာမျိုးချစ်စစ်ပွဲကြီးအောင်ပွဲ နှစ် (၈၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် စစ်ရေးပြအခမ်းအနားသို့ ပါဝင်တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}</ref> |- |၈။ |{{Flag|Russia}} {{အလံ|Belarus}} |မင့်စ်မြို့၊ နိုဗာစီဗစ်မြို့၊ Ulan-Ude မြို့ |၂၅-၂၉ ဇွန် ၂၀၂၅ |စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(Eurasian Economic Forum 2025)သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသို့ မရောက်မီ၊ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ နိုဗာစီဗစ်မြို့သို့ အရင်ရောက်ရှိပြီး၊ နိုဗာစီဗစ်ဒေသအုပ်ချုပ်ရေးမှူး Mr. Travnikov Ahdrey Aleksandrovich နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံမှ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ၊ Buryatia ပြည်နယ်၊ Ulan-Ude မြို့သို့ တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေးခရီးရောက်ရှိခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/71501|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(EEF 2025)သို့ တက်ရောက်ရန် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250626062311/https://www.moi.gov.mm/news/71501|archivedate=2025-6-26}}</ref> |- |၉။ |{{အလံ|China}} |တီယန်ကျင်းမြို့ |၃၀ ဩဂုတ် - ၇ စက်တင်ဘာ<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74578|title=တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ အလုပ်သဘောခရီးစဉ်သွားရောက်ခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံနှင့် နိုင်ငံတကာမှ ခေါင်းဆောင်များအား တွေ့ဆုံ၍ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ဆွေးနွေးဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည့် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား ပြည်သူလူထုများက သောင်းသောင်းဖြဖြ ကြိုဆိုနှုတ်ဆက်|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=8 September 2025}}</ref> ၂၀၂၆ |[[ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့|ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74363|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး (SCO SUMMIT 2025) အစည်းအဝေးအထိမ်းအမှတ်ကြိုဆိုဂုဏ်ပြုညစာစားပွဲသို့ တက်ရောက်|accessdate=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> | |- |၁၀။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၂၄-၂၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ |ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum 2025) သို့တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/75321|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum - 2025) ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံသို့ထွက်ခွာ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=25 September 2025}}</ref> |} === နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) === * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|India}}၊ {{အလံ|China}}၊ {| class="wikitable" !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|India}} |ဗုဒ္ဓဂါယာ၊ နယူးဒေလီ |၃၀ မေ<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ် ရောက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/83365 |access-date=2026-05-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> - ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ | | |- |၂။ |{{အလံ|China}} |[[ပေကျင်းမြို့]] |၁၅ ဇွန်<ref>{{Cite web |title=သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦး​ဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ ​​​​ပေကျင်းမြို့သို့​ရောက်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/312702 |access-date=2026-06-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> - ၁၉ ဇွန် ၂၀၂၆ | | |} [[File:Мин Аун Хлайн в Татарстане 02 (25-06-2021).jpg|thumb|၂၀၂၁ခုနှစ် ဇွန်လအတွင်းက ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်တွင် ​တွေ့ရစဉ်]] == လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ == [[ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီ]]က မင်းအောင်လှိုင်၏ တပ်မတော်သားများသည် [[ကချင်ပြည်နယ်]]နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]က အရပ်သားများကို တမင်တကာ ပစ်မှတ်ထားခဲ့ကြကြောင်း၊ ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသမီးများကို အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့ကြောင်း၊ အရပ်သားများကိုပစ်ခတ်ကြောင်းနှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]အတွင်းရှိ ကျေးရွာများ မီးရှို့ကြောင်း အစီရင်ခံ သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Section |first=United Nations News Service |date=20 June 2016 |title=UN News – Myanmar must address 'serious' human rights violations against minorities – UN rights chief |url=http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180212012658/http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |archive-date=12 February 2018 |access-date=8 October 2017 |website=UN News Service Section |language=en}}</ref> သူသည် ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအား လူမျိုးတုန်းရှင်းလင်းခြင်းအတွက် စွပ်စွဲခံနေရသည်။<ref>{{Cite news |last=Farmaner |first=Mark |date=13 September 2017 |title=Only One Person Can Stop Ethnic Cleansing In Myanmar, And It Isn't Aung San Suu Kyi |work=[[Huffington Post]] |url=https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |url-status=live |access-date=31 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |archive-date=9 February 2019 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=9 February 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f }}</ref> အဆိုပါလုပ်ရပ်များသည် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုနှင့် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုများ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |date=30 March 2015 |title=Burma's Military Milestone |publisher=[[Human Rights Watch]] |url=https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |archive-date=4 August 2016 |accessdate=28 May 2017 |archivedate=4 August 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone }}</ref> ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ၏ လွတ်လပ်သော နိုင်ငံတကာ အချက်အလက်ရှာဖွေရေးမစ်ရှင်က မင်းအောင်လှိုင်နှင့် အခြားသော စစ်ဗိုလ်ချုပ်များသည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တို့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများအတွက် အဓိက တာဝန်ရှိသူများဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name="UNReport">{{Cite news |last=Nebehay |first=Stephanie |date=27 August 2018 |title=Myanmar generals had "genocidal intent" against Rohingya, must face justice – UN |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R |accessdate=19 January 2022 |archivedate=12 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210212175728/https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R }}</ref> မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တကွ အခြားစစ်ဗိုလ်ချုပ်များဖြစ်သည့် စိုးဝင်း၊ အောင်ကျော်ဇော၊ မောင်မောင်စိုးနှင့် သန်းဦးတို့အား စစ်ရာဇဝတ်မှုများအတွက် နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်မှု တရားရုံးတို့တွင် တရားစွဲဆိုသင့်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=UNReport/> မြန်မာနိုင်ငံတွင်း လူမျိုးရေးနှင့် ဘာသာရေး အမုန်းတရားများ ပြန့်ပွားမှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက်ဟုဆိုကာ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်က မင်းအောင်လှိုင်အပါအဝင် လူပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာ ၁၉ ခုကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar army chief over rights abuses |work=[[The Times of India]] |url=https://www.timesofindia.com/world/south-asia/facebook-bans-myanmar-army-chief-over-rights-abuses/articleshow/65561259.cms |access-date=27 August 2018}}{{Dead link|date=April 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar Army Chief Min Aung Hlaing, 19 others over rights abuses |publisher=[[News Nation]] |url=http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |archive-date=27 August 2018 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=27 August 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html }}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် မေလ ၁၆ ရက်တွင် တွစ်တာမှလည်း မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200630080746/https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |archive-date=30 June 2020 |access-date=5 May 2020}}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးဖြစ်သော ဦး[[ကျော်ဇောဦး]]က ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း တပ်မတော်၏ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများသည် ပြည်သူလူထုနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များအား ထိခိုက်နစ်နာစေကြောင်း အိတ်ဖွင့်ပေးစာကို မင်းအောင်လှိုင်ထံ ပေးပို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=Open Letter to Senior General Min Aung Hlaing from U Kyaw Zaw Oo about damage to cultural heritage, fatalities and casualties incurred by intentional and indiscriminate attacks of Myanma Tatmadaw on non-military targets |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227103927/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=သမိုင်းဝင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအဆောက်အအုံများအပါအဝင် စစ်ဖက်ပစ်မှတ်မဟုတ်သည့်နေရာများသို့ တမင်သက်သက် ပစ်ခတ်ကြသဖြင့် သေဆုံးထိခိုက်ကြရသည့်ကိစ္စ အိတ်ဖွင့်ပေးစာ |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |language=my |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227104428/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}</ref> အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက မင်းအောင်လှိုင်အား ပိတ်ဆို့မှုများ ချမှတ်ခဲ့ရာ သူ့အား အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |title=US Tightens Sanctions on Myanmar Army Chief |url=https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108091251/https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Voice of America |language=en}}</ref><ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Treasury Sanctions Individuals for Roles in Atrocities and Other Abuses |url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207144752/https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |archive-date=7 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=U.S. Department of the Treasury}}</ref> ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့သော လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုပေါင်းများစွာအတွက် စစ်ခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]] [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ|သတိုးသီရိ]]သုဓမ္မ မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုတရားရုံး (ICC) ၏ ရှေ့နေချုပ် ကာရင် ခန်း (Karim AA Khan) က ICC တရားရုံးကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၇ ရက်နေ့တွင်လျှောက်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy147w07pyo|title=အိုင်စီစီ ဖမ်းဝရမ်း လျှောက်ထားမှု အပေါ် စစ်ကောင်စီ တုံ့ပြန်ချက်|work=BBC Burmese|access-date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ }}</ref>လူ့အခွင့်အရေးတက်ကြွသူများက ထောက်ခံကြိုဆိုခဲ့ကြသော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးပြောခွင့်ရ Mao Ning က ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီက အမှုကိုလွှဲပြောင်းပေးခြင်းမျိုးမဟုတ်လျှင် ရောမဥပဒေစာချုပ်၌ လက်မှတ် မထိုးထားသည့် နိုင်ငံ နှင့် နယ်မြေများအပေါ် အိုင်စီစီတရားရုံးက စီရင်ပိုင်ခွင့်မရှိဟု နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက် တွင် မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်ဘက်က ပြောဆို ရပ်တည်ခဲ့သည်။အလားတူ မြန်မာစစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကလည်း အိုင်စီစီရှေ့နေချုပ်၏ ပြောကြားချက်အပေါ် လက်မခံဘဲ ပယ်ချသည်။ == အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများ == မင်းအောင်လှိုင်သည် တပ်မတော်ပိုင် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်]] (MEHL)တွင် ရှယ်ယာအများစု ပိုင်ဆိုင်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀-၁၁ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် ရှယ်ယာ ၅၀၀၀ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး နှစ်စဉ်အမြတ်ဝေစုအနေဖြင့် ဒေါ်လာ နှစ်သိန်းခွဲ ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Leaked documents reveal global business links to Myanmar military crimes |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108144231/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Amnesty International |language=en}}</ref> သူသည် MEHL ၏ နာယက အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=17 June 2020 |title=Systemic Conflict of Interest in Myanmar Military Allows for Serious Corruption |url=https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026180332/https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}</ref> မင်းအောင်လှိုင်၏ သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံသည် Sky One ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီနှင့် အောင်မြင့်မိုမင်းအာမခံ ကုမ္ပဏီအပါအဝင် ကုမ္ပဏီများစွာ ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။<ref name=":3" /> အောင်ပြည့်စုံသည် ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သော [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ]]တွင်လည်း ရှယ်ယာများစွာ ပါဝင်ထားသည်။<ref name=":3">{{Cite web |title=တပ်ချုပ်သားပိုင်ကုမ္ပဏီများကို အရေးယူရန် ကုလအချက်အလက်ရှာဖွေရေးအဖွဲ့ တောင်းဆို |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201053646/https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |archive-date=1 February 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=my}}</ref> တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူပြီးနောက် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ [[ပြည်သူ့ရင်ပြင်နှင့် ပြည်သူ့ဥယျာဉ်]]တွင် စားသောက်ဆိုင်နှင့် အနုပညာပြခန်းအတွက် နှစ် ၃၀ မြေငှားရမ်းခြင်းကို ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးထက် လျော့နည်းသော နှုန်းထားဖြင့် သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံက ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Military Chief's Son Paid 'Very Low' Rent for His Upscale Restaurant on Government-Owned Land |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717014336/https://myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |archive-date=17 July 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ဆေးနှင့် ဆေးပစ္စည်းများအတွက် [[အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲမှုဌာန (မြန်မာ)|အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးဌာန]]၏ ခွင့်ပြုချက်နှင့် အခွန်ကိစ္စရပ်များကို ဝန်ဆောင်မှုပေးသော ''A&M Mahar'' ကုမ္ပဏီသည်လည်း အောင်ပြည့်စုံပိုင်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။<ref name=":1">{{Cite web |title=Dirty Secrets #2: Sr. Gen. Min Aung Hlaing's family profiting off of FDA and Customs clearances |url=https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026181000/https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}</ref> အခွန်ဌာနကို MEHL ၏ ဒါရိုက်တာဟောင်းဖြစ်သူ ဦးကျော်ထင်က ဦးဆောင်သည်။<ref name=":1" /> ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် သမီးဖြစ်သူ [[ခင်သီရိသက်မွန်]]သည် [[သတ္တမမြောက်အာရုံ]] ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite web |title=Military Chief's Family Members Spend Big on Blockbuster Movies, Beauty Pageants |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215082136/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |archive-date=15 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ထိုနှစ်မှာပင် ချွေးမဖြစ်သူ မျိုးရတနာထိုက်က Stellar Seven Entertainment အမည်ရှိ ဖျော်ဖြေရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=":2" /> ==ထမ်းဆောင်ခဲ့သော စစ်ဖက်ဆိုင်ရာတာဝန်များ== {| class="wikitable" |- !ခုနှစ် !! နေရာ !!ရာထူး!! တာဝန် |-၁၉၉၅-၁၉၉၈(အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း(တပ်ရင်းမှူး) | ၁၉၉၈ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး || စစ်ဦးစီးအရာရှိ (ပထမတန်း) |- | ၁၉၉၉ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးကြီး|| နည်းဗျူဟာမှူး |- | ၂၀၀၂ ||[[အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || တပ်မမှူး |- | ၂၀၀၃ ဩဂုတ် ||[[စစ်တက္ကသိုလ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || ကျောင်းအုပ်ကြီး |- | ၂၀၀၄ နိုဝင်ဘာ || [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ်|| တိုင်းမှူး |- | ၂၀၀၆ || [[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ် || တိုင်းမှူး |- | ၂၀၀၇ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ်|| [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] |- | ၂၀၀၈ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] |- | ၂၀၁၀ ဩဂုတ် || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း/ ရေ/ လေ)]] |- |၂၀၁၁ မတ် || rowspan="3" |[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]|| ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|| rowspan="3" | [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်]] |- |၂၀၁၂ ဧပြီ ၃ || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး |- |၂၀၁၃ မတ် || ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး |} == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှံခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်း|url=https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf|accessdate=2025 August 2|publisher=Open Data Mekong}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":4" /> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ (၅) ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]က ဂုဏ်ထူးဆောင် [[ပြည်သူ့ရေးရာ စီမံခန့်ခွဲမှု|ပြည်သူ့ရေးရာစီမံခန့်ခွဲမှု]]ပါရဂူဘွဲ့ Honorary Doctor of Public Administration (D.P.A honoris causa) ကိုချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/69846d4bdd503d7856062b39 |access-date=2026-04-14 |website=www.npnewsmm.com}}</ref> == ကျန်းမာရေး နှင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ခံရမှု == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း (Lumbar Spondylosis with Spinal Stenosis) ဝေဒနာအတွက် နေပြည်တော်ရှိ အမှတ် (၂) တပ်မတော်ဆေးရုံကြီး (ခုတင် ၁၀၀၀) ၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ပါရဂူများနှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ဆေးတပ်ဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်း၍ ၂ နာရီကြာ အရေးပေါ် ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူခဲ့သည်။ထို ခွဲစိတ်မှုသည် အောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက သတင်းထုတ်ပြန်ပေးခဲ့ပြီး၊ထုတ်ပြန်ချက်ထဲ တာဝန်များပြန်လည်ထမ်းဆောင်နေပြီဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/310689|title=ယာယီသမ္မတ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း ဝေဒနာခံစားခဲ့ရသဖြင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ကုသမှု (၂)နာရီကြာ ပြုလုပ်ခဲ့ရ|work=Eleven Media Group|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist|2}} {{s-start}} {{s-mil}} {{s-bef|before=[[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရရွှေမန်း]]}} {{s-ttl|title=[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]|years=၂၀၁၀–၂၀၁၁}} {{s-aft|after=[[လှဌေးဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|လှဌေးဝင်း]]}} {{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]}} {{s-ttl|title=[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]|years=၂၀၁၁–၂၀၂၆}} {{S-aft|after= [[ရဲဝင်းဦး]]}} {{s-off}} {{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]<br>{{nobold|[[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နအဖ]]ဥက္ကဋ္ဌ <small>(၁၉၉၇–၂၀၁၁)</small>}}}} {{s-ttl|title=[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]|years=၂၀၂၁–၂၀၂၅}} {{S-aft|after= ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''}} {{s-bef|before=[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] {{nobold|(ယာယီ)}}}} {{s-ttl|title=ယာယီ[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]] (တာဝန်) |years=၂၀၂၄–၂၀၂၆}} {{S-aft|after= ''ကိုယ်တိုင်''}} {{s-vac|last=[[သိန်းစိန်]] {{nobold|(၂၀၁၁)}}}} {{s-ttl|title=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] |years=၂၀၂၁–၂၀၂၅}} {{S-aft|after= [[ညိုစော]]}} {{s-end}} {{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်သူ အကြီးအကဲများ}} {{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ}} {{lifetime|၁၉၅၆| | }} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:အာဏာသိမ်း ခေါင်းဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးမှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ထားဝယ်လူမျိုး]] hfupd66d1wzw8zab84pgqcmdkq0ymh5 1042016 1042014 2026-07-04T02:25:36Z ~2026-31796-51 143376 လာအို 1042016 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]](ငြိမ်း) | name = မင်းအောင်လှိုင် | image = President Min Aung Hlaing 2026 (cropped).jpg |caption = သမ္မတ မင်းအောင်လှိုင် (၂၀၂၆) |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|ဧကာဒသမမြောက်]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]] |term_start1= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |vicepresident1 = [[ညိုစော|ညိုစော]] <br> [[နန်းနီနီအေး|နန်းနီနီအေး]] |predecessor1= [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] |successor1 = | office2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] | status2 = ယာယီ (တာဝန်) | predecessor2 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) | successor2 = ''ကိုယ်တိုင်'' | president2 = | primeminister2 = ''ကိုယ်တိုင်'' <small>(၂၀၂၄-၂၀၂၅)</small> <br> [[ညိုစော]] <small>(၂၀၂၅-၂၀၂၆)</small> | term_start2 = ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ | term_end2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | office3 = [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်| နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] <br>ဥက္ကဋ္ဌ | predecessor3 = ''ကော်မရှင်စတင်'' | successor3 = ''ကော်မရှင် ဖျက်သိမ်း'' |appointer3= ''ကိုယ်တိုင်'' | deputy3 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | president3 = ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်) | termstart3 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | termend3 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | office4 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]<ref>{{cite web|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ်(၉/၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်|url=http://www.dsinfo.org/node/957|website=|access-date=|language=|date=2 February 2021|accessdate=2 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131316/http://dsinfo.org/node/957}}</ref> | predecessor4 = ''ကောင်စီစတင်'' | successor4 =''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' | deputy4 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | president4 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) <br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်) | termstart4 = ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | termend4 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | office5 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း|၁၂ ဦးမြောက်]]<!--ဝန်ကြီးချုပ်အမည်ဖြင့် ရာထူးယူခဲ့သူများကိုသာ ထည့်တွက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။--> [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]<ref>{{Cite news |url=http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm |title=Myanmar forms caretaker government: State Administration Council |accessdate=2 August 2021 |archivedate=19 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219074722/http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm }}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/|title=Myanmar army ruler takes prime minister role, again pledges elections|accessdate=2 August 2021|archivedate=1 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210801191831/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/}}</ref> | president5 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ)<br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်) | predecessor5 = [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးသိန်းစိန်]] (နအဖအစိုးရ) | successor5 = [[ညိုစော|ဦးညိုစော]] | deputy5 = {{list collapsed|title=''စာရင်း''| *[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] *[[တင်အောင်စန်း]] *[[မြထွန်းဦး]] *[[မောင်မောင်အေး]] *[[ဝင်းရှိန်]] *[[သန်းဆွေ]] }} | term_start5 = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ | term_end5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | office6 = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | predecessor6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သန်းရွှေ]] | successor6 = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] | president6 =ဦး[[သိန်းစိန်]] <br> ဦး[[ထင်ကျော်]] <br> ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] <br> ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) <br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်) | deputy6 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | termstart6 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ | termend6 = ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | party = | birth_date = {{birth date and age|1956|7|3|df=y}} | birth_place = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] ၊ [[မင်းဘူးမြို့]] | death_date = | death_place = | nationality = [[ထားဝယ်လူမျိုး]] | parents = ပန်းချီဦးခင်လှိုင်(ထားဝယ်)<ref>{{cite web |title=သီတဂူဆရာတော် ရေစက်ချအနုမောဒနာတရားဟောကြားချီးမြှင့်ခြင်း |url=https://thesitagu.org/index.php/academics/yangon/970-2020-01-27-03-08-48 |website=thesitagu.org |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀}}</ref>၊ ဒေါ်လှမူ(ထားဝယ်)<ref name="cincds">{{cite web |title=တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ Politic မဂ္ဂဇင်းတို့၏ မေးမြန်းဖြေကြားမှုများကို Politic မဂ္ဂဇင်း၌ ထည့်သွင်းဖော်ပြ |url=https://cincds.gov.mm/node/8613?d=1 |website=cincds.gov.mm |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၀}}</ref> | spouse = ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]] | children = [[အောင်ပြည့်စုံ]]<br/>[[ခင်သီရိသက်မွန်]] | alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ([[LL.B]])<br/>[[စစ်တက္ကသိုလ်]] | website = {{url|www.seniorgeneralminaunghlaing.com.mm}} | nickname = | allegiance = {{flag|Myanmar}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၁၉၇၄–၂၀၂၆ | rank = [[File:Senior General.gif|15px]] [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] | unit = | commands = {{flagicon image|Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် | battles = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | awards = {{unbulleted list | [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]] | [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]] | [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Honorary Malaysian Armed Forces Order for Valour (First Degree)]] | [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Gallant Commander of Malaysian Armed Forces]] | Knight Grand Cross First Class of the Most Exalted [[ဆင်ဖြူတော်ဝင်သူရဲကောင်းဘွဲ့တံဆိပ်]] }} | ethnicity = |honorific prefix=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] (ငြိမ်း) <br>[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]]<br>ဦး |military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၄၂၃၂}}[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]] '''ဦးမင်းအောင်လှိုင်'''([[၃ ဇူလိုင်]] [[၁၉၅၆]] မွေးဖွား)သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]]ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ၁၀ ဦးမြောက် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-03 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သမ္မတအိပ်မက်ပြည့်ဝ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/czrey4p725jt |access-date=2026-04-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၊ [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]တွင်လည်း ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် မိမိကိုယ်တိုင် ခန့်အပ်ကာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]၏ အစိုးရအကြီးအကဲအဖြစ် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာနှင့် ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဥပဒေပြုရေးအာဏာတို့ကို ကိုယ်တိုင်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Min Aung Hlaing elected Myanmar president despite international criticism |url=https://asia.nikkei.com/spotlight/myanmar-crisis/min-aung-hlaing-elected-myanmar-president-despite-international-criticism |access-date=2026-04-03 |website=Nikkei Asia |language=en}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]]မှ ကျန်းမာရေးမကောင်းတော့သဖြင့် ယာယီသမ္မတ တာဝန်များကို လက်လွှဲပေးခဲ့ရာ  ထိုနေ့မှာပင် သူသည် ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ရယူသူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>ယာယီသမ္မတရာထူးအားယူ</ref>၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး က ဒုတိယသမ္မတလောင်းတစ်ဦးအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး၊မတ်လ ၃၁ရက်တွင် အဆိုပါအစုအဖွဲ့၏ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]တွင် မဲအများဆုံးဖြင့် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ပထမနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81258 |access-date=2026-03-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>ဧပြီလ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] က ဒုတိယ သမ္မတသုံးဦးအနက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ကို ထောက်ခံမဲ ၄၂၉ ၊ ဦးညိုစော ကို ၁၂၆မဲ နှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေး ကို ၂၆ မဲဖြင့် သမ္မတမဲပေးရွေးချယ်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ၁၁ ဦးမြောက်သမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ရွေးချယ်တင်မြှောက် |url=https://news-eleven.com/article/310989 |access-date=2026-04-03 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> သူသည် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် လက်ခံခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် အနားယူခဲ့သည်။ သူသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးဆောင်သော အဖွဲ့ဝင် (၁၁) ဦးပါဝင်သည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf |access-date=5 November 2019 |archive-date=16 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190816065930/http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf }}</ref> ယခင်က [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ရေ၊လေ)]] ဖြစ်သည်။<ref>https://www.irrawaddy.com/news/burma/min-aung-hlaing-appointed-vice-senior-general.html</ref>ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ [[ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှု]]အတွက် အဓိကတာဝန်ရှိသူအဖြစ် စွပ်စွဲခံထားရသည်။ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒတွင် သူသည် [[အာဆီယံ]]၏လွှမ်းမိုးမှုကို တွန်းလှန်ပြီး [[ရုရှားနိုင်ငံ]]၊[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]တို့အပေါ် ပိုမိုအားကိုးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=China, Russia, India enabling Myanmar’s military rule: Report |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=2 November 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207033107/https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report }}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar warns ASEAN that pressure would be counterproductive |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=28 October 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207051251/https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading }}</ref> သူ၏ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများနှင့် အကျင့်ပျက်ခြစားမှု စွပ်စွဲချက်များကြောင့် နိုင်ငံတကာ၏ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများ ဆက်တိုက်ချမှတ်ခံခဲ့ရလျက်ရှိသည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် [[ဒီမိုကရေစီ|ဒီမိုကရေစီ အညွှန်းကိန်း]]၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များအရ သူ၏လက်‌ထက်မြန်မာနိုင်ငံသည် အာဖဂန်နစ္စတန်ပြီးလျှင် ဒုတိယအာဏာရှင်အဆန်ဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Ranked Second-Least Democratic Nation in World |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-ranked-second-least-democratic-nation-in-world.html |access-date=7 February 2023 |work=[[The Irrawaddy]] |date=10 February 2022}}</ref> ၂၀၂၃ ဧပြီလ ၁၃ တွင် [[တိုင်းစ်|တိုင်းမ်စ်]]မဂ္ဂဇင်းမှ သူ့အား "၂၀၂၃ ခုနှစ်၏ ဩဇာအရှိဆုံး လူပုဂ္ဂိုလ် ၁၀၀" ထဲတွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး "နိုင်ငံကိုအပယ်ခံဘဝသို့ ရောက်စေခဲ့သည်" ဟူ၍ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{cite web |last1=Campbell |first1=Joshua |title=Min Aung Hlaing |url=https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ |website=The 100 Most Influential People of 2023 |publisher=[[တိုင်းစ်|TIME]] |access-date=16 April 2023 |date=13 April 2023 |quote=Min Aung Hlaing has returned Myanmar to a pariah state and made it the world’s second most authoritarian regime, per the Economist Intelligence Unit’s 2022 Democracy Index. Only Taliban-ruled Afghanistan ranked worse. |archive-date=16 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416064524/https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ }}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ ==ကိုယ်ရေးအကျဉ်း== [[File:Thai delegation with Burmese SPDC.jpg|thumb|၂၀၁၀ပြည့်နှစ်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေက ထိုင်းနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် [[အဘီစစ် ဝိဇ္ဇာဇီဝ]]အား လက်ခံတွေ့ဆုံရာ ထိုစဉ်ကညှိကွပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ဘေးတွင်တွေ့ရစဉ်]] ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် (ကြည်း ၁၄၂၃၂)<ref>{{cite web|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ပြန်လည်အတည်ပြုခန့်အပ်ခြင်း|url=https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf|accessdate=16 June 2021|archivedate=24 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210624195531/https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf}}</ref> ကို ခရစ်နှစ် ၁၉၅၅-ခုနှစ်တွင် အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်သည့် ဖခင်တာဝန်ကျရာ[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မင်းဘူးမြို့]]တွင် မွေးဖွားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/popularnewsjournal/videos/361626864949685 |title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် နှင့် Popular News အင်တာဗျူး|work=Popular News Journal|access-date=၁၃ ဇွန် ၂၀၂၃ |date= ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ }}</ref> ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးသောင်းလှိုင်(ခေါ်) ဦးခင်လှိုင်မှာ အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်ပြီး ပန်းချီဆရာတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ပါးစလုံးသည် ထားဝယ်ဇာတိဖြစ်ကြပြီး [[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]လူမျိုးများဖြစ်သည်။<ref name="cincds"/> ၁၉၆၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၆ ခုနှစ်အထိ မန္တလေးမြို့၊ ၁၉၆၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်မြို့တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး<ref name="cincds" /> ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို [[အ.ထ.က(၁)လသာ]] (Central) ကျောင်းမှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သစ်နှင့် အမေရိကန် မြန်မာ တပ်မတော်နှစ်ရပ် ဆက်ဆံရေး - အပိုင်း (၁) |url=http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html |access-date=6 September 2014 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305092756/http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html }}</ref> ၁၉၇၃-၇၄ ခုနှစ်တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ဥပဒေပညာ တက်ရောက်သင်ကြားရင်း ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် [[စစ်တက္ကသိုလ်]] ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အပတ်စဉ် (၁၉) ဝင်ခွင့်ရရှိခဲ့ရာ [[ပြင်ဦးလွင်မြို့]]ရှိ [[စစ်တက္ကသိုလ်]]သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး သိပ္ပံဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ မဟာဝိဇ္ဇာ(ကာကွယ်ရေး)ဘွဲ့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ အရာရှိငယ်ဘဝတွင် မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် အမှတ်(၈၆) ခြေလျင်တပ်ရင်းတွင် ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။ (အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း တပ်ရင်းမှူး၊ အမှတ်(၃၃) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်တွင် စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း)နှင့် နည်းဗျူဟာမှူး တာဝန်များ၊ အမှတ်(၄၄) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် တပ်မမှူး၊ စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီး၊ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့် တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး တာဝန်များအပြင် အမှတ်(၂) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးတာဝန်ကိုပါ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကာလတွင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] ဖြစ်လာပြီး ၂၀၁၁ မတ် ၃၁ မှ စတင်ကာ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် စတင်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ==တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်== ===၂၀၁၁-၂၀၁၆ : ပြည်ထောင်စုကြံခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီအစိုးရ ကာလ=== ၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် [[နအဖ]]အစိုးရမှ [[ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ|ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ]]အသစ်ထံ တရားဝင် အာဏာလွှဲပြောင်းပေးအပ်ချိန်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်မှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာသည်။ သူသည် သူ့ထက် ပို၍ဝါကြီးသောသူများကို ကျော်ဖြတ်၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=":6">{{Cite web |date=12 January 2021 |title=Could Min Aung Hlaing's retirement break the political deadlock? |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ |access-date= |website=Frontier Myanmar |language=en-US |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130143558/https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ }}</ref>တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာချိန်တွင် သူသည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဖြစ်သူ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]သည်လည်း ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။ ၎င်းတိုကို ခန့်အပ်ကြောင်းကို တရားဝင် လူသိရှင်ကြား ကြေညာခဲ့ခြင်းမရှိပဲ ထိုနေ့က လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကျင်းပမှသာ တရားဝင်သိရှိခဲ့ကြရသည်။<ref name="mmsp">{{Cite web|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323623508558&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews|title=အစိုးရသစ်ကို အာဏာလွှဲအပ် လိုက်ပြီ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084210/https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323623508558&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews}}</ref> ၂၀၁၂ခုနှစ် (၆၇)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့အကြောင်း သတင်းများတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ဖြင့်သာ ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-03-28.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၂)}}</ref>ဧပြီလ (၃)ရက်​နေ့တွင် ထုတ်​ဝေ​သော နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာတွင် ဖော်ပြထားသော သတင်း၌ [[အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး]]တက်ရောက်ရန် ထွက်ခွာသွားသော နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ဦးသိန်းစိန်]]ကို လေဆိပ်၌လိုက်ပါ ပို့ဆောင်သူများစာရင်းတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟု ပါရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-04-03.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၃.၄.၂၀၁၂)}}</ref> ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="David">David Paquette, [http://www.irrawaddy.org/archives/1890 "Min Aung Hlaing Appointed Vice-Senior General"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150724081319/http://www.irrawaddy.org/archives/1890 |date=24 July 2015 }}, ''The Irrawaddy'', 3 April 2012.</ref> ၂၀၁၃ခုနှစ် မတ်လ (၂၄)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးမှ ကျင်းပသော ဆွမ်းကပ်လှူပွဲသို့ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]] တက်ရောက်ခဲ့ရာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ရာထူးအဆင့်အတန်းကို ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-25.pdf|title=​ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၅.၃.၂၀၁၃)}}</ref> မတ်လ (၂၇) ရက်နေ့ (၆၈)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့ မိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင်မူ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ အမြင့်ဆုံးတိုးမြှင့်နိုင်သည့် အဆင့်ဖြစ်သော [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] အဆင့်ကို ရယူခဲ့သည်။ ထို့အတူ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုလည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အဆင့်ဖြင့် ပြောင်း၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-28-red.pdf|title=​ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၃)}}</ref> ၎င်းအကြောင်းများကို တရားဝင်ထုတ်ဖော်ကြေညာခြင်းမရှိသဖြင့် ရက်စွဲအတိအကျကို မသိရဘဲ [[တပ်မတော်နေ့]] တွင် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်ဟုသာ ခန့်မှန်းကြသည်။ ၂၀၁၁ မှ ၂၀၁၆အတွင်း အစိုးရနှင့် တပ်မတော်သည် ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်ခဲ့သည်။ အစိုးရပိုင်းမှ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအငြိမ်းစားဖြစ်သူ သမ္မတဦးသိန်းစိန်သည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးထက် ဝါပိုရင့်သူ ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ဤကာလအတွင်း နိုင်ငံရေးတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမရှိပဲ တပ်မ​တော်ပိုင်းတွင်သာ အားစိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ]]အတွင်း [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးသိန်းစိန်နှင့် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရဦးရွှေမန်း]]တို့ အားပြိုင်ရာတွင် ဦးသိန်းစိန်ဘက်မှ ရပ်တည်ခဲ့သည်။<ref name="wnf">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/|title=What next for Senior General Min Aung Hlaing?|access-date=23 September 2021|archive-date=21 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200921125550/https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/}}</ref> [[File:The Commander-in-Chief of Defence Services of the Republic of the Union of Myanmar, General Min Aung Hlaing calls on the Chairman Chief of Staff Committee and Chief of Naval Staff, Admiral Nirmal Verma, in New Delhi.jpg|thumb|၂၀၁၂ခုနှစ်က​ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရစဉ်]] ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် အသက်(၆၀)ပြည့်ရန် နီးကပ်လာချိန်တွင် ၂၀၁၄ ခုနှစ်၌ ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၄/၂၀၁၄အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တို့၏ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်သော အသက်ကို ၆၅နှစ်အထိ တိုးမြှင့်လိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။<ref name="kakana">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2016/07/20/118781.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တို့ အသက် ၆၅ နှစ်ထိ တာဝန်ထမ်းနိုင်ပြီး စစ်အရာရှိများ၏ တာဝန် သက်တမ်း ကန့်သတ်ဟုဆို}}</ref> သို့ရာတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖေါ်ဝါရီ၌ အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် အသက် ၆၅ နှစ် ပြည့်ခဲ့သော်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်ကို ယခုအချိန်ထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ ===၂၀၁၆-၂၀၂၁ : အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ ကာလ === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]]ပြီးနောက် ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] ဦးဆောင်သော [[ဦးထင်ကျော်အစိုးရ]] တက်လာခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ထိုအစိုးရလက်ထက်တွင်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ဆက်လက် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ [[File:President Duterte Meets Myanmar President U Htin Kiaw, Minister For Foreign Affairs Aung San Suu Kyi, Commander-in-Chief Min Aung Hlaing and Myanmar-based Filipino Companies 08.jpg|thumb|၂၀၁၇ခုနှစ်က​တွေ့ရ​သော ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနှင့် ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတ [[ရော်ဒရီဂို ဒူတာတေး]]]] ၂၀၁၇ခုနှစ်အတွင်း အေအာအက်စ်အေ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့၏ ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်မှုကို မြန်မာလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက ပြန်လည်တုံ့ပြန်ကြရာ ဒုက္ခသည် ၇သိန်းကျော် ဘင်္ဂလားဒေရှ့်နိုင်ငံအတွင်း ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြသည်။ ရခိုင်အရေးနှင့် ပက်သက်သက်၍ သူ့အား အမေရိကန်အပါအဝင် နိုင်ငံတကာမှ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ခဲ့ရာ သူ့အနေဖြင့် ဥပဒေများအတိုင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ နိုင်ငံတကာက ယခုလို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းကို လက်မခံဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="retire"/> အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ သက်တမ်းကြာရှည်လာသည်နှင့်အမျှ [[တပ်မတော်]]နှင့် [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့|အစိုးရ]]အကြား ပွတ်တိုက်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။၂၁ ရာစုပင်လုံညီလာခံ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားတစ်ခုတွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားရာ အချို့နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများသည် ၁၉၅၅ခုနှစ်က [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗကပ]]၏ [[ဖဆပလ|ဖဆပလအစိုးရ]]အား ပြုလုပ်ခဲ့သကဲ့သို့ ယခုအခါတွင် ဖဆပလနေရာ၌ တပ်မတော်ကို အစားထိုးနေကြောင်း၊ "ဆိတ်ခေါင်းချိတ်ပြီး ခွေးသားရောင်းဖို့ မကြိုးစားပါနဲ့" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="wheremah">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%B0%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-2/|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဘယ်လမ်းကို ရွေးချယ်မလဲ}}</ref><ref name="speech">{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ-(၂၁)ရာစုပင်လုံ စတုတ္ထအစည်းအဝေးတွင် ပြောကြားသည့် နှုတ်ခွန်းဆက်အမှာစကား|access-date=13 January 2022|archive-date=13 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220113071811/https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn}}</ref>လက်ရှိပြည်တွင်းစစ်ကို တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအကြား ပဋိပက္ခအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အစိုးရက ကြားဝင်ဖျန်ဖြေသူအဖြစ် ပုံမဖော်ရန်၊ တပ်မတော်ကိုသာ အပြစ်ပုံမချရန် ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="wnf"/>ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ပက်သက်၍ အစိုးရ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို တပ်မတော်မှ လူသိရှင်ကြား ဝေဖန်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်ဘက်မှ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့မှ ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]နှင့် အစိုးရဘက်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦး[[ဇော်ဌေး]]တို့သည် ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ သဘောထားများကို ပြောကြားရာတွင် မကြာခဏ တင်းမာမှုများရှိခဲ့သည်။ဥပမာ- တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်ကိစ္စနှင့် ၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲအပြီးများတွင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်းက ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဦး[[ဖြိုးမင်းသိန်း]]က ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဆင့်သာဖြစ်ကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော်ဘက်မှ နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ ထုတ်ပြန်သည့် [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အဆင့် (၈)ဖြစ်ကာ ပြည်ထောင်စုအဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဟု ပြန်လည်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="vpmah">{{Cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဒုတိယသမ္မတအဆင့်ရှိသူဟု တပ်မတော်ထုတ်ပြန်|access-date=23 September 2021|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113084838/https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html}}</ref> ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာ ၄ ရက်နေ့တွင် [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်]] သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ရည်ညွှန်းကာ နိုင်ငံဝန်ထမ်းများသည် ပါတီနိုင်ငံရေး ကင်းရှင်းရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် သာမန်ဝန်ထမ်းမဟုတ်ဘဲ အမျိုးသားနိုင်ငံရေးကဏ္ဍတွင် ဦးဆောင်သူဖြစ်သဖြင့် ၎င်း၏တာဝန်အပေါ် လေးစားအသိအမှတ်ပြုရန် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းကဏ္ဍတွင် လုပ်ပိုင်ခွင့်များ၊ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် ပါဝင်မှု၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေစတင်ရာ အမျိုးသားညီလာခံများတွင် ချမှတ်သည့် အခြေခံမူများနှင့် အသေးစိတ်အခြေခံရမည့် မူများစာအုပ်အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ရာတွင် မှီငြမ်းပြုနိုင်ရေးအတွက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ]]အဆင့် သတ်မှတ်သည်ဟု အခြေခံမူ သတ်မှတ်ခဲ့သဖြင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံဝန်ထမ်းမဟုတ်သည့် အမျိုးသားနိုင်ငံရေးအဆင့်အတန်းကို သတ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref name="vpmah"/> အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အစိုးရများ သက်တမ်းတွင် ကာလုံဟုခေါ်သော [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]ကို တစ်ကြိမ်မျှမခေါ်ခဲ့ပေ။<ref name="retire">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2020/11/20/233687.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အနားယူ မယူ}}</ref> ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်းတွင် နှစ်​ပေါင်း (၄၀)​ကျော်ကြာ အုပ်ချုပ်ရေး အတွေ့အကြုံများစွာရှိကြောင်း၊ ထိုအတွေ့အကြုံများကို လက်တွေ့ အသုံးချရန် အသင့်ရှိကြောင်း အမြဲပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="40yrsservice">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-53204574?xtor=AL-73-%5Bpartner%5D-%5Bkhaosod.co.th%5D-%5Blink%5D-%5Bburmese%5D-%5Bbizdev%5D-%5Bisapi%5D|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်-"အုပ်ချုပ်ရေးအတွေ့ အကြုံ ကျွန်တော့်မှာ အများကြီးရှိတယ်"}}</ref>နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းတစ်ခုတွင် သူ့အနေဖြင့် လက်ရှိရာထူးထက် ပို၍မြင့်သော တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲမစမီတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီ (၃၄)ခုတို့ တွေ့ဆုံခဲ့ရာ ပါတီအချို့မှ လက်ရှိရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှာ ဘက်လိုက်နေကြောင်း၊ လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲမဖြစ်နိုင်ကြောင်းနှင့် တပ်မတော်မှ အာဏာရယူပြီး ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပေးစေလိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="wnf"/> ရွေးကောက်ပွဲအပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသည် အတင်းမာဆုံးအခြေအနေဖြစ်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်မှ ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပက်သက်၍ တောက်လျှောက်ပြောဆိုလာခဲ့ပြီး အစိုးရနှင့် ​ရွေး​ကောက်ပွဲ​ကော်မရှင်အား တောင်းဆိုမှုများ ရှိလာခဲ့သည်။ သို့သော် အစိုးရမှ တရားဝင် ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့က [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ နည်းပြအရာရှိများနှင့် သင်တန်းသားများကို တွေ့ဆုံရာ တချို့မှာ ဥပဒေကို လိုရာဆွဲ၍ လုပ်နေသဖြင့် အကျိုးထက် အဆိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း၊ ဥပဒေကို မလိုက်နာပါက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ဖျက်ပစ်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တပ်မတော်၏ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]က တပ်မတော်အနေဖြင့် အာဏာမသိမ်းဘူးဟု မှတ်ယူ၍မရကြောင်း ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။<ref name="sanda">{{Cite web|url=https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/sithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief/5758387.html?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fsithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief%2F5758387.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ဆန္ဒအစစ်အမှန် ဘာဖြစ်မလဲ|access-date=23 September 2021|archive-date=27 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230227130033/https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/sithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief/5758387.html?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fsithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief%2F5758387.html|url-status=dead}}</ref>ဇန်နဝါရီလ ၂၈ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်း၏သဘောထားကို နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ထံ စာရေးသား ပေးပို့ခဲ့သည်ဟု သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထိုစာတွင် မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုများကို ပြန်၍စစ်ဆေးပေးရန်နှင့် တတိယအကြိမ်လွှတ်တော်များအား သမ္မတ၏အာဏာဖြင့် ဆိုင်းငံ့ပေးရန်တို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ထံသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပေးပို့ခဲ့တဲ့စာ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084611/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html}}</ref> ထိုရက်ပိုင်းအတွင်း မြို့ကြီးအချို့၌ တပ်မတော်၏ သံချပ်ကာယာဉ်များ လှည့်လည်သွားလာမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ (၁)ရက်နေ့ နံနက်အစောပိုင်းတွင် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။ ထို့နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ အမိန့်အမှတ် ၁/၂၀၂၁အရ အာဏာသုံးရပ်ကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထံ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် သမ္မတအနေဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို အာဏာ (၃) ရပ်လွှဲပြောင်းပေးနိုင်သည်ဆိုသည့်ပုဒ်မ ပါဝင်သည်။ သို့သော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် နှင့် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်၏ ဥက္ကဋ္ဌများကို ဖမ်းဆီးအကျယ်ချုပ်ထားရှိကာ မတရားသဖြင့် ဒုသမ္မတ(၁) ဦးမြင့်ဆွေအား ယာယီသမ္မတ အနေဖြင့် သူ့ထံ အာဏာလွှဲပြောင်းစေခဲ့သည်။ ထိုအချက်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ကွဲလွဲကာ အာဏာသိမ်းမှုကို တရားဝင်သယောင်ယောင် လုပ်ဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ===၂၀၂၁ မှ ၂၀၂၆: စစ်အာဏာသိမ်းခြင်း === ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် အာဏာ(၃)ရပ်ကို ချုပ်ကိုင်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂)ရက်နေ့မှစတင်ကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် ဆောင်ရွက်ကာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ယာယီသမ္မတ ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]မှာ အစည်းအဝေးပွဲတစ်ခုတွင်သာ တွေ့ခဲ့ရပြီး လူမြင်ကွင်းမှ ပျောက်သွားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းအလုံးစုံကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်မှ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref name="mal">{{Cite news|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အာဏာကစားပွဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-57432310.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16252286593180&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-57432310}}</ref>အာဏာသိမ်းခြင်းအတွက် အချို့နိုင်ငံများမှ စိုးရိမ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး အချို့နိုင်ငံများက ဖမ်းဆီးထားသူများကို လွှတ်ပေးရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ မြန်မာပြည်အရေးနှင့် အာဆီယံခေါင်းဆောင်များအကြား အရေးပေါ်အစည်းအဝေးတစ်ရပ်ကို အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၌ ကျင်းပခဲ့ရာ ထိုပွဲသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ အာဏာသိမ်းပိုက်ပြီးနောက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ပထမဆုံးသော ပြည်ပခရီးစဉ်ဖြစ်သည်။<ref name="asean">{{Cite news|title=Asean leaders agree 5-point plan for Myanmar|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar|accessdate=23 September 2021|archivedate=1 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210501020903/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar}}</ref> [[File:2021 Special ASEAN Summit on Myanmar's coup d'état (2).jpg|thumb|၂၀၂၁ ဧပြီ ၂၄ရက်​နေ့တွင် ကျင်းပသော အာဆီယံခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေး]] ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ (၁)ရက်နေ့တွင် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]အဖြစ် ပြောင်း၍ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်ကိုပါ ပူးတွဲရယူခဲ့သည်။<ref name="cgov2"/> အိမ်စောင့်အစိုးရအနေဖြင့် ၂၀၂၃ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ တာဝန်ယူမည်ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၃ခုနှစ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ ပြန်လည်ကျင်းပပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="cgov2">{{Cite news|title=အိမ်စောင့်အစိုးရပြောင်းတာ ဘာထူးခြားသွားလဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-58076614.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323943293539&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-58076614}}</ref>၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဦးဆောင်သော အိမ်စောင့်အစိုးရနှင့် ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သော [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]တို့သည် နိုင်ငံတကာ မျက်နှာစာတွင် အသိအမှတ်ပြုခံရရေး ကြိုးစားခဲ့ရသည်။။<ref>{{Cite news|title=ကုလသမဂ္ဂမှာ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ဘယ်သူဖြစ်လာမလဲ|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323948539993&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html|accessdate=23 September 2021|archivedate=19 February 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219084743/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323948539993&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html}}</ref> လက်ရှိတွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]] ကိုမူ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ချက်နိုင်ငံ၊တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဥရောပသမဂ္ဂ စသည်တို့က မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အစိုးရ အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားပြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]] ကို တရားဝင်အစိုးရဟု မည်သည့်နိုင်ငံကမျှ အသိအမှတ်ပြု ထုတ်ဖော်‌ပြောဆိုထားခြင်းမရှိပေ။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":4">{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-11/63-2022_0.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆၃/၂၀၂၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်ခြင်း|work=sacoffice.gov|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၂}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] ကျန်းမာရေးမကောင်းသည့်အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ၎င်းအား ယာယီသမ္မတ တာဝန်အား လွှဲအပ်ရာ သူသည် ထိုနေ့မှာပင် ယာယီသမ္မတ ဖြစ်လာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno|title=ယာယီသမ္မတနဲ့ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာမေးခွန်းများ|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|archive-date=31 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240731114512/https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno}}</ref> ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ]] နှင့် မကိုက်ညီကြောင်း ဝေဖန်ချက်များရှိခဲ့သော်လည်း ဥပဒေနှင့် ညီသည်ဟု စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း]] က တုံ့ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7711192.html|title=ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူတာ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ညီတယ်လို့ စစ်ကောင်စီပြောခွင့် ပြောဆိုချက် ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ကွဲလွဲနေ|work=VOA Burmese|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး ကောင်စီ]] အစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄) အား ၎င်းကိုယ်တိုင် ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဖြင့် ဦးဆောင် ကျင်းပပြီး “နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးအရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာ ထားသည့် ကာလကို နောက်ထပ် ၆ လ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကြောင်း” ဆုံးဖြတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/26518?d=1|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄)ကျင်းပ|work=CINCDS Myanmar|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး (၃/၂၀၂၅) ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံကို ဆက်လက်အုပ်ချုပ်ရန် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ (ကာလုံ) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာချက်ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သော်လည်း မြို့နယ်ပေါင်း ၆၃ မြို့နယ်ကိုမူ အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးတို့ ပြန်လည်ကြေညာခဲ့ပါသည်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာများကို သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းမှူးများအား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး စစ်ခုံရုံးဖြင့် သေဒဏ်အထိ ချမှတ်နိုင်သည့် တရားစီရင်ရေးအာဏာကိုလည်း ယာယီသမ္မတတာဝန်ယူသူ မင်းအောင်လှိုင်က ခန့်အပ်ခဲ့ပါသည်။ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ၉ ခုရှိ ယင်းမြို့နယ် ၆၃ မြို့နယ်အား ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွက် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမိန့်များကို ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ပြီး နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးကို ဦး[[ညိုစော]] အား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး၊ [[ဦးညိုစောအစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအသစ်]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73051|publisher=MOI|accessdate=1 August 2025}}</ref> ဖျက်သိမ်းလိုက်သော စစ်ကောင်စီအစား [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ယူထားပြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးကို ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ပေးအပ်သည်။ <ref>{{Cite web|title=နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/niungngntteaalunkhunrenngaekhmsaayaarekeaamrng-phaicnnykhng|accessdate=2025 July 31|publisher=Myanmar Digital News}}</ref>ယခင်စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အချို့များကို ကာလုံအကြံပေးအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ပြင်ဆင်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဥပဒေပြုအာဏာကို ကာလုံကတစ်ဆင့် ပြန်လည်ကျင့်သုံးလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73140|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုင်ငံသားများ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလွတ်လပ်မှုနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလုံခြုံမှုကို ကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ|publisher=MOI|accessdate=2025-8-1}}</ref> === ကာချုပ်ရာထူးအပြောင်းအလဲ === {{main|၂၀၂၆ မြန်မာတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲ}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ ဇေယျသီရိဗိမာန်၌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်းကို ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနားဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] ထံသို့ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။ထိုနေ့မှာပင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] သမ္မတရွေးချယ်ရေးအစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်း အဖြစ် တစညပါတီမှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ နှင့်အတူ ပူးတွဲအဆိုပြုခဲ့သည်။ထိုသို့ အဆိုပြုချိန် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] ရာထူးနှင့်တွဲဖက်၍ အဆိုပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81294 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆-လက်ရှိ) == {{main|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း}} ၂၀၂၆ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ရက် တွင် ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ တင်သွင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သည် ရွေးကောက်ခံပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အစုအဖွဲ့၏ (၂၄၇ ) မဲရရှိခဲ့ပြီး၊ တစညပါတီမှ တင်သွင်းသည့် တောင်တွင်းကြီးမဲဆန္ဒနယ်မှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ ကို အနိုင်ရကာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့မှ ရွေးချယ်သော ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ၌ မဲအများဆုံးဖြင့် ဧကာဒသမမြောက် သမ္မတ အဖြစ် တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81374 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ရက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]] အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပြီး စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၊ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူများဖြစ်သည့် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယက၏ ရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81674 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ပြီးနောက် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်]]ကို အဖွဲ့ဝင် ၃၄ ဦး၊ ဝန်ကြီးဌာန (၃၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> === ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်စဉ် (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) === သမ္မတကတိသစ္စာပြုပွဲ၏ မိန့်ခွန်းတွင် [[တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်|တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်]] (NCA) လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို ဆက်လက်ဖော်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |last=News |first=K. I. C. |date=2026-04-11 |title=NCA အပစ်ရပ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေး ဆက်လက်ဖော်ဆောင်မည်ဟု စစ်ခေါင်းဆောင်ပြော |url=https://kicnews.org/2026/04/nca-%E1%80%A1%E1%80%95%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AD/ |access-date=2026-04-12 |website=ကေအိုင်စီ - KIC News |language=en-US}}</ref>၊ ဧပြီ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Central Committee ) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81695 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ ဒုတိယသမ္မတ ဦး[[ညိုစော]]က ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Working Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81697 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]]က ဦးဆောင်မည့် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (National Solidarity and Peace-making Negotiation Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81699 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>တို့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ နှစ်သစ်ကူးနှုတ်ခွန်းဆက်မိန့်ခွန်တွင် "လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းအားလုံး လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ပြီး နိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်းကတစ်ဆင့် နိုင်ငံရေးပြဿနာကို နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနဲ့ဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်သွားကြဖို့ အလေးအနက်တိုက်တွန်းသည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ အဂ္ဂမဟာ သီရိသုဓမ္မ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ နှစ်သစ်ကူးနှုတ်ခွန်းဆက် မင်္ဂလာစကား {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81790 |access-date=2026-04-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> === လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့် (၂၀၂၆-လက်ရှိ) === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်|မြန်မာသက္ကရာဇ်]] နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၄,၃၃၅ ဦးနှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၇၉ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၄,၅၁၄ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အသီးသီးရှိ အကျဉ်းထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးမှ အကျဉ်းကျခံနေရသူများကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81823 |access-date=2026-04-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> လွတ်မြောက်လာသူများထဲ၌ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများဖြစ်သော သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]၊​ ဦးဝင်းထိန်တို့အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ဦးရေ ၁၆၅ ဦးသာ ပါဝင်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာနိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကွန်ရက်က ထုတ်ပြန်သည်။​<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=ယနေ့ လွတ်ငြိမ်းခွင့်မှာ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ဦးရေ ၁၆၅ ဦးသာ ပါဝင်လာ - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%9a%e1%80%94%e1%80%b1%e1%80%b7-%e1%80%9c%e1%80%bd%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%84%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%81%e1%80%bd%e1%80%84%e1%80%b7%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}</ref> နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်[[အောင်ဆန်းစုကြည်]] အား ချမှတ်ထားသည့် ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ်အနက် (၄) နှစ်နှင့် (၆) လအား လျှော့ပေါ့ပေးခဲ့ကြောင်း ၎င်း၏ ရှေ့နေဖြစ်သူက ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ်အနက် ၄ နှစ်ခွဲ လျှော့ပေါ့ပေး - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%92%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%ba%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%86%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%85%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9b%e1%80%b2%e1%80%b7-4/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့|ကဆုန်လပြည့်နေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြင့် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁,၅၀၈ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82285 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>နှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၁ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82287 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ စုစုပေါင်း ၁,၅၁၉ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ အကျဉ်း​ထောင် အချုပ်​ထောင်အသီးသီးတွင် အကျဉ်းကျခံ​နေရသည့် အကျဉ်းသား အကျဉ်းသာသူ ၁၅၀၈ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်​ပေး |url=https://news-eleven.com/article/311564 |access-date=2026-04-30 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ဝ ရက် မတိုင်မီ ကျူးလွန်ခဲ့သော ပြစ်မှုတစ်ခုခုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းခံရပြီး အကျဉ်း ထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးတွင် ပြစ်ဒဏ်ကျခံလျက်ရှိသော အကျဉ်းသား၊ သူများကို ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ (၁) အရ ယင်းတို့ကျခံရန်ကျန်ရှိသောပြစ်ဒဏ်၏ ခြောက်ပုံတစ်ပုံကို လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82283 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ == === နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကော်စီဥက္ကဋ္ဌ (၂၀၂၁-၂၀၂၅) === နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး ရယူပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်အချို့ကို ဖိတ်ကြားခံရမှုအရ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူထားသည့် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် မင်းအောင်လှိုင်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ [[ဘန်ကောက်မြို့]]တွင် တွေ့ဆုံခဲ့သော်လည်း တရားဝင် ခရီးစဉ်တစ်ခု အနေဖြင့် ဖော်ပြ၊ ကြေညာထားခြင်း မရှိပေ။<ref>{{Cite web|url=https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B|title=အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌနှင့် စစ်ခေါင်းဆောင် ဘန်ကောက်မြို့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးနေ၊ ထိုင်းအစိုးရ လုံခြုံရေးတင်းကြပ်ထား|accessdate=2025-6--26|publisher=Shan Herald News|date=April 17, 2025|archive-date=4 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250504212343/https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B}}</ref> ==== အနှစ်ချုပ် ==== * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|Thailand}}နိုင်ငံ (တစ်ကြိမ်သည် တရားဝင်မကြေညာထားပါ။)၊ * နှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Belarus}}၊ {{အလံ|China}} * ခုနှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Russia}} {| class="wikitable" |+တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၂၁-၂၇ ဇွန် ၂၀၂၁ |ပထမတစ်ကြိမ် ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်မှာ မော်စကိုတွင် ကျင်းပသော Moscow Conference on International Security 2021 သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/12145/|title=ကမ်းကုန်အောင်မိုက်နေသော မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှား၏ အခန်းကဏ္ဍ|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}</ref> |- |၂။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၁၀-၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၂ |ရုရှားနိုင်ငံကို ဒုတိယအကြိမ် သွားရောက်တဲ့ ခရီးစဉ်အတွင်းမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟာ မော်စကိုမြို့၊ ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှုမြို့တော်မှာ ရွှေ စည်းခုံ ပုံတူစေတီ ထီးတော်တင်တာ၊ ရုရှား မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးအသင်း၊ ရုရှား အာဆီယံ စီးပွားရေး ကောင်စီက တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ တွေ့ဆုံတာတွေ လုပ်ခဲ့ပေမယ့်၊ ရုရှား ကာကွယ် ရေးဝန်ကြီး ဆာဂေး ရှိုဂူ တို့နဲ့တော့ တွေ့ဆုံခွင့်မရခဲ့ဘဲ ရုရှား ဒုတိယကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီး အလက်ဇန်းဒါး ဖိုမင်နဲ့သာ တွေ့ဆုံခဲ့ရပါသည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/11998/|title=အပယ်ခံစစ်ခေါင်းဆောင်၏ ဟန်ပြရုရှားခရီးစဉ်|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}</ref> |- |၃။ |{{အလံ|Russia}} |ဒီဗော့စတော့ခ်မြို့ |၄-၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |(၇) ကြိမ်မြောက် အရှေ့ဖျားစီးပွားရေးဖိုရမ် (The 7th Eastern Economic Forum-2022) သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ မျက်နှာစုံညီပွဲတွင် ပူတင်နှင့်လည်း ဆုံတွေ့နိုင်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/29869|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် Eastern Economic Forum-2022 ၏ မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး Plenary Session ၌ တက်ရောက် ပါဝင်ဆွေးနွေး|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI}}</ref> |- |၄။ |{{Flag|China}} |[[ကူမင်းမြို့]] |၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄ |အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ တရုတ်ဝန်ကြီးချုပ် မစ္စတာလီချန်နှင့် တွေဆုံခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/63632|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}</ref> |- |၅။ |{{အလံ|Russia}} {{Flag|Belarus}} |[[မော်စကိုမြို့]]၊ မင့်စ်မြို့ |၄-၉ မတ် ၂၀၂၅ |ရုရှားသမ္မတ ပူတင်နှင့် ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသမ္မတ လူကာရှန်ကိုတို့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/03/12/398454.html|title=မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ရုရှားနဲ့ ဘီလာရုစ် အာဏာရှင်တွေ အားပေး|accessdate=2025-6-26|publisher=The Irrawaddy}}</ref> |- |၆။ |{{Flag|Thailand}} |[[ဘန်ကောက်မြို့]] |၃ ဧပြီ ၂၀၂၅ |ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် [[ဘင်းမ်စတက်|BIMSTEC]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://ayartimes.com/?p=52388|title=စစ်ခေါင်းဆောင် က ဘင်းမ်စတက် အစည်းအဝေးအတွက် ပြင်ဆင်ခဲ့သော်လည်း အကျိုးအမြတ် မထွက်ဘဲ ဆန့်ကျင်မှုများသာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရ|publisher=Ayeyarwaddy Times|accessdate=2025-6-26}}</ref> |- |၇။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၇-၁၀ မေ ၂၀၂၅ |ရုရှားနိုင်ငံ၊ မော်စကိုမြို့တွင်ကျင်းပသည့် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ပြီးဆုံးသည့် ရင်ပြင်နီအောင်ပွဲ အခမ်းအနားတက်ပွဲတက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/69680|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ မဟာမျိုးချစ်စစ်ပွဲကြီးအောင်ပွဲ နှစ် (၈၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် စစ်ရေးပြအခမ်းအနားသို့ ပါဝင်တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}</ref> |- |၈။ |{{Flag|Russia}} {{အလံ|Belarus}} |မင့်စ်မြို့၊ နိုဗာစီဗစ်မြို့၊ Ulan-Ude မြို့ |၂၅-၂၉ ဇွန် ၂၀၂၅ |စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(Eurasian Economic Forum 2025)သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသို့ မရောက်မီ၊ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ နိုဗာစီဗစ်မြို့သို့ အရင်ရောက်ရှိပြီး၊ နိုဗာစီဗစ်ဒေသအုပ်ချုပ်ရေးမှူး Mr. Travnikov Ahdrey Aleksandrovich နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံမှ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ၊ Buryatia ပြည်နယ်၊ Ulan-Ude မြို့သို့ တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေးခရီးရောက်ရှိခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/71501|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(EEF 2025)သို့ တက်ရောက်ရန် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250626062311/https://www.moi.gov.mm/news/71501|archivedate=2025-6-26}}</ref> |- |၉။ |{{အလံ|China}} |တီယန်ကျင်းမြို့ |၃၀ ဩဂုတ် - ၇ စက်တင်ဘာ<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74578|title=တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ အလုပ်သဘောခရီးစဉ်သွားရောက်ခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံနှင့် နိုင်ငံတကာမှ ခေါင်းဆောင်များအား တွေ့ဆုံ၍ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ဆွေးနွေးဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည့် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား ပြည်သူလူထုများက သောင်းသောင်းဖြဖြ ကြိုဆိုနှုတ်ဆက်|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=8 September 2025}}</ref> ၂၀၂၆ |[[ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့|ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74363|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး (SCO SUMMIT 2025) အစည်းအဝေးအထိမ်းအမှတ်ကြိုဆိုဂုဏ်ပြုညစာစားပွဲသို့ တက်ရောက်|accessdate=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> | |- |၁၀။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၂၄-၂၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ |ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum 2025) သို့တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/75321|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum - 2025) ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံသို့ထွက်ခွာ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=25 September 2025}}</ref> |} === နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) === * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|India}}၊ {{အလံ|China}}၊ {{lang-lo|ລາວ}} {| class="wikitable" !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|India}} |ဗုဒ္ဓဂါယာ၊ နယူးဒေလီ |၃၀ မေ<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ် ရောက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/83365 |access-date=2026-05-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> - ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ | | |- |၂။ |{{အလံ|China}} |[[ပေကျင်းမြို့]] |၁၅ ဇွန်<ref>{{Cite web |title=သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦး​ဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ ​​​​ပေကျင်းမြို့သို့​ရောက်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/312702 |access-date=2026-06-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> - ၁၉ ဇွန် ၂၀၂၆ | | |} [[File:Мин Аун Хлайн в Татарстане 02 (25-06-2021).jpg|thumb|၂၀၂၁ခုနှစ် ဇွန်လအတွင်းက ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်တွင် ​တွေ့ရစဉ်]] == လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ == [[ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီ]]က မင်းအောင်လှိုင်၏ တပ်မတော်သားများသည် [[ကချင်ပြည်နယ်]]နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]က အရပ်သားများကို တမင်တကာ ပစ်မှတ်ထားခဲ့ကြကြောင်း၊ ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသမီးများကို အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့ကြောင်း၊ အရပ်သားများကိုပစ်ခတ်ကြောင်းနှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]အတွင်းရှိ ကျေးရွာများ မီးရှို့ကြောင်း အစီရင်ခံ သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Section |first=United Nations News Service |date=20 June 2016 |title=UN News – Myanmar must address 'serious' human rights violations against minorities – UN rights chief |url=http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180212012658/http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |archive-date=12 February 2018 |access-date=8 October 2017 |website=UN News Service Section |language=en}}</ref> သူသည် ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအား လူမျိုးတုန်းရှင်းလင်းခြင်းအတွက် စွပ်စွဲခံနေရသည်။<ref>{{Cite news |last=Farmaner |first=Mark |date=13 September 2017 |title=Only One Person Can Stop Ethnic Cleansing In Myanmar, And It Isn't Aung San Suu Kyi |work=[[Huffington Post]] |url=https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |url-status=live |access-date=31 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |archive-date=9 February 2019 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=9 February 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f }}</ref> အဆိုပါလုပ်ရပ်များသည် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုနှင့် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုများ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |date=30 March 2015 |title=Burma's Military Milestone |publisher=[[Human Rights Watch]] |url=https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |archive-date=4 August 2016 |accessdate=28 May 2017 |archivedate=4 August 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone }}</ref> ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ၏ လွတ်လပ်သော နိုင်ငံတကာ အချက်အလက်ရှာဖွေရေးမစ်ရှင်က မင်းအောင်လှိုင်နှင့် အခြားသော စစ်ဗိုလ်ချုပ်များသည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တို့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများအတွက် အဓိက တာဝန်ရှိသူများဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name="UNReport">{{Cite news |last=Nebehay |first=Stephanie |date=27 August 2018 |title=Myanmar generals had "genocidal intent" against Rohingya, must face justice – UN |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R |accessdate=19 January 2022 |archivedate=12 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210212175728/https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R }}</ref> မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တကွ အခြားစစ်ဗိုလ်ချုပ်များဖြစ်သည့် စိုးဝင်း၊ အောင်ကျော်ဇော၊ မောင်မောင်စိုးနှင့် သန်းဦးတို့အား စစ်ရာဇဝတ်မှုများအတွက် နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်မှု တရားရုံးတို့တွင် တရားစွဲဆိုသင့်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=UNReport/> မြန်မာနိုင်ငံတွင်း လူမျိုးရေးနှင့် ဘာသာရေး အမုန်းတရားများ ပြန့်ပွားမှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက်ဟုဆိုကာ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်က မင်းအောင်လှိုင်အပါအဝင် လူပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာ ၁၉ ခုကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar army chief over rights abuses |work=[[The Times of India]] |url=https://www.timesofindia.com/world/south-asia/facebook-bans-myanmar-army-chief-over-rights-abuses/articleshow/65561259.cms |access-date=27 August 2018}}{{Dead link|date=April 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar Army Chief Min Aung Hlaing, 19 others over rights abuses |publisher=[[News Nation]] |url=http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |archive-date=27 August 2018 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=27 August 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html }}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် မေလ ၁၆ ရက်တွင် တွစ်တာမှလည်း မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200630080746/https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |archive-date=30 June 2020 |access-date=5 May 2020}}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးဖြစ်သော ဦး[[ကျော်ဇောဦး]]က ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း တပ်မတော်၏ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများသည် ပြည်သူလူထုနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များအား ထိခိုက်နစ်နာစေကြောင်း အိတ်ဖွင့်ပေးစာကို မင်းအောင်လှိုင်ထံ ပေးပို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=Open Letter to Senior General Min Aung Hlaing from U Kyaw Zaw Oo about damage to cultural heritage, fatalities and casualties incurred by intentional and indiscriminate attacks of Myanma Tatmadaw on non-military targets |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227103927/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=သမိုင်းဝင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအဆောက်အအုံများအပါအဝင် စစ်ဖက်ပစ်မှတ်မဟုတ်သည့်နေရာများသို့ တမင်သက်သက် ပစ်ခတ်ကြသဖြင့် သေဆုံးထိခိုက်ကြရသည့်ကိစ္စ အိတ်ဖွင့်ပေးစာ |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |language=my |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227104428/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}</ref> အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက မင်းအောင်လှိုင်အား ပိတ်ဆို့မှုများ ချမှတ်ခဲ့ရာ သူ့အား အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |title=US Tightens Sanctions on Myanmar Army Chief |url=https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108091251/https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Voice of America |language=en}}</ref><ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Treasury Sanctions Individuals for Roles in Atrocities and Other Abuses |url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207144752/https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |archive-date=7 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=U.S. Department of the Treasury}}</ref> ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့သော လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုပေါင်းများစွာအတွက် စစ်ခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]] [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ|သတိုးသီရိ]]သုဓမ္မ မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုတရားရုံး (ICC) ၏ ရှေ့နေချုပ် ကာရင် ခန်း (Karim AA Khan) က ICC တရားရုံးကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၇ ရက်နေ့တွင်လျှောက်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy147w07pyo|title=အိုင်စီစီ ဖမ်းဝရမ်း လျှောက်ထားမှု အပေါ် စစ်ကောင်စီ တုံ့ပြန်ချက်|work=BBC Burmese|access-date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ }}</ref>လူ့အခွင့်အရေးတက်ကြွသူများက ထောက်ခံကြိုဆိုခဲ့ကြသော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးပြောခွင့်ရ Mao Ning က ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီက အမှုကိုလွှဲပြောင်းပေးခြင်းမျိုးမဟုတ်လျှင် ရောမဥပဒေစာချုပ်၌ လက်မှတ် မထိုးထားသည့် နိုင်ငံ နှင့် နယ်မြေများအပေါ် အိုင်စီစီတရားရုံးက စီရင်ပိုင်ခွင့်မရှိဟု နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက် တွင် မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်ဘက်က ပြောဆို ရပ်တည်ခဲ့သည်။အလားတူ မြန်မာစစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကလည်း အိုင်စီစီရှေ့နေချုပ်၏ ပြောကြားချက်အပေါ် လက်မခံဘဲ ပယ်ချသည်။ == အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများ == မင်းအောင်လှိုင်သည် တပ်မတော်ပိုင် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်]] (MEHL)တွင် ရှယ်ယာအများစု ပိုင်ဆိုင်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀-၁၁ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် ရှယ်ယာ ၅၀၀၀ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး နှစ်စဉ်အမြတ်ဝေစုအနေဖြင့် ဒေါ်လာ နှစ်သိန်းခွဲ ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Leaked documents reveal global business links to Myanmar military crimes |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108144231/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Amnesty International |language=en}}</ref> သူသည် MEHL ၏ နာယက အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=17 June 2020 |title=Systemic Conflict of Interest in Myanmar Military Allows for Serious Corruption |url=https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026180332/https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}</ref> မင်းအောင်လှိုင်၏ သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံသည် Sky One ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီနှင့် အောင်မြင့်မိုမင်းအာမခံ ကုမ္ပဏီအပါအဝင် ကုမ္ပဏီများစွာ ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။<ref name=":3" /> အောင်ပြည့်စုံသည် ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သော [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ]]တွင်လည်း ရှယ်ယာများစွာ ပါဝင်ထားသည်။<ref name=":3">{{Cite web |title=တပ်ချုပ်သားပိုင်ကုမ္ပဏီများကို အရေးယူရန် ကုလအချက်အလက်ရှာဖွေရေးအဖွဲ့ တောင်းဆို |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201053646/https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |archive-date=1 February 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=my}}</ref> တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူပြီးနောက် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ [[ပြည်သူ့ရင်ပြင်နှင့် ပြည်သူ့ဥယျာဉ်]]တွင် စားသောက်ဆိုင်နှင့် အနုပညာပြခန်းအတွက် နှစ် ၃၀ မြေငှားရမ်းခြင်းကို ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးထက် လျော့နည်းသော နှုန်းထားဖြင့် သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံက ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Military Chief's Son Paid 'Very Low' Rent for His Upscale Restaurant on Government-Owned Land |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717014336/https://myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |archive-date=17 July 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ဆေးနှင့် ဆေးပစ္စည်းများအတွက် [[အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲမှုဌာန (မြန်မာ)|အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးဌာန]]၏ ခွင့်ပြုချက်နှင့် အခွန်ကိစ္စရပ်များကို ဝန်ဆောင်မှုပေးသော ''A&M Mahar'' ကုမ္ပဏီသည်လည်း အောင်ပြည့်စုံပိုင်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။<ref name=":1">{{Cite web |title=Dirty Secrets #2: Sr. Gen. Min Aung Hlaing's family profiting off of FDA and Customs clearances |url=https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026181000/https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}</ref> အခွန်ဌာနကို MEHL ၏ ဒါရိုက်တာဟောင်းဖြစ်သူ ဦးကျော်ထင်က ဦးဆောင်သည်။<ref name=":1" /> ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် သမီးဖြစ်သူ [[ခင်သီရိသက်မွန်]]သည် [[သတ္တမမြောက်အာရုံ]] ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite web |title=Military Chief's Family Members Spend Big on Blockbuster Movies, Beauty Pageants |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215082136/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |archive-date=15 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ထိုနှစ်မှာပင် ချွေးမဖြစ်သူ မျိုးရတနာထိုက်က Stellar Seven Entertainment အမည်ရှိ ဖျော်ဖြေရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=":2" /> ==ထမ်းဆောင်ခဲ့သော စစ်ဖက်ဆိုင်ရာတာဝန်များ== {| class="wikitable" |- !ခုနှစ် !! နေရာ !!ရာထူး!! တာဝန် |-၁၉၉၅-၁၉၉၈(အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း(တပ်ရင်းမှူး) | ၁၉၉၈ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး || စစ်ဦးစီးအရာရှိ (ပထမတန်း) |- | ၁၉၉၉ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးကြီး|| နည်းဗျူဟာမှူး |- | ၂၀၀၂ ||[[အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || တပ်မမှူး |- | ၂၀၀၃ ဩဂုတ် ||[[စစ်တက္ကသိုလ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || ကျောင်းအုပ်ကြီး |- | ၂၀၀၄ နိုဝင်ဘာ || [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ်|| တိုင်းမှူး |- | ၂၀၀၆ || [[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ် || တိုင်းမှူး |- | ၂၀၀၇ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ်|| [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] |- | ၂၀၀၈ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] |- | ၂၀၁၀ ဩဂုတ် || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း/ ရေ/ လေ)]] |- |၂၀၁၁ မတ် || rowspan="3" |[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]|| ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|| rowspan="3" | [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်]] |- |၂၀၁၂ ဧပြီ ၃ || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး |- |၂၀၁၃ မတ် || ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး |} == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှံခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်း|url=https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf|accessdate=2025 August 2|publisher=Open Data Mekong}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":4" /> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ (၅) ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]က ဂုဏ်ထူးဆောင် [[ပြည်သူ့ရေးရာ စီမံခန့်ခွဲမှု|ပြည်သူ့ရေးရာစီမံခန့်ခွဲမှု]]ပါရဂူဘွဲ့ Honorary Doctor of Public Administration (D.P.A honoris causa) ကိုချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/69846d4bdd503d7856062b39 |access-date=2026-04-14 |website=www.npnewsmm.com}}</ref> == ကျန်းမာရေး နှင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ခံရမှု == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း (Lumbar Spondylosis with Spinal Stenosis) ဝေဒနာအတွက် နေပြည်တော်ရှိ အမှတ် (၂) တပ်မတော်ဆေးရုံကြီး (ခုတင် ၁၀၀၀) ၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ပါရဂူများနှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ဆေးတပ်ဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်း၍ ၂ နာရီကြာ အရေးပေါ် ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူခဲ့သည်။ထို ခွဲစိတ်မှုသည် အောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက သတင်းထုတ်ပြန်ပေးခဲ့ပြီး၊ထုတ်ပြန်ချက်ထဲ တာဝန်များပြန်လည်ထမ်းဆောင်နေပြီဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/310689|title=ယာယီသမ္မတ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း ဝေဒနာခံစားခဲ့ရသဖြင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ကုသမှု (၂)နာရီကြာ ပြုလုပ်ခဲ့ရ|work=Eleven Media Group|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist|2}} {{s-start}} {{s-mil}} {{s-bef|before=[[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရရွှေမန်း]]}} {{s-ttl|title=[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]|years=၂၀၁၀–၂၀၁၁}} {{s-aft|after=[[လှဌေးဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|လှဌေးဝင်း]]}} {{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]}} {{s-ttl|title=[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]|years=၂၀၁၁–၂၀၂၆}} {{S-aft|after= [[ရဲဝင်းဦး]]}} {{s-off}} {{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]<br>{{nobold|[[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နအဖ]]ဥက္ကဋ္ဌ <small>(၁၉၉၇–၂၀၁၁)</small>}}}} {{s-ttl|title=[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]|years=၂၀၂၁–၂၀၂၅}} {{S-aft|after= ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''}} {{s-bef|before=[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] {{nobold|(ယာယီ)}}}} {{s-ttl|title=ယာယီ[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]] (တာဝန်) |years=၂၀၂၄–၂၀၂၆}} {{S-aft|after= ''ကိုယ်တိုင်''}} {{s-vac|last=[[သိန်းစိန်]] {{nobold|(၂၀၁၁)}}}} {{s-ttl|title=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] |years=၂၀၂၁–၂၀၂၅}} {{S-aft|after= [[ညိုစော]]}} {{s-end}} {{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်သူ အကြီးအကဲများ}} {{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ}} {{lifetime|၁၉၅၆| | }} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:အာဏာသိမ်း ခေါင်းဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးမှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ထားဝယ်လူမျိုး]] 0vgrsqxql2ui3mc1j3txgl1xuv3nagm 1042017 1042016 2026-07-04T02:28:42Z ~2026-31796-51 143376 ၃ဇူလိုင်-၅ဇူလိုင် 1042017 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]](ငြိမ်း) | name = မင်းအောင်လှိုင် | image = President Min Aung Hlaing 2026 (cropped).jpg |caption = သမ္မတ မင်းအောင်လှိုင် (၂၀၂၆) |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|ဧကာဒသမမြောက်]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]] |term_start1= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |vicepresident1 = [[ညိုစော|ညိုစော]] <br> [[နန်းနီနီအေး|နန်းနီနီအေး]] |predecessor1= [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] |successor1 = | office2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] | status2 = ယာယီ (တာဝန်) | predecessor2 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) | successor2 = ''ကိုယ်တိုင်'' | president2 = | primeminister2 = ''ကိုယ်တိုင်'' <small>(၂၀၂၄-၂၀၂၅)</small> <br> [[ညိုစော]] <small>(၂၀၂၅-၂၀၂၆)</small> | term_start2 = ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ | term_end2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | office3 = [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်| နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] <br>ဥက္ကဋ္ဌ | predecessor3 = ''ကော်မရှင်စတင်'' | successor3 = ''ကော်မရှင် ဖျက်သိမ်း'' |appointer3= ''ကိုယ်တိုင်'' | deputy3 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | president3 = ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်) | termstart3 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | termend3 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | office4 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]<ref>{{cite web|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ်(၉/၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်|url=http://www.dsinfo.org/node/957|website=|access-date=|language=|date=2 February 2021|accessdate=2 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131316/http://dsinfo.org/node/957}}</ref> | predecessor4 = ''ကောင်စီစတင်'' | successor4 =''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' | deputy4 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | president4 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) <br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်) | termstart4 = ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | termend4 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | office5 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း|၁၂ ဦးမြောက်]]<!--ဝန်ကြီးချုပ်အမည်ဖြင့် ရာထူးယူခဲ့သူများကိုသာ ထည့်တွက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။--> [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]<ref>{{Cite news |url=http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm |title=Myanmar forms caretaker government: State Administration Council |accessdate=2 August 2021 |archivedate=19 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219074722/http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm }}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/|title=Myanmar army ruler takes prime minister role, again pledges elections|accessdate=2 August 2021|archivedate=1 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210801191831/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/}}</ref> | president5 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ)<br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်) | predecessor5 = [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးသိန်းစိန်]] (နအဖအစိုးရ) | successor5 = [[ညိုစော|ဦးညိုစော]] | deputy5 = {{list collapsed|title=''စာရင်း''| *[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] *[[တင်အောင်စန်း]] *[[မြထွန်းဦး]] *[[မောင်မောင်အေး]] *[[ဝင်းရှိန်]] *[[သန်းဆွေ]] }} | term_start5 = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ | term_end5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | office6 = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | predecessor6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သန်းရွှေ]] | successor6 = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] | president6 =ဦး[[သိန်းစိန်]] <br> ဦး[[ထင်ကျော်]] <br> ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] <br> ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) <br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်) | deputy6 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | termstart6 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ | termend6 = ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | party = | birth_date = {{birth date and age|1956|7|3|df=y}} | birth_place = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] ၊ [[မင်းဘူးမြို့]] | death_date = | death_place = | nationality = [[ထားဝယ်လူမျိုး]] | parents = ပန်းချီဦးခင်လှိုင်(ထားဝယ်)<ref>{{cite web |title=သီတဂူဆရာတော် ရေစက်ချအနုမောဒနာတရားဟောကြားချီးမြှင့်ခြင်း |url=https://thesitagu.org/index.php/academics/yangon/970-2020-01-27-03-08-48 |website=thesitagu.org |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀}}</ref>၊ ဒေါ်လှမူ(ထားဝယ်)<ref name="cincds">{{cite web |title=တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ Politic မဂ္ဂဇင်းတို့၏ မေးမြန်းဖြေကြားမှုများကို Politic မဂ္ဂဇင်း၌ ထည့်သွင်းဖော်ပြ |url=https://cincds.gov.mm/node/8613?d=1 |website=cincds.gov.mm |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၀}}</ref> | spouse = ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]] | children = [[အောင်ပြည့်စုံ]]<br/>[[ခင်သီရိသက်မွန်]] | alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ([[LL.B]])<br/>[[စစ်တက္ကသိုလ်]] | website = {{url|www.seniorgeneralminaunghlaing.com.mm}} | nickname = | allegiance = {{flag|Myanmar}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၁၉၇၄–၂၀၂၆ | rank = [[File:Senior General.gif|15px]] [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] | unit = | commands = {{flagicon image|Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် | battles = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | awards = {{unbulleted list | [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]] | [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]] | [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Honorary Malaysian Armed Forces Order for Valour (First Degree)]] | [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Gallant Commander of Malaysian Armed Forces]] | Knight Grand Cross First Class of the Most Exalted [[ဆင်ဖြူတော်ဝင်သူရဲကောင်းဘွဲ့တံဆိပ်]] }} | ethnicity = |honorific prefix=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] (ငြိမ်း) <br>[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]]<br>ဦး |military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၄၂၃၂}}[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]] '''ဦးမင်းအောင်လှိုင်'''([[၃ ဇူလိုင်]] [[၁၉၅၆]] မွေးဖွား)သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]]ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ၁၀ ဦးမြောက် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-03 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သမ္မတအိပ်မက်ပြည့်ဝ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/czrey4p725jt |access-date=2026-04-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၊ [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]တွင်လည်း ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် မိမိကိုယ်တိုင် ခန့်အပ်ကာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]၏ အစိုးရအကြီးအကဲအဖြစ် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာနှင့် ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဥပဒေပြုရေးအာဏာတို့ကို ကိုယ်တိုင်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Min Aung Hlaing elected Myanmar president despite international criticism |url=https://asia.nikkei.com/spotlight/myanmar-crisis/min-aung-hlaing-elected-myanmar-president-despite-international-criticism |access-date=2026-04-03 |website=Nikkei Asia |language=en}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]]မှ ကျန်းမာရေးမကောင်းတော့သဖြင့် ယာယီသမ္မတ တာဝန်များကို လက်လွှဲပေးခဲ့ရာ  ထိုနေ့မှာပင် သူသည် ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ရယူသူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>ယာယီသမ္မတရာထူးအားယူ</ref>၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး က ဒုတိယသမ္မတလောင်းတစ်ဦးအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး၊မတ်လ ၃၁ရက်တွင် အဆိုပါအစုအဖွဲ့၏ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]တွင် မဲအများဆုံးဖြင့် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ပထမနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81258 |access-date=2026-03-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>ဧပြီလ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] က ဒုတိယ သမ္မတသုံးဦးအနက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ကို ထောက်ခံမဲ ၄၂၉ ၊ ဦးညိုစော ကို ၁၂၆မဲ နှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေး ကို ၂၆ မဲဖြင့် သမ္မတမဲပေးရွေးချယ်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ၁၁ ဦးမြောက်သမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ရွေးချယ်တင်မြှောက် |url=https://news-eleven.com/article/310989 |access-date=2026-04-03 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> သူသည် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် လက်ခံခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် အနားယူခဲ့သည်။ သူသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးဆောင်သော အဖွဲ့ဝင် (၁၁) ဦးပါဝင်သည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf |access-date=5 November 2019 |archive-date=16 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190816065930/http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf }}</ref> ယခင်က [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ရေ၊လေ)]] ဖြစ်သည်။<ref>https://www.irrawaddy.com/news/burma/min-aung-hlaing-appointed-vice-senior-general.html</ref>ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ [[ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှု]]အတွက် အဓိကတာဝန်ရှိသူအဖြစ် စွပ်စွဲခံထားရသည်။ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒတွင် သူသည် [[အာဆီယံ]]၏လွှမ်းမိုးမှုကို တွန်းလှန်ပြီး [[ရုရှားနိုင်ငံ]]၊[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]တို့အပေါ် ပိုမိုအားကိုးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=China, Russia, India enabling Myanmar’s military rule: Report |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=2 November 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207033107/https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report }}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar warns ASEAN that pressure would be counterproductive |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=28 October 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207051251/https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading }}</ref> သူ၏ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများနှင့် အကျင့်ပျက်ခြစားမှု စွပ်စွဲချက်များကြောင့် နိုင်ငံတကာ၏ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများ ဆက်တိုက်ချမှတ်ခံခဲ့ရလျက်ရှိသည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် [[ဒီမိုကရေစီ|ဒီမိုကရေစီ အညွှန်းကိန်း]]၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များအရ သူ၏လက်‌ထက်မြန်မာနိုင်ငံသည် အာဖဂန်နစ္စတန်ပြီးလျှင် ဒုတိယအာဏာရှင်အဆန်ဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Ranked Second-Least Democratic Nation in World |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-ranked-second-least-democratic-nation-in-world.html |access-date=7 February 2023 |work=[[The Irrawaddy]] |date=10 February 2022}}</ref> ၂၀၂၃ ဧပြီလ ၁၃ တွင် [[တိုင်းစ်|တိုင်းမ်စ်]]မဂ္ဂဇင်းမှ သူ့အား "၂၀၂၃ ခုနှစ်၏ ဩဇာအရှိဆုံး လူပုဂ္ဂိုလ် ၁၀၀" ထဲတွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး "နိုင်ငံကိုအပယ်ခံဘဝသို့ ရောက်စေခဲ့သည်" ဟူ၍ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{cite web |last1=Campbell |first1=Joshua |title=Min Aung Hlaing |url=https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ |website=The 100 Most Influential People of 2023 |publisher=[[တိုင်းစ်|TIME]] |access-date=16 April 2023 |date=13 April 2023 |quote=Min Aung Hlaing has returned Myanmar to a pariah state and made it the world’s second most authoritarian regime, per the Economist Intelligence Unit’s 2022 Democracy Index. Only Taliban-ruled Afghanistan ranked worse. |archive-date=16 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416064524/https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ }}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ ==ကိုယ်ရေးအကျဉ်း== [[File:Thai delegation with Burmese SPDC.jpg|thumb|၂၀၁၀ပြည့်နှစ်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေက ထိုင်းနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် [[အဘီစစ် ဝိဇ္ဇာဇီဝ]]အား လက်ခံတွေ့ဆုံရာ ထိုစဉ်ကညှိကွပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ဘေးတွင်တွေ့ရစဉ်]] ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် (ကြည်း ၁၄၂၃၂)<ref>{{cite web|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ပြန်လည်အတည်ပြုခန့်အပ်ခြင်း|url=https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf|accessdate=16 June 2021|archivedate=24 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210624195531/https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf}}</ref> ကို ခရစ်နှစ် ၁၉၅၅-ခုနှစ်တွင် အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်သည့် ဖခင်တာဝန်ကျရာ[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မင်းဘူးမြို့]]တွင် မွေးဖွားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/popularnewsjournal/videos/361626864949685 |title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် နှင့် Popular News အင်တာဗျူး|work=Popular News Journal|access-date=၁၃ ဇွန် ၂၀၂၃ |date= ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ }}</ref> ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးသောင်းလှိုင်(ခေါ်) ဦးခင်လှိုင်မှာ အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်ပြီး ပန်းချီဆရာတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ပါးစလုံးသည် ထားဝယ်ဇာတိဖြစ်ကြပြီး [[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]လူမျိုးများဖြစ်သည်။<ref name="cincds"/> ၁၉၆၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၆ ခုနှစ်အထိ မန္တလေးမြို့၊ ၁၉၆၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်မြို့တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး<ref name="cincds" /> ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို [[အ.ထ.က(၁)လသာ]] (Central) ကျောင်းမှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သစ်နှင့် အမေရိကန် မြန်မာ တပ်မတော်နှစ်ရပ် ဆက်ဆံရေး - အပိုင်း (၁) |url=http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html |access-date=6 September 2014 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305092756/http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html }}</ref> ၁၉၇၃-၇၄ ခုနှစ်တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ဥပဒေပညာ တက်ရောက်သင်ကြားရင်း ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် [[စစ်တက္ကသိုလ်]] ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အပတ်စဉ် (၁၉) ဝင်ခွင့်ရရှိခဲ့ရာ [[ပြင်ဦးလွင်မြို့]]ရှိ [[စစ်တက္ကသိုလ်]]သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး သိပ္ပံဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ မဟာဝိဇ္ဇာ(ကာကွယ်ရေး)ဘွဲ့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ အရာရှိငယ်ဘဝတွင် မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် အမှတ်(၈၆) ခြေလျင်တပ်ရင်းတွင် ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။ (အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း တပ်ရင်းမှူး၊ အမှတ်(၃၃) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်တွင် စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း)နှင့် နည်းဗျူဟာမှူး တာဝန်များ၊ အမှတ်(၄၄) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် တပ်မမှူး၊ စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီး၊ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့် တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး တာဝန်များအပြင် အမှတ်(၂) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးတာဝန်ကိုပါ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကာလတွင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] ဖြစ်လာပြီး ၂၀၁၁ မတ် ၃၁ မှ စတင်ကာ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် စတင်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ==တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်== ===၂၀၁၁-၂၀၁၆ : ပြည်ထောင်စုကြံခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီအစိုးရ ကာလ=== ၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် [[နအဖ]]အစိုးရမှ [[ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ|ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ]]အသစ်ထံ တရားဝင် အာဏာလွှဲပြောင်းပေးအပ်ချိန်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်မှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာသည်။ သူသည် သူ့ထက် ပို၍ဝါကြီးသောသူများကို ကျော်ဖြတ်၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=":6">{{Cite web |date=12 January 2021 |title=Could Min Aung Hlaing's retirement break the political deadlock? |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ |access-date= |website=Frontier Myanmar |language=en-US |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130143558/https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ }}</ref>တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာချိန်တွင် သူသည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဖြစ်သူ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]သည်လည်း ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။ ၎င်းတိုကို ခန့်အပ်ကြောင်းကို တရားဝင် လူသိရှင်ကြား ကြေညာခဲ့ခြင်းမရှိပဲ ထိုနေ့က လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကျင်းပမှသာ တရားဝင်သိရှိခဲ့ကြရသည်။<ref name="mmsp">{{Cite web|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323623508558&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews|title=အစိုးရသစ်ကို အာဏာလွှဲအပ် လိုက်ပြီ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084210/https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323623508558&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews}}</ref> ၂၀၁၂ခုနှစ် (၆၇)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့အကြောင်း သတင်းများတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ဖြင့်သာ ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-03-28.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၂)}}</ref>ဧပြီလ (၃)ရက်​နေ့တွင် ထုတ်​ဝေ​သော နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာတွင် ဖော်ပြထားသော သတင်း၌ [[အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး]]တက်ရောက်ရန် ထွက်ခွာသွားသော နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ဦးသိန်းစိန်]]ကို လေဆိပ်၌လိုက်ပါ ပို့ဆောင်သူများစာရင်းတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟု ပါရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-04-03.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၃.၄.၂၀၁၂)}}</ref> ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="David">David Paquette, [http://www.irrawaddy.org/archives/1890 "Min Aung Hlaing Appointed Vice-Senior General"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150724081319/http://www.irrawaddy.org/archives/1890 |date=24 July 2015 }}, ''The Irrawaddy'', 3 April 2012.</ref> ၂၀၁၃ခုနှစ် မတ်လ (၂၄)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးမှ ကျင်းပသော ဆွမ်းကပ်လှူပွဲသို့ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]] တက်ရောက်ခဲ့ရာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ရာထူးအဆင့်အတန်းကို ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-25.pdf|title=​ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၅.၃.၂၀၁၃)}}</ref> မတ်လ (၂၇) ရက်နေ့ (၆၈)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့ မိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင်မူ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ အမြင့်ဆုံးတိုးမြှင့်နိုင်သည့် အဆင့်ဖြစ်သော [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] အဆင့်ကို ရယူခဲ့သည်။ ထို့အတူ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုလည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အဆင့်ဖြင့် ပြောင်း၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-28-red.pdf|title=​ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၃)}}</ref> ၎င်းအကြောင်းများကို တရားဝင်ထုတ်ဖော်ကြေညာခြင်းမရှိသဖြင့် ရက်စွဲအတိအကျကို မသိရဘဲ [[တပ်မတော်နေ့]] တွင် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်ဟုသာ ခန့်မှန်းကြသည်။ ၂၀၁၁ မှ ၂၀၁၆အတွင်း အစိုးရနှင့် တပ်မတော်သည် ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်ခဲ့သည်။ အစိုးရပိုင်းမှ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအငြိမ်းစားဖြစ်သူ သမ္မတဦးသိန်းစိန်သည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးထက် ဝါပိုရင့်သူ ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ဤကာလအတွင်း နိုင်ငံရေးတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမရှိပဲ တပ်မ​တော်ပိုင်းတွင်သာ အားစိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ]]အတွင်း [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးသိန်းစိန်နှင့် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရဦးရွှေမန်း]]တို့ အားပြိုင်ရာတွင် ဦးသိန်းစိန်ဘက်မှ ရပ်တည်ခဲ့သည်။<ref name="wnf">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/|title=What next for Senior General Min Aung Hlaing?|access-date=23 September 2021|archive-date=21 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200921125550/https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/}}</ref> [[File:The Commander-in-Chief of Defence Services of the Republic of the Union of Myanmar, General Min Aung Hlaing calls on the Chairman Chief of Staff Committee and Chief of Naval Staff, Admiral Nirmal Verma, in New Delhi.jpg|thumb|၂၀၁၂ခုနှစ်က​ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရစဉ်]] ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် အသက်(၆၀)ပြည့်ရန် နီးကပ်လာချိန်တွင် ၂၀၁၄ ခုနှစ်၌ ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၄/၂၀၁၄အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တို့၏ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်သော အသက်ကို ၆၅နှစ်အထိ တိုးမြှင့်လိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။<ref name="kakana">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2016/07/20/118781.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တို့ အသက် ၆၅ နှစ်ထိ တာဝန်ထမ်းနိုင်ပြီး စစ်အရာရှိများ၏ တာဝန် သက်တမ်း ကန့်သတ်ဟုဆို}}</ref> သို့ရာတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖေါ်ဝါရီ၌ အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် အသက် ၆၅ နှစ် ပြည့်ခဲ့သော်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်ကို ယခုအချိန်ထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ ===၂၀၁၆-၂၀၂၁ : အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ ကာလ === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]]ပြီးနောက် ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] ဦးဆောင်သော [[ဦးထင်ကျော်အစိုးရ]] တက်လာခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ထိုအစိုးရလက်ထက်တွင်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ဆက်လက် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ [[File:President Duterte Meets Myanmar President U Htin Kiaw, Minister For Foreign Affairs Aung San Suu Kyi, Commander-in-Chief Min Aung Hlaing and Myanmar-based Filipino Companies 08.jpg|thumb|၂၀၁၇ခုနှစ်က​တွေ့ရ​သော ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနှင့် ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတ [[ရော်ဒရီဂို ဒူတာတေး]]]] ၂၀၁၇ခုနှစ်အတွင်း အေအာအက်စ်အေ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့၏ ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်မှုကို မြန်မာလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက ပြန်လည်တုံ့ပြန်ကြရာ ဒုက္ခသည် ၇သိန်းကျော် ဘင်္ဂလားဒေရှ့်နိုင်ငံအတွင်း ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြသည်။ ရခိုင်အရေးနှင့် ပက်သက်သက်၍ သူ့အား အမေရိကန်အပါအဝင် နိုင်ငံတကာမှ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ခဲ့ရာ သူ့အနေဖြင့် ဥပဒေများအတိုင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ နိုင်ငံတကာက ယခုလို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းကို လက်မခံဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="retire"/> အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ သက်တမ်းကြာရှည်လာသည်နှင့်အမျှ [[တပ်မတော်]]နှင့် [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့|အစိုးရ]]အကြား ပွတ်တိုက်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။၂၁ ရာစုပင်လုံညီလာခံ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားတစ်ခုတွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားရာ အချို့နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများသည် ၁၉၅၅ခုနှစ်က [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗကပ]]၏ [[ဖဆပလ|ဖဆပလအစိုးရ]]အား ပြုလုပ်ခဲ့သကဲ့သို့ ယခုအခါတွင် ဖဆပလနေရာ၌ တပ်မတော်ကို အစားထိုးနေကြောင်း၊ "ဆိတ်ခေါင်းချိတ်ပြီး ခွေးသားရောင်းဖို့ မကြိုးစားပါနဲ့" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="wheremah">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%B0%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-2/|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဘယ်လမ်းကို ရွေးချယ်မလဲ}}</ref><ref name="speech">{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ-(၂၁)ရာစုပင်လုံ စတုတ္ထအစည်းအဝေးတွင် ပြောကြားသည့် နှုတ်ခွန်းဆက်အမှာစကား|access-date=13 January 2022|archive-date=13 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220113071811/https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn}}</ref>လက်ရှိပြည်တွင်းစစ်ကို တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအကြား ပဋိပက္ခအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အစိုးရက ကြားဝင်ဖျန်ဖြေသူအဖြစ် ပုံမဖော်ရန်၊ တပ်မတော်ကိုသာ အပြစ်ပုံမချရန် ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="wnf"/>ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ပက်သက်၍ အစိုးရ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို တပ်မတော်မှ လူသိရှင်ကြား ဝေဖန်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်ဘက်မှ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့မှ ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]နှင့် အစိုးရဘက်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦး[[ဇော်ဌေး]]တို့သည် ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ သဘောထားများကို ပြောကြားရာတွင် မကြာခဏ တင်းမာမှုများရှိခဲ့သည်။ဥပမာ- တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်ကိစ္စနှင့် ၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲအပြီးများတွင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်းက ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဦး[[ဖြိုးမင်းသိန်း]]က ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဆင့်သာဖြစ်ကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော်ဘက်မှ နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ ထုတ်ပြန်သည့် [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အဆင့် (၈)ဖြစ်ကာ ပြည်ထောင်စုအဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဟု ပြန်လည်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="vpmah">{{Cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဒုတိယသမ္မတအဆင့်ရှိသူဟု တပ်မတော်ထုတ်ပြန်|access-date=23 September 2021|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113084838/https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html}}</ref> ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာ ၄ ရက်နေ့တွင် [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်]] သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ရည်ညွှန်းကာ နိုင်ငံဝန်ထမ်းများသည် ပါတီနိုင်ငံရေး ကင်းရှင်းရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် သာမန်ဝန်ထမ်းမဟုတ်ဘဲ အမျိုးသားနိုင်ငံရေးကဏ္ဍတွင် ဦးဆောင်သူဖြစ်သဖြင့် ၎င်း၏တာဝန်အပေါ် လေးစားအသိအမှတ်ပြုရန် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းကဏ္ဍတွင် လုပ်ပိုင်ခွင့်များ၊ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် ပါဝင်မှု၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေစတင်ရာ အမျိုးသားညီလာခံများတွင် ချမှတ်သည့် အခြေခံမူများနှင့် အသေးစိတ်အခြေခံရမည့် မူများစာအုပ်အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ရာတွင် မှီငြမ်းပြုနိုင်ရေးအတွက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ]]အဆင့် သတ်မှတ်သည်ဟု အခြေခံမူ သတ်မှတ်ခဲ့သဖြင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံဝန်ထမ်းမဟုတ်သည့် အမျိုးသားနိုင်ငံရေးအဆင့်အတန်းကို သတ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref name="vpmah"/> အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အစိုးရများ သက်တမ်းတွင် ကာလုံဟုခေါ်သော [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]ကို တစ်ကြိမ်မျှမခေါ်ခဲ့ပေ။<ref name="retire">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2020/11/20/233687.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အနားယူ မယူ}}</ref> ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်းတွင် နှစ်​ပေါင်း (၄၀)​ကျော်ကြာ အုပ်ချုပ်ရေး အတွေ့အကြုံများစွာရှိကြောင်း၊ ထိုအတွေ့အကြုံများကို လက်တွေ့ အသုံးချရန် အသင့်ရှိကြောင်း အမြဲပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="40yrsservice">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-53204574?xtor=AL-73-%5Bpartner%5D-%5Bkhaosod.co.th%5D-%5Blink%5D-%5Bburmese%5D-%5Bbizdev%5D-%5Bisapi%5D|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်-"အုပ်ချုပ်ရေးအတွေ့ အကြုံ ကျွန်တော့်မှာ အများကြီးရှိတယ်"}}</ref>နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းတစ်ခုတွင် သူ့အနေဖြင့် လက်ရှိရာထူးထက် ပို၍မြင့်သော တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲမစမီတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီ (၃၄)ခုတို့ တွေ့ဆုံခဲ့ရာ ပါတီအချို့မှ လက်ရှိရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှာ ဘက်လိုက်နေကြောင်း၊ လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲမဖြစ်နိုင်ကြောင်းနှင့် တပ်မတော်မှ အာဏာရယူပြီး ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပေးစေလိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="wnf"/> ရွေးကောက်ပွဲအပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသည် အတင်းမာဆုံးအခြေအနေဖြစ်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်မှ ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပက်သက်၍ တောက်လျှောက်ပြောဆိုလာခဲ့ပြီး အစိုးရနှင့် ​ရွေး​ကောက်ပွဲ​ကော်မရှင်အား တောင်းဆိုမှုများ ရှိလာခဲ့သည်။ သို့သော် အစိုးရမှ တရားဝင် ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့က [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ နည်းပြအရာရှိများနှင့် သင်တန်းသားများကို တွေ့ဆုံရာ တချို့မှာ ဥပဒေကို လိုရာဆွဲ၍ လုပ်နေသဖြင့် အကျိုးထက် အဆိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း၊ ဥပဒေကို မလိုက်နာပါက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ဖျက်ပစ်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တပ်မတော်၏ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]က တပ်မတော်အနေဖြင့် အာဏာမသိမ်းဘူးဟု မှတ်ယူ၍မရကြောင်း ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။<ref name="sanda">{{Cite web|url=https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/sithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief/5758387.html?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fsithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief%2F5758387.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ဆန္ဒအစစ်အမှန် ဘာဖြစ်မလဲ|access-date=23 September 2021|archive-date=27 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230227130033/https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/sithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief/5758387.html?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fsithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief%2F5758387.html|url-status=dead}}</ref>ဇန်နဝါရီလ ၂၈ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်း၏သဘောထားကို နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ထံ စာရေးသား ပေးပို့ခဲ့သည်ဟု သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထိုစာတွင် မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုများကို ပြန်၍စစ်ဆေးပေးရန်နှင့် တတိယအကြိမ်လွှတ်တော်များအား သမ္မတ၏အာဏာဖြင့် ဆိုင်းငံ့ပေးရန်တို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ထံသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပေးပို့ခဲ့တဲ့စာ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084611/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html}}</ref> ထိုရက်ပိုင်းအတွင်း မြို့ကြီးအချို့၌ တပ်မတော်၏ သံချပ်ကာယာဉ်များ လှည့်လည်သွားလာမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ (၁)ရက်နေ့ နံနက်အစောပိုင်းတွင် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။ ထို့နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ အမိန့်အမှတ် ၁/၂၀၂၁အရ အာဏာသုံးရပ်ကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထံ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် သမ္မတအနေဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို အာဏာ (၃) ရပ်လွှဲပြောင်းပေးနိုင်သည်ဆိုသည့်ပုဒ်မ ပါဝင်သည်။ သို့သော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် နှင့် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်၏ ဥက္ကဋ္ဌများကို ဖမ်းဆီးအကျယ်ချုပ်ထားရှိကာ မတရားသဖြင့် ဒုသမ္မတ(၁) ဦးမြင့်ဆွေအား ယာယီသမ္မတ အနေဖြင့် သူ့ထံ အာဏာလွှဲပြောင်းစေခဲ့သည်။ ထိုအချက်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ကွဲလွဲကာ အာဏာသိမ်းမှုကို တရားဝင်သယောင်ယောင် လုပ်ဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ===၂၀၂၁ မှ ၂၀၂၆: စစ်အာဏာသိမ်းခြင်း === ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် အာဏာ(၃)ရပ်ကို ချုပ်ကိုင်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂)ရက်နေ့မှစတင်ကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် ဆောင်ရွက်ကာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ယာယီသမ္မတ ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]မှာ အစည်းအဝေးပွဲတစ်ခုတွင်သာ တွေ့ခဲ့ရပြီး လူမြင်ကွင်းမှ ပျောက်သွားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းအလုံးစုံကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်မှ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref name="mal">{{Cite news|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အာဏာကစားပွဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-57432310.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16252286593180&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-57432310}}</ref>အာဏာသိမ်းခြင်းအတွက် အချို့နိုင်ငံများမှ စိုးရိမ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး အချို့နိုင်ငံများက ဖမ်းဆီးထားသူများကို လွှတ်ပေးရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ မြန်မာပြည်အရေးနှင့် အာဆီယံခေါင်းဆောင်များအကြား အရေးပေါ်အစည်းအဝေးတစ်ရပ်ကို အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၌ ကျင်းပခဲ့ရာ ထိုပွဲသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ အာဏာသိမ်းပိုက်ပြီးနောက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ပထမဆုံးသော ပြည်ပခရီးစဉ်ဖြစ်သည်။<ref name="asean">{{Cite news|title=Asean leaders agree 5-point plan for Myanmar|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar|accessdate=23 September 2021|archivedate=1 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210501020903/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar}}</ref> [[File:2021 Special ASEAN Summit on Myanmar's coup d'état (2).jpg|thumb|၂၀၂၁ ဧပြီ ၂၄ရက်​နေ့တွင် ကျင်းပသော အာဆီယံခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေး]] ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ (၁)ရက်နေ့တွင် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]အဖြစ် ပြောင်း၍ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်ကိုပါ ပူးတွဲရယူခဲ့သည်။<ref name="cgov2"/> အိမ်စောင့်အစိုးရအနေဖြင့် ၂၀၂၃ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ တာဝန်ယူမည်ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၃ခုနှစ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ ပြန်လည်ကျင်းပပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="cgov2">{{Cite news|title=အိမ်စောင့်အစိုးရပြောင်းတာ ဘာထူးခြားသွားလဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-58076614.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323943293539&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-58076614}}</ref>၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဦးဆောင်သော အိမ်စောင့်အစိုးရနှင့် ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သော [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]တို့သည် နိုင်ငံတကာ မျက်နှာစာတွင် အသိအမှတ်ပြုခံရရေး ကြိုးစားခဲ့ရသည်။။<ref>{{Cite news|title=ကုလသမဂ္ဂမှာ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ဘယ်သူဖြစ်လာမလဲ|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323948539993&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html|accessdate=23 September 2021|archivedate=19 February 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219084743/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323948539993&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html}}</ref> လက်ရှိတွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]] ကိုမူ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ချက်နိုင်ငံ၊တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဥရောပသမဂ္ဂ စသည်တို့က မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အစိုးရ အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားပြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]] ကို တရားဝင်အစိုးရဟု မည်သည့်နိုင်ငံကမျှ အသိအမှတ်ပြု ထုတ်ဖော်‌ပြောဆိုထားခြင်းမရှိပေ။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":4">{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-11/63-2022_0.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆၃/၂၀၂၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်ခြင်း|work=sacoffice.gov|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၂}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] ကျန်းမာရေးမကောင်းသည့်အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ၎င်းအား ယာယီသမ္မတ တာဝန်အား လွှဲအပ်ရာ သူသည် ထိုနေ့မှာပင် ယာယီသမ္မတ ဖြစ်လာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno|title=ယာယီသမ္မတနဲ့ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာမေးခွန်းများ|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|archive-date=31 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240731114512/https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno}}</ref> ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ]] နှင့် မကိုက်ညီကြောင်း ဝေဖန်ချက်များရှိခဲ့သော်လည်း ဥပဒေနှင့် ညီသည်ဟု စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း]] က တုံ့ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7711192.html|title=ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူတာ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ညီတယ်လို့ စစ်ကောင်စီပြောခွင့် ပြောဆိုချက် ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ကွဲလွဲနေ|work=VOA Burmese|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး ကောင်စီ]] အစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄) အား ၎င်းကိုယ်တိုင် ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဖြင့် ဦးဆောင် ကျင်းပပြီး “နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးအရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာ ထားသည့် ကာလကို နောက်ထပ် ၆ လ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကြောင်း” ဆုံးဖြတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/26518?d=1|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄)ကျင်းပ|work=CINCDS Myanmar|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး (၃/၂၀၂၅) ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံကို ဆက်လက်အုပ်ချုပ်ရန် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ (ကာလုံ) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာချက်ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သော်လည်း မြို့နယ်ပေါင်း ၆၃ မြို့နယ်ကိုမူ အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးတို့ ပြန်လည်ကြေညာခဲ့ပါသည်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာများကို သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းမှူးများအား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး စစ်ခုံရုံးဖြင့် သေဒဏ်အထိ ချမှတ်နိုင်သည့် တရားစီရင်ရေးအာဏာကိုလည်း ယာယီသမ္မတတာဝန်ယူသူ မင်းအောင်လှိုင်က ခန့်အပ်ခဲ့ပါသည်။ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ၉ ခုရှိ ယင်းမြို့နယ် ၆၃ မြို့နယ်အား ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွက် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမိန့်များကို ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ပြီး နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးကို ဦး[[ညိုစော]] အား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး၊ [[ဦးညိုစောအစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအသစ်]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73051|publisher=MOI|accessdate=1 August 2025}}</ref> ဖျက်သိမ်းလိုက်သော စစ်ကောင်စီအစား [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ယူထားပြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးကို ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ပေးအပ်သည်။ <ref>{{Cite web|title=နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/niungngntteaalunkhunrenngaekhmsaayaarekeaamrng-phaicnnykhng|accessdate=2025 July 31|publisher=Myanmar Digital News}}</ref>ယခင်စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အချို့များကို ကာလုံအကြံပေးအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ပြင်ဆင်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဥပဒေပြုအာဏာကို ကာလုံကတစ်ဆင့် ပြန်လည်ကျင့်သုံးလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73140|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုင်ငံသားများ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလွတ်လပ်မှုနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလုံခြုံမှုကို ကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ|publisher=MOI|accessdate=2025-8-1}}</ref> === ကာချုပ်ရာထူးအပြောင်းအလဲ === {{main|၂၀၂၆ မြန်မာတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲ}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ ဇေယျသီရိဗိမာန်၌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်းကို ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနားဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] ထံသို့ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။ထိုနေ့မှာပင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] သမ္မတရွေးချယ်ရေးအစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်း အဖြစ် တစညပါတီမှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ နှင့်အတူ ပူးတွဲအဆိုပြုခဲ့သည်။ထိုသို့ အဆိုပြုချိန် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] ရာထူးနှင့်တွဲဖက်၍ အဆိုပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81294 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆-လက်ရှိ) == {{main|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း}} ၂၀၂၆ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ရက် တွင် ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ တင်သွင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သည် ရွေးကောက်ခံပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အစုအဖွဲ့၏ (၂၄၇ ) မဲရရှိခဲ့ပြီး၊ တစညပါတီမှ တင်သွင်းသည့် တောင်တွင်းကြီးမဲဆန္ဒနယ်မှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ ကို အနိုင်ရကာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့မှ ရွေးချယ်သော ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ၌ မဲအများဆုံးဖြင့် ဧကာဒသမမြောက် သမ္မတ အဖြစ် တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81374 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ရက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]] အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပြီး စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၊ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူများဖြစ်သည့် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယက၏ ရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81674 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ပြီးနောက် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်]]ကို အဖွဲ့ဝင် ၃၄ ဦး၊ ဝန်ကြီးဌာန (၃၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> === ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်စဉ် (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) === သမ္မတကတိသစ္စာပြုပွဲ၏ မိန့်ခွန်းတွင် [[တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်|တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်]] (NCA) လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို ဆက်လက်ဖော်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |last=News |first=K. I. C. |date=2026-04-11 |title=NCA အပစ်ရပ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေး ဆက်လက်ဖော်ဆောင်မည်ဟု စစ်ခေါင်းဆောင်ပြော |url=https://kicnews.org/2026/04/nca-%E1%80%A1%E1%80%95%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AD/ |access-date=2026-04-12 |website=ကေအိုင်စီ - KIC News |language=en-US}}</ref>၊ ဧပြီ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Central Committee ) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81695 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ ဒုတိယသမ္မတ ဦး[[ညိုစော]]က ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Working Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81697 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]]က ဦးဆောင်မည့် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (National Solidarity and Peace-making Negotiation Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81699 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>တို့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ နှစ်သစ်ကူးနှုတ်ခွန်းဆက်မိန့်ခွန်တွင် "လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းအားလုံး လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ပြီး နိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်းကတစ်ဆင့် နိုင်ငံရေးပြဿနာကို နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနဲ့ဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်သွားကြဖို့ အလေးအနက်တိုက်တွန်းသည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ အဂ္ဂမဟာ သီရိသုဓမ္မ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ နှစ်သစ်ကူးနှုတ်ခွန်းဆက် မင်္ဂလာစကား {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81790 |access-date=2026-04-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> === လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့် (၂၀၂၆-လက်ရှိ) === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်|မြန်မာသက္ကရာဇ်]] နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၄,၃၃၅ ဦးနှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၇၉ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၄,၅၁၄ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အသီးသီးရှိ အကျဉ်းထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးမှ အကျဉ်းကျခံနေရသူများကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81823 |access-date=2026-04-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> လွတ်မြောက်လာသူများထဲ၌ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများဖြစ်သော သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]၊​ ဦးဝင်းထိန်တို့အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ဦးရေ ၁၆၅ ဦးသာ ပါဝင်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာနိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကွန်ရက်က ထုတ်ပြန်သည်။​<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=ယနေ့ လွတ်ငြိမ်းခွင့်မှာ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ဦးရေ ၁၆၅ ဦးသာ ပါဝင်လာ - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%9a%e1%80%94%e1%80%b1%e1%80%b7-%e1%80%9c%e1%80%bd%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%84%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%81%e1%80%bd%e1%80%84%e1%80%b7%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}</ref> နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်[[အောင်ဆန်းစုကြည်]] အား ချမှတ်ထားသည့် ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ်အနက် (၄) နှစ်နှင့် (၆) လအား လျှော့ပေါ့ပေးခဲ့ကြောင်း ၎င်း၏ ရှေ့နေဖြစ်သူက ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ်အနက် ၄ နှစ်ခွဲ လျှော့ပေါ့ပေး - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%92%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%ba%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%86%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%85%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9b%e1%80%b2%e1%80%b7-4/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့|ကဆုန်လပြည့်နေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြင့် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁,၅၀၈ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82285 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>နှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၁ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82287 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ စုစုပေါင်း ၁,၅၁၉ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ အကျဉ်း​ထောင် အချုပ်​ထောင်အသီးသီးတွင် အကျဉ်းကျခံ​နေရသည့် အကျဉ်းသား အကျဉ်းသာသူ ၁၅၀၈ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်​ပေး |url=https://news-eleven.com/article/311564 |access-date=2026-04-30 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ဝ ရက် မတိုင်မီ ကျူးလွန်ခဲ့သော ပြစ်မှုတစ်ခုခုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းခံရပြီး အကျဉ်း ထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးတွင် ပြစ်ဒဏ်ကျခံလျက်ရှိသော အကျဉ်းသား၊ သူများကို ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ (၁) အရ ယင်းတို့ကျခံရန်ကျန်ရှိသောပြစ်ဒဏ်၏ ခြောက်ပုံတစ်ပုံကို လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82283 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ == === နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကော်စီဥက္ကဋ္ဌ (၂၀၂၁-၂၀၂၅) === နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး ရယူပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်အချို့ကို ဖိတ်ကြားခံရမှုအရ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူထားသည့် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် မင်းအောင်လှိုင်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ [[ဘန်ကောက်မြို့]]တွင် တွေ့ဆုံခဲ့သော်လည်း တရားဝင် ခရီးစဉ်တစ်ခု အနေဖြင့် ဖော်ပြ၊ ကြေညာထားခြင်း မရှိပေ။<ref>{{Cite web|url=https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B|title=အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌနှင့် စစ်ခေါင်းဆောင် ဘန်ကောက်မြို့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးနေ၊ ထိုင်းအစိုးရ လုံခြုံရေးတင်းကြပ်ထား|accessdate=2025-6--26|publisher=Shan Herald News|date=April 17, 2025|archive-date=4 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250504212343/https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B}}</ref> ==== အနှစ်ချုပ် ==== * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|Thailand}}နိုင်ငံ (တစ်ကြိမ်သည် တရားဝင်မကြေညာထားပါ။)၊ * နှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Belarus}}၊ {{အလံ|China}} * ခုနှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Russia}} {| class="wikitable" |+တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၂၁-၂၇ ဇွန် ၂၀၂၁ |ပထမတစ်ကြိမ် ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်မှာ မော်စကိုတွင် ကျင်းပသော Moscow Conference on International Security 2021 သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/12145/|title=ကမ်းကုန်အောင်မိုက်နေသော မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှား၏ အခန်းကဏ္ဍ|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}</ref> |- |၂။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၁၀-၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၂ |ရုရှားနိုင်ငံကို ဒုတိယအကြိမ် သွားရောက်တဲ့ ခရီးစဉ်အတွင်းမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟာ မော်စကိုမြို့၊ ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှုမြို့တော်မှာ ရွှေ စည်းခုံ ပုံတူစေတီ ထီးတော်တင်တာ၊ ရုရှား မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးအသင်း၊ ရုရှား အာဆီယံ စီးပွားရေး ကောင်စီက တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ တွေ့ဆုံတာတွေ လုပ်ခဲ့ပေမယ့်၊ ရုရှား ကာကွယ် ရေးဝန်ကြီး ဆာဂေး ရှိုဂူ တို့နဲ့တော့ တွေ့ဆုံခွင့်မရခဲ့ဘဲ ရုရှား ဒုတိယကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီး အလက်ဇန်းဒါး ဖိုမင်နဲ့သာ တွေ့ဆုံခဲ့ရပါသည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/11998/|title=အပယ်ခံစစ်ခေါင်းဆောင်၏ ဟန်ပြရုရှားခရီးစဉ်|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}</ref> |- |၃။ |{{အလံ|Russia}} |ဒီဗော့စတော့ခ်မြို့ |၄-၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |(၇) ကြိမ်မြောက် အရှေ့ဖျားစီးပွားရေးဖိုရမ် (The 7th Eastern Economic Forum-2022) သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ မျက်နှာစုံညီပွဲတွင် ပူတင်နှင့်လည်း ဆုံတွေ့နိုင်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/29869|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် Eastern Economic Forum-2022 ၏ မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး Plenary Session ၌ တက်ရောက် ပါဝင်ဆွေးနွေး|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI}}</ref> |- |၄။ |{{Flag|China}} |[[ကူမင်းမြို့]] |၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄ |အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ တရုတ်ဝန်ကြီးချုပ် မစ္စတာလီချန်နှင့် တွေဆုံခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/63632|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}</ref> |- |၅။ |{{အလံ|Russia}} {{Flag|Belarus}} |[[မော်စကိုမြို့]]၊ မင့်စ်မြို့ |၄-၉ မတ် ၂၀၂၅ |ရုရှားသမ္မတ ပူတင်နှင့် ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသမ္မတ လူကာရှန်ကိုတို့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/03/12/398454.html|title=မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ရုရှားနဲ့ ဘီလာရုစ် အာဏာရှင်တွေ အားပေး|accessdate=2025-6-26|publisher=The Irrawaddy}}</ref> |- |၆။ |{{Flag|Thailand}} |[[ဘန်ကောက်မြို့]] |၃ ဧပြီ ၂၀၂၅ |ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် [[ဘင်းမ်စတက်|BIMSTEC]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://ayartimes.com/?p=52388|title=စစ်ခေါင်းဆောင် က ဘင်းမ်စတက် အစည်းအဝေးအတွက် ပြင်ဆင်ခဲ့သော်လည်း အကျိုးအမြတ် မထွက်ဘဲ ဆန့်ကျင်မှုများသာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရ|publisher=Ayeyarwaddy Times|accessdate=2025-6-26}}</ref> |- |၇။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၇-၁၀ မေ ၂၀၂၅ |ရုရှားနိုင်ငံ၊ မော်စကိုမြို့တွင်ကျင်းပသည့် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ပြီးဆုံးသည့် ရင်ပြင်နီအောင်ပွဲ အခမ်းအနားတက်ပွဲတက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/69680|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ မဟာမျိုးချစ်စစ်ပွဲကြီးအောင်ပွဲ နှစ် (၈၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် စစ်ရေးပြအခမ်းအနားသို့ ပါဝင်တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}</ref> |- |၈။ |{{Flag|Russia}} {{အလံ|Belarus}} |မင့်စ်မြို့၊ နိုဗာစီဗစ်မြို့၊ Ulan-Ude မြို့ |၂၅-၂၉ ဇွန် ၂၀၂၅ |စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(Eurasian Economic Forum 2025)သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသို့ မရောက်မီ၊ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ နိုဗာစီဗစ်မြို့သို့ အရင်ရောက်ရှိပြီး၊ နိုဗာစီဗစ်ဒေသအုပ်ချုပ်ရေးမှူး Mr. Travnikov Ahdrey Aleksandrovich နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံမှ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ၊ Buryatia ပြည်နယ်၊ Ulan-Ude မြို့သို့ တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေးခရီးရောက်ရှိခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/71501|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(EEF 2025)သို့ တက်ရောက်ရန် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250626062311/https://www.moi.gov.mm/news/71501|archivedate=2025-6-26}}</ref> |- |၉။ |{{အလံ|China}} |တီယန်ကျင်းမြို့ |၃၀ ဩဂုတ် - ၇ စက်တင်ဘာ<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74578|title=တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ အလုပ်သဘောခရီးစဉ်သွားရောက်ခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံနှင့် နိုင်ငံတကာမှ ခေါင်းဆောင်များအား တွေ့ဆုံ၍ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ဆွေးနွေးဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည့် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား ပြည်သူလူထုများက သောင်းသောင်းဖြဖြ ကြိုဆိုနှုတ်ဆက်|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=8 September 2025}}</ref> ၂၀၂၆ |[[ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့|ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74363|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး (SCO SUMMIT 2025) အစည်းအဝေးအထိမ်းအမှတ်ကြိုဆိုဂုဏ်ပြုညစာစားပွဲသို့ တက်ရောက်|accessdate=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> | |- |၁၀။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၂၄-၂၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ |ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum 2025) သို့တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/75321|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum - 2025) ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံသို့ထွက်ခွာ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=25 September 2025}}</ref> |} === နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) === * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|India}}၊ {{အလံ|China}}၊ {{lang-lo|ລາວ}} {| class="wikitable" !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|India}} |ဗုဒ္ဓဂါယာ၊ နယူးဒေလီ |၃၀ မေ<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ် ရောက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/83365 |access-date=2026-05-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> - ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ | | |- |၂။ |{{အလံ|China}} |[[ပေကျင်းမြို့]] |၁၅ ဇွန်<ref>{{Cite web |title=သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦး​ဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ ​​​​ပေကျင်းမြို့သို့​ရောက်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/312702 |access-date=2026-06-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> - ၁၉ ဇွန် ၂၀၂၆ | | |- |၃။ | {{lang-lo|ລາວ}} |[[ဗီယင်ကျန်းမြို့]] |၃ဇူလိုင်-၅ဇူလိုင် | | |} [[File:Мин Аун Хлайн в Татарстане 02 (25-06-2021).jpg|thumb|၂၀၂၁ခုနှစ် ဇွန်လအတွင်းက ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်တွင် ​တွေ့ရစဉ်]] == လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ == [[ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီ]]က မင်းအောင်လှိုင်၏ တပ်မတော်သားများသည် [[ကချင်ပြည်နယ်]]နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]က အရပ်သားများကို တမင်တကာ ပစ်မှတ်ထားခဲ့ကြကြောင်း၊ ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသမီးများကို အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့ကြောင်း၊ အရပ်သားများကိုပစ်ခတ်ကြောင်းနှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]အတွင်းရှိ ကျေးရွာများ မီးရှို့ကြောင်း အစီရင်ခံ သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Section |first=United Nations News Service |date=20 June 2016 |title=UN News – Myanmar must address 'serious' human rights violations against minorities – UN rights chief |url=http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180212012658/http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |archive-date=12 February 2018 |access-date=8 October 2017 |website=UN News Service Section |language=en}}</ref> သူသည် ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအား လူမျိုးတုန်းရှင်းလင်းခြင်းအတွက် စွပ်စွဲခံနေရသည်။<ref>{{Cite news |last=Farmaner |first=Mark |date=13 September 2017 |title=Only One Person Can Stop Ethnic Cleansing In Myanmar, And It Isn't Aung San Suu Kyi |work=[[Huffington Post]] |url=https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |url-status=live |access-date=31 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |archive-date=9 February 2019 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=9 February 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f }}</ref> အဆိုပါလုပ်ရပ်များသည် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုနှင့် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုများ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |date=30 March 2015 |title=Burma's Military Milestone |publisher=[[Human Rights Watch]] |url=https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |archive-date=4 August 2016 |accessdate=28 May 2017 |archivedate=4 August 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone }}</ref> ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ၏ လွတ်လပ်သော နိုင်ငံတကာ အချက်အလက်ရှာဖွေရေးမစ်ရှင်က မင်းအောင်လှိုင်နှင့် အခြားသော စစ်ဗိုလ်ချုပ်များသည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တို့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများအတွက် အဓိက တာဝန်ရှိသူများဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name="UNReport">{{Cite news |last=Nebehay |first=Stephanie |date=27 August 2018 |title=Myanmar generals had "genocidal intent" against Rohingya, must face justice – UN |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R |accessdate=19 January 2022 |archivedate=12 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210212175728/https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R }}</ref> မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တကွ အခြားစစ်ဗိုလ်ချုပ်များဖြစ်သည့် စိုးဝင်း၊ အောင်ကျော်ဇော၊ မောင်မောင်စိုးနှင့် သန်းဦးတို့အား စစ်ရာဇဝတ်မှုများအတွက် နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်မှု တရားရုံးတို့တွင် တရားစွဲဆိုသင့်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=UNReport/> မြန်မာနိုင်ငံတွင်း လူမျိုးရေးနှင့် ဘာသာရေး အမုန်းတရားများ ပြန့်ပွားမှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက်ဟုဆိုကာ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်က မင်းအောင်လှိုင်အပါအဝင် လူပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာ ၁၉ ခုကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar army chief over rights abuses |work=[[The Times of India]] |url=https://www.timesofindia.com/world/south-asia/facebook-bans-myanmar-army-chief-over-rights-abuses/articleshow/65561259.cms |access-date=27 August 2018}}{{Dead link|date=April 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar Army Chief Min Aung Hlaing, 19 others over rights abuses |publisher=[[News Nation]] |url=http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |archive-date=27 August 2018 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=27 August 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html }}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် မေလ ၁၆ ရက်တွင် တွစ်တာမှလည်း မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200630080746/https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |archive-date=30 June 2020 |access-date=5 May 2020}}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးဖြစ်သော ဦး[[ကျော်ဇောဦး]]က ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း တပ်မတော်၏ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများသည် ပြည်သူလူထုနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များအား ထိခိုက်နစ်နာစေကြောင်း အိတ်ဖွင့်ပေးစာကို မင်းအောင်လှိုင်ထံ ပေးပို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=Open Letter to Senior General Min Aung Hlaing from U Kyaw Zaw Oo about damage to cultural heritage, fatalities and casualties incurred by intentional and indiscriminate attacks of Myanma Tatmadaw on non-military targets |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227103927/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=သမိုင်းဝင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအဆောက်အအုံများအပါအဝင် စစ်ဖက်ပစ်မှတ်မဟုတ်သည့်နေရာများသို့ တမင်သက်သက် ပစ်ခတ်ကြသဖြင့် သေဆုံးထိခိုက်ကြရသည့်ကိစ္စ အိတ်ဖွင့်ပေးစာ |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |language=my |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227104428/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}</ref> အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက မင်းအောင်လှိုင်အား ပိတ်ဆို့မှုများ ချမှတ်ခဲ့ရာ သူ့အား အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |title=US Tightens Sanctions on Myanmar Army Chief |url=https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108091251/https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Voice of America |language=en}}</ref><ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Treasury Sanctions Individuals for Roles in Atrocities and Other Abuses |url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207144752/https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |archive-date=7 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=U.S. Department of the Treasury}}</ref> ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့သော လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုပေါင်းများစွာအတွက် စစ်ခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]] [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ|သတိုးသီရိ]]သုဓမ္မ မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုတရားရုံး (ICC) ၏ ရှေ့နေချုပ် ကာရင် ခန်း (Karim AA Khan) က ICC တရားရုံးကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၇ ရက်နေ့တွင်လျှောက်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy147w07pyo|title=အိုင်စီစီ ဖမ်းဝရမ်း လျှောက်ထားမှု အပေါ် စစ်ကောင်စီ တုံ့ပြန်ချက်|work=BBC Burmese|access-date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ }}</ref>လူ့အခွင့်အရေးတက်ကြွသူများက ထောက်ခံကြိုဆိုခဲ့ကြသော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးပြောခွင့်ရ Mao Ning က ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီက အမှုကိုလွှဲပြောင်းပေးခြင်းမျိုးမဟုတ်လျှင် ရောမဥပဒေစာချုပ်၌ လက်မှတ် မထိုးထားသည့် နိုင်ငံ နှင့် နယ်မြေများအပေါ် အိုင်စီစီတရားရုံးက စီရင်ပိုင်ခွင့်မရှိဟု နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက် တွင် မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်ဘက်က ပြောဆို ရပ်တည်ခဲ့သည်။အလားတူ မြန်မာစစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကလည်း အိုင်စီစီရှေ့နေချုပ်၏ ပြောကြားချက်အပေါ် လက်မခံဘဲ ပယ်ချသည်။ == အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများ == မင်းအောင်လှိုင်သည် တပ်မတော်ပိုင် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်]] (MEHL)တွင် ရှယ်ယာအများစု ပိုင်ဆိုင်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀-၁၁ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် ရှယ်ယာ ၅၀၀၀ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး နှစ်စဉ်အမြတ်ဝေစုအနေဖြင့် ဒေါ်လာ နှစ်သိန်းခွဲ ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Leaked documents reveal global business links to Myanmar military crimes |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108144231/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Amnesty International |language=en}}</ref> သူသည် MEHL ၏ နာယက အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=17 June 2020 |title=Systemic Conflict of Interest in Myanmar Military Allows for Serious Corruption |url=https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026180332/https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}</ref> မင်းအောင်လှိုင်၏ သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံသည် Sky One ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီနှင့် အောင်မြင့်မိုမင်းအာမခံ ကုမ္ပဏီအပါအဝင် ကုမ္ပဏီများစွာ ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။<ref name=":3" /> အောင်ပြည့်စုံသည် ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သော [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ]]တွင်လည်း ရှယ်ယာများစွာ ပါဝင်ထားသည်။<ref name=":3">{{Cite web |title=တပ်ချုပ်သားပိုင်ကုမ္ပဏီများကို အရေးယူရန် ကုလအချက်အလက်ရှာဖွေရေးအဖွဲ့ တောင်းဆို |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201053646/https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |archive-date=1 February 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=my}}</ref> တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူပြီးနောက် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ [[ပြည်သူ့ရင်ပြင်နှင့် ပြည်သူ့ဥယျာဉ်]]တွင် စားသောက်ဆိုင်နှင့် အနုပညာပြခန်းအတွက် နှစ် ၃၀ မြေငှားရမ်းခြင်းကို ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးထက် လျော့နည်းသော နှုန်းထားဖြင့် သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံက ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Military Chief's Son Paid 'Very Low' Rent for His Upscale Restaurant on Government-Owned Land |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717014336/https://myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |archive-date=17 July 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ဆေးနှင့် ဆေးပစ္စည်းများအတွက် [[အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲမှုဌာန (မြန်မာ)|အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးဌာန]]၏ ခွင့်ပြုချက်နှင့် အခွန်ကိစ္စရပ်များကို ဝန်ဆောင်မှုပေးသော ''A&M Mahar'' ကုမ္ပဏီသည်လည်း အောင်ပြည့်စုံပိုင်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။<ref name=":1">{{Cite web |title=Dirty Secrets #2: Sr. Gen. Min Aung Hlaing's family profiting off of FDA and Customs clearances |url=https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026181000/https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}</ref> အခွန်ဌာနကို MEHL ၏ ဒါရိုက်တာဟောင်းဖြစ်သူ ဦးကျော်ထင်က ဦးဆောင်သည်။<ref name=":1" /> ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် သမီးဖြစ်သူ [[ခင်သီရိသက်မွန်]]သည် [[သတ္တမမြောက်အာရုံ]] ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite web |title=Military Chief's Family Members Spend Big on Blockbuster Movies, Beauty Pageants |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215082136/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |archive-date=15 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ထိုနှစ်မှာပင် ချွေးမဖြစ်သူ မျိုးရတနာထိုက်က Stellar Seven Entertainment အမည်ရှိ ဖျော်ဖြေရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=":2" /> ==ထမ်းဆောင်ခဲ့သော စစ်ဖက်ဆိုင်ရာတာဝန်များ== {| class="wikitable" |- !ခုနှစ် !! နေရာ !!ရာထူး!! တာဝန် |-၁၉၉၅-၁၉၉၈(အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း(တပ်ရင်းမှူး) | ၁၉၉၈ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး || စစ်ဦးစီးအရာရှိ (ပထမတန်း) |- | ၁၉၉၉ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးကြီး|| နည်းဗျူဟာမှူး |- | ၂၀၀၂ ||[[အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || တပ်မမှူး |- | ၂၀၀၃ ဩဂုတ် ||[[စစ်တက္ကသိုလ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || ကျောင်းအုပ်ကြီး |- | ၂၀၀၄ နိုဝင်ဘာ || [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ်|| တိုင်းမှူး |- | ၂၀၀၆ || [[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ် || တိုင်းမှူး |- | ၂၀၀၇ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ်|| [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] |- | ၂၀၀၈ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] |- | ၂၀၁၀ ဩဂုတ် || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း/ ရေ/ လေ)]] |- |၂၀၁၁ မတ် || rowspan="3" |[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]|| ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|| rowspan="3" | [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်]] |- |၂၀၁၂ ဧပြီ ၃ || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး |- |၂၀၁၃ မတ် || ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး |} == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှံခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်း|url=https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf|accessdate=2025 August 2|publisher=Open Data Mekong}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":4" /> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ (၅) ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]က ဂုဏ်ထူးဆောင် [[ပြည်သူ့ရေးရာ စီမံခန့်ခွဲမှု|ပြည်သူ့ရေးရာစီမံခန့်ခွဲမှု]]ပါရဂူဘွဲ့ Honorary Doctor of Public Administration (D.P.A honoris causa) ကိုချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/69846d4bdd503d7856062b39 |access-date=2026-04-14 |website=www.npnewsmm.com}}</ref> == ကျန်းမာရေး နှင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ခံရမှု == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း (Lumbar Spondylosis with Spinal Stenosis) ဝေဒနာအတွက် နေပြည်တော်ရှိ အမှတ် (၂) တပ်မတော်ဆေးရုံကြီး (ခုတင် ၁၀၀၀) ၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ပါရဂူများနှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ဆေးတပ်ဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်း၍ ၂ နာရီကြာ အရေးပေါ် ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူခဲ့သည်။ထို ခွဲစိတ်မှုသည် အောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက သတင်းထုတ်ပြန်ပေးခဲ့ပြီး၊ထုတ်ပြန်ချက်ထဲ တာဝန်များပြန်လည်ထမ်းဆောင်နေပြီဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/310689|title=ယာယီသမ္မတ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း ဝေဒနာခံစားခဲ့ရသဖြင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ကုသမှု (၂)နာရီကြာ ပြုလုပ်ခဲ့ရ|work=Eleven Media Group|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist|2}} {{s-start}} {{s-mil}} {{s-bef|before=[[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရရွှေမန်း]]}} {{s-ttl|title=[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]|years=၂၀၁၀–၂၀၁၁}} {{s-aft|after=[[လှဌေးဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|လှဌေးဝင်း]]}} {{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]}} {{s-ttl|title=[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]|years=၂၀၁၁–၂၀၂၆}} {{S-aft|after= [[ရဲဝင်းဦး]]}} {{s-off}} {{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]<br>{{nobold|[[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နအဖ]]ဥက္ကဋ္ဌ <small>(၁၉၉၇–၂၀၁၁)</small>}}}} {{s-ttl|title=[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]|years=၂၀၂၁–၂၀၂၅}} {{S-aft|after= ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''}} {{s-bef|before=[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] {{nobold|(ယာယီ)}}}} {{s-ttl|title=ယာယီ[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]] (တာဝန်) |years=၂၀၂၄–၂၀၂၆}} {{S-aft|after= ''ကိုယ်တိုင်''}} {{s-vac|last=[[သိန်းစိန်]] {{nobold|(၂၀၁၁)}}}} {{s-ttl|title=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] |years=၂၀၂၁–၂၀၂၅}} {{S-aft|after= [[ညိုစော]]}} {{s-end}} {{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်သူ အကြီးအကဲများ}} {{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ}} {{lifetime|၁၉၅၆| | }} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:အာဏာသိမ်း ခေါင်းဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးမှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ထားဝယ်လူမျိုး]] r5y6yxc4sqxxzvm3ei1n7uskhil1ezm 1042060 1042017 2026-07-04T05:49:11Z Salai Rungtoi 22844 /* နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) */ 1042060 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]](ငြိမ်း) | name = မင်းအောင်လှိုင် | image = President Min Aung Hlaing 2026 (cropped).jpg |caption = သမ္မတ မင်းအောင်လှိုင် (၂၀၂၆) |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|ဧကာဒသမမြောက်]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]] |term_start1= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |vicepresident1 = [[ညိုစော|ညိုစော]] <br> [[နန်းနီနီအေး|နန်းနီနီအေး]] |predecessor1= [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] |successor1 = | office2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] | status2 = ယာယီ (တာဝန်) | predecessor2 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) | successor2 = ''ကိုယ်တိုင်'' | president2 = | primeminister2 = ''ကိုယ်တိုင်'' <small>(၂၀၂၄-၂၀၂၅)</small> <br> [[ညိုစော]] <small>(၂၀၂၅-၂၀၂၆)</small> | term_start2 = ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ | term_end2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | office3 = [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်| နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] <br>ဥက္ကဋ္ဌ | predecessor3 = ''ကော်မရှင်စတင်'' | successor3 = ''ကော်မရှင် ဖျက်သိမ်း'' |appointer3= ''ကိုယ်တိုင်'' | deputy3 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | president3 = ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်) | termstart3 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | termend3 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | office4 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]<ref>{{cite web|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ်(၉/၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်|url=http://www.dsinfo.org/node/957|website=|access-date=|language=|date=2 February 2021|accessdate=2 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131316/http://dsinfo.org/node/957}}</ref> | predecessor4 = ''ကောင်စီစတင်'' | successor4 =''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' | deputy4 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | president4 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) <br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်) | termstart4 = ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | termend4 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | office5 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း|၁၂ ဦးမြောက်]]<!--ဝန်ကြီးချုပ်အမည်ဖြင့် ရာထူးယူခဲ့သူများကိုသာ ထည့်တွက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။--> [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]<ref>{{Cite news |url=http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm |title=Myanmar forms caretaker government: State Administration Council |accessdate=2 August 2021 |archivedate=19 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219074722/http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm }}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/|title=Myanmar army ruler takes prime minister role, again pledges elections|accessdate=2 August 2021|archivedate=1 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210801191831/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/}}</ref> | president5 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ)<br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်) | predecessor5 = [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးသိန်းစိန်]] (နအဖအစိုးရ) | successor5 = [[ညိုစော|ဦးညိုစော]] | deputy5 = {{list collapsed|title=''စာရင်း''| *[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] *[[တင်အောင်စန်း]] *[[မြထွန်းဦး]] *[[မောင်မောင်အေး]] *[[ဝင်းရှိန်]] *[[သန်းဆွေ]] }} | term_start5 = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ | term_end5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | office6 = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | predecessor6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သန်းရွှေ]] | successor6 = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] | president6 =ဦး[[သိန်းစိန်]] <br> ဦး[[ထင်ကျော်]] <br> ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] <br> ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) <br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်) | deputy6 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | termstart6 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ | termend6 = ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | party = | birth_date = {{birth date and age|1956|7|3|df=y}} | birth_place = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] ၊ [[မင်းဘူးမြို့]] | death_date = | death_place = | nationality = [[ထားဝယ်လူမျိုး]] | parents = ပန်းချီဦးခင်လှိုင်(ထားဝယ်)<ref>{{cite web |title=သီတဂူဆရာတော် ရေစက်ချအနုမောဒနာတရားဟောကြားချီးမြှင့်ခြင်း |url=https://thesitagu.org/index.php/academics/yangon/970-2020-01-27-03-08-48 |website=thesitagu.org |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀}}</ref>၊ ဒေါ်လှမူ(ထားဝယ်)<ref name="cincds">{{cite web |title=တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ Politic မဂ္ဂဇင်းတို့၏ မေးမြန်းဖြေကြားမှုများကို Politic မဂ္ဂဇင်း၌ ထည့်သွင်းဖော်ပြ |url=https://cincds.gov.mm/node/8613?d=1 |website=cincds.gov.mm |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၀}}</ref> | spouse = ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]] | children = [[အောင်ပြည့်စုံ]]<br/>[[ခင်သီရိသက်မွန်]] | alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ([[LL.B]])<br/>[[စစ်တက္ကသိုလ်]] | website = {{url|www.seniorgeneralminaunghlaing.com.mm}} | nickname = | allegiance = {{flag|Myanmar}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၁၉၇၄–၂၀၂၆ | rank = [[File:Senior General.gif|15px]] [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] | unit = | commands = {{flagicon image|Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် | battles = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | awards = {{unbulleted list | [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]] | [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]] | [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Honorary Malaysian Armed Forces Order for Valour (First Degree)]] | [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Gallant Commander of Malaysian Armed Forces]] | Knight Grand Cross First Class of the Most Exalted [[ဆင်ဖြူတော်ဝင်သူရဲကောင်းဘွဲ့တံဆိပ်]] }} | ethnicity = |honorific prefix=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] (ငြိမ်း) <br>[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]]<br>ဦး |military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၄၂၃၂}}[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]] '''ဦးမင်းအောင်လှိုင်'''([[၃ ဇူလိုင်]] [[၁၉၅၆]] မွေးဖွား)သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]]ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ၁၀ ဦးမြောက် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-03 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သမ္မတအိပ်မက်ပြည့်ဝ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/czrey4p725jt |access-date=2026-04-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၊ [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]တွင်လည်း ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် မိမိကိုယ်တိုင် ခန့်အပ်ကာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]၏ အစိုးရအကြီးအကဲအဖြစ် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာနှင့် ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဥပဒေပြုရေးအာဏာတို့ကို ကိုယ်တိုင်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Min Aung Hlaing elected Myanmar president despite international criticism |url=https://asia.nikkei.com/spotlight/myanmar-crisis/min-aung-hlaing-elected-myanmar-president-despite-international-criticism |access-date=2026-04-03 |website=Nikkei Asia |language=en}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]]မှ ကျန်းမာရေးမကောင်းတော့သဖြင့် ယာယီသမ္မတ တာဝန်များကို လက်လွှဲပေးခဲ့ရာ  ထိုနေ့မှာပင် သူသည် ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ရယူသူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>ယာယီသမ္မတရာထူးအားယူ</ref>၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး က ဒုတိယသမ္မတလောင်းတစ်ဦးအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး၊မတ်လ ၃၁ရက်တွင် အဆိုပါအစုအဖွဲ့၏ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]တွင် မဲအများဆုံးဖြင့် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ပထမနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81258 |access-date=2026-03-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>ဧပြီလ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] က ဒုတိယ သမ္မတသုံးဦးအနက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ကို ထောက်ခံမဲ ၄၂၉ ၊ ဦးညိုစော ကို ၁၂၆မဲ နှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေး ကို ၂၆ မဲဖြင့် သမ္မတမဲပေးရွေးချယ်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ၁၁ ဦးမြောက်သမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ရွေးချယ်တင်မြှောက် |url=https://news-eleven.com/article/310989 |access-date=2026-04-03 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> သူသည် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် လက်ခံခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် အနားယူခဲ့သည်။ သူသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးဆောင်သော အဖွဲ့ဝင် (၁၁) ဦးပါဝင်သည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf |access-date=5 November 2019 |archive-date=16 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190816065930/http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf }}</ref> ယခင်က [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ရေ၊လေ)]] ဖြစ်သည်။<ref>https://www.irrawaddy.com/news/burma/min-aung-hlaing-appointed-vice-senior-general.html</ref>ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ [[ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှု]]အတွက် အဓိကတာဝန်ရှိသူအဖြစ် စွပ်စွဲခံထားရသည်။ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒတွင် သူသည် [[အာဆီယံ]]၏လွှမ်းမိုးမှုကို တွန်းလှန်ပြီး [[ရုရှားနိုင်ငံ]]၊[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]တို့အပေါ် ပိုမိုအားကိုးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=China, Russia, India enabling Myanmar’s military rule: Report |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=2 November 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207033107/https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report }}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar warns ASEAN that pressure would be counterproductive |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=28 October 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207051251/https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading }}</ref> သူ၏ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများနှင့် အကျင့်ပျက်ခြစားမှု စွပ်စွဲချက်များကြောင့် နိုင်ငံတကာ၏ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများ ဆက်တိုက်ချမှတ်ခံခဲ့ရလျက်ရှိသည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် [[ဒီမိုကရေစီ|ဒီမိုကရေစီ အညွှန်းကိန်း]]၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များအရ သူ၏လက်‌ထက်မြန်မာနိုင်ငံသည် အာဖဂန်နစ္စတန်ပြီးလျှင် ဒုတိယအာဏာရှင်အဆန်ဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Ranked Second-Least Democratic Nation in World |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-ranked-second-least-democratic-nation-in-world.html |access-date=7 February 2023 |work=[[The Irrawaddy]] |date=10 February 2022}}</ref> ၂၀၂၃ ဧပြီလ ၁၃ တွင် [[တိုင်းစ်|တိုင်းမ်စ်]]မဂ္ဂဇင်းမှ သူ့အား "၂၀၂၃ ခုနှစ်၏ ဩဇာအရှိဆုံး လူပုဂ္ဂိုလ် ၁၀၀" ထဲတွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး "နိုင်ငံကိုအပယ်ခံဘဝသို့ ရောက်စေခဲ့သည်" ဟူ၍ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{cite web |last1=Campbell |first1=Joshua |title=Min Aung Hlaing |url=https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ |website=The 100 Most Influential People of 2023 |publisher=[[တိုင်းစ်|TIME]] |access-date=16 April 2023 |date=13 April 2023 |quote=Min Aung Hlaing has returned Myanmar to a pariah state and made it the world’s second most authoritarian regime, per the Economist Intelligence Unit’s 2022 Democracy Index. Only Taliban-ruled Afghanistan ranked worse. |archive-date=16 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416064524/https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ }}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ ==ကိုယ်ရေးအကျဉ်း== [[File:Thai delegation with Burmese SPDC.jpg|thumb|၂၀၁၀ပြည့်နှစ်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေက ထိုင်းနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် [[အဘီစစ် ဝိဇ္ဇာဇီဝ]]အား လက်ခံတွေ့ဆုံရာ ထိုစဉ်ကညှိကွပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ဘေးတွင်တွေ့ရစဉ်]] ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် (ကြည်း ၁၄၂၃၂)<ref>{{cite web|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ပြန်လည်အတည်ပြုခန့်အပ်ခြင်း|url=https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf|accessdate=16 June 2021|archivedate=24 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210624195531/https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf}}</ref> ကို ခရစ်နှစ် ၁၉၅၅-ခုနှစ်တွင် အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်သည့် ဖခင်တာဝန်ကျရာ[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မင်းဘူးမြို့]]တွင် မွေးဖွားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/popularnewsjournal/videos/361626864949685 |title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် နှင့် Popular News အင်တာဗျူး|work=Popular News Journal|access-date=၁၃ ဇွန် ၂၀၂၃ |date= ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ }}</ref> ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးသောင်းလှိုင်(ခေါ်) ဦးခင်လှိုင်မှာ အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်ပြီး ပန်းချီဆရာတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ပါးစလုံးသည် ထားဝယ်ဇာတိဖြစ်ကြပြီး [[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]လူမျိုးများဖြစ်သည်။<ref name="cincds"/> ၁၉၆၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၆ ခုနှစ်အထိ မန္တလေးမြို့၊ ၁၉၆၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်မြို့တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး<ref name="cincds" /> ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို [[အ.ထ.က(၁)လသာ]] (Central) ကျောင်းမှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သစ်နှင့် အမေရိကန် မြန်မာ တပ်မတော်နှစ်ရပ် ဆက်ဆံရေး - အပိုင်း (၁) |url=http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html |access-date=6 September 2014 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305092756/http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html }}</ref> ၁၉၇၃-၇၄ ခုနှစ်တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ဥပဒေပညာ တက်ရောက်သင်ကြားရင်း ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် [[စစ်တက္ကသိုလ်]] ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အပတ်စဉ် (၁၉) ဝင်ခွင့်ရရှိခဲ့ရာ [[ပြင်ဦးလွင်မြို့]]ရှိ [[စစ်တက္ကသိုလ်]]သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး သိပ္ပံဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ မဟာဝိဇ္ဇာ(ကာကွယ်ရေး)ဘွဲ့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ အရာရှိငယ်ဘဝတွင် မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် အမှတ်(၈၆) ခြေလျင်တပ်ရင်းတွင် ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။ (အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း တပ်ရင်းမှူး၊ အမှတ်(၃၃) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်တွင် စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း)နှင့် နည်းဗျူဟာမှူး တာဝန်များ၊ အမှတ်(၄၄) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် တပ်မမှူး၊ စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီး၊ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့် တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး တာဝန်များအပြင် အမှတ်(၂) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးတာဝန်ကိုပါ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကာလတွင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] ဖြစ်လာပြီး ၂၀၁၁ မတ် ၃၁ မှ စတင်ကာ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် စတင်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ==တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်== ===၂၀၁၁-၂၀၁၆ : ပြည်ထောင်စုကြံခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီအစိုးရ ကာလ=== ၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် [[နအဖ]]အစိုးရမှ [[ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ|ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ]]အသစ်ထံ တရားဝင် အာဏာလွှဲပြောင်းပေးအပ်ချိန်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်မှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာသည်။ သူသည် သူ့ထက် ပို၍ဝါကြီးသောသူများကို ကျော်ဖြတ်၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=":6">{{Cite web |date=12 January 2021 |title=Could Min Aung Hlaing's retirement break the political deadlock? |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ |access-date= |website=Frontier Myanmar |language=en-US |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130143558/https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ }}</ref>တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာချိန်တွင် သူသည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဖြစ်သူ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]သည်လည်း ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။ ၎င်းတိုကို ခန့်အပ်ကြောင်းကို တရားဝင် လူသိရှင်ကြား ကြေညာခဲ့ခြင်းမရှိပဲ ထိုနေ့က လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကျင်းပမှသာ တရားဝင်သိရှိခဲ့ကြရသည်။<ref name="mmsp">{{Cite web|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323623508558&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews|title=အစိုးရသစ်ကို အာဏာလွှဲအပ် လိုက်ပြီ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084210/https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323623508558&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews}}</ref> ၂၀၁၂ခုနှစ် (၆၇)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့အကြောင်း သတင်းများတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ဖြင့်သာ ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-03-28.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၂)}}</ref>ဧပြီလ (၃)ရက်​နေ့တွင် ထုတ်​ဝေ​သော နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာတွင် ဖော်ပြထားသော သတင်း၌ [[အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး]]တက်ရောက်ရန် ထွက်ခွာသွားသော နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ဦးသိန်းစိန်]]ကို လေဆိပ်၌လိုက်ပါ ပို့ဆောင်သူများစာရင်းတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟု ပါရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-04-03.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၃.၄.၂၀၁၂)}}</ref> ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="David">David Paquette, [http://www.irrawaddy.org/archives/1890 "Min Aung Hlaing Appointed Vice-Senior General"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150724081319/http://www.irrawaddy.org/archives/1890 |date=24 July 2015 }}, ''The Irrawaddy'', 3 April 2012.</ref> ၂၀၁၃ခုနှစ် မတ်လ (၂၄)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးမှ ကျင်းပသော ဆွမ်းကပ်လှူပွဲသို့ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]] တက်ရောက်ခဲ့ရာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ရာထူးအဆင့်အတန်းကို ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-25.pdf|title=​ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၅.၃.၂၀၁၃)}}</ref> မတ်လ (၂၇) ရက်နေ့ (၆၈)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့ မိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင်မူ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ အမြင့်ဆုံးတိုးမြှင့်နိုင်သည့် အဆင့်ဖြစ်သော [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] အဆင့်ကို ရယူခဲ့သည်။ ထို့အတူ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုလည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အဆင့်ဖြင့် ပြောင်း၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-28-red.pdf|title=​ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၃)}}</ref> ၎င်းအကြောင်းများကို တရားဝင်ထုတ်ဖော်ကြေညာခြင်းမရှိသဖြင့် ရက်စွဲအတိအကျကို မသိရဘဲ [[တပ်မတော်နေ့]] တွင် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်ဟုသာ ခန့်မှန်းကြသည်။ ၂၀၁၁ မှ ၂၀၁၆အတွင်း အစိုးရနှင့် တပ်မတော်သည် ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်ခဲ့သည်။ အစိုးရပိုင်းမှ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအငြိမ်းစားဖြစ်သူ သမ္မတဦးသိန်းစိန်သည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးထက် ဝါပိုရင့်သူ ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ဤကာလအတွင်း နိုင်ငံရေးတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမရှိပဲ တပ်မ​တော်ပိုင်းတွင်သာ အားစိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ]]အတွင်း [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးသိန်းစိန်နှင့် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရဦးရွှေမန်း]]တို့ အားပြိုင်ရာတွင် ဦးသိန်းစိန်ဘက်မှ ရပ်တည်ခဲ့သည်။<ref name="wnf">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/|title=What next for Senior General Min Aung Hlaing?|access-date=23 September 2021|archive-date=21 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200921125550/https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/}}</ref> [[File:The Commander-in-Chief of Defence Services of the Republic of the Union of Myanmar, General Min Aung Hlaing calls on the Chairman Chief of Staff Committee and Chief of Naval Staff, Admiral Nirmal Verma, in New Delhi.jpg|thumb|၂၀၁၂ခုနှစ်က​ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရစဉ်]] ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် အသက်(၆၀)ပြည့်ရန် နီးကပ်လာချိန်တွင် ၂၀၁၄ ခုနှစ်၌ ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၄/၂၀၁၄အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တို့၏ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်သော အသက်ကို ၆၅နှစ်အထိ တိုးမြှင့်လိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။<ref name="kakana">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2016/07/20/118781.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တို့ အသက် ၆၅ နှစ်ထိ တာဝန်ထမ်းနိုင်ပြီး စစ်အရာရှိများ၏ တာဝန် သက်တမ်း ကန့်သတ်ဟုဆို}}</ref> သို့ရာတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖေါ်ဝါရီ၌ အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် အသက် ၆၅ နှစ် ပြည့်ခဲ့သော်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်ကို ယခုအချိန်ထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ ===၂၀၁၆-၂၀၂၁ : အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ ကာလ === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]]ပြီးနောက် ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] ဦးဆောင်သော [[ဦးထင်ကျော်အစိုးရ]] တက်လာခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ထိုအစိုးရလက်ထက်တွင်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ဆက်လက် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ [[File:President Duterte Meets Myanmar President U Htin Kiaw, Minister For Foreign Affairs Aung San Suu Kyi, Commander-in-Chief Min Aung Hlaing and Myanmar-based Filipino Companies 08.jpg|thumb|၂၀၁၇ခုနှစ်က​တွေ့ရ​သော ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနှင့် ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတ [[ရော်ဒရီဂို ဒူတာတေး]]]] ၂၀၁၇ခုနှစ်အတွင်း အေအာအက်စ်အေ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့၏ ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်မှုကို မြန်မာလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက ပြန်လည်တုံ့ပြန်ကြရာ ဒုက္ခသည် ၇သိန်းကျော် ဘင်္ဂလားဒေရှ့်နိုင်ငံအတွင်း ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြသည်။ ရခိုင်အရေးနှင့် ပက်သက်သက်၍ သူ့အား အမေရိကန်အပါအဝင် နိုင်ငံတကာမှ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ခဲ့ရာ သူ့အနေဖြင့် ဥပဒေများအတိုင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ နိုင်ငံတကာက ယခုလို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းကို လက်မခံဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="retire"/> အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ သက်တမ်းကြာရှည်လာသည်နှင့်အမျှ [[တပ်မတော်]]နှင့် [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့|အစိုးရ]]အကြား ပွတ်တိုက်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။၂၁ ရာစုပင်လုံညီလာခံ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားတစ်ခုတွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားရာ အချို့နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများသည် ၁၉၅၅ခုနှစ်က [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗကပ]]၏ [[ဖဆပလ|ဖဆပလအစိုးရ]]အား ပြုလုပ်ခဲ့သကဲ့သို့ ယခုအခါတွင် ဖဆပလနေရာ၌ တပ်မတော်ကို အစားထိုးနေကြောင်း၊ "ဆိတ်ခေါင်းချိတ်ပြီး ခွေးသားရောင်းဖို့ မကြိုးစားပါနဲ့" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="wheremah">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%B0%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-2/|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဘယ်လမ်းကို ရွေးချယ်မလဲ}}</ref><ref name="speech">{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ-(၂၁)ရာစုပင်လုံ စတုတ္ထအစည်းအဝေးတွင် ပြောကြားသည့် နှုတ်ခွန်းဆက်အမှာစကား|access-date=13 January 2022|archive-date=13 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220113071811/https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn}}</ref>လက်ရှိပြည်တွင်းစစ်ကို တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအကြား ပဋိပက္ခအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အစိုးရက ကြားဝင်ဖျန်ဖြေသူအဖြစ် ပုံမဖော်ရန်၊ တပ်မတော်ကိုသာ အပြစ်ပုံမချရန် ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="wnf"/>ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ပက်သက်၍ အစိုးရ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို တပ်မတော်မှ လူသိရှင်ကြား ဝေဖန်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်ဘက်မှ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့မှ ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]နှင့် အစိုးရဘက်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦး[[ဇော်ဌေး]]တို့သည် ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ သဘောထားများကို ပြောကြားရာတွင် မကြာခဏ တင်းမာမှုများရှိခဲ့သည်။ဥပမာ- တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်ကိစ္စနှင့် ၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲအပြီးများတွင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်းက ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဦး[[ဖြိုးမင်းသိန်း]]က ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဆင့်သာဖြစ်ကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော်ဘက်မှ နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ ထုတ်ပြန်သည့် [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အဆင့် (၈)ဖြစ်ကာ ပြည်ထောင်စုအဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဟု ပြန်လည်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="vpmah">{{Cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဒုတိယသမ္မတအဆင့်ရှိသူဟု တပ်မတော်ထုတ်ပြန်|access-date=23 September 2021|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113084838/https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html}}</ref> ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာ ၄ ရက်နေ့တွင် [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်]] သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ရည်ညွှန်းကာ နိုင်ငံဝန်ထမ်းများသည် ပါတီနိုင်ငံရေး ကင်းရှင်းရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် သာမန်ဝန်ထမ်းမဟုတ်ဘဲ အမျိုးသားနိုင်ငံရေးကဏ္ဍတွင် ဦးဆောင်သူဖြစ်သဖြင့် ၎င်း၏တာဝန်အပေါ် လေးစားအသိအမှတ်ပြုရန် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းကဏ္ဍတွင် လုပ်ပိုင်ခွင့်များ၊ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် ပါဝင်မှု၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေစတင်ရာ အမျိုးသားညီလာခံများတွင် ချမှတ်သည့် အခြေခံမူများနှင့် အသေးစိတ်အခြေခံရမည့် မူများစာအုပ်အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ရာတွင် မှီငြမ်းပြုနိုင်ရေးအတွက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ]]အဆင့် သတ်မှတ်သည်ဟု အခြေခံမူ သတ်မှတ်ခဲ့သဖြင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံဝန်ထမ်းမဟုတ်သည့် အမျိုးသားနိုင်ငံရေးအဆင့်အတန်းကို သတ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref name="vpmah"/> အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အစိုးရများ သက်တမ်းတွင် ကာလုံဟုခေါ်သော [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]ကို တစ်ကြိမ်မျှမခေါ်ခဲ့ပေ။<ref name="retire">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2020/11/20/233687.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အနားယူ မယူ}}</ref> ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်းတွင် နှစ်​ပေါင်း (၄၀)​ကျော်ကြာ အုပ်ချုပ်ရေး အတွေ့အကြုံများစွာရှိကြောင်း၊ ထိုအတွေ့အကြုံများကို လက်တွေ့ အသုံးချရန် အသင့်ရှိကြောင်း အမြဲပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="40yrsservice">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-53204574?xtor=AL-73-%5Bpartner%5D-%5Bkhaosod.co.th%5D-%5Blink%5D-%5Bburmese%5D-%5Bbizdev%5D-%5Bisapi%5D|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်-"အုပ်ချုပ်ရေးအတွေ့ အကြုံ ကျွန်တော့်မှာ အများကြီးရှိတယ်"}}</ref>နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းတစ်ခုတွင် သူ့အနေဖြင့် လက်ရှိရာထူးထက် ပို၍မြင့်သော တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲမစမီတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီ (၃၄)ခုတို့ တွေ့ဆုံခဲ့ရာ ပါတီအချို့မှ လက်ရှိရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှာ ဘက်လိုက်နေကြောင်း၊ လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲမဖြစ်နိုင်ကြောင်းနှင့် တပ်မတော်မှ အာဏာရယူပြီး ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပေးစေလိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="wnf"/> ရွေးကောက်ပွဲအပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသည် အတင်းမာဆုံးအခြေအနေဖြစ်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်မှ ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပက်သက်၍ တောက်လျှောက်ပြောဆိုလာခဲ့ပြီး အစိုးရနှင့် ​ရွေး​ကောက်ပွဲ​ကော်မရှင်အား တောင်းဆိုမှုများ ရှိလာခဲ့သည်။ သို့သော် အစိုးရမှ တရားဝင် ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့က [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ နည်းပြအရာရှိများနှင့် သင်တန်းသားများကို တွေ့ဆုံရာ တချို့မှာ ဥပဒေကို လိုရာဆွဲ၍ လုပ်နေသဖြင့် အကျိုးထက် အဆိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း၊ ဥပဒေကို မလိုက်နာပါက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ဖျက်ပစ်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တပ်မတော်၏ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]က တပ်မတော်အနေဖြင့် အာဏာမသိမ်းဘူးဟု မှတ်ယူ၍မရကြောင်း ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။<ref name="sanda">{{Cite web|url=https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/sithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief/5758387.html?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fsithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief%2F5758387.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ဆန္ဒအစစ်အမှန် ဘာဖြစ်မလဲ|access-date=23 September 2021|archive-date=27 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230227130033/https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/sithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief/5758387.html?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fsithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief%2F5758387.html|url-status=dead}}</ref>ဇန်နဝါရီလ ၂၈ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်း၏သဘောထားကို နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ထံ စာရေးသား ပေးပို့ခဲ့သည်ဟု သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထိုစာတွင် မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုများကို ပြန်၍စစ်ဆေးပေးရန်နှင့် တတိယအကြိမ်လွှတ်တော်များအား သမ္မတ၏အာဏာဖြင့် ဆိုင်းငံ့ပေးရန်တို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ထံသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပေးပို့ခဲ့တဲ့စာ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084611/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html}}</ref> ထိုရက်ပိုင်းအတွင်း မြို့ကြီးအချို့၌ တပ်မတော်၏ သံချပ်ကာယာဉ်များ လှည့်လည်သွားလာမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ (၁)ရက်နေ့ နံနက်အစောပိုင်းတွင် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။ ထို့နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ အမိန့်အမှတ် ၁/၂၀၂၁အရ အာဏာသုံးရပ်ကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထံ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် သမ္မတအနေဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို အာဏာ (၃) ရပ်လွှဲပြောင်းပေးနိုင်သည်ဆိုသည့်ပုဒ်မ ပါဝင်သည်။ သို့သော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် နှင့် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်၏ ဥက္ကဋ္ဌများကို ဖမ်းဆီးအကျယ်ချုပ်ထားရှိကာ မတရားသဖြင့် ဒုသမ္မတ(၁) ဦးမြင့်ဆွေအား ယာယီသမ္မတ အနေဖြင့် သူ့ထံ အာဏာလွှဲပြောင်းစေခဲ့သည်။ ထိုအချက်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ကွဲလွဲကာ အာဏာသိမ်းမှုကို တရားဝင်သယောင်ယောင် လုပ်ဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ===၂၀၂၁ မှ ၂၀၂၆: စစ်အာဏာသိမ်းခြင်း === ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် အာဏာ(၃)ရပ်ကို ချုပ်ကိုင်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂)ရက်နေ့မှစတင်ကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် ဆောင်ရွက်ကာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ယာယီသမ္မတ ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]မှာ အစည်းအဝေးပွဲတစ်ခုတွင်သာ တွေ့ခဲ့ရပြီး လူမြင်ကွင်းမှ ပျောက်သွားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းအလုံးစုံကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်မှ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref name="mal">{{Cite news|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အာဏာကစားပွဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-57432310.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16252286593180&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-57432310}}</ref>အာဏာသိမ်းခြင်းအတွက် အချို့နိုင်ငံများမှ စိုးရိမ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး အချို့နိုင်ငံများက ဖမ်းဆီးထားသူများကို လွှတ်ပေးရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ မြန်မာပြည်အရေးနှင့် အာဆီယံခေါင်းဆောင်များအကြား အရေးပေါ်အစည်းအဝေးတစ်ရပ်ကို အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၌ ကျင်းပခဲ့ရာ ထိုပွဲသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ အာဏာသိမ်းပိုက်ပြီးနောက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ပထမဆုံးသော ပြည်ပခရီးစဉ်ဖြစ်သည်။<ref name="asean">{{Cite news|title=Asean leaders agree 5-point plan for Myanmar|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar|accessdate=23 September 2021|archivedate=1 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210501020903/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar}}</ref> [[File:2021 Special ASEAN Summit on Myanmar's coup d'état (2).jpg|thumb|၂၀၂၁ ဧပြီ ၂၄ရက်​နေ့တွင် ကျင်းပသော အာဆီယံခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေး]] ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ (၁)ရက်နေ့တွင် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]အဖြစ် ပြောင်း၍ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်ကိုပါ ပူးတွဲရယူခဲ့သည်။<ref name="cgov2"/> အိမ်စောင့်အစိုးရအနေဖြင့် ၂၀၂၃ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ တာဝန်ယူမည်ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၃ခုနှစ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ ပြန်လည်ကျင်းပပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="cgov2">{{Cite news|title=အိမ်စောင့်အစိုးရပြောင်းတာ ဘာထူးခြားသွားလဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-58076614.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323943293539&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-58076614}}</ref>၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဦးဆောင်သော အိမ်စောင့်အစိုးရနှင့် ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သော [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]တို့သည် နိုင်ငံတကာ မျက်နှာစာတွင် အသိအမှတ်ပြုခံရရေး ကြိုးစားခဲ့ရသည်။။<ref>{{Cite news|title=ကုလသမဂ္ဂမှာ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ဘယ်သူဖြစ်လာမလဲ|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323948539993&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html|accessdate=23 September 2021|archivedate=19 February 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219084743/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323948539993&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html}}</ref> လက်ရှိတွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]] ကိုမူ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ချက်နိုင်ငံ၊တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဥရောပသမဂ္ဂ စသည်တို့က မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အစိုးရ အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားပြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]] ကို တရားဝင်အစိုးရဟု မည်သည့်နိုင်ငံကမျှ အသိအမှတ်ပြု ထုတ်ဖော်‌ပြောဆိုထားခြင်းမရှိပေ။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":4">{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-11/63-2022_0.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆၃/၂၀၂၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်ခြင်း|work=sacoffice.gov|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၂}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] ကျန်းမာရေးမကောင်းသည့်အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ၎င်းအား ယာယီသမ္မတ တာဝန်အား လွှဲအပ်ရာ သူသည် ထိုနေ့မှာပင် ယာယီသမ္မတ ဖြစ်လာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno|title=ယာယီသမ္မတနဲ့ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာမေးခွန်းများ|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|archive-date=31 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240731114512/https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno}}</ref> ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ]] နှင့် မကိုက်ညီကြောင်း ဝေဖန်ချက်များရှိခဲ့သော်လည်း ဥပဒေနှင့် ညီသည်ဟု စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း]] က တုံ့ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7711192.html|title=ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူတာ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ညီတယ်လို့ စစ်ကောင်စီပြောခွင့် ပြောဆိုချက် ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ကွဲလွဲနေ|work=VOA Burmese|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး ကောင်စီ]] အစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄) အား ၎င်းကိုယ်တိုင် ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဖြင့် ဦးဆောင် ကျင်းပပြီး “နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးအရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာ ထားသည့် ကာလကို နောက်ထပ် ၆ လ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကြောင်း” ဆုံးဖြတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/26518?d=1|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄)ကျင်းပ|work=CINCDS Myanmar|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး (၃/၂၀၂၅) ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံကို ဆက်လက်အုပ်ချုပ်ရန် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ (ကာလုံ) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာချက်ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သော်လည်း မြို့နယ်ပေါင်း ၆၃ မြို့နယ်ကိုမူ အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးတို့ ပြန်လည်ကြေညာခဲ့ပါသည်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာများကို သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းမှူးများအား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး စစ်ခုံရုံးဖြင့် သေဒဏ်အထိ ချမှတ်နိုင်သည့် တရားစီရင်ရေးအာဏာကိုလည်း ယာယီသမ္မတတာဝန်ယူသူ မင်းအောင်လှိုင်က ခန့်အပ်ခဲ့ပါသည်။ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ၉ ခုရှိ ယင်းမြို့နယ် ၆၃ မြို့နယ်အား ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွက် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမိန့်များကို ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ပြီး နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးကို ဦး[[ညိုစော]] အား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး၊ [[ဦးညိုစောအစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအသစ်]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73051|publisher=MOI|accessdate=1 August 2025}}</ref> ဖျက်သိမ်းလိုက်သော စစ်ကောင်စီအစား [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ယူထားပြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးကို ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ပေးအပ်သည်။ <ref>{{Cite web|title=နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/niungngntteaalunkhunrenngaekhmsaayaarekeaamrng-phaicnnykhng|accessdate=2025 July 31|publisher=Myanmar Digital News}}</ref>ယခင်စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အချို့များကို ကာလုံအကြံပေးအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ပြင်ဆင်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဥပဒေပြုအာဏာကို ကာလုံကတစ်ဆင့် ပြန်လည်ကျင့်သုံးလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73140|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုင်ငံသားများ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလွတ်လပ်မှုနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလုံခြုံမှုကို ကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ|publisher=MOI|accessdate=2025-8-1}}</ref> === ကာချုပ်ရာထူးအပြောင်းအလဲ === {{main|၂၀၂၆ မြန်မာတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲ}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ ဇေယျသီရိဗိမာန်၌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်းကို ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနားဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] ထံသို့ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။ထိုနေ့မှာပင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] သမ္မတရွေးချယ်ရေးအစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်း အဖြစ် တစညပါတီမှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ နှင့်အတူ ပူးတွဲအဆိုပြုခဲ့သည်။ထိုသို့ အဆိုပြုချိန် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] ရာထူးနှင့်တွဲဖက်၍ အဆိုပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81294 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆-လက်ရှိ) == {{main|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း}} ၂၀၂၆ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ရက် တွင် ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ တင်သွင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သည် ရွေးကောက်ခံပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အစုအဖွဲ့၏ (၂၄၇ ) မဲရရှိခဲ့ပြီး၊ တစညပါတီမှ တင်သွင်းသည့် တောင်တွင်းကြီးမဲဆန္ဒနယ်မှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ ကို အနိုင်ရကာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့မှ ရွေးချယ်သော ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ၌ မဲအများဆုံးဖြင့် ဧကာဒသမမြောက် သမ္မတ အဖြစ် တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81374 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ရက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]] အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပြီး စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၊ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူများဖြစ်သည့် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယက၏ ရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81674 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ပြီးနောက် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်]]ကို အဖွဲ့ဝင် ၃၄ ဦး၊ ဝန်ကြီးဌာန (၃၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> === ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်စဉ် (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) === သမ္မတကတိသစ္စာပြုပွဲ၏ မိန့်ခွန်းတွင် [[တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်|တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်]] (NCA) လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို ဆက်လက်ဖော်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |last=News |first=K. I. C. |date=2026-04-11 |title=NCA အပစ်ရပ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေး ဆက်လက်ဖော်ဆောင်မည်ဟု စစ်ခေါင်းဆောင်ပြော |url=https://kicnews.org/2026/04/nca-%E1%80%A1%E1%80%95%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AD/ |access-date=2026-04-12 |website=ကေအိုင်စီ - KIC News |language=en-US}}</ref>၊ ဧပြီ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Central Committee ) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81695 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ ဒုတိယသမ္မတ ဦး[[ညိုစော]]က ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Working Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81697 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]]က ဦးဆောင်မည့် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (National Solidarity and Peace-making Negotiation Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81699 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>တို့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ နှစ်သစ်ကူးနှုတ်ခွန်းဆက်မိန့်ခွန်တွင် "လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းအားလုံး လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ပြီး နိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်းကတစ်ဆင့် နိုင်ငံရေးပြဿနာကို နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနဲ့ဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်သွားကြဖို့ အလေးအနက်တိုက်တွန်းသည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ အဂ္ဂမဟာ သီရိသုဓမ္မ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ နှစ်သစ်ကူးနှုတ်ခွန်းဆက် မင်္ဂလာစကား {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81790 |access-date=2026-04-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> === လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့် (၂၀၂၆-လက်ရှိ) === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်|မြန်မာသက္ကရာဇ်]] နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၄,၃၃၅ ဦးနှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၇၉ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၄,၅၁၄ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အသီးသီးရှိ အကျဉ်းထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးမှ အကျဉ်းကျခံနေရသူများကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81823 |access-date=2026-04-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> လွတ်မြောက်လာသူများထဲ၌ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများဖြစ်သော သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]၊​ ဦးဝင်းထိန်တို့အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ဦးရေ ၁၆၅ ဦးသာ ပါဝင်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာနိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကွန်ရက်က ထုတ်ပြန်သည်။​<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=ယနေ့ လွတ်ငြိမ်းခွင့်မှာ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ဦးရေ ၁၆၅ ဦးသာ ပါဝင်လာ - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%9a%e1%80%94%e1%80%b1%e1%80%b7-%e1%80%9c%e1%80%bd%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%84%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%81%e1%80%bd%e1%80%84%e1%80%b7%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}</ref> နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်[[အောင်ဆန်းစုကြည်]] အား ချမှတ်ထားသည့် ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ်အနက် (၄) နှစ်နှင့် (၆) လအား လျှော့ပေါ့ပေးခဲ့ကြောင်း ၎င်း၏ ရှေ့နေဖြစ်သူက ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ်အနက် ၄ နှစ်ခွဲ လျှော့ပေါ့ပေး - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%92%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%ba%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%86%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%85%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9b%e1%80%b2%e1%80%b7-4/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့|ကဆုန်လပြည့်နေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြင့် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁,၅၀၈ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82285 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>နှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၁ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82287 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ စုစုပေါင်း ၁,၅၁၉ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ အကျဉ်း​ထောင် အချုပ်​ထောင်အသီးသီးတွင် အကျဉ်းကျခံ​နေရသည့် အကျဉ်းသား အကျဉ်းသာသူ ၁၅၀၈ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်​ပေး |url=https://news-eleven.com/article/311564 |access-date=2026-04-30 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ဝ ရက် မတိုင်မီ ကျူးလွန်ခဲ့သော ပြစ်မှုတစ်ခုခုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းခံရပြီး အကျဉ်း ထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးတွင် ပြစ်ဒဏ်ကျခံလျက်ရှိသော အကျဉ်းသား၊ သူများကို ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ (၁) အရ ယင်းတို့ကျခံရန်ကျန်ရှိသောပြစ်ဒဏ်၏ ခြောက်ပုံတစ်ပုံကို လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82283 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ == === နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကော်စီဥက္ကဋ္ဌ (၂၀၂၁-၂၀၂၅) === နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး ရယူပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်အချို့ကို ဖိတ်ကြားခံရမှုအရ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူထားသည့် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် မင်းအောင်လှိုင်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ [[ဘန်ကောက်မြို့]]တွင် တွေ့ဆုံခဲ့သော်လည်း တရားဝင် ခရီးစဉ်တစ်ခု အနေဖြင့် ဖော်ပြ၊ ကြေညာထားခြင်း မရှိပေ။<ref>{{Cite web|url=https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B|title=အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌနှင့် စစ်ခေါင်းဆောင် ဘန်ကောက်မြို့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးနေ၊ ထိုင်းအစိုးရ လုံခြုံရေးတင်းကြပ်ထား|accessdate=2025-6--26|publisher=Shan Herald News|date=April 17, 2025|archive-date=4 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250504212343/https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B}}</ref> ==== အနှစ်ချုပ် ==== * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|Thailand}}နိုင်ငံ (တစ်ကြိမ်သည် တရားဝင်မကြေညာထားပါ။)၊ * နှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Belarus}}၊ {{အလံ|China}} * ခုနှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Russia}} {| class="wikitable" |+တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၂၁-၂၇ ဇွန် ၂၀၂၁ |ပထမတစ်ကြိမ် ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်မှာ မော်စကိုတွင် ကျင်းပသော Moscow Conference on International Security 2021 သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/12145/|title=ကမ်းကုန်အောင်မိုက်နေသော မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှား၏ အခန်းကဏ္ဍ|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}</ref> |- |၂။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၁၀-၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၂ |ရုရှားနိုင်ငံကို ဒုတိယအကြိမ် သွားရောက်တဲ့ ခရီးစဉ်အတွင်းမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟာ မော်စကိုမြို့၊ ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှုမြို့တော်မှာ ရွှေ စည်းခုံ ပုံတူစေတီ ထီးတော်တင်တာ၊ ရုရှား မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးအသင်း၊ ရုရှား အာဆီယံ စီးပွားရေး ကောင်စီက တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ တွေ့ဆုံတာတွေ လုပ်ခဲ့ပေမယ့်၊ ရုရှား ကာကွယ် ရေးဝန်ကြီး ဆာဂေး ရှိုဂူ တို့နဲ့တော့ တွေ့ဆုံခွင့်မရခဲ့ဘဲ ရုရှား ဒုတိယကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီး အလက်ဇန်းဒါး ဖိုမင်နဲ့သာ တွေ့ဆုံခဲ့ရပါသည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/11998/|title=အပယ်ခံစစ်ခေါင်းဆောင်၏ ဟန်ပြရုရှားခရီးစဉ်|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}</ref> |- |၃။ |{{အလံ|Russia}} |ဒီဗော့စတော့ခ်မြို့ |၄-၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |(၇) ကြိမ်မြောက် အရှေ့ဖျားစီးပွားရေးဖိုရမ် (The 7th Eastern Economic Forum-2022) သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ မျက်နှာစုံညီပွဲတွင် ပူတင်နှင့်လည်း ဆုံတွေ့နိုင်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/29869|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် Eastern Economic Forum-2022 ၏ မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး Plenary Session ၌ တက်ရောက် ပါဝင်ဆွေးနွေး|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI}}</ref> |- |၄။ |{{Flag|China}} |[[ကူမင်းမြို့]] |၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄ |အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ တရုတ်ဝန်ကြီးချုပ် မစ္စတာလီချန်နှင့် တွေဆုံခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/63632|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}</ref> |- |၅။ |{{အလံ|Russia}} {{Flag|Belarus}} |[[မော်စကိုမြို့]]၊ မင့်စ်မြို့ |၄-၉ မတ် ၂၀၂၅ |ရုရှားသမ္မတ ပူတင်နှင့် ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသမ္မတ လူကာရှန်ကိုတို့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/03/12/398454.html|title=မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ရုရှားနဲ့ ဘီလာရုစ် အာဏာရှင်တွေ အားပေး|accessdate=2025-6-26|publisher=The Irrawaddy}}</ref> |- |၆။ |{{Flag|Thailand}} |[[ဘန်ကောက်မြို့]] |၃ ဧပြီ ၂၀၂၅ |ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် [[ဘင်းမ်စတက်|BIMSTEC]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://ayartimes.com/?p=52388|title=စစ်ခေါင်းဆောင် က ဘင်းမ်စတက် အစည်းအဝေးအတွက် ပြင်ဆင်ခဲ့သော်လည်း အကျိုးအမြတ် မထွက်ဘဲ ဆန့်ကျင်မှုများသာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရ|publisher=Ayeyarwaddy Times|accessdate=2025-6-26}}</ref> |- |၇။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၇-၁၀ မေ ၂၀၂၅ |ရုရှားနိုင်ငံ၊ မော်စကိုမြို့တွင်ကျင်းပသည့် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ပြီးဆုံးသည့် ရင်ပြင်နီအောင်ပွဲ အခမ်းအနားတက်ပွဲတက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/69680|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ မဟာမျိုးချစ်စစ်ပွဲကြီးအောင်ပွဲ နှစ် (၈၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် စစ်ရေးပြအခမ်းအနားသို့ ပါဝင်တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}</ref> |- |၈။ |{{Flag|Russia}} {{အလံ|Belarus}} |မင့်စ်မြို့၊ နိုဗာစီဗစ်မြို့၊ Ulan-Ude မြို့ |၂၅-၂၉ ဇွန် ၂၀၂၅ |စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(Eurasian Economic Forum 2025)သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသို့ မရောက်မီ၊ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ နိုဗာစီဗစ်မြို့သို့ အရင်ရောက်ရှိပြီး၊ နိုဗာစီဗစ်ဒေသအုပ်ချုပ်ရေးမှူး Mr. Travnikov Ahdrey Aleksandrovich နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံမှ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ၊ Buryatia ပြည်နယ်၊ Ulan-Ude မြို့သို့ တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေးခရီးရောက်ရှိခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/71501|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(EEF 2025)သို့ တက်ရောက်ရန် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250626062311/https://www.moi.gov.mm/news/71501|archivedate=2025-6-26}}</ref> |- |၉။ |{{အလံ|China}} |တီယန်ကျင်းမြို့ |၃၀ ဩဂုတ် - ၇ စက်တင်ဘာ<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74578|title=တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ အလုပ်သဘောခရီးစဉ်သွားရောက်ခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံနှင့် နိုင်ငံတကာမှ ခေါင်းဆောင်များအား တွေ့ဆုံ၍ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ဆွေးနွေးဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည့် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား ပြည်သူလူထုများက သောင်းသောင်းဖြဖြ ကြိုဆိုနှုတ်ဆက်|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=8 September 2025}}</ref> ၂၀၂၆ |[[ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့|ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74363|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး (SCO SUMMIT 2025) အစည်းအဝေးအထိမ်းအမှတ်ကြိုဆိုဂုဏ်ပြုညစာစားပွဲသို့ တက်ရောက်|accessdate=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> | |- |၁၀။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၂၄-၂၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ |ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum 2025) သို့တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/75321|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum - 2025) ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံသို့ထွက်ခွာ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=25 September 2025}}</ref> |} === နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) === * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|India}}၊ {{အလံ|China}}၊ {{lang-lo|ລາວ}} {| class="wikitable" !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|India}} |[[ဗုဒ္ဓဂါယာ]]၊ [[နယူးဒေလီမြို့]]၊ [[မွမ်ဘိုင်းမြို့]] |၃၀ မေ<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ် ရောက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/83365 |access-date=2026-05-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> - ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ | | |- |၂။ |{{အလံ|China}} |[[ပေကျင်းမြို့]] |၁၅ ဇွန်<ref>{{Cite web |title=သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦး​ဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ ​​​​ပေကျင်းမြို့သို့​ရောက်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/312702 |access-date=2026-06-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> - ၁၉ ဇွန် ၂၀၂၆ | | |- |၃။ | {{အလံ|Laos}} |[[ဗီယင်ကျန်းမြို့]] |၃ ဇူလိုင်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဇနီး ဒေါ်ကြူကြူလှ ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ နိုင်ငံတော်အဆင့်ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်ရောက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/84781 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> - ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ | | |} [[File:Мин Аун Хлайн в Татарстане 02 (25-06-2021).jpg|thumb|၂၀၂၁ခုနှစ် ဇွန်လအတွင်းက ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်တွင် ​တွေ့ရစဉ်]] == လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ == [[ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီ]]က မင်းအောင်လှိုင်၏ တပ်မတော်သားများသည် [[ကချင်ပြည်နယ်]]နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]က အရပ်သားများကို တမင်တကာ ပစ်မှတ်ထားခဲ့ကြကြောင်း၊ ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသမီးများကို အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့ကြောင်း၊ အရပ်သားများကိုပစ်ခတ်ကြောင်းနှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]အတွင်းရှိ ကျေးရွာများ မီးရှို့ကြောင်း အစီရင်ခံ သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Section |first=United Nations News Service |date=20 June 2016 |title=UN News – Myanmar must address 'serious' human rights violations against minorities – UN rights chief |url=http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180212012658/http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |archive-date=12 February 2018 |access-date=8 October 2017 |website=UN News Service Section |language=en}}</ref> သူသည် ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအား လူမျိုးတုန်းရှင်းလင်းခြင်းအတွက် စွပ်စွဲခံနေရသည်။<ref>{{Cite news |last=Farmaner |first=Mark |date=13 September 2017 |title=Only One Person Can Stop Ethnic Cleansing In Myanmar, And It Isn't Aung San Suu Kyi |work=[[Huffington Post]] |url=https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |url-status=live |access-date=31 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |archive-date=9 February 2019 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=9 February 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f }}</ref> အဆိုပါလုပ်ရပ်များသည် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုနှင့် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုများ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |date=30 March 2015 |title=Burma's Military Milestone |publisher=[[Human Rights Watch]] |url=https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |archive-date=4 August 2016 |accessdate=28 May 2017 |archivedate=4 August 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone }}</ref> ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ၏ လွတ်လပ်သော နိုင်ငံတကာ အချက်အလက်ရှာဖွေရေးမစ်ရှင်က မင်းအောင်လှိုင်နှင့် အခြားသော စစ်ဗိုလ်ချုပ်များသည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တို့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများအတွက် အဓိက တာဝန်ရှိသူများဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name="UNReport">{{Cite news |last=Nebehay |first=Stephanie |date=27 August 2018 |title=Myanmar generals had "genocidal intent" against Rohingya, must face justice – UN |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R |accessdate=19 January 2022 |archivedate=12 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210212175728/https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R }}</ref> မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တကွ အခြားစစ်ဗိုလ်ချုပ်များဖြစ်သည့် စိုးဝင်း၊ အောင်ကျော်ဇော၊ မောင်မောင်စိုးနှင့် သန်းဦးတို့အား စစ်ရာဇဝတ်မှုများအတွက် နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်မှု တရားရုံးတို့တွင် တရားစွဲဆိုသင့်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=UNReport/> မြန်မာနိုင်ငံတွင်း လူမျိုးရေးနှင့် ဘာသာရေး အမုန်းတရားများ ပြန့်ပွားမှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက်ဟုဆိုကာ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်က မင်းအောင်လှိုင်အပါအဝင် လူပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာ ၁၉ ခုကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar army chief over rights abuses |work=[[The Times of India]] |url=https://www.timesofindia.com/world/south-asia/facebook-bans-myanmar-army-chief-over-rights-abuses/articleshow/65561259.cms |access-date=27 August 2018}}{{Dead link|date=April 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar Army Chief Min Aung Hlaing, 19 others over rights abuses |publisher=[[News Nation]] |url=http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |archive-date=27 August 2018 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=27 August 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html }}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် မေလ ၁၆ ရက်တွင် တွစ်တာမှလည်း မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200630080746/https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |archive-date=30 June 2020 |access-date=5 May 2020}}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးဖြစ်သော ဦး[[ကျော်ဇောဦး]]က ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း တပ်မတော်၏ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများသည် ပြည်သူလူထုနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များအား ထိခိုက်နစ်နာစေကြောင်း အိတ်ဖွင့်ပေးစာကို မင်းအောင်လှိုင်ထံ ပေးပို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=Open Letter to Senior General Min Aung Hlaing from U Kyaw Zaw Oo about damage to cultural heritage, fatalities and casualties incurred by intentional and indiscriminate attacks of Myanma Tatmadaw on non-military targets |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227103927/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=သမိုင်းဝင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအဆောက်အအုံများအပါအဝင် စစ်ဖက်ပစ်မှတ်မဟုတ်သည့်နေရာများသို့ တမင်သက်သက် ပစ်ခတ်ကြသဖြင့် သေဆုံးထိခိုက်ကြရသည့်ကိစ္စ အိတ်ဖွင့်ပေးစာ |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |language=my |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227104428/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}</ref> အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက မင်းအောင်လှိုင်အား ပိတ်ဆို့မှုများ ချမှတ်ခဲ့ရာ သူ့အား အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |title=US Tightens Sanctions on Myanmar Army Chief |url=https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108091251/https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Voice of America |language=en}}</ref><ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Treasury Sanctions Individuals for Roles in Atrocities and Other Abuses |url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207144752/https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |archive-date=7 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=U.S. Department of the Treasury}}</ref> ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့သော လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုပေါင်းများစွာအတွက် စစ်ခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]] [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ|သတိုးသီရိ]]သုဓမ္မ မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုတရားရုံး (ICC) ၏ ရှေ့နေချုပ် ကာရင် ခန်း (Karim AA Khan) က ICC တရားရုံးကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၇ ရက်နေ့တွင်လျှောက်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy147w07pyo|title=အိုင်စီစီ ဖမ်းဝရမ်း လျှောက်ထားမှု အပေါ် စစ်ကောင်စီ တုံ့ပြန်ချက်|work=BBC Burmese|access-date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ }}</ref>လူ့အခွင့်အရေးတက်ကြွသူများက ထောက်ခံကြိုဆိုခဲ့ကြသော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးပြောခွင့်ရ Mao Ning က ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီက အမှုကိုလွှဲပြောင်းပေးခြင်းမျိုးမဟုတ်လျှင် ရောမဥပဒေစာချုပ်၌ လက်မှတ် မထိုးထားသည့် နိုင်ငံ နှင့် နယ်မြေများအပေါ် အိုင်စီစီတရားရုံးက စီရင်ပိုင်ခွင့်မရှိဟု နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက် တွင် မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်ဘက်က ပြောဆို ရပ်တည်ခဲ့သည်။အလားတူ မြန်မာစစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကလည်း အိုင်စီစီရှေ့နေချုပ်၏ ပြောကြားချက်အပေါ် လက်မခံဘဲ ပယ်ချသည်။ == အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများ == မင်းအောင်လှိုင်သည် တပ်မတော်ပိုင် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်]] (MEHL)တွင် ရှယ်ယာအများစု ပိုင်ဆိုင်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀-၁၁ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် ရှယ်ယာ ၅၀၀၀ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး နှစ်စဉ်အမြတ်ဝေစုအနေဖြင့် ဒေါ်လာ နှစ်သိန်းခွဲ ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Leaked documents reveal global business links to Myanmar military crimes |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108144231/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Amnesty International |language=en}}</ref> သူသည် MEHL ၏ နာယက အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=17 June 2020 |title=Systemic Conflict of Interest in Myanmar Military Allows for Serious Corruption |url=https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026180332/https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}</ref> မင်းအောင်လှိုင်၏ သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံသည် Sky One ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီနှင့် အောင်မြင့်မိုမင်းအာမခံ ကုမ္ပဏီအပါအဝင် ကုမ္ပဏီများစွာ ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။<ref name=":3" /> အောင်ပြည့်စုံသည် ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သော [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ]]တွင်လည်း ရှယ်ယာများစွာ ပါဝင်ထားသည်။<ref name=":3">{{Cite web |title=တပ်ချုပ်သားပိုင်ကုမ္ပဏီများကို အရေးယူရန် ကုလအချက်အလက်ရှာဖွေရေးအဖွဲ့ တောင်းဆို |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201053646/https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |archive-date=1 February 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=my}}</ref> တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူပြီးနောက် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ [[ပြည်သူ့ရင်ပြင်နှင့် ပြည်သူ့ဥယျာဉ်]]တွင် စားသောက်ဆိုင်နှင့် အနုပညာပြခန်းအတွက် နှစ် ၃၀ မြေငှားရမ်းခြင်းကို ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးထက် လျော့နည်းသော နှုန်းထားဖြင့် သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံက ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Military Chief's Son Paid 'Very Low' Rent for His Upscale Restaurant on Government-Owned Land |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717014336/https://myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |archive-date=17 July 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ဆေးနှင့် ဆေးပစ္စည်းများအတွက် [[အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲမှုဌာန (မြန်မာ)|အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးဌာန]]၏ ခွင့်ပြုချက်နှင့် အခွန်ကိစ္စရပ်များကို ဝန်ဆောင်မှုပေးသော ''A&M Mahar'' ကုမ္ပဏီသည်လည်း အောင်ပြည့်စုံပိုင်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။<ref name=":1">{{Cite web |title=Dirty Secrets #2: Sr. Gen. Min Aung Hlaing's family profiting off of FDA and Customs clearances |url=https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026181000/https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}</ref> အခွန်ဌာနကို MEHL ၏ ဒါရိုက်တာဟောင်းဖြစ်သူ ဦးကျော်ထင်က ဦးဆောင်သည်။<ref name=":1" /> ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် သမီးဖြစ်သူ [[ခင်သီရိသက်မွန်]]သည် [[သတ္တမမြောက်အာရုံ]] ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite web |title=Military Chief's Family Members Spend Big on Blockbuster Movies, Beauty Pageants |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215082136/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |archive-date=15 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ထိုနှစ်မှာပင် ချွေးမဖြစ်သူ မျိုးရတနာထိုက်က Stellar Seven Entertainment အမည်ရှိ ဖျော်ဖြေရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=":2" /> ==ထမ်းဆောင်ခဲ့သော စစ်ဖက်ဆိုင်ရာတာဝန်များ== {| class="wikitable" |- !ခုနှစ် !! နေရာ !!ရာထူး!! တာဝန် |-၁၉၉၅-၁၉၉၈(အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း(တပ်ရင်းမှူး) | ၁၉၉၈ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး || စစ်ဦးစီးအရာရှိ (ပထမတန်း) |- | ၁၉၉၉ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးကြီး|| နည်းဗျူဟာမှူး |- | ၂၀၀၂ ||[[အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || တပ်မမှူး |- | ၂၀၀၃ ဩဂုတ် ||[[စစ်တက္ကသိုလ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || ကျောင်းအုပ်ကြီး |- | ၂၀၀၄ နိုဝင်ဘာ || [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ်|| တိုင်းမှူး |- | ၂၀၀၆ || [[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ် || တိုင်းမှူး |- | ၂၀၀၇ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ်|| [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] |- | ၂၀၀၈ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] |- | ၂၀၁၀ ဩဂုတ် || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း/ ရေ/ လေ)]] |- |၂၀၁၁ မတ် || rowspan="3" |[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]|| ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|| rowspan="3" | [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်]] |- |၂၀၁၂ ဧပြီ ၃ || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး |- |၂၀၁၃ မတ် || ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး |} == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှံခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်း|url=https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf|accessdate=2025 August 2|publisher=Open Data Mekong}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":4" /> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ (၅) ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]က ဂုဏ်ထူးဆောင် [[ပြည်သူ့ရေးရာ စီမံခန့်ခွဲမှု|ပြည်သူ့ရေးရာစီမံခန့်ခွဲမှု]]ပါရဂူဘွဲ့ Honorary Doctor of Public Administration (D.P.A honoris causa) ကိုချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/69846d4bdd503d7856062b39 |access-date=2026-04-14 |website=www.npnewsmm.com}}</ref> == ကျန်းမာရေး နှင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ခံရမှု == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း (Lumbar Spondylosis with Spinal Stenosis) ဝေဒနာအတွက် နေပြည်တော်ရှိ အမှတ် (၂) တပ်မတော်ဆေးရုံကြီး (ခုတင် ၁၀၀၀) ၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ပါရဂူများနှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ဆေးတပ်ဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်း၍ ၂ နာရီကြာ အရေးပေါ် ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူခဲ့သည်။ထို ခွဲစိတ်မှုသည် အောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက သတင်းထုတ်ပြန်ပေးခဲ့ပြီး၊ထုတ်ပြန်ချက်ထဲ တာဝန်များပြန်လည်ထမ်းဆောင်နေပြီဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/310689|title=ယာယီသမ္မတ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း ဝေဒနာခံစားခဲ့ရသဖြင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ကုသမှု (၂)နာရီကြာ ပြုလုပ်ခဲ့ရ|work=Eleven Media Group|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist|2}} {{s-start}} {{s-mil}} {{s-bef|before=[[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရရွှေမန်း]]}} {{s-ttl|title=[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]|years=၂၀၁၀–၂၀၁၁}} {{s-aft|after=[[လှဌေးဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|လှဌေးဝင်း]]}} {{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]}} {{s-ttl|title=[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]|years=၂၀၁၁–၂၀၂၆}} {{S-aft|after= [[ရဲဝင်းဦး]]}} {{s-off}} {{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]<br>{{nobold|[[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နအဖ]]ဥက္ကဋ္ဌ <small>(၁၉၉၇–၂၀၁၁)</small>}}}} {{s-ttl|title=[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]|years=၂၀၂၁–၂၀၂၅}} {{S-aft|after= ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''}} {{s-bef|before=[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] {{nobold|(ယာယီ)}}}} {{s-ttl|title=ယာယီ[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]] (တာဝန်) |years=၂၀၂၄–၂၀၂၆}} {{S-aft|after= ''ကိုယ်တိုင်''}} {{s-vac|last=[[သိန်းစိန်]] {{nobold|(၂၀၁၁)}}}} {{s-ttl|title=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] |years=၂၀၂၁–၂၀၂၅}} {{S-aft|after= [[ညိုစော]]}} {{s-end}} {{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်သူ အကြီးအကဲများ}} {{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ}} {{lifetime|၁၉၅၆| | }} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:အာဏာသိမ်း ခေါင်းဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးမှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ထားဝယ်လူမျိုး]] cw4jfx33bgy5vx33oiet0t66nwzqk0g 0 19356 1041967 1039857 2026-07-03T14:25:15Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-သြ +ဩ) 1041967 wikitext text/x-wiki '''ဆဲ့လ်တ်လူမျိုးများ''' ({{lang-en|Celts}} သို့မဟုတ် {{lang-en|Celtic peoples}}) သည် [[အင်ဒို-ဥရောပနွယ် ဘာသာစကားများ|အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားမိသားစု]] (Indo-European language family) ကြီး၏အောက်တွင်ရှိသော [[ဆဲ့လ်တစ်ဘာသာစကားများ]] (Celtic languages) ကို ပြောဆိုကြပြီး တူညီသော ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းနောက်ခံများကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည့် ရှေးဟောင်းဥရောပ တောင်ပေါ်နှင့် မြေပြန့်မျိုးနွယ်စုကြီး တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref name="Cunliffe2018">{{cite book |last=Cunliffe |first=Barry |title=The Ancient Celts |year=2018 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-875292-9}}</ref> သမိုင်းဦးခေတ်နှင့် ရှေးဟောင်းခေတ် ဥရောပတိုက်တွင် အင်အားကြီးမားသော ယဉ်ကျေးမှုအစုအဖွဲ့တစ်ခုအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။ == သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ == ဆဲ့လ်တ်လူမျိုးတို့၏ အစောဆုံး ယဉ်ကျေးမှု မြစ်ဖျားခံရာသည် ဘီစီ (၁၂၀၀) ခန့်က ဥရောပအလယ်ပိုင်း (ယနေ့ [[ဩစတြီးယားနိုင်ငံ|ဩစတြီးယား]]၊ [[ဂျာမနီနိုင်ငံ|ဂျာမနီ]]နှင့် [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ|ပြင်သစ်]] အရှေ့ပိုင်းဒေသများ) တွင် ထွန်းကားခဲ့သည့် ဟောစတတ်ယဉ်ကျေးမှု (Hallstatt culture) နှင့် လာတင်းယဉ်ကျေးမှု (La Tène culture) တို့မှ စတင်ခဲ့သည်ဟု မနုဿဗေဒပညာရှင်များက ယူဆကြသည်။<ref name="Koch2006">{{cite book |last=Koch |first=John T. |title=Celtic Culture: A Historical Encyclopedia |year=2006 |publisher=ABC-CLIO |isbn=978-1-85109-440-0}}</ref> ၎င်းတို့သည် သံထည်ပစ္စည်းများကို ကျွမ်းကျင်စွာ သွန်းလုပ်နိုင်ခြင်း၊ မြင်းရထားများကို စစ်ရေးတွင် အသုံးပြုနိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် ဥရောပတစ်ခွင်တွင် လျင်မြန်စွာ အင်အားကြီးထွားလာခဲ့သည်။ == နယ်မြေချဲ့ထွင်မှုနှင့် အထွတ်အထိပ်ကာလ == ဘီစီ (၄) ရာစုနှင့် (၃) ရာစုများတွင် ဆဲ့လ်တ်လူမျိုးများသည် နယ်မြေချဲ့ထွင်မှု အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် အနောက်ဘက်တွင် ဗြိတိန်ကျွန်းစု (British Isles) နှင့် [[အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ|အိုင်ယာလန်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အိုင်ဘီရီယန်ကျွန်းဆွယ်]] ([[စပိန်နိုင်ငံ|စပိန်]]နှင့် [[ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ|ပေါ်တူဂီ]])၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဂရိနိုင်ငံ|ဂရိ]]နှင့် [[တုရကီနိုင်ငံ|တူရကီ]] (ဂလာတီးယားဒေသ) အထိ ကျယ်ပြန့်စွာ ပျံ့နှံ့အခြေချခဲ့ကြသည်။<ref name="Haywood2001">{{cite book |last=Haywood |first=John |title=The Historical Atlas of the Celtic World |year=2001 |publisher=Thames & Hudson |isbn=978-0-500-28831-3}}</ref> ဘီစီ (၃၉၀) ခန့်တွင် ဆဲ့လ်တ်မျိုးနွယ်စုတစ်ခုဖြစ်သော ဂေါလ်လူမျိုးများ (Gauls) သည် ရှေးဟောင်း [[ရောမမြို့]]ကိုပင် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ဖူးသည်။<ref name="Cunliffe2018" /> == ရောမတို့၏ ကျူးကျော်မှုနှင့် မှေးမှိန်လာခြင်း == ဆဲ့လ်တ်လူမျိုးများသည် ဘုန်းမီးနေလ တောက်ပခဲ့သော်လည်း အချင်းချင်း စည်းလုံးညီညွတ်မှုမရှိဘဲ သီးခြားမျိုးနွယ်စုများအဖြစ်သာ ကွဲပြားနေခဲ့ကြသည်။ ခရစ်တော်မပေါ်မီ ရာစုနှစ်များတွင် အင်အားကြီးမားလာသော [[ရောမအင်ပါယာ]]၏ [[ဂျူးလိယပ်ဆီဇာ]] (Julius Caesar) ကဲ့သို့သော စစ်သူကြီးများ၏ တိုက်ခိုက်ချေမှုန်းခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။<ref name="James1993">{{cite book |last=James |first=Simon |title=The Atlantic Celts: Ancient People or Modern Invention? |year=1999 |publisher=British Museum Press |isbn=978-0-7141-2165-9}}</ref> အထူးသဖြင့် ဂေါလ်စစ်ပွဲများ (Gallic Wars) အပြီးတွင် ဥရောပတိုက်မကြီးပေါ်ရှိ ဆဲ့လ်တ်ဒေသအများစုမှာ ရောမတို့၏ လက်အောက်သို့ ကျရောက်သွားခဲ့ပြီး ရောမယဉ်ကျေးမှု လွှမ်းမိုးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အရှေ့မြောက်ဘက်မှ ဂျာမန်နွယ်ဖွား (Germanic peoples) များ၏ တွန်းထုတ်မှုကြောင့် ဆဲ့လ်တ်လူမျိုးများသည် ဥရောပတိုက်၏ အနောက်မြောက်ဘက် အစွန်အဖျားဒေသများသို့သာ ဆုတ်ခွာခဲ့ကြရသည်။ == ဘာသာစကားနှင့် ယနေ့ခေတ် တည်ရှိမှု == ယနေ့ခေတ်တွင် ရှေးဟောင်းဆဲ့လ်တ်လူမျိုးများ၏ သွေးသားနှင့် ဘာသာစကား ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များကို ဥရောပအနောက်မြောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းဒေသများ (Celtic Fringe) ဟု ခေါ်ဆိုသည့် ဒေသများတွင် အထင်ရှားဆုံး တွေ့ရှိရသည်- * '''[[အိုင်ယာလန်]] (Ireland):''' အိုင်းရစ်ရှ်ဘာသာစကား (Irish Gaelic) * '''[[စကော့တလန်]] (Scotland):''' စကော့တစ်ရှ် ဂါးလစ်ဘာသာစကား (Scottish Gaelic) * '''[[ဝေလပြည်နယ်]] (Wales):''' ဝေလဘာသာစကား (Welsh) * '''[[ဗြိတိန်နိုင်ငံ|ဗြိတိန်]]ရှိ ကွန်ဝေါဒေသ (Cornwall):''' ကောနစ်ရှ်ဘာသာစကား (Cornish) * '''[[ပြင်သစ်နိုင်ငံ|ပြင်သစ်]]ရှိ ဘရီတန်းနီဒေသ (Brittany):''' ဘရီတွန်ဘာသာစကား (Breton) အဆိုပါ ဒေသများတွင် နေထိုင်သူများသည် ရှေးဟောင်း ဆဲ့လ်တ်လူမျိုးတို့၏ တိုက်ရိုက်ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်ပြီး မိမိတို့၏ ထူးခြားသော ရိုးရာဂီတ (ဥပမာ- ပလွေနှင့် အိတ်ကပ်ပလွေမှုတ်ခြင်း)၊ အနုပညာနှင့် ပွဲတော်များကို ယနေ့တိုင် တန်ဖိုးထား ထိန်းသိမ်းလျက် ရှိကြသည်။<ref name="Koch2006" /> == ကိုးကားချက်များ == {{Reflist}} {{Indo-European topics}} kjzjlfrd4aw6yihxahdrf2rvlv348d2 0 19422 1041957 1040864 2026-07-03T14:21:43Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥက္ကဌ +ဥက္ကဋ္ဌ, -စျ +ဈ, -ရုတ်သိမ်း +ရုပ်သိမ်း) 1041957 wikitext text/x-wiki [[File:Chauk_boycoutt_girls_for_1300.jpg|right| ချောက်ရေနံမြေ ဘီအိုစီ စတိုဂိတ် တွင် သပိတ်တား နေကြသော အမျိုးသမီးငယ်များ]] မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၀၀ ပြည့်နှစ်မှာ ပေါ်ပေါက်တာကြောင့် မြန်မာ့သမိုင်းမှာ '''၁၃၀၀ ပြည့်အရေးတော်ပုံ''' အဖြစ် ကဗျည်းတွင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၈) ရက်နေ့မှာတော့ [[ချောက်မြို့]] [[ဘီအိုစီ]] ရေနံမြေ သပိတ်ကြီး ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ သပိတ်ကြီး ပေါ်ပေါက်ရသည့် လတ်တလော အကြောင်းများမှာ − # ဘီအိုစီ ရေနံကုမ္ပဏီ က [[ဘာသာရေး အလုပ်ပိတ်ရက်]] (၁၀) ရက်ကို (၇) ရက်အဖြစ် လျှော့ချခြင်း၊ # အလုပ်သမား တို့ရဲ့ စားဝတ်နေရေးဆိုင်ရာ တောင်းဆိုချက် (၁၂) ချက်ကို မလိုက်လျောခြင်းနဲ့ # ချောက် ဘီအိုစီ မော်တော်ယာဉ်ဌာန စက်ပြင်ဆရာ [[ခင်၊ သခင်|သခင် ခင်]]ကို အလုပ်ထုတ်ပစ်ခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၃၀၀ ပြည့် ရေနံမြေ အလုပ်သမား သပိတ်ကြီးဟာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုနဲ့ နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွေမှာ အလွန် အရေးပါအရာရောက်တဲ့ အလုပ်သမား သပိတ်ကြီး ဖြစ်သလို မြန်မာ့ လွတ်လပ်ရေး တိုက်ပွဲသမိုင်းမှာ အကြီးမားဆုံး လူထုလှုပ်ရှားမှုတိုက်ပွဲကြီးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ <ref>မျိုးဆက်တော်လှန်ရေး အပြီးသတ် နဲ့ တန်းတူရေးလက်နက်၊ ယနေ့မြန်မာ </ref> ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၁၉၃၈ ချောက်၊ စဉ့်ကူ၊ လမ်းရွာ၊ ရေနံချပ်နှင့် ရေနံချောင်း ရေနံမြေမှ သပိတ်မှောက် အလုပ် သမားအင်အား ၁၀၀၀ ကျော်တို့ မိုင် ၄၀၀ ကျော်ရှည်လျားသော ရန်ကုန် သို့ ခြေလျင်ချီတက်ဆန္ဒပြပွဲ စတင် သည်။ <ref>တို့ဗမာအစည်းအရုံးသမိုင်း ပြုစုရေးအဖွဲ့ [[တို့ဗမာအစည်းအရုံး]]သမိုင်း ဒုတိယတွဲ။ ရန်ကုန်။ စာပေဗိမာန်ပုံနှိပ်။ ၁၉၇၆။ စာ ၃၃၅။</ref> ၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၃၈ ရေနံမြေသပိတ်တပ် မကွေးမြို့သို့ ရောက်ရှိသည်။ <ref>တို့ဗမာအစည်းအရုံးသမိုင်း (ဒု)စာ ၃၃၆</ref> မကွေးတွင် သပိတ် ခေါင်းဆောင်များ ကို နယ်ချဲ့အလိုတော်ရိ အစိုးရက ဖမ်းဆီးလိုက်ကြ၏။ မျက်နှာဖြူ အရေးပိုင်ကလည်း မကွေးမြို့ အတွင်း [[ပုဒ်မ (၁၄၄)]] ကို ထုတ်ပြန် လိုက်သည်။ သို့နှင့် မကွေး တွင် ရက် ၂၀ လောက် သောင်တင် နေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရိက္ခါပြဿနာ တက်လာခဲ့၏။ ထို့ကြောင့် တဝက်လောက်က ရေနံမြေသို့ ပြန်ကြရ၏။ ခေါင်းဆောင်များ လွှတ်ပေးရေးအတွက် ကျန်အလုပ်သမားများက အစာငတ်ခံ ဆန္ဒပြ ကြသည်။ ထိုသို့ အစာငတ်ခံခြင်း ထက် ပုဒ်မ (၁၄၄) ကို တွန်းလှန်ကာ [[အာဏာဖီဆန်ခြင်း]]က ပိုထိရောက်မည်ဟု [[တို့ဗမာ အစည်းအရုံး]] က ယူဆ၏။ ဒီဇင်ဘာ (၁၁) ရက်ညပိုင်းတွင် [[ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂများ အဖွဲ့ချုပ်|ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂ]] ဉက္ကဋ္ဌ [[ကိုဗဟိန်း]]၊ အတွင်းရေးမှူး [[ဗဆွေ၊ ဦး၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း|ကိုဗဆွေ]] နှင့် အခြား ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် နှစ်ဦး ရောက်လာကာ ရေနံမြေ သပိတ် တပ်ကြီး အား ပုဒ်မ (၁၄၄) ဖီဆန်၍ တရားဟောပြော ကြလေသည်။ ကိုဗဟိန်း ၏ ကျော်ကြားလှသော '''မြင်းခွာတချက် ပေါက်လျှင် မီးဟုန်းဟုန်း တောက်စေရမည်''' [[မိန့်ခွန်း]]သည် ဤ နေရာတွင် ပြောကြားခြင်း ဖြစ်သည်။ <ref> ဗဟိန်း သို့မဟုတ် ညီညွတ်ရေးဗိသုကာ (၂- ၃- ၁၉၉၄) [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ]]၊ ဗဟိုပညာရေး နှင့် ဝါဒဖြန့်ချိရေး ဌာန</ref> ၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၃၈ မကွေးမြို့ '''မဲထီးကျောင်း'''တိုက်အတွင်း ရေနံမြေသပိတ် တပ်သားများအား တရားဟောမှုဖြင့် ကိုဗဟိန်းနှင့် ကိုဗဆွေ တို့ကို ဗြိတိသျှ အစိုးရက ဖမ်းဆီးသည်။<ref>တို့ဗမာ အစည်းအရုံး သမိုင်း (ဒု)စာ ၃၄၃</ref> အသက်သေသေ အရိုးကြေကြေ ရည်မှန်းချက် ပန်းတိုင် အရောက် မမှိတ်မသုန် ချီတက်ကြရန်လည်း လှုံ့ဆော်ခဲ့အပြီး ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင် (၄)ဦးစလုံး အဖမ်းခံလိုက်ရ၏။ သို့သော် လမ်းညွှန်ချက် ရလိုက်ပြီဖြစ်သော အလုပ်သမားတပ်ကြီးက နောက်တရက် နံနက် (၆) နာရီတွင် [[နံပါတ်တုတ်]]ကိုင် ပုလိပ်တပ်၊ [[လှံ]]စွပ်တပ်၊ [[သေနတ်]]ကိုင်တပ်၊ မြင်းစီးတပ်များ အတွင်းသို့ ထိုးဝင် ဖြိုခွဲ၍ ချီတက် ကြတော့သည်။ မြို့သူမြို့သားများက ဝိုင်းဝန်းအားပေးကြသည်။ ကျဆုံးသူ၊ ဒဏ်ရာရသူ၊ ဆွဲချုပ် အဖမ်းခံလိုက်ရသူ အများအပြား ရှိသော်လည်း နောက်မတွန့်ကြတော့ပေ။ ရိုက်နှက်သော နံပါတ်တုတ်ကိုင် ပုလိပ်များ၊ မြို့သူမြို့သားများ နှင့် အလုပ်သမားများ အရောရော အနှောနှော ဖြစ်ကုန်၍ လှံစွပ်သေနတ်များ သုံးမရ ဖြစ်ကုန်တော့သည်။ မြင်းစီးပုလိပ်များက ဝင်၍ရိုက်ပြန်သည့် အဆုံး မခံမရပ်နိုင် ဖြစ်နေသော မြို့သူ မြို့သားများက [[ငြာသံ]]ပေးကာ ရရာလက်နက်နှင့် ဝင်ပြီး ခုခံကြသောကြောင့် တပ်လန်ကုန်ကြသည်။ ထိုသို့ဖြစ်နေစဉ် ချိတ်ဆက်လုပ်ထားသည့် အတိုင်း ကိုဗဟိန်းက [[ထောင်]]အမိုးပေါ် တက်၍ [[ထောင်သား]]များအား လှုံ့ဆော် တရားဟော ပြန်တော့ရာ ထောင်တွင်း တွင်လည်း ရုတ်ရုတ်သဲသဲ ဖြစ်ကုန်တော့သည်။ [[ထောင်ထ]]ပြီ အထင်နှင့် ပုလိပ်များ ထောင်ဘက်သို့ အကူအညီပေးရန် ပြေးကြစဉ် သပိတ်တပ်ကြီးက မကွေးမြို့ အပြင်သို့ အရောက်ဖောက် ၍ အောင်မြင်စွာ ထွက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref> ဗဟိန်း သို့မဟုတ် ညီညွတ်ရေးဗိသုကာ (၂- ၃- ၁၉၉၄) [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ]]၊ ဗဟိုပညာရေး နှင့် ဝါဒဖြန့်ချိရေး ဌာန</ref> ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၃၈ ရေနံမြေ သပိတ်တပ် မကွေးမှ ရန်ကုန်သို့ ဆက်လက်ချီတက်သည်။<ref>တို့ဗမာအစည်းအရုံးသမိုင်း (ဒု)စာ ၃၄၃-၃၄၄</ref> ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂအသင်း တိုက်၌ ကျောင်းသားထု အစည်းအဝေး ကျင်းပ၍ ကိုဗဟိန်း နှင့် ကိုဗဆွေ တို့ကို လွှတ်ရန် နှင့် ဖိနှိပ် ချုပ်ချယ်ထားသော ဥပဒေများ ရုပ်သိမ်းရန် အဆိုများ တင်သွင်းသည်။ <ref>တို့ဗမာအစည်းအရုံးသမိုင်း (ဒု)စာ ၃၄၆-၃၄၇</ref> ၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၃၈ [[ပဲခူး]]ခရိုင် နှင့် [[သထုံ]]ခရိုင် တို့မှ '''တောင်သူ လယ်သမား နှစ်သောင်းခန့်''' သည် ကျင်းပလျက်ရှိသော ဥပဒေပြု လွှတ်တော် အစည်းအဝေး မှ လယ်သီးစား ဥပဒေကြမ်း နှင့် လယ်မြေ လွဲပြောင်းပေးရေး ဆိုင်ရာ ဥပဒေကြမ်း များကို အတည်ပြုရေး အတွက် [[ရန်ကုန်မြို့]]သို့ ဆန္ဒပြ ချီတက်သည်။ ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၃၈ ပဲခူးခရိုင်နှင့်သထုံခရိုင်တို့မှ '''တောင်သူလယ်သမား တပ်ဖွဲ့များ''' ရန်ကုန်ရောက်ရှိပြီး[[ရွှေတိဂုံစေတီ]] ရင်ပြင်တွင် စခန်းချသည်။ <ref>ဦးလေးမောင် မြန်မာနိုင်ငံရေးသမိုင်း (ဒု)စာ ၄၉၇-၈</ref> ၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၃၈ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] အပါအဝင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကျောင်းပေါင်းစုံ ကျောင်းသားထု က [[အတွင်းဝန်များရုံး]] (ယခု ဝန်ကြီးများ ရုံး) ကို ဝိုင်း၍ သပိတ်တား ဆန္ဒပြ သည်။ မြင်းစီးပုလိပ်များက သပိတ် တား ကျောင်းသူကျောင်းသားများကို အကြမ်းဖက် ဖြိုခွဲသည်။ <ref>Report of the Secretariat Incident Enquiry Comittee, Yangon Govt printing, 1939, P 2</ref> ၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၃၈ [[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ|ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ]] ဥက္ကဋ္ဌ [[လှရွှေ၊ ဒေါက်တာ|ကိုလှရွှေ]]က မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ကျောင်းသားများသပိတ်မှောက်ရန် နှိုးဆော်စာ ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>တက္ကသိုလ်ကိုကိုကြီး ကျောင်းသားပုလိပ်တိုက်ပွဲ။ရန်ကုန်။ ဘုံဝါဒစာအုပ်အသင်း။ ၁၉၃၉။ စာ ၈</ref> ၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၃၈ [[ဂျပ်ဆင်ကောလိပ်]] ကျောင်းသား [[အောင်ကျော်၊ ဗိုလ်|ကိုအောင်ကျော်]]သည် အတွင်းဝန်များရုံး ဝိုင်း၍ သပိတ်တား ဆန္ဒပြစဉ် မြင်းစီးပုလိပ် များ၏တုတ်ဖြင့် ရိုက်နှက်မှုဒဏ်ရာ များကြောင့် ၁၃း၂၅ နာရီတွင် ရန်ကုန် ဆေးရုံကြီး တွင် ကွယ်လွန် သည်။ <ref>တို့ဗမာအစည်းအရုံးသမိုင်း (ဒု)စာ ၃၅၉</ref> ၈ ဇန်နနဝါရီ ၁၉၃၉ '''ရေနံမြေသပိတ် တပ်ကြီး'''သည် ရန်ကုန်မြို့သို့ ရောက် ရှိလာပြီး ရွှေတိဂုံစေတီ ကုန်းတော် ပေါ်တွင် စခန်းချသည်။ <ref>ဦးလေးမောင် မြန်မာနိုင်ငံရေးသမိုင်း (ဒု) စာ ၄၉၈</ref> ၉ ဇန်နဝါရီ ၁၉၃၉ '''ရွှေတိဂုံစေတီ အလယ်ပစ္စယံ''' ၌ '''တောင်သူလယ်သမားထု အစည်းအဝေး''' ကျင်းပ၍ [[ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ တောင်သူ လယ်သမား အစည်းအရုံး]] (ဗ.တ.လ.စ) ကိုဖွဲ့စည်းသည်။<ref>တို့ဗမာ အစည်းအရုံး သမိုင်း (ဒု)စာ ၃၇၅</ref> <ref>ဝိဓူရ သခင်မြ စာ ၅၀၄</ref> မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ '''အလုပ်သမားထု အစည်းအဝေး''' ကို ရွှေတိဂုံ စေတီအလယ်ပစ္စယံ ၌ ၁၅း၃၀ နာရီ တွင် ကျင်းပရာ သပိတ်မှောက် အလုပ်သမားပေါင်း ၅၀၀ ကျော် တက်ရောက်သည်။ အလုပ်သမား ကိုယ်စားလှယ် ပေါင်းစုံ ဆုံးဖြတ်ချက် အရ [[ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ အလုပ်သမားများ အစည်းအရုံး]]ကို (All Burma Trade Union Congress, A. B. T. U. C) ကို ဖွဲ့စည်းသည်။ အလုပ်သမား အစည်းအရုံး ၏ ပထမဆုံး ဥက္ကဋ္ဌမှာ [[လေးမောင်၊ သခင်| သခင်လေးမောင်]] ဖြစ်သည်။ <ref>တို့ဗမာအစည်းအရုံးသမိုင်း (ဒု)စာ ၃၇၉- ၃၈၁</ref> ထိုသပိတ်ကြီးတွင် အလုပ်သမား ခေါင်းဆောင် [[ဖိုးလှကြီး၊ သခင်|သခင်ဖိုးလှကြီး]]၊ ရေနံမြေ အလုပ်သမား အစည်းအရုံး အတွင်းရေးမှူး [[လွင်၊ သခင်|သခင်လွင်]]၊ သူ၏ အစ်ကိုရင်း နောင် [[ပြည်သူ့ဒီမိုကရေစီ ပါတီ]]ဥက္ကဋ္ဌ [[သင်၊ သခင်|သခင်သင်]]၊ တို့နှင့် အခြား သခင်များ အများအပြား ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ သခင်မကြီး [[ဆယ်၊ ဒေါ်၊ သခင်မ|ဒေါ်ဆယ်]] ဦးဆောင်သည့် အမျိုးသမီး သခင်မ များကလည်း(၁၃၀၀)ပြည့် ရေနံမြေ သပိတ် အရေးတော်ပုံ တွင် သပိတ်တားများအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်၊ (သခင်မ )မသန်း၊ မမြခင်၊ မဂျမ်း၊ မညို၊ မပု၊ မထွေး၊ မစောစော၊ မစိန်ခင်၊ မသိန်းနွဲ့၊ မငွေခင်၊ မစု၊ မချစ်၊ စသည့် ထောင်နန်းစံ သခင်မများရဲ့ ဆန့်ကျင် ဟန့်တားမှု တို့က ထိရောက်ပါပေသည်။မန္တတလေးမြို့ အိမ်တော်ရာဘုရားအတွင်းမှ သံဃာတော်များလည်းပါဝင်ဆန္ဒပြခဲ့သည်။ ==မှတ်စု== {{reflist}} ==ကိုးကား== *{{cite book | last = ကျော်ငြိမ်း | first = | authorlink = | title = ကိုလိုနီခေတ် မြန်မာ့ ရက်စွဲ သမိုင်း၊ ၁၈၈၆−၁၉၄၂ | publisher = တက္ကသိုလ်များ သမိုင်းသုတေသန ဦးစီးဌာန | series = | year = }} *{{cite book | last = ဗဟိုပညာရေး နှင့် ဝါဒဖြန့်ချိရေး ဌာန | first = | authorlink = | title = ဗဟိန်း သို့မဟုတ် ညီညွတ်ရေးဗိသုကာ | publisher = ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ | series = | year = ၂- ၃- ၁၉၉၄ }} *{{cite book | last = ယနေ့မြန်မာ | first = | authorlink = | title = မျိုးဆက်တော်လှန်ရေး အပြီးသတ် နဲ့ တန်းတူရေးလက်နက်၊ | publisher = | series = | year = }} ==အခြားကြည့်ရန်== * [[ပထမ ကျောင်းသားသပိတ်]] * [[ဒုတိယ ကျောင်းသားသပိတ်]] * [[တတိယ ကျောင်းသားသပိတ်]] * [[၁၉၄၆ အထွေထွေ သပိတ်]] * [[ဟယ်ရီတန် အရေးအခင်း]] * [[၁၉၅၃ ကျောင်းတစ်လပိတ်ရေး အရေးတော်ပုံ]] * [[၁၉၅၆ သမဂ္ဂ ပိတ်ပင်မှု ဆန့်ကျင်ရေး သပိတ်]] * [[ဆဲဗင်းဂျူလိုင် အရေးအခင်း]] * [[၁၉၇၄ ဇွန်လ အရေးအခင်း]] * [[ဦးသန့် အရေးအခင်း]] * [[၁၉၇၅ ရွှေတိဂုံ အထွေထွေသပိတ်]] * [[မှိုင်းရာပြည့် အရေးအခင်း]] * [[၁၉၇၉ အောက်တိုဘာ ဗန်းမော်တင်အောင် ဈာပန အရေးအခင်း]] * [[၈လေးလုံး အရေးအခင်း]] * [[၉၆ အရေးအခင်း]] * [[၂၀၀၇ အရေးအခင်း]] [[Category:နိုင်ငံရေး]] [[Category:မြန်မာ့ သမိုင်း]] [[Category:သမိုင်း]] [[Category:လွတ်လပ်ရေး လှုပ်ရှားမှု]] [[Category:အရေးအခင်းများ]] 5bblnr5bcjoxjyei26d9qnzjvgddrqq 0 26946 1041977 1038780 2026-07-03T14:30:14Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-၀င် +ဝင်) 1041977 wikitext text/x-wiki '''မြောင်းဘွေရွာ''' {{Infobox settlement | official_name = မြောင်းဘွေ | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_map_caption = မြောက်ဦးမြို့မှ၁၀မိုင်အကွာတွင်တည်ရှိပါသည် | pushpin_mapsize = 300 | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်နယ်များ|ပြည်နယ်]] | subdivision_name1 = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[စစ်တွေခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[မြောက်ဦးမြို့နယ်]] | subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] | subdivision_name4 = [[Myaung Bway]]<ref>GAD, Feb 2011.</ref> | latNS = N | latd = 20.48820 | longEW = E | longd = 93.28027 | P-code = 196487 }} ==မြောင်းဘွေကျေးရွာသည် စံပြကျေးရွာတစ်ရွာဖြစ်ပါသည်။မြောက်ဦးရွှေမြို့တော် နှင့် မင်းပြား မြို့အကြားတွင်တည်ရှိသည် မြောက်ဦးမြို့မှလာလျှင် ၉မိုင် မင်းပြားမြို့မှလာလျှင်၁၁မိုင်အကွာတွင်တည်ရှိသည်။အဓိကစီးပွားရေးမှာ ကွမ်းသီးပင်စိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် လယ်လုပ်ငန်းများဖြစ်သည်။ထင်ရှားသောဘုရားစေတိပုထိုးများရှိသည်။အဘာယရာဇာမင်းလက်ထက် မင်းသမီးစော်ဘုန်းဘုန်း​ကြွယ်တည်ထားသော နေ့ချင်း​ကြွယ်၀ဆုတောင်းပြည့်ဘုရားမှာ ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။နာမည်ကျော်သော အစားစာများမှာမြောင်းဘွေကျွဲကော သီးနဲ့ ကွမ်းသီးများလည်းနာမည်ကြီးသည် ။ညနေနေဝင်ဆည်းဆာ နေဝင်းဝင်းထွက်နေသောအရောင်ကိုမြောင်းဘွေသူအရောင်ဟုလည်းတင်စား ခေါ်ဆိုကြသည်။== [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] on9ankjmvm1i7mhv4xx7eldthax90go 1041980 1041977 2026-07-03T14:39:27Z Ninjastrikers 22896 1041980 wikitext text/x-wiki '''မြောင်းဘွေရွာ''' {{Infobox settlement | official_name = မြောင်းဘွေ | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_map_caption = မြောက်ဦးမြို့မှ၁၀မိုင်အကွာတွင်တည်ရှိပါသည် | pushpin_mapsize = 300 | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်နယ်များ|ပြည်နယ်]] | subdivision_name1 = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[စစ်တွေခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[မြောက်ဦးမြို့နယ်]] | subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] | subdivision_name4 = [[Myaung Bway]]<ref>GAD, Feb 2011.</ref> | latNS = N | latd = 20.48820 | longEW = E | longd = 93.28027 | P-code = 196487 }} မြောင်းဘွေကျေးရွာသည် စံပြကျေးရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။ မြောက်ဦးမြို့ နှင့် မင်းပြား မြို့အကြားတွင်တည်ရှိသည်။ မြောက်ဦးမြို့မှလာလျှင် ၉မိုင်၊ မင်းပြားမြို့မှ လာလျှင် ၁၁ မိုင်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ အဓိကစီးပွားရေးမှာ ကွမ်းသီးပင်စိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် လယ်လုပ်ငန်းများဖြစ်သည်။ အဘာယရာဇာမင်းလက်ထက် မင်းသမီးစော်ဘုန်းဘုန်း​ကြွယ်တည်ထားသော နေ့ချင်း​ကြွယ်ဝဆုတောင်းပြည့်ဘုရားမှာ ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] 0q8dph1r9fa3jclp4h4p0oyiwjsjn8o 0 46767 1041867 1025663 2026-07-03T12:56:52Z ~2026-38080-55 145165 /* */ 1041867 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = ဇို/ဇိုမီး လူမျိုး | population = | image = [[File:Zou girl.JPG|200px]] | image_caption = ရိုးရာဝတ်စုံဝတ်ဆင်ထားသော ဇိုအမျိုးသမီးတစ်ဦး | region1 = [[ချင်းတောင်တန်း]] (မြန်မာနိုင်ငံ) | pop1 = ခန့်မှန်း ၁၁၁,၀၀၀ ခန့် | ref1 = | region2 = [[မဏိပူရပြည်နယ်]] (အိန္ဒိယနိုင်ငံ) | pop2 = ၂၂,၀၀၀ ခန့် | ref2 = | languages = [[ဇိုဘာသာစကား]] / ဇိုဟမ်/ဇိုပေါင် | religions = [[ခရစ်ယာန်]] | related = [[တီးတိန်လူမျိုး|တီးတိန်ချင်း]];[[ပိုက်တဲလူမျိုး|ပိုက်တဲ]].Ranglong, [[ထာဒိုလူမျိုး|ထာဒို]] | footnotes = }} ဇိုလူမျိုးများက 'ဇိုဆွမ်း'(Zo generation)ဟုခေါ်သော၊ မီးဇို(Mizo)လူမျိုးများက 'ဇိုနထလပ်'(Zo hnahthlak)ဟုခေါ်သောလူမျိုးများသည် ဗြိတိသျှအစိုးရက မသိမ်းပိုက်မှီတွင် 'တောင်တန်းနေလူရိုင်းများ'(Wild Hill Tribes)ဟု သတ်မှတ်ကြပြီး၊ ပိုင်နက်နယ်မြေကို'စီရင်ကင်းနယ်မြေ'(un-Administered Area)ဟူ၍ သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဇိုဆွမ်း(ဇိုမျိုးနွယ်စု) များထဲမှ အနောက်ဘက်ပိုင်းဒေသသို့ စောစွာရောက်နှင့်သူများကို ဘင်ဂလီ(Bengali)နှင့် အာသံသား(Assamese)များက 'ကူကီး'(Kuki)ဟုသတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ဤမှတ်တမ်းမှာ ၁ ၇၉၂ ခုနှစ်ခန့်က အင်္ဂလိပ်လို ရေးထိုးထားဟန်ရှိသည်။ ဗြိတိသျှအစိုးရ(British government)သည် ၁၈၇၂ ခုနှစ် မတိုင်မှီ မီဇိုပြည်နယ်၊အိန္ဒိယကို စတင်သိမ်းပိုက်စဉ်အခါက ၎င်းဒေသတွင် လူရှိုင်းလူမျိုးအများဆုံးနေထိုင်သဖြင့် လူရှိုင်းတောင်(Lushai Hills)ဟု မှည့်ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ မြန်မာပြည်ဘက်တွင်မူ ချင်းဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် 'ချင်း'ဆိုသည့် ဝေါ်ဟာရ၏ အဓိပ္ပာယ်၊ စတင်ပေါက်ဖွားလာပုံနှင့် မည့်သည့်အချိန်တွင်စတင်ပေါက်ဖွားလာသည်ကို ဂဃနဏ လေ့လာထားခြင်းမရှိသေးပေ။ တစ်နည်းအားဖြင့် 'ဇို/ ဇိုမီး'လူမျိုးများကို 'ချုင်း'ဟုခေါ်ကြခြင်းမှာ ဗမာလူမျိုးများခေါ်ကြသည်ကို မွေးစားခြင်းလော သို့တည်းမဟုတ် အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်သည် ချင်းတောင်ကိုသိမ်းပိုက်စဉ်က အဦးဆုံးဒေသမှ တွေ့ရှိသော ရွာသူကြီး၏ အမည် ဦးခိုကျင့်(Pu Khaw Cih)ကို အစွဲပြု၍ 'ခိုကျင့်တောင်'(ဝါ)'ကျင့်တောင်'(Khaw Cin hills/Cin hills) ဟုခေါ်ဝေါ်သည် လည်း ဖြစ်နိုင်ပါသေးသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေကာမူ 'ချင်း'ဟူသောအမည်ကို လက်ရှိမြန်မာနိုင်ငံတွင်နေထိုင်ကြသော ဇို/ ဇိုမီးလူမျိုးများကိုသာ အခေါ်များပြီး အိန္ဒိယဘက်ရှိ ဇို/ ဇိုမီးများကိုမူ လူရှိုင်း(သို့) ကူကီးဟူသော အမည်ဖြင့်အခေါ်များပါသည်။ မျက်နှာဖြူများသည် တစ်မျိုးတစ်နွယ်တည်းပေါင်းခေါ်လိုသော အခါများတွင် 'ချင်း-ကူကီ'(Chin-Kuki)'ဟူ၍သော်လည်းကောင်း၊ချင်း-လူရှိုင်း'(Chin-Lushai)ဟူ၍ဖြစ်စေ၊'ချင်း-လူရှိုင်း-ကူကီး'(Chin-Lushai-Kuki)ဟု တစ်ဖြင့်လည်းခေါ်ခဲ့ပါသေးသည်။ ထို့ကြောင့် ဗြိတိသျှအစိုးရသည် ဇို/ ဇိုမီးလူမျိုးများကို အုပ်ချုပ်ရန်အတွက် ၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် ရေးဆွဲသော အက်ဥပဒေကို 'Chin Hills Regulation Act' ဟုအလွယ်ပင် အမည်တပ်ခဲ့သည်။ ဤစည်းမျဉ်းဥပဒေကို ချင်းတောင်အပြင် လူရှိုင်း၊ကူကီးနှင့် နာဂ လူမျိုးများနေထိုင်ရာ ဒေသအထိပါ အသုံးပြုခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်မျက်နှာဖြူများက ချင်း၊ကူကီး၊လူရှိုင်းစသည်ဖြင့် သတ်မှတ်ကြသော်လည်း ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်ပင် "သူတို့ကိုသူတို့တော့ ချင်းရယ်၊ကူကီးရယ်လို့ 'လုံးဝ' မခေါ်ကြပေဘူး"ဟုပြောစမှတ်ပြုကြသည်။ ဂျေဂျီစကော့(J.G Scott)၏ 'Burma' စာအုပ်တွင် "The names Kuki and Chin are not national, and like others, the people do not accept the name given to them by the Burmese and ourselves; they do not call themselves Chins and they equally flout the name of Kuki which their Assamese and Bengali neighbours use. They call themselves Zhou or Shu, and on other parts Yo(Zo) or Lai"ဟုရေးသားထားပြီး၊ ဒေါက်တာ ဂျီအေဂရေဆွန်သည်လည်း အခြားသူများနည်းတူ ရေးသားခဲ့သေး၏။ Bertram S. Carey နှင့် H.N Tuck တို့နှစ်ဦးသည်လည်း Zote, Thadote နှင့် [[ဂွေးတဲလူမျိုး|Guite]] အကြောင်းပူးတွဲရေးသားရာ၌ " These Zos, Thados and Guites are called by the Manipuri's Kuki or Khongjais, who only made their acquaintance after they had migrated north, but the people call themselves by the name of Zo(Yo)"ဟုရေးသားထား၏။ [[ဂွေးတဲလူမျိုး|ဂွေးသဲ]](Guite)တိုက်သူကြီး(သို့)စော်ဘွား[[ဂိုခေါထန်ရာဇာ|ဦးဂိုခိုထန်]] (Pu Go Khaw Thang)ကိုလည်း "Go Khaw Thang, who, asalready related, was seized by the Manipuris in the course of the Lushai expedition of 1871-72, was the Zo Chief of Mualpi,"ဟု ဇိုခေါင်းဆောင်းဟူ၍ သုံးနှုန်းထားသည်။ မျက်နှာဖြူများက ချင်း၊ကူကီး စသည်ဖြင့် မှတ်တမ်းမှတ်ရာများပြုထားသော်လည်း မိမိတို့သည် ချင်းအမည်ဖြင့်ဖြစ်စေကူကီးအမည်ဖြင့်ဖြစ်စေ မည်သည့်အခါမျှ မခေါ်ကြကြောင်း ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ သိရှိထားကြပြီးဖြစ်သည်။ အလားတူပင် ဤဆောင်းပါးတွင်လည်း 'ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုး'ဟု စတင်အသုံးပြုထားသည်။ ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးများကို သုတေသီများက Mongolianအနွယ်၊ Tibeto-Burman(Sino-Tibetan) အထဲမှ ဖြစ်သည်ဟုဆိုကြသည်။ 'Mongol'သည် လူမျိုးနာမည်ဖြစ်ပြီး၊' Mongolian'မှာ ၎င်း၏ နာမဝိသေသနဖြစ်ကာ 'Mongolia'ကား နေရာဒေသ(တိုင်ပြည်)အမည်ဖြစ်သည်။ တဖန် 'Mongoloid'သည် 'Mongol' လူမျိုး၏နွယ်ဖွားမှန်သမျှကိုရည်ညွှန်းပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးများသည် ရူပလက္ခဏာကိုလိုက်၍ ကမ္ဘာ့လူမျိုးကြီးသုံးမျိုးထဲမှ 'Mongoloid'နွယ် နှင့် ဘာသာစကားအရ 'Mongoloid'အနွယ်သုံးမျိုးထဲမှ Tibeto-Burman များဖြစ်ကြသည်။ ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဇစ်မြစ်(Ethnic origin)ကို တိတိကျကျ ဖော်ထုတ်ထားခြင်းမရှိသေးသော်လည်း တရုတ်ပြည်မှ တိဘက်ပြည်ကိုဖြတ်ပြီး အညာဒေသသို့ ရောက်ရှိလာကြကာ ထိုမှ ယခုနေထိုင်ရာနေရာများသို့ပျံ့နှှံ့နေထိုင်လာကြသည်ဆိုသည်မှာ လက်ခံထားကြပြီးဖြစ်သည်။ ဦးဝုမ်ဆွဏ်(Pu Vum Son)၏ အမြင်အရ လူမျိုးအမည် 'ဇို'သည် 'ဇို'ဟုခေါ်သောလူတစ်ဦးမှ ဆင်းသက်လာခဲ့ကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ ဘိုးတော်ဇိုသည် တရုတ်ပြည်တွင် မျိုးနွယ်တူဖြစ်သော တိဘက်လူ၊ ဗမာ၊ နာဂ၊ ကသဲ၊ဘူဒူ၊ ကချင်၊လာဟူးစသည်တို့နှင့်အတူ နေထိုင်ခဲ့သည်။ ခရစ်တော်မပေါ်မှီကာလတွင် တရုတ်ပြည်မှ ထွက်ခွါလာခဲ့ပြီး ခရစ်တော်ပေါ်ပြီးသောအချိန်၌ ချင်းတွင်းမြစ်ရိုးတလျှောက်၌ နေထိုင်နှင့်ကြပြီးဖြစ်သည် ဟုဆိုသည်။ အထက်အညာဒေသမှ ချင်းတောင်တန်းဘက်သို့ပြောင်းရွေ့ကြသည်မှာ အေဒီ ၁,ဝ၀ဝ( AD 1,000)ခန့်ကဖြစ်မည်ဟု တွက်ဆထားသည်။ တောင်တန်းဒေသသို့ ပြောင်းရွေ့နေ ထိုင်သွားကြသည့်အထဲမှ အချို့သည် '[[ကျိမ်နွဲ]]'(Ciimnuai)ရွာကိုတည်ကြသည်။ ယင်းလူတစ်စုသည် လျက်ရှိတွင် တီးတိန်မြို့နယ်၊တွန်းဇံမြို့နယ်၊ အိန္ဒိယပြည်မှ မဏိပူရပြည်နှင့် မီဇိုရမ်(Manipur and Mizoram)စသော နေရာများတွင်နေထိုင်သော ကျိမ်နွဲဖွား-ဇိုမီးများ ဟူ၍ခေါ်ကြသည့် လူမျိုးများဖြစ်ကြသည်။ ကျိမ်နွဲ့ရွာသည် လက်ရှိ တီးတိန်မြို့နယ်၊ ဆိုင်းဇံကျေးရွာအနီးတွင်ရှိသည်။ တချို့က ဆွန်ထလား(Sunthla khua)ရွာ အနီးတွင် 'လိုင်းလွန်း'(Lailun)ရွာကို တည်ခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့သည် ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ဟားခါးမြို့နယ်နှင့် ထန်တလန်မြို့နယ်အတွင်းရှိ 'လိုင်'(Lai)(လိုင်းလွန်းဖွား)များဖြစ်ကြသည်။ တချို့ကမူ 'ဆွမ်ပွေး'(Sumpui)အရပ်၌ 'ဘူချွန်း'(Bochung)ရွာ တည်ကြကာ ထိုမှ မီးဇိုပြည် (Mizoram)ဘက်သို့ပြန့်နံ့နေထိုင်ကြသည်။ ယင်းလူမျိုးများမှာ လူရှိုင်းနွယ်များဖြစ်ကြသည်။ ပြောင်းရွေ့ခြင်းမရှိသော ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးတချို့သည် ယောနယ်တွင် ကျန်ခဲ့ကြပြီး ဗမာလူမျိုးများနှင့် ရောပြွမ်းနေထိုင်ကြသဖြင့် ဗမာမပီ၊ ဇိုမမည် လူမျိုးများဖြစ်လာကြသည်။ ဗမာလူမျိုးများက 'ဇို'ကို 'ယော' ဟုရေးခဲ့ကြသောကြောင့် 'ယောလူမျိုး'ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။ ဇို/ ဇိုမီးလူမျိုးများ ချင်းတောင်ဒေသသို့ အလုံးအရင်းဖြင့်မပြောင်းရွေ့မှီကာလတွင် 'ခူမီး'(Khumi/khami)များရောက်နှင့်နေ ဟန်ရှိသည်။ အရှို(Asho)များသည် တောင်တန်းဘက်သို့ပြောင်းရွေ့ခြင်းမရှိပဲ မြေပြန့်ဒေသနှင့် ရခိုင်ဒေသဘက်သို့ရွေ့သွားကြသည်။ ချို(Cho) မူကား မည်သို့မည်ပုံ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်သည်ကို မသိရှိပါ။ ဤသို့ဖြင့် ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးများသည် တခြားမျိုးနွယ်များက အမျိုးမျိုးသောခေါ်ဝေါ်မှုကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်ရာ ကွဲပြားမှုကြောင့်ဖြစ်စေ ယနေ့တွင် တစ်နွယ်ဖွားအဖြစ်မှ များ စွာသော မျိုးနွယ်ဘဝသို့ ရောက်ရှိခဲ့ရရှာပါသည်။ ဤကဲ့သို့ အမျိုးမျိုးသောနွယ်ဖွားဖြစ်ခဲ့ရသည်မှာ ရှေးကာလ ကတည်းက တစ်မျိုးနွယ်တည်းဖြစ်ခဲ့ပြီး တဖြည်းဖြည်းခြင်း ကွဲ ပြားလာသည်လော သို့တည်းမဟုတ် ယခင်ခေတ်မှစ၍ နွယ်ဖွားအသီးသီးမှဖြစ်ပြီး တဖြည်းဖြည်း သွေးစည်းလာကြသည်လော ဆိုသည်ကို လေးနက်စွာ နှလုံးသွင်းသုံးသပ်သင့်သော ကြောင်းအရာတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ * ချင်းတိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင် [[လဗန်းဂရောင်း|ဦးလဗန်းဂရောင်း]]<ref>[[၁၉၇၂]] ခုနှစ်ပထမအကြိမ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသော ပင်လုံညီလာခံ သမိုင်းစဉ်စာမျက်နှာ ၁၃၈</ref> <ref>[[၁၉၈၀]]မေမြို့ချစ်ဆွေ ရေးသား ပြုစုခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု လစဉ်မှတ်တမ်း</ref> == ကိုးကား == <references/> {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ချင်းလူမျိုးစု]] f1bsr7sbdfnsxzzaifv3tykujcsbb5p 1042010 1041867 2026-07-04T01:49:09Z ~2026-38097-56 145187 /* */ 1042010 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = ဇို/ဇိုမီး လူမျိုး | population = | image = [[File:Zou girl.JPG|200px]] | image_caption = ရိုးရာဝတ်စုံဝတ်ဆင်ထားသော ဇိုအမျိုးသမီးတစ်ဦး | region1 = [[ချင်းတောင်တန်း]] (မြန်မာနိုင်ငံ) | pop1 = ခန့်မှန်း ၁၁၁,၀၀၀ ခန့် | ref1 = | region2 = [[မဏိပူရပြည်နယ်]] (အိန္ဒိယနိုင်ငံ) | pop2 = ၂၂,၀၀၀ ခန့် | ref2 = | languages = [[ဇိုဘာသာစကား]] / ဇိုဟမ်/ဇိုပေါင် | religions = [[ခရစ်ယာန်]] | related = [[တီးတိန်လူမျိုး|တီးတိန်ချင်း]];[[ပိုက်တဲလူမျိုး|ပိုက်တဲ]].Ranglong, [[ထာဒိုလူမျိုး|ထာဒို]] | footnotes = }} ဇိုလူမျိုးများက 'ဇိုဆွမ်း'(Zo generation)ဟုခေါ်သော၊ မီးဇို(Mizo)လူမျိုးများက 'ဇိုနထလပ်'(Zo hnahthlak)ဟုခေါ်သောလူမျိုးများသည် ဗြိတိသျှအစိုးရက မသိမ်းပိုက်မှီတွင် 'တောင်တန်းနေလူရိုင်းများ'(Wild Hill Tribes)ဟု သတ်မှတ်ကြပြီး၊ ပိုင်နက်နယ်မြေကို'စီရင်ကင်းနယ်မြေ'(un-Administered Area)ဟူ၍ သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဇိုဆွမ်း(ဇိုမျိုးနွယ်စု) များထဲမှ အနောက်ဘက်ပိုင်းဒေသသို့ စောစွာရောက်နှင့်သူများကို ဘင်ဂလီ(Bengali)နှင့် အာသံသား(Assamese)များက 'ကူကီး'(Kuki)ဟုသတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ဤမှတ်တမ်းမှာ ၁ ၇၉၂ ခုနှစ်ခန့်က အင်္ဂလိပ်လို ရေးထိုးထားဟန်ရှိသည်။ သူသူသင်းအစိုးရ(G.O.T government)သည် ၁၈၇၂ ခုနှစ် မတိုင်မှီ မီဇိုပြည်နယ်၊အိန္ဒိယကို စတင်သိမ်းပိုက်စဉ်အခါက ၎င်းဒေသတွင် လူရှိုင်းလူမျိုးအများဆုံးနေထိုင်သဖြင့် လူရှိုင်းတောင်(Lushai Hills)ဟု မှည့်ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ မြန်မာပြည်ဘက်တွင်မူ ချင်းဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် 'ချင်း'ဆိုသည့် ဝေါ်ဟာရ၏ အဓိပ္ပာယ်၊ စတင်ပေါက်ဖွားလာပုံနှင့် မည့်သည့်အချိန်တွင်စတင်ပေါက်ဖွားလာသည်ကို ဂဃနဏ လေ့လာထားခြင်းမရှိသေးပေ။ တစ်နည်းအားဖြင့် 'ဇို/ ဇိုမီး'လူမျိုးများကို 'ချုင်း'ဟုခေါ်ကြခြင်းမှာ ဗမာလူမျိုးများခေါ်ကြသည်ကို မွေးစားခြင်းလော သို့တည်းမဟုတ် အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်သည် ချင်းတောင်ကိုသိမ်းပိုက်စဉ်က အဦးဆုံးဒေသမှ တွေ့ရှိသော ရွာသူကြီး၏ အမည် ဦးခိုကျင့်(Pu Khaw Cih)ကို အစွဲပြု၍ 'ခိုကျင့်တောင်'(ဝါ)'ကျင့်တောင်'(Khaw Cin hills/Cin hills) ဟုခေါ်ဝေါ်သည် လည်း ဖြစ်နိုင်ပါသေးသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေကာမူ 'ချင်း'ဟူသောအမည်ကို လက်ရှိမြန်မာနိုင်ငံတွင်နေထိုင်ကြသော ဇို/ ဇိုမီးလူမျိုးများကိုသာ အခေါ်များပြီး အိန္ဒိယဘက်ရှိ ဇို/ ဇိုမီးများကိုမူ လူရှိုင်း(သို့) ကူကီးဟူသော အမည်ဖြင့်အခေါ်များပါသည်။ မျက်နှာဖြူများသည် တစ်မျိုးတစ်နွယ်တည်းပေါင်းခေါ်လိုသော အခါများတွင် 'ချင်း-ကူကီ'(Chin-Kuki)'ဟူ၍သော်လည်းကောင်း၊ချင်း-လူရှိုင်း'(Chin-Lushai)ဟူ၍ဖြစ်စေ၊'ချင်း-လူရှိုင်း-ကူကီး'(Chin-Lushai-Kuki)ဟု တစ်ဖြင့်လည်းခေါ်ခဲ့ပါသေးသည်။ ထို့ကြောင့် ဗြိတိသျှအစိုးရသည် ဇို/ ဇိုမီးလူမျိုးများကို အုပ်ချုပ်ရန်အတွက် ၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် ရေးဆွဲသော အက်ဥပဒေကို 'Chin Hills Regulation Act' ဟုအလွယ်ပင် အမည်တပ်ခဲ့သည်။ ဤစည်းမျဉ်းဥပဒေကို ချင်းတောင်အပြင် လူရှိုင်း၊ကူကီးနှင့် နာဂ လူမျိုးများနေထိုင်ရာ ဒေသအထိပါ အသုံးပြုခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်မျက်နှာဖြူများက ချင်း၊ကူကီး၊လူရှိုင်းစသည်ဖြင့် သတ်မှတ်ကြသော်လည်း ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်ပင် "သူတို့ကိုသူတို့တော့ ချင်းရယ်၊ကူကီးရယ်လို့ 'လုံးဝ' မခေါ်ကြပေဘူး"ဟုပြောစမှတ်ပြုကြသည်။ ဂျေဂျီစကော့(J.G Scott)၏ 'Burma' စာအုပ်တွင် "The names Kuki and Chin are not national, and like others, the people do not accept the name given to them by the Burmese and ourselves; they do not call themselves Chins and they equally flout the name of Kuki which their Assamese and Bengali neighbours use. They call themselves Zhou or Shu, and on other parts Yo(Zo) or Lai"ဟုရေးသားထားပြီး၊ ဒေါက်တာ ဂျီအေဂရေဆွန်သည်လည်း အခြားသူများနည်းတူ ရေးသားခဲ့သေး၏။ Bertram S. Carey နှင့် H.N Tuck တို့နှစ်ဦးသည်လည်း Zote, Thadote နှင့် [[ဂွေးတဲလူမျိုး|Guite]] အကြောင်းပူးတွဲရေးသားရာ၌ " These Zos, Thados and Guites are called by the Manipuri's Kuki or Khongjais, who only made their acquaintance after they had migrated north, but the people call themselves by the name of Zo(Yo)"ဟုရေးသားထား၏။ [[ဂွေးတဲလူမျိုး|ဂွေးသဲ]](Guite)တိုက်သူကြီး(သို့)စော်ဘွား[[ဂိုခေါထန်ရာဇာ|ဦးဂိုခိုထန်]] (Pu Go Khaw Thang)ကိုလည်း "Go Khaw Thang, who, asalready related, was seized by the Manipuris in the course of the Lushai expedition of 1871-72, was the Zo Chief of Mualpi,"ဟု ဇိုခေါင်းဆောင်းဟူ၍ သုံးနှုန်းထားသည်။ မျက်နှာဖြူများက ချင်း၊ကူကီး စသည်ဖြင့် မှတ်တမ်းမှတ်ရာများပြုထားသော်လည်း မိမိတို့သည် ချင်းအမည်ဖြင့်ဖြစ်စေကူကီးအမည်ဖြင့်ဖြစ်စေ မည်သည့်အခါမျှ မခေါ်ကြကြောင်း ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ သိရှိထားကြပြီးဖြစ်သည်။ အလားတူပင် ဤဆောင်းပါးတွင်လည်း 'ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုး'ဟု စတင်အသုံးပြုထားသည်။ ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးများကို သုတေသီများက Mongolianအနွယ်၊ Tibeto-Burman(Sino-Tibetan) အထဲမှ ဖြစ်သည်ဟုဆိုကြသည်။ 'Mongol'သည် လူမျိုးနာမည်ဖြစ်ပြီး၊' Mongolian'မှာ ၎င်း၏ နာမဝိသေသနဖြစ်ကာ 'Mongolia'ကား နေရာဒေသ(တိုင်ပြည်)အမည်ဖြစ်သည်။ တဖန် 'Mongoloid'သည် 'Mongol' လူမျိုး၏နွယ်ဖွားမှန်သမျှကိုရည်ညွှန်းပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးများသည် ရူပလက္ခဏာကိုလိုက်၍ ကမ္ဘာ့လူမျိုးကြီးသုံးမျိုးထဲမှ 'Mongoloid'နွယ် နှင့် ဘာသာစကားအရ 'Mongoloid'အနွယ်သုံးမျိုးထဲမှ Tibeto-Burman များဖြစ်ကြသည်။ ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဇစ်မြစ်(Ethnic origin)ကို တိတိကျကျ ဖော်ထုတ်ထားခြင်းမရှိသေးသော်လည်း တရုတ်ပြည်မှ တိဘက်ပြည်ကိုဖြတ်ပြီး အညာဒေသသို့ ရောက်ရှိလာကြကာ ထိုမှ ယခုနေထိုင်ရာနေရာများသို့ပျံ့နှှံ့နေထိုင်လာကြသည်ဆိုသည်မှာ လက်ခံထားကြပြီးဖြစ်သည်။ ဦးဝုမ်ဆွဏ်(Pu Vum Son)၏ အမြင်အရ လူမျိုးအမည် 'ဇို'သည် 'ဇို'ဟုခေါ်သောလူတစ်ဦးမှ ဆင်းသက်လာခဲ့ကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ ဘိုးတော်ဇိုသည် တရုတ်ပြည်တွင် မျိုးနွယ်တူဖြစ်သော တိဘက်လူ၊ ဗမာ၊ နာဂ၊ ကသဲ၊ဘူဒူ၊ ကချင်၊လာဟူးစသည်တို့နှင့်အတူ နေထိုင်ခဲ့သည်။ ခရစ်တော်မပေါ်မှီကာလတွင် တရုတ်ပြည်မှ ထွက်ခွါလာခဲ့ပြီး ခရစ်တော်ပေါ်ပြီးသောအချိန်၌ ချင်းတွင်းမြစ်ရိုးတလျှောက်၌ နေထိုင်နှင့်ကြပြီးဖြစ်သည် ဟုဆိုသည်။ အထက်အညာဒေသမှ ချင်းတောင်တန်းဘက်သို့ပြောင်းရွေ့ကြသည်မှာ အေဒီ ၁,ဝ၀ဝ( AD 1,000)ခန့်ကဖြစ်မည်ဟု တွက်ဆထားသည်။ တောင်တန်းဒေသသို့ ပြောင်းရွေ့နေ ထိုင်သွားကြသည့်အထဲမှ အချို့သည် '[[ကျိမ်နွဲ]]'(Ciimnuai)ရွာကိုတည်ကြသည်။ ယင်းလူတစ်စုသည် လျက်ရှိတွင် တီးတိန်မြို့နယ်၊တွန်းဇံမြို့နယ်၊ အိန္ဒိယပြည်မှ မဏိပူရပြည်နှင့် မီဇိုရမ်(Manipur and Mizoram)စသော နေရာများတွင်နေထိုင်သော ကျိမ်နွဲဖွား-ဇိုမီးများ ဟူ၍ခေါ်ကြသည့် လူမျိုးများဖြစ်ကြသည်။ ကျိမ်နွဲ့ရွာသည် လက်ရှိ တီးတိန်မြို့နယ်၊ ဆိုင်းဇံကျေးရွာအနီးတွင်ရှိသည်။ တချို့က ဆွန်ထလား(Sunthla khua)ရွာ အနီးတွင် 'လိုင်းလွန်း'(Lailun)ရွာကို တည်ခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့သည် ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ဟားခါးမြို့နယ်နှင့် ထန်တလန်မြို့နယ်အတွင်းရှိ 'လိုင်'(Lai)(လိုင်းလွန်းဖွား)များဖြစ်ကြသည်။ တချို့ကမူ 'ဆွမ်ပွေး'(Sumpui)အရပ်၌ 'ဘူချွန်း'(Bochung)ရွာ တည်ကြကာ ထိုမှ မီးဇိုပြည် (Mizoram)ဘက်သို့ပြန့်နံ့နေထိုင်ကြသည်။ ယင်းလူမျိုးများမှာ လူရှိုင်းနွယ်များဖြစ်ကြသည်။ ပြောင်းရွေ့ခြင်းမရှိသော ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးတချို့သည် ယောနယ်တွင် ကျန်ခဲ့ကြပြီး ဗမာလူမျိုးများနှင့် ရောပြွမ်းနေထိုင်ကြသဖြင့် ဗမာမပီ၊ ဇိုမမည် လူမျိုးများဖြစ်လာကြသည်။ ဗမာလူမျိုးများက 'ဇို'ကို 'ယော' ဟုရေးခဲ့ကြသောကြောင့် 'ယောလူမျိုး'ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။ ဇို/ ဇိုမီးလူမျိုးများ ချင်းတောင်ဒေသသို့ အလုံးအရင်းဖြင့်မပြောင်းရွေ့မှီကာလတွင် 'ခူမီး'(Khumi/khami)များရောက်နှင့်နေ ဟန်ရှိသည်။ အရှို(Asho)များသည် တောင်တန်းဘက်သို့ပြောင်းရွေ့ခြင်းမရှိပဲ မြေပြန့်ဒေသနှင့် ရခိုင်ဒေသဘက်သို့ရွေ့သွားကြသည်။ ချို(Cho) မူကား မည်သို့မည်ပုံ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်သည်ကို မသိရှိပါ။ ဤသို့ဖြင့် ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးများသည် တခြားမျိုးနွယ်များက အမျိုးမျိုးသောခေါ်ဝေါ်မှုကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်ရာ ကွဲပြားမှုကြောင့်ဖြစ်စေ ယနေ့တွင် တစ်နွယ်ဖွားအဖြစ်မှ များ စွာသော မျိုးနွယ်ဘဝသို့ ရောက်ရှိခဲ့ရရှာပါသည်။ ဤကဲ့သို့ အမျိုးမျိုးသောနွယ်ဖွားဖြစ်ခဲ့ရသည်မှာ ရှေးကာလ ကတည်းက တစ်မျိုးနွယ်တည်းဖြစ်ခဲ့ပြီး တဖြည်းဖြည်းခြင်း ကွဲ ပြားလာသည်လော သို့တည်းမဟုတ် ယခင်ခေတ်မှစ၍ နွယ်ဖွားအသီးသီးမှဖြစ်ပြီး တဖြည်းဖြည်း သွေးစည်းလာကြသည်လော ဆိုသည်ကို လေးနက်စွာ နှလုံးသွင်းသုံးသပ်သင့်သော ကြောင်းအရာတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ * ချင်းတိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင် [[လဗန်းဂရောင်း|ဦးလဗန်းဂရောင်း]]<ref>[[၁၉၇၂]] ခုနှစ်ပထမအကြိမ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသော ပင်လုံညီလာခံ သမိုင်းစဉ်စာမျက်နှာ ၁၃၈</ref> <ref>[[၁၉၈၀]]မေမြို့ချစ်ဆွေ ရေးသား ပြုစုခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု လစဉ်မှတ်တမ်း</ref> == ကိုးကား == <references/> {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ချင်းလူမျိုးစု]] kj7tu4c69re8rms3znxhex79qqiw34p 1042011 1042010 2026-07-04T01:50:12Z ~2026-38097-56 145187 /* */ 1042011 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = ဇို/ဇိုမီး လူမျိုး | population = | image = [[File:Zou girl.JPG|200px]] | image_caption = ရိုးရာဝတ်စုံဝတ်ဆင်ထားသော ဇိုအမျိုးသမီးတစ်ဦး | region1 = [[ချင်းတောင်တန်း]] (မြန်မာနိုင်ငံ) | pop1 = ခန့်မှန်း ၁၁၁,၀၀၀ ခန့် | ref1 = | region2 = [[မဏိပူရပြည်နယ်]] (အိန္ဒိယနိုင်ငံ) | pop2 = ၂၂,၀၀၀ ခန့် | ref2 = | languages = [[ဇိုဘာသာစကား]] / ဇိုဟမ်/ဇိုပေါင် | religions = [[ခရစ်ယာန်]] | related = [[တီးတိန်လူမျိုး|တီးတိန်ချင်း]];[[ပိုက်တဲလူမျိုး|ပိုက်တဲ]].Ranglong, [[ထာဒိုလူမျိုး|ထာဒို]] | footnotes = }} ဇိုလူမျိုးများက 'ဇိုဆွမ်း'(Zo generation)ဟုခေါ်သော၊ မီးဇို(Mizo)လူမျိုးများက 'ဇိုနထလပ်'(Zo hnahthlak)ဟုခေါ်သောလူမျိုးများသည် သူသူသင်းအစိုးရက မသိမ်းပိုက်မှီတွင် 'တောင်တန်းနေလူရိုင်းများ'(Wild Hill Tribes)ဟု သတ်မှတ်ကြပြီး၊ ပိုင်နက်နယ်မြေကို'စီရင်ကင်းနယ်မြေ'(un-Administered Area)ဟူ၍ သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဇိုဆွမ်း(ဇိုမျိုးနွယ်စု) များထဲမှ အနောက်ဘက်ပိုင်းဒေသသို့ စောစွာရောက်နှင့်သူများကို ဘင်ဂလီ(Bengali)နှင့် အာသံသား(Assamese)များက 'ကူကီး'(Kuki)ဟုသတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ဤမှတ်တမ်းမှာ ၁ ၇၉၂ ခုနှစ်ခန့်က အင်္ဂလိပ်လို ရေးထိုးထားဟန်ရှိသည်။ သူသူသင်းအစိုးရ(G.O.T government)သည် ၁၈၇၂ ခုနှစ် မတိုင်မှီ မီဇိုပြည်နယ်၊အိန္ဒိယကို စတင်သိမ်းပိုက်စဉ်အခါက ၎င်းဒေသတွင် လူရှိုင်းလူမျိုးအများဆုံးနေထိုင်သဖြင့် လူရှိုင်းတောင်(Lushai Hills)ဟု မှည့်ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ မြန်မာပြည်ဘက်တွင်မူ ချင်းဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် 'ချင်း'ဆိုသည့် ဝေါ်ဟာရ၏ အဓိပ္ပာယ်၊ စတင်ပေါက်ဖွားလာပုံနှင့် မည့်သည့်အချိန်တွင်စတင်ပေါက်ဖွားလာသည်ကို ဂဃနဏ လေ့လာထားခြင်းမရှိသေးပေ။ တစ်နည်းအားဖြင့် 'ဇို/ ဇိုမီး'လူမျိုးများကို 'ချုင်း'ဟုခေါ်ကြခြင်းမှာ ဗမာလူမျိုးများခေါ်ကြသည်ကို မွေးစားခြင်းလော သို့တည်းမဟုတ် အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်သည် ချင်းတောင်ကိုသိမ်းပိုက်စဉ်က အဦးဆုံးဒေသမှ တွေ့ရှိသော ရွာသူကြီး၏ အမည် ဦးခိုကျင့်(Pu Khaw Cih)ကို အစွဲပြု၍ 'ခိုကျင့်တောင်'(ဝါ)'ကျင့်တောင်'(Khaw Cin hills/Cin hills) ဟုခေါ်ဝေါ်သည် လည်း ဖြစ်နိုင်ပါသေးသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေကာမူ 'ချင်း'ဟူသောအမည်ကို လက်ရှိမြန်မာနိုင်ငံတွင်နေထိုင်ကြသော ဇို/ ဇိုမီးလူမျိုးများကိုသာ အခေါ်များပြီး အိန္ဒိယဘက်ရှိ ဇို/ ဇိုမီးများကိုမူ လူရှိုင်း(သို့) ကူကီးဟူသော အမည်ဖြင့်အခေါ်များပါသည်။ မျက်နှာဖြူများသည် တစ်မျိုးတစ်နွယ်တည်းပေါင်းခေါ်လိုသော အခါများတွင် 'ချင်း-ကူကီ'(Chin-Kuki)'ဟူ၍သော်လည်းကောင်း၊ချင်း-လူရှိုင်း'(Chin-Lushai)ဟူ၍ဖြစ်စေ၊'ချင်း-လူရှိုင်း-ကူကီး'(Chin-Lushai-Kuki)ဟု တစ်ဖြင့်လည်းခေါ်ခဲ့ပါသေးသည်။ ထို့ကြောင့် ဗြိတိသျှအစိုးရသည် ဇို/ ဇိုမီးလူမျိုးများကို အုပ်ချုပ်ရန်အတွက် ၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် ရေးဆွဲသော အက်ဥပဒေကို 'Chin Hills Regulation Act' ဟုအလွယ်ပင် အမည်တပ်ခဲ့သည်။ ဤစည်းမျဉ်းဥပဒေကို ချင်းတောင်အပြင် လူရှိုင်း၊ကူကီးနှင့် နာဂ လူမျိုးများနေထိုင်ရာ ဒေသအထိပါ အသုံးပြုခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်မျက်နှာဖြူများက ချင်း၊ကူကီး၊လူရှိုင်းစသည်ဖြင့် သတ်မှတ်ကြသော်လည်း ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်ပင် "သူတို့ကိုသူတို့တော့ ချင်းရယ်၊ကူကီးရယ်လို့ 'လုံးဝ' မခေါ်ကြပေဘူး"ဟုပြောစမှတ်ပြုကြသည်။ ဂျေဂျီစကော့(J.G Scott)၏ 'Burma' စာအုပ်တွင် "The names Kuki and Chin are not national, and like others, the people do not accept the name given to them by the Burmese and ourselves; they do not call themselves Chins and they equally flout the name of Kuki which their Assamese and Bengali neighbours use. They call themselves Zhou or Shu, and on other parts Yo(Zo) or Lai"ဟုရေးသားထားပြီး၊ ဒေါက်တာ ဂျီအေဂရေဆွန်သည်လည်း အခြားသူများနည်းတူ ရေးသားခဲ့သေး၏။ Bertram S. Carey နှင့် H.N Tuck တို့နှစ်ဦးသည်လည်း Zote, Thadote နှင့် [[ဂွေးတဲလူမျိုး|Guite]] အကြောင်းပူးတွဲရေးသားရာ၌ " These Zos, Thados and Guites are called by the Manipuri's Kuki or Khongjais, who only made their acquaintance after they had migrated north, but the people call themselves by the name of Zo(Yo)"ဟုရေးသားထား၏။ [[ဂွေးတဲလူမျိုး|ဂွေးသဲ]](Guite)တိုက်သူကြီး(သို့)စော်ဘွား[[ဂိုခေါထန်ရာဇာ|ဦးဂိုခိုထန်]] (Pu Go Khaw Thang)ကိုလည်း "Go Khaw Thang, who, asalready related, was seized by the Manipuris in the course of the Lushai expedition of 1871-72, was the Zo Chief of Mualpi,"ဟု ဇိုခေါင်းဆောင်းဟူ၍ သုံးနှုန်းထားသည်။ မျက်နှာဖြူများက ချင်း၊ကူကီး စသည်ဖြင့် မှတ်တမ်းမှတ်ရာများပြုထားသော်လည်း မိမိတို့သည် ချင်းအမည်ဖြင့်ဖြစ်စေကူကီးအမည်ဖြင့်ဖြစ်စေ မည်သည့်အခါမျှ မခေါ်ကြကြောင်း ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ သိရှိထားကြပြီးဖြစ်သည်။ အလားတူပင် ဤဆောင်းပါးတွင်လည်း 'ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုး'ဟု စတင်အသုံးပြုထားသည်။ ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးများကို သုတေသီများက Mongolianအနွယ်၊ Tibeto-Burman(Sino-Tibetan) အထဲမှ ဖြစ်သည်ဟုဆိုကြသည်။ 'Mongol'သည် လူမျိုးနာမည်ဖြစ်ပြီး၊' Mongolian'မှာ ၎င်း၏ နာမဝိသေသနဖြစ်ကာ 'Mongolia'ကား နေရာဒေသ(တိုင်ပြည်)အမည်ဖြစ်သည်။ တဖန် 'Mongoloid'သည် 'Mongol' လူမျိုး၏နွယ်ဖွားမှန်သမျှကိုရည်ညွှန်းပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးများသည် ရူပလက္ခဏာကိုလိုက်၍ ကမ္ဘာ့လူမျိုးကြီးသုံးမျိုးထဲမှ 'Mongoloid'နွယ် နှင့် ဘာသာစကားအရ 'Mongoloid'အနွယ်သုံးမျိုးထဲမှ Tibeto-Burman များဖြစ်ကြသည်။ ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဇစ်မြစ်(Ethnic origin)ကို တိတိကျကျ ဖော်ထုတ်ထားခြင်းမရှိသေးသော်လည်း တရုတ်ပြည်မှ တိဘက်ပြည်ကိုဖြတ်ပြီး အညာဒေသသို့ ရောက်ရှိလာကြကာ ထိုမှ ယခုနေထိုင်ရာနေရာများသို့ပျံ့နှှံ့နေထိုင်လာကြသည်ဆိုသည်မှာ လက်ခံထားကြပြီးဖြစ်သည်။ ဦးဝုမ်ဆွဏ်(Pu Vum Son)၏ အမြင်အရ လူမျိုးအမည် 'ဇို'သည် 'ဇို'ဟုခေါ်သောလူတစ်ဦးမှ ဆင်းသက်လာခဲ့ကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ ဘိုးတော်ဇိုသည် တရုတ်ပြည်တွင် မျိုးနွယ်တူဖြစ်သော တိဘက်လူ၊ ဗမာ၊ နာဂ၊ ကသဲ၊ဘူဒူ၊ ကချင်၊လာဟူးစသည်တို့နှင့်အတူ နေထိုင်ခဲ့သည်။ ခရစ်တော်မပေါ်မှီကာလတွင် တရုတ်ပြည်မှ ထွက်ခွါလာခဲ့ပြီး ခရစ်တော်ပေါ်ပြီးသောအချိန်၌ ချင်းတွင်းမြစ်ရိုးတလျှောက်၌ နေထိုင်နှင့်ကြပြီးဖြစ်သည် ဟုဆိုသည်။ အထက်အညာဒေသမှ ချင်းတောင်တန်းဘက်သို့ပြောင်းရွေ့ကြသည်မှာ အေဒီ ၁,ဝ၀ဝ( AD 1,000)ခန့်ကဖြစ်မည်ဟု တွက်ဆထားသည်။ တောင်တန်းဒေသသို့ ပြောင်းရွေ့နေ ထိုင်သွားကြသည့်အထဲမှ အချို့သည် '[[ကျိမ်နွဲ]]'(Ciimnuai)ရွာကိုတည်ကြသည်။ ယင်းလူတစ်စုသည် လျက်ရှိတွင် တီးတိန်မြို့နယ်၊တွန်းဇံမြို့နယ်၊ အိန္ဒိယပြည်မှ မဏိပူရပြည်နှင့် မီဇိုရမ်(Manipur and Mizoram)စသော နေရာများတွင်နေထိုင်သော ကျိမ်နွဲဖွား-ဇိုမီးများ ဟူ၍ခေါ်ကြသည့် လူမျိုးများဖြစ်ကြသည်။ ကျိမ်နွဲ့ရွာသည် လက်ရှိ တီးတိန်မြို့နယ်၊ ဆိုင်းဇံကျေးရွာအနီးတွင်ရှိသည်။ တချို့က ဆွန်ထလား(Sunthla khua)ရွာ အနီးတွင် 'လိုင်းလွန်း'(Lailun)ရွာကို တည်ခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့သည် ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ဟားခါးမြို့နယ်နှင့် ထန်တလန်မြို့နယ်အတွင်းရှိ 'လိုင်'(Lai)(လိုင်းလွန်းဖွား)များဖြစ်ကြသည်။ တချို့ကမူ 'ဆွမ်ပွေး'(Sumpui)အရပ်၌ 'ဘူချွန်း'(Bochung)ရွာ တည်ကြကာ ထိုမှ မီးဇိုပြည် (Mizoram)ဘက်သို့ပြန့်နံ့နေထိုင်ကြသည်။ ယင်းလူမျိုးများမှာ လူရှိုင်းနွယ်များဖြစ်ကြသည်။ ပြောင်းရွေ့ခြင်းမရှိသော ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးတချို့သည် ယောနယ်တွင် ကျန်ခဲ့ကြပြီး ဗမာလူမျိုးများနှင့် ရောပြွမ်းနေထိုင်ကြသဖြင့် ဗမာမပီ၊ ဇိုမမည် လူမျိုးများဖြစ်လာကြသည်။ ဗမာလူမျိုးများက 'ဇို'ကို 'ယော' ဟုရေးခဲ့ကြသောကြောင့် 'ယောလူမျိုး'ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။ ဇို/ ဇိုမီးလူမျိုးများ ချင်းတောင်ဒေသသို့ အလုံးအရင်းဖြင့်မပြောင်းရွေ့မှီကာလတွင် 'ခူမီး'(Khumi/khami)များရောက်နှင့်နေ ဟန်ရှိသည်။ အရှို(Asho)များသည် တောင်တန်းဘက်သို့ပြောင်းရွေ့ခြင်းမရှိပဲ မြေပြန့်ဒေသနှင့် ရခိုင်ဒေသဘက်သို့ရွေ့သွားကြသည်။ ချို(Cho) မူကား မည်သို့မည်ပုံ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်သည်ကို မသိရှိပါ။ ဤသို့ဖြင့် ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးများသည် တခြားမျိုးနွယ်များက အမျိုးမျိုးသောခေါ်ဝေါ်မှုကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်ရာ ကွဲပြားမှုကြောင့်ဖြစ်စေ ယနေ့တွင် တစ်နွယ်ဖွားအဖြစ်မှ များ စွာသော မျိုးနွယ်ဘဝသို့ ရောက်ရှိခဲ့ရရှာပါသည်။ ဤကဲ့သို့ အမျိုးမျိုးသောနွယ်ဖွားဖြစ်ခဲ့ရသည်မှာ ရှေးကာလ ကတည်းက တစ်မျိုးနွယ်တည်းဖြစ်ခဲ့ပြီး တဖြည်းဖြည်းခြင်း ကွဲ ပြားလာသည်လော သို့တည်းမဟုတ် ယခင်ခေတ်မှစ၍ နွယ်ဖွားအသီးသီးမှဖြစ်ပြီး တဖြည်းဖြည်း သွေးစည်းလာကြသည်လော ဆိုသည်ကို လေးနက်စွာ နှလုံးသွင်းသုံးသပ်သင့်သော ကြောင်းအရာတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ * ချင်းတိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင် [[လဗန်းဂရောင်း|ဦးလဗန်းဂရောင်း]]<ref>[[၁၉၇၂]] ခုနှစ်ပထမအကြိမ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသော ပင်လုံညီလာခံ သမိုင်းစဉ်စာမျက်နှာ ၁၃၈</ref> <ref>[[၁၉၈၀]]မေမြို့ချစ်ဆွေ ရေးသား ပြုစုခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု လစဉ်မှတ်တမ်း</ref> == ကိုးကား == <references/> {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ချင်းလူမျိုးစု]] 6nb6pvy6dtkv89jpk4ay04cnna152hw 1042012 1042011 2026-07-04T01:51:22Z ~2026-38097-56 145187 /* */ 1042012 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = ဇို/ဇိုမီး လူမျိုး | population = | image = [[File:Zou girl.JPG|200px]] | image_caption = ရိုးရာဝတ်စုံဝတ်ဆင်ထားသော ဇိုအမျိုးသမီးတစ်ဦး | region1 = [[ချင်းတောင်တန်း]] (မြန်မာနိုင်ငံ) | pop1 = ခန့်မှန်း ၁၁၁,၀၀၀ ခန့် | ref1 = | region2 = [[မဏိပူရပြည်နယ်]] (အိန္ဒိယနိုင်ငံ) | pop2 = ၂၂,၀၀၀ ခန့် | ref2 = | languages = [[ဇိုဘာသာစကား]] / ဇိုဟမ်/ဇိုပေါင် | religions = [[ခရစ်ယာန်]] | related = [[တီးတိန်လူမျိုး|တီးတိန်ချင်း]];[[ပိုက်တဲလူမျိုး|ပိုက်တဲ]].Ranglong, [[ထာဒိုလူမျိုး|ထာဒို]] | footnotes = }} ဇိုလူမျိုးများက 'ဇိုဆွမ်း'(Zo generation)ဟုခေါ်သော၊ မီးဇို(Mizo)လူမျိုးများက 'ဇိုနထလပ်'(Zo hnahthlak)ဟုခေါ်သောလူမျိုးများသည် သူသူသင်းအစိုးရက မသိမ်းပိုက်မှီတွင် 'တောင်တန်းနေလူရိုင်းများ'(Wild Hill Tribes)ဟု သတ်မှတ်ကြပြီး၊ ပိုင်နက်နယ်မြေကို'စီရင်ကင်းနယ်မြေ'(un-Administered Area)ဟူ၍ သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဇိုဆွမ်း(ဇိုမျိုးနွယ်စု) များထဲမှ အနောက်ဘက်ပိုင်းဒေသသို့ စောစွာရောက်နှင့်သူများကို ဘင်ဂလီ(Bengali)နှင့် အာသံသား(Assamese)များက 'ကူကီး'(Kuki)ဟုသတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ဤမှတ်တမ်းမှာ ၁ ၇၉၂ ခုနှစ်ခန့်က အင်္ဂလိပ်လို ရေးထိုးထားဟန်ရှိသည်။ သူသူသင်းအစိုးရ(G.O.T government)သည် ၁၈၇၂ ခုနှစ် မတိုင်မှီ မီဇိုပြည်နယ်၊အိန္ဒိယကို စတင်သိမ်းပိုက်စဉ်အခါက ၎င်းဒေသတွင် လူရှိုင်းလူမျိုးအများဆုံးနေထိုင်သဖြင့် လူရှိုင်းတောင်(Lushai Hills)ဟု မှည့်ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ မြန်မာပြည်ဘက်တွင်မူ ချင်းဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် 'ချင်း'ဆိုသည့် ဝေါ်ဟာရ၏ အဓိပ္ပာယ်၊ စတင်ပေါက်ဖွားလာပုံနှင့် မည့်သည့်အချိန်တွင်စတင်ပေါက်ဖွားလာသည်ကို ဂဃနဏ လေ့လာထားခြင်းမရှိသေးပေ။ တစ်နည်းအားဖြင့် 'ဇို/ ဇိုမီး'လူမျိုးများကို 'ချုင်း'ဟုခေါ်ကြခြင်းမှာ ဗမာလူမျိုးများခေါ်ကြသည်ကို မွေးစားခြင်းလော သို့တည်းမဟုတ် အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်သည် ချင်းတောင်ကိုသိမ်းပိုက်စဉ်က အဦးဆုံးဒေသမှ တွေ့ရှိသော ရွာသူကြီး၏ အမည် ဦးခိုကျင့်(Pu Khaw Cih)ကို အစွဲပြု၍ 'ခိုကျင့်တောင်'(ဝါ)'ကျင့်တောင်'(Khaw Cin hills/Cin hills) ဟုခေါ်ဝေါ်သည် လည်း ဖြစ်နိုင်ပါသေးသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေကာမူ 'ချင်း'ဟူသောအမည်ကို လက်ရှိမြန်မာနိုင်ငံတွင်နေထိုင်ကြသော ဇို/ ဇိုမီးလူမျိုးများကိုသာ အခေါ်များပြီး အိန္ဒိယဘက်ရှိ ဇို/ ဇိုမီးများကိုမူ လူရှိုင်း(သို့) ကူကီးဟူသော အမည်ဖြင့်အခေါ်များပါသည်။ မျက်နှာဖြူများသည် တစ်မျိုးတစ်နွယ်တည်းပေါင်းခေါ်လိုသော အခါများတွင် 'ချင်း-ကူကီ'(Chin-Kuki)'ဟူ၍သော်လည်းကောင်း၊ချင်း-လူရှိုင်း'(Chin-Lushai)ဟူ၍ဖြစ်စေ၊'ချင်း-လူရှိုင်း-ကူကီး'(Chin-Lushai-Kuki)ဟု တစ်ဖြင့်လည်းခေါ်ခဲ့ပါသေးသည်။ ထို့ကြောင့် သူသူသင်းအစိုးရသည် ဇို/ ဇိုမီးလူမျိုးများကို အုပ်ချုပ်ရန်အတွက် ၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် ရေးဆွဲသော အက်ဥပဒေကို 'Chin Hills Regulation Act' ဟုအလွယ်ပင် အမည်တပ်ခဲ့သည်။ ဤစည်းမျဉ်းဥပဒေကို ချင်းတောင်အပြင် လူရှိုင်း၊ကူကီးနှင့် နာဂ လူမျိုးများနေထိုင်ရာ ဒေသအထိပါ အသုံးပြုခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်မျက်နှာဖြူများက ချင်း၊ကူကီး၊လူရှိုင်းစသည်ဖြင့် သတ်မှတ်ကြသော်လည်း ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်ပင် "သူတို့ကိုသူတို့တော့ ချင်းရယ်၊ကူကီးရယ်လို့ 'လုံးဝ' မခေါ်ကြပေဘူး"ဟုပြောစမှတ်ပြုကြသည်။ ဂျေဂျီစကော့(J.G Scott)၏ 'Burma' စာအုပ်တွင် "The names Kuki and Chin are not national, and like others, the people do not accept the name given to them by the Burmese and ourselves; they do not call themselves Chins and they equally flout the name of Kuki which their Assamese and Bengali neighbours use. They call themselves Zhou or Shu, and on other parts Yo(Zo) or Lai"ဟုရေးသားထားပြီး၊ ဒေါက်တာ ဂျီအေဂရေဆွန်သည်လည်း အခြားသူများနည်းတူ ရေးသားခဲ့သေး၏။ Bertram S. Carey နှင့် H.N Tuck တို့နှစ်ဦးသည်လည်း Zote, Thadote နှင့် [[ဂွေးတဲလူမျိုး|Guite]] အကြောင်းပူးတွဲရေးသားရာ၌ " These Zos, Thados and Guites are called by the Manipuri's Kuki or Khongjais, who only made their acquaintance after they had migrated north, but the people call themselves by the name of Zo(Yo)"ဟုရေးသားထား၏။ [[ဂွေးတဲလူမျိုး|ဂွေးသဲ]](Guite)တိုက်သူကြီး(သို့)စော်ဘွား[[ဂိုခေါထန်ရာဇာ|ဦးဂိုခိုထန်]] (Pu Go Khaw Thang)ကိုလည်း "Go Khaw Thang, who, asalready related, was seized by the Manipuris in the course of the Lushai expedition of 1871-72, was the Zo Chief of Mualpi,"ဟု ဇိုခေါင်းဆောင်းဟူ၍ သုံးနှုန်းထားသည်။ မျက်နှာဖြူများက ချင်း၊ကူကီး စသည်ဖြင့် မှတ်တမ်းမှတ်ရာများပြုထားသော်လည်း မိမိတို့သည် ချင်းအမည်ဖြင့်ဖြစ်စေကူကီးအမည်ဖြင့်ဖြစ်စေ မည်သည့်အခါမျှ မခေါ်ကြကြောင်း ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ သိရှိထားကြပြီးဖြစ်သည်။ အလားတူပင် ဤဆောင်းပါးတွင်လည်း 'ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုး'ဟု စတင်အသုံးပြုထားသည်။ ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးများကို သုတေသီများက Mongolianအနွယ်၊ Tibeto-Burman(Sino-Tibetan) အထဲမှ ဖြစ်သည်ဟုဆိုကြသည်။ 'Mongol'သည် လူမျိုးနာမည်ဖြစ်ပြီး၊' Mongolian'မှာ ၎င်း၏ နာမဝိသေသနဖြစ်ကာ 'Mongolia'ကား နေရာဒေသ(တိုင်ပြည်)အမည်ဖြစ်သည်။ တဖန် 'Mongoloid'သည် 'Mongol' လူမျိုး၏နွယ်ဖွားမှန်သမျှကိုရည်ညွှန်းပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးများသည် ရူပလက္ခဏာကိုလိုက်၍ ကမ္ဘာ့လူမျိုးကြီးသုံးမျိုးထဲမှ 'Mongoloid'နွယ် နှင့် ဘာသာစကားအရ 'Mongoloid'အနွယ်သုံးမျိုးထဲမှ Tibeto-Burman များဖြစ်ကြသည်။ ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဇစ်မြစ်(Ethnic origin)ကို တိတိကျကျ ဖော်ထုတ်ထားခြင်းမရှိသေးသော်လည်း တရုတ်ပြည်မှ တိဘက်ပြည်ကိုဖြတ်ပြီး အညာဒေသသို့ ရောက်ရှိလာကြကာ ထိုမှ ယခုနေထိုင်ရာနေရာများသို့ပျံ့နှှံ့နေထိုင်လာကြသည်ဆိုသည်မှာ လက်ခံထားကြပြီးဖြစ်သည်။ ဦးဝုမ်ဆွဏ်(Pu Vum Son)၏ အမြင်အရ လူမျိုးအမည် 'ဇို'သည် 'ဇို'ဟုခေါ်သောလူတစ်ဦးမှ ဆင်းသက်လာခဲ့ကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ ဘိုးတော်ဇိုသည် တရုတ်ပြည်တွင် မျိုးနွယ်တူဖြစ်သော တိဘက်လူ၊ ဗမာ၊ နာဂ၊ ကသဲ၊ဘူဒူ၊ ကချင်၊လာဟူးစသည်တို့နှင့်အတူ နေထိုင်ခဲ့သည်။ ခရစ်တော်မပေါ်မှီကာလတွင် တရုတ်ပြည်မှ ထွက်ခွါလာခဲ့ပြီး ခရစ်တော်ပေါ်ပြီးသောအချိန်၌ ချင်းတွင်းမြစ်ရိုးတလျှောက်၌ နေထိုင်နှင့်ကြပြီးဖြစ်သည် ဟုဆိုသည်။ အထက်အညာဒေသမှ ချင်းတောင်တန်းဘက်သို့ပြောင်းရွေ့ကြသည်မှာ အေဒီ ၁,ဝ၀ဝ( AD 1,000)ခန့်ကဖြစ်မည်ဟု တွက်ဆထားသည်။ တောင်တန်းဒေသသို့ ပြောင်းရွေ့နေ ထိုင်သွားကြသည့်အထဲမှ အချို့သည် '[[ကျိမ်နွဲ]]'(Ciimnuai)ရွာကိုတည်ကြသည်။ ယင်းလူတစ်စုသည် လျက်ရှိတွင် တီးတိန်မြို့နယ်၊တွန်းဇံမြို့နယ်၊ အိန္ဒိယပြည်မှ မဏိပူရပြည်နှင့် မီဇိုရမ်(Manipur and Mizoram)စသော နေရာများတွင်နေထိုင်သော ကျိမ်နွဲဖွား-ဇိုမီးများ ဟူ၍ခေါ်ကြသည့် လူမျိုးများဖြစ်ကြသည်။ ကျိမ်နွဲ့ရွာသည် လက်ရှိ တီးတိန်မြို့နယ်၊ ဆိုင်းဇံကျေးရွာအနီးတွင်ရှိသည်။ တချို့က ဆွန်ထလား(Sunthla khua)ရွာ အနီးတွင် 'လိုင်းလွန်း'(Lailun)ရွာကို တည်ခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့သည် ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ဟားခါးမြို့နယ်နှင့် ထန်တလန်မြို့နယ်အတွင်းရှိ 'လိုင်'(Lai)(လိုင်းလွန်းဖွား)များဖြစ်ကြသည်။ တချို့ကမူ 'ဆွမ်ပွေး'(Sumpui)အရပ်၌ 'ဘူချွန်း'(Bochung)ရွာ တည်ကြကာ ထိုမှ မီးဇိုပြည် (Mizoram)ဘက်သို့ပြန့်နံ့နေထိုင်ကြသည်။ ယင်းလူမျိုးများမှာ လူရှိုင်းနွယ်များဖြစ်ကြသည်။ ပြောင်းရွေ့ခြင်းမရှိသော ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးတချို့သည် ယောနယ်တွင် ကျန်ခဲ့ကြပြီး ဗမာလူမျိုးများနှင့် ရောပြွမ်းနေထိုင်ကြသဖြင့် ဗမာမပီ၊ ဇိုမမည် လူမျိုးများဖြစ်လာကြသည်။ ဗမာလူမျိုးများက 'ဇို'ကို 'ယော' ဟုရေးခဲ့ကြသောကြောင့် 'ယောလူမျိုး'ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။ ဇို/ ဇိုမီးလူမျိုးများ ချင်းတောင်ဒေသသို့ အလုံးအရင်းဖြင့်မပြောင်းရွေ့မှီကာလတွင် 'ခူမီး'(Khumi/khami)များရောက်နှင့်နေ ဟန်ရှိသည်။ အရှို(Asho)များသည် တောင်တန်းဘက်သို့ပြောင်းရွေ့ခြင်းမရှိပဲ မြေပြန့်ဒေသနှင့် ရခိုင်ဒေသဘက်သို့ရွေ့သွားကြသည်။ ချို(Cho) မူကား မည်သို့မည်ပုံ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်သည်ကို မသိရှိပါ။ ဤသို့ဖြင့် ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးများသည် တခြားမျိုးနွယ်များက အမျိုးမျိုးသောခေါ်ဝေါ်မှုကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်ရာ ကွဲပြားမှုကြောင့်ဖြစ်စေ ယနေ့တွင် တစ်နွယ်ဖွားအဖြစ်မှ များ စွာသော မျိုးနွယ်ဘဝသို့ ရောက်ရှိခဲ့ရရှာပါသည်။ ဤကဲ့သို့ အမျိုးမျိုးသောနွယ်ဖွားဖြစ်ခဲ့ရသည်မှာ ရှေးကာလ ကတည်းက တစ်မျိုးနွယ်တည်းဖြစ်ခဲ့ပြီး တဖြည်းဖြည်းခြင်း ကွဲ ပြားလာသည်လော သို့တည်းမဟုတ် ယခင်ခေတ်မှစ၍ နွယ်ဖွားအသီးသီးမှဖြစ်ပြီး တဖြည်းဖြည်း သွေးစည်းလာကြသည်လော ဆိုသည်ကို လေးနက်စွာ နှလုံးသွင်းသုံးသပ်သင့်သော ကြောင်းအရာတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ * ချင်းတိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင် [[လဗန်းဂရောင်း|ဦးလဗန်းဂရောင်း]]<ref>[[၁၉၇၂]] ခုနှစ်ပထမအကြိမ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသော ပင်လုံညီလာခံ သမိုင်းစဉ်စာမျက်နှာ ၁၃၈</ref> <ref>[[၁၉၈၀]]မေမြို့ချစ်ဆွေ ရေးသား ပြုစုခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု လစဉ်မှတ်တမ်း</ref> == ကိုးကား == <references/> {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ချင်းလူမျိုးစု]] 7bhzfch6wa47sypa344o44126yo2406 1042013 1042012 2026-07-04T01:52:57Z ~2026-38097-56 145187 /* */ 1042013 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = ဇို/ဇိုမီး လူမျိုး | population = | image = [[File:Zou girl.JPG|200px]] | image_caption = ရိုးရာဝတ်စုံဝတ်ဆင်ထားသော ဇိုအမျိုးသမီးတစ်ဦး | region1 = [[ချင်းတောင်တန်း]] (မြန်မာနိုင်ငံ) | pop1 = ခန့်မှန်း ၁၁၁,၀၀၀ ခန့် | ref1 = | region2 = [[မဏိပူရပြည်နယ်]] (အိန္ဒိယနိုင်ငံ) | pop2 = ၂၂,၀၀၀ ခန့် | ref2 = | languages = [[ဇိုဘာသာစကား]] / ဇိုဟမ်/ဇိုပေါင် | religions = [[ခရစ်ယာန်]] | related = [[တီးတိန်လူမျိုး|တီးတိန်ချင်း]];[[ပိုက်တဲလူမျိုး|ပိုက်တဲ]].Ranglong, [[ထာဒိုလူမျိုး|ထာဒို]] | footnotes = }} ဇိုလူမျိုးများက 'ဇိုဆွမ်း'(Zo generation)ဟုခေါ်သော၊ မီးဇို(Mizo)လူမျိုးများက 'ဇိုနထလပ်'(Zo hnahthlak)ဟုခေါ်သောလူမျိုးများသည် ဗြိတိသျှအစိုးရက မသိမ်းပိုက်မှီတွင် 'တောင်တန်းနေလူရိုင်းများ'(Wild Hill Tribes)ဟု သတ်မှတ်ကြပြီး၊ ပိုင်နက်နယ်မြေကို'စီရင်ကင်းနယ်မြေ'(un-Administered Area)ဟူ၍ သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဇိုဆွမ်း(ဇိုမျိုးနွယ်စု) များထဲမှ အနောက်ဘက်ပိုင်းဒေသသို့ စောစွာရောက်နှင့်သူများကို ဘင်ဂလီ(Bengali)နှင့် အာသံသား(Assamese)များက 'ကူကီး'(Kuki)ဟုသတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ဤမှတ်တမ်းမှာ ၁ ၇၉၂ ခုနှစ်ခန့်က အင်္ဂလိပ်လို ရေးထိုးထားဟန်ရှိသည်။ ဗြိတိသျှအစိုးရ(British government)သည် ၁၈၇၂ ခုနှစ် မတိုင်မှီ မီဇိုပြည်နယ်၊အိန္ဒိယကို စတင်သိမ်းပိုက်စဉ်အခါက ၎င်းဒေသတွင် လူရှိုင်းလူမျိုးအများဆုံးနေထိုင်သဖြင့် လူရှိုင်းတောင်(Lushai Hills)ဟု မှည့်ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ မြန်မာပြည်ဘက်တွင်မူ ချင်းဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် 'ချင်း'ဆိုသည့် ဝေါ်ဟာရ၏ အဓိပ္ပာယ်၊ စတင်ပေါက်ဖွားလာပုံနှင့် မည့်သည့်အချိန်တွင်စတင်ပေါက်ဖွားလာသည်ကို ဂဃနဏ လေ့လာထားခြင်းမရှိသေးပေ။ တစ်နည်းအားဖြင့် 'ဇို/ ဇိုမီး'လူမျိုးများကို 'ချုင်း'ဟုခေါ်ကြခြင်းမှာ ဗမာလူမျိုးများခေါ်ကြသည်ကို မွေးစားခြင်းလော သို့တည်းမဟုတ် အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်သည် ချင်းတောင်ကိုသိမ်းပိုက်စဉ်က အဦးဆုံးဒေသမှ တွေ့ရှိသော ရွာသူကြီး၏ အမည် ဦးခိုကျင့်(Pu Khaw Cih)ကို အစွဲပြု၍ 'ခိုကျင့်တောင်'(ဝါ)'ကျင့်တောင်'(Khaw Cin hills/Cin hills) ဟုခေါ်ဝေါ်သည် လည်း ဖြစ်နိုင်ပါသေးသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေကာမူ 'ချင်း'ဟူသောအမည်ကို လက်ရှိမြန်မာနိုင်ငံတွင်နေထိုင်ကြသော ဇို/ ဇိုမီးလူမျိုးများကိုသာ အခေါ်များပြီး အိန္ဒိယဘက်ရှိ ဇို/ ဇိုမီးများကိုမူ လူရှိုင်း(သို့) ကူကီးဟူသော အမည်ဖြင့်အခေါ်များပါသည်။ မျက်နှာဖြူများသည် တစ်မျိုးတစ်နွယ်တည်းပေါင်းခေါ်လိုသော အခါများတွင် 'ချင်း-ကူကီ'(Chin-Kuki)'ဟူ၍သော်လည်းကောင်း၊ချင်း-လူရှိုင်း'(Chin-Lushai)ဟူ၍ဖြစ်စေ၊'ချင်း-လူရှိုင်း-ကူကီး'(Chin-Lushai-Kuki)ဟု တစ်ဖြင့်လည်းခေါ်ခဲ့ပါသေးသည်။ ထို့ကြောင့် ဗြိတိသျှအစိုးရသည် ဇို/ ဇိုမီးလူမျိုးများကို အုပ်ချုပ်ရန်အတွက် ၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် ရေးဆွဲသော အက်ဥပဒေကို 'Chin Hills Regulation Act' ဟုအလွယ်ပင် အမည်တပ်ခဲ့သည်။ ဤစည်းမျဉ်းဥပဒေကို ချင်းတောင်အပြင် လူရှိုင်း၊ကူကီးနှင့် နာဂ လူမျိုးများနေထိုင်ရာ ဒေသအထိပါ အသုံးပြုခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်မျက်နှာဖြူများက ချင်း၊ကူကီး၊လူရှိုင်းစသည်ဖြင့် သတ်မှတ်ကြသော်လည်း ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်ပင် "သူတို့ကိုသူတို့တော့ ချင်းရယ်၊ကူကီးရယ်လို့ 'လုံးဝ' မခေါ်ကြပေဘူး"ဟုပြောစမှတ်ပြုကြသည်။ ဂျေဂျီစကော့(J.G Scott)၏ 'Burma' စာအုပ်တွင် "The names Kuki and Chin are not national, and like others, the people do not accept the name given to them by the Burmese and ourselves; they do not call themselves Chins and they equally flout the name of Kuki which their Assamese and Bengali neighbours use. They call themselves Zhou or Shu, and on other parts Yo(Zo) or Lai"ဟုရေးသားထားပြီး၊ ဒေါက်တာ ဂျီအေဂရေဆွန်သည်လည်း အခြားသူများနည်းတူ ရေးသားခဲ့သေး၏။ Bertram S. Carey နှင့် H.N Tuck တို့နှစ်ဦးသည်လည်း Zote, Thadote နှင့် [[ဂွေးတဲလူမျိုး|Guite]] အကြောင်းပူးတွဲရေးသားရာ၌ " These Zos, Thados and Guites are called by the Manipuri's Kuki or Khongjais, who only made their acquaintance after they had migrated north, but the people call themselves by the name of Zo(Yo)"ဟုရေးသားထား၏။ [[ဂွေးတဲလူမျိုး|ဂွေးသဲ]](Guite)တိုက်သူကြီး(သို့)စော်ဘွား[[ဂိုခေါထန်ရာဇာ|ဦးဂိုခိုထန်]] (Pu Go Khaw Thang)ကိုလည်း "Go Khaw Thang, who, asalready related, was seized by the Manipuris in the course of the Lushai expedition of 1871-72, was the Zo Chief of Mualpi,"ဟု ဇိုခေါင်းဆောင်းဟူ၍ သုံးနှုန်းထားသည်။ မျက်နှာဖြူများက ချင်း၊ကူကီး စသည်ဖြင့် မှတ်တမ်းမှတ်ရာများပြုထားသော်လည်း မိမိတို့သည် ချင်းအမည်ဖြင့်ဖြစ်စေကူကီးအမည်ဖြင့်ဖြစ်စေ မည်သည့်အခါမျှ မခေါ်ကြကြောင်း ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ သိရှိထားကြပြီးဖြစ်သည်။ အလားတူပင် ဤဆောင်းပါးတွင်လည်း 'ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုး'ဟု စတင်အသုံးပြုထားသည်။ ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးများကို သုတေသီများက Mongolianအနွယ်၊ Tibeto-Burman(Sino-Tibetan) အထဲမှ ဖြစ်သည်ဟုဆိုကြသည်။ 'Mongol'သည် လူမျိုးနာမည်ဖြစ်ပြီး၊' Mongolian'မှာ ၎င်း၏ နာမဝိသေသနဖြစ်ကာ 'Mongolia'ကား နေရာဒေသ(တိုင်ပြည်)အမည်ဖြစ်သည်။ တဖန် 'Mongoloid'သည် 'Mongol' လူမျိုး၏နွယ်ဖွားမှန်သမျှကိုရည်ညွှန်းပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးများသည် ရူပလက္ခဏာကိုလိုက်၍ ကမ္ဘာ့လူမျိုးကြီးသုံးမျိုးထဲမှ 'Mongoloid'နွယ် နှင့် ဘာသာစကားအရ 'Mongoloid'အနွယ်သုံးမျိုးထဲမှ Tibeto-Burman များဖြစ်ကြသည်။ ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဇစ်မြစ်(Ethnic origin)ကို တိတိကျကျ ဖော်ထုတ်ထားခြင်းမရှိသေးသော်လည်း တရုတ်ပြည်မှ တိဘက်ပြည်ကိုဖြတ်ပြီး အညာဒေသသို့ ရောက်ရှိလာကြကာ ထိုမှ ယခုနေထိုင်ရာနေရာများသို့ပျံ့နှှံ့နေထိုင်လာကြသည်ဆိုသည်မှာ လက်ခံထားကြပြီးဖြစ်သည်။ ဦးဝုမ်ဆွဏ်(Pu Vum Son)၏ အမြင်အရ လူမျိုးအမည် 'ဇို'သည် 'ဇို'ဟုခေါ်သောလူတစ်ဦးမှ ဆင်းသက်လာခဲ့ကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ ဘိုးတော်ဇိုသည် တရုတ်ပြည်တွင် မျိုးနွယ်တူဖြစ်သော တိဘက်လူ၊ ဗမာ၊ နာဂ၊ ကသဲ၊ဘူဒူ၊ ကချင်၊လာဟူးစသည်တို့နှင့်အတူ နေထိုင်ခဲ့သည်။ ခရစ်တော်မပေါ်မှီကာလတွင် တရုတ်ပြည်မှ ထွက်ခွါလာခဲ့ပြီး ခရစ်တော်ပေါ်ပြီးသောအချိန်၌ ချင်းတွင်းမြစ်ရိုးတလျှောက်၌ နေထိုင်နှင့်ကြပြီးဖြစ်သည် ဟုဆိုသည်။ အထက်အညာဒေသမှ ချင်းတောင်တန်းဘက်သို့ပြောင်းရွေ့ကြသည်မှာ အေဒီ ၁,ဝ၀ဝ( AD 1,000)ခန့်ကဖြစ်မည်ဟု တွက်ဆထားသည်။ တောင်တန်းဒေသသို့ ပြောင်းရွေ့နေ ထိုင်သွားကြသည့်အထဲမှ အချို့သည် '[[ကျိမ်နွဲ]]'(Ciimnuai)ရွာကိုတည်ကြသည်။ ယင်းလူတစ်စုသည် လျက်ရှိတွင် တီးတိန်မြို့နယ်၊တွန်းဇံမြို့နယ်၊ အိန္ဒိယပြည်မှ မဏိပူရပြည်နှင့် မီဇိုရမ်(Manipur and Mizoram)စသော နေရာများတွင်နေထိုင်သော ကျိမ်နွဲဖွား-ဇိုမီးများ ဟူ၍ခေါ်ကြသည့် လူမျိုးများဖြစ်ကြသည်။ ကျိမ်နွဲ့ရွာသည် လက်ရှိ တီးတိန်မြို့နယ်၊ ဆိုင်းဇံကျေးရွာအနီးတွင်ရှိသည်။ တချို့က ဆွန်ထလား(Sunthla khua)ရွာ အနီးတွင် 'လိုင်းလွန်း'(Lailun)ရွာကို တည်ခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့သည် ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ဟားခါးမြို့နယ်နှင့် ထန်တလန်မြို့နယ်အတွင်းရှိ 'လိုင်'(Lai)(လိုင်းလွန်းဖွား)များဖြစ်ကြသည်။ တချို့ကမူ 'ဆွမ်ပွေး'(Sumpui)အရပ်၌ 'ဘူချွန်း'(Bochung)ရွာ တည်ကြကာ ထိုမှ မီးဇိုပြည် (Mizoram)ဘက်သို့ပြန့်နံ့နေထိုင်ကြသည်။ ယင်းလူမျိုးများမှာ လူရှိုင်းနွယ်များဖြစ်ကြသည်။ ပြောင်းရွေ့ခြင်းမရှိသော ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးတချို့သည် ယောနယ်တွင် ကျန်ခဲ့ကြပြီး ဗမာလူမျိုးများနှင့် ရောပြွမ်းနေထိုင်ကြသဖြင့် ဗမာမပီ၊ ဇိုမမည် လူမျိုးများဖြစ်လာကြသည်။ ဗမာလူမျိုးများက 'ဇို'ကို 'ယော' ဟုရေးခဲ့ကြသောကြောင့် 'ယောလူမျိုး'ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။ ဇို/ ဇိုမီးလူမျိုးများ ချင်းတောင်ဒေသသို့ အလုံးအရင်းဖြင့်မပြောင်းရွေ့မှီကာလတွင် 'ခူမီး'(Khumi/khami)များရောက်နှင့်နေ ဟန်ရှိသည်။ အရှို(Asho)များသည် တောင်တန်းဘက်သို့ပြောင်းရွေ့ခြင်းမရှိပဲ မြေပြန့်ဒေသနှင့် ရခိုင်ဒေသဘက်သို့ရွေ့သွားကြသည်။ ချို(Cho) မူကား မည်သို့မည်ပုံ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်သည်ကို မသိရှိပါ။ ဤသို့ဖြင့် ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးများသည် တခြားမျိုးနွယ်များက အမျိုးမျိုးသောခေါ်ဝေါ်မှုကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်ရာ ကွဲပြားမှုကြောင့်ဖြစ်စေ ယနေ့တွင် တစ်နွယ်ဖွားအဖြစ်မှ များ စွာသော မျိုးနွယ်ဘဝသို့ ရောက်ရှိခဲ့ရရှာပါသည်။ ဤကဲ့သို့ အမျိုးမျိုးသောနွယ်ဖွားဖြစ်ခဲ့ရသည်မှာ ရှေးကာလ ကတည်းက တစ်မျိုးနွယ်တည်းဖြစ်ခဲ့ပြီး တဖြည်းဖြည်းခြင်း ကွဲ ပြားလာသည်လော သို့တည်းမဟုတ် ယခင်ခေတ်မှစ၍ နွယ်ဖွားအသီးသီးမှဖြစ်ပြီး တဖြည်းဖြည်း သွေးစည်းလာကြသည်လော ဆိုသည်ကို လေးနက်စွာ နှလုံးသွင်းသုံးသပ်သင့်သော ကြောင်းအရာတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ * ချင်းတိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင် [[လဗန်းဂရောင်း|ဦးလဗန်းဂရောင်း]]<ref>[[၁၉၇၂]] ခုနှစ်ပထမအကြိမ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသော ပင်လုံညီလာခံ သမိုင်းစဉ်စာမျက်နှာ ၁၃၈</ref> <ref>[[၁၉၈၀]]မေမြို့ချစ်ဆွေ ရေးသား ပြုစုခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု လစဉ်မှတ်တမ်း</ref> == ကိုးကား == <references/> {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ချင်းလူမျိုးစု]] 30i1d1ej44h53yu8xzfht8ajnnib0jj 1042021 1042013 2026-07-04T03:18:28Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[Special:Contributions/~2026-38097-56|~2026-38097-56]] ([[User talk:~2026-38097-56|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1042013|1042013]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည် 1042021 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = ဇို/ဇိုမီး လူမျိုး | population = | image = [[File:Zou girl.JPG|200px]] | image_caption = ရိုးရာဝတ်စုံဝတ်ဆင်ထားသော ဇိုအမျိုးသမီးတစ်ဦး | region1 = [[ချင်းတောင်တန်း]] (မြန်မာနိုင်ငံ) | pop1 = ခန့်မှန်း ၁၁၁,၀၀၀ ခန့် | ref1 = | region2 = [[မဏိပူရပြည်နယ်]] (အိန္ဒိယနိုင်ငံ) | pop2 = ၂၂,၀၀၀ ခန့် | ref2 = | languages = [[ဇိုဘာသာစကား]] / ဇိုဟမ်/ဇိုပေါင် | religions = [[ခရစ်ယာန်]] | related = [[တီးတိန်လူမျိုး|တီးတိန်ချင်း]];[[ပိုက်တဲလူမျိုး|ပိုက်တဲ]].Ranglong, [[ထာဒိုလူမျိုး|ထာဒို]] | footnotes = }} ဇိုလူမျိုးများက 'ဇိုဆွမ်း'(Zo generation)ဟုခေါ်သော၊ မီးဇို(Mizo)လူမျိုးများက 'ဇိုနထလပ်'(Zo hnahthlak)ဟုခေါ်သောလူမျိုးများသည် သူသူသင်းအစိုးရက မသိမ်းပိုက်မှီတွင် 'တောင်တန်းနေလူရိုင်းများ'(Wild Hill Tribes)ဟု သတ်မှတ်ကြပြီး၊ ပိုင်နက်နယ်မြေကို'စီရင်ကင်းနယ်မြေ'(un-Administered Area)ဟူ၍ သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဇိုဆွမ်း(ဇိုမျိုးနွယ်စု) များထဲမှ အနောက်ဘက်ပိုင်းဒေသသို့ စောစွာရောက်နှင့်သူများကို ဘင်ဂလီ(Bengali)နှင့် အာသံသား(Assamese)များက 'ကူကီး'(Kuki)ဟုသတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ဤမှတ်တမ်းမှာ ၁ ၇၉၂ ခုနှစ်ခန့်က အင်္ဂလိပ်လို ရေးထိုးထားဟန်ရှိသည်။ သူသူသင်းအစိုးရ(G.O.T government)သည် ၁၈၇၂ ခုနှစ် မတိုင်မှီ မီဇိုပြည်နယ်၊အိန္ဒိယကို စတင်သိမ်းပိုက်စဉ်အခါက ၎င်းဒေသတွင် လူရှိုင်းလူမျိုးအများဆုံးနေထိုင်သဖြင့် လူရှိုင်းတောင်(Lushai Hills)ဟု မှည့်ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ မြန်မာပြည်ဘက်တွင်မူ ချင်းဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် 'ချင်း'ဆိုသည့် ဝေါ်ဟာရ၏ အဓိပ္ပာယ်၊ စတင်ပေါက်ဖွားလာပုံနှင့် မည့်သည့်အချိန်တွင်စတင်ပေါက်ဖွားလာသည်ကို ဂဃနဏ လေ့လာထားခြင်းမရှိသေးပေ။ တစ်နည်းအားဖြင့် 'ဇို/ ဇိုမီး'လူမျိုးများကို 'ချုင်း'ဟုခေါ်ကြခြင်းမှာ ဗမာလူမျိုးများခေါ်ကြသည်ကို မွေးစားခြင်းလော သို့တည်းမဟုတ် အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်သည် ချင်းတောင်ကိုသိမ်းပိုက်စဉ်က အဦးဆုံးဒေသမှ တွေ့ရှိသော ရွာသူကြီး၏ အမည် ဦးခိုကျင့်(Pu Khaw Cih)ကို အစွဲပြု၍ 'ခိုကျင့်တောင်'(ဝါ)'ကျင့်တောင်'(Khaw Cin hills/Cin hills) ဟုခေါ်ဝေါ်သည် လည်း ဖြစ်နိုင်ပါသေးသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေကာမူ 'ချင်း'ဟူသောအမည်ကို လက်ရှိမြန်မာနိုင်ငံတွင်နေထိုင်ကြသော ဇို/ ဇိုမီးလူမျိုးများကိုသာ အခေါ်များပြီး အိန္ဒိယဘက်ရှိ ဇို/ ဇိုမီးများကိုမူ လူရှိုင်း(သို့) ကူကီးဟူသော အမည်ဖြင့်အခေါ်များပါသည်။ မျက်နှာဖြူများသည် တစ်မျိုးတစ်နွယ်တည်းပေါင်းခေါ်လိုသော အခါများတွင် 'ချင်း-ကူကီ'(Chin-Kuki)'ဟူ၍သော်လည်းကောင်း၊ချင်း-လူရှိုင်း'(Chin-Lushai)ဟူ၍ဖြစ်စေ၊'ချင်း-လူရှိုင်း-ကူကီး'(Chin-Lushai-Kuki)ဟု တစ်ဖြင့်လည်းခေါ်ခဲ့ပါသေးသည်။ ထို့ကြောင့် သူသူသင်းအစိုးရသည် ဇို/ ဇိုမီးလူမျိုးများကို အုပ်ချုပ်ရန်အတွက် ၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် ရေးဆွဲသော အက်ဥပဒေကို 'Chin Hills Regulation Act' ဟုအလွယ်ပင် အမည်တပ်ခဲ့သည်။ ဤစည်းမျဉ်းဥပဒေကို ချင်းတောင်အပြင် လူရှိုင်း၊ကူကီးနှင့် နာဂ လူမျိုးများနေထိုင်ရာ ဒေသအထိပါ အသုံးပြုခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်မျက်နှာဖြူများက ချင်း၊ကူကီး၊လူရှိုင်းစသည်ဖြင့် သတ်မှတ်ကြသော်လည်း ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်ပင် "သူတို့ကိုသူတို့တော့ ချင်းရယ်၊ကူကီးရယ်လို့ 'လုံးဝ' မခေါ်ကြပေဘူး"ဟုပြောစမှတ်ပြုကြသည်။ ဂျေဂျီစကော့(J.G Scott)၏ 'Burma' စာအုပ်တွင် "The names Kuki and Chin are not national, and like others, the people do not accept the name given to them by the Burmese and ourselves; they do not call themselves Chins and they equally flout the name of Kuki which their Assamese and Bengali neighbours use. They call themselves Zhou or Shu, and on other parts Yo(Zo) or Lai"ဟုရေးသားထားပြီး၊ ဒေါက်တာ ဂျီအေဂရေဆွန်သည်လည်း အခြားသူများနည်းတူ ရေးသားခဲ့သေး၏။ Bertram S. Carey နှင့် H.N Tuck တို့နှစ်ဦးသည်လည်း Zote, Thadote နှင့် [[ဂွေးတဲလူမျိုး|Guite]] အကြောင်းပူးတွဲရေးသားရာ၌ " These Zos, Thados and Guites are called by the Manipuri's Kuki or Khongjais, who only made their acquaintance after they had migrated north, but the people call themselves by the name of Zo(Yo)"ဟုရေးသားထား၏။ [[ဂွေးတဲလူမျိုး|ဂွေးသဲ]](Guite)တိုက်သူကြီး(သို့)စော်ဘွား[[ဂိုခေါထန်ရာဇာ|ဦးဂိုခိုထန်]] (Pu Go Khaw Thang)ကိုလည်း "Go Khaw Thang, who, asalready related, was seized by the Manipuris in the course of the Lushai expedition of 1871-72, was the Zo Chief of Mualpi,"ဟု ဇိုခေါင်းဆောင်းဟူ၍ သုံးနှုန်းထားသည်။ မျက်နှာဖြူများက ချင်း၊ကူကီး စသည်ဖြင့် မှတ်တမ်းမှတ်ရာများပြုထားသော်လည်း မိမိတို့သည် ချင်းအမည်ဖြင့်ဖြစ်စေကူကီးအမည်ဖြင့်ဖြစ်စေ မည်သည့်အခါမျှ မခေါ်ကြကြောင်း ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ သိရှိထားကြပြီးဖြစ်သည်။ အလားတူပင် ဤဆောင်းပါးတွင်လည်း 'ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုး'ဟု စတင်အသုံးပြုထားသည်။ ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးများကို သုတေသီများက Mongolianအနွယ်၊ Tibeto-Burman(Sino-Tibetan) အထဲမှ ဖြစ်သည်ဟုဆိုကြသည်။ 'Mongol'သည် လူမျိုးနာမည်ဖြစ်ပြီး၊' Mongolian'မှာ ၎င်း၏ နာမဝိသေသနဖြစ်ကာ 'Mongolia'ကား နေရာဒေသ(တိုင်ပြည်)အမည်ဖြစ်သည်။ တဖန် 'Mongoloid'သည် 'Mongol' လူမျိုး၏နွယ်ဖွားမှန်သမျှကိုရည်ညွှန်းပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးများသည် ရူပလက္ခဏာကိုလိုက်၍ ကမ္ဘာ့လူမျိုးကြီးသုံးမျိုးထဲမှ 'Mongoloid'နွယ် နှင့် ဘာသာစကားအရ 'Mongoloid'အနွယ်သုံးမျိုးထဲမှ Tibeto-Burman များဖြစ်ကြသည်။ ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဇစ်မြစ်(Ethnic origin)ကို တိတိကျကျ ဖော်ထုတ်ထားခြင်းမရှိသေးသော်လည်း တရုတ်ပြည်မှ တိဘက်ပြည်ကိုဖြတ်ပြီး အညာဒေသသို့ ရောက်ရှိလာကြကာ ထိုမှ ယခုနေထိုင်ရာနေရာများသို့ပျံ့နှှံ့နေထိုင်လာကြသည်ဆိုသည်မှာ လက်ခံထားကြပြီးဖြစ်သည်။ ဦးဝုမ်ဆွဏ်(Pu Vum Son)၏ အမြင်အရ လူမျိုးအမည် 'ဇို'သည် 'ဇို'ဟုခေါ်သောလူတစ်ဦးမှ ဆင်းသက်လာခဲ့ကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ ဘိုးတော်ဇိုသည် တရုတ်ပြည်တွင် မျိုးနွယ်တူဖြစ်သော တိဘက်လူ၊ ဗမာ၊ နာဂ၊ ကသဲ၊ဘူဒူ၊ ကချင်၊လာဟူးစသည်တို့နှင့်အတူ နေထိုင်ခဲ့သည်။ ခရစ်တော်မပေါ်မှီကာလတွင် တရုတ်ပြည်မှ ထွက်ခွါလာခဲ့ပြီး ခရစ်တော်ပေါ်ပြီးသောအချိန်၌ ချင်းတွင်းမြစ်ရိုးတလျှောက်၌ နေထိုင်နှင့်ကြပြီးဖြစ်သည် ဟုဆိုသည်။ အထက်အညာဒေသမှ ချင်းတောင်တန်းဘက်သို့ပြောင်းရွေ့ကြသည်မှာ အေဒီ ၁,ဝ၀ဝ( AD 1,000)ခန့်ကဖြစ်မည်ဟု တွက်ဆထားသည်။ တောင်တန်းဒေသသို့ ပြောင်းရွေ့နေ ထိုင်သွားကြသည့်အထဲမှ အချို့သည် '[[ကျိမ်နွဲ]]'(Ciimnuai)ရွာကိုတည်ကြသည်။ ယင်းလူတစ်စုသည် လျက်ရှိတွင် တီးတိန်မြို့နယ်၊တွန်းဇံမြို့နယ်၊ အိန္ဒိယပြည်မှ မဏိပူရပြည်နှင့် မီဇိုရမ်(Manipur and Mizoram)စသော နေရာများတွင်နေထိုင်သော ကျိမ်နွဲဖွား-ဇိုမီးများ ဟူ၍ခေါ်ကြသည့် လူမျိုးများဖြစ်ကြသည်။ ကျိမ်နွဲ့ရွာသည် လက်ရှိ တီးတိန်မြို့နယ်၊ ဆိုင်းဇံကျေးရွာအနီးတွင်ရှိသည်။ တချို့က ဆွန်ထလား(Sunthla khua)ရွာ အနီးတွင် 'လိုင်းလွန်း'(Lailun)ရွာကို တည်ခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့သည် ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ဟားခါးမြို့နယ်နှင့် ထန်တလန်မြို့နယ်အတွင်းရှိ 'လိုင်'(Lai)(လိုင်းလွန်းဖွား)များဖြစ်ကြသည်။ တချို့ကမူ 'ဆွမ်ပွေး'(Sumpui)အရပ်၌ 'ဘူချွန်း'(Bochung)ရွာ တည်ကြကာ ထိုမှ မီးဇိုပြည် (Mizoram)ဘက်သို့ပြန့်နံ့နေထိုင်ကြသည်။ ယင်းလူမျိုးများမှာ လူရှိုင်းနွယ်များဖြစ်ကြသည်။ ပြောင်းရွေ့ခြင်းမရှိသော ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးတချို့သည် ယောနယ်တွင် ကျန်ခဲ့ကြပြီး ဗမာလူမျိုးများနှင့် ရောပြွမ်းနေထိုင်ကြသဖြင့် ဗမာမပီ၊ ဇိုမမည် လူမျိုးများဖြစ်လာကြသည်။ ဗမာလူမျိုးများက 'ဇို'ကို 'ယော' ဟုရေးခဲ့ကြသောကြောင့် 'ယောလူမျိုး'ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။ ဇို/ ဇိုမီးလူမျိုးများ ချင်းတောင်ဒေသသို့ အလုံးအရင်းဖြင့်မပြောင်းရွေ့မှီကာလတွင် 'ခူမီး'(Khumi/khami)များရောက်နှင့်နေ ဟန်ရှိသည်။ အရှို(Asho)များသည် တောင်တန်းဘက်သို့ပြောင်းရွေ့ခြင်းမရှိပဲ မြေပြန့်ဒေသနှင့် ရခိုင်ဒေသဘက်သို့ရွေ့သွားကြသည်။ ချို(Cho) မူကား မည်သို့မည်ပုံ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်သည်ကို မသိရှိပါ။ ဤသို့ဖြင့် ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးများသည် တခြားမျိုးနွယ်များက အမျိုးမျိုးသောခေါ်ဝေါ်မှုကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်ရာ ကွဲပြားမှုကြောင့်ဖြစ်စေ ယနေ့တွင် တစ်နွယ်ဖွားအဖြစ်မှ များ စွာသော မျိုးနွယ်ဘဝသို့ ရောက်ရှိခဲ့ရရှာပါသည်။ ဤကဲ့သို့ အမျိုးမျိုးသောနွယ်ဖွားဖြစ်ခဲ့ရသည်မှာ ရှေးကာလ ကတည်းက တစ်မျိုးနွယ်တည်းဖြစ်ခဲ့ပြီး တဖြည်းဖြည်းခြင်း ကွဲ ပြားလာသည်လော သို့တည်းမဟုတ် ယခင်ခေတ်မှစ၍ နွယ်ဖွားအသီးသီးမှဖြစ်ပြီး တဖြည်းဖြည်း သွေးစည်းလာကြသည်လော ဆိုသည်ကို လေးနက်စွာ နှလုံးသွင်းသုံးသပ်သင့်သော ကြောင်းအရာတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ * ချင်းတိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင် [[လဗန်းဂရောင်း|ဦးလဗန်းဂရောင်း]]<ref>[[၁၉၇၂]] ခုနှစ်ပထမအကြိမ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသော ပင်လုံညီလာခံ သမိုင်းစဉ်စာမျက်နှာ ၁၃၈</ref> <ref>[[၁၉၈၀]]မေမြို့ချစ်ဆွေ ရေးသား ပြုစုခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု လစဉ်မှတ်တမ်း</ref> == ကိုးကား == <references/> {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ချင်းလူမျိုးစု]] 7bhzfch6wa47sypa344o44126yo2406 1042022 1042021 2026-07-04T03:18:31Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1042022 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = ဇို/ဇိုမီး လူမျိုး | population = | image = [[File:Zou girl.JPG|200px]] | image_caption = ရိုးရာဝတ်စုံဝတ်ဆင်ထားသော ဇိုအမျိုးသမီးတစ်ဦး | region1 = [[ချင်းတောင်တန်း]] (မြန်မာနိုင်ငံ) | pop1 = ခန့်မှန်း ၁၁၁,၀၀၀ ခန့် | ref1 = | region2 = [[မဏိပူရပြည်နယ်]] (အိန္ဒိယနိုင်ငံ) | pop2 = ၂၂,၀၀၀ ခန့် | ref2 = | languages = [[ဇိုဘာသာစကား]] / ဇိုဟမ်/ဇိုပေါင် | religions = [[ခရစ်ယာန်]] | related = [[တီးတိန်လူမျိုး|တီးတိန်ချင်း]];[[ပိုက်တဲလူမျိုး|ပိုက်တဲ]].Ranglong, [[ထာဒိုလူမျိုး|ထာဒို]] | footnotes = }} ဇိုလူမျိုးများက 'ဇိုဆွမ်း'(Zo generation)ဟုခေါ်သော၊ မီးဇို(Mizo)လူမျိုးများက 'ဇိုနထလပ်'(Zo hnahthlak)ဟုခေါ်သောလူမျိုးများသည် ဗြိတိသျှအစိုးရက မသိမ်းပိုက်မှီတွင် 'တောင်တန်းနေလူရိုင်းများ'(Wild Hill Tribes)ဟု သတ်မှတ်ကြပြီး၊ ပိုင်နက်နယ်မြေကို'စီရင်ကင်းနယ်မြေ'(un-Administered Area)ဟူ၍ သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဇိုဆွမ်း(ဇိုမျိုးနွယ်စု) များထဲမှ အနောက်ဘက်ပိုင်းဒေသသို့ စောစွာရောက်နှင့်သူများကို ဘင်ဂလီ(Bengali)နှင့် အာသံသား(Assamese)များက 'ကူကီး'(Kuki)ဟုသတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ဤမှတ်တမ်းမှာ ၁ ၇၉၂ ခုနှစ်ခန့်က အင်္ဂလိပ်လို ရေးထိုးထားဟန်ရှိသည်။ ဗြိတိသျှအစိုးရ(British government)သည် ၁၈၇၂ ခုနှစ် မတိုင်မှီ မီဇိုပြည်နယ်၊အိန္ဒိယကို စတင်သိမ်းပိုက်စဉ်အခါက ၎င်းဒေသတွင် လူရှိုင်းလူမျိုးအများဆုံးနေထိုင်သဖြင့် လူရှိုင်းတောင်(Lushai Hills)ဟု မှည့်ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ မြန်မာပြည်ဘက်တွင်မူ ချင်းဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် 'ချင်း'ဆိုသည့် ဝေါ်ဟာရ၏ အဓိပ္ပာယ်၊ စတင်ပေါက်ဖွားလာပုံနှင့် မည့်သည့်အချိန်တွင်စတင်ပေါက်ဖွားလာသည်ကို ဂဃနဏ လေ့လာထားခြင်းမရှိသေးပေ။ တစ်နည်းအားဖြင့် 'ဇို/ ဇိုမီး'လူမျိုးများကို 'ချုင်း'ဟုခေါ်ကြခြင်းမှာ ဗမာလူမျိုးများခေါ်ကြသည်ကို မွေးစားခြင်းလော သို့တည်းမဟုတ် အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်သည် ချင်းတောင်ကိုသိမ်းပိုက်စဉ်က အဦးဆုံးဒေသမှ တွေ့ရှိသော ရွာသူကြီး၏ အမည် ဦးခိုကျင့်(Pu Khaw Cih)ကို အစွဲပြု၍ 'ခိုကျင့်တောင်'(ဝါ)'ကျင့်တောင်'(Khaw Cin hills/Cin hills) ဟုခေါ်ဝေါ်သည် လည်း ဖြစ်နိုင်ပါသေးသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေကာမူ 'ချင်း'ဟူသောအမည်ကို လက်ရှိမြန်မာနိုင်ငံတွင်နေထိုင်ကြသော ဇို/ ဇိုမီးလူမျိုးများကိုသာ အခေါ်များပြီး အိန္ဒိယဘက်ရှိ ဇို/ ဇိုမီးများကိုမူ လူရှိုင်း(သို့) ကူကီးဟူသော အမည်ဖြင့်အခေါ်များပါသည်။ မျက်နှာဖြူများသည် တစ်မျိုးတစ်နွယ်တည်းပေါင်းခေါ်လိုသော အခါများတွင် 'ချင်း-ကူကီ'(Chin-Kuki)'ဟူ၍သော်လည်းကောင်း၊ချင်း-လူရှိုင်း'(Chin-Lushai)ဟူ၍ဖြစ်စေ၊'ချင်း-လူရှိုင်း-ကူကီး'(Chin-Lushai-Kuki)ဟု တစ်ဖြင့်လည်းခေါ်ခဲ့ပါသေးသည်။ ထို့ကြောင့် ဗြိတိသျှအစိုးရသည် ဇို/ ဇိုမီးလူမျိုးများကို အုပ်ချုပ်ရန်အတွက် ၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် ရေးဆွဲသော အက်ဥပဒေကို 'Chin Hills Regulation Act' ဟုအလွယ်ပင် အမည်တပ်ခဲ့သည်။ ဤစည်းမျဉ်းဥပဒေကို ချင်းတောင်အပြင် လူရှိုင်း၊ကူကီးနှင့် နာဂ လူမျိုးများနေထိုင်ရာ ဒေသအထိပါ အသုံးပြုခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်မျက်နှာဖြူများက ချင်း၊ကူကီး၊လူရှိုင်းစသည်ဖြင့် သတ်မှတ်ကြသော်လည်း ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်ပင် "သူတို့ကိုသူတို့တော့ ချင်းရယ်၊ကူကီးရယ်လို့ 'လုံးဝ' မခေါ်ကြပေဘူး"ဟုပြောစမှတ်ပြုကြသည်။ ဂျေဂျီစကော့(J.G Scott)၏ 'Burma' စာအုပ်တွင် "The names Kuki and Chin are not national, and like others, the people do not accept the name given to them by the Burmese and ourselves; they do not call themselves Chins and they equally flout the name of Kuki which their Assamese and Bengali neighbours use. They call themselves Zhou or Shu, and on other parts Yo(Zo) or Lai"ဟုရေးသားထားပြီး၊ ဒေါက်တာ ဂျီအေဂရေဆွန်သည်လည်း အခြားသူများနည်းတူ ရေးသားခဲ့သေး၏။ Bertram S. Carey နှင့် H.N Tuck တို့နှစ်ဦးသည်လည်း Zote, Thadote နှင့် [[ဂွေးတဲလူမျိုး|Guite]] အကြောင်းပူးတွဲရေးသားရာ၌ " These Zos, Thados and Guites are called by the Manipuri's Kuki or Khongjais, who only made their acquaintance after they had migrated north, but the people call themselves by the name of Zo(Yo)"ဟုရေးသားထား၏။ [[ဂွေးတဲလူမျိုး|ဂွေးသဲ]](Guite)တိုက်သူကြီး(သို့)စော်ဘွား[[ဂိုခေါထန်ရာဇာ|ဦးဂိုခိုထန်]] (Pu Go Khaw Thang)ကိုလည်း "Go Khaw Thang, who, asalready related, was seized by the Manipuris in the course of the Lushai expedition of 1871-72, was the Zo Chief of Mualpi,"ဟု ဇိုခေါင်းဆောင်းဟူ၍ သုံးနှုန်းထားသည်။ မျက်နှာဖြူများက ချင်း၊ကူကီး စသည်ဖြင့် မှတ်တမ်းမှတ်ရာများပြုထားသော်လည်း မိမိတို့သည် ချင်းအမည်ဖြင့်ဖြစ်စေကူကီးအမည်ဖြင့်ဖြစ်စေ မည်သည့်အခါမျှ မခေါ်ကြကြောင်း ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ သိရှိထားကြပြီးဖြစ်သည်။ အလားတူပင် ဤဆောင်းပါးတွင်လည်း 'ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုး'ဟု စတင်အသုံးပြုထားသည်။ ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးများကို သုတေသီများက Mongolianအနွယ်၊ Tibeto-Burman(Sino-Tibetan) အထဲမှ ဖြစ်သည်ဟုဆိုကြသည်။ 'Mongol'သည် လူမျိုးနာမည်ဖြစ်ပြီး၊' Mongolian'မှာ ၎င်း၏ နာမဝိသေသနဖြစ်ကာ 'Mongolia'ကား နေရာဒေသ(တိုင်ပြည်)အမည်ဖြစ်သည်။ တဖန် 'Mongoloid'သည် 'Mongol' လူမျိုး၏နွယ်ဖွားမှန်သမျှကိုရည်ညွှန်းပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးများသည် ရူပလက္ခဏာကိုလိုက်၍ ကမ္ဘာ့လူမျိုးကြီးသုံးမျိုးထဲမှ 'Mongoloid'နွယ် နှင့် ဘာသာစကားအရ 'Mongoloid'အနွယ်သုံးမျိုးထဲမှ Tibeto-Burman များဖြစ်ကြသည်။ ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဇစ်မြစ်(Ethnic origin)ကို တိတိကျကျ ဖော်ထုတ်ထားခြင်းမရှိသေးသော်လည်း တရုတ်ပြည်မှ တိဘက်ပြည်ကိုဖြတ်ပြီး အညာဒေသသို့ ရောက်ရှိလာကြကာ ထိုမှ ယခုနေထိုင်ရာနေရာများသို့ပျံ့နှှံ့နေထိုင်လာကြသည်ဆိုသည်မှာ လက်ခံထားကြပြီးဖြစ်သည်။ ဦးဝုမ်ဆွဏ်(Pu Vum Son)၏ အမြင်အရ လူမျိုးအမည် 'ဇို'သည် 'ဇို'ဟုခေါ်သောလူတစ်ဦးမှ ဆင်းသက်လာခဲ့ကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ ဘိုးတော်ဇိုသည် တရုတ်ပြည်တွင် မျိုးနွယ်တူဖြစ်သော တိဘက်လူ၊ ဗမာ၊ နာဂ၊ ကသဲ၊ဘူဒူ၊ ကချင်၊လာဟူးစသည်တို့နှင့်အတူ နေထိုင်ခဲ့သည်။ ခရစ်တော်မပေါ်မှီကာလတွင် တရုတ်ပြည်မှ ထွက်ခွါလာခဲ့ပြီး ခရစ်တော်ပေါ်ပြီးသောအချိန်၌ ချင်းတွင်းမြစ်ရိုးတလျှောက်၌ နေထိုင်နှင့်ကြပြီးဖြစ်သည် ဟုဆိုသည်။ အထက်အညာဒေသမှ ချင်းတောင်တန်းဘက်သို့ပြောင်းရွေ့ကြသည်မှာ အေဒီ ၁,ဝ၀ဝ( AD 1,000)ခန့်ကဖြစ်မည်ဟု တွက်ဆထားသည်။ တောင်တန်းဒေသသို့ ပြောင်းရွေ့နေ ထိုင်သွားကြသည့်အထဲမှ အချို့သည် '[[ကျိမ်နွဲ]]'(Ciimnuai)ရွာကိုတည်ကြသည်။ ယင်းလူတစ်စုသည် လျက်ရှိတွင် တီးတိန်မြို့နယ်၊တွန်းဇံမြို့နယ်၊ အိန္ဒိယပြည်မှ မဏိပူရပြည်နှင့် မီဇိုရမ်(Manipur and Mizoram)စသော နေရာများတွင်နေထိုင်သော ကျိမ်နွဲဖွား-ဇိုမီးများ ဟူ၍ခေါ်ကြသည့် လူမျိုးများဖြစ်ကြသည်။ ကျိမ်နွဲ့ရွာသည် လက်ရှိ တီးတိန်မြို့နယ်၊ ဆိုင်းဇံကျေးရွာအနီးတွင်ရှိသည်။ တချို့က ဆွန်ထလား(Sunthla khua)ရွာ အနီးတွင် 'လိုင်းလွန်း'(Lailun)ရွာကို တည်ခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့သည် ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ဟားခါးမြို့နယ်နှင့် ထန်တလန်မြို့နယ်အတွင်းရှိ 'လိုင်'(Lai)(လိုင်းလွန်းဖွား)များဖြစ်ကြသည်။ တချို့ကမူ 'ဆွမ်ပွေး'(Sumpui)အရပ်၌ 'ဘူချွန်း'(Bochung)ရွာ တည်ကြကာ ထိုမှ မီးဇိုပြည် (Mizoram)ဘက်သို့ပြန့်နံ့နေထိုင်ကြသည်။ ယင်းလူမျိုးများမှာ လူရှိုင်းနွယ်များဖြစ်ကြသည်။ ပြောင်းရွေ့ခြင်းမရှိသော ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးတချို့သည် ယောနယ်တွင် ကျန်ခဲ့ကြပြီး ဗမာလူမျိုးများနှင့် ရောပြွမ်းနေထိုင်ကြသဖြင့် ဗမာမပီ၊ ဇိုမမည် လူမျိုးများဖြစ်လာကြသည်။ ဗမာလူမျိုးများက 'ဇို'ကို 'ယော' ဟုရေးခဲ့ကြသောကြောင့် 'ယောလူမျိုး'ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။ ဇို/ ဇိုမီးလူမျိုးများ ချင်းတောင်ဒေသသို့ အလုံးအရင်းဖြင့်မပြောင်းရွေ့မှီကာလတွင် 'ခူမီး'(Khumi/khami)များရောက်နှင့်နေ ဟန်ရှိသည်။ အရှို(Asho)များသည် တောင်တန်းဘက်သို့ပြောင်းရွေ့ခြင်းမရှိပဲ မြေပြန့်ဒေသနှင့် ရခိုင်ဒေသဘက်သို့ရွေ့သွားကြသည်။ ချို(Cho) မူကား မည်သို့မည်ပုံ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်သည်ကို မသိရှိပါ။ ဤသို့ဖြင့် ဇို/ ဇိုမီး လူမျိုးများသည် တခြားမျိုးနွယ်များက အမျိုးမျိုးသောခေါ်ဝေါ်မှုကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်ရာ ကွဲပြားမှုကြောင့်ဖြစ်စေ ယနေ့တွင် တစ်နွယ်ဖွားအဖြစ်မှ များ စွာသော မျိုးနွယ်ဘဝသို့ ရောက်ရှိခဲ့ရရှာပါသည်။ ဤကဲ့သို့ အမျိုးမျိုးသောနွယ်ဖွားဖြစ်ခဲ့ရသည်မှာ ရှေးကာလ ကတည်းက တစ်မျိုးနွယ်တည်းဖြစ်ခဲ့ပြီး တဖြည်းဖြည်းခြင်း ကွဲ ပြားလာသည်လော သို့တည်းမဟုတ် ယခင်ခေတ်မှစ၍ နွယ်ဖွားအသီးသီးမှဖြစ်ပြီး တဖြည်းဖြည်း သွေးစည်းလာကြသည်လော ဆိုသည်ကို လေးနက်စွာ နှလုံးသွင်းသုံးသပ်သင့်သော ကြောင်းအရာတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ * ချင်းတိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင် [[လဗန်းဂရောင်း|ဦးလဗန်းဂရောင်း]]<ref>[[၁၉၇၂]] ခုနှစ်ပထမအကြိမ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသော ပင်လုံညီလာခံ သမိုင်းစဉ်စာမျက်နှာ ၁၃၈</ref> <ref>[[၁၉၈၀]]မေမြို့ချစ်ဆွေ ရေးသား ပြုစုခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု လစဉ်မှတ်တမ်း</ref> == ကိုးကား == <references/> {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ချင်းလူမျိုးစု]] 30i1d1ej44h53yu8xzfht8ajnnib0jj 0 47616 1041878 1040733 2026-07-03T13:39:40Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-စျ +ဈ) 1041878 wikitext text/x-wiki {{Infobox company |company_name = ဧရာဝတီဘဏ် အများနှင့်သက်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီလီမိတက် |company_logo = File:Ayeyarwady-bank-logo.jpg |native name = <small>Ayeyarwady Bank Public Company Limited</small> |native_name_lang = my |company_type = အများပိုင်ကုမ္ပဏီ (PCL) |slogan = စိတ်ချယုံကြည် ဧရာဝတီ |image = 2016 Rangun, Bank AYA (04).jpg |caption = |foundation = {{start date and age|2010|8|10}} |founder = [[ဇော်ဇော်၊ ဦး|ဦးဇော်ဇော်]] |key_people = [[ဇော်ဇော်၊ ဦး| ဦးဇော်ဇော်]]<br/><small>([[ဥက္ကဋ္ဌ]])</small><br/>ဒေါ်ခင်စောဦး<br/><small>(အမှုဆောင်ဥက္ကဋ္ဌ)</small><br/>ဒေါ်သဇင်အောင်<br/><small>(အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်)</small> <ref name="aya-profile">{{cite web|url=https://www.ayabank.com/about-aya/who-we-are/corporate-profile/ayabank-profile|title=AYA Bank Profile |publisher=ဧရာဝတီဘဏ် |access-date=နိုဝင်ဘာ ၂၀, ၂၀၂၅}}</ref> |industry = [[ဘဏ်|ဘဏ်လုပ်ငန်း]] |location=အမှတ်(၁၆၄)၊ မဟာဗန္ဓုလလမ်းမကြီး၊ <br> [[ကျောက်တံတားမြို့နယ်]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]] |products = ငွေစုဘဏ်လုပ်ငန်း၊ ချေးငွေလုပ်ငန်း၊ ကတ်ဝန်ဆောင်မှု၊ ငွေလဲလှယ်ခြင်း၊ Mobile Banking၊ Mobile Wallet |num_employees = ၆,၅၀၀ ကျော် (ဧပြီ ၂၀၂၆)<ref>{{cite web |url=https://www.ayabank.com/about-aya/who-we-are/corporate-profile/ayabank-profile |title=AYA Bank Profile |publisher=AYA Bank |access-date=2026-06-02}}</ref> |assets = {{profit}} ကျပ် ၉.၅ ထရီလီယံ (ဧပြီ ၂၀၂၆)<ref>{{cite web |url=https://www.ayabank.com/about-aya/who-we-are/corporate-profile/ayabank-profile |title=AYA Bank Profile |publisher=AYA Bank |access-date=2026-06-02}}</ref> |equity = {{profit}} ကျပ် ၅၀၀.၃ ဘီလီယံ (ဧပြီ ၂၀၂၆)<ref>{{cite web |url=https://www.ayabank.com/about-aya/who-we-are/corporate-profile/ayabank-profile |title=AYA Bank Profile |publisher=AYA Bank |access-date=2026-06-02}}</ref> |capital = ကျပ် ၂၉၇ ဘီလီယံ (ဧပြီ ၂၀၂၆)<ref>{{cite web |url=https://www.ayabank.com/about-aya/who-we-are/corporate-profile/ayabank-profile |title=AYA Bank Profile |publisher=AYA Bank |access-date=2026-06-02}}</ref> |operating_income = |homepage = {{url|https://www.ayabank.com/}} |image_caption=ဧရာဝတီဘဏ်ရုံးချုပ်}} '''ဧရာဝတီဘဏ်''' ({{langx|en|Ayeyarwady Bank}}; အတိုကောက် '''AYA''') သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်တစ်ခုအဖြစ် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အများပိုင်ကုမ္ပဏီ (Public Company Limited - PCL) အဖြစ် တရားဝင် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.ayabank.com/about-aya/news-room/press-release/Statement_by_Ayeyarwady_Bank_on_Changing_to_Public_Company_Limited |title=Statement by Ayeyarwady Bank on Changing to Public Company Limited |publisher=ဧရာဝတီဘဏ် |date=မတ် ၁၀, ၂၀၂၃ |access-date=နိုဝင်ဘာ ၂၀, ၂၀၂၅}}</ref> ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ဇူလှိုင်လတွင် [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]]၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး၊ ဦးဆောင်တည်ထောင်သူမှာ [[ဇော်ဇော်၊ ဦး|ဦးဇော်ဇော်]]ဖြစ်သည်။ ဧရာဝတီဘဏ် ရန်ကုန်ရုံးချုပ်သည် အမှတ်(၁၆၄)၊ မဟာဗန္ဓုလလမ်းမကြီး၊ [[ကျောက်တံတားမြို့နယ်]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]တွင် တည်ရှိပြီး၊ [[နေပြည်တော်]]ရုံးချုပ်မှာ ၁၁၀-၁၁၂၊ သီရိရတနာအဆင့်မြင့်ဈေး၊ [[ဒက္ခိဏသီရိမြို့နယ်]]၊ [[နေပြည်တော်]]တွင် တည်ရှိသည်။ ယခုအခါ မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့ ဘဏ်ခွဲပေါင်း ၂၆၁ ခု၊ ငွေလဲကောင်တာ ၁၆၂ ခုနှင့် ATM စက်ပေါင်း ၆၂၃ ခု ဖွင့်လှစ်ထားရှိပြီး ဝန်ထမ်းပေါင်း ၆,၅၀၀ ကျော်ဖြင့် ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.ayabank.com/about-aya/who-we-are/corporate-profile/ayabank-profile |title=AYA Bank Profile |publisher=AYA Bank |access-date=2026-06-02}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == ဧရာဝတီဘဏ်ကို ၂ ဇူလှိုင် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်မှ ခွင့်ပြုမိန့် ရရှိခဲ့ပြီး ၁၁ ဩဂုတ်လ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် စတင်လည်ပတ်ခဲ့သည်။ === ၂၀၂၆ သုံးစွဲသူအချက်အလက်များ ဟက်ကာအဖွဲ့၏ ခြိမ်းခြောက်ခံရမှု === ၂၀၂၆ ဇွန်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် Dark Web Informer မှ ၎င်း၏ X လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာ၌ ဖော်ပြချက်အရ LAPSUS$ GROUP ဟက်ကာအဖွဲ့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ထိပ်တန်းပုဂ္ဂလိကဘဏ်တစ်ခုဖြစ်သည့် ဧရာဝတီဘဏ် (AYA Bank) ၏ သုံးစွဲသူအချက်အလက်များကို ဖောက်ထွင်းရယူထားပြီး သတ်မှတ်ရက်အတွင်း ဆက်သွယ်ညှိနှိုင်းခြင်းမရှိပါက Dark Web ပေါ်တွင် ရောင်းချမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-06-25 |title=ဗင်နီဇွဲလားမှာ အားပြင်း ငလျင် ၂ ခု စက္ကန့်ပိုင်းအတွင်း လှုပ်ခတ်လို့ သေဆုံးသူ ၃၂ ဦးအထိမြင့်တက် - ၂၀၂၆၊ ဇွန်လ ၂၅ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/ckg4k2pym0et |access-date=2026-06-25 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> အဆိုပါဟက်ကာအဖွဲ့က ယင်းတို့အနေဖြင့် ဘဏ်၏ပင်မစနစ်အတွင်းရှိ လူတစ်ဦးချင်းဆိုင်ရာ ကိုယ်ရေးအချက်အလက် (PII) များအားလုံးကို ရယူထားပြီးဖြစ်ကြောင်းနှင့် လာမည့် ဇူလိုင်လ ၈ ရက်နေ့မတိုင်မီ ဘဏ်ဘက်မှ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိပါက ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုနိုင်သည့် Dark Web ဈေးကွက်၌ အဆိုပါအချက်အလက်များကို စတင်ရောင်းချမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။<ref>{{Cite news |date=2026-06-25 |title=AYA Bank သုံးစွဲသူတွေရဲ့ အချက်အလက်တွေ Dark Web မှာ ရောင်းချခံရ၊ ဘဏ်အကောင့်ဖွင့်ထားသူ တဦးချင်းရဲ့ အချက်အလက်တွေ ပေါက်ကြားနိုင် - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/aya-bank-%E1%80%9E%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%80%B2%E1%80%B7-%E1%80%A1%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%A1/ |access-date=2026-06-25 |work=New Day Myanmar |language=en-US}}</ref> AYA Bank အနေဖြင့် ယင်းခြိမ်းခြောက်မှုကို သိရှိထားကြောင်း ဘဏ်အရာရှိတစ်ဦးနှင့် နီးစပ်သူက အတည်ပြုပြောကြားသည်။ ဘဏ်၏တရားဝင်ထုတ်ပြန်ချက်အရ အသုံးပြုဆောင်ရွက်နေသည့် Application Portal အဟောင်းတစ်ခုမှ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာမပါဝင်သော လျှောက်လွှာအချက်အလက်အချို့သာ ပြင်ပသို့ ပေါက်ကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ အဆိုပါ Portal သည် Core Banking System၊ AYA Pay System နှင့် Card System စသည့် ပင်မစနစ်များနှင့် တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်ထားမှုမရှိသည့်အပြင် အခြားစနစ်များကိုလည်း ထိခိုက်မှုမရှိကြောင်း ရှင်းလင်းထားသည်။ ထို့ကြောင့် AYA Pay၊ Internet Banking နှင့် Mobile Banking စနစ်များကို ပုံမှန်အတိုင်း လုံခြုံစွာ ဆက်လက်အသုံးပြုနိုင်ကြောင်း ဘဏ်က အာမခံထားသည်။<ref>{{Cite web |title=■ ဧရာဝတီဘဏ်၏ Application Portal အဟောင်းတစ်ခုမှ ငွေကြေးဆိုင်ရာမပါသော လျှောက်လွှာပေါ်ရှိ အချက်အလက်အချို့ ပြင်ပသို့ ပေါက်ကြားခဲ့သော ဖြစ်စဉ်ဖြစ်ပွား |url=https://news-eleven.com/article/312925 |access-date=2026-06-25 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == မတည်ရင်းနှီးငွေ == ခွင့်ပြုပြီး မတည်ရင်းနှီးငွေမှာ မြန်မာကျပ်ငွေ ၇၅ ဘီလီယံဖြစ်ပြီး ၅၅ ကျပ်ဘီလီယံ ထည့်ဝင်ပြီးဖြစ်သည်။ == ဝန်ဆောင်မှုများ == ဧရာဝတီဘဏ်သည် သုံးစွဲသူများ၏ လိုအပ်ချက်အလိုက် အောက်ပါ ဘဏ်လုပ်ငန်းဝန်ဆောင်မှုများကို ပံ့ပိုးပေးလျက်ရှိသည်။ * ငွေစုဘဏ်လုပ်ငန်း: ငွေစုစာရင်း၊ လက်ရှိစာရင်း၊ ပုံသေအပ်ငွေစာရင်း (Fixed Deposit) * ချေးငွေလုပ်ငန်း: အိမ်ချေးငွေ၊ ကားချေးငွေ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်း ချေးငွေ * ငွေလွှဲလုပ်ငန်း: ပြည်တွင်း ငွေလွှဲခြင်းနှင့် SWIFT အပါအဝင် နိုင်ငံတကာ ငွေလွှဲဝန်ဆောင်မှုများ * Card Management: ဗီဇာကတ် (Visa)၊ မာစတာကတ် (Mastercard) စသည့် ကတ်များ ထုတ်ပေးခြင်းနှင့် စီမံခန့်ခွဲခြင်း * အခြား ဝန်ဆောင်မှုများ: လစာပေးခြင်း၊ ငွေကောက်ခံပေးခြင်း၊ ဘဏ်အာမခံ (Bancassurance) နှင့် လုံခြုံမှုသေတ္တာငှားရမ်းခြင်း == ဆုတံဆိပ်များ == {| class="wikitable sortable" ! နှစ် ! ဆုပေးအပ်သူ ! ဆုအမည် (မြန်မာ) ! Award (English) |- | ၂၀၁၃ | [[World Finance]] | မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး ပုဂ္ဂလိကဘဏ် | Best Private Bank, Myanmar<ref name="aya-awards">{{cite web |url=https://www.ayabank.com/about-aya/who-we-are/corporate-profile/awards |title=Awards |publisher=AYA Bank |access-date=2 June 2026 }}</ref> |- | ၂၀၁၄ | [[World Finance]] | မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး ပုဂ္ဂလိကဘဏ် | Best Private Bank, Myanmar<ref name="aya-awards" /> |- | ၂၀၁၄ | [[World Finance]] | မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး လက်လီဘဏ် | Best Retail Bank, Myanmar<ref name="aya-awards" /> |- | ၂၀၁၄ | [[Global Banking & Finance Awards]] | မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမြန်ဆုံးတိုးတက်နေသော လက်လီဘဏ် | Fastest Growing Retail Bank, Myanmar<ref name="aya-awards" /> |- | ၂၀၁၄ | [[Global Banking & Finance Awards]] | မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဆန်းသစ်တီထွင်မှုအကောင်းဆုံး ဘဏ်ဝန်ဆောင်မှု | Most Innovative Banking Services, Myanmar<ref name="aya-awards" /> |- | ၂၀၁၄ | ''The Myanmar Times'' | တစ်နှစ်တာ အကောင်းဆုံး ဘဏ်ခေါင်းဆောင် | Banker of the Year<ref name="aya-awards" /> |- | ၂၀၁၅ | [[World Finance]] | မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး ပုဂ္ဂလိကဘဏ် | Best Private Bank, Myanmar<ref name="aya-awards" /> |- | ၂၀၁၅ | [[World Finance]] | မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး ဘဏ်အုပ်စု | Best Banking Group, Myanmar<ref name="aya-awards" /> |- | ၂၀၁၅ | [[World Finance]] | မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရေရှည်တည်တံ့မှု အကောင်းဆုံးဘဏ် | Most Sustainable Bank, Myanmar<ref name="aya-awards" /> |- | ၂၀၁၆ | [[World Finance]] | မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး ပုဂ္ဂလိကဘဏ် | Best Private Bank, Myanmar<ref name="aya-awards" /> |- | ၂၀၁၆ | [[World Finance]] | မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး ဘဏ်အုပ်စု | Best Banking Group, Myanmar<ref name="aya-awards" /> |- | ၂၀၁၆ | [[World Finance]] | မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရေရှည်တည်တံ့မှု အကောင်းဆုံးဘဏ် | Most Sustainable Bank, Myanmar<ref name="aya-awards" /> |- | ၂၀၁၇ | [[World Finance]] | မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး လက်လီဘဏ် | Best Retail Bank, Myanmar<ref name="aya-awards" /> |- | ၂၀၁၇ | [[World Finance]] | မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဘဏ် | Best Commercial Bank, Myanmar<ref name="aya-awards" /> |- | ၂၀၁၇ | CFI.co Awards | အရှေ့တောင်အာရှ၏ အကောင်းဆုံး ဒေသဆိုင်ရာ ဘဏ်မိတ်ဖက် | Best Regional Banking Partner, Southeast Asia<ref name="aya-awards" /> |- | ၂၀၁၇ | [[Asiamoney]] | မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး CSR ဘဏ် | Myanmar's Best Bank for CSR<ref name="aya-awards" /> |- | ၂၀၁၈ | [[Asiamoney]] | မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး ပြည်တွင်းဘဏ် | Myanmar's Best Domestic Bank<ref name="aya-awards" /> |- | ၂၀၁၉ | [[Asiamoney]] | မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး SME ဘဏ် | Myanmar's Best Bank for SMEs<ref name="aya-awards" /> |- | ၂၀၁၉ | [[Asiamoney]] | မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး CSR ဘဏ် | Myanmar's Best Bank for CSR<ref name="aya-awards" /> |- | ၂၀၁၉ | The Business Coalition for Gender Equality (BCGE) | ကျား/မ တန်းတူညီမျှရေး EDGE အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ် | EDGE Certificate for Gender Equality<ref name="aya-awards" /> |- | ၂၀၂၀ | [[Asiamoney]] | မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး SME ဘဏ် | Myanmar's Best Bank for SMEs<ref name="aya-awards" /> |- | ၂၀၂၃ | The Business Coalition for Gender Equality (BCGE) | ကျား/မ တန်းတူညီမျှရေး GEARS အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ် | GEARS Certificate for Gender Equality<ref name="aya-awards" /> |- | ၂၀၂၅ | [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]] | အလုပ်သမားငွေလွှဲလုပ်ငန်း အကောင်းဆုံးဘဏ် (တတိယဆု) | Best Bank Award (Workers' Remittance) – Third Prize<ref name="aya-awards" /> |- | ၂၀၂၅ | [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]] | MMQR စွမ်းဆောင်ရည်အကောင်းဆုံးဆု (AYA Pay) | Best Performance Award (MMQR)<ref name="aya-awards" /> |- | ၂၀၂၅ | [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]] | စွမ်းဆောင်ရည်အကောင်းဆုံးဆု (AYA Bank CEO) | Best Performance Award<ref name="aya-awards" /> |- | ၂၀၂၅ | [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]] | MMQR ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှုအကောင်းဆုံးဆု (AYA Pay) | Best Participation Award (MMQR)<ref name="aya-awards" /> |- | ၂၀၂၅ | [[PCI Security Standards Council]] | PCI DSS v4.0.1 လုံခြုံရေးစံနှုန်း လိုက်နာမှု အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ် | PCI DSS v4.0.1 Compliance Certification<ref name="pci-dss">{{cite web |url=https://www.ayabank.com/about-aya/news-room/announcements/AYA_Bank_PCL_Achieves_PCI_DSS_v4.0.1_Compliance%2C_Strengthening_Digital_Security_Standards |title=AYA Bank PCL Achieves PCI DSS v4.0.1 Compliance, Strengthening Digital Security Standards |publisher=AYA Bank |date=17 July 2025 |access-date=2 June 2026 }}</ref> |} == အဓိကဖြစ်ရပ်များ == * ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ (၉) ရက်နေ့တွင် ဆိုက်ဘာရာဇဝတ်မှု တစ်မျိုးဖြစ်သည့် ဧရာဝတီဘဏ် Visa Prepaid Card မှ transaction များဖြတ်တောက်ခံရမှု သုံးစွဲသူ အများအပြား ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web|title=■ AYA Visa Prepaid Card မှ transaction များဖြတ်တောက်ခံရမှုများ ဖြစ်ပွား|url=https://news-eleven.com/article/311181|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-04-10|language=my}}</ref> == ကိုးကား == <references/> ==ပြင်ပလင့်== * [https://www.ayabank.com ဧရာဝတီဘဏ် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်] {{မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘဏ်များ}} {{မြန်မာ-stub}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘဏ်များ]] iqluqohbee27i4k1fkah9te9w49dplk 0 50503 1041879 1026264 2026-07-03T13:39:50Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥက္ကဌ +ဥက္ကဋ္ဌ, -ပရိတ်သတ် +ပရိသတ်) 1041879 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization | name = ရွှေကျင်ဂိုဏ်း<br/>ရွှေကျင်နိကာယ |image = Shwekyin.jpg |caption = ဗုဒ္ဓသာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာ ရွှေကျင်နိကာယ သံဃာ့အစည်းအဝေး (၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၂) |size = |abbreviation = ရွှေကျင် |formation = ၁၈၀၀ ဆယ်စုနှစ်လယ်ပိုင်း |headquarters = မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊ မန္တလေး၊ မြန်မာနိုင်ငံ |type = Buddhist monastic order |leader_name = သောဠသမရွှေကျင်နိကာယဓိပတိဥက္ကဋ္ဌမဟာနာယကဓမ္မသေနာပတိ ဘဒ္ဒန္တဉာဏိဿရ |founder=ပထမရွှေကျင်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဘဒ္ဒန္တဇာဂရမဟာထေရ်|leader_title2=|location=မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်}} '''ရွှေကျင်ဂိုဏ်း''' ('''ရွှေကျင်နိကာယ''') သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဒုတိယအကြီးဆုံး ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်များ အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရဟန်းတော်များ၏ ငါးရာခိုင်နှုန်းခန့် (၅၀၀၀၀ ကျော်) သည် ဤဂိုဏ်းဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="phi">{{cite web |url=http://philtar.ucsm.ac.uk/encyclopedia/seasia/shwegyin.html |title=Archived copy |accessdate=2009-04-12 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081217115409/http://philtar.ucsm.ac.uk/encyclopedia/seasia/shwegyin.html |archivedate=2008-12-17 }}</ref> ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် သံဃာအဖွဲ့အစည်းများ ဥပဒေအောက်တွင် တရားဝင် ဖွဲ့စည်းထားသော သံဃာဂိုဏ်း ကိုးခုအနက် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite journal |last1=Gutter |first1=Peter |year=2001 |title=Law and Religion in Burma |journal=Legal Issues on Burma Journal |publisher=Burma Legal Council |page=10 |issue=8 |url=http://www.blc-burma.org/pdf/liob/liob8.pdf |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120314215506/http://www.blc-burma.org/pdf/liob/liob8.pdf |archivedate=March 14, 2012 |archive-date=14 March 2012 |access-date=30 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120314215506/http://www.blc-burma.org/pdf/liob/liob8.pdf }} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.blc-burma.org/pdf/liob/liob8.pdf |access-date=30 January 2020 |archive-date=14 March 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120314215506/http://www.blc-burma.org/pdf/liob/liob8.pdf }}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == မင်းတုန်းမင်းတရားသည် နောင်တော်ပုဂံမင်းလက်ထက် မင်းတုန်းမင်းသား ဘဝကပင် ဝိနည်းသိက္ခာကိုလေးစားလိုက်နာ၍ စာပေတတ်ကျွမ်းသော ရွှေကျင်ဆရာတော်လောင်းလျာ အရှင်ဇာဂရကို အလွန်ကြည်ညို၍ ထီးနန်းဆက်ခံပြီးနောက်တွင် မန္တလေးနေပြည်တော်၌ ကျောင်းဆောက်လုပ် လှူဒါန်းလိုသော်လည်း ရွှေကျင်ဆရာတော်မှ နေပြည်တော်သို့ ကြွရောက်လိုခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် ရွှေကျင်ဆရာတော်၏ မိဘနှစ်ပါးကို နေပြည်တော်သို့ခေါ်ယူ၍ ချီးမြှင့်မြောက်စားခဲ့သည်။ ထို့နောက်မှသာလျှင် ရွှေကျင်ဆရာတော်ကို နေပြည်တော်သို့ ပင့်ခေါ်ခဲ့ရာ မိဘနှစ်ပါးကို ငဲ့သောအားဖြင့် နေပြည်တော်သို့ကြွရောက်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း လူသူအရောက်အပေါက်နည်းပါးလှသည့် မန္တလေးတောင်၏ မြောက်ဘက်တွင် ကျောင်းဆောက်ရန် ညွှန်ပြခဲ့သည့်အတွက် မင်းတုန်းမင်းတရားမှ မဟာဓမ္မိကာရာမ(ရွှေကျင်တိုက်မ)တိုက်ကြီး ကို ကျောင်းကြီးအရံ ၄ ကျောင်းဖြစ်သည့် မြတောင်တိုက်၊ မင်းကင်းတိုက်၊ ထရံကာ(မှိုင်းလုံ)တိုက်၊ရမည်းသင်း(မိတ္ထီလာ)တိုက် နှင့်တကွလှူတော်မူ၍ ရွှေကျင်ငါးတိုက်ဟု ခေါ်တွင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင်လည်း ကျောင်းအရံ ၄၂ ကျောင်းကိုလည်း မှူးတော်မတ်တော်များမှစ၍ မိဖုရား၊သားတော်၊သမီးတော်များကဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့ကြသည်။ ရွှေကျင်ဆရာတော်သည် ရွှေကျင်တိုက်ကို အလှူခံတော်မူပြီးသည့်နောက်တွင် '''ဉေယျဓမ္မာဘိ မုနိဝရဉာဏကိတ္တိသိရီဓဇဓမ္မသေနာပတိ မဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရု''' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရ '''သာသနာပိုင်ဒုတိယမောင်ထောင်ဆရာတော်ဘုရားကြီး''' ထံသို့ ကြွရောက်သုံးကြိမ်တိုင်တိုင်သွားရောက်ကန်တော့ခဲ့သော်လည်း သာသနာပိုင်ဆရာတော်ဘုရားကြီးမှ နှုတ်ဆက်စကားကိုမျှမြွက်ဟခြင်းမပြုပဲနေသဖြင့် ပြန်ကြွခဲ့ရသည်။ ထို့နောက်တွင် ထပ်မံသွားရောက်ခြင်းမပြုတော့ပေ။ နောင်တွင် သာသနာပိုင်ဆရာတော်ဘုရားကြီးက ရွှေကျင်ဆရာတော်ထံသို့ မဟာဒါန်ဝန် စေလွှတ်၍ အတင်းအကြပ်ဆင့်ခေါ်သဖြင့် ရွှေကျင်ဆရာတော်မှ တောသို့ပြန်ကြွရန် ဆင်ခြင်၍ မင်းတုန်းမင်းထံအကြောင်းကြားခဲ့ရာ ရွှေကျင်ဆရာတော်၏ သာသနာရေးလုပ်ငန်းများမပျက်စီးမရပ်တန့်စေရန်အတွက် ရွှေကျင်ဆရာတော်အပေါ်တွင် သာသနာပိုင်နှင့်သုဓမ္မာက အဆင့်အခေါ်မရှိစေရန် အမိန့်ထုတ်ခဲ့သည့်အတွက် ဂဏဝိမုတ် အဖြစ်ဖြင့် သာသနာပြုခွင့်ရခဲ့သည်။ ထိုမှစ၍ ရွှေကျင်ဂိုဏ်း စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် '''အင်ကြင်းခက်ကျိုင်း ရွှေကျင်ဂိုဏ်း''' ဟု ရွှေကျင်ဂိုဏ်းစတင်ပေါ်ပေါက်သည့် ၁၂၂၁ ခုနှစ်ကို အမှတ်အသားပြုခဲ့ကြသည်။ ရွှေကျင်ဆရာတော်၏ ဆုံးမဩဝါဒကိုခံယူကျင့်သုံးကြသော သံဃာတော်များကို ရွှေကျင်နိကာယဝင် သံဃာများအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။ ==ရွှေကျင်နိကာယဥက္ကဋ္ဌမဟာနာယကဓမ္မသေနာပတိ(သာသနာပိုင်)ဆရာတော်ဘုရားကြီးများ== မင်းတုန်းဘုရင်လက်ထက်မှစ၍ ယနေ့ခေတ်အထိ ရွှေကျင်သာသနာပိုင်အဆက်ဆက် တာဝန်ယူ ထမ်းဆောင်တော်မူကြသော ဆရာတော်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။<ref name=SGH>{{cite book |author=ကထိကရဟန်း (ဥုးမာနိတသိရီဘိဝံသ) |date=2020 |title=ရွှေကျင်ဂိုဏ်းသမိုင်း (အတွဲ ၁ + ၂ + ၃ + ၄) |url=https://www.myanmarbookshop.com/%28X%281%29%29//MyanmarBooks/BookDetails/56247 |location=မန္တလေး |publisher=ရွှေကျင်နိကာယစာပေထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့ }}{{Dead link|date=December 2025 }}</ref><ref name=DTTH>{{cite book |author=Dr. [[Than Tun]] |date=2018 |title=ရွှေကျင်နိကာယသမိုင်း |url=http://www.highlightcomputer.com/%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%9A%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9E%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%91%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8.pdf |location=မန္တလေး |publisher=ရွှေကျင်နိကာယစာပေထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့}}</ref>{{rp|30}} {| class="wikitable" |+ !စဉ် !အကြိမ် !ဘွဲ့တော် !တာဝန်စတင် !တာဝန်ပြီးဆုံး !မှတ်ချက် |- |၁ |ပထမ |[[ရွှေကျင်ဆရာတော်|ဘဒ္ဒန္တဇာဂရ]] [[ရွှေကျင်ဆရာတော်|(ရွှေကျင်ဆရာတော်)]] |၁၂၃၀ |၁၂၅၅ |ဂဏသမုဌာပကဆရာတော်ဘုရားကြီး |- |၂ |ဒုတိယ |[[မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံဆရာတော်|ဘဒ္ဒန္တဝိသုဒ္ဓါစာရ]] [[မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံဆရာတော်|(မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံဆရာတော်)]] |၁၂၅၆ |၁၂၇၈ | |- | rowspan="2" |၃ | rowspan="2" |တတိယ |ဘဒ္ဒန္တဉာဏဝရ (ဒီပဲယင်းဆရာတော်) | rowspan="2" |၁၂၇၈ |၁၂၈၉ | rowspan="2" |(၁၂၈၂ ခုနှစ်၊ ပထမဝါဆိုလဆန်း ၈ ရက်)(၁၉၂၀ ခုနှစ် ဇွန် ၂၀ ရက်) တွင် မန္တလေးမြို့၊မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊ အောင်မြေသာစည်ကျောင်းတိုက်တွင် ကျင်းပသည့်ပထမအကြိမ်ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီးမှ တင်မြှောက်သည်။ |- |ဘဒ္ဒန္တဥတ္တမ (ကျိုက္ကစံဆရာတော်) |၁၂၇၉ |- |၄ |စတုတ္ထ |ဘဒ္ဒန္တတိဿ (ခင်မွန်အလုံဆရာတော်) |၁၂၇၉ |၁၂၉၀ |(၁၂၈၉ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း ၁၅ ရက်)၊(၁၉၂၈ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၅ ရက်) တွင်မန္တလေးမြို့၊မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊ အောင်မြေသာစည်ကျောင်းတိုက်တွင် ကျင်းပသည့် တတိယအကြိမ်ရွှေကျင်နိကာယသံဃအစည်းအဝေးကြီးမှတင်မြှောက်သည်။ {မန္တလေးမြို့၊ ပတ္တမြားဆရာတော်ဘုရားကြီးကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်သော်လည်း ဆရာတော်ဘုရားကြီးမှ မိမိမှာ ဇရာဒုဗ္ဗလသံဃဝန်ကိုမဆောင်နိုင်၍ အလုံဆရာတော်ဘုရားကြီးကို လွှဲအပ်တော်မူသည်။} |- |၅ |ပဉ္စမ |ဘဒ္ဒန္တဇလိန္ဒ (ချမ်းသာကြီးဆရာတော်) |၁၂၉၁ |၁၂၉၄ |(၁၂၉၁ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လဆုတ် ၂၊၃၊၄ ရက်)(၁၉၂၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၄၊၂၅၊၂၆) ရက်နေ့တွင် မော်လမြိုင်မြို့၊ ပန်းပဲတန်းရပ်၊ပုဂံတောင် ကျောင်းတိုက် တွင် ကျင်းပသည့် စတုတ္ထအကြိမ် ရွှေကျင်နိကာယသံဃအစည်းအဝေးကြီးမှတင်မြှောက်သည်။ |- |၆ |ဆဋ္ဌမ |ဘဒ္ဒန္တ ရာဇိန္ဒ(ခ)အရှင်ရာဓ (လှတောဆရာတော်) |၁၂၉၅ |၁၂၉၆ |(၁၂၉၄ ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလဆန်း ၅၊၆၊၇ ရက်)(၁၉၃၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၇၊၈၊၉) ရက်နေ့တွင် မန္တလေးမြို့၊ မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊ အောင်မြေသာစည်ကျောင်းတွင် ကျင်းပသည့် ပဥ္စမအကြိမ်ရွှေကျင်နိကာယသံဃအစည်းအဝေးကြီးမှတင်မြှောက်သည်။ |- |၇ |သတ္တမ |ဘဒ္ဒန္တကောလာသ (ကျိုက်လတ်ဆရာတော်) |၁၂၉၇ |၁၃၁၁ |(၁၃၀၈ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း ၁၂၊၁၃၊၁၄၊၁၅ ရက်)(၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၊၄၊၅၊၆) ရက်နေ့တွင် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊တောင်ကြီးမြို့၊ အောင်မြေသာစည် ကျောင်းတိုက်တွင် ကျင်းပသည့် သတ္တမအကြိမ် ရွှေကျင်နိကာယသံဃအစည်းအဝေးကြီးမှတင်မြှောက်သည်။ |- |၈ |အဋ္ဌမ |ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လ (ကန္နီဆရာတော်) |၁၃၁၁ |၁၃၁၂ | rowspan="9" |ဒွါဒသမအကြိမ်ရွှေကျင်နိကာယအစည်းအဝေးကြီး၏ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ရွှေကျင်နိကာယဥက္ကဋ္ဌမဟာနာယကဓမ္မသေနာပတိ (သာသာနာပိုင်) ဆရာတော်ဘုရားကြီးများဘဝလွန်တော်မူသောအခါ ရွှေကျင်နိကာယဥပဥက္ကဋ္ဌမဟာနာယက (တွဲဖက်သာသနာပိုင်) ဆရာတော်ဘုရားကြီးများအနက် ဝါစဉ်အကြီးဆုံး ဆရာတော်ဘုရားကြီးမှ အလိုအလျောက် ရွှေကျင်နိကာယဥက္ကဋ္ဌမဟာနာယကဓမ္မသေနာပတိ (သာသနာပိုင်) ဆရာတော်ဘုရားအဖြစ်သို့ တင်မြှောက်ခံရပြီးဖြစ်သည်။ |- |၉ |နဝမ |ဘဒ္ဒန္တစန္ဒာဘိဝံသ (စံကင်းဆရာတော်) |၁၃၁၃ |၁၃၃၄ |- |၁၀ |ဒသမ |ဘဒ္ဒန္တဉာနဝံသာဘိဝံသ (မြောင်းမြဆရာတော်) |၁၃၃၅ |၁၃၃၇ |- |၁၁ |ဧကာဒသမ |ဘဒ္ဒန္တဇောတယာဘိဝံသ* (ကြေးမြင်ဆရာတော်) |၁၃၃၈ |၁၃၅၁ |- |၁၂ |ဒွါဒသမ |[[ရွှေဟင်္သာဆရာတော်|ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတသီရိ]] [[ရွှေဟင်္သာဆရာတော်|(ရွှေဟင်္သာဆရာတော်)]] |၁၃၅၂ |၁၃၅၇ |- |၁၃ |တေရသမ |ဘဒ္ဒန္တဝိမလာဘိဝံသ (ညောင်ရွှေကန်ကြီးဆရာတော်) |၁၃၅၈ |၁၃၆၅ |- |၁၄ |စုဒ္ဒသမ |[[ဝါဆိုဆရာတော်|ဘဒ္ဒန္တအဂ္ဃိယ]] [[ဝါဆိုဆရာတော်|(ဇေယမေဒနီဝါဆိုဆရာတော်)]] |၁၃၆၆ |၁၃၇၈ |- |၁၅ |ပန္နရသမ |[[ဝိဇ္ဇောတ|ဘဒ္ဒန္တဝိဇ္ဇောတ]] [[ဝိဇ္ဇောတ|(ဝိဇ္ဇောတာရုံဆရာတော်)]] |၁၃၇၉ |၁၃၈၃ |- |၁၆ |သောဠသမ |[[သီတဂူဆရာတော်|ဘဒ္ဒန္တဉာဏိဿရ]] [[သီတဂူဆရာတော်|(သီတဂူဆရာတော်)]] |၁၃၈၃ |ယနေ့အထိ |} <nowiki>*</nowiki> ရွှေကျင်နိကာယတွင် ဥပဥက္ကဋ္ဌ(တွဲဖက်သာသနာပိုင်)ဆရာတော်ကြီးများကို ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီးများမှသာ တင်မြှောက်ခန့်ထားရိုးရှိပါသည်။ ဒသမရွှေကျင်နိကာယဥက္ကဋ္ဌမဟာနာယကဓမ္မသေနာပတိ မြောင်းမြဆရာတော်ဘုရားကြီး လက်ထက်တွင် ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီးများ ကျင်းပနိုင်ခြင်းမရှိသဖြင့် တွဲဖက်သာသနာပိုင်ဆရာတော်ဘုရားများ ခန့်ထားခဲ့ခြင်းမရှိဘဲ မြောင်းမြဆရာတော်ဘုရားကြီး ဘဝလွန်တော်မူပြီးသည့်နောက်တွင် ဧကာဒသမရွှေကျင်နိကာယဥက္ကဋ္ဌမဟာနာယကဓမ္မသေနာပတိ ကြေးမြင်ဆရာတော်ဘုရားကြီးကို ခရစ်နှစ် ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၂၊၂၃၊၂၄ (၁၃၃၇ ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၅၊၆၊၇ ရက်) တွင် ကျင်းပသော ဧကာဒသမအကြိမ် ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီး မှ တင်မြှောက်ခန့်ထားတော်မူခဲ့ပါသည်။ = ရွှေကျင်နိကာယဥပဥက္ကဋ္ဌမဟာနာယက(တွဲဖက်သာသနာပိုင်)ဆရာတော်ကြီးများ = ရွှေကျင်နိကာယသမိုင်း၊ ခေတ်ဦးပိုင်းတွင် '''ရွှေကျင်နိကာယဥပဥက္ကဋ္ဌမဟာနာယက (တွဲဖက်ရွှေကျင်သာသနာပိုင်)''' ဆရာတော်ဘုရားကြီးများ တင်မြှောက်ခြင်းမရှိခဲ့ဘဲ သိက္ခာကာမ၊ဝိနယဂရု၊ သံသာရဘီရူပြောထူဂုဏ်အင် မာတင်မုန်သောက် ပြောင်မြောက်ပေါက်သား ထင်ရှားအောက်ထက် ရွှေကျင်ဂိုဏ်းကြီး ကိုအုပ်စီးတော်မူကြသော ဆရာတော်ကြီးများကို '''ရွှေကျင်နိကာယမဟာနာယကဆရာတော်ဘုရားကြီးများ''' အဖြစ် ရွှေကျင်နိကာယသံဃအစည်းအဝေးကြီးများမှ တင်မြှောက်ခန့်ထားတော်မူခဲ့ကြသည်။ နောင်အခါတွင် '''ရတ္တညူမဟာနာယကဆရာတော်ဘုရားကြီးများ''' အဖြစ် ရွှေကျင်နိကာယဥက္ကဋ္ဌမဟာနာယကဓမ္မသေနာပတိ (သာသနာပိုင်) ဆရာတော်ဘုရားမှ တင်မြှောက်ခန့်ထားတော်မူသည်။ ခရစ်နှစ် ၁၉၃၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၇၊၈၊၉ ရက်နေ့ (၁၂၉၄ ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလဆန်း ၅၊၆၊၇ ရက်နေ့) တွင် မန္တလေးမြို့၊ မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊ အောင်မြေသာစည်ကျောင်း (အလယ်တိုက်) တွင်ကျင်းပပြုလုပ်သော ပဉ္စမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာ ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီးမှစ၍ ‌'''ရွှေကျင်နိကာယဥပဥက္ကဋ္ဌမဟာနာယက (တွဲဖက်ရွှေကျင်သာသနာပိုင်)''' ဆရာတော်ဘုရားကြီးများကို သံဃာ့အစည်းအဝေးကြီးမှ စတင်၍ တင်မြှောက်တော်မူကြသည်။ '''[ဥပဥက္ကဋ္ဌမဟာနာယက (တွဲဖက်သာသနာပိုင်) တင်မြှောက်ခန့်ထားခြင်းမူများကို ဒွါဒသမအကြိမ် ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီးမှ အောက်ပါအတိုင်းချမှတ်တော်မူခဲ့ကြသည်။]''' (က) လက်ရှိ ဥက္ကဋ္ဌ၊ဥပဥက္ကဋ္ဌဆရာတော်များအောက် သိက္ခာဝါငယ်ခြင်း (ခ) ရွှေကျင်ဂိုဏ်းကြီးကို အသက်အသွင် ချစ်ခင်လေးစားခြင်း (ဂ) အများနှင့်ဆက်ဆံ ဆောင်ရွက်ရာ၌ ဂိုဏ်းတစ်ပါးနှင့် လုံးထွေးရောယှက် ပျက်ပြယ်သောအဖြစ်သို့ မရောက်ရလေအောင် ဂိုဏ်းစိတ်ထက်သန်စွာဖြင့် ဆောင်ရွက်နိုင်သောသတ္တိထူးရှိခြင်း (ဃ) ရွှေကျင်ဂိုဏ်းသား အများစုကို ကျောသားရင်သား မခွဲခြား အုပ်စုစိတ်မထားဘဲ ကြီးပွားစေလို, စောင့်ရှောက်ချီးမြှောက်လိုသော ဆန္ဒရှိခြင်း (င) ပရိယတ်, ပဋိပတ် နှစ်ရပ်စုံလင် ဂုဏ်အင်ပြည့်ကြွယ် ပရိသတ်အလယ်၌ ထည်ဝါခံ့ညား ရွှေကျင်ဂိုဏ်းသားတို့၏ ကြည်ညိုလေးစားမှုကိုခံယူရရှိခြင်း {| class="wikitable" |+ !အမှတ်စဉ် !ဘွဲ့တော် !တင်မြှောက်သည့်ခုနှစ် !မှတ်ချက် |- |၁။ |ဘဒ္ဒန္တကေလာသ ပစ္ဆိမာရုံဆရာတော် ပစ္ဆိမာရုံကျောင်းတိုက်၊ကျိုက်လတ်မြို့ | rowspan="4" |ခရစ်နှစ် ၁၉၃၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၇၊၈၊၉ ရက်နေ့ (၁၂၉၄ ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလဆန်း ၅၊၆၊၇ ရက်နေ့) ပဉ္စမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီး | rowspan="4" |ဆဌမသာသနာပိုင် လှတောဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် တွဲဖက်သာသနာပိုင်ဆရာတော်ဘုရားလေးပါးကို အခွင့်အရေးအလုံးစုံလွှဲအပ်တော်မူသည်။ |- |၂။ |ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လ ကန္နီဆရာတော် မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊မန္တလေးမြို့ |- |၃။ |ဘဒ္ဒန္တစန္ဒာဘိဝံသ စံကင်းဆရာတော် မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊မန္တလေးမြို့ |- |၄။ |ဘဒ္ဒန္တအဂ္ဂဓမ္မ အဘယာရာမဆရာတော် အဘယာရာမရွှေဂူတိုက်သစ်၊မန္တလေးမြို့ |- |၅။ |ဘဒ္ဒန္တဝါယမ စံကျောင်းဆရာတော် ရွှေဟင်္သာတောရ၊ညောင်တုန်းမြို့ | rowspan="2" |ခရစ်နှစ် ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၊၄၊၅၊၆ ရက်နေ့(၁၃၀၈ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း ၁၂၊၁၃၊၁၄၊ ၁၅ ရက်) သတ္တမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာ ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီး | rowspan="2" |အမှတ်စဉ်(၁) ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် သာသနာပိုင်ဆရာတော်ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူ၍ အမှတ်စဉ်(၄) ဆရာတော်ဘုရားသည် ဘဝလွန်တော်မူပြီးဖြစ်သဖြင့် အမှတ်စဉ် (၂၊၃) ဆရာတော်ဘုရားများအပြင် ထပ်မံ၍ အမှတ်စဉ် (၅၊၆) ဆရာတော်ဘုရားနှစ်ပါးကို တွဲဖက်သာသနာပိုင်အဖြစ် တင်မြှောက်တော်မူသည်။ |- |၆။ |ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လာဘိဝံသ စည်ရှင်ဆရာတော် မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊မန္တလေးမြို့ |- |၇။ |ဘဒ္ဒန္တဉာနဝံသာဘိဝံသ မြောင်းမြဆရာတော် ပဇ္ဇောတာရုံကျောင်းတိုက်၊မြောင်းမြမြို့ |ခရစ်နှစ် ၁၉၅၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅၊၂၆၊၂၇ ရက်နေ့ (၁၃၁၄ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း ၁၃၊၁၄၊၁၅) အဌမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာ ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီး |အမှတ်စဉ်(၂)နှင့်အမှတ်စဉ်(၃) ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှစ်ပါးသည် အစဉ်အတိုင်း သာသနာပိုင်ဆရာတော်အဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူ ၍ တွဲဖက်သာသနာပိုင်အဖြစ်တင်မြှောက်သည်။ |- |၈။ |ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတသီရိ ရွှေဟင်္သာတိုက်သစ်ဆရာတော် ရွှေဟင်္သာတိုက်သစ်၊စစ်ကိုင်းမြို့ | rowspan="4" |ခရစ်နှစ် ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၂၊၂၃၊၂၄ (၁၃၃၇ ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၅၊၆၊၇ ရက်) ဧကာဒသမအကြိမ် ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီး | rowspan="4" |ဒသမသာသနာပိုင်မြောင်းမြဆရာတော်ဘုရားကြီး(အမှတ် (၇) ဆရာတော်ဘုရားကြီး)လက်ထက်တွင် တွဲဖက်သာသနာပိုင်ဆရာတော်ဘုရားများခန့်ထားခြင်းမပြုခဲ့သဖြင့် အစည်းအဝေးကြီးမှ သာသနာပိုင်ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့်တကွ တွဲဖက်သာသနာပိုင်ဆရာတော်ဘုရားလေးပါးတင်မြှောက်တော်မူသည်။ |- |၉။ |ဘဒ္ဒန္တဇနကာဘိဝံသ [[ဇနကာဘိဝံသ (မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော်)|မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော်]]<ref>[[အရှင်ဇနကာဘိဝံသ]]</ref> မဟာဂန္ဓာရုံကျောင်းတိုက်၊အမရပူရမြို့ |- |၁၀။ |ဘဒ္ဒန္တဇာနေယျဗုဒ္ဓိ ပိုက်ကျုံးဆရာတော် မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊မန္တလေးမြို့ |- |၁၁။ |ဘဒ္ဒန္တသုဝဏ္ဏဇောတျာဘိဝံသ အသောကဆရာတော် မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊မန္တလေးမြို့ |- |၁၂။ |ဘဒ္ဒန္တအာနန္ဒပဏ္ဍိတ ဗာရာဏသီဆရာတော် ဝိသုဒ္ဓါရုံ၊ပြည်မြို့ | rowspan="2" |ခရစ်နှစ် ၁၉၈၀ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၆၊၇ ရက် (၁၃၄၂ ခုနှစ်၊တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁၄၊၁၅ ရက်) ဒွါဒသမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာ ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီး | rowspan="2" |အမှတ်စဉ် (၉၊၁၁) ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှစ်ပါး ဘဝလွန်တော်မူပြီးဖြစ်၍ ဆရာတော်ဘုရားနှစ်ပါး အသစ်ထပ်မံတင်မြှောက်ခန့်ထားတော်မူသည်။ |- |၁၃။ |ဘဒ္ဒန္တဝိမလ တိုက်ပိုင်ဆရာတော် ရွှေဟင်္သာတောရ၊ညောင်တုန်းမြို့ |- |၁၄။ |ဘဒ္ဒန္တဝါသေဌာဘိဝံသ သပြေကန်ဆရာတော် မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မြို့နယ်၊ရန်ကုန် | rowspan="2" |ခရစ်နှစ် ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၊၂ ရက် (၁၃၅၃ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလပြည့်ကျော် ၁၂၊၁၃ရက်) တေရသမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာ ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီး | rowspan="2" |အမှတ်စဉ် (၈) ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် သာသနာပိုင်ဆရာတော်ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူပြီး အမှတ်စဉ် (၁၃) ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဘဝလွန်တော်မူပြီးဖြစ်၍ ဆရာတော်ဘုရားနှစ်ပါး အသစ်ထပ်မံတင်မြှောက်ခန့်ထားတော်မူသည်။ |- |၁၅။ |ဘဒ္ဒန္တဝိမလာဘိဝံသ ကန်ကြီးဆရာတော် ကန်ကြီးပရိယတ္တိစာသင်တိုက်ညောင်ရွှေမြို့ |- |၁၆။ |ဘဒ္ဒန္တသုပညိန္ဒာဘိဝံသ ပဌမဂန္ဓာရုံချောင်ဆရာတော် ဂန္ဓာရုံချောင်၊စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး |၁၉၉၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၊၂ ရက် (၁၃၅၇ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၃၊၁၄ ရက်) စုဒ္ဒသမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာ ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီး | |- |၁၇။ |ဘဒ္ဒန္တအဂ္ဃိက [[ဝါဆိုဆရာတော်]]<ref>[[ဝါဆိုဆရာတော်]]</ref> မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊မန္တလေးမြို့ | rowspan="2" |ခရစ်နှစ် ၁၉၉၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်လဘာ ၁၄၊၁၅၊၁၆ (၁၃၆၁ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လဆန်း ၇၊၈၊၉ ရက်) ပန္နရသမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာ ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီး | rowspan="2" | |- |၁၈။ |ဘဒ္ဒန္တရာဇိန္ဒာဘိဝံသ သီရိမန္တဆရာတော် သီရိမန္တစံကျောင်းတိုက်၊ရန်ကုန်မြို့ |- |၁၉။ |ဘဒ္ဒန္တဇောတိပါလ ကြခတ်ဝိုင်းဆရာတော် ကြခတ်ဝိုင်းကျောင်းတိုက်၊ပဲခူးမြို့ |ခရစ်နှစ် ၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃၊၁၄၊၁၅ (၁၃၆၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၂၊၁၃၊၁၄ ရက်) သောဠသမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာ ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီး |အမှတ်စဉ် (၁၈) ဆရာတော်ဘုရားကြီး လွန်တော်မူသဖြင့် အသစ်ထပ်မံတင်မြှောက်ခန့်ထားသည်။ |- |၂၀။ |ဘဒ္ဒန္တနရဒ မဟာသုဗောဓာရုံဆရာတော် မဟာသုဗောဓာရုံတိုက်၊စစ်ကိုင်းမြို့ |ခရစ်နှစ် ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆၊၇၊၈ (၁၃၇၀ ပြည့်နှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၂၊၁၃၊၁၄ ရက်) သတ္တရသမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာ ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီး |အမှတ်စဉ် (၁၇) ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် သာသနာပိုင်ဆရာတော်ဘုရားအဖြစ်သို့ရောက်တော်မူ၍ အသစ်ထပ်မံတင်မြှောက်ခန့်ထားတော်မူသည်။ |- |၂၁။ |ဘဒ္ဒန္တကုဏ္ဍလ ဇမ္ဗူမော်မင်္ဂလာကျောင်းဆရာတော် မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊မန္တလေးမြို့ | rowspan="3" |ခရစ်နှစ် ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁၊ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၊၂ (၁၃၇၃ ခုနှစ်၊တပို့တွဲလဆန်း ၈၊၉၊၁၀) အဌာရသမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာ ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီး | rowspan="3" |အမှတ်စဉ်(၂၀) ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဘဝလွန်တော်မူပြီးဖြစ်၍ လစ်လပ်နေသော တွဲဖက်သာသနာပိုင်ဆရာတော်ဘုရားသုံးပါး အသစ်ထပ်မံတင်မြှောက်ခန့်ထားသည်။ |- |၂၂။ |ရွှေဟင်္သာတိုက်သစ်ဆရာတော် ရွှေဟင်္သာတိုက်သစ်၊ရန်ကင်းမြို့နယ်၊ရန်ကုန် |- |၂၃။ |ဓမ္မာရုံရွှေကျင်ဆရာတော် ဓမ္မာရုံရွှေကျင်ကျောင်းတိုက်၊မအူပင်မြို့နယ် |- |၂၄။ |ဘဒ္ဒန္တဝိဇ္ဇောတ [[ဝိဇ္ဇောတာရုံဆရာတော်]]<ref>[[ဝိဇ္ဇောတာရုံဆရာတော်]]</ref> ဝိဇ္ဇောတာရုံကျောင်းတိုက်၊ရန်ကုန်မြို့ | rowspan="3" |ဧကူနဝီသတိမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီး | rowspan="3" | |- |၂၅။ |ဘဒ္ဒန္တမာနိတသီရိဘိဝံသ သူဌေးကျောင်းဆရာတော် မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊မန္တလေးမြို့ |- |၂၆။ |ဘဒ္ဒန္တဉာဏိဿရ [[သီတဂူဆရာတော်]]<ref>[[သီတဂူဆရာတော်]]</ref> သဒ္ဓမ္မသီတဂူချောင်၊စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး |- |၂၇။ |ဘဒ္ဒန္တဉာနာဘိဝံသ စည်ရှင်ကျောင်းဆရာတော် မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊မန္တလေးမြို့ | rowspan="2" |ဝီသတိမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာ ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီး | rowspan="2" |အမှတ်စဉ် (၂၄) ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် သာသနာပိုင် ဆရာတော်ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူပြီး အမှတ်စဉ် (၂၅) ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဘဝလွန်တော်မူသဖြင့် ဆရာတော်ဘုရားနှစ်ပါး ထပ်မံတင်မြှောက်ခန့်ထားတော်မူသည်။ |- |၂၈။ |ဘဒ္ဒန္တ နန္ဒမာလာဘိဝံသ [[နန္ဒမာလာဘိဝံသ|ပါမောက္ခချုပ်ဆရာတော်]] မဟာသုဗောဓာရုံကျောင်းတိုက်၊စစ်ကိုင်းမြို့ |- |၂၉။ |ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လ ဝိဇ္ဇာလင်္ကာရဆရာတော် ဝိဇ္ဇာလင်္ကာရကျောင်းတိုက် | rowspan="3" |ဧကဝီသတိမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီး | rowspan="3" |အမှတ်စဉ်(၂၆)ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် သာသနာပိုင်ဆရာတော်ဘုရားအဖြစ်သို့ရောက်တော်မူပြီး အမှတ်စဉ်(၂၇)ဆရာတော်ဘုရားကြီးဘဝလွန်တော်မူပြီးဖြစ်သဖြင့် ဆရာတော်ဘုရားသုံးပါး ထပ်မံ တင်မြှောက်ခန့်ထားသည်။ |- |၃၀။ |ဘဒ္ဒန္တ သိရိန္ဒာဘိဝံသ တိပိဋကဓရ ယောဆရာတော် မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်ရွှေကျင်တိုက်၊ ရန်ကုန်မြို့ |- |၃၁။ |ဘဒ္ဒန္တဩဒါတသီရိဘိဝံသ အဝေရာရာမရန်ကင်းဆရာတော် အဝေရာရာမရန်ကင်းကျောင်းတိုက် |} = ဗုဒ္ဓသာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီးများ = ရွှေကျင်နိကာယဝင် သံဃာတော်များလိုက်နာကျင့်သုံးရသော စည်းကမ်းဥပဒေများမှာ<ref>{{Cite book |first=အကျိုးဆောင်ဆရာတော်များ၊ ရွှေကျင်နိကာယဗဟိုဌာန |date=၂၀၁၅ |year=၂၀၁၅ |title=ရွှေကျင်နိကာယအစည်းအဝေးပြဋ္ဌာန်းဆုံးဖြတ်ချက်များ}}</ref> # ဂဏသမုဌာပက ပထမရွှေကျင်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ထုတ်ဆင့်တော်မူအပ်သော ရွှေကျင်ငါးတိုက်ဥပဒေစသောစည်းကမ်း ဥပဒေများ # ပထမရွှေကျင်ဆရာတော်ဘုရားကြီးဘဝလွန်တော်မူပြီးနောက် ဒုတိယရွှေကျင်သာသနာပိုင် မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံဆရာတော်ဘုရားကြီး ထုတ်ဆင့်တော်မူ အပ်သော စည်းကမ်းဥပဒေများ # ရွှေကျင်ဂိုဏ်းလုံးဆိုင်ရာအစည်းအဝေးကြီးများမှချမှတ်သော ပြဋ္ဌာန်းဆုံးဖြတ်ချက်များ ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးများမှာ - {| class="wikitable" |+ !ကြိမ်ရေ !ကျင်းပသည့်ခုနှစ် !ကျင်းပသည့်နေရာ !သဘာပတိဆရာတော်ကြီး |- |ပထမ |၁၂၈၂ ခုနှစ်၊ ပထမဝါဆိုလဆန်း ၈ ရက ၁၉၂၀ ခုနှစ် ဇွန် ၂၀ ရက် |မန္တလေးမြို့၊မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊ အောင်မြေသာစည်ကျောင်းတိုက် |ပင်းတလဲမြို့၊ သာဘန်းဆရာတော်ကြီး (ဆရာတော်ကြီး၏အမိန့်အရ မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်အုပ် ဆရာတော်ကြီး အရှင်ပညာထေရ်က ဆောင်ရွက်သည်။) |- |ဒုတိယ |၁၂၈၅ ခုနှစ်၊ ပထမဝါဆိုလဆန်း ၈ ရက် ၁၉၂၃ ခုနှစ် ဇွန် ၂၀ ရက် |မန္တလေးမြို့၊မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊ အောင်မြေသာစည်ကျောင်းတိုက် |ဒီပဲယင်းဆရာတော်ဘုရားကြီး |- |တတိယ |၁၂၈၉ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း ၁၅ ရက် (တနင်္လာနေ့) ၁၉၂၈ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၅ |မန္တလေးမြို့၊မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊ အောင်မြေသာစည်ကျောင်းတိုက် | |- |စတုတ္ထ |၁၂၉၁ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လဆုတ် ၂၊၃၊၄ ရက် ၁၉၂၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၄၊၂၅၊၂၆ |မော်လမြိုင်မြို့၊ပန်းပဲတန်းရပ်၊ ပုဂံတောင်ကျောင်းတိုက် |မော်လမြိုင်မြို့၊ မဟာမြိုင်တောရ မဟာနာယဆရာတော်ကြီး သထုံမြို့၊မဟာဓမ္မိကာရာမ မဟာနာယကဆရာတော်ကြီး |- |ပဉ္စမ |၁၂၉၄ ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလဆန်း ၅၊၆၊၇ ရက် ၁၉၃၂ ခုနှစ်၊ ဇွန် ၇၊၈၊၉ |မန္တလေးမြို့၊မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊ အောင်မြေသာစည်ကျောင်းတိုက် |အကျိုးဆောင် - အင်းစိန်မြို့ ကြို့ကုန်းဆရာတော် ဥူးစက္ကိန္ဒ၊ မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံ စည်ရှင်ဆရာတော် ဥူးကောသလ္လာဘိဝံသ |- |ဆဌမ |၁၂၉၇ ခုနှစ်၊ တန်းခူးလဆန်း ၁၃၊၁၄၊၁၅ ရက် ၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၅၊၁၆၊၁၇ |ရန်ကုန်မြို့၊ မြို့မတိုင်းရင်းသားအထက်တန်းကျောင်းကြီး | |- |သတ္တမ |၁၃၀၈ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း ၁၂၊၁၃၊၁၄၊၁၅ ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ မတ် ၃၊၄၊၅၊၆ |ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ တောင်ကြီးမြို့၊ အောင်မြေသာစည်ကျောင်းတိုက် |တွဲဖက်ဥက္ကဋ္ဌမဟာနာယက မန္တလေး၊ ဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်အုပ် ကန္နီဆရာတော်ကြီး |- |အဌမ |၁၃၁၄ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း ၁၃၊၁၄၊၁၅ ၁၉၅၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖေါ်ဝါရီ ၂၅၊၂၆၊၂၇ |စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး၊ မဟာဂန္ဓာရုံချောင် |နဝမရွှေကျင်သာသနာပိုင် စံကင်းဆရာတော်ကြီး |- |နဝမ |၁၃၁၈ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆုတ် ၄၊၅၊၆ ရက် ၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈၊၁၉၊၂၀ |ပဲခူးမြို့၊ ကြခတ်ဝိုင်းကျောင်းတိုက် |မန္တလေးမြို့၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ပတ္တမြားဆရာတော် အရှင်ဇာဂရထေရ် |- |ဒသမ |၁၃၂၅ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လဆန်း ၃၊၄၊၅ ရက် ၁၉၆၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၈၊၁၉၊၂၀ |မန္တလေးမြို့၊ရွှေကျင်နိကာယဗဟိုဌာန၊ မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊ အောင်မြေသာစည်ကျောင်းတိုက် |နဝမရွှေကျင်သာသနာပိုင် အဘိဓဇမဟာရဌဂုရု သက်တော်ရှည် စံကင်းဆရာတော်ကြီး |- |ဧကာဒသမ |၁၃၃၇ ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၅၊၆၊၇ ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၂၂၊၂၃၊၂၄ |ပဲခူးမြို့၊ ကြခတ်ဝိုင်းကျောင်းတိုက် |မန္တလေး၊ အရှေ့ဝိသုဒ္ဓါရုံဆရာတော်ကြီး |- |ဒွါဒသမ |၁၃၄၂ ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁၄၊၁၅ ၁၉၈၀ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၆၊၇ |တောင်ငူမြို့၊ ဝိသုဒ္ဓါရုံ မြို့ထောင့်ကျောင်း |ဧကာဒသမရွှေကျင်သာသနာပိုင် နိကာယဓိပတိဥက္ကဋ္ဌ ဆရာတော်ကြီး |- |တေရသမ |၁၃၅၃ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲ လပြည့်ကျော် ၁၂၊၁၃ ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ မတ် ၁၊၂ |ရွှေဟင်္သာတိုက်သစ်၊ စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး |ရွှေကျင်နိကာယဓိပတိဥက္ကဋ္ဌ မဟာနာယက၊ အဘိဓဇမဟာရဌဂုရု သက်တော်ရှည် ရွှေဟင်္သာဆရာတော်ကြီး |- |စုဒ္ဒသမ |၁၃၅၇ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၃၊၁၄ ၁၉၉၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၊၂ |ရန်ကုန်တိုင်း၊ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ကျောင်းတော်ရာ ရွှေကျင်တိုက်၊ သာသနာလင်္ကာရ မဟာဓမ္မဗိမာန် |ရွှေကျင်နိကာယဓိပတိဥက္ကဋ္ဌမဟာနာယက၊ အဘိဓဇမဟာရဌဂုရု ညောင်ရွှေမြို့ ကန်ကြီးဆရာတော်ကြီး |- |ပန္နရသမ |၁၃၆၁ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လဆန်း ၇၊၈၊၉ ၁၉၉၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၄၊၁၅၊၁၆ |ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ ညောင်ရွှေမြို့၊ ကန်ကြီး ပရိယတ္တိစာသင်တိုက် |ရွှေကျင်နိကာယဓိပတိဥက္ကဋ္ဌမဟာနာယက၊ အဘိဓဇမဟာရဌဂုရု ညောင်ရွှေမြို့ ကန်ကြီးဆရာတော်ကြီး |- |သောဠသမ |၁၃၆၄ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၂၊၁၃၊၁၄ ၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃၊၁၄၊၊၁၅ |ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ ညောင်ရွှေမြို့၊ ကန်ကြီး ပရိယတ္တိစာသင်တိုက် |ရွှေကျင်နိကာယဓိပတိဥက္ကဋ္ဌမဟာနာယက၊ အဘိဓဇမဟာရဌဂုရုညောင်ရွှေမြို့ ကန်ကြီးဆရာတော်ကြီး |- |သတ္တရသမ |၁၃၇၀ ပြည့်နှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၂၊၁၃၊၁၄ ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၆၊၇၊၈ |မန္တလေးတိုင်း၊ အောင်မြေသာစံမြို့နယ်၊ နှစ်(၁၀၀)ပြည့် မဟာဓမ္မိကာရာမရွှေကျင်တိုက်မကြီး သံဃရာဇာဗိမာန် |ရွှေကျင်နိကာယဓိပတိဥက္ကဋ္ဌမဟာနာယက၊ အဘိဓဇမဟာရဌဂုရုဝါဆိုဆရာတော်ကြီး |- |အဌာရသမ |၁၃၇၃ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၈၊၉၊၁၀ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၃၁၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၊၂ |ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ ဓမ္မဒူတ ဇေတဝန်တောရ၊ ဆေကိန္ဒရာမကျောင်းတိုက် |ရွှေကျင်နိကာယဓိပတိဥက္ကဋ္ဌမဟာနာယက၊ အဘိဓဇမဟာရဌဂုရုဝါဆိုဆရာတော်ကြီး |- |ဧကူနဝီသတိမ |၁၃၇၆ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၈၊၉၊၁၀ |ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ ဓမ္မဒူတ ဇေတဝန်တောရ၊ ဆေကိန္ဒရာမကျောင်းတိုက် |ရွှေကျင်နိကာယဓိပတိဥက္ကဋ္ဌမဟာနာယက၊ အဘိဓဇမဟာရဌဂုရုဝါဆိုဆရာတော်ကြီး |- |ဝီသတိမ |၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၃၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၊၂ |ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ ဓမ္မဒူတ ဇေတဝန်တောရ၊ ဆေကိန္ဒရာမကျောင်းတိုက် |ရွှေကျင်နိကာယဓိပတိဥက္ကဋ္ဌမဟာနာယက၊ အဘိဓဇမဟာရဌဂုရု ဝိဇ္ဇောတာရုံဆရာတော်ကြီး |- |ဧကဝီသတိမ |၁၃၈၇ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၃၊၁၄၊၁၅ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၀၊၃၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ |မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေကျင်နိကာယဗဟိုဌာန၊ မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ် အောင်မြေသာစည်အလယ်တိုက်ကြီး |ရွှေကျင်နိကာယဓိပတိဥက္ကဋ္ဌမဟာနာယက၊ အဘိဓဇမဟာရဌဂုရု သီတဂူဆရာတော်ကြီ |} == ကိုးကား == {{reflist}} {{မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု}} {{ထေရဝါဒ သံဃာ့ဂိုဏ်းများ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] 4g7phndpetgjx5qt22mcnei8gnsrmra 0 50659 1041954 1041248 2026-07-03T14:19:52Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-်် +်) 1041954 wikitext text/x-wiki '''စက်မှုနှင့် သက်မွေးပညာ ဦးစီးဌာန'''သည် [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]]၏လက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာန တစ်ခုဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၊ ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းတိုးတက်မှု၊ နိုင်ငံသားများ၏ အလုပ်အကိုင်ရရှိမှု၊ တစ်ဦးချင်းဝင်ငွေ တိုးတက်မှုတို့အတွက် နည်းပညာနှင်‌့သက်မွေး ပညာရေးကဏ္ဍကို မြှင်‌့တင်ဆောင်ရွက်ရန် ရည်ရွယ်၍ ဖွဲ့စည်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။ စက်မှုနှင့် သက်မွေးပညာ ဦးစီးဌာနသည် နည်းပညာတက္ကသိုလ်များ (Technological University)၊ အစိုးရနည်းပညာကောလိပ်များ (Government Technological College)၊ အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံများ (Government Technical Institute)၊ အစိုးရနည်းပညာ အထက်တန်းကျောင်းများ (Government Technological High School)၊ အတတ်ပညာသင်ကျောင်းများနှင့် သုတေသနဌာနများတို့ဖြင့် ရည်မှန်းချက်ပြည့်မှီအောင် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ == အခြေခံမူများ == *နိုင်ငံသားများ၏ နည်းပညာနှင်‌့ သက်မွေးပညာရပ်များ သင်ယူနိုင်မှု အခွင့်အရေးကို တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်မည်။ *နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးအတွက် လိုအပ်သည့် ပညာရပ်နယ်ပယ် ပေါင်းစုံမှ နည်းပညာနှင့် သက်မွေးပညာကျွမ်းကျင်သူများကို နိုင်ငံတော်၏ လူသားအရင်းအမြစ် လိုအပ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီစွာ မွေးထုတ်မည်။ *သက်မွေးပညာရှင်များ၏ သက်မွေးပညာအပေါ် တန်ဖိုးထားလေးစားမှု၊ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ကိုယ်ကျင့်သိက္ခာစောင့်ထိန်းမှု၊ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ် လုပ်ဆောင်နိုင်မှုနှင့် တာဝန်ယူမှုတို့ကို တစ်ဆက်တစ်စပ်တည်း လေ့ကျင့်ပျိုးထောင်ပေးမည်။ *နည်းပညာနှင့် သက်မွေးပညာကို အရည်အသွေးအာမခံချက်ရှိပြီး နိုင်ငံတကာ အသိမှတ်ပြုခံရရေးအတွက် ရလဒ်အခြေပြု အကဲဖြတ်နည်းဖြင့် အစဉ်မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်မည်။ *တိုင်းဒေသကြီး (သို့မဟုတ်) ပြည်နယ်အသီးသီးနှင့် လုပ်ငန်းဌာနများ၏ လိုအပ်ချက်အလိုက် နည်းပညာနှင့် သက်မွေးပညာသင်ကျောင်းများ ဖွင့်လှစ်၍ နည်းပညာနှင့် သက်မွေးပညာ ကျွမ်းကျင်သူများကို မွေးထုတ်မည်။ *နည်းပညာနှင့် သက်မွေးပညာရေးဆိုင်ရာ ပညာရေးကိစ္စရပ်များတွင် သက်ဆိုင်ရာ ဥပဒေများနှင့်အညီ ပြည်တွင်းပြည်ပ အဖွဲ့အစည်းများ၊ လိုအပ်ပါက ပုဂ္ဂလိကအဖွဲ့အစည်းများ၊ ပုဂ္ဂလိက လုပ်ငန်းရှင်များနှင်‌့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မည်။ == နည်းပညာတက္ကသိုလ်များ == #[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မြစ်ကြီးနား)]] #[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ဗန်းမော်)]] #[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ကျောက်ဆည်)]] #[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မိတ္ထီလာ)]] #[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ရမည်းသင်း)]] #[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(လားရှိုး)]] #[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(တောင်ကြီး)]] #[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ကျိုင်းတုံ)]] #[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ပင်လုံ)]] #[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(လွိုင်ကော်)]] #[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မုံရွာ)]] #[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ကလေး)]] #[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ပခုက္ကူ)]] #[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မကွေး)]] #[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(တောင်ငူ)]] #[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(စစ်တွေ)]] #[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ဟင်္သာတ)]] #[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ပုသိမ်)]] #[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မအူပင်)]] #[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မှော်ဘီ)]] #[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(သန်လျင်)]] #[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ဘားအံ)]] #[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မော်လမြိုင်)]] #[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ထားဝယ်)]] #[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မန္တလေး)]] #[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မြိတ်)]] #[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ရတနာပုံဆိုက်ဘာစီးတီး)]] #[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(စစ်ကိုင်း)]] <ref>{{cite web | url=http://most.gov.mm/most2mm/dtve.do | title=စက်မှုနှင့်သက်မွေးပညာဦးစီးဌာန | accessdate=၂၀၁၄-၁၀-၂၀ }}{{Dead link|date=January 2021 }}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ]] exlzp7blq6eatasvg88l6g6qrzg9f30 0 51510 1041950 1041340 2026-07-03T14:19:12Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥ် +ဉ်) 1041950 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |honorific_prefix = |image = |caption = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယ သမ္မတ (၁)]] |alongside1 = [[နန်းနီနီအေး]] နှင့်အတူ |president1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |predecessor1 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] |successor1 = |office2= [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် |constituency2= [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] |termstart2= ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ |termend2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor2= သူရ သက်ဆွေ <small>(၂၀၁၅-၂၀၂၁)</small> |successor2 = ''လစ်လပ်'' |office3=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1blankname3 = ယာယီသမ္မတ | 1namedata3 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |termstart3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end3= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer3= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor3=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor3 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office4=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးနှင့် [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] <br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |termstart4=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end4=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor4= ''ဝန်ကြီးဌာနစတင်'' |successor4 = ''ဌာနဖျက်သိမ်း'' |office5 =[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင် | 1blankname5 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata5 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | term_end5 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor5= ''ကော်မရှင်စတင်'' |office6 =[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင် | 1blankname6 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start6 = ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ | term_end6 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |predecessor6= ''ကောင်စီစတင်'' |successor6 = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' |office7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ <br> အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] |term_start7 = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |term_end7 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | 1blankname7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] | 1namedata7= [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor7 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |predecessor7 = ''ရာထူးစတင်'' |office8 = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ |term_start8 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end8 = ၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |office9 = [[စစ်ထောက်ချုပ်]] |term_start9 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end9 = ၅ မေ ၂၀၂၀ |predessor9= [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]] |successor9= [[ကျော်စွာလင်း]] | birth_date = | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = [[ဗမာ]] | ethnicity = | known_for = | occupation = | spouse = စမ်းစမ်းအေး <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=mizzima|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> | children = | alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ်(၂၃) | allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၃၀ ဇွန် ၁၉၈၂ - ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | rank = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}}ဗိုလ်ချုပ်ကြီး | unit = | commands = | battles = | awards = *[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] *[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁) *[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃) * [[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၆) |successor5=[[ကျော်စွာလင်း]]|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၆၇၆၇|cabinet=[[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁) |မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] (၂၀၂၃-၂၀၂၅) <br> [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] (၂၀၂၅-လက်ရှိ)|party=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|honorific prefix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) <Br> မဟာသရေစည်သူ၊ ဦး}} '''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော''' သည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်မှ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ထိုရာထူးကို ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81294 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၎င်းသည် ၁၃ဦးမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၎င်းသည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> [[စစ်ထောက်ချုပ်]] ရာထူးအပြင် တပ်မတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နိုင်ငံရေးရာထူးများတွင်ပါ တာဝန်ယူခဲ့ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/41024|title=အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=Ministry of Information(Myanmar)|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6pnp719nx5o|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃}}</ref> == စစ်မှုထမ်းဘဝနှင့် အဓိကရာထူးများ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၂၃ မှ ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]]တို့၏ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူရသည့် အမှတ် ၃၀၃ ခြေမြန်တပ်ရင်း၏ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref name=":0" />ထိုတပ်ကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ သူသည် အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] နှင့် တစ်ပတ်စဉ်ထဲ ဖြစ်သည်။၁၉၈၂ ခုနှစ် မှစ၍ စစ်မှုထမ်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထိ [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] နှင့် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးများ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထိ [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထိ [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလအထိ [[စစ်ထောက်ချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စစ်ထောက်ချုပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက် တိုက်လေယာဉ်နှင့် စစ်လက်နက်များ ဝယ်ယူရေးကအစ ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရေးအထိ အဆုံးအဖြတ်ပေးရသည့် အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ === အခြားတာဝန်များ === ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် စစ်ထောက်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ချိန်တွင် စစ်ထောက်ချုပ်လုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်သည့် စစ်တပ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများကို တာဝန်ယူကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ဤတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစု၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးသူအဖြစ်လည်း စွပ်စွဲခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/39069/|title=ငွေရှာကောင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကို မင်းအောင်လှိုင် အကြံပေးခန့်|work=Myanmar Now|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> * [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] (MEC): သူသည် စစ်ထောက်ချုပ်အဖြစ်မှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအခြားတာဝန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့ရချိန် စစ်ထောက်ချုပ်များသာ ဦးဆောင်ရသည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC)ကို လက်မလွှတ်ခဲ့ရဘဲ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။မြန်မာစီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ၆-၂-၂၀၁၄ ရက်နေ့မှ ၂၅-၁-၂၀၂၆ ရက်နေ့အထိ ၁၂ နှစ် နီးပါး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/HRBodies/HRCouncil/FFM-Myanmar/EconomicInterestsMyanmarMilitary/Infographic1_Governance_Structure_of_MEHL_and_MEC.pdf|title=Governance Structure of MEHL and MEC|work=OHCHR|access-date=5 July 2023|date=August 2019}}</ref> * [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]]: ၂၇-၅-၂၀၂၄ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို ပေးအပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။[https://www.sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf] * အရအသုံးခန့်မှန်းခြေငွေစာရင်းများ ကြိုတင်စိစစ်ရေးကော်မတီ: ၂၄-၁၀-၂၀၂၃ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုနှင့် တိုင်းဒေသကြီး(သို့)ပြည်နယ်များ၏ အရအသုံးခန့်မှန်းခြေငွေစာရင်းများ ကြိုတင်စိစစ်ရေးကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို ပေးအပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ [https://www.npnewsmm.com/news/6566ee9ea11dfb3de92905c5] * ကန်သာယာဆေးရုံ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မိသားစု၏ အရင်းအနှီးများစွာ ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကန်သာယာဆေးရုံကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သူမှာ ၎င်းဖြစ်ပြီး ယင်းဆေးရုံကို MEC က ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/08/16/253903.html|title=စစ်တပ်စီးပွားရေး ခေါင်းကိုင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}</ref> * [[အင်းဝဘဏ်လီမိတက်|အင်းဝဘဏ်]]: စစ်တပ်ပိုင် အင်းဝဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ-တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်-ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-2|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်း နာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့်တွေ့ဆုံ|work=MWD Webportal|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> * ရုရှားမှ ဆီဝယ်ယူရေး: ရုရှားနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/|title=The junta chief appoints MEHL boss Lieutenant General Nyo Saw to spearhead Organizing Committee for Russian Oil Purchase and Distribution|work=thechindwin|access-date=5 July 2023|date=16 August 2022|archive-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926224331/https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06|title=ရုရှားမှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူရန် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော ဦးဆောင်သည့် ဆီဝယ်ယူရေး ဦးဆောင်ကော်မတီဖွဲ့စည်း|work=Yangon Media Group|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705092431/https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06}}</ref> * ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေ ၂၇ ရက် တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံရေးရာထူးများနှင့် တာဝန်များ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် အောက်ပါနိုင်ငံရေးရာထူးများဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်- ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခံရသည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အယုံကြည်ရဆုံးသူဖြစ်လာပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးတွင် အရေးပါသော ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းရာထူးသည် ယခင်အစိုးရများလက်ထက်တွင် ဒုတိယသမ္မတများကသာ လုပ်ဆောင်ရသည့် တာဝန်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|accessdate=1 August 2025|publisher=The Irrawaddy}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်လင်းဒွေး]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]တို့နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ တပ်လက်ကိုင်မရှိဘဲ တပ်မတော်အရန်အင်အားထဲမှနေ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်တိုးခဲ့သူအဖြစ် စာရင်းဝင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg5qnq7pq4t|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း သုံးဦး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}</ref> == နိုင်ငံရေးဘဝ == === နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီး အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ အားဖြင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဤအစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် ၎င်းအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ကြေညာချက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးအဆင့်အတန်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ "ဦးညိုစော" ဟူသော အမည်ဖြင့်သာ ဖော်ပြပါရှိသည်။ ဦးညိုစောသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးအပြင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ် ဖြစ်သော [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/717272|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ကြားကာလပြည်ထောင်စုအစိုးရ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB Burmese|accessdate=2025-7-15}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}</ref>ထို့အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အစား အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်၏]] အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ဆက်လက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုပါ ရယူထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=109315|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း|work=Myanmar Transparency News|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ }}</ref> === ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ်များ === * စုစုပေါင်းခရီးစဉ် (၂) ကြိမ် - {{အလံ|China}} (၁) ကြိမ်၊ {{အလံ|Turkmenistan}} (၁) ကြိမ်။ {| class="wikitable" style="width:100%;" !စဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !မှတ်ချက် |- | ၁။ | {{အလံ|China}} | [[နန်းနင်မြို့|နန်နင်းမြို့]] | ၁၄ - ၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74916|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 Septemberf 2025}}</ref> | (၂၂) ကြိမ်မြောက် တရုတ်-အာဆီယံ ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် တရုတ်-အာဆီယံ စီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ထိပ်သီးဖိုရမ် တက်ရောက်ခြင်း။ |ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ်ဖြင့် ပထမဆုံးနိုင်ငံခြားခရီးစဉ် |- | ၂။ | {{အလံ|Turkmenistan}} | [[အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့]] | ၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ | အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ်အထိမ်းအမှတ် နိုင်ငံတကာဖိုရမ်<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့၌ ကျင်းပသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ် အထိမ်းအမှတ်နိုင်ငံတကာဖိုရမ်သို့ တက်ရောက်မိန့်ခွန်းပြောကြား {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/78001 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> | [[အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတ|အီရန်သမ္မတ]] [[မာဆော့ ပါဇက်ရှ်ကီရမ်|မာဆော့ပါဇက်ရှ်ကီရမ်]] နှင့်ပါ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။ |} === ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံသောမဲ အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၁,၄၈၇ မဲ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၉၇.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ မဲဆန္ဒနယ်တွင် ပြိုင်ဘက်အဖြစ် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ ဦးဝင်းကျော်သူ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |access-date=2026-03-16 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US |archive-date=17 May 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260517233126/https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%;" |+ '''၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် မဲရလဒ်အခြေအနေ''' |- !rowspan="2" style="width:5%;" | အနိုင်ရသူ !rowspan="2" style="width:20%;" | ကိုယ်စားလှယ်လောင်း !rowspan="2" style="width:25%;" | ပါတီ !colspan="3" | ထောက်ခံမဲ !rowspan="2" style="width:10%;" | မဲရာခိုင်နှုန်း |- ! style="width:10%;" | ဆန္ဒမဲ !! style="width:10%;" | ကြိုတင်မဲ !! style="width:10%;" | စုစုပေါင်း |- | [[ဖိုင်:Check mark.svg|15px]] | ဦးညိုစော | [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | ၈၇၂ | ၆၁၅ | '''၁,၄၈၇''' | ၉၇.၅၇% |- | | ဦးဝင်းကျော်သူ | [[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]] | ၃၃ | ၄ | ၃၇ | ၂.၄၃% |- ! colspan="3" | စုစုပေါင်း ! ၉၀၅ ! ၆၁၉ ! ၁,၅၂၄ ! ၁၀၀% |} === ဒုတိယသမ္မတ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> {{main|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတလောင်း ဦးညိုစောက ထောက်ခံမဲ ၁၂၆ မဲ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ-၁ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81369|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81373|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[မေသဉ္ဇာဦး]] ၏ အစ်မဖြစ်ပြီး ပြေးခုန်ပစ် အားကစားမယ်ဟောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462?fbclid=IwY2xjawMNKtpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuMHQxdkJMRFNhQlE4U29MAR4wRr-V9nWkrDOQRUg4z7tp2s9ULgDG28UDYcP57h76IIWR9kVeCxpyds9snA_aem_z5aNnYtQ-g1xI4fK2zvYUg|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၉/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref>ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ ဖခင်မှာ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] အစိုးရလက်ထက် ကရင်ပြည်နယ်တွင် သစ်တောအရာရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=The Irrawaddy|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများ == ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ အမည်သည် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]] (EU) ၏ ထပ်တိုးအရေးယူပိတ်ဆို့သည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ယင်းပိတ်ဆို့မှုတွင် ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များအား ပိတ်ပင်ခြင်းနှင့် ဥရောပဒေသအတွင်း ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-12 |title=EU Adds Myanmar Junta Chief’s Business Supremo to Sanctions List |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/eu-adds-myanmar-junta-chiefs-business-supremo-to-sanctions-list.html |access-date=2026-03-16 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၄/၂၀၁၆ အားဖြင့် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ဖြစ်သော ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့ ကိုချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ [https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf] ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ထောက်ချုပ်ရုံး၊ အရန်အင်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]] ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref name=":02">{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်]] တည်ထားကိုးကွယ်သည့်ကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ၎င်းအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ပေးအပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}} [[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]] [[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]] 7esp1ve5xocy4bvngk24rrf47123pw8 0 56126 1041970 1039379 2026-07-03T14:27:22Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ပင်ကိုယ် +ပင်ကို) 1041970 wikitext text/x-wiki {{Infobox စာရေးဆရာ | အမည် = တင်မောင်မြင့် | ဓာတ်ပုံ = | သက်တမ်း = | မွေးသက္ကရာဇ် = ၁၉ စက်တင်ဘာ ၁၉၃၆ | အမည်ရင်း = တင်မောင်မြင့် | မိဘအမည် = ဦးမောင်ဒွေး + ဒေါ်ကျော့စိန် | မွေးဖွားရာဒေသ = စစ်ကျွန်းရွာ၊ [[ဟင်္သာတခရိုင်]][[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး|ဧရာဝတီတိုင်း]] | နိုင်ငံသား = [[File:Flag of Myanmar.svg|25px ]] မြန်မာ | လူမျိုး =ဗမာ | ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ = | ပညာအရည်အချင်း = | အလုပ်အကိုင်= စာရေးဆရာ | ကလောင် အမည်ခွဲများ = | ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု = | စာပေအမျိုးအစား = ဘာသာပြန် | ထင်ရှားသည့်စာ = | ရရှိသည့်ဆု = [[အမျိုးသားစာပေဆု]] ဘာသာပြန်၊သုတ ([[၂၀၀၁]])၊ ဘာသာပြန်၊ရသ ([[၂၀၀၄]]) ([[၂၀၀၇]])([[၂၀၁၁]])([[၂၀၁၂]]) | ကြင်ဖော် = | သားသမီး = | ကွယ်လွန်ရက် = {{Death date and age|2026|6|18|1936|9|19}} | ကွယ်လွန်ရာဒေသ = ပင်လုံဆေးရုံ၊ ရန်ကုန်မြို့ | လက်မှတ် = | ကွန်ယက် = }} စာရေးဆရာကြီး '''တင်မောင်မြင့်''' (၁၉ စက်တင်ဘာ ၁၉၃၆ - ၁၈ ဇွန် ၂၀၂၆) သည် မြန်မာ့စာပေလောကတွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသော ဘာသာပြန်စာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဆရာကြီးသည် “ည” (Night)၊ “ပြစ်မှုနှင့်ပြစ်ဒဏ်” (Crime and Punishment) နှင့် “ငါ့ဒိန်ခဲကို ဘယ်သူနေရာရွှေ့သလဲ” (Who Moved My Cheese?) အပါအဝင် နိုင်ငံတကာ ထင်ရှားဝတ္ထုများကို မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခဲ့ပြီး ဘာသာပြန်စာအုပ်ပေါင်း ၁၁၇ အုပ်ကျော် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဆရာကြီးသည် ဘာသာပြန်စာပေများအပြင် တက္ကသိုလ်နန္ဒမိတ်၊ မြတ်ငြိမ်းတို့နှင့် ပူးပေါင်းရေးသားသော “တစ်သိမ့်သိမ့်ဒွန် (ပေါင်းချုပ်)” စာအုပ်ဖြင့်လည်း ထင်ရှားသည်။ စာပေလောကတွင် အယ်ဒီတာအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် “သည်းဦးပန်း” မဂ္ဂဇင်း၏ အယ်ဒီတာအဖွဲ့ဝင်၊ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် “အထောက်တော်လှအောင်” သတင်းမဂ္ဂဇင်း၏ ဒုတိယအယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဆရာကြီးသည် သုတနှင့် ရသပိုင်းဆိုင်ရာ ဘာသာပြန်စာပေများစွာကို ရေးသားခဲ့ပြီး [[အမျိုးသား စာပေဆု|အမျိုးသားစာပေဆု]]ကို ငါးကြိမ် (၂၀၀၁၊ ၂၀၀၄၊ ၂၀၀၇၊ ၂၀၁၁၊ ၂၀၁၂) ရရှိခဲ့ကာ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားစာပေ တစ်သက်တာဆုကိုလည်း ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ ဘာသာပြန်များအပြင် ပင်ကိုရေးစာများစာအုပ်ကို ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး မဂ္ဂဇင်းများ၌ ဖော်ပြခံခဲ့ရသော ပင်ကိုရေး ဝတ္ထုနှင့် ဆောင်းပါးများကိုလည်း စုစည်းထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဆရာကြီးသည် ကျောက်ကပ်ရောဂါဖြင့် ကုသမှုခံယူနေရစဉ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ ပင်လုံဆေးရုံ၌ အသက် ၉၀ နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်သွားရှာသည်။ == ဘဝကြောင်း == စာရေးဆရာကြီး တင်မောင်မြင့်ကို အဖ ဦးမောင်ဒွေးနှင့် အမိ ဒေါ်ကျော့စိန်တို့က ၁၉၃၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဟင်္သာတခရိုင် စစ်ကျွန်းရွာ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်က ရန်ကုန်မြို့ ရေကျော် ဦးမောင်မောင် အလွတ်ပညာသင်ကျောင်းမှ အလယ်တန်းအောင်မြင်ပြီး တောင်ကြီးမြို့ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း (ယခု အထက်တန်းကျောင်း) မှ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရန်ကုန်သက်ကြီးတက္ကသိုလ်တွင် ဆက်လက်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ အလုပ်အကိုင်အားဖြင့် မော်ချီးမိုင်း၊ တောင်ကြီးမြို့ ပြည်သူ့ထောက်ပံ့ရေးဌာနနှင့် ရှမ်းပြည်နယ် ပညာမင်းကြီးရုံးတို့တွင် စာရင်းကိုင်၊ စာရေးအဆင့်ဆင့်ဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ဘီအိုစီကုမ္ပဏီ (ယခု MOGE) ၌ အလုပ်ဝင်ရောက်ကာ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ငွေစာရင်းအရာရှိအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီးနောက် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ ဆရာကြီးသည် ဘီအိုစီကုမ္ပဏီ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ်အတွင်း ဆရာမြတ်ငြိမ်းနှင့်အတူ Jonathan Black ၏ World Rapers ကို ဘာသာပြန်ဆိုရန် အခွင့်အရေးရရှိခဲ့သည်။ ရေနံမြေနယ်ပယ်များသို့ သွားရောက် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ်အတွင်း အဆိုပါစာအုပ်၏ ပထမပိုင်းတစ်ဝက်ကို ဘာသာပြန်ဆိုပြီး ဒုတိယပိုင်းကို ဆရာမြတ်ငြိမ်းက ပြန်ဆိုကာ ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် “ငွေကျွန်” ဟူသည့် ဘာသာပြန်စာပေလက်ရာ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ထိုစာမူနှင့်ပတ်သက်၍ Gone With the Wind အဆက် Scarlett ၏ အမှာစာ၌ ဆရာကြီးက ယင်းအကြောင်းကို ဖွင့်ဟရေးသားခဲ့ဖူးသည်။ ထို့နောက် ဆရာကြီးသည် ဘာသာပြန်စာအုပ်ပေါင်း ၁၀၀ ကျော်ကို ဆက်လက်ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။ စာပေလောကတွင် အယ်ဒီတာအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် “သည်းဦးပန်း” မဂ္ဂဇင်း၏ အယ်ဒီတာအဖွဲ့ဝင်၊ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် “အထောက်တော်လှအောင်” သတင်းမဂ္ဂဇင်း၏ ဒုတိယအယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဆရာကြီးသည် သုတနှင့် ရသပိုင်းဆိုင်ရာ ဘာသာပြန်စာပေများစွာကို ရေးသားခဲ့ပြီး အမျိုးသားစာပေဆုကို ငါးကြိမ် (၂၀၀၁၊ ၂၀၀၄၊ ၂၀၀၇၊ ၂၀၁၁၊ ၂၀၁၂) ရရှိခဲ့ကာ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားစာပေ တစ်သက်တာဆုကိုလည်း ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ ထူးခြားမှုတစ်ရပ်မှာ ဆရာကြီးသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ဘာသာပြန်(သုတ)ဖြင့် အမျိုးသားစာပေဆုကို ရရှိခဲ့ပြီး ယင်းနှစ်၌ပင် ဆရာမြတ်ငြိမ်းကလည်း ဘာသာပြန်(ရသ)ဖြင့် အမျိုးသားစာပေဆုကို တစ်နှစ်တည်း ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ၂၀၁၁ ခုနှစ်သည် မြန်မာနိုင်ငံစာပေဆုသမိုင်းတွင် [[အမျိုးသားစာပေတစ်သက်တာဆု]]ကို ပထမဆုံးအကြိမ် စတင်ချီးမြှင့်သည့်နှစ်လည်းဖြစ်ခဲ့ရာ ထိုနှစ်တွင် ဆရာကြီး ဦးလှကြိုင် (ပါရဂူ) ရရှိခဲ့ပြီး နောင်ဆယ့်ခုနစ်နှစ်အကြာ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ဆရာကြီး တင်မောင်မြင့်ကိုယ်တိုင် အမျိုးသားစာပေ တစ်သက်တာဆုကို ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဘာသာပြန်များအပြင် ဆရာကြီးသည် ပင်ကိုရေးစာများစာအုပ်ကို ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး မဂ္ဂဇင်းများ၌ ဖော်ပြခံခဲ့ရသော ပင်ကိုရေးဝတ္ထုနှင့် ဆောင်းပါးများကိုလည်း စုစည်းထုတ်ဝေခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ကမ္ဘာ့အလွမ်းစာပေများကို မြန်မာ့မြေ၌ ပွင့်လန်းစေသူ အမျိုးသားစာပေတစ်သက်တာဆုရ ဆရာကြီးတင်မောင်မြင့် {{!}} News and Periodical Enterprise |url=https://www.moi.gov.mm/npe/kmbhaaalmcaapemaakiu-mnmaamen-pnglncesuu-amiusaacaapettcskttaachur-chraakiittngmeaangmng |access-date=2026-06-18 |website=www.moi.gov.mm}}</ref> == မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခဲ့သည့် စာအုပ်များ == အောက်ပါစာအုပ်များကို မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခဲ့သည်။ <ref>{{Citation |title= ဆရာတင်မောင်မြင့် ရေးခဲ့သောစာအုပ်များ |url=https://web.facebook.com/groups/1828587374047525?view=permalink&id=1929809787258616 |access-date=2010-04-11 }}</ref> {| class="wikitable sortable" |+ !စဉ် !စာအုပ်အမည် !ထုတ်ဝေနှစ် !မူရင်းစာအုပ်အမည် !မူလ ရေးသားသူ !မှတ်ချက် |- |၁ |ငွေကျွန် |၁၉၈၃ |World Rapers |Jonathan Black |[[မြတ်ငြိမ်း]] နှင့် တွဲရေး |- |၂ |သံယောဇဉ်ကမ်းခြေ |၁၉၈၃ |Man on Fire |A. J. Quinnell | |- |၃ |ငယ်စာရင်းဝင်မို့ |၁၉၈၃ |Rendezvons |Evelyn Anthony | |- |၄ |အချစ်၏အခြားသော မျက်နှာစာ |၁၉၈၄ |Not as a Stranger |Morton Thompson | |- |၅ |သံမဏိလိပ်ပြာ |၁၉၈၇ |Philadeiphian |Richard Powell | |- |၆ |အရိပ်မဲ့ရုပ်ပုံလွှာ |၁၉၈၅ |Snap Shot |A. J. Quinnell | |- |၇ |မဟာရံတံတိုင်းကို ဖြတ်ကျော်ခြင်း |၁၉၈၅ |This Side of Glory |Gwan Bristow | |- |၈ |မေတ္တာရှာပုံတော် |၁၉၈၅ |Where Love has Gone |Herold Robin | |- |၉ |တမ်းတတတ်သည် |၁၉၈၅ |Remenberance |Dannielle Steel | |- |၁၀ |အချစ်များစွာနဲ့ပါ ဆရာ |၁၉၈၇ |To Sir, With Love |E. R. Branthwaite | |- |၁၁ |နွေကန္တာ |၁၉၈၈ |Deep Summer |Gwen Bristow | |- |၁၂ |မာနမီးလျှံ |၁၉၉၉ |Body of Love |Charles Keats | |- |၁၃ |မဒမ်ကျူရီ |၂၀၀၁ |Madame Curie |Eve Curie |၂၀၀၁ အမျိုးသားစာပေဆု (ဘာသာပြန်၊ သုတ) |- |၁၄ |လေရဟတ်နီ |၂၀၀၄ |Moulin Rouge |Pierre la Mure | |- |၁၅ |တောင်ပံမဲ့သင်းကွဲတေးဆိုငှက် |၂၀၀၄ |To Kill a Mocking Bird |Harper Lee |၂၀၀၄ အမျိုးသားစာပေဆု (ဘာသာပြန်၊ ရသ) |- |၁၆ |စကားလက် |၂၀၀၆ |Scarlett |Alexandra Ripley | |- |၁၇ |စခန်းသိမ်းအောင်ပွဲ | |Closing Ceremony |H. King | |- |၁၈ |ငွေတစ်မူးဖြင့် သိုက်တူးသူ | |A Kiss Before Dying |Ira Levin | |- |၁၉ |လျှပ်စစ်မုန်တိုင်း | |Ride the Thunder |Janet Daily | |- |၂၀ |ငွေရန်သူ | |Money |P. L. Suliterzer | |- |၂၁ |သူ့အချစ်မျိုးဟာ | |Brown Stone House |Rae Foley | |- |၂၂ |ဒီရေရိုင်းနှင့် မုန်တိုင်းနှင့် | |Flood Tide |Frank Yerby | |- |၂၃ |အချစ်ဆုံး | |Loving |Danielle Steel | |- |၂၄ |ချစ်လင်းရောင်ခြည် | |A Patch of Blue |Elizabeth Kate | |- |၂၅ |ထာဝရ | |Valentina |Evelyn Anthony | |- |၂၆ |မိုးမြေသိမ့်သိမ့် | |Crash of 79 |Paul Adam | |- |၂၇ |ကြွက်ကဲ့အရောင် ကြောင်ရဲ့အလား | |Persian Ransom |Evelyn Anthony | |- |၂၈ |အချစ်ဝေဟင် | |Illusion of Love |Cynthia Freeman | |- |၂၉ |ဒက်ဒီ | |Daddy |Danielle Steel | |- |၃၀ |အရှေ့ယွန်းက နေဝန်းနီ | |The Rising Sun |Michael Criton | |- |၃၁ |မုန်တိုင်းထန် ကမ်းခြေ | |Siege of Silence |A. J. Quinell | |- |၃၂ |မုန်တိုင်းငှက် | |The Eagle Has Flown |Jack Haggin | |- |၃၃ |မာနီ | |Marni |Winston Graham | |- |၃၄ |သတင်းမုဆိုး | |Modern Women |Ruth Harris | |- |၃၅ |လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်း အနုပညာ | |Happy Marriage |Andrie Mouris | |- |၃၆ |မြကတ္တီပါလမ်း | |Handsome Road |Gwen Bristow | |- |၃၇ |လေထန်ပေမယ့် ပန်းမကြွေ | |Selected Stories | | |- |၃၈ |အရောင်များနှင့် စကားပြောခြင်း | |Mary Cassette |Jone King | |- |၃၉ |ဒေ့ဒ်စ်ငရဲခန်းမှာ | |Weeding Tears |Jean White | |- |၄၀ |ငါ့ဒိန်ခဲကို ဘယ်သူနေရာရွေ့သလဲ | |Who Moved My Cheese |Spencer Johnson | |- |၄၁ |တိမ်ပေါ်မှာ လမ်းလျှောက် | |Children of Dust |Clancy Charlie | |- |၄၂ |အနက်ရောင်အိပ်မက် စိမ်းမြမေတ္တာ |၂၀၀၇ |A Place for Kathy |Henry Danker |၂၀၀၇ အမျိုးသားစာပေဆု (ဘာသာပြန်၊ ရသ) |- |၄၃ |ဘီလျံနာလို တွေးပါ | |Think Like a Billionaire |Donald Trump | |- |၄၄ |ဝံပုလွေနှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများ | |Selected Stories |Anton Chekhov | |- |၄၅ |ကမ္ဘာကျော်ပုံရိပ်များ | |Great People |Reader's Digest | |- |၄၆ |အတိတ်ခြေရာ | |Selected Stories | | |- |၄၇ |ည | |Night |Elie Wiesel | |- |၄၈ |သမ္မတ၏ မဟေသီ | |The President's Lady |Iving Stone | |- |၄၉ |ဆီးကျိတ် | |Prostrate | | |- |၅၀ |လယ်ရီကင်း၏ လယ်ရီကင်း | |Larry King |Larry King | |- |၅၁ |မာတင် လူသာကင်း | |Martin Luther King |Scott King | |- |၅၂ |ရောင်းချခြင်း အတတ်ပညာ | |What Mom Teach Me | | |- |၅၃ |အန်နာ ကာရနီနာ | |Anna Karinnina |Leo Tolstoy | |- |၅၄ |ပြစ်မှုနှင့် ပြစ်ဒဏ် |၂၀၁၂ |Crime & Punishment |Dostoevsky |၂၀၁၂ အမျိုးသားစာပေဆု (ဘာသာပြန်၊ ရသ) |- |၅၅ |ပွင့်ဦးနှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများ | |Episode and Other Stories | | |- |၅၆ |လေဟုန်စီး၍ | |The Boy Who |Kamkwamba | |- |၅၇ |မျှော် |၂၀၁၁ |Waiting |Ha Jin |၂၀၁၁ အမျိုးသားစာပေဆု (ဘာသာပြန်၊ ရသ) |- |၅၈ |လမ်းဘေးရှေ့နေ | |Street Lawyer |John Grisham | |- |၅၉ |အမတရှာပုံတော် | |Chasing Life |Dr Sunjay Gupta | |- |၆၀ |မမရေချယ် | |My Cousin, Rachel |Du Maurier | |- |၆၁ |လူငယ်များအတွက် ဒိန်ခဲ | |Who Moved My Cheese (for Teens) |Spencer Johnson | |- |၆၂ |ကြယ်ကြွေရာနောက်သို့ | |Partner |John Grisham | |- |၆၃ |နိဂုံး၏ အဓိပ္ပာယ် | |The Sense of an Ending |Julian Barnes | |- |၆၄ |ကန်သာရေရိပ်မှာ | |In the Pond |Ha Jin | |- |၆၅ |ဥစ္စာဓန၏ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေး | |Why We Want You to Be Rich |Donald Trump | |- |၆၆ |သွေးအေးအေးဖြင့် | |In Cold Blood |Trueman Kapote | |- |၆၇ |အင်ပရက်ရှင်းနစ်ခေတ်ဦး | |Impressionists |Guy Jenning | |- |၆၈ |တိုက်ပွဲဝင်မေမေ | |The Fight to Free My Son |Peter Edwards | |- |၆၉ |မိစ္ဆာဝင်္ကပါ | |Les Miserables |Victor Hugo | |- |၇၀ |တစ်မိုးအောက်တစ်ယောက် | |Man of Montmartre |Stephen & Ethel Longstreet | |- |၇၁ |မြိုင်သာယာသို့ အပြန် | |The Road to Tara |Anne Edwards | |- |၇၂ |ကျောင်းတုန်းက သူငယ်ချင်းတွေ | |Friends Forever |Danielle Steel | |- |၇၃ |မေတ္တာဝင်္ကပါ | |The Hunchback of Natre Dame |Victor Hugo | |- |၇၄ |ဂျင်မီယင် | |Crusader for Man |John Hersey | |- |၇၅ |ဂန္ဓာနှင့် အခြားဝတ္ထုများ | |The Chrysanthemums and Other Stories | | |- |၇၆ |ကျွန်မနာမည် မာလာလာ | |I'm Malala |Malala Yousafzai & Christina Lamb | |- |၇၇ |ထိုအနမ်းနှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများ | |The Kiss and Other Stories |Aton Chekhov | |- |၇၈ |ပြန်ပေး | |Kidnapped |R. L. Stevenson | |- |၇၉ |သူရဲကောင်းသုံးယောက် | |Three Musketeers |Alexander Dumas | |- |၈၀ |ကျိန်စာသင့်အတိတ် ချစ်ဆိပ်ရည်ချို | |The Reader |Bernhard Schlink | |- |၈၁ |ဥရောပသမိုင်း မိတ်ဆက် | |The Age of Europe |Paul Seaver | |- |၈၂ |မျှော်လင့်ချက်ကြီးစွာဖြင့် | |The Great Expectation |Charles Dickens | |- |၈၃ |ဘဝအနှောင် | |Of Human Bondage |W. Somerset Maugham | |- |၈၄ |တစ်ကမ္ဘာဆီ ဝေး | |The Prime of Miss Brodie |Muriel Spark | |} == ဘဝနိဂုံး == ဆရာကြီးသည် ကျောက်ကပ်ရောဂါဖြင့် ကုသမှုခံယူနေရစဉ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ ပင်လုံဆေးရုံ၌ အသက် ၉၀ နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-06-18 |title=၂၀၂၆ ဇွန် ၁၈ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အာရက္ခတပ်တော်(အေအေ) ထိန်းချုပ် ကျောက်တော်မြို့ လေကြောင်းဗုံးကြဲခံရမှု သေဆုံးသူ ၈ ဦးရှိလာ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/crlwdge7wjwt |access-date=2026-06-18 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:၁၉၃၆ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ကွယ်လွန်သူများ]] k9eoabaz6n1nn6b6l66p7rs073yrlkt 0 68535 1042007 957180 2026-07-03T19:40:21Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1042007 wikitext text/x-wiki {{Sky|00|31|07|+|28|28|22|190000000}} {{Infobox galaxy | name = [[New General Catalogue|NGC]] 145 | image =[[Image:NGC 0145 2MASS.jpg|220px|NGC 145]] | caption = NGC 145 ([[2MASS]]) | epoch = [[J2000]] | ra = {{RA|00|31|7}} <ref>{{Cite web |title=VizieR Detailed Page<!-- Bot generated title --> |url=http://webviz.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-5?-out.add=.&-source=VII/118/ngc2000&Name=145 |access-date=16 December 2016 |archive-date=3 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303173928/http://webviz.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-5?-out.add=.&-source=VII/118/ngc2000&Name=145 }}</ref> | dec = {{DEC|+28|28|22}} | constellation name = [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]] |z = ၀.၀၁၃၈၀၄<ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0145 |url=http://nedwww.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC+145&img_stamp=yes&extend=no |accessdate=2010-05-03}}</ref> |h_radial_v = {{nowrap|၄၁၃၈ ± ၅ [[Metre per second|km/s]]}}<ref name=ned/> | dist_ly = ၄၄ ± ၆.၈ M[[အလင်းနှစ်|ly]]<br/>(၁၃.၅ ± ၂.၁ M[[parsec|pc]])<ref name=ned-dist>{{cite web |title=Distance Results for NGC 145 |work=NASA/IPAC Extragalactic Database |url=http://nedwww.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nDistance?name=NGC+145 |accessdate=2010-05-03}}</ref> | type = SB(s)dm | appmag_v = | size_v = ၁.၈ x ၁.၃ | notes = Three well-defined arms, making it particularly irregular | names = [[Atlas of Peculiar Galaxies|Arp]] 19, [[Lyon-Meudon Extragalactic Database|PGC]] 1941, [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] -1-2-27, [[IRAS]] 00292-0525, h 27, h 2328, GC 70, LEDA 1941 }} '''NGC 145''' သည် [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]] [[ကြယ်စုတန်း]]မှ ပုံစံအတည်တကျမရှိသော ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး လက်မောင်း ၃ ခု ရှိသည်။<ref>{{Cite web |url=http://arp.schoenball.de/spiralen_e.htm |title=best of Arp - group "Spiral Galaxies" |access-date=16 December 2016 |archive-date=19 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719082413/http://arp.schoenball.de/spiralen_e.htm |url-status=dead }}</ref> ==ကိုးကား== {{Reflist}} ==ပြင်ပလင့်== * {{WikiSky}} {{Ngc5}} [[Category:စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|NGC 0145]] {{galaxy-stub}} n3xkt863139esitkyvvm04b2f8wc2wi 0 88407 1041874 1027791 2026-07-03T13:35:48Z မိမိ 145171 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 1041874 wikitext text/x-wiki အီရန်နိုင်ငံသည် ၂၀၀၁ ကတည်းက WIPO (ကမ္ဘာ့နည်းပညာဆိုင်ရာမူပိုင်ခွင့်အဖွဲ့) ၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီးများစွာသော WIPO နည်းပညာပိုင်ဆိုင်မှုစာချုပ်များတွင် ပါဝင်ထားပြီးဖြစ်သည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင်စက်မှုကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေး (ပဲရစ်ကွန်ဗင်းရှင်း) အတွက်ကွန်ဗင်းရှင်းသို့ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး အီရန်သည်ဒီဇင်ဘာလ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် အီရန်သည် နိုင်ငံတကာမှတ်ပုံတင်ခြင်းများအတွင်း မက်ဒရစ်သဘောတူညီချက်နှင့်မက်ဒရစ် ပရိုတိုကောတို့ တွင် စာရင်းဝင်လာခဲ့ပြီး အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ခုနှစ်တွင်အီရန်သည်မိမိတို့မြေပထဝီပေါ်မှ ထွက်ရှိသော သယံဇာတနှင့် ကုန်ပစ္စည်းများကို အကာအကွယ်ပြုစေသော လစ္စဘွန်းသဘောတူညီချက်နှင့် ဆက်စပ်မှုပြုလုပ်ခဲ့သည် အကြောင်းမှာ တိုင်းပြည်အကာကွယ်ဖြစ်ရန်နှင့် ကမ္ဘာနိုင်ငံများအတွင်း စာရင်းဝင်စေရန် အတွက်ဖြစ်သည်။ ထိုအတိုင်းပင် အီရန်သည် ၂၀၀၈ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အီရန်စက်မှုဒီဇိုင်းများ၏ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးရရန်အတွက် ဟိဂ် သဘောတူညီချက်စာချုပ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့လေသည်။ ။ == အီရန်နိုင်ငံ IP မူဝါဒများအတွက်တာဝန်ရှိအေဂျင်စီများ == * အဆိုပါ ''ဌာန၏စာရေးဆရာ၊တေးရေးဆရာနှင့်အနုပညာရှင်တို့၏မူပိုင်ခွင့်ကိစ္စရပ်များ၊ ပတ်သက်ပြီး အဓိကတာဝန်ရှိဆုံးသော သူသည်'' ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာနနှင့်အစ္စလာမ့်လမ်းညွှန်သာလျှင်ဖြစ်ပေသည်။ * အီရန်စက်မှုလုပ်ငန်းပိုင်းဆိုင်ရာပိုင်ဆိုင်မှုဌာနသည် စာရွက်စာတမ်းမှတ်ပုံတင်ခြင်းလုပ်ငန်းပိုင်းဆိုင်ရာရုံးနှင့် အီရန်တရားရေးရာလက်အောက်တွင်ရှိသည်။ စက်မှုလုပ်ငန်းပိုင်ဆိုင်ရာ မှတ်ပုံတင်သည့်အခါ ကမ္ဘာ့စံချိန်စံညွှန်းနှင့်အညီ ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်များရေးပြီးမှသာ မှတ်ပုံတင်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်များပြုလုပ်နိုင်သည်။<br /><ref>{{Cite web |title=University Hosts Intellectual Property Workshop {{!}} Financial Tribune<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |url=https://financialtribune.com/articles/economy-sci-tech/52253/university-hosts-intellectual-property-workshop |access-date=7 May 2018 |archive-date=26 October 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161026171829/https://financialtribune.com/articles/economy-sci-tech/52253/university-hosts-intellectual-property-workshop }}</ref> * အီရန်သုတေသနအဖွဲ့သည် အမျိုးသားရေးနည်းပညာဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းအစီအစဉ်များနှင့်မူဝါဒများကိုများ၊နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ အောင်လက်မှတ်များပေးခြင်း၊အဆိုပြုတင်ပြလာသောစီမံကိန်းများနှင့်တီထွင်မှုစီမံကိန်းလျှောက်လွှာများကို ဖြစ်နိုင်နိုင်ချေရှိမရှိ စိစစ်သောလုငန်းစဉ်များဆောင်ရွက်ရသည်။<br /> == စာရေးဆရာ၊တေးရေးဆရာနှင့်အနုပညာသည်များ၏အခွင့်အရေးပိုင်းဆိုင်ရာဥပဒေကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု၊၁၉၇၀ == အီရန်တွင် စာရေးဆရာများ၊တေးရေးဆရာများနှင့် အနုပညာသည်တို့၏ရပိုင်ခွင့်နှင့် ၎င်းတို့၏အတွေးအခေါ်တို့၏အခွင့်အရေးများကိုကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန်အတွက် သီးသန့်အထူးဥပဒေတစ်ရပ်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ ထိုဥပဒေကို ၁၉၇၀ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားရေးလွှတ်တော်မှထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။၂၀၀၀ခုနှစ် (အီရန်သက္ကရာဇ်၁၃၇၉) နောက်ပိုင်းတွင် ကွန်ပြူတာအစီအစဉ်များ ရေးဆွဲသူများအခွင့်အရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ဥပဒေများထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.irantradelaw.com/wp-content/uploads/2010/03/Irans-Foreign-Trade-Regime-Report.pdf|title=Archived copy|accessdate=2017-02-08|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130310232210/http://www.irantradelaw.com/wp-content/uploads/2010/03/Irans-Foreign-Trade-Regime-Report.pdf|archivedate=2013-03-10|df=}}</ref> ၂၀၁၀ခုနှစ် ဩဂုတ်လ(၂၂)ရက်နေ့တွင် အီရန်အစ္စလာမ့်ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းမှုဆိုင်ရာလွှတ်တော်မှ စာရေးဆရာ၊တေးရေးဆရာနှင့်အနုပညာရှင်များအခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်အပိုဒ်(၁၂)ကို ပြင်ဆင်ပြီး အတည်ပြုခဲ့သည်။ စာရေးဆရာတစ်ဦး၏ရေးသားမှုများအားကူးယူခွင့်ကို ၎င်းသေဆုံးပြီးနှစ်ပေါင်း(၅၀)ကြာမြင့်မှ ပြန်လည်ကူးယူခွင့်ရှိကြောင်း ကူးယူခွင့်ကာလဥပဒေကို နှစ်တိုးမြှင့်၍ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ထိုဥပဒေသည် ဩဂုတ်လ(၂၂)ရက်၂၀၁၀ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းရေးသားပြုစုခဲ့သော စာတမ်းများနှင့်စာအုပ်များအတွက်အကျုံးဝင်သည်။ ထိုသို့ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သောဥပဒေသည် အီရန်နိုင်ငံအပြင်ဘက်နှင့် သက်ဆိုင်ခြင်းမရှိပါ၊အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် စာပေနှင့်အနုပညာကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးဘရန်း ကွန်ဗင်းရှင်း (သို့) ကမ္ဘာ့နည်းပညာဆိုင်ရာမူပိုင်ခွင့်အဖွဲ့(သို့) အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးအစည်းအရုံးတို့မှ ထိုသို့ ထောက်ခံထားခြင်းမရှိသည့်အတွက်ကြောင့်ဖြစ်သည်။၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင်အီရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကွန်ဗင်းရှင်းများတွင် တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်စေပြီး မိမိတို့၏စာပေ, အနုပညာ,နည်းပညာများကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုရရန်မိမိတို့၏အစီအစဉ်များကို ဘရန်းကွန်ဗင်းရှင်းနှင့်ရောမမြို့ကွန်ဗင်းရှင်းသို့တင်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://english.farsnews.com/newstext.php?nn=8101300907 |accessdate=7 May 2018 |archivedate=13 May 2012 |archiveurl=https://swap.stanford.edu/20120513195337/http://english.farsnews.com/newstext.php?nn%3D8101300907 }}</ref><ref>[http://tehrantimes.com/news/407591/Iranian-publishers-willing-to-join-Universal-Copyright-Convention ‘Iranian publishers willing to join Universal Copyright Convention of Berne’ - Tehran Times<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> == အမှတ်တံဆိပ်များ နှင့်မူပိုင်ခွင့်မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ၁၉၃၁ == အီရန်နိုင်ငံ၌၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် ဥပဒေတစ်ရပ်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ယင်းဥပဒေသည် အမှတ်တံဆိပ်(လိုဂို)၊ဒီဇိုင်း၊အမှတ်စဉ်၊စာတမ်း၊ဝေါဟာရ၊တံဆိပ်၊ပါကင်ထုပ် စသဖြင့်တို့ကို ကုန်ပစ္စည်းအမျိုးအစားများအားခွဲခြားသိရှိနိုင်ရန်အတွက် မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေသာလျှင်ဖြစ်သည်။ အထက်ပါဥပဒေသည် စက်မှုလယ်ယာနှင့်ကုန်သွယ်မှုမှ ထွက်လာသော ကုန်ပစ္စည်းအမျိုးမျိုးကို ခွဲခြားရန်အတွက် ချမှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားခြင်းဖြစ်ပေသည်။ ထို့ပြင် အမှတ်အသားနှင့် တံဆိပ်များကို မှတ်ပုံတင်ရန်အတွက်ဖြစ်ပြီး မှတ်ပုံတင်ရာ၌ မိမိတို့၏ တံဆိပ်အမှတ်အသားများကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်းတင်ပြရန်အရေးကြီးပေသည်။.<ref name="IP" /> တရားရုံးအမိန့်ရရှိအောင်ပြုလုပ်ထားခြင်းသည် မှတ်ပုံတင်ခြင်းဆိုင်ရာရပိုင်ခွင့်အရ ဆုံးရှုံးနစ်နာမှုများကို တားဆီးခြင်းသာလျှင်ဖြစ်ပေသည်။ ထိုအကြောင်းအရာနှင့်ပတ်သက်ပြီး ဥပဒေတွင်လည်းပြဋ္ဌာန်းထားလေသည်။ ဆုံးရှုံးနစ်နာမှုများဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပါက သက်ဆိုင်ရာသို့တိုင်ကြားပြီး နစ်နာကြေးပြန်လည်တောင်းခံပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ အကယ်၍ စီးပွားပြိုင်ရာတွင် လိမ်လည်မှုများနှင့် အတုပြုလုပ်မှုများရှိ ခဲ့ပါလျှင် ကျူးလွန်သူကို ဥပဒေက အရေးယူဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပေသည်။ ပညတ်တရား၏အပိုဒ် ၃၀ အရ အီရန်နိုင်ငံအပြင်ဘက်တွင် မူပိုင်ခွင့်လက်မှတ်ရရှိထားသော တီထွင်သူ(သို့)လေ့လာရှာဖွေသူ မည်သူမဆို သူ၏မူပိုင်ခွင့်လက်မှတ် သက်တမ်းကျန်ရှိသေးပါက ၎င်းသည် အီရန်တွင် မူပိုင်ခွင့်လျှောက်ထားနိုင်သည်။ သို့သော် အီရန်နိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး(သို့)ကုမ္ပဏီတစ်ခုက တီထွင်မှု(သို့)ရှာဖွေမှုအသစ်တစ်ခု(အပြည့်အ၀အနေအထား(သို့) တစ်စိတ်တစ်ဒေသ)နိုင်ငံခြားသားတီထွင်မှု မှတ်ပုံတင်မတင်မီဖြစ်စေ(သို့)ထိုမှအကျိုးအမြတ်ရရှိရန်အတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများပြုလုပ်နေချိန်တွင်ဖြစ်စေ မူပိုင်ခွင့်ရှိထားသူနိုင်ငံခြားသား(သို့)ကုမ္ပဏီသည် လုပ်ဆောင်မှုများကို ရပ်တန့်လိုက်၍မရပါ။ == မူပိုင်ခွင့်၊စက်မှုဒီဇိုင်းများနှင့်အမှတ်တံဆိပ်များအတွက်မှတ်ပုံတင်ဥပေဒ၂၀၀၈ == စက်မှုဒီဇိုင်းများနှင့် ကုန်အမှတ်တံဆိပ်များမှတ်ပုံတင်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်များကို အီရန်ပါလီမန်အတွင်း ၂၀၀၈ ခုနှစ်ဇန်နဝါရီ ၂၃ ရက်နေ့မှစ၍ ဆွေးတင်ပြခဲ့ရာ ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ငါးနှစ်အတွက် စမ်းသပ်ကာလအဖြစ်အတည်ပြုခဲ့သည်။.<ref name="Patent">{{cite web|url=http://www.presstv.com/detail.aspx?id=55108&sectionid=351020102|title=New law on patents, designer rights|publisher=Press TV|date=|accessdate=2012-02-05|archivedate=15 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120515213901/http://www.presstv.com/detail.aspx?id=55108&sectionid=351020102}}</ref> အဆိုပါ Majlis (ပါလီမန်)သည် နိုင်ငံတကာခုံသမာဓိဆုအသိအမှတ်ပြုရန်နှင့်ပြဋ္ဌာန်းရန်မှမေလ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ဥပဒေကြမ်းတစ်ခုကိုအတည်ပြုခဲ့သည်။ ထိုသို့ဆုံဖြတ်ရခြင်း၏ရည်ရွယ်ချက်မှာကုမ္ပဏီများ၎င်းတို့၏ပိုင်ဆိုင်မှုကို ပိုမိုကာကွယ်မှုပေးရန်အတွက်ဖြစ်လေသည်။ အီရန်သည် များသောအားဖြင့် နယူးယောက်ကွန်ဗေးရှင်းဟု အများကဆိုထားသော ကွန်ဗေးရှင်းသို့ဝင်ရောက်ပြီးသည့်နောက်အခြားနိုင်ငံများတွင်နိုင်ငံတကာခုံသမာဓိဆုအသိအမှတ်ပြုရန်နှင့်ပြဋ္ဌာန်းရန် သဘောတူခဲ့သည်။ အီရန်တွင် ပေးအပ်ခဲ့သော ဆုသည် အခြားသောအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ၌လည်း ပြဋ္ဌာန်းပိုင်ခွင့်ရှိလေသည်။ Nourlaw အဆိုအရ၎င်း၏ယခင်နှင့်မတူသည့်ဥပဒေအသစ်သည် အသစ်တီထွင်မှုများနှင့်စက်မှုဒီဇိုင်း များကိုအမှတ်တံဆိပ်များထက်ပိုမိုဦးစားပေးထားပြီး ထိုအရာများကိုစောင့်ရှောက်ရာတွင်လည်းနည်းပညာမူပိုင်ခွင့် ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းထားသည့်အရ သာလွန်မှုရှိနေသည်။ နည်းပညာမူပိုင်ခွင့်မှတ်ပုံတင်ဦးစီးဌာန၏ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်အရ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် အီရန်နိုင်ငံ၌ နိုင်ငံသားတို့တီထွင်မှုစုစုပေါင်း၉၅၇၀အမျိုးအစား မှတ်ပုံတင်ခဲ့ကြသည်။ တီထွင်မှုများအရေအတွက်နှင့်မှတ်ပုံတင်ခြင်းသည် ယခင်နှစ်များထက် ၃၈ ရာခိုင်နှုန်းခန့်တိုးလာခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့လေသည်။<ref>[http://www.iran-daily.com/1388/3372/html/science.htm] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090615204409/http://www.iran-daily.com/1388/3372/html/science.htm|date=June 15, 2009}}</ref> အီရန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာသဘောတူညီချက်ပါတီဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည်မဟုတ်သလိုဘက်ပေါင်းစုဒီဇိုင်းတင်ပြမှုများအတွက်များထူးခြားသောဥပဒေတစ်ရပ်ပြဋ္ဌာန်းထားသူတစ်ဦးလည်းမဟုတ်ပါ။ သို့ပေမယ့်လည်း အီရန်သည် တီထွင်မှုသို့မဟုတ်နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာအလုပ်များကို လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းရှိသည်။ အီရန်သည်ကုန်အမှတ်တံဆိပ်များနှင့်မူပိုင်ခွင့်မှတ်ပုံတင်အက်ဥပဒေ (၁၉၃၁)ခုနှစ် ပုဒ်မ ၂၆အရ တီထွင်မှုများအပေါ်မှတ်ပုံတင်ခြင်းနှင့် (၁၉၇၀)ခုနှစ် အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၂.၁၁ အရ စာရေးဆရာများ၊တေးရေးဆရာများနှင့် အနုပညာသည်တို့၏ရပိုင်ခွင့်ကိုကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပေးနိုင်ပြီး နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာလုပ်ဆောင်မှုများကိုလည်းလုပ်ဆောင်နိုင်သည်။(အထက်တွင်လေ့လာနိုင်သည်)။<ref>{{Cite paper|last=|first=|authorlink=|coauthors=|title=Memorandum of the foreign trade regime of Iran|work=|publisher=[[Ministry of Commerce (Iran)]]|date=November 2009|url=http://www.irantradelaw.com/wp-content/uploads/2010/03/Irans-Foreign-Trade-Regime-Report.pdf|format=PDF|doi=|accessdate=|postscript=.|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121101144352/http://www.irantradelaw.com/wp-content/uploads/2010/03/Irans-Foreign-Trade-Regime-Report.pdf|archivedate=November 1, 2012}}</ref> === တီထွင်မှုများ(မူပိုင်ခွင့်) === '''အသစ်အဆန်းတီထွင်ခြင်း'''-အီရန်တွင်ဖြစ်စေ(သို့)ပြည်ပ၌ဖြစ်စေ မည်သည့်သာမန်အဆင့်ပညာကိုမျှ လုံလောက်သောအနေအထားဖြင့်လက်တွေ့ကျကျအကောင်အထည်ဖော်နိုင်စွမ်းမရှိပါ။ (ထို့ကြောင့်)စောလျှင်စွာ မူပိုင်ခွင့်မှတ်ပုံတင်လျှောက်ထားသူသည်သာ ဥပဒေအရ အဦးဆုံးမူပိုင်ခွင့်ရခွင့်ရှိသူဖြစ်ပေသည်။ သို့သော် ၎င်းသူသည် အဦးဆုံးတီထွင်သူမဟုတ်ဟု သက်သေများအရ ပေါ်လွင်လာသော အနေအထားတွင် ထိုသူသည် မူပိုင်ခွင့်ရထိုက်သူတစ်ဦးမဟုတ်နိုင်တော့ကြောင်းဖော်ပြထားလေသည်။ '''မှတ်ပုံတင်အမျိုးအစားနှင့်သက်တမ်း-'''မူပိုင်ခွင့်မှတ်ပုံတင်လျှောက်ထားရာတွင် မိမိလျှောက်လိုသော အချိန်ကာလသက်တမ်းအတိုင်းအတာအပေါ်မူတည်သည်။ မူပိုင်ခွင့်မှတ်ပုံတင်သက်တမ်းများမှာ ၅နှစ် ၁၀ နှစ် ၁၅ နှစ် ၂၀ နှစ် များရှိပြီး မိမိလိုသလိုရွေးချယ်လျှောက်ထားနိုင်သည်။ '''မူပိုင်ခွင့်မှတ်ပုံတင်မတင်နိုင်ခြင်း''':ဆေးဝါးဖော်စပ်နည်းနှင့်ပေါင်းစပ်ဖော်ခြင်းများသည် မှတ်ပုံတင် တင်ခွင့်မရှိသောအစိတ်အပိုင်းများဖြစ်သည်။ သို့သော်မူပိုင်ခွင့်တင်ထားသူတစ်ဦးမှ ဆေးဝါးထုတ်လုပ်မှုနှင့်စပ်ဆိုင်သောလုပ်ငန်းစဉ်များအတွက် မှတ်ပုံတင်နိုင်သည်။၎င်းအပြင်အများပြည်သူကျန်းမာရေးကိုအနှောက်အယှက်ဖြစ်စေသောပိုမိုတိုးတက်စွာတီထွင်ခြင်းသို့မဟုတ်စာရိတ္တနှင့်မညီသောတီထွင်မှုများအပါအဝင် ကျန်းမာရေးနှင့်ဆန့်ကျင်သောတီထွင်မှုများမှတ်ပုံတင်ခြင်းအားခွင့်မပြုထားပါ။ '''အလုပ်လုပ်ခြင်း'''-၅နှစ်တာအတွက် မှတ်ပုံတင်ထားသော သက်တမ်းကာလအတွင်း အလုပ်လုပ်ကိုင်ခြင်းမရှိခဲ့သော် ထိုမှတ်ပုံတင်မှု ပျက်ပြယ်သွားပေမည်ဖြစ်သည်။ အမည်ခံအလုပ်လုပ်ခြင်းအတွက် မည်သည့်ပြဋ္ဌာန်းချက်မျိုးမှမရှိပါ။ ထို့ကြောင့် မှတ်ပုံတင်မူပိုင်ခွင့်ချပေးထားစဉ် ၅နှစ်သက်တမ်းအတွင်း လုပ်ငန်းကိုလုပ်ဆောင်ရန်အကြံပြုထားသည်။ '''မူပိုင်ခွင့်လျှောက်ထားခြင်း'''-အီရန်ပါလီမန်သည် ၂၀၀၇ ခုနှစ်အောက်တိုဘာလတွင် (ပီတီစီ)အဖွဲ့ ဝင်နိုင်ငံများ အားလုံးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန်အတွက် သဘောတူလက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ ထိုသဘောတူညီချက်မှာ (ပီတီစီ)အဖွဲ့ဝင်သောနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံတွင် မူပိုင်ခွင့်လျှောက်ထားရယူထားပါက (ပီတီစီ)အဖွဲ့ဝင်ထားသော အခြားနိုင်ငံများတွင် ယင်းမူပိုင်ခွင့်သည် အကျုံးဝင်ကြောင်းပင်ဖြစ်လေသည်။. မူပိုင်ခွင့်လျှောက်ထားမှတ်ပုံတင်ရန်အတွက် အောက်ပါစာရွက်စာတမ်းများကို စတင်လျှောက်ထားသည့်နေ့မှ ၆ လအတွင်း အီရန်နိုင်ငံမူပိုင်ခွင့်မှတ်ပုံတင်ဦးစီးဌာနသို့ တင်ပြနိုင်ရမည်။ ထို၆လသက်တမ်းကာလအတွင်း(တင်ပြနိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပါက) တစ်ကြိမ်သာလျှင် သက်တမ်းတိုးပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ အဆိုပါလျှောက်ထားသူသည်အောက်ပါအချက်အလက်များကိုတင်ပြနိုင်ရမ်ည်။ အမည်နှင့်လိပ်စာ တီထွင်မှုသို့မဟုတ်ရှာဖွေတွေ့ရှိမှု၊သက်ဆိုင်ရာတရားဝင်အီရန်ကောင်စစ်ဝန်ရုံးမှ ပါဝါ၊ မူပိုင်ခွင့်လက်မှတ်သက်ဆိုင်ရာမှထောက်ခံချက်မိတ္တူ ၊ သို့မဟုတ်(ပဲရစ်ကွန်ဗင်းရှင်းပြဋ္ဌာန်းချက်မှအကျိုးအမြတ်ကိုအသုံးပြုနေလျှင် ၎င်းမှလျှောက်လွှာ)အကယ်၍ လျှောက်ထားသူသည် ပိုင်ရှင်မဟုတ်ပါက ၊အဆိုပါ ပြောင်းရွှေ့ခြင်းဆိုင်ရာထောက်ခံချက် စာရွက်စာတမ်းများ၏မိတ္တူ ဤအကြောင်းအရာနှင့် စပ်ဆိုင်သော အချက်သုံးခုမိတ္တူ တောင်းဆိုမှုများ အစီအစဉ်များနှင့်လုပ်ဆောင်ချက်များ။ အဆိုပါလျှောက်လွှာတင်မှုတွင် အထောက်အထားအပြည့်စုံမှုကြောင့်လည်းကောင်း(သို့) တည်ဆဲဥပဒေနှင့်ဆန့်ကျင်နေသည်အတွက်ကြောင့်လည်းကောင်း သက်ဆိုင်ရာမှ ပယ်ချခြင်းခံခဲ့ရပါလျှင် မူပိုင်ခွင့်လျှောက်ထားသူတစ်ဦးသည် ရှေ့နေတစ်ဦး၏အကူအညီဖြင့် တရားရုံးသို့ဦးတိုက်လျှောက်ထားပြီး အဘယ်ကြောင့်ပယ်ချခဲ့သည်ကို မေးမြန်းပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ === စာမူ မူပိုင်ခွင့် === '''မူပိုင်ခွင့်လျှောက်ထားနိုင်သောအရာများ'''- စာအုပ်စာပေများ၊ဇာတ်ညွှန်းများ၊လက်ကမ်းစာစောင်များ၊ပညာပိုင်းဆိုင်ရာရေးသားမှုများ၊အနုပညာပိုင်းဆိုင်ရာ အရေးအသားများ ဇာတ်စင်သို့မဟုတ်မျက်နှာပြင်ဖျော်ဖြေပွဲများအတွက် သို့မဟုတ် ရေဒီယိုနှင့်ရုပ်မြင်သံကြားတို့ကထုတ်လွှင့်မှုအတွက်အော်ဒီယိုပုံရိပ်ယောင် ပန်းချီကားများ၊ပုံများ၊ ရေးဆွဲ၊ဒီဇိုင်းများ၊အလှဆင်အရေးအသားများ၊မြေပုံများ၊ ရိုးရှင်းသောသို့မဟုတ်ရှုပ်ထွေးသော ထုံးစံဖြင့်အလှဆင်ခြင်းထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့်စိတ်ကူးယဉ်အလုပ်များ၊ပန်းပု အမျိုးအစားများ ဗိသုကာ ဒီဇိုင်းများ ပုံကြမ်းများနှင့်အဆောက်အဦးများပုံများ၊နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့်ရိုက်ကူးထားသောဓာတ်ပုံများ၊လက်မှုပညာနှင့် လက်မှုပညာ၏မူရင်းဆောင်းပါးများနှင့်စက်မှုအနုပညာကော်ဇောများနှင့်ကော်ဇောဒီဇိုင်းများ၊ရှေးရိုးဓလေ့အခြေခံသော အမွေအနှစ်များနှင့်အမျိုးသားရေးအမွေအနှစ်များအပေါ်အခြေခံထားသောမူရင်း ယဉ်ကျေးမှုနှင့်အနုပညာနှင့်သက်ဆိုင်သောအလုပ်များ ဖြစ်သည်။ '''သက်တမ်း'''- စာရေးဆရာတစ်ဦး၏ ဘဏ္ဏာရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီးခံစားခွင့်သည် ၎င်းသူသေဆုံးပြီးနှစ်ပေါင်း၃၀ထိ၎င်း၏မိသားစုဝင်များမှ ခံစားခွင့်ရှိသည်။ အကယ်၍၎င်း၏ အမွေဆက်ခံသူ မိသားစုများမရှိခဲ့ပါမူ အနုပညာနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာနမှ အများအကျိုးပြုခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်များလုပ်ဆောင်ရန်အတွက် ၎င်း၏ခံစားခွင့်များကို ဆက်လက်ထိမ်းသိမ်းပေးထားမည်ဖြစ်သည်။၂၀၁၀ ခုနှစ်ဇူလိုင်လတွင် အီရန်ပါလီမန်သည် မူပိုင်ခွင့်ဥပဒေကို စာရေးဆရာများနှင့် ဖန်တီးရှင်များအတွက် ကူးယူဖြန့်ဝေခွင့်နှင့် လုပ်ငန်းဆိုင်ရာမှ အမြဲတမ်းအကျိုးခံစားနိုင်စေရန် ဥပဒေမူသစ်တစ်ရပ် ကိုပြောင်းလဲပြင်ဆင်ခဲ့သည်။.<ref name="presstv.com" /> === အမှတ်တံဆိပ် === '''အမျိုးအစားများနှင့်သက်တမ်းကာလ:'''  (၁၀)နှစ်အတွက်မည်မှတ်ပုံတင်ထားသည့်အ မှတ်တံဆိပ်သည် အကန့်အသတ်မရှိ ထပ်မံသက်တမ်းတိုးနိုင်ပြီး သက်တမ်းကို ထပ်မံ၍ နောက်ထပ် ၁၀ နှစ်တိုးနိုင်ပေသည်။ '''ဥပဒေအကျိုးသက်ရောက်မှု''': ကုန်ပစ္စည်းများပေါ်တွင်ပါရှိသည့် အမှတ်တံဆိပ်သည် ၎င်းအမှတ်တံဆိပ်ကို မှတ်ပုံတင်လျှောက်ထားသူနှင့်သာ သက်ဆိုင်ပြီး ၎င်းသူသာလျှင် ထိုအမှတ်တံဆိပ်၏ ပိုင်ရှင်ဖြစ်သည်။ ထိုအမှတ်တံဆိပ်ပိုင်ရှင်သည် ယှဉ်ပြိုင်ထုတ်လုပ် လာသော အခြားအမှတ်တံဆိပ်အတုများကို တားဆီးနိုင်သည်။ မှတ်ပုံတင်ထားသောကုန်အမှတ်တံဆိပ်(သို့) မှတ်ပုံတင်လျှောက်ထားသောအမှတ်တံဆိပ်တို့သည် မှတ်ပုံတင်ထားသူ(သို့)လျှောက်ထားသူနှင့်သာသက်ဆိုင်ပြီး ဝယ်ယူစားသုံးသူများကို လှည့်ဖြားသော ဆင်တူရိုးမှားများမှ ယှည်ပြိုင်လာပါကလည်း မှတ်ပုံတင်ထားသူထံ၌အခွင့်အလမ်းများရှိပေသည်။ မည်သည့်မှတ်ပုံတင်ထားသောကုန်အမှတ်တံဆိပ်တစ်ခုကိုမဆိုဆန့်ကျင်ခြင်း(သို့) ဆင်တူရိုးမှားများ အတုများထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် မှတ်ပုံတင်ထားသော အမှတ်တံဆိပ်ကို ဆုံးရှုံအောင်ပြုလုပ်ခြင်းစသည်တို့နှင့်ပတ်သက်ပြီး ပြုလုပ်လာပါက တီဟီရန်တရားရုံးတော်သို့ ဦးတိုက်လျှောက်တိုင်ကြားနိုင်သည်။ ကုန်အမှတ်တံဆိပ် ယှဉ်ပြိုင်ခြင်းသည် ကုန်အမှတ်တံဆိပ်မှတ်ပုံတင်သည့် နေ့မှစ၍ သုံးနှစ်တာကာလအတွင်း၌သာဖြစ်ပြီး ထိုသုံးနှစ်ကျော်လွန်ပြီး မှတ်ပုံတင်ရရှိသွားပါက တရားရုံးတော်တွင်အတည်ဖြစ်သွား၏။  အမှတ်တံဆိပ်ပိုင်ရှင်သည် တတိယအုပ်စုဘက်မှ မိမိဆုံးရှုံးနစ်နာမှုပြုလုပ်မှုများကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ဥပဒေရေးရာများဖြင့် အကာအကွယ်ပြုလုပ်ထားနိုင်သည်။ ထိုသို့ပြုလုပ်ထားမှုသည် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုကိုကုစားရန်အတွက်လည်းကောင်းကုန်ကျစရိတ်များနှင့်ထပ်မံချိုးဖောက်မှုများတားဆီးရန်အတွက်လည်းကောင်းဖြစ်ပေသည်။ အစ္စလာမ့်ရာဇသတ်ကြီး ပုဒ်မ ၅၂၉နှင့်၅၃၀အရ တံဆိပ်အတုပြုလုပ်ခြင်း(သို့)ခွင့်ပြုချက်မရှိပဲ ထိုတံဆိပ်ကိုအသုံးပြုခြင်းသည်နိုင်ငံတော်ဥပဒေပုဒ်မအရ ထောင်ဒဏ်(၂)နှစ်ကျစေနိုင်သည်။၎င်းအပြင် နိုင်ငံပိုင်ကုမ္ပဏီများ၏အမှတ်တံဆိပ်များကို အတုပြုလုပ်ခြင်း စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ၏တံဆိပ်အတုပြုလုပ်ခြင်းနှင့် တရားမဝင်အသုံးပြုခြင်းများအတွက် ထောင်ဒဏ်၃နှစ်မှ၁၅ (သို့)၆ လမှ ၃ နှစ်အထိ အသီးသီးကျခံစေနိုင်သည်။။ '''မှတ်ပုံတင်ရန်မလိုသောအရာများနှင့် မလျှောက်ထားနိုင်သောအရာများ'''- အီရန်နိုင်ငံတော်အလံ၊နိုင်ငံတော်မှ ခွင့်မပြုသည့်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစဉ်၌သုံးသောအလံအမျိုးမျိုး၊ဆုတံဆိပ်များနှင့် နိုင်ငံပိုင်အမှတ်အသားများဥပမာ အီရန်နိုင်ငံကြက်ခြေနီအမှတ်တံဆိပ်(သို့)အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီအမှတ်တံဆိပ်နှင့် နိုင်ငံတော်အာဏာပိုင်များကို ထောက်ခံအားပေးသော ဝေါဟာရများနှင့်စာတမ်းများ၊လူတို့၏စာရိတ္တနှင့် စည်းစနစ်ကို ဖျက်စီးစေမည့် အမှတ်အသားများ(၎င်းအမှတ်အသားများနှင့်ပတ်သက်ပြီး အီရန်တွင်အခြားသော နိုင်ငံများထက် ပိုမိုပြင်းထန်စွာကန့်ကွက်ထားလေသည်)၊အခြားသူများမှတ်ပုံတင်ထားသည့်အမှတ်တံဆိပ်နှင့် အလွန်ပင် ဆင်တူပြီး ဝယ်ယူသူများအထင်မှားစေမည့် အမှတ်တံဆိပ်များ ။ '''လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ခြင်း'''-အကယ်၍ မှတ်ပုံတင်ထားသော အမှတ်တံဆိပ်တစ်ခုသည် အီရန်နိုင်ငံတွင်း၌ဖြစ်စေ(သို့)ပြည်ပ၌ဖြစ်စေ သုံးနှစ်မည်သည့်လုပ်ငန်းလုပ်ဆောင်မှုမျှ မရှိခဲ့မှုအတွက် ပိုင်ရှင်ဘက်မှသော်လည်းကောင်း၊၎င်း၏တရားရေးဆိုင်ပိုင်ခွင့်ရှိသူမှသော်လည်းကောင်း ခိုင်လုံသောသက်သေတစ်စုံတစ်ရာ မပြနိုင်ခဲ့ပါလျှင် စိတ်ဝင်စားသူအခြားပါတီ တစ်ဦးမှ တရားရုံးသို့ဦးတိုက်လျှောက်ပြီး ထိုအမှတ်တံဆိပ်ကို ဖျက်သိမ်းပေးရန်တောင်းခံပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ မှတ်ပုံတင်လျှောက်ထားခြင်း-အမှတ်တံဆိပ်တစ်ခုလျှောက်ထားရာတွင် အီရန်နိုင်ငံသားဖြစ်စေ(သို့)နိုင်ငံခြားသားဖြစ်စေ မိမိကိုယ်တိုင်(သို့)တရားရုံးတော်ရှေ့နေတစ်ဦးကို ကိုယ်စားလှယ်လွှဲပြီး စက်မှုဒီဇိုင်းများနှင့်အမှတ်တံဆိပ်များမှတ်ပုံတင်ဌာန([[တီဟီရန်မြို့]])သို့ သွားရောက်ပြီး လျှောက်လွှာပုံဖြည့်စွက်၍လျှောက်ထားချက်ပေးပို့နိုင်သည်။ တင်ပို့သည့်လျှောက်လွှာများကို စိတ်ပါဝင်စားသူတို့ ပြန်လည်စစ်ဆေးနိုင်ရန်နှင့် လိုအပ်လာပါကဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ရန်အတွက် သတင်းစာများတွင် မှတ်ပုံတင်ဌာနမှ တရားဝင်ထည့်သွင်းကြေညာပေးသွားမည်ဖြစ်သည်။ဌာနသည် လျှောက်ထားသည့်လျှောက်လွှာများတွင်ပါဝင်သောအချက်အလက်များကို မှတ်ပုံတင်ဥပဒေနှင့်ကိုက်ညီမှုရှိမရှိ စစ်ဆေးပြီးနောက် အကယ်၍ မှတ်ပုံတင်ဌာနမှ လျှောက်လွှာတစ်စုံတစ်ရာကို ပယ်ခဲ့လျှင် လျှောက်ထားသူအနေဖြင့် တရားရုံးတော်သို့ ဦးတိုက်လျှောက်ပြီး ပြန်လည်စိစစ်ပေးရန် တောင်းဆိုပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ၎င်းအပြင် စိစစ်ရေးရုံးသည် လျှောက်ထားလာသော ကုန်အမှတ်တံဆိပ်များကို ပဋိပကတစ်စုံတစ်ရာမရှိစေရန်အတွက်လည်းကောင်းယခင်က မှတ်ပုံတင်ထားမှုရှိမရှိကိုလည်းကောင်း မူပိုင်ခွင့်မှတ်ပုံတင်ခြင်းစည်းမျဉ်းဥပဒေများနှင့်အညီ စစ်ဆေးမည်ဖြစ်ပေသည်။ ယခင်က မှတ်ပုံတင်ထားသော အမှတ်တံဆိပ်များနှင့်တူညီမှုရှိခြင်း(သို့)မရှိခြင်း၊ ပုံစံဒီဇိုင်းအတွင်းအပြင်၊အသံထွက်နှင့်အရေးအသားအခြားဆင်တူရိုးမှားမှုများ အားလုံးတို့ကိုပါ အထူးထည့်သွင်းစစ်ဆေးသွားမည်ဖြစ်ပေသည်။ စီးပွားရေးအမှတ်တံဆိပ်တစ်ခုကို မှတ်ပုံတင်ရန်အတွက် လျှောက်ထားသူသည် အောက်ပါအချက်အလက်များကို တင်ပြရပေမည်။ အမည်၊နေရပ်လိပ်စာ၊အီရန်ကောင်စစ်ဝင်ရုံးမှထောက်ခံချက်(ရှေ့နေ၏တစ်ခုတည်းသောပါဝါအားလုံးအမှတ်တံဆိပ်များအတွက်လုံလောက်ပေသည်)စီးပွားရေးကုန်အမှတ်တံဆိပ်၏အသေးစိတ်ကို နမူနာ၁၂ မျိုးပစ္စည်းအမျိုးအမည်နှင့်အတန်းအစားကို (အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာစံချိန်သတ်မှတ်မှုနှင့်အညီ)တင်ပြရမည်။ == တိုင်းရင်းဆေးဝါးကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးအက်ဥပဒေ၂၀၀၃ == တိုင်းရင်းဆေးဝါးအမျိုးမျိုးကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်နိုင်ရန်အတွက် ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ဥပဒေတစ်ခုကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ တိုင်းရင်းဆေးဝါးအမျိုးမျိုးမှတ်ပုံတင်ခြင်း၊ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်းနှင့် ဆေးဝါးပင်နှင့် ဆေးဝါးစေ့အစံအမျိုးမျိုးတို့နှင့်ပတ်သက်ပြီး ခွင့်ပြုချက်ထုတ်ပေးရေးဥပဒေအသစ်များအရ မှတ်ပုံတင်လျှောက်လွှာတင်ခြင်းနှင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုများပြုလုပ်နိုင်ပေသည်။၎င်းအပြင် အက်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၅ အရ စိုက်ပျိုးထားသော ဆေးဝါးပင်များကို ထိမ်းသိမ်းပြီး ၎င်းတို့ဖြင့် စီးပွားရေးပြုလုပ်ခွင့်ကို ဆေးဝါးထုတ်လုပ်သူများအတွက် ၁၈နှစ် သက်တမ်းပေးထားသည်။ == ပထဝီအရိပ်လက္ခဏာများကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးဥပဒေ ၂၀၀၄ == ပထဝီအရိပ်လက္ခဏာများကို အသုံးပြုခြင်းသည် ထောက်ခံချက်တစ်ခုဖြစ်နိုင်ပေသည်မှာ ၎င်းသည်ထူးခြားချက်ရှိသောထုတ်ကုန်ဖြစ်ပြီး ပထဝီအနေအထားကြောင့် ကျော်ကြားမှုရှိပေသည်။ == လိုင်စင်နှင့် လုပ်ငန်းလုပ်ပိုင်ခွင့်ရယူခြင်း == လိုင်စင်နှင့် လုပ်ငန်းလုပ်ပိုင်ခွင့်လျှောက်ထားရာတွင်ကူညီပေးသော ဒေသခံစီးပွားဖက် အဖွဲ့အစည်းမြောက်မြားစွာရှိနေပေသည်။၎င်းတို့အတွင်းမှ အကျော်ကြားဆုံးမှာIran Chamber of Commerce Industries and Mines အီရန်စီးပွားကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးစက်မှုလုပ်ငန်းနှင့်သတ္တုတွင်းကုန်သည်ကြီးများအသင်းပင်ဖြစ်လေသည်။၎င်းအပြင်အခြားတစ်ခုမှာ အင်တာနက်ကိုအခြေပြုထားသော အဓိကမှီခိုအားထားရာဖြစ်သည့်Iran Trade Point Network အီရန် စီးပွားရေးဆုံမှတ် ကွန်ရပ် ပင်ဖြစ်လေသည်။၎င်းသည် ဒေသခံစီးပွားဖက်များ၏အခြေအနေကိုတင်ပြပေးလေသည်။။ မူပိုင်ခွင့်ဥပဒေကို လိုက်နာကျင့်သုံးမှုမရှိသော နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီများကို အီရန် ဆော့ဖ်ဝဲ စက်မှုလုပ်ငန်းတွင်ရင်းနှီးမြုတ်နှံမှုပြုလုပ်ခြင်းမှတားမြစ်ထားလေသည်။<ref>[http://www.iran-daily.com/1387/3104/html/economy.htm Iran daily: Software Exports Opportunities & Challenges] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090411122057/http://www.iran-daily.com/1387/3104/html/economy.htm|date=April 11, 2009}}</ref> == အီလက်ထရောနစ်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ခြင်း == အီရန်အစ္စလာမစ်အကြံပေးလွှတ်တော်(အီရန်ပါလီမန်)သည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် အီလက်ထရောနစ် ရောင်းဝယ်ဖေါက်ကားမှုကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ဥပဒေပုဒ်မ ၆၂-၆၆ အရ အီရန်နည်းပညာပိုင်ဆိုင်ခွင့်သည် အီလက်ထရောနစ်ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှုတိုင်း အကျုံးဝင်ကြောင်းဖော်ြပထားလေသည်။ ပြဋ္ဌာန်းချက်၆၂-၆၃ သည် စာရေးဆရာတို့၏ခံစားပိုင်ခွင့်များထိမ်းသိမ်းကာကွယ်ရေးနှင့်သက်ဆိုင်ပြီး ပြဋ္ဌာန်းချက်၆၄-၆၅ သည် စီးပွားရေးဆိုင်ရာလျှို့ဝှက်ချက်များကို အကာအကွယ်ပေးထားမှုအပေါ်အာမခံပေးထားပြီး ပြဋ္ဌာန်းချက်၆၆ သည် စီးပွားရေးကုန်ပစ္စည်းအမှတ်အသားများနှင့် ပိုင်ရှင်(domain)အမည်များအပေါ်အထောက်အကူပြုပေးထားလေသည်။။<ref>{{Cite web |url=http://www.ebusinessforum.com/index.asp?layout=rich_story&doc_id=8404&title=Overview+of+e%2Dcommerce+in+Iran&channelid=4&categoryid=31 |title=Telecommunications, telecoms, mobile, broadband, communications, TMT industry analysis and data from The EIU<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |access-date=7 May 2018 |archive-date=27 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927235405/http://www.ebusinessforum.com/index.asp?layout=rich_story&doc_id=8404&title=Overview+of+e-commerce+in+Iran&channelid=4&categoryid=31 |url-status=dead }}</ref><ref name="google1">{{cite web|url=https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:_3CPEjrHxEwJ:www.atrip.org/Content/Activities/Akhlagi%2520Iranian%2520IPR.doc+Law+for+the+protection+of+Rights+of+the+Authors+of+Computer+Programs+Iran&hl=en&pid=bl&srcid=ADGEESgJjeL5cW_qvxATp_jbrm5KNMa7iswaee4wOn74WvAeBDaGUJoorTZxdYGN9vhcyvdekROySTNufUT8lqj83HqX9QINVH4e8hobqs8jsV2BMKEkpy0yCxyUBdmRJZx57z0VBylo&sig=AHIEtbSLOmNYdqtNm4cq87GyXbryItkrTw|title=Powered by Google Docs|publisher=Docs.google.com|date=|accessdate=2012-02-05}}</ref> == အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာသဘောတူညီချက် == === ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ပိုင်ဆိုင်မှုများအား ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေး === အီရန်သည် ယဉ်ကျေးမှုပိုင်းဆိုင်ရာ အမွေအနှစ်များကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးကွန်ဗေးရှင်းသည် (၁၉၅၄ခုနှစ် မေလ ၁၄ တွင် Hague မြို့)၌ဖြစ်ပွားသော လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများကြောင့် ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင်ဖွဲ့စည်း အတည်ပြုခဲ့သည်။၎င်းအပြင် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များကို ခွင့်ပြုချက်မရှိပဲ သယ်ဆောင်ခြင်းနှင့်အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်ခြင်းများတားဆီးချုပ်ကိုင်ရေးကွန်ဗေးရှင်း(ပဲရစ်မြို့ နိုဝင်ဘာ၁၄ရက်၁၉၇၀ခုနှစ်)အရ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် (၁၉၇၂ခုနှစ်၊နိုဝင်ဘာ၁၆ရက် ပဲရစ်မြို့) သဘာ၀အမွေအနှစ်ယဉ်ကျေးမှုပစ္စည်းများထိမ်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးကွန်ဗေးရှင်းအရအတည်ပြုခဲ့သည်။ ၁၉၅၄ခုနှစ် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများကြောင့် ဟိဂ်ကွန်ဗေးရှင်းကို ဒုတိယအကြိမ် (ဟိဂ်မြို့ မတ်လ၂၆ ရက်၁၉၉၉ခုနှစ်)တွင်အတည်ပြုခဲ့ပြီး ထိုကွန်ဗေးရှင်းအရ အီရန်သည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင်အတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://portal.unesco.org/la/conventions_by_country.asp?contr=IR&language=E&typeconv=1|title=Ratified and non Ratified conventions by country, UNESCO|publisher=Portal.unesco.org|date=|accessdate=2012-02-05|archivedate=27 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120127203020/http://portal.unesco.org/la/conventions_by_country.asp?language=e&contr=IR&typeconv=1}}</ref> === စက်မှုပစ္စည်းများပိုင်ဆိုင်မှုကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးကွန်ဗေးရှင်း (a.k.aပဲရစ် ကွန်ဗေးရှင်း)၁၉၅၉ === အီရန်သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စက်မှုပစ္စည်းများပိုင်ဆိုင်မှုကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးကွန်ဗေးရှင်း(ပဲရစ်ကွန်ဗေးရှင်းတွင် သဘောတူလက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ ထိုပဲရစ်ကွန်ဗေးရှင်းသည် အီရန်အား တောင်းခံနေသည်မှာ အီရန်သည် ကွန်​ဗေးရှင်းဝင် နိုင်ငံများအားလုံး၏ စက်မှုပစ္စည်းများပိုင်ဆိုင်မှုကို မိမိတို့စက်မှုပစ္စည်းများကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပေးသည့်အတိုင်း အကာအကွယ်ပေးရန်ဖြစ်သည်။ === ကမ္ဘာ့နည်းပညာ မူပိုင်မှုအဖွဲ့အစည်း (WIPO) ၂၀၀၂ === အီရန်သည် ကမ္ဘာ့နည်းပညာမူပိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်း(WIPO)တွင်၂၀၀၂ခုနှစ်၌အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့ပြီးနည်းပညာမူပိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာစာချုပ်အတော်များများတွင် ပါဝင်ခဲ့သော်လည်း (WIPO)တွင်ကော်ပီရိုက်စာချုပ်၌လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ခြင်းမရှိသေးပါ။ WIPO၏ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်အရ (၂၀၁၃ခုနှစ်ကမ္ဘာ့နည်းပညာမူပိုင်ခွင့်စံချိန်စံညွှန်း)တွင် အီရန်သည် ကမ္ဘာတွင် အီရန်နိုင်ငံသားများတီထွင်မှုမူပိုင်ခွင့်လျှောက်ထားခြင်းနှင့်စက်မှုစီမံကိန်း၁၀၀ နှင့် စီးပွားရေးအမှတ်တံဆိပ်၈၂ မျိုးမှတ်ပုံတင်ခြင်းတို့ဖြင့် အဆင့်၉၀တွင် ရပ်တည်ခဲ့ပြီး ဂျော်ဒန်နှင့်ဗင်နီဇွဲလားတို့ထက် အဆင့်နိမ့်ခဲ့ပေမဲ့ ယီမန်နှင့် ဂျော်မိုင်ကာတို့ထက်ပင်အဆင့်သာလွန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.wipo.int/export/sites/www/freepublications/en/intproperty/941/wipo_pub_941_2013.pdf|title=Archived copy|accessdate=2014-05-30|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140610115933/http://www.wipo.int/export/sites/www/freepublications/en/intproperty/941/wipo_pub_941_2013.pdf|archivedate=2014-06-10|df=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wipo.int/ipstats/en/wipi/index.html|title=Launch of World Intellectual Property Indicators – 2015 Edition|publisher=|accessdate=2 April 2016|archive-date=12 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160412190020/http://www.wipo.int/ipstats/en/wipi/index.html}}</ref> ===  အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမှတ်ပုံတင်ခြင်းကိုရည်မှတ်သော မက်ဒရစ်သဘောတူညီချက်၂၀၀၃ === ၂၀၀၃ခုနှစ်စက်တင်ဘာလတွင် ဝန်ကြီးများနှီးနှောတိုင်ပင်ရေးအဖွဲ့သည် H24305T / 6921ကို လိုက်နာရန်အတည်ပြုခဲ့ကြသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အီရန်သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မှတ်ပုံတင်ခြင်းနှင့် စည်းမျဉ်းများကိုလိုက်နာရန်အတွက် မဒ်ရီဒ်စာချုပ်တွင်လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည့်အတွက်ကြောင့်ပင်ဖြစ်လေသည်။ စာချုပ်ပါစည်းမျဉ်းများအရ နိုင်ငံတစ်ခုအတွင်း နေထိုင်သူများချုပ်ဆိုထားသော စာချုပ်များကို မှတ်ပုံတင်ထားမည်ဆိုပါက ယင်းနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့နည်းပညာမူပိုင်ခွင့်စာချုပ်( WIPO)တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးထားသော နိုင်ငံဖြစ်ပါက ထိုစာချုပ်ကို အခြား( WIPO) အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများက စောင့်ရှောက်ပေးရန်တာဝန်ရှိသည်။ === ဇာစ်မြစ်နှင့်၎င်းတို့၏နိုင်ငံတကာမှတ်ပုံတင်ခြင်း လိစ္စဘွန်းသဘောတူညီချက်စာချုပ်၂၀၀၅ === ၂၀၀၅ခုနှစ်တွင် အီရန်သည်Lisbon Agreement for the Protection of Appellations of Origin and their International Registration, ဇာစ်မြစ်နှင့် ၎င်းတို့၏နိုင်ငံတကာမှတ်ပုံတင်ခြင်း လိစ္စဘွန်းသဘောတူညီချက်စာချုပ်တွင် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ဝင်ရောက်ခြင်းအားဖြင့် မြေပထဝီအမည်နာမနှင့် ၎င်းမှထွက်ကုန်များကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုပြုခဲ့ပြီး အာမခံပေးခဲ့သည်။ ထိုလီစ္စဘွန်စာချုပ်သည် ၂၀၀၆ ခုနှစ် မတ်လတွင် လက်တွေ့အကောင်အထည်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့အကောင်အထည်ပေါ်လာခြင်း၏ရလဒ်တစ်ခုမှာ အီရန်ကောက်အခွန်ဌာနမှ ပြည်ပမှတင်သွင်းကုန်များကို တားဆီးနိုင်ခဲ့ပြီး အီရန်အမှတ်တံဆိပ်ပါ ကုန်များကို ခွင့်ပြုခဲ့သည်။။<ref>{{cite web|url=http://www.iran-daily.com/1388/3460/html/economy.htm|accessdate=October 13, 2009|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090806060924/http://www.iran-daily.com/1388/3460/html/economy.htm|archivedate=August 6, 2009}}Missing or empty <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;title=</code> ([//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors%23citation_missing_title help]) [[Category:Pages with citations lacking titles]] [[Category:Pages with citations having bare URLs]]</ref> == WTOမူပိုင်ခွင့်ဥပဒေများ == အီရန်အစိုးရသည် ကော်ပီရိုက်ဥပဒေနှင့်စပ်လျဉ်းသော ဥပဒေများကို ရပ်တန့်ဖို့ရန်တွက်နှင့် လိုင်စင်မဲ့ဆော့ဖ်ဝဲများကို အမြောက်အမြားအခမဲ့ဖြန့်ဝေခြင်းတို့နှင့်ပတ်သက်ပြီး သဘောမတူခဲ့ပေ။linuxမှ ဆော့ဖ်ဝဲများကို အခြားကမ္ဘာ့နည်းပညာဆိုင်ရာမူပိုင်ခွင့်ဥပဒေ ပြင်းပြင်းထန်ထန်ချမှတ်ထားသော နိုင်ငံများတွင်ပင် လိုင်စင်မဲ့ကူးယူဖြန့်ဝေလျက်ရှိသည်။ အီရန်တွင်လည်း ထိုသို့ကူးယူဖြန့်ဝေမှုသည် ပိုမိုများပြားပေသည်။<ref>[http://www.theage.com.au/articles/2004/09/21/1095651288238.html?oneclick=true ''"Security fears spark Linux drive in Iran".'' ][//en.wikipedia.org/wiki/The_Age The Age]<span>. September 21, 2004</span></ref> အီရန်သည် အကယ်၍ WTO ကော်ပီရိုက်([[ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့]])၏အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ခဲ့ပါမူ ကမ္ဘာ့ကော်ပီရိုက်ဥပဒေများကို လိုက်နာခြင်းအားဖြင့် မိမိ၏အခြေအနေကို ပြောင်းလဲမှုပြုလုပ်နိုင်သည်။ သို့သော်အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုယခင်ကတည်းမှ အီရန် WTO အဖွဲ့ဝင်ဖို့ရန်ကြိုးစားမှုများကို ၂၂ ကြိမ်ပိတ်ပင်တားဆီးခဲ့သည်။၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင်အီရန်သည် WTO ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့ ၏အပြည့်အဝအကျိုးခံစားခွင့်ရှိသောအဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာရန်ကြိုးစားမှုများကို နောက်ဆုံးအကြိမ်ပိတ်ပင်တားဆီးခဲ့ပြန်သည်။ ထို့ကြောင့်ထိုကိစ္စကို အပြန်အလှန်အပေးအယူကိစ္စအဖြစ်သတ်မှတ်ပြီး အီရန်သည်၎င်း၏အကျိုးစီးပွား များသည်WTO မူပိုင်ခွင့်စာချုပ်များအရမဟုတ်ကြောင်းဆုံးဖြတ်ခဲ့လေသည်။ ထို့ကြောင့်မိမိတို့၏သီသန့်ရပိုင်ခွင့်များကို မပြောင်းလဲခဲ့သလို မိမိတို့၏ ဥပဒေများကိုလည်း ပြောင်းခဲ့ခြင်းမရှိပါ။ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံခြားသား ကော်ပီရိုက်ရပိုင်ခွင့်သည် အီရန်အကြီးအကဲများ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အတိုင်းဆောင်ရွက်သွားရမည်ဖြစ်ပေသည်။ အီရန်ဆေးဝါးထုတ်လုပ်သူများသည် အစိုးရဘက်မှ နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာမူပိုင်ခွင့်ထောက်ပံ့မှုများဖြင့် ကင်းဝေးနေပေသည်။ ပေါင်းစပ်ကုထုံးများအတွက်မော်လီကျူးဖွံ့ဖြိုးဆဲအခြားနိုင်ငံများတွင်မူပိုင်ခွင့်ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးများအတွက်အရည်အချင်းပြည့်မှီစေနိုင်ခဲ့ပေမဲ့အီရန်သည်မူပိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာဥပဒေနှင့်ပတ်သက်ပြီး အားနည်းမှုများရှိနေပေသည်။ ထိုအကြောင်းအရာသည် အီရန်ကုမ္ပဏီတို့အဖို့ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် တိုးပေါက်ဖို့ရန်အတွက် အခက်အခဲများစွာ ဖြစ်လာဖွယ်ရာများရှိသည်။<ref>{{cite web|url=http://www.payvand.com/news/09/apr/1027.html|title=Business Monitor International: Iran Pharmaceuticals and Healthcare Report Q2, 2009|publisher=Payvand.com|date=2009-03-25|accessdate=2012-02-05|archive-date=29 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111129222751/http://www.payvand.com/news/09/apr/1027.html}}</ref> == ပိုမိုလေ့လာရန် == * [[အီရန်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး]] == ကိုးကား == {{reflist}} == လင့်ခ်များ == * [https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:_3CPEjrHxEwJ:www.atrip.org/Content/Activities/Akhlagi%2520Iranian%2520IPR.doc+Law+for+the+protection+of+Rights+of+the+Authors+of+Computer+Programs+Iran&hl=en&pid=bl&srcid=ADGEESgJjeL5cW_qvxATp_jbrm5KNMa7iswaee4wOn74WvAeBDaGUJoorTZxdYGN9vhcyvdekROySTNufUT8lqj83HqX9QINVH4e8hobqs8jsV2BMKEkpy0yCxyUBdmRJZx57z0VBylo&sig=AHIEtbSLOmNYdqtNm4cq87GyXbryItkrTw An Introduction to the Iranian Intellectual Property Law] * [https://web.archive.org/web/20130310232210/http://www.irantradelaw.com/wp-content/uploads/2010/03/Irans-Foreign-Trade-Regime-Report.pdf Memorandum of the foreign trade regime of Iran (2009) - Document describing all aspects of Iran's trade and economic policies, including intellectual property protection] - Ministry of Commerce (Iran) * [http://unctad.org/en/docs/iteipc20057_en.pdf Science, Technology and Innovation Policy Review - Iran] - United Nations Conference on Trade and Development (2005) * [http://www.wipo.int/clea/docs_new/pdf/en/ir/ir005en.pdf Act for the Protection of Authors, Composers and Artist Rights (1970)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013065800/http://www.wipo.int/clea/docs_new/pdf/en/ir/ir005en.pdf |date=13 October 2012 }} * [http://www.wipo.int/wipolex/en/details.jsp?id=7706 Patent, Industrial Design and Trademark Registration Act (2007)] * [http://www.wipo.int/wipolex/en/profile.jsp?code=IR IP related information about Islamic Republic of Iran] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180630110043/http://www.wipo.int/wipolex/en/profile.jsp?code=IR |date=30 June 2018 }} at [[ကမ္ဘာ့နည်းပညာမူပိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်း|WIPO]] website. * [http://www.ip-watch.org/weblog/index.php?p=1095 Iran’s New Law On IP Protection Moves It Onto International Stage] (2008) * [http://www.nourlaw.com Nourlaw] - Database on Iranian laws and regulations * [http://www.wipo.int/treaties/en/ShowResults.jsp?lang=en&treaty_id=15 WIPO's BERNE membership list of states] * [https://www.researchgate.net/researcher/2038839394_Alfred_Sarkissian Intellectual property rights for developing countries: Lessons from Iran] (2008) [[Category:အီရန်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး]] k127jzbndjku3u69lxut9sleu6r2sui 0 89484 1041975 1038880 2026-07-03T14:29:50Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥ် +ဉ်, -နှုတ်ထွက် +နုတ်ထွက်) 1041975 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |name=မောင်သင်း |honorific-suffix=ဒေါက်တာ |native_name= |native_name_lang=Burmese | image = Dr Maung Thin.jpg | image_size = 230px | caption = တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် စတင်ရက်တွင် တွေ့ရသော ဒေါက်တာမောင်သင်း (၂၀၂၆) | office = [[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] <br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး | term_start = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end = |appointer = [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] |president= [[မင်းအောင်လှိုင်]] |predecessor= ''ဝန်ကြီးဌာနစတင်'' [ယခင် အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန] |successor = |deputy= စစ်နိုင် |office1 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် |constituency1 = [[မိတ္ထီလာမြို့နယ်]] |term_start1 = ၁၈ မတ် ၂၀၂၆ |term_end1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |majority1 = ခိုင်လုံမဲ ၇၇၈၄၁ <br>{{small|(၅၆.၁၈ရာခိုင်နှုန်း)}} |predecessor1 = ကိုယ်တိုင် <br>{{small|([[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]])}} <br>{{small|([[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]])}} |successor1 = ''လစ်လပ်'' |order2=[[ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်]] |term_start2=၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆ |term_end2=၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁ |constituency2=[[မိတ္ထီလာမြို့နယ်]] |majority2=၉၆၃၁၄ (၅၈.၈၀%)<ref>{{cite web|url=https://www.mypilar.org/sites/mypilar.org/files/related-file-upload/pyithu_elections_results_uec_english_14_dec_2016.xlsx|title=Votes Records|work=mypilar.org|date=|accessdate=8 October 2017|language=en|archive-date=29 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170929231742/https://www.mypilar.org/sites/mypilar.org/files/related-file-upload/pyithu_elections_results_uec_english_14_dec_2016.xlsx|url-status=dead}}</ref> |predecessor2 = [[ဝင်းထိန်|ဦးဝင်းထိန်]] <br>{{small|([[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|NLD]])}} <br>{{small|([[ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၂|ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၂]])}} |successor2 = ''ကိုယ်တိုင်'' |office3=[[မန္တလေးတက္ကသိုလ်|မန္တလေးတက္ကသိုလ်ပါမောက္ခချုပ်]] |predecessor3=ဒေါက်တာခင်ဆွေမြင့် |successor3=ဒေါက်တာစောပြုံးနိုင် |term_end3=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၅ |term_start3=၆ မေ ၂၀၁၄ |office4=[[မိတ္ထီလာတက္ကသိုလ်]] ပါမောက္ခချုပ် |term_end4=၆ မေ၂၀၁၄ |term_start4=၂၇ ဇွန် ၂၀၁၈ |birth_date={{birth date and age|1955|04|13|df=y}} |birth_place=[[မြန်မာနိုင်ငံ]] |death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> |nationality=ဗမာ |party=[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] |parents=ဦးမာစီ(ဖခင်) |residence=၁၄ ရပ်ကွက်၊ [[တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]] |alma_mater=*[[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] (B.Sc)(M.Sc) *[[:en:University of Marburg|မားဘတ်တက္ကသိုလ်]] (Ph.D) |occupation=ပါမောက္ခချုပ် (ငြိမ်း)၊နိုင်ငံရေးသမား }} '''ဒေါက်တာမောင်သင်း'''သည် တက္ကသိုလ်ဆရာ၊ မိတ္ထီလာတက္ကသိုလ်နှင့် မန္တလေးတက္ကသိုလ်တို့၏ ပါမောက္ခချုပ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် [[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူ အဆိုပြုတင်ပြသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး၏ အမည်စာရင်းအား လွှတ်တော်သို့တင်သွင်း |url=https://news-eleven.com/article/311089 |access-date=2026-04-08 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ယခင် [[ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] တွင်လည်းကောင်း၊ လက်ရှိ [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] တွင်လည်းကောင်း [[မိတ္ထီလာမြို့နယ်]]မှ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီကပင် နှစ်ကြိမ်ဆက်တိုက် ရွေးချယ်ခံထားရသည့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရသစ်၌ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ခု ဖြင့် ဆောင်ရွက်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အတည်ပြု |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-264720/ |access-date=2026-04-08 |language=en-US}}</ref> == ပညာရေး == ဆရာမောင်သင်းမှာ အခြေခံပညာကို [[သနပ္ပင်မြို့]]တွင်သင်ကြားခဲ့သည်။ [[ရုက္ခဗေဒ]]အထူးပြုဖြင့် [[မော်လမြိုင် တက္ကသိုလ်|မော်လမြိုင်တက္ကသိုလ်]]၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]တို့တွင် ၁၉၇၃ မှ ၁၉၈၃ အထိ သင်ကြားခဲ့ပြီး သိပ္ပံဘွဲ့၊ မဟာသိပ္ပံဘွဲ့များ ရရှိခဲ့သည်။<ref>[http://second.omimyanmar.org/member/56cd5f393f609e7f488b45f5 • Open Myanmar Initiative<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ၁၉၈၅ မှ ၁၉၈၉ အထိ ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ [[:en:University of Marburg|မားဘတ်တက္ကသိုလ်]]မှ စာပေပါရဂူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ [[:en:Jadavpur University|ဂျာဒါဗျူတက္ကသိုလ်]]တွင် ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၆ ရက်မှ ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့အထိ [[:en:Cryobiology|ခရိုင်ရိုဘိုင်အိုလော်ဂျီ]] ဘာသာရပ်ကို ဘွဲ့လွန်သင်တန်းတက်ခဲ့သည်။ တဖန် ၁၉၉၆၊ ၁၉၉၉၊ ၂၀၀၁ ခုနှစ်များတွင်လည်း မားဘတ်တက္ကသိုလ်တွင် ဘွဲ့လွန်သုတေသနတန်းများ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ == ပညာရေးဝန်ထမ်း == ဒေါက်တာမောင်သင်းသည် ၁၉၈၀ မှ ၁၉၈၁ ခုနှစ်အထိ [[ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန်|ရန်ကုန်ဆေးတက္ကသိုလ် ၁]] ၊ ရုက္ခဗေဒဌာနတွင် သရုပ်ပြအဖြစ် စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၂ ခု ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်မှ ၁၉၉၂ ခု ဒီဇင်ဘာ ၃၁ ရက်နေ့အထိ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် သရုပ်ပြ၊ လက်ထောက်ကထိက ရာထူးများဖြင့် အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၇ ရက်မှ ၂၀၀၀ ခုနှစ်မေလ ၂၁ ရက်နေ့အထိ [[မော်လမြိုင်တက္ကသိုလ်]]တွင် လက်ထောက်ကထိက၊ ကထိကရာထူးများဖြင့် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ် ဇွန် ၁ ရက်မှ ၂၀၀၁ ခု ဒီဇင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့အထိ [[တောင်ငူတက္ကသိုလ်]]တွင် တွဲဖက်ပါမောက္ခ၊ ၂၀၀၁ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ရက်မှ ၂၀၀၅ နိုဝင်ဘာ ၂၁ ရက်နေ့အထိ [[မန္တလေးတက္ကသိုလ်]]၊ ရုက္ခဗေဒဌာန ပါမောက္ခ (ဌာနမှူး) ဖြစ်လာသည်။ ထိုအတောအတွင်း ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၇ ရက်မှ မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့အထိ မားဘတ်တက္ကသိုလ်တွင် ဧည့်ပါမောက္ခအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၁ ရက်နေ့မှ ၂၀၀၇ ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့အထိ [[ရတနာပုံတက္ကသိုလ်]]၏ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်၊ ၂၀၀၇ ဧပြီ ၁ ရက်မှ ၂၀၀၈ ဇွန် ၂၆ ရက်နေ့အထိ [[အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာန|အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာန (အထက်မြန်မာပြည်)]]၏ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၇ ရက်မှ ၂၀၁၄ မေလ ၆ ရက်နေ့အထိ [[မိတ္ထီလာတက္ကသိုလ်]] ပါမောက္ခချုပ်၊ ၂၀၁၄ ခုနှစ် မေလ ၆ ရက်နေ့မှ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့အထိ မန္တလေးတက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးတက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရင်း ဝန်ထမ်းဘဝမှ အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2026-04-07 |title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အစိုးရသစ် ဗိုလ်ချုပ်ဟောင်းတွေနဲ့ ဝန်းရံ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2026/04/07/412417.html |access-date=2026-04-08 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> == ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် == [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် မိတ္ထီလာမြို့နယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ခုနှစ် မတ်လတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးဝင်းမြင့်သည် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ဤတွင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးတီခွန်မြတ်သည် လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ [[ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနေရာအတွက် ၎င်းဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော်လည်း ရွေးကောက်မခံရဘဲ [[ထွန်းထွန်းဟိန်|ဦးထွန်းထွန်းဟိန်]]သည် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] တွင် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] ကိုယ်စားပြုပြီး [[မိတ္ထီလာမြို့နယ်]]ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။အဆိုပါမဲဆန္ဒနယ်တွင် [[ပြည်သူ့ပါတီ]]၊[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]]၊[[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]]၊ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၊တောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီတို့ပါ ဝင်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။ဒေါက်တာ မောင်သင်းသည် [[မိတ္ထီလာမြို့နယ်]]အတွင်း မဲပေးကြသူများ၏ ခိုင်လုံမဲ စုစုပေါင်း ၁၃၈၅၆၀ မဲ ရှိရာတွင် ၇၇၈၄၁မဲ ဖြင့် (မဲပေးကြသူများ၏ ရာခိုင်နှုန်း ၅၆.၁၈ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့်)အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ဤသို့ဖြင့် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်လာခဲ့သည်<ref>{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=4-1-2026_Anut_5_26_Pyithu_56%20.pdf&type=page_multiple_photo&code=215&sno=4917&token=7b57ef01d2f81f58b68f21687870d0b4f218e9bd82fdef468143971b5f76a9eb1af533c588043cdabd75c7f7454ada6beeaa98bc685af1cfe3c7b6874327215c|title=၂၀၂၅ ပါတီစုံအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၁)၊ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ|work=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်|access-date=၁၉ မတ် ၂၀၂၆|date=}}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref> ဒေါက်တာမောင်သင်းသည် မိတ္ထီလာမြို့နယ်၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် များစွာ ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ပြီး အောင်မြင်မှုများ ရရှိခဲ့သဖြင့် မဲဆန္ဒနယ် ပြည်သူများ၏ အားပေးထောက်ခံမှုကို ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၇ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူမှ ၎င်းအား လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် တတိယအကြိမ်ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် သို့အဆိုပြခဲ့သည်။လွှတ်တော်က ဧပြီ ၉ရက်တွင် လက်ခံခဲ့ပြီးနောက်၊ဧပြီ ၁၀ရက်တွင် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပြီး စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပဉ္စမနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81557 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ် == * [https://m.facebook.com/ေဒါက္တာေမာင္သင္း-ပါေမာကၡခ်ဳပ္-ျငိမ္း-မႏၱေလးတကၠသိုလ္-မိထီၱလာတကၠသိုလ္-754142501361523/?ref=104 Official Facebook Page] {{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}} [[Category:၁၉၅၅ မွေးဖွားသူများ]] [[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]] [[Category:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ‎]] [[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[Category:ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီဝင်များ]] 6b3bktol5o5qz7lzm3wswgx2uo3s28m 0 92462 1042005 1029933 2026-07-03T18:42:01Z ~2026-38106-13 145184 1042005 wikitext text/x-wiki {{Infobox language |name = တိုင်းလျန် |altname = တိုင်းလိုင်၊ ရှမ်းနီ |nativename= |states =မြန်မာနိုင်ငံ |region = [[ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်]]၊ [[မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်]]၊ [[မိုးညှင်းမြို့နယ်]]၊ [[မိုးကောင်းမြို့နယ်]] |speakers = ၁၀၀,၀၀၀ |date=၂၀၁၀ |ref=e18 |familycolor = Kradai |fam1=[[Kra–Dai languages|ကရာ–ဒိုင်း]] |fam2=[[တိုင်းဘာသာစကားများ|တိုင်း]] |fam3=[[အနောက်တောင် တိုင်းဘာသာစကားများ|အနောက်တောင်]] (ထိုင်း) |fam4=အနောက်မြောက် |script = [[မြန်မာစာ အရေးအသား]] (historical) |iso3=tjl |glotto=tail1248 |glottorefname=Tai Laing }} '''တိုင်းလိုင်''' သို့မဟုတ် '''တိုင်းလျန်''' သို့မဟုတ် '''ရှမ်းနီဘာသာစကား''' သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသော [[တိုင်းဘာသာစကား]]တစ်ခု ဖြစ်ပြီး [[ခန္တီးရှမ်းဘာသာစကား]]နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ယင်းတွင် ကိုယ်ပိုင်အရေးအသားစနစ်ရှိသည်။ ပြောဆိုသူအရေအတွက် အတိအကျကောက်ခံထားခြင်း မရှိသော်လည်း ၁၀၀,၀၀၀ ဝန်းကျင်ခန့်ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။ ==အမည်များ== တိုင်းလျန်၏ အမည်ကွဲများမှာ ရှမ်းနီ၊ ရှမ်းဗမာ၊ ရှမ်းကလေး၊ တိုင်းလျှန်၊ တိုင်းလိုင်၊ တိုင်းနိုင်း၊ တိုင်းဒိုင်း တို့ ဖြစ်ကြသည်။ (''Ethnologue'') ==ပျံ့နှံ့မှု== တိုင်းလိုင်ဘာသာစကားကို [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]အတွင်း၊ [[ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်]] ရှိ [[ချင်းတွင်းမြစ်]]၊ [[ဧရာဝတီမြစ်]] နှင့် [[ဥရုမြစ်]] တလျောက်တွင် ပြောဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ အတွင်းရှိ [[မိုးညှင်းမြို့နယ်]]၊ [[ဗန်းမော်မြို့နယ်]] နှင့် [[မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်]] တို့တွင်လည်း ပြောဆိုကြသည်။ ==ဒေသိယစကားများ== တိုင်းလိုင်ဘာသာစကားတွင် အုပ်စုခွဲနှစ်ခုရှိပြီး '''တိုင်းနိုင်း''' နှင့် '''တိုင်းလိုင်''' တို့ ဖြစ်ကြသည်။ တိုင်းနိုင်းများမှာ မြစ်ကြီးနား-မန္တလေး မီးရထားလမ်းတလျောက်တွင် နေထိုင်ကြပြီး၊ တိုင်းလိုင်မှ ာဥရုမြစ် ချင်းတွင်းမြစ်တလျောက်နှင့် က​ဘော်ချိုင့်ဝှမ်း​ဒေသတို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။ (''Ethnologue'') ==ကိုးကား== {{reflist}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ]] [[Category:တိုင်းဘာသာစကားများ]] 8275zsslbvws68vmodb2nlpje5tzcv8 0 93092 1041948 1041563 2026-07-03T14:18:12Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-သြ +ဩ) 1041948 wikitext text/x-wiki {{Infobox national football team | Name = ဘရာဇီး | Badge = <!--Please do not add File:Confederação Brasileira de Futebol (escudo).svg here without first looking at Wikipedia:Files for discussion/2016 February 18#File:Confederação Brasileira de Futebol (escudo).svg and discussing things with the administrator who closed the discussion--> | Badge_size = 150px | FIFA Trigramme = BRA | Nickname = {{nowrap|{{lang|pt|Seleção}} (The National Squad)}}<br />{{nowrap|{{lang|pt|Canarinho}} (Little [[Saffron finch|Canary]])}}<br />{{nowrap|{{lang|pt|Verde-Amarela}} (The Green and Yellow)}}<br /> | Association = {{nowrap|[[:en:Brazilian Football Confederation|CBF]]}} | Confederation = [[:en:CONMEBOL|CONMEBOL]] (တောင်အမေရိက) | Coach = Tite<ref>[http://globoesporte.globo.com/futebol/selecao-brasileira/noticia/2016/06/tite-aceita-proposta-e-e-o-substituto-de-dunga-no-comando-da-selecao.html "Tite aceita proposta e é substituto de Dunga no comando da Seleção"], globoesporte.com, 15 June 2016, Retrieved on 15 June 2016</ref> | Asst Manager = Sylvinho | Captain = ''Various''<ref>{{cite web|url=https://globoesporte.globo.com/futebol/selecao-brasileira/noticia/marquinhos-sera-o-capitao-do-brasil-na-despedida-das-eliminatorias.ghtml |publisher=Globoesporte.com |title = Marquinhos será o capitão do Brasil na despedida das eliminatórias contra o Chile |date=9 October 2017 |accessdate=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၈ }}</ref><ref>{{Cite web | title = FIFA World Cup Russia 2018 - Brazil vs Switzerland: Marcelo will be Brazil's captain for their opener in Russia | first1 = J.I.| last1 = García-Ochoa| first2 = Chris | last2 = Winterburn | work = Marca | date = 18 June 2018 | accessdate = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၈ | url = http://www.marca.com/en/world-cup/2018/06/16/5b2539c2268e3eba668b4595.html}}</ref> | Most caps = Cafu (၁၄၂)<ref>[https://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/stats-centclub/52/00/59/centuryclub290715_neutral.pdf “FIFA Century Club”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161018144458/http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/stats-centclub/52/00/59/centuryclub290715_neutral.pdf |date=18 October 2016 }}. FIFA. Retrieved 9 June 2018</ref><ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/cafu-intl.html |title=Marcos Evangelista de Morais "CAFU" – Century of International Appearances |publisher=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|RSSSF]] |date=23 July 2006 |accessdate=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၈ |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090221202802/http://rsssf.com/miscellaneous/cafu-intl.html |archivedate=21 February 2009 }}</ref> | Top scorer = ပီလီ (၇၇)<ref name="apppearancesandgoals">{{cite web|title=Brazil – Record International Players|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/braz-recintlp.html|accessdate=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၈|date=7 November 2008|publisher=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|RSSSF]]}}</ref> | FIFA Rank = {{Nft rank|2|stay||date=၇ ဇွန် ၂၀၁၈}} | FIFA max = ၁ | FIFA max year = 159 times on 8 occasions<ref>23 September 1993 until 19 November 1993, 19 April 1994 until 14 June 1994, 21 July 1994 until 16 May 2001, 3 July 2002 until 14 February 2007, 18 July 2007 until 19 September 2007, 1 July 2009 until 20 November 2009, 28 April 2010 until 14 July 2010, 6 April 2017</ref> | FIFA min = ၂၂ | FIFA min date = ဇွန် ၂၀၁၃ | Elo Rank = {{Nft rank|2|down|1|date=၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၁၈}}<!-- Elo rankings change often and irregularly; there are no "releases" from which a team can go up or down in ranking --> | Elo max = ၁ | Elo max year = 8,640 days on 39 occasions<ref>1958–63, 1965–66, 1970–74, 1978–79, 1981–83, 1986–87, 1990, 1992, 1994–00, 2002–10, 2016–2017</ref> | Elo min = ၂၀ | Elo min date = ၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၁ | Home Stadium = Various | pattern_la1 = _bra20H | pattern_b1 = _bra20H | pattern_ra1 = _bra20H | pattern_sh1 = _bra20h | pattern_so1 = _bra20h | leftarm1 = FFCC00 | body1 = FFCC00 | rightarm1 = FFCC00 | shorts1 = 0000FF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _bra20A | pattern_b2 = _bra20A | pattern_ra2 = _bra20A | pattern_sh2 = _bra19aw | pattern_so2 = _nikeyellow | leftarm2 = 003CFF | body2 = 003CFF | rightarm2 = 003CFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = 003CFF | First game = {{fb|ARG}} ၃–၀ {{fb-rt|BRA|1889}}<br>([[ဗျူနိုအေးရိစ်မြို့]]၊ [[အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ]];၂၀ စက်တင်ဘာ ၁၉၁၄)<ref name="fifawebsitebrazilargentina">{{cite web |title=Argentina versus Brazil |url=https://www.fifa.com/worldfutbol/statisticsandrecords/headtohead/team1=ARG/team2=BRA/index.html |accessdate=5 January 2009 |publisher=FIFA.com (Fédération Internationale de Football Association) }} {{Dead link|date=October 2010|bot=H3llBot}}</ref> | Largest win = {{fb|BRA|1968}} ၁၄–၀ {{fb-rt|NCA}}<br>([[မက္ကဆီကိုမြို့]]၊ [[မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ]]; ၁၇ အောက်တိုဘာ ၁၉၇၅)<ref>{{cite web|url=http://www.eloratings.net/Brazil.htm |title=Brazil matches, ratings and points exchanged |publisher=Eloratings.net |date= |accessdate=;}}</ref> | Largest loss = {{fb|URU}} ၆–၀ {{fb-rt|BRA|1889}}<br>(Viña del Mar, [[ချီလီနိုင်ငံ]]; ၁၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၂၀) {{fb|BRA}} [[:en:Brazil v Germany (2014 FIFA World Cup)|၁–၇]] {{fb-rt|GER}}<br>(Belo Horizonte, [[ဘရာဇီးနိုင်ငံ]]; ၈ ဇူလိုင် ၂၀၁၄) | World cup apps = ၂၁ | World cup first = ၁၉၃၀ | World cup best = ချန်ပီယံ ([[:en:1958 FIFA World Cup|၁၉၅၈]], [[:en:1962 FIFA World Cup|၁၉၆၂]], [[:en:1970 FIFA World Cup|၁၉၇၀]], [[:en:1994 FIFA World Cup|၁၉၉၄]], [[:en:2002 FIFA World Cup|၂၀၀၂]]) | Confederations cup apps = ၇ | Confederations cup first = [[:en:1997 FIFA Confederations Cup|၁၉၉၇]] | Confederations cup best = Champions ([[:en:1997 FIFA Confederations Cup|၁၉၉၇]], [[:en:2005 FIFA Confederations Cup|၂၀၀၅]], [[:en:2009 FIFA Confederations Cup|၂၀၀၉]], [[:en:2013 FIFA Confederations Cup|၂၀၁၃]]) | Regional name = [[:en:Copa América|Copa América]] | Regional cup apps = ၃၅ | Regional cup first = [[:en:1916 South American Championship|၁၉၁၆]] | Regional cup best = Champions ([[:en:1919 South American Championship|၁၉၁၉]], [[:en:1922 South American Championship|၁၉၂၂]], [[:en:1949 South American Championship|၁၉၄၉]], [[:en:1989 Copa América|၁၉၈၉]], [[:en:1997 Copa América|၁၉၉၇]], [[:en:1999 Copa América|၁၉၉၉]], [[:en:2004 Copa América|၂၀၀၄]], [[:en:2007 Copa América|၂၀၀၇]]) | 2ndRegional name = [[:en:Roca Cup|Copa Roca]] / [[:en:Superclásico de las Américas|Superclásico de las Américas]] | 2ndRegional cup apps = | 2ndRegional cup first = | 2ndRegional cup best = | 3rdRegional name = [[:en:Panamerican Championship|Panamerican Championship]] | 3rdRegional cup apps = ၃ | 3rdRegional cup first = [[:en:1952 Panamerican Championship|၁၉၅၂]] | 3rdRegional cup best = Champions ([[:en:1952 Panamerican Championship|၁၉၅၂]], [[:en:1956 Panamerican Championship|၁၉၅၆]]) | medaltemplates = {{MedalTop}} {{MedalSport|Men's [[:en:Association football|football]]}} {{MedalCompetition|[[:en:Football at the Summer Olympics|Olympic Games]]<ref>After 1988, the tournament has been restricted to squads with no more than 3 players over the age of 23, and these matches are not regarded as part of the national team's record, nor are caps awarded.</ref>}} {{MedalGold|[[:en:Football at the 2016 Summer Olympics|2016 Rio de Janeiro]]|[[:en:Football at the 2016 Summer Olympics – Men's tournament|Team]]}} {{MedalSilver|[[:en:Football at the 1984 Summer Olympics|1984 Los Angeles]]|[[:en:Football at the 1984 Summer Olympics – Men's team squads#Brazil|Team]]}} {{MedalSilver|[[:en:Football at the 1988 Summer Olympics|1988 Seoul]]|[[:en:Football at the 1988 Summer Olympics – Men's team squads#Brazil|Team]]}} {{MedalSilver|[[:en:Football at the 2012 Summer Olympics|2012 London]]|[[:en:Football at the 2012 Summer Olympics – Men's team tournament|Team]]}} {{MedalBronze|[[:en:Football at the 1996 Summer Olympics|1996 Atlanta]]|[[:en:Football at the 1996 Summer Olympics – Men's team tournament|Team]]}} {{MedalBronze|[[:en:Football at the 2008 Summer Olympics|2008 Beijing]]|[[:en:Football at the 2008 Summer Olympics – Men's team tournament|Team]]}} {{MedalBottom}} }} '''ဘရာဇီး အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း'''({{lang-pt|Seleção Brasileira de Futebol}})သည် နိုင်ငံတကာကစားပွဲများ၌ [[ဘရာဇီးနိုင်ငံ]]ကိုယ်စားပြု အမျိုးသားဘောလုံးအသင်းဖြစ်သည်။ ဘရားဇီးနိုင်ငံ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်([[:en:Brazilian Football Confederation|Brazilian Football Confederation]]) (CBF) မှ အုပ်ချုပ်သော အသင်းတစ်သင်းဖြစ်ပြီး [[ဖီဖာ]]အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအဖြစ် ၁၉၂၃ ခုနှစ်ကတည်းက ဖြစ်ခဲ့ပြီး [[:en:CONMEBOL|CONMEBOL]] ကို တည်ထောင်သည့် ၁၉၁၆ ကတည်းက ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၁၉၄၆ မှ ၁၉၆၁ ခုနှစ်အထိ အမေရိကတိုက်များ၏ စုစည်းထားသော ကွန်ဖက်ဒရယ် တစ်ခုဖြစ်သည့် PFC ၏ အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် အအောင်မြင်ဆုံး အမျိုးသားဘောလုံးအသင်းဖြစ်ပြီး ၁၉၅၈၊ ၁၉၆၂၊ ၁၉၇၀၊ ၁၉၉၄ နှင့် ၂၀၀၂ ခုနှစ်များတွင် ချန်ပီယံဆု (၅) ကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲစဉ် (၁၁၄) ပွဲ ကစားခဲ့ရာတွင် အနိုင် (၇၆) ပွဲ၊ အရှုံး (၁၉) ပွဲ၊ ရမှတ် (၂၄၇) မှတ် နှင့် ဂိုးကွာခြားချက် (၁၂၉) ဂိုး ရှိသည်။ ခြေစစ်ပွဲ ကစားရန် မလိုဘဲ သို့မဟုတ် ဝင်ခွင့်မလွဲမသွေ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ အားလုံးတွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် တစ်ခုတည်းသော အမျိုးသားအသင်းဖြစ်ပြီး ယခုအခါ ပယ်ဖျက်လိုက်ပြီဖြစ်သော ဖီဖာ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း ဖလားတွင်လည်း ၁၉၉၇၊ ၂၀၀၅၊ ၂၀၀၉ နှင့် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တို့တွင် ဗိုလ်စွဲကာ အအောင်မြင်ဆုံးအသင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဖီဖာ၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်စနစ်တွင် ဘရာဇီးသည် တစ်နှစ်တာ၏ အကောင်းဆုံးအသင်း ပထမနေရာကို (၁၄) ကြိမ်အထိ ရယူနိုင်ခဲ့သည့် စံချိန်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ ဝေဖန်သူများ၊ ဘောလုံးကျွမ်းကျင်သူများနှင့် ကစားသမားဟောင်း အများစုက ၁၉၇၀ ခုနှစ် ဘရာဇီးအသင်းကို သမိုင်းတစ်လျှောက် အကောင်းဆုံး အမျိုးသားဘောလုံးအသင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ အခြားသော ဘရာဇီးအသင်းများဖြစ်သည့် ၁၉၅၈-၆၂ နှင့် ၁၉၉၄-၀၂ ကာလများက အသင်းများကိုလည်း သမိုင်းတစ်လျှောက် အကောင်းဆုံးအသင်းများစာရင်းတွင် ပုံမှန်ထည့်သွင်းဖော်ပြကြသည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ဘရာဇီးသည် ပြိုင်ပွဲဝင်ပွဲစဉ် (၃၅) ပွဲဆက်တိုက် ရှုံးပွဲမရှိခဲ့ဘဲ ယင်းကမ္ဘာ့စံချိန်မှာ (၂၅) နှစ်ကြာ တည်တံ့ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် နှစ်များတစ်လျှောက် ပြိုင်ဘက်ကောင်းများကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး အာဂျင်တီးနား၊ အီတလီနှင့် ဥရုဂွေးတို့နှင့် ပြိုင်ဆိုင်မှုများမှာ အထူးထင်ရှားသည်။ ဘရာဇီးသည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ပျမ်းမျှ အီလို (Elo) ဘောလုံးအဆင့်သတ်မှတ်ချက် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး သမိုင်းတစ်လျှောက် စတုတ္ထအမြင့်ဆုံး အီလို အဆင့်သတ်မှတ်ချက်ကိုလည်း ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ == သမိုင်းကြောင်း == === ၁၉၁၄ မှ ၁၉၂၉ ခုနှစ်- အစောပိုင်း သမိုင်းကြောင်း === သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ ဘရာဇီး၏ ပထမဆုံးပွဲစဉ်မှာ ရီယိုဒီဂျနေးရိုးနှင့် ဆောပိုလို ရွေးချယ်ခံအသင်းတို့နှင့် အင်္ဂလိပ်ကလပ် အက်ဆီတာစီးတီး (Exeter City) တို့အကြား ဖလူမီနန်စီ အက်ဖ်စီ (Fluminense FC) ၏ ဘောလုံးကွင်းတွင် ၁၉၁၄ ခုနှစ်က ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည့် ပွဲစဉ်ဖြစ်သည်။ အော်စဒို ဂိုမက်စ် (Oswaldo Gomes) နှင့် အော့စ်မန် မီဒေးရိုစ် (Osman Medeiros) တို့၏ သွင်းဂိုးများဖြင့် ဘရာဇီးက ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ရခဲ့သော်လည်း အဆိုပါပွဲစဉ်မှာ ၃-၃ သရေကျသည်ဟုလည်း ဆိုကြသည်။ ၁၉၁၆ ခုနှစ်တွင် ဘရာဇီးသည် ချီလီနှင့် ဥရုဂွေးတို့နှင့် ၎င်းတို့၏ ပထမဆုံး ပွဲစဉ်များကို ကစားခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် နောက်ပိုင်းတွင် ကိုပါအမေရိက (Copa América) ဖြစ်လာမည့် တောင်အမေရိက ချန်ပီယံရှစ် ပြိုင်ပွဲ၏ ပထမဆုံးနှစ်ရပ်တွင် ၁၉၁၆ နှင့် ၁၉၁၇ ခုနှစ်များ၌ တတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ အာသာ ဖရီဒန်ရစ်ခ် (Arthur Friedenreich) ၏ ဂိုးသွင်းစွမ်းဆောင်ရည်ကို အဓိကထား၍ ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်နိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၁၉ ပြိုင်ပွဲတွင် ချန်ပီယံဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ၁၉၂၀ တွင် တတိယနေရာ၊ ၁၉၂၁ တွင် ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၂၂ ခုနှစ် ချန်ပီယံရှစ်ကို ၎င်းတို့၏ အိမ်ကွင်းတွင်ပင် ထပ်မံရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၂၅ တွင် ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ === ၁၉၃၀ မှ ၁၉၄၉ ခုနှစ်- ပထမဆုံး ကမ္ဘာ့ဖလားနှင့် ချန်ပီယံဆု ရာဇဝင်ကြမ်း === ၁၉၃၀ ခုနှစ်တွင် ဘရာဇီးသည် ဥရုဂွေးတွင် ကျင်းပသော ပထမဆုံး ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ယူဂိုဆလားဗီးယားကို ရှုံးနိမ့်ပြီး အုပ်စုအဆင့်တွင် ဘိုလီးဗီးယားကို အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီးနောက် ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခဲ့ရသည်။ လေးနှစ်အကြာတွင် အီတလီ၌ ကျင်းပသော ၁၉၃၄ ကမ္ဘာ့ဖလား ရှုံးထွက်ပွဲစဉ်တွင် စပိန်ကို ပထမအဝိုင်း၌ ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၇ တောင်အမေရိက ချန်ပီယံရှစ်တွင် ဒုတိယနေရာ ရရှိပြီးနောက် ဘရာဇီးသည် ပြင်သစ်တွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၃၈ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား ဆီမီးဖိုင်နယ်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ပြိုင်ပွဲဝင် ချန်ပီယံ အီတလီကို ရှုံးနိမ့်ခဲ့သော်လည်း ဆွီဒင်ကို အနိုင်ယူပြီး တတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ပြိုင်ပွဲတွင် ပါဝင်သည့် တစ်ခုတည်းသော တောင်အမေရိက အသင်းဖြစ်ပြီး အခြားအသင်းများမှာ ဥရောပတွင် နှစ်ဆက်တိုက် ကျင်းပခြင်းကို ကန့်ကွက်သည့်အနေဖြင့် သပိတ်မှောက်ခဲ့ကြသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဘရာဇီးသည် ၁၉၄၂ တောင်အမေရိက ချန်ပီယံရှစ်တွင် တတိယနေရာနှင့် ၁၉၄၅ ပြိုင်ပွဲတွင် ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ စစ်ကြီးအပြီးတွင် ၁၉၄၆ ပြိုင်ပွဲ၌ ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့ပြီး ဘရာဇီးတွင် ကျင်းပသော ၁၉၄၉ ပြိုင်ပွဲတွင် တတိယအကြိမ်မြောက် ချန်ပီယံဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါ အောင်ပွဲသည် တောင်အမေရိက ဖလားမရရှိခဲ့သော (၂၇) နှစ်တာ အချိန်ကာလကို အဆုံးသတ်စေခဲ့သည်။ === ၁၉၅၀ ကမ္ဘာ့ဖလားနှင့် မာရာကာနာဇို (Maracanazo) ပွဲစဉ် === ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြောင့် ဥရောပတွင် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၅၀ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားကို အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပရန် ဘရာဇီး၏ လျှောက်လွှာသည် အတိုက်အခံ မရှိခဲ့ပေ။ ပြိုင်ပွဲ၏ အုပ်စုအဆင့်တွင် ဘရာဇီးသည် ရီယိုဒီဂျနေးရိုးရှိ မာရာကာနာကွင်းတွင် မက္ကဆီကိုကို ၄-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး၊ ဆောပိုလိုရှိ ပါဆန်ဘူကွင်းတွင် ဆွစ်ဇာလန်နှင့် ၂-၂ သရေကျကာ၊ မာရာကာနာကွင်းသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိပြီး ယူဂိုဆလားဗီးယားကို ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ယခင်နှင့် ယခု ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲများနှင့်မတူဘဲ ဤပြိုင်ပွဲတွင် ချန်ပီယံကို ဆုံးဖြတ်ရန် နောက်ဆုံး အုပ်စုအဆင့်တစ်ရပ် ရှိခဲ့သည်။ ဤအဆင့်တွင် ဘရာဇီးက ဆွီဒင်ကို ၇-၁ ဖြင့်လည်းကောင်း၊ စပိန်ကို ၆-၁ ဖြင့်လည်းကောင်း အနိုင်ယူခဲ့သည်။ မာရာကာနာကွင်းတွင် ဥရုဂွေးနှင့် ကစားခဲ့သော နောက်ဆုံးပွဲစဉ်တွင် ဘရာဇီးအနေဖြင့် ကမ္ဘာ့ဖလား ချန်ပီယံဆု ရရှိရန် အနိုင် သို့မဟုတ် သရေတစ်မှတ် လိုအပ်ခဲ့သည်။ ဥရုဂွေးက ဘရာဇီးကို ၂-၁ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး "မာရာကာနာဇို" ဟု လူသိများသော ပွဲစဉ်တွင် ကမ္ဘာ့ဖလားကို ရယူသွားခဲ့သည်။ အဆိုပါ ရှုံးနိမ့်မှုသည် ဘရာဇီးနိုင်ငံတွင် အမျိုးသား ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှု ကာလတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး ဘရာဇီးအသင်း၏ ပုံမှန်ဝတ်စုံဖြစ်သော အဖြူရောင်ဝတ်စုံ ဝတ်ဆင်ခြင်းကို အဆုံးသတ်စေခဲ့သည်။ === ၁၉၅၁ မှ ၁၉၅၇ ခုနှစ်- ခေတ်မီဝတ်စုံနှင့် "ဘန်မြို့ တိုက်ပွဲ" === မာရာကာနာဇို ပွဲစဉ်၏ စိတ်ပျက်ဖွယ်ရာများနောက်ပိုင်းတွင် ဘရာဇီးသည် ပီရူးနိုင်ငံ၌ ကျင်းပသော ၁၉၅၃ ခုနှစ် တောင်အမေရိက ချန်ပီယံရှစ်တွင် ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၌ ကျင်းပသော ၁၉၅၄ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးသည် အယ်လ်ဒိုင် ရှလီ (Aldyr Schlee) ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော ဝတ်စုံသစ်ကို စတင်ဝတ်ဆင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် အစိမ်းရောင် အသေးစိတ်ပါရှိသော အဝါရောင် ရှပ်အင်္ကျီများ၊ အပြာရောင် ဘောင်းဘီတိုများနှင့် အဖြူရောင် ခြေအိတ်များ ပါဝင်ပြီး ယနေ့တိုင် အသုံးပြုဆဲဖြစ်သည်။ ဘရာဇီး၏ အုပ်စုအဆင့် ပွဲစဉ်နှစ်ပွဲတွင် မက္ကဆီကိုကို ၅-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ၁-၁ သရေကျခဲ့သည်။ ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် ဘရာဇီးသည် ဘောလုံးသမိုင်းတွင် အဆိုးရွားဆုံး ပွဲစဉ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး "ဘန်မြို့ တိုက်ပွဲ" ဟုလူသိများသည့် ပွဲစဉ်၌ ဟန်ဂေရီကို ၄-၂ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ၁၉၅၅ ခုနှစ် တောင်အမေရိက ချန်ပီယံရှစ်တွင် မပါဝင်ခဲ့သော်လည်း ၁၉၅၆ နှင့် ၁၉၅၇ ခုနှစ် ပြိုင်ပွဲနှစ်ခုစလုံးတွင် စတုတ္ထနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ === ၁၉၅၈ မှ ၁၉၇၀ ခုနှစ်- ပီလီနှင့် ပထမဆုံး ရွှေခေတ် === ဆွီဒင်နိုင်ငံ၌ ကျင်းပသည့် ၁၉၅၈ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲစဉ်အတွင်း ဘရာဇီးသည် ပထမဆုံး အုပ်စုပွဲစဉ်တွင် ဩစတြီးယားကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီးနောက် အင်္ဂလန်နှင့် ၀-၀ သရေကျခဲ့သည်။ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုနှင့် ကစားမည့် ၎င်းတို့၏ တတိယမြောက် အုပ်စုပွဲစဉ်မတိုင်မီ နည်းပြ ဗစ်ဆင်တီ ဖီအိုလာ (Vicente Feola) သည် ဇီတို၊ ဂါရင်ချာနှင့် ပီလီတို့ကို ပွဲထွက်လူစာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ပွဲစတင်သည်နှင့် ဘရာဇီးက အပြင်းအထန် ဖိအားပေးကစားခဲ့ပြီး ဂါရင်ချာ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိတွင် ရူအီ ကတ်စထရို (Ruy Castro) က ပွဲစ သုံးမိနစ်ကို "ဘောလုံးသမိုင်းတွင် အကောင်းဆုံး သုံးမိနစ်" ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဗာဗာက ဘရာဇီးအတွက် ဦးဆောင်ဂိုး သွင်းယူပေးခဲ့ပြီး ပွဲစဉ်ကို ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ဝေလကို ၁-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သော ကွာတားဖိုင်နယ် ပွဲစဉ်တွင် ပီလီက တစ်လုံးတည်းသော အနိုင်ဂိုးကို သွင်းယူပေးခဲ့ပြီး ဆီမီးဖိုင်နယ်တွင် ပြင်သစ်ကို ၅-၂ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဘရာဇီးသည် ဗိုလ်လုပွဲတွင် ဆွီဒင်ကို ၅-၂ ဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ ၎င်းတို့၏ ပထမဆုံး ကမ္ဘာ့ဖလားကို ရယူနိုင်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ တိုက်ကြီးပြင်ပတွင် ကမ္ဘာ့ဖလားကို ရရှိသည့် ပထမဆုံး နိုင်ငံဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပီလီက ယင်းအခမ်းအနားကို "နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ အရွယ်ရောက်လာခြင်း" ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသော တောင်အမေရိက ချန်ပီယံရှစ် နှစ်ခုတွင် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ပထမပြိုင်ပွဲတွင် ဒုတိယနှင့် ဒုတိယပြိုင်ပွဲတွင် တတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ ချီလီနိုင်ငံ၌ ကျင်းပသည့် ၁၉၆၂ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးသည် ပထမအုပ်စု ပွဲစဉ်တွင် မက္ကဆီကိုကို ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယားနှင့် ၀-၀ သရေကျခဲ့သည်။ ပီလီသည် ဒုတိယပွဲစဉ်တွင် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး ကျန်ရှိသော ပြိုင်ပွဲများတွင် ဆက်လက်မကစားနိုင်ခဲ့ပေ။ ထို့နောက် ဘရာဇီးသည် နောက်ဆုံးအုပ်စုအဆင့် ပွဲစဉ်တွင် စပိန်ကို ၂-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် အင်္ဂလန်ကို ၃-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ဆီမီးဖိုင်နယ်တွင် ချီလီကို ၄-၂ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ဗိုလ်လုပွဲတွင် ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယားကို ၃-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူပြီး ဒုတိယမြောက် ကမ္ဘာ့ဖလား ချန်ပီယံဆုကို ဆက်လက်ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ဘိုလီးဗီးယားတွင် ကျင်းပသော ၁၉၆၃ ခုနှစ် တောင်အမေရိက ချန်ပီယံရှစ်တွင် ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ အင်္ဂလန်၌ ကျင်းပသော ၁၉၆၆ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ဖလားသည် ဘရာဇီးအတွက် ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် အဆိုးရွားဆုံး ခြေစွမ်းပြမှု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘူဂေးရီးယားကို ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီးနောက် ဟန်ဂေရီကို ၃-၁ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ပြိုင်ပွဲမှာ ပြင်းထန်သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကစားဟန်များဖြင့် မှတ်မိနေခဲ့သည်။ ပေါ်တူဂီနှင့် ကစားရာတွင် ပေါ်တူဂီနောက်ခံလူများ၏ ကြမ်းတမ်းသော ဖျက်ထုတ်မှုများကြောင့် ပီလီသည် ပွဲစဉ်နှင့် ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။ ဘရာဇီးက ပွဲစဉ်ကို ၃-၁ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး ၁၉၃၄ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ကမ္ဘာ့ဖလား အုပ်စုအဆင့်မှ ထွက်ခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပီလီက သူသည် နောက်ထပ် ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ကစားမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း နောက်ဆုံး၌ သူသည် ၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ် ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား ချန်ပီယံ ဘရာဇီးအသင်းကို ဝေဖန်သူအများစုက သမိုင်းတစ်လျှောက် အကောင်းဆုံး ဘောလုံးအသင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ မက္ကဆီကို၌ ကျင်းပသော ၁၉၇၀ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးသည် သမိုင်းတွင် အကောင်းဆုံး ကမ္ဘာ့ဖလားအသင်းဟု ကျယ်ပြန့်စွာ သတ်မှတ်ခံထားရသည့် အသင်းကို ပွဲထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါအသင်းကို ပီလီ၊ အသင်းခေါင်းဆောင် ကားလို့စ် အယ်လ်ဘာတို တောရက်စ် (Carlos Alberto Torres)၊ ဂျိုင်ဇင်ဟို (Jairzinho)၊ တိုစောင်း (Tostão)၊ ဂါဆင် (Gérson) နှင့် ရီဗယ်လီနို (Rivellino) တို့က ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါအသင်းသည် အုပ်စုအဆင့် ပွဲစဉ်များဖြစ်သော ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယားကို ၄-၁၊ အင်္ဂလန်ကို ၁-၀ (ဂေါ်ဒန်ဘန့်၏ နာမည်ကြီး ကာကွယ်မှုကြားမှ) နှင့် ရိုမေးနီးယားကို ၃-၂ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ပွဲစဉ် ၆ ပွဲစလုံး အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဘရာဇီးသည် ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် ပီရူးကို ၄-၂ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ဆီမီးဖိုင်နယ်တွင် ဥရုဂွေးကို ၃-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ဗိုလ်လုပွဲတွင် အီတလီကို ၄-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူနိုင်ခဲ့သည်။ ဂျိုင်ဇင်ဟိုသည် ပြိုင်ပွဲတစ်လျှောက် စုစုပေါင်း သွင်းဂိုးအများဆုံးတွင် ခုနစ်ဂိုးဖြင့် ဒုတိယနေရာ ရပ်တည်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့ဖလား ပွဲစဉ်တိုင်းတွင် ဂိုးသွင်းယူနိုင်သည့် တစ်ခုတည်းသော ကစားသမားဖြစ်ပြီး ပီလီက လေးဂိုးဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ဇူးလ် ရီမေး (Jules Rimet) ဖလားကို သုံးကြိမ်မြောက် ရယူနိုင်သည့် ပထမဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ယင်းက ၎င်းတို့အား ဖလားကို သိမ်းဆည်းခွင့် ပေးခဲ့သည်။ အစားထိုးဖလားကို တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့သော်လည်း ဘရာဇီးအနေဖြင့် နောက်ထပ် ၂၄ နှစ်ကြာမှသာ ဖလားကို ပြန်လည်ရရှိခဲ့သည်။ ဇူးလ် ရီမေး ဖလားကို ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း ဘရာဇီးလေးရာ (CBF) ထံမှ ခိုးယူခံခဲ့ရပြီး ဘယ်သောအခါမှ ပြန်မရခဲ့ပေ။ CBF အား နောက်ပိုင်းတွင် ပုံစံတူ ဖလားတစ်ဆူ ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ === ၁၉၇၁ မှ ၁၉၉၃ ခုနှစ်- ပထမဆုံး ဖလားမရသည့် ကာလ === ပီလီနှင့် ၁၉၇၀ အသင်းမှ အခြားကြယ်ပွင့်များ အနားယူပြီးနောက် ဘရာဇီးသည် အနောက်ဂျာမနီတွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၇၄ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ကစားခဲ့သည်။ ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် စကော့တလန်တို့နှင့် ဂိုးမရှိသရေကျပြီးနောက် ပထမအုပ်စုအဆင့်တွင် ဇိုင်ယာကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ဘရာဇီးက အုပ်စုဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ ဒုတိယအုပ်စုအဆင့်တွင် ဘရာဇီးက အရှေ့ဂျာမနီကို ၁-၀ နှင့် အာဂျင်တီးနားကို ၂-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သော်လည်း နယ်သာလန်ကို ၂-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် တတိယနေရာလုပွဲတွင် ပိုလန်ကို ၁-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက် စတုတ္ထနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ၁၉၇၅ ကိုပါအမေရိကတွင် တတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ အာဂျင်တီးနားတွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၇၈ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးသည် ပထမအုပ်စုအဆင့်တွင် ဆွီဒင်နှင့် ၁-၁ သရေကျကာ၊ စပိန်နှင့် ၀-၀ သရေကျပြီး ဩစတြီးယားကို ၁-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့ပြီး ၎င်းမှာ ပထမအဆင့်တွင် ဘရာဇီးအနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ အုပ်စုကို အနိုင်မရရှိခဲ့သည့် နောက်ဆုံးအကြိမ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယအုပ်စုအဆင့်တွင် ဘရာဇီးက ပီရူးကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ပြိုင်ပွဲအိမ်ရှင် အာဂျင်တီးနားနှင့် ၀-၀ သရေကျကာ ပိုလန်ကို ၃-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အာဂျင်တီးနားသည် နောက်ပိုင်းတွင် ကျင်းပသည့် ပွဲစဉ်၌ ပီရူးကို ၆-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ထို့ကြောင့် အာဂျင်တီးနားသည် ဘရာဇီးကို အနိုင့်ယူကာ ဗိုလ်လုပွဲသို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် နောက်ပိုင်းတွင် တတိယနေရာလုပွဲ၌ အီတလီကို ၂-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ပြိုင်ပွဲတွင် ရှုံးပွဲမရှိသည့် တစ်ခုတည်းသော အသင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဘရာဇီးသည် တတိယနေရာလုပွဲ မရှိဘဲ ၁၉၇၉ ကိုပါအမေရိကတွင် တတိယနေရာ၌ ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ စပိန်တွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၈၂ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးသည် ပြိုင်ပွဲ၏ အကြိုက်ဆုံးအသင်း ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုကို ၂-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ၊ စကော့တလန်ကို ၄-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ နယူးဇီလန်ကို ၄-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ပထမအုပ်စုအဆင့်ကို အလွယ်တကူ ကျော်ဖြတ်နိုင်ခဲ့သည်။ ဒုတိယအုပ်စုအဆင့်တွင် ဘရာဇီးသည် အာဂျင်တီးနားကို ၃-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သော်လည်း ဘာစီလိုနာတွင် အီတလီကို ၃-၂ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့ကွင်း၏ အမည်ကို ရည်ညွှန်း၍ "ဆာရီယာ၏ ဝမ်းနည်းဖွယ်ရာ" ဟုခေါ်သော ပွဲစဉ်တွင် ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။ ဆိုကရာတီးစ် (Sócrates)၊ Zico၊ Falcão နှင့် Toninho Cerezo တို့၏ ကွင်းလယ်လူများနှင့်အတူ ၁၉၈၂ အသင်းကို ကမ္ဘာ့ဖလား မရရှိခဲ့သော အကောင်းဆုံးအသင်းအဖြစ် အမှတ်ရနေကြဆဲ ဖြစ်သည်။ သတ်မှတ်ထားသော အိမ်ရှင်မရှိသည့် တတိယနှင့် နောက်ဆုံးပြိုင်ပွဲဖြစ်သည့် ၁၉၈၃ ကိုပါအမေရိကတွင် ဘရာဇီးသည် ဖလားကို ဥရုဂွေးထံ လက်လွှတ်ခဲ့ရပြီး ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ ဆိုကရာတီးစ်နှင့် ဇီကို အပါအဝင် ကစားသမားအများစုသည် ၁၉၈၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၆ မက္ကဆီကို ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ကစားရန် ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် အလွန်ကောင်းမွန်သော အသင်းတစ်သင်းဖြစ်ဆဲဖြစ်ပြီး လေးနှစ်ကထက် ခုခံကာကွယ်မှု ပိုမိုကောင်းမွန်ကာ အုပ်စုအဆင့် ပွဲစဉ်သုံးပွဲ (စပိန်ကို ၁-၀၊ အယ်လ်ဂျီးရီးယားကို ၁-၀ နှင့် မြောက်အိုင်ယာလန်ကို ၃-၀) ကို ဂိုးမပေးရဘဲ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဘရာဇီးသည် ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် ပိုလန်ကို ၄-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် မစ်ရှယ် ပလာတီနီ ဦးဆောင်သော ပြင်သစ်အသင်းနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ပွဲချိန်အတွင်း ၁-၁ သရေကျခဲ့ပြီး ဇီကို ပင်နယ်တီ လွဲချော်ခဲ့ကာ အချိန်ပိုတွင် ဂိုးမရှိသရေကျပြီးနောက် ပင်နယ်တီ အဆုံးအဖြတ်တွင် ဘရာဇီးက ၄-၃ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် အာဂျင်တီးနားတွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၈၇ ကိုပါအမေရိကတွင် ပဉ္စမနေရာ ရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ဘရာဇီးက အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပခဲ့ပြီး ၁၉၈၉ ကိုပါအမေရိကကို ရရှိခဲ့ကာ ဘရာဇီး၏ တရားဝင် ဖလားမရရှိခဲ့သော ၁၉ နှစ်တာ အချိန်ကာလကို အဆုံးသတ်စေခဲ့သည်။ အီတလီတွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၉၀ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးကို ၁၉၈၉ ကိုပါအမေရိကတွင် နည်းပြဖြစ်ခဲ့သူ ဆီဘက်စတီယန် လာဇာရိုနီ (Sebastião Lazaroni) က နည်းပြခဲ့သည်။ အဓိကသင်္ကေတမှာ ကွင်းလယ်လူ ဒွန်ဂါ (Dunga)၊ တိုက်စစ်မှူး ကာရီကာ (Careca) နှင့် ဗဟိုနောက်ခံလူ သုံးဦးတို့ပါဝင်သော ခုခံကာကွယ်ရေး စနစ်တစ်ခုဖြင့် အသင်းတွင် ဖန်တီးမှု အားနည်းသော်လည်း ဆွီဒင်ကို ၂-၁၊ ကွန်စတာရီကာကို ၁-၀ နှင့် စကော့တလန်ကို ၁-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ဒုတိယအဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် တူရင်တွင် ဒီယိုဂို မာရာဒိုနာ ဦးဆောင်သော အာဂျင်တီးနားကို ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး ကလော်ဒီယို ကန်နီဂျီယာ (Claudio Caniggia) ၏ သွင်းဂိုးကြောင့် တောင်အမေရိက ပြိုင်ဘက်ကို ၁-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ချီလီတွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၉၁ ကိုပါအမေရိကတွင် အာဂျင်တီးနားကို ဖလားလက်လွှတ်ခဲ့ရပြီး ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ အီကွေဒေါတွင် ကျင်းပသော ၁၉၉၃ ကိုပါအမေရိကတွင် ဘရာဇီးသည် ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် အာဂျင်တီးနားအား ပင်နယ်တီဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ ကမ္ဘာ့ဖလား ခြေစစ်ပွဲတွင် ဘရာဇီးသည် ဘိုလီးဗီးယားကို လာပါ့ဇ်တွင် ၂-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီးနောက် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ခြေစစ်ပွဲ ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ရိုမာရီယို၏ သွင်းဂိုးနှစ်ဂိုးဖြင့် မာရာကာနာတွင် ဥရုဂွေးကို အနိုင်ယူပြီးနောက် ပြိုင်ပွဲသို့ ဝင်ရောက်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ === ၁၉၉၄ မှ ၂၀၀၅ ခုနှစ်- ဒုတိယ ရွှေခေတ် === ဘရာဇီးသည် ကမ္ဘာ့ဖလားလည်းမရ၊ ဗိုလ်လုပွဲလည်း မတက်ရောက်နိုင် ဖြစ်သည်မှာ (၂၄) နှစ်တိုင်တိုင် ကြာမြင့်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ ရုန်းကန်မှုများသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၉၄ ပြိုင်ပွဲတွင် အဆုံးသတ်ခဲ့ပြီး အဆိုပါပြိုင်ပွဲတွင် တိုက်စစ်တွင် ရိုမာရီယို (Romário) နှင့် ဘီဘီတို (Bebeto)၊ ကွင်းလယ်တွင် အသင်းခေါင်းဆောင် ဒွန်ဂါ (Dunga)၊ ဂိုးသမား ကလော်ဒီယို တာဖာရယ် (Cláudio Taffarel) နှင့် နောက်ခံလူ ဂျော်ဂျင်ဟို (Jorginho) တို့ ဦးဆောင်သော ခိုင်မာသည့်အသင်းက ထိုအချိန်က စံချိန်တင် (၄) ကြိမ်မြောက် ကမ္ဘာ့ဖလားကို ရယူနိုင်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ရုရှားကို ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ စတင်ခဲ့ပြီးနောက် ကင်မရွန်းကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ဆွီဒင်နှင့် ၁-၁ သရေကျခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ ခရီးစဉ်သည် ဇူလိုင် ၄ ရက်နေ့က စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်ကွင်းတွင် ကျင်းပသော ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် အမေရိကန်ကို ၁-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခြင်း၊ ဒါးလက်စ်တွင် ကျင်းပသော ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် နယ်သာလန်ကို ၃-၂ ဖြင့် အနိုင်ယူခြင်းနှင့် ပက်ဆာဒီနာ၏ ရို့စ်ဘောင်လ်ကွင်းတွင် ကျင်းပသည့် ဆီမီးဖိုင်နယ်တွင် အုပ်စုအဆင့် ပြန်လည်ရင်ဆိုင်ရသည့် ဆွီဒင်ကို ၁-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခြင်းတို့ဖြင့် ဆက်လက် တက်လှမ်းနိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းက ပက်ဆာဒီနာတွင် ဘရာဇီးနှင့် အီတလီတို့ ဗိုလ်လုပွဲ ယှဉ်ပြိုင်ရန် ဖန်တီးပေးခဲ့သည်။ ပြင်းထန်သော အပူချိန်တွင် ကစားခဲ့သည့် ပွဲစဉ်သည် ဂိုးမရှိသရေကျသွားခဲ့ပြီး ဖရန်ကို ဘာရီစီ ဦးဆောင်သော အီတလီ ခံစစ်က ရိုမာရီယိုကို ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့ကာ ပင်နယ်တီ အဆုံးအဖြတ်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး အီတလီ၏ နောက်ဆုံးပင်နယ်တီကို ရိုဘတ်တို ဘတ်ဂီယို လွဲချော်ခဲ့သောကြောင့် ဘရာဇီးတို့ ချန်ပီယံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အောင်ပွဲခံနိုင်ခဲ့သော်လည်း ၁၉၉၄ ကမ္ဘာ့ဖလား အနိုင်ရ ဘရာဇီးအသင်းသည် အခြားသော ကမ္ဘာ့ဖလား အနိုင်ရ အသင်းများကဲ့သို့ ဘရာဇီးတွင် မြင့်မားသော လေးစားမှုကို မရရှိခဲ့ပေ။ ဖိုးဖိုးတူး (FourFourTwo) မဂ္ဂဇင်းက ၁၉၉၄ အသင်းကို ဘရာဇီးလ်တို့၏ ထုံးစံအတိုင်း တိုက်စစ်ဆင် ကစားဟန်ထက် လက်တွေ့ကျပြီး ခုခံကာကွယ်သည့် ကစားဟန်ကို အသုံးပြုခဲ့သောကြောင့် ဘရာဇီးတွင် "ချစ်ခင်မှု မခံရသော" အသင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ထိုအတောအတွင်း ဘရာဇီးသည် အိမ်ရှင် ဥရုဂွေးကို ပင်နယ်တီဖြင့် ရှုံးနိမ့်ကာ ၁၉၉၅ ကိုပါအမေရိက ဖလားကို လက်လွှတ်ခဲ့ရပြီးနောက် နောက်ပိုင်းတွင် ၁၉၉၇ ပြိုင်ပွဲ၌ ဘိုလီးဗီးယားကို ၃-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ယင်းမှာ ဘရာဇီးပြင်ပတွင် ကျင်းပသော ကိုပါအမေရိက ဖလားကို ဘရာဇီး ပထမဆုံးအကြိမ် ရရှိခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုနှစ်မှာပင် ဘရာဇီးသည် ဩစတြေးလျကို ၆-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ဆော်ဒီအာရေးဗီးယားတွင် ကျင်းပသည့် ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလားကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ ကမ္ဘာ့ဖလားကို လက်ရှိချန်ပီယံအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ဘရာဇီးသည် ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ စကော့တလန်ကို ၂-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ၊ မော်ရိုကိုကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ နော်ဝေးကို ၂-၁ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက် အုပ်စုဗိုလ်ဖြစ်ခဲ့သော ဘရာဇီးသည် ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် ချီလီကို ၄-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် ဒိန်းမတ်ကို ၃-၂ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ထို့နောက် ဆီမီးဖိုင်နယ်တွင် ၁-၁ သရေကျပြီးနောက် ပင်နယ်တီဖြင့် နယ်သာလန်ကို အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ပြိုင်ပွဲ၏ အကောင်းဆုံး ကစားသမား ရော်နယ်ဒို (Ronaldo) သည် ဗိုလ်လုပွဲသို့ မရောက်မီ သွင်းဂိုး (၄) ဂိုးနှင့် ဖန်တီးမှု (၃) ကြိမ် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်လုပွဲ မစတင်မီ နာရီပိုင်းအလိုတွင် ရော်နယ်ဒို တက်ယောင်ဝေဒနာ ခံစားခဲ့ရသောကြောင့် ဗိုလ်လုပွဲစဉ်မှာ အရိပ်မိုးခံခဲ့ရသည်။ ရော်နယ်ဒို မပါဝင်သော ပွဲထွက်လူစာရင်းကို အံ့ဩစရာကောင်းလောက်အောင် ကမ္ဘာ့မီဒီယာများသို့ ထုတ်ပြန်ခဲ့သော်လည်း သူကောင်းမွန်နေပြီဖြစ်ပြီး ကစားလိုကြောင်း တောင်းပန်ခဲ့ပြီးနောက် နည်းပြက ရော်နယ်ဒိုကို ပြန်လည်ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး ဇီဒန်း ဦးဆောင်သော ပြင်သစ်အသင်းက ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိသွားခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ပါရာဂွေးတွင် ကျင်းပသည့် ၁၉၉၉ ကိုပါအမေရိက ဖလား ဗိုလ်လုပွဲတွင် ဥရုဂွေးကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ရရှိခဲ့သော်လည်း ၁၉၉၉ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလား ဗိုလ်လုပွဲတွင် အိမ်ရှင် မက္ကဆီကိုကို ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီးနောက် ကိုလံဘီယာတွင် ကျင်းပသော ၂၀၀၁ ကိုပါအမေရိက ဖလား ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် ဟွန်ဒူးရပ်စ်ကို ၂-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ကာ ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခဲ့ရသည်။ အဆိုပါအသင်းသည် ၂၀၀၂ ကမ္ဘာ့ဖလား ခြေစစ်ပွဲတွင်လည်း ရုန်းကန်ခဲ့ရပြီး နောက်ဆုံးပွဲစဉ်တွင် ဗင်နီဇွဲလားကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူပြီးမှသာ နေရာတစ်ခုကို ရရှိခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း တောင်ကိုရီးယားနှင့် ဂျပန်တို့ ပူးတွဲအိမ်ရှင်အဖြစ် ကျင်းပသည့် ၂၀၀၂ ကမ္ဘာ့ဖလားသည် ဘရာဇီးတို့ အုပ်စုတွင် ရမှတ် (၉) မှတ်၊ အနိုင် (၃) ပွဲဖြင့် ထိပ်ဆုံးမှ ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သောကြောင့် ကွဲပြားခြားနားသွားခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် အုပ်စုအဆင့်ကို တောင်ကိုရီးယားတွင် ကစားခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ ပထမဆုံးပွဲစဉ်မှာ အူဆန်တွင် တူရကီနှင့် ဖြစ်သည်။ အဆိုပါပွဲစဉ်တွင် တူရကီမှ ဟာကန် အွန်ဆယ် (Hakan Ünsal) က ၎င်း၏ ခြေထောက်ကို ကန်ခဲ့ပြီးနောက် ရီဗယ်ဒို (Rivaldo) သည် မျက်နှာကို ဖုံးအုပ်ကာ မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျသွားခဲ့သည်။ ရီဗယ်ဒိုသည် ပွဲပယ်ပြစ်ဒဏ်မှ လွတ်မြောက်ခဲ့သော်လည်း ဟန်ဆောင်မှုအတွက် ပေါင် (၅,၁၈၀) ဒဏ်ငွေ တပ်ခံခဲ့ရပြီး ဟန်ဆောင်လဲချခြင်း ကို အပြစ်ပေးခံရသည့် ဖီဖာ၏ ပထမဆုံး ကစားသမား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် နောက်မှလိုက်ကစားကာ တူရကီကို ၂-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ယင်းနောက် တရုတ်ကို ၄-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူပြီး ကော်စတာရီကာကို ၅-၂ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ရှုံးထွက်အဆင့် ပွဲစဉ်များအတွက် ဘရာဇီးသည် ဂျပန်သို့သွားရောက်ခဲ့ပြီး ကိုဘေးတွင် ဘယ်လ်ဂျီယံကို ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ၎င်းတို့၏ ခရီးစဉ်ကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရှီဆူအိုက တွင် ကွာတားဖိုင်နယ်၌ အင်္ဂလန်ကို ၂-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး အနိုင်ဂိုးမှာ ရော်နယ်ဒင်ဟို (Ronaldinho) ၏ ကိုက် (၄၀) အကွာမှ အလွတ်တည်ကန်ဘောမှ ရခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ရော်နယ်ဒိုမှာလည်း အနီကတ်ဖြင့် ထုတ်ပယ်ခံခဲ့ရသည်။ ဆီမီးဖိုင်နယ်မှာ ဆိုဒ်တမ တွင် တူရကီနှင့် ကစားခဲ့ရပြီး အုပ်စုအဆင့် ပြန်လည်ရင်ဆိုင်ရမှုတွင် ဘရာဇီးက ၁-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ တတိယမြောက် ဗိုလ်လုပွဲသို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်လုပွဲမှာ ယိုကိုဟားမားတွင် ဂျာမနီနှင့် ကစားခဲ့ရပြီး ရော်နယ်ဒိုက ဘရာဇီး၏ ၂-၀ အနိုင်ပွဲတွင် သွင်းဂိုးနှစ်ဂိုးစလုံးကို သွင်းယူပေးခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒိုသည် သွင်းဂိုး (၈) ဂိုးဖြင့် ပြိုင်ပွဲ၏ ဂိုးသွင်းအများဆုံးဆု (Golden Shoe) ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါ ခရီးစဉ်၏ အထင်ရှားဆုံး အချက်များထဲတွင် '''"အာ''' '''သုံးယောက်"''' (Three R's) (ရော်နယ်ဒို၊ ရီဗယ်ဒိုနှင့် ရော်နယ်ဒင်ဟို) တို့ ပါဝင်သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်သည် ဘရာဇီး၏ ပဉ္စမမြောက် ကမ္ဘာ့ဖလား ချန်ပီယံဆု ဖြစ်ခဲ့ပြီး ယနေ့အထိ ၎င်းတို့၏ နောက်ဆုံးရရှိမှု ဖြစ်ကာ အဆိုပါ အောင်မြင်မှုကြောင့် တစ်နှစ်တာ၏ အကောင်းဆုံးအသင်းအဖြစ် လော်ရီယက်စ် ကမ္ဘာ့အားကစားဆု (Laureus World Sports Award) ကို လက်ခံရရှိခဲ့သည်။ === ၂၀၀၆ မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်- ဒုတိယ ဖလားမရသည့် ကာလ === အာရှတွင် ကမ္ဘာ့ဖလား ရရှိပြီးနောက် ဘရာဇီးသည် ပီရူးတွင် ကျင်းပသော ၂၀၀၄ ကိုပါအမေရိက ဖလားကို ရရှိခဲ့ပြီး ဗိုလ်လုပွဲတွင် အန်ဒရီယာနို (Adriano) ၏ နောက်ကျသွင်းဂိုးကြောင့် ပင်နယ်တီ အဆုံးအဖြတ်သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့ပြီးနောက် အာဂျင်တီးနားကို ပင်နယ်တီဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ယင်းမှာ ၁၉၉၇ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ပြိုင်ပွဲ လေးခုတွင် ၎င်းတို့၏ တတိယမြောက် အနိုင်ရရှိမှု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် အာဂျင်တီးနားကို ၄-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ဖီဖာ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလားကို ဒုတိယအကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။ မန်နေဂျာ ကားလို့စ် အယ်လ်ဘာတို ပါရီရာ (Carlos Alberto Parreira) သည် ၄-၂-၂-၂ ပုံစံဖြင့် အသင်းကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ "မှော်အတတ် လေးဦး" (Magic Quartet) ဟု အမည်ပေးထားပြီး တိုက်စစ်ကို ရော်နယ်ဒို၊ အန်ဒရီယာနို၊ ကာကာ (Kaká) နှင့် ရော်နယ်ဒင်ဟို တို့ ကစားသမားလေးဦးဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ ဂျာမနီတွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၀၆ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးသည် အုပ်စုပွဲစဉ် သုံးပွဲစလုံးဖြစ်သော ခရိုအေးရှား (၁-၀)၊ ဩစတြေးလျ (၂-၀) နှင့် ဂျပန် (၄-၁) တို့ကို အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒိုက နှစ်ဂိုးသွင်းယူခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့ဖလားအားလုံးတွင် သွင်းယူသည့် စံချိန်နှင့် တူညီခဲ့သည်။ ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် ဘရာဇီးက ဂါနာကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒို၏ သွင်းဂိုးမှာ ကမ္ဘာ့ဖလားသမိုင်းတွင် ၎င်း၏ ၁၅ ဂိုးမြောက် ဖြစ်ပြီး စံချိန်တင်ခဲ့ကာ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ကလိုဆေး (Miroslav Klose) က ကျော်ဖြတ်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဘရာဇီးသည် ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် ပြင်သစ်သား သီယာရီ ဟန်နရီ (Thierry Henry) ၏ သွင်းဂိုးကြောင့် ၁-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ကာ ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။ ဒွန်ဂါ (Dunga) ကို ဘရာဇီး၏ အသင်းမန်နေဂျာအသစ်အဖြစ် ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ဗိုလ်လုပွဲတွင် အာဂျင်တီးနားကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ဗင်နီဇွဲလားတွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၀၇ ကိုပါအမေရိက ဖလားကို ရရှိခဲ့သည်။ နှစ်နှစ်အကြာတွင် ဘရာဇီးသည် အမေရိကန်ကို ၃-၂ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ၂၀၀၉ ဖီဖာ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလားကို ရရှိခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ တတိယမြောက် ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလားကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ တောင်အာဖရိကတွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၁၀ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးသည် ပထမဆုံး ပွဲစဉ်နှစ်ပွဲဖြစ်သော မြောက်ကိုရီးယား (၂-၁) နှင့် အိုင်ဗရီကို့စ် (၃-၁) တို့ကို အသီးသီး အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ပေါ်တူဂီနှင့် ကစားမည့် ၎င်းတို့၏ နောက်ဆုံးပွဲစဉ်မှာ ၀-၀ သရေကျသွားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် ချီလီနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သော်လည်း ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် နယ်သာလန်ကို ၂-၁ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် မာနို မီနီဇက်စ် (Mano Menezes) ကို ဘရာဇီး၏ နည်းပြအသစ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ အာဂျင်တီးနားတွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၁၁ ကိုပါအမေရိကတွင် ဘရာဇီးသည် ပါရာဂွေးကို ပင်နယ်တီဖြင့် ရှုံးနိမ့်ကာ ကွာတားဖိုင်နယ်မှ ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။ ဘရာဇီးသည် ပင်နယ်တီ အဆုံးအဖြတ်တွင် ဂိုးတစ်ဂိုးမှ မသွင်းယူနိုင်ခဲ့ပေ။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် နည်းပြ မာနို မီနီဇက်စ်ကို ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခဲ့ပြီး လူးဝစ် ဖိလစ်ပီ စကိုလာရီ (Luiz Felipe Scolari) ဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ဘရာဇီးသည် ဖီဖာ ကမ္ဘာ့အဆင့်သတ်မှတ်ချက်တွင် ၂၂ နေရာသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ အနိမ့်ဆုံးအဆင့် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလားတွင် ဘရာဇီးက ဗိုလ်လုပွဲတွင် စပိန်ကို အနိုင်ယူကာ ဖလားကို ကာကွယ်နိုင်ခဲ့ပြီး ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ရကာ ၎င်းတို့၏ စတုတ္ထမြောက် ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလားကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ === ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား === မိမိတို့၏ အိမ်ကွင်းတွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၁၄ ကမ္ဘာ့ဖလား အဖွင့်ပွဲစဉ်တွင် ခရိုအေးရှားနှင့် ယှဉ်ပြိုင်ကစားခဲ့ရာ မာဆယ်လို၏ အုန်းဂိုးအပြင်နေမာ၏ သွင်းဂိုးနှစ်ဂိုးနှင့် အော်စကာ၏ သွင်းဂိုးတစ်ဂိုးတို့ကြောင့် ၃-၁ ဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ အစပျိုးနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် မက္ကဆီကိုနှင့် ၀-၀ သရေကျခဲ့ပြီး ကင်မရွန်းကို ၄-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ရှုံးထွက်အဆင့် တက်ရောက်မှုကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် ချီလီနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး ၁-၁ သရေကျခဲ့ပြီးနောက် နောက်တစ်ဆင့်သို့ တက်ရောက်ရန် ပင်နယ်တီ အဆုံးအဖြတ် လိုအပ်ခဲ့သည်။ ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် တောင်အမေရိက ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သော ကိုလံဘီယာကို ၂-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ပွဲချိန်ပြီးခါနီးတွင် ဟွမ် ကာမီလို ဇူနီဂါ၏ ဖျက်ထုတ်မှုကြောင့် နေမာသည် ဒဏ်ရာပြင်းထန်စွာ ရရှိသွားခဲ့ပြီး ကျန်ရှိသည့် ပြိုင်ပွဲများတွင် ဆက်လက်မကစားနိုင်တော့ဘဲ ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။ ဆယ်လီဆောင်း (Seleção) အသင်းသည် ဂျာမနီကို ၇-၁ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး ယင်းမှာ ကမ္ဘာ့ဖလား သမိုင်းတစ်လျှောက် အကြီးမားဆုံး ရှုံးနိမ့်မှုဖြစ်ကာ ၁၉၇၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ယှဉ်ပြိုင်ကစားရသည့် ပွဲစဉ်များတွင် ပထမဆုံး အိမ်ကွင်း အရှုံးလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါပွဲစဉ်ကို ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်က ဥရုဂွေးနှင့် ကစားခဲ့သော မာရာကာနာဇို ပွဲစဉ်နှင့် ပွဲကျင်းပရာ မီနီယောင်း (Mineirão) ကွင်းကို အစွဲပြု၍ မီနီယောင်းနာဇို (Mineirazo) ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။ ယင်းပွဲစဉ်တွင် ကလိုဆေး သွင်းယူခဲ့သော ဂိုးမှာ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား သမိုင်းတစ်လျှောက် ဂိုးသွင်းအများဆုံး ၁၆ ဂိုးမြောက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းသည်မှာ ရော်နယ်ဒိုကြီး (R9) သည် Rede Globo အတွက် သုံးသပ်သူအဖြစ် ကွင်းအတွင်း၌ ရှိနေခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် တတိယနေရာလုပွဲတွင် နယ်သာလန်ကို ၃-၀ ဖြင့် ဆက်လက် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ပြိုင်ပွဲအပြီးတွင် စကိုလာရီက ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ === ၂၀၁၄ မှ ၂၀၂၂ ခုနှစ်- ၂၀၁၄ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား အပြီး === ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဒွန်ဂါ (Dunga) သည် ဘရာဇီး၏ မန်နေဂျာသစ်အဖြစ် ကြေညာခံခဲ့ရပြီး အမျိုးသားအသင်းကို ဦးဆောင်ရန် ဒုတိယအကြိမ်အဖြစ် ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ချီလီတွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၁၅ ကိုပါအမေရိကတွင် ဘရာဇီးသည် ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်ရန် အုပ်စု စီ (Group C) တွင် ပထမနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း နောက်တစ်ဆင့်တွင် ပါရာဂွေးကို ပင်နယ်တီဖြင့် ထပ်မံ ရှုံးနိမ့်ကာ ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၁၆ ကိုပါအမေရိက ဆင်တန်နီယို (Copa América Centenario) တွင် ဘရာဇီးသည် အီကွေဒေါနှင့် ဂိုးမရှိသရေကျကာ အစပြုခဲ့ပြီးနောက် ဟေတီကို ၇-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ရှုံးထွက်အဆင့် တက်ရောက်ရန် သရေတစ်မှတ်သာ လိုအပ်သော်လည်း ဘရာဇီးသည် ရာအူလ် ရူဒီယက်ဇ်၏ ၇၅ မိနစ်သွင်းဂိုးကြောင့် ပီရူးကို ၁-၀ ဖြင့် အငြင်းပွားဖွယ် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ရှုံးနိမ့်မှုကြောင့် ၁၉၈၇ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် အုပ်စုအဆင့်မှ ထွက်ခွာခဲ့ရပြီး ဒွန်ဂါလည်း အမျိုးသားအသင်းမှ ထုတ်ပယ်ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် တီတီ (Tite) သည် ဒွန်ဂါ၏နေရာတွင် ဘရာဇီး၏ မန်နေဂျာအဖြစ် အစားထိုး ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးသည် ဆွစ်ဇာလန်နှင့် ၁-၁ သရေကျကာ၊ ကော်စတာရီကာ (၂-၀) နှင့် ဆားဘီးယား (၂-၀) တို့ကို အနိုင်ယူပြီး အုပ်စုထိပ်ဆုံးမှ ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် မက္ကဆီကိုကို ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူပြီးနောက် ဘရာဇီးသည် ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် ဘယ်လ်ဂျီယံကို ၂-၁ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ကာ ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။ ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခွာခဲ့ရသော်လည်း တီတီသည် နည်းပြအဖြစ် ဆက်လက် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ကိုပါအမေရိကကို အိမ်ရှင်အဖြစ် ကျင်းပခဲ့ပြီး အဖွင့်ပွဲစဉ်တွင် ဘိုလီးဗီးယားကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ကာ အဆိုပါပွဲစဉ်တွင် အဖြူရောင်ဝတ်စုံကို ထင်ရှားစွာ ဝတ်ဆင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဗင်နီဇွဲလားနှင့် ဂိုးမရှိသရေကျပြီး ပီရူးကို ၅-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် ပါရာဂွေးကို ပင်နယ်တီဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ဆီမီးဖိုင်နယ်တွင် ပြိုင်ဘက် အာဂျင်တီးနားကို ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူပြီးနောက် ဘရာဇီးသည် ဗိုလ်လုပွဲတွင် ပီရူးကို ၃-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ကိုပါအမေရိက ဖလား (၉) ကြိမ်မြောက်နှင့် ၂၀၀၇ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါ ပြိုင်ပွဲတွင် ဗိုလ်လုပွဲ၌ ပင်နယ်တီမှ ပေးဂိုးတစ်ဂိုးတည်းသာ ပေးခဲ့ရသည်။ နောက်လာမည့် ကိုပါအမေရိကကို မူလက နောက်တစ်နှစ်တွင် ကျင်းပရန် စီစဉ်ထားသော်လည်း ကိုဗစ်-၁၉ ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါကြောင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ်သို့ ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် ကိုလံဘီယာနှင့် အာဂျင်တီးနားတို့က အိမ်ရှင်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး ဘရာဇီးက အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပခဲ့သည်။ ဗိုလ်လုပွဲသို့ ထပ်မံရောက်ရှိခဲ့ပြီး ယခုတစ်ကြိမ်တွင် အာဂျင်တီးနားကို ၁-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ကာ ဘရာဇီးအနေဖြင့် အိမ်ရှင်အဖြစ် ကိုပါအမေရိက ဖလားကို မရရှိခဲ့ခြင်းမှာ ပထမဆုံးအကြိမ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဘရာဇီးသည် ဆားဘီးယား (၂-၀)၊ ဆွစ်ဇာလန် (၁-၀) တို့ကို အနိုင်ယူပြီး ကင်မရွန်းကို ၁-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ကာ အုပ်စု ပထမနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် တောင်ကိုရီးယားကို ၄-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး ကွာတားဖိုင်နယ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့ကာ ခရိုအေးရှားနှင့် ၁-၁ သရေကျပြီးနောက် ပင်နယ်တီဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ဖလားမှ ထွက်ခွာရပြီးနောက် တီတီသည် နည်းပြချုပ် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ === ၂၀၂၃ မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်- မကြာသေးမီက နှစ်များ === တီတီ ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် ရာမွန် မီနီဇက်စ် (Ramon Menezes) သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လမှ ဇူလိုင်လအထိ မန်နေဂျာအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ပြီးနောက် နှစ်ကုန်ပိုင်းအထိ ဖာနန်ဒို ဒီနစ်ဇ် (Fernando Diniz) ဖြင့် အစားထိုး ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ ဒီနစ်ဇ်၏ တာဝန်ယူမှုမှာ ဘရာဇီးက အာဂျင်တီးနားကို ၁-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက် အဆုံးသတ်ခဲ့ပြီး အဆိုပါ ရှုံးနိမ့်မှုမှာ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား ခြေစစ်ပွဲများတွင် ၎င်းတို့၏ ပထမဆုံး အိမ်ကွင်း အရှုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် CBF သည် ဒိုရီဗယ် ဂျူနီယာ (Dorival Júnior) ကို မန်နေဂျာအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်တွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၂၄ ကိုပါအမေရိကတွင် ဘရာဇီးသည် ကော်စတာရီကာနှင့် ၀-၀ သရေကျကာ၊ ပါရာဂွေးကို ၄-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူပြီး ကိုလံဘီယာနှင့် ၁-၁ သရေကျခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ၀-၀ သရေကျပြီးနောက် ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် ဥရုဂွေး၏ ပင်နယ်တီ အဆုံးအဖြတ်ဖြင့် ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။ ဒိုရီဗယ်သည် မိုနူမန်တယ် ဒီ နူးညက်ဇ်တွင် အာဂျင်တီးနားကို ၄-၁ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက် ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခံခဲ့ရပြီး ၎င်း၏နေရာတွင် အီတလီလူမျိုး နည်းပြ ကာလို အန်ဆယ်လော့တီ (Carlo Ancelotti) ကို အစားထိုး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ပါရာဂွေးကို ၁-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိပြီးနောက် ၂၀၂၆ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားသို့ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ == အသင်း၏ ပုံရိပ်နှင့် ဝတ်စုံများ == ဘရာဇီး၏ ပထမဆုံး အသင်းဝတ်စုံ အရောင်မှာ အပြာစင်းပါသော အဖြူရောင်ဖြစ်သော်လည်း ၁၉၅၀ ကမ္ဘာ့ဖလား မာရာကာနာ ပွဲစဉ်တွင် ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက် အဆိုပါအရောင်မှာ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် ကင်းမဲ့သည်ဟု ဝေဖန်ခံခဲ့ရသည်။ ဘရာဇီး အားကစား ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် Correio da Manhã သတင်းစာက ဘရာဇီးအလံ၏ အရောင်လေးရောင်ပါဝင်သည့် ဝတ်စုံသစ်ကို ဒီဇိုင်းဆွဲရန် ပြိုင်ပွဲတစ်ခု ကျင်းပခဲ့သည်။ အနိုင်ရရှိသည့် ဒီဇိုင်းမှာ အစိမ်းရောင် အနားကွပ်နှင့် အဝါရောင် ရှပ်အင်္ကျီ၊ အဖြူရောင် အနားကွပ်ပါသည့် အပြာရောင် ဘောင်းဘီတိုဖြစ်ပြီး ဆာပေါ်လာမှ အသက် (၁၉) နှစ်အရွယ် အယ်လ်ဒိုင် ဂါစီယာ ရှလီ (Aldyr Garcia Schlee) က ရေးဆွဲခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အရောင်သစ်များကို ၁၉၅၄ ခုနှစ် မတ်လတွင် ချီလီနှင့် ကစားသော ပွဲစဉ်တွင် ပထမဆုံးအသုံးပြုခဲ့ပြီး ယနေ့တိုင် အသုံးပြုဆဲ ဖြစ်သည်။ Topper သည် စက်တင်ဘာ ၁၁ ရက် ၁၉၉၁ ဝေလနှင့် ကစားသောပွဲအထိ ဘရာဇီးဝတ်စုံကို ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး Umbro သည် အောက်တိုဘာ ၁၉၉၁ ယူဂိုဆလားဗီးယားနှင့် ပွဲမတိုင်မီထိ တာဝန်ယူခဲ့သည်။ Nike သည် ၁၉၉၆ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကိုပါအမေရိက နှင့် ၁၉၉၈ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားအတွက် ဝတ်စုံများကို စတင်ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဝတ်စုံ အရောင်အဖြစ် အပြာနှင့် အဖြူရောင်ကို အသုံးပြုခြင်းမှာ ပေါ်တူဂီ ဘုရင်စနစ်ကို အစွဲပြု၍ ၁၉၃၀ ခုနှစ်များကတည်းက စတင်ခဲ့သော်လည်း ၁၉၅၈ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား ဗိုလ်လုပွဲတွင် မထင်မှတ်ပဲ အမြဲတမ်း ဒုတိယရွေးချယ်မှု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဘရာဇီး၏ ပြိုင်ဘက်မှာ အဝါရောင်ဝတ်ဆင်သည့် ဆွီဒင်ဖြစ်ပြီး အိမ်ရှင်ဖြစ်သောကြောင့် အဝါရောင်ဝတ်ဆင်ခွင့် ရရှိသွားခဲ့သည်။ ဒုတိယဝတ်စုံ မပါရှိသော ဘရာဇီးသည် အပြာရောင် ရှပ်အင်္ကျီများကို အလျင်အမြန် ဝယ်ယူခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ အဝါရောင် ရှပ်အင်္ကျီများမှ တံဆိပ်များကို ဖြုတ်ကာ ချုပ်ခဲ့ကြသည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:ဘရာဇီး အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း]] [[Category:ဘရာဇီးနိုင်ငံရှိ ဘောလုံးအားကစား]] du45mf4uw9ncgriabqnqq0xspb6gawn 0 97691 1041864 433666 2026-07-03T12:39:47Z Cicihwahyuni6 112955 1041864 wikitext text/x-wiki [[File:Starbucks logo.jpg|thumb|၂၀၁၁ ခုနှစ်၌ စတင်အသုံးပြုသည့် တံဆိပ်]] စတားဘတ် ကော်ပိုရေးရှင်း ({{ lang-en | Starbucks Corporation }}) သည် အမေရိကန် ကော်ဖီ ကုမ္ပဏီ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကော်ဖီဆိုင်တွဲများလည်း ပိုင်ဆိုင်သည်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် [[ဝါရှင်တန်ပြည်နယ်]]၊ ဆီရက်တယ်မြို့၌ စတင်ထူထောင်ခဲ့ရာ ၂၀၁၈ ခုနှစ်အရောက်တွင် ကမ္ဘာအနှံ့ရှိ နေရာ (၂၈ ၂၁၈) ခုတို့တွင် ဆိုင်ခွဲများ ဖွင့်ထားပြီး ဖြစ်သည်။ [[File:Starbuckscenter.jpg|thumb|ဆီရက်တယ် ရှိ ရုံးချုပ်ဖွင့်လှစ်ရာ စတားဘတ် စင်တာ အား တွေ့ရစဉ်]] အမေရိကန်ရှိ ပုံမှန်ကော်ဖီဆိုင်များမှ အနံ့၊ အရသာနှင့် စားသုံးသူအတွေ့အကြုံ တို့ကို ခွဲထွက်ပြခဲ့ခြင်းကြောင့် စတားဘတ်အား ''ကော်ဖီလောက၏ ဒုတိယလှိုင်း ကိုယ်စားပြု'' အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံရသည်။ တတိယလှိုင်းအဖြစ် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်များတွင် အကောင်းကြိုက်သည့် ကော်ဖီသမားများအတွက် လက်ဖြစ် ကော်ဖီကို ကော်ဖီရောင်းသူများက မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။ ယခုမူ အလုပ်ဖြစ်မှုကြောင့်လည်းကောင်း၊ လုပ်ငန်းခွင်လုံခြုံရေးကြောင့်လည်းကောင်း ကော်ဖီဖျော်စက်ကို စတားဘတ်တွင် ပြန်သုံးနေပြီ ဖြစ်သည်။ စတားဘတ်ဆိုင်များတွင် အပူအအေး သောက်စရာများ၊ သစ်သီးဖျော်ရည်များ၊ သွားရေစာများအပြင် ရာသီစာနှင့် ဒေသထွက်မုန့်များကိုပါ ရောင်းချပေးသည်။ ဆိုင်အများစုတွင် အသင့်ထုတ်ထားသည့် စားစရာများ ထားရှိသည်။ ''စတားဘတ် ညနေခင်း'' ဆိုင်များတွင် ဘီယာ၊ ဝိုင် နှင့် အမြည်း တို့ကို ရောင်းချပေးသည်။ စတားဘတ်တံဆိပ်တပ် ကော်ဖီ၊ ရေခဲမုန့်နှင့် ပုလင်းသွပ် ကော်ဖီအေးတို့ကို ကုန်စုံဆိုင်များတွင်လည်း ရနိုင်သည်။ ၁၉၈၀ ခုနှစ်များတွင် ဆီရက်တယ်၌ အမြတ်အစွန်းကောင်းစွာ ရသည်။ ၁၉၈၀ နှောင်းပိုင်းတွင် ဗြိတိသျှကိုလံဘီယာ နှင့် အနောက်အလယ်ပိုင်းသို့ လုပ်ငန်းချဲ့ရာ အဖိတ်အစင်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ နှစ်များတွင် [[ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်|ကာလီဖိုးနီးယား]]၌ ဖွင့်ရာတွင်မူ ယခင်အဖြစ်အပျက်ကို သင်ခန်းစာယူနိုင်ခဲ့သည့်အတွက် တာထွက်ကောင်းသည်။ မြောက်အမေရိကပြင်ပရှိ ပထမဆုံးဆိုင်ကို ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် [[တိုကျိုမြို့|တိုကျို]]၌ ဖွင့်သည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၇ ခုနှစ်အတောအတွင်း တစ်နေ့လျှင် နှစ်ဆိုင်နှုန်း ဖွင့်နိုင်လာသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်နေရာအား ကီဗင် ဂျွန်ဆင် တာဝန်ယူမည်ဖြစ်ကြောင်း ဟောင်းဝေါ့ ချော့ က ကြေညာသည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့၌ ကီဗင် စတင်တာဝန်ထမ်းသည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၆ ရက်မှစ၍ ဟောင်းဝေါ့မှာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဥက္ကဋ္ဌ နေရာ၌သာ နေတော့သည်။ [[Category:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအခြေစိုက် ကုမ္ပဏီများ| ]] khzyay1y1glb5n6wy6x4kbltcfqceyf 0 124066 1042059 1037737 2026-07-04T05:46:26Z Salai Rungtoi 22844 /* ၂၀၂၆ */ 1042059 wikitext text/x-wiki {{Infobox bilateral relations|လာအို-မြန်မာ|Myanmar|Laos}} '''လာအို-မြန်မာဆက်ဆံရေး''' သည် အိမ်နီးချင်းနှစ်နိုင်ငံဖြစ်သော [[လာအိုနိုင်ငံ|လာအို]]နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာ]]တို့၏ ရှည်လျားနီးကပ်သော ဆက်ဆံရေးဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် [[ဗီယင်ကျန်းမြို့|ဗီယင်ကျန်း]] တွင် သံရုံးရှိပြီး လာအိုက [[ရန်ကုန်မြို့|ရန်ကုန်]]၌ သံရုံးရှိသည်။ == သမိုင်းနှင့် ခေတ်သစ်ဆက်ဆံရေး == [[ထေရဝါဒ]]ကိုးကွယ်ပုံချင်း တူသော်လည်း ၁၆ ရာစုမှစပြီး နှစ်နိုင်ငံစစ်ပွဲများ ဆင်နွှဲသည်။[[တောင်ငူခေတ်|တောင်ငူမင်းဆက်]]ဧကရာဇ် [[ဘုရင့်နောင်]]လက်ထက်အတွင်း လာအိုကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://factsanddetails.com/southeast-asia/Myanmar/sub5_5a/entry-3003.html|title=TOUNGOO DYNASTY (1510–1752) - Facts and Details|first=Jeffrey|last=Hays|website=Factsanddetails.com|accessdate=17 April 2019}}</ref> ဇယဇေဋ္ဌာဓိရာဇ်သည် [[လင်းဇင်းပြည်|လင်းဇင်း]]ပြည်ကို ဦးစီးကာ ဗမာတို့အား ခုခံသည်။<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=mL02DwAAQBAJ&dq=taungoo+lan+xang&pg=PT243|title=The History of the World|first=Alex|last=Woolf|date=21 September 2017|publisher=Arcturus Publishing|isbn=9781788880213|accessdate=17 April 2019|via=Google Books}}</ref> တောင်ငူမင်းဆက် ပြိုကွဲသွားသည့်အခါ လာအိုတို့ ပြည်ကို ပြန်ပိုင်သည်။ မြန်မာများသည် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်|ကုန်းဘောင်မင်းဆက်]]တွင် ဒုတိယအကြိမ် လင်းဇင်းဒေသကို သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=seglAAAAQBAJ&dq=konbaung+lan+xang&pg=PA303|title=Historical Dictionary of Laos|first=Martin|last=Stuart-Fox|date=6 February 2008|publisher=Scarecrow Press|isbn=9780810864115|accessdate=17 April 2019|via=Google Books}}</ref> တရုတ်တို့နှင့် တိုက်ပြီးနောက် မြန်မာတို့ အင်အားနည်းသည့်အခါ လင်းဇင်းက ပဏ္ဍာဆက်ရန် ငြင်းလိုက်သည်။ မြန်မာတို့လည်း လာမတိုက်တော့။ တောင်ငူခေတ်မှ ကုန်းဘောင်နှောင်းအထိ လာအိုမြန်မာဆက်ဆံရေးမှာ ပြည်သူများအကြား ကူးလူးဆက်ဆံမှုမြင့်မားပြီး ယဉ်ကျေးမှုအရ မြန်မာဘက်သို့နှီးနွယ်သည်။ ၁၉ ရာစုတွင် မြန်မာက ဗြိတိသျှကိုလိုနီ၊ လာအိုက ပြင်သစ်ကိုလိုနီ အသီးသီး ဖြစ်လာသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ အဆက်အဆံ မရှိတော့။ ထို့ပြင် [[ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲ]]ဖြစ်ခြင်းကြောင့် နှစ်နိုင်ငံအကြား ဆက်ဆံရေး မရှိခဲ့ပေ။ ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များမှစပြီး လာအိုနှင့်မြန်မာ နိုင်ငံခေါင်းဆောင်များ တရားဝင် အလည်အပတ်ခရီး စသည်။ === ၂၀၂၆ === နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦး[[တင်မောင်ဆွေ]]၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဇွန် ၁၁ ရက်မှ ၁၃ ရက်အထိ တရားဝင်ခရီးစဉ် လာရောက်သည့် လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စတာ ထောင်ဆာဗန် ဖုန်ဗီဟေးနှင့် ဇနီး သည် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့်အတူ နေပြည်တော်သို့ ရောက်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး နေပြည်တော်သို့ ရောက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/83815 |access-date=2026-06-12 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ဦးမင်းအောင်လှိုင် နှင့် ဇနီး ဒေါ်ကြူကြူလှ တို့သည် လာအိုနိုင်ငံ သမ္မတ မစ္စတာ ထောင်လွန်း ဆီဆုလစ်၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃ ရက်နေ့တွင် လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ နိုင်ငံတော်အဆင့် ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ် သွားရောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဇနီး ဒေါ်ကြူကြူလှ ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ နိုင်ငံတော်အဆင့်ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်ရောက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/84781 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ဤခရီးစဉ်သည် နှစ်နိုင်ငံအကြား သံတမန်ဆက်ဆံရေး တည်ထောင်ခဲ့သည့် နှစ် (၇၀) ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဦးမင်းအောင်လှိုင်အနေဖြင့် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်ခုသို့ ပထမဆုံးအကြိမ် သွားရောက်သည့် တရားဝင်ခရီးစဉ်ဖြစ်သည်။ ခရီးစဉ်အတွင်း နှစ်နိုင်ငံခေါင်းဆောင်များသည် ဗီယင်ကျန်းမြို့၌ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးကာ ကုန်သွယ်ရေး၊ နယ်စပ်လုံခြုံရေးနှင့် အာကာသနည်းပညာကဏ္ဍ အပါအဝင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MOU) အချို့ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar leader Min Aung Hlaing visits Laos in first trip to an ASEAN member state |url=https://www.channelnewsasia.com/asia/myanmar-min-aung-hlaing-laos-first-trip-asean-member-state-6230231 |access-date=2026-07-04 |website=CNA |language=en}}</ref> == ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု == ၁၉၉၀ ခုနှစ်များမှစ၍ [[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း|အာဆီယံအဖွဲ့]]ဝင်နိုင်ငံများအနေဖြင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးမြှင့်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် နှစ်နိုင်ငံကြား ပထမဆုံး တရားဝင်[[လာအို-မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးတံတား|ချစ်ကြည်ရေးတံတား]]ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.investlaos.gov.la/index.php/news-and-events/item/9-the-friendship-bridge-between-laos-and-myanmar-is-officially-opened|title=The Friendship Bridge between Laos and Myanmar is officially opened|website=Investlaos.gov.la|accessdate=17 April 2019|archive-date=6 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170906035523/http://www.investlaos.gov.la/index.php/news-and-events/item/9-the-friendship-bridge-between-laos-and-myanmar-is-officially-opened}}</ref> နှစ်နိုင်ငံအကြား ကုန်သွယ်ရေးနှင့်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ချဲ့ထွင်ရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://annx.asianews.network/content/laos-myanmar-enhance-cooperation-finance-banking-66316|title=Laos, Myanmar to enhance cooperation in finance, banking|first=Souknilundon|last=Southivongnorath|date=2 February 2018|website=Asia News Network|accessdate=17 April 2019|archive-date=18 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191118040351/http://annx.asianews.network/content/laos-myanmar-enhance-cooperation-finance-banking-66316}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး}} [[ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး]] dzivamof8sduzd29v1xruz4686zbmyt 0 125246 1042056 702416 2026-07-04T05:34:40Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1042056 wikitext text/x-wiki {{Infobox saint |honorific-prefix = စိန့် |name= တောမတ်စ် အကွိုင်းနပ်စ် |honorific-suffix= [[:en:Order of Preachers|OP]] |image=St-thomas-aquinas.jpg |caption=An altarpiece in [[:en:Ascoli Piceno]], Italy,<br />by [[:en:Carlo Crivelli]] (15th century) |major_shrine=[[:en:Church of the Jacobins]], [[Toulouse]], France |titles=[[:en:Friar]]<br/>[[:en:Doctor of the Church]] |birth_name = Tommaso d'Aquino |birth_date = ၁၂၂၅ |birth_place = [[:en:Roccasecca]], [[:en:Kingdom of Sicily]] |death_date = မတ် ၇ {{death year and age|1274|1225}} |death_place = [[:en:Fossanova Abbey|Fossanova]], [[:en:Papal States]] |beatified_date= |beatified_place= |beatified_by= |canonized_date= ၁၃၂၃ ဇူလိုင် ၁၈ |canonized_place=[[:en:Avignon]], [[:en:Papal States]] |canonized_by= [[:en:Pope John XXII]] |feast_day=28 January (ordinary form), 7 March (extraordinary form) |venerated_in=[[:en:Latin Church|Roman Catholic Church]]<br />[[:en:Anglican Communion]]<ref name=diobeth /><br />[[:en:Lutheranism]]<ref name=resurrectionpeople.org /> |attributes=The ''[[:en:Summa Theologica|Summa theologiae]]'', a model church, the sun on the chest of a [[:en:Dominican Order|Dominican]] [[:en:friar]] |patronage=Academics; against storms; against lightning; apologists; Aquino, Italy; [[:en:Belcastro, Italy]]; book sellers; Catholic academies, schools, and universities; chastity; Falena, Italy; learning; pencil makers; philosophers; publishers; scholars; students; [[:en:University of Santo Tomas]]; [[:en:Santo Tomas, Batangas|Sto. Tomas, Batangas]]; [[:en:Mangaldan, Pangasinan]]; theologians<ref name=catholicsaints.info /> {{Infobox philosopher |embed=yes |region = အနောက်တိုင်း ဒဿနအဝန်းအဝိုင်း |era = အလယ်ခေတ် ဒဿန |name = တောမတ်စ် အကွိုင်းနပ်စ် |other_names = ''Doctor Angelicus'' (the Angelic Doctor) |education = [[:en:Abbey of Monte Cassino]]<br/>[[:en:University of Naples Federico II|University of Naples]]<br/>[[:en:University of Paris]] |notable_works = {{Unbulleted list|''[[:en:Summa Theologica|Summa Theologiae]]''|''[[:en:Summa contra Gentiles]]''}} |school_tradition = [[:en:Scholasticism]]<br/>[[:en:Thomism]]<br/>[[:en:Aristotelianism]]<br/>[[:en:Medieval theological intellectualism|Theological intellectualism]]<br/>[[:en:Philosophical realism]]<br/>[[:en:Moderate realism]]<br/>[[:en:Direct realism]]<br/>[[:en:Virtue ethics]]<br/>[[:en:Natural law]]<br/>[[:en:Correspondence theory of truth]]<ref name="SEP" /> |main_interests = {{flatlist| *ရုပ်လွန်ပညာ *[[ယုတ္တိဗေဒ]] *[[သီအိုလော်ဂျီ]] *စိတ္တဒဿန *[[:en:Epistemology]] *[[လူ့ကျင့်ဝတ်]] *နိုင်ငံရေးဒဿန *အရစ္စတိုတယ် ဘာသာရေးယုံကြည်မှု ([[:en:Aristotelian theology]]) }} |influences = {{hlist|[[အရစ္စတိုတယ်]]|[[ပလေးတိုး]]|[[ဆိုကရေးတီး]]|[[:en:Averroes]]{{sfn|Brown|2014|p=12}}|[[စိန့်ဩဂတ်စတင်း]]|[[:en:Boethius]]|[[စိန့်ပေါလ်]]|[[:en:Pseudo-Dionysius the Areopagite|Pseudo-Dionysius]]|[[အဲလ်ဘာ့တပ်စ် မာ့ဂ်နပ်စ်]]|[[:en:Maimonides]]|[[အာဗီဆန်နာ]]|[[:en:Al-Ghazali]]{{sfn|Massey|1995|p=16}}|[[ဆစ်ဆရို]]<ref name=iep.avicenna />|[[:en:Anselm of Canterbury]]<ref name=iep.anselm />}} |influenced = Virtually all of subsequent [[:en:Western philosophy]] and [[:en:Catholic theology]],<ref name=iep.aquinas /> as well as a significant amount of [[:en:Protestant theology]] |notable_ideas = {{plainlist| *[[:en:Five Ways (Aquinas)|Five proofs of God's existence]] *''[[:en:Analogia entis]]'' *[[:en:Hylomorphism#Thomistic hylomorphism|Thomistic hylomorphism]] *[[:en:Divine simplicity]] *[[:en:Peripatetic axiom]] *[[:en:Principle of double effect]] *''[[:en:Homo unius libri]]'' *[[:en:Infused righteousness]] *[[:en:Medieval theological intellectualism|Theological intellectualism]] *[[:en:Quiddity]] *[[:en:Just price]] *''[[:en:Determinatio]]'' *''[[:en:Actus purus]]'' *''[[:en:Actus Essendi]]'' *[[:en:Thomistic sacramental theology]] *[[:en:Thought of Thomas Aquinas|Views of Thomas Aquinas]] }} }} }} '''တောမတ်စ် အကွိုင်းနပ်စ်''' (သို့) '''သောမတ်စ် အကွိုင်းနပ်စ်'''{{efn|အသံထွက်မှာ တော/ထောမတ်စ် အကွိုင်းနပ်စ် ဖြစ်သော်လည်း မြန်မာစကားဖြင့် ''သောမတ်စ်'' ဟူ၍ ဖလှယ်ရေးသားမှုများသည်။}}({{lang-en|Thomas Aquinas}}, {{IPAc-en|ə|ˈ|k|w|aɪ|n|ə|s}}; {{lang-it|Tommaso d'Aquino|lit=Thomas of Aquino}}, တိုမတ်ဇို ဒဲကွီနို; ၁၂၂၅ – ၁၂၇၄ မတ် ၇) သည် အီတလီ{{sfn|Conway|1911|p=}}{{sfn|Vaughan|1871|p=}} ဒိုမီနီကန်ဂိုဏ်းဝင် ရဟန်း၊ ဒဿနဆရာ၊ ကတ်သလစ် ဘုန်းတော်ကြီး၊ သူတော်စင်တစ်ပါးဖြစ်သည်။ အလွန်ဩဇာညောင်းသော ဒဿနဆရာ၊ ခရစ်ယာန်ဝါဒအခြေပြုဒဿန အယူအဆများ၌ တရားရေး၊ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အဆုံးအဖြတ်ပေးသူ အကွိုင်းနပ်စ်ကို နှောင်းပိုင်းတွင် {{lang|la|Doctor Angelicus}} ၊the {{lang|la|Doctor Communis}} ၊ the {{lang|la|Doctor Universalis}} စသည့်အမည်များဖြင့်လည်း သိရှိကြသည်။ အကွိုင်းနပ်စ် ဆိုသည့်အမည်သည် ယနေ့ခေတ် လာဇီယို (လာ့တ်စ်ယို) ၊ အကွီနိုကောင်တီ၏ ဇစ်မြစ်ဖြစ်ကြောင်း ပြသလျက် ရှိသည်။ သဘာဝကျကျ ဘာသာတရားဆိုင်ရာ ယုံကြည်မှု (natural theology) ကို ထောက်ခံအားပေးသူ၊ တိုမစ်ဇင် (Thomism) ဟုအမည်ရသော ဘာသာရေးဒဿနဂိုဏ်းကို တည်ထောင်သူဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်သည် သဘာဝကျသော ဆင်ခြင်တုံတရားနှင့် ယုံကြည်မှုဆိုင်ရာ အသိဉာဏ်အလင်းတို့၏ ရင်းမြစ်ဖြစ်သည်ဟု ခိုင်မာစွာ ဆိုခဲ့သည်။<ref>[https://isidore.co/aquinas/english/BoethiusDeTr.htm#23 Thomas Aquinas, Commentary on the De Trinitate of Boethius, quest. 2, art. 3]</ref> အနောက်ကမ္ဘာ၏ တွေးခေါ်ယူဆပုံအပေါ်တွင် အတော်လွှမ်းမိုးနိုင်စွမ်းရှိ၏ ။ ခေတ်သစ် ဒဿနများစွာတို့သည် ၎င်း၏ စိတ်ကူးအယူအဆအပေါ် တိုးတက်ချဲ့ထွင်မှုရှိသကဲ့သို့ ဆန့်ကျင်ချေဖျက်မှုများလည်းရှိကြရာ အထူးသဖြင့် ကိုယ်ကျင့်တရာပိုင်း၊ သဘာဝ ဥပဒေသ၊ ရုပ်လွန်ပညာ၊ နိုင်ငံရေးသီအိုရီ စသည့် ကဏ္ဍများ၌ ဖြစ်သည်။ ထိုခေတ်ထိုအခါက ကတ်သလစ်သာသနာ၏ ယုံကြည်လက်ခံမှုများစွာနှင့်မတူဘဲ<ref name=SEP3 /> တောမတ်သည် အရစ္စတိုတယ် အဆိုပြုခဲ့သော စိတ်ကူးအချို့ကို လက်ခံဆုပ်ကိုင်ခဲ့ကာ ခရစ်ယာန် အခြေခံသဘောတရားများနှင့် အရစ္စတိုတယ် ဒဿနကို ပေါင်းစပ်ရန် အားထုတ်ခဲ့သေးသည်။<ref>{{Cite web |url=http://www.dartmouthapologia.org/articles/show/125 |title=Reason and Faith: The Thought of Thomas Aquinas |last=Blair |first=Peter |website=The Dartmouth Apologia |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130913011656/http://www.dartmouthapologia.org/articles/show/125 |archive-date=13 September 2013 |access-date=2013-12-18 |accessdate=18 September 2021 |archivedate=13 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130913011656/http://www.dartmouthapologia.org/articles/show/125 }}</ref> အထင်ရှားဆုံးလက်ရာများမှာ ''Disputed Questions on Truth'' (၁၂၅၆-၁၂၅၉) ၊ ''Summa contra Gentiles'' (၁၂၅၉-၁၂၆၅) ၊ အဆုံးမသတ်ခဲ့သော ''Summa Theologica'' (သို့) ''Summa Theologiae'' (၁၂၆၅-၁၂၇၄) တို့ဖြစ်ကြသည်။ သမ္မာကျမ်းစာများ၊ အရစ္စတိုတယ်(ဝါဒ)အပေါ် ရှင်းလင်းချက်မှတ်စုများသည် ၎င်း၏ အထင်ကရ လက်ရာများထဲက အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် တောမတ်စ်သည် ခရစ်တော်၏ နောက်ဆုံးညစာနှင့်ပတ်သက်သော ဓမ္မတေးများကြောင့်လည်း အထူးထင်ရှားခဲ့ပြန်သည်။ ထိုဓမ္မတေးများသည်ကား ခရစ်ယာန် ဝတ်ပြုဆုတောင်းမှု၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသဖြစ်လာခဲ့လေသည်။<ref>{{Cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Saint-Thomas-Aquinas |title=St. Thomas Aquinas {{!}} Biography, Philosophy, & Facts |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2020-01-20}}</ref> ကတ်သလစ်ဂိုဏ်းက တောမတ်စ်ကို သူတော်စင် (saint) အဖြစ် ဂုဏ်ပြုခဲ့၍ ခရစ်ယာန်ဘာသာ ရဟန်းစာများကို လေ့လာသင်အံသူများအတွက် စံပြဆရာတစ်ပါး၊ သဘာဝကျသည့် ဆင်ခြင်တုံတရားနှင့် ယုတ္တိကျသော ယုံကြည်မှုနယ်ပယ်တို့၏ အမြင့်မားဆုံးဖော်ပြခြင်းခံရသူအဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ကြသည်။ ခေတ်ပေါ်ကာလများတွင် ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ အမိန့်အာဏာ လမ်းညွှန်မှုများအောက်၌ ၎င်း၏ စာပေများသည် ရဟန်း (priests) ၊ ရဟန်းငယ် (deacons) အဖြစ် သာသနာ့ဘောင်သွတ်သွင်း ခံယူလိုသူများအတွက် မဖြစ်မနေလေ့လာရသော အစီအစဉ်တစ်ရပ်ဖြစ်ကာ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ဖွဲ့စည်းပုံစံအတွင်းမှသူများသာမက (ဝိနည်း၊ ဝတ်ပြုမှုပုံစံ၊ ကတ်သလစ်ဂိုဏ်း၏ သမိုင်း၊ ကတ်သလစ်ယုံကြည်မှု၊ ဒဿန) စသော ဘာသာရပ်များကို လေ့လာလိုသူများအဖို့လည်း လေ့လာရန်လိုအပ်သော စာပေများဖြစ်လေသည်။<ref>Code of [[Canon Law]], Can. 252, §3 {{Cite web |url= https://www.vatican.va/archive/ENG1104/__PW.HTM |title=Code of Canon Law |website=vatican.va |url-status=dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20110508022209/https://www.vatican.va/archive/ENG1104/__PW.HTM |archive-date=8 May 2011 |access-date=2011-03-22}}</ref> တောမတ်စ် အကွိုင်းနပ်စ်ကို ကက်သလစ်သာသနာ၏ အကြီးကျယ်ဆုံး ဘာသာရေးပညာရှင်၊ ဒဿနပညာရှင်များထဲက တစ်ဦးအဖြစ်ယူဆကြသည်။ ပုပ်ရဟန်းမင်း ဘဲနစ်ဒစ်ခ် (၁၅) က "ကတ်သလစ်ဂိုဏ်းက တောမတ်စ်၏ အဆုံးအမများကို ဒိုမီနီကန်ဂိုဏ်း၏ မူပိုင်အဖြစ် ကြေညာလိုက်တဲ့အခါ ဒီဂိုဏ်း ... ဂုဏ်သစ်သွေးသစ်တို့ကို ရယူနိုင်ခဲ့ပေတယ်။ ပုပ်ရဟန်းမင်းအဆက်ဆက် အထူးချီးကျူးဂုဏ်ပြုခံရတာ ဒီသူတော်စင်ပါ၊ ကတ်သလစ်ဂိုဏ်များစွာတို့ရဲ့ ဆရာသခင်၊ သူတော်စင်ပါပဲ။" ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>[[Pope Benedict XV|Benedict XV]] Encyclical [https://www.vatican.va/holy_father/benedict_xv/encyclicals/documents/hf_ben-xv_enc_29061921_fausto-appetente-die_en.html ''Fausto appetente die''] 29 June 1921, AAS 13 (1921), 332; [[Pius XI]] Encyclical ''Studiorum Ducem'' §11, 29 June 1923, AAS 15 (1923), cf. AAS 17 (1925) 574; [[Paul VI]], 7 March 1964 AAS 56 (1964), 302 (Bouscaren, vol. VI, pp. 786–88).</ref> အင်္ဂလိပ် ဒဿနပညာရှင် အန်ထနီ ကန်နီကလည်း တောမတ်စ်သည် အနောက်ကမ္ဘာဖက်က အကြီးကျယ်ဆုံး ဒဿနဆရာတစ်ဒါဇင်ထဲက တစ်ဦးဟု ယူဆသည်။<ref>{{Cite book |title=Selected Philosophical Writings |last=Aquinas |first=Thomas |year=1993 |publisher=Oxford University Press |isbn=0-19-283585-8 |pages=Xi}}</ref> ==မှတ်စု== {{Notelist}} ==ကိုးကား== {{Reflist|refs= <ref name=diobeth>{{Cite web |url=http://diobeth.typepad.com/files/holy-women-holy-men.pdf |title=Holy Men and Holy Women |website=Churchofengland.org |access-date=8 December 2019 |archive-date=7 September 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120907015441/http://diobeth.typepad.com/files/holy-women-holy-men.pdf |url-status=dead }}</ref> <ref name=resurrectionpeople.org>{{Cite web |url=http://www.resurrectionpeople.org/saints.html |title=Notable Lutheran Saints |website=Resurrectionpeople.org |accessdate=8 December 2019 |archivedate=16 May 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190516024927/http://www.resurrectionpeople.org/saints.html }}</ref> <ref name=catholicsaints.info>{{Cite web |url=http://catholicsaints.info/saint-thomas-aquinas/ |title=Saint Thomas Aquinas |date=2008-12-12 |website=CatholicSaints.Info |access-date=2020-01-20}}</ref> <ref name=iep.avicenna>{{Cite web |url=http://www.iep.utm.edu/a/avicenna.htm#H5 |title=Avicenna (Ibn Sina) (c. 980–1037) |date=2006-01-06 |publisher=The Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2010-01-19}}</ref> <ref name=iep.anselm>{{Citation |last=Sadler |first=Greg |title=Internet Encyclopedia of Philosophy |year=2006 |contribution=Anselm of Canterbury (1033–1109) |contribution-url=http://www.iep.utm.edu/anselm/ |ref={{harvid|''IEP''|2006}} |access-date=10 November 2017 |display-authors=0 |title-link=Internet Encyclopedia of Philosophy}}</ref> <ref name=iep.aquinas>[http://www.iep.utm.edu/aquinas/ Thomas Aquinas – Internet Encyclopedia of Philosophy]</ref> <ref name="SEP">{{Cite book |url=https://plato.stanford.edu/archives/fall2016/entriesruth-correspondence/ |title=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |last=David |first=Marian |date=5 February 2016 |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |via=Stanford Encyclopedia of Philosophy }}{{Dead link|date=September 2021 }}</ref> <ref name=SEP3>{{Cite book |url=https://plato.stanford.edu/archives/sum2018/entries/aquinas/ |title=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |last1=McInerny |first1=Ralph |last2=O'Callaghan |first2=John |date=5 February 2018 |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |via=Stanford Encyclopedia of Philosophy}}</ref> }} {{Lifetime|၁၂၂၅|၁၂၇၄}} f8ocna46syhgyvnvyajasguzy2cbe08 0 130945 1041880 1020601 2026-07-03T13:40:37Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-်် +်) 1041880 wikitext text/x-wiki {{Template:Infobox person| name=ချန်မာဖီ|nationality=Hoklo Chinese|image=Chan_Mah_Phee.png|image_size=230px|caption=ချန်မာဖီ(ခ)Chan Mah Phee|birth_date=၁၈၄၈-၁၉၂၀|birth_place=အမွိုင်, တရုတ်|death_date=|death_place=|death_cause=|spouse(s)=ဒေါ်အေးမြ|children=ချန်ချောခိုင်, ချန်ချောပိုင်, ချန်ချောလှိုင်|occupation=စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်၊ ပရဟိတသမား}} '''ချန်မာဖီ''' ( {{Lang-zh | 曾廣庇}} ) Chan Mah Phee(၁၈၄၈-၁၉၂၀) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား၊ တရုတ်လူမျိုး စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်နှင့် ပရဟိတသမား ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == ချန်မာဖီကို ၁၈၄၈ ခုတွင် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ဖူးကျန့်ပြည်နယ်၊ ရှာမင် (အမွိုင်) ၊ ထုံအမ်းခရိုင် ၊ ချန်ယိန်ကျေးရွာ တွင်မွေးဖွား သည်။ ဖခင်မှာ လယ်သမားကြီး ချန်အီရှင်း ဖြစ်သည်။ == မြန်မာပြည် ရောက်လာခြင်း == အသက် ၁၄ နှစ် အရွယ်တွင် ပီနန်သို့ ထွက်လာရာ လမ်းခုလတ်တွင် စင်္ကာပူဆိပ်ကမ်း ၌ အလုပ်လုပ်သည်။ ၁၈၆၄ ခုနှစ် တွင် ရန်ကုန်ပြောင်းလာပြီး အလုပ်သမား အဖြစ်လုပ်ကိုင်ပြီးနောက် ၊ ငှက် သဗ္ဗာန် ခတ်သည်။ ဒေးဒရဲမှ ရွာသူကြီး ဦးအောင်ဘက ယုံမှတ်သဖြင့် လူယုံမွေးရာ ဆန်လှေများကို ကြီးကြပ်ရသည်။ ၁၈၈၃ ခုနှစ် တွင် တိတ်လျောင်ကုမ္ပဏီကို ရန်ကုန် ၊ ကမ်းနားလမ်း၊ အမှတ် ၇၅ တွင် ရုံးခန်း ဖွင့်လှစ် တည်ထောင်သည်။ ရေနံ၊ ဆန်နှင့်ဆေးရွက်ကြီး အသွင်းအပို့လုပ်သော လုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ရုံးခန်း ကို နေရာပိုမိုကျယ်ဝန်းသော ကမ်းနားလမ်း ၊ အမှတ် ၅၇ သို့ပြောင်းရွှေ့ဖွင့်လှစ် ခဲ့သည်။ ထို့နောက် တရုတ်မီးသင်္ဘောကုမ္ပဏီ ဒါရိုက်တာ ဖြစ်လာသည်။ <ref>{{Template:Cite news|title=The Chinese Steamship Co., Limited (advertisement)|url=http://newspapers.nl.sg/Digitised/Article.aspx?articleid=straitstimes19110708.2.109.3}}</ref> ၁၈၉၄-၉၉ ကာလတွင် ဆန်ရောင်းဝယ်ရေး၌ အရေးပါသူအဖြစ် ထင်ရှားသည်။ <ref name="Charney">{{Template:Cite book|url=https://books.google.com/books?id=rKkynGL9vB4C&dq=978-0-521-61758-1&hl=en&sa=X&ei=0OKLUJLCHZKK4gTVrICgCA&redir_esc=y|title=A History of Modern Bruma|last=Charney|first=Michael|year=2009|publisher=Cambridge University Press|pages=22–23|isbn=978-0-521-61758-1}}</ref> ရန်ကုန်၏ အကြီးဆုံး မြေရှင်ဖြစ်ပြီး ဝင်ဒါမီယာ (ယခု သံလွင်လမ်း) အပါအဝင် မြေ ၉၉ ကွက် ပိုင်ဖူးသည်။ သူ၏ ပထမဦးဆုံး ဝယ်ယူသည့် စံအိမ်မှာ အလုံ (ယခု ကြည့်မြင်တိုင် မြို့နယ်) ၊ အောက်ကြည့်မြင်တိုင်လမ်း ၊ အမှတ် ၅၉၁ ဖြစ်ပြီး ၊ အနီးရှိ အလုံမြို့နယ် တွင် ချန်မဖီသားဖွား‌ဆေးရုံ ကို တည်ထောင်လှုဒါန်းကာ ၊ လစဉ် ကုန်ကျစရိတ် ကိုလည်း ထောက်ပံ့ လှုဒါန်းသဖြင့် ထိုဆေးရုံရှိရာလမ်းကို ချန်မာဖီလမ်း ဟု အင်္ဂလိပ်အစိုးရက ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ချန်မဖီလမ်း သည် ရန်ကုန်မြို့တွင် အင်္ဂလိပ်အစိုးရ က ပထမဦးဆုံး အနေဖြင့် အာရှသား တစ်ဦး ၏ အမည် ကို ခေါ်တွင်စေသည့် လမ်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းအလိုက် ခွဲခြားနေထိုင်ကြသည့် ရန်ကုန်တွင် [[မြန်မာပြည်ရှိ တရုတ်လူမျိုး|တရုတ်အသိုင်းအဝိုင်း]]ကို ကျော်ကာ အဆက်အသွယ် များစွာရှိသည့် ထင်ရှားသောပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ == မိသားစုဘဝ == ဦးအောင်ဘ ၊ ‌ဒေါ်နှင်း တို့၏ စတုတ္ထမြောက် သမီး ဒေါ်အေးမြနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး ချန်ချောလှိုင် (曾祖來）၊ ချန်ချောခိုင် (曾祖恺）၊ ချန်ချောပိုင် （曾祖百） ဟူသော သား ၃ယောက်နှင့် ဂျုတ်ကီး၊ ဂျုတ်လျန် ၊ ဂျုတ်စော ဟူသော သမီး ၃ ယောက်ထွန်းကားခဲ့သည်။ ချန်မဖီ (၁၈၄၈-၁၉၂၀)၊ ဒေါ် အေးမြ (၁၉၂၁) ၊ သားကြီး ချန်ချောလှိုင် (ခ) Chan Chor Lye (1882 - 1925)၊ သားလတ် ချန်ချောခိုင် က (၁၉၃၄)၊ သားငယ် ချန်ချောပိုင် က (၁၉၃၃) လောက်မှာ ဆုံးပါးခဲ့ ကြပါတယ် ။ ချန်မဖီ  + ဒေါ် အေးမြ တို့က မြေ နဲ့ တိုက် အများအပြား ကို ၁၈၈၀ နှောင်းပိုင်း မှာ စတင် ဝယ်ယူခဲ့ရာ ၁၉၁၀ တွင် တိုက်အိမ်ပေါင်း ၉၉ လုံး ပိုင်ဆိုင်တယ် လို့ မှတ်တမ်း ရှိပါတယ်။ ချန်မာဖီ တို့မိသားစုဟာ လသာ လမ်း နှင့် ကမ်းနားလမ်း ထောင့် က  တိုက်အိမ်ကြီး မှာ ၁၉၂၀ အထိ နေခဲ့ကြပါတယ်။ နောင် တွင် ထို‌နေရာသည် "Overseas Chinese Banking Corporation (OCBC)" ရဲ့ ရန်ကုန် ဘဏ်ခွဲ ဖြစ်လာပြီး ယခု အခါမြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ် ဖွင့်ထား ပါသည်။ == ပရဟိတလုပ်ငန်း == ချန်မာဖီနှင့် ဒေါ်အေးမြတို့ [[ရွှေတိဂုံစေတီတော်|ရွှေတိဂုံဘုရား]] ၊ မြောက်ဖက် ၊ အောင်မြေ အနီးတွင် ချန်မဖီ ၊ ‌ဒေါ်အေးမြ တန်ဆောင်း ကို လှူဒါန်းခဲ့ပါသည်။ မာဖီယားတန်ဆောင်း ဟုခေါ်တင်ကြသည်။ ရွှေတိဂုံဘုရား တပေါင်းပွဲ တွင်လည်း စတုဒီသာ အလှုလုပ်လေ့ရှိသည်။ ၁၉၂၀ ခုနှစ်တွင် ဟွာကျုံး တရုပ်အထက်တန်းကျောင်း (နောက် အမှတ် ၃ ဒေသကောလိပ်၊ ယခု အမှတ် (၃) အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း ကြည့်မြင်တိုင်) ကို အမှတ် ၅၉၁ ၊ အောက်ကြည့်မြင်တိုင်လမ်းမပေါ် ရှိ ချန်မဖီ အမည်ပေါက်ပိုင်ဆိုင်သော မြေ ၁၀ ဧကကျော် ကျယ်ဝန်းသော မြေပေါ်တွင် ရူပီး ငွေ ၅ သိန်း ကျော် အကုန်အကျခံ တည်ဆောက်လှူဒါန်းခဲ့သည်။ နှစ်ထပ်အဆောက်အဦ တ ခု ကို ချန်မဖီခန်းမ ဟု အမည်ပေးကာ ဂုဏ်ပြုထားသည် ။ တရုပ်တန်း၌ ချိန်ဖူကုန်း ဖူကျင်းကွမ်ရင်ဘုရားကျောင်း လှူသည်။ <ref>ရန်ပိုင် (၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၁၉) [https://burma.irrawaddy.com/article/2019/07/16/198080.html ဘတ်စ်ကားမှတ်တိုင်သစ်တွင် အမည်ရင်းပျောက်ခဲ့ရသည့် သူဌေးကြီးချန်မာဖီ]။ ဧရာဝတီ။ </ref> ၁၉၀၃ ခုတွင် ရန်ကုန် ဟုတ်ကိန် တို့၏ လျောင်စန်တောင်အသင်း ကို အမှတ် ၅၃ ၊ ကျုံးကြီးလမ်း (ယခု အနော်ရထာလမ်း) ၊ ၂၁ လမ်း နှင့် ၂၂ လမ်း ကြား ၊ လသာမြို့နယ် တွင် တည်ဆောက်ရာ၌ ပင်မအလှူရှင် ဖြစ်သည်။ [[အလုံမြို့နယ်|အလုံ]] ၊ ချန်ဖမီလမ်း (ယခု နှင်းဆီလမ်း) ၌ လမ်းကိုယ်ဝန်ဆောင် မီခင်နှင့်ကလေးများ စောင့်ရှောက်ရေး အသင်း ကိုတည်ထောင်ကာ ချန်မဖီသားဖွားဆေးရုံ တည်ဆောက်ပေးသည် အပြင် လစဉ် အသုံးစရိတ်များကိုလည်း လှုဒါန်းခဲ့သည် ။ ဖူကျန့်မိန်းကလေးကျောင်း ကို လမ်းမတော်မြို့နယ် ၊ ရွှေတောင်တန်းလမ်း ကို တည်ထောင်ရာတွင် ပင်အ အလှုရှင် ဖြစ်ပြီး ၊ နာယက အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ပီနန် ၌တရုပ်ဘုရားကျောင်းများ ဆောက်လှူသေးသည်။ == ကိုးကား == [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်သူများ]] [[ကဏ္ဍ:ရိုးရာတရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]] <references /> [[ကဏ္ဍ:၁၈၄၈ မွေးဖွားသူများ]] lnptzgqzk3olx9dgthn20p7fq5hxha6 0 131494 1042025 1040142 2026-07-04T03:29:53Z ~2026-38097-56 145187 1042025 wikitext text/x-wiki '''ဗြိတိသျှရာဇ်''' ({{lang-en|British Raj}} / ရာဇ်ဆိုသည်မှာ (ဆန်စကရစ်)သက္ကတဘာသာဖြင့် အုပ်ချုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် အင်ပါယာဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်) သည် ၁၈၅၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၇ ခုနှစ်အထိ [[တောင်အာရှ]]နှင့် [[အရှေ့တောင်အာရှ]]တွင် တည်ရှိခဲ့သော [[ဗြိတိန်]]နိုင်ငံ၏ ကိုလိုနီအင်ပါယာတစ်ခု ဖြစ်သည်<ref name="Metcalf">{{cite book |last1=Metcalf |first1=B. D. |last2=Metcalf |first2=T. R. |title=A Concise History of Modern India |url=https://archive.org/details/concisehistoryof0000metc_s2n2 |publisher=Cambridge University Press |year=2006 |pages=[https://archive.org/details/concisehistoryof0000metc_s2n2/page/100 100]–123}}</ref>။ ဗြိတိသျှရာဇ်၏ တရားဝင် အုပ်ချုပ်မှုနယ်မြေအတွင်း၌ ယနေ့ခေတ် [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၊ [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]]နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] တို့ ပါဝင်ခဲ့သည်။ သမိုင်းတွင် ဤဒေသတစ်ခုလုံးကို '''ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ''' (British India) သို့မဟုတ် '''အိန္ဒိယအင်ပါယာ''' (Indian Empire) ဟုလည်း အများစုက ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ {{Infobox former country | native_name = British Raj<br />{{Lang|hi|ब्रिटिश राज}}<br />{{Lang|ur|برطانوی راج}} | conventional_long_name = ဗြိတိသျှ အိန္ဒိယ အင်ပါယာ | common_name = ဗြိတိသျှရာဇ် | status = [[ဗြိတိသျှအင်ပါယာ]]၏ အစိတ်အပိုင်း | era = [[ကိုလိုနီခေတ်]] | event_start = [[၁၈၅၇ အိန္ဒိယပုန်ကန်မှု|အိန္ဒိယပုန်ကန်မှု]]အပြီး အုပ်ချုပ်ရေးလွှဲပြောင်းခြင်း | date_start = ၂ နိုဝင်ဘာ | year_start = ၁၈၅၈ | event_end = [[အိန္ဒိယ လွတ်လပ်ရေး အက်ဥပဒေ ၁၉၄၇|အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန် ခွဲထွက်ခြင်း]] | date_end = ၁၅ ဩဂုတ် | year_end = ၁၉၄၇ | p1 = အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီအုပ်ချုပ်ရေး | flag_p1 = British Raj Red Ensign. | s1 = အိန္ဒိယနိုင်ငံ (၁၉၄၇–၁၉၅၀) | flag_s1 = National Flag of India.svg | s2 = ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ (၁၉၄၇–၁၉၅၆) | flag_s2 = Flag of Pakistan.svg | s3 = ဗြိတိသျှမြန်မာနိုင်ငံ | flag_s3 = Flag of British Burma (1939–1941, 1945–1948).svg | image_flag = British_Raj_Red_Ensign.svg | flag_alt = ဗြိတိသျှရာဇ် အလံတော် | image_coat = Coat of arms of the United Kingdom (1837-1952).svg | symbol_type = နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် | image_map = British India (orthographic projection).svg | map_caption = ဗြိတိသျှအိန္ဒိယအင်ပါယာ (ဗြိတိသျှရာဇ်) ပြမြေပုံ | capital = [[ကာလကတ္တားမြို့]] (၁၈၅၈–၁၉၁၁)<br />[[နယူးဒေလီမြို့]] (၁၉၁၁–၁၉၄၇) | national_motto = ''Dieu et mon droit''<br />(ပြင်သစ်ဘာသာ: "ဘုရားသခင်နှင့် ကျွန်ုပ်၏အခွင့်အရေး") | national_anthem = [[ဘုရင်ကို ဘုရားသခင် စောင့်ရှောက်ပါစေ]] (God Save the Queen/King) | common_languages = [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]] (ရုံးသုံး)<br />[[ဟိန္ဒီဘာသာစကား|ဟိန္ဒီ]]၊ [[အူရဒူဘာသာစကား|အူရဒူ]]၊ [[ဘင်္ဂါလီဘာသာစကား|ဘင်္ဂါလီ]]၊ [[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာ]]နှင့် အခြားဒေသခံဘာသာစကားများ | religion = [[ဟိန္ဒူဘာသာ]]၊ [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[ဆစ်ခ်ဘာသာ]] | government_type = [[ဗြိတိသျှအင်ပါယာ]]၏ ကိုလိုနီအုပ်ချုပ်ရေးစနစ် | title_leader = [[ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ ဘုရင်များ|ဧကရာဇ်မင်းမြတ်]] | leader1 = [[ဝိတိုရိယ (ဘုရင်မ)|ဝိတိုရိယဘုရင်မကြီး]] (ပထမဆုံး အိန္ဒိယဧကရာဇ်မင်းမြတ်) | year_leader1 = ၁၈၅၈–၁၉၀၁ | leader2 = [[ဂျော့ဂျ် ဆဋ္ဌမ]] (နောက်ဆုံး အိန္ဒိယဧကရာဇ်မင်းမြတ်) | year_leader2 = ၁၉၃၆–၁၉၄၇ | title_deputy = [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဘုရင်ခံချုပ်|ဘုရင်ခံချုပ်နှင့် ဘုရင်ခံမင်းကြီး]] (Viceroy) | deputy1 = Lord Canning (ပထမဆုံး) | year_deputy1 = ၁၈၅၈–၁၈၆၂ | deputy2 = Lord Mountbatten (နောက်ဆုံး) | year_deputy2 = ၁၉၄၇ | currency = [[အိန္ဒိယရူပီးငွေ]] (Indian Rupee) }} ၁၈၅၇ ခုနှစ် အိန္ဒိယစစ်သည်တော်များ ပုန်ကန်မှု (Sepoy Mutiny) ဖြစ်ပွားပြီးနောက် [[အင်္ဂလိပ် အရှေ့အိန္ဒိယ ကုမ္ပဏီ|ဗြိတိသျှအရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ]] (British East India Company) ၏ အုပ်ချုပ်ရေးကို ရုပ်သိမ်းခဲ့ပြီး၊ ဗြိတိသျှထီးနန်း (British Crown) က တိုက်ရိုက်လွှဲပြောင်းအုပ်ချုပ်ရာမှ ဗြိတိသျှရာဇ်ခေတ် စတင်ခဲ့သည်<ref name="Spear">{{cite book |last1=Spear |first1=Percival |title=A History of India, Volume 2 |publisher=Penguin Books |year=1990 |pages=145–150}}</ref>။ == မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဗြိတိသျှရာဇ် ဆက်စပ်မှု == လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံဖြစ်လာမည့် နယ်မြေဒေသသည် [[အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ စစ်ပွဲများ]] ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ဗြိတိသျှတို့၏ သိမ်းပိုက်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ ၁၈၈၅ ခုနှစ် [[တတိယ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ်|တတိယ အင်္ဂလိပ် မြန်မာ စစ်ပွဲ]]အပြီး ကုန်းဘောင်မင်းဆက် ပျက်သုဉ်းသွားချိန်မှစ၍ ၁၉၃၇ ခုနှစ်အထိ မြန်မာနိုင်ငံသည် သီးခြားကိုလိုနီမဟုတ်ဘဲ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ (ဗြိတိသျှရာဇ်) ၏ ပြည်နယ်တစ်ခု အဖြစ်သာ သတ်မှတ်ကာ အိန္ဒိယဘုရင်ခံချုပ်၏ လက်အောက်မှ တဆင့် အုပ်ချုပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်<ref name="Charney">{{cite book |last1=Charney |first1=Michael W. |title=A History of Modern Burma |url=https://archive.org/details/historyofmodernb0000char |publisher=Cambridge University Press |year=2009 |pages=[https://archive.org/details/historyofmodernb0000char/page/18 18]–35}}</ref>။ သို့သော်လည်း မြန်မာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာစကားနှင့် လူဦးရေစရိုက်လက္ခဏာများသည် အိန္ဒိယနှင့် ကွဲပြားခြားနားလှသဖြင့် မြန်မာပြည်သူများ၏ ပြင်းထန်သော ကန့်ကွက်မှုများ၊ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရအက်ဥပဒေ (Government of Burma Act 1935) ကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး၊ ၁၉၃၇ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှရာဇ် (အိန္ဒိယ) လက်အောက်မှ လုံးဝခွဲထုတ်ကာ ဗြိတိန်[[ဒိုင်အာခီ]]အစိုးရ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်သည့် သီးသန့်ကိုလိုနီ (Separate Crown Colony) တစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခဲ့လေသည်<ref name="Charney" />။ ဗြိတိသျှအင်္ဂလိပ်တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံကို ကုန်းဘောင်ခေတ် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲ သုံးကြိမ် (၁၈၂၄၊ ၁၈၅၂၊ ၁၈၈၅) ဖြင့် အခြေအနေအဆင့်ဆင့် ခွဲကာ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် သီပေါမင်းကို ဖမ်းဆီးပြီးနောက် တစ်နိုင်ငံလုံးကို ဗြိတိသျှအင်ပါယာအတွင်း သွတ်သွင်းခဲ့သည်။ ထိုသို့ သွတ်သွင်းရာတွင် ဗြိတိသျှတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံကို သီးခြားကိုလိုနီအဖြစ် မထားရှိဘဲ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယအင်ပါယာ (British Raj) ၏ ပြည်နယ်တစ်ခု (the Province of India) အဖြစ် အိန္ဒိယဒေလီ/ကာလကတ္တား ဗဟိုအစိုးရ၏ အောက်တွင် ထားရှိ၍ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite book |last=Thant |first=Myint-U |title=The Making of Modern Burma |year=2001 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0521799140 |language=en}}</ref> ဤသို့ အိန္ဒိယ၏ ပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ် ပေါင်းစည်းလိုက်ခြင်းကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်အကြား နယ်စပ်စည်းခြားမှုများ မရှိတော့ဘဲ လွတ်လပ်စွာ ကူးလူးသွားလာခွင့် ရရှိသွားခဲ့ကာ မြန်မာ့သမိုင်းတွင် မကြုံစဖူးသော လူဦးရေရွှေ့ပြောင်းမှုကြီး စတင်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ၁၉၃၇ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင်မှ အိန္ဒိယအုပ်ချုပ်ရေးအောက်မှ ခွဲထွက်ကာ ဗြိတိသျှတို့၏ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်သော သီးခြားကိုလိုနီ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite book |last=Cady |first=John F. |title=A History of Modern Burma |url=https://archive.org/details/historyofmodernb0000unse_h8r7 |year=1958 |publisher=Cornell University Press |language=en}}</ref> ဗြိတိသျှတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရားအမြစ်တွယ်ရန်နှင့် စီးပွားရေးအရ စပါးစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှု တိုးတက်စေရန်အတွက် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်မှ လူသားအရင်းအမြစ်များကို အမြောက်အမြား ခေါ်ယူအသုံးပြုခဲ့သည်။ ဆွဲဆောင်မှုရှိသော လစာ၊ မြေယာအခွင့်အရေးများနှင့် ကိုလိုနီအစိုးရ၏ ပံ့ပိုးမှုများကြောင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံအနှံ့အပြားမှ လူမျိုးပေါင်းစုံ၊ ဘာသာပေါင်းစုံသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ လယ်ယာလုပ်သား၊ စစ်သား၊ စာရေး၊ ကုန်သည်နှင့် အခြေခံအလုပ်သမားများအဖြစ် အလုံးအရင်းနှင့် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite book |last=Chakravarti |first=Nalini Ranjan |title=The Indian Minority in Burma: The Rise and Decline of an Immigrant Community |year=1971 |publisher=Oxford University Press |language=en}}</ref> ဗြိတိသျှတို့သည် မြန်မာများကို ယုံကြည်မှုမရှိသဖြင့် အုပ်ချုပ်ရေးဌာနများ၌ အင်္ဂလိပ်စာတတ်မြောက်ပြီးသား ဖြစ်သည့် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်သားများကို ဦးစားပေးခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဟိန္ဒူနှင့် မွတ်စလင် အိန္ဒိယနွယ်ဖွားများသည် စာရေး၊ ကြေးနန်းနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ရန်ကုန်နှင့် မြို့ကြီးများတွင် နေရာယူခဲ့ကြသည်။ စစ်ဘက်တွင်လည်း [[ဆစ်ခ်ဘာသာ|ဆစ်ခ်]] (Sikh) ဘာသာဝင် [[ပန်ချာပီဘာသာစကား|ပန်ချာပီ]](Punjab)လူမျိုးများနှင့် [[ပထန်]](Pashtun)လူမျိုးများသည် ကိုလိုနီစစ်တပ်၏ အဓိက အင်အားစုအဖြစ် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။ ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသကို ဗြိတိသျှတို့က ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး စပါးကျီအဖြစ် ပြောင်းလဲရန် ကြိုးပမ်းရာတွင် ဗြိတိသျှအစိုးရသည် အလွန်သက်သာသော လုပ်ခလစာဖြင့် ခိုင်းစေနိုင်သည့် လယ်ယာလုပ်သားများကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ မဒရပ်စ် (Madras) နှင့် ဘင်္ဂလားဒေသ (ယခု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် အိန္ဒိယအနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ်) တို့မှ သင်္ဘောလိုင်းများဖြင့် စနစ်တကျ သယ်ယူခဲ့သည်။<ref>{{cite book |last=Adas |first=Michael |title=The Burma Delta: Economic Development and Social Change on an Asian Rice Frontier, 1852–1941 |url=https://archive.org/details/burmadeltaeconom0000adas_r1v2 |year=1974 |publisher=University of Wisconsin Press |language=en}}</ref> အထူးသဖြင့် စစ်တကောင်း (Chittagong) ဒေသမှ ဘင်္ဂါလီမွတ်စလင် လယ်လုပ်သားများသည် ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းနှင့် အောက်မြန်မာပြည် လယ်ကွင်းများသို့ ရာသီအလိုက် လာရောက်လုပ်ကိုင်ရင်းမှ ရေရှည်အခြေချ နေထိုင်သူများ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။ အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းမှ လာသော တမီးလ်ဟိန္ဒူ "ချစ်တီးယား" (Chettiar) အနွယ်ဝင်များသည် မြန်မာပြည် လယ်ယာစီးပွားရေးတွင် အဓိက ငွေချေးသူ (Bankers) များ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ စပါးဈေးကွက် ပျက်ပြားချိန်များတွင် မြန်မာလယ်သမားများသည် ချစ်တီးယားများထံမှ ချေးယူထားသော ငွေကို မဆပ်နိုင်သဖြင့် ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ရှိ လယ်မြေအမြောက်အမြားမှာ အိန္ဒိယသား ချစ်တီးယားများလက်ထဲသို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့ရာ၊ ၎င်းသည် နောက်ပိုင်းတွင် အမျိုးသားရေး အဓိကရုဏ်းများ ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းရင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite book |last=Turnell |first=Sean |title=Fiery Dragons: Banks, Moneylenders and Microfinance in Burma |year=2009 |publisher=Nordic Institute of Asian Studies |isbn=978-8776940409 |language=en}}</ref> ၁၉၂၀ နှင့် ၁၉၃၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ရန်ကုန်မြို့သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အိန္ဒိယရွှေ့ပြောင်းလုပ်သား အများဆုံးဝင်ရောက်ရာ ဆိပ်ကမ်းမြို့ကြီး ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ မြို့လူဦးရေ၏ ထက်ဝက်ကျော် (၅၃% ခန့်) မှာ အိန္ဒိယနွယ်ဖွားများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ {| class="wikitable" style="margin: 10px auto;" |+ ၁၉၃၁ ဗြိတိသျှသန်းခေါင်စာရင်းအရ ရန်ကုန်မြို့ လူဦးရေအချိုးအစား ! လူမျိုးစု !! ရာခိုင်နှုန်း (%) |- | အိန္ဒိယနွယ်ဖွား (ဟိန္ဒူ/မွတ်စလင်) || ၅၃% |- | မြန်မာ (ဗမာနှင့် အခြားတိုင်းရင်းသား) || ၃၂% |- | တရုတ်နွယ်ဖွား || ၉% |- | အခြား (အင်္ဂလိပ်၊ ကရင်၊ ကပြား) || ၆% |} ဤကဲ့သို့ အိန္ဒိယနှင့် ဘင်္ဂါလီလုပ်သားများ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးကဏ္ဍအားလုံးတွင် အင်အားကြီးမားလာမှုသည် ပြည်တွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားများနှင့် စီးပွားရေးအရ ယှဉ်ပြိုင်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး၊ ၁၉၃၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ကုလား-ဗမာ အဓိကရုဏ်းများ (၁၉၃၀၊ ၁၉၃၈) နှင့် [[ဂဠုန်ဆရာစံ|ဆရာစံ]]လယ်သမားအုံကြွမှုတို့ကို ဖြစ်ပွားစေသည့် နိုင်ငံရေး၊ လူမှုရေး မကျေနပ်မှု တွန်းအားများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဂျပန်ဝင်ရောက်လာချိန်တွင် အိန္ဒိယနွယ်ဖွား သန်းဝက်ကျော် မြန်မာနိုင်ငံမှ အိန္ဒိယသို့ ခြေကျင်ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသော်လည်း၊ ကျန်ရှိနေထိုင်ခဲ့သူများသည် မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း မြန်မာပြည်ပွား အိုင်အက်စ်အေ (သွေးနှော) များအဖြစ် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုအတွင်း တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပေါင်းစည်း ဆက်လက်ရှင်သန်ခဲ့ကြသည်။ == နိဂုံး == ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် ဗြိတိသျှရာဇ် အင်ပါယာကြီးသည် လုံးဝပြိုကွဲသွားခဲ့ပြီး ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]](India) နှင့် [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ|ပါကစ္စတန်]](Pakistan) ဟူ၍ နိုင်ငံနှစ်ခုအဖြစ် လွတ်လပ်ရေးပေးကာ ခွဲထွက်ခဲ့သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]သည်လည်း ဗြိတိသျှရာဇ်မှ ခွဲထွက်ပြီးနောက် ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ဗြိတိသျှအင်ပါယာအောက်မှ လွတ်လပ်သော အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် နိုင်ငံအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ == ကိုးကားချက်များ == {{reflist}} [[Category:ဗြိတိသျှအင်ပါယာ]] [[Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ သမိုင်းကြောင်း]] [[Category:မြန်မာ့သမိုင်း]] [[Category:ကိုလိုနီခေတ်]] an40crxspf3sw2j82lc8evjch9ktxiu 0 136919 1042003 689872 2026-07-03T18:09:50Z ~2026-37917-16 145183 R 1042003 wikitext text/x-wiki {{Infobox grapheme |name=R |letter=R r |variations=([[R#Related characters|See below]]) |image=File:R cursiva.gif |imagesize=200 |imagealt= R ၏ လက်ရေးဆက်ရေးနည်းများ |script=[[လက်တင်စာလုံး]] |type=[[အက္ခရာ]] |typedesc=ပုံစံ သို့မဟုတ် [[လိုဂိုဂရပ်ဖ်]]ပုံစံ |language=[[လက်တင်ဘာသာ]] |phonemes=[{{IPAlink|r}}]<br>[{{IPAlink|ɾ}}]<br>[{{IPAlink|ɹ}}]<br>[{{IPAlink|ɻ}}]<br>[{{IPAlink|ʀ}}]<br>[{{IPAlink|ʁ}}]<br>([[R#Other languages|Table]])<br>([[Pronunciation of English /r/|English variations]])<br> {{IPAc-en|ɑr}} |unicode=U+0052, U+0072 |alphanumber=၁၈ |number= |fam1=<hiero>D1</hiero> |fam2=[[Image:Proto-semiticR-01.svg|20px|Resh]] |fam3=[[Image:phoenician res.svg|20px|Res]] |fam4=[[:en:Rho|Ρ ρ]] |fam5=[[𐌓]] [[File:Greek_Rho_06.svg|20px|Early Greek Rho]] |fam6=[[File:Greek_Rho_01.svg|20px]] |fam7=[[File:Greek_Rho_03.svg|20px]] |fam8= [[File:Greek_Rho_03.svg|20px]] [[File:Half_r.svg|20px|Cursive R-rotunda]] |usageperiod=~၅၀ မှ လက်ရှိကာလထိ <!-- |children= {{bull}}[[℟]]<br>{{bull}}[[℞]]<br>{{bull}}[[®]]<br>{{bull}}[[Ɍ]]<br>{{bull}}[[ᚱ]]<br>{{bull}}[[𐍂]]<br>{{bull}}[[Ꭱ]] --> |sisters=[[Р]]<br>[[Resh|ר<br>ر<br> ܪ]]<br>[[ࠓ]]<br>[[𐎗]]<br>[[𐡓]]<br>[[ረ]]<br>[[wikt:Ռ|Ռ]] [[wikt:ռ|ռ]]<br>[[wikt:Ր|Ր]] [[wikt:ր|ր]]<br>[[ર]]<br>[[र]] |equivalents= |associates=[[:en:List of Latin-script digraphs#R|r(x)]], [[:en:Rh (digraph)|rh]] |direction=ဘယ်မှညာသို့ }} {{Latin letter info|r}} '''RR''' သို့မဟုတ် '''r''' သည် အင်္ဂလိပ် လက်တင်အက္ခရာစဉ်၏ ၁၈-ခုမြောက် အက္ခရာ ဖြစ်သည်။ အာရ် ({{IPAc-en|'|ɑr}}) ဟူ၍ အသံထွက်သည်။ <ref>"R", ''[[Oxford English Dictionary]]'' 2nd edition (1989); "ar", ''op. cit''</ref> ==ရာဇဝင်== {| class="wikitable" |- style="background:#eee;" | အီဂျစ်အရုပ်စာ<br>([[:en:Egyptian hieroglyphs|Egyptian hieroglyph]])<br> ''tp'' ([[:en:List of hieroglyphs/D|D1]]) | ဖနီးရှဲန်း<br>([[:en:Phoenician alphabet|Phoenician]])<br> ''[[:en:Resh]]'' | ရှေးဟောင်းဂရိ<br>([[:en:Archaic Greek alphabets|Archaic Greek]]/[[:en:Old Italic alphabet|Old Italic]])<br> ''[[:en:Rho (letter)|Rho]]'' | ရောမစာလုံးကြီး<br>([[:en:Roman square capitals|Roman square capital]])<br>R | ၁၅-ရာစု ဖလော်ရဲန်တိုင်းစာလုံးကြီး<br>(15th century Florentine<br>inscriptional capital) | စာလုံးမဲ<br>([[:en:Blackletter|Blackletter]])<br> (''[[:en:Fraktur|Fraktur]]'') | ဂျာမန်<br>''[[:en:kurrent|kurrent]]'' | ခေတ်ပေါ် လက်ရေးဆက်<br> ([[:en:D'Nealian|D'Nealian]] 1978) |--- align=center |<hiero>D1</hiero> | [[File:PhoenicianR-01.png|x30px]] | [[File:Greek Rho 01.svg|x40px]] [[File:Greek Rho 03.svg|x40px|]][[File:Greek Rho 06.svg|x40px|]][[File:Greek Rho round-tack.svg|x40px|]] |[[File:R Agrippa.png|x60px|]] |[[File:RomanR-01.png|x60px|]]<!-- Bitstreat-Font Della Robbia, by Thomas Maitland Cleland, based on 15th century Florentine inscriptional capitals--> |[[File:Fraktur letter R.png|x60px|]] |[[File:Kurrent R.svg|x30px|]] |[[File:R cursiva.gif|x60px|]] |} ==ရှေးဟောင်းစာတို့တွင် တွေ့ရသော R ပုံများ== {| |[[File:Weltchronik Fulda Aa88 001r detail3.jpg|thumb|အလယ်ခေတ်နောက်ပိုင်း ပန်းချီသွင်းစာလုံးကြီး (illuminated initial)]] |[[File:Caslon-specimen-1763-double-pica-black.jpg|thumb|၁၈-ရာစု ဥပမာ အင်္ဂလိပ် စာလုံးမဲ([[:en:Blackletter|Blackletter]])]] |[[File:Luca Pacioli, De divina proportione, Letter R.jpg|thumb|[[:en:Luca Pacioli|Luca Pacioli]]၏ ''[[:en:De divina proportione|De divina proportione]]'' (၁၅၀၉)တွင် ဆွဲထားသော ''R'' အက္ခရာ]] |} ==အင်္ဂလိပ်စာတွင် R အသုံးပြုမှုများ== ဤအက္ခရာ {{angbr|r}} သည် အဋ္ဌမမြောက် အသုံးများဆုံး စာလုံးဖြစ်ပြီး၊ '{{angbr|t}}'၊ '{{angbr|n}}' နှင့် '{{angbr|s}}'တို့နောက် စတုတ္ထမြောက် အသုံးများဆုံး ဗျည်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.math.cornell.edu/~mec/2003-2004/cryptography/subs/frequencies.html|title=Frequency Table|website=Math.cornell.edu|accessdate=7 November 2017}}</ref> ==ကွန်ပျူတာသုံးကုဒ်များ== {{charmap | 0052 | 0072 | name1 = Latin Capital Letter R | name2 = &#160; &#160; Latin Small Letter R | map1 = [[EBCDIC]] family | map1char1 = D9 | map1char2 = 99 | map2 = [[ASCII]] ¹ | map2char1 = 52 | map2char2 = 72 }} : ¹ {{midsize|ASCII encoding အပေါ်အခြေခံပြီး ၎င်းနှင့် အမျိုးအစားဆင်တူသော encoding များ (DOS, Windows, ISO-8859 and Macintosh မိသားစုတွင်ပါဝင်သော encoding များ)}} =={{PAGENAME}} ကို အခြားနည်းဖြင့် ဖော်ပြချက်များ== {{Letter other reps |NATO=Romeo |Morse=·–· |Character=R |Braille=⠗ |fingerspelling=R }} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:လက်တင်အက္ခရာ]] mdr6l0tow7pqs2cfs4rh4ee57uxzjol 0 141323 1042020 697490 2026-07-04T03:04:11Z ~2026-38244-57 145189 /* ကိုယ်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိ */ 1042020 wikitext text/x-wiki {{Copyedit}} {{အကိုးအကားမဲ့}} {{Infobox person |name = ဦးအောင်နိုင်ဝင်း |image =[[ဖိုင်:Aung Nine Win Image.jpg|200px]] |birth_date = {{Birth date and age|1974|06|06}} |birth_place = [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] ၊[[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ ကြာပို့ကျေးရွာ |birth_name = ဦးအောင်နိုင်ဝင်း |death_date = |death_place = |education = |alma_mater = |occupation = အမျိုးသားကိုယ်စလှယ်လောင်း |nationality = ဗမာ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] |known_for = |other_name = |party = |spouse = |children = |awards = 1997 BSc (DSA) |parents = ဦးဘိုတင်+ ဒေါ်လှကြီး }} ==မွေးရပ်== မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊တောင်သာမြို့နယ်၊ကြာပို့ကျေးရွာဆင်းရဲတဲ့မိသားစုကနေ မွေးဖွားခဲ့သူဖြစ်ပါတယ်။ [[ဖိုင်:အောင်နိုင်ဝင်း.jpg|thumb|ဦးအောင်နိုင်ဝင်း၊အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း(ရေးမြို့နယ်)]] ==ကိုယ်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိ== အလယ်တန်းအဆင့်ထိ ဇာတိဒေသမှာပဲ ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီးအခြေခံပညာအထက်တန်းအဆင့်(၁၀) တန်းကို မန္တလေးမြို့ ၊ အထက ( ၁၇ )ကနေ ၁၉၉၁ ခုနှစ်မှာ အောင်မြင်ခဲ့ပါတယ်၊ ၁၉၉၃ ကနေ ၁၉၉၇ ခုနှစ်အထိ စစ်တက္ကသိုလ်၊အမှတ်စဉ် (၃၈ ) ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းမှာ တက်ရောက်အောင်မြင်ခဲ့ပြီး၊တပ်မတော်မှာ ဗိုလ်မှူးအဆင့်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပါတယ်၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှာ တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစားရယူခဲ့ကာ ရေးမြို့မှာအိမ်ထောင်ကျပြီး အခြေချနေထိုင်ခဲ့ပါတယ်၊ဇနီးအမည်က ဒေါ်ငယ်ငယ်ထွေးဖြစ်ပြီး မွန်တိုင်းရင်းသူတစ်ယောက်ဖြစ်ပါတယ်၊ ရေးမြို့မှာ အခြေချနေထိုင်စဉ်ကစလို့ ဒေသနဲ့ ဒေသခံတွေရဲ့အရေးကိစ္စများအတွက် လုပ်နိုင်စွမ်းရှိသမျှ ပါဝင်လုပ်ကိုင်ခဲ့ပါတယ်၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှစပြီး ယနေ့ကာလအထိ NGO,INGO,CSO တွေနဲ့ ချိတ်ဆက်ပေါင်းစပ်ပြီး ဒေသတွင်းရှိ CSO များနှင့် ပူးပေါင်း၍ စွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်သင်တန်းများ၊အသိပညာပေးလှုပ်ရှားမှုများကို အကြိမ် ၅၀ ကျော် ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ခဲ့ပါတယ်၊ ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှာ ရေးမြို့နယ်လူမှုအကျိုးဆောင်အဖွဲ့ (Ye Social Society- YSS ) အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းရာတွင် ဦးဆောင်ဖွဲ့စည်းသူအဖြစ်ပါဝင်ခဲ့ပြီး အတွင်းရေးမှူတာဝန်ယူကာ အဖွဲ့နှင့်အတူ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးလုပ်ငန်းများ၊တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးဆိုင်ရာများ၊အသိပညာပေးဆောင်ရွက်မှုများ၊အဂတိတိုက်ဖျက်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်များနှင့် ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဆိုင်ရာ၊သဘာဝဘေးအန္တရာယ်အတွက် ကူညီကယ်ဆယ်ရေးဆိုင်ရာများ၊ကပ်ရောဂါဘေးဆိုင်ရာ ကာကွယ်/ကူညီ/ထောက်ပံ့ရေးလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် တက်ကြွစွာ ပါဝင်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါတယ်၊ ရေးတော်ဝင်(အခမဲ့) သတင်းလွှာကို ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှစတင်၍ တာဝန်ခံအယ်ဒီတာနှင့် ထုတ်ဝေသူအဖြစ် တာဝန်ယူကာ ၂၀၁၈ ခုနှစ်အထိ နှစ်ပတ်တစ်ကြိမ် ထုတ်ဝေဖြန့်ချိခဲ့ပါတယ်၊ရေးတော်ဝင်သတင်းလွှာတွင် စေစားရာ၊တင်မိုးရွာကဗန်ဂိုး၊ဖိုးသိ၊အောင်နိုင်ဝင်း(ရင်တွင်းဖွင့်) စသောကလောင်အမည်များဖြင့် ဆောင်းပါး၊ကဗျာ၊သရော်စာ နှင့် သတင်းများကို ရေးသားခဲ့ပါတယ်၊ ​ရေးမြို့နယ်တွင် ၂၀၁၃ ခုနှစ်၌ စတင်ဖွဲ့စည်းလုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရေးမြို့နယ်ဓမ္မစကူးဖောင်ဒေးရှင်းတွင် ၂ နှစ်ကျော်ကြာ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူ၍ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်၊ စီးပွားရေးအနေဖြင့် ရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်း၊ဥယျဉ်ခြံလုပ်ငန်းများလုပ်ဆောင်နေပါသည်၊ ယနေ့အချိန်တွင် 2020 ရွေးကောက်ပွဲ၌ မွန်ပြည်နယ် အမျိုးသားလွှတ်တော်၊မဲဆန္ဒနယ်မြေ အမှတ် ၆ မှ တစ်သီးပုဂ္ဂလကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဝင်ရောက်ရွေးချယ်ခံသွားမည် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂နှစ်ဦးပိုင်းတွင် ရေးမြို့နယ် ကိုရင်လေးကျောင်း၌ ကျောင်းဝေရာဝစ္စများဆောင်ရွက်စဥ် သေနတ်ဖြင့်အနီးကပ်ပစ်ခံခံရသ​ဖြင့်ကွယ်လွန်သည်။ [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] czelfkkahoqqw9gwuh9ci2mat12uvvs 0 191940 1041881 1031057 2026-07-03T13:41:21Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-သံပုရာ +သံပရာ) 1041881 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = သံပရာအိုင့် | other_name = | postal_code = 188798 | postal_code_type = Postal codes | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ | image_skyline = | image_map = | map_caption = | settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] | subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] | subdivision_name1 = {{flag|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး}} | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[ပခုက္ကူခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[ပေါက်မြို့နယ်]] | subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] | subdivision_name4 = [[သံပရာအိုင့်]] | unit_pref = imperial | area_total_km2 = | population = Male 1306 , Female 1582 | population_as_of = 2014 | population_density_km2 = auto | coordinates_display = 21.4406536, 94.5688722 | coordinates_region = MM | coordinates = {{Coord|21.4400005340576|94.5690612792969|region:MM|format=dms|display=inline,title}} | elevation_ft = 500 ft | elevation_m = | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6.30 | website = }} '''သံပရာအိုင့်ရွာ''' ({{Langx|en|Than Pu Yar Aint}})သည် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပခုက္ကူခရိုင်]]၊ [[ပေါက်မြို့နယ်]]၊ [[သံပရာအိုင့်ကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၇၉၈ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ သံပရာအိုင့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၀၆ ဦး၊ မ ၁၅၈၂ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၂၈၈၈ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=20 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = သံပရာအိုင့် |North = -[[စွန်ဆိတ်ကုန်း]] |East = -[[ထန်းငယ်တော]] |South = -[[ဖိုးဖြူလုံးကန်]] |West = -[[ယာကြီးပြင်]] }} {{ပေါက်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:ပေါက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Magway-geo-stub}} 90wyrgqqjrxrv9a87dsicxxznfsd5d6 0 194002 1041882 1020617 2026-07-03T13:41:31Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ိိ +ိ) 1041882 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = အောက်အို (အရှေ့) |official_name = အောက်အို (အရှေ့)ရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ပခုက္ကူခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ရေစကြိုမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = ပရိမ်သာ |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|21.7786903381348|95.171012878418|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''အောက်အို (အရှေ့)ရွာ''' ({{Lang-en|Aukoh(East)}})သည် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပခုက္ကူခရိုင်]]၊ [[ရေစကြိုမြို့နယ်]]၊ [[ပရိမ်သာကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၂၆၀ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ ပရိမ်သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၀၁ ဦး၊ မ ၁၃၇၉ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၂၃၈၀ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref name=":0">{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=20 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> အောက်အိုရွာသည် အရှေ့ရွာနှင့် အနောက်ရွာဟူ၍ ရှိပြီး ရွာနှစ်ရွာကြားတွင် ကားလမ်းနှင့်ရထားရှိပါသည်။ ိိိိိိိိ ရထားလမ်းကားလမ်းမှ ပခုက္ကူသို့လည်းကောင်း <ref name=":0" /> == ပခုက္ကူသို့ == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = အောက်အို (အရှေ့) |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{ရေစကြိုမြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Magway-geo-stub}} sttwmtwxr7a30c4apwso5c34q08v717 1041937 1041882 2026-07-03T14:16:03Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ိိ +ိ) 1041937 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = အောက်အို (အရှေ့) |official_name = အောက်အို (အရှေ့)ရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ပခုက္ကူခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ရေစကြိုမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = ပရိမ်သာ |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|21.7786903381348|95.171012878418|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''အောက်အို (အရှေ့)ရွာ''' ({{Lang-en|Aukoh(East)}})သည် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပခုက္ကူခရိုင်]]၊ [[ရေစကြိုမြို့နယ်]]၊ [[ပရိမ်သာကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၈၈၂၆၀ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ ပရိမ်သာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၀၀၁ ဦး၊ မ ၁၃၇၉ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၂၃၈၀ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref name=":0">{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=20 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> အောက်အိုရွာသည် အရှေ့ရွာနှင့် အနောက်ရွာဟူ၍ ရှိပြီး ရွာနှစ်ရွာကြားတွင် ကားလမ်းနှင့်ရထားရှိပါသည်။ ိိိိ ရထားလမ်းကားလမ်းမှ ပခုက္ကူသို့လည်းကောင်း <ref name=":0" /> == ပခုက္ကူသို့ == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = အောက်အို (အရှေ့) |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{ရေစကြိုမြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:ရေစကြိုမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Magway-geo-stub}} 3rkmgnvwzg8fr52pipki7or2jdabyyi 0 202740 1041862 1030368 2026-07-03T12:19:40Z ~2026-38080-55 145165 /* */ 1041862 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet |cabinet_name=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ |flag=Flag of Myanmar.svg |flag_border=true |jurisdiction=မြန်မာနိုင်ငံ |incumbent= ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |image2= |image_size=x85px |image=Min Aung Hlaing in June 2017 (cropped).jpg |image3= |image4= |image_size2=x85px |image_size3=x85px |image_size4=x85px |caption=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် |date_formed= *၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ <br>{{small|(နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၊ စီမံခန့်ခွဲရေးကော်မတီ)}} *၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ {{small|(အိမ်​စောင့်အစိုးရ)}} *၁၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁ {{small|(ပြည်ထောင်စုအစိုးရ)}} |date_dissolved=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |government_head= [[မင်းအောင်လှိုင်]] |deputy_government_head={{Plainlist| *ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] <br> *ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]]<br> *ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မြထွန်းဦး]]<br> *ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မောင်မောင်အေး]]<br> *[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]]<br> *[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်းဆွေ]]}} |state_head=[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] {{small|ယာယီသမ္မတ}} <br> [[မင်းအောင်လှိုင်]] {{small|ယာယီသမ္မတ (တာဝန်)}} |current_number= ၃၅ |political_party=[[တပ်မတော်]] |opposition_party= |election=မရှိပါ။ |previous=[[ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ]] |successor=[[ဦးညိုစောအစိုးရ]] |opposition_cabinet=[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]]|cabinet_number=စတုတ္ထမြောက်|state_head_title=|government_head_title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်|cabinet_type=ပြည်ထောင်စုအစိုးရ}}'''ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏အစိုးရ''' (၂၀၂၁ - ၂၀၁၅, တရားဝင်အားဖြင့် ( '''ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့''' ) သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ဖွဲ့စည်းထားသည့် စတုတ္ထအကြိမ်မြောက် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက်ပိုင်း [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]မှ ဦးဆောင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပထမအကြိမ် စစ်အစိုးရလည်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် [[လွတ်လပ်ပြီးခေတ်မြန်မာနိုင်ငံ|လွတ်လပ်ပြီးခေတ်]] မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးသမိုင်းတွင် စတုတ္ထမြောက် စစ်အစိုးရလည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေခေတ်တွင် မရှိခဲ့သော နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးကို အစိုးရအကြီးအကဲအဖြစ် ပြန်လည်ဖန်တီးလိုက်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးသမိုင်းအရ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးသည် [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]] (နအဖ) လက်ထက်အထိသာ ရှိခဲ့ပြီး၊ ရွေးကောက်ခံအစိုးရများဖြစ်သော ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ၊ ဦးထင်ကျော်နှင့် ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရလက်ထက်များတွင် မရှိတော့ပေ။ ဦးထင်ကျော်နှင့် ဦးဝင်းမြင့်တို့၏ အစိုးရလက်ထက်တွင်မူ [[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် ပါဝင်သော ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရာထူးအဖြစ် နံပါတ် (၂) နေရာ၌ ထားရှိခဲ့သည်။ ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ ရာထူးမှ အနားယူပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ယာယီသမ္မတ၊ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဟူသော အမြင့်ဆုံးရာထူးလေးခုကို ရယူထားသည်။ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီသည် ဥပဒေပြုရေးအာဏာကို ကျင့်သုံးနေပြီး၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်သည် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို ကျင့်သုံးနေခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုအစိုးရကို အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်ရာ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ဦး[[ညိုစော]]ကို ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ခန့်အပ်လိုက်သည်။ == နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ == နိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]]သည် အာဏာသိမ်းအပြီး [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|သမ္မတအိမ်တော်]]တွင် ပထမဆုံးကျင်းပသော [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]အစည်းအဝေးကို အစည်းအဝေးစားပွဲ၏ ဒုတိယနေရာမှသာ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ယခင်က [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]တက်ရောက်လေ့ရှိသည့် နေရာတွင် [[မင်းအောင်လှိုင်|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]မှ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်အား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌရုံး]]၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးအား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး]]၊ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးကို နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အုပ်ချုပ်မှုရုံး စသည်ဖြင့် အသီးသီး ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ယာယီသမ္မတအဖြစ် တာဝန်ယူထားသည့် ဦးမြင့်ဆွေမှာ လူထုမြင်ကွင်းမှ ပျောက်ကွယ်သွားပြီး [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]က နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]က နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း အစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေးပွဲများသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။၂၀၂၁ခုနှစ် ဇွန်လဆန်းပိုင်းက [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီ ကော်မတီ|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီကော်မတီ]] ဥက္ကဋ္ဌကို ယခင်က [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]များသာ အသုံးပြုရသည့် သံတမန်ဆောင် ဧည့်ခန်းမတွင် လက်ခံတွေ့ဆုံခဲ့ရာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အနေဖြင့် သမ္မတ အဆောင်အယောင်ကို အသုံးပြု၍ ပြည်ပ ဧည့်သည်များကို ပထမဆုံး လက်ခံတွေ့ဆုံခြင်းဖြစ်သည်။ ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ၏ အခန်းကဏ္ဍမှာ တိကျစွာ သိရှိရခြင်းမရှိပေ။<ref name="mal">{{Cite news|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အာဏာကစားပွဲ|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-57432310.amp|publisher=BBC Burmese|accessdate=2025 August 3}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနစ် ဩဂုတ်လ (၁) ရက်​နေ့တွင် အိမ်​စောင့်အစိုးရ ဖွဲ့စည်းပြီး​နောက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]က ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ​ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ယင်းကို အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲဟု သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ယာယီသမ္မတဟု သတ်မှတ်ထားသော ဦးမြင့်​ဆွေအား [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)]] အရ နိုင်ငံ​တော်အကြီးအကဲဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းကို ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်​နေ့တွင် ကျင်းပ​သော [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်​ရေးနှင့် လုံခြုံ​ရေး​ကောင်စီ]] အစည်းအ​ဝေးတွင် အ​ရေး​ပေါ်ကာလအား သက်တမ်းတိုး​ပေးခဲ့ပြီး<ref name="chautla">{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/16371|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ကြေညာချက်အမှတ် ၁/၂၀၂၂}}</ref> တစ်နှစ်နီးပါးအကြာတွင်မှ လူမြင်ကွင်းသို့ ထပ်မံ ထွက်​ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="2022ndsc">{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/16370|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၁/၂၀၂၂) ကျင်းပ}}</ref>ထို့နောက် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ (၃၁)ရက်နေ့၊ ၂၀၂၃ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၃၁)ရက်နေ့များတွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ကျင်းပချိန်မှသာ လူမြင်ကွင်းသို့ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်​ဆွေ]]သည် အစိုးရအဖွဲ့တွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိဘဲ အိမ်​စောင့်အစိုးရဖွဲ့စည်းထားသည့် နိုင်ငံ​တော်စီမံအုပ်ချုပ်​ရေး​ကောင်စီက တိုင်း​ရေးပြည်ရာများကို [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]မှတဆင့် ဦးမြင့်​ဆွေထံတင်ပြရသည်။ ကျန်းမာရေး အခြေအနေ ဆိုးရွားလာနေသော ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ၏ တာဝန်များကို နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ [[မင်းအောင်လှိုင်]]က လွှဲပြောင်းယူလိုက်ကြောင်း ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ ရက်နေ့က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဆေးခွင့်နှင့် ကုသမှုခံယူနေရသဖြင့် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများကို ဗိုလ်ချူပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ထံ လွှဲပြောင်းပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://burmese.voanews.com/a/the-head-of-the-myanmar-military-council-took-over-the-duties-of-acting-president-u-myint-swe-/7708028.html |access-date=3 August 2025 |archive-date=22 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250522081028/https://burmese.voanews.com/a/the-head-of-the-myanmar-military-council-took-over-the-duties-of-acting-president-u-myint-swe-/7708028.html }}</ref> ထို့နောက် ဗိုလ်ချူပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ယာယီသမ္မတ (တာဝန်)၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၊ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် စသည့် ရာထူးများကို ယူထားသည်။ {| class="wikitable" !ရာထူးအဆင့် !အမည် !တာဝန်ကာလ !သက်တမ်း |- |[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|ယာယီသမ္မတ]] |ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ |{{Age in years and days|2021|2|1|2024|7|22}} |- |ဒုတိယသမ္မတ |ဦး[[ဟင်နရီဗန်ထီးယူ]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၂၂ ဧပြီ ၂၀၂၄ |{{Age in years and days|2021|2|1|2024|4|22}} |- |နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ |ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] |၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|2|2|2025|7|31}} |- |နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] |၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|2|2|2025|7|31}} |- |[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ - ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|8|1|2025|7|31}} |- | rowspan="7" |[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ်|ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်များ]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ - ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|8|1|2025|7|31}} |- |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မြထွန်းဦး]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ – ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[စိုးထွဋ်]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ – ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{Age in years and days|2023|2|1|2023|8|3}} |- |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ – ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |ဦး[[ဝင်းရှိန်]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ – ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |ဦး[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|သန်းဆွေ]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ – ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မောင်မောင်အေး]] |၁၈ ​ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ – ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2024|12|18|2025|7|31}} |} == အစိုးရအကြီးအကဲများ (၂၀၂၁ - ၂၀၂၅) == {| class="wikitable" ! rowspan="2" | ရာထူး ! rowspan="2" | အမည် ! colspan="3" | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- ! စတင်ရက် ! ပြီးဆုံးရက် ! ရက်ပေါင်း |- |[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | {{age in days|2021|8|1|2025|7|31}} |- | rowspan="6" |[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ်|ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | {{age in days|2021|8|1|2025|7|31}} |- |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မြထွန်းဦး]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မောင်မောင်အေး]] |၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|12|18|2025|7|31}} |- |ဦး[[ဝင်းရှိန်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်း​ဆွေ]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|8|3|2025|7|31}} |} == နောက်ခံသမိုင်း == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို အဓမ္မနည်းဖြင့် ရယူရန် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|နိုင်ငံတော်အာဏာသိမ်းမှု]] ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]သည် နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]]၊ [[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]] [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၊ နှင့် အခြားသောပါတီဝင်များကို ဖမ်းဆီးခဲ့‌သည်။<ref name=":0">{{Cite news|last=Beech|first=Hannah|date=31 January 2021|title=Myanmar’s Leader, Daw Aung San Suu Kyi, Is Detained Amid Coup|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/01/31/world/asia/myanmar-coup-suu-kyi.html|access-date=31 January 2021|issn=0362-4331|accessdate=1 February 2021|archivedate=31 January 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210131235036/https://www.nytimes.com/2021/01/31/world/asia/myanmar-coup-suu-kyi.html}}</ref> ပြီးနောက် ယာယီသမ္မတ တာဝန်ကို ရယူထားသော ဦးမြင့်ဆွေက အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး အစည်းအဝေးတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ [[s:ဥပဒေကဲ့သို့_အာဏာတည်သောအမိန့်_၁/၂၀၂၁|ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သောအမိန့် အမိန့်အမှတ် (၁/၂၀၂၁)]] အားဖြင့် နိုင်ငံတော်၏ ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးအာဏာတို့အား [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ထံသို့ လွှဲအပ်တာဝန်ပေးလိုက်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း အရေးပေါ်အခြေအနေကို ကြေညာခဲ့ပြီး၊ အမိန့် ထုတ်ပြန်သည့်နေ့မှစ၍ တစ်နှစ်သတ်မှတ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/news/629|title=နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးက ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သောအမိန့် အမိန့်အမှတ် (၁/၂၀၂၁) ကို ထုတ်ပြန်|publisher=PPD|accessdate=3 August 2025}}</ref> === စစ်အစိုးရ စတင်ခြင်း === ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ ရက်စွဲဖြင့် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]၏ အမိန့်များဖြင့် ယခင်အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ၊ ဝန်ကြီးများနှင့် ခန့်အပ်ထားသော ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြီးအမှူးများကို တာဝန်များမှ ရပ်စဲခဲ့သည်။ ထို့နောက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး၏ အမိန့်များဖြင့် ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြီးအမှူးများ လူသစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ {| class="wikitable" |+တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး၏ အမိန့်များ !အမိန့်အမှတ် !ခေါင်းစဉ် !မှတ်ချက် !ရင်းမြစ် |- |၁/၂၀၂၁ |ပြည်ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ်နှင့် ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |ပြည်‌ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ်နှင့် ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီးများအား မိမိတို့၏တာဝန်များကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရန် တာဝန်ပေးအပ်လိုက်သည်။ | |- |၂/၂၀၂၁ |တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးချုပ်များနှင့် တရားသူကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တရားသူကြီးချုပ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးများအား မိမိတို့၏တာဝန်များကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရန် တာဝန်ပေးအပ်လိုက်သည်။ | |- |၃/၂၀၂၁ |အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင်များအား မိမိတို့၏တာဝန်များကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရန် တာဝန်ပေးအပ်လိုက်သည်။ | |- |၄/၂၀၂၁ |မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနှင့်အဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနှင့်အဖွဲ့ဝင်များအား မိမိတို့၏တာဝန်များကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရန် တာဝန်ပေးအပ်လိုက်သည်။ | |- |၅/၂၀၂၁ |ဒုတိယဝန်ကြီးများ တာဝန်မှရပ်စဲခြင်း |ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန အသီးသီးမှ ဒုတိယဝန်ကြီးများ (၂၄) ဦးအား တာဝန်မှရပ်စဲလိုက်သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/duttiywnkiimaa-ttaawnmrpcaikhng|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ တာဝန်မှရပ်စဲခြင်း|publisher=Myanmar Digital News|accessdate=12 August 2025}}</ref> |- |၆/၂၀၂၁ |ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |ပုဂ္ဂိုလ် (၁၁) ဦးများအား ယှဉ်တွဲပါဝန်ကြီးဌာန အသီးသီးတွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများအဖြစ် ခန်အပ်တာဝန်ပေးအပ်လိုက်သည် |<ref>{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcuwnkiimaakhnapttaawnpekhng|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=Myanmar Digital News|accessdate=12 August 2025}}</ref> |- |၇/၂၀၂၁ |တာဝန်မှ ရပ်စဲခြင်း |(၁) နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌနှင့်အဖွဲ့ဝင်များ၊ (၂) ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌနှင့် အဖွဲ့ဝင်များကို တာဝန်မှာ ရပ်စဲသည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/ttaawnm-rpcaikhng|title=တာဝန်မှ ရပ်စဲခြင်း|publisher=Myanmar Digital News|accessdate=12 August 2025}}</ref> |- |၈/၂၀၂၁ |ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |ဦး[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|သန်းဆွေ]]အား ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးလိုက်သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcuraathuuwnaphaiukktttth-khnapttaawnpekhng|title=ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=Myanmar Digitial News|accessdate=12 August 2025}}</ref> |} ထို့နောက် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]၏ အမိန့်အမှတ် ၆/၂၀၂၁ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး (၁၁) ဦးကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ထိုး ခန့်အပ်လိုက်သည်။<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11265|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|accessdate=3 August 2025|publisher=Ministry of Information}}</ref> ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင်၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးထွဋ်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး၊ ဦးထွန်းထွန်းနောင်၊ ဦးဝင်းရှိန်၊ ဦးအောင်နိုင်ဦး၊ ဦးကိုကိုလှိုင်၊ ဦးချစ်နိုင်၊ ဦးကိုကို၊ ဦးမြင့်ကြိုင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ပထမဆုံး ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကို ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|သမ္မတအိမ်တော်]] အစည်းအဝေးခန်းမ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများဖြစ်သော ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မြထွန်းဦး|မြထွန်းဦး၊]] ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[စိုးထွဋ်|စိုးထွဋ်၊]] ဦး[[ဝဏ္ဏမောင်လွင်]]၊ ဦး[[ဝင်းရှိန်]]၊ ဦး[[ကိုကိုလှိုင်]]၊ ဦး[[ချစ်နိုင် (စိတ်ပညာ)|ချစ်နိုင်]]၊ ဦးကိုကို၊ ဦး[[မြင့်ကြိုင်]]နှင့် ဒေါက်တာ[[သက်နိုင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|သက်ခိုင်ဝင်း]]တို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/11279|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ၊ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေး ကျင်းပ၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အဖွင့်အမှာ စကား ပြောကြား|publisher=Ministry of Information|accessdate=4 August 2025}}</ref> ထိုအစည်းအဝေးတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပတ်သက်၍ မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုများကို ဖော်ထုတ်ဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အသစ်ကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းက မဲစာရင်းစိစစ်မှုများနှင့်ပတ်သက်၍ တပ်မတော်၏ ထုတ်ပြန်ချက်များမှာ ခိုင်မာမှုရှိကြောင်း၊ မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုများအား တပ်မတော်မှ စတင်သိရှိချိန်တွင် ရှင်းလင်းဆောင်ရွက်ရန် ထုတ်ပြန်ချက်များ ထုတ်ပြန်ခဲ့သော်လည်း ယခင်ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က တုံ့ပြန်မှုမရှိခဲ့ကြောင်း၊ ၃၁၄ မြို့နယ်ကို စိစစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်းနှင့် ဥပဒေနှင့်အညီဖြစ်စေရန် ကြိုတင်စဉ်းစားခဲ့သော်လည်း လုံးဝရှောင်လွှဲမရသောကြောင့် တိုင်းပြည်အတွက် ဤလမ်းကြောင်းကို ရွေးချယ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/10462|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ၊ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေး ကျင်းပ၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အဖွင့်အမှာ စကားပြောကြား|publisher=CINCDS|accessdate=8 August 2025}}</ref> === နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဖွဲ့စည်းပုံ === {{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဆောင်းပါးများ}}ထိုနောက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့ ရက်စွဲဖြင့် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]၏ အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၁ ဖြင့် လူ ၁၁ ဦးပါဝင်သော [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (]]နစက) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11296|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ်(၉/၂၀၂၁)|publisher=Ministry of Information|accessdate=7 August 2025|date=02/02/2021}}</ref> ထို့နောက် နစက၏ အမိန့်များဖြင့် အစိုးရရာထူးအသစ်များ ခန့်အပ်ခြင်းနှင့် လူဟောင်းများအား ရာထူးမှ ရပ်စဲခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အမိန့်အမှတ် ၁၀/၂၀၂၁ ဖြင့် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးဥက္ကဋ္ဌများကို ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11287|title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|publisher=Ministry of Information|accessdate=8 August 2025}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၁၁/၂၀၂၁ ဖြင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း/ဒေသများ၏ စီမံအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌများကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11285|title=ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ စီမံအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=Ministry of Information|accessdate=8 August 2025}}</ref> === အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်ခြင်း === ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည်နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို တည်ထောင်ပြီးနောက် အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များကို နစက၏ အမိန့်များဖြင့် အစိုးရရာထူးအသစ်များကို ခန့်အပ်ဖွဲ့စည်းသည်။ နစက မဖွဲ့စည်းခင်တွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး၏ အမိန့်အမှတ် ၆/၂၀၂၁ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး (၁၁) ဦးကို ကနေဦး ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။<ref name=":2" /> ထို့နောက်၊ နစက ဖွဲ့စည်းအပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂) ရက်နေ့တွင် နစကအမိန့်အမှတ် ၅/၂၀၂၁ ဖြင့် ပြည်ထဲရေး ဒုဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[စိုးတင့်နိုင်]]ကို [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန၊]] ဒုတိယဝန်ကြီး အဖြစ် ပြောင်းရွေ့ခန့်အပ်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/10472|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်(၅/၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက် ဒုတိယဝန်ကြီး ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးခြင်း|accessdate=8 August 2025|publisher=CINCDS}}</ref> အမိန့်အမှတ် (၆/၂၀၂၁) ဖြင့် ပြည်ထဲရေး ဒုဝန်ကြီးအဖြစ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းလှိုင် အား ခန့်အပ်ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့၊ ရဲချုပ် အဖြစ် ပူးတွဲတာဝန်ပေးခဲ့သည်။ အမိန့်အမှတ် (၉/၂၀၂၁) ဖြင့် ဦးခင်မောင်ရီ အား သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး၊ ဦးရွှေလေး အား ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.myanmaritv.com/news/union-minister-appointment-state-administration-council-issues-order-no-92021|title=UNION MINISTER APPOINTMENT: STATE ADMINISTRATION COUNCIL ISSUES ORDER NO (9/2021)|work=mitv|access-date=2 October 2023|date=3 February 2021}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၃) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် (၁၅/၂၀၂၁) ဖြင့် ဦးတင်ထွဋ်ဦး အား စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း အား ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး၊ ဒေါက်တာပွင့်ဆန်း အား စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီး၊ ဦးစောထွန်းအောင်မြင့် အား တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/10490|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ( ၁၅ / ၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၇ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=CINCDS|accessdate=21 August 2025}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၄) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၂၅/၂၀၂၁ ဖြင့် ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင်အား လူကယ်ပြန်ဝန်ကြီး၊ <ref>{{Cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/10509|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် (၂၅ / ၂၀၂၁)|publisher=CINCDS|accessdate=21 August 2025}}</ref>အမိန့်အမှတ် ၂၇/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးမောင်မောင်ဝင်းနှင့် ဒေါ်သန်းသန်းလင်းအား စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဒုဝန်ကြီးများအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/10521|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် (၂၇ / ၂၀၂၁)|accessdate=17 August 2025|publisher=CINCDS}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ (၇) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၃၀/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးမောင်မောင်အုန်းအား ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီး အဖြစ်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/10567|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ( ၃၀ / ၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၁၁ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=CINCDS|accessdate=17 August 2025}}</ref> အမိန့်အမှတ် ၃၁/၂၀၂၁ ဖြင့် ဒုတိယဝန်ကြီး ရာထူးများကို ဦးသန်းအောင်ကျော် (ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေး)၊ ဦးရဲတင့် (ပြန်ကြားရေး)၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်း (ပြန်ကြားရေး)၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်လူမော် (ပို့ဆောင်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေး)၊ ဦးညွန့်အောင် (စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး)၊ နှင့် ဦးမျိုးလှိုင် (ကျန်းမားရေးနှင့် အားကစား) တို့အား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://myawady.net.mm/node/8135|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ( ၃၁ / ၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၁၁ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက် ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=Myawaddy Net|accessdate=17 August 2025}}</ref>ဖေဖော်ဝါရီလ (၈) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၃၇/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးအောင်သန်းဦး အား လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၁) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၅၂/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦး[[ကျော်မျိုးထွဋ်]]အား နိုင်ငံခြားရေး၊ ဒုတိယဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/node/8334|title=ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေး|work=MWD Webportal|access-date=၁၁ မတ် ၂၀၂၄|date=၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref>ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၂) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၆၁/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးမင်းထိန်အား ဆောက်လုပ်ရေးဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၆) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၆၆/၂၀၂၁ ဖြင့် ဒေါက်တာညွန့်ဖေအား ပညာရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၆) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၆၇/၂၀၂၁ ဖြင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများ အဖြစ် ဦးဝင်ရှိန်နှင့် ဦးဌေးလှိုင်ကို အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာနတွင် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-05/Vol-74%2CNo-12.pdf|title=မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်း ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၉ ရက်|publisher=MOI|accessdate=17 August 2025}}</ref>ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၉) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၇၅/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးအောင်ကျော်ထွန်းအား ပို့ဆောင်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေး ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၃) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၈၄/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးဇော်အေးမောင်အား တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ပြီး၊ အမိန့်အမှတ် ၈၇/၂၀၂၁ ဖြင့် ဒေါက်တာဇော်မြင့်နှင့် ဦးဇော်ဝင်း တို့အား ပညာရေး ဒုတိယဝန်ကြီးများ အဖြစ်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၉၇/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးအောင်ထွန်းခိုင်အား လူကယ်ပြန် ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၁၀၃/၂၀၂၁ ဖြင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများအဖြစ် ဦး[[ကိုကိုလွင်]] (စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)၊ ဒေါက်တာ အောင်ကြီး (စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန)၊ ဦးမင်းမင်းဦး (သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန)နှင့် ဦးသန့်စင် (လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန) တို့အား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/11132|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၁၀၃ /၂၀၂၁ ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလပြည့်ကျော် ၁၃ ရက် (၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၁ ရက်)|publisher=CINCDS|accessdate=22 August 2025}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၁၁၆/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးအေးထွန်းနှင့် ဦး[[ထွန်းအုံ]]ကို သာသနာရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၊ ဒုတိယဝန်ကြီးများအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ == ဝန်ကြီးဌာန ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း == {| class="wikitable mw-collapsible" !စဉ် !ရက်စွဲ !မူလ !ပြင်ဆင်မှု |- |၁။ |၃ မေ ၂၀၂၁ |စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီး ဝန်ကြီးဌာန | # စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန # စက်မှုဝန်ကြီးဌာန |- |၂။ |၅ မေ ၂၀၂၁ |ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန၊ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန |ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန |- | | | | |} == နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၊ စီမံခန့်ခွဲရေးကော်မတီ == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၉/၂၀၂၁) အရ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၊ စီမံခန့်ခွဲရေးကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဤကော်မတီကို အဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီး ၂၅ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ ၎င်းသည် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ ပထမဆုံးသော အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ယန္တရားအဖွဲ့တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" |(၁) |ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |ဥက္ကဋ္ဌ |- |(၂) |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ |- |(၃) |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၄) |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးထွဋ် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၅) |ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၆) |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၇) |ဦးဝင်းရှိန် စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၈) |ဦးအောင်နိုင်ဦး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၉) |ဦးကိုကိုလှိုင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၀) |ဦးချစ်နိုင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၁) |ဦးကိုကို သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၂) |ဦးတင်ထွဋ်ဦး စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၃) |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၄) |ဦးခင်မောင်ရီ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၅) |ဦးအောင်သန်းဦး လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၆) |ဦးမြင့်ကြိုင် အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၇) |ဒေါက်တာပွင့်ဆန်း စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၈) |ဒေါက်တာညွန့်ဖေ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၉) |ဒေါက်တာသက်ခိုင်ဝင်း ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစားဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၂၀) |ဦးရွှေလေး ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၂၁) |ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင် လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၂၂) |ဦးမောင်မောင်အုန်း ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၂၃) |ဦးစောထွန်းအောင်မြင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၂၄) |ဒေါက်တာဒေါ်သီတာဦး ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ် |အဖွဲ့ဝင် |- |(၂၅) |အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအုပ်ချုပ်မှုရုံး |အတွင်းရေးမှူး |} == အိမ်စောင့်အစိုးရ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့က [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] က (၆)လပြည့် မိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင် ၎င်းတို့ကောင်စီ၏ ရှေ့ဆက်လုပ်ငန်းစဉ်များအရ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းဆိုင်ရာများကို အဆင့်ဆင့်ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းရန် စီစဉ်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် နိုင်ငံပိုင်ရုပ်သံမှတစ်ဆင့် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ စီမံခန့်ခွဲမှုကော်မတီ အား [[အိမ်စောင့်အစိုးရ]] အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ပေါ်ပေါက်လာသော အမြင့်ဆုံး အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ယန္တရားဖြစ်သည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က ဖွဲ့စည်းခဲ့သော အစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်ပြီး ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]က ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌနှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] ရာထူးဖြင့် ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌက ဝန်ကြီးချုပ်၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌက ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ၊ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်၊ အစိုးရအဖွဲ့ရုံး အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်တို့ပါဝင်သည်။<ref name="cgov">{{Cite news|title=စစ်ကောင်စီ အာဏာသိမ်းပြီး ၆ လပြည့်တွင် အိမ်စောင့်အစိုးရအဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်း|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/08/01/244744.html|accessdate=2 August 2021|archivedate=1 June 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250601030720/https://burma.irrawaddy.com/news/2021/08/01/244744.html}}</ref><ref name="cgov2">{{Cite news|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ စီမံခန့်ခွဲရေး ကော်မတီကို အိမ်စောင့်အစိုးရအဖွဲ့ အဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်း|url=https://news-eleven.com/article/212823|publisher=Eleven Media|accessdate=2 August 2025|archivedate=1 June 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250601141032/https://news-eleven.com/article/212823}}</ref> ဤအိမ်စောင့်အစိုးရမှာ လွတ်လပ်ရေးရပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးသမိုင်းတွင် ဒုတိယမြောက် အိမ်စောင့်အစိုးရ ဖြစ်သည်။ === နာမည်ပြောင်းလဲခြင်း === အိမ်စောင့်အစိုးရဖွဲ့စည်းပြီး တစ်လအကြာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ [[s:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ_အမိန့်အမှတ်_၁၈၀/၂၀၂၁|အမိန့်အမှတ် (၁၈၀/၂၀၂၁)]] အားဖြင့် "အိမ်စောင့်အစိုးရအဖွဲ့ရုံး" နာမည်ကို "ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံး" အဖြစ် ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ|url=https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=16983|access-date=25 September 2023|archive-date=25 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230925171238/https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=16983}}</ref> === လွှဲပြောင်းခြင်း === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအား အမြင့်ဆုံး အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားအဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုအစိုးရကို အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်ရာ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ဦး[[ညိုစော]]က ဦးဆောင်စေခဲ့သည်။ {{မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းဆိုင်ရာ}} == ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ (၂၀၂၁ - ၂၀၂၅) ==<!-- ဤစာရင်းကို ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများစာရင်းနှင့် မရောပါနှင့်။ Cabinet အဆင့်ကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်သည်။​ ဒုတိယဝန်ကြီးများသည် ကက်ဘီနက်အဖွဲ့ဝင် မဟုတ်သလို၊ နစကဥက္ကဋ္ဌ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်ဆိုရင် ဝန်ကြီးဌာနအဆင့်ရှိ ရာထူး ဖြစ်သည်။ အင်္ဂါစဉ်အရ နံပါတ် (၄) နေရာတွင် ရှိသည်။ --> ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သော နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ဝန်ကြီးဌာနများနှင့် ၎င်းတို့၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable" |+ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/union-government-list|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အမည်စာရင်း|archivedate=2025-6-3|publisher=Ministry of Information|accessdate=2025-6-3|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250603045819/https://www.moi.gov.mm/union-government-list}}</ref> |- ! စဉ်!! ရာထူးတာဝန် !! အမည် |- | ၁။ || နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် || ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် |- | ၂။ || ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း |- | ၃။ || ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် <br>ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br>နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး || ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း |- | ၄။ || ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် <br>ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br>ပို့ဆောင်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး |- | ၅။ || ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် <br>ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br>ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်အေး |- | ၆။ || ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် <br>ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> စီမံကိန်းနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦးဝင်းရှိန် |- | ၇။ || ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် <br>ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦးသန်းဆွေ |- | ၈။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင် |- | ၉။ || နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန(၁) || ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင် |- | ၁၀။ || နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန(၂) || ဦးကိုကိုလှိုင် |- | ၁၁။ || နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန(၃) || ဦးမောင်မောင်တင့် |- | ၁၂။ || နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန(၄) || ဦးအောင်ကျော်ဟိုး |- | ၁၃။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် |- | ၁၄။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့်နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ဒေါက်တာ ကံဇော် |- | ၁၅။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန || ဒေါက်တာ သီတာဦး |- | ၁၆။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦးမောင်မောင်အုန်း |- | ၁၇။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> သာသနာရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန || ဦးတင်ဦးလွင် |- | ၁၈။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန || ဦးမင်းနောင် |- | ၁၉။ ||ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန|| ဦးလှမိုး |- | ၂၀။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦးခင်မောင်ရီ |- | ၂၁။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန || ဦးဉာဏ်ထွန်း |- | ၂၂။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန || ဦးကိုကိုလွင် |- | ၂၃။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br>စက်မှုဝန်ကြီးဌာန || ဒေါက်တာချာလီသန်း |- | ၂၄။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန || ဦးမြင့်ကြိုင် |- | ၂၅။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန || ဦးချစ်ဆွေ |- | ၂၆။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦးထွန်းအုံ |- | ၂၇။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br>ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ||ဒေါက်တာ ညွန့်ဖေ |- | ၂၈။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန || ဒေါက်တာ [[မျိုးသိန်းကျော်]] |- | ၂၉။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန || ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း |- | ၃၀။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> အားကစားနှင့်လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန || Jeng Phang နော်တောင် |- | ၃၁။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ||ဦးမျိုးသန့် |- | ၃၂။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန || ဒေါက်တာ စိုးဝင်း |- | ၃၃။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦး[[ကျော်စိုးဝင်း]] |- | ၃၄။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန || ဦး[[ခွန်သန့်​ဇော်ထူး|ခွန်သန့်ဇော်ထူး]] |- | ၃၅။ || အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် <br> ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံး|| ဦး[[ဇော်သန်းသင်း]] |} == ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများ (၂၀၂၁-၂၀၂၅) == {{Main article|ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း}} {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" |+'''ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ''' ! '''စဉ်''' ! '''ဝန်ကြီးဌာန''' ! '''ဝန်ကြီး''' ! colspan="1" | '''ဒုတိယဝန်ကြီးများ''' |- |၁။ |နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း (ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်) | |- |၂။ |[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး (ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်) |ဗိုလ်မှူးချုပ်လူမွန် ဦးအောင်ကျော်ထွန်း ဦးအောင်မြိုင် |- |၄။ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ညိုစော]] | |- |၆။ |[[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]]<ref name="19august">{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/19139|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၄၈ / ၂၀၂၂}}</ref> |ဒေါ်သန်းသန်းလင်း ဦးမင်းထွဋ် |- |၇။ |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်း​ဆွေ]] |ဦးလွင်ဦး ဦးကိုကိုကျော် |- |၈။ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၁) |[[မိုးအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင်]] | |- |၉။ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၂) |[[ကိုကိုလှိုင်|ဦးကိုကိုလှိုင်]] | |- |၁၀။ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၃) |ဦးမောင်မောင်တင့် |ဦးထင်ကျော်သူ |- |၁၁။ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၄) |[[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] | |- |၁၂။ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် |ဗိုလ်ချုပ်ဖြိုးသန့် |- |၁၃။ |[[ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|​ဒေါက်တာကံ​ဇော်]]<ref name="19august" /> |ဒေါက်တာဝါဝါမောင် |- |၁၄။ |[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သီတာဦး|ဒေါက်တာသီတာဦး]] |ဒေါက်တာထိန်လင်းဦး |- |၁၅။ |[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]] |ဦးရဲတင့် ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း |- |၁၆။ |[[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[တင်ဦးလွင်]] |ဦးအေးထွန်း ဒေါ်နုမြဇံ |- |၁၇။ |[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |[[မင်းနောင်(ဝန်ကြီး)|ဦးမင်း​နောင်]] |ဒေါက်တာအောင်ကြီး ဒေါက်တာတင်ထွဋ် ဦးဗိုလ်ဗိုလ်ကျော် |- |၁၈။ |[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]]<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13147|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနဖွဲ့စည်းခြင်း|access-date=5 June 2025|archive-date=8 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008073718/https://www.cincds.gov.mm/node/13147}}</ref> |ဦးလှမိုး |ဦးမြင့်စိုး |- |၁၉။ |[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] |ဦးမင်းသူ |- |၂၀။ |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဉာဏ်ထွန်း |ဦးအေးကျော် |- |၂၁။ |[[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] |ဦးသန့်စင် |- |၂၂။ |[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ[[ချာလီသန်း]] |ဦးရင်မောင်ညွန့် |- |၂၃။ |[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[မြင့်ကြိုင်]]<ref name="19august" /> |ဦးဌေးလှိုင် ဒေါက်တာမျိုးသန့် |- |၂၄။ |[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] |[[ချစ်ဆွေ (သံအမတ်ကြီး)|ဦးချစ်ဆွေ]] |ဦးဝင်းရှိန် |- |၂၅။ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] |ဦးမင်းမင်း ဦးကျော်ရွှေထွန်း |- |၂၆။ |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ညွန့်ဖေ|ဒေါက်တာညွန့်ဖေ]] |ဒေါက်တာဇော်မြင့် ဦးနေမျိုးလှိုင် |- |၂၇။ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]]<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13145|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း}}</ref> |ဒေါက်တာ[[မျိုးသိန်း​ကျော်]]<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13146|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|access-date=5 June 2025|archive-date=8 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008073718/https://www.cincds.gov.mm/node/13146}}</ref> |ဒေါက်တာအောင်ဇေယျ |- |၂၈။ |[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်မားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာသက်ခိုင်ဝင်း]] |ဒေါက်တာအေးထွန်း |- |၂၉။ |[[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |Jeng Phang နော်တောင် |ဦးဇင်မင်းထက် ဦးထိန်လင်း |- |၃၀။ |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] |ဦးဝင်းဖေ ဦးမျိုးမြင့် |- |၃၁။ |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|​ဒေါက်တာစိုးဝင်း]] |ဦးစိုးကြည် ဒေါက်တာသန်းစိုး |- |၃၂။ |[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်စိုးဝင်း|ဦးကျော်စိုးဝင်း]] |ဦးဖြိုးဇော်စိုး |- |၃၃။ |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခွန်သန့်​ဇော်ထူး|ဦးခွန်သန့်ဇော်ထူး]] |ဦးဇော်အေးမောင် |} == ကိုးကား == {{reflist}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရအဖွဲ့များ}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး}} {{တပ်မတော်}} [[Category:ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] 892hrebwyqrtslz032dufq4wwduy3ig 1041868 1041862 2026-07-03T13:01:33Z ~2026-38080-55 145165 /* */ 1041868 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet |cabinet_name=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ |flag=Flag of Myanmar.svg |flag_border=true |jurisdiction=မြန်မာနိုင်ငံ |incumbent= ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |image2= |image_size=x85px |image=Min Aung Hlaing in June 2017 (cropped).jpg |image3= |image4= |image_size2=x85px |image_size3=x85px |image_size4=x85px |caption=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် |date_formed= *၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ <br>{{small|(နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၊ စီမံခန့်ခွဲရေးကော်မတီ)}} *၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ {{small|(အိမ်​စောင့်အစိုးရ)}} *၁၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁ {{small|(ပြည်ထောင်စုအစိုးရ)}} |date_dissolved=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |government_head= [[မင်းအောင်လှိုင်]] |deputy_government_head={{Plainlist| *ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] <br> *ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]]<br> *ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မြထွန်းဦး]]<br> *ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မောင်မောင်အေး]]<br> *[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]]<br> *[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်းဆွေ]]}} |state_head=[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] {{small|ယာယီသမ္မတ}} <br> [[မင်းအောင်လှိုင်]] {{small|ယာယီသမ္မတ (တာဝန်)}} |current_number= ၃၅ |political_party=[[တပ်မတော်]] |opposition_party= |election=မရှိပါ။ |previous=[[ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ]] |successor=[[ဦးညိုစောအစိုးရ]] |opposition_cabinet=[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]]|cabinet_number=စတုတ္ထမြောက်|state_head_title=|government_head_title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်|cabinet_type=ပြည်ထောင်စုအစိုးရ}}'''ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏အစိုးရ''' (၂၀၂၁ - ၂၀၁၅, တရားဝင်အားဖြင့် ( '''ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့''' ) သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ဖွဲ့စည်းထားသည့် စတုတ္ထအကြိမ်မြောက် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက်ပိုင်း [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]မှ ဦးဆောင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပထမအကြိမ် [[စစ်အစိုးရ]]လည်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် [[လွတ်လပ်ပြီးခေတ်မြန်မာနိုင်ငံ|လွတ်လပ်ပြီးခေတ်]] မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးသမိုင်းတွင် စတုတ္ထမြောက် စစ်အစိုးရလည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေခေတ်တွင် မရှိခဲ့သော နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးကို အစိုးရအကြီးအကဲအဖြစ် ပြန်လည်ဖန်တီးလိုက်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးသမိုင်းအရ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးသည် [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]] (နအဖ) လက်ထက်အထိသာ ရှိခဲ့ပြီး၊ ရွေးကောက်ခံအစိုးရများဖြစ်သော ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ၊ ဦးထင်ကျော်နှင့် ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရလက်ထက်များတွင် မရှိတော့ပေ။ ဦးထင်ကျော်နှင့် ဦးဝင်းမြင့်တို့၏ အစိုးရလက်ထက်တွင်မူ [[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် ပါဝင်သော ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရာထူးအဖြစ် နံပါတ် (၂) နေရာ၌ ထားရှိခဲ့သည်။ ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ ရာထူးမှ အနားယူပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ယာယီသမ္မတ၊ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဟူသော အမြင့်ဆုံးရာထူးလေးခုကို ရယူထားသည်။ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီသည် ဥပဒေပြုရေးအာဏာကို ကျင့်သုံးနေပြီး၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်သည် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို ကျင့်သုံးနေခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုအစိုးရကို အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်ရာ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ဦး[[ညိုစော]]ကို ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ခန့်အပ်လိုက်သည်။ == နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ == နိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]]သည် အာဏာသိမ်းအပြီး [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|သမ္မတအိမ်တော်]]တွင် ပထမဆုံးကျင်းပသော [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]အစည်းအဝေးကို အစည်းအဝေးစားပွဲ၏ ဒုတိယနေရာမှသာ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ယခင်က [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]တက်ရောက်လေ့ရှိသည့် နေရာတွင် [[မင်းအောင်လှိုင်|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]မှ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်အား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌရုံး]]၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးအား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး]]၊ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးကို နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အုပ်ချုပ်မှုရုံး စသည်ဖြင့် အသီးသီး ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ယာယီသမ္မတအဖြစ် တာဝန်ယူထားသည့် ဦးမြင့်ဆွေမှာ လူထုမြင်ကွင်းမှ ပျောက်ကွယ်သွားပြီး [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]က နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]က နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း အစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေးပွဲများသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။၂၀၂၁ခုနှစ် ဇွန်လဆန်းပိုင်းက [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီ ကော်မတီ|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီကော်မတီ]] ဥက္ကဋ္ဌကို ယခင်က [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]များသာ အသုံးပြုရသည့် သံတမန်ဆောင် ဧည့်ခန်းမတွင် လက်ခံတွေ့ဆုံခဲ့ရာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အနေဖြင့် သမ္မတ အဆောင်အယောင်ကို အသုံးပြု၍ ပြည်ပ ဧည့်သည်များကို ပထမဆုံး လက်ခံတွေ့ဆုံခြင်းဖြစ်သည်။ ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ၏ အခန်းကဏ္ဍမှာ တိကျစွာ သိရှိရခြင်းမရှိပေ။<ref name="mal">{{Cite news|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အာဏာကစားပွဲ|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-57432310.amp|publisher=BBC Burmese|accessdate=2025 August 3}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနစ် ဩဂုတ်လ (၁) ရက်​နေ့တွင် အိမ်​စောင့်အစိုးရ ဖွဲ့စည်းပြီး​နောက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]က ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ​ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ယင်းကို အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲဟု သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ယာယီသမ္မတဟု သတ်မှတ်ထားသော ဦးမြင့်​ဆွေအား [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)]] အရ နိုင်ငံ​တော်အကြီးအကဲဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းကို ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်​နေ့တွင် ကျင်းပ​သော [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်​ရေးနှင့် လုံခြုံ​ရေး​ကောင်စီ]] အစည်းအ​ဝေးတွင် အ​ရေး​ပေါ်ကာလအား သက်တမ်းတိုး​ပေးခဲ့ပြီး<ref name="chautla">{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/16371|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ကြေညာချက်အမှတ် ၁/၂၀၂၂}}</ref> တစ်နှစ်နီးပါးအကြာတွင်မှ လူမြင်ကွင်းသို့ ထပ်မံ ထွက်​ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="2022ndsc">{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/16370|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၁/၂၀၂၂) ကျင်းပ}}</ref>ထို့နောက် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ (၃၁)ရက်နေ့၊ ၂၀၂၃ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၃၁)ရက်နေ့များတွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ကျင်းပချိန်မှသာ လူမြင်ကွင်းသို့ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်​ဆွေ]]သည် အစိုးရအဖွဲ့တွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိဘဲ အိမ်​စောင့်အစိုးရဖွဲ့စည်းထားသည့် နိုင်ငံ​တော်စီမံအုပ်ချုပ်​ရေး​ကောင်စီက တိုင်း​ရေးပြည်ရာများကို [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]မှတဆင့် ဦးမြင့်​ဆွေထံတင်ပြရသည်။ ကျန်းမာရေး အခြေအနေ ဆိုးရွားလာနေသော ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ၏ တာဝန်များကို နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ [[မင်းအောင်လှိုင်]]က လွှဲပြောင်းယူလိုက်ကြောင်း ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ ရက်နေ့က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဆေးခွင့်နှင့် ကုသမှုခံယူနေရသဖြင့် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများကို ဗိုလ်ချူပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ထံ လွှဲပြောင်းပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://burmese.voanews.com/a/the-head-of-the-myanmar-military-council-took-over-the-duties-of-acting-president-u-myint-swe-/7708028.html |access-date=3 August 2025 |archive-date=22 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250522081028/https://burmese.voanews.com/a/the-head-of-the-myanmar-military-council-took-over-the-duties-of-acting-president-u-myint-swe-/7708028.html }}</ref> ထို့နောက် ဗိုလ်ချူပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ယာယီသမ္မတ (တာဝန်)၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၊ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် စသည့် ရာထူးများကို ယူထားသည်။ {| class="wikitable" !ရာထူးအဆင့် !အမည် !တာဝန်ကာလ !သက်တမ်း |- |[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|ယာယီသမ္မတ]] |ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ |{{Age in years and days|2021|2|1|2024|7|22}} |- |ဒုတိယသမ္မတ |ဦး[[ဟင်နရီဗန်ထီးယူ]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၂၂ ဧပြီ ၂၀၂၄ |{{Age in years and days|2021|2|1|2024|4|22}} |- |နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ |ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] |၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|2|2|2025|7|31}} |- |နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] |၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|2|2|2025|7|31}} |- |[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ - ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|8|1|2025|7|31}} |- | rowspan="7" |[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ်|ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်များ]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ - ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|8|1|2025|7|31}} |- |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မြထွန်းဦး]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ – ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[စိုးထွဋ်]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ – ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{Age in years and days|2023|2|1|2023|8|3}} |- |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ – ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |ဦး[[ဝင်းရှိန်]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ – ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |ဦး[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|သန်းဆွေ]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ – ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မောင်မောင်အေး]] |၁၈ ​ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ – ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2024|12|18|2025|7|31}} |} == အစိုးရအကြီးအကဲများ (၂၀၂၁ - ၂၀၂၅) == {| class="wikitable" ! rowspan="2" | ရာထူး ! rowspan="2" | အမည် ! colspan="3" | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- ! စတင်ရက် ! ပြီးဆုံးရက် ! ရက်ပေါင်း |- |[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | {{age in days|2021|8|1|2025|7|31}} |- | rowspan="6" |[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ်|ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | {{age in days|2021|8|1|2025|7|31}} |- |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မြထွန်းဦး]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မောင်မောင်အေး]] |၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|12|18|2025|7|31}} |- |ဦး[[ဝင်းရှိန်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်း​ဆွေ]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|8|3|2025|7|31}} |} == နောက်ခံသမိုင်း == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို အဓမ္မနည်းဖြင့် ရယူရန် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|နိုင်ငံတော်အာဏာသိမ်းမှု]] ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]သည် နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]]၊ [[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]] [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၊ နှင့် အခြားသောပါတီဝင်များကို ဖမ်းဆီးခဲ့‌သည်။<ref name=":0">{{Cite news|last=Beech|first=Hannah|date=31 January 2021|title=Myanmar’s Leader, Daw Aung San Suu Kyi, Is Detained Amid Coup|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/01/31/world/asia/myanmar-coup-suu-kyi.html|access-date=31 January 2021|issn=0362-4331|accessdate=1 February 2021|archivedate=31 January 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210131235036/https://www.nytimes.com/2021/01/31/world/asia/myanmar-coup-suu-kyi.html}}</ref> ပြီးနောက် ယာယီသမ္မတ တာဝန်ကို ရယူထားသော ဦးမြင့်ဆွေက အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး အစည်းအဝေးတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ [[s:ဥပဒေကဲ့သို့_အာဏာတည်သောအမိန့်_၁/၂၀၂၁|ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သောအမိန့် အမိန့်အမှတ် (၁/၂၀၂၁)]] အားဖြင့် နိုင်ငံတော်၏ ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးအာဏာတို့အား [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ထံသို့ လွှဲအပ်တာဝန်ပေးလိုက်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း အရေးပေါ်အခြေအနေကို ကြေညာခဲ့ပြီး၊ အမိန့် ထုတ်ပြန်သည့်နေ့မှစ၍ တစ်နှစ်သတ်မှတ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/news/629|title=နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးက ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သောအမိန့် အမိန့်အမှတ် (၁/၂၀၂၁) ကို ထုတ်ပြန်|publisher=PPD|accessdate=3 August 2025}}</ref> === စစ်အစိုးရ စတင်ခြင်း === ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ ရက်စွဲဖြင့် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]၏ အမိန့်များဖြင့် ယခင်အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ၊ ဝန်ကြီးများနှင့် ခန့်အပ်ထားသော ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြီးအမှူးများကို တာဝန်များမှ ရပ်စဲခဲ့သည်။ ထို့နောက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး၏ အမိန့်များဖြင့် ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြီးအမှူးများ လူသစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ {| class="wikitable" |+တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး၏ အမိန့်များ !အမိန့်အမှတ် !ခေါင်းစဉ် !မှတ်ချက် !ရင်းမြစ် |- |၁/၂၀၂၁ |ပြည်ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ်နှင့် ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |ပြည်‌ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ်နှင့် ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီးများအား မိမိတို့၏တာဝန်များကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရန် တာဝန်ပေးအပ်လိုက်သည်။ | |- |၂/၂၀၂၁ |တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးချုပ်များနှင့် တရားသူကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တရားသူကြီးချုပ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးများအား မိမိတို့၏တာဝန်များကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရန် တာဝန်ပေးအပ်လိုက်သည်။ | |- |၃/၂၀၂၁ |အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင်များအား မိမိတို့၏တာဝန်များကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရန် တာဝန်ပေးအပ်လိုက်သည်။ | |- |၄/၂၀၂၁ |မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနှင့်အဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနှင့်အဖွဲ့ဝင်များအား မိမိတို့၏တာဝန်များကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရန် တာဝန်ပေးအပ်လိုက်သည်။ | |- |၅/၂၀၂၁ |ဒုတိယဝန်ကြီးများ တာဝန်မှရပ်စဲခြင်း |ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန အသီးသီးမှ ဒုတိယဝန်ကြီးများ (၂၄) ဦးအား တာဝန်မှရပ်စဲလိုက်သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/duttiywnkiimaa-ttaawnmrpcaikhng|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ တာဝန်မှရပ်စဲခြင်း|publisher=Myanmar Digital News|accessdate=12 August 2025}}</ref> |- |၆/၂၀၂၁ |ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |ပုဂ္ဂိုလ် (၁၁) ဦးများအား ယှဉ်တွဲပါဝန်ကြီးဌာန အသီးသီးတွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများအဖြစ် ခန်အပ်တာဝန်ပေးအပ်လိုက်သည် |<ref>{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcuwnkiimaakhnapttaawnpekhng|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=Myanmar Digital News|accessdate=12 August 2025}}</ref> |- |၇/၂၀၂၁ |တာဝန်မှ ရပ်စဲခြင်း |(၁) နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌနှင့်အဖွဲ့ဝင်များ၊ (၂) ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌနှင့် အဖွဲ့ဝင်များကို တာဝန်မှာ ရပ်စဲသည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/ttaawnm-rpcaikhng|title=တာဝန်မှ ရပ်စဲခြင်း|publisher=Myanmar Digital News|accessdate=12 August 2025}}</ref> |- |၈/၂၀၂၁ |ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |ဦး[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|သန်းဆွေ]]အား ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးလိုက်သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcuraathuuwnaphaiukktttth-khnapttaawnpekhng|title=ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=Myanmar Digitial News|accessdate=12 August 2025}}</ref> |} ထို့နောက် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]၏ အမိန့်အမှတ် ၆/၂၀၂၁ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး (၁၁) ဦးကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ထိုး ခန့်အပ်လိုက်သည်။<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11265|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|accessdate=3 August 2025|publisher=Ministry of Information}}</ref> ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင်၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးထွဋ်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး၊ ဦးထွန်းထွန်းနောင်၊ ဦးဝင်းရှိန်၊ ဦးအောင်နိုင်ဦး၊ ဦးကိုကိုလှိုင်၊ ဦးချစ်နိုင်၊ ဦးကိုကို၊ ဦးမြင့်ကြိုင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ပထမဆုံး ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကို ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|သမ္မတအိမ်တော်]] အစည်းအဝေးခန်းမ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများဖြစ်သော ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မြထွန်းဦး|မြထွန်းဦး၊]] ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[စိုးထွဋ်|စိုးထွဋ်၊]] ဦး[[ဝဏ္ဏမောင်လွင်]]၊ ဦး[[ဝင်းရှိန်]]၊ ဦး[[ကိုကိုလှိုင်]]၊ ဦး[[ချစ်နိုင် (စိတ်ပညာ)|ချစ်နိုင်]]၊ ဦးကိုကို၊ ဦး[[မြင့်ကြိုင်]]နှင့် ဒေါက်တာ[[သက်နိုင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|သက်ခိုင်ဝင်း]]တို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/11279|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ၊ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေး ကျင်းပ၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အဖွင့်အမှာ စကား ပြောကြား|publisher=Ministry of Information|accessdate=4 August 2025}}</ref> ထိုအစည်းအဝေးတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပတ်သက်၍ မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုများကို ဖော်ထုတ်ဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အသစ်ကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းက မဲစာရင်းစိစစ်မှုများနှင့်ပတ်သက်၍ တပ်မတော်၏ ထုတ်ပြန်ချက်များမှာ ခိုင်မာမှုရှိကြောင်း၊ မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုများအား တပ်မတော်မှ စတင်သိရှိချိန်တွင် ရှင်းလင်းဆောင်ရွက်ရန် ထုတ်ပြန်ချက်များ ထုတ်ပြန်ခဲ့သော်လည်း ယခင်ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က တုံ့ပြန်မှုမရှိခဲ့ကြောင်း၊ ၃၁၄ မြို့နယ်ကို စိစစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်းနှင့် ဥပဒေနှင့်အညီဖြစ်စေရန် ကြိုတင်စဉ်းစားခဲ့သော်လည်း လုံးဝရှောင်လွှဲမရသောကြောင့် တိုင်းပြည်အတွက် ဤလမ်းကြောင်းကို ရွေးချယ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/10462|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ၊ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေး ကျင်းပ၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အဖွင့်အမှာ စကားပြောကြား|publisher=CINCDS|accessdate=8 August 2025}}</ref> === နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဖွဲ့စည်းပုံ === {{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဆောင်းပါးများ}}ထိုနောက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့ ရက်စွဲဖြင့် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]၏ အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၁ ဖြင့် လူ ၁၁ ဦးပါဝင်သော [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (]]နစက) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11296|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ်(၉/၂၀၂၁)|publisher=Ministry of Information|accessdate=7 August 2025|date=02/02/2021}}</ref> ထို့နောက် နစက၏ အမိန့်များဖြင့် အစိုးရရာထူးအသစ်များ ခန့်အပ်ခြင်းနှင့် လူဟောင်းများအား ရာထူးမှ ရပ်စဲခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အမိန့်အမှတ် ၁၀/၂၀၂၁ ဖြင့် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးဥက္ကဋ္ဌများကို ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11287|title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|publisher=Ministry of Information|accessdate=8 August 2025}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၁၁/၂၀၂၁ ဖြင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း/ဒေသများ၏ စီမံအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌများကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11285|title=ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ စီမံအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=Ministry of Information|accessdate=8 August 2025}}</ref> === အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်ခြင်း === ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည်နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို တည်ထောင်ပြီးနောက် အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များကို နစက၏ အမိန့်များဖြင့် အစိုးရရာထူးအသစ်များကို ခန့်အပ်ဖွဲ့စည်းသည်။ နစက မဖွဲ့စည်းခင်တွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး၏ အမိန့်အမှတ် ၆/၂၀၂၁ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး (၁၁) ဦးကို ကနေဦး ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။<ref name=":2" /> ထို့နောက်၊ နစက ဖွဲ့စည်းအပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂) ရက်နေ့တွင် နစကအမိန့်အမှတ် ၅/၂၀၂၁ ဖြင့် ပြည်ထဲရေး ဒုဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[စိုးတင့်နိုင်]]ကို [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန၊]] ဒုတိယဝန်ကြီး အဖြစ် ပြောင်းရွေ့ခန့်အပ်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/10472|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်(၅/၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက် ဒုတိယဝန်ကြီး ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးခြင်း|accessdate=8 August 2025|publisher=CINCDS}}</ref> အမိန့်အမှတ် (၆/၂၀၂၁) ဖြင့် ပြည်ထဲရေး ဒုဝန်ကြီးအဖြစ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းလှိုင် အား ခန့်အပ်ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့၊ ရဲချုပ် အဖြစ် ပူးတွဲတာဝန်ပေးခဲ့သည်။ အမိန့်အမှတ် (၉/၂၀၂၁) ဖြင့် ဦးခင်မောင်ရီ အား သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး၊ ဦးရွှေလေး အား ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.myanmaritv.com/news/union-minister-appointment-state-administration-council-issues-order-no-92021|title=UNION MINISTER APPOINTMENT: STATE ADMINISTRATION COUNCIL ISSUES ORDER NO (9/2021)|work=mitv|access-date=2 October 2023|date=3 February 2021}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၃) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် (၁၅/၂၀၂၁) ဖြင့် ဦးတင်ထွဋ်ဦး အား စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း အား ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး၊ ဒေါက်တာပွင့်ဆန်း အား စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီး၊ ဦးစောထွန်းအောင်မြင့် အား တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/10490|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ( ၁၅ / ၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၇ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=CINCDS|accessdate=21 August 2025}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၄) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၂၅/၂၀၂၁ ဖြင့် ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင်အား လူကယ်ပြန်ဝန်ကြီး၊ <ref>{{Cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/10509|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် (၂၅ / ၂၀၂၁)|publisher=CINCDS|accessdate=21 August 2025}}</ref>အမိန့်အမှတ် ၂၇/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးမောင်မောင်ဝင်းနှင့် ဒေါ်သန်းသန်းလင်းအား စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဒုဝန်ကြီးများအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/10521|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် (၂၇ / ၂၀၂၁)|accessdate=17 August 2025|publisher=CINCDS}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ (၇) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၃၀/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးမောင်မောင်အုန်းအား ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီး အဖြစ်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/10567|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ( ၃၀ / ၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၁၁ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=CINCDS|accessdate=17 August 2025}}</ref> အမိန့်အမှတ် ၃၁/၂၀၂၁ ဖြင့် ဒုတိယဝန်ကြီး ရာထူးများကို ဦးသန်းအောင်ကျော် (ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေး)၊ ဦးရဲတင့် (ပြန်ကြားရေး)၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်း (ပြန်ကြားရေး)၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်လူမော် (ပို့ဆောင်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေး)၊ ဦးညွန့်အောင် (စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး)၊ နှင့် ဦးမျိုးလှိုင် (ကျန်းမားရေးနှင့် အားကစား) တို့အား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://myawady.net.mm/node/8135|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ( ၃၁ / ၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၁၁ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက် ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=Myawaddy Net|accessdate=17 August 2025}}</ref>ဖေဖော်ဝါရီလ (၈) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၃၇/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးအောင်သန်းဦး အား လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၁) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၅၂/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦး[[ကျော်မျိုးထွဋ်]]အား နိုင်ငံခြားရေး၊ ဒုတိယဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/node/8334|title=ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေး|work=MWD Webportal|access-date=၁၁ မတ် ၂၀၂၄|date=၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref>ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၂) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၆၁/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးမင်းထိန်အား ဆောက်လုပ်ရေးဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၆) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၆၆/၂၀၂၁ ဖြင့် ဒေါက်တာညွန့်ဖေအား ပညာရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၆) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၆၇/၂၀၂၁ ဖြင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများ အဖြစ် ဦးဝင်ရှိန်နှင့် ဦးဌေးလှိုင်ကို အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာနတွင် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-05/Vol-74%2CNo-12.pdf|title=မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်း ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၉ ရက်|publisher=MOI|accessdate=17 August 2025}}</ref>ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၉) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၇၅/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးအောင်ကျော်ထွန်းအား ပို့ဆောင်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေး ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၃) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၈၄/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးဇော်အေးမောင်အား တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ပြီး၊ အမိန့်အမှတ် ၈၇/၂၀၂၁ ဖြင့် ဒေါက်တာဇော်မြင့်နှင့် ဦးဇော်ဝင်း တို့အား ပညာရေး ဒုတိယဝန်ကြီးများ အဖြစ်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၉၇/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးအောင်ထွန်းခိုင်အား လူကယ်ပြန် ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၁၀၃/၂၀၂၁ ဖြင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများအဖြစ် ဦး[[ကိုကိုလွင်]] (စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)၊ ဒေါက်တာ အောင်ကြီး (စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန)၊ ဦးမင်းမင်းဦး (သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန)နှင့် ဦးသန့်စင် (လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန) တို့အား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/11132|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၁၀၃ /၂၀၂၁ ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလပြည့်ကျော် ၁၃ ရက် (၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၁ ရက်)|publisher=CINCDS|accessdate=22 August 2025}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၁၁၆/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးအေးထွန်းနှင့် ဦး[[ထွန်းအုံ]]ကို သာသနာရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၊ ဒုတိယဝန်ကြီးများအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ == ဝန်ကြီးဌာန ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း == {| class="wikitable mw-collapsible" !စဉ် !ရက်စွဲ !မူလ !ပြင်ဆင်မှု |- |၁။ |၃ မေ ၂၀၂၁ |စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီး ဝန်ကြီးဌာန | # စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန # စက်မှုဝန်ကြီးဌာန |- |၂။ |၅ မေ ၂၀၂၁ |ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန၊ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန |ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန |- | | | | |} == နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၊ စီမံခန့်ခွဲရေးကော်မတီ == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၉/၂၀၂၁) အရ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၊ စီမံခန့်ခွဲရေးကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဤကော်မတီကို အဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီး ၂၅ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ ၎င်းသည် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ ပထမဆုံးသော အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ယန္တရားအဖွဲ့တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" |(၁) |ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |ဥက္ကဋ္ဌ |- |(၂) |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ |- |(၃) |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၄) |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးထွဋ် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၅) |ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၆) |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၇) |ဦးဝင်းရှိန် စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၈) |ဦးအောင်နိုင်ဦး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၉) |ဦးကိုကိုလှိုင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၀) |ဦးချစ်နိုင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၁) |ဦးကိုကို သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၂) |ဦးတင်ထွဋ်ဦး စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၃) |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၄) |ဦးခင်မောင်ရီ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၅) |ဦးအောင်သန်းဦး လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၆) |ဦးမြင့်ကြိုင် အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၇) |ဒေါက်တာပွင့်ဆန်း စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၈) |ဒေါက်တာညွန့်ဖေ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၉) |ဒေါက်တာသက်ခိုင်ဝင်း ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစားဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၂၀) |ဦးရွှေလေး ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၂၁) |ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင် လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၂၂) |ဦးမောင်မောင်အုန်း ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၂၃) |ဦးစောထွန်းအောင်မြင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၂၄) |ဒေါက်တာဒေါ်သီတာဦး ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ် |အဖွဲ့ဝင် |- |(၂၅) |အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအုပ်ချုပ်မှုရုံး |အတွင်းရေးမှူး |} == အိမ်စောင့်အစိုးရ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့က [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] က (၆)လပြည့် မိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင် ၎င်းတို့ကောင်စီ၏ ရှေ့ဆက်လုပ်ငန်းစဉ်များအရ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းဆိုင်ရာများကို အဆင့်ဆင့်ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းရန် စီစဉ်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် နိုင်ငံပိုင်ရုပ်သံမှတစ်ဆင့် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ စီမံခန့်ခွဲမှုကော်မတီ အား [[အိမ်စောင့်အစိုးရ]] အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ပေါ်ပေါက်လာသော အမြင့်ဆုံး အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ယန္တရားဖြစ်သည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က ဖွဲ့စည်းခဲ့သော အစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်ပြီး ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]က ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌနှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] ရာထူးဖြင့် ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌက ဝန်ကြီးချုပ်၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌက ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ၊ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်၊ အစိုးရအဖွဲ့ရုံး အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်တို့ပါဝင်သည်။<ref name="cgov">{{Cite news|title=စစ်ကောင်စီ အာဏာသိမ်းပြီး ၆ လပြည့်တွင် အိမ်စောင့်အစိုးရအဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်း|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/08/01/244744.html|accessdate=2 August 2021|archivedate=1 June 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250601030720/https://burma.irrawaddy.com/news/2021/08/01/244744.html}}</ref><ref name="cgov2">{{Cite news|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ စီမံခန့်ခွဲရေး ကော်မတီကို အိမ်စောင့်အစိုးရအဖွဲ့ အဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်း|url=https://news-eleven.com/article/212823|publisher=Eleven Media|accessdate=2 August 2025|archivedate=1 June 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250601141032/https://news-eleven.com/article/212823}}</ref> ဤအိမ်စောင့်အစိုးရမှာ လွတ်လပ်ရေးရပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးသမိုင်းတွင် ဒုတိယမြောက် အိမ်စောင့်အစိုးရ ဖြစ်သည်။ === နာမည်ပြောင်းလဲခြင်း === အိမ်စောင့်အစိုးရဖွဲ့စည်းပြီး တစ်လအကြာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ [[s:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ_အမိန့်အမှတ်_၁၈၀/၂၀၂၁|အမိန့်အမှတ် (၁၈၀/၂၀၂၁)]] အားဖြင့် "အိမ်စောင့်အစိုးရအဖွဲ့ရုံး" နာမည်ကို "ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံး" အဖြစ် ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ|url=https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=16983|access-date=25 September 2023|archive-date=25 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230925171238/https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=16983}}</ref> === လွှဲပြောင်းခြင်း === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအား အမြင့်ဆုံး အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားအဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုအစိုးရကို အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်ရာ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ဦး[[ညိုစော]]က ဦးဆောင်စေခဲ့သည်။ {{မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းဆိုင်ရာ}} == ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ (၂၀၂၁ - ၂၀၂၅) ==<!-- ဤစာရင်းကို ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများစာရင်းနှင့် မရောပါနှင့်။ Cabinet အဆင့်ကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်သည်။​ ဒုတိယဝန်ကြီးများသည် ကက်ဘီနက်အဖွဲ့ဝင် မဟုတ်သလို၊ နစကဥက္ကဋ္ဌ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်ဆိုရင် ဝန်ကြီးဌာနအဆင့်ရှိ ရာထူး ဖြစ်သည်။ အင်္ဂါစဉ်အရ နံပါတ် (၄) နေရာတွင် ရှိသည်။ --> ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သော နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ဝန်ကြီးဌာနများနှင့် ၎င်းတို့၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable" |+ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/union-government-list|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အမည်စာရင်း|archivedate=2025-6-3|publisher=Ministry of Information|accessdate=2025-6-3|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250603045819/https://www.moi.gov.mm/union-government-list}}</ref> |- ! စဉ်!! ရာထူးတာဝန် !! အမည် |- | ၁။ || နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် || ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် |- | ၂။ || ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း |- | ၃။ || ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် <br>ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br>နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး || ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း |- | ၄။ || ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် <br>ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br>ပို့ဆောင်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး |- | ၅။ || ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် <br>ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br>ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်အေး |- | ၆။ || ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် <br>ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> စီမံကိန်းနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦးဝင်းရှိန် |- | ၇။ || ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် <br>ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦးသန်းဆွေ |- | ၈။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင် |- | ၉။ || နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန(၁) || ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင် |- | ၁၀။ || နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန(၂) || ဦးကိုကိုလှိုင် |- | ၁၁။ || နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန(၃) || ဦးမောင်မောင်တင့် |- | ၁၂။ || နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန(၄) || ဦးအောင်ကျော်ဟိုး |- | ၁၃။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် |- | ၁၄။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့်နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ဒေါက်တာ ကံဇော် |- | ၁၅။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန || ဒေါက်တာ သီတာဦး |- | ၁၆။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦးမောင်မောင်အုန်း |- | ၁၇။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> သာသနာရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန || ဦးတင်ဦးလွင် |- | ၁၈။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန || ဦးမင်းနောင် |- | ၁၉။ ||ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန|| ဦးလှမိုး |- | ၂၀။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦးခင်မောင်ရီ |- | ၂၁။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန || ဦးဉာဏ်ထွန်း |- | ၂၂။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန || ဦးကိုကိုလွင် |- | ၂၃။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br>စက်မှုဝန်ကြီးဌာန || ဒေါက်တာချာလီသန်း |- | ၂၄။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန || ဦးမြင့်ကြိုင် |- | ၂၅။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန || ဦးချစ်ဆွေ |- | ၂၆။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦးထွန်းအုံ |- | ၂၇။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br>ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ||ဒေါက်တာ ညွန့်ဖေ |- | ၂၈။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန || ဒေါက်တာ [[မျိုးသိန်းကျော်]] |- | ၂၉။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန || ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း |- | ၃၀။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> အားကစားနှင့်လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန || Jeng Phang နော်တောင် |- | ၃၁။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ||ဦးမျိုးသန့် |- | ၃၂။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန || ဒေါက်တာ စိုးဝင်း |- | ၃၃။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦး[[ကျော်စိုးဝင်း]] |- | ၃၄။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန || ဦး[[ခွန်သန့်​ဇော်ထူး|ခွန်သန့်ဇော်ထူး]] |- | ၃၅။ || အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် <br> ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံး|| ဦး[[ဇော်သန်းသင်း]] |} == ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများ (၂၀၂၁-၂၀၂၅) == {{Main article|ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း}} {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" |+'''ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ''' ! '''စဉ်''' ! '''ဝန်ကြီးဌာန''' ! '''ဝန်ကြီး''' ! colspan="1" | '''ဒုတိယဝန်ကြီးများ''' |- |၁။ |နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း (ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်) | |- |၂။ |[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး (ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်) |ဗိုလ်မှူးချုပ်လူမွန် ဦးအောင်ကျော်ထွန်း ဦးအောင်မြိုင် |- |၄။ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ညိုစော]] | |- |၆။ |[[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]]<ref name="19august">{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/19139|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၄၈ / ၂၀၂၂}}</ref> |ဒေါ်သန်းသန်းလင်း ဦးမင်းထွဋ် |- |၇။ |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်း​ဆွေ]] |ဦးလွင်ဦး ဦးကိုကိုကျော် |- |၈။ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၁) |[[မိုးအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင်]] | |- |၉။ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၂) |[[ကိုကိုလှိုင်|ဦးကိုကိုလှိုင်]] | |- |၁၀။ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၃) |ဦးမောင်မောင်တင့် |ဦးထင်ကျော်သူ |- |၁၁။ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၄) |[[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] | |- |၁၂။ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် |ဗိုလ်ချုပ်ဖြိုးသန့် |- |၁၃။ |[[ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|​ဒေါက်တာကံ​ဇော်]]<ref name="19august" /> |ဒေါက်တာဝါဝါမောင် |- |၁၄။ |[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သီတာဦး|ဒေါက်တာသီတာဦး]] |ဒေါက်တာထိန်လင်းဦး |- |၁၅။ |[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]] |ဦးရဲတင့် ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း |- |၁၆။ |[[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[တင်ဦးလွင်]] |ဦးအေးထွန်း ဒေါ်နုမြဇံ |- |၁၇။ |[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |[[မင်းနောင်(ဝန်ကြီး)|ဦးမင်း​နောင်]] |ဒေါက်တာအောင်ကြီး ဒေါက်တာတင်ထွဋ် ဦးဗိုလ်ဗိုလ်ကျော် |- |၁၈။ |[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]]<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13147|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနဖွဲ့စည်းခြင်း|access-date=5 June 2025|archive-date=8 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008073718/https://www.cincds.gov.mm/node/13147}}</ref> |ဦးလှမိုး |ဦးမြင့်စိုး |- |၁၉။ |[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] |ဦးမင်းသူ |- |၂၀။ |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဉာဏ်ထွန်း |ဦးအေးကျော် |- |၂၁။ |[[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] |ဦးသန့်စင် |- |၂၂။ |[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ[[ချာလီသန်း]] |ဦးရင်မောင်ညွန့် |- |၂၃။ |[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[မြင့်ကြိုင်]]<ref name="19august" /> |ဦးဌေးလှိုင် ဒေါက်တာမျိုးသန့် |- |၂၄။ |[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] |[[ချစ်ဆွေ (သံအမတ်ကြီး)|ဦးချစ်ဆွေ]] |ဦးဝင်းရှိန် |- |၂၅။ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] |ဦးမင်းမင်း ဦးကျော်ရွှေထွန်း |- |၂၆။ |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ညွန့်ဖေ|ဒေါက်တာညွန့်ဖေ]] |ဒေါက်တာဇော်မြင့် ဦးနေမျိုးလှိုင် |- |၂၇။ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]]<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13145|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း}}</ref> |ဒေါက်တာ[[မျိုးသိန်း​ကျော်]]<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13146|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|access-date=5 June 2025|archive-date=8 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008073718/https://www.cincds.gov.mm/node/13146}}</ref> |ဒေါက်တာအောင်ဇေယျ |- |၂၈။ |[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်မားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာသက်ခိုင်ဝင်း]] |ဒေါက်တာအေးထွန်း |- |၂၉။ |[[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |Jeng Phang နော်တောင် |ဦးဇင်မင်းထက် ဦးထိန်လင်း |- |၃၀။ |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] |ဦးဝင်းဖေ ဦးမျိုးမြင့် |- |၃၁။ |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|​ဒေါက်တာစိုးဝင်း]] |ဦးစိုးကြည် ဒေါက်တာသန်းစိုး |- |၃၂။ |[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်စိုးဝင်း|ဦးကျော်စိုးဝင်း]] |ဦးဖြိုးဇော်စိုး |- |၃၃။ |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခွန်သန့်​ဇော်ထူး|ဦးခွန်သန့်ဇော်ထူး]] |ဦးဇော်အေးမောင် |} == ကိုးကား == {{reflist}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရအဖွဲ့များ}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး}} {{တပ်မတော်}} [[Category:ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] 24zhstsjf4r9ytir0s5fkpt81hkdsrk 1041869 1041868 2026-07-03T13:02:25Z ~2026-38080-55 145165 /* */ 1041869 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet |cabinet_name=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ |flag=Flag of Myanmar.svg |flag_border=true |jurisdiction=မြန်မာနိုင်ငံ |incumbent= ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |image2= |image_size=x85px |image=Min Aung Hlaing in June 2017 (cropped).jpg |image3= |image4= |image_size2=x85px |image_size3=x85px |image_size4=x85px |caption=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် |date_formed= *၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ <br>{{small|(နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၊ စီမံခန့်ခွဲရေးကော်မတီ)}} *၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ {{small|(အိမ်​စောင့်အစိုးရ)}} *၁၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁ {{small|(ပြည်ထောင်စုအစိုးရ)}} |date_dissolved=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |government_head= [[မင်းအောင်လှိုင်]] |deputy_government_head={{Plainlist| *ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] <br> *ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]]<br> *ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မြထွန်းဦး]]<br> *ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မောင်မောင်အေး]]<br> *[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]]<br> *[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်းဆွေ]]}} |state_head=[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] {{small|ယာယီသမ္မတ}} <br> [[မင်းအောင်လှိုင်]] {{small|ယာယီသမ္မတ (တာဝန်)}} |current_number= ၃၅ |political_party=[[တပ်မတော်]] |opposition_party= |election=မရှိပါ။ |previous=[[ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ]] |successor=[[ဦးညိုစောအစိုးရ]] |opposition_cabinet=[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]]|cabinet_number=စတုတ္ထမြောက်|state_head_title=|government_head_title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်|cabinet_type=ပြည်ထောင်စုအစိုးရ}}'''[[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်]]၏အစိုးရ''' (၂၀၂၁ - ၂၀၁၅, တရားဝင်အားဖြင့် ( '''ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့''' ) သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ဖွဲ့စည်းထားသည့် စတုတ္ထအကြိမ်မြောက် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက်ပိုင်း [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]မှ ဦးဆောင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပထမအကြိမ် [[စစ်အစိုးရ]]လည်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် [[လွတ်လပ်ပြီးခေတ်မြန်မာနိုင်ငံ|လွတ်လပ်ပြီးခေတ်]] မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးသမိုင်းတွင် စတုတ္ထမြောက် စစ်အစိုးရလည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေခေတ်တွင် မရှိခဲ့သော နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးကို အစိုးရအကြီးအကဲအဖြစ် ပြန်လည်ဖန်တီးလိုက်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးသမိုင်းအရ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးသည် [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]] (နအဖ) လက်ထက်အထိသာ ရှိခဲ့ပြီး၊ ရွေးကောက်ခံအစိုးရများဖြစ်သော ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ၊ ဦးထင်ကျော်နှင့် ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရလက်ထက်များတွင် မရှိတော့ပေ။ ဦးထင်ကျော်နှင့် ဦးဝင်းမြင့်တို့၏ အစိုးရလက်ထက်တွင်မူ [[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် ပါဝင်သော ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရာထူးအဖြစ် နံပါတ် (၂) နေရာ၌ ထားရှိခဲ့သည်။ ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ ရာထူးမှ အနားယူပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ယာယီသမ္မတ၊ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဟူသော အမြင့်ဆုံးရာထူးလေးခုကို ရယူထားသည်။ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီသည် ဥပဒေပြုရေးအာဏာကို ကျင့်သုံးနေပြီး၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်သည် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို ကျင့်သုံးနေခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုအစိုးရကို အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်ရာ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ဦး[[ညိုစော]]ကို ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ခန့်အပ်လိုက်သည်။ == နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ == နိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]]သည် အာဏာသိမ်းအပြီး [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|သမ္မတအိမ်တော်]]တွင် ပထမဆုံးကျင်းပသော [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]အစည်းအဝေးကို အစည်းအဝေးစားပွဲ၏ ဒုတိယနေရာမှသာ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ယခင်က [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]တက်ရောက်လေ့ရှိသည့် နေရာတွင် [[မင်းအောင်လှိုင်|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]မှ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်အား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌရုံး]]၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးအား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး]]၊ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးကို နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အုပ်ချုပ်မှုရုံး စသည်ဖြင့် အသီးသီး ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ယာယီသမ္မတအဖြစ် တာဝန်ယူထားသည့် ဦးမြင့်ဆွေမှာ လူထုမြင်ကွင်းမှ ပျောက်ကွယ်သွားပြီး [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]က နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]က နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း အစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေးပွဲများသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။၂၀၂၁ခုနှစ် ဇွန်လဆန်းပိုင်းက [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီ ကော်မတီ|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီကော်မတီ]] ဥက္ကဋ္ဌကို ယခင်က [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]များသာ အသုံးပြုရသည့် သံတမန်ဆောင် ဧည့်ခန်းမတွင် လက်ခံတွေ့ဆုံခဲ့ရာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အနေဖြင့် သမ္မတ အဆောင်အယောင်ကို အသုံးပြု၍ ပြည်ပ ဧည့်သည်များကို ပထမဆုံး လက်ခံတွေ့ဆုံခြင်းဖြစ်သည်။ ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ၏ အခန်းကဏ္ဍမှာ တိကျစွာ သိရှိရခြင်းမရှိပေ။<ref name="mal">{{Cite news|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အာဏာကစားပွဲ|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-57432310.amp|publisher=BBC Burmese|accessdate=2025 August 3}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနစ် ဩဂုတ်လ (၁) ရက်​နေ့တွင် အိမ်​စောင့်အစိုးရ ဖွဲ့စည်းပြီး​နောက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]က ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ​ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ယင်းကို အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲဟု သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ယာယီသမ္မတဟု သတ်မှတ်ထားသော ဦးမြင့်​ဆွေအား [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)]] အရ နိုင်ငံ​တော်အကြီးအကဲဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းကို ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်​နေ့တွင် ကျင်းပ​သော [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်​ရေးနှင့် လုံခြုံ​ရေး​ကောင်စီ]] အစည်းအ​ဝေးတွင် အ​ရေး​ပေါ်ကာလအား သက်တမ်းတိုး​ပေးခဲ့ပြီး<ref name="chautla">{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/16371|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ကြေညာချက်အမှတ် ၁/၂၀၂၂}}</ref> တစ်နှစ်နီးပါးအကြာတွင်မှ လူမြင်ကွင်းသို့ ထပ်မံ ထွက်​ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="2022ndsc">{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/16370|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၁/၂၀၂၂) ကျင်းပ}}</ref>ထို့နောက် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ (၃၁)ရက်နေ့၊ ၂၀၂၃ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၃၁)ရက်နေ့များတွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ကျင်းပချိန်မှသာ လူမြင်ကွင်းသို့ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်​ဆွေ]]သည် အစိုးရအဖွဲ့တွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိဘဲ အိမ်​စောင့်အစိုးရဖွဲ့စည်းထားသည့် နိုင်ငံ​တော်စီမံအုပ်ချုပ်​ရေး​ကောင်စီက တိုင်း​ရေးပြည်ရာများကို [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]မှတဆင့် ဦးမြင့်​ဆွေထံတင်ပြရသည်။ ကျန်းမာရေး အခြေအနေ ဆိုးရွားလာနေသော ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ၏ တာဝန်များကို နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ [[မင်းအောင်လှိုင်]]က လွှဲပြောင်းယူလိုက်ကြောင်း ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ ရက်နေ့က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဆေးခွင့်နှင့် ကုသမှုခံယူနေရသဖြင့် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများကို ဗိုလ်ချူပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ထံ လွှဲပြောင်းပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://burmese.voanews.com/a/the-head-of-the-myanmar-military-council-took-over-the-duties-of-acting-president-u-myint-swe-/7708028.html |access-date=3 August 2025 |archive-date=22 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250522081028/https://burmese.voanews.com/a/the-head-of-the-myanmar-military-council-took-over-the-duties-of-acting-president-u-myint-swe-/7708028.html }}</ref> ထို့နောက် ဗိုလ်ချူပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ယာယီသမ္မတ (တာဝန်)၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၊ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် စသည့် ရာထူးများကို ယူထားသည်။ {| class="wikitable" !ရာထူးအဆင့် !အမည် !တာဝန်ကာလ !သက်တမ်း |- |[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|ယာယီသမ္မတ]] |ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ |{{Age in years and days|2021|2|1|2024|7|22}} |- |ဒုတိယသမ္မတ |ဦး[[ဟင်နရီဗန်ထီးယူ]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၂၂ ဧပြီ ၂၀၂၄ |{{Age in years and days|2021|2|1|2024|4|22}} |- |နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ |ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] |၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|2|2|2025|7|31}} |- |နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] |၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|2|2|2025|7|31}} |- |[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ - ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|8|1|2025|7|31}} |- | rowspan="7" |[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ်|ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်များ]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ - ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|8|1|2025|7|31}} |- |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မြထွန်းဦး]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ – ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[စိုးထွဋ်]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ – ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{Age in years and days|2023|2|1|2023|8|3}} |- |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ – ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |ဦး[[ဝင်းရှိန်]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ – ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |ဦး[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|သန်းဆွေ]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ – ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မောင်မောင်အေး]] |၁၈ ​ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ – ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2024|12|18|2025|7|31}} |} == အစိုးရအကြီးအကဲများ (၂၀၂၁ - ၂၀၂၅) == {| class="wikitable" ! rowspan="2" | ရာထူး ! rowspan="2" | အမည် ! colspan="3" | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- ! စတင်ရက် ! ပြီးဆုံးရက် ! ရက်ပေါင်း |- |[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | {{age in days|2021|8|1|2025|7|31}} |- | rowspan="6" |[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ်|ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | {{age in days|2021|8|1|2025|7|31}} |- |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မြထွန်းဦး]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မောင်မောင်အေး]] |၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|12|18|2025|7|31}} |- |ဦး[[ဝင်းရှိန်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်း​ဆွေ]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|8|3|2025|7|31}} |} == နောက်ခံသမိုင်း == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို အဓမ္မနည်းဖြင့် ရယူရန် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|နိုင်ငံတော်အာဏာသိမ်းမှု]] ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]သည် နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]]၊ [[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]] [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၊ နှင့် အခြားသောပါတီဝင်များကို ဖမ်းဆီးခဲ့‌သည်။<ref name=":0">{{Cite news|last=Beech|first=Hannah|date=31 January 2021|title=Myanmar’s Leader, Daw Aung San Suu Kyi, Is Detained Amid Coup|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/01/31/world/asia/myanmar-coup-suu-kyi.html|access-date=31 January 2021|issn=0362-4331|accessdate=1 February 2021|archivedate=31 January 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210131235036/https://www.nytimes.com/2021/01/31/world/asia/myanmar-coup-suu-kyi.html}}</ref> ပြီးနောက် ယာယီသမ္မတ တာဝန်ကို ရယူထားသော ဦးမြင့်ဆွေက အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး အစည်းအဝေးတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ [[s:ဥပဒေကဲ့သို့_အာဏာတည်သောအမိန့်_၁/၂၀၂၁|ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သောအမိန့် အမိန့်အမှတ် (၁/၂၀၂၁)]] အားဖြင့် နိုင်ငံတော်၏ ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးအာဏာတို့အား [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ထံသို့ လွှဲအပ်တာဝန်ပေးလိုက်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း အရေးပေါ်အခြေအနေကို ကြေညာခဲ့ပြီး၊ အမိန့် ထုတ်ပြန်သည့်နေ့မှစ၍ တစ်နှစ်သတ်မှတ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/news/629|title=နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးက ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သောအမိန့် အမိန့်အမှတ် (၁/၂၀၂၁) ကို ထုတ်ပြန်|publisher=PPD|accessdate=3 August 2025}}</ref> === စစ်အစိုးရ စတင်ခြင်း === ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ ရက်စွဲဖြင့် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]၏ အမိန့်များဖြင့် ယခင်အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ၊ ဝန်ကြီးများနှင့် ခန့်အပ်ထားသော ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြီးအမှူးများကို တာဝန်များမှ ရပ်စဲခဲ့သည်။ ထို့နောက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး၏ အမိန့်များဖြင့် ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြီးအမှူးများ လူသစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ {| class="wikitable" |+တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး၏ အမိန့်များ !အမိန့်အမှတ် !ခေါင်းစဉ် !မှတ်ချက် !ရင်းမြစ် |- |၁/၂၀၂၁ |ပြည်ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ်နှင့် ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |ပြည်‌ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ်နှင့် ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီးများအား မိမိတို့၏တာဝန်များကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရန် တာဝန်ပေးအပ်လိုက်သည်။ | |- |၂/၂၀၂၁ |တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးချုပ်များနှင့် တရားသူကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တရားသူကြီးချုပ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးများအား မိမိတို့၏တာဝန်များကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရန် တာဝန်ပေးအပ်လိုက်သည်။ | |- |၃/၂၀၂၁ |အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင်များအား မိမိတို့၏တာဝန်များကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရန် တာဝန်ပေးအပ်လိုက်သည်။ | |- |၄/၂၀၂၁ |မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနှင့်အဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနှင့်အဖွဲ့ဝင်များအား မိမိတို့၏တာဝန်များကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရန် တာဝန်ပေးအပ်လိုက်သည်။ | |- |၅/၂၀၂၁ |ဒုတိယဝန်ကြီးများ တာဝန်မှရပ်စဲခြင်း |ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန အသီးသီးမှ ဒုတိယဝန်ကြီးများ (၂၄) ဦးအား တာဝန်မှရပ်စဲလိုက်သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/duttiywnkiimaa-ttaawnmrpcaikhng|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ တာဝန်မှရပ်စဲခြင်း|publisher=Myanmar Digital News|accessdate=12 August 2025}}</ref> |- |၆/၂၀၂၁ |ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |ပုဂ္ဂိုလ် (၁၁) ဦးများအား ယှဉ်တွဲပါဝန်ကြီးဌာန အသီးသီးတွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများအဖြစ် ခန်အပ်တာဝန်ပေးအပ်လိုက်သည် |<ref>{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcuwnkiimaakhnapttaawnpekhng|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=Myanmar Digital News|accessdate=12 August 2025}}</ref> |- |၇/၂၀၂၁ |တာဝန်မှ ရပ်စဲခြင်း |(၁) နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌနှင့်အဖွဲ့ဝင်များ၊ (၂) ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌနှင့် အဖွဲ့ဝင်များကို တာဝန်မှာ ရပ်စဲသည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/ttaawnm-rpcaikhng|title=တာဝန်မှ ရပ်စဲခြင်း|publisher=Myanmar Digital News|accessdate=12 August 2025}}</ref> |- |၈/၂၀၂၁ |ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |ဦး[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|သန်းဆွေ]]အား ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးလိုက်သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcuraathuuwnaphaiukktttth-khnapttaawnpekhng|title=ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=Myanmar Digitial News|accessdate=12 August 2025}}</ref> |} ထို့နောက် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]၏ အမိန့်အမှတ် ၆/၂၀၂၁ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး (၁၁) ဦးကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ထိုး ခန့်အပ်လိုက်သည်။<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11265|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|accessdate=3 August 2025|publisher=Ministry of Information}}</ref> ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင်၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးထွဋ်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး၊ ဦးထွန်းထွန်းနောင်၊ ဦးဝင်းရှိန်၊ ဦးအောင်နိုင်ဦး၊ ဦးကိုကိုလှိုင်၊ ဦးချစ်နိုင်၊ ဦးကိုကို၊ ဦးမြင့်ကြိုင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ပထမဆုံး ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကို ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|သမ္မတအိမ်တော်]] အစည်းအဝေးခန်းမ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများဖြစ်သော ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မြထွန်းဦး|မြထွန်းဦး၊]] ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[စိုးထွဋ်|စိုးထွဋ်၊]] ဦး[[ဝဏ္ဏမောင်လွင်]]၊ ဦး[[ဝင်းရှိန်]]၊ ဦး[[ကိုကိုလှိုင်]]၊ ဦး[[ချစ်နိုင် (စိတ်ပညာ)|ချစ်နိုင်]]၊ ဦးကိုကို၊ ဦး[[မြင့်ကြိုင်]]နှင့် ဒေါက်တာ[[သက်နိုင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|သက်ခိုင်ဝင်း]]တို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/11279|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ၊ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေး ကျင်းပ၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အဖွင့်အမှာ စကား ပြောကြား|publisher=Ministry of Information|accessdate=4 August 2025}}</ref> ထိုအစည်းအဝေးတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပတ်သက်၍ မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုများကို ဖော်ထုတ်ဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အသစ်ကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းက မဲစာရင်းစိစစ်မှုများနှင့်ပတ်သက်၍ တပ်မတော်၏ ထုတ်ပြန်ချက်များမှာ ခိုင်မာမှုရှိကြောင်း၊ မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုများအား တပ်မတော်မှ စတင်သိရှိချိန်တွင် ရှင်းလင်းဆောင်ရွက်ရန် ထုတ်ပြန်ချက်များ ထုတ်ပြန်ခဲ့သော်လည်း ယခင်ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က တုံ့ပြန်မှုမရှိခဲ့ကြောင်း၊ ၃၁၄ မြို့နယ်ကို စိစစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်းနှင့် ဥပဒေနှင့်အညီဖြစ်စေရန် ကြိုတင်စဉ်းစားခဲ့သော်လည်း လုံးဝရှောင်လွှဲမရသောကြောင့် တိုင်းပြည်အတွက် ဤလမ်းကြောင်းကို ရွေးချယ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/10462|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ၊ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေး ကျင်းပ၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အဖွင့်အမှာ စကားပြောကြား|publisher=CINCDS|accessdate=8 August 2025}}</ref> === နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဖွဲ့စည်းပုံ === {{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဆောင်းပါးများ}}ထိုနောက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့ ရက်စွဲဖြင့် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]၏ အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၁ ဖြင့် လူ ၁၁ ဦးပါဝင်သော [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (]]နစက) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11296|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ်(၉/၂၀၂၁)|publisher=Ministry of Information|accessdate=7 August 2025|date=02/02/2021}}</ref> ထို့နောက် နစက၏ အမိန့်များဖြင့် အစိုးရရာထူးအသစ်များ ခန့်အပ်ခြင်းနှင့် လူဟောင်းများအား ရာထူးမှ ရပ်စဲခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အမိန့်အမှတ် ၁၀/၂၀၂၁ ဖြင့် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးဥက္ကဋ္ဌများကို ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11287|title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|publisher=Ministry of Information|accessdate=8 August 2025}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၁၁/၂၀၂၁ ဖြင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း/ဒေသများ၏ စီမံအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌများကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11285|title=ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ စီမံအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=Ministry of Information|accessdate=8 August 2025}}</ref> === အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်ခြင်း === ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည်နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို တည်ထောင်ပြီးနောက် အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များကို နစက၏ အမိန့်များဖြင့် အစိုးရရာထူးအသစ်များကို ခန့်အပ်ဖွဲ့စည်းသည်။ နစက မဖွဲ့စည်းခင်တွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး၏ အမိန့်အမှတ် ၆/၂၀၂၁ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး (၁၁) ဦးကို ကနေဦး ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။<ref name=":2" /> ထို့နောက်၊ နစက ဖွဲ့စည်းအပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂) ရက်နေ့တွင် နစကအမိန့်အမှတ် ၅/၂၀၂၁ ဖြင့် ပြည်ထဲရေး ဒုဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[စိုးတင့်နိုင်]]ကို [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန၊]] ဒုတိယဝန်ကြီး အဖြစ် ပြောင်းရွေ့ခန့်အပ်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/10472|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်(၅/၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက် ဒုတိယဝန်ကြီး ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးခြင်း|accessdate=8 August 2025|publisher=CINCDS}}</ref> အမိန့်အမှတ် (၆/၂၀၂၁) ဖြင့် ပြည်ထဲရေး ဒုဝန်ကြီးအဖြစ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းလှိုင် အား ခန့်အပ်ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့၊ ရဲချုပ် အဖြစ် ပူးတွဲတာဝန်ပေးခဲ့သည်။ အမိန့်အမှတ် (၉/၂၀၂၁) ဖြင့် ဦးခင်မောင်ရီ အား သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး၊ ဦးရွှေလေး အား ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.myanmaritv.com/news/union-minister-appointment-state-administration-council-issues-order-no-92021|title=UNION MINISTER APPOINTMENT: STATE ADMINISTRATION COUNCIL ISSUES ORDER NO (9/2021)|work=mitv|access-date=2 October 2023|date=3 February 2021}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၃) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် (၁၅/၂၀၂၁) ဖြင့် ဦးတင်ထွဋ်ဦး အား စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း အား ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး၊ ဒေါက်တာပွင့်ဆန်း အား စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီး၊ ဦးစောထွန်းအောင်မြင့် အား တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/10490|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ( ၁၅ / ၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၇ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=CINCDS|accessdate=21 August 2025}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၄) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၂၅/၂၀၂၁ ဖြင့် ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင်အား လူကယ်ပြန်ဝန်ကြီး၊ <ref>{{Cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/10509|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် (၂၅ / ၂၀၂၁)|publisher=CINCDS|accessdate=21 August 2025}}</ref>အမိန့်အမှတ် ၂၇/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးမောင်မောင်ဝင်းနှင့် ဒေါ်သန်းသန်းလင်းအား စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဒုဝန်ကြီးများအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/10521|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် (၂၇ / ၂၀၂၁)|accessdate=17 August 2025|publisher=CINCDS}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ (၇) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၃၀/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးမောင်မောင်အုန်းအား ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီး အဖြစ်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/10567|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ( ၃၀ / ၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၁၁ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=CINCDS|accessdate=17 August 2025}}</ref> အမိန့်အမှတ် ၃၁/၂၀၂၁ ဖြင့် ဒုတိယဝန်ကြီး ရာထူးများကို ဦးသန်းအောင်ကျော် (ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေး)၊ ဦးရဲတင့် (ပြန်ကြားရေး)၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်း (ပြန်ကြားရေး)၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်လူမော် (ပို့ဆောင်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေး)၊ ဦးညွန့်အောင် (စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး)၊ နှင့် ဦးမျိုးလှိုင် (ကျန်းမားရေးနှင့် အားကစား) တို့အား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://myawady.net.mm/node/8135|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ( ၃၁ / ၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၁၁ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက် ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=Myawaddy Net|accessdate=17 August 2025}}</ref>ဖေဖော်ဝါရီလ (၈) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၃၇/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးအောင်သန်းဦး အား လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၁) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၅၂/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦး[[ကျော်မျိုးထွဋ်]]အား နိုင်ငံခြားရေး၊ ဒုတိယဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/node/8334|title=ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေး|work=MWD Webportal|access-date=၁၁ မတ် ၂၀၂၄|date=၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref>ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၂) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၆၁/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးမင်းထိန်အား ဆောက်လုပ်ရေးဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၆) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၆၆/၂၀၂၁ ဖြင့် ဒေါက်တာညွန့်ဖေအား ပညာရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၆) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၆၇/၂၀၂၁ ဖြင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများ အဖြစ် ဦးဝင်ရှိန်နှင့် ဦးဌေးလှိုင်ကို အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာနတွင် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-05/Vol-74%2CNo-12.pdf|title=မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်း ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၉ ရက်|publisher=MOI|accessdate=17 August 2025}}</ref>ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၉) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၇၅/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးအောင်ကျော်ထွန်းအား ပို့ဆောင်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေး ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၃) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၈၄/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးဇော်အေးမောင်အား တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ပြီး၊ အမိန့်အမှတ် ၈၇/၂၀၂၁ ဖြင့် ဒေါက်တာဇော်မြင့်နှင့် ဦးဇော်ဝင်း တို့အား ပညာရေး ဒုတိယဝန်ကြီးများ အဖြစ်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၉၇/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးအောင်ထွန်းခိုင်အား လူကယ်ပြန် ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၁၀၃/၂၀၂၁ ဖြင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများအဖြစ် ဦး[[ကိုကိုလွင်]] (စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)၊ ဒေါက်တာ အောင်ကြီး (စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန)၊ ဦးမင်းမင်းဦး (သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန)နှင့် ဦးသန့်စင် (လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန) တို့အား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/11132|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၁၀၃ /၂၀၂၁ ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလပြည့်ကျော် ၁၃ ရက် (၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၁ ရက်)|publisher=CINCDS|accessdate=22 August 2025}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၁၁၆/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးအေးထွန်းနှင့် ဦး[[ထွန်းအုံ]]ကို သာသနာရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၊ ဒုတိယဝန်ကြီးများအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ == ဝန်ကြီးဌာန ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း == {| class="wikitable mw-collapsible" !စဉ် !ရက်စွဲ !မူလ !ပြင်ဆင်မှု |- |၁။ |၃ မေ ၂၀၂၁ |စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီး ဝန်ကြီးဌာန | # စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန # စက်မှုဝန်ကြီးဌာန |- |၂။ |၅ မေ ၂၀၂၁ |ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန၊ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန |ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန |- | | | | |} == နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၊ စီမံခန့်ခွဲရေးကော်မတီ == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၉/၂၀၂၁) အရ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၊ စီမံခန့်ခွဲရေးကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဤကော်မတီကို အဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီး ၂၅ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ ၎င်းသည် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ ပထမဆုံးသော အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ယန္တရားအဖွဲ့တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" |(၁) |ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |ဥက္ကဋ္ဌ |- |(၂) |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ |- |(၃) |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၄) |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးထွဋ် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၅) |ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၆) |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၇) |ဦးဝင်းရှိန် စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၈) |ဦးအောင်နိုင်ဦး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၉) |ဦးကိုကိုလှိုင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၀) |ဦးချစ်နိုင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၁) |ဦးကိုကို သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၂) |ဦးတင်ထွဋ်ဦး စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၃) |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၄) |ဦးခင်မောင်ရီ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၅) |ဦးအောင်သန်းဦး လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၆) |ဦးမြင့်ကြိုင် အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၇) |ဒေါက်တာပွင့်ဆန်း စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၈) |ဒေါက်တာညွန့်ဖေ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၉) |ဒေါက်တာသက်ခိုင်ဝင်း ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစားဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၂၀) |ဦးရွှေလေး ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၂၁) |ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင် လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၂၂) |ဦးမောင်မောင်အုန်း ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၂၃) |ဦးစောထွန်းအောင်မြင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၂၄) |ဒေါက်တာဒေါ်သီတာဦး ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ် |အဖွဲ့ဝင် |- |(၂၅) |အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအုပ်ချုပ်မှုရုံး |အတွင်းရေးမှူး |} == အိမ်စောင့်အစိုးရ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့က [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] က (၆)လပြည့် မိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင် ၎င်းတို့ကောင်စီ၏ ရှေ့ဆက်လုပ်ငန်းစဉ်များအရ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းဆိုင်ရာများကို အဆင့်ဆင့်ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းရန် စီစဉ်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် နိုင်ငံပိုင်ရုပ်သံမှတစ်ဆင့် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ စီမံခန့်ခွဲမှုကော်မတီ အား [[အိမ်စောင့်အစိုးရ]] အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ပေါ်ပေါက်လာသော အမြင့်ဆုံး အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ယန္တရားဖြစ်သည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က ဖွဲ့စည်းခဲ့သော အစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်ပြီး ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]က ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌနှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] ရာထူးဖြင့် ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌက ဝန်ကြီးချုပ်၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌက ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ၊ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်၊ အစိုးရအဖွဲ့ရုံး အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်တို့ပါဝင်သည်။<ref name="cgov">{{Cite news|title=စစ်ကောင်စီ အာဏာသိမ်းပြီး ၆ လပြည့်တွင် အိမ်စောင့်အစိုးရအဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်း|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/08/01/244744.html|accessdate=2 August 2021|archivedate=1 June 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250601030720/https://burma.irrawaddy.com/news/2021/08/01/244744.html}}</ref><ref name="cgov2">{{Cite news|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ စီမံခန့်ခွဲရေး ကော်မတီကို အိမ်စောင့်အစိုးရအဖွဲ့ အဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်း|url=https://news-eleven.com/article/212823|publisher=Eleven Media|accessdate=2 August 2025|archivedate=1 June 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250601141032/https://news-eleven.com/article/212823}}</ref> ဤအိမ်စောင့်အစိုးရမှာ လွတ်လပ်ရေးရပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးသမိုင်းတွင် ဒုတိယမြောက် အိမ်စောင့်အစိုးရ ဖြစ်သည်။ === နာမည်ပြောင်းလဲခြင်း === အိမ်စောင့်အစိုးရဖွဲ့စည်းပြီး တစ်လအကြာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ [[s:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ_အမိန့်အမှတ်_၁၈၀/၂၀၂၁|အမိန့်အမှတ် (၁၈၀/၂၀၂၁)]] အားဖြင့် "အိမ်စောင့်အစိုးရအဖွဲ့ရုံး" နာမည်ကို "ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံး" အဖြစ် ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ|url=https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=16983|access-date=25 September 2023|archive-date=25 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230925171238/https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=16983}}</ref> === လွှဲပြောင်းခြင်း === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအား အမြင့်ဆုံး အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားအဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုအစိုးရကို အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်ရာ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ဦး[[ညိုစော]]က ဦးဆောင်စေခဲ့သည်။ {{မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းဆိုင်ရာ}} == ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ (၂၀၂၁ - ၂၀၂၅) ==<!-- ဤစာရင်းကို ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများစာရင်းနှင့် မရောပါနှင့်။ Cabinet အဆင့်ကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်သည်။​ ဒုတိယဝန်ကြီးများသည် ကက်ဘီနက်အဖွဲ့ဝင် မဟုတ်သလို၊ နစကဥက္ကဋ္ဌ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်ဆိုရင် ဝန်ကြီးဌာနအဆင့်ရှိ ရာထူး ဖြစ်သည်။ အင်္ဂါစဉ်အရ နံပါတ် (၄) နေရာတွင် ရှိသည်။ --> ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သော နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ဝန်ကြီးဌာနများနှင့် ၎င်းတို့၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable" |+ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/union-government-list|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အမည်စာရင်း|archivedate=2025-6-3|publisher=Ministry of Information|accessdate=2025-6-3|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250603045819/https://www.moi.gov.mm/union-government-list}}</ref> |- ! စဉ်!! ရာထူးတာဝန် !! အမည် |- | ၁။ || နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် || ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် |- | ၂။ || ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း |- | ၃။ || ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် <br>ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br>နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး || ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း |- | ၄။ || ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် <br>ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br>ပို့ဆောင်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး |- | ၅။ || ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် <br>ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br>ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်အေး |- | ၆။ || ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် <br>ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> စီမံကိန်းနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦးဝင်းရှိန် |- | ၇။ || ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် <br>ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦးသန်းဆွေ |- | ၈။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင် |- | ၉။ || နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန(၁) || ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင် |- | ၁၀။ || နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန(၂) || ဦးကိုကိုလှိုင် |- | ၁၁။ || နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန(၃) || ဦးမောင်မောင်တင့် |- | ၁၂။ || နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန(၄) || ဦးအောင်ကျော်ဟိုး |- | ၁၃။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် |- | ၁၄။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့်နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ဒေါက်တာ ကံဇော် |- | ၁၅။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန || ဒေါက်တာ သီတာဦး |- | ၁၆။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦးမောင်မောင်အုန်း |- | ၁၇။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> သာသနာရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန || ဦးတင်ဦးလွင် |- | ၁၈။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန || ဦးမင်းနောင် |- | ၁၉။ ||ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန|| ဦးလှမိုး |- | ၂၀။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦးခင်မောင်ရီ |- | ၂၁။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန || ဦးဉာဏ်ထွန်း |- | ၂၂။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန || ဦးကိုကိုလွင် |- | ၂၃။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br>စက်မှုဝန်ကြီးဌာန || ဒေါက်တာချာလီသန်း |- | ၂၄။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန || ဦးမြင့်ကြိုင် |- | ၂၅။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန || ဦးချစ်ဆွေ |- | ၂၆။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦးထွန်းအုံ |- | ၂၇။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br>ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ||ဒေါက်တာ ညွန့်ဖေ |- | ၂၈။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန || ဒေါက်တာ [[မျိုးသိန်းကျော်]] |- | ၂၉။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန || ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း |- | ၃၀။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> အားကစားနှင့်လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန || Jeng Phang နော်တောင် |- | ၃၁။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ||ဦးမျိုးသန့် |- | ၃၂။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန || ဒေါက်တာ စိုးဝင်း |- | ၃၃။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦး[[ကျော်စိုးဝင်း]] |- | ၃၄။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန || ဦး[[ခွန်သန့်​ဇော်ထူး|ခွန်သန့်ဇော်ထူး]] |- | ၃၅။ || အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် <br> ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံး|| ဦး[[ဇော်သန်းသင်း]] |} == ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများ (၂၀၂၁-၂၀၂၅) == {{Main article|ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း}} {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" |+'''ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ''' ! '''စဉ်''' ! '''ဝန်ကြီးဌာန''' ! '''ဝန်ကြီး''' ! colspan="1" | '''ဒုတိယဝန်ကြီးများ''' |- |၁။ |နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း (ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်) | |- |၂။ |[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး (ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်) |ဗိုလ်မှူးချုပ်လူမွန် ဦးအောင်ကျော်ထွန်း ဦးအောင်မြိုင် |- |၄။ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ညိုစော]] | |- |၆။ |[[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]]<ref name="19august">{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/19139|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၄၈ / ၂၀၂၂}}</ref> |ဒေါ်သန်းသန်းလင်း ဦးမင်းထွဋ် |- |၇။ |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်း​ဆွေ]] |ဦးလွင်ဦး ဦးကိုကိုကျော် |- |၈။ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၁) |[[မိုးအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင်]] | |- |၉။ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၂) |[[ကိုကိုလှိုင်|ဦးကိုကိုလှိုင်]] | |- |၁၀။ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၃) |ဦးမောင်မောင်တင့် |ဦးထင်ကျော်သူ |- |၁၁။ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၄) |[[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] | |- |၁၂။ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် |ဗိုလ်ချုပ်ဖြိုးသန့် |- |၁၃။ |[[ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|​ဒေါက်တာကံ​ဇော်]]<ref name="19august" /> |ဒေါက်တာဝါဝါမောင် |- |၁၄။ |[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သီတာဦး|ဒေါက်တာသီတာဦး]] |ဒေါက်တာထိန်လင်းဦး |- |၁၅။ |[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]] |ဦးရဲတင့် ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း |- |၁၆။ |[[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[တင်ဦးလွင်]] |ဦးအေးထွန်း ဒေါ်နုမြဇံ |- |၁၇။ |[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |[[မင်းနောင်(ဝန်ကြီး)|ဦးမင်း​နောင်]] |ဒေါက်တာအောင်ကြီး ဒေါက်တာတင်ထွဋ် ဦးဗိုလ်ဗိုလ်ကျော် |- |၁၈။ |[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]]<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13147|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနဖွဲ့စည်းခြင်း|access-date=5 June 2025|archive-date=8 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008073718/https://www.cincds.gov.mm/node/13147}}</ref> |ဦးလှမိုး |ဦးမြင့်စိုး |- |၁၉။ |[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] |ဦးမင်းသူ |- |၂၀။ |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဉာဏ်ထွန်း |ဦးအေးကျော် |- |၂၁။ |[[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] |ဦးသန့်စင် |- |၂၂။ |[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ[[ချာလီသန်း]] |ဦးရင်မောင်ညွန့် |- |၂၃။ |[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[မြင့်ကြိုင်]]<ref name="19august" /> |ဦးဌေးလှိုင် ဒေါက်တာမျိုးသန့် |- |၂၄။ |[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] |[[ချစ်ဆွေ (သံအမတ်ကြီး)|ဦးချစ်ဆွေ]] |ဦးဝင်းရှိန် |- |၂၅။ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] |ဦးမင်းမင်း ဦးကျော်ရွှေထွန်း |- |၂၆။ |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ညွန့်ဖေ|ဒေါက်တာညွန့်ဖေ]] |ဒေါက်တာဇော်မြင့် ဦးနေမျိုးလှိုင် |- |၂၇။ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]]<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13145|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း}}</ref> |ဒေါက်တာ[[မျိုးသိန်း​ကျော်]]<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13146|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|access-date=5 June 2025|archive-date=8 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008073718/https://www.cincds.gov.mm/node/13146}}</ref> |ဒေါက်တာအောင်ဇေယျ |- |၂၈။ |[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်မားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာသက်ခိုင်ဝင်း]] |ဒေါက်တာအေးထွန်း |- |၂၉။ |[[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |Jeng Phang နော်တောင် |ဦးဇင်မင်းထက် ဦးထိန်လင်း |- |၃၀။ |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] |ဦးဝင်းဖေ ဦးမျိုးမြင့် |- |၃၁။ |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|​ဒေါက်တာစိုးဝင်း]] |ဦးစိုးကြည် ဒေါက်တာသန်းစိုး |- |၃၂။ |[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်စိုးဝင်း|ဦးကျော်စိုးဝင်း]] |ဦးဖြိုးဇော်စိုး |- |၃၃။ |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခွန်သန့်​ဇော်ထူး|ဦးခွန်သန့်ဇော်ထူး]] |ဦးဇော်အေးမောင် |} == ကိုးကား == {{reflist}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရအဖွဲ့များ}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး}} {{တပ်မတော်}} [[Category:ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] mt9rsoy9xvyz736q0j946cw2vhafhzt 1041871 1041869 2026-07-03T13:21:20Z ~2026-38080-55 145165 /* */ 1041871 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet |cabinet_name=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ |flag=Flag of Myanmar.svg |flag_border=true |jurisdiction=မြန်မာနိုင်ငံ |incumbent= ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |image2= |image_size=x85px |image=Min Aung Hlaing in June 2017 (cropped).jpg |image3= |image4= |image_size2=x85px |image_size3=x85px |image_size4=x85px |caption=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် |date_formed= *၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ <br>{{small|(နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၊ စီမံခန့်ခွဲရေးကော်မတီ)}} *၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ {{small|(အိမ်​စောင့်အစိုးရ)}} *၁၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁ {{small|(ပြည်ထောင်စုအစိုးရ)}} |date_dissolved=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |government_head= [[မင်းအောင်လှိုင်]] |deputy_government_head={{Plainlist| *ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] <br> *ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]]<br> *ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မြထွန်းဦး]]<br> *ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မောင်မောင်အေး]]<br> *[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]]<br> *[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်းဆွေ]]}} |state_head=[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] {{small|ယာယီသမ္မတ}} <br> [[မင်းအောင်လှိုင်]] {{small|ယာယီသမ္မတ (တာဝန်)}} |current_number= ၃၅ |political_party=[[တပ်မတော်]] |opposition_party= |election=မရှိပါ။ |previous=[[ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ]] |successor=[[ဦးညိုစောအစိုးရ]] |opposition_cabinet=[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]]|cabinet_number=စတုတ္ထမြောက်|state_head_title=|government_head_title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်|cabinet_type=ပြည်ထောင်စုအစိုးရ}}'''ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏အစိုးရ''' (၂၀၂၁ - ၂၀၁၅, တရားဝင်အားဖြင့် ( '''ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့''' ) သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ဖွဲ့စည်းထားသည့် စတုတ္ထအကြိမ်မြောက် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက်ပိုင်း [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]မှ ဦးဆောင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပထမအကြိမ် [[စစ်အစိုးရ]]လည်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် [[လွတ်လပ်ပြီးခေတ်မြန်မာနိုင်ငံ|လွတ်လပ်ပြီးခေတ်]] [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ အုပ်ချုပ်ရေးသမိုင်းတွင် စတုတ္ထမြောက် [[စစ်အစိုးရ]]လည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် [[ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]ခေတ်တွင် မရှိခဲ့သော နိုင်ငံတော်[[ဝန်ကြီးချုပ်]] ရာထူးကို အစိုးရအကြီးအကဲအဖြစ် ပြန်လည်ဖန်တီးလိုက်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ အုပ်ချုပ်ရေးသမိုင်းအရ နိုင်ငံတော်[[ဝန်ကြီးချုပ်]]ရာထူးသည် [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]] (နအဖ) လက်ထက်အထိသာ ရှိခဲ့ပြီး၊ ရွေးကောက်ခံအစိုးရများဖြစ်သော ဦး[[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|သိန်းစိန်]]အစိုးရ၊ [[ထင်ကျော် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးထင်ကျော်]]နှင့် [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]]အစိုးရလက်ထက်များတွင် မရှိတော့ပေ။ [[ထင်ကျော် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးထင်ကျော်]]နှင့် [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]]တို့၏ အစိုးရလက်ထက်တွင်မူ [[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးကို [[ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]တွင် ပါဝင်သော ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရာထူးအဖြစ် နံပါတ် (၂) နေရာ၌ ထားရှိခဲ့သည်။ ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ ရာထူးမှ အနားယူပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]သည် ယာယီသမ္မတ၊ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊]] နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဟူသော အမြင့်ဆုံးရာထူးလေးခုကို ရယူထားသည်။ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]သည် ဥပဒေပြုရေးအာဏာကို ကျင့်သုံးနေပြီး၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်သည် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို ကျင့်သုံးနေခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုအစိုးရကို အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်ရာ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ဦး[[ညိုစော]]ကို ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]က ခန့်အပ်လိုက်သည်။ == နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ == နိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]]သည် အာဏာသိမ်းအပြီး [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|သမ္မတအိမ်တော်]]တွင် ပထမဆုံးကျင်းပသော [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]အစည်းအဝေးကို အစည်းအဝေးစားပွဲ၏ ဒုတိယနေရာမှသာ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ယခင်က [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]တက်ရောက်လေ့ရှိသည့် နေရာတွင် [[မင်းအောင်လှိုင်|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]မှ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်အား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌရုံး]]၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးအား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး]]၊ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးကို [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] အုပ်ချုပ်မှုရုံး စသည်ဖြင့် အသီးသီး ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ယာယီသမ္မတအဖြစ် တာဝန်ယူထားသည့် ဦးမြင့်ဆွေမှာ လူထုမြင်ကွင်းမှ ပျောက်ကွယ်သွားပြီး [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]က [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]က နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း အစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေးပွဲများသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။၂၀၂၁ခုနှစ် ဇွန်လဆန်းပိုင်းက [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီ ကော်မတီ|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီကော်မတီ]] ဥက္ကဋ္ဌကို ယခင်က [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]များသာ အသုံးပြုရသည့် သံတမန်ဆောင် ဧည့်ခန်းမတွင် လက်ခံတွေ့ဆုံခဲ့ရာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]အနေဖြင့် သမ္မတ အဆောင်အယောင်ကို အသုံးပြု၍ ပြည်ပ ဧည့်သည်များကို ပထမဆုံး လက်ခံတွေ့ဆုံခြင်းဖြစ်သည်။ ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ၏ အခန်းကဏ္ဍမှာ တိကျစွာ သိရှိရခြင်းမရှိပေ။<ref name="mal">{{Cite news|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အာဏာကစားပွဲ|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-57432310.amp|publisher=BBC Burmese|accessdate=2025 August 3}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနစ် ဩဂုတ်လ (၁) ရက်​နေ့တွင် အိမ်​စောင့်အစိုးရ ဖွဲ့စည်းပြီး​နောက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]က ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ​ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ယင်းကို အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲဟု သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ယာယီသမ္မတဟု သတ်မှတ်ထားသော ဦးမြင့်​ဆွေအား [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)]] အရ [[နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ|နိုင်ငံ​တော်အကြီးအကဲ]]ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းကို ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်​နေ့တွင် ကျင်းပ​သော [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်​ရေးနှင့် လုံခြုံ​ရေး​ကောင်စီ]] အစည်းအ​ဝေးတွင် အ​ရေး​ပေါ်ကာလအား သက်တမ်းတိုး​ပေးခဲ့ပြီး<ref name="chautla">{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/16371|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ကြေညာချက်အမှတ် ၁/၂၀၂၂}}</ref> တစ်နှစ်နီးပါးအကြာတွင်မှ လူမြင်ကွင်းသို့ ထပ်မံ ထွက်​ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="2022ndsc">{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/16370|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၁/၂၀၂၂) ကျင်းပ}}</ref>ထို့နောက် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ (၃၁)ရက်နေ့၊ ၂၀၂၃ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၃၁)ရက်နေ့များတွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ကျင်းပချိန်မှသာ လူမြင်ကွင်းသို့ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်​ဆွေ]]သည် အစိုးရအဖွဲ့တွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိဘဲ အိမ်​စောင့်အစိုးရဖွဲ့စည်းထားသည့် နိုင်ငံ​တော်စီမံအုပ်ချုပ်​ရေး​ကောင်စီက တိုင်း​ရေးပြည်ရာများကို [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]မှတဆင့် ဦးမြင့်​ဆွေထံတင်ပြရသည်။ ကျန်းမာရေး အခြေအနေ ဆိုးရွားလာနေသော ယာယီသမ္မတ ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]၏ တာဝန်များကို [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]က လွှဲပြောင်းယူလိုက်ကြောင်း ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ ရက်နေ့က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဆေးခွင့်နှင့် ကုသမှုခံယူနေရသဖြင့် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများကို ဗိုလ်ချူပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]ထံ လွှဲပြောင်းပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://burmese.voanews.com/a/the-head-of-the-myanmar-military-council-took-over-the-duties-of-acting-president-u-myint-swe-/7708028.html |access-date=3 August 2025 |archive-date=22 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250522081028/https://burmese.voanews.com/a/the-head-of-the-myanmar-military-council-took-over-the-duties-of-acting-president-u-myint-swe-/7708028.html }}</ref> ထို့နောက် ဗိုလ်ချူပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]သည် ယာယီသမ္မတ (တာဝန်)၊ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]၊ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊]] နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် စသည့် ရာထူးများကို ယူထားသည်။ {| class="wikitable" !ရာထူးအဆင့် !အမည် !တာဝန်ကာလ !သက်တမ်း |- |[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|ယာယီသမ္မတ]] |ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ |{{Age in years and days|2021|2|1|2024|7|22}} |- |ဒုတိယသမ္မတ |ဦး[[ဟင်နရီဗန်ထီးယူ]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၂၂ ဧပြီ ၂၀၂၄ |{{Age in years and days|2021|2|1|2024|4|22}} |- |နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ |ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] |၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|2|2|2025|7|31}} |- |နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] |၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|2|2|2025|7|31}} |- |[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ - ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|8|1|2025|7|31}} |- | rowspan="7" |[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ်|ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်များ]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ - ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2021|8|1|2025|7|31}} |- |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မြထွန်းဦး]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ – ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[စိုးထွဋ်]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ – ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{Age in years and days|2023|2|1|2023|8|3}} |- |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ – ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |ဦး[[ဝင်းရှိန်]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ – ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |ဦး[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|သန်းဆွေ]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ – ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မောင်မောင်အေး]] |၁၈ ​ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ – ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2024|12|18|2025|7|31}} |} == အစိုးရအကြီးအကဲများ (၂၀၂၁ - ၂၀၂၅) == {| class="wikitable" ! rowspan="2" | ရာထူး ! rowspan="2" | အမည် ! colspan="3" | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- ! စတင်ရက် ! ပြီးဆုံးရက် ! ရက်ပေါင်း |- |[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | {{age in days|2021|8|1|2025|7|31}} |- | rowspan="6" |[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ်|ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | {{age in days|2021|8|1|2025|7|31}} |- |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မြထွန်းဦး]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မောင်မောင်အေး]] |၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|12|18|2025|7|31}} |- |ဦး[[ဝင်းရှိန်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်း​ဆွေ]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|8|3|2025|7|31}} |} == နောက်ခံသမိုင်း == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို အဓမ္မနည်းဖြင့် ရယူရန် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|နိုင်ငံတော်အာဏာသိမ်းမှု]] ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]သည် နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]]၊ [[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]] [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၊ နှင့် အခြားသောပါတီဝင်များကို ဖမ်းဆီးခဲ့‌သည်။<ref name=":0">{{Cite news|last=Beech|first=Hannah|date=31 January 2021|title=Myanmar’s Leader, Daw Aung San Suu Kyi, Is Detained Amid Coup|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/01/31/world/asia/myanmar-coup-suu-kyi.html|access-date=31 January 2021|issn=0362-4331|accessdate=1 February 2021|archivedate=31 January 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210131235036/https://www.nytimes.com/2021/01/31/world/asia/myanmar-coup-suu-kyi.html}}</ref> ပြီးနောက် ယာယီသမ္မတ တာဝန်ကို ရယူထားသော ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]က အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး အစည်းအဝေးတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ [[s:ဥပဒေကဲ့သို့_အာဏာတည်သောအမိန့်_၁/၂၀၂၁|ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သောအမိန့် အမိန့်အမှတ် (၁/၂၀၂၁)]] အားဖြင့် နိုင်ငံတော်၏ ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးအာဏာတို့အား [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ထံသို့ လွှဲအပ်တာဝန်ပေးလိုက်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တစ်ဝန်း အရေးပေါ်အခြေအနေကို ကြေညာခဲ့ပြီး၊ အမိန့် ထုတ်ပြန်သည့်နေ့မှစ၍ တစ်နှစ်သတ်မှတ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/news/629|title=နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးက ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သောအမိန့် အမိန့်အမှတ် (၁/၂၀၂၁) ကို ထုတ်ပြန်|publisher=PPD|accessdate=3 August 2025}}</ref> === စစ်အစိုးရ စတင်ခြင်း === ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ ရက်စွဲဖြင့် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]၏ အမိန့်များဖြင့် ယခင်အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ၊ ဝန်ကြီးများနှင့် ခန့်အပ်ထားသော ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြီးအမှူးများကို တာဝန်များမှ ရပ်စဲခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]၏ အမိန့်များဖြင့် ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြီးအမှူးများ လူသစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ {| class="wikitable" |+တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး၏ အမိန့်များ !အမိန့်အမှတ် !ခေါင်းစဉ် !မှတ်ချက် !ရင်းမြစ် |- |၁/၂၀၂၁ |[[ပြည်ထောင်စု တရားသူကြီးချုပ်|ပြည်ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ်]]နှင့် [[ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်|ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်]] တရားသူကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |[[ပြည်ထောင်စု တရားသူကြီးချုပ်|ပြည်‌ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ်]]နှင့် [[ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်|ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်]] တရားသူကြီးများအား မိမိတို့၏တာဝန်များကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရန် တာဝန်ပေးအပ်လိုက်သည်။ | |- |၂/၂၀၂၁ |တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးချုပ်များနှင့် တရားသူကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တရားသူကြီးချုပ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးများအား မိမိတို့၏တာဝန်များကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရန် တာဝန်ပေးအပ်လိုက်သည်။ | |- |၃/၂၀၂၁ |[[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |[[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင်များအား မိမိတို့၏တာဝန်များကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရန် တာဝန်ပေးအပ်လိုက်သည်။ | |- |၄/၂၀၂၁ |[[မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်]]ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနှင့်အဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |[[မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်]]ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနှင့်အဖွဲ့ဝင်များအား မိမိတို့၏တာဝန်များကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရန် တာဝန်ပေးအပ်လိုက်သည်။ | |- |၅/၂၀၂၁ |ဒုတိယဝန်ကြီးများ တာဝန်မှရပ်စဲခြင်း |ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန အသီးသီးမှ ဒုတိယဝန်ကြီးများ (၂၄) ဦးအား တာဝန်မှရပ်စဲလိုက်သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/duttiywnkiimaa-ttaawnmrpcaikhng|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ တာဝန်မှရပ်စဲခြင်း|publisher=Myanmar Digital News|accessdate=12 August 2025}}</ref> |- |၆/၂၀၂၁ |ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |ပုဂ္ဂိုလ် (၁၁) ဦးများအား ယှဉ်တွဲပါဝန်ကြီးဌာန အသီးသီးတွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများအဖြစ် ခန်အပ်တာဝန်ပေးအပ်လိုက်သည် |<ref>{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcuwnkiimaakhnapttaawnpekhng|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=Myanmar Digital News|accessdate=12 August 2025}}</ref> |- |၇/၂၀၂၁ |တာဝန်မှ ရပ်စဲခြင်း |(၁) [[နေပြည်တော်ကောင်စီ]]ဥက္ကဋ္ဌနှင့်အဖွဲ့ဝင်များ၊ (၂) [[ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့]]ဥက္ကဋ္ဌနှင့် အဖွဲ့ဝင်များကို တာဝန်မှာ ရပ်စဲသည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/ttaawnm-rpcaikhng|title=တာဝန်မှ ရပ်စဲခြင်း|publisher=Myanmar Digital News|accessdate=12 August 2025}}</ref> |- |၈/၂၀၂၁ |[[ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့]]ဥက္ကဋ္ဌ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း |ဦး[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|သန်းဆွေ]]အား ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးလိုက်သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcuraathuuwnaphaiukktttth-khnapttaawnpekhng|title=ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=Myanmar Digitial News|accessdate=12 August 2025}}</ref> |} ထို့နောက် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]၏ အမိန့်အမှတ် ၆/၂၀၂၁ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး (၁၁) ဦးကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]က လက်မှတ်ထိုး ခန့်အပ်လိုက်သည်။<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11265|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|accessdate=3 August 2025|publisher=Ministry of Information}}</ref> ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင်၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[စိုးထွဋ်]]၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မြထွန်းဦး]]၊ ဦး[[ထွန်းထွန်းနောင်]]၊ ဦး[[ဝင်းရှိန်]]၊ ဦး[[အောင်နိုင်ဦး]]၊ ဦး[[ကိုကိုလှိုင်]]၊ ဦးချစ်နိုင်၊ ဦးကိုကို၊ ဦး[[မြင့်ကြိုင်]]တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ပထမဆုံး ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကို ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[နေပြည်တော်မြို့|နေပြည်တော်]]ရှိ [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|သမ္မတအိမ်တော်]] အစည်းအဝေးခန်းမ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး ယာယီသမ္မတ ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများဖြစ်သော ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မြထွန်းဦး|မြထွန်းဦး၊]] ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[စိုးထွဋ်|စိုးထွဋ်၊]] ဦး[[ဝဏ္ဏမောင်လွင်]]၊ ဦး[[ဝင်းရှိန်]]၊ ဦး[[ကိုကိုလှိုင်]]၊ ဦး[[ချစ်နိုင် (စိတ်ပညာ)|ချစ်နိုင်]]၊ ဦးကိုကို၊ ဦး[[မြင့်ကြိုင်]]နှင့် ဒေါက်တာ[[သက်နိုင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|သက်ခိုင်ဝင်း]]တို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/11279|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ၊ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေး ကျင်းပ၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အဖွင့်အမှာ စကား ပြောကြား|publisher=Ministry of Information|accessdate=4 August 2025}}</ref> ထိုအစည်းအဝေးတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]က ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပတ်သက်၍ မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုများကို ဖော်ထုတ်ဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အသစ်ကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းက မဲစာရင်းစိစစ်မှုများနှင့်ပတ်သက်၍ တပ်မတော်၏ ထုတ်ပြန်ချက်များမှာ ခိုင်မာမှုရှိကြောင်း၊ မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုများအား တပ်မတော်မှ စတင်သိရှိချိန်တွင် ရှင်းလင်းဆောင်ရွက်ရန် ထုတ်ပြန်ချက်များ ထုတ်ပြန်ခဲ့သော်လည်း ယခင်ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က တုံ့ပြန်မှုမရှိခဲ့ကြောင်း၊ ၃၁၄ မြို့နယ်ကို စိစစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်းနှင့် ဥပဒေနှင့်အညီဖြစ်စေရန် ကြိုတင်စဉ်းစားခဲ့သော်လည်း လုံးဝရှောင်လွှဲမရသောကြောင့် တိုင်းပြည်အတွက် ဤလမ်းကြောင်းကို ရွေးချယ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/10462|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ၊ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေး ကျင်းပ၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အဖွင့်အမှာ စကားပြောကြား|publisher=CINCDS|accessdate=8 August 2025}}</ref> === နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဖွဲ့စည်းပုံ === {{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဆောင်းပါးများ}}ထိုနောက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့ ရက်စွဲဖြင့် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]၏ အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၁ ဖြင့် လူ ၁၁ ဦးပါဝင်သော [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (]]နစက) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11296|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ်(၉/၂၀၂၁)|publisher=Ministry of Information|accessdate=7 August 2025|date=02/02/2021}}</ref> ထို့နောက် နစက၏ အမိန့်များဖြင့် အစိုးရရာထူးအသစ်များ ခန့်အပ်ခြင်းနှင့် လူဟောင်းများအား ရာထူးမှ ရပ်စဲခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အမိန့်အမှတ် ၁၀/၂၀၂၁ ဖြင့် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးဥက္ကဋ္ဌများကို ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11287|title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|publisher=Ministry of Information|accessdate=8 August 2025}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၁၁/၂၀၂၁ ဖြင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း/ဒေသများ၏ စီမံအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌများကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11285|title=ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ စီမံအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=Ministry of Information|accessdate=8 August 2025}}</ref> === အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်ခြင်း === ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည်နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို တည်ထောင်ပြီးနောက် အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များကို နစက၏ အမိန့်များဖြင့် အစိုးရရာထူးအသစ်များကို ခန့်အပ်ဖွဲ့စည်းသည်။ နစက မဖွဲ့စည်းခင်တွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး၏ အမိန့်အမှတ် ၆/၂၀၂၁ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး (၁၁) ဦးကို ကနေဦး ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။<ref name=":2" /> ထို့နောက်၊ နစက ဖွဲ့စည်းအပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂) ရက်နေ့တွင် နစကအမိန့်အမှတ် ၅/၂၀၂၁ ဖြင့် ပြည်ထဲရေး ဒုဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[စိုးတင့်နိုင်]]ကို [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန၊]] ဒုတိယဝန်ကြီး အဖြစ် ပြောင်းရွေ့ခန့်အပ်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/10472|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်(၅/၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက် ဒုတိယဝန်ကြီး ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးခြင်း|accessdate=8 August 2025|publisher=CINCDS}}</ref> အမိန့်အမှတ် (၆/၂၀၂၁) ဖြင့် ပြည်ထဲရေး ဒုဝန်ကြီးအဖြစ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းလှိုင် အား ခန့်အပ်ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့၊ ရဲချုပ် အဖြစ် ပူးတွဲတာဝန်ပေးခဲ့သည်။ အမိန့်အမှတ် (၉/၂၀၂၁) ဖြင့် ဦးခင်မောင်ရီ အား သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး၊ ဦးရွှေလေး အား ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.myanmaritv.com/news/union-minister-appointment-state-administration-council-issues-order-no-92021|title=UNION MINISTER APPOINTMENT: STATE ADMINISTRATION COUNCIL ISSUES ORDER NO (9/2021)|work=mitv|access-date=2 October 2023|date=3 February 2021}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၃) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် (၁၅/၂၀၂၁) ဖြင့် ဦးတင်ထွဋ်ဦး အား စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း အား ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး၊ ဒေါက်တာပွင့်ဆန်း အား စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီး၊ ဦးစောထွန်းအောင်မြင့် အား တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/10490|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ( ၁၅ / ၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၇ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=CINCDS|accessdate=21 August 2025}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၄) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၂၅/၂၀၂၁ ဖြင့် ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင်အား လူကယ်ပြန်ဝန်ကြီး၊ <ref>{{Cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/10509|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် (၂၅ / ၂၀၂၁)|publisher=CINCDS|accessdate=21 August 2025}}</ref>အမိန့်အမှတ် ၂၇/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးမောင်မောင်ဝင်းနှင့် ဒေါ်သန်းသန်းလင်းအား စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဒုဝန်ကြီးများအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/10521|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် (၂၇ / ၂၀၂၁)|accessdate=17 August 2025|publisher=CINCDS}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ (၇) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၃၀/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးမောင်မောင်အုန်းအား ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီး အဖြစ်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/10567|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ( ၃၀ / ၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၁၁ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=CINCDS|accessdate=17 August 2025}}</ref> အမိန့်အမှတ် ၃၁/၂၀၂၁ ဖြင့် ဒုတိယဝန်ကြီး ရာထူးများကို ဦးသန်းအောင်ကျော် (ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေး)၊ ဦးရဲတင့် (ပြန်ကြားရေး)၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်း (ပြန်ကြားရေး)၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်လူမော် (ပို့ဆောင်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေး)၊ ဦးညွန့်အောင် (စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး)၊ နှင့် ဦးမျိုးလှိုင် (ကျန်းမားရေးနှင့် အားကစား) တို့အား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://myawady.net.mm/node/8135|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ( ၃၁ / ၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၁၁ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက် ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|publisher=Myawaddy Net|accessdate=17 August 2025}}</ref>ဖေဖော်ဝါရီလ (၈) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၃၇/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးအောင်သန်းဦး အား လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၁) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၅၂/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦး[[ကျော်မျိုးထွဋ်]]အား နိုင်ငံခြားရေး၊ ဒုတိယဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/node/8334|title=ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေး|work=MWD Webportal|access-date=၁၁ မတ် ၂၀၂၄|date=၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref>ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၂) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၆၁/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးမင်းထိန်အား ဆောက်လုပ်ရေးဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၆) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၆၆/၂၀၂၁ ဖြင့် ဒေါက်တာညွန့်ဖေအား ပညာရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၆) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၆၇/၂၀၂၁ ဖြင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများ အဖြစ် ဦးဝင်ရှိန်နှင့် ဦးဌေးလှိုင်ကို အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာနတွင် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-05/Vol-74%2CNo-12.pdf|title=မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်း ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၉ ရက်|publisher=MOI|accessdate=17 August 2025}}</ref>ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၉) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၇၅/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးအောင်ကျော်ထွန်းအား ပို့ဆောင်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေး ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၃) ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၈၄/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးဇော်အေးမောင်အား တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ပြီး၊ အမိန့်အမှတ် ၈၇/၂၀၂၁ ဖြင့် ဒေါက်တာဇော်မြင့်နှင့် ဦးဇော်ဝင်း တို့အား ပညာရေး ဒုတိယဝန်ကြီးများ အဖြစ်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၉၇/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးအောင်ထွန်းခိုင်အား လူကယ်ပြန် ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၁၀၃/၂၀၂၁ ဖြင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများအဖြစ် ဦး[[ကိုကိုလွင်]] (စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)၊ ဒေါက်တာ အောင်ကြီး (စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန)၊ ဦးမင်းမင်းဦး (သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန)နှင့် ဦးသန့်စင် (လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန) တို့အား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/11132|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၁၀၃ /၂၀၂၁ ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလပြည့်ကျော် ၁၃ ရက် (၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၁ ရက်)|publisher=CINCDS|accessdate=22 August 2025}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အမိန့်အမှတ် ၁၁၆/၂၀၂၁ ဖြင့် ဦးအေးထွန်းနှင့် ဦး[[ထွန်းအုံ]]ကို သာသနာရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၊ ဒုတိယဝန်ကြီးများအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ == ဝန်ကြီးဌာန ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း == {| class="wikitable mw-collapsible" !စဉ် !ရက်စွဲ !မူလ !ပြင်ဆင်မှု |- |၁။ |၃ မေ ၂၀၂၁ |စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီး ဝန်ကြီးဌာန | # စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန # စက်မှုဝန်ကြီးဌာန |- |၂။ |၅ မေ ၂၀၂၁ |ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန၊ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန |ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန |- | | | | |} == နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၊ စီမံခန့်ခွဲရေးကော်မတီ == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၉/၂၀၂၁) အရ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၊ စီမံခန့်ခွဲရေးကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဤကော်မတီကို အဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီး ၂၅ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ ၎င်းသည် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ ပထမဆုံးသော အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ယန္တရားအဖွဲ့တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" |(၁) |ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |ဥက္ကဋ္ဌ |- |(၂) |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ |- |(၃) |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၄) |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးထွဋ် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၅) |ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၆) |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၇) |ဦးဝင်းရှိန် စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၈) |ဦးအောင်နိုင်ဦး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၉) |ဦးကိုကိုလှိုင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၀) |ဦးချစ်နိုင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၁) |ဦးကိုကို သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၂) |ဦးတင်ထွဋ်ဦး စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၃) |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၄) |ဦးခင်မောင်ရီ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၅) |ဦးအောင်သန်းဦး လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၆) |ဦးမြင့်ကြိုင် အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၇) |ဒေါက်တာပွင့်ဆန်း စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၈) |ဒေါက်တာညွန့်ဖေ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၁၉) |ဒေါက်တာသက်ခိုင်ဝင်း ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစားဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၂၀) |ဦးရွှေလေး ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၂၁) |ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင် လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၂၂) |ဦးမောင်မောင်အုန်း ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၂၃) |ဦးစောထွန်းအောင်မြင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန |အဖွဲ့ဝင် |- |(၂၄) |ဒေါက်တာဒေါ်သီတာဦး ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ် |အဖွဲ့ဝင် |- |(၂၅) |အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအုပ်ချုပ်မှုရုံး |အတွင်းရေးမှူး |} == အိမ်စောင့်အစိုးရ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့က [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] က (၆)လပြည့် မိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင် ၎င်းတို့ကောင်စီ၏ ရှေ့ဆက်လုပ်ငန်းစဉ်များအရ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းဆိုင်ရာများကို အဆင့်ဆင့်ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းရန် စီစဉ်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် နိုင်ငံပိုင်ရုပ်သံမှတစ်ဆင့် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ စီမံခန့်ခွဲမှုကော်မတီ အား [[အိမ်စောင့်အစိုးရ]] အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ပေါ်ပေါက်လာသော အမြင့်ဆုံး အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ယန္တရားဖြစ်သည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က ဖွဲ့စည်းခဲ့သော အစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်ပြီး ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]က ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌနှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] ရာထူးဖြင့် ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌက ဝန်ကြီးချုပ်၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌက ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ၊ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်၊ အစိုးရအဖွဲ့ရုံး အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်တို့ပါဝင်သည်။<ref name="cgov">{{Cite news|title=စစ်ကောင်စီ အာဏာသိမ်းပြီး ၆ လပြည့်တွင် အိမ်စောင့်အစိုးရအဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်း|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/08/01/244744.html|accessdate=2 August 2021|archivedate=1 June 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250601030720/https://burma.irrawaddy.com/news/2021/08/01/244744.html}}</ref><ref name="cgov2">{{Cite news|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ စီမံခန့်ခွဲရေး ကော်မတီကို အိမ်စောင့်အစိုးရအဖွဲ့ အဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်း|url=https://news-eleven.com/article/212823|publisher=Eleven Media|accessdate=2 August 2025|archivedate=1 June 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250601141032/https://news-eleven.com/article/212823}}</ref> ဤအိမ်စောင့်အစိုးရမှာ လွတ်လပ်ရေးရပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးသမိုင်းတွင် ဒုတိယမြောက် အိမ်စောင့်အစိုးရ ဖြစ်သည်။ === နာမည်ပြောင်းလဲခြင်း === အိမ်စောင့်အစိုးရဖွဲ့စည်းပြီး တစ်လအကြာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ [[s:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ_အမိန့်အမှတ်_၁၈၀/၂၀၂၁|အမိန့်အမှတ် (၁၈၀/၂၀၂၁)]] အားဖြင့် "အိမ်စောင့်အစိုးရအဖွဲ့ရုံး" နာမည်ကို "ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံး" အဖြစ် ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ|url=https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=16983|access-date=25 September 2023|archive-date=25 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230925171238/https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=16983}}</ref> === လွှဲပြောင်းခြင်း === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအား အမြင့်ဆုံး အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားအဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုအစိုးရကို အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်ရာ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ဦး[[ညိုစော]]က ဦးဆောင်စေခဲ့သည်။ {{မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းဆိုင်ရာ}} == ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ (၂၀၂၁ - ၂၀၂၅) ==<!-- ဤစာရင်းကို ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများစာရင်းနှင့် မရောပါနှင့်။ Cabinet အဆင့်ကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်သည်။​ ဒုတိယဝန်ကြီးများသည် ကက်ဘီနက်အဖွဲ့ဝင် မဟုတ်သလို၊ နစကဥက္ကဋ္ဌ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်ဆိုရင် ဝန်ကြီးဌာနအဆင့်ရှိ ရာထူး ဖြစ်သည်။ အင်္ဂါစဉ်အရ နံပါတ် (၄) နေရာတွင် ရှိသည်။ --> ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သော နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ဝန်ကြီးဌာနများနှင့် ၎င်းတို့၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable" |+ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/union-government-list|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အမည်စာရင်း|archivedate=2025-6-3|publisher=Ministry of Information|accessdate=2025-6-3|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250603045819/https://www.moi.gov.mm/union-government-list}}</ref> |- ! စဉ်!! ရာထူးတာဝန် !! အမည် |- | ၁။ || နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် || ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် |- | ၂။ || ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း |- | ၃။ || ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် <br>ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br>နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး || ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း |- | ၄။ || ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် <br>ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br>ပို့ဆောင်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး |- | ၅။ || ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် <br>ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br>ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်အေး |- | ၆။ || ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် <br>ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> စီမံကိန်းနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦးဝင်းရှိန် |- | ၇။ || ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် <br>ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦးသန်းဆွေ |- | ၈။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင် |- | ၉။ || နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန(၁) || ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင် |- | ၁၀။ || နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန(၂) || ဦးကိုကိုလှိုင် |- | ၁၁။ || နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန(၃) || ဦးမောင်မောင်တင့် |- | ၁၂။ || နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန(၄) || ဦးအောင်ကျော်ဟိုး |- | ၁၃။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် |- | ၁၄။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့်နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ဒေါက်တာ ကံဇော် |- | ၁၅။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန || ဒေါက်တာ သီတာဦး |- | ၁၆။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦးမောင်မောင်အုန်း |- | ၁၇။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> သာသနာရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန || ဦးတင်ဦးလွင် |- | ၁၈။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန || ဦးမင်းနောင် |- | ၁၉။ ||ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန|| ဦးလှမိုး |- | ၂၀။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦးခင်မောင်ရီ |- | ၂၁။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန || ဦးဉာဏ်ထွန်း |- | ၂၂။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန || ဦးကိုကိုလွင် |- | ၂၃။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br>စက်မှုဝန်ကြီးဌာန || ဒေါက်တာချာလီသန်း |- | ၂၄။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန || ဦးမြင့်ကြိုင် |- | ၂၅။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန || ဦးချစ်ဆွေ |- | ၂၆။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦးထွန်းအုံ |- | ၂၇။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br>ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ||ဒေါက်တာ ညွန့်ဖေ |- | ၂၈။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန || ဒေါက်တာ [[မျိုးသိန်းကျော်]] |- | ၂၉။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန || ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း |- | ၃၀။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> အားကစားနှင့်လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန || Jeng Phang နော်တောင် |- | ၃၁။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ||ဦးမျိုးသန့် |- | ၃၂။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန || ဒေါက်တာ စိုးဝင်း |- | ၃၃။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦး[[ကျော်စိုးဝင်း]] |- | ၃၄။ || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး <br> တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန || ဦး[[ခွန်သန့်​ဇော်ထူး|ခွန်သန့်ဇော်ထူး]] |- | ၃၅။ || အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် <br> ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံး|| ဦး[[ဇော်သန်းသင်း]] |} == ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများ (၂၀၂၁-၂၀၂၅) == {{Main article|ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း}} {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" |+'''ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ''' ! '''စဉ်''' ! '''ဝန်ကြီးဌာန''' ! '''ဝန်ကြီး''' ! colspan="1" | '''ဒုတိယဝန်ကြီးများ''' |- |၁။ |နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း (ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်) | |- |၂။ |[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး (ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်) |ဗိုလ်မှူးချုပ်လူမွန် ဦးအောင်ကျော်ထွန်း ဦးအောင်မြိုင် |- |၄။ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ညိုစော]] | |- |၆။ |[[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]]<ref name="19august">{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/19139|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၄၈ / ၂၀၂၂}}</ref> |ဒေါ်သန်းသန်းလင်း ဦးမင်းထွဋ် |- |၇။ |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်း​ဆွေ]] |ဦးလွင်ဦး ဦးကိုကိုကျော် |- |၈။ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၁) |[[မိုးအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင်]] | |- |၉။ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၂) |[[ကိုကိုလှိုင်|ဦးကိုကိုလှိုင်]] | |- |၁၀။ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၃) |ဦးမောင်မောင်တင့် |ဦးထင်ကျော်သူ |- |၁၁။ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၄) |[[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] | |- |၁၂။ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် |ဗိုလ်ချုပ်ဖြိုးသန့် |- |၁၃။ |[[ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|​ဒေါက်တာကံ​ဇော်]]<ref name="19august" /> |ဒေါက်တာဝါဝါမောင် |- |၁၄။ |[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သီတာဦး|ဒေါက်တာသီတာဦး]] |ဒေါက်တာထိန်လင်းဦး |- |၁၅။ |[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]] |ဦးရဲတင့် ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း |- |၁၆။ |[[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[တင်ဦးလွင်]] |ဦးအေးထွန်း ဒေါ်နုမြဇံ |- |၁၇။ |[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |[[မင်းနောင်(ဝန်ကြီး)|ဦးမင်း​နောင်]] |ဒေါက်တာအောင်ကြီး ဒေါက်တာတင်ထွဋ် ဦးဗိုလ်ဗိုလ်ကျော် |- |၁၈။ |[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]]<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13147|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနဖွဲ့စည်းခြင်း|access-date=5 June 2025|archive-date=8 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008073718/https://www.cincds.gov.mm/node/13147}}</ref> |ဦးလှမိုး |ဦးမြင့်စိုး |- |၁၉။ |[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] |ဦးမင်းသူ |- |၂၀။ |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဉာဏ်ထွန်း |ဦးအေးကျော် |- |၂၁။ |[[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] |ဦးသန့်စင် |- |၂၂။ |[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ[[ချာလီသန်း]] |ဦးရင်မောင်ညွန့် |- |၂၃။ |[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[မြင့်ကြိုင်]]<ref name="19august" /> |ဦးဌေးလှိုင် ဒေါက်တာမျိုးသန့် |- |၂၄။ |[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] |[[ချစ်ဆွေ (သံအမတ်ကြီး)|ဦးချစ်ဆွေ]] |ဦးဝင်းရှိန် |- |၂၅။ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] |ဦးမင်းမင်း ဦးကျော်ရွှေထွန်း |- |၂၆။ |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ညွန့်ဖေ|ဒေါက်တာညွန့်ဖေ]] |ဒေါက်တာဇော်မြင့် ဦးနေမျိုးလှိုင် |- |၂၇။ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]]<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13145|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း}}</ref> |ဒေါက်တာ[[မျိုးသိန်း​ကျော်]]<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13146|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|access-date=5 June 2025|archive-date=8 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008073718/https://www.cincds.gov.mm/node/13146}}</ref> |ဒေါက်တာအောင်ဇေယျ |- |၂၈။ |[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်မားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာသက်ခိုင်ဝင်း]] |ဒေါက်တာအေးထွန်း |- |၂၉။ |[[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |Jeng Phang နော်တောင် |ဦးဇင်မင်းထက် ဦးထိန်လင်း |- |၃၀။ |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] |ဦးဝင်းဖေ ဦးမျိုးမြင့် |- |၃၁။ |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|​ဒေါက်တာစိုးဝင်း]] |ဦးစိုးကြည် ဒေါက်တာသန်းစိုး |- |၃၂။ |[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်စိုးဝင်း|ဦးကျော်စိုးဝင်း]] |ဦးဖြိုးဇော်စိုး |- |၃၃။ |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခွန်သန့်​ဇော်ထူး|ဦးခွန်သန့်ဇော်ထူး]] |ဦးဇော်အေးမောင် |} == ကိုးကား == {{reflist}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရအဖွဲ့များ}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး}} {{တပ်မတော်}} [[Category:ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] ssupq0t0qew39ivh89zbu5dz0d45don 0 202836 1041883 1027054 2026-07-03T13:41:42Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥ် +ဉ်) 1041883 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = | name = တင်အောင်စန်း | image = Admiral Tin Aung San (cropped).jpg | image_upright = | alt = | caption = | office1 = [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]]<br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး | term_start1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |appointer1 = [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] |president1= [[မင်းအောင်လှိုင်]] | predecessor1 = ''ကိုယ်တိုင်'' |successor1 = |deputy1= [[ထင်ကျော်သူ]] |office2 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် |constituency2 = [[ဥတ္တရသီရိမြို့နယ်]] |term_start2 = ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ |term_end2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |majority2 = ခိုင်လုံမဲ ၂၄၇၇၀ <br>{{small|(၆၁.၀၉ရာခိုင်နှုန်း)}} |predecessor2 = ကျော်မင်းလှိုင် <br>{{small|([[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|NLD]])}} <br>{{small|([[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]])}} |successor2 = ''လစ်လပ်'' |office3 = [[အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် |အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] |term_start3 = ၂၂ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end3= |predecessor3 = ကိုယ်တိုင် |successor3 = |appointer3= မင်းအောင်လှိုင် |term_start4 = ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ |term_end4= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor4 = [[မိုးအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင်]] |successor4 = ကိုယ်တိုင် |appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |office5 = [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန (၁)]]<br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |appointer5=အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ | 1blankname5 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1namedata5 = ညိုစော |alongside5= [[ကိုကိုလှိုင်]]၊ [[မောင်မောင်တင့်|မောင်မောင်တင့်၊]] [[ထွန်းအုံ]] တို့နှင့်အတူ |term_start5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end5 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor5 = [[အောင်ဆန်းစုကြည်]] <br><small>(ယခင်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးအဖြစ်)</small> |successor5 = | office6 = နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |appointer6=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ | 1blankname6 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1namedata6 = မင်းအောင်လှိုင် | term_start6 = ၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ |term_end6 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | predecessor6 = ''ရာထူးစတင်'' | successor6 = [[ညိုစော]]<br>{{small|(ဝန်ကြီးချုပ်တာဝန်နှင့်အတူ)}} | office7 = [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |appointer7=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ | 1blankname7 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1namedata7 = မင်းအောင်လှိုင် | term_start7 = ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ | term_end7 = ၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ | predecessor7 = [[မြထွန်းဦး]] |successor7 = [[မောင်မောင်အေး]] |office8 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ်| ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်]] |appointer8=[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] | 1blankname8 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1namedata8 = မင်းအောင်လှိုင် |alongside8 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]၊ [[မြထွန်းဦး|မြထွန်းဦး]]၊ [[မောင်မောင်အေး|မောင်မောင်အေး]] ၊ [[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|သန်းဆွေ]] ၊ [[ဝင်းရှိန်]] တို့နှင့်အတူ | term_start8 = ၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |term_end8 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | predecessor8 = |office9 = [[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |appointer9=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ |term_start9 = ၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |term_end9 = ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |predecessor9 = [[သန့်စင်မောင်]] |successor9 = [[မြထွန်းဦး]] | 1blankname9 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1namedata9 = မင်းအောင်လှိုင် |office10 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] အဖွဲ့ဝင် |appointer10=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၁ |term_start10= ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/burmese/live/burma-55882493/page/8|title=နိုင်ငံတော် စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖွဲ့စည်း|accessdate=2 February 2023|archivedate=1 February 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230201170748/https://www.bbc.com/burmese/live/burma-55882493/page/8}}</ref> |term_end10 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |predecessor10 = ''ကောင်စီစတင်'' |successor10 = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' | 1blankname10 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata10 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |office11 = [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]] |term_start11 = ၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |term_end11 = ၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |predecessor11 = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ သက်ဆွေ |successor11 = [[မိုးအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင်]] | birth_name = | other_name = | nickname = | birth_date = {{birth date and age|1960|10|16}} | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} death date first, then birth date --> | death_place = | allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | branch = {{Navy|မြန်မာနိုင်ငံ}} | serviceyears = | serviceyears_label = | rank = [[ဖိုင်:Vice Senior General Tatmadaw Navy.gif|12px|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] ဗိုလ်ချုပ်ကြီး | rank_label = | servicenumber = | unit = ကက(ရေ) | commands = | battles_label = | battles = | awards =[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] <br> [[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁) <br> [[သရေစည်သူ]] (၂၀၂၆) | memorials = | parents = | father = | mother = | spouse = ဒေါ်သန်းသန်းအေး | children = မယဉ်မင်းသူ | relations = | laterwork = | signature = | signature_size = | signature_alt = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | module = |honorific prefix=[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] (ငြိမ်း) <br> [[သရေစည်သူ]]၊ [[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့|ဇေယျကျော်ထင်]]၊ ဦး |military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ် |military_data1=ရေ/ ၁၂၈၂ |party=[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]}} '''ဦးတင်အောင်စန်း''' (၁၆ အောက်တိုဘာ ၁၉၆၀ ဖွား)<ref>{{cite web |title=Issuance of Executive Order "Blocking Property With Respect To The Situation In Burma;" Burma-related Designations and Designations Updates {{!}} U.S. Department of the Treasury |url=https://home.treasury.gov/policy-issues/financial-sanctions/recent-actions/20210211 |website=home.treasury.gov |access-date=၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားနှင့် တပ်မတော်အရာရှိဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် သမ္မတ[[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]အဖွဲ့၌ [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအပြင် [[အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသူ ဖြစ်သည်။ သူသည် [[ဥတ္တရသီရိမြို့နယ်|ဥတ္တရသီရိမဲဆန္ဒနယ်]] [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်းမှ ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရအဖွဲ့ဝင်ဝန်ကြီး ဖြစ်လာသူဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရသစ်၌ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ခု ဖြင့် ဆောင်ရွက်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အတည်ပြု |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-264720/ |access-date=2026-04-08 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>ယင်းမတိုင်ခင် [[ဦးညိုစောအစိုးရ]]၏ [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၁)]] ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအပြင်၊ [[အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] အဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်တွင် [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] အဆင့်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)|ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ရေ)]] အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သူ ဦးတင်အောင်စန်းသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] အဖွဲ့ဝင်၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ်|ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်]]၊ [[ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး]]<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/42345|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၆၁ / ၂၀၂၃ ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ ဒုတိယဝါဆိုလပြည့်ကျော် ၂ ရက် (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၃ ရက်) ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၃ ဩဂုတ်၂၀၂၃|date=၃ ဩဂုတ်၂၀၂၃}}</ref>၊ [[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး]] နှင့် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးဝန်ကြီး စသည့် အရေးပါသော ရာထူးများကို အဆင့်ဆင့် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် စတင်ကျင်းပသည့် တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်သို့ နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ၊ ဥတ္တရသီရိမဲဆန္ဒနယ်မှ ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပဉ္စမနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81557 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး == အဖ ဦးလှအောင်၊အမိ ဒေါ်သီသီ တို့မှ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်၊အောက်တိုဘာ ၁၆ ရက် တွင် ရန်ကုန်မြို့ ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူ တပ်မတော်သား တာဝန်ကျရာနေရာများသို့ ပြောင်းရွှေ့ လိုက်ပါရင်း၊ အမက(၁) ပဲနွယ်ကုန်း၊အမက (၄)အင်းစိန်၊အထက(၁)မေမြို့၊အထက(၉)မန္တလေး နှင့် အထက(၁)ရန်ကင်း တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ် တွင် အထက(၁) ရန်ကင်း မှ ဆယ်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။၁၉၇၈ ခုနှစ် တွင် စစ်တက္ကသိုလ် ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းအမှတ်စဉ် (၂၃)သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။၎င်းသည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ငြိမ်း) [[ညိုစော]] နှင့် တစ်ပတ်စဉ်ထဲ ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၂ ခုနှစ် တွင် စစ်တက္ကသိုလ် မှ အောင်စစ်သည်ဆု၊ လေ့ကျင့်ရေးထူးချွန်ဆု တို့ဖြင့် သင်တန်းဆင်းခဲ့သည်။ယင်းနောက် တပ်မတော်(ရေ) စီမံခန့်ခွဲရေးအရာရှိငဘ်သင်တန်း(၁/၈၂)ကို တက်ရောက်ခဲ့ပြီး အကောင်းဆုံးကျောင်းသားဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းခြင်း == သူသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]]၊​ အပတ်စဉ် (၂၃) ကျောင်းဆင်းဖြစ်ပြီး၊ ကိုယ်ပိုင်အမှတ်မှာ ရေ/၁၂၈၇ ဖြစ်သည်။အမေရိကန်နိုင်ငံ တွင် ဖွင့်လှစ်သည့် အမေရိကန်နေဗီဆီးလ်သင်တန်းဆင်း တစ်ဦးလည်းဖြစ်ပြီး၊ထိုသင်တန်းကို ၁၉၈၅ ခုနှစ်၊မေလ ၂၀ ရက် မှ ၁၉၈၆ ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက် အထိ တက်ရောက်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် စစ်သင်တန်း တက်ရောက်အောင်မြင်ခဲ့သူ ရှားရှားပါးပါး ဗိုလ်ချုပ်တစ်ဦးအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ခံရသည် ။<ref>{{cite news|title=စစ်ကောင်စီတွင် တာဝန်အရှိဆုံး စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/6697|work=[[Myanmar Now]]|date=6 May 2021}}</ref>အဆိုပါသင်တန်း၌ နိုင်ငံပေါင်းစုံမှ အရာရှိသင်တန်းသား (၁၂၇)ဦး တက်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ခက်ခဲပင်ပန်းကြမ်းတမ်းသည့် သင်ခန်းစာနှင့်လေ့ကျင့်ခန်းများကြောင့် မြန်မာ ၂ ဦးအပါအဝင် ၂၉ ဦးသာ သင်တန်းဆင်းနိုင်ခဲ့သည်။ထိုထဲ ၎င်းပါဝင်ခဲ့သည်။ [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]] ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ သက်ဆွေ အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ရေ)အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသော ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်းအား ၂၀၁၅ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၀ရက် တွင် ရာထူးတိုးမြှင့်ပြီး ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ) အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=တပ်မတော်ထိပ်တန်းရာထူးများအပြောင်းအလဲပြုလုပ် |url=https://7day.news/%E1%80%90%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%91%E1%80%B0%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%B2%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA-----43952 |website=7Day News - ၇ ရက်နေ့စဉ် သတင်း |access-date=၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |language=en |accessdate=2 February 2021 |archivedate=7 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210207111508/https://7day.news/%E1%80%90%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%91%E1%80%B0%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%B2%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA-----43952 }}</ref><ref>{{cite web |title=ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ အပါအဝင် အရာရှိကြီး ၄၅ ဦး ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီသို့ ကူးပြောင်း |url=https://burma.irrawaddy.com/election/news/%E1%80%92%E1%80%AF-%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%B9%E1%80%81%E1%80%BA%E1%80%B3%E1%80%95%E1%80%B9%E1%82%80%E1%80%80%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%95 |website=ဧရာဝတီ |access-date=၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> == ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း တာဝန်များ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်းယူမှု]] ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် တပ်ရာထူးမှ လျှော့ကျကာ အသစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ နစက အမိန့်အမှတ် ၁၅/၂၀၂၁ အားဖြင့် [[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]က ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/burmese/live/burma-55882493/page/8|title=အစိုးရသစ်က ပြည်ထောင်စု ဝန်ကြီးတွေရဲ့ အမည်စာရင်း ထုတ်ပြန်|accessdate=2 February 2023|archivedate=1 February 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230201170748/https://www.bbc.com/burmese/live/burma-55882493/page/8}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၁)ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ကို ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းရာ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ အစိုးရအဖွဲ့တွင် ၎င်းအပါအဝင် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် (၅)ဦးရှိလာခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://www.cincds.gov.mm/node/20927|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၆ / ၂၀၂၃ ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၂ ရက် (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်) ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း}}</ref> ယင်းနောက် ၂၀၂၃ ဩဂုတ် ၃ ရက်တွင် ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး အဖြစ်မှ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၈ ရက် တွင် နစက အမိန့်အမှတ် ၅၂/၂၀၂၄ အားဖြင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးအဖြစ်မှ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး ဝန်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းလဲခန့်အပ်ခံရသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက်တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့၌ [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၁)၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး အဖြစ် ပြောင်းလဲတာဝန် ပေးအပ်ခံရသည်။ ထိုသို့ တာဝန်ပေးအပ်ခံရသည့်နေ့မှာပင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာထူးမှတစ်ပါးတည်း အနားပေးခံရသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|accessdate=31 July 2025|publisher=Ministry of Information}}</ref> == အရပ်သားဘဝ == ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၅ ရက် တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ၆ /၂၀၂၅ ဖြင့် ၎င်းအား အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73259|title=အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်ခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ }}</ref> [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] တွင် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] ကိုယ်စားပြုပြီး ဥတ္တရသီရိမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။အဆိုပါမဲဆန္ဒနယ်တွင် [[ပြည်သူ့ပါတီ]]၊[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]]၊[[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]]၊[[မြန်မာနိုင်ငံတောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ|မြန်မာနိုင်ငံ တောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] နှင့်[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]တို့လည်း ဝင်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။ဦးတင်အောင်စန်းသည် ဥတ္တရသီရိမြို့နယ်အတွင်း မဲပေးကြသူများ၏ ခိုင်လုံမဲ စုစုပေါင်း ၄၀၅၄၅ မဲ ရှိရာတွင် ၂၄၇၇၀မဲ ဖြင့် (မဲပေးကြသူများ၏ ရာခိုင်နှုန်း ၆၁.၀၉ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့်)အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=5_1_2026_Pyithu__20_.pdf&type=page_multiple_photo&code=215&sno=9907&token=518695cc971338d8ed724c620153e8b637a15056abad5d0a0e048fa99805c5e70d56206024bd98588a3ab05b90746f962a43561fd2537fd7bbcf56a8e40877c0|title=၂၀၂၅ ပါတီစုံအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၊ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ|work=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်|access-date=၂၁ မတ် ၂၀၂၆|date=}}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref> ထို့နောက် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]အဖွဲ့ဝင် သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး အဖြစ်တာဝန်ပေးအပ်ခံရသည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူ အဆိုပြုတင်ပြသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး၏ အမည်စာရင်းအား လွှတ်တော်သို့တင်သွင်း |url=https://news-eleven.com/article/311089 |access-date=2026-04-08 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးတို့အား အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များကို ဘက်ပေါင်းစုံမှ လေ့လာသုံးသပ်အကြံပြုနိုင်ရန်အတွက် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးတင်အောင်စန်းအား အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ် တာဝန်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်ခန့်အပ်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81981 |access-date=2026-04-22 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ == ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်သန်းသန်းအေးနှင့် အိမ်ထောင်ကျကာ ယဉ်မင်းသူ ခေါ် သမီးတစ်ဦးရှိသည်။<ref>{{Cite web|title=Myanmar military SAC members, their businesses and associates that require targeted sanctions|url=https://justiceformyanmar.github.io/justiceformyanmar.org/stories/myanmar-military-sac-members-their-businesses-and-associates-that-require-targeted-sanctions.html|access-date=2021-02-11|website=Justice For Myanmar}}</ref> ယဉ်မင်းသူသည် Global Icon General Trading Company Limited ဒါရိုက်တာတစ်ဦးဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|title=GLOBAL ICON GENERAL TRADING COMPANY LIMITED|url=https://www.myco.dica.gov.mm/Corp/EntityProfile.aspx?id=2b51512a-15f9-41f1-87a1-3288e687833b|access-date=2021-02-11|website=www.myco.dica.gov.mm}}</ref> == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ (၄) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်မြင့်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]]ဖြစ်သော [[စည်သူဘွဲ့]]ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":0">{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂) ရက်နေ့တွင် အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၄၃/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]]ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]]ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80484|access-date=2026-03-02|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} {{s-start}} {{s-mil}} {{s-bef | before=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ သက်ဆွေ }} {{s-ttl | title=[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]] | years=၂၀၁၅ – ၂၀၂၁ }} {{S-aft | after=[[မိုးအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင်]] }} {{s-end}} {{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}} [[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]] [[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[Category:ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ရေ) များ]] [[Category:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီဝင်များ]] 6m18y9om254t2wmqdfxlwekx4h9e5ch 0 203140 1042047 1028888 2026-07-04T04:33:22Z ~2026-38097-56 145187 /* */ ဒုတိယခေါင်းစဥ်ပြောင်းလဲခြင်း 1042047 wikitext text/x-wiki {{About|ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြပွဲများအကြာင်းဖြစ်သည်။|လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးကို အကြောင်းကို ဖတ်ရှု့လိုပါက|ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်}}{{Infobox civil conflict | title = ၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ </br> (2021 Burma's Demonstration) | image = {{Photomontage | photo1a = 2021 Myanmar Protest in Hleden.jpg | photo2a = Wigging to myanmar military.jpg | photo2b = Three-finger salute.jpg | photo3a = Human chain demonstration in Yangon, Myanmar (8 February 2021).jpg | photo3b = Myanmar military is worse.jpg | position = centre | size = 280 | color = #F5F5F5 | border = 0 | color_border = white | spacing = 3 | foot_montage = }} | caption = ''အပေါ်မှ နာရီလက်တံအတိုင်း:'' {{hlist | <!-- 1 -->ရန်ကုန်မြို့၊ လှည်းတန်း၌ ဆန္ဒပြကြစဉ် | <!-- 2b -->လက်သုံးချောင်းထောင်ခြင်းဖြင့် ဆန္ဒပြနေကြပုံ| <!-- 3b -->"စစ်တပ်ကပိုဆိုး"| <!-- 3a -->ကမာရွတ်မြို့နယ်၌ ဆန္ဒပြနေကြစဉ် | <!-- 2a -->ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အားရှုတ်ချ၍ NLD အလံလွှင့်နေပုံ}} | date =၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ – ယနေ့ | place = မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း | coordinates = | causes = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်းပိုက်ခံရမှု]] | status = *နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစိုးရမှ ဆန္ဒပြမှုများအား အင်အားသုံးဖြိုခွဲ *နိုင်ငံတစ်ဝန်း မိုဘိုင်းနှင့် ဝိုင်ဖိုင်အင်တာနက်ပြတ်တောက်နေ *အရေးပေါ် အခြေအနေအား ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ အထိ သက်တမ်းတိုး<ref name="NPR Prime Minister">{{cite news |title=Myanmar's Military Leader Declares Himself Prime Minister And Promises Elections |url=https://www.npr.org/2021/08/02/1023782084/myanmar-military-leader-prime-minister-elections |access-date=10 August 2021 |work=[[Associated Press]] |agency=[[NPR]] |date=2 August 2021}}</ref> *[[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|လက်နက်ကိုင် ခုခံတော်လှန်မှုများ ဖြစ်ပွား]] | goals = * နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး[[မင်းအောင်လှိုင်]]နှင့် အာဏာသိမ်းအစိုးရ ပြုတ်ကျရေး * နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်၊ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် အခြားဖမ်းဆီးခံရသူ ခေါင်းဆောင်များအား ပြန်လွှတ်ပေးရေး * ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို အသိမှတ်ပြုရေး * [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|ရွေးကောက်ခံ]] လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ လွှတ်တော်ဖွဲ့စည်း၍ တရားဝင်အစိုးရအသစ် ဖွဲ့နိုင်ရေး * ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဖျက်သိမ်းရေး၊ ပြည်သူ့ဆန္ဒနှင့်ကိုက်ညီသော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအသစ် ပေါ်ထွန်းရေး * ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုတည်ဆောက်ရေး | result = | methods = *ဆန္ဒပြခြင်း *သပိတ်မှောက်ခြင်း *[[အာဏာဖီဆန်ရေး ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှု|အာဏာဖီဆန်ခြင်း]] | side1 = {{flagicon image|Three Finger Salute Flag.svg}} '''ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြသူများ:''' <br> (ခေါင်းဆောင်မရှိ) *အာဏာဖီဆန်ရေးပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှု *ကျောင်းသား/သူများ *အလုပ်သမားသမဂ္ဂများ ---- {{flagicon|Myanmar}} '''[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့]]''' (NUG) * {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] '''ပံ့ပိုးသူများ:''' *{{flagicon image|Flag of National League for Democracy.svg}} [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]] * [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ]] | side2 = '''{{flagicon image|Flag of Myanmar.svg}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ(SAC)]]''' *{{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] ** {{flagicon image|Army Flag of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)]] ** {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့]] '''ပံ့ပိုးသူများ:''' *{{flagicon image|Flag of the Union Solidarity and Development Party.svg}} [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] <ref>{{Cite web|last=Bodea|first=Malina|date=2021-02-28|title=Myanmar’s Military-Led Coup: A Stop Sign On The Path To Democracy|url=https://theowp.org/myanmars-military-led-coup-a-stop-sign-on-the-path-to-democracy/|access-date=2021-03-01|website=The Organization for World Peace|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|last=Limited|first=Bangkok Post Public Company|title=Down but not out|work=Bangkok Post|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2076091/down-but-not-out|access-date=2021-03-01}}</ref> *{{flag|Russia}} *{{flag|China}}<ref>https://www.businessinsider.com/china-russia-block-un-security-council-condemn-myanmar-coup-2021-2</ref>(စွပ်စွဲချက်) * တပ်မတော်ထောက်ခံသူများ၏ တန်ပြန်သပိတ်များ | leadfigures1 = '''ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြသူများ:'''<br>ဦးဆောင်သူမရှိ '''NUG:'''<br>{{flagdeco|MYA}} [[ဒူဝါလရှီးလ]]<br>{{nowrap|{{flagdeco|MYA}} [[မန်းဝင်းခိုင်သန်း]]}}<br>{{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ရည်မွန်]] | leadfigures2 = {{plainlist|'''SAC:''' * {{flagicon image|Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} [[မင်းအောင်လှိုင်]] * {{flagicon image|Deputy Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] * {{flagdeco|Myanmar}}[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] * {{flagicon image|Flag of the Ministry of Defense (Myanmar).svg}} [[မြထွန်းဦး]] *{{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[ရာပြည့်]]}} | detentions = ၁၉,၄၄၇ ([[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း|AAPP]] အရ)<ref name="aappb"/> | fatalities = ၄,၀၅၆ ([[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း|AAPP]] အရ)<ref name="aappb">[https://aappb.org ASSISTANCE ASSOCIATION FOR POLITICAL PRISONERS (BURMA)]</ref><br>{{nowrap|ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၈၉ ဦးနှင့် စစ်သား ၁၆ ဦး}}<br>{{nowrap|၂၀၂၁ မေ ၂၃ ([[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|SAC]] အရ){{efn|One police officer was killed while participating in the protests<ref>{{cite news |last1=Yildiz Faruk |first1=Omer |title=Myanmar: 6 cops dead as protesters attack police post |url=https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/myanmar-6-cops-dead-as-protesters-attack-police-post/2197343 |access-date=4 April 2021 |agency=[[Anadolu Agency]] |date=4 April 2021 |archive-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210404013606/https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/myanmar-6-cops-dead-as-protesters-attack-police-post/2197343 |url-status=live}}</ref> and is also included in the AAPP count of killed protesters.<ref>{{cite web|url=https://aappb.org/wp-content/uploads/2021/04/Fatality-List-for-April-4-2021-English-finalSM-1-1.pdf|title=Crackdown Injury & Death List|work=[[Assistance Association for Political Prisoners]]|date=4 April 2021|url-status=live|access-date=5 April 2021|archive-date=23 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210523052129/https://aappb.org/wp-content/uploads/2021/04/Fatality-List-for-April-4-2021-English-finalSM-1-1.pdf}}</ref>}}<ref name="surges">{{cite web|url=https://www.yahoo.com/news/fighting-flares-myanmar-town-chinese-071047678.html|title=Fighting surges in Myanmar's growing anti-junta conflict|last=Staff|date=23 May 2021|website=[[Reuters]]|access-date=23 May 2021|archive-date=23 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210523222717/https://www.yahoo.com/news/fighting-flares-myanmar-town-chinese-071047678.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.france24.com/en/live-news/20210429-myanmar-air-bases-come-under-rocket-fire |title=Myanmar air bases come under rocket fire |date=29 April 2021 |access-date=4 May 2021 |archive-date=29 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429135040/https://www.france24.com/en/live-news/20210429-myanmar-air-bases-come-under-rocket-fire |url-status=live}}</ref>}}}} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} {{မြန်မာ့ ဒီမိုကရေစီအရေး လှုပ်ရှားမှုများ}} '''၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံဆန္ဒပြမှုများ''' သို့မဟုတ် '''နွေဦးတော်လှန်ရေး'''<ref>{{cite web |title=နွေဦးတော်လှန်ရေး မှတ်တမ်းဝင် သူရဲကောင်းများ |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/5885 |website=Myanmar NOW |access-date=၁၁ မတ် ၂၀၂၁ |language=my}}</ref><ref>{{cite web |title=မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေးနဲ့ နိုင်ငံတကာ အကူအညီ |url=https://burma.irrawaddy.com/article/2021/03/05/239001.html |website=ဧရာဝတီ |access-date=၁၁ မတ် ၂၀၂၁ |date=5 မတ် 2021}}</ref>သည် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူပြီး]]နောက် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဆန္ဒပြမှုများဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.usnews.com/news/world/articles/2021-02-03/anti-coup-protest-on-streets-of-myanmars-second-city|title=Anti-Coup Protest on Streets of Myanmar's Second City|agency=US News|date=၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref>ဆန္ဒပြမှုများသည် အကြမ်းမဖက် ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web|date=2021-02-03|title=Myanmar adopts nonviolent approach to resist army coup|url=https://arab.news/w5msa|access-date=|website=Arab News|language=en}}</ref>အင်တာနက်မှတစ်ဆင့် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်]]၊ [[တွစ်တာ]] စသောလူမှုကွန်ယက်များတွင် ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခြင်း၊ နေ့စဉ် သံပုံးတီးခြင်း၊ ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှု၊ အာဏာဖီဆန်ခြင်းလှုပ်ရှားမှု၊စစ်အစိုးရယန္တရားအားယိုယွင်းပျက်စီး​စေခြင်း(CDM)၊ လက်သုံးချောင်းထောင်၍ စီတန်းလှည့်လည်မှု စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ဆန္ဒပြသူများသည် အထိန်းသိမ်းခံရသော နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ နိုင်ငံရေးပါတီဖြစ်သော [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]]အရောင်ဖြစ်သော အနီရောင်ကို အဓိကထား၍ အသုံးပြုကြသည်။<ref>{{cite web|last=CNN|first=Carly Walsh and Akanksha Sharma|title=Protests break out in Myanmar in defiance of military coup|url=https://www.cnn.com/2021/02/06/asia/protests-myanmar-military-coup-intl-hnk/index.html|access-date=|website=cnn.com}}</ref> [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း]]ကာလတွင် ထင်ရှားခဲ့သော "[[ကမ္ဘာမကြေဘူး]]"သီချင်းသည် ဆန္ဒပြသီချင်းအဖြစ် ပြန်လည်သက်ဝင်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=6 February 2021|title=Myanmar restaurant in Bangkok promotes anti-coup activity|url=https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-myanmar-coronavirus-pandemic-bangkok-thailand-a3759daec75ab8d6104c7e86becc07c2|access-date=8 February 2021|website=AP NEWS|archive-date=14 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210214073402/https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-myanmar-coronavirus-pandemic-bangkok-thailand-a3759daec75ab8d6104c7e86becc07c2|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 February 2021|title=Resistance to coup grows despite Myanmar's block of Facebook|website=[[Associated Press]]|url=https://apnews.com/article/myanmar-blocks-facebook-08ce7dd971655e839d6a81e7391d9e4f|access-date=8 February 2021 |agency=AP NEWS|archive-date=15 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215204950/https://apnews.com/article/myanmar-blocks-facebook-08ce7dd971655e839d6a81e7391d9e4f|url-status=live}}</ref><ref name=":23">{{cite web|date=9 August 2018|title=Songwriter Who Provided "Theme Song" to 8888 Uprising Finally Honored|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/songwriter-provided-theme-song-8888-uprising-finally-honored.html|access-date=4 February 2021|magazine=The Irrawaddy|archive-date=22 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210222024548/https://www.irrawaddy.com/news/burma/songwriter-provided-theme-song-8888-uprising-finally-honored.html|url-status=live}}</ref> ဆန္ဒပြသင်္ကေတအဖြစ် [[:en:Three-finger salute (pro-democracy)|လက်သုံးချောင်းထောင်]]ခြင်းကိုလည်း အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news|date=5 February 2021|title=Myanmar blocks Facebook as resistance grows to military coup|newspaper=ABC News|url=https://www.abc.net.au/news/2021-02-05/myanmar-blocks-facebook-as-resistance-grows-to-military-coup/13124148|access-date=5 February 2021|publisher=ABC News (Australia)|archive-date=8 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210208220741/https://www.abc.net.au/news/2021-02-05/myanmar-blocks-facebook-as-resistance-grows-to-military-coup/13124148|url-status=live}}</ref> ကြီးထွားလာနေသော ဆန္ဒပြမှုများကို တုံ့ပြန်ရန်အတွက် အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင်များသည် တန်ပြန်အစီအမံများစွာကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ အင်တာနက်နှင့် လူမှုကွန်ယက်များ ပိတ်ပင်ခြင်း၊ သတင်းအမှောင်ချခြင်း၊ ဆန္ဒပြသူများအား ပုဒ်မများတပ်ကာ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်း၊ နိုင်ငံတော်ပိုင်သတင်းဌာနများမှ ၎င်းတို့ဘက်ယိုင်းသောသတင်းများ ထုတ်လွှင့်ခြင်း၊ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]တွင် ရွေးကောက်ခံထားရချင်းမရှိသောပါတီများအားထည့်သွင်းချင်းနှင့် ဆန္ဒပြသူများအား အင်အားသုံးနှိမ်နင်းခြင်းများ ပါဝင်သည်။ ဆန္ဒပြပြည်သူများအား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစိုးရ (နစက)]]၏ ဖြိုခွင်းမှုများအပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]၏ [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|လက်နက်ကိုင် ပုန်ကန်မှု]]သည် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။<ref name="auto">{{cite news |title=Myanmar Violence Escalates With Rise of 'Self-defense' Groups, Report Says |url=https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-violence-escalates-rise-self-defense-groups-report-says/6207546.html |agency=Agence France-Presse |publisher=voanews.com |date=June 27, 2021 |access-date=20 January 2022 |archive-date=8 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220108225946/https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-violence-escalates-rise-self-defense-groups-report-says/6207546.html |url-status=live }}</ref> == နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း == {{see also|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း}} တပ်မတော်သည် ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသော မြန်မာနိုင်ငံ၏ အာဏာရပါတီ [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]အား နိုင်ငံအုပ်ချုပ်သူနေရာမှ ဖယ်ရှားလိုက်သည့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့နံနက်ခင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံ အာဏာသိမ်းမှု စတင်ခဲ့သည်။ ထိုနေ့ နံနက်အစောပိုင်းမှစ၍ တယ်လီဖုန်း ဆက်သွယ်ရေးလိုင်းများ ပြတ်တောက်သွားပြီး နံနက် ၈ နာရီ ခန့်တွင် ဝိုင်ဖိုင်ဝန်ဆောင်မှုများပါ ပြတ်တောက်သွားပြီးနောက် တစ်နိုင်ငံလုံး အဆက်အသွယ် ပြတ်တောက်သွားခဲ့သည်။ ထို နံနက် ၈နာရီ တွင် [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား|တပ်မတော်ပိုင် မြဝတီရုပ်သံလိုင်း]]မှ နိုင်ငံတော်အာဏာကို ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ မှ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ထံသို့ လွှဲအပ်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ|နိုင်ငံတော်]]ကို အရေးပေါ်အခြေအနေ တစ်နှစ် ကြေညာခဲ့သည်။ ထိုနေ့ ည‌ပိုင်း မှစတင်ကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းကာ [[တပ်မတော်အစိုးရ (၂၀၂၁)|တပ်မတော်အစိုးရ]]အသစ်တစ်ရပ်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် အနိုင်ရရှိခဲ့သည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ ကျမ်းကျိန်ဆိုမည့် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] မခေါ်ယူမီ တစ်ရက်အလိုတွင် အာဏာသိမ်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|date=1 February 2021|title=Myanmar military seizes power, detains elected leader Aung San Suu Kyi|url=https://news.trust.org/item/20210201014444-5u7cm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201053645/https://news.trust.org/item/20210201014444-5u7cm|archive-date=1 February 2021|access-date=1 February 2021|website=Thomson Reuters Foundation News|agency=Reuters}}</ref><ref>{{cite web|date=1 February 2021|title=Myanmar gov't declares 1-year state of emergency: President's Office|url=http://www.xinhuanet.com/english/2021-02/01/c_139712581.htm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201102057/http://www.xinhuanet.com/english/2021-02/01/c_139712581.htm|archive-date=1 February 2021|access-date=1 February 2021|agency=Xinhua News Agency}}</ref><ref>{{cite web|title=Myanmar Leader Aung San Suu Kyi, Others Detained by Military|url=https://www.voanews.com/east-asia-pacific/myanmar-leader-aung-san-suu-kyi-others-detained-military|date=1 February 2021 |website=voanews.com|publisher=VOA (Voice of America)|access-date=1 February 2021|archive-date=3 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203131316/https://www.voanews.com/east-asia-pacific/myanmar-leader-aung-san-suu-kyi-others-detained-military|url-status=live}}</ref> ထိုနေ့မှာပင် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]]နှင့် [[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်|အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]] [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]တို့အပါအဝင် [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ]]၊ ဒုဝန်ကြီးများ၊ [[ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ|တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များ]]၊ ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များနှင့် အခြားအရေးပါသူများ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။<ref name=":0">{{cite news|last=Beech|first=Hannah|date=31 January 2021|title=Myanmar's Leader, Daw Aung San Suu Kyi, Is Detained Amid Coup|newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2021/01/31/world/asia/myanmar-coup-suu-kyi.html|access-date=31 January 2021|issn=0362-4331|archive-date=31 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210131235036/https://www.nytimes.com/2021/01/31/world/asia/myanmar-coup-suu-kyi.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last1=Mahtani|first1=Shibani |author2=Kyaw Ye Lynn|title=Myanmar military seizes power in coup after detaining Aung San Suu Kyi|url=https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/myanmar-aung-sun-suu-kyi-arrest/2021/01/31/c780ce6a-6419-11eb-886d-5264d4ceb46d_story.html|date=1 February 2021|access-date=1 February 2021|newspaper=The Washington Post|archive-date=1 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201182106/https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/myanmar-aung-sun-suu-kyi-arrest/2021/01/31/c780ce6a-6419-11eb-886d-5264d4ceb46d_story.html|url-status=live}}</ref> စစ်အာဏာသိမ်းမှုသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ ဖြစ်ပွားမှု|ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ]]ကာလအတွင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့်အတွက် ကျန်းမာရေးအခြေခံအဆောက်အဦကောင်းများ မရှိသည့် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် [[အရှေ့တောင်အာရှ]]တွင် ကိုဗစ်ဖြစ်ပွားမှု ဆိုးရွားသည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ အာဏာသိမ်းမှု မဖြစ်ပွားမီ ရက်အနည်းငယ်အလိုတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကိုဗစ်ရောဂါကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းလုပ်ငန်း စတင်ဆောင်ရွက်စဉ် ဖြစ်သည်။<ref name=":51">{{cite news|date=9 February 2021|title=Coronavirus testing collapses in Myanmar after coup|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-myanmar-coup-idUSKBN2A90CK|access-date=21 March 2021|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308203830/https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-myanmar-coup-idUSKBN2A90CK|url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal|last=Mahase|first=Elisabeth|date=12 March 2021|title=Covid-19: Military coup in Myanmar sees virus response crumble as doctors are arrested|url=https://www.bmj.com/content/372/bmj.n704|journal=BMJ|volume=372|pages=n704|doi=10.1136/bmj.n704|issn=1756-1833|pmid=33712414|s2cid=232199858|doi-access=free|access-date=21 March 2021|archive-date=16 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210316200934/https://www.bmj.com/content/372/bmj.n704|url-status=live}}</ref><ref name=":52"/> ကပ်ရောဂါကြောင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး|နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး]]ထိခိုက်ခဲ့ကာ ၂၀၂၀ ခုနှစ်အတွင်း ၅ % ကျဆင်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=Myanmar's Economy Hit Hard by Second Wave of COVID-19: Report|url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2020/12/15/myanmars-economy-hit-hard-by-second-wave-of-covid-19-report|access-date=21 March 2021|publisher=World Bank|archive-date=30 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210330125227/https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2020/12/15/myanmars-economy-hit-hard-by-second-wave-of-covid-19-report|url-status=live}}</ref> === ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ် အသိအမှတ်ပြုမှု အခြေအနေ === ၂၀၂၀ နိုဝင်ဘာရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရ ကိုယ်စားလှယ်များက အာဏာသိမ်းအစိုးရ၏ တရားဝင်မှုအား အသိအမှတ်မပြုကြပေ။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် NLD မှ အနိုင်ရလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၇၀ ခန့်သည် ဥပဒေပြုရေးအတွက် ငါးနှစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်မည်ဖြစ်ကြောင်း နေပြည်တော်တွင်ပင် ကျမ်းကျိန်ဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=4 February 2021|title=NLD lawmakers in Nay Pyi Taw defy military, take oath of office|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/nld-lawmakers-in-nay-pyi-taw-defy-military-take-oath-of-office/|access-date=6 February 2021|publisher=Frontier Myanmar|archive-date=4 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210204125351/https://www.frontiermyanmar.net/en/nld-lawmakers-in-nay-pyi-taw-defy-military-take-oath-of-office/|url-status=live}}</ref> နောက်တစ်ရက်တွင် ရွေးကောက်ခံ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၃၀၀ ကျော် တွေ့ဆုံကြသည့် အွန်လိုင်းဇွန်းမ်(Zoom) အစည်းအဝေး၌ အဖွဲ့ဝင် ၁၅-ဦးဖြင့် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]] (CRPH) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref name=":16">{{Cite web|date=8 February 2021|title=Amid Coup, Myanmar's NLD Lawmakers Form Committee to Serve as Legitimate Parliament|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/amid-coup-myanmars-nld-lawmakers-form-committee-serve-legitimate-parliament.html|access-date=8 February 2021|publisher=The Irrawaddy|archive-date=27 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227061607/https://www.irrawaddy.com/news/burma/amid-coup-myanmars-nld-lawmakers-form-committee-serve-legitimate-parliament.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=5 February 2021|title=Myanmar politicians defy coup, say they are true government|website=[[Associated Press]]|url=https://apnews.com/article/myanmar-coup-politicians-a576dcd73070070877e8d567ec5e8a5c|access-date=6 February 2021|agency=AP NEWS|archive-date=20 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020032215/https://apnews.com/article/myanmar-coup-politicians-a576dcd73070070877e8d567ec5e8a5c|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|date=8 February 2021|title=After a decade of change in Myanmar, fear of the past drives anti-coup protests|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-past-idUSKBN2A70HI|access-date=8 February 2021|archive-date=22 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022070405/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-past-idUSKBN2A70HI|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် [[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]၊ [[လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]၊ [[ကရင်အမျိုးသားပါတီ]]နှင့် [[အရှိုချင်းအမျိုးသားပါတီ]] အပါအဝင် နိုင်ငံရေးပါတီများက [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]တွင် ပါဝင်ရန် ကမ်းလှမ်းမှုများအား လက်မခံကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":5">{{cite web|title=SNLD, DPNS reject offer to participate in new government|url=https://elevenmyanmar.com/news/snld-dpns-reject-offer-to-participate-in-new-government|access-date=6 February 2021|newspaper=Eleven Media Group Co., Ltd|archive-date=6 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210206053301/https://elevenmyanmar.com/news/snld-dpns-reject-offer-to-participate-in-new-government|url-status=live}}</ref> အာဏာသိမ်းခြင်းအား ကန့်ကွက်ကြောင်း၊ တပ်မတော်နှင့် လက်ရှိအာဏာရအစိုးရတို့အကြား တွေ့ဆုံဆွေးနွေးညှိနှိုင်းအဖြေရှာခြင်းဖြင့် ပြေလည်နိုင်ကြောင်း၊ ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါအား ကာကွယ်ထိန်းချုပ်ရေးလုပ်ဆောင်နေစဉ်ကာလအတွင်း အာဏာသိမ်းခြင်းက အခက်အခဲများဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]]က ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=8 February 2021|title=Karenni National Progressive Party urges NLD and Tatmadaw to negotiate|url=https://www.mmtimes.com/news/karenni-national-progressive-party-urges-nld-and-tatmadaw-negotiate.html|access-date=8 February 2021|newspaper=The Myanmar Times|archive-date=19 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819063030/https://www.mmtimes.com/news/karenni-national-progressive-party-urges-nld-and-tatmadaw-negotiate.html|url-status=dead}}</ref> စစ်အာဏာသိမ်းခြင်းသည် ပြစ်မှုမြောက်ပြီး [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|စစ်အစိုးရ]]အား တရားဝင်မှုမရှိသည့်အတွက် ဖျက်သိမ်းကြောင်း ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name=":16"/> အရပ်သားအစိုးရအပေါ် တပ်မတော်က ကျူးလွန်ခဲ့ခြင်းသည် ရာဇသတ်ကြီးဥပဒေပုဒ်မ ၆ အရ ပြစ်မှုမြောက်ကြောင်း ကော်မတီက ဆိုသည်။<ref name=":16"/> ကုလသမဂ္ဂ သံတမန်များနှင့် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းအနေဖြင့် တရားဝင်အစိုးရရေးရာများအတွက် CRPH အား ဆက်သွယ်ရန် ကော်မတီက ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name=":16"/> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးက ကြေညာချက်တစ်စောင်ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ လတ်တလော ဆန္ဒပြမှုများအား ထောက်ခံကြောင်း၊ စစ်အာဏာသိမ်းခြင်းသည် အာဏာရှင်စနစ် သက်ဆိုးရှည်စေနိုင်ကြောင်းနှင့် အမျိုးသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးအတွက် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးအဖြေရှာကြရန် တိုက်တွန်းကြောင်းများ ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=14 February 2021|title=တပ်မတော်မှ အာဏာကို သိမ်းယူပြီးနောက် ကေအဲန်ယူ – ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံ၏ သဘောထားထုတ်ပြန်ချက် |url=https://www.knuhq.org/admin/resources/statements/pdf/final%2020210214_KNU_Statement_After%20Coup(Burmese_Version)%20Final%20-1(14%20Feb%202021).pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215034954/https://www.knuhq.org/admin/resources/statements/pdf/final%2020210214_KNU_Statement_After%20Coup(Burmese_Version)%20Final%20-1(14%20Feb%202021).pdf|archive-date=15 February 2021|access-date=18 February 2021|publisher=Karen National Union|language=my}}</ref> အာဏာသိမ်းခြင်းအား ဆန့်ကျင်ကြောင်း၊ လက်ရှိဆန္ဒပြမှုများအား ထောက်ခံကြောင်း၊ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေဖျက်သိမ်းရေးနှင့် အရပ်သားအစိုးရပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်စေရေးစသည့် ကြေညာချက်တစ်စောင်ကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် [[သျှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ]]၊ [[ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-မြောက်ပိုင်း|ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ]]၊ [[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်|ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]နှင့် [[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ]]၊ ဆိုင်ကျော့ပြည်သူ့စစ်တို့ ပါဝင်သော ရှမ်းပြည်နယ်စည်းလုံးရေးကော်မတီက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=15 February 2021 |title=Shan groups vow to fight military government|url=https://www.mmtimes.com/news/shan-groups-vow-fight-military-government.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210216073143/https://www.mmtimes.com/news/shan-groups-vow-fight-military-government.html|archive-date=16 February 2021|access-date=17 February 2021|newspaper=The Myanmar Times}}</ref> ==ပြည်သူလူထု၏ လှုပ်ရှားမှုများ == ===ဝန်ထမ်းများ အာဏာဖီဆန်ရေး လှုပ်ရှားမှုများ=== [[File:A young protester in Yangon.jpg|thumb|left|စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြနေသော လူငယ်တစ်ဦး]] [[File:Civil Disobedience under Hleden Bridge.jpg|thumb|left|လှည်းတန်းခုံးကျော်တံတားအောက်မှ ဆန္ဒပြသူများ]] [[File:Protest against military coup (9 Feb 2021, Hpa-An, Kayin State, Myanmar) (3).jpg|thumb|left|ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့က ဘားအံမြို့တွင် ဆန္ဒပြနေသော တူညီဝတ်စုံဝတ် ကျောင်းဆရာဆရာမများ]] ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ရက်နေ့ညနေပိုင်းတွင် ဆက်သွယ်ရေးလိုင်းများ ပြန်လည် ရရှိပြီးနောက် တိုင်းပြည်အနှံ့ရှိ ဆေးရုံများမှ လက်ထောက်ဆရာဝန်များမှ အလုပ်မဆင်းကာ [[အာဏာဖီဆန်ရေး ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှု|အာဏာဖီဆန်ကြရန်]] ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၂ရက်နေ့တွင် အလုပ်မဆင်းပဲ နေခဲ့ကြလေသည်။ နောက်ရက်များတွင် အခြားသောဆေးရုံများမှ ဆေးဝန်ထမ်းများပါ ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။ နောက်ရက်များတွင် ဆရာဝန်များသာမက အခြားသော ဝန်ထမ်းများပါ ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။ [[မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ|မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ]]မှ ကော်မတီဝင် ၁၃ဦးတွင် ၆ဦးမှာ နုတ်ထွက်ခဲ့ကြောင်း မန္တလေး ဒုတိယမြို့တော်ဝန် ဦးရဲမွန်မှ လူမှုကွန်ယက်မှတစ်ဆင့် ပြောကြားခဲ့သည်။ အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှုများသည် လူမှုကွန်ယက်များမှတစ်ဆင့် ကျယ်ပြန့်လာပြီး နေပြည်တော်ရှိ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးရုံးများမှ ဝန်ထမ်းများပါ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ကိုဗစ် ကာကွယ်ဆေးထိုးလုပ်ငန်းများ ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်နေ့တွင် ရပ်တန့်သွားခဲ့ကာ နိုင်ငံ၏ ကိုဗစ်-၁၉ စစ်ဆေးခြင်းစနစ် ရပ်တန့်သွားခြင်းအပါအဝင် နိုင်ငံတွင်းရှိ ဆေးရုံအများအပြား ပိတ်သိမ်းခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Health Care Feels The Pinch as Myanmar Medical Workers Join Civil Disobedience Movement |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/health-care-02092021173347.html |access-date=10 February 2021 |work=Radio Free Asia |date=9 February 2021 |language=en |archive-date=15 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210215024521/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/health-care-02092021173347.html |url-status=live}}</ref><ref name=":51"/> အလုပ်သမားဆန္ဒပြခြင်းများသည် လျင်မြန်စွာပြန့်နှံ့သွားကာ မြန်မာနိုင်ငံဆရာဆရာများအဖွဲ့ချုပ်မှ ဆရာဆရာမများစွာ ပါဝင်လာခဲ့သည်။<ref name=":11"/> ယခင်က ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဦးဆောင်ခဲ့သော [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]မှ ဝန်ထမ်းများလည်း ဆန္ဒပြမှုတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။<ref name=":12"/> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]]မှ ဝန်ထမ်းများသည် လှုပ်ရှားမှုအတွင်းသို့ ပါဝင်လာကြသည်။<ref>{{cite web|title=စစ်အစိုးရကို နေပြည်တော်က နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းတွေ ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/nld-government-staff-against-military-coup-02042021030530.html|access-date=4 February 2021|publisher=Radio Free Asia|language=my|archive-date=18 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210218191412/https://www.rfa.org/burmese/news/nld-government-staff-against-military-coup-02042021030530.html|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ကြေးစင်တောင်ကြေးနီသတ္တုတွင်းမှ လုပ်သား သုံးရာကျော်သည်လည်း ဆန္ဒပြမှုတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။<ref name="Irrawaddy_6Feb_copper_miners"/> ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်နေ့အရ အစိုးရဆေးရုံ ၉၁ ရုံ၊ တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ် ၁၈ ခု၊ ၇၉ မြို့နယ်မှ အစိုးရဌာန ၁၂ ခုတို့ရှိ အုပ်ချုပ်ရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးဝန်ထမ်းများနှင့် ကျောင်းသားကျောင်းသူများ ဆက်လက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref name="Irrawaddy_5Feb_strike"/><ref name="Irrawaddy_6Feb_protests"/><ref>{{cite web|date=5 February 2021|title=Civilian Disobedience Campaign' takes flight in Myanmar|url=https://www.mmtimes.com/news/civilian-disobedience-campaign-takes-flight-myanmar.html|access-date=5 February 2021|newspaper=The Myanmar Times|archive-date=5 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205055420/https://www.mmtimes.com/news/civilian-disobedience-campaign-takes-flight-myanmar.html|url-status=live}}</ref> [[File:2021 Civil Disobedience at Hledan.jpg|thumb|left|ရန်ကုန် လှည်းတန်းလမ်းဆုံတွင် ဆန္ဒပြနေကြစဉ်]] နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာများဖြစ်ကြသော ကြေးမုံနှင့် မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာတို့မှ ဝန်ထမ်းများ လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်လာမည်ဆိုသော သတင်းများလည်း ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref name=":20">{{Cite web|date=8 February 2021|title=Media group worries over press freedom in Myanmar under military rule|url=https://www.mmtimes.com/news/media-group-worries-over-press-freedom-myanmar-under-military-rule.html|access-date=8 February 2021|website=The Myanmar Times|archive-date=8 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210208122455/https://www.mmtimes.com/news/media-group-worries-over-press-freedom-myanmar-under-military-rule.html|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် [[မြန်မာ့ မီးရထား]]မှ ဝန်ထမ်းများအားလုံး အာဏာဖီဆန်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်လာသဖြင့် မီးရထားလုပ်ငန်းတစ်ခုလုံး လုံးဝရပ်တန့်ခဲ့ရသည်။ ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဝန်ထမ်းမလုံလောက်မှုဖြစ်ကာ ဘဏ်ခွဲများအား ယာယီပိတ်ထားမည်ဖြစ်ကြောင်း [[ကမ္ဘောဇဘဏ်လီမိတက်|ကမ္ဘောဇဘဏ်]]က ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။<ref name=":21">{{Cite web|date=8 February 2021|title=KBZ Bank temporarily shuts down all branches|url=https://www.mmtimes.com/news/kbz-bank-temporarily-shuts-down-all-branches.html|access-date=8 February 2021|website=The Myanmar Times|archive-date=23 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210223011614/https://www.mmtimes.com/news/kbz-bank-temporarily-shuts-down-all-branches.html|url-status=live}}</ref> အလားတူ အခြားသော ဘဏ်များသည်လည်း ဝန်ထမ်းများ ဆန္ဒပြခြင်းကြောင့် သက်ရောက်မှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref name=":21"/> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]]မှ ဝန်ထမ်းအချို့သည် လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=10 February 2021|title=Central Bank of Myanmar Staff Join Anti-Coup Protests|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/central-bank-myanmar-staff-join-anti-coup-protests.html|access-date=10 February 2021|website=The Irrawaddy|language=en-US|archive-date=23 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210223054453/https://www.irrawaddy.com/news/burma/central-bank-myanmar-staff-join-anti-coup-protests.html|url-status=live}}</ref> ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများ လုပ်ငန်းခွင်အတွင်းသို့ ပြန်လာ၍ တာဝန်ထမ်းဆောင်ကြရန် မေတ္တာရပ်ခံစာကို နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာဖြစ်သည့် [[မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ|မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ]]တွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|last=|first=|date=9 February 2021|title=Request To Health Workers|url=https://www.gnlm.com.mm/request-to-health-workers/|access-date=10 February 2021|website=Global New Light Of Myanmar|language=en-US|archive-date=17 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210217063519/https://www.gnlm.com.mm/request-to-health-workers/|url-status=live}}</ref> ဝန်ထမ်းများအနေဖြင့် မိမိတို့ခံစားချက်များအား ဘေးဖယ်ကာ လုပ်ငန်းခွင်သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ကြရန် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=12 February 2021|title=Tatmadaw leader urges civil servants to return to work amid continued protests|url=https://www.mmtimes.com/news/tatmadaw-leader-urges-civil-servants-return-work-amid-continued-protests.html|access-date=16 February 2021|website=The Myanmar Times|archive-date=13 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213021527/https://www.mmtimes.com/news/tatmadaw-leader-urges-civil-servants-return-work-amid-continued-protests.html|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ဆန္ဒပြလျက်ရှိသော နိုင်ငံဝန်ထမ်းများအား အလုပ်ခွင်ပြန်လည်ဝင်ရောက်ရန် အာဏာပိုင်များက ကြာရှည်စောင့်ဆိုင်းနေမည်မဟုတ်ကြောင်း သတိပေးပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=17 February 2021|title=Myanmar's military warns civil servants joining protests|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmars-military-warns-civil-servants-joining-protests.html|access-date=17 February 2021|website=The Myanmar Times|archive-date=17 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210217062628/https://www.mmtimes.com/news/myanmars-military-warns-civil-servants-joining-protests.html|url-status=live}}</ref> မြန်မာမိုဘိုင်းစက်မှုအသင်းနှင့် မြန်မာအလှကုန်အသင်းတို့အပါအဝင် စက်မှုလက်မှုအဖွဲ့အစည်းတို့က အစိုးရဌာနများနှင့် ပူးတွဲလုပ်ဆောင်ခြင်းများအား ရပ်နားခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=15 February 2021|title=Myanmar Mobile Industry Association suspends cooperation with govt|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-mobile-industry-association-suspends-cooperation-govt.html|access-date=17 February 2021|website=The Myanmar Times|archive-date=15 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215173600/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-mobile-industry-association-suspends-cooperation-govt.html|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့အထိ နောက်ဆုံးစာရင်းများအရ ဝန်ကြီးဌာန ၂၂ ခုတို့မှ အစိုးရဌာန ၈၅၈ ခုသည် အာဏာဖီဆန်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://cdm2021.com/ |accessdate=16 February 2021 |archivedate=14 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210414102348/https://cdm2021.com/ }}</ref> ရန်ကုန်မြို့၏ အဓိကဆိပ်ကမ်းလေးခုမှ ကုန်ပစ္စည်းများအား သယ်ယူပို့ဆောင်ရန် ငြင်းဆိုသည့် ထရပ်ကားမောင်းသူများ၏ ဆန္ဒပြမှုသည်လည်း ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မြန်မာကွန်တိန်နာထရပ်ကားအသင်းမှ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး၏ အဆိုအရ ထရပ်ကားမောင်းသူ ၄၀၀ ခန့်၏ ၉၀ % သည် ဆန္ဒပြမှုတွင် ပါဝင်လျက်ရှိကာ၊ အရေးကြီး စားသောက်ကုန်၊ ဆေးဝါးနှင့် အဝတ်အထည်များကိုသာ သယ်ယူပို့ဆောင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2021-02-25-containers-pile-up-at-myanmar-ports-as-coup-protests-snarl-trade/|title=Newsdeck: Containers Pile Up at Myanmar Ports as Coup Protests Snarl Trade|date=25 February 2021|website=Daily Maverick|access-date=25 February 2021|archive-date=27 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227015540/https://www.dailymaverick.co.za/article/2021-02-25-containers-pile-up-at-myanmar-ports-as-coup-protests-snarl-trade/|url-status=live}}</ref> ==== တပ်မတော်ဆိုင်ရာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ သပိတ်မှောက်မှု ==== [[၃ ဖေဖော်ဝါရီ|ဖေဖော်ဝါရီ ၃ရက်]]နေ့တွင် စစ်အစိုးရမှ ထုတ်လုပ်သော ပစ္စည်းများကို မသုံးစွဲကြရန် တိုက်တွန်းပြီး သပိတ်မှောက်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":13">{{cite web|date=2021-02-03|title=Myanmar calls for boycott of Tatmadaw linked products and services|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-calls-boycott-tatmadaw-linked-products-and-services.html|access-date=|newspaper=The Myanmar Times|accessdate=8 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204175514/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-calls-boycott-tatmadaw-linked-products-and-services.html}}</ref>ထိုအထဲတွင် [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ|မိုင်တဲ]] ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း၊ မြန်မာ၊ မန္တလေးနှင့် ဒဂုံဘီယာများ၊ ကော်ဖီများ၊ [[မင်းအောင်လှိုင်|အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆောင်]]၏ [[ခင်သီရိသက်မွန်|သမီး]]ဖြစ်သူ ပိုင်ဆိုင်သော [[သတ္တမမြောက်အာရုံ]] (7th Sense Creation) <ref name=":22">{{cite web|title=Military Chief's Family Members Spend Big on Blockbuster Movies, Beauty Pageants|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201215082136/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants|archive-date=15 December 2020|access-date=|agency=Myanmar NOW}}</ref>တို့ပါဝင်သည်။ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ အင်ဂျင်နီယာ ၇၁ ဦးက မိုင်တဲ မှ နုတ်ထွက်ကာ ဆန္ဒပြမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name=":11"/> အရောင်းဆိုင်အချို့သည် ဆိုင်မှ မြန်မာဘီယာရောင်းချခြင်းကို ဖယ်ရှားခဲ့ကြသည်။<ref name="frontiermyanmar.net">{{cite web|date=8 February 2021|title=MYANMAR PROTESTS LIVE: Tens of thousands gathering in Yangon, demonstrations in other major cities |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/myanmar-protests-live-tens-of-thousands-gathering-in-yangon-demonstrations-in-other-major-cities/|access-date=8 February 2021|publisher=Frontier Myanmar|archive-date=21 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210221104942/https://www.frontiermyanmar.net/en/myanmar-protests-live-tens-of-thousands-gathering-in-yangon-demonstrations-in-other-major-cities/|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်ပိုင် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်|မြန်မာ့စီးပွားရေးဦးပိုင်လိမိတက်]]၏ မြန်မာဘီရူဝါရီနှင့် လက်တွဲလုပ်ဆောင်နေခြင်းအား ရပ်တန့်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကီရင်ကုမ္ပဏီက ကြေညာခဲ့သည်။<ref name=":192">{{cite web|title=Japan's Kirin ends Myanmar beer tie-up with an army-owned partner after coup|url=https://news.trust.org/item/20210205070108-ktqjw/|access-date=8 February 2021|publisher=Thomson Reuters Foundation|archive-date=5 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205091809/http://news.trust.org/item/20210205070108-ktqjw/|url-status=live}}</ref> မြန်မာဘီယာအပါအဝင် ဘီယာအမှတ်တံဆိပ်များစွာထုတ်လုပ်လျက်ရှိသော မြန်မာဘီရူဝါရီသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဈေးကွက် ၈၀ % အား ရရှိထားသူဖြစ်သည်။<ref name=":192"/> မြန်မာ့စီးပွားရေးဦးပိုင်လိမိတက်မှ ပိုင်ဆိုင်သော ဗာဂျီးနီးယား ဆေးလိပ်ကုမ္ပဏီတွင် ရှယ်ယာ ၄၉ % ပါဝင်ထားသည့် စင်ကာပူဆေးလိပ်ကုမ္ပဏီ၏ ရှယ်ယာများအား ထုတ်နှုတ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း [[:en:Razer Inc.|Razer Inc.]]၏ ပူးတွဲတည်ထည်သူ Lim Kaling က ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။<ref name=":26">{{cite news |url=https://www.straitstimes.com/business/companies-markets/razer-co-founder-and-director-lim-kaling-pulls-out-of-myanmar-joint|title=Razer co-founder and director Lim Kaling pulls out of Myanmar joint venture |first=Angela|last=Tan|date=9 February 2021|access-date=9 February 2021|newspaper=The Straits Times|archive-date=20 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210220104458/https://www.straitstimes.com/business/companies-markets/razer-co-founder-and-director-lim-kaling-pulls-out-of-myanmar-joint|url-status=live}}</ref> ဗာဂျီးနီးယားကုမ္ပဏီအနေဖြင့် Red Ruby နှင့် Premium Gold အမည်ရှိ နာမည်ရ စီးကရက်နှစ်မျိုးအား ထုတ်လုပ်ရောင်းချလျက်ရှိသည်။<ref name=":26"/> === သံပုံးတီးပွဲများ === အာဏာသိမ်းခံရသည့် ညမှစတင်ကာ ရန်ကုန်မြို့ရှိ နေအိမ်၊ တိုက်ခန်းများတွင် ည ၈နာရီ အချိန်မှ ၈နာရီ ၁၅ မိနစ် အထိ သံပုံးများတီးခဲ့ကြသည်။ မကောင်းဆိုးဝါးများကို သံပုံးတီး၍ နှင်သည့် အလေ့အထကို ဆန္ဒပြမှုတွင် အသုံးပြုကြခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|date=4 February 2021|title=Myanmar coup: army blocks Facebook access as civil disobedience grows|url=http://www.theguardian.com/global-development/2021/feb/04/myanmar-coup-army-blocks-facebook-access-as-civil-disobedience-grows|access-date=4 February 2021|newspaper=The Guardian|archive-date=15 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211215210432/https://www.theguardian.com/global-development/2021/feb/04/myanmar-coup-army-blocks-facebook-access-as-civil-disobedience-grows|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=2 February 2021|title=Anti-coup protests ring out in Myanmar's main city|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/anti-coup-protests-ring-out-in-myanmars-main-city-idUSKBN2A139S|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203131442/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/anti-coup-protests-ring-out-in-myanmars-main-city-idUSKBN2A139S|archive-date=3 February 2021|access-date=3 February 2021|work=Reuters}}</ref><ref>{{cite web|title=Myanmar coup latest: UN Security Council stops short of issuing statement|url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Myanmar-coup-latest-UN-Security-Council-stops-short-of-issuing-statement|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203015938/https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Myanmar-coup-latest-UN-Security-Council-stops-short-of-issuing-statement|archive-date=3 February 2021|access-date=2 February 2021|publisher=Nikkei Asia}}</ref> နောက်ရက်များတွင် တိုင်းပြည်အနှံ့တွင် တီးခဲ့ကြသည်။ သံပုံးတီးသံနှင့်အတူ [[ဒီမိုကရေစီ]]လှုပ်ရှားမှု၏ ပြယုဂ်တစ်ခုဖြစ်သော [[ကမ္ဘာမကြေဘူး]] သီချင်းနှင့် [[အရေးကြီးပြီ|အရေးကြီးပြီ (သွေးသစ္စာ)]] သီချင်းတို့ကို သီဆို ဟစ်ကြွေးကြသည်။ မန္တလေးမြို့တွင် သံပုံးတီးသူ အယောက် ၃၀ ခန့် ဖမ်းဆီးခံရခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=30 arrested in Mandalay for pot-banging movement in protest against military coup|url=https://elevenmyanmar.com/news/30-arrested-in-mandalay-for-pot-banging-movement-in-protest-against-military-coup|access-date=6 February 2021|publisher=Eleven Media Group Co., Ltd|archive-date=19 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819062431/https://elevenmyanmar.com/news/30-arrested-in-mandalay-for-pot-banging-movement-in-protest-against-military-coup|url-status=live}}</ref> === ဆန္ဒပြပွဲများ === ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့ ညနေ ၈ နာရီ၌ အချို့သော ရန်ကုန်သားများသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အားစေလွှတ်ရန် ၁၅ မိနစ်မျှ ထွက်ရောက် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို အနုနည်းအာဏာဖီဆန်မှု တချို့ရှိလာခြင်း|url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-civil-disobedience-movement-/5762587.html|access-date=2021-02-02|website=ဗွီအိုအေ|language=my}}</ref> [[မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ|မန္တလေးစည်ပင်]]မှ အဖွဲ့ဝင် ၆ ယောက်သည် ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်တွင် လုပ်ငန်းမှထွက်ခွာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-03|title=Mandalay vice mayor, MCDC members resign|url=https://www.mmtimes.com/news/mandalay-vice-mayor-mcdc-members-resign.html|access-date=2021-02-03|website=The Myanmar Times|accessdate=9 February 2021|archivedate=8 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210208020329/https://www.mmtimes.com/news/mandalay-vice-mayor-mcdc-members-resign.html}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် [[ဆေးတက္ကသိုလ် (မန္တလေး)|မန္တလေးဆေးတက္ကသိုလ်]]ရှေ့၌ လူအယောက် ၃၀ ဆန္ဒပြခဲ့ကြရာ ဖမ်းဆီးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ဖေဖေါ်ဝါရီလ (၆) ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ လှည်းတန်းသို့ အထည်ချုပ်အလုပ်သမားများ ၃၀၀၀ ကျော် ချီတက်မှုပြုလုပ်ခဲ့ပြီးဆန္ဒပြခဲ့သည်။ ထိုမှစ၍ ဆန္ဒပြမှုသည် အရှိန်အဟုန်ဖြင့် များပြားလာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|date=2021-02-04|title=Mandalay citizens protest against Tatmadaw rule|url=https://www.mmtimes.com/news/mandalay-citizens-protest-against-tatmadaw-rule.html|access-date=2021-02-04|website=The Myanmar Times|accessdate=9 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204113803/https://www.mmtimes.com/news/mandalay-citizens-protest-against-tatmadaw-rule.html}}</ref><ref>{{Cite web|title=Four arrested in Mandalay after street protest against military coup|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/four-arrested-in-mandalay-after-street-protest-against-military-coup|access-date=2021-02-04|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် ညမထွက်ရ အမိန့် ပုဒ်မ ၁၄၄ ကိုထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထို ထုတ်ပြန်ချက်တွင် လူ ၅ ဦးထက် ပိုမစုရဟု ပါသော်လည်း အလုပ်သမားသမဂ္ဂများ၊ ကျောင်းသားသမဂ္ဂများ၊ မိဘပြည်သူလူထုများသည် ယင်းအမိန့်အာဏာကို ဖီဆန်၍ ဆက်လက်ဆန္ဒပြခဲ့သည်။ ဆန္ဒပြမှုမှာ တစ်နိုင်ငံလုံးအနှံ့ အရှိန်အဟုန် မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် လူငယ်များသည် ဆန္ဒပြနည်း အသစ်အဆန်းများကို အသုံးပြုပြီး ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆက်လက်ဆန္ဒပြခဲ့သည်။ [[လွိုင်ကော်မြို့]] ရဲတပ်ဖွဲ့မှ ရဲ အယောက် ၄၀ သည် ဆန္ဒပြ ပြည်သူများနှင့် ပူးပေါင်းခဲ့ပြီး ထိုရဲများကို ဖမ်းဆီးရန် လွှတ်လိုက်သော ရဲ ၉ ယောက်သည်လည်း ပြည်သူနဲ့ ပူးပေါင်းခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ [[ပြည်ထောင်စုနေ့]]တွင် [[မွန်ပြည်နယ်]]၊ [[မော်လမြိုင်မြို့]]ရှိ ဆန္ဒပြပွဲကို ရဲတပ်ဖွဲ့က ပစ်ခတ်နှိမ်နှင်းပြီး ဖမ်းဆီးမှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-12|title=Myanmar protests: shots heard in southeast city as police disperse crowd|url=https://www.scmp.com/news/asia/southeast-asia/article/3121563/myanmar-military-pardons-23000-prisoners-protests-rage|access-date=2021-02-12|website=South China Morning Post|language=en}}</ref><ref name="autogenerated1">{{Cite news|last=Limited|first=Bangkok Post Public Company|title=Protesters defy Myanmar junta, shots fired in Mawlamyine|work=Bangkok Post|url=https://www.bangkokpost.com/world/2067231/protesters-defy-myanmar-junta-shots-fired-in-mawlamyine|access-date=2021-02-12}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နံနက်တွင် [[မူဆယ်မြို့]]၌ လူထုအင်အား သောင်းဂဏန်းမျှ ဆန္ဒဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ဆန္ဒဖော်ထုတ်သောလူထု အတွင်းသို့ အရပ်ဝတ်ဖြင့် ဓားလက်နက်များ ကိုင်ဆောင်ထားသော လူငါးဦးသည် လူထုအား ရန်ရှာမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သောကြောင့် ဆန္ဒပြလူထုမှ ထိမ်းသိမ်းကာ ရဲဌာနသို့အပ်နှံခဲ့လေသည်။ အာဏာပိုင်များမှ ဆန္ဒပြလူထုအတွင်းသို့ သေနတ်ပစ်ဖောက် ဖြိုခွင်းမှုများရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-28|title=မူဆယ်တွင် ဆန္ဒပြလူအုပ်အတွင်းဝင်ရောက်ရောနှောကာ ဓားကိုင်ရန်ပြုသူကို လူထုမှ ဖမ်ဖမ်းဆီးပြီး ရဲလက်အပ်|url=https://www.kanbawzatainews.com/2021/02/mse.html|access-date=2021-02-28|website=ကမ္ဘောဇတိုင်း|language=my|accessdate=25 December 2021|archivedate=25 June 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200625000000/https://udn.com/news/story/121424/4659358}}</ref> [[၂၀ မတ်|မတ်လ ၂၀]] ရက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးတွင် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒထုတ်ဖော်မှုပုံစံမျိုးစုံဖြင့် ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]အတွင်း တာမွေ၊ စမ်းချောင်း၊ သာကေတ၊ ဒဂုံမြို့သစ်မြောက်ပိုင်း၊ ခရမ်း၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]အတွင်း [[ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[မတ္တရာမြို့နယ်]]၊ [[အမရပူရမြို့နယ်]]၊ [[မိုးကုတ်မြို့နယ်]]၊​ ညောင်ဦးမြို့နယ်နှင့် [[မိတ္ထီလာမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]အတွင်း ‌ဗန်းမောက် မြို့နယ် ​[[ရေဦးမြို့နယ်]]၊ [[မုံရွာမြို့နယ်]]၊ [[တန့်ဆည်မြို့နယ်]]၊ [[ကလေးမြို့နယ်]]၊ [[ပုလဲမြို့နယ်]]၊ ​[[စစ်ကိုင်းမြို့နယ်]]၊ [[ကသာမြို့နယ်]]၊ [[ကျွန်းလှမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေဘိုမြို့နယ်]]၊ [[တမူးမြို့နယ်]]၊ [[ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]တွင် [[မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်]]၊ [[မိုးညှင်းမြို့နယ်]]၊ [[ဗန်းမော်မြို့နယ်]]၊ [[နမ္မတီးမြို့]]၊ [[ဖားကန့်မြို့နယ်]]၊ [[မိုးကောင်းမြို့နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တွင် [[တောင်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[နမ့်စန်မြို့နယ်]]၊ [[တာချီလိတ်မြို့နယ်]]၊ [[ကျောက်မဲမြို့နယ်]]၊ [[ကယားပြည်နယ်]]တွင် [[လွိုင်ကော်မြို့နယ်]]၊ [[ကရင်ပြည်နယ်]]တွင် [[ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[မြဝတီမြို့နယ်]]၊ [[ကော့ကရိတ်မြို့နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]တွင် [[ဟားခါးမြို့နယ်]]၊ [[မင်းတပ်မြို့နယ်]]၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]တွင် [[မကွေးမြို့နယ်]]၊ [[ပခုက္ကူမြို့နယ်]]၊ [[အောင်လံမြို့နယ်]]၊ [[ကံမမြို့နယ်]]၊ [[မင်းဘူးမြို့နယ်]]၊ [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]တွင် [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ နေပြည်တော်တွင် [[ပျဉ်းမနားမြို့နယ်]]၊ [[မွန်ပြည်နယ်]]တွင် [[မော်လမြိုင်မြို့နယ်]]နှင့် [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]တွင် [[ပုသိမ်မြို့နယ်]]၊ ‌‌[[ဒေးဒရဲမြို့နယ်]] တို့တွင် ဆန္ဒထုတ်ဖော်ပွဲများပြုလုပ်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးတွင် ဆက်သွယ်ရေးခက်ခဲမှုများဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော်လည်း မြို့ရွာများအနှံအပြားတွင် နေ့စဉ်ဆန္ဒထုတ်ဖော်မှုများရှိခဲ့သည်။ မိုဘိုင်းဖုန်းအင်တာနတ်များ ဖြတ်တောက်ခဲ့သောကြောင့် ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်များ နှောင့်နှေးမှုများနှင့် သတင်းမရရှိမှု အခက်အခဲများရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-03-20|title=မတ် ၂၀ ရက်က အနည်းဆုံးမြို့ပေါင်း ၅၀ တွင် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြခဲ့|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/6184|access-date=2021-02-04|website=Myanmar NOW|language=my}}</ref> === ၂၀၂၀ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်ထောက်ခံမှု === ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှတဆင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံခဲ့ရသော လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များသည် အာဏာသိမ်းမှု၏ တရားဝင်မှုကို တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုခြင်း မရှိပါ။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]မှ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသူ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၇၀ ခန့်သည် ပြည်သူလူထု၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်ကို လိုက်နာရန်ကတိပြု၍ နေပြည်တော်တွင် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့ကြသည်။ <ref>[https://www.frontiermyanmar.net/en/nld-lawmakers-in-nay-pyi-taw-defy-military-take-oath-of-office/ NLD lawmakers in Nay Pyi Taw defy military, take oath of office | Frontier Myanmar<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၃၀၀ ဦးသည် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ယင်းကော်မတီသည် ပထမဦးဆုံး အွန်လိုင်းမှတစ်ဆင့်ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/amid-coup-myanmars-nld-lawmakers-form-committee-serve-legitimate-parliament.html Amid Coup, Myanmar's NLD Lawmakers Form Committee to Serve as Legitimate Parliament<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref><ref>https://apnews.com/article/myanmar-coup-politicians-a576dcd73070070877e8d567ec5e8a5c</ref> အာဏာသိမ်းအစိုးရ၏ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီတွင် ပါဝင်ရန် ကမ်းလှမ်းချက်များကို [[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]](SNLD)၊ [[လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]](DPNS)၊ [[ကရင်အမျိုးသားပါတီ]]နှင့် [[အရှိုချင်းအမျိုးသားပါတီ]]တို့က ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ငြင်းပယ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref name="autogenerated2">[https://elevenmyanmar.com/news/snld-dpns-reject-offer-to-participate-in-new-government SNLD, DPNS reject offer to participate in new government | Eleven Media Group Co., Ltd<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှုအပေါ် ကန့်ကွက်ရှုတ်ချကြောင်း၊ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများကို ထိခိုက်စေကြောင်းနှင့် နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲများပြုလုပ်ရန် တောင်းဆိုကြောင်း [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]] (KNPP)က ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် တောင်းဆိုလိုက်ကြောင်း ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |title=Karenni National Progressive Party urges NLD and Tatmadaw to negotiate {{!}} The Myanmar Times<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |url=https://www.mmtimes.com/news/karenni-national-progressive-party-urges-nld-and-tatmadaw-negotiate.html|access-date=13 February 2021 |archive-date=19 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210819063030/https://www.mmtimes.com/news/karenni-national-progressive-party-urges-nld-and-tatmadaw-negotiate.html}}</ref> === ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှု === ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုကို ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများက ဦးဆောင်၍ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။<ref>[https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/02/03/237569.html “ဖဲကြိုးနီ လှုပ်ရှားမှု”ကို ထောက်ခံကြောင်း ပြသခဲ့တဲ့ နီနီခင်ဇော်<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ဖဲကြိုးအနီရောင်သည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရခဲ့သော အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ အရောင်ဖြင့် တူညီသည်။ [[နီနီခင်ဇော်]]သည် ထင်ရှားသောအဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဆေးပညာဘွဲ့ရသူတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုကို ထောက်ခံကြောင်း သူမရဲ့ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာမှတစ်ဆင့် ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထို့နောက် မြန်မာနိုင်ငံတဝန်းရှိ ပြည်ထောင်စုအဆင့်ဝန်ကြီးဌာနမှအစပြု၍ နိုင်ငံဝန်ထမ်းအများစုသည် ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့ ပါဝင်လာခြင်းသည် အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရကို ဆန့်ကျင်ကြောင်း၊ ကန့်ကွက်ကြောင်းနှင့် အလိုမရှိကြောင်း ပြသခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ကြေးစင်တောင်ကြေးနီစီမံကိန်းမှ လုပ်သားများပါဝင်ခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် သာကေတစက်မှုဇုံရှိ အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းဝန်ထမ်းများ ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။ [[ကရင်ပြည်နယ်]] ဘားအံနည်းပညာ အထက်တန်းကျောင်းမှ ကျောင်းအုပ်ဆရာမ ဒေါက်တာဒေါ်ချိုယုမွန်ကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့မနက်ပိုင်းတွင် ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုလုပ်သောကြောင့် မြို့နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့က ဖမ်းဆီးလိုက်သည်။ ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုမှာ ပါဝင်ခဲ့တဲ့အတွက် မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးဇေထက်အောင်က သူ့ကို ပုဒ်မ ၅၀၅ ခဖြင့် တရားစွဲဆိုခဲ့ကြောင်း၊ အာမခံမပေးဘဲ ဘားအံအကျဉ်းထောင်ကို ခေါ်ဆောင်သွားကြောင်း သိရသည်။<ref>[https://www.rfa.org/burmese/news/university-headmistress-aressted-for-participating-anti-military-activities-02052021192149.html ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှု လုပ်ခဲ့လို့ ဘားအံနည်းပညာကျောင်းအုပ် အဖမ်းခံရ — မြန်မာဌာန<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများ၊ ပညာရေးဝန်ထမ်းများ၊ အင်ဂျင်နီယာများ၊ အထွေထွေဝန်ထမ်းများ၊ ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အစိုးရဝန်ထမ်းများ သည် ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်လာကြသည်။<ref>https://www.bbc.com/burmese/burma-55953458</ref> === လူမှုကွန်ရက် === မြန်မာဆယ်လီဘရစ်တီများဖြစ်ကြသော [[ပိုင်တံခွန်]]နှင့် [[ဒေါင်း (သရုပ်ဆောင်)|ဒေါင်း]]တို့သည် ပြည်သူတို့၏သပိတ်မှောက်မှုတို့ကို ထောက်ခံကြောင်း ပို့စ်များတင်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":6">{{cite web|date=3 February 2021|title=Here's who is standing up against Myanmar's coup {{!}} Coconuts Yangon|url=https://coconuts.co/yangon/news/heres-who-is-standing-up-against-myanmars-coup/|access-date=7 February 2021|publisher=Coconuts|archive-date=19 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819070043/https://coconuts.co/yangon/news/heres-who-is-standing-up-against-myanmars-coup/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=3 February 2021|title=Myanmar celebs and artists stand against the military coup|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-celebs-and-artists-stand-against-military-coup.html|access-date=7 February 2021|newspaper=The Myanmar Times|archive-date=14 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211114202939/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-celebs-and-artists-stand-against-military-coup.html|url-status=dead}}</ref> လူမှုကွန်ယက်တွင် ထင်ရှားသူများဖြစ်သော [[စိုင်းစိုင်းခမ်းလှိုင်]]နှင့် [[နေခြည်ဦး]]တို့သည် ဆန္ဒပြမှုများအပေါ် တစ်စုံတစ်ရာပြောဆိုခြင်းမရှိဘဲ ငြိမ်သက်နေခဲ့သည့်အတွက် အွန်လိုင်းထောက်ခံသူအရေအတွက်များ သိသိသာသာကျဆင်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=14 February 2021|title=Vitriol in cyberspace for celebrities who stayed silent |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/vitriol-in-cyberspace-for-celebrities-who-stayed-silent/|access-date=16 February 2021|publisher=Frontier Myanmar|archive-date=14 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210214130149/https://www.frontiermyanmar.net/en/vitriol-in-cyberspace-for-celebrities-who-stayed-silent/|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်တွင် [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဦးသန်းရွှေ]]၏သမက်ဖြစ်သူ နေစိုးမောင်သည် ဖေ့စ်ဘွတ်ပေါ်တွင် ဆန္ဒပြသူများကိုထောက်ခံကြောင်း ပို့စ်တင်ခဲ့သည်။<ref name=":9">{{cite web|title=Anti-coup mass protests take place in cities across Myanmar|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/anti-coup-mass-protests-take-place-in-cities-across-myanmar|access-date=7 February 2021|publisher=Myanmar NOW|archive-date=27 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211027061528/https://www.myanmar-now.org/en/news/anti-coup-mass-protests-take-place-in-cities-across-myanmar|url-status=live}}</ref> မြန်မာအင်တာနက်အသုံးပြုသူများသည် #SayNototheCoup၊ #RespectOurVotes၊ #HearTheVoiceofMyanmar၊ #SaveMyanmar၊ နှင့် #CivilDisobedience တို့ကိုရေးသားခဲ့ကြသည်။<ref name=":7"/><ref name=":6"/> အာဏာသိမ်းပိုက်ပြီး ၁ ရက်အကြာ "#SaveMyanmar" ကို ဖေ့စ်ဘွတ်အသုံးပြုသူပေါင်း ၃၂၅,၀၀၀ ကျော် ရေးသားခဲ့ကြသည်။<ref name=":3">{{cite web|date=2 February 2021|title=Coup sparks outcry on Myanmar social media as West ponders next step|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2021/02/02/asia-pacific/myanmar-coup-day-2/|access-date=7 February 2021|newspaper=The Japan Times|archive-date=19 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819070059/https://www.japantimes.co.jp/news/2021/02/02/asia-pacific/myanmar-coup-day-2/|url-status=live}}</ref> ဆိုရှယ်မီဒီယာအသုံးပြုသူများသည် မိမိတို့၏ပရိုဖိုင်ပုံများကို အနက်နှင့် အနီရောင်သို့ ပြောင်းလဲထားကြသည်။<ref name=":3"/> ထို့အပြင် [[မင်းအောင်လှိုင်]]၏ အရပ်အမြင့်ကိုလည်း ၄ ပေ ၈ လက်မဟု သရော်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|date=5 February 2021|title=Myanmar army chief mocked online for short stature in doctored photo|url=https://factcheck.afp.com/myanmar-army-chief-mocked-online-short-stature-doctored-photo|access-date=8 February 2021|publisher=Fact Check|archive-date=11 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210911160659/https://factcheck.afp.com/myanmar-army-chief-mocked-online-short-stature-doctored-photo|url-status=live}}</ref> ထို့အပြင် အွန်လိုင်းဆန္ဒပြသူများသည် အာရှတွင် ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုတစ်ခုအဖြစ် တွင်ကျယ်သော [[နို့လက်ဖက်ရည်မဟာမိတ်]]တွင်လည်း ပါဝင်ဆင်နွဲခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|date=4 February 2021|title=#MilkTeaAlliance has a new target brewing: Myanmar's military|url=https://www.scmp.com/week-asia/politics/article/3120526/asias-milkteaalliance-has-new-target-brewing-generals-behind|access-date=5 February 2021|newspaper=South China Morning Post|archive-date=23 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210223094651/https://www.scmp.com/week-asia/politics/article/3120526/asias-milkteaalliance-has-new-target-brewing-generals-behind|url-status=live}}</ref> === ကားပျက်လှုပ်ရှားမှုနှင့် အနှေးကားမောင်း လှုပ်ရှားမှု === ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှုပ်ထွေးသော လမ်းမများပေါ်တွင် ကားများထူးဆန်းစွာ ပျက်ကာ လမ်းပိတ်စေသည့် လှုပ်ရှားမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြကာ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့များ သွားလာခြင်းနှင့် အစိုးရဝန်ထမ်းများ အလုပ်တက်ရန် သွားရောက်ခြင်းတို့ကို အနှောက်အယှက်ဖြစ်စေခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=Protesters create gridlock in Yangon amid fears of violence|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/2/17/myanmar-un-warning-protests|access-date=18 February 2021|website=aljazeera.com|archive-date=18 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210218082425/https://www.aljazeera.com/news/2021/2/17/myanmar-un-warning-protests|url-status=live}}</ref><ref name=":38">{{cite web|title='Broken-down' cars bring Myanmar streets to standstill in coup protest|url=https://www.msn.com/en-gb/news/world/broken-down-cars-bring-myanmar-streets-to-standstill-in-coup-protest/ar-BB1dN2yl|access-date=18 February 2021|website=msn.com|archive-date=19 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210219002335/https://www.msn.com/en-gb/news/world/broken-down-cars-bring-myanmar-streets-to-standstill-in-coup-protest/ar-BB1dN2yl|url-status=live}}</ref> နောက်တစ်ရက်ဖြစ်သော ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈ ရက်နေ့တွင်လည်း လမ်းပိတ်စေရန်အတွက် ကားပျက်လှုပ်ရှားမှုနှင့် အတူ ကားများကို နှေးကွေးစွာ မောင်းနှင်ကြသည့် လှုပ်ရှားမှုကိုလည်း ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":38"/><ref>{{cite news|date=18 February 2021|title=Protesters out again in Myanmar, police use water cannon in capital|work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-idUSKBN2AI03Q|access-date=18 February 2021|archive-date=18 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210218062125/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-idUSKBN2AI03Q|url-status=live}}</ref> === အသံတိတ်သပိတ်များ === စစ်အာဏာသိမ်း တစ်နှစ်ပြည့်သည့် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာပြည်သူများက အသံတိတ်သပိတ်ကို ဆင်နွဲခဲ့ကြပြီး အပြင်မထွက်၊ ဈေးပိတ်၊ ဆိုင်ပိတ်ကာ အိမ်တွင်သာ နေခဲ့ကြရာ မြို့များရှိ လမ်းမများပေါ်တွင် လူသူကင်းမဲ့ကာ ခြောက်ကပ်နေခဲ့သည်။ စစ်အာဏာရှင်များက အသံတိတ်သပိတ်တွင် ပါဝင်သူများကို အကြမ်းဖက်မှုဥပဒေနှင့် တည်ဆဲဥပဒေများအရ အရေးယူမည်ဖြစ်ကြောင်း ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=A Year After Coup, Myanmar Is Mired in Conflict and Chaos |url=https://www.nytimes.com/2022/02/01/world/asia/myanmar-coup-anniversary-sanctions.html|date=1 February 2022 |work=NY Times |access-date=1 February 2022 |archive-date=1 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220201162544/https://www.nytimes.com/2022/02/01/world/asia/myanmar-coup-anniversary-sanctions.html|url-status=live }}</ref> လူမှုကွန်ယက်ပေါ်တွင် ထိုနေ့၌ ဆိုင်ပိတ်ကြောင်း ရေးသားကာ အသံတိတ်သပိတ်ပြုလုပ်သည့် ဆိုင်ပိုင်ရှင်များအား အရေးယူသင့်ကြောင်း တပ်မတော်ထောက်ခံသူ ဟန်ငြိမ်းဦးက သူ၏ တယ်လီဂရမ် ချန်နယ်တွင် ရေးသားဖော်ပြပြီးနောက် လူ ၂၀၀ ခန့် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar junta using social media to track its opponents |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/social-media-03032022175020.html|work=Radio Free Asia |date=3 March 2022 |language=en |access-date=16 March 2022 |archive-date=16 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220316201632/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/social-media-03032022175020.html|url-status=live }}</ref> အာဏာသိမ်း နှစ်နှစ်ပြည့်သည့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင်လည်း မနက် ၁ဝ နာရီမှ ညနေ ၃ နာရီအတွင်း အိမ်ပြင်မထွက်ဘဲ အသံတိတ်သပိတ်ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူစည်ကားစေရန် ပုဂံ၊ ညောင်ဦး၊ မကွေး၊ မန္တလေး၊ ပဲခူးမြို့များတွင် ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ဆိုင်ကယ်၊ ကားလိုင်စင်များ စစ်ဆေး ဖမ်းဆီးပြီး ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်နေ့ အသံတိတ်သပိတ်ပြုလုပ်မည့် အချိန်တွင် လာရောက်ရွေးခိုင်းခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အသံတိတ်သပိတ် မလုပ်နိုင်အောင် ကား၊ ဆိုင်ကယ် လိုင်စင်တွေ ဖမ်းဆီးနေ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/silent-strike-two-years-coup-01312023150433.html|access-date=၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> === ပန်းသပိတ် === စစ်ကောင်စီ၏ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့သူများအား ရည်စူး၍ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ပန်းဖြင့် ဂုဏ်ပြုသော ပန်းသပိတ်ကို ပြည်သူများက ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=ရန်ကုန်မှာ ပန်းသပိတ်ဆင်နွှဲ |url=https://burmese.voanews.com/a/5838331.html|access-date=၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၂ ဧပြီ ၂၀၂၁ |language=my}}</ref> ထို့အပြင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ မွေးနေ့အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့၊ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နှင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့များတွင် ပန်းပန်ခြင်း၊ ပန်းကိုင်ဆောင်ခြင်း စသည့် ပန်းသပိတ်ကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=နိုင်ငံတစ်ဝန်း ပန်းသပိတ်လုပ်လို့ ဖမ်းဆီးခံရသူ အမျိုးသမီး ( ၅၀)ခန့်ရှိပြီး၊ ၂ဦး အမှုဖွင့်ခံရ |url=https://www.bnionline.net/mm/news-100046|access-date=၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဧရာဝတီ၊ ရန်ကုန်၊ စစ်ကိုင်းနှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးများတွင် ပန်းပန်ခြင်း၊ ပန်းကိုင်ဆောင်၍ သွားလာနေသူများ၊ လူမှုကွန်ယက်တွင် ပန်းနှင့်ပတ်သက်၍ ရေးသားသူများအား စစ်ကောင်စီက ဖမ်းဆီးခဲ့ရာ လူပေါင်း ၁၃၀ ကျော် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မွေးနေ့ ပန်းသပိတ်လှုပ်ရှားမှု လူပေါင်း ၁၃၀ ကျော်ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/dassk-birthday-activists-arrested-06202023070640.html|access-date=၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |language=my}}</ref> == စစ်အစိုးရ၏ တန်ပြန်ရေးအစီအမံများ== === အင်တာနက်ဖြတ်တောက်မှု === [[၄ ဖေဖော်ဝါရီ|ဖေဖော်ဝါရီလ ၄]] ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်]]သည် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|ဖေ့စ်ဘွတ်လူမှုကွန်ရက်]]ကို "တိုင်းပြည်တည်ငြိမ်လို‌သောကြောင့်" ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်နေ့အထိပိတ်ပင်ရန် [[အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးသူ]]များကို အမိန့်ပေးခဲ့သည်။<ref name=":15">{{Cite news|last=Staff|first=Reuters|date=2021-02-03|title=Myanmar internet providers block Facebook services after government order|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-facebook-idUSKBN2A32ZE|access-date=2021-02-04}}</ref> [[မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း|MPT]] သည်လည်း [[Facebook Messenger|Facebook messenger]]၊ [[အင်စတာဂရမ်]] နှင့် [[WhatsApp]] တို့ကိုပိတ်ပင်ခဲ့သည်။ [[တယ်လီနော မြန်မာ|တယ်လီနော]]ကမူ ဖေ့စ်ဘွတ်ကိုသာ ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-03|title=Directive to block social media service|url=https://www.telenor.com/directive-to-block-social-media-service/|access-date=2021-02-04|website=Telenor Group|language=en|archive-date=5 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205103134/https://www.telenor.com/directive-to-block-social-media-service/}}</ref><ref name=":15" /> ဖေ့စ်ဘွတ်ကို ပြည်သူများ မလိုက်နာခြင်းလှုပ်ရှားမှု (Civil Disobedience Movement) ပြုလုပ်ရန်အတွက်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name=":15" /> ဖေ့စ်ဘွတ်အပိတ်ပင်ခံရသောအခါ အသုံးပြုသူများသည် [[တွစ်တာ]]သို့ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့ရာ #RespectOurVotes၊ #HearTheVoiceofMyanmar၊ #SaveMyanmar စသည်တို့ကိုရေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news|last=Potkin|first=Fanny|date=2021-02-05|title=After Facebook ban, thousands in Myanmar take to Twitter to plead #RespectOurVotes|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-twitter-idUSKBN2A5189|access-date=2021-02-06}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သည် တွစ်တာကိုပါ ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Myanmar’s new military government is now blocking Twitter and Instagram|url=https://social.techcrunch.com/2021/02/05/myanmar-military-government-is-now-blocking-twitter/|access-date=2021-02-06|website=TechCrunch|language=en-US}}{{Dead link|date=September 2023 }}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-02-05|title=Directive to block social media services Twitter and Instagram in Myanmar|url=https://www.telenor.com/directive-to-block-social-media-services-twitter-and-instagram-in-myanmar/|access-date=2021-02-06|website=Telenor Group|language=en|archive-date=5 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205103134/https://www.telenor.com/directive-to-block-social-media-services-twitter-and-instagram-in-myanmar/}}</ref> [[၆ ဖေဖော်ဝါရီ|ဖေဖော်ဝါရီလ ၆]] ရက်နေ့ နံနက်တွင် [[အင်တာနက်]]ဝန်ဆောင်မှုကို နိုင်ငံအဝှန်း ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=6 February 2021|title=Myanmar junta blocks internet access as coup protests expand|website=[[Associated Press]]|url=https://apnews.com/article/united-nations-myanmar-media-social-media-yangon-e7765d3459d386219ee1dca8ad1e089c|access-date=6 February 2021|agency=AP NEWS|archive-date=9 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109034953/https://apnews.com/article/united-nations-myanmar-media-social-media-yangon-e7765d3459d386219ee1dca8ad1e089c|url-status=live}}</ref> ထိုနေ့မှာပင် လူမှုကွန်ယက်ဝန်ဆောင်မှုများ ပြန်လည်ဖွင့်ပေးရန် ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်က တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news|date=6 February 2021|title=Facebook urges unblocking of Myanmar social media|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-facebook-idUSKBN2A60DE|access-date=7 February 2021|archive-date=19 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819063529/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-facebook-idUSKBN2A60DE|url-status=live}}</ref> ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်သည် မြန်မာအစိုးရ၏ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်ပေါ်ရှိ အကြောင်းအရာများအား ဖယ်ရှားနိုင်ရန် တောင်းဆိုမှုအခွင့်အရေးအား ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=12 February 2021|title=An Update on the Situation in Myanmar|url=https://about.fb.com/news/2021/02/an-update-on-myanmar/|access-date=18 February 2021|publisher=About Facebook|archive-date=17 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210217122159/https://about.fb.com/news/2021/02/an-update-on-myanmar/|url-status=live}}</ref><ref name=":37">{{cite web|last=Welle (www.dw.com)|first=Deutsche|title=Myanmar coup: Military hardens online censorship campaign {{!}} DW {{!}} 15 February 2021|url=https://www.dw.com/en/myanmar-coup-military-hardens-online-censorship-campaign/a-56574941|access-date=18 February 2021 |website=dw.com|archive-date=16 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210216102258/https://www.dw.com/en/myanmar-coup-military-hardens-online-censorship-campaign/a-56574941|url-status=live}}</ref> [[၇ ဖေဖော်ဝါရီ|ဖေဖော်ဝါရီလ ၇]] ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးသော်လည်း လူမှုကွန်ရက်များကို ပိတ်ပင်ထားဆဲဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|title=Internet access partially restored in Myanmar as protests grow against military coup|url=https://www.channelnewsasia.com/news/asia/internet-access-partially-restored-in-myanmar-as-protests-grow-14131802|access-date=7 February 2021|publisher=CNA|archive-date=14 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614233403/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/internet-access-partially-restored-in-myanmar-as-protests-grow-14131802|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့မှစ၍ မနက် ၁ နာရီမှ ၉ နာရီအထိ တစ်နိုင်ငံလုံး အင်တာနက် ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|last=Beech|first=Hannah|date=14 February 2021|title=Military Imposes Full Grip on Myanmar in Overnight Crackdown|newspaper=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/02/14/world/asia/myanmar-military-crackdown.html|access-date=15 February 2021|issn=0362-4331|archive-date=15 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215152313/https://www.nytimes.com/2021/02/14/world/asia/myanmar-military-crackdown.html|url-status=live}}</ref><ref name=":41">{{cite web|date=31 January 2021|title=Internet disrupted in Myanmar amid apparent military uprising|url=https://netblocks.org/reports/internet-disrupted-in-myanmar-amid-apparent-military-uprising-JBZrmlB6|access-date=15 February 2021|publisher=NetBlocks |archive-date=1 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201002842/https://netblocks.org/reports/internet-disrupted-in-myanmar-amid-apparent-military-uprising-JBZrmlB6|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်မှ ရှယ်ယာထည့်ထားသော [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ|မိုင်တဲလ်]]မှလွဲ၍ ကျန် အော်ပရေတာအများစုက [[ဝီကီပီးဒီးယား]]နှင့် အခြား ဝီကီ ဝက်ဆိုဒ်များကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref name=wikiblock>{{cite web|date=31 January 2021|title=Internet disrupted in Myanmar amid apparent military uprising |url=https://netblocks.org/reports/internet-disrupted-in-myanmar-amid-apparent-military-uprising-JBZrmlB6|access-date=25 February 2021|publisher=NetBlocks|archive-date=1 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201002842/https://netblocks.org/reports/internet-disrupted-in-myanmar-amid-apparent-military-uprising-JBZrmlB6|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်]]မြို့တစ်မြို့တည်း၌ ည ၁၂ နာရီမှ နေ့လယ် ၁၂ နာရီ အထိ အင်တာနက်ဖြတ်တောက်ခဲ့ပြီး ကျန်မြို့များအားလုံးမှာ ယခင်အတိုင်း မနက် ၁ နာရီမှ မနက် ၉ နာရီအထိသာဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။<ref name=":28">{{Cite web|date=19 April 2021|title=Myanmar junta now publishing lists of wanted journalists {{!}} Reporters without borders|url=https://rsf.org/en/news/myanmar-junta-now-publishing-lists-wanted-journalists|access-date=20 April 2021|website=RSF|language=en|archive-date=19 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210419130008/https://rsf.org/en/news/myanmar-junta-now-publishing-lists-wanted-journalists|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ ရက်နေ့မှ ၂၆ ရက်နေ့အထိ ဒေသအချို့တွင် အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုအား ပိတ်ပင်ထားခဲ့သည်။<ref name=":41"/> ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ကြိုးမဲ့ ဝိုင်ဖိုင်နည်းပညာ (Wireless broadband internet) ကို ရက်အကန့်အကတ်မရှိဖြတ်တောက်ရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=1 April 2021|title=Military Council command to cut out wireless broadband internet|url=https://www.facebook.com/ayeyarwaddytimes/posts/1853947131429946|url-status=live|access-date=1 April 2021|newspaper=Ayeyarwaddy Times|language=my|archive-date=23 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210523052130/https://www.facebook.com/login/?next=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fayeyarwaddytimes%2Fposts%2F1853947131429946}}</ref> စစ်အစိုးရ၏ အင်တာနက်နှင့် ပတ်သက်ပြီး နေ့စွဲအလိုက် စေခိုင်းမှုများကို [[တယ်လီနော မြန်မာ]] မှ ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=Directives from authorities in Myanmar - February 2021 |url=https://www.telenor.com/sustainability/responsible-business/human-rights/mitigate/human-rights-in-myanmar/directives-from-authorities-in-myanmar-february-2021/|website=Telenor Group |access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |language=en |archive-date=15 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210215082607/https://www.telenor.com/sustainability/responsible-business/human-rights/mitigate/human-rights-in-myanmar/directives-from-authorities-in-myanmar-february-2021/}}</ref> မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့ညမှ၍ နိုင်ငံတစ်ဝန်း မိုဘိုင်း အင်တာနက် ဖြတ်တောက်ထားခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့မှစ၍ ဝိုင်ဖိုင်နည်းပညာဖြင့် အင်တာနက်ဖြန့်ဝေပေးသည့် [[မြန်မာနက်]]၏ ဝန်ဆောင်မှုကိုလည်း ရက်အကန့်အသတ်မရှိ ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။ ===ဖမ်းဆီးမှုတရားစွဲခြင်းများ=== ၂၀၂၁ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင်အာဏာသိမ်းမှုနှင့် ပတ်သက်၍ လူပေါင်း ၁၅၂ ဦး ကိုထိန်းသိမ်းထားခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရသည် ထိန်းသိမ်းခံထားရသူများကို ရာဇဝတ်မှုဖြင့်တရားစွဲဆိုမှုစတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားသုံးဦးဖြစ်သော ဇူးဇူးဇန်၊ အောင်မျိုးကိုနှင့် ထူးခေါင်သော်အား [[မန္တလေးမြို့|မန္တလေး]]တွင်ဆန္ဒပြမှုများအတွက် ငြိမ်းချမ်းစွာစုဝေးခြင်းနှင့် ငြိမ်းချမ်းစွာစီတန်းလှည့်လည်ခြင်း ဥပဒေပုဒ်မ ၁၉ အရတရားစွဲဆိုခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ညီညွတ်သောတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးမောင်ကြီးအား [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[ဘားအံမြို့|ဖားအံမြို့နယ်]]တွင် ဆန္ဒပြမှုအတွက် ပြစ်မှုဆိုင်ရာပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) အရဖမ်းဆီးခြင်း၊ တရားစွဲဆိုခြင်းနှင့် ထောင်ဒဏ်နှစ်နှစ်ချမှတ်ခြင်းခံရသည်။ ကရင်ပြည်နယ် ဘားအံနည်းပညာ အထက်တန်းကျောင်းမှ ကျောင်းအုပ်ဆရာမ [[ဒေါက်တာဒေါ်ချိုယုမွန်]]ကို "အနီရောင်ဖဲကြိုး" လှုပ်ရှားမှုတွင်ပါဝင်မှုအတွက်ပြစ်မှုဆိုင်ရာပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) အရအဖမ်းခံရပြီးစွဲချက်တင်ခံခဲ့ရသည်။ [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] ခေါင်းဆောင် ဦးဝင်းထိန်အား ပုန်ကန်မှုအတွက်ပုဒ်မ ၁၂၄ (က)အရတရားစွဲဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |url=https://aappb.org/2021/02/statement-on-recent-detainees-in-relation-to-the-military-coup-news-updated-on-5-feb-2021/ |title=AAPP {{!}} Assistance Association for Political Prisoners<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |access-date=11 February 2021 |archive-date=9 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211109030251/https://aappb.org/2021/02/statement-on-recent-detainees-in-relation-to-the-military-coup-news-updated-on-5-feb-2021/ |url-status=dead }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ဦးဆောင်သောအရပ်ဘက်အစိုးရ၏ ဩစတြေးလျစီးပွားရေးပေါ်လစီအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်နှင့် Macquarie တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခ ရှော(န်) တားနဲလ် (Sean Turnell) ကိုဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-australian-adviser-aung-san-suu-kyi-detained-14126558|access-date=11 February 2021 |archive-date=6 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206110939/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-australian-adviser-aung-san-suu-kyi-detained-14126558}}</ref>အာဏာသိမ်းမှုနှင့်စပ်လျဉ်းသော ပထမဆုံးဖမ်းဆီးခံရသည့် နိုင်ငံခြားသား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်တွင်အာဏာပိုင်များက ကရင်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် [[နန်းခင်ထွေးမြင့်]]နှင့် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] ဝန်ကြီးချုပ် [[မြင့်နိုင်|ဒေါက်တာမြင့်နိုင်]]ကိုပြန်လည်ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmars-military-re-arrests-two-chief-ministers.html Myanmar’s Military Re-Arrests Two Chief Ministers<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> နန်းခင်ထွေးမြင့်သည် စစ်သားများနှင့်ပြည်သူလူထုအကြား စည်းလုံးညီညွတ်မှုရှိရန် တိုက်တွန်းသည့် အွန်လိုင်း မှတ်ချက်များကို အစိုးရမှ အခွန်နှင့် ပြည်နယ်ရန်ပုံငွေများမှ ထောက်ပံ့ခဲ့သည်ဟုပြောကြားခဲ့ပြီး ဒေါက်တာမြင့်နိုင်က လူထုအားဆန္ဒပြမှုများ ဆက်လက်ပြုလုပ်ရန် လူထုအား မိန့်ခွန်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် မြို့တော်ဝန်[[ရဲလွင်]] အပါအဝင် အနည်းဆုံးဆန္ဒပြသူ ၁၀၀ ကို မန္တလေးတွင်ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Protest crackdown begins in Myanmar, over 100 nabbed in Mandalay {{!}} The Myanmar Times<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |url=https://www.mmtimes.com/news/protest-crackdown-begins-myanmar-over-100-nabbed-mandalay.html|accessdate=11 February 2021 |archivedate=9 November 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211109190256/https://www.mmtimes.com/news/protest-crackdown-begins-myanmar-over-100-nabbed-mandalay.html}}</ref> [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[တောင်ကုတ်မြို့]]တွင် ဖေဖော်ဝါရီလ၂၈ ရက်တွင် ရခိုင် ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်ပါတီမှ ဦးကျော်ကျော်လင်းသည် “စစ်အာဏာရှင်စနစ် တိုက်ဖျက်ရေး” ဗီနိုင်းကိုင်ဆောင်၍ ဆန္ဒဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ တောင်ကုတ်မြို့ မြို့မဘောလုံကွင်းအနီးတွင် အာဏာပိုင် အဖွဲ့မှ ဦးကျော်ကျော်လင်းနှင့် မြို့ခံ ကိုသားကြီးတို့ကို ဖမ်းဆီးမှု ခံခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite web|date=2021-02-28|title=တောင်ကုတ် ALD ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင် ၁ ဦးနှင့် မြို့ခံ ၁ ဦး ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/02/28/238710.html|access-date=2021-02-28|website=ဧရာဝတီ|language=my}}</ref> စစ်ကောင်စီ အနုပညာရှင်များနှင့် သပိတ်ခေါင်းဆောင်များအား မတရားဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ မြန်မာ့အသံနှင့် မြဝတီတို့မှ ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့်တရားဆွဲဆိုသော ဝရမ်းစာရင်းကိုလည်း နေ့စဉ်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။<!-- cases between 28th Feb and 15th April. citations will be added later. --> ဧပြီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် မုံရွာလူထုသပိတ်ခေါင်းဆောင် ဦး[[ဝေမိုးနိုင်(မုံရွာ)|ဝေမိုးနိုင်]]၊ အဆိုတော် ပိုပို၊ သရုပ်ဆောင် [[ဇင်ဝိုင်း]]တို့ကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ === ပြိုင်ဘက်နိုင်ငံရေးပါတီများပါဝင်မှု=== တပ်မတော်သည် အာဏာသိမ်းမှုအပြီး ပြိုင်ဘက်နိုင်ငံရေးပါတီများကို ကမ်းလှမ်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး <ref name="autogenerated2" />ဖေဖော်ဝါရီ ၂ရက် ၂၀၂၁ တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်များထဲတွင် ဖဒိုမန်းငြိမ်းမောင် (KNU အဖွဲ့ဝင်ဟောင်း)၊ ဦးသိန်းညွန့်နှင့် ဦးခင်မောင်ဆွေ (NLD ၏ ခွဲထွက်ပါတီဖြစ်သော NDF ပါတီ ပူးတွဲတည်ထောင်သူများ) စသော အရပ်သားနိုင်ငံရေးသမားများစွာပါဝင်သည်။<ref>{{cite web|title=မန်းငြိမ်းမောင်၊ ဦးသိန်းညွန့်နဲ့ ဦးခင်မောင်ဆွေတို့ကို တပ်မတော်နေရာပေး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-coup-myanmar-new-government-02022021114403.html|access-date=2 February 2021|publisher=Radio Free Asia|language=my}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၃ ရက် ၂၀၂၁ တွင် ဒေါ်အေးနုစိန် (ဒုဥက္ကဋ္ဌ [[ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ]]) အပါအဝင် အရပ်သားနိုင်ငံရေးသမား ၅ ဦးထပ်မံပါဝင်လာခဲ့သည်။<ref name=":14">{{cite web|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ( ၁၄ / ၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၇ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်|url=http://www.dsinfo.org/node/973|access-date=4 February 2021|publisher=Tatmadaw Information Team|language=my|accessdate=8 February 2021|archivedate=7 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210307110636/http://www.dsinfo.org/node/973}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၆ ရက် တွင် ကောင်စီသို့ပါဝင်ရန် တပ်မတော်၏ကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံသည်ဟု [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]]က ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီမှာ ပါဝင်ဖို့ စစ်အစိုးရကမ်းလှမ်းချက် မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ လက်ခံ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/mup-accept-coup-council-02062021134515.html|access-date=2021-02-07|website=Radio Free Asia|language=en}}</ref> === စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့် စည်းကြပ်ခြင်း === ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ညမထွက်ရ အမိန့် ပုဒ်မ ၁၄၄ ကိုထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထို ထုတ်ပြန်ချက်တွင် လူ ၅ ဦးထက် ပိုမစုရ၊ ဆန္ဒမပြရ ဟု ပါဝင်သည်။ ===လုံခြုံရေးအင်အား အဆမတန်သုံးခြင်း=== ၂၀၂၁ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် [[နေပြည်တော်မြို့]]၊ သပြေကုန်းအဝိုင်းဆန္ဒပြပွဲကို ရဲတပ်ဖွဲ့က ပစ်ခတ်နှိမ်နင်းသည့်အတွက် ငါးယောက်ထက်မနည်း ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး ယင်းတို့အနက် လူငယ် အမျိုးသားတစ်ဦးနှင့် လူငယ် အမျိုးသမီးတစ်ဦး ဒဏ်ရာ ပြင်းထန်သောကြောင့် နေပြည်တော် ကုတင် ၁၀၀၀ ဆေးရုံတွင် အသက်လု ကုသ နေသည်။ ဒဏ်ရာရထားသည့် အမျိုးသားသည် ၂၃ နှစ်အရွယ် ကိုဆိုဝေ ဖြစ်ပြီး၊ အမျိုးသမီးသည် အသက် ၂၀ အရွယ် [[မမြသွဲ့သွဲ့ခိုင်]]တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကိုဆိုဝေမှာ သေနတ်ဒဏ်ရာကြောင့် ရင်ဘတ်ကို ထုတ်ချင်းပေါက် ပွင့်ထွက်သွားသည်။ မမြသွဲ့သွဲ့ခိုင်က ခေါင်းမှာကျည်ဆန်ထိမှန်ပြီး သေဆုံးလုနီးပါး (brain death) ဖြစ်နေကာ အထူးကြပ်မတ်ကုသဆောင်တွင် ကုသမှုခံယူနေရသည်။<ref>[https://www.rfa.org/burmese/news/police-shoot-protesters-two-serious-wound-in-naypyitaw-02092021065128.html နေပြည်တော်ဆန္ဒပြပွဲ ရဲကပစ်ခတ်လို့ လူငယ်နှစ်ယောက် အသက်အန္တရာယ်စိုးရိမ်ရ — မြန်မာဌာန<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့ ([[ပြည်ထောင်စုနေ့]]) တွင် [[မော်လမြိုင်မြို့]]၌ ရဲများသည် သေနတ်များပစ်ခတ်ခြင်းဖြင့် ဆန္ဒပြသူများကိုလူစုခွဲစေခဲ့သည်။<ref name="autogenerated1" /> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် [[မြစ်ကြီးနားမြို့]] လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးရုံကို စစ်တပ်နဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့တို့မှ ဝင်စီးထားသည်ဟု သတင်းရ၍ သွားရောက်ဝန်းရံ ဆန္ဒပြသူ ပြည်သူလူထုကိုလည်း သေနတ်၊ မျက်ရည်ယိုဗုံးများဖြင့် ပစ်ခတ်လူစုခွဲခဲ့ရာ ဒဏ်ရာရသူများလည်းရှိခဲ့သည့်အပြင် သတင်းထောက် ၅ ဦးကိုလည်းဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=မြစ်ကြီးနားမြို့ မန်ခိန်ရပ်ကွက်ရှိ ဘူးဂါးမလိလျှပ်စစ်ဓာတ်အားခွဲရုံတွင် တပ်မတော်သားများ ဝင်ရောက် နေရာယူမှုအပေါ် ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြရာမှ လူစုလူဝေးဖြစ်ပြီး လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ဖြိုခွင်းခဲ့ |url=https://news-eleven.com/article/204689|website=Eleven Media Group Co., Ltd |access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |language=my}}</ref> သို့သော် ဖမ်းဆီးခံသတင်းထောက်များကို ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀ ၌ မန္တလေးမြို့၊မဟာ‌အောင်မြေ မြို့နယ်၊သံလျက်‌မှော် အ‌နောက်စိန်ပန်းရပ်ကွက်၊မြို့ပတ်ကန်းနားလမ်းဆန္ဒပြမှုဖြစ်စဉ်တွင် ရဲနှင့်တပ်တို့၏ ပြင်းထန်သည့်ဖြိုခွင်းမှုများကြောင့် ဆန္ဒပြသူနှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး အနည်းဆုံး လူနှစ်ဆယ့်ငါးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြသည်။ ထိုဆန္ဒပြပြည်သူများသည် အစိုးရသင်္ဘောကျင်းမှ နိုင်ငံသားအာဏာဖီဆန်ခြင်းလှုပ်ရှားမှု (ရုံးမတက်ခြင်း) ကို လုပ်ဆောင်နေသော ဝန်ထမ်းများကို လာရောက်စောင့်ကြပ်ကာကွယ်ပေးသော ဒေသခံများဖြစ်ကြကာ ရဲများက အဆိုပါဝန်ထမ်းများကို အတင်းဖိအားပေးရုံးတက်ခိုင်းခြင်းမှ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့ရသည်။ လူအများကို ပြင်းပြင်းထန်ထန်ရိုက်နှက်ခဲ့ကြသည့်အပြင် ရဲနှင့်တပ်မှဖြိုခွင်းသူများသည် အများပြည်သူများကို လေးခွ၊ ကျောက်ခဲများဖြင့်ပစ်ခြင်း၊ သေနတ်များဖြင့်ပစ်ခတ်ခြင်း၊ ရေအားဖြင့် လူစုခွဲခြင်းများရှိပြီး ဖမ်းဆီးမှုများစွာလည်း ရှိခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-20|title=Two Civilians Killed by Myanmar Security Forces in Mandalay|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/two-civilians-killed-myanmar-security-forces-mandalay.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210220233737/https://www.irrawaddy.com/news/burma/two-civilians-killed-myanmar-security-forces-mandalay.html|archive-date=20 February 2021|access-date=2021-02-20|website=The Irrawaddy|language=en-US}}</ref><ref name="frontiermyanmar.net" /><ref>{{Cite news|date=20 February 2021|title=2 Myanmar protesters killed by police fire, reports say|work=[[Associated Press]]|url=https://apnews.com/article/police-yangon-myanmar-e3a1aa40effe40cd7e5a6249d86af1a8|url-status=live|access-date=20 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210220090002/https://apnews.com/article/police-yangon-myanmar-e3a1aa40effe40cd7e5a6249d86af1a8|archive-date=20 February 2021}}</ref> နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းမှ အဆိုပါဖြစ်ပျက်မှုကို တုံ့ပြန်ပြစ်တင်မှုများရှိသော်လည်း စစ်ကောင်စီ၏ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ရက်နေ့က သတင်းထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဆန္ဒပြသူများသည် အထူးသဖြင့် စိတ်ခံစားချက်ပြင်းထန်သော ဆယ်ကျော်နဲ့လူငယ်များကို အသက်ဆုံးရှုံးမှုဖြစ်နိုင်သော ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှု လမ်းကြောင်းပေါ် ရောက်စေရန် လှုံ့ဆော်နေသည်ဆိုပြီးပြောဆိုကာ ယင်းကြေညာချက်တွင် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အနိမ့်ဆုံးအဆင့်၊ အနည်းဆုံးအင်အားဖြင့် ဆောင်ရွက်နေသည်<ref>{{cite news|title= သတင်းထုတ်ပြန်ချက်|url=|work=မြန်မာ့အလင်း |page=၁-၃ |date=၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref>ဟူ၍လည်း ပကတိအခြေအနေနှင့် ပြောင်းပြန်ဖြစ်သော ပြောဆိုမှုများကို ဖော်ပြကြေညာထားသည်။<ref>{{cite news |title=ရဲတပ်ဖွဲ့ရဲ့ ဆောင်ရွက်ချက်အပေါ် မေးခွန်းထုတ်မှုတွေရှိ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/burma-56140135/page/2|work=ဘီဘီစီ (မြန်မာပိုင်း) |date=၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |quote="ဒါပေမဲ့ လက်ရှိလူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာ တွေမှာသာမက ... လုံခြုံရေးအဖွဲ့ဝင်တွေရဲ့ ပြည်သူတွေအပေါ် အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဝေဖန်မှုမြင့်တက်နေပါတယ်။" |accessdate=27 February 2021 |archivedate=9 November 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211109031754/https://www.bbc.com/burmese/live/burma-56140135/page/2}}</ref><ref>{{cite news |title=မန္တလေးဘူတာကြီးတွင် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက လုမှုကူညီရေးအသင်းကိုပစ်ခတ်မှု မေးခွန်းထုတ်စရာ |url=https://myanmar.mmtimes.com/news/151477.html|work=Myanmar Times |date=၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |accessdate=27 February 2021 |archivedate=21 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210221165400/https://myanmar.mmtimes.com/news/151477.html}}</ref><ref>{{cite web|last1=Ratcliffe|first1=Rebecca|date=22 February 2021|title=Myanmar junta warns of lethal force as crowds gather for 'five twos revolution'|url=https://www.theguardian.com/world/2021/feb/22/myanmar-junta-warns-of-lethal-force-as-protesters-gather-for-five-twos-revolution|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210222050501/https://www.theguardian.com/world/2021/feb/22/myanmar-junta-warns-of-lethal-force-as-protesters-gather-for-five-twos-revolution|archive-date=22 February 2021|access-date=22 February 2021|website=the Guardian|language=en}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ တွင် သတင်းများကတင်ပြသည်မှာ တာမွေမြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီမှခန့်အပ်သော အုပ်ချုပ်ရေးမှူးကို အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒပြသူများကို စစ်တပ်နှင့် ရဲများသည် သေနတ်များပစ်ခြင်း၊ မျက်ရည်ယိုဗုံးများသုံးခြင်းများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news|title= တာမွေမှာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအသစ် ဆန္ဒပြသူတွေကို ဖမ်းဆီးထား |url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-arrested-nearly-50-civilians-in-tamwe-yesterday-02262021060141.html|work=RFA |date=၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> ဖော်ဝါရီလ ၂၇ ၌ မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့ကြီးများဖြစ်သော ရန်ကုန်၊ မန္တလေးနှင့် မုံရွာစသည်တို့တွင် ဆန္ဒပြသူများကို ရဲတပ်ဖွဲ့က အင်အားသုံး အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းခဲ့သောကြောင့် များပြားစွာ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အဖွဲ့က သေနတ်ဖြင့်ပစ်ခတ်ခြင်း၊ မျက်ရည်ယိုဗုံးများ အသုံးပြုခြင်းအပြင် ဖြိုခွင်းမှုအတွင်း သတင်းထောက်များ အပါအဝင် ရာနှင့်ချီသောဖမ်းဆီးမှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ဤမျှပင်မကသေးဘဲ တပ်နှင့်ရဲဘက်က အရပ်ဝတ်အသွင် ဝတ်ဆင်ထားသူများသည် ဆန္ဒပြနေသော အမျိုးသမီးများကို ကိုယ်ထိလက်ရောက် ပါးရိုက်ခြင်း၊ ကန်ကြောက်ခြင်း၊ အကြမ်းဖက် ဖမ်းဆီးခြင်းများလည်း ရှိခဲ့ကြသည်။ မန္တလေးမြို့တွင်လည်း စစ်တပ်နဲ့ရဲများသည် လမ်းတစ်လျှောက်၌ ဖုန်းကင်မရာနဲ့ မှတ်တမ်းရိုက်နေသူများ၊ ကား၊ ဆိုင်ကယ်တွေ ဟွန်းတီးသူများကို သေနတ်၊ လေးခွများဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ပြီး အယောက် (၁၀၀) ကျော်ကို ဖမ်းဆီးခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news|title= ရန်ကုန်နဲ့မန္တလေး အပါအဝင် တစ်ပြည်လုံးမှာ ဆန္ဒပြသူတွေ အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/myanmar-military-crackdown-protesters-02272021051940.html|work=RFA |date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> ရန်ကုန်မြို့ မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ်၌ ဆန္ဒပြပြည်သူများအား ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက် ကူညီပေးနေသော "မွန်မြတ်စိတ်ထား လူမှုကူညီရေးအသင်း"နှင့်"ဒဂုံတက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများအရေးပေါ်ကူညီရေးအသင်း" ယာဉ်များပေါ်က ကျန်းမာရေးစေတနာ့ဝန်ထမ်းများကို မတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်နဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့က အကြမ်းဖက်ရိုက်နှက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုစေတနာ့ဝန်ထမ်းများကို သေနတ်ဒင်များ၊ နံပါတ်တုတ်များဖြင့် ရိုက်နှက်၍ ခြေထောက်များဖြင့် ကန်ကြောက်ခဲ့ကြကာ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားရုံသာမက လူမှုကူညီရေးအသင်းယာဉ်များကိုလည်း ဖျက်ဆီးခဲ့ကြသည်။<ref>[https://www.rfa.org/burmese/multimedia/north-oakkla-coup-protest-attack-03032021033928.html ကျန်းမာရေး စေတနာ့ဝန်ထမ်းတွေ အကြမ်းဖက် ရိုက်နှက်ဖမ်းဆီးခံရ]</ref> မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းအချိန်တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့အစည်းသည် [[အောင်မြေသာဇံမြို့နယ်]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]မှ အရပ်သားများကို ခဲကြည်အစစ်များဖြင့်ပစ်ခတ်ခြင်း၊ အရပ်သားပြည်သူများထံမှ သိမ်းဆည်းထားသည့် ဇိမ်ခံကားများဖြင့် လိုက်လံတိုက်ခိုက်ခြင်းတို့ကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၅ ဦးခန့် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ၈၂ လမ်းတွင် ဆန္ဒထုတ်ဖော်သော ပြည်သူများကို ကားဖြင့်တိုက်၍ ဖြိုခွင်းရာတွင် ဒဏ်ရာရရှိသူ ၂ ဦးရှိပြီး လူ ၇ ဦး ထက်မနည်း ဖမ်းဆီးခံရကာ ပြည်သူများ၏ ဆိုင်ကယ်များကို သိမ်းဆည်းယူဆောင်သွားခဲ့သည်။ ဖမ်းဆီးခံရသူများတွင် တိုင်းရင်းဆေးဆရာမတစ်ဦးနှင့် ကိုထက်ဖြိုးဝေအောင်တို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite news|title= သိမ်းဆည်းထားသည့် အရပ်သားပိုင်ကားများဖြင့် စစ်တပ်က လိုက်လံတိုက်ခိုက် |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/6179|work=Myanmar NOW |date=၂၀ မတ်လ ၂၀၂၁ |access-date=၂၀ မတ်လ ၂၀၂၁}}</ref> [[၂၉ မတ်|မတ်လ ၂၉ ရက်]] [[ဒဂုံမြို့သစ်တောင်ပိုင်းမြို့နယ်]] ၅၆ ရပ်ကွက်၊ [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]တွင် ဆန္ဒပြလူငယ်များ၏ သဲအိတ်များဖြင့် ခံတပ်ပြုလုပ်ထားသောနေရာတွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့အစည်းမှ လူ့အသက်အား အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သော ကျည်ဆန်အစစ်များဖြင့် ပစ်ခက်ခဲ့သည့်အပြင်၊ လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခက်ဖြိုခွင်းခဲ့သည်။ [[၂၉ မတ်|မတ်လ ၂၉ ရက်]] [[ဒဂုံမြို့သစ်တောင်ပိုင်းမြို့နယ်]] ၅၆ ရပ်ကွက်တွင် ကိုခင်လှိုင်(ခ)ဝေစိုးသူ (၂၇ နှစ်)၊ ကိုသက်နိုင်ထွန်း (၄၁ နှစ်)၊ ကိုနေလင်းစော (၃၇ နှစ်)၊ ကိုမျိုးကိုကိုဦး (၂၇ နှစ်)၊ ကိုကိုလွင် (၂၆ နှစ်)၊ ကိုသိန်းအောင် (၂၈ နှစ်)၊ ကိုအောင်မျိုးသန့် (၂၈ နှစ်)၊ ကိုအောင်သူ (၂၇ နှစ်)၊ ကိုဝင်းထွဋ်အောင် (၁၉ နှစ်)၊ ကိုစန်းတင့်နိုင် (၂၇ နှစ်)၊ ဖိုးလပြည့် (၂၃ နှစ်)၊ ဦးကုလား (၄၀ နှစ်)၊ ကိုကျော်သန်း (၁၉ နှစ်)၊ ကိုသားချော (၂၀ နှစ်)၊ ကိုဝင်းဦး (ပိုင်ရှင်မဲ့အလောင်း)၊ ကိုဝေဖြိုးသူ (အသက်မသိသေး)၊ ကိုမောင်ဦး (အသက်မသိသေး)တို့ ကျဆုံးမှုနှင့်အတူ ဒဏ်ရာရရှိမှုများရှိခဲ့ပြီး အတည်မပြုနိုင်သော ကျဆုံးမှုများလည်းရှိခဲ့သည်။ <ref>{{cite news|title= အာဏာရှင်ကို သေနတ်သံကြားမှ အံတုခြင်း |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/6352|work= Myanmar NOW |date=၂၀ မတ်လ ၂၀၂၁ |access-date=၂၉ မတ်လ ၂၀၂၁ }}</ref> === အများပြည်သူပိုင် အဆောက်အဦးများ၌ တပ်စွဲခြင်း === အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီဟာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့မှစတင်၍ အများပြည်သူပိုင် ဆေးရုံများ၊ တက္ကသိုလ်များ၊ အခြေခံပညာကျောင်းများနှင့် ဘုန်ကြီးကျောင်းများ၌ တပ်စွဲလာခဲ့သည်။ ထိုသို့ တပ်စွဲမှုအတွင်း ပြည်သူများကန့်ကွက်သဖြင့် အချေအတင်ဖြစ်ပွားပြီး သေဆုံးခဲ့သူများလည်းရှိခဲ့သည်။<!-- Src နှင့်ထပ်ဖြည့်ပါမည် --> === စစ်တပ်ထောက်ခံသူများ === အာဏာသိမ်းမှု မဖြစ်ပွားမီအချိန်က ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို ပျက်ပြားစေရန် ရည်ရွယ်သော စစ်တပ်ထောက်ခံသူများ၏ ဆန္ဒပြမှုများလည်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref name=":25">{{Cite web|title=Pro-military protesters hurl bricks at police car while rallying against the Union Election Commission|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/pro-military-protesters-hurl-bricks-at-police-car-while-rallying-against-the-union-election|access-date=8 February 2021|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာ ၃၀ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်ထောက်ခံသူနှင့် အမျိုးသားရေးလှုပ်ရှားသူ ၄၀၀ ခန့်သည် ကိုဗစ်-၁၉ လမ်းညွှန်ချက်များကို ချိုးဖောက်ကာ ရန်ကုန်မြို့တော်ခန်းမရှေ့တွင် စုဝေးကာ ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=Hundreds attend pro-military protest in defiance of Covid-19 restrictions|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/hundreds-attend-pro-military-protest-in-defiance-of-covid-19-restrictions|access-date=8 February 2021|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ပျော်ဘွယ်မြို့တွင် ဆန္ဒပြသူ ထောင်ချီစုဝေးခဲ့ကြကာ တပ်မတော်အလံများ ဝှေ့ယမ်းကာ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များ အငြင်းပွားစေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=Over a thousand protesters defy ban on large gatherings, army-related slogans at Mandalay rally|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/over-a-thousand-protesters-defy-ban-on-large-gatherings-army-related-slogans-at-mandalay-rally|access-date=8 February 2021|website=Myanmar NOW}}</ref> အာဏာသိမ်းပြီး နောက်တစ်ရက်ဖြစ်သော ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်ထောက်ခံသူများနှင့် အမျိုးသားရေးလှုပ်ရှားသူများက ရန်ကုန်မြို့တွင် စုဝေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news|date=2 February 2021|title=Myanmar Army Rallies Supporters, Bans Flights Through April|language=en|work=Bloomberg.com|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-02-02/myanmar-army-rallies-supporters-bans-flights-through-april|access-date=8 February 2021}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်ထောက်ခံသူက ဆူးလေဘုရားတွင် စုဝေးခဲ့ကြသည်။<ref name="frontiermyanmar.net" /> ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်နေ့တွင် စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြပွဲတစ်ခုသို့ စစ်တပ်ထောက်ခံသူအချို့က အမှတ်အသားမပါသော ကား ၁၅ စီးဖြင့် ရောက်ရှိလာကာ ရန်ရှာခဲ့ကြသည်။<ref name="vehicle">{{Cite web |title=Pro-military groups tried to disrupt anti-coup protests |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/pro-military-groups-tried-to-disrupt-anti-coup-protests |access-date=10 February 2021 |website=Myanmar NOW }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် မျိုးချစ်သံဃာငယ်များ သမဂ္ဂမှ အဖွဲ့ဝင်ရဟန်းအချို့က ကားပျက်လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်နေသော ကားများကို ဖျက်ဆီးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/one-injured-as-monks-smash-windows-of-cars-blocking-road-for-civil-disobedience-campaign|title=One injured as monks smash windows of cars blocking road for civil disobedience campaign |access-date=11 June 2021 |archive-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611205322/https://www.myanmar-now.org/en/news/one-injured-as-monks-smash-windows-of-cars-blocking-road-for-civil-disobedience-campaign|url-status=live }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်ထောက်ခံသူများက ရန်ကုန်မြို့လယ်သို့ ချီဆက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြပြီး<ref name="aapp25">{{cite web|date=25 February 2021|title=25 Feb 2021 Daily Briefing in Relation to the Military Coup|url=https://aappb.org/?p=13259|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225230425/https://aappb.org/?p=13259|archive-date=25 February 2021|access-date=26 February 2021|website=Assistance Association for Political Prisoners}}</ref><ref>{{Cite web|last=reporters|first=Associated Press|date=25 February 2021|title=Pro-military marchers attack anti-coup protesters in Myanmar|url=https://www.irishexaminer.com/world/arid-40233239.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210228153533/https://www.irishexaminer.com/world/arid-40233239.html|archive-date=28 February 2021|access-date=8 March 2021|website=Irish Examiner|language=en}}</ref> ဘေးရှိ ပြည်သူများနှင့် စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်သူများကို ဓားများ၊ တုတ်များ၊ ဂျင်ဂလိများဖြင့် တိုက်ခိုက်ရန်ရှာခဲ့သောကြောင့် လူလေးဦး ဒဏ်ရာပြင်းထန်စွာ ရရှိခဲ့ပြီး လူရှစ်ဦးမှာ ဒဏ်ရာအချို့ ရရှိခဲ့သည်။<ref name=":39" /><ref name=":40"/><ref name="aapp25" /> ===တပ်မတော်ဘက်လိုက် တန်ပြန်ဆန္ဒပြပွဲများ=== အာဏာသိမ်းပိုက်ပြီးအချိန်တွင် တပ်မတော်ထောက်ခံသူများသည် ထောက်ခံပွဲများပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":25"/> Women's Peace Network မှ ဝေဝေနုသည် ဆန္ဒပြပွဲများတွင် တပ်မတော်ထောက်ခံသူများက ဝင်ရောက်စွက်ဖက်နိုင်ကြောင်းသတိပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|last=Kirby|first=Jen|date=2021-02-08|title=Tens of thousands rise up against the coup in Myanmar|url=https://www.vox.com/2021/2/8/22272367/myanmar-protests-coup-democracy|access-date=2021-02-08|website=Vox|language=en}}</ref> ဒီဇင်ဘာ ၃၀ ရက်နေ့တွင် တပ်မ‌တော်ထောက်ခံသူ​နေ့စားအ‌ယောက် ၄၀၀ ခန့် သည် [[ရန်ကုန်မြို့တော်ခန်းမ]]ရှေ့၌ ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=Hundreds attend pro-military protest in defiance of Covid-19 restrictions|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/hundreds-attend-pro-military-protest-in-defiance-of-covid-19-restrictions|access-date=2021-02-08|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်တွင်လည်း [[ပျော်ဘွယ်မြို့|မန္တလေးတိုင်း‌၊ ပျော်ဘွယ်မြို့]]၌ အယောက် ၁၀၀၀ ခန့် သည် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=Over a thousand protesters defy ban on large gatherings, army-related slogans at Mandalay rally|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/over-a-thousand-protesters-defy-ban-on-large-gatherings-army-related-slogans-at-mandalay-rally|access-date=2021-02-08|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> ဇန်နဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်ထောက်ခံသူများသည် ရဲကားတစ်စီးကို အုတ်ခဲဖြင့်ပစ်ခဲ့သော်လည်း တစ်ဦးမျှ ဖမ်းဆီးခံရခြင်းမရှိပေ။<ref name=":25" /> ဇန်နဝါရီ ၃၀ ရက်နေ့တွင် တပ်ထောက်ခံသူအယောက် ၅၀၀ ခန့်သည် [[ရွှေတိဂုံစေတီတော်|‌ရွှေတိဂုံဘုရား]]အနီး၌ ပုန်ကန်မှုမျိုးပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-01-31|title=Pro-Tatmadaw protesters spark riot in Yangon|url=https://www.mmtimes.com/news/pro-tatmadaw-protesters-spark-riot-yangon.html|access-date=2021-02-08|website=The Myanmar Times|archive-date=27 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211027055026/https://www.mmtimes.com/news/pro-tatmadaw-protesters-spark-riot-yangon.html}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်ထောက်ခံပွဲများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news|date=2021-02-02|title=Myanmar Army Rallies Supporters, Bans Flights Through April|language=en|work=Bloomberg.com|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-02-02/myanmar-army-rallies-supporters-bans-flights-through-april|access-date=2021-02-08}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်နေ့တွင်လည်း [[ဆူးလေစေတီတော်|ဆူးလေဘုရား]]အနီး၌ ထောက်ခံပွဲပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-08|title=MYANMAR PROTESTS LIVE: Tens of thousands gathering in Yangon, demonstrations in other major cities|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/myanmar-protests-live-tens-of-thousands-gathering-in-yangon-demonstrations-in-other-major-cities/|access-date=2021-02-08|website=Frontier Myanmar|language=en-US}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့ ရန်ကုန်မြို့ဆန္ဒပြပွဲတွင် တပ်ထောက်ခံသူများသည် နံပါတ်မပါသောကားများဖြင့် ရောက်ရှိလာခဲ့ကြပြီး အကြမ်းဖက်မှုများဖြစ်ပေါ်စေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":28"/>အများစုမှာသစ်သားတုတ်များကို လျှို့ဝှက်ကိုင်ဆောင်လာခဲ့ကြပြီး အချို့မှာဒီမိုကရေစီအတွက်ဆန္ဒပြသူများနှင့် ဝင်ရောက်ရောနှောခဲ့သည်။<ref name=":28" /> ဆူးလေဘုရားလမ်းတစ်လျှောက်သည် ပြည်သူလူထု၏ ပုံမှန်ဆန္ဒပြနေရာဖြစ်သောကြောင့် ရဲတပ်ဖွဲ့များက လုံခြုံရေးအတားဆီးများဖြင့်ပိတ်ဆို့ခဲ့ကြသော်လည်း ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ တွင် တပ်ထောက်ခံပွဲကိုပြုလုပ်ခဲ့ရာတွင် ထိုအကာရံများကို ဖယ်ရှားပေးခဲ့ကြသည်။ ထိုတပ်ထောက်ခံသောသူအချို့သည် လေးခွများ၊ တုတ်များကို ပေါ်တင်ကိုင်ဆောင်ခဲ့ကြ၏ ။ ဆူးလေရှန်ဂရီလာဟိုတယ်ဘေး၌ ခြေကျင်လမ်းသွားတစ်ဦးကို တပ်ထောက်ခံသူတစ်ဦးက ဓားဖြင့်ထိုး၍ တက်ထောက်ခံသူအချို့က ခြေထောက်များဖြင့် ကန်ကျောက်ခဲ့ကြသည်။<ref name="rfaarmysupport>{{cite web|title=တပ်ထောက်ခံသူတွေက စစ်အာဏာရှင် ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြသူတွေနဲ့ မီဒီယာတွေကို ရန်ပြု |url=https://www.rfa.org/burmese/news/army-supporters-attack-in-yangon-02252021035543.html|website=RFA News |date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁|access-date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> ထို့အပြင် အဆိုပါတပ်မတော်ထောက်ခံသူများသည် အများပြည်သူကို  အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်ခြင်း၊ ပစ္စည်းများ လုယက်ခြင်းနှင့် ကားများအား ဖျက်ဆီးခြင်းများပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ မင်္ဂလာတောင်ညွှန့်မြို့နယ် ဗိုလ်မင်းရောင်လမ်း  သိမ်ဖြူမီးရထားဝင်းရှိ ပြည်သူများအား သံတုတ်များ၊ လေးခွများဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သောကြောင့် ပြည်သူအချို့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြသည်။ သတင်းရယူရန်သွားရောက်ခဲ့သော သတင်းထောက်များကိုလည်း ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဝင်များက ရန်မူခဲ့ကြသည်။ ထိုတပ်မတော်ထောက်ခံသူများထဲကအချို့သည် ကားမှန်ရိုက်ခွဲ၍ ဖုန်းခိုးယူခြင်း၊ ဈေးသည်တစ်ဦး၏ ရေသန့်၊ အအေးများကို အဓမ္မယူဆောင်ခြင်း၊ လေးခွများဖြင့်ပစ်ခတ်ခြင်း စသည်များလည်း ရှိခဲ့ကြသည်။<ref name="dvbarmysupport>{{cite web|title=စစ်တပ်ထောက်ခံဆန္ဒပြသူများက လူထုကို အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်၊ လုယက်ဖျက်ဆီးမှုများ ကျူးလွန် |url=http://burmese.dvb.no/archives/446597?fbclid=IwAR3d5VTe58Ilk9SKEbhkvH6cOqkri9Vsf5vHhan6fE_OCiZQFJTQAZMYmEc|website=DVB News |date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁|access-date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> === သတင်းမီဒီယာများ ထိန်းချုပ်ခြင်း === ====ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေမူကြမ်း==== အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရအနေဖြင့် မနှစ်သက်သောအကြောင်းအရာများကို ပိတ်ပင်နိုင်ရန်၊ အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးသူများကို ကန့်သတ်နိုင်ရန်နှင့် အချက်အလက်များကို ကြားဖြတ်ယူနိုင်ရန်တို့ကို ပြုလုပ်နိုင်သည့် ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေ(မူကြမ်း)ကို ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်က အဆိုပြုလိုက်သည်။ အဆိုပြုဥပဒေများဖော်ပြထားသည့် စာမျက်နှာ ၃၆ မျက်နှာပါ ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေ(မူကြမ်း)ကို မိုဘိုင်းဆက်သွယ်ရေးအော်ပရေတာများအားလုံးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းလိုင်စင်ရကမ္ပဏီများအားလုံးသို့ ဖြန့်ဝေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ [[ရိုက်တာသတင်းဌာန]]က ရရှိထားသော အဆိုပါဥပဒေကြမ်းမိတ္တူ၌ ၎င်းသည် ပြည်သူအား ကာကွယ်ရန်၊ နိုင်ငံ သို့မဟုတ် နိုင်ငံ၏ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသော အီလက်ထရောနစ်နည်းပညာအသုံးပြုမှုနှင့် ရာဇဝတ်မှုများကို ကာကွယ်ရန်ရည်ရွယ်သည်ဟု ဆိုသည်။ အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးသူများအနေဖြင့် ညစ်ညမ်းရုပ်ပုံစာပေကဲ့သို့သော မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့်မသင့်လျော်သော အကြောင်းအရာ၊ သို့မဟုတ် မမှန်မကန်သောသတင်းများနှင့် ကောလာဟလများ၊ စည်းလုံးမှုနှင့်တည်ငြိမ်မှုကို ပျက်စီးစေသော အမုန်းတရားဖြစ်စေသော အကြောင်းအရာများကို ဖယ်ရှားတားဆီးရမည် ဟု ဆိုသည်။ ထိုဥပဒေကြမ်းသည် လူ့အခွင့်အရေးများကို ချိုးဖောက်ရာကျမည်ဖြစ်ကြောင်း အရက်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများက ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀ တွင် ပြောသည်။ အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရသည် အတိုက်အခံများ၏စည်းရုံးသိမ်းသွင်းမှုကို တားမြစ်ရန်အတွက် ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေကြမ်းကို ရေးဆွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု အရက်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများက ဆက်လက်ပြောသည်။<ref>[http://www.mizzimaburmese.com/article/78151 ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေမူကြမ်းအသစ်က လူ့အခွင့်အရေးများကို ချိုးဖောက်ရာကျကြောင်း အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများက ဝေဖန်ပြစ်တင် | Mizzima Myanmar News and Insight<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ဆိုင်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေမူကြမ်းသည် အသေးစိတ်ဆွေးနွေးပြင်ဆင်ရန် လိုအပ်နေကြောင်း၊ အခုအချိန်အခါသည် ထိုဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းရန် အချိန်အခါကောင်း မဟုတ်ကြောင်း၊ ဥပဒေကြမ်းနှင့်ပတ်သက်၍ ကြားတွင်လုပ်ဆောင်ရမည့် အဆင့်များကို ကျော်လွန်၍ အစောတလျင်ပြဋ္ဌာန်းမည်ဆိုပါက [[မြန်မာနိုင်ငံကွန်ပျူတာအသင်းချုပ်]]နှင့် ကွန်ပျူတာအသင်းများက ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ နိုင်ငံ့အကျိုး၊ ပြည်သူတွေအကျိုးနဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကဏ္ဍအားလုံးတို့ရဲ့ အကျိုးအတွက် အသေးစိတ်ထပ်ပြီး ဆွေးနွေးပြင်ဆင်ရန်လိုအပ်ကြောင်း၊ လိုအပ်သောအထောက်အကူပြု အကြောင်းအချက်များ၊ လုပ်ငန်းစဉ်များကို အဆင့်ဆင့် မဖြစ်မနေလုပ်ဆောင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံကွန်ပျူတာအသင်းချုပ်နှင့် ကွန်ပျူတာအသင်းများအသီးသီးက ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် သဘောထားကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>[https://burmese.voanews.com/a/cyber-security-law-computer-associtations/5775863.html ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းရမယ့်အချိန်မဟုတ်ဘူးလို့ ကွန်ပျူတာအသင်းများထုတ်ပြန်]</ref> တရုတ်ပြည်[[ကူမင်း]]မြို့မှ [[ရန်ကုန်မြို့]]သို့ လေယာဉ်ပျံတစ်စင်းသည် သွားလိုက်လာလိုက်ဖြင့်ဖြစ်နေသည်ကို တွေရှိခဲ့ကြသဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံမှနည်းပညာရှင်များကို ပြည်တွင်းသို့ခေါ်ယူ၍ မြန်မာ့အင်တာနက်၌ firewall တည်ဆောက်မည်ဟူ၍ သံသယများဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်ရာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် တရုတ်သံရုံးရှေ့၌ သွားရောက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref name=":32">{{Cite news|date=2021-02-11|title=Myanmar anti-coup protesters rally at Chinese embassy|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/myanmar-politics-china-int-idUSKBN2AB0HE|url-status=live|access-date=2021-02-11}}</ref> တရုတ်သံရုံးသည် ထိုသံသယကို ကောလဟာလဟူ၍ ငြင်းပယ်ခဲ့သည်အပြင် China Enterprises Chamber of Commerce သည် ပင်လယ်စာပို့သည်ဟူ၍သာ ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-11|title=China Denies Helping Myanmar Military Regime Build Internet Firewall|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/china-denies-helping-myanmar-military-regime-build-internet-firewall.html|access-date=2021-02-17|website=The Irrawaddy|language=en-US|archive-date=16 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210216015801/https://www.irrawaddy.com/news/burma/china-denies-helping-myanmar-military-regime-build-internet-firewall.html|url-status=live}}</ref><ref name=":32" /><ref>{{Cite web|last=|first=|date=2021-02-11|title=关于中缅货运航班的情况说明|url=https://www.facebook.com/paukphawfriendship/photos/a.192320247510703/3681368825272477/|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=|website=缅甸中国企业商会|language=zh}}</ref> ==== သတင်းမီဒီယာဖြတ်တောက်မှု ==== ပုဂ္ဂလိက သတင်းရုပ်သံလိုင်းများဖြစ်သော မဇ္ဈိမသတင်းဌာနရုပ်သံလိုင်း၊ ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ([[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|DVB]])ရုပ်သံလိုင်းအပါအဝင် ရုပ်မြင်သံကြားလိုင်းအချို့ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့မှစတင်၍ [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]က ပိတ်ပင်ဖြတ်တောက်ထားခဲ့ပြီး [[မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား|နိုင်ငံပိုင်ရုပ်သံလိုင်း]]များ၊ [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား|တပ်မတော်ပိုင်ရုပ်သံလိုင်း]]များနှင့် ဖျော်ဖြေရေးရုပ်သံလိုင်းများကိုသာ ဖွင့်လှစ်ပေးထားခဲ့သည်။ သို့သော် မဇ္ဈိမသတင်းဌာနရုပ်သံလိုင်းကမူ စလောင်းမှ တစ်ဆင့်ကြည့်ရှုနိုင်ကြောင်း သူတို့၏ ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာတွင် ရေးသားဖော်ပြထားသည်။ ဖွင့်လှစ်ထားသော ရုပ်သံလိုင်းများသည် ဝါဒဖြန့်ချိရေးများနှင့် ဖျော်ဖြေရေးအစီအစဉ်များကိုသာ ထုတ်လွှင့်နေပြီး သတင်းအမှန်များကို ထိန်ချန်ထုတ်လွှင့်နေသည်။<ref>[https://cpj.org/2021/02/myanmars-military-should-lift-facebook-whatsapp-censorship-enable-news-broadcasts-following-coup/ Myanmar’s military should lift Facebook, WhatsApp censorship, enable news broadcasts following coup - Committee to Protect Journalists<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> အာဏာလုယူသည့်အစိုးရသည် [[:en:The_New_York_Times|နယူးယောက်ခ့်တိုင်းမ်း]]၊ ဝေါစထရစ်၊ သည်အီကောနောမစ်၊ ရိုက်တာနှင့် [[:en:Associated_Press|အေပီသတင်းဌာန]]များ [[ဝက်ဘ်ဆိုဒ်]]များကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်တွင် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/us-ambassador-calls-myanmar-military-restore-power-elected-government.html US Ambassador Calls for Myanmar Military to Restore Power to Elected Government<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် အာဏာိမ်း စစ်ကောင်စီသည် [[မြန်မာနောင်း]]၊ [[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|ဒီဗွီဘီ]]၊ [[မဇ္ဈိမ သတင်းဌာန|မဇ္ဈိမ]]၊ ခေတ်သစ်မီဒီယာနှင့် [[၇ ရက် နေ့စဉ်သတင်းစာ|7 Day News သတင်းမီဒီယာ]]တို့အား ထုတ်ဝေခွင့် ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။<ref>[https://www.theguardian.com/world/2021/mar/08/myanmar-un-chief-urges-release-of-trapped-protesters MAC revoked licenses of 5 media]</ref> ထိုနေ့တွင်ပင် မဇ္ဈိမမီဒီယာနှင့် မြန်မာနောင်းမီဒီယာတို့၏ ရုံခန်းများကို ဝင်ရောက်ရှာဖွေဖျက်စီးခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့မှစ၍ မိုဘိုင်း အင်တာနက်ဖြတ်တောက်လိုက်သောကြောင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်း သတင်းစီးဆင်းမှုမှာ သိသာစွာ ကျဆင်းခဲ့သည်။ ==== ကောလာဟလပျံ့နှံ့မှု ==== အင်တာနက် ပိတ်ခံထားရသော ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်ညတွင် [[SMS ဘာသာစကား|SMS]] များဖြင့် [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]လွတ်ပြီ၊ NLD ခေါင်းဆောင်များ၏ သေဆုံးမှု [[မင်းအောင်လှိုင်]]အဖမ်းခံရစသော သတင်းမှားများပျံ့နှံ့လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လွတ်ပြီဆိုသည့်သတင်းမှား ပျံ့နှံ့နေ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/dassk-release-rumor-02062021113852.html|access-date=2021-02-07|website=Radio Free Asia|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|date=2021-02-07|title=After a decade of change in Myanmar, fear of the past drives anti-coup protests|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-past-idUSKBN2A70HI|url-status=live|access-date=2021-02-07}}</ref>ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်လွတ်မြောက်လာသည့်ကောလာဟလကို တပ်မတော်ပိုင်[[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား|မြဝတီရုပ်သံ]]မှလွှင့်ခဲ့ရာ ထင်ယောင်ထင်မှားဖြစ်‌စေခဲ့ပြီး လူများသည် လမ်းများပေါ်တက်၍ မီးပန်းများဖောက်လွှတ် အောင်ပွဲခံသည်အထိဖြစ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=Myanmar coup: Tens of thousands protest and call for Aung San Suu Kyi's release despite internet being cut off|url=https://news.sky.com/story/myanmar-coup-tens-of-thousands-protest-and-call-for-aung-san-suu-kyis-release-despite-internet-being-cut-off-12211146|access-date=2021-02-07|website=Sky News|language=en}}</ref> [[အင်တာနက်]]ဝန်‌ဆောင်မှုပိတ်ခံထားရခြင်းကြောင့် သတင်းမှန်ရရှိရန်ခက်ခဲလာကာ ကောလာဟလများကိုပိုမိုပျံ့နှံ့စေခဲ့သည်။ ==== ဂျာနယ်လစ်၊ သတင်းထောက်များနှင့် ထင်ရှားသူများအား ဖမ်းဆီးခြင်း ==== ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့တွင် သရုပ်ဆောင် ရဲတိုက်ကို ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅ (က)ဖြင့် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅(က)ဖြင့် အမှုဖွင့်ခံထားရသည့် သရုပ်ဆောင်ရဲတိုက်ကို မူးယစ်ဆေးဝါးများနှင့်အတူ ဖမ်းဆီးရမိ |url=https://news-eleven.com/article/206535|work=Eleven Media Group |date=4 April 2021 |language=my |access-date=11 June 2021 |archive-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611101255/https://news-eleven.com/article/206535|url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=ဆန္ဒပြပွဲတွေမှာပါဝင်နေတဲ့ သရုပ်ဆောင် ရဲတိုက်ကို စစ်ကောင်စီ ဖမ်းဆီး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/arrested-actor-yetike-04052021052838.html|work=Radio Free Asia |date=5 April 2021 |language=my |access-date=11 June 2021 |archive-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611101244/https://www.rfa.org/burmese/news/arrested-actor-yetike-04052021052838.html|url-status=live }}</ref> ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသူများ၊ မော်ဒယ်သရုပ်ဆောင်များ ဒါဇင်ကျော်ကို အာဏာပိုင်များက ဖမ်းဝရမ်းများ ထုတ်ခဲ့သည်။ ဝရမ်းထုတ်ခံရသော ဂျာနယ်လစ်တစ်ဦးဖြစ်သူ စည်သူအောင်မြင့်က ဝရမ်းစာရင်းတွင် ပါဝင်ခြင်းအတွက် ဂုဏ်ယူရကြောင်း သူ၏ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်စာမျက်နှာတွင် ရေးသားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar protesters paint Yangon red, defying bloody army crackdown |url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/myanmar-protesters-paint-yangon-red-call-for-boycott-of-water-festival-idUSKBN2BT0MP?il=0|access-date=6 April 2021 |work=[[Reuters]] |date=6 April 2021 |archive-date=23 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210523052133/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/myanmar-protesters-paint-yangon-red-call-for-boycott-of-water-festival-idUSKBN2BT0MP?il=0|url-status=live }}</ref> ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ထင်ရှားသော သရုပ်ဆောင်၊ မော်ဒယ် ပိုင်တံခွန်ကို စစ်အစိုးရ ဆန့်ကျင်မှု၊ ဆန္ဒပြသူများအား ထောက်ခံမှုတို့ဖြင့် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ပိုင်တံခွန်နေထိုင်ရာနေရာသို့ စစ်ကားရှစ်စီးဖြင့် လာရောက်ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ပိုင်တံခွန်၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် ဖမ်းဆီးခံရစဉ် ခုခံခြင်း မရှိခဲ့ကြောင်း မိခင်ဖြစ်သူက ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="ActorModel">{{cite news |title=Myanmar actor arrested as junta hunts 120 celebrities |url=https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-actor-arrested-paing-takhon-junta-hunts-celebrities-14580362|access-date=8 April 2021 |work=[[Channel News Asia|CNA]] |date=8 April 2021 |archive-date=8 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210408043935/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-actor-arrested-paing-takhon-junta-hunts-celebrities-14580362|url-status=live |accessdate=21 February 2022 |archivedate=8 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210408043935/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-actor-arrested-paing-takhon-junta-hunts-celebrities-14580362}}</ref> Other 120 celebrities were also issued arrest warrants.<ref name="ActorModel"/> ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့အထိ ဂျာနယ်လစ်၊ သရုပ်ဆောင်၊ အဆိုတော်နှင့် လူမှုကွန်ယက်ထင်ပေါ်ကျော်ကြားသူ အနည်းဆုံး ၁၉ ဦး သည် အလိုရှိသူများ စာရင်းတွင် ပါဝင်နေကြောင်း နယ်စည်းမထား သတင်းထောက်များ အဖွဲ့က ဆိုသည်။<ref name=":28" /> ထိုနေ့ည ရှစ်နာရီခန့်တွင် ထင်ရှားသော အလှဘလော့ဂ်ဂါ ဝင်းမင်းသန်းကို စစ်ကောင်စီက အမှုဖွင့်လှစ်ပြီး နာရီပိုင်းအကြာ တောင်ကြီးမြို့ရှိ BH ဟိုတယ်တွင် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Beauty Blogger ဝင်းမင်းသန်းကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့တဲ့ BH ဟိုတယ်ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက် |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/04/07/240489.html|work=[[The Irrawaddy]] |date=2021-04-07 |language=my}}</ref><ref>{{cite news |title=Beauty Blogger ဝင်းမင်းသန်းအား တောင်ကြီးမြို့မှာ ရုံးထုတ်ခဲ့ |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/04/07/240508.html|work=The Irrawaddy |date=2021-04-07 |language=my}}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar celebrity model arrested as military targets public figures |url=https://www.theguardian.com/world/2021/apr/08/myanmar-celebrity-model-arrested-paing-takhon-military-targets-public-figures|work=The Guardian |date=2021-04-08 |language=en}}</ref> မတ်လ ၃ ရက်နေ့က ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသော ဒီဗွီဘီသတင်းထောက် မင်းညိုကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ထောင်ဒဏ် သုံးနှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။ သူ့အား ရဲက မတရားညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခံခဲ့ရသည်ဟု မိသားစုက ဆိုသည်။ စစ်အာဏာသိမ်းကာလတွင် သူသည် ပြစ်ဒဏ်ချခံရသော ပထမဆုံး သတင်းထောက် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar jails journalist for anti-coup protests coverage |url=https://www.dw.com/en/myanmar-jails-journalist-for-anti-coup-protests-coverage/a-57521198|access-date=14 May 2021 |work=[[Deutsche Welle]] |date=14 May 2021 |archive-date=14 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514024410/https://www.dw.com/en/myanmar-jails-journalist-for-anti-coup-protests-coverage/a-57521198|url-status=live }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလတွင် ဂျာနယ်လစ် သုံးဦးနှင့် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ နှစ်ဦးတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ပြေးကာ ထိုင်းနိုင်ငံတွင်းသို့ တရားမဝင် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ အကယ်၍ အပြစ်ရှိကြောင်း တွေ့ရှိပါက သူတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်ပို့ခြင်း ခံရနိုင်ကာ အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar: Journalists who fled coup face Thailand deportation |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-57067130|access-date=11 May 2021 |work=BBC News |agency=[[BBC]] |date=11 May 2021 |archive-date=11 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210511035705/https://www.bbc.com/news/world-asia-india-57067130|url-status=live }}</ref> ထိုင်းအစိုးရအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ပြေးလာသူများကို အတင်းအကြပ် ပြန်ပို့မည်မဟုတ်ကြောင်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် [[ပရာယွတ်ချန်အိုချာ]] က ကုလသမဂ္ဂ အထူးကိုယ်စားလှယ် ခရစ္စတင်း ရှဝါနာ ဘာဂီနာကို ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Thai PM: Myanmar refugees won't be forced back |url=https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2021/05/16/thai-pm-myanmar-refugees-wont-be-forced-back|access-date=16 May 2021 |work=The Star |date=16 May 2021 |archive-date=16 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210516133600/https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2021/05/16/thai-pm-myanmar-refugees-wont-be-forced-back|url-status=live }}</ref> === နေအိမ်များ ချိတ်ပိတ်ခြင်း === NUG အပါအဝင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (CRPH) နှင့် ဒေသခံ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် ဆက်စပ်နေသော နေအိမ်၊ အဆောက်အဦများ၊ အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေး ဥပဒေအရ အရေးယူဆောင်ရွက်နေသော အမှုများနှင့် ဆက်စပ်နေသော နေအိမ်၊ တိုက်ခန်းများ၊ CDM လှုပ်ရှားမှု၊ အသံတိတ်သပိတ် လှုံ့ဆော်မှုများနှင့် ဆက်စပ်နေသူများ၏ နေအိမ် အဆောက်အအုံများကို စစ်ကောင်စီက ချိတ်ပိတ်သိမ်းဆည်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှ ၂၀၂၂ ခုနှစ် မတ်လ ၇ ရက်နေ့အထိ အဆောက်အအုံအရေအတွက် ၅၃၁ လုံးကျော်ကို သိမ်းဆည်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=I. S. P. |title=နိုင်ငံအနှံ့ နေအိမ်နှင့် အဆောက်အအုံ ၅၃၁ လုံးထက်မနည်း ချိပ်ပိတ် သိမ်းဆည်းခံခဲ့ရ |url=https://www.ispmyanmar.com/burmese/2022/03/15/dm-08/|website=Institute for Strategy and Policy - Myanmar |access-date=၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=15 မတ် 2022 |archive-date=17 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220317033003/https://www.ispmyanmar.com/burmese/2022/03/15/dm-08/}}</ref> စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် ၁၃၅ လုံး၊ ရန်ကုန်တိုင်းတွင် ၁၁၆ လုံး၊ မန္တလေးတိုင်းတွင် ၈၅ လုံး၊ ဧရာဝတီတိုင်းတွင် ၄၇ လုံး၊ မကွေးတိုင်းတွင် ၃၉ လုံးတို့ဖြစ်ကာ အမှန်တကယ် သိမ်းဆည်းခံရသည့် အရေအတွက်မှာ ထို့ထက် ပိုနိုင်သည်။ ==သေဆုံးမှုများ== {{main|၂၀၂၁ မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေး၌ ကျဆုံးသွားသူများ စာရင်း}} ဆန္ဒပြမှုများ စတင်ပြီးနောက် [[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း|AAPP]] စာရင်းအရ နေ့ရက်အလိုက် သေဆုံးခဲ့မှုများ<ref name="AAPP">{{cite web|url=https://aappb.org/wp-content/uploads/2021/03/Fatality-List-for-March-29-Final-1.pdf|title=Crackdown Injury & Death List|work=[[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း]]|date=29 March 2021|url-status=live|access-date=30 March 2021}}</ref> {{Graph:Chart | width=1000 |heigh= 200 |xAxisTitle = ရက်စွဲ |xAxisAngle=-60 |yAxisTitle = သတ်ဖြတ်ခံရသော ဆန္ဒပြသူများ |type=rect |showvalues = |x=2/1,2/2,2/3,2/4,2/5,2/6,2/7,2/8,2/9,2/10,2/11,2/12,2/13,2/14,2/15,2/16,2/17,2/18,2/19,2/20,2/21,2/22,2/23,2/24,2/25,2/26,2/27,2/28,3/1,3/2,3/3,3/4,3/5,3/6,3/7,3/8,3/9,3/10,3/11,3/12,3/13,3/14,3/15,3/16,3/17,3/18,3/19,3/20,3/21,3/22,3/23,3/24,3/25,3/26,3/27,3/28,3/29,3/30,3/31,4/1,4/2,4/3,4/4,4/5,4/6,4/7,4/8,4/9,4/10,4/11,4/12 |y=0,0,0,0,0,0,0,1,0,0,0,0,0,0,1,0,0,0,1,4,0,0,0,1,0,0,0,16,0,1,26,0,4,0,2,3,1,1,10,5,12,113,31,7,9,2,15,4,12,17,7,2,17,7,141,21,14,15,5, }} အာဏာသိမ်းမှုကိုဆန့်ကျင်သည့်အနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအရပ်ရပ်တွင် ဆန္ဒပြပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့ကြသည်။ ဆန္ဒပြပွဲများတွင် ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒဖော်ထုတ်ခြင်းများ၊ ထိုင်သပိတ်ပြုလုပ်ခြင်းများစွာပါဝင်သော်လည်း အာဏာပိုင်များဘက်က အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ဖြိုခွင်းပစ်ခတ်ခဲ့ကြသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ရက် ညပိုင်းတွင်မန္တလေးမြို့ ၃၈လမ်း၌ ကားတစ်စီးဖြင့် လိုက်လံတိုက်မှုကြောင့် ကိုဦး (ခ) နပွားနှင့် ရက်တူးအောင် (ခ) မာတူး တို့သေဆုံးခဲ့ပြီး ပထမဆုံးသေဆုံးသူများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>[https://aappb.org/bu?p=13912]{{Dead link|date=March 2026 }}</ref>ဖေဖော်ဝါရီ ၉ တွင် [[မြသွဲ့သွဲ့ခိုင်]] သည် ကျည်အစစ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခံခဲ့ရကာ ဦးခေါင်းကို ကျည်ဆန်ဖောက်ဝင်ခဲ့သည်။ အသက်ရှူစက်ဖြင့် အသက်ဆက်နေရခဲ့ကာ ဆရာဝန်များက ဦးနှောက်သေဆုံးသွားကြောင်း အတည်ပြုခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉ရက်နေ့တွင် မိသားစုဝင်များက အသက်ရှူစက်ဖြုတ်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ဆန္ဒပြသူများသာမက လမ်းသွားလမ်းလာများကိုပါ လုံခြုံရေးတာဝန်ယူသူများက ကျည်ဆန်အစစ်များကိုလည်းအသုံးပြု၍ ပစ်ခတ်နှိမ်နင်းကြသောကြောင့် လူသေဆုံးမှုနှုန်းများ မြင့်မားလာခဲ့သည်။ သွေးစွန်းသောတနင်္ဂနွေဟု အမည်တွင်ခဲ့ရသော ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ တွင် လမ်းသွားလမ်းလာအပါအဝင် ဆန္ဒပြပြည်သူပေါင်း အနည်းဆုံး (၁၈) ဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။ <ref>[https://www.bbc.com/news/world-asia-56224151 In pictures: A bloody day in Myanmar's protests, BBC News]</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈၊ နံနက် ၈ နာရီခန့်တွင် [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ အောက်ကြည့်မြင်တိုင်လမ်း၊ တိုင်းပညာရေးမှူးရုံးရှေ့၌ ဆန္ဒထုတ်ဖော်ရန် စုဝေးနေသော ပညာရေးဝန်ထမ်းများအား အာဏာပိုင်တပ်ဖွဲ့မှ မျက်ရည်ယိုဗုံးများဖြင့် ရုတ်တရက် ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်း လူစုခွဲခဲ့စဉ် အသက် ၅၉ နှစ်အရွယ် အလယ်တန်းပြဆရာမ ဒေါ်တင်နွဲ့ရီ ကျဆုံးခဲ့သည်။ စုဝေးနေသော ဆရာ၊ ဆရာမ ဦးရေ ၂၀၀ ခန့် ရှိသည့် လူစုလူဝေးအား သတိပေးခြင်း တစ်စုံတစ်ရာမရှိ ရုတ်တရက်အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-28|title=မတတ်မြောက်သည့် ပညာရေးစနစ်မှ လွတ်မြောက်လိုသူ ဆရာမ၏ နောက်ဆုံးခရီး|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/5950|access-date=2021-02-28|website=MyanmarNow|language=my}}</ref> ထို့နောက် မတ် ၃ ၌ လုံခြုံရေး ရဲနှင့်စစ်သားတို့၏ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် သေဆုံးသူပေါင်း (၃၈) ဦးခန့် သေဆုံးခဲ့ရသည်။<ref>[https://www.bbc.com/news/world-asia-56265962 Myanmar sees deadliest day as 38 protesters killed]</ref> မတ်လ ၅ ရက် မန္တလေးမြို့ မြတောင်သပိတ်စစ်ကြောင်း ဖြိုခွင်းခံရချိန်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသော အသက် ၂၁ နှစ်အရွယ် ကိုနိုင်မင်းကို ရုပ်အလောင်းကို မြင်တွေ့ခွင့်မရရှိခဲ့ဘဲ မိသားစုဝင်များက ရက်လည်ဆွမ်းသွတ်ကို ပြုလုပ်ခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-03-11|title=ရုပ်အလောင်းထုတ်မပေး၍ သင်္ဂြိုဟ်ခွင့်မရဘဲ ရက်လည်ဆွမ်းသွပ်ခဲ့ရ|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/6030|website=MyanmarNow|language=my}}</ref>မတ်လ ၂၇ရက်နေ့တွင် သေဆုံးသူ ၄၂၃ဦး ရှိပြီဖြစ်သည်။ [[File:Death Cases in 2021 Myanmar protests.svg|thumb|၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းမှုအတွင်း စစ်​ကောင်စီ၏ လက်ချက်ဖြင့် ပြည်နယ်/တိုင်းအလိုက် ကျဆုံးခဲ့ရ​သောသူများ၏ အ​ခြေအ​နေပြ​မြေပုံ (ဧပြီ ၇ရက်​နေ့အထိ) {{legend|#280B0B|≥၂၀၀}} {{legend|#501616|၁၀၀-၁၉၉}} {{legend|#C83737|၅၀-၉၉}} {{legend|#DE8787|၁၀-၄၉}} {{legend|#FFD5D5|၁-၉}}]] {| class="wikitable" |+သေဆုံးသူစာရင်း (၇.၄.၂၀၂၁ အထိ)<ref>[https://aappb.org/bu?p=14199]{{Dead link|date=March 2026 }}</ref> !စဉ် !တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ် !သေဆုံးသူအရေအတွက် |- |၁ |[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] |၂၁၉ |- |၂ |[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] |၁၆၃ |- |၃ |[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] |၈၄ |- |၄ |[[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] |၂၈ |- |၅ |[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]] |၂၇ |- |၆ |[[ရှမ်းပြည်နယ်]] |၂၆ |- |- |၇ |[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] |၂၆ |- |၈ |[[ကချင်ပြည်နယ်]] |၁၃ |- |၉ |[[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] |၁၁ |- |၁၀ |[[မွန်ပြည်နယ်]] |၁၁ |- |၁၁ |[[နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]] |၄ |- |၁၂ |[[ကယားပြည်နယ်]] |၂ |- |colspan=2|စုစု​ပေါင်း |၆၁၄ |- |* | colspan="2" |''<small>အတည်မပြုနိုင်သေးသော အခြားသောသေဆုံးသူများလည်းရှိသေးသည်။</small>''<ref name=":1" /> |} ==လက်နက်ကိုင် ခုခံမှုများ== {{main|ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်}} စစ်အာဏာသိမ်း ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြမှုများကို [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်အစိုးရ]]က နှိမ်နင်းဖြိုခွင်းမှုများကို လက်တုံ့ပြန်သောအားဖြင့် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]၏ လက်နက်ကိုင် ထကြွမှုများသည် မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြားတွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Violence Escalates With Rise of 'Self-defense' Groups, Report Says |url=https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-violence-escalates-rise-self-defense-groups-report-says/6207546.html|agency=Agence France-Presse |publisher=voanews.com |date=June 27, 2021}}</ref> ==နိုင်ငံတကာမှတုံ့ပြန်မှုများ== ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် [[ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဖရန်စစ်]]သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏အခြေအနေကို ကောင်းမွန်စေရန်အတွက် ခေါင်းဆောင်များအား တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-07|title=Pope appeals to Myanmar leaders to serve the common good - Vatican News|url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2021-02/pope-angelus-appeal-myanmar.html|access-date=2021-02-16|website=www.vaticannews.va|language=en|archive-date=9 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209021759/https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2021-02/pope-angelus-appeal-myanmar.html|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်သမ္မတ [[ဂျိုး ဘိုင်ဒင်]]သည် "တစ်ကမ္ဘာလုံးက စောင့်ကြည့်နေပါသည်" ဟူ၍ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-10|title=Remarks by President Biden on the Administration's Response to the Coup in Burma|url=https://www.whitehouse.gov/briefing-room/speeches-remarks/2021/02/10/remarks-by-president-biden-on-the-administrations-response-to-the-coup-in-burma/|access-date=2021-02-16|website=The White House|language=en-US|archive-date=15 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215151325/https://www.whitehouse.gov/briefing-room/speeches-remarks/2021/02/10/remarks-by-president-biden-on-the-administrations-response-to-the-coup-in-burma/|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ၌ ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် [[အန်တိုနီရို ဂူတာရက်စ်]] (အန်တောညူ ဂူတဲရိရှ်) (António Guterres) က မြန်မာနိုင်ငံတွင်ဖြစ်ပေါ်နေသည့် အခြေနေများကို အလွန်စိုးရိမ်သောကရောက်ရကြောင်း ကြေညာချက်တစ်ခုထုတ်ပြန်ခဲ့ကာ မြို့ကြီးများတွင် သတင်းများအရ တင့်ကားများထပ်တိုးချထားခြင်းနှင့် အင်အားအဆမတန်သုံးစွဲခြင်းတို့ကိုလည်း အထူးအလေးပေးပြောဆိုသွားသည်။<ref name=":36">{{Cite web|title=Violence, Intimidation, Harassment by Myanmar Security Personnel Unacceptable, Secretary General Says, Also Expressing Concern over Restrictions on Internet {{!}} Meetings Coverage and Press Releases|url=https://www.un.org/press/en/2021/sgsm20581.doc.htm|access-date=17 February 2021|website=www.un.org|archive-date=17 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210217062628/https://www.un.org/press/en/2021/sgsm20581.doc.htm|url-status=live}}</ref> ထို့နောက် မြန်မာစစ်တပ်နှင့်ရဲများကို လူအများ ငြိမ်းချမ်းစွာစုရုံးဆန္ဒပြနေမှုအပေါ် လေးစားရန်တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး ဆန္ဒပြသူများသည် လက်စားချေတုံ့ပြန်ခံရသူများ မဖြစ်စေရန်လည်း သေချာစွာပြောဆိုသွားခဲ့သည်။<ref name=":36" /> လုံခြုံရေးစောင့်ကြပ်သောသူများ၏ အကြမ်းဖက်ခြင်း ခြိမ်းခြောက်ခြင်းနှင့် အနှောက်အယှက်ပေးခြင်းတို့ကိုဖော်ပြထားသော သတင်းထုတ်ပြန်ချက်များသည် လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိဟူ၍လည်း ထပ်လောင်းပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name=":36" /> ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ တွင် စင်္ကာပူလွှတ်တော်၌ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဗစ်ဗီယန် ဘာလာခရစ်ရှန်ကလည်း ဆန္ဒပြပွဲများတွင် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားခြင်းများ၊ ဝန်ထမ်းများကိုဖမ်းဆီးခြင်း၊ အင်တာနက်အမှောင်ချခြင်း မြို့ပေါ်လမ်းများ၌ သံချပ်ကာ(တင့်)ကားများနှင့် တပ်များချထားမှုတို့ကို စိုးရိမ်ကြောင်းနှင့် ကန့်သတ်ချုပ်ချယ်မှုများကို အတတ်နိုင်ဆုံးလျှော့ချဆောင်ရွက်ရန် အာဏာပိုင်များကို တိုက်တွန်းသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=Staff|first=Reuters|date=16 February 2021|title=Singapore says Myanmar situation 'alarming', but no need for broad sanctions|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-singapore-idUSKBN2AG0EC|access-date=17 February 2021|archive-date=16 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210216082237/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-singapore-idUSKBN2AG0EC|url-status=live}}</ref> ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းဝန်ကြီးချုပ် [[ဘောရစ် ဂျွန်ဆင်]]က အာဏာသိမ်းမှုကို ရှုံ့ချခဲ့၍ "မြန်မာပြည်သူပြည်သားများနှင့် အတူတကွရပ်တည်ပါသည်" ဟူ၍ ၎င်း၏တွစ်တာတွင် ရေးသားခဲ့ကာ ဆက်လက်ပြီး အာဏာသိမ်းယူမှုအတွက် တာဝန်ရှိသူများသည် တာဝန်ခံရမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=16 February 2021|title=Boris Johnson says charges against Aung San Suu Kyi are ‘fabricated’|url=https://www.independent.co.uk/news/world/asia/boris-johnson-aung-san-suu-kyi-myanmar-coup-b1803085.html|access-date=17 February 2021|website=The Independent|language=en|archive-date=17 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210217062621/https://www.independent.co.uk/news/world/asia/boris-johnson-aung-san-suu-kyi-myanmar-coup-b1803085.html|url-status=live}}</ref> မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းမှ ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီ တံခါးပိတ်အစည်းအဝေးတစ်ရပ်ကို အရေးပေါ်ခေါ်ယူခဲ့သည်။ ထိုအစည်းအဝေးသို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုရေးကော်မတီ၏ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာအထူးကိုယ်စားလှယ် ဒေါက်တာ ဆာဆာမှလည်း အဆောတလျင် အရေးယူပေးရန် တိုက်တွန်းချက် ၄ ချက်ပါသော စာတစ်ဆောင်ကို ပေးပို့ခဲ့သည်။ ထိုအချက်များအနက်တစ်ခုမှာ "ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် အလို့ငှာ တာဝန်ယူခြင်း" ([[:en:Responsibility_to_Protect|Responsibility to Protect - R2P]]) ကိုခေါ်ယူရန်ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>[https://facebook.com/story.php?story_fbid=267470051510526&id=101472478110285&_rdr Dr. SaSa letter to UNSC]</ref> === နောက်ဆုံး အခြေအနေ === 2024 ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နွေဦးတော်လှန်ရေးသည် 2021 ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အာဏာသိမ်းခဲ့သော စစ်အာဏာရှင်ကို ဆန့်ကျင်သည့် ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲတစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပါသည်။ ခုခံမှုကို အဓိကအားဖြင့် တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်ရေး အစိုးရ (NUG) နှင့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့များ (EAOs) တို့က ဦးဆောင်ပြီး မဟာမိတ်များ ဖွဲ့စည်းကာ စစ်ဆင်ရေး 1027 နှင့် စစ်ဆင်ရေး 1111 ကဲ့သို့သော ညှိနှိုင်း စစ်ရေး စစ်ဆင်ရေးများ စတင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ စစ်ဆင်ရေးများသည် စစ်အစိုးရ၏ ထိန်းချုပ်မှု သိသိသာသာ အားနည်းသွားသည့် စစ်ကိုင်းနှင့် ချင်းပြည်နယ်များကဲ့သို့ ဒေသများတွင် ခုခံရေး အတွက် သိသာထင်ရှားသော နယ်မြေ အမြတ်အစွန်းများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဤအောင်မြင်မှု အနိုင်ရနိုင်မှု အခြေအနေသည် ရှုပ်ထွေးနေဆဲဖြစ်သည်။ စစ်အာဏာရှင်များ ဘက် တွင်အ င်အား ပြတ်လပ်မှုနှင့် စိတ်ဓာတ်နိမ့်ကျမှုကို ဆက်လက်ရင်ဆိုင်နေရပြီး အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဘက်ပြောင်းလာစေသည်။ သို့သော်လည်း ခုခံမှုတွင် ပါဝင်သည့် မတူကွဲပြားသော အုပ်စုများကြား ပိုမိုစည်းလုံးညီညွတ်မှု လိုအပ်မှုနှင့် နိုင်ငံတကာ သံတမန်ရေးအရ အထီးကျန်ဖြစ်နိုင်ခြေ အပါအဝင် စိန်ခေါ်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ စစ်အစိုးရ၏ နေ့ရက်များကို ရေတွက်နိုင်သည်ဟု အချို့က ယုံကြည်ကြသော်လည်း ဒီမိုကရေစီ မြန်မာနိုင်ငံသို့ သွားရာလမ်းသည် မသေချာမရေရာမှုများဖြင့် ပြည့်နှက်နေဆဲဖြစ်ပြီး စစ်အစိုးရခေတ်လွန် အသွင်ကူးပြောင်းရေး အလားအလာအတွက် ဂရုတစိုက် စီစဉ်ရန် လိုအပ်သည် ==ဓာတ်ပုံများ== <gallery> File:Protest against military coup (9 Feb 2021, Hpa-An, Kayin State, Myanmar) (9).jpg | ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံမြို့တွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်နေ့က ဆန္ဒပြနေကြစဉ် File:Protesters riding Motorcycles in Mandalay after 2021 Myanmar coup.jpg|thumb|[[မန္တလေး ဘူတာကြီး|မန္တလေးဘူတာကြီး]]အနီးတွင် မော်တော်ဆိုင်ကယ်များဖြင့် ဆန္ဒထုတ်ဖော်နေကြစဉ် File:Demo myanmar 2021.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြခြင်း File:Free Our Leaders.jpg|thumb|ကျွန်ုပ်တို့၏ ခေါင်းဆောင်များကို လွှတ်ပေးပါ File:Respect Our Votes.jpg|thumb|ကျွန်ုပ်တို့၏ ဆန္ဒမဲကို လေးစားပါ File:We want our leader free Daw Aung San Su Kyi.jpg|thumb|ကျွန်ုပ်တို့၏ခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ပြန်လွှတ်ပေး File:Civil Disobedience in Myanmar 2021.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံတွင်ဆန္ဒပြနေခြင်း File:2021 Civil Disobedience at Hledan Center.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ်လှည်းတန်းစင်တာ၌ ဆန္ဒပြနေကြခြင်း File:Civil Disobedience under Hleden Bridge.jpg|thumb|လှည်းတန်းဂုံးကျော် တံတားအောက်၌ ဆန္ဒပြ File:Civil Disobedience under Hleden Bridge 2021.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် လှည်းတန်းတံတားအောက်၌ ဆန္ဒပြ File:Three-finger salute.jpg|thumb|လက်သုံးချောင်းဖြင့် ဆန္ဒပြုသည် File:2021 Civil Disobedience at Hledan.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် လှည်းတန်း၌ ဆန္ဒပြ File:Civil Disobedience at Hleden Myanmar.jpg|thumb|လှည်းတန်း မြန်မာတွင် ဆန္ဒပြ File:Protesters in South Dagon Township, Yangon.jpg|thumb|တောင်ဒဂုံမြို့နယ် မြန်မာတွင် ဆန္ဒပြ File:Go To Sule.jpg|thumb|ဆူးလေသို့ချီတက် File:Let's go sule.jpg|thumb|ဆူးလေသို့ ချီတက်ကြစို့ File:Civil Disobedience on Pyay Road.jpg|thumb|ပြည်လမ်းပေါ်၌ ဆန္ဒပြနေခြင်း File:2021 Civil Disobedience Pyay Rd.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် ပြည်လမ်းပေါ်တွင်ဆန္ဒပြ File:CDM Myanmar.jpg|thumb|မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်သူ့ဆန္ဒထုတ်ဖော် File:2021 CDM Myanmar.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြ File:CDM Myanmar 2021.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံဆန္ဒပြခြင်း File:To Free Daw Aung San Su Kyi.jpg|thumb|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်လွတ်မြောက်ရေးအတွက် File:Civil Disobedience myanmar 2021.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒထုတ်ဖော် File:2021 Myanmar protests Mandalay 4.jpg|thumb|အာဏာသိမ်းစစ်​ခေါင်း​ဆောင်အား ​လှောင်​ပြောင်ထား​သောပုံ File:Protest against military coup (9 Feb 2021, Hpa-An, Kayin State, Myanmar) (3).jpg|ကရင်ပြည်နယ် ဘားအံမြို့တွင် ၉ ရက် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပညာရေးဝန်ထမ်းများ ဆန္ဒပြနေသောပုံ File:Protest against military coup (9 Feb 2021, Hpa-An, Kayin State, Myanmar) (2).jpg|ကရင်ပြည်နယ် ဘားအံမြို့တွင် ၉ ရက် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပညာရေးဝန်ထမ်းများ ဆန္ဒပြနေသောပုံ File:Our Legitimate Government CRPH.jpg|ကျွန်ုပ်တို့၏တရားဝင်အစိုးရ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် </gallery> == အခြားဖတ်ရန် == * [[၈၈၈၈ အရေးအခင်း (ရှစ်လေးလုံး)]] * [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]] * [[တပ်မတော်အစိုးရ (၂၀၂၁)]] * [[အောင်ဆန်းစုကြည်]] ==မှတ်စု== {{notelist}} == ကိုးကား == {{reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * {{Facebook|civildisobediencemovement2021|Civil Disobedience Movement}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဆန္ဒပြပွဲများ]] __NOTOC__ 83ro87o1xgx3w3njd9drnfe2l1lpxkx 1042049 1042047 2026-07-04T04:37:48Z ~2026-38097-56 145187 /* */ 1042049 wikitext text/x-wiki {{About|ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြပွဲများအကြာင်းဖြစ်သည်။|လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးကို အကြောင်းကို ဖတ်ရှု့လိုပါက|ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်}}{{Infobox civil conflict | title = ၂၀၂၁ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ဆန္ဒပြမှုများ </br> (2021 Burma's Demonstration) | image = {{Photomontage | photo1a = 2021 Myanmar Protest in Hleden.jpg | photo2a = Wigging to myanmar military.jpg | photo2b = Three-finger salute.jpg | photo3a = Human chain demonstration in Yangon, Myanmar (8 February 2021).jpg | photo3b = Myanmar military is worse.jpg | position = centre | size = 280 | color = #F5F5F5 | border = 0 | color_border = white | spacing = 3 | foot_montage = }} | caption = ''အပေါ်မှ နာရီလက်တံအတိုင်း:'' {{hlist | <!-- 1 -->ရန်ကုန်မြို့၊ လှည်းတန်း၌ ဆန္ဒပြကြစဉ် | <!-- 2b -->လက်သုံးချောင်းထောင်ခြင်းဖြင့် ဆန္ဒပြနေကြပုံ| <!-- 3b -->"စစ်တပ်ကပိုဆိုး"| <!-- 3a -->ကမာရွတ်မြို့နယ်၌ ဆန္ဒပြနေကြစဉ် | <!-- 2a -->ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အားရှုတ်ချ၍ NLD အလံလွှင့်နေပုံ}} | date =၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ – ယနေ့ | place = မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း | coordinates = | causes = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်းပိုက်ခံရမှု]] | status = *နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစိုးရမှ ဆန္ဒပြမှုများအား အင်အားသုံးဖြိုခွဲ *နိုင်ငံတစ်ဝန်း မိုဘိုင်းနှင့် ဝိုင်ဖိုင်အင်တာနက်ပြတ်တောက်နေ *အရေးပေါ် အခြေအနေအား ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ အထိ သက်တမ်းတိုး<ref name="NPR Prime Minister">{{cite news |title=Myanmar's Military Leader Declares Himself Prime Minister And Promises Elections |url=https://www.npr.org/2021/08/02/1023782084/myanmar-military-leader-prime-minister-elections |access-date=10 August 2021 |work=[[Associated Press]] |agency=[[NPR]] |date=2 August 2021}}</ref> *[[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|လက်နက်ကိုင် ခုခံတော်လှန်မှုများ ဖြစ်ပွား]] | goals = * နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး[[မင်းအောင်လှိုင်]]နှင့် အာဏာသိမ်းအစိုးရ ပြုတ်ကျရေး * နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်၊ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် အခြားဖမ်းဆီးခံရသူ ခေါင်းဆောင်များအား ပြန်လွှတ်ပေးရေး * ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို အသိမှတ်ပြုရေး * [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|ရွေးကောက်ခံ]] လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ လွှတ်တော်ဖွဲ့စည်း၍ တရားဝင်အစိုးရအသစ် ဖွဲ့နိုင်ရေး * ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဖျက်သိမ်းရေး၊ ပြည်သူ့ဆန္ဒနှင့်ကိုက်ညီသော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအသစ် ပေါ်ထွန်းရေး * ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုတည်ဆောက်ရေး | result = | methods = *ဆန္ဒပြခြင်း *သပိတ်မှောက်ခြင်း *[[အာဏာဖီဆန်ရေး ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှု|အာဏာဖီဆန်ခြင်း]] | side1 = {{flagicon image|Three Finger Salute Flag.svg}} '''ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြသူများ:''' <br> (ခေါင်းဆောင်မရှိ) *အာဏာဖီဆန်ရေးပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှု *ကျောင်းသား/သူများ *အလုပ်သမားသမဂ္ဂများ ---- {{flagicon|Myanmar}} '''[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့]]''' (NUG) * {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] '''ပံ့ပိုးသူများ:''' *{{flagicon image|Flag of National League for Democracy.svg}} [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]] * [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ]] | side2 = '''{{flagicon image|Flag of Myanmar.svg}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ(SAC)]]''' *{{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] ** {{flagicon image|Army Flag of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)]] ** {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့]] '''ပံ့ပိုးသူများ:''' *{{flagicon image|Flag of the Union Solidarity and Development Party.svg}} [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] <ref>{{Cite web|last=Bodea|first=Malina|date=2021-02-28|title=Myanmar’s Military-Led Coup: A Stop Sign On The Path To Democracy|url=https://theowp.org/myanmars-military-led-coup-a-stop-sign-on-the-path-to-democracy/|access-date=2021-03-01|website=The Organization for World Peace|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|last=Limited|first=Bangkok Post Public Company|title=Down but not out|work=Bangkok Post|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2076091/down-but-not-out|access-date=2021-03-01}}</ref> *{{flag|Russia}} *{{flag|China}}<ref>https://www.businessinsider.com/china-russia-block-un-security-council-condemn-myanmar-coup-2021-2</ref>(စွပ်စွဲချက်) * တပ်မတော်ထောက်ခံသူများ၏ တန်ပြန်သပိတ်များ | leadfigures1 = '''ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြသူများ:'''<br>ဦးဆောင်သူမရှိ '''NUG:'''<br>{{flagdeco|MYA}} [[ဒူဝါလရှီးလ]]<br>{{nowrap|{{flagdeco|MYA}} [[မန်းဝင်းခိုင်သန်း]]}}<br>{{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ရည်မွန်]] | leadfigures2 = {{plainlist|'''SAC:''' * {{flagicon image|Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} [[မင်းအောင်လှိုင်]] * {{flagicon image|Deputy Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] * {{flagdeco|Myanmar}}[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] * {{flagicon image|Flag of the Ministry of Defense (Myanmar).svg}} [[မြထွန်းဦး]] *{{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[ရာပြည့်]]}} | detentions = ၁၉,၄၄၇ ([[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း|AAPP]] အရ)<ref name="aappb"/> | fatalities = ၄,၀၅၆ ([[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း|AAPP]] အရ)<ref name="aappb">[https://aappb.org ASSISTANCE ASSOCIATION FOR POLITICAL PRISONERS (BURMA)]</ref><br>{{nowrap|ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၈၉ ဦးနှင့် စစ်သား ၁၆ ဦး}}<br>{{nowrap|၂၀၂၁ မေ ၂၃ ([[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|SAC]] အရ){{efn|One police officer was killed while participating in the protests<ref>{{cite news |last1=Yildiz Faruk |first1=Omer |title=Myanmar: 6 cops dead as protesters attack police post |url=https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/myanmar-6-cops-dead-as-protesters-attack-police-post/2197343 |access-date=4 April 2021 |agency=[[Anadolu Agency]] |date=4 April 2021 |archive-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210404013606/https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/myanmar-6-cops-dead-as-protesters-attack-police-post/2197343 |url-status=live}}</ref> and is also included in the AAPP count of killed protesters.<ref>{{cite web|url=https://aappb.org/wp-content/uploads/2021/04/Fatality-List-for-April-4-2021-English-finalSM-1-1.pdf|title=Crackdown Injury & Death List|work=[[Assistance Association for Political Prisoners]]|date=4 April 2021|url-status=live|access-date=5 April 2021|archive-date=23 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210523052129/https://aappb.org/wp-content/uploads/2021/04/Fatality-List-for-April-4-2021-English-finalSM-1-1.pdf}}</ref>}}<ref name="surges">{{cite web|url=https://www.yahoo.com/news/fighting-flares-myanmar-town-chinese-071047678.html|title=Fighting surges in Myanmar's growing anti-junta conflict|last=Staff|date=23 May 2021|website=[[Reuters]]|access-date=23 May 2021|archive-date=23 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210523222717/https://www.yahoo.com/news/fighting-flares-myanmar-town-chinese-071047678.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.france24.com/en/live-news/20210429-myanmar-air-bases-come-under-rocket-fire |title=Myanmar air bases come under rocket fire |date=29 April 2021 |access-date=4 May 2021 |archive-date=29 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429135040/https://www.france24.com/en/live-news/20210429-myanmar-air-bases-come-under-rocket-fire |url-status=live}}</ref>}}}} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} {{မြန်မာ့ ဒီမိုကရေစီအရေး လှုပ်ရှားမှုများ}} '''၂၀၂၁ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ဆန္ဒပြမှုများ'''<ref>{{cite web |title=နွေဦးတော်လှန်ရေး မှတ်တမ်းဝင် သူရဲကောင်းများ |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/5885 |website=Myanmar NOW |access-date=၁၁ မတ် ၂၀၂၁ |language=my}}</ref><ref>{{cite web |title=မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေးနဲ့ နိုင်ငံတကာ အကူအညီ |url=https://burma.irrawaddy.com/article/2021/03/05/239001.html |website=ဧရာဝတီ |access-date=၁၁ မတ် ၂၀၂၁ |date=5 မတ် 2021}}</ref>သည် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူပြီး]]နောက် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဆန္ဒပြမှုများဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.usnews.com/news/world/articles/2021-02-03/anti-coup-protest-on-streets-of-myanmars-second-city|title=Anti-Coup Protest on Streets of Myanmar's Second City|agency=US News|date=၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref>ဆန္ဒပြမှုများသည် အကြမ်းမဖက် ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web|date=2021-02-03|title=Myanmar adopts nonviolent approach to resist army coup|url=https://arab.news/w5msa|access-date=|website=Arab News|language=en}}</ref>အင်တာနက်မှတစ်ဆင့် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်]]၊ [[တွစ်တာ]] စသောလူမှုကွန်ယက်များတွင် ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခြင်း၊ နေ့စဉ် သံပုံးတီးခြင်း၊ ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှု၊ အာဏာဖီဆန်ခြင်းလှုပ်ရှားမှု၊စစ်အစိုးရယန္တရားအားယိုယွင်းပျက်စီး​စေခြင်း(CDM)၊ လက်သုံးချောင်းထောင်၍ စီတန်းလှည့်လည်မှု စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ဆန္ဒပြသူများသည် အထိန်းသိမ်းခံရသော နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ နိုင်ငံရေးပါတီဖြစ်သော [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]]အရောင်ဖြစ်သော အနီရောင်ကို အဓိကထား၍ အသုံးပြုကြသည်။<ref>{{cite web|last=CNN|first=Carly Walsh and Akanksha Sharma|title=Protests break out in Myanmar in defiance of military coup|url=https://www.cnn.com/2021/02/06/asia/protests-myanmar-military-coup-intl-hnk/index.html|access-date=|website=cnn.com}}</ref> [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း]]ကာလတွင် ထင်ရှားခဲ့သော "[[ကမ္ဘာမကြေဘူး]]"သီချင်းသည် ဆန္ဒပြသီချင်းအဖြစ် ပြန်လည်သက်ဝင်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=6 February 2021|title=Myanmar restaurant in Bangkok promotes anti-coup activity|url=https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-myanmar-coronavirus-pandemic-bangkok-thailand-a3759daec75ab8d6104c7e86becc07c2|access-date=8 February 2021|website=AP NEWS|archive-date=14 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210214073402/https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-myanmar-coronavirus-pandemic-bangkok-thailand-a3759daec75ab8d6104c7e86becc07c2|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 February 2021|title=Resistance to coup grows despite Myanmar's block of Facebook|website=[[Associated Press]]|url=https://apnews.com/article/myanmar-blocks-facebook-08ce7dd971655e839d6a81e7391d9e4f|access-date=8 February 2021 |agency=AP NEWS|archive-date=15 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215204950/https://apnews.com/article/myanmar-blocks-facebook-08ce7dd971655e839d6a81e7391d9e4f|url-status=live}}</ref><ref name=":23">{{cite web|date=9 August 2018|title=Songwriter Who Provided "Theme Song" to 8888 Uprising Finally Honored|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/songwriter-provided-theme-song-8888-uprising-finally-honored.html|access-date=4 February 2021|magazine=The Irrawaddy|archive-date=22 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210222024548/https://www.irrawaddy.com/news/burma/songwriter-provided-theme-song-8888-uprising-finally-honored.html|url-status=live}}</ref> ဆန္ဒပြသင်္ကေတအဖြစ် [[:en:Three-finger salute (pro-democracy)|လက်သုံးချောင်းထောင်]]ခြင်းကိုလည်း အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news|date=5 February 2021|title=Myanmar blocks Facebook as resistance grows to military coup|newspaper=ABC News|url=https://www.abc.net.au/news/2021-02-05/myanmar-blocks-facebook-as-resistance-grows-to-military-coup/13124148|access-date=5 February 2021|publisher=ABC News (Australia)|archive-date=8 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210208220741/https://www.abc.net.au/news/2021-02-05/myanmar-blocks-facebook-as-resistance-grows-to-military-coup/13124148|url-status=live}}</ref> ကြီးထွားလာနေသော ဆန္ဒပြမှုများကို တုံ့ပြန်ရန်အတွက် စစ်အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင်များသည် တန်ပြန်အစီအမံများစွာကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ အင်တာနက်နှင့် လူမှုကွန်ယက်များ ပိတ်ပင်ခြင်း၊ သတင်းအမှောင်ချခြင်း၊ ဆန္ဒပြသူများအား ပုဒ်မများတပ်ကာ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်း၊ နိုင်ငံတော်ပိုင်သတင်းဌာနများမှ ၎င်းတို့ဘက်ယိုင်းသောသတင်းများ ထုတ်လွှင့်ခြင်း၊ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]တွင် ရွေးကောက်ခံထားရချင်းမရှိသောပါတီများအားထည့်သွင်းချင်းနှင့် ဆန္ဒပြသူများအား အင်အားသုံးနှိမ်နင်းခြင်းများ ပါဝင်သည်။ ဆန္ဒပြပြည်သူများအား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစိုးရ (နစက)]]၏ ဖြိုခွင်းမှုများအပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]](People's Defense Force)၏ [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|လက်နက်ကိုင် ပုန်ကန်မှု]]သည် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။<ref name="auto">{{cite news |title=Myanmar Violence Escalates With Rise of 'Self-defense' Groups, Report Says |url=https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-violence-escalates-rise-self-defense-groups-report-says/6207546.html |agency=Agence France-Presse |publisher=voanews.com |date=June 27, 2021 |access-date=20 January 2022 |archive-date=8 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220108225946/https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-violence-escalates-rise-self-defense-groups-report-says/6207546.html |url-status=live }}</ref> == နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း == {{see also|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း}} တပ်မတော်သည် ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသော မြန်မာနိုင်ငံ၏ အာဏာရပါတီ [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]အား နိုင်ငံအုပ်ချုပ်သူနေရာမှ ဖယ်ရှားလိုက်သည့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့နံနက်ခင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံ အာဏာသိမ်းမှု စတင်ခဲ့သည်။ ထိုနေ့ နံနက်အစောပိုင်းမှစ၍ တယ်လီဖုန်း ဆက်သွယ်ရေးလိုင်းများ ပြတ်တောက်သွားပြီး နံနက် ၈ နာရီ ခန့်တွင် ဝိုင်ဖိုင်ဝန်ဆောင်မှုများပါ ပြတ်တောက်သွားပြီးနောက် တစ်နိုင်ငံလုံး အဆက်အသွယ် ပြတ်တောက်သွားခဲ့သည်။ ထို နံနက် ၈နာရီ တွင် [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား|တပ်မတော်ပိုင် မြဝတီရုပ်သံလိုင်း]]မှ နိုင်ငံတော်အာဏာကို ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ မှ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ထံသို့ လွှဲအပ်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ|နိုင်ငံတော်]]ကို အရေးပေါ်အခြေအနေ တစ်နှစ် ကြေညာခဲ့သည်။ ထိုနေ့ ည‌ပိုင်း မှစတင်ကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းကာ [[တပ်မတော်အစိုးရ (၂၀၂၁)|တပ်မတော်အစိုးရ]]အသစ်တစ်ရပ်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် အနိုင်ရရှိခဲ့သည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ ကျမ်းကျိန်ဆိုမည့် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] မခေါ်ယူမီ တစ်ရက်အလိုတွင် အာဏာသိမ်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|date=1 February 2021|title=Myanmar military seizes power, detains elected leader Aung San Suu Kyi|url=https://news.trust.org/item/20210201014444-5u7cm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201053645/https://news.trust.org/item/20210201014444-5u7cm|archive-date=1 February 2021|access-date=1 February 2021|website=Thomson Reuters Foundation News|agency=Reuters}}</ref><ref>{{cite web|date=1 February 2021|title=Myanmar gov't declares 1-year state of emergency: President's Office|url=http://www.xinhuanet.com/english/2021-02/01/c_139712581.htm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201102057/http://www.xinhuanet.com/english/2021-02/01/c_139712581.htm|archive-date=1 February 2021|access-date=1 February 2021|agency=Xinhua News Agency}}</ref><ref>{{cite web|title=Myanmar Leader Aung San Suu Kyi, Others Detained by Military|url=https://www.voanews.com/east-asia-pacific/myanmar-leader-aung-san-suu-kyi-others-detained-military|date=1 February 2021 |website=voanews.com|publisher=VOA (Voice of America)|access-date=1 February 2021|archive-date=3 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203131316/https://www.voanews.com/east-asia-pacific/myanmar-leader-aung-san-suu-kyi-others-detained-military|url-status=live}}</ref> ထိုနေ့မှာပင် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]]နှင့် [[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်|အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]] [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]တို့အပါအဝင် [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ]]၊ ဒုဝန်ကြီးများ၊ [[ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ|တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များ]]၊ ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များနှင့် အခြားအရေးပါသူများ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။<ref name=":0">{{cite news|last=Beech|first=Hannah|date=31 January 2021|title=Myanmar's Leader, Daw Aung San Suu Kyi, Is Detained Amid Coup|newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2021/01/31/world/asia/myanmar-coup-suu-kyi.html|access-date=31 January 2021|issn=0362-4331|archive-date=31 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210131235036/https://www.nytimes.com/2021/01/31/world/asia/myanmar-coup-suu-kyi.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last1=Mahtani|first1=Shibani |author2=Kyaw Ye Lynn|title=Myanmar military seizes power in coup after detaining Aung San Suu Kyi|url=https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/myanmar-aung-sun-suu-kyi-arrest/2021/01/31/c780ce6a-6419-11eb-886d-5264d4ceb46d_story.html|date=1 February 2021|access-date=1 February 2021|newspaper=The Washington Post|archive-date=1 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201182106/https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/myanmar-aung-sun-suu-kyi-arrest/2021/01/31/c780ce6a-6419-11eb-886d-5264d4ceb46d_story.html|url-status=live}}</ref> စစ်အာဏာသိမ်းမှုသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ ဖြစ်ပွားမှု|ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ]]ကာလအတွင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့်အတွက် ကျန်းမာရေးအခြေခံအဆောက်အဦကောင်းများ မရှိသည့် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် [[အရှေ့တောင်အာရှ]]တွင် ကိုဗစ်ဖြစ်ပွားမှု ဆိုးရွားသည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ အာဏာသိမ်းမှု မဖြစ်ပွားမီ ရက်အနည်းငယ်အလိုတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကိုဗစ်ရောဂါကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းလုပ်ငန်း စတင်ဆောင်ရွက်စဉ် ဖြစ်သည်။<ref name=":51">{{cite news|date=9 February 2021|title=Coronavirus testing collapses in Myanmar after coup|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-myanmar-coup-idUSKBN2A90CK|access-date=21 March 2021|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308203830/https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-myanmar-coup-idUSKBN2A90CK|url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal|last=Mahase|first=Elisabeth|date=12 March 2021|title=Covid-19: Military coup in Myanmar sees virus response crumble as doctors are arrested|url=https://www.bmj.com/content/372/bmj.n704|journal=BMJ|volume=372|pages=n704|doi=10.1136/bmj.n704|issn=1756-1833|pmid=33712414|s2cid=232199858|doi-access=free|access-date=21 March 2021|archive-date=16 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210316200934/https://www.bmj.com/content/372/bmj.n704|url-status=live}}</ref><ref name=":52"/> ကပ်ရောဂါကြောင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး|နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး]]ထိခိုက်ခဲ့ကာ ၂၀၂၀ ခုနှစ်အတွင်း ၅ % ကျဆင်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=Myanmar's Economy Hit Hard by Second Wave of COVID-19: Report|url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2020/12/15/myanmars-economy-hit-hard-by-second-wave-of-covid-19-report|access-date=21 March 2021|publisher=World Bank|archive-date=30 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210330125227/https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2020/12/15/myanmars-economy-hit-hard-by-second-wave-of-covid-19-report|url-status=live}}</ref> === ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ် အသိအမှတ်ပြုမှု အခြေအနေ === ၂၀၂၀ နိုဝင်ဘာရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရ ကိုယ်စားလှယ်များက အာဏာသိမ်းအစိုးရ၏ တရားဝင်မှုအား အသိအမှတ်မပြုကြပေ။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် NLD မှ အနိုင်ရလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၇၀ ခန့်သည် ဥပဒေပြုရေးအတွက် ငါးနှစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်မည်ဖြစ်ကြောင်း နေပြည်တော်တွင်ပင် ကျမ်းကျိန်ဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=4 February 2021|title=NLD lawmakers in Nay Pyi Taw defy military, take oath of office|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/nld-lawmakers-in-nay-pyi-taw-defy-military-take-oath-of-office/|access-date=6 February 2021|publisher=Frontier Myanmar|archive-date=4 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210204125351/https://www.frontiermyanmar.net/en/nld-lawmakers-in-nay-pyi-taw-defy-military-take-oath-of-office/|url-status=live}}</ref> နောက်တစ်ရက်တွင် ရွေးကောက်ခံ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၃၀၀ ကျော် တွေ့ဆုံကြသည့် အွန်လိုင်းဇွန်းမ်(Zoom) အစည်းအဝေး၌ အဖွဲ့ဝင် ၁၅-ဦးဖြင့် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]] (CRPH) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref name=":16">{{Cite web|date=8 February 2021|title=Amid Coup, Myanmar's NLD Lawmakers Form Committee to Serve as Legitimate Parliament|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/amid-coup-myanmars-nld-lawmakers-form-committee-serve-legitimate-parliament.html|access-date=8 February 2021|publisher=The Irrawaddy|archive-date=27 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227061607/https://www.irrawaddy.com/news/burma/amid-coup-myanmars-nld-lawmakers-form-committee-serve-legitimate-parliament.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=5 February 2021|title=Myanmar politicians defy coup, say they are true government|website=[[Associated Press]]|url=https://apnews.com/article/myanmar-coup-politicians-a576dcd73070070877e8d567ec5e8a5c|access-date=6 February 2021|agency=AP NEWS|archive-date=20 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020032215/https://apnews.com/article/myanmar-coup-politicians-a576dcd73070070877e8d567ec5e8a5c|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|date=8 February 2021|title=After a decade of change in Myanmar, fear of the past drives anti-coup protests|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-past-idUSKBN2A70HI|access-date=8 February 2021|archive-date=22 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022070405/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-past-idUSKBN2A70HI|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် [[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]၊ [[လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]၊ [[ကရင်အမျိုးသားပါတီ]]နှင့် [[အရှိုချင်းအမျိုးသားပါတီ]] အပါအဝင် နိုင်ငံရေးပါတီများက [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]တွင် ပါဝင်ရန် ကမ်းလှမ်းမှုများအား လက်မခံကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":5">{{cite web|title=SNLD, DPNS reject offer to participate in new government|url=https://elevenmyanmar.com/news/snld-dpns-reject-offer-to-participate-in-new-government|access-date=6 February 2021|newspaper=Eleven Media Group Co., Ltd|archive-date=6 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210206053301/https://elevenmyanmar.com/news/snld-dpns-reject-offer-to-participate-in-new-government|url-status=live}}</ref> အာဏာသိမ်းခြင်းအား ကန့်ကွက်ကြောင်း၊ တပ်မတော်နှင့် လက်ရှိအာဏာရအစိုးရတို့အကြား တွေ့ဆုံဆွေးနွေးညှိနှိုင်းအဖြေရှာခြင်းဖြင့် ပြေလည်နိုင်ကြောင်း၊ ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါအား ကာကွယ်ထိန်းချုပ်ရေးလုပ်ဆောင်နေစဉ်ကာလအတွင်း အာဏာသိမ်းခြင်းက အခက်အခဲများဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]]က ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=8 February 2021|title=Karenni National Progressive Party urges NLD and Tatmadaw to negotiate|url=https://www.mmtimes.com/news/karenni-national-progressive-party-urges-nld-and-tatmadaw-negotiate.html|access-date=8 February 2021|newspaper=The Myanmar Times|archive-date=19 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819063030/https://www.mmtimes.com/news/karenni-national-progressive-party-urges-nld-and-tatmadaw-negotiate.html|url-status=dead}}</ref> စစ်အာဏာသိမ်းခြင်းသည် ပြစ်မှုမြောက်ပြီး [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|စစ်အစိုးရ]]အား တရားဝင်မှုမရှိသည့်အတွက် ဖျက်သိမ်းကြောင်း ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name=":16"/> အရပ်သားအစိုးရအပေါ် တပ်မတော်က ကျူးလွန်ခဲ့ခြင်းသည် ရာဇသတ်ကြီးဥပဒေပုဒ်မ ၆ အရ ပြစ်မှုမြောက်ကြောင်း ကော်မတီက ဆိုသည်။<ref name=":16"/> ကုလသမဂ္ဂ သံတမန်များနှင့် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းအနေဖြင့် တရားဝင်အစိုးရရေးရာများအတွက် CRPH အား ဆက်သွယ်ရန် ကော်မတီက ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name=":16"/> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးက ကြေညာချက်တစ်စောင်ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ လတ်တလော ဆန္ဒပြမှုများအား ထောက်ခံကြောင်း၊ စစ်အာဏာသိမ်းခြင်းသည် အာဏာရှင်စနစ် သက်ဆိုးရှည်စေနိုင်ကြောင်းနှင့် အမျိုးသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးအတွက် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးအဖြေရှာကြရန် တိုက်တွန်းကြောင်းများ ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=14 February 2021|title=တပ်မတော်မှ အာဏာကို သိမ်းယူပြီးနောက် ကေအဲန်ယူ – ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံ၏ သဘောထားထုတ်ပြန်ချက် |url=https://www.knuhq.org/admin/resources/statements/pdf/final%2020210214_KNU_Statement_After%20Coup(Burmese_Version)%20Final%20-1(14%20Feb%202021).pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215034954/https://www.knuhq.org/admin/resources/statements/pdf/final%2020210214_KNU_Statement_After%20Coup(Burmese_Version)%20Final%20-1(14%20Feb%202021).pdf|archive-date=15 February 2021|access-date=18 February 2021|publisher=Karen National Union|language=my}}</ref> အာဏာသိမ်းခြင်းအား ဆန့်ကျင်ကြောင်း၊ လက်ရှိဆန္ဒပြမှုများအား ထောက်ခံကြောင်း၊ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေဖျက်သိမ်းရေးနှင့် အရပ်သားအစိုးရပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်စေရေးစသည့် ကြေညာချက်တစ်စောင်ကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် [[သျှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ]]၊ [[ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-မြောက်ပိုင်း|ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ]]၊ [[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်|ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]နှင့် [[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ]]၊ ဆိုင်ကျော့ပြည်သူ့စစ်တို့ ပါဝင်သော ရှမ်းပြည်နယ်စည်းလုံးရေးကော်မတီက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=15 February 2021 |title=Shan groups vow to fight military government|url=https://www.mmtimes.com/news/shan-groups-vow-fight-military-government.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210216073143/https://www.mmtimes.com/news/shan-groups-vow-fight-military-government.html|archive-date=16 February 2021|access-date=17 February 2021|newspaper=The Myanmar Times}}</ref> ==ပြည်သူလူထု၏ လှုပ်ရှားမှုများ == ===ဝန်ထမ်းများ အာဏာဖီဆန်ရေး လှုပ်ရှားမှုများ=== [[File:A young protester in Yangon.jpg|thumb|left|စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြနေသော လူငယ်တစ်ဦး]] [[File:Civil Disobedience under Hleden Bridge.jpg|thumb|left|လှည်းတန်းခုံးကျော်တံတားအောက်မှ ဆန္ဒပြသူများ]] [[File:Protest against military coup (9 Feb 2021, Hpa-An, Kayin State, Myanmar) (3).jpg|thumb|left|ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့က ဘားအံမြို့တွင် ဆန္ဒပြနေသော တူညီဝတ်စုံဝတ် ကျောင်းဆရာဆရာမများ]] ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ရက်နေ့ညနေပိုင်းတွင် ဆက်သွယ်ရေးလိုင်းများ ပြန်လည် ရရှိပြီးနောက် တိုင်းပြည်အနှံ့ရှိ ဆေးရုံများမှ လက်ထောက်ဆရာဝန်များမှ အလုပ်မဆင်းကာ [[အာဏာဖီဆန်ရေး ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှု|အာဏာဖီဆန်ကြရန်]] ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၂ရက်နေ့တွင် အလုပ်မဆင်းပဲ နေခဲ့ကြလေသည်။ နောက်ရက်များတွင် အခြားသောဆေးရုံများမှ ဆေးဝန်ထမ်းများပါ ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။ နောက်ရက်များတွင် ဆရာဝန်များသာမက အခြားသော ဝန်ထမ်းများပါ ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။ [[မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ|မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ]]မှ ကော်မတီဝင် ၁၃ဦးတွင် ၆ဦးမှာ နုတ်ထွက်ခဲ့ကြောင်း မန္တလေး ဒုတိယမြို့တော်ဝန် ဦးရဲမွန်မှ လူမှုကွန်ယက်မှတစ်ဆင့် ပြောကြားခဲ့သည်။ အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှုများသည် လူမှုကွန်ယက်များမှတစ်ဆင့် ကျယ်ပြန့်လာပြီး နေပြည်တော်ရှိ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးရုံးများမှ ဝန်ထမ်းများပါ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ကိုဗစ် ကာကွယ်ဆေးထိုးလုပ်ငန်းများ ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်နေ့တွင် ရပ်တန့်သွားခဲ့ကာ နိုင်ငံ၏ ကိုဗစ်-၁၉ စစ်ဆေးခြင်းစနစ် ရပ်တန့်သွားခြင်းအပါအဝင် နိုင်ငံတွင်းရှိ ဆေးရုံအများအပြား ပိတ်သိမ်းခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Health Care Feels The Pinch as Myanmar Medical Workers Join Civil Disobedience Movement |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/health-care-02092021173347.html |access-date=10 February 2021 |work=Radio Free Asia |date=9 February 2021 |language=en |archive-date=15 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210215024521/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/health-care-02092021173347.html |url-status=live}}</ref><ref name=":51"/> အလုပ်သမားဆန္ဒပြခြင်းများသည် လျင်မြန်စွာပြန့်နှံ့သွားကာ မြန်မာနိုင်ငံဆရာဆရာများအဖွဲ့ချုပ်မှ ဆရာဆရာမများစွာ ပါဝင်လာခဲ့သည်။<ref name=":11"/> ယခင်က ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဦးဆောင်ခဲ့သော [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]မှ ဝန်ထမ်းများလည်း ဆန္ဒပြမှုတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။<ref name=":12"/> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]]မှ ဝန်ထမ်းများသည် လှုပ်ရှားမှုအတွင်းသို့ ပါဝင်လာကြသည်။<ref>{{cite web|title=စစ်အစိုးရကို နေပြည်တော်က နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းတွေ ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/nld-government-staff-against-military-coup-02042021030530.html|access-date=4 February 2021|publisher=Radio Free Asia|language=my|archive-date=18 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210218191412/https://www.rfa.org/burmese/news/nld-government-staff-against-military-coup-02042021030530.html|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ကြေးစင်တောင်ကြေးနီသတ္တုတွင်းမှ လုပ်သား သုံးရာကျော်သည်လည်း ဆန္ဒပြမှုတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။<ref name="Irrawaddy_6Feb_copper_miners"/> ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်နေ့အရ အစိုးရဆေးရုံ ၉၁ ရုံ၊ တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ် ၁၈ ခု၊ ၇၉ မြို့နယ်မှ အစိုးရဌာန ၁၂ ခုတို့ရှိ အုပ်ချုပ်ရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးဝန်ထမ်းများနှင့် ကျောင်းသားကျောင်းသူများ ဆက်လက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref name="Irrawaddy_5Feb_strike"/><ref name="Irrawaddy_6Feb_protests"/><ref>{{cite web|date=5 February 2021|title=Civilian Disobedience Campaign' takes flight in Myanmar|url=https://www.mmtimes.com/news/civilian-disobedience-campaign-takes-flight-myanmar.html|access-date=5 February 2021|newspaper=The Myanmar Times|archive-date=5 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205055420/https://www.mmtimes.com/news/civilian-disobedience-campaign-takes-flight-myanmar.html|url-status=live}}</ref> [[File:2021 Civil Disobedience at Hledan.jpg|thumb|left|ရန်ကုန် လှည်းတန်းလမ်းဆုံတွင် ဆန္ဒပြနေကြစဉ်]] နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာများဖြစ်ကြသော ကြေးမုံနှင့် မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာတို့မှ ဝန်ထမ်းများ လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်လာမည်ဆိုသော သတင်းများလည်း ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref name=":20">{{Cite web|date=8 February 2021|title=Media group worries over press freedom in Myanmar under military rule|url=https://www.mmtimes.com/news/media-group-worries-over-press-freedom-myanmar-under-military-rule.html|access-date=8 February 2021|website=The Myanmar Times|archive-date=8 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210208122455/https://www.mmtimes.com/news/media-group-worries-over-press-freedom-myanmar-under-military-rule.html|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် [[မြန်မာ့ မီးရထား]]မှ ဝန်ထမ်းများအားလုံး အာဏာဖီဆန်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်လာသဖြင့် မီးရထားလုပ်ငန်းတစ်ခုလုံး လုံးဝရပ်တန့်ခဲ့ရသည်။ ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဝန်ထမ်းမလုံလောက်မှုဖြစ်ကာ ဘဏ်ခွဲများအား ယာယီပိတ်ထားမည်ဖြစ်ကြောင်း [[ကမ္ဘောဇဘဏ်လီမိတက်|ကမ္ဘောဇဘဏ်]]က ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။<ref name=":21">{{Cite web|date=8 February 2021|title=KBZ Bank temporarily shuts down all branches|url=https://www.mmtimes.com/news/kbz-bank-temporarily-shuts-down-all-branches.html|access-date=8 February 2021|website=The Myanmar Times|archive-date=23 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210223011614/https://www.mmtimes.com/news/kbz-bank-temporarily-shuts-down-all-branches.html|url-status=live}}</ref> အလားတူ အခြားသော ဘဏ်များသည်လည်း ဝန်ထမ်းများ ဆန္ဒပြခြင်းကြောင့် သက်ရောက်မှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref name=":21"/> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]]မှ ဝန်ထမ်းအချို့သည် လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=10 February 2021|title=Central Bank of Myanmar Staff Join Anti-Coup Protests|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/central-bank-myanmar-staff-join-anti-coup-protests.html|access-date=10 February 2021|website=The Irrawaddy|language=en-US|archive-date=23 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210223054453/https://www.irrawaddy.com/news/burma/central-bank-myanmar-staff-join-anti-coup-protests.html|url-status=live}}</ref> ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများ လုပ်ငန်းခွင်အတွင်းသို့ ပြန်လာ၍ တာဝန်ထမ်းဆောင်ကြရန် မေတ္တာရပ်ခံစာကို နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာဖြစ်သည့် [[မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ|မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ]]တွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|last=|first=|date=9 February 2021|title=Request To Health Workers|url=https://www.gnlm.com.mm/request-to-health-workers/|access-date=10 February 2021|website=Global New Light Of Myanmar|language=en-US|archive-date=17 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210217063519/https://www.gnlm.com.mm/request-to-health-workers/|url-status=live}}</ref> ဝန်ထမ်းများအနေဖြင့် မိမိတို့ခံစားချက်များအား ဘေးဖယ်ကာ လုပ်ငန်းခွင်သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ကြရန် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=12 February 2021|title=Tatmadaw leader urges civil servants to return to work amid continued protests|url=https://www.mmtimes.com/news/tatmadaw-leader-urges-civil-servants-return-work-amid-continued-protests.html|access-date=16 February 2021|website=The Myanmar Times|archive-date=13 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213021527/https://www.mmtimes.com/news/tatmadaw-leader-urges-civil-servants-return-work-amid-continued-protests.html|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ဆန္ဒပြလျက်ရှိသော နိုင်ငံဝန်ထမ်းများအား အလုပ်ခွင်ပြန်လည်ဝင်ရောက်ရန် အာဏာပိုင်များက ကြာရှည်စောင့်ဆိုင်းနေမည်မဟုတ်ကြောင်း သတိပေးပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=17 February 2021|title=Myanmar's military warns civil servants joining protests|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmars-military-warns-civil-servants-joining-protests.html|access-date=17 February 2021|website=The Myanmar Times|archive-date=17 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210217062628/https://www.mmtimes.com/news/myanmars-military-warns-civil-servants-joining-protests.html|url-status=live}}</ref> မြန်မာမိုဘိုင်းစက်မှုအသင်းနှင့် မြန်မာအလှကုန်အသင်းတို့အပါအဝင် စက်မှုလက်မှုအဖွဲ့အစည်းတို့က အစိုးရဌာနများနှင့် ပူးတွဲလုပ်ဆောင်ခြင်းများအား ရပ်နားခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=15 February 2021|title=Myanmar Mobile Industry Association suspends cooperation with govt|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-mobile-industry-association-suspends-cooperation-govt.html|access-date=17 February 2021|website=The Myanmar Times|archive-date=15 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215173600/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-mobile-industry-association-suspends-cooperation-govt.html|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့အထိ နောက်ဆုံးစာရင်းများအရ ဝန်ကြီးဌာန ၂၂ ခုတို့မှ အစိုးရဌာန ၈၅၈ ခုသည် အာဏာဖီဆန်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://cdm2021.com/ |accessdate=16 February 2021 |archivedate=14 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210414102348/https://cdm2021.com/ }}</ref> ရန်ကုန်မြို့၏ အဓိကဆိပ်ကမ်းလေးခုမှ ကုန်ပစ္စည်းများအား သယ်ယူပို့ဆောင်ရန် ငြင်းဆိုသည့် ထရပ်ကားမောင်းသူများ၏ ဆန္ဒပြမှုသည်လည်း ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မြန်မာကွန်တိန်နာထရပ်ကားအသင်းမှ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး၏ အဆိုအရ ထရပ်ကားမောင်းသူ ၄၀၀ ခန့်၏ ၉၀ % သည် ဆန္ဒပြမှုတွင် ပါဝင်လျက်ရှိကာ၊ အရေးကြီး စားသောက်ကုန်၊ ဆေးဝါးနှင့် အဝတ်အထည်များကိုသာ သယ်ယူပို့ဆောင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2021-02-25-containers-pile-up-at-myanmar-ports-as-coup-protests-snarl-trade/|title=Newsdeck: Containers Pile Up at Myanmar Ports as Coup Protests Snarl Trade|date=25 February 2021|website=Daily Maverick|access-date=25 February 2021|archive-date=27 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227015540/https://www.dailymaverick.co.za/article/2021-02-25-containers-pile-up-at-myanmar-ports-as-coup-protests-snarl-trade/|url-status=live}}</ref> ==== တပ်မတော်ဆိုင်ရာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ သပိတ်မှောက်မှု ==== [[၃ ဖေဖော်ဝါရီ|ဖေဖော်ဝါရီ ၃ရက်]]နေ့တွင် စစ်အစိုးရမှ ထုတ်လုပ်သော ပစ္စည်းများကို မသုံးစွဲကြရန် တိုက်တွန်းပြီး သပိတ်မှောက်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":13">{{cite web|date=2021-02-03|title=Myanmar calls for boycott of Tatmadaw linked products and services|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-calls-boycott-tatmadaw-linked-products-and-services.html|access-date=|newspaper=The Myanmar Times|accessdate=8 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204175514/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-calls-boycott-tatmadaw-linked-products-and-services.html}}</ref>ထိုအထဲတွင် [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ|မိုင်တဲ]] ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း၊ မြန်မာ၊ မန္တလေးနှင့် ဒဂုံဘီယာများ၊ ကော်ဖီများ၊ [[မင်းအောင်လှိုင်|အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆောင်]]၏ [[ခင်သီရိသက်မွန်|သမီး]]ဖြစ်သူ ပိုင်ဆိုင်သော [[သတ္တမမြောက်အာရုံ]] (7th Sense Creation) <ref name=":22">{{cite web|title=Military Chief's Family Members Spend Big on Blockbuster Movies, Beauty Pageants|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201215082136/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants|archive-date=15 December 2020|access-date=|agency=Myanmar NOW}}</ref>တို့ပါဝင်သည်။ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ အင်ဂျင်နီယာ ၇၁ ဦးက မိုင်တဲ မှ နုတ်ထွက်ကာ ဆန္ဒပြမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name=":11"/> အရောင်းဆိုင်အချို့သည် ဆိုင်မှ မြန်မာဘီယာရောင်းချခြင်းကို ဖယ်ရှားခဲ့ကြသည်။<ref name="frontiermyanmar.net">{{cite web|date=8 February 2021|title=MYANMAR PROTESTS LIVE: Tens of thousands gathering in Yangon, demonstrations in other major cities |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/myanmar-protests-live-tens-of-thousands-gathering-in-yangon-demonstrations-in-other-major-cities/|access-date=8 February 2021|publisher=Frontier Myanmar|archive-date=21 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210221104942/https://www.frontiermyanmar.net/en/myanmar-protests-live-tens-of-thousands-gathering-in-yangon-demonstrations-in-other-major-cities/|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်ပိုင် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်|မြန်မာ့စီးပွားရေးဦးပိုင်လိမိတက်]]၏ မြန်မာဘီရူဝါရီနှင့် လက်တွဲလုပ်ဆောင်နေခြင်းအား ရပ်တန့်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကီရင်ကုမ္ပဏီက ကြေညာခဲ့သည်။<ref name=":192">{{cite web|title=Japan's Kirin ends Myanmar beer tie-up with an army-owned partner after coup|url=https://news.trust.org/item/20210205070108-ktqjw/|access-date=8 February 2021|publisher=Thomson Reuters Foundation|archive-date=5 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205091809/http://news.trust.org/item/20210205070108-ktqjw/|url-status=live}}</ref> မြန်မာဘီယာအပါအဝင် ဘီယာအမှတ်တံဆိပ်များစွာထုတ်လုပ်လျက်ရှိသော မြန်မာဘီရူဝါရီသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဈေးကွက် ၈၀ % အား ရရှိထားသူဖြစ်သည်။<ref name=":192"/> မြန်မာ့စီးပွားရေးဦးပိုင်လိမိတက်မှ ပိုင်ဆိုင်သော ဗာဂျီးနီးယား ဆေးလိပ်ကုမ္ပဏီတွင် ရှယ်ယာ ၄၉ % ပါဝင်ထားသည့် စင်ကာပူဆေးလိပ်ကုမ္ပဏီ၏ ရှယ်ယာများအား ထုတ်နှုတ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း [[:en:Razer Inc.|Razer Inc.]]၏ ပူးတွဲတည်ထည်သူ Lim Kaling က ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။<ref name=":26">{{cite news |url=https://www.straitstimes.com/business/companies-markets/razer-co-founder-and-director-lim-kaling-pulls-out-of-myanmar-joint|title=Razer co-founder and director Lim Kaling pulls out of Myanmar joint venture |first=Angela|last=Tan|date=9 February 2021|access-date=9 February 2021|newspaper=The Straits Times|archive-date=20 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210220104458/https://www.straitstimes.com/business/companies-markets/razer-co-founder-and-director-lim-kaling-pulls-out-of-myanmar-joint|url-status=live}}</ref> ဗာဂျီးနီးယားကုမ္ပဏီအနေဖြင့် Red Ruby နှင့် Premium Gold အမည်ရှိ နာမည်ရ စီးကရက်နှစ်မျိုးအား ထုတ်လုပ်ရောင်းချလျက်ရှိသည်။<ref name=":26"/> === သံပုံးတီးပွဲများ === အာဏာသိမ်းခံရသည့် ညမှစတင်ကာ ရန်ကုန်မြို့ရှိ နေအိမ်၊ တိုက်ခန်းများတွင် ည ၈နာရီ အချိန်မှ ၈နာရီ ၁၅ မိနစ် အထိ သံပုံးများတီးခဲ့ကြသည်။ မကောင်းဆိုးဝါးများကို သံပုံးတီး၍ နှင်သည့် အလေ့အထကို ဆန္ဒပြမှုတွင် အသုံးပြုကြခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|date=4 February 2021|title=Myanmar coup: army blocks Facebook access as civil disobedience grows|url=http://www.theguardian.com/global-development/2021/feb/04/myanmar-coup-army-blocks-facebook-access-as-civil-disobedience-grows|access-date=4 February 2021|newspaper=The Guardian|archive-date=15 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211215210432/https://www.theguardian.com/global-development/2021/feb/04/myanmar-coup-army-blocks-facebook-access-as-civil-disobedience-grows|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=2 February 2021|title=Anti-coup protests ring out in Myanmar's main city|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/anti-coup-protests-ring-out-in-myanmars-main-city-idUSKBN2A139S|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203131442/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/anti-coup-protests-ring-out-in-myanmars-main-city-idUSKBN2A139S|archive-date=3 February 2021|access-date=3 February 2021|work=Reuters}}</ref><ref>{{cite web|title=Myanmar coup latest: UN Security Council stops short of issuing statement|url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Myanmar-coup-latest-UN-Security-Council-stops-short-of-issuing-statement|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203015938/https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Myanmar-coup-latest-UN-Security-Council-stops-short-of-issuing-statement|archive-date=3 February 2021|access-date=2 February 2021|publisher=Nikkei Asia}}</ref> နောက်ရက်များတွင် တိုင်းပြည်အနှံ့တွင် တီးခဲ့ကြသည်။ သံပုံးတီးသံနှင့်အတူ [[ဒီမိုကရေစီ]]လှုပ်ရှားမှု၏ ပြယုဂ်တစ်ခုဖြစ်သော [[ကမ္ဘာမကြေဘူး]] သီချင်းနှင့် [[အရေးကြီးပြီ|အရေးကြီးပြီ (သွေးသစ္စာ)]] သီချင်းတို့ကို သီဆို ဟစ်ကြွေးကြသည်။ မန္တလေးမြို့တွင် သံပုံးတီးသူ အယောက် ၃၀ ခန့် ဖမ်းဆီးခံရခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=30 arrested in Mandalay for pot-banging movement in protest against military coup|url=https://elevenmyanmar.com/news/30-arrested-in-mandalay-for-pot-banging-movement-in-protest-against-military-coup|access-date=6 February 2021|publisher=Eleven Media Group Co., Ltd|archive-date=19 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819062431/https://elevenmyanmar.com/news/30-arrested-in-mandalay-for-pot-banging-movement-in-protest-against-military-coup|url-status=live}}</ref> === ဆန္ဒပြပွဲများ === ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့ ညနေ ၈ နာရီ၌ အချို့သော ရန်ကုန်သားများသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အားစေလွှတ်ရန် ၁၅ မိနစ်မျှ ထွက်ရောက် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို အနုနည်းအာဏာဖီဆန်မှု တချို့ရှိလာခြင်း|url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-civil-disobedience-movement-/5762587.html|access-date=2021-02-02|website=ဗွီအိုအေ|language=my}}</ref> [[မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ|မန္တလေးစည်ပင်]]မှ အဖွဲ့ဝင် ၆ ယောက်သည် ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်တွင် လုပ်ငန်းမှထွက်ခွာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-03|title=Mandalay vice mayor, MCDC members resign|url=https://www.mmtimes.com/news/mandalay-vice-mayor-mcdc-members-resign.html|access-date=2021-02-03|website=The Myanmar Times|accessdate=9 February 2021|archivedate=8 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210208020329/https://www.mmtimes.com/news/mandalay-vice-mayor-mcdc-members-resign.html}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် [[ဆေးတက္ကသိုလ် (မန္တလေး)|မန္တလေးဆေးတက္ကသိုလ်]]ရှေ့၌ လူအယောက် ၃၀ ဆန္ဒပြခဲ့ကြရာ ဖမ်းဆီးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ဖေဖေါ်ဝါရီလ (၆) ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ လှည်းတန်းသို့ အထည်ချုပ်အလုပ်သမားများ ၃၀၀၀ ကျော် ချီတက်မှုပြုလုပ်ခဲ့ပြီးဆန္ဒပြခဲ့သည်။ ထိုမှစ၍ ဆန္ဒပြမှုသည် အရှိန်အဟုန်ဖြင့် များပြားလာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|date=2021-02-04|title=Mandalay citizens protest against Tatmadaw rule|url=https://www.mmtimes.com/news/mandalay-citizens-protest-against-tatmadaw-rule.html|access-date=2021-02-04|website=The Myanmar Times|accessdate=9 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204113803/https://www.mmtimes.com/news/mandalay-citizens-protest-against-tatmadaw-rule.html}}</ref><ref>{{Cite web|title=Four arrested in Mandalay after street protest against military coup|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/four-arrested-in-mandalay-after-street-protest-against-military-coup|access-date=2021-02-04|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် ညမထွက်ရ အမိန့် ပုဒ်မ ၁၄၄ ကိုထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထို ထုတ်ပြန်ချက်တွင် လူ ၅ ဦးထက် ပိုမစုရဟု ပါသော်လည်း အလုပ်သမားသမဂ္ဂများ၊ ကျောင်းသားသမဂ္ဂများ၊ မိဘပြည်သူလူထုများသည် ယင်းအမိန့်အာဏာကို ဖီဆန်၍ ဆက်လက်ဆန္ဒပြခဲ့သည်။ ဆန္ဒပြမှုမှာ တစ်နိုင်ငံလုံးအနှံ့ အရှိန်အဟုန် မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် လူငယ်များသည် ဆန္ဒပြနည်း အသစ်အဆန်းများကို အသုံးပြုပြီး ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆက်လက်ဆန္ဒပြခဲ့သည်။ [[လွိုင်ကော်မြို့]] ရဲတပ်ဖွဲ့မှ ရဲ အယောက် ၄၀ သည် ဆန္ဒပြ ပြည်သူများနှင့် ပူးပေါင်းခဲ့ပြီး ထိုရဲများကို ဖမ်းဆီးရန် လွှတ်လိုက်သော ရဲ ၉ ယောက်သည်လည်း ပြည်သူနဲ့ ပူးပေါင်းခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ [[ပြည်ထောင်စုနေ့]]တွင် [[မွန်ပြည်နယ်]]၊ [[မော်လမြိုင်မြို့]]ရှိ ဆန္ဒပြပွဲကို ရဲတပ်ဖွဲ့က ပစ်ခတ်နှိမ်နှင်းပြီး ဖမ်းဆီးမှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-12|title=Myanmar protests: shots heard in southeast city as police disperse crowd|url=https://www.scmp.com/news/asia/southeast-asia/article/3121563/myanmar-military-pardons-23000-prisoners-protests-rage|access-date=2021-02-12|website=South China Morning Post|language=en}}</ref><ref name="autogenerated1">{{Cite news|last=Limited|first=Bangkok Post Public Company|title=Protesters defy Myanmar junta, shots fired in Mawlamyine|work=Bangkok Post|url=https://www.bangkokpost.com/world/2067231/protesters-defy-myanmar-junta-shots-fired-in-mawlamyine|access-date=2021-02-12}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နံနက်တွင် [[မူဆယ်မြို့]]၌ လူထုအင်အား သောင်းဂဏန်းမျှ ဆန္ဒဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ဆန္ဒဖော်ထုတ်သောလူထု အတွင်းသို့ အရပ်ဝတ်ဖြင့် ဓားလက်နက်များ ကိုင်ဆောင်ထားသော လူငါးဦးသည် လူထုအား ရန်ရှာမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သောကြောင့် ဆန္ဒပြလူထုမှ ထိမ်းသိမ်းကာ ရဲဌာနသို့အပ်နှံခဲ့လေသည်။ အာဏာပိုင်များမှ ဆန္ဒပြလူထုအတွင်းသို့ သေနတ်ပစ်ဖောက် ဖြိုခွင်းမှုများရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-28|title=မူဆယ်တွင် ဆန္ဒပြလူအုပ်အတွင်းဝင်ရောက်ရောနှောကာ ဓားကိုင်ရန်ပြုသူကို လူထုမှ ဖမ်ဖမ်းဆီးပြီး ရဲလက်အပ်|url=https://www.kanbawzatainews.com/2021/02/mse.html|access-date=2021-02-28|website=ကမ္ဘောဇတိုင်း|language=my|accessdate=25 December 2021|archivedate=25 June 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200625000000/https://udn.com/news/story/121424/4659358}}</ref> [[၂၀ မတ်|မတ်လ ၂၀]] ရက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးတွင် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒထုတ်ဖော်မှုပုံစံမျိုးစုံဖြင့် ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]အတွင်း တာမွေ၊ စမ်းချောင်း၊ သာကေတ၊ ဒဂုံမြို့သစ်မြောက်ပိုင်း၊ ခရမ်း၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]အတွင်း [[ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[မတ္တရာမြို့နယ်]]၊ [[အမရပူရမြို့နယ်]]၊ [[မိုးကုတ်မြို့နယ်]]၊​ ညောင်ဦးမြို့နယ်နှင့် [[မိတ္ထီလာမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]အတွင်း ‌ဗန်းမောက် မြို့နယ် ​[[ရေဦးမြို့နယ်]]၊ [[မုံရွာမြို့နယ်]]၊ [[တန့်ဆည်မြို့နယ်]]၊ [[ကလေးမြို့နယ်]]၊ [[ပုလဲမြို့နယ်]]၊ ​[[စစ်ကိုင်းမြို့နယ်]]၊ [[ကသာမြို့နယ်]]၊ [[ကျွန်းလှမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေဘိုမြို့နယ်]]၊ [[တမူးမြို့နယ်]]၊ [[ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]တွင် [[မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်]]၊ [[မိုးညှင်းမြို့နယ်]]၊ [[ဗန်းမော်မြို့နယ်]]၊ [[နမ္မတီးမြို့]]၊ [[ဖားကန့်မြို့နယ်]]၊ [[မိုးကောင်းမြို့နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တွင် [[တောင်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[နမ့်စန်မြို့နယ်]]၊ [[တာချီလိတ်မြို့နယ်]]၊ [[ကျောက်မဲမြို့နယ်]]၊ [[ကယားပြည်နယ်]]တွင် [[လွိုင်ကော်မြို့နယ်]]၊ [[ကရင်ပြည်နယ်]]တွင် [[ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[မြဝတီမြို့နယ်]]၊ [[ကော့ကရိတ်မြို့နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]တွင် [[ဟားခါးမြို့နယ်]]၊ [[မင်းတပ်မြို့နယ်]]၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]တွင် [[မကွေးမြို့နယ်]]၊ [[ပခုက္ကူမြို့နယ်]]၊ [[အောင်လံမြို့နယ်]]၊ [[ကံမမြို့နယ်]]၊ [[မင်းဘူးမြို့နယ်]]၊ [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]တွင် [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ နေပြည်တော်တွင် [[ပျဉ်းမနားမြို့နယ်]]၊ [[မွန်ပြည်နယ်]]တွင် [[မော်လမြိုင်မြို့နယ်]]နှင့် [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]တွင် [[ပုသိမ်မြို့နယ်]]၊ ‌‌[[ဒေးဒရဲမြို့နယ်]] တို့တွင် ဆန္ဒထုတ်ဖော်ပွဲများပြုလုပ်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးတွင် ဆက်သွယ်ရေးခက်ခဲမှုများဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော်လည်း မြို့ရွာများအနှံအပြားတွင် နေ့စဉ်ဆန္ဒထုတ်ဖော်မှုများရှိခဲ့သည်။ မိုဘိုင်းဖုန်းအင်တာနတ်များ ဖြတ်တောက်ခဲ့သောကြောင့် ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်များ နှောင့်နှေးမှုများနှင့် သတင်းမရရှိမှု အခက်အခဲများရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-03-20|title=မတ် ၂၀ ရက်က အနည်းဆုံးမြို့ပေါင်း ၅၀ တွင် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြခဲ့|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/6184|access-date=2021-02-04|website=Myanmar NOW|language=my}}</ref> === ၂၀၂၀ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်ထောက်ခံမှု === ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှတဆင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံခဲ့ရသော လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များသည် အာဏာသိမ်းမှု၏ တရားဝင်မှုကို တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုခြင်း မရှိပါ။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]မှ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသူ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၇၀ ခန့်သည် ပြည်သူလူထု၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်ကို လိုက်နာရန်ကတိပြု၍ နေပြည်တော်တွင် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့ကြသည်။ <ref>[https://www.frontiermyanmar.net/en/nld-lawmakers-in-nay-pyi-taw-defy-military-take-oath-of-office/ NLD lawmakers in Nay Pyi Taw defy military, take oath of office | Frontier Myanmar<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၃၀၀ ဦးသည် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ယင်းကော်မတီသည် ပထမဦးဆုံး အွန်လိုင်းမှတစ်ဆင့်ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/amid-coup-myanmars-nld-lawmakers-form-committee-serve-legitimate-parliament.html Amid Coup, Myanmar's NLD Lawmakers Form Committee to Serve as Legitimate Parliament<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref><ref>https://apnews.com/article/myanmar-coup-politicians-a576dcd73070070877e8d567ec5e8a5c</ref> အာဏာသိမ်းအစိုးရ၏ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီတွင် ပါဝင်ရန် ကမ်းလှမ်းချက်များကို [[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]](SNLD)၊ [[လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]](DPNS)၊ [[ကရင်အမျိုးသားပါတီ]]နှင့် [[အရှိုချင်းအမျိုးသားပါတီ]]တို့က ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ငြင်းပယ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref name="autogenerated2">[https://elevenmyanmar.com/news/snld-dpns-reject-offer-to-participate-in-new-government SNLD, DPNS reject offer to participate in new government | Eleven Media Group Co., Ltd<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှုအပေါ် ကန့်ကွက်ရှုတ်ချကြောင်း၊ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများကို ထိခိုက်စေကြောင်းနှင့် နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲများပြုလုပ်ရန် တောင်းဆိုကြောင်း [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]] (KNPP)က ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် တောင်းဆိုလိုက်ကြောင်း ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |title=Karenni National Progressive Party urges NLD and Tatmadaw to negotiate {{!}} The Myanmar Times<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |url=https://www.mmtimes.com/news/karenni-national-progressive-party-urges-nld-and-tatmadaw-negotiate.html|access-date=13 February 2021 |archive-date=19 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210819063030/https://www.mmtimes.com/news/karenni-national-progressive-party-urges-nld-and-tatmadaw-negotiate.html}}</ref> === ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှု === ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုကို ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများက ဦးဆောင်၍ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။<ref>[https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/02/03/237569.html “ဖဲကြိုးနီ လှုပ်ရှားမှု”ကို ထောက်ခံကြောင်း ပြသခဲ့တဲ့ နီနီခင်ဇော်<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ဖဲကြိုးအနီရောင်သည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရခဲ့သော အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ အရောင်ဖြင့် တူညီသည်။ [[နီနီခင်ဇော်]]သည် ထင်ရှားသောအဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဆေးပညာဘွဲ့ရသူတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုကို ထောက်ခံကြောင်း သူမရဲ့ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာမှတစ်ဆင့် ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထို့နောက် မြန်မာနိုင်ငံတဝန်းရှိ ပြည်ထောင်စုအဆင့်ဝန်ကြီးဌာနမှအစပြု၍ နိုင်ငံဝန်ထမ်းအများစုသည် ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့ ပါဝင်လာခြင်းသည် အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရကို ဆန့်ကျင်ကြောင်း၊ ကန့်ကွက်ကြောင်းနှင့် အလိုမရှိကြောင်း ပြသခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ကြေးစင်တောင်ကြေးနီစီမံကိန်းမှ လုပ်သားများပါဝင်ခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် သာကေတစက်မှုဇုံရှိ အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းဝန်ထမ်းများ ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။ [[ကရင်ပြည်နယ်]] ဘားအံနည်းပညာ အထက်တန်းကျောင်းမှ ကျောင်းအုပ်ဆရာမ ဒေါက်တာဒေါ်ချိုယုမွန်ကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့မနက်ပိုင်းတွင် ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုလုပ်သောကြောင့် မြို့နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့က ဖမ်းဆီးလိုက်သည်။ ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုမှာ ပါဝင်ခဲ့တဲ့အတွက် မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးဇေထက်အောင်က သူ့ကို ပုဒ်မ ၅၀၅ ခဖြင့် တရားစွဲဆိုခဲ့ကြောင်း၊ အာမခံမပေးဘဲ ဘားအံအကျဉ်းထောင်ကို ခေါ်ဆောင်သွားကြောင်း သိရသည်။<ref>[https://www.rfa.org/burmese/news/university-headmistress-aressted-for-participating-anti-military-activities-02052021192149.html ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှု လုပ်ခဲ့လို့ ဘားအံနည်းပညာကျောင်းအုပ် အဖမ်းခံရ — မြန်မာဌာန<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများ၊ ပညာရေးဝန်ထမ်းများ၊ အင်ဂျင်နီယာများ၊ အထွေထွေဝန်ထမ်းများ၊ ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အစိုးရဝန်ထမ်းများ သည် ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်လာကြသည်။<ref>https://www.bbc.com/burmese/burma-55953458</ref> === လူမှုကွန်ရက် === မြန်မာဆယ်လီဘရစ်တီများဖြစ်ကြသော [[ပိုင်တံခွန်]]နှင့် [[ဒေါင်း (သရုပ်ဆောင်)|ဒေါင်း]]တို့သည် ပြည်သူတို့၏သပိတ်မှောက်မှုတို့ကို ထောက်ခံကြောင်း ပို့စ်များတင်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":6">{{cite web|date=3 February 2021|title=Here's who is standing up against Myanmar's coup {{!}} Coconuts Yangon|url=https://coconuts.co/yangon/news/heres-who-is-standing-up-against-myanmars-coup/|access-date=7 February 2021|publisher=Coconuts|archive-date=19 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819070043/https://coconuts.co/yangon/news/heres-who-is-standing-up-against-myanmars-coup/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=3 February 2021|title=Myanmar celebs and artists stand against the military coup|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-celebs-and-artists-stand-against-military-coup.html|access-date=7 February 2021|newspaper=The Myanmar Times|archive-date=14 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211114202939/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-celebs-and-artists-stand-against-military-coup.html|url-status=dead}}</ref> လူမှုကွန်ယက်တွင် ထင်ရှားသူများဖြစ်သော [[စိုင်းစိုင်းခမ်းလှိုင်]]နှင့် [[နေခြည်ဦး]]တို့သည် ဆန္ဒပြမှုများအပေါ် တစ်စုံတစ်ရာပြောဆိုခြင်းမရှိဘဲ ငြိမ်သက်နေခဲ့သည့်အတွက် အွန်လိုင်းထောက်ခံသူအရေအတွက်များ သိသိသာသာကျဆင်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=14 February 2021|title=Vitriol in cyberspace for celebrities who stayed silent |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/vitriol-in-cyberspace-for-celebrities-who-stayed-silent/|access-date=16 February 2021|publisher=Frontier Myanmar|archive-date=14 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210214130149/https://www.frontiermyanmar.net/en/vitriol-in-cyberspace-for-celebrities-who-stayed-silent/|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်တွင် [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဦးသန်းရွှေ]]၏သမက်ဖြစ်သူ နေစိုးမောင်သည် ဖေ့စ်ဘွတ်ပေါ်တွင် ဆန္ဒပြသူများကိုထောက်ခံကြောင်း ပို့စ်တင်ခဲ့သည်။<ref name=":9">{{cite web|title=Anti-coup mass protests take place in cities across Myanmar|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/anti-coup-mass-protests-take-place-in-cities-across-myanmar|access-date=7 February 2021|publisher=Myanmar NOW|archive-date=27 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211027061528/https://www.myanmar-now.org/en/news/anti-coup-mass-protests-take-place-in-cities-across-myanmar|url-status=live}}</ref> မြန်မာအင်တာနက်အသုံးပြုသူများသည် #SayNototheCoup၊ #RespectOurVotes၊ #HearTheVoiceofMyanmar၊ #SaveMyanmar၊ နှင့် #CivilDisobedience တို့ကိုရေးသားခဲ့ကြသည်။<ref name=":7"/><ref name=":6"/> အာဏာသိမ်းပိုက်ပြီး ၁ ရက်အကြာ "#SaveMyanmar" ကို ဖေ့စ်ဘွတ်အသုံးပြုသူပေါင်း ၃၂၅,၀၀၀ ကျော် ရေးသားခဲ့ကြသည်။<ref name=":3">{{cite web|date=2 February 2021|title=Coup sparks outcry on Myanmar social media as West ponders next step|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2021/02/02/asia-pacific/myanmar-coup-day-2/|access-date=7 February 2021|newspaper=The Japan Times|archive-date=19 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819070059/https://www.japantimes.co.jp/news/2021/02/02/asia-pacific/myanmar-coup-day-2/|url-status=live}}</ref> ဆိုရှယ်မီဒီယာအသုံးပြုသူများသည် မိမိတို့၏ပရိုဖိုင်ပုံများကို အနက်နှင့် အနီရောင်သို့ ပြောင်းလဲထားကြသည်။<ref name=":3"/> ထို့အပြင် [[မင်းအောင်လှိုင်]]၏ အရပ်အမြင့်ကိုလည်း ၄ ပေ ၈ လက်မဟု သရော်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|date=5 February 2021|title=Myanmar army chief mocked online for short stature in doctored photo|url=https://factcheck.afp.com/myanmar-army-chief-mocked-online-short-stature-doctored-photo|access-date=8 February 2021|publisher=Fact Check|archive-date=11 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210911160659/https://factcheck.afp.com/myanmar-army-chief-mocked-online-short-stature-doctored-photo|url-status=live}}</ref> ထို့အပြင် အွန်လိုင်းဆန္ဒပြသူများသည် အာရှတွင် ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုတစ်ခုအဖြစ် တွင်ကျယ်သော [[နို့လက်ဖက်ရည်မဟာမိတ်]]တွင်လည်း ပါဝင်ဆင်နွဲခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|date=4 February 2021|title=#MilkTeaAlliance has a new target brewing: Myanmar's military|url=https://www.scmp.com/week-asia/politics/article/3120526/asias-milkteaalliance-has-new-target-brewing-generals-behind|access-date=5 February 2021|newspaper=South China Morning Post|archive-date=23 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210223094651/https://www.scmp.com/week-asia/politics/article/3120526/asias-milkteaalliance-has-new-target-brewing-generals-behind|url-status=live}}</ref> === ကားပျက်လှုပ်ရှားမှုနှင့် အနှေးကားမောင်း လှုပ်ရှားမှု === ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှုပ်ထွေးသော လမ်းမများပေါ်တွင် ကားများထူးဆန်းစွာ ပျက်ကာ လမ်းပိတ်စေသည့် လှုပ်ရှားမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြကာ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့များ သွားလာခြင်းနှင့် အစိုးရဝန်ထမ်းများ အလုပ်တက်ရန် သွားရောက်ခြင်းတို့ကို အနှောက်အယှက်ဖြစ်စေခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=Protesters create gridlock in Yangon amid fears of violence|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/2/17/myanmar-un-warning-protests|access-date=18 February 2021|website=aljazeera.com|archive-date=18 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210218082425/https://www.aljazeera.com/news/2021/2/17/myanmar-un-warning-protests|url-status=live}}</ref><ref name=":38">{{cite web|title='Broken-down' cars bring Myanmar streets to standstill in coup protest|url=https://www.msn.com/en-gb/news/world/broken-down-cars-bring-myanmar-streets-to-standstill-in-coup-protest/ar-BB1dN2yl|access-date=18 February 2021|website=msn.com|archive-date=19 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210219002335/https://www.msn.com/en-gb/news/world/broken-down-cars-bring-myanmar-streets-to-standstill-in-coup-protest/ar-BB1dN2yl|url-status=live}}</ref> နောက်တစ်ရက်ဖြစ်သော ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈ ရက်နေ့တွင်လည်း လမ်းပိတ်စေရန်အတွက် ကားပျက်လှုပ်ရှားမှုနှင့် အတူ ကားများကို နှေးကွေးစွာ မောင်းနှင်ကြသည့် လှုပ်ရှားမှုကိုလည်း ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":38"/><ref>{{cite news|date=18 February 2021|title=Protesters out again in Myanmar, police use water cannon in capital|work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-idUSKBN2AI03Q|access-date=18 February 2021|archive-date=18 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210218062125/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-idUSKBN2AI03Q|url-status=live}}</ref> === အသံတိတ်သပိတ်များ === စစ်အာဏာသိမ်း တစ်နှစ်ပြည့်သည့် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာပြည်သူများက အသံတိတ်သပိတ်ကို ဆင်နွဲခဲ့ကြပြီး အပြင်မထွက်၊ ဈေးပိတ်၊ ဆိုင်ပိတ်ကာ အိမ်တွင်သာ နေခဲ့ကြရာ မြို့များရှိ လမ်းမများပေါ်တွင် လူသူကင်းမဲ့ကာ ခြောက်ကပ်နေခဲ့သည်။ စစ်အာဏာရှင်များက အသံတိတ်သပိတ်တွင် ပါဝင်သူများကို အကြမ်းဖက်မှုဥပဒေနှင့် တည်ဆဲဥပဒေများအရ အရေးယူမည်ဖြစ်ကြောင်း ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=A Year After Coup, Myanmar Is Mired in Conflict and Chaos |url=https://www.nytimes.com/2022/02/01/world/asia/myanmar-coup-anniversary-sanctions.html|date=1 February 2022 |work=NY Times |access-date=1 February 2022 |archive-date=1 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220201162544/https://www.nytimes.com/2022/02/01/world/asia/myanmar-coup-anniversary-sanctions.html|url-status=live }}</ref> လူမှုကွန်ယက်ပေါ်တွင် ထိုနေ့၌ ဆိုင်ပိတ်ကြောင်း ရေးသားကာ အသံတိတ်သပိတ်ပြုလုပ်သည့် ဆိုင်ပိုင်ရှင်များအား အရေးယူသင့်ကြောင်း တပ်မတော်ထောက်ခံသူ ဟန်ငြိမ်းဦးက သူ၏ တယ်လီဂရမ် ချန်နယ်တွင် ရေးသားဖော်ပြပြီးနောက် လူ ၂၀၀ ခန့် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar junta using social media to track its opponents |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/social-media-03032022175020.html|work=Radio Free Asia |date=3 March 2022 |language=en |access-date=16 March 2022 |archive-date=16 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220316201632/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/social-media-03032022175020.html|url-status=live }}</ref> အာဏာသိမ်း နှစ်နှစ်ပြည့်သည့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင်လည်း မနက် ၁ဝ နာရီမှ ညနေ ၃ နာရီအတွင်း အိမ်ပြင်မထွက်ဘဲ အသံတိတ်သပိတ်ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူစည်ကားစေရန် ပုဂံ၊ ညောင်ဦး၊ မကွေး၊ မန္တလေး၊ ပဲခူးမြို့များတွင် ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ဆိုင်ကယ်၊ ကားလိုင်စင်များ စစ်ဆေး ဖမ်းဆီးပြီး ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်နေ့ အသံတိတ်သပိတ်ပြုလုပ်မည့် အချိန်တွင် လာရောက်ရွေးခိုင်းခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အသံတိတ်သပိတ် မလုပ်နိုင်အောင် ကား၊ ဆိုင်ကယ် လိုင်စင်တွေ ဖမ်းဆီးနေ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/silent-strike-two-years-coup-01312023150433.html|access-date=၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> === ပန်းသပိတ် === စစ်ကောင်စီ၏ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့သူများအား ရည်စူး၍ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ပန်းဖြင့် ဂုဏ်ပြုသော ပန်းသပိတ်ကို ပြည်သူများက ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=ရန်ကုန်မှာ ပန်းသပိတ်ဆင်နွှဲ |url=https://burmese.voanews.com/a/5838331.html|access-date=၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၂ ဧပြီ ၂၀၂၁ |language=my}}</ref> ထို့အပြင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ မွေးနေ့အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့၊ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နှင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့များတွင် ပန်းပန်ခြင်း၊ ပန်းကိုင်ဆောင်ခြင်း စသည့် ပန်းသပိတ်ကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=နိုင်ငံတစ်ဝန်း ပန်းသပိတ်လုပ်လို့ ဖမ်းဆီးခံရသူ အမျိုးသမီး ( ၅၀)ခန့်ရှိပြီး၊ ၂ဦး အမှုဖွင့်ခံရ |url=https://www.bnionline.net/mm/news-100046|access-date=၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဧရာဝတီ၊ ရန်ကုန်၊ စစ်ကိုင်းနှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးများတွင် ပန်းပန်ခြင်း၊ ပန်းကိုင်ဆောင်၍ သွားလာနေသူများ၊ လူမှုကွန်ယက်တွင် ပန်းနှင့်ပတ်သက်၍ ရေးသားသူများအား စစ်ကောင်စီက ဖမ်းဆီးခဲ့ရာ လူပေါင်း ၁၃၀ ကျော် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မွေးနေ့ ပန်းသပိတ်လှုပ်ရှားမှု လူပေါင်း ၁၃၀ ကျော်ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/dassk-birthday-activists-arrested-06202023070640.html|access-date=၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |language=my}}</ref> == စစ်အစိုးရ၏ တန်ပြန်ရေးအစီအမံများ== === အင်တာနက်ဖြတ်တောက်မှု === [[၄ ဖေဖော်ဝါရီ|ဖေဖော်ဝါရီလ ၄]] ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်]]သည် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|ဖေ့စ်ဘွတ်လူမှုကွန်ရက်]]ကို "တိုင်းပြည်တည်ငြိမ်လို‌သောကြောင့်" ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်နေ့အထိပိတ်ပင်ရန် [[အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးသူ]]များကို အမိန့်ပေးခဲ့သည်။<ref name=":15">{{Cite news|last=Staff|first=Reuters|date=2021-02-03|title=Myanmar internet providers block Facebook services after government order|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-facebook-idUSKBN2A32ZE|access-date=2021-02-04}}</ref> [[မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း|MPT]] သည်လည်း [[Facebook Messenger|Facebook messenger]]၊ [[အင်စတာဂရမ်]] နှင့် [[WhatsApp]] တို့ကိုပိတ်ပင်ခဲ့သည်။ [[တယ်လီနော မြန်မာ|တယ်လီနော]]ကမူ ဖေ့စ်ဘွတ်ကိုသာ ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-03|title=Directive to block social media service|url=https://www.telenor.com/directive-to-block-social-media-service/|access-date=2021-02-04|website=Telenor Group|language=en|archive-date=5 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205103134/https://www.telenor.com/directive-to-block-social-media-service/}}</ref><ref name=":15" /> ဖေ့စ်ဘွတ်ကို ပြည်သူများ မလိုက်နာခြင်းလှုပ်ရှားမှု (Civil Disobedience Movement) ပြုလုပ်ရန်အတွက်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name=":15" /> ဖေ့စ်ဘွတ်အပိတ်ပင်ခံရသောအခါ အသုံးပြုသူများသည် [[တွစ်တာ]]သို့ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့ရာ #RespectOurVotes၊ #HearTheVoiceofMyanmar၊ #SaveMyanmar စသည်တို့ကိုရေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news|last=Potkin|first=Fanny|date=2021-02-05|title=After Facebook ban, thousands in Myanmar take to Twitter to plead #RespectOurVotes|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-twitter-idUSKBN2A5189|access-date=2021-02-06}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သည် တွစ်တာကိုပါ ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Myanmar’s new military government is now blocking Twitter and Instagram|url=https://social.techcrunch.com/2021/02/05/myanmar-military-government-is-now-blocking-twitter/|access-date=2021-02-06|website=TechCrunch|language=en-US}}{{Dead link|date=September 2023 }}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-02-05|title=Directive to block social media services Twitter and Instagram in Myanmar|url=https://www.telenor.com/directive-to-block-social-media-services-twitter-and-instagram-in-myanmar/|access-date=2021-02-06|website=Telenor Group|language=en|archive-date=5 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205103134/https://www.telenor.com/directive-to-block-social-media-services-twitter-and-instagram-in-myanmar/}}</ref> [[၆ ဖေဖော်ဝါရီ|ဖေဖော်ဝါရီလ ၆]] ရက်နေ့ နံနက်တွင် [[အင်တာနက်]]ဝန်ဆောင်မှုကို နိုင်ငံအဝှန်း ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=6 February 2021|title=Myanmar junta blocks internet access as coup protests expand|website=[[Associated Press]]|url=https://apnews.com/article/united-nations-myanmar-media-social-media-yangon-e7765d3459d386219ee1dca8ad1e089c|access-date=6 February 2021|agency=AP NEWS|archive-date=9 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109034953/https://apnews.com/article/united-nations-myanmar-media-social-media-yangon-e7765d3459d386219ee1dca8ad1e089c|url-status=live}}</ref> ထိုနေ့မှာပင် လူမှုကွန်ယက်ဝန်ဆောင်မှုများ ပြန်လည်ဖွင့်ပေးရန် ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်က တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news|date=6 February 2021|title=Facebook urges unblocking of Myanmar social media|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-facebook-idUSKBN2A60DE|access-date=7 February 2021|archive-date=19 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819063529/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-facebook-idUSKBN2A60DE|url-status=live}}</ref> ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်သည် မြန်မာအစိုးရ၏ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်ပေါ်ရှိ အကြောင်းအရာများအား ဖယ်ရှားနိုင်ရန် တောင်းဆိုမှုအခွင့်အရေးအား ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=12 February 2021|title=An Update on the Situation in Myanmar|url=https://about.fb.com/news/2021/02/an-update-on-myanmar/|access-date=18 February 2021|publisher=About Facebook|archive-date=17 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210217122159/https://about.fb.com/news/2021/02/an-update-on-myanmar/|url-status=live}}</ref><ref name=":37">{{cite web|last=Welle (www.dw.com)|first=Deutsche|title=Myanmar coup: Military hardens online censorship campaign {{!}} DW {{!}} 15 February 2021|url=https://www.dw.com/en/myanmar-coup-military-hardens-online-censorship-campaign/a-56574941|access-date=18 February 2021 |website=dw.com|archive-date=16 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210216102258/https://www.dw.com/en/myanmar-coup-military-hardens-online-censorship-campaign/a-56574941|url-status=live}}</ref> [[၇ ဖေဖော်ဝါရီ|ဖေဖော်ဝါရီလ ၇]] ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးသော်လည်း လူမှုကွန်ရက်များကို ပိတ်ပင်ထားဆဲဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|title=Internet access partially restored in Myanmar as protests grow against military coup|url=https://www.channelnewsasia.com/news/asia/internet-access-partially-restored-in-myanmar-as-protests-grow-14131802|access-date=7 February 2021|publisher=CNA|archive-date=14 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614233403/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/internet-access-partially-restored-in-myanmar-as-protests-grow-14131802|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့မှစ၍ မနက် ၁ နာရီမှ ၉ နာရီအထိ တစ်နိုင်ငံလုံး အင်တာနက် ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|last=Beech|first=Hannah|date=14 February 2021|title=Military Imposes Full Grip on Myanmar in Overnight Crackdown|newspaper=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/02/14/world/asia/myanmar-military-crackdown.html|access-date=15 February 2021|issn=0362-4331|archive-date=15 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215152313/https://www.nytimes.com/2021/02/14/world/asia/myanmar-military-crackdown.html|url-status=live}}</ref><ref name=":41">{{cite web|date=31 January 2021|title=Internet disrupted in Myanmar amid apparent military uprising|url=https://netblocks.org/reports/internet-disrupted-in-myanmar-amid-apparent-military-uprising-JBZrmlB6|access-date=15 February 2021|publisher=NetBlocks |archive-date=1 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201002842/https://netblocks.org/reports/internet-disrupted-in-myanmar-amid-apparent-military-uprising-JBZrmlB6|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်မှ ရှယ်ယာထည့်ထားသော [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ|မိုင်တဲလ်]]မှလွဲ၍ ကျန် အော်ပရေတာအများစုက [[ဝီကီပီးဒီးယား]]နှင့် အခြား ဝီကီ ဝက်ဆိုဒ်များကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref name=wikiblock>{{cite web|date=31 January 2021|title=Internet disrupted in Myanmar amid apparent military uprising |url=https://netblocks.org/reports/internet-disrupted-in-myanmar-amid-apparent-military-uprising-JBZrmlB6|access-date=25 February 2021|publisher=NetBlocks|archive-date=1 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201002842/https://netblocks.org/reports/internet-disrupted-in-myanmar-amid-apparent-military-uprising-JBZrmlB6|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်]]မြို့တစ်မြို့တည်း၌ ည ၁၂ နာရီမှ နေ့လယ် ၁၂ နာရီ အထိ အင်တာနက်ဖြတ်တောက်ခဲ့ပြီး ကျန်မြို့များအားလုံးမှာ ယခင်အတိုင်း မနက် ၁ နာရီမှ မနက် ၉ နာရီအထိသာဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။<ref name=":28">{{Cite web|date=19 April 2021|title=Myanmar junta now publishing lists of wanted journalists {{!}} Reporters without borders|url=https://rsf.org/en/news/myanmar-junta-now-publishing-lists-wanted-journalists|access-date=20 April 2021|website=RSF|language=en|archive-date=19 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210419130008/https://rsf.org/en/news/myanmar-junta-now-publishing-lists-wanted-journalists|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ ရက်နေ့မှ ၂၆ ရက်နေ့အထိ ဒေသအချို့တွင် အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုအား ပိတ်ပင်ထားခဲ့သည်။<ref name=":41"/> ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ကြိုးမဲ့ ဝိုင်ဖိုင်နည်းပညာ (Wireless broadband internet) ကို ရက်အကန့်အကတ်မရှိဖြတ်တောက်ရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=1 April 2021|title=Military Council command to cut out wireless broadband internet|url=https://www.facebook.com/ayeyarwaddytimes/posts/1853947131429946|url-status=live|access-date=1 April 2021|newspaper=Ayeyarwaddy Times|language=my|archive-date=23 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210523052130/https://www.facebook.com/login/?next=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fayeyarwaddytimes%2Fposts%2F1853947131429946}}</ref> စစ်အစိုးရ၏ အင်တာနက်နှင့် ပတ်သက်ပြီး နေ့စွဲအလိုက် စေခိုင်းမှုများကို [[တယ်လီနော မြန်မာ]] မှ ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=Directives from authorities in Myanmar - February 2021 |url=https://www.telenor.com/sustainability/responsible-business/human-rights/mitigate/human-rights-in-myanmar/directives-from-authorities-in-myanmar-february-2021/|website=Telenor Group |access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |language=en |archive-date=15 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210215082607/https://www.telenor.com/sustainability/responsible-business/human-rights/mitigate/human-rights-in-myanmar/directives-from-authorities-in-myanmar-february-2021/}}</ref> မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့ညမှ၍ နိုင်ငံတစ်ဝန်း မိုဘိုင်း အင်တာနက် ဖြတ်တောက်ထားခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့မှစ၍ ဝိုင်ဖိုင်နည်းပညာဖြင့် အင်တာနက်ဖြန့်ဝေပေးသည့် [[မြန်မာနက်]]၏ ဝန်ဆောင်မှုကိုလည်း ရက်အကန့်အသတ်မရှိ ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။ ===ဖမ်းဆီးမှုတရားစွဲခြင်းများ=== ၂၀၂၁ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင်အာဏာသိမ်းမှုနှင့် ပတ်သက်၍ လူပေါင်း ၁၅၂ ဦး ကိုထိန်းသိမ်းထားခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရသည် ထိန်းသိမ်းခံထားရသူများကို ရာဇဝတ်မှုဖြင့်တရားစွဲဆိုမှုစတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားသုံးဦးဖြစ်သော ဇူးဇူးဇန်၊ အောင်မျိုးကိုနှင့် ထူးခေါင်သော်အား [[မန္တလေးမြို့|မန္တလေး]]တွင်ဆန္ဒပြမှုများအတွက် ငြိမ်းချမ်းစွာစုဝေးခြင်းနှင့် ငြိမ်းချမ်းစွာစီတန်းလှည့်လည်ခြင်း ဥပဒေပုဒ်မ ၁၉ အရတရားစွဲဆိုခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ညီညွတ်သောတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးမောင်ကြီးအား [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[ဘားအံမြို့|ဖားအံမြို့နယ်]]တွင် ဆန္ဒပြမှုအတွက် ပြစ်မှုဆိုင်ရာပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) အရဖမ်းဆီးခြင်း၊ တရားစွဲဆိုခြင်းနှင့် ထောင်ဒဏ်နှစ်နှစ်ချမှတ်ခြင်းခံရသည်။ ကရင်ပြည်နယ် ဘားအံနည်းပညာ အထက်တန်းကျောင်းမှ ကျောင်းအုပ်ဆရာမ [[ဒေါက်တာဒေါ်ချိုယုမွန်]]ကို "အနီရောင်ဖဲကြိုး" လှုပ်ရှားမှုတွင်ပါဝင်မှုအတွက်ပြစ်မှုဆိုင်ရာပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) အရအဖမ်းခံရပြီးစွဲချက်တင်ခံခဲ့ရသည်။ [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] ခေါင်းဆောင် ဦးဝင်းထိန်အား ပုန်ကန်မှုအတွက်ပုဒ်မ ၁၂၄ (က)အရတရားစွဲဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |url=https://aappb.org/2021/02/statement-on-recent-detainees-in-relation-to-the-military-coup-news-updated-on-5-feb-2021/ |title=AAPP {{!}} Assistance Association for Political Prisoners<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |access-date=11 February 2021 |archive-date=9 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211109030251/https://aappb.org/2021/02/statement-on-recent-detainees-in-relation-to-the-military-coup-news-updated-on-5-feb-2021/ |url-status=dead }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ဦးဆောင်သောအရပ်ဘက်အစိုးရ၏ ဩစတြေးလျစီးပွားရေးပေါ်လစီအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်နှင့် Macquarie တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခ ရှော(န်) တားနဲလ် (Sean Turnell) ကိုဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-australian-adviser-aung-san-suu-kyi-detained-14126558|access-date=11 February 2021 |archive-date=6 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206110939/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-australian-adviser-aung-san-suu-kyi-detained-14126558}}</ref>အာဏာသိမ်းမှုနှင့်စပ်လျဉ်းသော ပထမဆုံးဖမ်းဆီးခံရသည့် နိုင်ငံခြားသား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်တွင်အာဏာပိုင်များက ကရင်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် [[နန်းခင်ထွေးမြင့်]]နှင့် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] ဝန်ကြီးချုပ် [[မြင့်နိုင်|ဒေါက်တာမြင့်နိုင်]]ကိုပြန်လည်ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmars-military-re-arrests-two-chief-ministers.html Myanmar’s Military Re-Arrests Two Chief Ministers<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> နန်းခင်ထွေးမြင့်သည် စစ်သားများနှင့်ပြည်သူလူထုအကြား စည်းလုံးညီညွတ်မှုရှိရန် တိုက်တွန်းသည့် အွန်လိုင်း မှတ်ချက်များကို အစိုးရမှ အခွန်နှင့် ပြည်နယ်ရန်ပုံငွေများမှ ထောက်ပံ့ခဲ့သည်ဟုပြောကြားခဲ့ပြီး ဒေါက်တာမြင့်နိုင်က လူထုအားဆန္ဒပြမှုများ ဆက်လက်ပြုလုပ်ရန် လူထုအား မိန့်ခွန်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် မြို့တော်ဝန်[[ရဲလွင်]] အပါအဝင် အနည်းဆုံးဆန္ဒပြသူ ၁၀၀ ကို မန္တလေးတွင်ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Protest crackdown begins in Myanmar, over 100 nabbed in Mandalay {{!}} The Myanmar Times<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |url=https://www.mmtimes.com/news/protest-crackdown-begins-myanmar-over-100-nabbed-mandalay.html|accessdate=11 February 2021 |archivedate=9 November 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211109190256/https://www.mmtimes.com/news/protest-crackdown-begins-myanmar-over-100-nabbed-mandalay.html}}</ref> [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[တောင်ကုတ်မြို့]]တွင် ဖေဖော်ဝါရီလ၂၈ ရက်တွင် ရခိုင် ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်ပါတီမှ ဦးကျော်ကျော်လင်းသည် “စစ်အာဏာရှင်စနစ် တိုက်ဖျက်ရေး” ဗီနိုင်းကိုင်ဆောင်၍ ဆန္ဒဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ တောင်ကုတ်မြို့ မြို့မဘောလုံကွင်းအနီးတွင် အာဏာပိုင် အဖွဲ့မှ ဦးကျော်ကျော်လင်းနှင့် မြို့ခံ ကိုသားကြီးတို့ကို ဖမ်းဆီးမှု ခံခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite web|date=2021-02-28|title=တောင်ကုတ် ALD ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင် ၁ ဦးနှင့် မြို့ခံ ၁ ဦး ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/02/28/238710.html|access-date=2021-02-28|website=ဧရာဝတီ|language=my}}</ref> စစ်ကောင်စီ အနုပညာရှင်များနှင့် သပိတ်ခေါင်းဆောင်များအား မတရားဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ မြန်မာ့အသံနှင့် မြဝတီတို့မှ ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့်တရားဆွဲဆိုသော ဝရမ်းစာရင်းကိုလည်း နေ့စဉ်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။<!-- cases between 28th Feb and 15th April. citations will be added later. --> ဧပြီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် မုံရွာလူထုသပိတ်ခေါင်းဆောင် ဦး[[ဝေမိုးနိုင်(မုံရွာ)|ဝေမိုးနိုင်]]၊ အဆိုတော် ပိုပို၊ သရုပ်ဆောင် [[ဇင်ဝိုင်း]]တို့ကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ === ပြိုင်ဘက်နိုင်ငံရေးပါတီများပါဝင်မှု=== တပ်မတော်သည် အာဏာသိမ်းမှုအပြီး ပြိုင်ဘက်နိုင်ငံရေးပါတီများကို ကမ်းလှမ်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး <ref name="autogenerated2" />ဖေဖော်ဝါရီ ၂ရက် ၂၀၂၁ တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်များထဲတွင် ဖဒိုမန်းငြိမ်းမောင် (KNU အဖွဲ့ဝင်ဟောင်း)၊ ဦးသိန်းညွန့်နှင့် ဦးခင်မောင်ဆွေ (NLD ၏ ခွဲထွက်ပါတီဖြစ်သော NDF ပါတီ ပူးတွဲတည်ထောင်သူများ) စသော အရပ်သားနိုင်ငံရေးသမားများစွာပါဝင်သည်။<ref>{{cite web|title=မန်းငြိမ်းမောင်၊ ဦးသိန်းညွန့်နဲ့ ဦးခင်မောင်ဆွေတို့ကို တပ်မတော်နေရာပေး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-coup-myanmar-new-government-02022021114403.html|access-date=2 February 2021|publisher=Radio Free Asia|language=my}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၃ ရက် ၂၀၂၁ တွင် ဒေါ်အေးနုစိန် (ဒုဥက္ကဋ္ဌ [[ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ]]) အပါအဝင် အရပ်သားနိုင်ငံရေးသမား ၅ ဦးထပ်မံပါဝင်လာခဲ့သည်။<ref name=":14">{{cite web|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ( ၁၄ / ၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၇ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်|url=http://www.dsinfo.org/node/973|access-date=4 February 2021|publisher=Tatmadaw Information Team|language=my|accessdate=8 February 2021|archivedate=7 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210307110636/http://www.dsinfo.org/node/973}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၆ ရက် တွင် ကောင်စီသို့ပါဝင်ရန် တပ်မတော်၏ကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံသည်ဟု [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]]က ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီမှာ ပါဝင်ဖို့ စစ်အစိုးရကမ်းလှမ်းချက် မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ လက်ခံ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/mup-accept-coup-council-02062021134515.html|access-date=2021-02-07|website=Radio Free Asia|language=en}}</ref> === စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့် စည်းကြပ်ခြင်း === ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ညမထွက်ရ အမိန့် ပုဒ်မ ၁၄၄ ကိုထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထို ထုတ်ပြန်ချက်တွင် လူ ၅ ဦးထက် ပိုမစုရ၊ ဆန္ဒမပြရ ဟု ပါဝင်သည်။ ===လုံခြုံရေးအင်အား အဆမတန်သုံးခြင်း=== ၂၀၂၁ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် [[နေပြည်တော်မြို့]]၊ သပြေကုန်းအဝိုင်းဆန္ဒပြပွဲကို ရဲတပ်ဖွဲ့က ပစ်ခတ်နှိမ်နင်းသည့်အတွက် ငါးယောက်ထက်မနည်း ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး ယင်းတို့အနက် လူငယ် အမျိုးသားတစ်ဦးနှင့် လူငယ် အမျိုးသမီးတစ်ဦး ဒဏ်ရာ ပြင်းထန်သောကြောင့် နေပြည်တော် ကုတင် ၁၀၀၀ ဆေးရုံတွင် အသက်လု ကုသ နေသည်။ ဒဏ်ရာရထားသည့် အမျိုးသားသည် ၂၃ နှစ်အရွယ် ကိုဆိုဝေ ဖြစ်ပြီး၊ အမျိုးသမီးသည် အသက် ၂၀ အရွယ် [[မမြသွဲ့သွဲ့ခိုင်]]တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကိုဆိုဝေမှာ သေနတ်ဒဏ်ရာကြောင့် ရင်ဘတ်ကို ထုတ်ချင်းပေါက် ပွင့်ထွက်သွားသည်။ မမြသွဲ့သွဲ့ခိုင်က ခေါင်းမှာကျည်ဆန်ထိမှန်ပြီး သေဆုံးလုနီးပါး (brain death) ဖြစ်နေကာ အထူးကြပ်မတ်ကုသဆောင်တွင် ကုသမှုခံယူနေရသည်။<ref>[https://www.rfa.org/burmese/news/police-shoot-protesters-two-serious-wound-in-naypyitaw-02092021065128.html နေပြည်တော်ဆန္ဒပြပွဲ ရဲကပစ်ခတ်လို့ လူငယ်နှစ်ယောက် အသက်အန္တရာယ်စိုးရိမ်ရ — မြန်မာဌာန<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့ ([[ပြည်ထောင်စုနေ့]]) တွင် [[မော်လမြိုင်မြို့]]၌ ရဲများသည် သေနတ်များပစ်ခတ်ခြင်းဖြင့် ဆန္ဒပြသူများကိုလူစုခွဲစေခဲ့သည်။<ref name="autogenerated1" /> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် [[မြစ်ကြီးနားမြို့]] လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးရုံကို စစ်တပ်နဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့တို့မှ ဝင်စီးထားသည်ဟု သတင်းရ၍ သွားရောက်ဝန်းရံ ဆန္ဒပြသူ ပြည်သူလူထုကိုလည်း သေနတ်၊ မျက်ရည်ယိုဗုံးများဖြင့် ပစ်ခတ်လူစုခွဲခဲ့ရာ ဒဏ်ရာရသူများလည်းရှိခဲ့သည့်အပြင် သတင်းထောက် ၅ ဦးကိုလည်းဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=မြစ်ကြီးနားမြို့ မန်ခိန်ရပ်ကွက်ရှိ ဘူးဂါးမလိလျှပ်စစ်ဓာတ်အားခွဲရုံတွင် တပ်မတော်သားများ ဝင်ရောက် နေရာယူမှုအပေါ် ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြရာမှ လူစုလူဝေးဖြစ်ပြီး လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ဖြိုခွင်းခဲ့ |url=https://news-eleven.com/article/204689|website=Eleven Media Group Co., Ltd |access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |language=my}}</ref> သို့သော် ဖမ်းဆီးခံသတင်းထောက်များကို ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀ ၌ မန္တလေးမြို့၊မဟာ‌အောင်မြေ မြို့နယ်၊သံလျက်‌မှော် အ‌နောက်စိန်ပန်းရပ်ကွက်၊မြို့ပတ်ကန်းနားလမ်းဆန္ဒပြမှုဖြစ်စဉ်တွင် ရဲနှင့်တပ်တို့၏ ပြင်းထန်သည့်ဖြိုခွင်းမှုများကြောင့် ဆန္ဒပြသူနှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး အနည်းဆုံး လူနှစ်ဆယ့်ငါးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြသည်။ ထိုဆန္ဒပြပြည်သူများသည် အစိုးရသင်္ဘောကျင်းမှ နိုင်ငံသားအာဏာဖီဆန်ခြင်းလှုပ်ရှားမှု (ရုံးမတက်ခြင်း) ကို လုပ်ဆောင်နေသော ဝန်ထမ်းများကို လာရောက်စောင့်ကြပ်ကာကွယ်ပေးသော ဒေသခံများဖြစ်ကြကာ ရဲများက အဆိုပါဝန်ထမ်းများကို အတင်းဖိအားပေးရုံးတက်ခိုင်းခြင်းမှ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့ရသည်။ လူအများကို ပြင်းပြင်းထန်ထန်ရိုက်နှက်ခဲ့ကြသည့်အပြင် ရဲနှင့်တပ်မှဖြိုခွင်းသူများသည် အများပြည်သူများကို လေးခွ၊ ကျောက်ခဲများဖြင့်ပစ်ခြင်း၊ သေနတ်များဖြင့်ပစ်ခတ်ခြင်း၊ ရေအားဖြင့် လူစုခွဲခြင်းများရှိပြီး ဖမ်းဆီးမှုများစွာလည်း ရှိခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-20|title=Two Civilians Killed by Myanmar Security Forces in Mandalay|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/two-civilians-killed-myanmar-security-forces-mandalay.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210220233737/https://www.irrawaddy.com/news/burma/two-civilians-killed-myanmar-security-forces-mandalay.html|archive-date=20 February 2021|access-date=2021-02-20|website=The Irrawaddy|language=en-US}}</ref><ref name="frontiermyanmar.net" /><ref>{{Cite news|date=20 February 2021|title=2 Myanmar protesters killed by police fire, reports say|work=[[Associated Press]]|url=https://apnews.com/article/police-yangon-myanmar-e3a1aa40effe40cd7e5a6249d86af1a8|url-status=live|access-date=20 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210220090002/https://apnews.com/article/police-yangon-myanmar-e3a1aa40effe40cd7e5a6249d86af1a8|archive-date=20 February 2021}}</ref> နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းမှ အဆိုပါဖြစ်ပျက်မှုကို တုံ့ပြန်ပြစ်တင်မှုများရှိသော်လည်း စစ်ကောင်စီ၏ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ရက်နေ့က သတင်းထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဆန္ဒပြသူများသည် အထူးသဖြင့် စိတ်ခံစားချက်ပြင်းထန်သော ဆယ်ကျော်နဲ့လူငယ်များကို အသက်ဆုံးရှုံးမှုဖြစ်နိုင်သော ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှု လမ်းကြောင်းပေါ် ရောက်စေရန် လှုံ့ဆော်နေသည်ဆိုပြီးပြောဆိုကာ ယင်းကြေညာချက်တွင် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အနိမ့်ဆုံးအဆင့်၊ အနည်းဆုံးအင်အားဖြင့် ဆောင်ရွက်နေသည်<ref>{{cite news|title= သတင်းထုတ်ပြန်ချက်|url=|work=မြန်မာ့အလင်း |page=၁-၃ |date=၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref>ဟူ၍လည်း ပကတိအခြေအနေနှင့် ပြောင်းပြန်ဖြစ်သော ပြောဆိုမှုများကို ဖော်ပြကြေညာထားသည်။<ref>{{cite news |title=ရဲတပ်ဖွဲ့ရဲ့ ဆောင်ရွက်ချက်အပေါ် မေးခွန်းထုတ်မှုတွေရှိ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/burma-56140135/page/2|work=ဘီဘီစီ (မြန်မာပိုင်း) |date=၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |quote="ဒါပေမဲ့ လက်ရှိလူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာ တွေမှာသာမက ... လုံခြုံရေးအဖွဲ့ဝင်တွေရဲ့ ပြည်သူတွေအပေါ် အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဝေဖန်မှုမြင့်တက်နေပါတယ်။" |accessdate=27 February 2021 |archivedate=9 November 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211109031754/https://www.bbc.com/burmese/live/burma-56140135/page/2}}</ref><ref>{{cite news |title=မန္တလေးဘူတာကြီးတွင် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက လုမှုကူညီရေးအသင်းကိုပစ်ခတ်မှု မေးခွန်းထုတ်စရာ |url=https://myanmar.mmtimes.com/news/151477.html|work=Myanmar Times |date=၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |accessdate=27 February 2021 |archivedate=21 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210221165400/https://myanmar.mmtimes.com/news/151477.html}}</ref><ref>{{cite web|last1=Ratcliffe|first1=Rebecca|date=22 February 2021|title=Myanmar junta warns of lethal force as crowds gather for 'five twos revolution'|url=https://www.theguardian.com/world/2021/feb/22/myanmar-junta-warns-of-lethal-force-as-protesters-gather-for-five-twos-revolution|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210222050501/https://www.theguardian.com/world/2021/feb/22/myanmar-junta-warns-of-lethal-force-as-protesters-gather-for-five-twos-revolution|archive-date=22 February 2021|access-date=22 February 2021|website=the Guardian|language=en}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ တွင် သတင်းများကတင်ပြသည်မှာ တာမွေမြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီမှခန့်အပ်သော အုပ်ချုပ်ရေးမှူးကို အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒပြသူများကို စစ်တပ်နှင့် ရဲများသည် သေနတ်များပစ်ခြင်း၊ မျက်ရည်ယိုဗုံးများသုံးခြင်းများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news|title= တာမွေမှာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအသစ် ဆန္ဒပြသူတွေကို ဖမ်းဆီးထား |url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-arrested-nearly-50-civilians-in-tamwe-yesterday-02262021060141.html|work=RFA |date=၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> ဖော်ဝါရီလ ၂၇ ၌ မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့ကြီးများဖြစ်သော ရန်ကုန်၊ မန္တလေးနှင့် မုံရွာစသည်တို့တွင် ဆန္ဒပြသူများကို ရဲတပ်ဖွဲ့က အင်အားသုံး အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းခဲ့သောကြောင့် များပြားစွာ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အဖွဲ့က သေနတ်ဖြင့်ပစ်ခတ်ခြင်း၊ မျက်ရည်ယိုဗုံးများ အသုံးပြုခြင်းအပြင် ဖြိုခွင်းမှုအတွင်း သတင်းထောက်များ အပါအဝင် ရာနှင့်ချီသောဖမ်းဆီးမှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ဤမျှပင်မကသေးဘဲ တပ်နှင့်ရဲဘက်က အရပ်ဝတ်အသွင် ဝတ်ဆင်ထားသူများသည် ဆန္ဒပြနေသော အမျိုးသမီးများကို ကိုယ်ထိလက်ရောက် ပါးရိုက်ခြင်း၊ ကန်ကြောက်ခြင်း၊ အကြမ်းဖက် ဖမ်းဆီးခြင်းများလည်း ရှိခဲ့ကြသည်။ မန္တလေးမြို့တွင်လည်း စစ်တပ်နဲ့ရဲများသည် လမ်းတစ်လျှောက်၌ ဖုန်းကင်မရာနဲ့ မှတ်တမ်းရိုက်နေသူများ၊ ကား၊ ဆိုင်ကယ်တွေ ဟွန်းတီးသူများကို သေနတ်၊ လေးခွများဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ပြီး အယောက် (၁၀၀) ကျော်ကို ဖမ်းဆီးခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news|title= ရန်ကုန်နဲ့မန္တလေး အပါအဝင် တစ်ပြည်လုံးမှာ ဆန္ဒပြသူတွေ အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/myanmar-military-crackdown-protesters-02272021051940.html|work=RFA |date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> ရန်ကုန်မြို့ မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ်၌ ဆန္ဒပြပြည်သူများအား ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက် ကူညီပေးနေသော "မွန်မြတ်စိတ်ထား လူမှုကူညီရေးအသင်း"နှင့်"ဒဂုံတက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများအရေးပေါ်ကူညီရေးအသင်း" ယာဉ်များပေါ်က ကျန်းမာရေးစေတနာ့ဝန်ထမ်းများကို မတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်နဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့က အကြမ်းဖက်ရိုက်နှက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုစေတနာ့ဝန်ထမ်းများကို သေနတ်ဒင်များ၊ နံပါတ်တုတ်များဖြင့် ရိုက်နှက်၍ ခြေထောက်များဖြင့် ကန်ကြောက်ခဲ့ကြကာ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားရုံသာမက လူမှုကူညီရေးအသင်းယာဉ်များကိုလည်း ဖျက်ဆီးခဲ့ကြသည်။<ref>[https://www.rfa.org/burmese/multimedia/north-oakkla-coup-protest-attack-03032021033928.html ကျန်းမာရေး စေတနာ့ဝန်ထမ်းတွေ အကြမ်းဖက် ရိုက်နှက်ဖမ်းဆီးခံရ]</ref> မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းအချိန်တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့အစည်းသည် [[အောင်မြေသာဇံမြို့နယ်]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]မှ အရပ်သားများကို ခဲကြည်အစစ်များဖြင့်ပစ်ခတ်ခြင်း၊ အရပ်သားပြည်သူများထံမှ သိမ်းဆည်းထားသည့် ဇိမ်ခံကားများဖြင့် လိုက်လံတိုက်ခိုက်ခြင်းတို့ကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၅ ဦးခန့် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ၈၂ လမ်းတွင် ဆန္ဒထုတ်ဖော်သော ပြည်သူများကို ကားဖြင့်တိုက်၍ ဖြိုခွင်းရာတွင် ဒဏ်ရာရရှိသူ ၂ ဦးရှိပြီး လူ ၇ ဦး ထက်မနည်း ဖမ်းဆီးခံရကာ ပြည်သူများ၏ ဆိုင်ကယ်များကို သိမ်းဆည်းယူဆောင်သွားခဲ့သည်။ ဖမ်းဆီးခံရသူများတွင် တိုင်းရင်းဆေးဆရာမတစ်ဦးနှင့် ကိုထက်ဖြိုးဝေအောင်တို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite news|title= သိမ်းဆည်းထားသည့် အရပ်သားပိုင်ကားများဖြင့် စစ်တပ်က လိုက်လံတိုက်ခိုက် |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/6179|work=Myanmar NOW |date=၂၀ မတ်လ ၂၀၂၁ |access-date=၂၀ မတ်လ ၂၀၂၁}}</ref> [[၂၉ မတ်|မတ်လ ၂၉ ရက်]] [[ဒဂုံမြို့သစ်တောင်ပိုင်းမြို့နယ်]] ၅၆ ရပ်ကွက်၊ [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]တွင် ဆန္ဒပြလူငယ်များ၏ သဲအိတ်များဖြင့် ခံတပ်ပြုလုပ်ထားသောနေရာတွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့အစည်းမှ လူ့အသက်အား အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သော ကျည်ဆန်အစစ်များဖြင့် ပစ်ခက်ခဲ့သည့်အပြင်၊ လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခက်ဖြိုခွင်းခဲ့သည်။ [[၂၉ မတ်|မတ်လ ၂၉ ရက်]] [[ဒဂုံမြို့သစ်တောင်ပိုင်းမြို့နယ်]] ၅၆ ရပ်ကွက်တွင် ကိုခင်လှိုင်(ခ)ဝေစိုးသူ (၂၇ နှစ်)၊ ကိုသက်နိုင်ထွန်း (၄၁ နှစ်)၊ ကိုနေလင်းစော (၃၇ နှစ်)၊ ကိုမျိုးကိုကိုဦး (၂၇ နှစ်)၊ ကိုကိုလွင် (၂၆ နှစ်)၊ ကိုသိန်းအောင် (၂၈ နှစ်)၊ ကိုအောင်မျိုးသန့် (၂၈ နှစ်)၊ ကိုအောင်သူ (၂၇ နှစ်)၊ ကိုဝင်းထွဋ်အောင် (၁၉ နှစ်)၊ ကိုစန်းတင့်နိုင် (၂၇ နှစ်)၊ ဖိုးလပြည့် (၂၃ နှစ်)၊ ဦးကုလား (၄၀ နှစ်)၊ ကိုကျော်သန်း (၁၉ နှစ်)၊ ကိုသားချော (၂၀ နှစ်)၊ ကိုဝင်းဦး (ပိုင်ရှင်မဲ့အလောင်း)၊ ကိုဝေဖြိုးသူ (အသက်မသိသေး)၊ ကိုမောင်ဦး (အသက်မသိသေး)တို့ ကျဆုံးမှုနှင့်အတူ ဒဏ်ရာရရှိမှုများရှိခဲ့ပြီး အတည်မပြုနိုင်သော ကျဆုံးမှုများလည်းရှိခဲ့သည်။ <ref>{{cite news|title= အာဏာရှင်ကို သေနတ်သံကြားမှ အံတုခြင်း |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/6352|work= Myanmar NOW |date=၂၀ မတ်လ ၂၀၂၁ |access-date=၂၉ မတ်လ ၂၀၂၁ }}</ref> === အများပြည်သူပိုင် အဆောက်အဦးများ၌ တပ်စွဲခြင်း === အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီဟာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့မှစတင်၍ အများပြည်သူပိုင် ဆေးရုံများ၊ တက္ကသိုလ်များ၊ အခြေခံပညာကျောင်းများနှင့် ဘုန်ကြီးကျောင်းများ၌ တပ်စွဲလာခဲ့သည်။ ထိုသို့ တပ်စွဲမှုအတွင်း ပြည်သူများကန့်ကွက်သဖြင့် အချေအတင်ဖြစ်ပွားပြီး သေဆုံးခဲ့သူများလည်းရှိခဲ့သည်။<!-- Src နှင့်ထပ်ဖြည့်ပါမည် --> === စစ်တပ်ထောက်ခံသူများ === အာဏာသိမ်းမှု မဖြစ်ပွားမီအချိန်က ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို ပျက်ပြားစေရန် ရည်ရွယ်သော စစ်တပ်ထောက်ခံသူများ၏ ဆန္ဒပြမှုများလည်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref name=":25">{{Cite web|title=Pro-military protesters hurl bricks at police car while rallying against the Union Election Commission|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/pro-military-protesters-hurl-bricks-at-police-car-while-rallying-against-the-union-election|access-date=8 February 2021|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာ ၃၀ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်ထောက်ခံသူနှင့် အမျိုးသားရေးလှုပ်ရှားသူ ၄၀၀ ခန့်သည် ကိုဗစ်-၁၉ လမ်းညွှန်ချက်များကို ချိုးဖောက်ကာ ရန်ကုန်မြို့တော်ခန်းမရှေ့တွင် စုဝေးကာ ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=Hundreds attend pro-military protest in defiance of Covid-19 restrictions|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/hundreds-attend-pro-military-protest-in-defiance-of-covid-19-restrictions|access-date=8 February 2021|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ပျော်ဘွယ်မြို့တွင် ဆန္ဒပြသူ ထောင်ချီစုဝေးခဲ့ကြကာ တပ်မတော်အလံများ ဝှေ့ယမ်းကာ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များ အငြင်းပွားစေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=Over a thousand protesters defy ban on large gatherings, army-related slogans at Mandalay rally|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/over-a-thousand-protesters-defy-ban-on-large-gatherings-army-related-slogans-at-mandalay-rally|access-date=8 February 2021|website=Myanmar NOW}}</ref> အာဏာသိမ်းပြီး နောက်တစ်ရက်ဖြစ်သော ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်ထောက်ခံသူများနှင့် အမျိုးသားရေးလှုပ်ရှားသူများက ရန်ကုန်မြို့တွင် စုဝေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news|date=2 February 2021|title=Myanmar Army Rallies Supporters, Bans Flights Through April|language=en|work=Bloomberg.com|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-02-02/myanmar-army-rallies-supporters-bans-flights-through-april|access-date=8 February 2021}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်ထောက်ခံသူက ဆူးလေဘုရားတွင် စုဝေးခဲ့ကြသည်။<ref name="frontiermyanmar.net" /> ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်နေ့တွင် စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြပွဲတစ်ခုသို့ စစ်တပ်ထောက်ခံသူအချို့က အမှတ်အသားမပါသော ကား ၁၅ စီးဖြင့် ရောက်ရှိလာကာ ရန်ရှာခဲ့ကြသည်။<ref name="vehicle">{{Cite web |title=Pro-military groups tried to disrupt anti-coup protests |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/pro-military-groups-tried-to-disrupt-anti-coup-protests |access-date=10 February 2021 |website=Myanmar NOW }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် မျိုးချစ်သံဃာငယ်များ သမဂ္ဂမှ အဖွဲ့ဝင်ရဟန်းအချို့က ကားပျက်လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်နေသော ကားများကို ဖျက်ဆီးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/one-injured-as-monks-smash-windows-of-cars-blocking-road-for-civil-disobedience-campaign|title=One injured as monks smash windows of cars blocking road for civil disobedience campaign |access-date=11 June 2021 |archive-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611205322/https://www.myanmar-now.org/en/news/one-injured-as-monks-smash-windows-of-cars-blocking-road-for-civil-disobedience-campaign|url-status=live }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်ထောက်ခံသူများက ရန်ကုန်မြို့လယ်သို့ ချီဆက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြပြီး<ref name="aapp25">{{cite web|date=25 February 2021|title=25 Feb 2021 Daily Briefing in Relation to the Military Coup|url=https://aappb.org/?p=13259|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225230425/https://aappb.org/?p=13259|archive-date=25 February 2021|access-date=26 February 2021|website=Assistance Association for Political Prisoners}}</ref><ref>{{Cite web|last=reporters|first=Associated Press|date=25 February 2021|title=Pro-military marchers attack anti-coup protesters in Myanmar|url=https://www.irishexaminer.com/world/arid-40233239.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210228153533/https://www.irishexaminer.com/world/arid-40233239.html|archive-date=28 February 2021|access-date=8 March 2021|website=Irish Examiner|language=en}}</ref> ဘေးရှိ ပြည်သူများနှင့် စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်သူများကို ဓားများ၊ တုတ်များ၊ ဂျင်ဂလိများဖြင့် တိုက်ခိုက်ရန်ရှာခဲ့သောကြောင့် လူလေးဦး ဒဏ်ရာပြင်းထန်စွာ ရရှိခဲ့ပြီး လူရှစ်ဦးမှာ ဒဏ်ရာအချို့ ရရှိခဲ့သည်။<ref name=":39" /><ref name=":40"/><ref name="aapp25" /> ===တပ်မတော်ဘက်လိုက် တန်ပြန်ဆန္ဒပြပွဲများ=== အာဏာသိမ်းပိုက်ပြီးအချိန်တွင် တပ်မတော်ထောက်ခံသူများသည် ထောက်ခံပွဲများပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":25"/> Women's Peace Network မှ ဝေဝေနုသည် ဆန္ဒပြပွဲများတွင် တပ်မတော်ထောက်ခံသူများက ဝင်ရောက်စွက်ဖက်နိုင်ကြောင်းသတိပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|last=Kirby|first=Jen|date=2021-02-08|title=Tens of thousands rise up against the coup in Myanmar|url=https://www.vox.com/2021/2/8/22272367/myanmar-protests-coup-democracy|access-date=2021-02-08|website=Vox|language=en}}</ref> ဒီဇင်ဘာ ၃၀ ရက်နေ့တွင် တပ်မ‌တော်ထောက်ခံသူ​နေ့စားအ‌ယောက် ၄၀၀ ခန့် သည် [[ရန်ကုန်မြို့တော်ခန်းမ]]ရှေ့၌ ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=Hundreds attend pro-military protest in defiance of Covid-19 restrictions|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/hundreds-attend-pro-military-protest-in-defiance-of-covid-19-restrictions|access-date=2021-02-08|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်တွင်လည်း [[ပျော်ဘွယ်မြို့|မန္တလေးတိုင်း‌၊ ပျော်ဘွယ်မြို့]]၌ အယောက် ၁၀၀၀ ခန့် သည် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=Over a thousand protesters defy ban on large gatherings, army-related slogans at Mandalay rally|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/over-a-thousand-protesters-defy-ban-on-large-gatherings-army-related-slogans-at-mandalay-rally|access-date=2021-02-08|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> ဇန်နဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်ထောက်ခံသူများသည် ရဲကားတစ်စီးကို အုတ်ခဲဖြင့်ပစ်ခဲ့သော်လည်း တစ်ဦးမျှ ဖမ်းဆီးခံရခြင်းမရှိပေ။<ref name=":25" /> ဇန်နဝါရီ ၃၀ ရက်နေ့တွင် တပ်ထောက်ခံသူအယောက် ၅၀၀ ခန့်သည် [[ရွှေတိဂုံစေတီတော်|‌ရွှေတိဂုံဘုရား]]အနီး၌ ပုန်ကန်မှုမျိုးပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-01-31|title=Pro-Tatmadaw protesters spark riot in Yangon|url=https://www.mmtimes.com/news/pro-tatmadaw-protesters-spark-riot-yangon.html|access-date=2021-02-08|website=The Myanmar Times|archive-date=27 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211027055026/https://www.mmtimes.com/news/pro-tatmadaw-protesters-spark-riot-yangon.html}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်ထောက်ခံပွဲများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news|date=2021-02-02|title=Myanmar Army Rallies Supporters, Bans Flights Through April|language=en|work=Bloomberg.com|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-02-02/myanmar-army-rallies-supporters-bans-flights-through-april|access-date=2021-02-08}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်နေ့တွင်လည်း [[ဆူးလေစေတီတော်|ဆူးလေဘုရား]]အနီး၌ ထောက်ခံပွဲပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-08|title=MYANMAR PROTESTS LIVE: Tens of thousands gathering in Yangon, demonstrations in other major cities|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/myanmar-protests-live-tens-of-thousands-gathering-in-yangon-demonstrations-in-other-major-cities/|access-date=2021-02-08|website=Frontier Myanmar|language=en-US}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့ ရန်ကုန်မြို့ဆန္ဒပြပွဲတွင် တပ်ထောက်ခံသူများသည် နံပါတ်မပါသောကားများဖြင့် ရောက်ရှိလာခဲ့ကြပြီး အကြမ်းဖက်မှုများဖြစ်ပေါ်စေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":28"/>အများစုမှာသစ်သားတုတ်များကို လျှို့ဝှက်ကိုင်ဆောင်လာခဲ့ကြပြီး အချို့မှာဒီမိုကရေစီအတွက်ဆန္ဒပြသူများနှင့် ဝင်ရောက်ရောနှောခဲ့သည်။<ref name=":28" /> ဆူးလေဘုရားလမ်းတစ်လျှောက်သည် ပြည်သူလူထု၏ ပုံမှန်ဆန္ဒပြနေရာဖြစ်သောကြောင့် ရဲတပ်ဖွဲ့များက လုံခြုံရေးအတားဆီးများဖြင့်ပိတ်ဆို့ခဲ့ကြသော်လည်း ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ တွင် တပ်ထောက်ခံပွဲကိုပြုလုပ်ခဲ့ရာတွင် ထိုအကာရံများကို ဖယ်ရှားပေးခဲ့ကြသည်။ ထိုတပ်ထောက်ခံသောသူအချို့သည် လေးခွများ၊ တုတ်များကို ပေါ်တင်ကိုင်ဆောင်ခဲ့ကြ၏ ။ ဆူးလေရှန်ဂရီလာဟိုတယ်ဘေး၌ ခြေကျင်လမ်းသွားတစ်ဦးကို တပ်ထောက်ခံသူတစ်ဦးက ဓားဖြင့်ထိုး၍ တက်ထောက်ခံသူအချို့က ခြေထောက်များဖြင့် ကန်ကျောက်ခဲ့ကြသည်။<ref name="rfaarmysupport>{{cite web|title=တပ်ထောက်ခံသူတွေက စစ်အာဏာရှင် ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြသူတွေနဲ့ မီဒီယာတွေကို ရန်ပြု |url=https://www.rfa.org/burmese/news/army-supporters-attack-in-yangon-02252021035543.html|website=RFA News |date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁|access-date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> ထို့အပြင် အဆိုပါတပ်မတော်ထောက်ခံသူများသည် အများပြည်သူကို  အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်ခြင်း၊ ပစ္စည်းများ လုယက်ခြင်းနှင့် ကားများအား ဖျက်ဆီးခြင်းများပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ မင်္ဂလာတောင်ညွှန့်မြို့နယ် ဗိုလ်မင်းရောင်လမ်း  သိမ်ဖြူမီးရထားဝင်းရှိ ပြည်သူများအား သံတုတ်များ၊ လေးခွများဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သောကြောင့် ပြည်သူအချို့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြသည်။ သတင်းရယူရန်သွားရောက်ခဲ့သော သတင်းထောက်များကိုလည်း ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဝင်များက ရန်မူခဲ့ကြသည်။ ထိုတပ်မတော်ထောက်ခံသူများထဲကအချို့သည် ကားမှန်ရိုက်ခွဲ၍ ဖုန်းခိုးယူခြင်း၊ ဈေးသည်တစ်ဦး၏ ရေသန့်၊ အအေးများကို အဓမ္မယူဆောင်ခြင်း၊ လေးခွများဖြင့်ပစ်ခတ်ခြင်း စသည်များလည်း ရှိခဲ့ကြသည်။<ref name="dvbarmysupport>{{cite web|title=စစ်တပ်ထောက်ခံဆန္ဒပြသူများက လူထုကို အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်၊ လုယက်ဖျက်ဆီးမှုများ ကျူးလွန် |url=http://burmese.dvb.no/archives/446597?fbclid=IwAR3d5VTe58Ilk9SKEbhkvH6cOqkri9Vsf5vHhan6fE_OCiZQFJTQAZMYmEc|website=DVB News |date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁|access-date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> === သတင်းမီဒီယာများ ထိန်းချုပ်ခြင်း === ====ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေမူကြမ်း==== အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရအနေဖြင့် မနှစ်သက်သောအကြောင်းအရာများကို ပိတ်ပင်နိုင်ရန်၊ အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးသူများကို ကန့်သတ်နိုင်ရန်နှင့် အချက်အလက်များကို ကြားဖြတ်ယူနိုင်ရန်တို့ကို ပြုလုပ်နိုင်သည့် ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေ(မူကြမ်း)ကို ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်က အဆိုပြုလိုက်သည်။ အဆိုပြုဥပဒေများဖော်ပြထားသည့် စာမျက်နှာ ၃၆ မျက်နှာပါ ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေ(မူကြမ်း)ကို မိုဘိုင်းဆက်သွယ်ရေးအော်ပရေတာများအားလုံးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းလိုင်စင်ရကမ္ပဏီများအားလုံးသို့ ဖြန့်ဝေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ [[ရိုက်တာသတင်းဌာန]]က ရရှိထားသော အဆိုပါဥပဒေကြမ်းမိတ္တူ၌ ၎င်းသည် ပြည်သူအား ကာကွယ်ရန်၊ နိုင်ငံ သို့မဟုတ် နိုင်ငံ၏ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသော အီလက်ထရောနစ်နည်းပညာအသုံးပြုမှုနှင့် ရာဇဝတ်မှုများကို ကာကွယ်ရန်ရည်ရွယ်သည်ဟု ဆိုသည်။ အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးသူများအနေဖြင့် ညစ်ညမ်းရုပ်ပုံစာပေကဲ့သို့သော မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့်မသင့်လျော်သော အကြောင်းအရာ၊ သို့မဟုတ် မမှန်မကန်သောသတင်းများနှင့် ကောလာဟလများ၊ စည်းလုံးမှုနှင့်တည်ငြိမ်မှုကို ပျက်စီးစေသော အမုန်းတရားဖြစ်စေသော အကြောင်းအရာများကို ဖယ်ရှားတားဆီးရမည် ဟု ဆိုသည်။ ထိုဥပဒေကြမ်းသည် လူ့အခွင့်အရေးများကို ချိုးဖောက်ရာကျမည်ဖြစ်ကြောင်း အရက်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများက ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀ တွင် ပြောသည်။ အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရသည် အတိုက်အခံများ၏စည်းရုံးသိမ်းသွင်းမှုကို တားမြစ်ရန်အတွက် ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေကြမ်းကို ရေးဆွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု အရက်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများက ဆက်လက်ပြောသည်။<ref>[http://www.mizzimaburmese.com/article/78151 ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေမူကြမ်းအသစ်က လူ့အခွင့်အရေးများကို ချိုးဖောက်ရာကျကြောင်း အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများက ဝေဖန်ပြစ်တင် | Mizzima Myanmar News and Insight<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ဆိုင်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေမူကြမ်းသည် အသေးစိတ်ဆွေးနွေးပြင်ဆင်ရန် လိုအပ်နေကြောင်း၊ အခုအချိန်အခါသည် ထိုဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းရန် အချိန်အခါကောင်း မဟုတ်ကြောင်း၊ ဥပဒေကြမ်းနှင့်ပတ်သက်၍ ကြားတွင်လုပ်ဆောင်ရမည့် အဆင့်များကို ကျော်လွန်၍ အစောတလျင်ပြဋ္ဌာန်းမည်ဆိုပါက [[မြန်မာနိုင်ငံကွန်ပျူတာအသင်းချုပ်]]နှင့် ကွန်ပျူတာအသင်းများက ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ နိုင်ငံ့အကျိုး၊ ပြည်သူတွေအကျိုးနဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကဏ္ဍအားလုံးတို့ရဲ့ အကျိုးအတွက် အသေးစိတ်ထပ်ပြီး ဆွေးနွေးပြင်ဆင်ရန်လိုအပ်ကြောင်း၊ လိုအပ်သောအထောက်အကူပြု အကြောင်းအချက်များ၊ လုပ်ငန်းစဉ်များကို အဆင့်ဆင့် မဖြစ်မနေလုပ်ဆောင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံကွန်ပျူတာအသင်းချုပ်နှင့် ကွန်ပျူတာအသင်းများအသီးသီးက ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် သဘောထားကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>[https://burmese.voanews.com/a/cyber-security-law-computer-associtations/5775863.html ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းရမယ့်အချိန်မဟုတ်ဘူးလို့ ကွန်ပျူတာအသင်းများထုတ်ပြန်]</ref> တရုတ်ပြည်[[ကူမင်း]]မြို့မှ [[ရန်ကုန်မြို့]]သို့ လေယာဉ်ပျံတစ်စင်းသည် သွားလိုက်လာလိုက်ဖြင့်ဖြစ်နေသည်ကို တွေရှိခဲ့ကြသဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံမှနည်းပညာရှင်များကို ပြည်တွင်းသို့ခေါ်ယူ၍ မြန်မာ့အင်တာနက်၌ firewall တည်ဆောက်မည်ဟူ၍ သံသယများဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်ရာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် တရုတ်သံရုံးရှေ့၌ သွားရောက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref name=":32">{{Cite news|date=2021-02-11|title=Myanmar anti-coup protesters rally at Chinese embassy|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/myanmar-politics-china-int-idUSKBN2AB0HE|url-status=live|access-date=2021-02-11}}</ref> တရုတ်သံရုံးသည် ထိုသံသယကို ကောလဟာလဟူ၍ ငြင်းပယ်ခဲ့သည်အပြင် China Enterprises Chamber of Commerce သည် ပင်လယ်စာပို့သည်ဟူ၍သာ ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-11|title=China Denies Helping Myanmar Military Regime Build Internet Firewall|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/china-denies-helping-myanmar-military-regime-build-internet-firewall.html|access-date=2021-02-17|website=The Irrawaddy|language=en-US|archive-date=16 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210216015801/https://www.irrawaddy.com/news/burma/china-denies-helping-myanmar-military-regime-build-internet-firewall.html|url-status=live}}</ref><ref name=":32" /><ref>{{Cite web|last=|first=|date=2021-02-11|title=关于中缅货运航班的情况说明|url=https://www.facebook.com/paukphawfriendship/photos/a.192320247510703/3681368825272477/|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=|website=缅甸中国企业商会|language=zh}}</ref> ==== သတင်းမီဒီယာဖြတ်တောက်မှု ==== ပုဂ္ဂလိက သတင်းရုပ်သံလိုင်းများဖြစ်သော မဇ္ဈိမသတင်းဌာနရုပ်သံလိုင်း၊ ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ([[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|DVB]])ရုပ်သံလိုင်းအပါအဝင် ရုပ်မြင်သံကြားလိုင်းအချို့ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့မှစတင်၍ [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]က ပိတ်ပင်ဖြတ်တောက်ထားခဲ့ပြီး [[မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား|နိုင်ငံပိုင်ရုပ်သံလိုင်း]]များ၊ [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား|တပ်မတော်ပိုင်ရုပ်သံလိုင်း]]များနှင့် ဖျော်ဖြေရေးရုပ်သံလိုင်းများကိုသာ ဖွင့်လှစ်ပေးထားခဲ့သည်။ သို့သော် မဇ္ဈိမသတင်းဌာနရုပ်သံလိုင်းကမူ စလောင်းမှ တစ်ဆင့်ကြည့်ရှုနိုင်ကြောင်း သူတို့၏ ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာတွင် ရေးသားဖော်ပြထားသည်။ ဖွင့်လှစ်ထားသော ရုပ်သံလိုင်းများသည် ဝါဒဖြန့်ချိရေးများနှင့် ဖျော်ဖြေရေးအစီအစဉ်များကိုသာ ထုတ်လွှင့်နေပြီး သတင်းအမှန်များကို ထိန်ချန်ထုတ်လွှင့်နေသည်။<ref>[https://cpj.org/2021/02/myanmars-military-should-lift-facebook-whatsapp-censorship-enable-news-broadcasts-following-coup/ Myanmar’s military should lift Facebook, WhatsApp censorship, enable news broadcasts following coup - Committee to Protect Journalists<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> အာဏာလုယူသည့်အစိုးရသည် [[:en:The_New_York_Times|နယူးယောက်ခ့်တိုင်းမ်း]]၊ ဝေါစထရစ်၊ သည်အီကောနောမစ်၊ ရိုက်တာနှင့် [[:en:Associated_Press|အေပီသတင်းဌာန]]များ [[ဝက်ဘ်ဆိုဒ်]]များကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်တွင် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/us-ambassador-calls-myanmar-military-restore-power-elected-government.html US Ambassador Calls for Myanmar Military to Restore Power to Elected Government<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် အာဏာိမ်း စစ်ကောင်စီသည် [[မြန်မာနောင်း]]၊ [[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|ဒီဗွီဘီ]]၊ [[မဇ္ဈိမ သတင်းဌာန|မဇ္ဈိမ]]၊ ခေတ်သစ်မီဒီယာနှင့် [[၇ ရက် နေ့စဉ်သတင်းစာ|7 Day News သတင်းမီဒီယာ]]တို့အား ထုတ်ဝေခွင့် ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။<ref>[https://www.theguardian.com/world/2021/mar/08/myanmar-un-chief-urges-release-of-trapped-protesters MAC revoked licenses of 5 media]</ref> ထိုနေ့တွင်ပင် မဇ္ဈိမမီဒီယာနှင့် မြန်မာနောင်းမီဒီယာတို့၏ ရုံခန်းများကို ဝင်ရောက်ရှာဖွေဖျက်စီးခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့မှစ၍ မိုဘိုင်း အင်တာနက်ဖြတ်တောက်လိုက်သောကြောင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်း သတင်းစီးဆင်းမှုမှာ သိသာစွာ ကျဆင်းခဲ့သည်။ ==== ကောလာဟလပျံ့နှံ့မှု ==== အင်တာနက် ပိတ်ခံထားရသော ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်ညတွင် [[SMS ဘာသာစကား|SMS]] များဖြင့် [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]လွတ်ပြီ၊ NLD ခေါင်းဆောင်များ၏ သေဆုံးမှု [[မင်းအောင်လှိုင်]]အဖမ်းခံရစသော သတင်းမှားများပျံ့နှံ့လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လွတ်ပြီဆိုသည့်သတင်းမှား ပျံ့နှံ့နေ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/dassk-release-rumor-02062021113852.html|access-date=2021-02-07|website=Radio Free Asia|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|date=2021-02-07|title=After a decade of change in Myanmar, fear of the past drives anti-coup protests|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-past-idUSKBN2A70HI|url-status=live|access-date=2021-02-07}}</ref>ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်လွတ်မြောက်လာသည့်ကောလာဟလကို တပ်မတော်ပိုင်[[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား|မြဝတီရုပ်သံ]]မှလွှင့်ခဲ့ရာ ထင်ယောင်ထင်မှားဖြစ်‌စေခဲ့ပြီး လူများသည် လမ်းများပေါ်တက်၍ မီးပန်းများဖောက်လွှတ် အောင်ပွဲခံသည်အထိဖြစ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=Myanmar coup: Tens of thousands protest and call for Aung San Suu Kyi's release despite internet being cut off|url=https://news.sky.com/story/myanmar-coup-tens-of-thousands-protest-and-call-for-aung-san-suu-kyis-release-despite-internet-being-cut-off-12211146|access-date=2021-02-07|website=Sky News|language=en}}</ref> [[အင်တာနက်]]ဝန်‌ဆောင်မှုပိတ်ခံထားရခြင်းကြောင့် သတင်းမှန်ရရှိရန်ခက်ခဲလာကာ ကောလာဟလများကိုပိုမိုပျံ့နှံ့စေခဲ့သည်။ ==== ဂျာနယ်လစ်၊ သတင်းထောက်များနှင့် ထင်ရှားသူများအား ဖမ်းဆီးခြင်း ==== ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့တွင် သရုပ်ဆောင် ရဲတိုက်ကို ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅ (က)ဖြင့် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅(က)ဖြင့် အမှုဖွင့်ခံထားရသည့် သရုပ်ဆောင်ရဲတိုက်ကို မူးယစ်ဆေးဝါးများနှင့်အတူ ဖမ်းဆီးရမိ |url=https://news-eleven.com/article/206535|work=Eleven Media Group |date=4 April 2021 |language=my |access-date=11 June 2021 |archive-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611101255/https://news-eleven.com/article/206535|url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=ဆန္ဒပြပွဲတွေမှာပါဝင်နေတဲ့ သရုပ်ဆောင် ရဲတိုက်ကို စစ်ကောင်စီ ဖမ်းဆီး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/arrested-actor-yetike-04052021052838.html|work=Radio Free Asia |date=5 April 2021 |language=my |access-date=11 June 2021 |archive-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611101244/https://www.rfa.org/burmese/news/arrested-actor-yetike-04052021052838.html|url-status=live }}</ref> ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသူများ၊ မော်ဒယ်သရုပ်ဆောင်များ ဒါဇင်ကျော်ကို အာဏာပိုင်များက ဖမ်းဝရမ်းများ ထုတ်ခဲ့သည်။ ဝရမ်းထုတ်ခံရသော ဂျာနယ်လစ်တစ်ဦးဖြစ်သူ စည်သူအောင်မြင့်က ဝရမ်းစာရင်းတွင် ပါဝင်ခြင်းအတွက် ဂုဏ်ယူရကြောင်း သူ၏ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်စာမျက်နှာတွင် ရေးသားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar protesters paint Yangon red, defying bloody army crackdown |url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/myanmar-protesters-paint-yangon-red-call-for-boycott-of-water-festival-idUSKBN2BT0MP?il=0|access-date=6 April 2021 |work=[[Reuters]] |date=6 April 2021 |archive-date=23 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210523052133/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/myanmar-protesters-paint-yangon-red-call-for-boycott-of-water-festival-idUSKBN2BT0MP?il=0|url-status=live }}</ref> ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ထင်ရှားသော သရုပ်ဆောင်၊ မော်ဒယ် ပိုင်တံခွန်ကို စစ်အစိုးရ ဆန့်ကျင်မှု၊ ဆန္ဒပြသူများအား ထောက်ခံမှုတို့ဖြင့် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ပိုင်တံခွန်နေထိုင်ရာနေရာသို့ စစ်ကားရှစ်စီးဖြင့် လာရောက်ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ပိုင်တံခွန်၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် ဖမ်းဆီးခံရစဉ် ခုခံခြင်း မရှိခဲ့ကြောင်း မိခင်ဖြစ်သူက ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="ActorModel">{{cite news |title=Myanmar actor arrested as junta hunts 120 celebrities |url=https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-actor-arrested-paing-takhon-junta-hunts-celebrities-14580362|access-date=8 April 2021 |work=[[Channel News Asia|CNA]] |date=8 April 2021 |archive-date=8 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210408043935/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-actor-arrested-paing-takhon-junta-hunts-celebrities-14580362|url-status=live |accessdate=21 February 2022 |archivedate=8 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210408043935/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-actor-arrested-paing-takhon-junta-hunts-celebrities-14580362}}</ref> Other 120 celebrities were also issued arrest warrants.<ref name="ActorModel"/> ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့အထိ ဂျာနယ်လစ်၊ သရုပ်ဆောင်၊ အဆိုတော်နှင့် လူမှုကွန်ယက်ထင်ပေါ်ကျော်ကြားသူ အနည်းဆုံး ၁၉ ဦး သည် အလိုရှိသူများ စာရင်းတွင် ပါဝင်နေကြောင်း နယ်စည်းမထား သတင်းထောက်များ အဖွဲ့က ဆိုသည်။<ref name=":28" /> ထိုနေ့ည ရှစ်နာရီခန့်တွင် ထင်ရှားသော အလှဘလော့ဂ်ဂါ ဝင်းမင်းသန်းကို စစ်ကောင်စီက အမှုဖွင့်လှစ်ပြီး နာရီပိုင်းအကြာ တောင်ကြီးမြို့ရှိ BH ဟိုတယ်တွင် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Beauty Blogger ဝင်းမင်းသန်းကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့တဲ့ BH ဟိုတယ်ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက် |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/04/07/240489.html|work=[[The Irrawaddy]] |date=2021-04-07 |language=my}}</ref><ref>{{cite news |title=Beauty Blogger ဝင်းမင်းသန်းအား တောင်ကြီးမြို့မှာ ရုံးထုတ်ခဲ့ |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/04/07/240508.html|work=The Irrawaddy |date=2021-04-07 |language=my}}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar celebrity model arrested as military targets public figures |url=https://www.theguardian.com/world/2021/apr/08/myanmar-celebrity-model-arrested-paing-takhon-military-targets-public-figures|work=The Guardian |date=2021-04-08 |language=en}}</ref> မတ်လ ၃ ရက်နေ့က ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသော ဒီဗွီဘီသတင်းထောက် မင်းညိုကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ထောင်ဒဏ် သုံးနှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။ သူ့အား ရဲက မတရားညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခံခဲ့ရသည်ဟု မိသားစုက ဆိုသည်။ စစ်အာဏာသိမ်းကာလတွင် သူသည် ပြစ်ဒဏ်ချခံရသော ပထမဆုံး သတင်းထောက် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar jails journalist for anti-coup protests coverage |url=https://www.dw.com/en/myanmar-jails-journalist-for-anti-coup-protests-coverage/a-57521198|access-date=14 May 2021 |work=[[Deutsche Welle]] |date=14 May 2021 |archive-date=14 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514024410/https://www.dw.com/en/myanmar-jails-journalist-for-anti-coup-protests-coverage/a-57521198|url-status=live }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလတွင် ဂျာနယ်လစ် သုံးဦးနှင့် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ နှစ်ဦးတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ပြေးကာ ထိုင်းနိုင်ငံတွင်းသို့ တရားမဝင် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ အကယ်၍ အပြစ်ရှိကြောင်း တွေ့ရှိပါက သူတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်ပို့ခြင်း ခံရနိုင်ကာ အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar: Journalists who fled coup face Thailand deportation |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-57067130|access-date=11 May 2021 |work=BBC News |agency=[[BBC]] |date=11 May 2021 |archive-date=11 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210511035705/https://www.bbc.com/news/world-asia-india-57067130|url-status=live }}</ref> ထိုင်းအစိုးရအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ပြေးလာသူများကို အတင်းအကြပ် ပြန်ပို့မည်မဟုတ်ကြောင်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် [[ပရာယွတ်ချန်အိုချာ]] က ကုလသမဂ္ဂ အထူးကိုယ်စားလှယ် ခရစ္စတင်း ရှဝါနာ ဘာဂီနာကို ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Thai PM: Myanmar refugees won't be forced back |url=https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2021/05/16/thai-pm-myanmar-refugees-wont-be-forced-back|access-date=16 May 2021 |work=The Star |date=16 May 2021 |archive-date=16 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210516133600/https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2021/05/16/thai-pm-myanmar-refugees-wont-be-forced-back|url-status=live }}</ref> === နေအိမ်များ ချိတ်ပိတ်ခြင်း === NUG အပါအဝင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (CRPH) နှင့် ဒေသခံ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် ဆက်စပ်နေသော နေအိမ်၊ အဆောက်အဦများ၊ အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေး ဥပဒေအရ အရေးယူဆောင်ရွက်နေသော အမှုများနှင့် ဆက်စပ်နေသော နေအိမ်၊ တိုက်ခန်းများ၊ CDM လှုပ်ရှားမှု၊ အသံတိတ်သပိတ် လှုံ့ဆော်မှုများနှင့် ဆက်စပ်နေသူများ၏ နေအိမ် အဆောက်အအုံများကို စစ်ကောင်စီက ချိတ်ပိတ်သိမ်းဆည်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှ ၂၀၂၂ ခုနှစ် မတ်လ ၇ ရက်နေ့အထိ အဆောက်အအုံအရေအတွက် ၅၃၁ လုံးကျော်ကို သိမ်းဆည်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=I. S. P. |title=နိုင်ငံအနှံ့ နေအိမ်နှင့် အဆောက်အအုံ ၅၃၁ လုံးထက်မနည်း ချိပ်ပိတ် သိမ်းဆည်းခံခဲ့ရ |url=https://www.ispmyanmar.com/burmese/2022/03/15/dm-08/|website=Institute for Strategy and Policy - Myanmar |access-date=၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=15 မတ် 2022 |archive-date=17 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220317033003/https://www.ispmyanmar.com/burmese/2022/03/15/dm-08/}}</ref> စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် ၁၃၅ လုံး၊ ရန်ကုန်တိုင်းတွင် ၁၁၆ လုံး၊ မန္တလေးတိုင်းတွင် ၈၅ လုံး၊ ဧရာဝတီတိုင်းတွင် ၄၇ လုံး၊ မကွေးတိုင်းတွင် ၃၉ လုံးတို့ဖြစ်ကာ အမှန်တကယ် သိမ်းဆည်းခံရသည့် အရေအတွက်မှာ ထို့ထက် ပိုနိုင်သည်။ ==သေဆုံးမှုများ== {{main|၂၀၂၁ မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေး၌ ကျဆုံးသွားသူများ စာရင်း}} ဆန္ဒပြမှုများ စတင်ပြီးနောက် [[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း|AAPP]] စာရင်းအရ နေ့ရက်အလိုက် သေဆုံးခဲ့မှုများ<ref name="AAPP">{{cite web|url=https://aappb.org/wp-content/uploads/2021/03/Fatality-List-for-March-29-Final-1.pdf|title=Crackdown Injury & Death List|work=[[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း]]|date=29 March 2021|url-status=live|access-date=30 March 2021}}</ref> {{Graph:Chart | width=1000 |heigh= 200 |xAxisTitle = ရက်စွဲ |xAxisAngle=-60 |yAxisTitle = သတ်ဖြတ်ခံရသော ဆန္ဒပြသူများ |type=rect |showvalues = |x=2/1,2/2,2/3,2/4,2/5,2/6,2/7,2/8,2/9,2/10,2/11,2/12,2/13,2/14,2/15,2/16,2/17,2/18,2/19,2/20,2/21,2/22,2/23,2/24,2/25,2/26,2/27,2/28,3/1,3/2,3/3,3/4,3/5,3/6,3/7,3/8,3/9,3/10,3/11,3/12,3/13,3/14,3/15,3/16,3/17,3/18,3/19,3/20,3/21,3/22,3/23,3/24,3/25,3/26,3/27,3/28,3/29,3/30,3/31,4/1,4/2,4/3,4/4,4/5,4/6,4/7,4/8,4/9,4/10,4/11,4/12 |y=0,0,0,0,0,0,0,1,0,0,0,0,0,0,1,0,0,0,1,4,0,0,0,1,0,0,0,16,0,1,26,0,4,0,2,3,1,1,10,5,12,113,31,7,9,2,15,4,12,17,7,2,17,7,141,21,14,15,5, }} အာဏာသိမ်းမှုကိုဆန့်ကျင်သည့်အနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအရပ်ရပ်တွင် ဆန္ဒပြပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့ကြသည်။ ဆန္ဒပြပွဲများတွင် ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒဖော်ထုတ်ခြင်းများ၊ ထိုင်သပိတ်ပြုလုပ်ခြင်းများစွာပါဝင်သော်လည်း အာဏာပိုင်များဘက်က အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ဖြိုခွင်းပစ်ခတ်ခဲ့ကြသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ရက် ညပိုင်းတွင်မန္တလေးမြို့ ၃၈လမ်း၌ ကားတစ်စီးဖြင့် လိုက်လံတိုက်မှုကြောင့် ကိုဦး (ခ) နပွားနှင့် ရက်တူးအောင် (ခ) မာတူး တို့သေဆုံးခဲ့ပြီး ပထမဆုံးသေဆုံးသူများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>[https://aappb.org/bu?p=13912]{{Dead link|date=March 2026 }}</ref>ဖေဖော်ဝါရီ ၉ တွင် [[မြသွဲ့သွဲ့ခိုင်]] သည် ကျည်အစစ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခံခဲ့ရကာ ဦးခေါင်းကို ကျည်ဆန်ဖောက်ဝင်ခဲ့သည်။ အသက်ရှူစက်ဖြင့် အသက်ဆက်နေရခဲ့ကာ ဆရာဝန်များက ဦးနှောက်သေဆုံးသွားကြောင်း အတည်ပြုခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉ရက်နေ့တွင် မိသားစုဝင်များက အသက်ရှူစက်ဖြုတ်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ဆန္ဒပြသူများသာမက လမ်းသွားလမ်းလာများကိုပါ လုံခြုံရေးတာဝန်ယူသူများက ကျည်ဆန်အစစ်များကိုလည်းအသုံးပြု၍ ပစ်ခတ်နှိမ်နင်းကြသောကြောင့် လူသေဆုံးမှုနှုန်းများ မြင့်မားလာခဲ့သည်။ သွေးစွန်းသောတနင်္ဂနွေဟု အမည်တွင်ခဲ့ရသော ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ တွင် လမ်းသွားလမ်းလာအပါအဝင် ဆန္ဒပြပြည်သူပေါင်း အနည်းဆုံး (၁၈) ဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။ <ref>[https://www.bbc.com/news/world-asia-56224151 In pictures: A bloody day in Myanmar's protests, BBC News]</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈၊ နံနက် ၈ နာရီခန့်တွင် [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ အောက်ကြည့်မြင်တိုင်လမ်း၊ တိုင်းပညာရေးမှူးရုံးရှေ့၌ ဆန္ဒထုတ်ဖော်ရန် စုဝေးနေသော ပညာရေးဝန်ထမ်းများအား အာဏာပိုင်တပ်ဖွဲ့မှ မျက်ရည်ယိုဗုံးများဖြင့် ရုတ်တရက် ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်း လူစုခွဲခဲ့စဉ် အသက် ၅၉ နှစ်အရွယ် အလယ်တန်းပြဆရာမ ဒေါ်တင်နွဲ့ရီ ကျဆုံးခဲ့သည်။ စုဝေးနေသော ဆရာ၊ ဆရာမ ဦးရေ ၂၀၀ ခန့် ရှိသည့် လူစုလူဝေးအား သတိပေးခြင်း တစ်စုံတစ်ရာမရှိ ရုတ်တရက်အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-28|title=မတတ်မြောက်သည့် ပညာရေးစနစ်မှ လွတ်မြောက်လိုသူ ဆရာမ၏ နောက်ဆုံးခရီး|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/5950|access-date=2021-02-28|website=MyanmarNow|language=my}}</ref> ထို့နောက် မတ် ၃ ၌ လုံခြုံရေး ရဲနှင့်စစ်သားတို့၏ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် သေဆုံးသူပေါင်း (၃၈) ဦးခန့် သေဆုံးခဲ့ရသည်။<ref>[https://www.bbc.com/news/world-asia-56265962 Myanmar sees deadliest day as 38 protesters killed]</ref> မတ်လ ၅ ရက် မန္တလေးမြို့ မြတောင်သပိတ်စစ်ကြောင်း ဖြိုခွင်းခံရချိန်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသော အသက် ၂၁ နှစ်အရွယ် ကိုနိုင်မင်းကို ရုပ်အလောင်းကို မြင်တွေ့ခွင့်မရရှိခဲ့ဘဲ မိသားစုဝင်များက ရက်လည်ဆွမ်းသွတ်ကို ပြုလုပ်ခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-03-11|title=ရုပ်အလောင်းထုတ်မပေး၍ သင်္ဂြိုဟ်ခွင့်မရဘဲ ရက်လည်ဆွမ်းသွပ်ခဲ့ရ|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/6030|website=MyanmarNow|language=my}}</ref>မတ်လ ၂၇ရက်နေ့တွင် သေဆုံးသူ ၄၂၃ဦး ရှိပြီဖြစ်သည်။ [[File:Death Cases in 2021 Myanmar protests.svg|thumb|၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းမှုအတွင်း စစ်​ကောင်စီ၏ လက်ချက်ဖြင့် ပြည်နယ်/တိုင်းအလိုက် ကျဆုံးခဲ့ရ​သောသူများ၏ အ​ခြေအ​နေပြ​မြေပုံ (ဧပြီ ၇ရက်​နေ့အထိ) {{legend|#280B0B|≥၂၀၀}} {{legend|#501616|၁၀၀-၁၉၉}} {{legend|#C83737|၅၀-၉၉}} {{legend|#DE8787|၁၀-၄၉}} {{legend|#FFD5D5|၁-၉}}]] {| class="wikitable" |+သေဆုံးသူစာရင်း (၇.၄.၂၀၂၁ အထိ)<ref>[https://aappb.org/bu?p=14199]{{Dead link|date=March 2026 }}</ref> !စဉ် !တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ် !သေဆုံးသူအရေအတွက် |- |၁ |[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] |၂၁၉ |- |၂ |[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] |၁၆၃ |- |၃ |[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] |၈၄ |- |၄ |[[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] |၂၈ |- |၅ |[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]] |၂၇ |- |၆ |[[ရှမ်းပြည်နယ်]] |၂၆ |- |- |၇ |[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] |၂၆ |- |၈ |[[ကချင်ပြည်နယ်]] |၁၃ |- |၉ |[[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] |၁၁ |- |၁၀ |[[မွန်ပြည်နယ်]] |၁၁ |- |၁၁ |[[နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]] |၄ |- |၁၂ |[[ကယားပြည်နယ်]] |၂ |- |colspan=2|စုစု​ပေါင်း |၆၁၄ |- |* | colspan="2" |''<small>အတည်မပြုနိုင်သေးသော အခြားသောသေဆုံးသူများလည်းရှိသေးသည်။</small>''<ref name=":1" /> |} ==လက်နက်ကိုင် ခုခံမှုများ== {{main|ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်}} စစ်အာဏာသိမ်း ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြမှုများကို [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်အစိုးရ]]က နှိမ်နင်းဖြိုခွင်းမှုများကို လက်တုံ့ပြန်သောအားဖြင့် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]၏ လက်နက်ကိုင် ထကြွမှုများသည် မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြားတွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Violence Escalates With Rise of 'Self-defense' Groups, Report Says |url=https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-violence-escalates-rise-self-defense-groups-report-says/6207546.html|agency=Agence France-Presse |publisher=voanews.com |date=June 27, 2021}}</ref> ==နိုင်ငံတကာမှတုံ့ပြန်မှုများ== ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် [[ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဖရန်စစ်]]သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏အခြေအနေကို ကောင်းမွန်စေရန်အတွက် ခေါင်းဆောင်များအား တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-07|title=Pope appeals to Myanmar leaders to serve the common good - Vatican News|url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2021-02/pope-angelus-appeal-myanmar.html|access-date=2021-02-16|website=www.vaticannews.va|language=en|archive-date=9 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209021759/https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2021-02/pope-angelus-appeal-myanmar.html|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်သမ္မတ [[ဂျိုး ဘိုင်ဒင်]]သည် "တစ်ကမ္ဘာလုံးက စောင့်ကြည့်နေပါသည်" ဟူ၍ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-10|title=Remarks by President Biden on the Administration's Response to the Coup in Burma|url=https://www.whitehouse.gov/briefing-room/speeches-remarks/2021/02/10/remarks-by-president-biden-on-the-administrations-response-to-the-coup-in-burma/|access-date=2021-02-16|website=The White House|language=en-US|archive-date=15 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215151325/https://www.whitehouse.gov/briefing-room/speeches-remarks/2021/02/10/remarks-by-president-biden-on-the-administrations-response-to-the-coup-in-burma/|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ၌ ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် [[အန်တိုနီရို ဂူတာရက်စ်]] (အန်တောညူ ဂူတဲရိရှ်) (António Guterres) က မြန်မာနိုင်ငံတွင်ဖြစ်ပေါ်နေသည့် အခြေနေများကို အလွန်စိုးရိမ်သောကရောက်ရကြောင်း ကြေညာချက်တစ်ခုထုတ်ပြန်ခဲ့ကာ မြို့ကြီးများတွင် သတင်းများအရ တင့်ကားများထပ်တိုးချထားခြင်းနှင့် အင်အားအဆမတန်သုံးစွဲခြင်းတို့ကိုလည်း အထူးအလေးပေးပြောဆိုသွားသည်။<ref name=":36">{{Cite web|title=Violence, Intimidation, Harassment by Myanmar Security Personnel Unacceptable, Secretary General Says, Also Expressing Concern over Restrictions on Internet {{!}} Meetings Coverage and Press Releases|url=https://www.un.org/press/en/2021/sgsm20581.doc.htm|access-date=17 February 2021|website=www.un.org|archive-date=17 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210217062628/https://www.un.org/press/en/2021/sgsm20581.doc.htm|url-status=live}}</ref> ထို့နောက် မြန်မာစစ်တပ်နှင့်ရဲများကို လူအများ ငြိမ်းချမ်းစွာစုရုံးဆန္ဒပြနေမှုအပေါ် လေးစားရန်တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး ဆန္ဒပြသူများသည် လက်စားချေတုံ့ပြန်ခံရသူများ မဖြစ်စေရန်လည်း သေချာစွာပြောဆိုသွားခဲ့သည်။<ref name=":36" /> လုံခြုံရေးစောင့်ကြပ်သောသူများ၏ အကြမ်းဖက်ခြင်း ခြိမ်းခြောက်ခြင်းနှင့် အနှောက်အယှက်ပေးခြင်းတို့ကိုဖော်ပြထားသော သတင်းထုတ်ပြန်ချက်များသည် လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိဟူ၍လည်း ထပ်လောင်းပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name=":36" /> ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ တွင် စင်္ကာပူလွှတ်တော်၌ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဗစ်ဗီယန် ဘာလာခရစ်ရှန်ကလည်း ဆန္ဒပြပွဲများတွင် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားခြင်းများ၊ ဝန်ထမ်းများကိုဖမ်းဆီးခြင်း၊ အင်တာနက်အမှောင်ချခြင်း မြို့ပေါ်လမ်းများ၌ သံချပ်ကာ(တင့်)ကားများနှင့် တပ်များချထားမှုတို့ကို စိုးရိမ်ကြောင်းနှင့် ကန့်သတ်ချုပ်ချယ်မှုများကို အတတ်နိုင်ဆုံးလျှော့ချဆောင်ရွက်ရန် အာဏာပိုင်များကို တိုက်တွန်းသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=Staff|first=Reuters|date=16 February 2021|title=Singapore says Myanmar situation 'alarming', but no need for broad sanctions|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-singapore-idUSKBN2AG0EC|access-date=17 February 2021|archive-date=16 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210216082237/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-singapore-idUSKBN2AG0EC|url-status=live}}</ref> ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းဝန်ကြီးချုပ် [[ဘောရစ် ဂျွန်ဆင်]]က အာဏာသိမ်းမှုကို ရှုံ့ချခဲ့၍ "မြန်မာပြည်သူပြည်သားများနှင့် အတူတကွရပ်တည်ပါသည်" ဟူ၍ ၎င်း၏တွစ်တာတွင် ရေးသားခဲ့ကာ ဆက်လက်ပြီး အာဏာသိမ်းယူမှုအတွက် တာဝန်ရှိသူများသည် တာဝန်ခံရမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=16 February 2021|title=Boris Johnson says charges against Aung San Suu Kyi are ‘fabricated’|url=https://www.independent.co.uk/news/world/asia/boris-johnson-aung-san-suu-kyi-myanmar-coup-b1803085.html|access-date=17 February 2021|website=The Independent|language=en|archive-date=17 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210217062621/https://www.independent.co.uk/news/world/asia/boris-johnson-aung-san-suu-kyi-myanmar-coup-b1803085.html|url-status=live}}</ref> မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းမှ ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီ တံခါးပိတ်အစည်းအဝေးတစ်ရပ်ကို အရေးပေါ်ခေါ်ယူခဲ့သည်။ ထိုအစည်းအဝေးသို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုရေးကော်မတီ၏ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာအထူးကိုယ်စားလှယ် ဒေါက်တာ ဆာဆာမှလည်း အဆောတလျင် အရေးယူပေးရန် တိုက်တွန်းချက် ၄ ချက်ပါသော စာတစ်ဆောင်ကို ပေးပို့ခဲ့သည်။ ထိုအချက်များအနက်တစ်ခုမှာ "ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် အလို့ငှာ တာဝန်ယူခြင်း" ([[:en:Responsibility_to_Protect|Responsibility to Protect - R2P]]) ကိုခေါ်ယူရန်ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>[https://facebook.com/story.php?story_fbid=267470051510526&id=101472478110285&_rdr Dr. SaSa letter to UNSC]</ref> === နောက်ဆုံး အခြေအနေ === 2024 ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နွေဦးတော်လှန်ရေးသည် 2021 ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အာဏာသိမ်းခဲ့သော စစ်အာဏာရှင်ကို ဆန့်ကျင်သည့် ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲတစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပါသည်။ ခုခံမှုကို အဓိကအားဖြင့် တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်ရေး အစိုးရ (NUG) နှင့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့များ (EAOs) တို့က ဦးဆောင်ပြီး မဟာမိတ်များ ဖွဲ့စည်းကာ စစ်ဆင်ရေး 1027 နှင့် စစ်ဆင်ရေး 1111 ကဲ့သို့သော ညှိနှိုင်း စစ်ရေး စစ်ဆင်ရေးများ စတင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ စစ်ဆင်ရေးများသည် စစ်အစိုးရ၏ ထိန်းချုပ်မှု သိသိသာသာ အားနည်းသွားသည့် စစ်ကိုင်းနှင့် ချင်းပြည်နယ်များကဲ့သို့ ဒေသများတွင် ခုခံရေး အတွက် သိသာထင်ရှားသော နယ်မြေ အမြတ်အစွန်းများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဤအောင်မြင်မှု အနိုင်ရနိုင်မှု အခြေအနေသည် ရှုပ်ထွေးနေဆဲဖြစ်သည်။ စစ်အာဏာရှင်များ ဘက် တွင်အ င်အား ပြတ်လပ်မှုနှင့် စိတ်ဓာတ်နိမ့်ကျမှုကို ဆက်လက်ရင်ဆိုင်နေရပြီး အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဘက်ပြောင်းလာစေသည်။ သို့သော်လည်း ခုခံမှုတွင် ပါဝင်သည့် မတူကွဲပြားသော အုပ်စုများကြား ပိုမိုစည်းလုံးညီညွတ်မှု လိုအပ်မှုနှင့် နိုင်ငံတကာ သံတမန်ရေးအရ အထီးကျန်ဖြစ်နိုင်ခြေ အပါအဝင် စိန်ခေါ်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ စစ်အစိုးရ၏ နေ့ရက်များကို ရေတွက်နိုင်သည်ဟု အချို့က ယုံကြည်ကြသော်လည်း ဒီမိုကရေစီ မြန်မာနိုင်ငံသို့ သွားရာလမ်းသည် မသေချာမရေရာမှုများဖြင့် ပြည့်နှက်နေဆဲဖြစ်ပြီး စစ်အစိုးရခေတ်လွန် အသွင်ကူးပြောင်းရေး အလားအလာအတွက် ဂရုတစိုက် စီစဉ်ရန် လိုအပ်သည် ==ဓာတ်ပုံများ== <gallery> File:Protest against military coup (9 Feb 2021, Hpa-An, Kayin State, Myanmar) (9).jpg | ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံမြို့တွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်နေ့က ဆန္ဒပြနေကြစဉ် File:Protesters riding Motorcycles in Mandalay after 2021 Myanmar coup.jpg|thumb|[[မန္တလေး ဘူတာကြီး|မန္တလေးဘူတာကြီး]]အနီးတွင် မော်တော်ဆိုင်ကယ်များဖြင့် ဆန္ဒထုတ်ဖော်နေကြစဉ် File:Demo myanmar 2021.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြခြင်း File:Free Our Leaders.jpg|thumb|ကျွန်ုပ်တို့၏ ခေါင်းဆောင်များကို လွှတ်ပေးပါ File:Respect Our Votes.jpg|thumb|ကျွန်ုပ်တို့၏ ဆန္ဒမဲကို လေးစားပါ File:We want our leader free Daw Aung San Su Kyi.jpg|thumb|ကျွန်ုပ်တို့၏ခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ပြန်လွှတ်ပေး File:Civil Disobedience in Myanmar 2021.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံတွင်ဆန္ဒပြနေခြင်း File:2021 Civil Disobedience at Hledan Center.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ်လှည်းတန်းစင်တာ၌ ဆန္ဒပြနေကြခြင်း File:Civil Disobedience under Hleden Bridge.jpg|thumb|လှည်းတန်းဂုံးကျော် တံတားအောက်၌ ဆန္ဒပြ File:Civil Disobedience under Hleden Bridge 2021.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် လှည်းတန်းတံတားအောက်၌ ဆန္ဒပြ File:Three-finger salute.jpg|thumb|လက်သုံးချောင်းဖြင့် ဆန္ဒပြုသည် File:2021 Civil Disobedience at Hledan.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် လှည်းတန်း၌ ဆန္ဒပြ File:Civil Disobedience at Hleden Myanmar.jpg|thumb|လှည်းတန်း မြန်မာတွင် ဆန္ဒပြ File:Protesters in South Dagon Township, Yangon.jpg|thumb|တောင်ဒဂုံမြို့နယ် မြန်မာတွင် ဆန္ဒပြ File:Go To Sule.jpg|thumb|ဆူးလေသို့ချီတက် File:Let's go sule.jpg|thumb|ဆူးလေသို့ ချီတက်ကြစို့ File:Civil Disobedience on Pyay Road.jpg|thumb|ပြည်လမ်းပေါ်၌ ဆန္ဒပြနေခြင်း File:2021 Civil Disobedience Pyay Rd.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် ပြည်လမ်းပေါ်တွင်ဆန္ဒပြ File:CDM Myanmar.jpg|thumb|မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်သူ့ဆန္ဒထုတ်ဖော် File:2021 CDM Myanmar.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြ File:CDM Myanmar 2021.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံဆန္ဒပြခြင်း File:To Free Daw Aung San Su Kyi.jpg|thumb|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်လွတ်မြောက်ရေးအတွက် File:Civil Disobedience myanmar 2021.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒထုတ်ဖော် File:2021 Myanmar protests Mandalay 4.jpg|thumb|အာဏာသိမ်းစစ်​ခေါင်း​ဆောင်အား ​လှောင်​ပြောင်ထား​သောပုံ File:Protest against military coup (9 Feb 2021, Hpa-An, Kayin State, Myanmar) (3).jpg|ကရင်ပြည်နယ် ဘားအံမြို့တွင် ၉ ရက် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပညာရေးဝန်ထမ်းများ ဆန္ဒပြနေသောပုံ File:Protest against military coup (9 Feb 2021, Hpa-An, Kayin State, Myanmar) (2).jpg|ကရင်ပြည်နယ် ဘားအံမြို့တွင် ၉ ရက် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပညာရေးဝန်ထမ်းများ ဆန္ဒပြနေသောပုံ File:Our Legitimate Government CRPH.jpg|ကျွန်ုပ်တို့၏တရားဝင်အစိုးရ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် </gallery> == အခြားဖတ်ရန် == * [[၈၈၈၈ အရေးအခင်း (ရှစ်လေးလုံး)]] * [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]] * [[တပ်မတော်အစိုးရ (၂၀၂၁)]] * [[အောင်ဆန်းစုကြည်]] ==မှတ်စု== {{notelist}} == ကိုးကား == {{reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * {{Facebook|civildisobediencemovement2021|Civil Disobedience Movement}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဆန္ဒပြပွဲများ]] __NOTOC__ fy3obz5qqwi8b1e6626jjgrh4qt0ueo 1042051 1042049 2026-07-04T04:42:01Z ~2026-38097-56 145187 /* */ 1042051 wikitext text/x-wiki {{About|ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြပွဲများအကြာင်းဖြစ်သည်။|လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးကို အကြောင်းကို ဖတ်ရှု့လိုပါက|ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်}}{{Infobox civil conflict | title = ၂၀၂၁ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ဆန္ဒပြမှုများ </br> (2021 Burma's Demonstrations) | image = {{Photomontage | photo1a = 2021 Myanmar Protest in Hleden.jpg | photo2a = Wigging to myanmar military.jpg | photo2b = Three-finger salute.jpg | photo3a = Human chain demonstration in Yangon, Myanmar (8 February 2021).jpg | photo3b = Myanmar military is worse.jpg | position = centre | size = 280 | color = #F5F5F5 | border = 0 | color_border = white | spacing = 3 | foot_montage = }} | caption = ''အပေါ်မှ နာရီလက်တံအတိုင်း:'' {{hlist | <!-- 1 -->ရန်ကုန်မြို့၊ လှည်းတန်း၌ ဆန္ဒပြကြစဉ် | <!-- 2b -->လက်သုံးချောင်းထောင်ခြင်းဖြင့် ဆန္ဒပြနေကြပုံ| <!-- 3b -->"စစ်တပ်ကပိုဆိုး"| <!-- 3a -->ကမာရွတ်မြို့နယ်၌ ဆန္ဒပြနေကြစဉ် | <!-- 2a -->ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အားရှုတ်ချ၍ NLD အလံလွှင့်နေပုံ}} | date =၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ – ယနေ့ | place = မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း | coordinates = | causes = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်းပိုက်ခံရမှု]] | status = *နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစိုးရမှ ဆန္ဒပြမှုများအား အင်အားသုံးဖြိုခွဲ *နိုင်ငံတစ်ဝန်း မိုဘိုင်းနှင့် ဝိုင်ဖိုင်အင်တာနက်ပြတ်တောက်နေ *အရေးပေါ် အခြေအနေအား ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ အထိ သက်တမ်းတိုး<ref name="NPR Prime Minister">{{cite news |title=Myanmar's Military Leader Declares Himself Prime Minister And Promises Elections |url=https://www.npr.org/2021/08/02/1023782084/myanmar-military-leader-prime-minister-elections |access-date=10 August 2021 |work=[[Associated Press]] |agency=[[NPR]] |date=2 August 2021}}</ref> *[[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|လက်နက်ကိုင် ခုခံတော်လှန်မှုများ ဖြစ်ပွား]] | goals = * နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး[[မင်းအောင်လှိုင်]]နှင့် အာဏာသိမ်းအစိုးရ ပြုတ်ကျရေး * နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်၊ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် အခြားဖမ်းဆီးခံရသူ ခေါင်းဆောင်များအား ပြန်လွှတ်ပေးရေး * ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို အသိမှတ်ပြုရေး * [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|ရွေးကောက်ခံ]] လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ လွှတ်တော်ဖွဲ့စည်း၍ တရားဝင်အစိုးရအသစ် ဖွဲ့နိုင်ရေး * ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဖျက်သိမ်းရေး၊ ပြည်သူ့ဆန္ဒနှင့်ကိုက်ညီသော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအသစ် ပေါ်ထွန်းရေး * ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုတည်ဆောက်ရေး | result = | methods = *ဆန္ဒပြခြင်း *သပိတ်မှောက်ခြင်း *[[အာဏာဖီဆန်ရေး ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှု|အာဏာဖီဆန်ခြင်း]] | side1 = {{flagicon image|Three Finger Salute Flag.svg}} '''ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြသူများ:''' <br> (ခေါင်းဆောင်မရှိ) *အာဏာဖီဆန်ရေးပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှု *ကျောင်းသား/သူများ *အလုပ်သမားသမဂ္ဂများ ---- {{flagicon|Myanmar}} '''[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့]]''' (NUG) * {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] '''ပံ့ပိုးသူများ:''' *{{flagicon image|Flag of National League for Democracy.svg}} [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]] * [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ]] | side2 = '''{{flagicon image|Flag of Myanmar.svg}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ(SAC)]]''' *{{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] ** {{flagicon image|Army Flag of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)]] ** {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့]] '''ပံ့ပိုးသူများ:''' *{{flagicon image|Flag of the Union Solidarity and Development Party.svg}} [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] <ref>{{Cite web|last=Bodea|first=Malina|date=2021-02-28|title=Myanmar’s Military-Led Coup: A Stop Sign On The Path To Democracy|url=https://theowp.org/myanmars-military-led-coup-a-stop-sign-on-the-path-to-democracy/|access-date=2021-03-01|website=The Organization for World Peace|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|last=Limited|first=Bangkok Post Public Company|title=Down but not out|work=Bangkok Post|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2076091/down-but-not-out|access-date=2021-03-01}}</ref> *{{flag|Russia}} *{{flag|China}}<ref>https://www.businessinsider.com/china-russia-block-un-security-council-condemn-myanmar-coup-2021-2</ref>(စွပ်စွဲချက်) * တပ်မတော်ထောက်ခံသူများ၏ တန်ပြန်သပိတ်များ | leadfigures1 = '''ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြသူများ:'''<br>ဦးဆောင်သူမရှိ '''NUG:'''<br>{{flagdeco|MYA}} [[ဒူဝါလရှီးလ]]<br>{{nowrap|{{flagdeco|MYA}} [[မန်းဝင်းခိုင်သန်း]]}}<br>{{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ရည်မွန်]] | leadfigures2 = {{plainlist|'''SAC:''' * {{flagicon image|Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} [[မင်းအောင်လှိုင်]] * {{flagicon image|Deputy Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] * {{flagdeco|Myanmar}}[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] * {{flagicon image|Flag of the Ministry of Defense (Myanmar).svg}} [[မြထွန်းဦး]] *{{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[ရာပြည့်]]}} | detentions = ၁၉,၄၄၇ ([[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း|AAPP]] အရ)<ref name="aappb"/> | fatalities = ၄,၀၅၆ ([[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း|AAPP]] အရ)<ref name="aappb">[https://aappb.org ASSISTANCE ASSOCIATION FOR POLITICAL PRISONERS (BURMA)]</ref><br>{{nowrap|ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၈၉ ဦးနှင့် စစ်သား ၁၆ ဦး}}<br>{{nowrap|၂၀၂၁ မေ ၂၃ ([[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|SAC]] အရ){{efn|One police officer was killed while participating in the protests<ref>{{cite news |last1=Yildiz Faruk |first1=Omer |title=Myanmar: 6 cops dead as protesters attack police post |url=https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/myanmar-6-cops-dead-as-protesters-attack-police-post/2197343 |access-date=4 April 2021 |agency=[[Anadolu Agency]] |date=4 April 2021 |archive-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210404013606/https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/myanmar-6-cops-dead-as-protesters-attack-police-post/2197343 |url-status=live}}</ref> and is also included in the AAPP count of killed protesters.<ref>{{cite web|url=https://aappb.org/wp-content/uploads/2021/04/Fatality-List-for-April-4-2021-English-finalSM-1-1.pdf|title=Crackdown Injury & Death List|work=[[Assistance Association for Political Prisoners]]|date=4 April 2021|url-status=live|access-date=5 April 2021|archive-date=23 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210523052129/https://aappb.org/wp-content/uploads/2021/04/Fatality-List-for-April-4-2021-English-finalSM-1-1.pdf}}</ref>}}<ref name="surges">{{cite web|url=https://www.yahoo.com/news/fighting-flares-myanmar-town-chinese-071047678.html|title=Fighting surges in Myanmar's growing anti-junta conflict|last=Staff|date=23 May 2021|website=[[Reuters]]|access-date=23 May 2021|archive-date=23 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210523222717/https://www.yahoo.com/news/fighting-flares-myanmar-town-chinese-071047678.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.france24.com/en/live-news/20210429-myanmar-air-bases-come-under-rocket-fire |title=Myanmar air bases come under rocket fire |date=29 April 2021 |access-date=4 May 2021 |archive-date=29 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429135040/https://www.france24.com/en/live-news/20210429-myanmar-air-bases-come-under-rocket-fire |url-status=live}}</ref>}}}} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} {{မြန်မာ့ ဒီမိုကရေစီအရေး လှုပ်ရှားမှုများ}} '''၂၀၂၁ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ဆန္ဒပြမှုများ'''<ref>{{cite web |title=နွေဦးတော်လှန်ရေး မှတ်တမ်းဝင် သူရဲကောင်းများ |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/5885 |website=Myanmar NOW |access-date=၁၁ မတ် ၂၀၂၁ |language=my}}</ref><ref>{{cite web |title=မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေးနဲ့ နိုင်ငံတကာ အကူအညီ |url=https://burma.irrawaddy.com/article/2021/03/05/239001.html |website=ဧရာဝတီ |access-date=၁၁ မတ် ၂၀၂၁ |date=5 မတ် 2021}}</ref>သည် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူပြီး]]နောက် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဆန္ဒပြမှုများဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.usnews.com/news/world/articles/2021-02-03/anti-coup-protest-on-streets-of-myanmars-second-city|title=Anti-Coup Protest on Streets of Myanmar's Second City|agency=US News|date=၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref>ဆန္ဒပြမှုများသည် အကြမ်းမဖက် ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web|date=2021-02-03|title=Myanmar adopts nonviolent approach to resist army coup|url=https://arab.news/w5msa|access-date=|website=Arab News|language=en}}</ref>အင်တာနက်မှတစ်ဆင့် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်]]၊ [[တွစ်တာ]] စသောလူမှုကွန်ယက်များတွင် ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခြင်း၊ နေ့စဉ် သံပုံးတီးခြင်း၊ ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှု၊ အာဏာဖီဆန်ခြင်းလှုပ်ရှားမှု၊စစ်အစိုးရယန္တရားအားယိုယွင်းပျက်စီး​စေခြင်း(CDM)၊ လက်သုံးချောင်းထောင်၍ စီတန်းလှည့်လည်မှု စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ဆန္ဒပြသူများသည် အထိန်းသိမ်းခံရသော နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ နိုင်ငံရေးပါတီဖြစ်သော [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]]အရောင်ဖြစ်သော အနီရောင်ကို အဓိကထား၍ အသုံးပြုကြသည်။<ref>{{cite web|last=CNN|first=Carly Walsh and Akanksha Sharma|title=Protests break out in Myanmar in defiance of military coup|url=https://www.cnn.com/2021/02/06/asia/protests-myanmar-military-coup-intl-hnk/index.html|access-date=|website=cnn.com}}</ref> [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း]]ကာလတွင် ထင်ရှားခဲ့သော "[[ကမ္ဘာမကြေဘူး]]"သီချင်းသည် ဆန္ဒပြသီချင်းအဖြစ် ပြန်လည်သက်ဝင်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=6 February 2021|title=Myanmar restaurant in Bangkok promotes anti-coup activity|url=https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-myanmar-coronavirus-pandemic-bangkok-thailand-a3759daec75ab8d6104c7e86becc07c2|access-date=8 February 2021|website=AP NEWS|archive-date=14 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210214073402/https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-myanmar-coronavirus-pandemic-bangkok-thailand-a3759daec75ab8d6104c7e86becc07c2|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 February 2021|title=Resistance to coup grows despite Myanmar's block of Facebook|website=[[Associated Press]]|url=https://apnews.com/article/myanmar-blocks-facebook-08ce7dd971655e839d6a81e7391d9e4f|access-date=8 February 2021 |agency=AP NEWS|archive-date=15 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215204950/https://apnews.com/article/myanmar-blocks-facebook-08ce7dd971655e839d6a81e7391d9e4f|url-status=live}}</ref><ref name=":23">{{cite web|date=9 August 2018|title=Songwriter Who Provided "Theme Song" to 8888 Uprising Finally Honored|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/songwriter-provided-theme-song-8888-uprising-finally-honored.html|access-date=4 February 2021|magazine=The Irrawaddy|archive-date=22 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210222024548/https://www.irrawaddy.com/news/burma/songwriter-provided-theme-song-8888-uprising-finally-honored.html|url-status=live}}</ref> ဆန္ဒပြသင်္ကေတအဖြစ် [[:en:Three-finger salute (pro-democracy)|လက်သုံးချောင်းထောင်]]ခြင်းကိုလည်း အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news|date=5 February 2021|title=Myanmar blocks Facebook as resistance grows to military coup|newspaper=ABC News|url=https://www.abc.net.au/news/2021-02-05/myanmar-blocks-facebook-as-resistance-grows-to-military-coup/13124148|access-date=5 February 2021|publisher=ABC News (Australia)|archive-date=8 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210208220741/https://www.abc.net.au/news/2021-02-05/myanmar-blocks-facebook-as-resistance-grows-to-military-coup/13124148|url-status=live}}</ref> ကြီးထွားလာနေသော ဆန္ဒပြမှုများကို တုံ့ပြန်ရန်အတွက် စစ်အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင်များသည် တန်ပြန်အစီအမံများစွာကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ အင်တာနက်(Internet)နှင့် လူမှုကွန်ယက်များ ပိတ်ပင်ခြင်း၊ သတင်းအမှောင်ချခြင်း၊ ဆန္ဒပြသူများအား ပုဒ်မများတပ်ကာ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်း၊ MRTV, MWD အစရှိသည့် နိင်ငံတော်ပိုင်သတင်းဌာနများ(State-owned Television)မှ ၎င်းတို့ဘက်သို့ယိုင်းသောသတင်းများ ထုတ်လွှင့်ခြင်း၊ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]တွင် ရွေးကောက်ခံထားရချင်းမရှိသောပါတီများအားထည့်သွင်းချင်းနှင့် ဆန္ဒပြသူများအား အင်အားသုံးနှိမ်နင်းခြင်းများ ပါဝင်သည်။ ဆန္ဒပြပြည်သူများအား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစိုးရ (နစက)]]၏ ဖြိုခွင်းမှုများအပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]](People's Defense Force)၏ [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|လက်နက်ကိုင် ပုန်ကန်မှု]]သည် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။<ref name="auto">{{cite news |title=Myanmar Violence Escalates With Rise of 'Self-defense' Groups, Report Says |url=https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-violence-escalates-rise-self-defense-groups-report-says/6207546.html |agency=Agence France-Presse |publisher=voanews.com |date=June 27, 2021 |access-date=20 January 2022 |archive-date=8 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220108225946/https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-violence-escalates-rise-self-defense-groups-report-says/6207546.html |url-status=live }}</ref> == နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း == {{see also|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း}} တပ်မတော်သည် ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသော မြန်မာနိုင်ငံ၏ အာဏာရပါတီ [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]အား နိုင်ငံအုပ်ချုပ်သူနေရာမှ ဖယ်ရှားလိုက်သည့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့နံနက်ခင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံ အာဏာသိမ်းမှု စတင်ခဲ့သည်။ ထိုနေ့ နံနက်အစောပိုင်းမှစ၍ တယ်လီဖုန်း ဆက်သွယ်ရေးလိုင်းများ ပြတ်တောက်သွားပြီး နံနက် ၈ နာရီ ခန့်တွင် ဝိုင်ဖိုင်ဝန်ဆောင်မှုများပါ ပြတ်တောက်သွားပြီးနောက် တစ်နိုင်ငံလုံး အဆက်အသွယ် ပြတ်တောက်သွားခဲ့သည်။ ထို နံနက် ၈နာရီ တွင် [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား|တပ်မတော်ပိုင် မြဝတီရုပ်သံလိုင်း]]မှ နိုင်ငံတော်အာဏာကို ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ မှ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ထံသို့ လွှဲအပ်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ|နိုင်ငံတော်]]ကို အရေးပေါ်အခြေအနေ တစ်နှစ် ကြေညာခဲ့သည်။ ထိုနေ့ ည‌ပိုင်း မှစတင်ကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းကာ [[တပ်မတော်အစိုးရ (၂၀၂၁)|တပ်မတော်အစိုးရ]]အသစ်တစ်ရပ်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် အနိုင်ရရှိခဲ့သည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ ကျမ်းကျိန်ဆိုမည့် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] မခေါ်ယူမီ တစ်ရက်အလိုတွင် အာဏာသိမ်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|date=1 February 2021|title=Myanmar military seizes power, detains elected leader Aung San Suu Kyi|url=https://news.trust.org/item/20210201014444-5u7cm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201053645/https://news.trust.org/item/20210201014444-5u7cm|archive-date=1 February 2021|access-date=1 February 2021|website=Thomson Reuters Foundation News|agency=Reuters}}</ref><ref>{{cite web|date=1 February 2021|title=Myanmar gov't declares 1-year state of emergency: President's Office|url=http://www.xinhuanet.com/english/2021-02/01/c_139712581.htm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201102057/http://www.xinhuanet.com/english/2021-02/01/c_139712581.htm|archive-date=1 February 2021|access-date=1 February 2021|agency=Xinhua News Agency}}</ref><ref>{{cite web|title=Myanmar Leader Aung San Suu Kyi, Others Detained by Military|url=https://www.voanews.com/east-asia-pacific/myanmar-leader-aung-san-suu-kyi-others-detained-military|date=1 February 2021 |website=voanews.com|publisher=VOA (Voice of America)|access-date=1 February 2021|archive-date=3 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203131316/https://www.voanews.com/east-asia-pacific/myanmar-leader-aung-san-suu-kyi-others-detained-military|url-status=live}}</ref> ထိုနေ့မှာပင် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]]နှင့် [[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်|အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]] [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]တို့အပါအဝင် [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ]]၊ ဒုဝန်ကြီးများ၊ [[ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ|တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များ]]၊ ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များနှင့် အခြားအရေးပါသူများ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။<ref name=":0">{{cite news|last=Beech|first=Hannah|date=31 January 2021|title=Myanmar's Leader, Daw Aung San Suu Kyi, Is Detained Amid Coup|newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2021/01/31/world/asia/myanmar-coup-suu-kyi.html|access-date=31 January 2021|issn=0362-4331|archive-date=31 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210131235036/https://www.nytimes.com/2021/01/31/world/asia/myanmar-coup-suu-kyi.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last1=Mahtani|first1=Shibani |author2=Kyaw Ye Lynn|title=Myanmar military seizes power in coup after detaining Aung San Suu Kyi|url=https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/myanmar-aung-sun-suu-kyi-arrest/2021/01/31/c780ce6a-6419-11eb-886d-5264d4ceb46d_story.html|date=1 February 2021|access-date=1 February 2021|newspaper=The Washington Post|archive-date=1 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201182106/https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/myanmar-aung-sun-suu-kyi-arrest/2021/01/31/c780ce6a-6419-11eb-886d-5264d4ceb46d_story.html|url-status=live}}</ref> စစ်အာဏာသိမ်းမှုသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ ဖြစ်ပွားမှု|ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ]]ကာလအတွင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့်အတွက် ကျန်းမာရေးအခြေခံအဆောက်အဦကောင်းများ မရှိသည့် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် [[အရှေ့တောင်အာရှ]]တွင် ကိုဗစ်ဖြစ်ပွားမှု ဆိုးရွားသည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ အာဏာသိမ်းမှု မဖြစ်ပွားမီ ရက်အနည်းငယ်အလိုတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကိုဗစ်ရောဂါကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းလုပ်ငန်း စတင်ဆောင်ရွက်စဉ် ဖြစ်သည်။<ref name=":51">{{cite news|date=9 February 2021|title=Coronavirus testing collapses in Myanmar after coup|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-myanmar-coup-idUSKBN2A90CK|access-date=21 March 2021|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308203830/https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-myanmar-coup-idUSKBN2A90CK|url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal|last=Mahase|first=Elisabeth|date=12 March 2021|title=Covid-19: Military coup in Myanmar sees virus response crumble as doctors are arrested|url=https://www.bmj.com/content/372/bmj.n704|journal=BMJ|volume=372|pages=n704|doi=10.1136/bmj.n704|issn=1756-1833|pmid=33712414|s2cid=232199858|doi-access=free|access-date=21 March 2021|archive-date=16 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210316200934/https://www.bmj.com/content/372/bmj.n704|url-status=live}}</ref><ref name=":52"/> ကပ်ရောဂါကြောင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး|နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး]]ထိခိုက်ခဲ့ကာ ၂၀၂၀ ခုနှစ်အတွင်း ၅ % ကျဆင်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=Myanmar's Economy Hit Hard by Second Wave of COVID-19: Report|url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2020/12/15/myanmars-economy-hit-hard-by-second-wave-of-covid-19-report|access-date=21 March 2021|publisher=World Bank|archive-date=30 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210330125227/https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2020/12/15/myanmars-economy-hit-hard-by-second-wave-of-covid-19-report|url-status=live}}</ref> === ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ် အသိအမှတ်ပြုမှု အခြေအနေ === ၂၀၂၀ နိုဝင်ဘာရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရ ကိုယ်စားလှယ်များက အာဏာသိမ်းအစိုးရ၏ တရားဝင်မှုအား အသိအမှတ်မပြုကြပေ။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် NLD မှ အနိုင်ရလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၇၀ ခန့်သည် ဥပဒေပြုရေးအတွက် ငါးနှစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်မည်ဖြစ်ကြောင်း နေပြည်တော်တွင်ပင် ကျမ်းကျိန်ဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=4 February 2021|title=NLD lawmakers in Nay Pyi Taw defy military, take oath of office|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/nld-lawmakers-in-nay-pyi-taw-defy-military-take-oath-of-office/|access-date=6 February 2021|publisher=Frontier Myanmar|archive-date=4 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210204125351/https://www.frontiermyanmar.net/en/nld-lawmakers-in-nay-pyi-taw-defy-military-take-oath-of-office/|url-status=live}}</ref> နောက်တစ်ရက်တွင် ရွေးကောက်ခံ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၃၀၀ ကျော် တွေ့ဆုံကြသည့် အွန်လိုင်းဇွန်းမ်(Zoom) အစည်းအဝေး၌ အဖွဲ့ဝင် ၁၅-ဦးဖြင့် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]] (CRPH) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref name=":16">{{Cite web|date=8 February 2021|title=Amid Coup, Myanmar's NLD Lawmakers Form Committee to Serve as Legitimate Parliament|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/amid-coup-myanmars-nld-lawmakers-form-committee-serve-legitimate-parliament.html|access-date=8 February 2021|publisher=The Irrawaddy|archive-date=27 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227061607/https://www.irrawaddy.com/news/burma/amid-coup-myanmars-nld-lawmakers-form-committee-serve-legitimate-parliament.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=5 February 2021|title=Myanmar politicians defy coup, say they are true government|website=[[Associated Press]]|url=https://apnews.com/article/myanmar-coup-politicians-a576dcd73070070877e8d567ec5e8a5c|access-date=6 February 2021|agency=AP NEWS|archive-date=20 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020032215/https://apnews.com/article/myanmar-coup-politicians-a576dcd73070070877e8d567ec5e8a5c|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|date=8 February 2021|title=After a decade of change in Myanmar, fear of the past drives anti-coup protests|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-past-idUSKBN2A70HI|access-date=8 February 2021|archive-date=22 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022070405/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-past-idUSKBN2A70HI|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် [[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]၊ [[လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]၊ [[ကရင်အမျိုးသားပါတီ]]နှင့် [[အရှိုချင်းအမျိုးသားပါတီ]] အပါအဝင် နိုင်ငံရေးပါတီများက [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]တွင် ပါဝင်ရန် ကမ်းလှမ်းမှုများအား လက်မခံကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":5">{{cite web|title=SNLD, DPNS reject offer to participate in new government|url=https://elevenmyanmar.com/news/snld-dpns-reject-offer-to-participate-in-new-government|access-date=6 February 2021|newspaper=Eleven Media Group Co., Ltd|archive-date=6 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210206053301/https://elevenmyanmar.com/news/snld-dpns-reject-offer-to-participate-in-new-government|url-status=live}}</ref> အာဏာသိမ်းခြင်းအား ကန့်ကွက်ကြောင်း၊ တပ်မတော်နှင့် လက်ရှိအာဏာရအစိုးရတို့အကြား တွေ့ဆုံဆွေးနွေးညှိနှိုင်းအဖြေရှာခြင်းဖြင့် ပြေလည်နိုင်ကြောင်း၊ ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါအား ကာကွယ်ထိန်းချုပ်ရေးလုပ်ဆောင်နေစဉ်ကာလအတွင်း အာဏာသိမ်းခြင်းက အခက်အခဲများဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]]က ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=8 February 2021|title=Karenni National Progressive Party urges NLD and Tatmadaw to negotiate|url=https://www.mmtimes.com/news/karenni-national-progressive-party-urges-nld-and-tatmadaw-negotiate.html|access-date=8 February 2021|newspaper=The Myanmar Times|archive-date=19 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819063030/https://www.mmtimes.com/news/karenni-national-progressive-party-urges-nld-and-tatmadaw-negotiate.html|url-status=dead}}</ref> စစ်အာဏာသိမ်းခြင်းသည် ပြစ်မှုမြောက်ပြီး [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|စစ်အစိုးရ]]အား တရားဝင်မှုမရှိသည့်အတွက် ဖျက်သိမ်းကြောင်း ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name=":16"/> အရပ်သားအစိုးရအပေါ် တပ်မတော်က ကျူးလွန်ခဲ့ခြင်းသည် ရာဇသတ်ကြီးဥပဒေပုဒ်မ ၆ အရ ပြစ်မှုမြောက်ကြောင်း ကော်မတီက ဆိုသည်။<ref name=":16"/> ကုလသမဂ္ဂ သံတမန်များနှင့် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းအနေဖြင့် တရားဝင်အစိုးရရေးရာများအတွက် CRPH အား ဆက်သွယ်ရန် ကော်မတီက ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name=":16"/> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးက ကြေညာချက်တစ်စောင်ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ လတ်တလော ဆန္ဒပြမှုများအား ထောက်ခံကြောင်း၊ စစ်အာဏာသိမ်းခြင်းသည် အာဏာရှင်စနစ် သက်ဆိုးရှည်စေနိုင်ကြောင်းနှင့် အမျိုးသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးအတွက် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးအဖြေရှာကြရန် တိုက်တွန်းကြောင်းများ ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=14 February 2021|title=တပ်မတော်မှ အာဏာကို သိမ်းယူပြီးနောက် ကေအဲန်ယူ – ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံ၏ သဘောထားထုတ်ပြန်ချက် |url=https://www.knuhq.org/admin/resources/statements/pdf/final%2020210214_KNU_Statement_After%20Coup(Burmese_Version)%20Final%20-1(14%20Feb%202021).pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215034954/https://www.knuhq.org/admin/resources/statements/pdf/final%2020210214_KNU_Statement_After%20Coup(Burmese_Version)%20Final%20-1(14%20Feb%202021).pdf|archive-date=15 February 2021|access-date=18 February 2021|publisher=Karen National Union|language=my}}</ref> အာဏာသိမ်းခြင်းအား ဆန့်ကျင်ကြောင်း၊ လက်ရှိဆန္ဒပြမှုများအား ထောက်ခံကြောင်း၊ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေဖျက်သိမ်းရေးနှင့် အရပ်သားအစိုးရပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်စေရေးစသည့် ကြေညာချက်တစ်စောင်ကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် [[သျှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ]]၊ [[ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-မြောက်ပိုင်း|ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ]]၊ [[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်|ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]နှင့် [[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ]]၊ ဆိုင်ကျော့ပြည်သူ့စစ်တို့ ပါဝင်သော ရှမ်းပြည်နယ်စည်းလုံးရေးကော်မတီက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=15 February 2021 |title=Shan groups vow to fight military government|url=https://www.mmtimes.com/news/shan-groups-vow-fight-military-government.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210216073143/https://www.mmtimes.com/news/shan-groups-vow-fight-military-government.html|archive-date=16 February 2021|access-date=17 February 2021|newspaper=The Myanmar Times}}</ref> ==ပြည်သူလူထု၏ လှုပ်ရှားမှုများ == ===ဝန်ထမ်းများ အာဏာဖီဆန်ရေး လှုပ်ရှားမှုများ=== [[File:A young protester in Yangon.jpg|thumb|left|စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြနေသော လူငယ်တစ်ဦး]] [[File:Civil Disobedience under Hleden Bridge.jpg|thumb|left|လှည်းတန်းခုံးကျော်တံတားအောက်မှ ဆန္ဒပြသူများ]] [[File:Protest against military coup (9 Feb 2021, Hpa-An, Kayin State, Myanmar) (3).jpg|thumb|left|ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့က ဘားအံမြို့တွင် ဆန္ဒပြနေသော တူညီဝတ်စုံဝတ် ကျောင်းဆရာဆရာမများ]] ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ရက်နေ့ညနေပိုင်းတွင် ဆက်သွယ်ရေးလိုင်းများ ပြန်လည် ရရှိပြီးနောက် တိုင်းပြည်အနှံ့ရှိ ဆေးရုံများမှ လက်ထောက်ဆရာဝန်များမှ အလုပ်မဆင်းကာ [[အာဏာဖီဆန်ရေး ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှု|အာဏာဖီဆန်ကြရန်]] ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၂ရက်နေ့တွင် အလုပ်မဆင်းပဲ နေခဲ့ကြလေသည်။ နောက်ရက်များတွင် အခြားသောဆေးရုံများမှ ဆေးဝန်ထမ်းများပါ ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။ နောက်ရက်များတွင် ဆရာဝန်များသာမက အခြားသော ဝန်ထမ်းများပါ ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။ [[မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ|မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ]]မှ ကော်မတီဝင် ၁၃ဦးတွင် ၆ဦးမှာ နုတ်ထွက်ခဲ့ကြောင်း မန္တလေး ဒုတိယမြို့တော်ဝန် ဦးရဲမွန်မှ လူမှုကွန်ယက်မှတစ်ဆင့် ပြောကြားခဲ့သည်။ အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှုများသည် လူမှုကွန်ယက်များမှတစ်ဆင့် ကျယ်ပြန့်လာပြီး နေပြည်တော်ရှိ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးရုံးများမှ ဝန်ထမ်းများပါ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ကိုဗစ် ကာကွယ်ဆေးထိုးလုပ်ငန်းများ ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်နေ့တွင် ရပ်တန့်သွားခဲ့ကာ နိုင်ငံ၏ ကိုဗစ်-၁၉ စစ်ဆေးခြင်းစနစ် ရပ်တန့်သွားခြင်းအပါအဝင် နိုင်ငံတွင်းရှိ ဆေးရုံအများအပြား ပိတ်သိမ်းခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Health Care Feels The Pinch as Myanmar Medical Workers Join Civil Disobedience Movement |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/health-care-02092021173347.html |access-date=10 February 2021 |work=Radio Free Asia |date=9 February 2021 |language=en |archive-date=15 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210215024521/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/health-care-02092021173347.html |url-status=live}}</ref><ref name=":51"/> အလုပ်သမားဆန္ဒပြခြင်းများသည် လျင်မြန်စွာပြန့်နှံ့သွားကာ မြန်မာနိုင်ငံဆရာဆရာများအဖွဲ့ချုပ်မှ ဆရာဆရာမများစွာ ပါဝင်လာခဲ့သည်။<ref name=":11"/> ယခင်က ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဦးဆောင်ခဲ့သော [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]မှ ဝန်ထမ်းများလည်း ဆန္ဒပြမှုတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။<ref name=":12"/> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]]မှ ဝန်ထမ်းများသည် လှုပ်ရှားမှုအတွင်းသို့ ပါဝင်လာကြသည်။<ref>{{cite web|title=စစ်အစိုးရကို နေပြည်တော်က နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းတွေ ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/nld-government-staff-against-military-coup-02042021030530.html|access-date=4 February 2021|publisher=Radio Free Asia|language=my|archive-date=18 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210218191412/https://www.rfa.org/burmese/news/nld-government-staff-against-military-coup-02042021030530.html|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ကြေးစင်တောင်ကြေးနီသတ္တုတွင်းမှ လုပ်သား သုံးရာကျော်သည်လည်း ဆန္ဒပြမှုတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။<ref name="Irrawaddy_6Feb_copper_miners"/> ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်နေ့အရ အစိုးရဆေးရုံ ၉၁ ရုံ၊ တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ် ၁၈ ခု၊ ၇၉ မြို့နယ်မှ အစိုးရဌာန ၁၂ ခုတို့ရှိ အုပ်ချုပ်ရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးဝန်ထမ်းများနှင့် ကျောင်းသားကျောင်းသူများ ဆက်လက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref name="Irrawaddy_5Feb_strike"/><ref name="Irrawaddy_6Feb_protests"/><ref>{{cite web|date=5 February 2021|title=Civilian Disobedience Campaign' takes flight in Myanmar|url=https://www.mmtimes.com/news/civilian-disobedience-campaign-takes-flight-myanmar.html|access-date=5 February 2021|newspaper=The Myanmar Times|archive-date=5 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205055420/https://www.mmtimes.com/news/civilian-disobedience-campaign-takes-flight-myanmar.html|url-status=live}}</ref> [[File:2021 Civil Disobedience at Hledan.jpg|thumb|left|ရန်ကုန် လှည်းတန်းလမ်းဆုံတွင် ဆန္ဒပြနေကြစဉ်]] နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာများဖြစ်ကြသော ကြေးမုံနှင့် မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာတို့မှ ဝန်ထမ်းများ လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်လာမည်ဆိုသော သတင်းများလည်း ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref name=":20">{{Cite web|date=8 February 2021|title=Media group worries over press freedom in Myanmar under military rule|url=https://www.mmtimes.com/news/media-group-worries-over-press-freedom-myanmar-under-military-rule.html|access-date=8 February 2021|website=The Myanmar Times|archive-date=8 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210208122455/https://www.mmtimes.com/news/media-group-worries-over-press-freedom-myanmar-under-military-rule.html|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် [[မြန်မာ့ မီးရထား]]မှ ဝန်ထမ်းများအားလုံး အာဏာဖီဆန်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်လာသဖြင့် မီးရထားလုပ်ငန်းတစ်ခုလုံး လုံးဝရပ်တန့်ခဲ့ရသည်။ ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဝန်ထမ်းမလုံလောက်မှုဖြစ်ကာ ဘဏ်ခွဲများအား ယာယီပိတ်ထားမည်ဖြစ်ကြောင်း [[ကမ္ဘောဇဘဏ်လီမိတက်|ကမ္ဘောဇဘဏ်]]က ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။<ref name=":21">{{Cite web|date=8 February 2021|title=KBZ Bank temporarily shuts down all branches|url=https://www.mmtimes.com/news/kbz-bank-temporarily-shuts-down-all-branches.html|access-date=8 February 2021|website=The Myanmar Times|archive-date=23 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210223011614/https://www.mmtimes.com/news/kbz-bank-temporarily-shuts-down-all-branches.html|url-status=live}}</ref> အလားတူ အခြားသော ဘဏ်များသည်လည်း ဝန်ထမ်းများ ဆန္ဒပြခြင်းကြောင့် သက်ရောက်မှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref name=":21"/> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]]မှ ဝန်ထမ်းအချို့သည် လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=10 February 2021|title=Central Bank of Myanmar Staff Join Anti-Coup Protests|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/central-bank-myanmar-staff-join-anti-coup-protests.html|access-date=10 February 2021|website=The Irrawaddy|language=en-US|archive-date=23 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210223054453/https://www.irrawaddy.com/news/burma/central-bank-myanmar-staff-join-anti-coup-protests.html|url-status=live}}</ref> ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများ လုပ်ငန်းခွင်အတွင်းသို့ ပြန်လာ၍ တာဝန်ထမ်းဆောင်ကြရန် မေတ္တာရပ်ခံစာကို နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာဖြစ်သည့် [[မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ|မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ]]တွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|last=|first=|date=9 February 2021|title=Request To Health Workers|url=https://www.gnlm.com.mm/request-to-health-workers/|access-date=10 February 2021|website=Global New Light Of Myanmar|language=en-US|archive-date=17 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210217063519/https://www.gnlm.com.mm/request-to-health-workers/|url-status=live}}</ref> ဝန်ထမ်းများအနေဖြင့် မိမိတို့ခံစားချက်များအား ဘေးဖယ်ကာ လုပ်ငန်းခွင်သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ကြရန် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=12 February 2021|title=Tatmadaw leader urges civil servants to return to work amid continued protests|url=https://www.mmtimes.com/news/tatmadaw-leader-urges-civil-servants-return-work-amid-continued-protests.html|access-date=16 February 2021|website=The Myanmar Times|archive-date=13 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213021527/https://www.mmtimes.com/news/tatmadaw-leader-urges-civil-servants-return-work-amid-continued-protests.html|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ဆန္ဒပြလျက်ရှိသော နိုင်ငံဝန်ထမ်းများအား အလုပ်ခွင်ပြန်လည်ဝင်ရောက်ရန် အာဏာပိုင်များက ကြာရှည်စောင့်ဆိုင်းနေမည်မဟုတ်ကြောင်း သတိပေးပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=17 February 2021|title=Myanmar's military warns civil servants joining protests|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmars-military-warns-civil-servants-joining-protests.html|access-date=17 February 2021|website=The Myanmar Times|archive-date=17 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210217062628/https://www.mmtimes.com/news/myanmars-military-warns-civil-servants-joining-protests.html|url-status=live}}</ref> မြန်မာမိုဘိုင်းစက်မှုအသင်းနှင့် မြန်မာအလှကုန်အသင်းတို့အပါအဝင် စက်မှုလက်မှုအဖွဲ့အစည်းတို့က အစိုးရဌာနများနှင့် ပူးတွဲလုပ်ဆောင်ခြင်းများအား ရပ်နားခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=15 February 2021|title=Myanmar Mobile Industry Association suspends cooperation with govt|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-mobile-industry-association-suspends-cooperation-govt.html|access-date=17 February 2021|website=The Myanmar Times|archive-date=15 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215173600/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-mobile-industry-association-suspends-cooperation-govt.html|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့အထိ နောက်ဆုံးစာရင်းများအရ ဝန်ကြီးဌာန ၂၂ ခုတို့မှ အစိုးရဌာန ၈၅၈ ခုသည် အာဏာဖီဆန်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://cdm2021.com/ |accessdate=16 February 2021 |archivedate=14 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210414102348/https://cdm2021.com/ }}</ref> ရန်ကုန်မြို့၏ အဓိကဆိပ်ကမ်းလေးခုမှ ကုန်ပစ္စည်းများအား သယ်ယူပို့ဆောင်ရန် ငြင်းဆိုသည့် ထရပ်ကားမောင်းသူများ၏ ဆန္ဒပြမှုသည်လည်း ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မြန်မာကွန်တိန်နာထရပ်ကားအသင်းမှ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး၏ အဆိုအရ ထရပ်ကားမောင်းသူ ၄၀၀ ခန့်၏ ၉၀ % သည် ဆန္ဒပြမှုတွင် ပါဝင်လျက်ရှိကာ၊ အရေးကြီး စားသောက်ကုန်၊ ဆေးဝါးနှင့် အဝတ်အထည်များကိုသာ သယ်ယူပို့ဆောင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2021-02-25-containers-pile-up-at-myanmar-ports-as-coup-protests-snarl-trade/|title=Newsdeck: Containers Pile Up at Myanmar Ports as Coup Protests Snarl Trade|date=25 February 2021|website=Daily Maverick|access-date=25 February 2021|archive-date=27 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227015540/https://www.dailymaverick.co.za/article/2021-02-25-containers-pile-up-at-myanmar-ports-as-coup-protests-snarl-trade/|url-status=live}}</ref> ==== တပ်မတော်ဆိုင်ရာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ သပိတ်မှောက်မှု ==== [[၃ ဖေဖော်ဝါရီ|ဖေဖော်ဝါရီ ၃ရက်]]နေ့တွင် စစ်အစိုးရမှ ထုတ်လုပ်သော ပစ္စည်းများကို မသုံးစွဲကြရန် တိုက်တွန်းပြီး သပိတ်မှောက်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":13">{{cite web|date=2021-02-03|title=Myanmar calls for boycott of Tatmadaw linked products and services|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-calls-boycott-tatmadaw-linked-products-and-services.html|access-date=|newspaper=The Myanmar Times|accessdate=8 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204175514/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-calls-boycott-tatmadaw-linked-products-and-services.html}}</ref>ထိုအထဲတွင် [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ|မိုင်တဲ]] ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း၊ မြန်မာ၊ မန္တလေးနှင့် ဒဂုံဘီယာများ၊ ကော်ဖီများ၊ [[မင်းအောင်လှိုင်|အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆောင်]]၏ [[ခင်သီရိသက်မွန်|သမီး]]ဖြစ်သူ ပိုင်ဆိုင်သော [[သတ္တမမြောက်အာရုံ]] (7th Sense Creation) <ref name=":22">{{cite web|title=Military Chief's Family Members Spend Big on Blockbuster Movies, Beauty Pageants|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201215082136/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants|archive-date=15 December 2020|access-date=|agency=Myanmar NOW}}</ref>တို့ပါဝင်သည်။ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ အင်ဂျင်နီယာ ၇၁ ဦးက မိုင်တဲ မှ နုတ်ထွက်ကာ ဆန္ဒပြမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name=":11"/> အရောင်းဆိုင်အချို့သည် ဆိုင်မှ မြန်မာဘီယာရောင်းချခြင်းကို ဖယ်ရှားခဲ့ကြသည်။<ref name="frontiermyanmar.net">{{cite web|date=8 February 2021|title=MYANMAR PROTESTS LIVE: Tens of thousands gathering in Yangon, demonstrations in other major cities |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/myanmar-protests-live-tens-of-thousands-gathering-in-yangon-demonstrations-in-other-major-cities/|access-date=8 February 2021|publisher=Frontier Myanmar|archive-date=21 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210221104942/https://www.frontiermyanmar.net/en/myanmar-protests-live-tens-of-thousands-gathering-in-yangon-demonstrations-in-other-major-cities/|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်ပိုင် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်|မြန်မာ့စီးပွားရေးဦးပိုင်လိမိတက်]]၏ မြန်မာဘီရူဝါရီနှင့် လက်တွဲလုပ်ဆောင်နေခြင်းအား ရပ်တန့်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကီရင်ကုမ္ပဏီက ကြေညာခဲ့သည်။<ref name=":192">{{cite web|title=Japan's Kirin ends Myanmar beer tie-up with an army-owned partner after coup|url=https://news.trust.org/item/20210205070108-ktqjw/|access-date=8 February 2021|publisher=Thomson Reuters Foundation|archive-date=5 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205091809/http://news.trust.org/item/20210205070108-ktqjw/|url-status=live}}</ref> မြန်မာဘီယာအပါအဝင် ဘီယာအမှတ်တံဆိပ်များစွာထုတ်လုပ်လျက်ရှိသော မြန်မာဘီရူဝါရီသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဈေးကွက် ၈၀ % အား ရရှိထားသူဖြစ်သည်။<ref name=":192"/> မြန်မာ့စီးပွားရေးဦးပိုင်လိမိတက်မှ ပိုင်ဆိုင်သော ဗာဂျီးနီးယား ဆေးလိပ်ကုမ္ပဏီတွင် ရှယ်ယာ ၄၉ % ပါဝင်ထားသည့် စင်ကာပူဆေးလိပ်ကုမ္ပဏီ၏ ရှယ်ယာများအား ထုတ်နှုတ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း [[:en:Razer Inc.|Razer Inc.]]၏ ပူးတွဲတည်ထည်သူ Lim Kaling က ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။<ref name=":26">{{cite news |url=https://www.straitstimes.com/business/companies-markets/razer-co-founder-and-director-lim-kaling-pulls-out-of-myanmar-joint|title=Razer co-founder and director Lim Kaling pulls out of Myanmar joint venture |first=Angela|last=Tan|date=9 February 2021|access-date=9 February 2021|newspaper=The Straits Times|archive-date=20 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210220104458/https://www.straitstimes.com/business/companies-markets/razer-co-founder-and-director-lim-kaling-pulls-out-of-myanmar-joint|url-status=live}}</ref> ဗာဂျီးနီးယားကုမ္ပဏီအနေဖြင့် Red Ruby နှင့် Premium Gold အမည်ရှိ နာမည်ရ စီးကရက်နှစ်မျိုးအား ထုတ်လုပ်ရောင်းချလျက်ရှိသည်။<ref name=":26"/> === သံပုံးတီးပွဲများ === အာဏာသိမ်းခံရသည့် ညမှစတင်ကာ ရန်ကုန်မြို့ရှိ နေအိမ်၊ တိုက်ခန်းများတွင် ည ၈နာရီ အချိန်မှ ၈နာရီ ၁၅ မိနစ် အထိ သံပုံးများတီးခဲ့ကြသည်။ မကောင်းဆိုးဝါးများကို သံပုံးတီး၍ နှင်သည့် အလေ့အထကို ဆန္ဒပြမှုတွင် အသုံးပြုကြခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|date=4 February 2021|title=Myanmar coup: army blocks Facebook access as civil disobedience grows|url=http://www.theguardian.com/global-development/2021/feb/04/myanmar-coup-army-blocks-facebook-access-as-civil-disobedience-grows|access-date=4 February 2021|newspaper=The Guardian|archive-date=15 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211215210432/https://www.theguardian.com/global-development/2021/feb/04/myanmar-coup-army-blocks-facebook-access-as-civil-disobedience-grows|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=2 February 2021|title=Anti-coup protests ring out in Myanmar's main city|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/anti-coup-protests-ring-out-in-myanmars-main-city-idUSKBN2A139S|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203131442/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/anti-coup-protests-ring-out-in-myanmars-main-city-idUSKBN2A139S|archive-date=3 February 2021|access-date=3 February 2021|work=Reuters}}</ref><ref>{{cite web|title=Myanmar coup latest: UN Security Council stops short of issuing statement|url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Myanmar-coup-latest-UN-Security-Council-stops-short-of-issuing-statement|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203015938/https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Myanmar-coup-latest-UN-Security-Council-stops-short-of-issuing-statement|archive-date=3 February 2021|access-date=2 February 2021|publisher=Nikkei Asia}}</ref> နောက်ရက်များတွင် တိုင်းပြည်အနှံ့တွင် တီးခဲ့ကြသည်။ သံပုံးတီးသံနှင့်အတူ [[ဒီမိုကရေစီ]]လှုပ်ရှားမှု၏ ပြယုဂ်တစ်ခုဖြစ်သော [[ကမ္ဘာမကြေဘူး]] သီချင်းနှင့် [[အရေးကြီးပြီ|အရေးကြီးပြီ (သွေးသစ္စာ)]] သီချင်းတို့ကို သီဆို ဟစ်ကြွေးကြသည်။ မန္တလေးမြို့တွင် သံပုံးတီးသူ အယောက် ၃၀ ခန့် ဖမ်းဆီးခံရခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=30 arrested in Mandalay for pot-banging movement in protest against military coup|url=https://elevenmyanmar.com/news/30-arrested-in-mandalay-for-pot-banging-movement-in-protest-against-military-coup|access-date=6 February 2021|publisher=Eleven Media Group Co., Ltd|archive-date=19 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819062431/https://elevenmyanmar.com/news/30-arrested-in-mandalay-for-pot-banging-movement-in-protest-against-military-coup|url-status=live}}</ref> === ဆန္ဒပြပွဲများ === ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့ ညနေ ၈ နာရီ၌ အချို့သော ရန်ကုန်သားများသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အားစေလွှတ်ရန် ၁၅ မိနစ်မျှ ထွက်ရောက် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို အနုနည်းအာဏာဖီဆန်မှု တချို့ရှိလာခြင်း|url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-civil-disobedience-movement-/5762587.html|access-date=2021-02-02|website=ဗွီအိုအေ|language=my}}</ref> [[မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ|မန္တလေးစည်ပင်]]မှ အဖွဲ့ဝင် ၆ ယောက်သည် ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်တွင် လုပ်ငန်းမှထွက်ခွာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-03|title=Mandalay vice mayor, MCDC members resign|url=https://www.mmtimes.com/news/mandalay-vice-mayor-mcdc-members-resign.html|access-date=2021-02-03|website=The Myanmar Times|accessdate=9 February 2021|archivedate=8 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210208020329/https://www.mmtimes.com/news/mandalay-vice-mayor-mcdc-members-resign.html}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် [[ဆေးတက္ကသိုလ် (မန္တလေး)|မန္တလေးဆေးတက္ကသိုလ်]]ရှေ့၌ လူအယောက် ၃၀ ဆန္ဒပြခဲ့ကြရာ ဖမ်းဆီးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ဖေဖေါ်ဝါရီလ (၆) ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ လှည်းတန်းသို့ အထည်ချုပ်အလုပ်သမားများ ၃၀၀၀ ကျော် ချီတက်မှုပြုလုပ်ခဲ့ပြီးဆန္ဒပြခဲ့သည်။ ထိုမှစ၍ ဆန္ဒပြမှုသည် အရှိန်အဟုန်ဖြင့် များပြားလာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|date=2021-02-04|title=Mandalay citizens protest against Tatmadaw rule|url=https://www.mmtimes.com/news/mandalay-citizens-protest-against-tatmadaw-rule.html|access-date=2021-02-04|website=The Myanmar Times|accessdate=9 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204113803/https://www.mmtimes.com/news/mandalay-citizens-protest-against-tatmadaw-rule.html}}</ref><ref>{{Cite web|title=Four arrested in Mandalay after street protest against military coup|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/four-arrested-in-mandalay-after-street-protest-against-military-coup|access-date=2021-02-04|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် ညမထွက်ရ အမိန့် ပုဒ်မ ၁၄၄ ကိုထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထို ထုတ်ပြန်ချက်တွင် လူ ၅ ဦးထက် ပိုမစုရဟု ပါသော်လည်း အလုပ်သမားသမဂ္ဂများ၊ ကျောင်းသားသမဂ္ဂများ၊ မိဘပြည်သူလူထုများသည် ယင်းအမိန့်အာဏာကို ဖီဆန်၍ ဆက်လက်ဆန္ဒပြခဲ့သည်။ ဆန္ဒပြမှုမှာ တစ်နိုင်ငံလုံးအနှံ့ အရှိန်အဟုန် မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် လူငယ်များသည် ဆန္ဒပြနည်း အသစ်အဆန်းများကို အသုံးပြုပြီး ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆက်လက်ဆန္ဒပြခဲ့သည်။ [[လွိုင်ကော်မြို့]] ရဲတပ်ဖွဲ့မှ ရဲ အယောက် ၄၀ သည် ဆန္ဒပြ ပြည်သူများနှင့် ပူးပေါင်းခဲ့ပြီး ထိုရဲများကို ဖမ်းဆီးရန် လွှတ်လိုက်သော ရဲ ၉ ယောက်သည်လည်း ပြည်သူနဲ့ ပူးပေါင်းခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ [[ပြည်ထောင်စုနေ့]]တွင် [[မွန်ပြည်နယ်]]၊ [[မော်လမြိုင်မြို့]]ရှိ ဆန္ဒပြပွဲကို ရဲတပ်ဖွဲ့က ပစ်ခတ်နှိမ်နှင်းပြီး ဖမ်းဆီးမှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-12|title=Myanmar protests: shots heard in southeast city as police disperse crowd|url=https://www.scmp.com/news/asia/southeast-asia/article/3121563/myanmar-military-pardons-23000-prisoners-protests-rage|access-date=2021-02-12|website=South China Morning Post|language=en}}</ref><ref name="autogenerated1">{{Cite news|last=Limited|first=Bangkok Post Public Company|title=Protesters defy Myanmar junta, shots fired in Mawlamyine|work=Bangkok Post|url=https://www.bangkokpost.com/world/2067231/protesters-defy-myanmar-junta-shots-fired-in-mawlamyine|access-date=2021-02-12}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နံနက်တွင် [[မူဆယ်မြို့]]၌ လူထုအင်အား သောင်းဂဏန်းမျှ ဆန္ဒဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ဆန္ဒဖော်ထုတ်သောလူထု အတွင်းသို့ အရပ်ဝတ်ဖြင့် ဓားလက်နက်များ ကိုင်ဆောင်ထားသော လူငါးဦးသည် လူထုအား ရန်ရှာမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သောကြောင့် ဆန္ဒပြလူထုမှ ထိမ်းသိမ်းကာ ရဲဌာနသို့အပ်နှံခဲ့လေသည်။ အာဏာပိုင်များမှ ဆန္ဒပြလူထုအတွင်းသို့ သေနတ်ပစ်ဖောက် ဖြိုခွင်းမှုများရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-28|title=မူဆယ်တွင် ဆန္ဒပြလူအုပ်အတွင်းဝင်ရောက်ရောနှောကာ ဓားကိုင်ရန်ပြုသူကို လူထုမှ ဖမ်ဖမ်းဆီးပြီး ရဲလက်အပ်|url=https://www.kanbawzatainews.com/2021/02/mse.html|access-date=2021-02-28|website=ကမ္ဘောဇတိုင်း|language=my|accessdate=25 December 2021|archivedate=25 June 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200625000000/https://udn.com/news/story/121424/4659358}}</ref> [[၂၀ မတ်|မတ်လ ၂၀]] ရက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးတွင် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒထုတ်ဖော်မှုပုံစံမျိုးစုံဖြင့် ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]အတွင်း တာမွေ၊ စမ်းချောင်း၊ သာကေတ၊ ဒဂုံမြို့သစ်မြောက်ပိုင်း၊ ခရမ်း၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]အတွင်း [[ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[မတ္တရာမြို့နယ်]]၊ [[အမရပူရမြို့နယ်]]၊ [[မိုးကုတ်မြို့နယ်]]၊​ ညောင်ဦးမြို့နယ်နှင့် [[မိတ္ထီလာမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]အတွင်း ‌ဗန်းမောက် မြို့နယ် ​[[ရေဦးမြို့နယ်]]၊ [[မုံရွာမြို့နယ်]]၊ [[တန့်ဆည်မြို့နယ်]]၊ [[ကလေးမြို့နယ်]]၊ [[ပုလဲမြို့နယ်]]၊ ​[[စစ်ကိုင်းမြို့နယ်]]၊ [[ကသာမြို့နယ်]]၊ [[ကျွန်းလှမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေဘိုမြို့နယ်]]၊ [[တမူးမြို့နယ်]]၊ [[ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]တွင် [[မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်]]၊ [[မိုးညှင်းမြို့နယ်]]၊ [[ဗန်းမော်မြို့နယ်]]၊ [[နမ္မတီးမြို့]]၊ [[ဖားကန့်မြို့နယ်]]၊ [[မိုးကောင်းမြို့နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တွင် [[တောင်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[နမ့်စန်မြို့နယ်]]၊ [[တာချီလိတ်မြို့နယ်]]၊ [[ကျောက်မဲမြို့နယ်]]၊ [[ကယားပြည်နယ်]]တွင် [[လွိုင်ကော်မြို့နယ်]]၊ [[ကရင်ပြည်နယ်]]တွင် [[ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[မြဝတီမြို့နယ်]]၊ [[ကော့ကရိတ်မြို့နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]တွင် [[ဟားခါးမြို့နယ်]]၊ [[မင်းတပ်မြို့နယ်]]၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]တွင် [[မကွေးမြို့နယ်]]၊ [[ပခုက္ကူမြို့နယ်]]၊ [[အောင်လံမြို့နယ်]]၊ [[ကံမမြို့နယ်]]၊ [[မင်းဘူးမြို့နယ်]]၊ [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]တွင် [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ နေပြည်တော်တွင် [[ပျဉ်းမနားမြို့နယ်]]၊ [[မွန်ပြည်နယ်]]တွင် [[မော်လမြိုင်မြို့နယ်]]နှင့် [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]တွင် [[ပုသိမ်မြို့နယ်]]၊ ‌‌[[ဒေးဒရဲမြို့နယ်]] တို့တွင် ဆန္ဒထုတ်ဖော်ပွဲများပြုလုပ်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးတွင် ဆက်သွယ်ရေးခက်ခဲမှုများဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော်လည်း မြို့ရွာများအနှံအပြားတွင် နေ့စဉ်ဆန္ဒထုတ်ဖော်မှုများရှိခဲ့သည်။ မိုဘိုင်းဖုန်းအင်တာနတ်များ ဖြတ်တောက်ခဲ့သောကြောင့် ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်များ နှောင့်နှေးမှုများနှင့် သတင်းမရရှိမှု အခက်အခဲများရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-03-20|title=မတ် ၂၀ ရက်က အနည်းဆုံးမြို့ပေါင်း ၅၀ တွင် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြခဲ့|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/6184|access-date=2021-02-04|website=Myanmar NOW|language=my}}</ref> === ၂၀၂၀ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်ထောက်ခံမှု === ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှတဆင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံခဲ့ရသော လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များသည် အာဏာသိမ်းမှု၏ တရားဝင်မှုကို တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုခြင်း မရှိပါ။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]မှ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသူ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၇၀ ခန့်သည် ပြည်သူလူထု၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်ကို လိုက်နာရန်ကတိပြု၍ နေပြည်တော်တွင် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့ကြသည်။ <ref>[https://www.frontiermyanmar.net/en/nld-lawmakers-in-nay-pyi-taw-defy-military-take-oath-of-office/ NLD lawmakers in Nay Pyi Taw defy military, take oath of office | Frontier Myanmar<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၃၀၀ ဦးသည် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ယင်းကော်မတီသည် ပထမဦးဆုံး အွန်လိုင်းမှတစ်ဆင့်ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/amid-coup-myanmars-nld-lawmakers-form-committee-serve-legitimate-parliament.html Amid Coup, Myanmar's NLD Lawmakers Form Committee to Serve as Legitimate Parliament<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref><ref>https://apnews.com/article/myanmar-coup-politicians-a576dcd73070070877e8d567ec5e8a5c</ref> အာဏာသိမ်းအစိုးရ၏ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီတွင် ပါဝင်ရန် ကမ်းလှမ်းချက်များကို [[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]](SNLD)၊ [[လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]](DPNS)၊ [[ကရင်အမျိုးသားပါတီ]]နှင့် [[အရှိုချင်းအမျိုးသားပါတီ]]တို့က ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ငြင်းပယ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref name="autogenerated2">[https://elevenmyanmar.com/news/snld-dpns-reject-offer-to-participate-in-new-government SNLD, DPNS reject offer to participate in new government | Eleven Media Group Co., Ltd<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှုအပေါ် ကန့်ကွက်ရှုတ်ချကြောင်း၊ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများကို ထိခိုက်စေကြောင်းနှင့် နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲများပြုလုပ်ရန် တောင်းဆိုကြောင်း [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]] (KNPP)က ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် တောင်းဆိုလိုက်ကြောင်း ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |title=Karenni National Progressive Party urges NLD and Tatmadaw to negotiate {{!}} The Myanmar Times<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |url=https://www.mmtimes.com/news/karenni-national-progressive-party-urges-nld-and-tatmadaw-negotiate.html|access-date=13 February 2021 |archive-date=19 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210819063030/https://www.mmtimes.com/news/karenni-national-progressive-party-urges-nld-and-tatmadaw-negotiate.html}}</ref> === ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှု === ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုကို ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများက ဦးဆောင်၍ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။<ref>[https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/02/03/237569.html “ဖဲကြိုးနီ လှုပ်ရှားမှု”ကို ထောက်ခံကြောင်း ပြသခဲ့တဲ့ နီနီခင်ဇော်<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ဖဲကြိုးအနီရောင်သည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရခဲ့သော အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ အရောင်ဖြင့် တူညီသည်။ [[နီနီခင်ဇော်]]သည် ထင်ရှားသောအဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဆေးပညာဘွဲ့ရသူတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုကို ထောက်ခံကြောင်း သူမရဲ့ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာမှတစ်ဆင့် ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထို့နောက် မြန်မာနိုင်ငံတဝန်းရှိ ပြည်ထောင်စုအဆင့်ဝန်ကြီးဌာနမှအစပြု၍ နိုင်ငံဝန်ထမ်းအများစုသည် ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့ ပါဝင်လာခြင်းသည် အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရကို ဆန့်ကျင်ကြောင်း၊ ကန့်ကွက်ကြောင်းနှင့် အလိုမရှိကြောင်း ပြသခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ကြေးစင်တောင်ကြေးနီစီမံကိန်းမှ လုပ်သားများပါဝင်ခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် သာကေတစက်မှုဇုံရှိ အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းဝန်ထမ်းများ ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။ [[ကရင်ပြည်နယ်]] ဘားအံနည်းပညာ အထက်တန်းကျောင်းမှ ကျောင်းအုပ်ဆရာမ ဒေါက်တာဒေါ်ချိုယုမွန်ကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့မနက်ပိုင်းတွင် ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုလုပ်သောကြောင့် မြို့နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့က ဖမ်းဆီးလိုက်သည်။ ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုမှာ ပါဝင်ခဲ့တဲ့အတွက် မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးဇေထက်အောင်က သူ့ကို ပုဒ်မ ၅၀၅ ခဖြင့် တရားစွဲဆိုခဲ့ကြောင်း၊ အာမခံမပေးဘဲ ဘားအံအကျဉ်းထောင်ကို ခေါ်ဆောင်သွားကြောင်း သိရသည်။<ref>[https://www.rfa.org/burmese/news/university-headmistress-aressted-for-participating-anti-military-activities-02052021192149.html ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှု လုပ်ခဲ့လို့ ဘားအံနည်းပညာကျောင်းအုပ် အဖမ်းခံရ — မြန်မာဌာန<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများ၊ ပညာရေးဝန်ထမ်းများ၊ အင်ဂျင်နီယာများ၊ အထွေထွေဝန်ထမ်းများ၊ ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အစိုးရဝန်ထမ်းများ သည် ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်လာကြသည်။<ref>https://www.bbc.com/burmese/burma-55953458</ref> === လူမှုကွန်ရက် === မြန်မာဆယ်လီဘရစ်တီများဖြစ်ကြသော [[ပိုင်တံခွန်]]နှင့် [[ဒေါင်း (သရုပ်ဆောင်)|ဒေါင်း]]တို့သည် ပြည်သူတို့၏သပိတ်မှောက်မှုတို့ကို ထောက်ခံကြောင်း ပို့စ်များတင်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":6">{{cite web|date=3 February 2021|title=Here's who is standing up against Myanmar's coup {{!}} Coconuts Yangon|url=https://coconuts.co/yangon/news/heres-who-is-standing-up-against-myanmars-coup/|access-date=7 February 2021|publisher=Coconuts|archive-date=19 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819070043/https://coconuts.co/yangon/news/heres-who-is-standing-up-against-myanmars-coup/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=3 February 2021|title=Myanmar celebs and artists stand against the military coup|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-celebs-and-artists-stand-against-military-coup.html|access-date=7 February 2021|newspaper=The Myanmar Times|archive-date=14 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211114202939/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-celebs-and-artists-stand-against-military-coup.html|url-status=dead}}</ref> လူမှုကွန်ယက်တွင် ထင်ရှားသူများဖြစ်သော [[စိုင်းစိုင်းခမ်းလှိုင်]]နှင့် [[နေခြည်ဦး]]တို့သည် ဆန္ဒပြမှုများအပေါ် တစ်စုံတစ်ရာပြောဆိုခြင်းမရှိဘဲ ငြိမ်သက်နေခဲ့သည့်အတွက် အွန်လိုင်းထောက်ခံသူအရေအတွက်များ သိသိသာသာကျဆင်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=14 February 2021|title=Vitriol in cyberspace for celebrities who stayed silent |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/vitriol-in-cyberspace-for-celebrities-who-stayed-silent/|access-date=16 February 2021|publisher=Frontier Myanmar|archive-date=14 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210214130149/https://www.frontiermyanmar.net/en/vitriol-in-cyberspace-for-celebrities-who-stayed-silent/|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်တွင် [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဦးသန်းရွှေ]]၏သမက်ဖြစ်သူ နေစိုးမောင်သည် ဖေ့စ်ဘွတ်ပေါ်တွင် ဆန္ဒပြသူများကိုထောက်ခံကြောင်း ပို့စ်တင်ခဲ့သည်။<ref name=":9">{{cite web|title=Anti-coup mass protests take place in cities across Myanmar|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/anti-coup-mass-protests-take-place-in-cities-across-myanmar|access-date=7 February 2021|publisher=Myanmar NOW|archive-date=27 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211027061528/https://www.myanmar-now.org/en/news/anti-coup-mass-protests-take-place-in-cities-across-myanmar|url-status=live}}</ref> မြန်မာအင်တာနက်အသုံးပြုသူများသည် #SayNototheCoup၊ #RespectOurVotes၊ #HearTheVoiceofMyanmar၊ #SaveMyanmar၊ နှင့် #CivilDisobedience တို့ကိုရေးသားခဲ့ကြသည်။<ref name=":7"/><ref name=":6"/> အာဏာသိမ်းပိုက်ပြီး ၁ ရက်အကြာ "#SaveMyanmar" ကို ဖေ့စ်ဘွတ်အသုံးပြုသူပေါင်း ၃၂၅,၀၀၀ ကျော် ရေးသားခဲ့ကြသည်။<ref name=":3">{{cite web|date=2 February 2021|title=Coup sparks outcry on Myanmar social media as West ponders next step|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2021/02/02/asia-pacific/myanmar-coup-day-2/|access-date=7 February 2021|newspaper=The Japan Times|archive-date=19 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819070059/https://www.japantimes.co.jp/news/2021/02/02/asia-pacific/myanmar-coup-day-2/|url-status=live}}</ref> ဆိုရှယ်မီဒီယာအသုံးပြုသူများသည် မိမိတို့၏ပရိုဖိုင်ပုံများကို အနက်နှင့် အနီရောင်သို့ ပြောင်းလဲထားကြသည်။<ref name=":3"/> ထို့အပြင် [[မင်းအောင်လှိုင်]]၏ အရပ်အမြင့်ကိုလည်း ၄ ပေ ၈ လက်မဟု သရော်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|date=5 February 2021|title=Myanmar army chief mocked online for short stature in doctored photo|url=https://factcheck.afp.com/myanmar-army-chief-mocked-online-short-stature-doctored-photo|access-date=8 February 2021|publisher=Fact Check|archive-date=11 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210911160659/https://factcheck.afp.com/myanmar-army-chief-mocked-online-short-stature-doctored-photo|url-status=live}}</ref> ထို့အပြင် အွန်လိုင်းဆန္ဒပြသူများသည် အာရှတွင် ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုတစ်ခုအဖြစ် တွင်ကျယ်သော [[နို့လက်ဖက်ရည်မဟာမိတ်]]တွင်လည်း ပါဝင်ဆင်နွဲခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|date=4 February 2021|title=#MilkTeaAlliance has a new target brewing: Myanmar's military|url=https://www.scmp.com/week-asia/politics/article/3120526/asias-milkteaalliance-has-new-target-brewing-generals-behind|access-date=5 February 2021|newspaper=South China Morning Post|archive-date=23 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210223094651/https://www.scmp.com/week-asia/politics/article/3120526/asias-milkteaalliance-has-new-target-brewing-generals-behind|url-status=live}}</ref> === ကားပျက်လှုပ်ရှားမှုနှင့် အနှေးကားမောင်း လှုပ်ရှားမှု === ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှုပ်ထွေးသော လမ်းမများပေါ်တွင် ကားများထူးဆန်းစွာ ပျက်ကာ လမ်းပိတ်စေသည့် လှုပ်ရှားမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြကာ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့များ သွားလာခြင်းနှင့် အစိုးရဝန်ထမ်းများ အလုပ်တက်ရန် သွားရောက်ခြင်းတို့ကို အနှောက်အယှက်ဖြစ်စေခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=Protesters create gridlock in Yangon amid fears of violence|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/2/17/myanmar-un-warning-protests|access-date=18 February 2021|website=aljazeera.com|archive-date=18 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210218082425/https://www.aljazeera.com/news/2021/2/17/myanmar-un-warning-protests|url-status=live}}</ref><ref name=":38">{{cite web|title='Broken-down' cars bring Myanmar streets to standstill in coup protest|url=https://www.msn.com/en-gb/news/world/broken-down-cars-bring-myanmar-streets-to-standstill-in-coup-protest/ar-BB1dN2yl|access-date=18 February 2021|website=msn.com|archive-date=19 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210219002335/https://www.msn.com/en-gb/news/world/broken-down-cars-bring-myanmar-streets-to-standstill-in-coup-protest/ar-BB1dN2yl|url-status=live}}</ref> နောက်တစ်ရက်ဖြစ်သော ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈ ရက်နေ့တွင်လည်း လမ်းပိတ်စေရန်အတွက် ကားပျက်လှုပ်ရှားမှုနှင့် အတူ ကားများကို နှေးကွေးစွာ မောင်းနှင်ကြသည့် လှုပ်ရှားမှုကိုလည်း ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":38"/><ref>{{cite news|date=18 February 2021|title=Protesters out again in Myanmar, police use water cannon in capital|work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-idUSKBN2AI03Q|access-date=18 February 2021|archive-date=18 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210218062125/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-idUSKBN2AI03Q|url-status=live}}</ref> === အသံတိတ်သပိတ်များ === စစ်အာဏာသိမ်း တစ်နှစ်ပြည့်သည့် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာပြည်သူများက အသံတိတ်သပိတ်ကို ဆင်နွဲခဲ့ကြပြီး အပြင်မထွက်၊ ဈေးပိတ်၊ ဆိုင်ပိတ်ကာ အိမ်တွင်သာ နေခဲ့ကြရာ မြို့များရှိ လမ်းမများပေါ်တွင် လူသူကင်းမဲ့ကာ ခြောက်ကပ်နေခဲ့သည်။ စစ်အာဏာရှင်များက အသံတိတ်သပိတ်တွင် ပါဝင်သူများကို အကြမ်းဖက်မှုဥပဒေနှင့် တည်ဆဲဥပဒေများအရ အရေးယူမည်ဖြစ်ကြောင်း ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=A Year After Coup, Myanmar Is Mired in Conflict and Chaos |url=https://www.nytimes.com/2022/02/01/world/asia/myanmar-coup-anniversary-sanctions.html|date=1 February 2022 |work=NY Times |access-date=1 February 2022 |archive-date=1 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220201162544/https://www.nytimes.com/2022/02/01/world/asia/myanmar-coup-anniversary-sanctions.html|url-status=live }}</ref> လူမှုကွန်ယက်ပေါ်တွင် ထိုနေ့၌ ဆိုင်ပိတ်ကြောင်း ရေးသားကာ အသံတိတ်သပိတ်ပြုလုပ်သည့် ဆိုင်ပိုင်ရှင်များအား အရေးယူသင့်ကြောင်း တပ်မတော်ထောက်ခံသူ ဟန်ငြိမ်းဦးက သူ၏ တယ်လီဂရမ် ချန်နယ်တွင် ရေးသားဖော်ပြပြီးနောက် လူ ၂၀၀ ခန့် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar junta using social media to track its opponents |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/social-media-03032022175020.html|work=Radio Free Asia |date=3 March 2022 |language=en |access-date=16 March 2022 |archive-date=16 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220316201632/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/social-media-03032022175020.html|url-status=live }}</ref> အာဏာသိမ်း နှစ်နှစ်ပြည့်သည့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင်လည်း မနက် ၁ဝ နာရီမှ ညနေ ၃ နာရီအတွင်း အိမ်ပြင်မထွက်ဘဲ အသံတိတ်သပိတ်ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူစည်ကားစေရန် ပုဂံ၊ ညောင်ဦး၊ မကွေး၊ မန္တလေး၊ ပဲခူးမြို့များတွင် ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ဆိုင်ကယ်၊ ကားလိုင်စင်များ စစ်ဆေး ဖမ်းဆီးပြီး ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်နေ့ အသံတိတ်သပိတ်ပြုလုပ်မည့် အချိန်တွင် လာရောက်ရွေးခိုင်းခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အသံတိတ်သပိတ် မလုပ်နိုင်အောင် ကား၊ ဆိုင်ကယ် လိုင်စင်တွေ ဖမ်းဆီးနေ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/silent-strike-two-years-coup-01312023150433.html|access-date=၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> === ပန်းသပိတ် === စစ်ကောင်စီ၏ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့သူများအား ရည်စူး၍ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ပန်းဖြင့် ဂုဏ်ပြုသော ပန်းသပိတ်ကို ပြည်သူများက ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=ရန်ကုန်မှာ ပန်းသပိတ်ဆင်နွှဲ |url=https://burmese.voanews.com/a/5838331.html|access-date=၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၂ ဧပြီ ၂၀၂၁ |language=my}}</ref> ထို့အပြင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ မွေးနေ့အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့၊ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နှင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့များတွင် ပန်းပန်ခြင်း၊ ပန်းကိုင်ဆောင်ခြင်း စသည့် ပန်းသပိတ်ကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=နိုင်ငံတစ်ဝန်း ပန်းသပိတ်လုပ်လို့ ဖမ်းဆီးခံရသူ အမျိုးသမီး ( ၅၀)ခန့်ရှိပြီး၊ ၂ဦး အမှုဖွင့်ခံရ |url=https://www.bnionline.net/mm/news-100046|access-date=၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဧရာဝတီ၊ ရန်ကုန်၊ စစ်ကိုင်းနှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးများတွင် ပန်းပန်ခြင်း၊ ပန်းကိုင်ဆောင်၍ သွားလာနေသူများ၊ လူမှုကွန်ယက်တွင် ပန်းနှင့်ပတ်သက်၍ ရေးသားသူများအား စစ်ကောင်စီက ဖမ်းဆီးခဲ့ရာ လူပေါင်း ၁၃၀ ကျော် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မွေးနေ့ ပန်းသပိတ်လှုပ်ရှားမှု လူပေါင်း ၁၃၀ ကျော်ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/dassk-birthday-activists-arrested-06202023070640.html|access-date=၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |language=my}}</ref> == စစ်အစိုးရ၏ တန်ပြန်ရေးအစီအမံများ== === အင်တာနက်ဖြတ်တောက်မှု === [[၄ ဖေဖော်ဝါရီ|ဖေဖော်ဝါရီလ ၄]] ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်]]သည် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|ဖေ့စ်ဘွတ်လူမှုကွန်ရက်]]ကို "တိုင်းပြည်တည်ငြိမ်လို‌သောကြောင့်" ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်နေ့အထိပိတ်ပင်ရန် [[အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးသူ]]များကို အမိန့်ပေးခဲ့သည်။<ref name=":15">{{Cite news|last=Staff|first=Reuters|date=2021-02-03|title=Myanmar internet providers block Facebook services after government order|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-facebook-idUSKBN2A32ZE|access-date=2021-02-04}}</ref> [[မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း|MPT]] သည်လည်း [[Facebook Messenger|Facebook messenger]]၊ [[အင်စတာဂရမ်]] နှင့် [[WhatsApp]] တို့ကိုပိတ်ပင်ခဲ့သည်။ [[တယ်လီနော မြန်မာ|တယ်လီနော]]ကမူ ဖေ့စ်ဘွတ်ကိုသာ ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-03|title=Directive to block social media service|url=https://www.telenor.com/directive-to-block-social-media-service/|access-date=2021-02-04|website=Telenor Group|language=en|archive-date=5 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205103134/https://www.telenor.com/directive-to-block-social-media-service/}}</ref><ref name=":15" /> ဖေ့စ်ဘွတ်ကို ပြည်သူများ မလိုက်နာခြင်းလှုပ်ရှားမှု (Civil Disobedience Movement) ပြုလုပ်ရန်အတွက်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name=":15" /> ဖေ့စ်ဘွတ်အပိတ်ပင်ခံရသောအခါ အသုံးပြုသူများသည် [[တွစ်တာ]]သို့ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့ရာ #RespectOurVotes၊ #HearTheVoiceofMyanmar၊ #SaveMyanmar စသည်တို့ကိုရေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news|last=Potkin|first=Fanny|date=2021-02-05|title=After Facebook ban, thousands in Myanmar take to Twitter to plead #RespectOurVotes|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-twitter-idUSKBN2A5189|access-date=2021-02-06}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သည် တွစ်တာကိုပါ ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Myanmar’s new military government is now blocking Twitter and Instagram|url=https://social.techcrunch.com/2021/02/05/myanmar-military-government-is-now-blocking-twitter/|access-date=2021-02-06|website=TechCrunch|language=en-US}}{{Dead link|date=September 2023 }}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-02-05|title=Directive to block social media services Twitter and Instagram in Myanmar|url=https://www.telenor.com/directive-to-block-social-media-services-twitter-and-instagram-in-myanmar/|access-date=2021-02-06|website=Telenor Group|language=en|archive-date=5 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205103134/https://www.telenor.com/directive-to-block-social-media-services-twitter-and-instagram-in-myanmar/}}</ref> [[၆ ဖေဖော်ဝါရီ|ဖေဖော်ဝါရီလ ၆]] ရက်နေ့ နံနက်တွင် [[အင်တာနက်]]ဝန်ဆောင်မှုကို နိုင်ငံအဝှန်း ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=6 February 2021|title=Myanmar junta blocks internet access as coup protests expand|website=[[Associated Press]]|url=https://apnews.com/article/united-nations-myanmar-media-social-media-yangon-e7765d3459d386219ee1dca8ad1e089c|access-date=6 February 2021|agency=AP NEWS|archive-date=9 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109034953/https://apnews.com/article/united-nations-myanmar-media-social-media-yangon-e7765d3459d386219ee1dca8ad1e089c|url-status=live}}</ref> ထိုနေ့မှာပင် လူမှုကွန်ယက်ဝန်ဆောင်မှုများ ပြန်လည်ဖွင့်ပေးရန် ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်က တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news|date=6 February 2021|title=Facebook urges unblocking of Myanmar social media|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-facebook-idUSKBN2A60DE|access-date=7 February 2021|archive-date=19 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819063529/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-facebook-idUSKBN2A60DE|url-status=live}}</ref> ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်သည် မြန်မာအစိုးရ၏ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်ပေါ်ရှိ အကြောင်းအရာများအား ဖယ်ရှားနိုင်ရန် တောင်းဆိုမှုအခွင့်အရေးအား ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=12 February 2021|title=An Update on the Situation in Myanmar|url=https://about.fb.com/news/2021/02/an-update-on-myanmar/|access-date=18 February 2021|publisher=About Facebook|archive-date=17 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210217122159/https://about.fb.com/news/2021/02/an-update-on-myanmar/|url-status=live}}</ref><ref name=":37">{{cite web|last=Welle (www.dw.com)|first=Deutsche|title=Myanmar coup: Military hardens online censorship campaign {{!}} DW {{!}} 15 February 2021|url=https://www.dw.com/en/myanmar-coup-military-hardens-online-censorship-campaign/a-56574941|access-date=18 February 2021 |website=dw.com|archive-date=16 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210216102258/https://www.dw.com/en/myanmar-coup-military-hardens-online-censorship-campaign/a-56574941|url-status=live}}</ref> [[၇ ဖေဖော်ဝါရီ|ဖေဖော်ဝါရီလ ၇]] ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးသော်လည်း လူမှုကွန်ရက်များကို ပိတ်ပင်ထားဆဲဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|title=Internet access partially restored in Myanmar as protests grow against military coup|url=https://www.channelnewsasia.com/news/asia/internet-access-partially-restored-in-myanmar-as-protests-grow-14131802|access-date=7 February 2021|publisher=CNA|archive-date=14 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614233403/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/internet-access-partially-restored-in-myanmar-as-protests-grow-14131802|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့မှစ၍ မနက် ၁ နာရီမှ ၉ နာရီအထိ တစ်နိုင်ငံလုံး အင်တာနက် ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|last=Beech|first=Hannah|date=14 February 2021|title=Military Imposes Full Grip on Myanmar in Overnight Crackdown|newspaper=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/02/14/world/asia/myanmar-military-crackdown.html|access-date=15 February 2021|issn=0362-4331|archive-date=15 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215152313/https://www.nytimes.com/2021/02/14/world/asia/myanmar-military-crackdown.html|url-status=live}}</ref><ref name=":41">{{cite web|date=31 January 2021|title=Internet disrupted in Myanmar amid apparent military uprising|url=https://netblocks.org/reports/internet-disrupted-in-myanmar-amid-apparent-military-uprising-JBZrmlB6|access-date=15 February 2021|publisher=NetBlocks |archive-date=1 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201002842/https://netblocks.org/reports/internet-disrupted-in-myanmar-amid-apparent-military-uprising-JBZrmlB6|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်မှ ရှယ်ယာထည့်ထားသော [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ|မိုင်တဲလ်]]မှလွဲ၍ ကျန် အော်ပရေတာအများစုက [[ဝီကီပီးဒီးယား]]နှင့် အခြား ဝီကီ ဝက်ဆိုဒ်များကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref name=wikiblock>{{cite web|date=31 January 2021|title=Internet disrupted in Myanmar amid apparent military uprising |url=https://netblocks.org/reports/internet-disrupted-in-myanmar-amid-apparent-military-uprising-JBZrmlB6|access-date=25 February 2021|publisher=NetBlocks|archive-date=1 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201002842/https://netblocks.org/reports/internet-disrupted-in-myanmar-amid-apparent-military-uprising-JBZrmlB6|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်]]မြို့တစ်မြို့တည်း၌ ည ၁၂ နာရီမှ နေ့လယ် ၁၂ နာရီ အထိ အင်တာနက်ဖြတ်တောက်ခဲ့ပြီး ကျန်မြို့များအားလုံးမှာ ယခင်အတိုင်း မနက် ၁ နာရီမှ မနက် ၉ နာရီအထိသာဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။<ref name=":28">{{Cite web|date=19 April 2021|title=Myanmar junta now publishing lists of wanted journalists {{!}} Reporters without borders|url=https://rsf.org/en/news/myanmar-junta-now-publishing-lists-wanted-journalists|access-date=20 April 2021|website=RSF|language=en|archive-date=19 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210419130008/https://rsf.org/en/news/myanmar-junta-now-publishing-lists-wanted-journalists|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ ရက်နေ့မှ ၂၆ ရက်နေ့အထိ ဒေသအချို့တွင် အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုအား ပိတ်ပင်ထားခဲ့သည်။<ref name=":41"/> ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ကြိုးမဲ့ ဝိုင်ဖိုင်နည်းပညာ (Wireless broadband internet) ကို ရက်အကန့်အကတ်မရှိဖြတ်တောက်ရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=1 April 2021|title=Military Council command to cut out wireless broadband internet|url=https://www.facebook.com/ayeyarwaddytimes/posts/1853947131429946|url-status=live|access-date=1 April 2021|newspaper=Ayeyarwaddy Times|language=my|archive-date=23 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210523052130/https://www.facebook.com/login/?next=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fayeyarwaddytimes%2Fposts%2F1853947131429946}}</ref> စစ်အစိုးရ၏ အင်တာနက်နှင့် ပတ်သက်ပြီး နေ့စွဲအလိုက် စေခိုင်းမှုများကို [[တယ်လီနော မြန်မာ]] မှ ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=Directives from authorities in Myanmar - February 2021 |url=https://www.telenor.com/sustainability/responsible-business/human-rights/mitigate/human-rights-in-myanmar/directives-from-authorities-in-myanmar-february-2021/|website=Telenor Group |access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |language=en |archive-date=15 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210215082607/https://www.telenor.com/sustainability/responsible-business/human-rights/mitigate/human-rights-in-myanmar/directives-from-authorities-in-myanmar-february-2021/}}</ref> မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့ညမှ၍ နိုင်ငံတစ်ဝန်း မိုဘိုင်း အင်တာနက် ဖြတ်တောက်ထားခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့မှစ၍ ဝိုင်ဖိုင်နည်းပညာဖြင့် အင်တာနက်ဖြန့်ဝေပေးသည့် [[မြန်မာနက်]]၏ ဝန်ဆောင်မှုကိုလည်း ရက်အကန့်အသတ်မရှိ ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။ ===ဖမ်းဆီးမှုတရားစွဲခြင်းများ=== ၂၀၂၁ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင်အာဏာသိမ်းမှုနှင့် ပတ်သက်၍ လူပေါင်း ၁၅၂ ဦး ကိုထိန်းသိမ်းထားခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရသည် ထိန်းသိမ်းခံထားရသူများကို ရာဇဝတ်မှုဖြင့်တရားစွဲဆိုမှုစတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားသုံးဦးဖြစ်သော ဇူးဇူးဇန်၊ အောင်မျိုးကိုနှင့် ထူးခေါင်သော်အား [[မန္တလေးမြို့|မန္တလေး]]တွင်ဆန္ဒပြမှုများအတွက် ငြိမ်းချမ်းစွာစုဝေးခြင်းနှင့် ငြိမ်းချမ်းစွာစီတန်းလှည့်လည်ခြင်း ဥပဒေပုဒ်မ ၁၉ အရတရားစွဲဆိုခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ညီညွတ်သောတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးမောင်ကြီးအား [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[ဘားအံမြို့|ဖားအံမြို့နယ်]]တွင် ဆန္ဒပြမှုအတွက် ပြစ်မှုဆိုင်ရာပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) အရဖမ်းဆီးခြင်း၊ တရားစွဲဆိုခြင်းနှင့် ထောင်ဒဏ်နှစ်နှစ်ချမှတ်ခြင်းခံရသည်။ ကရင်ပြည်နယ် ဘားအံနည်းပညာ အထက်တန်းကျောင်းမှ ကျောင်းအုပ်ဆရာမ [[ဒေါက်တာဒေါ်ချိုယုမွန်]]ကို "အနီရောင်ဖဲကြိုး" လှုပ်ရှားမှုတွင်ပါဝင်မှုအတွက်ပြစ်မှုဆိုင်ရာပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) အရအဖမ်းခံရပြီးစွဲချက်တင်ခံခဲ့ရသည်။ [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] ခေါင်းဆောင် ဦးဝင်းထိန်အား ပုန်ကန်မှုအတွက်ပုဒ်မ ၁၂၄ (က)အရတရားစွဲဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |url=https://aappb.org/2021/02/statement-on-recent-detainees-in-relation-to-the-military-coup-news-updated-on-5-feb-2021/ |title=AAPP {{!}} Assistance Association for Political Prisoners<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |access-date=11 February 2021 |archive-date=9 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211109030251/https://aappb.org/2021/02/statement-on-recent-detainees-in-relation-to-the-military-coup-news-updated-on-5-feb-2021/ |url-status=dead }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ဦးဆောင်သောအရပ်ဘက်အစိုးရ၏ ဩစတြေးလျစီးပွားရေးပေါ်လစီအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်နှင့် Macquarie တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခ ရှော(န်) တားနဲလ် (Sean Turnell) ကိုဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-australian-adviser-aung-san-suu-kyi-detained-14126558|access-date=11 February 2021 |archive-date=6 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206110939/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-australian-adviser-aung-san-suu-kyi-detained-14126558}}</ref>အာဏာသိမ်းမှုနှင့်စပ်လျဉ်းသော ပထမဆုံးဖမ်းဆီးခံရသည့် နိုင်ငံခြားသား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်တွင်အာဏာပိုင်များက ကရင်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် [[နန်းခင်ထွေးမြင့်]]နှင့် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] ဝန်ကြီးချုပ် [[မြင့်နိုင်|ဒေါက်တာမြင့်နိုင်]]ကိုပြန်လည်ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmars-military-re-arrests-two-chief-ministers.html Myanmar’s Military Re-Arrests Two Chief Ministers<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> နန်းခင်ထွေးမြင့်သည် စစ်သားများနှင့်ပြည်သူလူထုအကြား စည်းလုံးညီညွတ်မှုရှိရန် တိုက်တွန်းသည့် အွန်လိုင်း မှတ်ချက်များကို အစိုးရမှ အခွန်နှင့် ပြည်နယ်ရန်ပုံငွေများမှ ထောက်ပံ့ခဲ့သည်ဟုပြောကြားခဲ့ပြီး ဒေါက်တာမြင့်နိုင်က လူထုအားဆန္ဒပြမှုများ ဆက်လက်ပြုလုပ်ရန် လူထုအား မိန့်ခွန်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် မြို့တော်ဝန်[[ရဲလွင်]] အပါအဝင် အနည်းဆုံးဆန္ဒပြသူ ၁၀၀ ကို မန္တလေးတွင်ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Protest crackdown begins in Myanmar, over 100 nabbed in Mandalay {{!}} The Myanmar Times<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |url=https://www.mmtimes.com/news/protest-crackdown-begins-myanmar-over-100-nabbed-mandalay.html|accessdate=11 February 2021 |archivedate=9 November 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211109190256/https://www.mmtimes.com/news/protest-crackdown-begins-myanmar-over-100-nabbed-mandalay.html}}</ref> [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[တောင်ကုတ်မြို့]]တွင် ဖေဖော်ဝါရီလ၂၈ ရက်တွင် ရခိုင် ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်ပါတီမှ ဦးကျော်ကျော်လင်းသည် “စစ်အာဏာရှင်စနစ် တိုက်ဖျက်ရေး” ဗီနိုင်းကိုင်ဆောင်၍ ဆန္ဒဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ တောင်ကုတ်မြို့ မြို့မဘောလုံကွင်းအနီးတွင် အာဏာပိုင် အဖွဲ့မှ ဦးကျော်ကျော်လင်းနှင့် မြို့ခံ ကိုသားကြီးတို့ကို ဖမ်းဆီးမှု ခံခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite web|date=2021-02-28|title=တောင်ကုတ် ALD ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင် ၁ ဦးနှင့် မြို့ခံ ၁ ဦး ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/02/28/238710.html|access-date=2021-02-28|website=ဧရာဝတီ|language=my}}</ref> စစ်ကောင်စီ အနုပညာရှင်များနှင့် သပိတ်ခေါင်းဆောင်များအား မတရားဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ မြန်မာ့အသံနှင့် မြဝတီတို့မှ ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့်တရားဆွဲဆိုသော ဝရမ်းစာရင်းကိုလည်း နေ့စဉ်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။<!-- cases between 28th Feb and 15th April. citations will be added later. --> ဧပြီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် မုံရွာလူထုသပိတ်ခေါင်းဆောင် ဦး[[ဝေမိုးနိုင်(မုံရွာ)|ဝေမိုးနိုင်]]၊ အဆိုတော် ပိုပို၊ သရုပ်ဆောင် [[ဇင်ဝိုင်း]]တို့ကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ === ပြိုင်ဘက်နိုင်ငံရေးပါတီများပါဝင်မှု=== တပ်မတော်သည် အာဏာသိမ်းမှုအပြီး ပြိုင်ဘက်နိုင်ငံရေးပါတီများကို ကမ်းလှမ်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး <ref name="autogenerated2" />ဖေဖော်ဝါရီ ၂ရက် ၂၀၂၁ တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်များထဲတွင် ဖဒိုမန်းငြိမ်းမောင် (KNU အဖွဲ့ဝင်ဟောင်း)၊ ဦးသိန်းညွန့်နှင့် ဦးခင်မောင်ဆွေ (NLD ၏ ခွဲထွက်ပါတီဖြစ်သော NDF ပါတီ ပူးတွဲတည်ထောင်သူများ) စသော အရပ်သားနိုင်ငံရေးသမားများစွာပါဝင်သည်။<ref>{{cite web|title=မန်းငြိမ်းမောင်၊ ဦးသိန်းညွန့်နဲ့ ဦးခင်မောင်ဆွေတို့ကို တပ်မတော်နေရာပေး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-coup-myanmar-new-government-02022021114403.html|access-date=2 February 2021|publisher=Radio Free Asia|language=my}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၃ ရက် ၂၀၂၁ တွင် ဒေါ်အေးနုစိန် (ဒုဥက္ကဋ္ဌ [[ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ]]) အပါအဝင် အရပ်သားနိုင်ငံရေးသမား ၅ ဦးထပ်မံပါဝင်လာခဲ့သည်။<ref name=":14">{{cite web|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ( ၁၄ / ၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၇ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်|url=http://www.dsinfo.org/node/973|access-date=4 February 2021|publisher=Tatmadaw Information Team|language=my|accessdate=8 February 2021|archivedate=7 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210307110636/http://www.dsinfo.org/node/973}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၆ ရက် တွင် ကောင်စီသို့ပါဝင်ရန် တပ်မတော်၏ကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံသည်ဟု [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]]က ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီမှာ ပါဝင်ဖို့ စစ်အစိုးရကမ်းလှမ်းချက် မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ လက်ခံ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/mup-accept-coup-council-02062021134515.html|access-date=2021-02-07|website=Radio Free Asia|language=en}}</ref> === စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့် စည်းကြပ်ခြင်း === ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ညမထွက်ရ အမိန့် ပုဒ်မ ၁၄၄ ကိုထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထို ထုတ်ပြန်ချက်တွင် လူ ၅ ဦးထက် ပိုမစုရ၊ ဆန္ဒမပြရ ဟု ပါဝင်သည်။ ===လုံခြုံရေးအင်အား အဆမတန်သုံးခြင်း=== ၂၀၂၁ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် [[နေပြည်တော်မြို့]]၊ သပြေကုန်းအဝိုင်းဆန္ဒပြပွဲကို ရဲတပ်ဖွဲ့က ပစ်ခတ်နှိမ်နင်းသည့်အတွက် ငါးယောက်ထက်မနည်း ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး ယင်းတို့အနက် လူငယ် အမျိုးသားတစ်ဦးနှင့် လူငယ် အမျိုးသမီးတစ်ဦး ဒဏ်ရာ ပြင်းထန်သောကြောင့် နေပြည်တော် ကုတင် ၁၀၀၀ ဆေးရုံတွင် အသက်လု ကုသ နေသည်။ ဒဏ်ရာရထားသည့် အမျိုးသားသည် ၂၃ နှစ်အရွယ် ကိုဆိုဝေ ဖြစ်ပြီး၊ အမျိုးသမီးသည် အသက် ၂၀ အရွယ် [[မမြသွဲ့သွဲ့ခိုင်]]တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကိုဆိုဝေမှာ သေနတ်ဒဏ်ရာကြောင့် ရင်ဘတ်ကို ထုတ်ချင်းပေါက် ပွင့်ထွက်သွားသည်။ မမြသွဲ့သွဲ့ခိုင်က ခေါင်းမှာကျည်ဆန်ထိမှန်ပြီး သေဆုံးလုနီးပါး (brain death) ဖြစ်နေကာ အထူးကြပ်မတ်ကုသဆောင်တွင် ကုသမှုခံယူနေရသည်။<ref>[https://www.rfa.org/burmese/news/police-shoot-protesters-two-serious-wound-in-naypyitaw-02092021065128.html နေပြည်တော်ဆန္ဒပြပွဲ ရဲကပစ်ခတ်လို့ လူငယ်နှစ်ယောက် အသက်အန္တရာယ်စိုးရိမ်ရ — မြန်မာဌာန<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့ ([[ပြည်ထောင်စုနေ့]]) တွင် [[မော်လမြိုင်မြို့]]၌ ရဲများသည် သေနတ်များပစ်ခတ်ခြင်းဖြင့် ဆန္ဒပြသူများကိုလူစုခွဲစေခဲ့သည်။<ref name="autogenerated1" /> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် [[မြစ်ကြီးနားမြို့]] လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးရုံကို စစ်တပ်နဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့တို့မှ ဝင်စီးထားသည်ဟု သတင်းရ၍ သွားရောက်ဝန်းရံ ဆန္ဒပြသူ ပြည်သူလူထုကိုလည်း သေနတ်၊ မျက်ရည်ယိုဗုံးများဖြင့် ပစ်ခတ်လူစုခွဲခဲ့ရာ ဒဏ်ရာရသူများလည်းရှိခဲ့သည့်အပြင် သတင်းထောက် ၅ ဦးကိုလည်းဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=မြစ်ကြီးနားမြို့ မန်ခိန်ရပ်ကွက်ရှိ ဘူးဂါးမလိလျှပ်စစ်ဓာတ်အားခွဲရုံတွင် တပ်မတော်သားများ ဝင်ရောက် နေရာယူမှုအပေါ် ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြရာမှ လူစုလူဝေးဖြစ်ပြီး လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ဖြိုခွင်းခဲ့ |url=https://news-eleven.com/article/204689|website=Eleven Media Group Co., Ltd |access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |language=my}}</ref> သို့သော် ဖမ်းဆီးခံသတင်းထောက်များကို ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀ ၌ မန္တလေးမြို့၊မဟာ‌အောင်မြေ မြို့နယ်၊သံလျက်‌မှော် အ‌နောက်စိန်ပန်းရပ်ကွက်၊မြို့ပတ်ကန်းနားလမ်းဆန္ဒပြမှုဖြစ်စဉ်တွင် ရဲနှင့်တပ်တို့၏ ပြင်းထန်သည့်ဖြိုခွင်းမှုများကြောင့် ဆန္ဒပြသူနှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး အနည်းဆုံး လူနှစ်ဆယ့်ငါးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြသည်။ ထိုဆန္ဒပြပြည်သူများသည် အစိုးရသင်္ဘောကျင်းမှ နိုင်ငံသားအာဏာဖီဆန်ခြင်းလှုပ်ရှားမှု (ရုံးမတက်ခြင်း) ကို လုပ်ဆောင်နေသော ဝန်ထမ်းများကို လာရောက်စောင့်ကြပ်ကာကွယ်ပေးသော ဒေသခံများဖြစ်ကြကာ ရဲများက အဆိုပါဝန်ထမ်းများကို အတင်းဖိအားပေးရုံးတက်ခိုင်းခြင်းမှ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့ရသည်။ လူအများကို ပြင်းပြင်းထန်ထန်ရိုက်နှက်ခဲ့ကြသည့်အပြင် ရဲနှင့်တပ်မှဖြိုခွင်းသူများသည် အများပြည်သူများကို လေးခွ၊ ကျောက်ခဲများဖြင့်ပစ်ခြင်း၊ သေနတ်များဖြင့်ပစ်ခတ်ခြင်း၊ ရေအားဖြင့် လူစုခွဲခြင်းများရှိပြီး ဖမ်းဆီးမှုများစွာလည်း ရှိခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-20|title=Two Civilians Killed by Myanmar Security Forces in Mandalay|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/two-civilians-killed-myanmar-security-forces-mandalay.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210220233737/https://www.irrawaddy.com/news/burma/two-civilians-killed-myanmar-security-forces-mandalay.html|archive-date=20 February 2021|access-date=2021-02-20|website=The Irrawaddy|language=en-US}}</ref><ref name="frontiermyanmar.net" /><ref>{{Cite news|date=20 February 2021|title=2 Myanmar protesters killed by police fire, reports say|work=[[Associated Press]]|url=https://apnews.com/article/police-yangon-myanmar-e3a1aa40effe40cd7e5a6249d86af1a8|url-status=live|access-date=20 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210220090002/https://apnews.com/article/police-yangon-myanmar-e3a1aa40effe40cd7e5a6249d86af1a8|archive-date=20 February 2021}}</ref> နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းမှ အဆိုပါဖြစ်ပျက်မှုကို တုံ့ပြန်ပြစ်တင်မှုများရှိသော်လည်း စစ်ကောင်စီ၏ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ရက်နေ့က သတင်းထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဆန္ဒပြသူများသည် အထူးသဖြင့် စိတ်ခံစားချက်ပြင်းထန်သော ဆယ်ကျော်နဲ့လူငယ်များကို အသက်ဆုံးရှုံးမှုဖြစ်နိုင်သော ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှု လမ်းကြောင်းပေါ် ရောက်စေရန် လှုံ့ဆော်နေသည်ဆိုပြီးပြောဆိုကာ ယင်းကြေညာချက်တွင် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အနိမ့်ဆုံးအဆင့်၊ အနည်းဆုံးအင်အားဖြင့် ဆောင်ရွက်နေသည်<ref>{{cite news|title= သတင်းထုတ်ပြန်ချက်|url=|work=မြန်မာ့အလင်း |page=၁-၃ |date=၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref>ဟူ၍လည်း ပကတိအခြေအနေနှင့် ပြောင်းပြန်ဖြစ်သော ပြောဆိုမှုများကို ဖော်ပြကြေညာထားသည်။<ref>{{cite news |title=ရဲတပ်ဖွဲ့ရဲ့ ဆောင်ရွက်ချက်အပေါ် မေးခွန်းထုတ်မှုတွေရှိ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/burma-56140135/page/2|work=ဘီဘီစီ (မြန်မာပိုင်း) |date=၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |quote="ဒါပေမဲ့ လက်ရှိလူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာ တွေမှာသာမက ... လုံခြုံရေးအဖွဲ့ဝင်တွေရဲ့ ပြည်သူတွေအပေါ် အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဝေဖန်မှုမြင့်တက်နေပါတယ်။" |accessdate=27 February 2021 |archivedate=9 November 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211109031754/https://www.bbc.com/burmese/live/burma-56140135/page/2}}</ref><ref>{{cite news |title=မန္တလေးဘူတာကြီးတွင် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက လုမှုကူညီရေးအသင်းကိုပစ်ခတ်မှု မေးခွန်းထုတ်စရာ |url=https://myanmar.mmtimes.com/news/151477.html|work=Myanmar Times |date=၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |accessdate=27 February 2021 |archivedate=21 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210221165400/https://myanmar.mmtimes.com/news/151477.html}}</ref><ref>{{cite web|last1=Ratcliffe|first1=Rebecca|date=22 February 2021|title=Myanmar junta warns of lethal force as crowds gather for 'five twos revolution'|url=https://www.theguardian.com/world/2021/feb/22/myanmar-junta-warns-of-lethal-force-as-protesters-gather-for-five-twos-revolution|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210222050501/https://www.theguardian.com/world/2021/feb/22/myanmar-junta-warns-of-lethal-force-as-protesters-gather-for-five-twos-revolution|archive-date=22 February 2021|access-date=22 February 2021|website=the Guardian|language=en}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ တွင် သတင်းများကတင်ပြသည်မှာ တာမွေမြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီမှခန့်အပ်သော အုပ်ချုပ်ရေးမှူးကို အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒပြသူများကို စစ်တပ်နှင့် ရဲများသည် သေနတ်များပစ်ခြင်း၊ မျက်ရည်ယိုဗုံးများသုံးခြင်းများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news|title= တာမွေမှာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအသစ် ဆန္ဒပြသူတွေကို ဖမ်းဆီးထား |url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-arrested-nearly-50-civilians-in-tamwe-yesterday-02262021060141.html|work=RFA |date=၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> ဖော်ဝါရီလ ၂၇ ၌ မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့ကြီးများဖြစ်သော ရန်ကုန်၊ မန္တလေးနှင့် မုံရွာစသည်တို့တွင် ဆန္ဒပြသူများကို ရဲတပ်ဖွဲ့က အင်အားသုံး အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းခဲ့သောကြောင့် များပြားစွာ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အဖွဲ့က သေနတ်ဖြင့်ပစ်ခတ်ခြင်း၊ မျက်ရည်ယိုဗုံးများ အသုံးပြုခြင်းအပြင် ဖြိုခွင်းမှုအတွင်း သတင်းထောက်များ အပါအဝင် ရာနှင့်ချီသောဖမ်းဆီးမှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ဤမျှပင်မကသေးဘဲ တပ်နှင့်ရဲဘက်က အရပ်ဝတ်အသွင် ဝတ်ဆင်ထားသူများသည် ဆန္ဒပြနေသော အမျိုးသမီးများကို ကိုယ်ထိလက်ရောက် ပါးရိုက်ခြင်း၊ ကန်ကြောက်ခြင်း၊ အကြမ်းဖက် ဖမ်းဆီးခြင်းများလည်း ရှိခဲ့ကြသည်။ မန္တလေးမြို့တွင်လည်း စစ်တပ်နဲ့ရဲများသည် လမ်းတစ်လျှောက်၌ ဖုန်းကင်မရာနဲ့ မှတ်တမ်းရိုက်နေသူများ၊ ကား၊ ဆိုင်ကယ်တွေ ဟွန်းတီးသူများကို သေနတ်၊ လေးခွများဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ပြီး အယောက် (၁၀၀) ကျော်ကို ဖမ်းဆီးခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news|title= ရန်ကုန်နဲ့မန္တလေး အပါအဝင် တစ်ပြည်လုံးမှာ ဆန္ဒပြသူတွေ အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/myanmar-military-crackdown-protesters-02272021051940.html|work=RFA |date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> ရန်ကုန်မြို့ မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ်၌ ဆန္ဒပြပြည်သူများအား ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက် ကူညီပေးနေသော "မွန်မြတ်စိတ်ထား လူမှုကူညီရေးအသင်း"နှင့်"ဒဂုံတက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများအရေးပေါ်ကူညီရေးအသင်း" ယာဉ်များပေါ်က ကျန်းမာရေးစေတနာ့ဝန်ထမ်းများကို မတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်နဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့က အကြမ်းဖက်ရိုက်နှက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုစေတနာ့ဝန်ထမ်းများကို သေနတ်ဒင်များ၊ နံပါတ်တုတ်များဖြင့် ရိုက်နှက်၍ ခြေထောက်များဖြင့် ကန်ကြောက်ခဲ့ကြကာ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားရုံသာမက လူမှုကူညီရေးအသင်းယာဉ်များကိုလည်း ဖျက်ဆီးခဲ့ကြသည်။<ref>[https://www.rfa.org/burmese/multimedia/north-oakkla-coup-protest-attack-03032021033928.html ကျန်းမာရေး စေတနာ့ဝန်ထမ်းတွေ အကြမ်းဖက် ရိုက်နှက်ဖမ်းဆီးခံရ]</ref> မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းအချိန်တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့အစည်းသည် [[အောင်မြေသာဇံမြို့နယ်]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]မှ အရပ်သားများကို ခဲကြည်အစစ်များဖြင့်ပစ်ခတ်ခြင်း၊ အရပ်သားပြည်သူများထံမှ သိမ်းဆည်းထားသည့် ဇိမ်ခံကားများဖြင့် လိုက်လံတိုက်ခိုက်ခြင်းတို့ကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၅ ဦးခန့် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ၈၂ လမ်းတွင် ဆန္ဒထုတ်ဖော်သော ပြည်သူများကို ကားဖြင့်တိုက်၍ ဖြိုခွင်းရာတွင် ဒဏ်ရာရရှိသူ ၂ ဦးရှိပြီး လူ ၇ ဦး ထက်မနည်း ဖမ်းဆီးခံရကာ ပြည်သူများ၏ ဆိုင်ကယ်များကို သိမ်းဆည်းယူဆောင်သွားခဲ့သည်။ ဖမ်းဆီးခံရသူများတွင် တိုင်းရင်းဆေးဆရာမတစ်ဦးနှင့် ကိုထက်ဖြိုးဝေအောင်တို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite news|title= သိမ်းဆည်းထားသည့် အရပ်သားပိုင်ကားများဖြင့် စစ်တပ်က လိုက်လံတိုက်ခိုက် |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/6179|work=Myanmar NOW |date=၂၀ မတ်လ ၂၀၂၁ |access-date=၂၀ မတ်လ ၂၀၂၁}}</ref> [[၂၉ မတ်|မတ်လ ၂၉ ရက်]] [[ဒဂုံမြို့သစ်တောင်ပိုင်းမြို့နယ်]] ၅၆ ရပ်ကွက်၊ [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]တွင် ဆန္ဒပြလူငယ်များ၏ သဲအိတ်များဖြင့် ခံတပ်ပြုလုပ်ထားသောနေရာတွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့အစည်းမှ လူ့အသက်အား အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သော ကျည်ဆန်အစစ်များဖြင့် ပစ်ခက်ခဲ့သည့်အပြင်၊ လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခက်ဖြိုခွင်းခဲ့သည်။ [[၂၉ မတ်|မတ်လ ၂၉ ရက်]] [[ဒဂုံမြို့သစ်တောင်ပိုင်းမြို့နယ်]] ၅၆ ရပ်ကွက်တွင် ကိုခင်လှိုင်(ခ)ဝေစိုးသူ (၂၇ နှစ်)၊ ကိုသက်နိုင်ထွန်း (၄၁ နှစ်)၊ ကိုနေလင်းစော (၃၇ နှစ်)၊ ကိုမျိုးကိုကိုဦး (၂၇ နှစ်)၊ ကိုကိုလွင် (၂၆ နှစ်)၊ ကိုသိန်းအောင် (၂၈ နှစ်)၊ ကိုအောင်မျိုးသန့် (၂၈ နှစ်)၊ ကိုအောင်သူ (၂၇ နှစ်)၊ ကိုဝင်းထွဋ်အောင် (၁၉ နှစ်)၊ ကိုစန်းတင့်နိုင် (၂၇ နှစ်)၊ ဖိုးလပြည့် (၂၃ နှစ်)၊ ဦးကုလား (၄၀ နှစ်)၊ ကိုကျော်သန်း (၁၉ နှစ်)၊ ကိုသားချော (၂၀ နှစ်)၊ ကိုဝင်းဦး (ပိုင်ရှင်မဲ့အလောင်း)၊ ကိုဝေဖြိုးသူ (အသက်မသိသေး)၊ ကိုမောင်ဦး (အသက်မသိသေး)တို့ ကျဆုံးမှုနှင့်အတူ ဒဏ်ရာရရှိမှုများရှိခဲ့ပြီး အတည်မပြုနိုင်သော ကျဆုံးမှုများလည်းရှိခဲ့သည်။ <ref>{{cite news|title= အာဏာရှင်ကို သေနတ်သံကြားမှ အံတုခြင်း |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/6352|work= Myanmar NOW |date=၂၀ မတ်လ ၂၀၂၁ |access-date=၂၉ မတ်လ ၂၀၂၁ }}</ref> === အများပြည်သူပိုင် အဆောက်အဦးများ၌ တပ်စွဲခြင်း === အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီဟာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့မှစတင်၍ အများပြည်သူပိုင် ဆေးရုံများ၊ တက္ကသိုလ်များ၊ အခြေခံပညာကျောင်းများနှင့် ဘုန်ကြီးကျောင်းများ၌ တပ်စွဲလာခဲ့သည်။ ထိုသို့ တပ်စွဲမှုအတွင်း ပြည်သူများကန့်ကွက်သဖြင့် အချေအတင်ဖြစ်ပွားပြီး သေဆုံးခဲ့သူများလည်းရှိခဲ့သည်။<!-- Src နှင့်ထပ်ဖြည့်ပါမည် --> === စစ်တပ်ထောက်ခံသူများ === အာဏာသိမ်းမှု မဖြစ်ပွားမီအချိန်က ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို ပျက်ပြားစေရန် ရည်ရွယ်သော စစ်တပ်ထောက်ခံသူများ၏ ဆန္ဒပြမှုများလည်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref name=":25">{{Cite web|title=Pro-military protesters hurl bricks at police car while rallying against the Union Election Commission|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/pro-military-protesters-hurl-bricks-at-police-car-while-rallying-against-the-union-election|access-date=8 February 2021|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာ ၃၀ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်ထောက်ခံသူနှင့် အမျိုးသားရေးလှုပ်ရှားသူ ၄၀၀ ခန့်သည် ကိုဗစ်-၁၉ လမ်းညွှန်ချက်များကို ချိုးဖောက်ကာ ရန်ကုန်မြို့တော်ခန်းမရှေ့တွင် စုဝေးကာ ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=Hundreds attend pro-military protest in defiance of Covid-19 restrictions|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/hundreds-attend-pro-military-protest-in-defiance-of-covid-19-restrictions|access-date=8 February 2021|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ပျော်ဘွယ်မြို့တွင် ဆန္ဒပြသူ ထောင်ချီစုဝေးခဲ့ကြကာ တပ်မတော်အလံများ ဝှေ့ယမ်းကာ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များ အငြင်းပွားစေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=Over a thousand protesters defy ban on large gatherings, army-related slogans at Mandalay rally|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/over-a-thousand-protesters-defy-ban-on-large-gatherings-army-related-slogans-at-mandalay-rally|access-date=8 February 2021|website=Myanmar NOW}}</ref> အာဏာသိမ်းပြီး နောက်တစ်ရက်ဖြစ်သော ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်ထောက်ခံသူများနှင့် အမျိုးသားရေးလှုပ်ရှားသူများက ရန်ကုန်မြို့တွင် စုဝေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news|date=2 February 2021|title=Myanmar Army Rallies Supporters, Bans Flights Through April|language=en|work=Bloomberg.com|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-02-02/myanmar-army-rallies-supporters-bans-flights-through-april|access-date=8 February 2021}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်ထောက်ခံသူက ဆူးလေဘုရားတွင် စုဝေးခဲ့ကြသည်။<ref name="frontiermyanmar.net" /> ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်နေ့တွင် စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြပွဲတစ်ခုသို့ စစ်တပ်ထောက်ခံသူအချို့က အမှတ်အသားမပါသော ကား ၁၅ စီးဖြင့် ရောက်ရှိလာကာ ရန်ရှာခဲ့ကြသည်။<ref name="vehicle">{{Cite web |title=Pro-military groups tried to disrupt anti-coup protests |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/pro-military-groups-tried-to-disrupt-anti-coup-protests |access-date=10 February 2021 |website=Myanmar NOW }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် မျိုးချစ်သံဃာငယ်များ သမဂ္ဂမှ အဖွဲ့ဝင်ရဟန်းအချို့က ကားပျက်လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်နေသော ကားများကို ဖျက်ဆီးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/one-injured-as-monks-smash-windows-of-cars-blocking-road-for-civil-disobedience-campaign|title=One injured as monks smash windows of cars blocking road for civil disobedience campaign |access-date=11 June 2021 |archive-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611205322/https://www.myanmar-now.org/en/news/one-injured-as-monks-smash-windows-of-cars-blocking-road-for-civil-disobedience-campaign|url-status=live }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်ထောက်ခံသူများက ရန်ကုန်မြို့လယ်သို့ ချီဆက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြပြီး<ref name="aapp25">{{cite web|date=25 February 2021|title=25 Feb 2021 Daily Briefing in Relation to the Military Coup|url=https://aappb.org/?p=13259|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225230425/https://aappb.org/?p=13259|archive-date=25 February 2021|access-date=26 February 2021|website=Assistance Association for Political Prisoners}}</ref><ref>{{Cite web|last=reporters|first=Associated Press|date=25 February 2021|title=Pro-military marchers attack anti-coup protesters in Myanmar|url=https://www.irishexaminer.com/world/arid-40233239.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210228153533/https://www.irishexaminer.com/world/arid-40233239.html|archive-date=28 February 2021|access-date=8 March 2021|website=Irish Examiner|language=en}}</ref> ဘေးရှိ ပြည်သူများနှင့် စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်သူများကို ဓားများ၊ တုတ်များ၊ ဂျင်ဂလိများဖြင့် တိုက်ခိုက်ရန်ရှာခဲ့သောကြောင့် လူလေးဦး ဒဏ်ရာပြင်းထန်စွာ ရရှိခဲ့ပြီး လူရှစ်ဦးမှာ ဒဏ်ရာအချို့ ရရှိခဲ့သည်။<ref name=":39" /><ref name=":40"/><ref name="aapp25" /> ===တပ်မတော်ဘက်လိုက် တန်ပြန်ဆန္ဒပြပွဲများ=== အာဏာသိမ်းပိုက်ပြီးအချိန်တွင် တပ်မတော်ထောက်ခံသူများသည် ထောက်ခံပွဲများပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":25"/> Women's Peace Network မှ ဝေဝေနုသည် ဆန္ဒပြပွဲများတွင် တပ်မတော်ထောက်ခံသူများက ဝင်ရောက်စွက်ဖက်နိုင်ကြောင်းသတိပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|last=Kirby|first=Jen|date=2021-02-08|title=Tens of thousands rise up against the coup in Myanmar|url=https://www.vox.com/2021/2/8/22272367/myanmar-protests-coup-democracy|access-date=2021-02-08|website=Vox|language=en}}</ref> ဒီဇင်ဘာ ၃၀ ရက်နေ့တွင် တပ်မ‌တော်ထောက်ခံသူ​နေ့စားအ‌ယောက် ၄၀၀ ခန့် သည် [[ရန်ကုန်မြို့တော်ခန်းမ]]ရှေ့၌ ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=Hundreds attend pro-military protest in defiance of Covid-19 restrictions|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/hundreds-attend-pro-military-protest-in-defiance-of-covid-19-restrictions|access-date=2021-02-08|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်တွင်လည်း [[ပျော်ဘွယ်မြို့|မန္တလေးတိုင်း‌၊ ပျော်ဘွယ်မြို့]]၌ အယောက် ၁၀၀၀ ခန့် သည် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=Over a thousand protesters defy ban on large gatherings, army-related slogans at Mandalay rally|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/over-a-thousand-protesters-defy-ban-on-large-gatherings-army-related-slogans-at-mandalay-rally|access-date=2021-02-08|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> ဇန်နဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်ထောက်ခံသူများသည် ရဲကားတစ်စီးကို အုတ်ခဲဖြင့်ပစ်ခဲ့သော်လည်း တစ်ဦးမျှ ဖမ်းဆီးခံရခြင်းမရှိပေ။<ref name=":25" /> ဇန်နဝါရီ ၃၀ ရက်နေ့တွင် တပ်ထောက်ခံသူအယောက် ၅၀၀ ခန့်သည် [[ရွှေတိဂုံစေတီတော်|‌ရွှေတိဂုံဘုရား]]အနီး၌ ပုန်ကန်မှုမျိုးပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-01-31|title=Pro-Tatmadaw protesters spark riot in Yangon|url=https://www.mmtimes.com/news/pro-tatmadaw-protesters-spark-riot-yangon.html|access-date=2021-02-08|website=The Myanmar Times|archive-date=27 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211027055026/https://www.mmtimes.com/news/pro-tatmadaw-protesters-spark-riot-yangon.html}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်ထောက်ခံပွဲများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news|date=2021-02-02|title=Myanmar Army Rallies Supporters, Bans Flights Through April|language=en|work=Bloomberg.com|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-02-02/myanmar-army-rallies-supporters-bans-flights-through-april|access-date=2021-02-08}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်နေ့တွင်လည်း [[ဆူးလေစေတီတော်|ဆူးလေဘုရား]]အနီး၌ ထောက်ခံပွဲပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-08|title=MYANMAR PROTESTS LIVE: Tens of thousands gathering in Yangon, demonstrations in other major cities|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/myanmar-protests-live-tens-of-thousands-gathering-in-yangon-demonstrations-in-other-major-cities/|access-date=2021-02-08|website=Frontier Myanmar|language=en-US}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့ ရန်ကုန်မြို့ဆန္ဒပြပွဲတွင် တပ်ထောက်ခံသူများသည် နံပါတ်မပါသောကားများဖြင့် ရောက်ရှိလာခဲ့ကြပြီး အကြမ်းဖက်မှုများဖြစ်ပေါ်စေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":28"/>အများစုမှာသစ်သားတုတ်များကို လျှို့ဝှက်ကိုင်ဆောင်လာခဲ့ကြပြီး အချို့မှာဒီမိုကရေစီအတွက်ဆန္ဒပြသူများနှင့် ဝင်ရောက်ရောနှောခဲ့သည်။<ref name=":28" /> ဆူးလေဘုရားလမ်းတစ်လျှောက်သည် ပြည်သူလူထု၏ ပုံမှန်ဆန္ဒပြနေရာဖြစ်သောကြောင့် ရဲတပ်ဖွဲ့များက လုံခြုံရေးအတားဆီးများဖြင့်ပိတ်ဆို့ခဲ့ကြသော်လည်း ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ တွင် တပ်ထောက်ခံပွဲကိုပြုလုပ်ခဲ့ရာတွင် ထိုအကာရံများကို ဖယ်ရှားပေးခဲ့ကြသည်။ ထိုတပ်ထောက်ခံသောသူအချို့သည် လေးခွများ၊ တုတ်များကို ပေါ်တင်ကိုင်ဆောင်ခဲ့ကြ၏ ။ ဆူးလေရှန်ဂရီလာဟိုတယ်ဘေး၌ ခြေကျင်လမ်းသွားတစ်ဦးကို တပ်ထောက်ခံသူတစ်ဦးက ဓားဖြင့်ထိုး၍ တက်ထောက်ခံသူအချို့က ခြေထောက်များဖြင့် ကန်ကျောက်ခဲ့ကြသည်။<ref name="rfaarmysupport>{{cite web|title=တပ်ထောက်ခံသူတွေက စစ်အာဏာရှင် ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြသူတွေနဲ့ မီဒီယာတွေကို ရန်ပြု |url=https://www.rfa.org/burmese/news/army-supporters-attack-in-yangon-02252021035543.html|website=RFA News |date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁|access-date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> ထို့အပြင် အဆိုပါတပ်မတော်ထောက်ခံသူများသည် အများပြည်သူကို  အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်ခြင်း၊ ပစ္စည်းများ လုယက်ခြင်းနှင့် ကားများအား ဖျက်ဆီးခြင်းများပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ မင်္ဂလာတောင်ညွှန့်မြို့နယ် ဗိုလ်မင်းရောင်လမ်း  သိမ်ဖြူမီးရထားဝင်းရှိ ပြည်သူများအား သံတုတ်များ၊ လေးခွများဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သောကြောင့် ပြည်သူအချို့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြသည်။ သတင်းရယူရန်သွားရောက်ခဲ့သော သတင်းထောက်များကိုလည်း ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဝင်များက ရန်မူခဲ့ကြသည်။ ထိုတပ်မတော်ထောက်ခံသူများထဲကအချို့သည် ကားမှန်ရိုက်ခွဲ၍ ဖုန်းခိုးယူခြင်း၊ ဈေးသည်တစ်ဦး၏ ရေသန့်၊ အအေးများကို အဓမ္မယူဆောင်ခြင်း၊ လေးခွများဖြင့်ပစ်ခတ်ခြင်း စသည်များလည်း ရှိခဲ့ကြသည်။<ref name="dvbarmysupport>{{cite web|title=စစ်တပ်ထောက်ခံဆန္ဒပြသူများက လူထုကို အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်၊ လုယက်ဖျက်ဆီးမှုများ ကျူးလွန် |url=http://burmese.dvb.no/archives/446597?fbclid=IwAR3d5VTe58Ilk9SKEbhkvH6cOqkri9Vsf5vHhan6fE_OCiZQFJTQAZMYmEc|website=DVB News |date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁|access-date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> === သတင်းမီဒီယာများ ထိန်းချုပ်ခြင်း === ====ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေမူကြမ်း==== အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရအနေဖြင့် မနှစ်သက်သောအကြောင်းအရာများကို ပိတ်ပင်နိုင်ရန်၊ အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးသူများကို ကန့်သတ်နိုင်ရန်နှင့် အချက်အလက်များကို ကြားဖြတ်ယူနိုင်ရန်တို့ကို ပြုလုပ်နိုင်သည့် ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေ(မူကြမ်း)ကို ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်က အဆိုပြုလိုက်သည်။ အဆိုပြုဥပဒေများဖော်ပြထားသည့် စာမျက်နှာ ၃၆ မျက်နှာပါ ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေ(မူကြမ်း)ကို မိုဘိုင်းဆက်သွယ်ရေးအော်ပရေတာများအားလုံးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းလိုင်စင်ရကမ္ပဏီများအားလုံးသို့ ဖြန့်ဝေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ [[ရိုက်တာသတင်းဌာန]]က ရရှိထားသော အဆိုပါဥပဒေကြမ်းမိတ္တူ၌ ၎င်းသည် ပြည်သူအား ကာကွယ်ရန်၊ နိုင်ငံ သို့မဟုတ် နိုင်ငံ၏ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသော အီလက်ထရောနစ်နည်းပညာအသုံးပြုမှုနှင့် ရာဇဝတ်မှုများကို ကာကွယ်ရန်ရည်ရွယ်သည်ဟု ဆိုသည်။ အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးသူများအနေဖြင့် ညစ်ညမ်းရုပ်ပုံစာပေကဲ့သို့သော မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့်မသင့်လျော်သော အကြောင်းအရာ၊ သို့မဟုတ် မမှန်မကန်သောသတင်းများနှင့် ကောလာဟလများ၊ စည်းလုံးမှုနှင့်တည်ငြိမ်မှုကို ပျက်စီးစေသော အမုန်းတရားဖြစ်စေသော အကြောင်းအရာများကို ဖယ်ရှားတားဆီးရမည် ဟု ဆိုသည်။ ထိုဥပဒေကြမ်းသည် လူ့အခွင့်အရေးများကို ချိုးဖောက်ရာကျမည်ဖြစ်ကြောင်း အရက်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများက ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀ တွင် ပြောသည်။ အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရသည် အတိုက်အခံများ၏စည်းရုံးသိမ်းသွင်းမှုကို တားမြစ်ရန်အတွက် ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေကြမ်းကို ရေးဆွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု အရက်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများက ဆက်လက်ပြောသည်။<ref>[http://www.mizzimaburmese.com/article/78151 ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေမူကြမ်းအသစ်က လူ့အခွင့်အရေးများကို ချိုးဖောက်ရာကျကြောင်း အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများက ဝေဖန်ပြစ်တင် | Mizzima Myanmar News and Insight<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ဆိုင်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေမူကြမ်းသည် အသေးစိတ်ဆွေးနွေးပြင်ဆင်ရန် လိုအပ်နေကြောင်း၊ အခုအချိန်အခါသည် ထိုဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းရန် အချိန်အခါကောင်း မဟုတ်ကြောင်း၊ ဥပဒေကြမ်းနှင့်ပတ်သက်၍ ကြားတွင်လုပ်ဆောင်ရမည့် အဆင့်များကို ကျော်လွန်၍ အစောတလျင်ပြဋ္ဌာန်းမည်ဆိုပါက [[မြန်မာနိုင်ငံကွန်ပျူတာအသင်းချုပ်]]နှင့် ကွန်ပျူတာအသင်းများက ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ နိုင်ငံ့အကျိုး၊ ပြည်သူတွေအကျိုးနဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကဏ္ဍအားလုံးတို့ရဲ့ အကျိုးအတွက် အသေးစိတ်ထပ်ပြီး ဆွေးနွေးပြင်ဆင်ရန်လိုအပ်ကြောင်း၊ လိုအပ်သောအထောက်အကူပြု အကြောင်းအချက်များ၊ လုပ်ငန်းစဉ်များကို အဆင့်ဆင့် မဖြစ်မနေလုပ်ဆောင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံကွန်ပျူတာအသင်းချုပ်နှင့် ကွန်ပျူတာအသင်းများအသီးသီးက ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် သဘောထားကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>[https://burmese.voanews.com/a/cyber-security-law-computer-associtations/5775863.html ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းရမယ့်အချိန်မဟုတ်ဘူးလို့ ကွန်ပျူတာအသင်းများထုတ်ပြန်]</ref> တရုတ်ပြည်[[ကူမင်း]]မြို့မှ [[ရန်ကုန်မြို့]]သို့ လေယာဉ်ပျံတစ်စင်းသည် သွားလိုက်လာလိုက်ဖြင့်ဖြစ်နေသည်ကို တွေရှိခဲ့ကြသဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံမှနည်းပညာရှင်များကို ပြည်တွင်းသို့ခေါ်ယူ၍ မြန်မာ့အင်တာနက်၌ firewall တည်ဆောက်မည်ဟူ၍ သံသယများဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်ရာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် တရုတ်သံရုံးရှေ့၌ သွားရောက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref name=":32">{{Cite news|date=2021-02-11|title=Myanmar anti-coup protesters rally at Chinese embassy|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/myanmar-politics-china-int-idUSKBN2AB0HE|url-status=live|access-date=2021-02-11}}</ref> တရုတ်သံရုံးသည် ထိုသံသယကို ကောလဟာလဟူ၍ ငြင်းပယ်ခဲ့သည်အပြင် China Enterprises Chamber of Commerce သည် ပင်လယ်စာပို့သည်ဟူ၍သာ ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-11|title=China Denies Helping Myanmar Military Regime Build Internet Firewall|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/china-denies-helping-myanmar-military-regime-build-internet-firewall.html|access-date=2021-02-17|website=The Irrawaddy|language=en-US|archive-date=16 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210216015801/https://www.irrawaddy.com/news/burma/china-denies-helping-myanmar-military-regime-build-internet-firewall.html|url-status=live}}</ref><ref name=":32" /><ref>{{Cite web|last=|first=|date=2021-02-11|title=关于中缅货运航班的情况说明|url=https://www.facebook.com/paukphawfriendship/photos/a.192320247510703/3681368825272477/|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=|website=缅甸中国企业商会|language=zh}}</ref> ==== သတင်းမီဒီယာဖြတ်တောက်မှု ==== ပုဂ္ဂလိက သတင်းရုပ်သံလိုင်းများဖြစ်သော မဇ္ဈိမသတင်းဌာနရုပ်သံလိုင်း၊ ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ([[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|DVB]])ရုပ်သံလိုင်းအပါအဝင် ရုပ်မြင်သံကြားလိုင်းအချို့ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့မှစတင်၍ [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]က ပိတ်ပင်ဖြတ်တောက်ထားခဲ့ပြီး [[မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား|နိုင်ငံပိုင်ရုပ်သံလိုင်း]]များ၊ [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား|တပ်မတော်ပိုင်ရုပ်သံလိုင်း]]များနှင့် ဖျော်ဖြေရေးရုပ်သံလိုင်းများကိုသာ ဖွင့်လှစ်ပေးထားခဲ့သည်။ သို့သော် မဇ္ဈိမသတင်းဌာနရုပ်သံလိုင်းကမူ စလောင်းမှ တစ်ဆင့်ကြည့်ရှုနိုင်ကြောင်း သူတို့၏ ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာတွင် ရေးသားဖော်ပြထားသည်။ ဖွင့်လှစ်ထားသော ရုပ်သံလိုင်းများသည် ဝါဒဖြန့်ချိရေးများနှင့် ဖျော်ဖြေရေးအစီအစဉ်များကိုသာ ထုတ်လွှင့်နေပြီး သတင်းအမှန်များကို ထိန်ချန်ထုတ်လွှင့်နေသည်။<ref>[https://cpj.org/2021/02/myanmars-military-should-lift-facebook-whatsapp-censorship-enable-news-broadcasts-following-coup/ Myanmar’s military should lift Facebook, WhatsApp censorship, enable news broadcasts following coup - Committee to Protect Journalists<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> အာဏာလုယူသည့်အစိုးရသည် [[:en:The_New_York_Times|နယူးယောက်ခ့်တိုင်းမ်း]]၊ ဝေါစထရစ်၊ သည်အီကောနောမစ်၊ ရိုက်တာနှင့် [[:en:Associated_Press|အေပီသတင်းဌာန]]များ [[ဝက်ဘ်ဆိုဒ်]]များကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်တွင် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/us-ambassador-calls-myanmar-military-restore-power-elected-government.html US Ambassador Calls for Myanmar Military to Restore Power to Elected Government<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် အာဏာိမ်း စစ်ကောင်စီသည် [[မြန်မာနောင်း]]၊ [[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|ဒီဗွီဘီ]]၊ [[မဇ္ဈိမ သတင်းဌာန|မဇ္ဈိမ]]၊ ခေတ်သစ်မီဒီယာနှင့် [[၇ ရက် နေ့စဉ်သတင်းစာ|7 Day News သတင်းမီဒီယာ]]တို့အား ထုတ်ဝေခွင့် ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။<ref>[https://www.theguardian.com/world/2021/mar/08/myanmar-un-chief-urges-release-of-trapped-protesters MAC revoked licenses of 5 media]</ref> ထိုနေ့တွင်ပင် မဇ္ဈိမမီဒီယာနှင့် မြန်မာနောင်းမီဒီယာတို့၏ ရုံခန်းများကို ဝင်ရောက်ရှာဖွေဖျက်စီးခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့မှစ၍ မိုဘိုင်း အင်တာနက်ဖြတ်တောက်လိုက်သောကြောင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်း သတင်းစီးဆင်းမှုမှာ သိသာစွာ ကျဆင်းခဲ့သည်။ ==== ကောလာဟလပျံ့နှံ့မှု ==== အင်တာနက် ပိတ်ခံထားရသော ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်ညတွင် [[SMS ဘာသာစကား|SMS]] များဖြင့် [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]လွတ်ပြီ၊ NLD ခေါင်းဆောင်များ၏ သေဆုံးမှု [[မင်းအောင်လှိုင်]]အဖမ်းခံရစသော သတင်းမှားများပျံ့နှံ့လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လွတ်ပြီဆိုသည့်သတင်းမှား ပျံ့နှံ့နေ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/dassk-release-rumor-02062021113852.html|access-date=2021-02-07|website=Radio Free Asia|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|date=2021-02-07|title=After a decade of change in Myanmar, fear of the past drives anti-coup protests|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-past-idUSKBN2A70HI|url-status=live|access-date=2021-02-07}}</ref>ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်လွတ်မြောက်လာသည့်ကောလာဟလကို တပ်မတော်ပိုင်[[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား|မြဝတီရုပ်သံ]]မှလွှင့်ခဲ့ရာ ထင်ယောင်ထင်မှားဖြစ်‌စေခဲ့ပြီး လူများသည် လမ်းများပေါ်တက်၍ မီးပန်းများဖောက်လွှတ် အောင်ပွဲခံသည်အထိဖြစ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=Myanmar coup: Tens of thousands protest and call for Aung San Suu Kyi's release despite internet being cut off|url=https://news.sky.com/story/myanmar-coup-tens-of-thousands-protest-and-call-for-aung-san-suu-kyis-release-despite-internet-being-cut-off-12211146|access-date=2021-02-07|website=Sky News|language=en}}</ref> [[အင်တာနက်]]ဝန်‌ဆောင်မှုပိတ်ခံထားရခြင်းကြောင့် သတင်းမှန်ရရှိရန်ခက်ခဲလာကာ ကောလာဟလများကိုပိုမိုပျံ့နှံ့စေခဲ့သည်။ ==== ဂျာနယ်လစ်၊ သတင်းထောက်များနှင့် ထင်ရှားသူများအား ဖမ်းဆီးခြင်း ==== ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့တွင် သရုပ်ဆောင် ရဲတိုက်ကို ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅ (က)ဖြင့် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅(က)ဖြင့် အမှုဖွင့်ခံထားရသည့် သရုပ်ဆောင်ရဲတိုက်ကို မူးယစ်ဆေးဝါးများနှင့်အတူ ဖမ်းဆီးရမိ |url=https://news-eleven.com/article/206535|work=Eleven Media Group |date=4 April 2021 |language=my |access-date=11 June 2021 |archive-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611101255/https://news-eleven.com/article/206535|url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=ဆန္ဒပြပွဲတွေမှာပါဝင်နေတဲ့ သရုပ်ဆောင် ရဲတိုက်ကို စစ်ကောင်စီ ဖမ်းဆီး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/arrested-actor-yetike-04052021052838.html|work=Radio Free Asia |date=5 April 2021 |language=my |access-date=11 June 2021 |archive-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611101244/https://www.rfa.org/burmese/news/arrested-actor-yetike-04052021052838.html|url-status=live }}</ref> ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသူများ၊ မော်ဒယ်သရုပ်ဆောင်များ ဒါဇင်ကျော်ကို အာဏာပိုင်များက ဖမ်းဝရမ်းများ ထုတ်ခဲ့သည်။ ဝရမ်းထုတ်ခံရသော ဂျာနယ်လစ်တစ်ဦးဖြစ်သူ စည်သူအောင်မြင့်က ဝရမ်းစာရင်းတွင် ပါဝင်ခြင်းအတွက် ဂုဏ်ယူရကြောင်း သူ၏ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်စာမျက်နှာတွင် ရေးသားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar protesters paint Yangon red, defying bloody army crackdown |url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/myanmar-protesters-paint-yangon-red-call-for-boycott-of-water-festival-idUSKBN2BT0MP?il=0|access-date=6 April 2021 |work=[[Reuters]] |date=6 April 2021 |archive-date=23 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210523052133/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/myanmar-protesters-paint-yangon-red-call-for-boycott-of-water-festival-idUSKBN2BT0MP?il=0|url-status=live }}</ref> ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ထင်ရှားသော သရုပ်ဆောင်၊ မော်ဒယ် ပိုင်တံခွန်ကို စစ်အစိုးရ ဆန့်ကျင်မှု၊ ဆန္ဒပြသူများအား ထောက်ခံမှုတို့ဖြင့် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ပိုင်တံခွန်နေထိုင်ရာနေရာသို့ စစ်ကားရှစ်စီးဖြင့် လာရောက်ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ပိုင်တံခွန်၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် ဖမ်းဆီးခံရစဉ် ခုခံခြင်း မရှိခဲ့ကြောင်း မိခင်ဖြစ်သူက ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="ActorModel">{{cite news |title=Myanmar actor arrested as junta hunts 120 celebrities |url=https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-actor-arrested-paing-takhon-junta-hunts-celebrities-14580362|access-date=8 April 2021 |work=[[Channel News Asia|CNA]] |date=8 April 2021 |archive-date=8 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210408043935/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-actor-arrested-paing-takhon-junta-hunts-celebrities-14580362|url-status=live |accessdate=21 February 2022 |archivedate=8 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210408043935/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-actor-arrested-paing-takhon-junta-hunts-celebrities-14580362}}</ref> Other 120 celebrities were also issued arrest warrants.<ref name="ActorModel"/> ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့အထိ ဂျာနယ်လစ်၊ သရုပ်ဆောင်၊ အဆိုတော်နှင့် လူမှုကွန်ယက်ထင်ပေါ်ကျော်ကြားသူ အနည်းဆုံး ၁၉ ဦး သည် အလိုရှိသူများ စာရင်းတွင် ပါဝင်နေကြောင်း နယ်စည်းမထား သတင်းထောက်များ အဖွဲ့က ဆိုသည်။<ref name=":28" /> ထိုနေ့ည ရှစ်နာရီခန့်တွင် ထင်ရှားသော အလှဘလော့ဂ်ဂါ ဝင်းမင်းသန်းကို စစ်ကောင်စီက အမှုဖွင့်လှစ်ပြီး နာရီပိုင်းအကြာ တောင်ကြီးမြို့ရှိ BH ဟိုတယ်တွင် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Beauty Blogger ဝင်းမင်းသန်းကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့တဲ့ BH ဟိုတယ်ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက် |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/04/07/240489.html|work=[[The Irrawaddy]] |date=2021-04-07 |language=my}}</ref><ref>{{cite news |title=Beauty Blogger ဝင်းမင်းသန်းအား တောင်ကြီးမြို့မှာ ရုံးထုတ်ခဲ့ |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/04/07/240508.html|work=The Irrawaddy |date=2021-04-07 |language=my}}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar celebrity model arrested as military targets public figures |url=https://www.theguardian.com/world/2021/apr/08/myanmar-celebrity-model-arrested-paing-takhon-military-targets-public-figures|work=The Guardian |date=2021-04-08 |language=en}}</ref> မတ်လ ၃ ရက်နေ့က ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသော ဒီဗွီဘီသတင်းထောက် မင်းညိုကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ထောင်ဒဏ် သုံးနှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။ သူ့အား ရဲက မတရားညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခံခဲ့ရသည်ဟု မိသားစုက ဆိုသည်။ စစ်အာဏာသိမ်းကာလတွင် သူသည် ပြစ်ဒဏ်ချခံရသော ပထမဆုံး သတင်းထောက် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar jails journalist for anti-coup protests coverage |url=https://www.dw.com/en/myanmar-jails-journalist-for-anti-coup-protests-coverage/a-57521198|access-date=14 May 2021 |work=[[Deutsche Welle]] |date=14 May 2021 |archive-date=14 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514024410/https://www.dw.com/en/myanmar-jails-journalist-for-anti-coup-protests-coverage/a-57521198|url-status=live }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလတွင် ဂျာနယ်လစ် သုံးဦးနှင့် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ နှစ်ဦးတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ပြေးကာ ထိုင်းနိုင်ငံတွင်းသို့ တရားမဝင် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ အကယ်၍ အပြစ်ရှိကြောင်း တွေ့ရှိပါက သူတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်ပို့ခြင်း ခံရနိုင်ကာ အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar: Journalists who fled coup face Thailand deportation |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-57067130|access-date=11 May 2021 |work=BBC News |agency=[[BBC]] |date=11 May 2021 |archive-date=11 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210511035705/https://www.bbc.com/news/world-asia-india-57067130|url-status=live }}</ref> ထိုင်းအစိုးရအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ပြေးလာသူများကို အတင်းအကြပ် ပြန်ပို့မည်မဟုတ်ကြောင်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် [[ပရာယွတ်ချန်အိုချာ]] က ကုလသမဂ္ဂ အထူးကိုယ်စားလှယ် ခရစ္စတင်း ရှဝါနာ ဘာဂီနာကို ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Thai PM: Myanmar refugees won't be forced back |url=https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2021/05/16/thai-pm-myanmar-refugees-wont-be-forced-back|access-date=16 May 2021 |work=The Star |date=16 May 2021 |archive-date=16 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210516133600/https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2021/05/16/thai-pm-myanmar-refugees-wont-be-forced-back|url-status=live }}</ref> === နေအိမ်များ ချိတ်ပိတ်ခြင်း === NUG အပါအဝင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (CRPH) နှင့် ဒေသခံ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် ဆက်စပ်နေသော နေအိမ်၊ အဆောက်အဦများ၊ အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေး ဥပဒေအရ အရေးယူဆောင်ရွက်နေသော အမှုများနှင့် ဆက်စပ်နေသော နေအိမ်၊ တိုက်ခန်းများ၊ CDM လှုပ်ရှားမှု၊ အသံတိတ်သပိတ် လှုံ့ဆော်မှုများနှင့် ဆက်စပ်နေသူများ၏ နေအိမ် အဆောက်အအုံများကို စစ်ကောင်စီက ချိတ်ပိတ်သိမ်းဆည်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှ ၂၀၂၂ ခုနှစ် မတ်လ ၇ ရက်နေ့အထိ အဆောက်အအုံအရေအတွက် ၅၃၁ လုံးကျော်ကို သိမ်းဆည်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=I. S. P. |title=နိုင်ငံအနှံ့ နေအိမ်နှင့် အဆောက်အအုံ ၅၃၁ လုံးထက်မနည်း ချိပ်ပိတ် သိမ်းဆည်းခံခဲ့ရ |url=https://www.ispmyanmar.com/burmese/2022/03/15/dm-08/|website=Institute for Strategy and Policy - Myanmar |access-date=၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=15 မတ် 2022 |archive-date=17 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220317033003/https://www.ispmyanmar.com/burmese/2022/03/15/dm-08/}}</ref> စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် ၁၃၅ လုံး၊ ရန်ကုန်တိုင်းတွင် ၁၁၆ လုံး၊ မန္တလေးတိုင်းတွင် ၈၅ လုံး၊ ဧရာဝတီတိုင်းတွင် ၄၇ လုံး၊ မကွေးတိုင်းတွင် ၃၉ လုံးတို့ဖြစ်ကာ အမှန်တကယ် သိမ်းဆည်းခံရသည့် အရေအတွက်မှာ ထို့ထက် ပိုနိုင်သည်။ ==သေဆုံးမှုများ== {{main|၂၀၂၁ မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေး၌ ကျဆုံးသွားသူများ စာရင်း}} ဆန္ဒပြမှုများ စတင်ပြီးနောက် [[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း|AAPP]] စာရင်းအရ နေ့ရက်အလိုက် သေဆုံးခဲ့မှုများ<ref name="AAPP">{{cite web|url=https://aappb.org/wp-content/uploads/2021/03/Fatality-List-for-March-29-Final-1.pdf|title=Crackdown Injury & Death List|work=[[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း]]|date=29 March 2021|url-status=live|access-date=30 March 2021}}</ref> {{Graph:Chart | width=1000 |heigh= 200 |xAxisTitle = ရက်စွဲ |xAxisAngle=-60 |yAxisTitle = သတ်ဖြတ်ခံရသော ဆန္ဒပြသူများ |type=rect |showvalues = |x=2/1,2/2,2/3,2/4,2/5,2/6,2/7,2/8,2/9,2/10,2/11,2/12,2/13,2/14,2/15,2/16,2/17,2/18,2/19,2/20,2/21,2/22,2/23,2/24,2/25,2/26,2/27,2/28,3/1,3/2,3/3,3/4,3/5,3/6,3/7,3/8,3/9,3/10,3/11,3/12,3/13,3/14,3/15,3/16,3/17,3/18,3/19,3/20,3/21,3/22,3/23,3/24,3/25,3/26,3/27,3/28,3/29,3/30,3/31,4/1,4/2,4/3,4/4,4/5,4/6,4/7,4/8,4/9,4/10,4/11,4/12 |y=0,0,0,0,0,0,0,1,0,0,0,0,0,0,1,0,0,0,1,4,0,0,0,1,0,0,0,16,0,1,26,0,4,0,2,3,1,1,10,5,12,113,31,7,9,2,15,4,12,17,7,2,17,7,141,21,14,15,5, }} အာဏာသိမ်းမှုကိုဆန့်ကျင်သည့်အနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအရပ်ရပ်တွင် ဆန္ဒပြပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့ကြသည်။ ဆန္ဒပြပွဲများတွင် ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒဖော်ထုတ်ခြင်းများ၊ ထိုင်သပိတ်ပြုလုပ်ခြင်းများစွာပါဝင်သော်လည်း အာဏာပိုင်များဘက်က အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ဖြိုခွင်းပစ်ခတ်ခဲ့ကြသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ရက် ညပိုင်းတွင်မန္တလေးမြို့ ၃၈လမ်း၌ ကားတစ်စီးဖြင့် လိုက်လံတိုက်မှုကြောင့် ကိုဦး (ခ) နပွားနှင့် ရက်တူးအောင် (ခ) မာတူး တို့သေဆုံးခဲ့ပြီး ပထမဆုံးသေဆုံးသူများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>[https://aappb.org/bu?p=13912]{{Dead link|date=March 2026 }}</ref>ဖေဖော်ဝါရီ ၉ တွင် [[မြသွဲ့သွဲ့ခိုင်]] သည် ကျည်အစစ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခံခဲ့ရကာ ဦးခေါင်းကို ကျည်ဆန်ဖောက်ဝင်ခဲ့သည်။ အသက်ရှူစက်ဖြင့် အသက်ဆက်နေရခဲ့ကာ ဆရာဝန်များက ဦးနှောက်သေဆုံးသွားကြောင်း အတည်ပြုခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉ရက်နေ့တွင် မိသားစုဝင်များက အသက်ရှူစက်ဖြုတ်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ဆန္ဒပြသူများသာမက လမ်းသွားလမ်းလာများကိုပါ လုံခြုံရေးတာဝန်ယူသူများက ကျည်ဆန်အစစ်များကိုလည်းအသုံးပြု၍ ပစ်ခတ်နှိမ်နင်းကြသောကြောင့် လူသေဆုံးမှုနှုန်းများ မြင့်မားလာခဲ့သည်။ သွေးစွန်းသောတနင်္ဂနွေဟု အမည်တွင်ခဲ့ရသော ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ တွင် လမ်းသွားလမ်းလာအပါအဝင် ဆန္ဒပြပြည်သူပေါင်း အနည်းဆုံး (၁၈) ဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။ <ref>[https://www.bbc.com/news/world-asia-56224151 In pictures: A bloody day in Myanmar's protests, BBC News]</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈၊ နံနက် ၈ နာရီခန့်တွင် [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ အောက်ကြည့်မြင်တိုင်လမ်း၊ တိုင်းပညာရေးမှူးရုံးရှေ့၌ ဆန္ဒထုတ်ဖော်ရန် စုဝေးနေသော ပညာရေးဝန်ထမ်းများအား အာဏာပိုင်တပ်ဖွဲ့မှ မျက်ရည်ယိုဗုံးများဖြင့် ရုတ်တရက် ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်း လူစုခွဲခဲ့စဉ် အသက် ၅၉ နှစ်အရွယ် အလယ်တန်းပြဆရာမ ဒေါ်တင်နွဲ့ရီ ကျဆုံးခဲ့သည်။ စုဝေးနေသော ဆရာ၊ ဆရာမ ဦးရေ ၂၀၀ ခန့် ရှိသည့် လူစုလူဝေးအား သတိပေးခြင်း တစ်စုံတစ်ရာမရှိ ရုတ်တရက်အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-28|title=မတတ်မြောက်သည့် ပညာရေးစနစ်မှ လွတ်မြောက်လိုသူ ဆရာမ၏ နောက်ဆုံးခရီး|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/5950|access-date=2021-02-28|website=MyanmarNow|language=my}}</ref> ထို့နောက် မတ် ၃ ၌ လုံခြုံရေး ရဲနှင့်စစ်သားတို့၏ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် သေဆုံးသူပေါင်း (၃၈) ဦးခန့် သေဆုံးခဲ့ရသည်။<ref>[https://www.bbc.com/news/world-asia-56265962 Myanmar sees deadliest day as 38 protesters killed]</ref> မတ်လ ၅ ရက် မန္တလေးမြို့ မြတောင်သပိတ်စစ်ကြောင်း ဖြိုခွင်းခံရချိန်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသော အသက် ၂၁ နှစ်အရွယ် ကိုနိုင်မင်းကို ရုပ်အလောင်းကို မြင်တွေ့ခွင့်မရရှိခဲ့ဘဲ မိသားစုဝင်များက ရက်လည်ဆွမ်းသွတ်ကို ပြုလုပ်ခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-03-11|title=ရုပ်အလောင်းထုတ်မပေး၍ သင်္ဂြိုဟ်ခွင့်မရဘဲ ရက်လည်ဆွမ်းသွပ်ခဲ့ရ|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/6030|website=MyanmarNow|language=my}}</ref>မတ်လ ၂၇ရက်နေ့တွင် သေဆုံးသူ ၄၂၃ဦး ရှိပြီဖြစ်သည်။ [[File:Death Cases in 2021 Myanmar protests.svg|thumb|၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းမှုအတွင်း စစ်​ကောင်စီ၏ လက်ချက်ဖြင့် ပြည်နယ်/တိုင်းအလိုက် ကျဆုံးခဲ့ရ​သောသူများ၏ အ​ခြေအ​နေပြ​မြေပုံ (ဧပြီ ၇ရက်​နေ့အထိ) {{legend|#280B0B|≥၂၀၀}} {{legend|#501616|၁၀၀-၁၉၉}} {{legend|#C83737|၅၀-၉၉}} {{legend|#DE8787|၁၀-၄၉}} {{legend|#FFD5D5|၁-၉}}]] {| class="wikitable" |+သေဆုံးသူစာရင်း (၇.၄.၂၀၂၁ အထိ)<ref>[https://aappb.org/bu?p=14199]{{Dead link|date=March 2026 }}</ref> !စဉ် !တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ် !သေဆုံးသူအရေအတွက် |- |၁ |[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] |၂၁၉ |- |၂ |[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] |၁၆၃ |- |၃ |[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] |၈၄ |- |၄ |[[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] |၂၈ |- |၅ |[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]] |၂၇ |- |၆ |[[ရှမ်းပြည်နယ်]] |၂၆ |- |- |၇ |[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] |၂၆ |- |၈ |[[ကချင်ပြည်နယ်]] |၁၃ |- |၉ |[[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] |၁၁ |- |၁၀ |[[မွန်ပြည်နယ်]] |၁၁ |- |၁၁ |[[နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]] |၄ |- |၁၂ |[[ကယားပြည်နယ်]] |၂ |- |colspan=2|စုစု​ပေါင်း |၆၁၄ |- |* | colspan="2" |''<small>အတည်မပြုနိုင်သေးသော အခြားသောသေဆုံးသူများလည်းရှိသေးသည်။</small>''<ref name=":1" /> |} ==လက်နက်ကိုင် ခုခံမှုများ== {{main|ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်}} စစ်အာဏာသိမ်း ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြမှုများကို [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်အစိုးရ]]က နှိမ်နင်းဖြိုခွင်းမှုများကို လက်တုံ့ပြန်သောအားဖြင့် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]၏ လက်နက်ကိုင် ထကြွမှုများသည် မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြားတွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Violence Escalates With Rise of 'Self-defense' Groups, Report Says |url=https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-violence-escalates-rise-self-defense-groups-report-says/6207546.html|agency=Agence France-Presse |publisher=voanews.com |date=June 27, 2021}}</ref> ==နိုင်ငံတကာမှတုံ့ပြန်မှုများ== ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် [[ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဖရန်စစ်]]သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏အခြေအနေကို ကောင်းမွန်စေရန်အတွက် ခေါင်းဆောင်များအား တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-07|title=Pope appeals to Myanmar leaders to serve the common good - Vatican News|url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2021-02/pope-angelus-appeal-myanmar.html|access-date=2021-02-16|website=www.vaticannews.va|language=en|archive-date=9 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209021759/https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2021-02/pope-angelus-appeal-myanmar.html|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်သမ္မတ [[ဂျိုး ဘိုင်ဒင်]]သည် "တစ်ကမ္ဘာလုံးက စောင့်ကြည့်နေပါသည်" ဟူ၍ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-10|title=Remarks by President Biden on the Administration's Response to the Coup in Burma|url=https://www.whitehouse.gov/briefing-room/speeches-remarks/2021/02/10/remarks-by-president-biden-on-the-administrations-response-to-the-coup-in-burma/|access-date=2021-02-16|website=The White House|language=en-US|archive-date=15 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215151325/https://www.whitehouse.gov/briefing-room/speeches-remarks/2021/02/10/remarks-by-president-biden-on-the-administrations-response-to-the-coup-in-burma/|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ၌ ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် [[အန်တိုနီရို ဂူတာရက်စ်]] (အန်တောညူ ဂူတဲရိရှ်) (António Guterres) က မြန်မာနိုင်ငံတွင်ဖြစ်ပေါ်နေသည့် အခြေနေများကို အလွန်စိုးရိမ်သောကရောက်ရကြောင်း ကြေညာချက်တစ်ခုထုတ်ပြန်ခဲ့ကာ မြို့ကြီးများတွင် သတင်းများအရ တင့်ကားများထပ်တိုးချထားခြင်းနှင့် အင်အားအဆမတန်သုံးစွဲခြင်းတို့ကိုလည်း အထူးအလေးပေးပြောဆိုသွားသည်။<ref name=":36">{{Cite web|title=Violence, Intimidation, Harassment by Myanmar Security Personnel Unacceptable, Secretary General Says, Also Expressing Concern over Restrictions on Internet {{!}} Meetings Coverage and Press Releases|url=https://www.un.org/press/en/2021/sgsm20581.doc.htm|access-date=17 February 2021|website=www.un.org|archive-date=17 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210217062628/https://www.un.org/press/en/2021/sgsm20581.doc.htm|url-status=live}}</ref> ထို့နောက် မြန်မာစစ်တပ်နှင့်ရဲများကို လူအများ ငြိမ်းချမ်းစွာစုရုံးဆန္ဒပြနေမှုအပေါ် လေးစားရန်တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး ဆန္ဒပြသူများသည် လက်စားချေတုံ့ပြန်ခံရသူများ မဖြစ်စေရန်လည်း သေချာစွာပြောဆိုသွားခဲ့သည်။<ref name=":36" /> လုံခြုံရေးစောင့်ကြပ်သောသူများ၏ အကြမ်းဖက်ခြင်း ခြိမ်းခြောက်ခြင်းနှင့် အနှောက်အယှက်ပေးခြင်းတို့ကိုဖော်ပြထားသော သတင်းထုတ်ပြန်ချက်များသည် လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိဟူ၍လည်း ထပ်လောင်းပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name=":36" /> ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ တွင် စင်္ကာပူလွှတ်တော်၌ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဗစ်ဗီယန် ဘာလာခရစ်ရှန်ကလည်း ဆန္ဒပြပွဲများတွင် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားခြင်းများ၊ ဝန်ထမ်းများကိုဖမ်းဆီးခြင်း၊ အင်တာနက်အမှောင်ချခြင်း မြို့ပေါ်လမ်းများ၌ သံချပ်ကာ(တင့်)ကားများနှင့် တပ်များချထားမှုတို့ကို စိုးရိမ်ကြောင်းနှင့် ကန့်သတ်ချုပ်ချယ်မှုများကို အတတ်နိုင်ဆုံးလျှော့ချဆောင်ရွက်ရန် အာဏာပိုင်များကို တိုက်တွန်းသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=Staff|first=Reuters|date=16 February 2021|title=Singapore says Myanmar situation 'alarming', but no need for broad sanctions|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-singapore-idUSKBN2AG0EC|access-date=17 February 2021|archive-date=16 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210216082237/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-singapore-idUSKBN2AG0EC|url-status=live}}</ref> ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းဝန်ကြီးချုပ် [[ဘောရစ် ဂျွန်ဆင်]]က အာဏာသိမ်းမှုကို ရှုံ့ချခဲ့၍ "မြန်မာပြည်သူပြည်သားများနှင့် အတူတကွရပ်တည်ပါသည်" ဟူ၍ ၎င်း၏တွစ်တာတွင် ရေးသားခဲ့ကာ ဆက်လက်ပြီး အာဏာသိမ်းယူမှုအတွက် တာဝန်ရှိသူများသည် တာဝန်ခံရမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=16 February 2021|title=Boris Johnson says charges against Aung San Suu Kyi are ‘fabricated’|url=https://www.independent.co.uk/news/world/asia/boris-johnson-aung-san-suu-kyi-myanmar-coup-b1803085.html|access-date=17 February 2021|website=The Independent|language=en|archive-date=17 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210217062621/https://www.independent.co.uk/news/world/asia/boris-johnson-aung-san-suu-kyi-myanmar-coup-b1803085.html|url-status=live}}</ref> မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းမှ ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီ တံခါးပိတ်အစည်းအဝေးတစ်ရပ်ကို အရေးပေါ်ခေါ်ယူခဲ့သည်။ ထိုအစည်းအဝေးသို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုရေးကော်မတီ၏ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာအထူးကိုယ်စားလှယ် ဒေါက်တာ ဆာဆာမှလည်း အဆောတလျင် အရေးယူပေးရန် တိုက်တွန်းချက် ၄ ချက်ပါသော စာတစ်ဆောင်ကို ပေးပို့ခဲ့သည်။ ထိုအချက်များအနက်တစ်ခုမှာ "ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် အလို့ငှာ တာဝန်ယူခြင်း" ([[:en:Responsibility_to_Protect|Responsibility to Protect - R2P]]) ကိုခေါ်ယူရန်ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>[https://facebook.com/story.php?story_fbid=267470051510526&id=101472478110285&_rdr Dr. SaSa letter to UNSC]</ref> === နောက်ဆုံး အခြေအနေ === 2024 ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နွေဦးတော်လှန်ရေးသည် 2021 ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အာဏာသိမ်းခဲ့သော စစ်အာဏာရှင်ကို ဆန့်ကျင်သည့် ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲတစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပါသည်။ ခုခံမှုကို အဓိကအားဖြင့် တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်ရေး အစိုးရ (NUG) နှင့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့များ (EAOs) တို့က ဦးဆောင်ပြီး မဟာမိတ်များ ဖွဲ့စည်းကာ စစ်ဆင်ရေး 1027 နှင့် စစ်ဆင်ရေး 1111 ကဲ့သို့သော ညှိနှိုင်း စစ်ရေး စစ်ဆင်ရေးများ စတင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ စစ်ဆင်ရေးများသည် စစ်အစိုးရ၏ ထိန်းချုပ်မှု သိသိသာသာ အားနည်းသွားသည့် စစ်ကိုင်းနှင့် ချင်းပြည်နယ်များကဲ့သို့ ဒေသများတွင် ခုခံရေး အတွက် သိသာထင်ရှားသော နယ်မြေ အမြတ်အစွန်းများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဤအောင်မြင်မှု အနိုင်ရနိုင်မှု အခြေအနေသည် ရှုပ်ထွေးနေဆဲဖြစ်သည်။ စစ်အာဏာရှင်များ ဘက် တွင်အ င်အား ပြတ်လပ်မှုနှင့် စိတ်ဓာတ်နိမ့်ကျမှုကို ဆက်လက်ရင်ဆိုင်နေရပြီး အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဘက်ပြောင်းလာစေသည်။ သို့သော်လည်း ခုခံမှုတွင် ပါဝင်သည့် မတူကွဲပြားသော အုပ်စုများကြား ပိုမိုစည်းလုံးညီညွတ်မှု လိုအပ်မှုနှင့် နိုင်ငံတကာ သံတမန်ရေးအရ အထီးကျန်ဖြစ်နိုင်ခြေ အပါအဝင် စိန်ခေါ်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ စစ်အစိုးရ၏ နေ့ရက်များကို ရေတွက်နိုင်သည်ဟု အချို့က ယုံကြည်ကြသော်လည်း ဒီမိုကရေစီ မြန်မာနိုင်ငံသို့ သွားရာလမ်းသည် မသေချာမရေရာမှုများဖြင့် ပြည့်နှက်နေဆဲဖြစ်ပြီး စစ်အစိုးရခေတ်လွန် အသွင်ကူးပြောင်းရေး အလားအလာအတွက် ဂရုတစိုက် စီစဉ်ရန် လိုအပ်သည် ==ဓာတ်ပုံများ== <gallery> File:Protest against military coup (9 Feb 2021, Hpa-An, Kayin State, Myanmar) (9).jpg | ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံမြို့တွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်နေ့က ဆန္ဒပြနေကြစဉ် File:Protesters riding Motorcycles in Mandalay after 2021 Myanmar coup.jpg|thumb|[[မန္တလေး ဘူတာကြီး|မန္တလေးဘူတာကြီး]]အနီးတွင် မော်တော်ဆိုင်ကယ်များဖြင့် ဆန္ဒထုတ်ဖော်နေကြစဉ် File:Demo myanmar 2021.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြခြင်း File:Free Our Leaders.jpg|thumb|ကျွန်ုပ်တို့၏ ခေါင်းဆောင်များကို လွှတ်ပေးပါ File:Respect Our Votes.jpg|thumb|ကျွန်ုပ်တို့၏ ဆန္ဒမဲကို လေးစားပါ File:We want our leader free Daw Aung San Su Kyi.jpg|thumb|ကျွန်ုပ်တို့၏ခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ပြန်လွှတ်ပေး File:Civil Disobedience in Myanmar 2021.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံတွင်ဆန္ဒပြနေခြင်း File:2021 Civil Disobedience at Hledan Center.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ်လှည်းတန်းစင်တာ၌ ဆန္ဒပြနေကြခြင်း File:Civil Disobedience under Hleden Bridge.jpg|thumb|လှည်းတန်းဂုံးကျော် တံတားအောက်၌ ဆန္ဒပြ File:Civil Disobedience under Hleden Bridge 2021.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် လှည်းတန်းတံတားအောက်၌ ဆန္ဒပြ File:Three-finger salute.jpg|thumb|လက်သုံးချောင်းဖြင့် ဆန္ဒပြုသည် File:2021 Civil Disobedience at Hledan.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် လှည်းတန်း၌ ဆန္ဒပြ File:Civil Disobedience at Hleden Myanmar.jpg|thumb|လှည်းတန်း မြန်မာတွင် ဆန္ဒပြ File:Protesters in South Dagon Township, Yangon.jpg|thumb|တောင်ဒဂုံမြို့နယ် မြန်မာတွင် ဆန္ဒပြ File:Go To Sule.jpg|thumb|ဆူးလေသို့ချီတက် File:Let's go sule.jpg|thumb|ဆူးလေသို့ ချီတက်ကြစို့ File:Civil Disobedience on Pyay Road.jpg|thumb|ပြည်လမ်းပေါ်၌ ဆန္ဒပြနေခြင်း File:2021 Civil Disobedience Pyay Rd.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် ပြည်လမ်းပေါ်တွင်ဆန္ဒပြ File:CDM Myanmar.jpg|thumb|မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်သူ့ဆန္ဒထုတ်ဖော် File:2021 CDM Myanmar.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြ File:CDM Myanmar 2021.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံဆန္ဒပြခြင်း File:To Free Daw Aung San Su Kyi.jpg|thumb|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်လွတ်မြောက်ရေးအတွက် File:Civil Disobedience myanmar 2021.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒထုတ်ဖော် File:2021 Myanmar protests Mandalay 4.jpg|thumb|အာဏာသိမ်းစစ်​ခေါင်း​ဆောင်အား ​လှောင်​ပြောင်ထား​သောပုံ File:Protest against military coup (9 Feb 2021, Hpa-An, Kayin State, Myanmar) (3).jpg|ကရင်ပြည်နယ် ဘားအံမြို့တွင် ၉ ရက် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပညာရေးဝန်ထမ်းများ ဆန္ဒပြနေသောပုံ File:Protest against military coup (9 Feb 2021, Hpa-An, Kayin State, Myanmar) (2).jpg|ကရင်ပြည်နယ် ဘားအံမြို့တွင် ၉ ရက် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပညာရေးဝန်ထမ်းများ ဆန္ဒပြနေသောပုံ File:Our Legitimate Government CRPH.jpg|ကျွန်ုပ်တို့၏တရားဝင်အစိုးရ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် </gallery> == အခြားဖတ်ရန် == * [[၈၈၈၈ အရေးအခင်း (ရှစ်လေးလုံး)]] * [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]] * [[တပ်မတော်အစိုးရ (၂၀၂၁)]] * [[အောင်ဆန်းစုကြည်]] ==မှတ်စု== {{notelist}} == ကိုးကား == {{reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * {{Facebook|civildisobediencemovement2021|Civil Disobedience Movement}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဆန္ဒပြပွဲများ]] __NOTOC__ f3ofhvctr5izk8v53j3qtv2doz194n4 1042052 1042051 2026-07-04T04:43:01Z ~2026-38097-56 145187 /* */ 1042052 wikitext text/x-wiki {{About|ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြပွဲများအကြာင်းဖြစ်သည်။|လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးကို အကြောင်းကို ဖတ်ရှု့လိုပါက|ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်}}{{Infobox civil conflict | title = ၂၀၂၁ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ဆန္ဒပြမှုများ </br> (2021 Burma's Demonstrations) | image = {{Photomontage | photo1a = 2021 Myanmar Protest in Hleden.jpg | photo2a = Wigging to myanmar military.jpg | photo2b = Three-finger salute.jpg | photo3a = Human chain demonstration in Yangon, Myanmar (8 February 2021).jpg | photo3b = Myanmar military is worse.jpg | position = centre | size = 280 | color = #F5F5F5 | border = 0 | color_border = white | spacing = 3 | foot_montage = }} | caption = ''အပေါ်မှ နာရီလက်တံအတိုင်း:'' {{hlist | <!-- 1 -->ရန်ကုန်မြို့၊ လှည်းတန်း၌ ဆန္ဒပြကြစဉ် | <!-- 2b -->လက်သုံးချောင်းထောင်ခြင်းဖြင့် ဆန္ဒပြနေကြပုံ| <!-- 3b -->"စစ်တပ်ကပိုဆိုး"| <!-- 3a -->ကမာရွတ်မြို့နယ်၌ ဆန္ဒပြနေကြစဉ် | <!-- 2a -->ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အားရှုတ်ချ၍ NLD အလံလွှင့်နေပုံ}} | date =၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ – ယနေ့ | place = မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း | coordinates = | causes = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်းပိုက်ခံရမှု]] | status = *နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစိုးရမှ ဆန္ဒပြမှုများအား အင်အားသုံးဖြိုခွဲ *နိုင်ငံတစ်ဝန်း မိုဘိုင်းနှင့် ဝိုင်ဖိုင်အင်တာနက်ပြတ်တောက်နေ *အရေးပေါ် အခြေအနေအား ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ အထိ သက်တမ်းတိုး<ref name="NPR Prime Minister">{{cite news |title=Myanmar's Military Leader Declares Himself Prime Minister And Promises Elections |url=https://www.npr.org/2021/08/02/1023782084/myanmar-military-leader-prime-minister-elections |access-date=10 August 2021 |work=[[Associated Press]] |agency=[[NPR]] |date=2 August 2021}}</ref> *[[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|လက်နက်ကိုင် ခုခံတော်လှန်မှုများ ဖြစ်ပွား]] | goals = * နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး[[မင်းအောင်လှိုင်]]နှင့် အာဏာသိမ်းအစိုးရ ပြုတ်ကျရေး * နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်၊ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် အခြားဖမ်းဆီးခံရသူ ခေါင်းဆောင်များအား ပြန်လွှတ်ပေးရေး * ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို အသိမှတ်ပြုရေး * [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|ရွေးကောက်ခံ]] လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ လွှတ်တော်ဖွဲ့စည်း၍ တရားဝင်အစိုးရအသစ် ဖွဲ့နိုင်ရေး * ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဖျက်သိမ်းရေး၊ ပြည်သူ့ဆန္ဒနှင့်ကိုက်ညီသော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအသစ် ပေါ်ထွန်းရေး * ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုတည်ဆောက်ရေး | result = | methods = *ဆန္ဒပြခြင်း *သပိတ်မှောက်ခြင်း *[[အာဏာဖီဆန်ရေး ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှု|အာဏာဖီဆန်ခြင်း]] | side1 = {{flagicon image|Three Finger Salute Flag.svg}} '''ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြသူများ:''' <br> (ခေါင်းဆောင်မရှိ) *အာဏာဖီဆန်ရေးပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှု *ကျောင်းသား/သူများ *အလုပ်သမားသမဂ္ဂများ ---- {{flagicon|Myanmar}} '''[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့]]''' (NUG) * {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] '''ပံ့ပိုးသူများ:''' *{{flagicon image|Flag of National League for Democracy.svg}} [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]] * [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ]] | side2 = '''{{flagicon image|Flag of Myanmar.svg}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ(SAC)]]''' *{{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] ** {{flagicon image|Army Flag of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)]] ** {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့]] '''ပံ့ပိုးသူများ:''' *{{flagicon image|Flag of the Union Solidarity and Development Party.svg}} [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] <ref>{{Cite web|last=Bodea|first=Malina|date=2021-02-28|title=Myanmar’s Military-Led Coup: A Stop Sign On The Path To Democracy|url=https://theowp.org/myanmars-military-led-coup-a-stop-sign-on-the-path-to-democracy/|access-date=2021-03-01|website=The Organization for World Peace|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|last=Limited|first=Bangkok Post Public Company|title=Down but not out|work=Bangkok Post|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2076091/down-but-not-out|access-date=2021-03-01}}</ref> *{{flag|Russia}} *{{flag|China}}<ref>https://www.businessinsider.com/china-russia-block-un-security-council-condemn-myanmar-coup-2021-2</ref>(စွပ်စွဲချက်) * တပ်မတော်ထောက်ခံသူများ၏ တန်ပြန်သပိတ်များ | leadfigures1 = '''ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြသူများ:'''<br>ဦးဆောင်သူမရှိ '''NUG:'''<br>{{flagdeco|MYA}} [[ဒူဝါလရှီးလ]]<br>{{nowrap|{{flagdeco|MYA}} [[မန်းဝင်းခိုင်သန်း]]}}<br>{{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ရည်မွန်]] | leadfigures2 = {{plainlist|'''SAC:''' * {{flagicon image|Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} [[မင်းအောင်လှိုင်]] * {{flagicon image|Deputy Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] * {{flagdeco|Myanmar}}[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] * {{flagicon image|Flag of the Ministry of Defense (Myanmar).svg}} [[မြထွန်းဦး]] *{{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[ရာပြည့်]]}} | detentions = ၁၉,၄၄၇ ([[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း|AAPP]] အရ)<ref name="aappb"/> | fatalities = ၄,၀၅၆ ([[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း|AAPP]] အရ)<ref name="aappb">[https://aappb.org ASSISTANCE ASSOCIATION FOR POLITICAL PRISONERS (BURMA)]</ref><br>{{nowrap|ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၈၉ ဦးနှင့် စစ်သား ၁၆ ဦး}}<br>{{nowrap|၂၀၂၁ မေ ၂၃ ([[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|SAC]] အရ){{efn|One police officer was killed while participating in the protests<ref>{{cite news |last1=Yildiz Faruk |first1=Omer |title=Myanmar: 6 cops dead as protesters attack police post |url=https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/myanmar-6-cops-dead-as-protesters-attack-police-post/2197343 |access-date=4 April 2021 |agency=[[Anadolu Agency]] |date=4 April 2021 |archive-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210404013606/https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/myanmar-6-cops-dead-as-protesters-attack-police-post/2197343 |url-status=live}}</ref> and is also included in the AAPP count of killed protesters.<ref>{{cite web|url=https://aappb.org/wp-content/uploads/2021/04/Fatality-List-for-April-4-2021-English-finalSM-1-1.pdf|title=Crackdown Injury & Death List|work=[[Assistance Association for Political Prisoners]]|date=4 April 2021|url-status=live|access-date=5 April 2021|archive-date=23 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210523052129/https://aappb.org/wp-content/uploads/2021/04/Fatality-List-for-April-4-2021-English-finalSM-1-1.pdf}}</ref>}}<ref name="surges">{{cite web|url=https://www.yahoo.com/news/fighting-flares-myanmar-town-chinese-071047678.html|title=Fighting surges in Myanmar's growing anti-junta conflict|last=Staff|date=23 May 2021|website=[[Reuters]]|access-date=23 May 2021|archive-date=23 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210523222717/https://www.yahoo.com/news/fighting-flares-myanmar-town-chinese-071047678.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.france24.com/en/live-news/20210429-myanmar-air-bases-come-under-rocket-fire |title=Myanmar air bases come under rocket fire |date=29 April 2021 |access-date=4 May 2021 |archive-date=29 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429135040/https://www.france24.com/en/live-news/20210429-myanmar-air-bases-come-under-rocket-fire |url-status=live}}</ref>}}}} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} {{မြန်မာ့ ဒီမိုကရေစီအရေး လှုပ်ရှားမှုများ}} '''၂၀၂၁ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ဆန္ဒပြမှုများ'''<ref>{{cite web |title=နွေဦးတော်လှန်ရေး မှတ်တမ်းဝင် သူရဲကောင်းများ |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/5885 |website=Myanmar NOW |access-date=၁၁ မတ် ၂၀၂၁ |language=my}}</ref><ref>{{cite web |title=မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေးနဲ့ နိုင်ငံတကာ အကူအညီ |url=https://burma.irrawaddy.com/article/2021/03/05/239001.html |website=ဧရာဝတီ |access-date=၁၁ မတ် ၂၀၂၁ |date=5 မတ် 2021}}</ref>သည် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူပြီး]]နောက် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဆန္ဒပြမှုများဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.usnews.com/news/world/articles/2021-02-03/anti-coup-protest-on-streets-of-myanmars-second-city|title=Anti-Coup Protest on Streets of Myanmar's Second City|agency=US News|date=၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref>ဆန္ဒပြမှုများသည် အကြမ်းမဖက် ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web|date=2021-02-03|title=Myanmar adopts nonviolent approach to resist army coup|url=https://arab.news/w5msa|access-date=|website=Arab News|language=en}}</ref>အင်တာနက်မှတစ်ဆင့် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်]]၊ [[တွစ်တာ]] စသောလူမှုကွန်ယက်များတွင် ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခြင်း၊ နေ့စဉ် သံပုံးတီးခြင်း၊ ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှု၊ အာဏာဖီဆန်ခြင်းလှုပ်ရှားမှု၊စစ်အစိုးရယန္တရားအားယိုယွင်းပျက်စီး​စေခြင်း(CDM)၊ လက်သုံးချောင်းထောင်၍ စီတန်းလှည့်လည်မှု စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ဆန္ဒပြသူများသည် အထိန်းသိမ်းခံရသော နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ နိုင်ငံရေးပါတီဖြစ်သော [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]]အရောင်ဖြစ်သော အနီရောင်ကို အဓိကထား၍ အသုံးပြုကြသည်။<ref>{{cite web|last=CNN|first=Carly Walsh and Akanksha Sharma|title=Protests break out in Myanmar in defiance of military coup|url=https://www.cnn.com/2021/02/06/asia/protests-myanmar-military-coup-intl-hnk/index.html|access-date=|website=cnn.com}}</ref> [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း]]ကာလတွင် ထင်ရှားခဲ့သော "[[ကမ္ဘာမကြေဘူး]]"သီချင်းသည် ဆန္ဒပြသီချင်းအဖြစ် ပြန်လည်သက်ဝင်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=6 February 2021|title=Myanmar restaurant in Bangkok promotes anti-coup activity|url=https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-myanmar-coronavirus-pandemic-bangkok-thailand-a3759daec75ab8d6104c7e86becc07c2|access-date=8 February 2021|website=AP NEWS|archive-date=14 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210214073402/https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-myanmar-coronavirus-pandemic-bangkok-thailand-a3759daec75ab8d6104c7e86becc07c2|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 February 2021|title=Resistance to coup grows despite Myanmar's block of Facebook|website=[[Associated Press]]|url=https://apnews.com/article/myanmar-blocks-facebook-08ce7dd971655e839d6a81e7391d9e4f|access-date=8 February 2021 |agency=AP NEWS|archive-date=15 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215204950/https://apnews.com/article/myanmar-blocks-facebook-08ce7dd971655e839d6a81e7391d9e4f|url-status=live}}</ref><ref name=":23">{{cite web|date=9 August 2018|title=Songwriter Who Provided "Theme Song" to 8888 Uprising Finally Honored|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/songwriter-provided-theme-song-8888-uprising-finally-honored.html|access-date=4 February 2021|magazine=The Irrawaddy|archive-date=22 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210222024548/https://www.irrawaddy.com/news/burma/songwriter-provided-theme-song-8888-uprising-finally-honored.html|url-status=live}}</ref> ဆန္ဒပြသင်္ကေတအဖြစ် [[:en:Three-finger salute (pro-democracy)|လက်သုံးချောင်းထောင်]]ခြင်းကိုလည်း အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news|date=5 February 2021|title=Myanmar blocks Facebook as resistance grows to military coup|newspaper=ABC News|url=https://www.abc.net.au/news/2021-02-05/myanmar-blocks-facebook-as-resistance-grows-to-military-coup/13124148|access-date=5 February 2021|publisher=ABC News (Australia)|archive-date=8 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210208220741/https://www.abc.net.au/news/2021-02-05/myanmar-blocks-facebook-as-resistance-grows-to-military-coup/13124148|url-status=live}}</ref> ကြီးထွားလာနေသော ဆန္ဒပြမှုများကို တုံ့ပြန်ရန်အတွက် စစ်အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင်များသည် တန်ပြန်အစီအမံများစွာကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ အင်တာနက်(Internet)နှင့် လူမှုကွန်ယက်များ ပိတ်ပင်ခြင်း၊ သတင်းအမှောင်ချခြင်း၊ ဆန္ဒပြသူများအား ပုဒ်မများတပ်ကာ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်း၊ MRTV, MWD အစရှိသည့် နိုင်ငံတော်ပိုင်သတင်းဌာနများ(State-owned Television)မှ ၎င်းတို့ဘက်သို့ယိုင်းသောသတင်းများ ထုတ်လွှင့်ခြင်း၊ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]တွင် ရွေးကောက်ခံထားရချင်းမရှိသောပါတီများအားထည့်သွင်းချင်းနှင့် ဆန္ဒပြသူများအား အင်အားသုံးနှိမ်နင်းခြင်းများ ပါဝင်သည်။ ဆန္ဒပြပြည်သူများအား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစိုးရ (နစက)]]၏ ဖြိုခွင်းမှုများအပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]](People's Defense Force)၏ [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|လက်နက်ကိုင် ပုန်ကန်မှု]]သည် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။<ref name="auto">{{cite news |title=Myanmar Violence Escalates With Rise of 'Self-defense' Groups, Report Says |url=https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-violence-escalates-rise-self-defense-groups-report-says/6207546.html |agency=Agence France-Presse |publisher=voanews.com |date=June 27, 2021 |access-date=20 January 2022 |archive-date=8 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220108225946/https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-violence-escalates-rise-self-defense-groups-report-says/6207546.html |url-status=live }}</ref> == နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း == {{see also|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း}} တပ်မတော်သည် ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသော မြန်မာနိုင်ငံ၏ အာဏာရပါတီ [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]အား နိုင်ငံအုပ်ချုပ်သူနေရာမှ ဖယ်ရှားလိုက်သည့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့နံနက်ခင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံ အာဏာသိမ်းမှု စတင်ခဲ့သည်။ ထိုနေ့ နံနက်အစောပိုင်းမှစ၍ တယ်လီဖုန်း ဆက်သွယ်ရေးလိုင်းများ ပြတ်တောက်သွားပြီး နံနက် ၈ နာရီ ခန့်တွင် ဝိုင်ဖိုင်ဝန်ဆောင်မှုများပါ ပြတ်တောက်သွားပြီးနောက် တစ်နိုင်ငံလုံး အဆက်အသွယ် ပြတ်တောက်သွားခဲ့သည်။ ထို နံနက် ၈နာရီ တွင် [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား|တပ်မတော်ပိုင် မြဝတီရုပ်သံလိုင်း]]မှ နိုင်ငံတော်အာဏာကို ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ မှ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ထံသို့ လွှဲအပ်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ|နိုင်ငံတော်]]ကို အရေးပေါ်အခြေအနေ တစ်နှစ် ကြေညာခဲ့သည်။ ထိုနေ့ ည‌ပိုင်း မှစတင်ကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းကာ [[တပ်မတော်အစိုးရ (၂၀၂၁)|တပ်မတော်အစိုးရ]]အသစ်တစ်ရပ်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် အနိုင်ရရှိခဲ့သည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ ကျမ်းကျိန်ဆိုမည့် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] မခေါ်ယူမီ တစ်ရက်အလိုတွင် အာဏာသိမ်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|date=1 February 2021|title=Myanmar military seizes power, detains elected leader Aung San Suu Kyi|url=https://news.trust.org/item/20210201014444-5u7cm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201053645/https://news.trust.org/item/20210201014444-5u7cm|archive-date=1 February 2021|access-date=1 February 2021|website=Thomson Reuters Foundation News|agency=Reuters}}</ref><ref>{{cite web|date=1 February 2021|title=Myanmar gov't declares 1-year state of emergency: President's Office|url=http://www.xinhuanet.com/english/2021-02/01/c_139712581.htm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201102057/http://www.xinhuanet.com/english/2021-02/01/c_139712581.htm|archive-date=1 February 2021|access-date=1 February 2021|agency=Xinhua News Agency}}</ref><ref>{{cite web|title=Myanmar Leader Aung San Suu Kyi, Others Detained by Military|url=https://www.voanews.com/east-asia-pacific/myanmar-leader-aung-san-suu-kyi-others-detained-military|date=1 February 2021 |website=voanews.com|publisher=VOA (Voice of America)|access-date=1 February 2021|archive-date=3 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203131316/https://www.voanews.com/east-asia-pacific/myanmar-leader-aung-san-suu-kyi-others-detained-military|url-status=live}}</ref> ထိုနေ့မှာပင် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]]နှင့် [[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်|အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]] [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]တို့အပါအဝင် [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ]]၊ ဒုဝန်ကြီးများ၊ [[ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ|တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များ]]၊ ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များနှင့် အခြားအရေးပါသူများ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။<ref name=":0">{{cite news|last=Beech|first=Hannah|date=31 January 2021|title=Myanmar's Leader, Daw Aung San Suu Kyi, Is Detained Amid Coup|newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2021/01/31/world/asia/myanmar-coup-suu-kyi.html|access-date=31 January 2021|issn=0362-4331|archive-date=31 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210131235036/https://www.nytimes.com/2021/01/31/world/asia/myanmar-coup-suu-kyi.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last1=Mahtani|first1=Shibani |author2=Kyaw Ye Lynn|title=Myanmar military seizes power in coup after detaining Aung San Suu Kyi|url=https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/myanmar-aung-sun-suu-kyi-arrest/2021/01/31/c780ce6a-6419-11eb-886d-5264d4ceb46d_story.html|date=1 February 2021|access-date=1 February 2021|newspaper=The Washington Post|archive-date=1 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201182106/https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/myanmar-aung-sun-suu-kyi-arrest/2021/01/31/c780ce6a-6419-11eb-886d-5264d4ceb46d_story.html|url-status=live}}</ref> စစ်အာဏာသိမ်းမှုသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ ဖြစ်ပွားမှု|ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ]]ကာလအတွင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့်အတွက် ကျန်းမာရေးအခြေခံအဆောက်အဦကောင်းများ မရှိသည့် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် [[အရှေ့တောင်အာရှ]]တွင် ကိုဗစ်ဖြစ်ပွားမှု ဆိုးရွားသည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ အာဏာသိမ်းမှု မဖြစ်ပွားမီ ရက်အနည်းငယ်အလိုတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကိုဗစ်ရောဂါကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းလုပ်ငန်း စတင်ဆောင်ရွက်စဉ် ဖြစ်သည်။<ref name=":51">{{cite news|date=9 February 2021|title=Coronavirus testing collapses in Myanmar after coup|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-myanmar-coup-idUSKBN2A90CK|access-date=21 March 2021|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308203830/https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-myanmar-coup-idUSKBN2A90CK|url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal|last=Mahase|first=Elisabeth|date=12 March 2021|title=Covid-19: Military coup in Myanmar sees virus response crumble as doctors are arrested|url=https://www.bmj.com/content/372/bmj.n704|journal=BMJ|volume=372|pages=n704|doi=10.1136/bmj.n704|issn=1756-1833|pmid=33712414|s2cid=232199858|doi-access=free|access-date=21 March 2021|archive-date=16 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210316200934/https://www.bmj.com/content/372/bmj.n704|url-status=live}}</ref><ref name=":52"/> ကပ်ရောဂါကြောင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး|နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး]]ထိခိုက်ခဲ့ကာ ၂၀၂၀ ခုနှစ်အတွင်း ၅ % ကျဆင်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=Myanmar's Economy Hit Hard by Second Wave of COVID-19: Report|url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2020/12/15/myanmars-economy-hit-hard-by-second-wave-of-covid-19-report|access-date=21 March 2021|publisher=World Bank|archive-date=30 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210330125227/https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2020/12/15/myanmars-economy-hit-hard-by-second-wave-of-covid-19-report|url-status=live}}</ref> === ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ် အသိအမှတ်ပြုမှု အခြေအနေ === ၂၀၂၀ နိုဝင်ဘာရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရ ကိုယ်စားလှယ်များက အာဏာသိမ်းအစိုးရ၏ တရားဝင်မှုအား အသိအမှတ်မပြုကြပေ။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် NLD မှ အနိုင်ရလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၇၀ ခန့်သည် ဥပဒေပြုရေးအတွက် ငါးနှစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်မည်ဖြစ်ကြောင်း နေပြည်တော်တွင်ပင် ကျမ်းကျိန်ဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=4 February 2021|title=NLD lawmakers in Nay Pyi Taw defy military, take oath of office|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/nld-lawmakers-in-nay-pyi-taw-defy-military-take-oath-of-office/|access-date=6 February 2021|publisher=Frontier Myanmar|archive-date=4 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210204125351/https://www.frontiermyanmar.net/en/nld-lawmakers-in-nay-pyi-taw-defy-military-take-oath-of-office/|url-status=live}}</ref> နောက်တစ်ရက်တွင် ရွေးကောက်ခံ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၃၀၀ ကျော် တွေ့ဆုံကြသည့် အွန်လိုင်းဇွန်းမ်(Zoom) အစည်းအဝေး၌ အဖွဲ့ဝင် ၁၅-ဦးဖြင့် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]] (CRPH) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref name=":16">{{Cite web|date=8 February 2021|title=Amid Coup, Myanmar's NLD Lawmakers Form Committee to Serve as Legitimate Parliament|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/amid-coup-myanmars-nld-lawmakers-form-committee-serve-legitimate-parliament.html|access-date=8 February 2021|publisher=The Irrawaddy|archive-date=27 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227061607/https://www.irrawaddy.com/news/burma/amid-coup-myanmars-nld-lawmakers-form-committee-serve-legitimate-parliament.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=5 February 2021|title=Myanmar politicians defy coup, say they are true government|website=[[Associated Press]]|url=https://apnews.com/article/myanmar-coup-politicians-a576dcd73070070877e8d567ec5e8a5c|access-date=6 February 2021|agency=AP NEWS|archive-date=20 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020032215/https://apnews.com/article/myanmar-coup-politicians-a576dcd73070070877e8d567ec5e8a5c|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|date=8 February 2021|title=After a decade of change in Myanmar, fear of the past drives anti-coup protests|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-past-idUSKBN2A70HI|access-date=8 February 2021|archive-date=22 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022070405/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-past-idUSKBN2A70HI|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် [[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]၊ [[လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]၊ [[ကရင်အမျိုးသားပါတီ]]နှင့် [[အရှိုချင်းအမျိုးသားပါတီ]] အပါအဝင် နိုင်ငံရေးပါတီများက [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]တွင် ပါဝင်ရန် ကမ်းလှမ်းမှုများအား လက်မခံကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":5">{{cite web|title=SNLD, DPNS reject offer to participate in new government|url=https://elevenmyanmar.com/news/snld-dpns-reject-offer-to-participate-in-new-government|access-date=6 February 2021|newspaper=Eleven Media Group Co., Ltd|archive-date=6 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210206053301/https://elevenmyanmar.com/news/snld-dpns-reject-offer-to-participate-in-new-government|url-status=live}}</ref> အာဏာသိမ်းခြင်းအား ကန့်ကွက်ကြောင်း၊ တပ်မတော်နှင့် လက်ရှိအာဏာရအစိုးရတို့အကြား တွေ့ဆုံဆွေးနွေးညှိနှိုင်းအဖြေရှာခြင်းဖြင့် ပြေလည်နိုင်ကြောင်း၊ ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါအား ကာကွယ်ထိန်းချုပ်ရေးလုပ်ဆောင်နေစဉ်ကာလအတွင်း အာဏာသိမ်းခြင်းက အခက်အခဲများဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]]က ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=8 February 2021|title=Karenni National Progressive Party urges NLD and Tatmadaw to negotiate|url=https://www.mmtimes.com/news/karenni-national-progressive-party-urges-nld-and-tatmadaw-negotiate.html|access-date=8 February 2021|newspaper=The Myanmar Times|archive-date=19 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819063030/https://www.mmtimes.com/news/karenni-national-progressive-party-urges-nld-and-tatmadaw-negotiate.html|url-status=dead}}</ref> စစ်အာဏာသိမ်းခြင်းသည် ပြစ်မှုမြောက်ပြီး [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|စစ်အစိုးရ]]အား တရားဝင်မှုမရှိသည့်အတွက် ဖျက်သိမ်းကြောင်း ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name=":16"/> အရပ်သားအစိုးရအပေါ် တပ်မတော်က ကျူးလွန်ခဲ့ခြင်းသည် ရာဇသတ်ကြီးဥပဒေပုဒ်မ ၆ အရ ပြစ်မှုမြောက်ကြောင်း ကော်မတီက ဆိုသည်။<ref name=":16"/> ကုလသမဂ္ဂ သံတမန်များနှင့် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းအနေဖြင့် တရားဝင်အစိုးရရေးရာများအတွက် CRPH အား ဆက်သွယ်ရန် ကော်မတီက ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name=":16"/> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးက ကြေညာချက်တစ်စောင်ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ လတ်တလော ဆန္ဒပြမှုများအား ထောက်ခံကြောင်း၊ စစ်အာဏာသိမ်းခြင်းသည် အာဏာရှင်စနစ် သက်ဆိုးရှည်စေနိုင်ကြောင်းနှင့် အမျိုးသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးအတွက် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးအဖြေရှာကြရန် တိုက်တွန်းကြောင်းများ ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=14 February 2021|title=တပ်မတော်မှ အာဏာကို သိမ်းယူပြီးနောက် ကေအဲန်ယူ – ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံ၏ သဘောထားထုတ်ပြန်ချက် |url=https://www.knuhq.org/admin/resources/statements/pdf/final%2020210214_KNU_Statement_After%20Coup(Burmese_Version)%20Final%20-1(14%20Feb%202021).pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215034954/https://www.knuhq.org/admin/resources/statements/pdf/final%2020210214_KNU_Statement_After%20Coup(Burmese_Version)%20Final%20-1(14%20Feb%202021).pdf|archive-date=15 February 2021|access-date=18 February 2021|publisher=Karen National Union|language=my}}</ref> အာဏာသိမ်းခြင်းအား ဆန့်ကျင်ကြောင်း၊ လက်ရှိဆန္ဒပြမှုများအား ထောက်ခံကြောင်း၊ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေဖျက်သိမ်းရေးနှင့် အရပ်သားအစိုးရပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်စေရေးစသည့် ကြေညာချက်တစ်စောင်ကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် [[သျှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ]]၊ [[ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-မြောက်ပိုင်း|ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ]]၊ [[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်|ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]နှင့် [[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ]]၊ ဆိုင်ကျော့ပြည်သူ့စစ်တို့ ပါဝင်သော ရှမ်းပြည်နယ်စည်းလုံးရေးကော်မတီက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=15 February 2021 |title=Shan groups vow to fight military government|url=https://www.mmtimes.com/news/shan-groups-vow-fight-military-government.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210216073143/https://www.mmtimes.com/news/shan-groups-vow-fight-military-government.html|archive-date=16 February 2021|access-date=17 February 2021|newspaper=The Myanmar Times}}</ref> ==ပြည်သူလူထု၏ လှုပ်ရှားမှုများ == ===ဝန်ထမ်းများ အာဏာဖီဆန်ရေး လှုပ်ရှားမှုများ=== [[File:A young protester in Yangon.jpg|thumb|left|စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြနေသော လူငယ်တစ်ဦး]] [[File:Civil Disobedience under Hleden Bridge.jpg|thumb|left|လှည်းတန်းခုံးကျော်တံတားအောက်မှ ဆန္ဒပြသူများ]] [[File:Protest against military coup (9 Feb 2021, Hpa-An, Kayin State, Myanmar) (3).jpg|thumb|left|ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့က ဘားအံမြို့တွင် ဆန္ဒပြနေသော တူညီဝတ်စုံဝတ် ကျောင်းဆရာဆရာမများ]] ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ရက်နေ့ညနေပိုင်းတွင် ဆက်သွယ်ရေးလိုင်းများ ပြန်လည် ရရှိပြီးနောက် တိုင်းပြည်အနှံ့ရှိ ဆေးရုံများမှ လက်ထောက်ဆရာဝန်များမှ အလုပ်မဆင်းကာ [[အာဏာဖီဆန်ရေး ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှု|အာဏာဖီဆန်ကြရန်]] ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၂ရက်နေ့တွင် အလုပ်မဆင်းပဲ နေခဲ့ကြလေသည်။ နောက်ရက်များတွင် အခြားသောဆေးရုံများမှ ဆေးဝန်ထမ်းများပါ ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။ နောက်ရက်များတွင် ဆရာဝန်များသာမက အခြားသော ဝန်ထမ်းများပါ ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။ [[မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ|မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ]]မှ ကော်မတီဝင် ၁၃ဦးတွင် ၆ဦးမှာ နုတ်ထွက်ခဲ့ကြောင်း မန္တလေး ဒုတိယမြို့တော်ဝန် ဦးရဲမွန်မှ လူမှုကွန်ယက်မှတစ်ဆင့် ပြောကြားခဲ့သည်။ အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှုများသည် လူမှုကွန်ယက်များမှတစ်ဆင့် ကျယ်ပြန့်လာပြီး နေပြည်တော်ရှိ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးရုံးများမှ ဝန်ထမ်းများပါ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ကိုဗစ် ကာကွယ်ဆေးထိုးလုပ်ငန်းများ ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်နေ့တွင် ရပ်တန့်သွားခဲ့ကာ နိုင်ငံ၏ ကိုဗစ်-၁၉ စစ်ဆေးခြင်းစနစ် ရပ်တန့်သွားခြင်းအပါအဝင် နိုင်ငံတွင်းရှိ ဆေးရုံအများအပြား ပိတ်သိမ်းခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Health Care Feels The Pinch as Myanmar Medical Workers Join Civil Disobedience Movement |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/health-care-02092021173347.html |access-date=10 February 2021 |work=Radio Free Asia |date=9 February 2021 |language=en |archive-date=15 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210215024521/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/health-care-02092021173347.html |url-status=live}}</ref><ref name=":51"/> အလုပ်သမားဆန္ဒပြခြင်းများသည် လျင်မြန်စွာပြန့်နှံ့သွားကာ မြန်မာနိုင်ငံဆရာဆရာများအဖွဲ့ချုပ်မှ ဆရာဆရာမများစွာ ပါဝင်လာခဲ့သည်။<ref name=":11"/> ယခင်က ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဦးဆောင်ခဲ့သော [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]မှ ဝန်ထမ်းများလည်း ဆန္ဒပြမှုတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။<ref name=":12"/> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]]မှ ဝန်ထမ်းများသည် လှုပ်ရှားမှုအတွင်းသို့ ပါဝင်လာကြသည်။<ref>{{cite web|title=စစ်အစိုးရကို နေပြည်တော်က နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းတွေ ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/nld-government-staff-against-military-coup-02042021030530.html|access-date=4 February 2021|publisher=Radio Free Asia|language=my|archive-date=18 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210218191412/https://www.rfa.org/burmese/news/nld-government-staff-against-military-coup-02042021030530.html|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ကြေးစင်တောင်ကြေးနီသတ္တုတွင်းမှ လုပ်သား သုံးရာကျော်သည်လည်း ဆန္ဒပြမှုတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။<ref name="Irrawaddy_6Feb_copper_miners"/> ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်နေ့အရ အစိုးရဆေးရုံ ၉၁ ရုံ၊ တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ် ၁၈ ခု၊ ၇၉ မြို့နယ်မှ အစိုးရဌာန ၁၂ ခုတို့ရှိ အုပ်ချုပ်ရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးဝန်ထမ်းများနှင့် ကျောင်းသားကျောင်းသူများ ဆက်လက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref name="Irrawaddy_5Feb_strike"/><ref name="Irrawaddy_6Feb_protests"/><ref>{{cite web|date=5 February 2021|title=Civilian Disobedience Campaign' takes flight in Myanmar|url=https://www.mmtimes.com/news/civilian-disobedience-campaign-takes-flight-myanmar.html|access-date=5 February 2021|newspaper=The Myanmar Times|archive-date=5 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205055420/https://www.mmtimes.com/news/civilian-disobedience-campaign-takes-flight-myanmar.html|url-status=live}}</ref> [[File:2021 Civil Disobedience at Hledan.jpg|thumb|left|ရန်ကုန် လှည်းတန်းလမ်းဆုံတွင် ဆန္ဒပြနေကြစဉ်]] နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာများဖြစ်ကြသော ကြေးမုံနှင့် မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာတို့မှ ဝန်ထမ်းများ လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်လာမည်ဆိုသော သတင်းများလည်း ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref name=":20">{{Cite web|date=8 February 2021|title=Media group worries over press freedom in Myanmar under military rule|url=https://www.mmtimes.com/news/media-group-worries-over-press-freedom-myanmar-under-military-rule.html|access-date=8 February 2021|website=The Myanmar Times|archive-date=8 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210208122455/https://www.mmtimes.com/news/media-group-worries-over-press-freedom-myanmar-under-military-rule.html|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် [[မြန်မာ့ မီးရထား]]မှ ဝန်ထမ်းများအားလုံး အာဏာဖီဆန်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်လာသဖြင့် မီးရထားလုပ်ငန်းတစ်ခုလုံး လုံးဝရပ်တန့်ခဲ့ရသည်။ ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဝန်ထမ်းမလုံလောက်မှုဖြစ်ကာ ဘဏ်ခွဲများအား ယာယီပိတ်ထားမည်ဖြစ်ကြောင်း [[ကမ္ဘောဇဘဏ်လီမိတက်|ကမ္ဘောဇဘဏ်]]က ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။<ref name=":21">{{Cite web|date=8 February 2021|title=KBZ Bank temporarily shuts down all branches|url=https://www.mmtimes.com/news/kbz-bank-temporarily-shuts-down-all-branches.html|access-date=8 February 2021|website=The Myanmar Times|archive-date=23 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210223011614/https://www.mmtimes.com/news/kbz-bank-temporarily-shuts-down-all-branches.html|url-status=live}}</ref> အလားတူ အခြားသော ဘဏ်များသည်လည်း ဝန်ထမ်းများ ဆန္ဒပြခြင်းကြောင့် သက်ရောက်မှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref name=":21"/> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]]မှ ဝန်ထမ်းအချို့သည် လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=10 February 2021|title=Central Bank of Myanmar Staff Join Anti-Coup Protests|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/central-bank-myanmar-staff-join-anti-coup-protests.html|access-date=10 February 2021|website=The Irrawaddy|language=en-US|archive-date=23 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210223054453/https://www.irrawaddy.com/news/burma/central-bank-myanmar-staff-join-anti-coup-protests.html|url-status=live}}</ref> ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများ လုပ်ငန်းခွင်အတွင်းသို့ ပြန်လာ၍ တာဝန်ထမ်းဆောင်ကြရန် မေတ္တာရပ်ခံစာကို နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာဖြစ်သည့် [[မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ|မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ]]တွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|last=|first=|date=9 February 2021|title=Request To Health Workers|url=https://www.gnlm.com.mm/request-to-health-workers/|access-date=10 February 2021|website=Global New Light Of Myanmar|language=en-US|archive-date=17 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210217063519/https://www.gnlm.com.mm/request-to-health-workers/|url-status=live}}</ref> ဝန်ထမ်းများအနေဖြင့် မိမိတို့ခံစားချက်များအား ဘေးဖယ်ကာ လုပ်ငန်းခွင်သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ကြရန် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=12 February 2021|title=Tatmadaw leader urges civil servants to return to work amid continued protests|url=https://www.mmtimes.com/news/tatmadaw-leader-urges-civil-servants-return-work-amid-continued-protests.html|access-date=16 February 2021|website=The Myanmar Times|archive-date=13 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213021527/https://www.mmtimes.com/news/tatmadaw-leader-urges-civil-servants-return-work-amid-continued-protests.html|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ဆန္ဒပြလျက်ရှိသော နိုင်ငံဝန်ထမ်းများအား အလုပ်ခွင်ပြန်လည်ဝင်ရောက်ရန် အာဏာပိုင်များက ကြာရှည်စောင့်ဆိုင်းနေမည်မဟုတ်ကြောင်း သတိပေးပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=17 February 2021|title=Myanmar's military warns civil servants joining protests|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmars-military-warns-civil-servants-joining-protests.html|access-date=17 February 2021|website=The Myanmar Times|archive-date=17 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210217062628/https://www.mmtimes.com/news/myanmars-military-warns-civil-servants-joining-protests.html|url-status=live}}</ref> မြန်မာမိုဘိုင်းစက်မှုအသင်းနှင့် မြန်မာအလှကုန်အသင်းတို့အပါအဝင် စက်မှုလက်မှုအဖွဲ့အစည်းတို့က အစိုးရဌာနများနှင့် ပူးတွဲလုပ်ဆောင်ခြင်းများအား ရပ်နားခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=15 February 2021|title=Myanmar Mobile Industry Association suspends cooperation with govt|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-mobile-industry-association-suspends-cooperation-govt.html|access-date=17 February 2021|website=The Myanmar Times|archive-date=15 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215173600/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-mobile-industry-association-suspends-cooperation-govt.html|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့အထိ နောက်ဆုံးစာရင်းများအရ ဝန်ကြီးဌာန ၂၂ ခုတို့မှ အစိုးရဌာန ၈၅၈ ခုသည် အာဏာဖီဆန်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://cdm2021.com/ |accessdate=16 February 2021 |archivedate=14 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210414102348/https://cdm2021.com/ }}</ref> ရန်ကုန်မြို့၏ အဓိကဆိပ်ကမ်းလေးခုမှ ကုန်ပစ္စည်းများအား သယ်ယူပို့ဆောင်ရန် ငြင်းဆိုသည့် ထရပ်ကားမောင်းသူများ၏ ဆန္ဒပြမှုသည်လည်း ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မြန်မာကွန်တိန်နာထရပ်ကားအသင်းမှ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး၏ အဆိုအရ ထရပ်ကားမောင်းသူ ၄၀၀ ခန့်၏ ၉၀ % သည် ဆန္ဒပြမှုတွင် ပါဝင်လျက်ရှိကာ၊ အရေးကြီး စားသောက်ကုန်၊ ဆေးဝါးနှင့် အဝတ်အထည်များကိုသာ သယ်ယူပို့ဆောင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2021-02-25-containers-pile-up-at-myanmar-ports-as-coup-protests-snarl-trade/|title=Newsdeck: Containers Pile Up at Myanmar Ports as Coup Protests Snarl Trade|date=25 February 2021|website=Daily Maverick|access-date=25 February 2021|archive-date=27 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227015540/https://www.dailymaverick.co.za/article/2021-02-25-containers-pile-up-at-myanmar-ports-as-coup-protests-snarl-trade/|url-status=live}}</ref> ==== တပ်မတော်ဆိုင်ရာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ သပိတ်မှောက်မှု ==== [[၃ ဖေဖော်ဝါရီ|ဖေဖော်ဝါရီ ၃ရက်]]နေ့တွင် စစ်အစိုးရမှ ထုတ်လုပ်သော ပစ္စည်းများကို မသုံးစွဲကြရန် တိုက်တွန်းပြီး သပိတ်မှောက်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":13">{{cite web|date=2021-02-03|title=Myanmar calls for boycott of Tatmadaw linked products and services|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-calls-boycott-tatmadaw-linked-products-and-services.html|access-date=|newspaper=The Myanmar Times|accessdate=8 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204175514/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-calls-boycott-tatmadaw-linked-products-and-services.html}}</ref>ထိုအထဲတွင် [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ|မိုင်တဲ]] ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း၊ မြန်မာ၊ မန္တလေးနှင့် ဒဂုံဘီယာများ၊ ကော်ဖီများ၊ [[မင်းအောင်လှိုင်|အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆောင်]]၏ [[ခင်သီရိသက်မွန်|သမီး]]ဖြစ်သူ ပိုင်ဆိုင်သော [[သတ္တမမြောက်အာရုံ]] (7th Sense Creation) <ref name=":22">{{cite web|title=Military Chief's Family Members Spend Big on Blockbuster Movies, Beauty Pageants|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201215082136/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants|archive-date=15 December 2020|access-date=|agency=Myanmar NOW}}</ref>တို့ပါဝင်သည်။ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ အင်ဂျင်နီယာ ၇၁ ဦးက မိုင်တဲ မှ နုတ်ထွက်ကာ ဆန္ဒပြမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name=":11"/> အရောင်းဆိုင်အချို့သည် ဆိုင်မှ မြန်မာဘီယာရောင်းချခြင်းကို ဖယ်ရှားခဲ့ကြသည်။<ref name="frontiermyanmar.net">{{cite web|date=8 February 2021|title=MYANMAR PROTESTS LIVE: Tens of thousands gathering in Yangon, demonstrations in other major cities |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/myanmar-protests-live-tens-of-thousands-gathering-in-yangon-demonstrations-in-other-major-cities/|access-date=8 February 2021|publisher=Frontier Myanmar|archive-date=21 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210221104942/https://www.frontiermyanmar.net/en/myanmar-protests-live-tens-of-thousands-gathering-in-yangon-demonstrations-in-other-major-cities/|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်ပိုင် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်|မြန်မာ့စီးပွားရေးဦးပိုင်လိမိတက်]]၏ မြန်မာဘီရူဝါရီနှင့် လက်တွဲလုပ်ဆောင်နေခြင်းအား ရပ်တန့်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကီရင်ကုမ္ပဏီက ကြေညာခဲ့သည်။<ref name=":192">{{cite web|title=Japan's Kirin ends Myanmar beer tie-up with an army-owned partner after coup|url=https://news.trust.org/item/20210205070108-ktqjw/|access-date=8 February 2021|publisher=Thomson Reuters Foundation|archive-date=5 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205091809/http://news.trust.org/item/20210205070108-ktqjw/|url-status=live}}</ref> မြန်မာဘီယာအပါအဝင် ဘီယာအမှတ်တံဆိပ်များစွာထုတ်လုပ်လျက်ရှိသော မြန်မာဘီရူဝါရီသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဈေးကွက် ၈၀ % အား ရရှိထားသူဖြစ်သည်။<ref name=":192"/> မြန်မာ့စီးပွားရေးဦးပိုင်လိမိတက်မှ ပိုင်ဆိုင်သော ဗာဂျီးနီးယား ဆေးလိပ်ကုမ္ပဏီတွင် ရှယ်ယာ ၄၉ % ပါဝင်ထားသည့် စင်ကာပူဆေးလိပ်ကုမ္ပဏီ၏ ရှယ်ယာများအား ထုတ်နှုတ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း [[:en:Razer Inc.|Razer Inc.]]၏ ပူးတွဲတည်ထည်သူ Lim Kaling က ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။<ref name=":26">{{cite news |url=https://www.straitstimes.com/business/companies-markets/razer-co-founder-and-director-lim-kaling-pulls-out-of-myanmar-joint|title=Razer co-founder and director Lim Kaling pulls out of Myanmar joint venture |first=Angela|last=Tan|date=9 February 2021|access-date=9 February 2021|newspaper=The Straits Times|archive-date=20 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210220104458/https://www.straitstimes.com/business/companies-markets/razer-co-founder-and-director-lim-kaling-pulls-out-of-myanmar-joint|url-status=live}}</ref> ဗာဂျီးနီးယားကုမ္ပဏီအနေဖြင့် Red Ruby နှင့် Premium Gold အမည်ရှိ နာမည်ရ စီးကရက်နှစ်မျိုးအား ထုတ်လုပ်ရောင်းချလျက်ရှိသည်။<ref name=":26"/> === သံပုံးတီးပွဲများ === အာဏာသိမ်းခံရသည့် ညမှစတင်ကာ ရန်ကုန်မြို့ရှိ နေအိမ်၊ တိုက်ခန်းများတွင် ည ၈နာရီ အချိန်မှ ၈နာရီ ၁၅ မိနစ် အထိ သံပုံးများတီးခဲ့ကြသည်။ မကောင်းဆိုးဝါးများကို သံပုံးတီး၍ နှင်သည့် အလေ့အထကို ဆန္ဒပြမှုတွင် အသုံးပြုကြခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|date=4 February 2021|title=Myanmar coup: army blocks Facebook access as civil disobedience grows|url=http://www.theguardian.com/global-development/2021/feb/04/myanmar-coup-army-blocks-facebook-access-as-civil-disobedience-grows|access-date=4 February 2021|newspaper=The Guardian|archive-date=15 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211215210432/https://www.theguardian.com/global-development/2021/feb/04/myanmar-coup-army-blocks-facebook-access-as-civil-disobedience-grows|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=2 February 2021|title=Anti-coup protests ring out in Myanmar's main city|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/anti-coup-protests-ring-out-in-myanmars-main-city-idUSKBN2A139S|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203131442/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/anti-coup-protests-ring-out-in-myanmars-main-city-idUSKBN2A139S|archive-date=3 February 2021|access-date=3 February 2021|work=Reuters}}</ref><ref>{{cite web|title=Myanmar coup latest: UN Security Council stops short of issuing statement|url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Myanmar-coup-latest-UN-Security-Council-stops-short-of-issuing-statement|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203015938/https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Myanmar-coup-latest-UN-Security-Council-stops-short-of-issuing-statement|archive-date=3 February 2021|access-date=2 February 2021|publisher=Nikkei Asia}}</ref> နောက်ရက်များတွင် တိုင်းပြည်အနှံ့တွင် တီးခဲ့ကြသည်။ သံပုံးတီးသံနှင့်အတူ [[ဒီမိုကရေစီ]]လှုပ်ရှားမှု၏ ပြယုဂ်တစ်ခုဖြစ်သော [[ကမ္ဘာမကြေဘူး]] သီချင်းနှင့် [[အရေးကြီးပြီ|အရေးကြီးပြီ (သွေးသစ္စာ)]] သီချင်းတို့ကို သီဆို ဟစ်ကြွေးကြသည်။ မန္တလေးမြို့တွင် သံပုံးတီးသူ အယောက် ၃၀ ခန့် ဖမ်းဆီးခံရခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=30 arrested in Mandalay for pot-banging movement in protest against military coup|url=https://elevenmyanmar.com/news/30-arrested-in-mandalay-for-pot-banging-movement-in-protest-against-military-coup|access-date=6 February 2021|publisher=Eleven Media Group Co., Ltd|archive-date=19 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819062431/https://elevenmyanmar.com/news/30-arrested-in-mandalay-for-pot-banging-movement-in-protest-against-military-coup|url-status=live}}</ref> === ဆန္ဒပြပွဲများ === ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့ ညနေ ၈ နာရီ၌ အချို့သော ရန်ကုန်သားများသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အားစေလွှတ်ရန် ၁၅ မိနစ်မျှ ထွက်ရောက် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို အနုနည်းအာဏာဖီဆန်မှု တချို့ရှိလာခြင်း|url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-civil-disobedience-movement-/5762587.html|access-date=2021-02-02|website=ဗွီအိုအေ|language=my}}</ref> [[မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ|မန္တလေးစည်ပင်]]မှ အဖွဲ့ဝင် ၆ ယောက်သည် ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်တွင် လုပ်ငန်းမှထွက်ခွာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-03|title=Mandalay vice mayor, MCDC members resign|url=https://www.mmtimes.com/news/mandalay-vice-mayor-mcdc-members-resign.html|access-date=2021-02-03|website=The Myanmar Times|accessdate=9 February 2021|archivedate=8 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210208020329/https://www.mmtimes.com/news/mandalay-vice-mayor-mcdc-members-resign.html}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် [[ဆေးတက္ကသိုလ် (မန္တလေး)|မန္တလေးဆေးတက္ကသိုလ်]]ရှေ့၌ လူအယောက် ၃၀ ဆန္ဒပြခဲ့ကြရာ ဖမ်းဆီးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ဖေဖေါ်ဝါရီလ (၆) ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ လှည်းတန်းသို့ အထည်ချုပ်အလုပ်သမားများ ၃၀၀၀ ကျော် ချီတက်မှုပြုလုပ်ခဲ့ပြီးဆန္ဒပြခဲ့သည်။ ထိုမှစ၍ ဆန္ဒပြမှုသည် အရှိန်အဟုန်ဖြင့် များပြားလာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|date=2021-02-04|title=Mandalay citizens protest against Tatmadaw rule|url=https://www.mmtimes.com/news/mandalay-citizens-protest-against-tatmadaw-rule.html|access-date=2021-02-04|website=The Myanmar Times|accessdate=9 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204113803/https://www.mmtimes.com/news/mandalay-citizens-protest-against-tatmadaw-rule.html}}</ref><ref>{{Cite web|title=Four arrested in Mandalay after street protest against military coup|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/four-arrested-in-mandalay-after-street-protest-against-military-coup|access-date=2021-02-04|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် ညမထွက်ရ အမိန့် ပုဒ်မ ၁၄၄ ကိုထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထို ထုတ်ပြန်ချက်တွင် လူ ၅ ဦးထက် ပိုမစုရဟု ပါသော်လည်း အလုပ်သမားသမဂ္ဂများ၊ ကျောင်းသားသမဂ္ဂများ၊ မိဘပြည်သူလူထုများသည် ယင်းအမိန့်အာဏာကို ဖီဆန်၍ ဆက်လက်ဆန္ဒပြခဲ့သည်။ ဆန္ဒပြမှုမှာ တစ်နိုင်ငံလုံးအနှံ့ အရှိန်အဟုန် မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် လူငယ်များသည် ဆန္ဒပြနည်း အသစ်အဆန်းများကို အသုံးပြုပြီး ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆက်လက်ဆန္ဒပြခဲ့သည်။ [[လွိုင်ကော်မြို့]] ရဲတပ်ဖွဲ့မှ ရဲ အယောက် ၄၀ သည် ဆန္ဒပြ ပြည်သူများနှင့် ပူးပေါင်းခဲ့ပြီး ထိုရဲများကို ဖမ်းဆီးရန် လွှတ်လိုက်သော ရဲ ၉ ယောက်သည်လည်း ပြည်သူနဲ့ ပူးပေါင်းခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ [[ပြည်ထောင်စုနေ့]]တွင် [[မွန်ပြည်နယ်]]၊ [[မော်လမြိုင်မြို့]]ရှိ ဆန္ဒပြပွဲကို ရဲတပ်ဖွဲ့က ပစ်ခတ်နှိမ်နှင်းပြီး ဖမ်းဆီးမှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-12|title=Myanmar protests: shots heard in southeast city as police disperse crowd|url=https://www.scmp.com/news/asia/southeast-asia/article/3121563/myanmar-military-pardons-23000-prisoners-protests-rage|access-date=2021-02-12|website=South China Morning Post|language=en}}</ref><ref name="autogenerated1">{{Cite news|last=Limited|first=Bangkok Post Public Company|title=Protesters defy Myanmar junta, shots fired in Mawlamyine|work=Bangkok Post|url=https://www.bangkokpost.com/world/2067231/protesters-defy-myanmar-junta-shots-fired-in-mawlamyine|access-date=2021-02-12}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နံနက်တွင် [[မူဆယ်မြို့]]၌ လူထုအင်အား သောင်းဂဏန်းမျှ ဆန္ဒဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ဆန္ဒဖော်ထုတ်သောလူထု အတွင်းသို့ အရပ်ဝတ်ဖြင့် ဓားလက်နက်များ ကိုင်ဆောင်ထားသော လူငါးဦးသည် လူထုအား ရန်ရှာမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သောကြောင့် ဆန္ဒပြလူထုမှ ထိမ်းသိမ်းကာ ရဲဌာနသို့အပ်နှံခဲ့လေသည်။ အာဏာပိုင်များမှ ဆန္ဒပြလူထုအတွင်းသို့ သေနတ်ပစ်ဖောက် ဖြိုခွင်းမှုများရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-28|title=မူဆယ်တွင် ဆန္ဒပြလူအုပ်အတွင်းဝင်ရောက်ရောနှောကာ ဓားကိုင်ရန်ပြုသူကို လူထုမှ ဖမ်ဖမ်းဆီးပြီး ရဲလက်အပ်|url=https://www.kanbawzatainews.com/2021/02/mse.html|access-date=2021-02-28|website=ကမ္ဘောဇတိုင်း|language=my|accessdate=25 December 2021|archivedate=25 June 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200625000000/https://udn.com/news/story/121424/4659358}}</ref> [[၂၀ မတ်|မတ်လ ၂၀]] ရက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးတွင် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒထုတ်ဖော်မှုပုံစံမျိုးစုံဖြင့် ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]အတွင်း တာမွေ၊ စမ်းချောင်း၊ သာကေတ၊ ဒဂုံမြို့သစ်မြောက်ပိုင်း၊ ခရမ်း၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]အတွင်း [[ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[မတ္တရာမြို့နယ်]]၊ [[အမရပူရမြို့နယ်]]၊ [[မိုးကုတ်မြို့နယ်]]၊​ ညောင်ဦးမြို့နယ်နှင့် [[မိတ္ထီလာမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]အတွင်း ‌ဗန်းမောက် မြို့နယ် ​[[ရေဦးမြို့နယ်]]၊ [[မုံရွာမြို့နယ်]]၊ [[တန့်ဆည်မြို့နယ်]]၊ [[ကလေးမြို့နယ်]]၊ [[ပုလဲမြို့နယ်]]၊ ​[[စစ်ကိုင်းမြို့နယ်]]၊ [[ကသာမြို့နယ်]]၊ [[ကျွန်းလှမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေဘိုမြို့နယ်]]၊ [[တမူးမြို့နယ်]]၊ [[ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]တွင် [[မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်]]၊ [[မိုးညှင်းမြို့နယ်]]၊ [[ဗန်းမော်မြို့နယ်]]၊ [[နမ္မတီးမြို့]]၊ [[ဖားကန့်မြို့နယ်]]၊ [[မိုးကောင်းမြို့နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တွင် [[တောင်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[နမ့်စန်မြို့နယ်]]၊ [[တာချီလိတ်မြို့နယ်]]၊ [[ကျောက်မဲမြို့နယ်]]၊ [[ကယားပြည်နယ်]]တွင် [[လွိုင်ကော်မြို့နယ်]]၊ [[ကရင်ပြည်နယ်]]တွင် [[ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[မြဝတီမြို့နယ်]]၊ [[ကော့ကရိတ်မြို့နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]တွင် [[ဟားခါးမြို့နယ်]]၊ [[မင်းတပ်မြို့နယ်]]၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]တွင် [[မကွေးမြို့နယ်]]၊ [[ပခုက္ကူမြို့နယ်]]၊ [[အောင်လံမြို့နယ်]]၊ [[ကံမမြို့နယ်]]၊ [[မင်းဘူးမြို့နယ်]]၊ [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]တွင် [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ နေပြည်တော်တွင် [[ပျဉ်းမနားမြို့နယ်]]၊ [[မွန်ပြည်နယ်]]တွင် [[မော်လမြိုင်မြို့နယ်]]နှင့် [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]တွင် [[ပုသိမ်မြို့နယ်]]၊ ‌‌[[ဒေးဒရဲမြို့နယ်]] တို့တွင် ဆန္ဒထုတ်ဖော်ပွဲများပြုလုပ်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးတွင် ဆက်သွယ်ရေးခက်ခဲမှုများဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော်လည်း မြို့ရွာများအနှံအပြားတွင် နေ့စဉ်ဆန္ဒထုတ်ဖော်မှုများရှိခဲ့သည်။ မိုဘိုင်းဖုန်းအင်တာနတ်များ ဖြတ်တောက်ခဲ့သောကြောင့် ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်များ နှောင့်နှေးမှုများနှင့် သတင်းမရရှိမှု အခက်အခဲများရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-03-20|title=မတ် ၂၀ ရက်က အနည်းဆုံးမြို့ပေါင်း ၅၀ တွင် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြခဲ့|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/6184|access-date=2021-02-04|website=Myanmar NOW|language=my}}</ref> === ၂၀၂၀ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်ထောက်ခံမှု === ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှတဆင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံခဲ့ရသော လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များသည် အာဏာသိမ်းမှု၏ တရားဝင်မှုကို တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုခြင်း မရှိပါ။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]မှ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသူ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၇၀ ခန့်သည် ပြည်သူလူထု၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်ကို လိုက်နာရန်ကတိပြု၍ နေပြည်တော်တွင် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့ကြသည်။ <ref>[https://www.frontiermyanmar.net/en/nld-lawmakers-in-nay-pyi-taw-defy-military-take-oath-of-office/ NLD lawmakers in Nay Pyi Taw defy military, take oath of office | Frontier Myanmar<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၃၀၀ ဦးသည် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ယင်းကော်မတီသည် ပထမဦးဆုံး အွန်လိုင်းမှတစ်ဆင့်ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/amid-coup-myanmars-nld-lawmakers-form-committee-serve-legitimate-parliament.html Amid Coup, Myanmar's NLD Lawmakers Form Committee to Serve as Legitimate Parliament<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref><ref>https://apnews.com/article/myanmar-coup-politicians-a576dcd73070070877e8d567ec5e8a5c</ref> အာဏာသိမ်းအစိုးရ၏ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီတွင် ပါဝင်ရန် ကမ်းလှမ်းချက်များကို [[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]](SNLD)၊ [[လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]](DPNS)၊ [[ကရင်အမျိုးသားပါတီ]]နှင့် [[အရှိုချင်းအမျိုးသားပါတီ]]တို့က ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ငြင်းပယ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref name="autogenerated2">[https://elevenmyanmar.com/news/snld-dpns-reject-offer-to-participate-in-new-government SNLD, DPNS reject offer to participate in new government | Eleven Media Group Co., Ltd<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှုအပေါ် ကန့်ကွက်ရှုတ်ချကြောင်း၊ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများကို ထိခိုက်စေကြောင်းနှင့် နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲများပြုလုပ်ရန် တောင်းဆိုကြောင်း [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]] (KNPP)က ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် တောင်းဆိုလိုက်ကြောင်း ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |title=Karenni National Progressive Party urges NLD and Tatmadaw to negotiate {{!}} The Myanmar Times<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |url=https://www.mmtimes.com/news/karenni-national-progressive-party-urges-nld-and-tatmadaw-negotiate.html|access-date=13 February 2021 |archive-date=19 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210819063030/https://www.mmtimes.com/news/karenni-national-progressive-party-urges-nld-and-tatmadaw-negotiate.html}}</ref> === ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှု === ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုကို ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများက ဦးဆောင်၍ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။<ref>[https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/02/03/237569.html “ဖဲကြိုးနီ လှုပ်ရှားမှု”ကို ထောက်ခံကြောင်း ပြသခဲ့တဲ့ နီနီခင်ဇော်<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ဖဲကြိုးအနီရောင်သည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရခဲ့သော အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ အရောင်ဖြင့် တူညီသည်။ [[နီနီခင်ဇော်]]သည် ထင်ရှားသောအဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဆေးပညာဘွဲ့ရသူတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုကို ထောက်ခံကြောင်း သူမရဲ့ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာမှတစ်ဆင့် ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထို့နောက် မြန်မာနိုင်ငံတဝန်းရှိ ပြည်ထောင်စုအဆင့်ဝန်ကြီးဌာနမှအစပြု၍ နိုင်ငံဝန်ထမ်းအများစုသည် ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့ ပါဝင်လာခြင်းသည် အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရကို ဆန့်ကျင်ကြောင်း၊ ကန့်ကွက်ကြောင်းနှင့် အလိုမရှိကြောင်း ပြသခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ကြေးစင်တောင်ကြေးနီစီမံကိန်းမှ လုပ်သားများပါဝင်ခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် သာကေတစက်မှုဇုံရှိ အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းဝန်ထမ်းများ ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။ [[ကရင်ပြည်နယ်]] ဘားအံနည်းပညာ အထက်တန်းကျောင်းမှ ကျောင်းအုပ်ဆရာမ ဒေါက်တာဒေါ်ချိုယုမွန်ကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့မနက်ပိုင်းတွင် ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုလုပ်သောကြောင့် မြို့နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့က ဖမ်းဆီးလိုက်သည်။ ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုမှာ ပါဝင်ခဲ့တဲ့အတွက် မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးဇေထက်အောင်က သူ့ကို ပုဒ်မ ၅၀၅ ခဖြင့် တရားစွဲဆိုခဲ့ကြောင်း၊ အာမခံမပေးဘဲ ဘားအံအကျဉ်းထောင်ကို ခေါ်ဆောင်သွားကြောင်း သိရသည်။<ref>[https://www.rfa.org/burmese/news/university-headmistress-aressted-for-participating-anti-military-activities-02052021192149.html ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှု လုပ်ခဲ့လို့ ဘားအံနည်းပညာကျောင်းအုပ် အဖမ်းခံရ — မြန်မာဌာန<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများ၊ ပညာရေးဝန်ထမ်းများ၊ အင်ဂျင်နီယာများ၊ အထွေထွေဝန်ထမ်းများ၊ ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အစိုးရဝန်ထမ်းများ သည် ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်လာကြသည်။<ref>https://www.bbc.com/burmese/burma-55953458</ref> === လူမှုကွန်ရက် === မြန်မာဆယ်လီဘရစ်တီများဖြစ်ကြသော [[ပိုင်တံခွန်]]နှင့် [[ဒေါင်း (သရုပ်ဆောင်)|ဒေါင်း]]တို့သည် ပြည်သူတို့၏သပိတ်မှောက်မှုတို့ကို ထောက်ခံကြောင်း ပို့စ်များတင်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":6">{{cite web|date=3 February 2021|title=Here's who is standing up against Myanmar's coup {{!}} Coconuts Yangon|url=https://coconuts.co/yangon/news/heres-who-is-standing-up-against-myanmars-coup/|access-date=7 February 2021|publisher=Coconuts|archive-date=19 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819070043/https://coconuts.co/yangon/news/heres-who-is-standing-up-against-myanmars-coup/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=3 February 2021|title=Myanmar celebs and artists stand against the military coup|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-celebs-and-artists-stand-against-military-coup.html|access-date=7 February 2021|newspaper=The Myanmar Times|archive-date=14 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211114202939/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-celebs-and-artists-stand-against-military-coup.html|url-status=dead}}</ref> လူမှုကွန်ယက်တွင် ထင်ရှားသူများဖြစ်သော [[စိုင်းစိုင်းခမ်းလှိုင်]]နှင့် [[နေခြည်ဦး]]တို့သည် ဆန္ဒပြမှုများအပေါ် တစ်စုံတစ်ရာပြောဆိုခြင်းမရှိဘဲ ငြိမ်သက်နေခဲ့သည့်အတွက် အွန်လိုင်းထောက်ခံသူအရေအတွက်များ သိသိသာသာကျဆင်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=14 February 2021|title=Vitriol in cyberspace for celebrities who stayed silent |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/vitriol-in-cyberspace-for-celebrities-who-stayed-silent/|access-date=16 February 2021|publisher=Frontier Myanmar|archive-date=14 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210214130149/https://www.frontiermyanmar.net/en/vitriol-in-cyberspace-for-celebrities-who-stayed-silent/|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်တွင် [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဦးသန်းရွှေ]]၏သမက်ဖြစ်သူ နေစိုးမောင်သည် ဖေ့စ်ဘွတ်ပေါ်တွင် ဆန္ဒပြသူများကိုထောက်ခံကြောင်း ပို့စ်တင်ခဲ့သည်။<ref name=":9">{{cite web|title=Anti-coup mass protests take place in cities across Myanmar|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/anti-coup-mass-protests-take-place-in-cities-across-myanmar|access-date=7 February 2021|publisher=Myanmar NOW|archive-date=27 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211027061528/https://www.myanmar-now.org/en/news/anti-coup-mass-protests-take-place-in-cities-across-myanmar|url-status=live}}</ref> မြန်မာအင်တာနက်အသုံးပြုသူများသည် #SayNototheCoup၊ #RespectOurVotes၊ #HearTheVoiceofMyanmar၊ #SaveMyanmar၊ နှင့် #CivilDisobedience တို့ကိုရေးသားခဲ့ကြသည်။<ref name=":7"/><ref name=":6"/> အာဏာသိမ်းပိုက်ပြီး ၁ ရက်အကြာ "#SaveMyanmar" ကို ဖေ့စ်ဘွတ်အသုံးပြုသူပေါင်း ၃၂၅,၀၀၀ ကျော် ရေးသားခဲ့ကြသည်။<ref name=":3">{{cite web|date=2 February 2021|title=Coup sparks outcry on Myanmar social media as West ponders next step|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2021/02/02/asia-pacific/myanmar-coup-day-2/|access-date=7 February 2021|newspaper=The Japan Times|archive-date=19 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819070059/https://www.japantimes.co.jp/news/2021/02/02/asia-pacific/myanmar-coup-day-2/|url-status=live}}</ref> ဆိုရှယ်မီဒီယာအသုံးပြုသူများသည် မိမိတို့၏ပရိုဖိုင်ပုံများကို အနက်နှင့် အနီရောင်သို့ ပြောင်းလဲထားကြသည်။<ref name=":3"/> ထို့အပြင် [[မင်းအောင်လှိုင်]]၏ အရပ်အမြင့်ကိုလည်း ၄ ပေ ၈ လက်မဟု သရော်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|date=5 February 2021|title=Myanmar army chief mocked online for short stature in doctored photo|url=https://factcheck.afp.com/myanmar-army-chief-mocked-online-short-stature-doctored-photo|access-date=8 February 2021|publisher=Fact Check|archive-date=11 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210911160659/https://factcheck.afp.com/myanmar-army-chief-mocked-online-short-stature-doctored-photo|url-status=live}}</ref> ထို့အပြင် အွန်လိုင်းဆန္ဒပြသူများသည် အာရှတွင် ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုတစ်ခုအဖြစ် တွင်ကျယ်သော [[နို့လက်ဖက်ရည်မဟာမိတ်]]တွင်လည်း ပါဝင်ဆင်နွဲခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|date=4 February 2021|title=#MilkTeaAlliance has a new target brewing: Myanmar's military|url=https://www.scmp.com/week-asia/politics/article/3120526/asias-milkteaalliance-has-new-target-brewing-generals-behind|access-date=5 February 2021|newspaper=South China Morning Post|archive-date=23 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210223094651/https://www.scmp.com/week-asia/politics/article/3120526/asias-milkteaalliance-has-new-target-brewing-generals-behind|url-status=live}}</ref> === ကားပျက်လှုပ်ရှားမှုနှင့် အနှေးကားမောင်း လှုပ်ရှားမှု === ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှုပ်ထွေးသော လမ်းမများပေါ်တွင် ကားများထူးဆန်းစွာ ပျက်ကာ လမ်းပိတ်စေသည့် လှုပ်ရှားမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြကာ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့များ သွားလာခြင်းနှင့် အစိုးရဝန်ထမ်းများ အလုပ်တက်ရန် သွားရောက်ခြင်းတို့ကို အနှောက်အယှက်ဖြစ်စေခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=Protesters create gridlock in Yangon amid fears of violence|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/2/17/myanmar-un-warning-protests|access-date=18 February 2021|website=aljazeera.com|archive-date=18 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210218082425/https://www.aljazeera.com/news/2021/2/17/myanmar-un-warning-protests|url-status=live}}</ref><ref name=":38">{{cite web|title='Broken-down' cars bring Myanmar streets to standstill in coup protest|url=https://www.msn.com/en-gb/news/world/broken-down-cars-bring-myanmar-streets-to-standstill-in-coup-protest/ar-BB1dN2yl|access-date=18 February 2021|website=msn.com|archive-date=19 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210219002335/https://www.msn.com/en-gb/news/world/broken-down-cars-bring-myanmar-streets-to-standstill-in-coup-protest/ar-BB1dN2yl|url-status=live}}</ref> နောက်တစ်ရက်ဖြစ်သော ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈ ရက်နေ့တွင်လည်း လမ်းပိတ်စေရန်အတွက် ကားပျက်လှုပ်ရှားမှုနှင့် အတူ ကားများကို နှေးကွေးစွာ မောင်းနှင်ကြသည့် လှုပ်ရှားမှုကိုလည်း ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":38"/><ref>{{cite news|date=18 February 2021|title=Protesters out again in Myanmar, police use water cannon in capital|work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-idUSKBN2AI03Q|access-date=18 February 2021|archive-date=18 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210218062125/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-idUSKBN2AI03Q|url-status=live}}</ref> === အသံတိတ်သပိတ်များ === စစ်အာဏာသိမ်း တစ်နှစ်ပြည့်သည့် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာပြည်သူများက အသံတိတ်သပိတ်ကို ဆင်နွဲခဲ့ကြပြီး အပြင်မထွက်၊ ဈေးပိတ်၊ ဆိုင်ပိတ်ကာ အိမ်တွင်သာ နေခဲ့ကြရာ မြို့များရှိ လမ်းမများပေါ်တွင် လူသူကင်းမဲ့ကာ ခြောက်ကပ်နေခဲ့သည်။ စစ်အာဏာရှင်များက အသံတိတ်သပိတ်တွင် ပါဝင်သူများကို အကြမ်းဖက်မှုဥပဒေနှင့် တည်ဆဲဥပဒေများအရ အရေးယူမည်ဖြစ်ကြောင်း ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=A Year After Coup, Myanmar Is Mired in Conflict and Chaos |url=https://www.nytimes.com/2022/02/01/world/asia/myanmar-coup-anniversary-sanctions.html|date=1 February 2022 |work=NY Times |access-date=1 February 2022 |archive-date=1 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220201162544/https://www.nytimes.com/2022/02/01/world/asia/myanmar-coup-anniversary-sanctions.html|url-status=live }}</ref> လူမှုကွန်ယက်ပေါ်တွင် ထိုနေ့၌ ဆိုင်ပိတ်ကြောင်း ရေးသားကာ အသံတိတ်သပိတ်ပြုလုပ်သည့် ဆိုင်ပိုင်ရှင်များအား အရေးယူသင့်ကြောင်း တပ်မတော်ထောက်ခံသူ ဟန်ငြိမ်းဦးက သူ၏ တယ်လီဂရမ် ချန်နယ်တွင် ရေးသားဖော်ပြပြီးနောက် လူ ၂၀၀ ခန့် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar junta using social media to track its opponents |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/social-media-03032022175020.html|work=Radio Free Asia |date=3 March 2022 |language=en |access-date=16 March 2022 |archive-date=16 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220316201632/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/social-media-03032022175020.html|url-status=live }}</ref> အာဏာသိမ်း နှစ်နှစ်ပြည့်သည့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင်လည်း မနက် ၁ဝ နာရီမှ ညနေ ၃ နာရီအတွင်း အိမ်ပြင်မထွက်ဘဲ အသံတိတ်သပိတ်ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူစည်ကားစေရန် ပုဂံ၊ ညောင်ဦး၊ မကွေး၊ မန္တလေး၊ ပဲခူးမြို့များတွင် ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ဆိုင်ကယ်၊ ကားလိုင်စင်များ စစ်ဆေး ဖမ်းဆီးပြီး ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်နေ့ အသံတိတ်သပိတ်ပြုလုပ်မည့် အချိန်တွင် လာရောက်ရွေးခိုင်းခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အသံတိတ်သပိတ် မလုပ်နိုင်အောင် ကား၊ ဆိုင်ကယ် လိုင်စင်တွေ ဖမ်းဆီးနေ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/silent-strike-two-years-coup-01312023150433.html|access-date=၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> === ပန်းသပိတ် === စစ်ကောင်စီ၏ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့သူများအား ရည်စူး၍ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ပန်းဖြင့် ဂုဏ်ပြုသော ပန်းသပိတ်ကို ပြည်သူများက ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=ရန်ကုန်မှာ ပန်းသပိတ်ဆင်နွှဲ |url=https://burmese.voanews.com/a/5838331.html|access-date=၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၂ ဧပြီ ၂၀၂၁ |language=my}}</ref> ထို့အပြင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ မွေးနေ့အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့၊ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နှင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့များတွင် ပန်းပန်ခြင်း၊ ပန်းကိုင်ဆောင်ခြင်း စသည့် ပန်းသပိတ်ကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=နိုင်ငံတစ်ဝန်း ပန်းသပိတ်လုပ်လို့ ဖမ်းဆီးခံရသူ အမျိုးသမီး ( ၅၀)ခန့်ရှိပြီး၊ ၂ဦး အမှုဖွင့်ခံရ |url=https://www.bnionline.net/mm/news-100046|access-date=၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဧရာဝတီ၊ ရန်ကုန်၊ စစ်ကိုင်းနှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးများတွင် ပန်းပန်ခြင်း၊ ပန်းကိုင်ဆောင်၍ သွားလာနေသူများ၊ လူမှုကွန်ယက်တွင် ပန်းနှင့်ပတ်သက်၍ ရေးသားသူများအား စစ်ကောင်စီက ဖမ်းဆီးခဲ့ရာ လူပေါင်း ၁၃၀ ကျော် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မွေးနေ့ ပန်းသပိတ်လှုပ်ရှားမှု လူပေါင်း ၁၃၀ ကျော်ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/dassk-birthday-activists-arrested-06202023070640.html|access-date=၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |language=my}}</ref> == စစ်အစိုးရ၏ တန်ပြန်ရေးအစီအမံများ== === အင်တာနက်ဖြတ်တောက်မှု === [[၄ ဖေဖော်ဝါရီ|ဖေဖော်ဝါရီလ ၄]] ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်]]သည် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|ဖေ့စ်ဘွတ်လူမှုကွန်ရက်]]ကို "တိုင်းပြည်တည်ငြိမ်လို‌သောကြောင့်" ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်နေ့အထိပိတ်ပင်ရန် [[အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးသူ]]များကို အမိန့်ပေးခဲ့သည်။<ref name=":15">{{Cite news|last=Staff|first=Reuters|date=2021-02-03|title=Myanmar internet providers block Facebook services after government order|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-facebook-idUSKBN2A32ZE|access-date=2021-02-04}}</ref> [[မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း|MPT]] သည်လည်း [[Facebook Messenger|Facebook messenger]]၊ [[အင်စတာဂရမ်]] နှင့် [[WhatsApp]] တို့ကိုပိတ်ပင်ခဲ့သည်။ [[တယ်လီနော မြန်မာ|တယ်လီနော]]ကမူ ဖေ့စ်ဘွတ်ကိုသာ ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-03|title=Directive to block social media service|url=https://www.telenor.com/directive-to-block-social-media-service/|access-date=2021-02-04|website=Telenor Group|language=en|archive-date=5 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205103134/https://www.telenor.com/directive-to-block-social-media-service/}}</ref><ref name=":15" /> ဖေ့စ်ဘွတ်ကို ပြည်သူများ မလိုက်နာခြင်းလှုပ်ရှားမှု (Civil Disobedience Movement) ပြုလုပ်ရန်အတွက်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name=":15" /> ဖေ့စ်ဘွတ်အပိတ်ပင်ခံရသောအခါ အသုံးပြုသူများသည် [[တွစ်တာ]]သို့ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့ရာ #RespectOurVotes၊ #HearTheVoiceofMyanmar၊ #SaveMyanmar စသည်တို့ကိုရေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news|last=Potkin|first=Fanny|date=2021-02-05|title=After Facebook ban, thousands in Myanmar take to Twitter to plead #RespectOurVotes|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-twitter-idUSKBN2A5189|access-date=2021-02-06}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သည် တွစ်တာကိုပါ ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Myanmar’s new military government is now blocking Twitter and Instagram|url=https://social.techcrunch.com/2021/02/05/myanmar-military-government-is-now-blocking-twitter/|access-date=2021-02-06|website=TechCrunch|language=en-US}}{{Dead link|date=September 2023 }}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-02-05|title=Directive to block social media services Twitter and Instagram in Myanmar|url=https://www.telenor.com/directive-to-block-social-media-services-twitter-and-instagram-in-myanmar/|access-date=2021-02-06|website=Telenor Group|language=en|archive-date=5 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205103134/https://www.telenor.com/directive-to-block-social-media-services-twitter-and-instagram-in-myanmar/}}</ref> [[၆ ဖေဖော်ဝါရီ|ဖေဖော်ဝါရီလ ၆]] ရက်နေ့ နံနက်တွင် [[အင်တာနက်]]ဝန်ဆောင်မှုကို နိုင်ငံအဝှန်း ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=6 February 2021|title=Myanmar junta blocks internet access as coup protests expand|website=[[Associated Press]]|url=https://apnews.com/article/united-nations-myanmar-media-social-media-yangon-e7765d3459d386219ee1dca8ad1e089c|access-date=6 February 2021|agency=AP NEWS|archive-date=9 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109034953/https://apnews.com/article/united-nations-myanmar-media-social-media-yangon-e7765d3459d386219ee1dca8ad1e089c|url-status=live}}</ref> ထိုနေ့မှာပင် လူမှုကွန်ယက်ဝန်ဆောင်မှုများ ပြန်လည်ဖွင့်ပေးရန် ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်က တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news|date=6 February 2021|title=Facebook urges unblocking of Myanmar social media|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-facebook-idUSKBN2A60DE|access-date=7 February 2021|archive-date=19 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819063529/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-facebook-idUSKBN2A60DE|url-status=live}}</ref> ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်သည် မြန်မာအစိုးရ၏ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်ပေါ်ရှိ အကြောင်းအရာများအား ဖယ်ရှားနိုင်ရန် တောင်းဆိုမှုအခွင့်အရေးအား ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=12 February 2021|title=An Update on the Situation in Myanmar|url=https://about.fb.com/news/2021/02/an-update-on-myanmar/|access-date=18 February 2021|publisher=About Facebook|archive-date=17 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210217122159/https://about.fb.com/news/2021/02/an-update-on-myanmar/|url-status=live}}</ref><ref name=":37">{{cite web|last=Welle (www.dw.com)|first=Deutsche|title=Myanmar coup: Military hardens online censorship campaign {{!}} DW {{!}} 15 February 2021|url=https://www.dw.com/en/myanmar-coup-military-hardens-online-censorship-campaign/a-56574941|access-date=18 February 2021 |website=dw.com|archive-date=16 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210216102258/https://www.dw.com/en/myanmar-coup-military-hardens-online-censorship-campaign/a-56574941|url-status=live}}</ref> [[၇ ဖေဖော်ဝါရီ|ဖေဖော်ဝါရီလ ၇]] ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးသော်လည်း လူမှုကွန်ရက်များကို ပိတ်ပင်ထားဆဲဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|title=Internet access partially restored in Myanmar as protests grow against military coup|url=https://www.channelnewsasia.com/news/asia/internet-access-partially-restored-in-myanmar-as-protests-grow-14131802|access-date=7 February 2021|publisher=CNA|archive-date=14 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614233403/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/internet-access-partially-restored-in-myanmar-as-protests-grow-14131802|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့မှစ၍ မနက် ၁ နာရီမှ ၉ နာရီအထိ တစ်နိုင်ငံလုံး အင်တာနက် ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|last=Beech|first=Hannah|date=14 February 2021|title=Military Imposes Full Grip on Myanmar in Overnight Crackdown|newspaper=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/02/14/world/asia/myanmar-military-crackdown.html|access-date=15 February 2021|issn=0362-4331|archive-date=15 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215152313/https://www.nytimes.com/2021/02/14/world/asia/myanmar-military-crackdown.html|url-status=live}}</ref><ref name=":41">{{cite web|date=31 January 2021|title=Internet disrupted in Myanmar amid apparent military uprising|url=https://netblocks.org/reports/internet-disrupted-in-myanmar-amid-apparent-military-uprising-JBZrmlB6|access-date=15 February 2021|publisher=NetBlocks |archive-date=1 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201002842/https://netblocks.org/reports/internet-disrupted-in-myanmar-amid-apparent-military-uprising-JBZrmlB6|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်မှ ရှယ်ယာထည့်ထားသော [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ|မိုင်တဲလ်]]မှလွဲ၍ ကျန် အော်ပရေတာအများစုက [[ဝီကီပီးဒီးယား]]နှင့် အခြား ဝီကီ ဝက်ဆိုဒ်များကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref name=wikiblock>{{cite web|date=31 January 2021|title=Internet disrupted in Myanmar amid apparent military uprising |url=https://netblocks.org/reports/internet-disrupted-in-myanmar-amid-apparent-military-uprising-JBZrmlB6|access-date=25 February 2021|publisher=NetBlocks|archive-date=1 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201002842/https://netblocks.org/reports/internet-disrupted-in-myanmar-amid-apparent-military-uprising-JBZrmlB6|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်]]မြို့တစ်မြို့တည်း၌ ည ၁၂ နာရီမှ နေ့လယ် ၁၂ နာရီ အထိ အင်တာနက်ဖြတ်တောက်ခဲ့ပြီး ကျန်မြို့များအားလုံးမှာ ယခင်အတိုင်း မနက် ၁ နာရီမှ မနက် ၉ နာရီအထိသာဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။<ref name=":28">{{Cite web|date=19 April 2021|title=Myanmar junta now publishing lists of wanted journalists {{!}} Reporters without borders|url=https://rsf.org/en/news/myanmar-junta-now-publishing-lists-wanted-journalists|access-date=20 April 2021|website=RSF|language=en|archive-date=19 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210419130008/https://rsf.org/en/news/myanmar-junta-now-publishing-lists-wanted-journalists|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ ရက်နေ့မှ ၂၆ ရက်နေ့အထိ ဒေသအချို့တွင် အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုအား ပိတ်ပင်ထားခဲ့သည်။<ref name=":41"/> ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ကြိုးမဲ့ ဝိုင်ဖိုင်နည်းပညာ (Wireless broadband internet) ကို ရက်အကန့်အကတ်မရှိဖြတ်တောက်ရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=1 April 2021|title=Military Council command to cut out wireless broadband internet|url=https://www.facebook.com/ayeyarwaddytimes/posts/1853947131429946|url-status=live|access-date=1 April 2021|newspaper=Ayeyarwaddy Times|language=my|archive-date=23 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210523052130/https://www.facebook.com/login/?next=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fayeyarwaddytimes%2Fposts%2F1853947131429946}}</ref> စစ်အစိုးရ၏ အင်တာနက်နှင့် ပတ်သက်ပြီး နေ့စွဲအလိုက် စေခိုင်းမှုများကို [[တယ်လီနော မြန်မာ]] မှ ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=Directives from authorities in Myanmar - February 2021 |url=https://www.telenor.com/sustainability/responsible-business/human-rights/mitigate/human-rights-in-myanmar/directives-from-authorities-in-myanmar-february-2021/|website=Telenor Group |access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |language=en |archive-date=15 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210215082607/https://www.telenor.com/sustainability/responsible-business/human-rights/mitigate/human-rights-in-myanmar/directives-from-authorities-in-myanmar-february-2021/}}</ref> မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့ညမှ၍ နိုင်ငံတစ်ဝန်း မိုဘိုင်း အင်တာနက် ဖြတ်တောက်ထားခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့မှစ၍ ဝိုင်ဖိုင်နည်းပညာဖြင့် အင်တာနက်ဖြန့်ဝေပေးသည့် [[မြန်မာနက်]]၏ ဝန်ဆောင်မှုကိုလည်း ရက်အကန့်အသတ်မရှိ ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။ ===ဖမ်းဆီးမှုတရားစွဲခြင်းများ=== ၂၀၂၁ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင်အာဏာသိမ်းမှုနှင့် ပတ်သက်၍ လူပေါင်း ၁၅၂ ဦး ကိုထိန်းသိမ်းထားခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရသည် ထိန်းသိမ်းခံထားရသူများကို ရာဇဝတ်မှုဖြင့်တရားစွဲဆိုမှုစတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားသုံးဦးဖြစ်သော ဇူးဇူးဇန်၊ အောင်မျိုးကိုနှင့် ထူးခေါင်သော်အား [[မန္တလေးမြို့|မန္တလေး]]တွင်ဆန္ဒပြမှုများအတွက် ငြိမ်းချမ်းစွာစုဝေးခြင်းနှင့် ငြိမ်းချမ်းစွာစီတန်းလှည့်လည်ခြင်း ဥပဒေပုဒ်မ ၁၉ အရတရားစွဲဆိုခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ညီညွတ်သောတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးမောင်ကြီးအား [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[ဘားအံမြို့|ဖားအံမြို့နယ်]]တွင် ဆန္ဒပြမှုအတွက် ပြစ်မှုဆိုင်ရာပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) အရဖမ်းဆီးခြင်း၊ တရားစွဲဆိုခြင်းနှင့် ထောင်ဒဏ်နှစ်နှစ်ချမှတ်ခြင်းခံရသည်။ ကရင်ပြည်နယ် ဘားအံနည်းပညာ အထက်တန်းကျောင်းမှ ကျောင်းအုပ်ဆရာမ [[ဒေါက်တာဒေါ်ချိုယုမွန်]]ကို "အနီရောင်ဖဲကြိုး" လှုပ်ရှားမှုတွင်ပါဝင်မှုအတွက်ပြစ်မှုဆိုင်ရာပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) အရအဖမ်းခံရပြီးစွဲချက်တင်ခံခဲ့ရသည်။ [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] ခေါင်းဆောင် ဦးဝင်းထိန်အား ပုန်ကန်မှုအတွက်ပုဒ်မ ၁၂၄ (က)အရတရားစွဲဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |url=https://aappb.org/2021/02/statement-on-recent-detainees-in-relation-to-the-military-coup-news-updated-on-5-feb-2021/ |title=AAPP {{!}} Assistance Association for Political Prisoners<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |access-date=11 February 2021 |archive-date=9 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211109030251/https://aappb.org/2021/02/statement-on-recent-detainees-in-relation-to-the-military-coup-news-updated-on-5-feb-2021/ |url-status=dead }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ဦးဆောင်သောအရပ်ဘက်အစိုးရ၏ ဩစတြေးလျစီးပွားရေးပေါ်လစီအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်နှင့် Macquarie တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခ ရှော(န်) တားနဲလ် (Sean Turnell) ကိုဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-australian-adviser-aung-san-suu-kyi-detained-14126558|access-date=11 February 2021 |archive-date=6 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206110939/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-australian-adviser-aung-san-suu-kyi-detained-14126558}}</ref>အာဏာသိမ်းမှုနှင့်စပ်လျဉ်းသော ပထမဆုံးဖမ်းဆီးခံရသည့် နိုင်ငံခြားသား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်တွင်အာဏာပိုင်များက ကရင်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် [[နန်းခင်ထွေးမြင့်]]နှင့် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] ဝန်ကြီးချုပ် [[မြင့်နိုင်|ဒေါက်တာမြင့်နိုင်]]ကိုပြန်လည်ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmars-military-re-arrests-two-chief-ministers.html Myanmar’s Military Re-Arrests Two Chief Ministers<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> နန်းခင်ထွေးမြင့်သည် စစ်သားများနှင့်ပြည်သူလူထုအကြား စည်းလုံးညီညွတ်မှုရှိရန် တိုက်တွန်းသည့် အွန်လိုင်း မှတ်ချက်များကို အစိုးရမှ အခွန်နှင့် ပြည်နယ်ရန်ပုံငွေများမှ ထောက်ပံ့ခဲ့သည်ဟုပြောကြားခဲ့ပြီး ဒေါက်တာမြင့်နိုင်က လူထုအားဆန္ဒပြမှုများ ဆက်လက်ပြုလုပ်ရန် လူထုအား မိန့်ခွန်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် မြို့တော်ဝန်[[ရဲလွင်]] အပါအဝင် အနည်းဆုံးဆန္ဒပြသူ ၁၀၀ ကို မန္တလေးတွင်ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Protest crackdown begins in Myanmar, over 100 nabbed in Mandalay {{!}} The Myanmar Times<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |url=https://www.mmtimes.com/news/protest-crackdown-begins-myanmar-over-100-nabbed-mandalay.html|accessdate=11 February 2021 |archivedate=9 November 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211109190256/https://www.mmtimes.com/news/protest-crackdown-begins-myanmar-over-100-nabbed-mandalay.html}}</ref> [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[တောင်ကုတ်မြို့]]တွင် ဖေဖော်ဝါရီလ၂၈ ရက်တွင် ရခိုင် ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်ပါတီမှ ဦးကျော်ကျော်လင်းသည် “စစ်အာဏာရှင်စနစ် တိုက်ဖျက်ရေး” ဗီနိုင်းကိုင်ဆောင်၍ ဆန္ဒဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ တောင်ကုတ်မြို့ မြို့မဘောလုံကွင်းအနီးတွင် အာဏာပိုင် အဖွဲ့မှ ဦးကျော်ကျော်လင်းနှင့် မြို့ခံ ကိုသားကြီးတို့ကို ဖမ်းဆီးမှု ခံခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite web|date=2021-02-28|title=တောင်ကုတ် ALD ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင် ၁ ဦးနှင့် မြို့ခံ ၁ ဦး ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/02/28/238710.html|access-date=2021-02-28|website=ဧရာဝတီ|language=my}}</ref> စစ်ကောင်စီ အနုပညာရှင်များနှင့် သပိတ်ခေါင်းဆောင်များအား မတရားဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ မြန်မာ့အသံနှင့် မြဝတီတို့မှ ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့်တရားဆွဲဆိုသော ဝရမ်းစာရင်းကိုလည်း နေ့စဉ်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။<!-- cases between 28th Feb and 15th April. citations will be added later. --> ဧပြီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် မုံရွာလူထုသပိတ်ခေါင်းဆောင် ဦး[[ဝေမိုးနိုင်(မုံရွာ)|ဝေမိုးနိုင်]]၊ အဆိုတော် ပိုပို၊ သရုပ်ဆောင် [[ဇင်ဝိုင်း]]တို့ကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ === ပြိုင်ဘက်နိုင်ငံရေးပါတီများပါဝင်မှု=== တပ်မတော်သည် အာဏာသိမ်းမှုအပြီး ပြိုင်ဘက်နိုင်ငံရေးပါတီများကို ကမ်းလှမ်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး <ref name="autogenerated2" />ဖေဖော်ဝါရီ ၂ရက် ၂၀၂၁ တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်များထဲတွင် ဖဒိုမန်းငြိမ်းမောင် (KNU အဖွဲ့ဝင်ဟောင်း)၊ ဦးသိန်းညွန့်နှင့် ဦးခင်မောင်ဆွေ (NLD ၏ ခွဲထွက်ပါတီဖြစ်သော NDF ပါတီ ပူးတွဲတည်ထောင်သူများ) စသော အရပ်သားနိုင်ငံရေးသမားများစွာပါဝင်သည်။<ref>{{cite web|title=မန်းငြိမ်းမောင်၊ ဦးသိန်းညွန့်နဲ့ ဦးခင်မောင်ဆွေတို့ကို တပ်မတော်နေရာပေး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-coup-myanmar-new-government-02022021114403.html|access-date=2 February 2021|publisher=Radio Free Asia|language=my}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၃ ရက် ၂၀၂၁ တွင် ဒေါ်အေးနုစိန် (ဒုဥက္ကဋ္ဌ [[ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ]]) အပါအဝင် အရပ်သားနိုင်ငံရေးသမား ၅ ဦးထပ်မံပါဝင်လာခဲ့သည်။<ref name=":14">{{cite web|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ( ၁၄ / ၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၇ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်|url=http://www.dsinfo.org/node/973|access-date=4 February 2021|publisher=Tatmadaw Information Team|language=my|accessdate=8 February 2021|archivedate=7 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210307110636/http://www.dsinfo.org/node/973}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၆ ရက် တွင် ကောင်စီသို့ပါဝင်ရန် တပ်မတော်၏ကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံသည်ဟု [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]]က ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီမှာ ပါဝင်ဖို့ စစ်အစိုးရကမ်းလှမ်းချက် မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ လက်ခံ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/mup-accept-coup-council-02062021134515.html|access-date=2021-02-07|website=Radio Free Asia|language=en}}</ref> === စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့် စည်းကြပ်ခြင်း === ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ညမထွက်ရ အမိန့် ပုဒ်မ ၁၄၄ ကိုထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထို ထုတ်ပြန်ချက်တွင် လူ ၅ ဦးထက် ပိုမစုရ၊ ဆန္ဒမပြရ ဟု ပါဝင်သည်။ ===လုံခြုံရေးအင်အား အဆမတန်သုံးခြင်း=== ၂၀၂၁ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် [[နေပြည်တော်မြို့]]၊ သပြေကုန်းအဝိုင်းဆန္ဒပြပွဲကို ရဲတပ်ဖွဲ့က ပစ်ခတ်နှိမ်နင်းသည့်အတွက် ငါးယောက်ထက်မနည်း ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး ယင်းတို့အနက် လူငယ် အမျိုးသားတစ်ဦးနှင့် လူငယ် အမျိုးသမီးတစ်ဦး ဒဏ်ရာ ပြင်းထန်သောကြောင့် နေပြည်တော် ကုတင် ၁၀၀၀ ဆေးရုံတွင် အသက်လု ကုသ နေသည်။ ဒဏ်ရာရထားသည့် အမျိုးသားသည် ၂၃ နှစ်အရွယ် ကိုဆိုဝေ ဖြစ်ပြီး၊ အမျိုးသမီးသည် အသက် ၂၀ အရွယ် [[မမြသွဲ့သွဲ့ခိုင်]]တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကိုဆိုဝေမှာ သေနတ်ဒဏ်ရာကြောင့် ရင်ဘတ်ကို ထုတ်ချင်းပေါက် ပွင့်ထွက်သွားသည်။ မမြသွဲ့သွဲ့ခိုင်က ခေါင်းမှာကျည်ဆန်ထိမှန်ပြီး သေဆုံးလုနီးပါး (brain death) ဖြစ်နေကာ အထူးကြပ်မတ်ကုသဆောင်တွင် ကုသမှုခံယူနေရသည်။<ref>[https://www.rfa.org/burmese/news/police-shoot-protesters-two-serious-wound-in-naypyitaw-02092021065128.html နေပြည်တော်ဆန္ဒပြပွဲ ရဲကပစ်ခတ်လို့ လူငယ်နှစ်ယောက် အသက်အန္တရာယ်စိုးရိမ်ရ — မြန်မာဌာန<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့ ([[ပြည်ထောင်စုနေ့]]) တွင် [[မော်လမြိုင်မြို့]]၌ ရဲများသည် သေနတ်များပစ်ခတ်ခြင်းဖြင့် ဆန္ဒပြသူများကိုလူစုခွဲစေခဲ့သည်။<ref name="autogenerated1" /> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် [[မြစ်ကြီးနားမြို့]] လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးရုံကို စစ်တပ်နဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့တို့မှ ဝင်စီးထားသည်ဟု သတင်းရ၍ သွားရောက်ဝန်းရံ ဆန္ဒပြသူ ပြည်သူလူထုကိုလည်း သေနတ်၊ မျက်ရည်ယိုဗုံးများဖြင့် ပစ်ခတ်လူစုခွဲခဲ့ရာ ဒဏ်ရာရသူများလည်းရှိခဲ့သည့်အပြင် သတင်းထောက် ၅ ဦးကိုလည်းဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=မြစ်ကြီးနားမြို့ မန်ခိန်ရပ်ကွက်ရှိ ဘူးဂါးမလိလျှပ်စစ်ဓာတ်အားခွဲရုံတွင် တပ်မတော်သားများ ဝင်ရောက် နေရာယူမှုအပေါ် ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြရာမှ လူစုလူဝေးဖြစ်ပြီး လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ဖြိုခွင်းခဲ့ |url=https://news-eleven.com/article/204689|website=Eleven Media Group Co., Ltd |access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |language=my}}</ref> သို့သော် ဖမ်းဆီးခံသတင်းထောက်များကို ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀ ၌ မန္တလေးမြို့၊မဟာ‌အောင်မြေ မြို့နယ်၊သံလျက်‌မှော် အ‌နောက်စိန်ပန်းရပ်ကွက်၊မြို့ပတ်ကန်းနားလမ်းဆန္ဒပြမှုဖြစ်စဉ်တွင် ရဲနှင့်တပ်တို့၏ ပြင်းထန်သည့်ဖြိုခွင်းမှုများကြောင့် ဆန္ဒပြသူနှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး အနည်းဆုံး လူနှစ်ဆယ့်ငါးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြသည်။ ထိုဆန္ဒပြပြည်သူများသည် အစိုးရသင်္ဘောကျင်းမှ နိုင်ငံသားအာဏာဖီဆန်ခြင်းလှုပ်ရှားမှု (ရုံးမတက်ခြင်း) ကို လုပ်ဆောင်နေသော ဝန်ထမ်းများကို လာရောက်စောင့်ကြပ်ကာကွယ်ပေးသော ဒေသခံများဖြစ်ကြကာ ရဲများက အဆိုပါဝန်ထမ်းများကို အတင်းဖိအားပေးရုံးတက်ခိုင်းခြင်းမှ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့ရသည်။ လူအများကို ပြင်းပြင်းထန်ထန်ရိုက်နှက်ခဲ့ကြသည့်အပြင် ရဲနှင့်တပ်မှဖြိုခွင်းသူများသည် အများပြည်သူများကို လေးခွ၊ ကျောက်ခဲများဖြင့်ပစ်ခြင်း၊ သေနတ်များဖြင့်ပစ်ခတ်ခြင်း၊ ရေအားဖြင့် လူစုခွဲခြင်းများရှိပြီး ဖမ်းဆီးမှုများစွာလည်း ရှိခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-20|title=Two Civilians Killed by Myanmar Security Forces in Mandalay|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/two-civilians-killed-myanmar-security-forces-mandalay.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210220233737/https://www.irrawaddy.com/news/burma/two-civilians-killed-myanmar-security-forces-mandalay.html|archive-date=20 February 2021|access-date=2021-02-20|website=The Irrawaddy|language=en-US}}</ref><ref name="frontiermyanmar.net" /><ref>{{Cite news|date=20 February 2021|title=2 Myanmar protesters killed by police fire, reports say|work=[[Associated Press]]|url=https://apnews.com/article/police-yangon-myanmar-e3a1aa40effe40cd7e5a6249d86af1a8|url-status=live|access-date=20 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210220090002/https://apnews.com/article/police-yangon-myanmar-e3a1aa40effe40cd7e5a6249d86af1a8|archive-date=20 February 2021}}</ref> နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းမှ အဆိုပါဖြစ်ပျက်မှုကို တုံ့ပြန်ပြစ်တင်မှုများရှိသော်လည်း စစ်ကောင်စီ၏ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ရက်နေ့က သတင်းထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဆန္ဒပြသူများသည် အထူးသဖြင့် စိတ်ခံစားချက်ပြင်းထန်သော ဆယ်ကျော်နဲ့လူငယ်များကို အသက်ဆုံးရှုံးမှုဖြစ်နိုင်သော ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှု လမ်းကြောင်းပေါ် ရောက်စေရန် လှုံ့ဆော်နေသည်ဆိုပြီးပြောဆိုကာ ယင်းကြေညာချက်တွင် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အနိမ့်ဆုံးအဆင့်၊ အနည်းဆုံးအင်အားဖြင့် ဆောင်ရွက်နေသည်<ref>{{cite news|title= သတင်းထုတ်ပြန်ချက်|url=|work=မြန်မာ့အလင်း |page=၁-၃ |date=၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref>ဟူ၍လည်း ပကတိအခြေအနေနှင့် ပြောင်းပြန်ဖြစ်သော ပြောဆိုမှုများကို ဖော်ပြကြေညာထားသည်။<ref>{{cite news |title=ရဲတပ်ဖွဲ့ရဲ့ ဆောင်ရွက်ချက်အပေါ် မေးခွန်းထုတ်မှုတွေရှိ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/burma-56140135/page/2|work=ဘီဘီစီ (မြန်မာပိုင်း) |date=၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |quote="ဒါပေမဲ့ လက်ရှိလူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာ တွေမှာသာမက ... လုံခြုံရေးအဖွဲ့ဝင်တွေရဲ့ ပြည်သူတွေအပေါ် အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဝေဖန်မှုမြင့်တက်နေပါတယ်။" |accessdate=27 February 2021 |archivedate=9 November 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211109031754/https://www.bbc.com/burmese/live/burma-56140135/page/2}}</ref><ref>{{cite news |title=မန္တလေးဘူတာကြီးတွင် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက လုမှုကူညီရေးအသင်းကိုပစ်ခတ်မှု မေးခွန်းထုတ်စရာ |url=https://myanmar.mmtimes.com/news/151477.html|work=Myanmar Times |date=၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |accessdate=27 February 2021 |archivedate=21 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210221165400/https://myanmar.mmtimes.com/news/151477.html}}</ref><ref>{{cite web|last1=Ratcliffe|first1=Rebecca|date=22 February 2021|title=Myanmar junta warns of lethal force as crowds gather for 'five twos revolution'|url=https://www.theguardian.com/world/2021/feb/22/myanmar-junta-warns-of-lethal-force-as-protesters-gather-for-five-twos-revolution|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210222050501/https://www.theguardian.com/world/2021/feb/22/myanmar-junta-warns-of-lethal-force-as-protesters-gather-for-five-twos-revolution|archive-date=22 February 2021|access-date=22 February 2021|website=the Guardian|language=en}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ တွင် သတင်းများကတင်ပြသည်မှာ တာမွေမြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီမှခန့်အပ်သော အုပ်ချုပ်ရေးမှူးကို အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒပြသူများကို စစ်တပ်နှင့် ရဲများသည် သေနတ်များပစ်ခြင်း၊ မျက်ရည်ယိုဗုံးများသုံးခြင်းများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news|title= တာမွေမှာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအသစ် ဆန္ဒပြသူတွေကို ဖမ်းဆီးထား |url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-arrested-nearly-50-civilians-in-tamwe-yesterday-02262021060141.html|work=RFA |date=၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> ဖော်ဝါရီလ ၂၇ ၌ မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့ကြီးများဖြစ်သော ရန်ကုန်၊ မန္တလေးနှင့် မုံရွာစသည်တို့တွင် ဆန္ဒပြသူများကို ရဲတပ်ဖွဲ့က အင်အားသုံး အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းခဲ့သောကြောင့် များပြားစွာ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အဖွဲ့က သေနတ်ဖြင့်ပစ်ခတ်ခြင်း၊ မျက်ရည်ယိုဗုံးများ အသုံးပြုခြင်းအပြင် ဖြိုခွင်းမှုအတွင်း သတင်းထောက်များ အပါအဝင် ရာနှင့်ချီသောဖမ်းဆီးမှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ဤမျှပင်မကသေးဘဲ တပ်နှင့်ရဲဘက်က အရပ်ဝတ်အသွင် ဝတ်ဆင်ထားသူများသည် ဆန္ဒပြနေသော အမျိုးသမီးများကို ကိုယ်ထိလက်ရောက် ပါးရိုက်ခြင်း၊ ကန်ကြောက်ခြင်း၊ အကြမ်းဖက် ဖမ်းဆီးခြင်းများလည်း ရှိခဲ့ကြသည်။ မန္တလေးမြို့တွင်လည်း စစ်တပ်နဲ့ရဲများသည် လမ်းတစ်လျှောက်၌ ဖုန်းကင်မရာနဲ့ မှတ်တမ်းရိုက်နေသူများ၊ ကား၊ ဆိုင်ကယ်တွေ ဟွန်းတီးသူများကို သေနတ်၊ လေးခွများဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ပြီး အယောက် (၁၀၀) ကျော်ကို ဖမ်းဆီးခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news|title= ရန်ကုန်နဲ့မန္တလေး အပါအဝင် တစ်ပြည်လုံးမှာ ဆန္ဒပြသူတွေ အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/myanmar-military-crackdown-protesters-02272021051940.html|work=RFA |date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> ရန်ကုန်မြို့ မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ်၌ ဆန္ဒပြပြည်သူများအား ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက် ကူညီပေးနေသော "မွန်မြတ်စိတ်ထား လူမှုကူညီရေးအသင်း"နှင့်"ဒဂုံတက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများအရေးပေါ်ကူညီရေးအသင်း" ယာဉ်များပေါ်က ကျန်းမာရေးစေတနာ့ဝန်ထမ်းများကို မတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်နဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့က အကြမ်းဖက်ရိုက်နှက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုစေတနာ့ဝန်ထမ်းများကို သေနတ်ဒင်များ၊ နံပါတ်တုတ်များဖြင့် ရိုက်နှက်၍ ခြေထောက်များဖြင့် ကန်ကြောက်ခဲ့ကြကာ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားရုံသာမက လူမှုကူညီရေးအသင်းယာဉ်များကိုလည်း ဖျက်ဆီးခဲ့ကြသည်။<ref>[https://www.rfa.org/burmese/multimedia/north-oakkla-coup-protest-attack-03032021033928.html ကျန်းမာရေး စေတနာ့ဝန်ထမ်းတွေ အကြမ်းဖက် ရိုက်နှက်ဖမ်းဆီးခံရ]</ref> မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းအချိန်တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့အစည်းသည် [[အောင်မြေသာဇံမြို့နယ်]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]မှ အရပ်သားများကို ခဲကြည်အစစ်များဖြင့်ပစ်ခတ်ခြင်း၊ အရပ်သားပြည်သူများထံမှ သိမ်းဆည်းထားသည့် ဇိမ်ခံကားများဖြင့် လိုက်လံတိုက်ခိုက်ခြင်းတို့ကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၅ ဦးခန့် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ၈၂ လမ်းတွင် ဆန္ဒထုတ်ဖော်သော ပြည်သူများကို ကားဖြင့်တိုက်၍ ဖြိုခွင်းရာတွင် ဒဏ်ရာရရှိသူ ၂ ဦးရှိပြီး လူ ၇ ဦး ထက်မနည်း ဖမ်းဆီးခံရကာ ပြည်သူများ၏ ဆိုင်ကယ်များကို သိမ်းဆည်းယူဆောင်သွားခဲ့သည်။ ဖမ်းဆီးခံရသူများတွင် တိုင်းရင်းဆေးဆရာမတစ်ဦးနှင့် ကိုထက်ဖြိုးဝေအောင်တို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite news|title= သိမ်းဆည်းထားသည့် အရပ်သားပိုင်ကားများဖြင့် စစ်တပ်က လိုက်လံတိုက်ခိုက် |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/6179|work=Myanmar NOW |date=၂၀ မတ်လ ၂၀၂၁ |access-date=၂၀ မတ်လ ၂၀၂၁}}</ref> [[၂၉ မတ်|မတ်လ ၂၉ ရက်]] [[ဒဂုံမြို့သစ်တောင်ပိုင်းမြို့နယ်]] ၅၆ ရပ်ကွက်၊ [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]တွင် ဆန္ဒပြလူငယ်များ၏ သဲအိတ်များဖြင့် ခံတပ်ပြုလုပ်ထားသောနေရာတွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့အစည်းမှ လူ့အသက်အား အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သော ကျည်ဆန်အစစ်များဖြင့် ပစ်ခက်ခဲ့သည့်အပြင်၊ လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခက်ဖြိုခွင်းခဲ့သည်။ [[၂၉ မတ်|မတ်လ ၂၉ ရက်]] [[ဒဂုံမြို့သစ်တောင်ပိုင်းမြို့နယ်]] ၅၆ ရပ်ကွက်တွင် ကိုခင်လှိုင်(ခ)ဝေစိုးသူ (၂၇ နှစ်)၊ ကိုသက်နိုင်ထွန်း (၄၁ နှစ်)၊ ကိုနေလင်းစော (၃၇ နှစ်)၊ ကိုမျိုးကိုကိုဦး (၂၇ နှစ်)၊ ကိုကိုလွင် (၂၆ နှစ်)၊ ကိုသိန်းအောင် (၂၈ နှစ်)၊ ကိုအောင်မျိုးသန့် (၂၈ နှစ်)၊ ကိုအောင်သူ (၂၇ နှစ်)၊ ကိုဝင်းထွဋ်အောင် (၁၉ နှစ်)၊ ကိုစန်းတင့်နိုင် (၂၇ နှစ်)၊ ဖိုးလပြည့် (၂၃ နှစ်)၊ ဦးကုလား (၄၀ နှစ်)၊ ကိုကျော်သန်း (၁၉ နှစ်)၊ ကိုသားချော (၂၀ နှစ်)၊ ကိုဝင်းဦး (ပိုင်ရှင်မဲ့အလောင်း)၊ ကိုဝေဖြိုးသူ (အသက်မသိသေး)၊ ကိုမောင်ဦး (အသက်မသိသေး)တို့ ကျဆုံးမှုနှင့်အတူ ဒဏ်ရာရရှိမှုများရှိခဲ့ပြီး အတည်မပြုနိုင်သော ကျဆုံးမှုများလည်းရှိခဲ့သည်။ <ref>{{cite news|title= အာဏာရှင်ကို သေနတ်သံကြားမှ အံတုခြင်း |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/6352|work= Myanmar NOW |date=၂၀ မတ်လ ၂၀၂၁ |access-date=၂၉ မတ်လ ၂၀၂၁ }}</ref> === အများပြည်သူပိုင် အဆောက်အဦးများ၌ တပ်စွဲခြင်း === အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီဟာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့မှစတင်၍ အများပြည်သူပိုင် ဆေးရုံများ၊ တက္ကသိုလ်များ၊ အခြေခံပညာကျောင်းများနှင့် ဘုန်ကြီးကျောင်းများ၌ တပ်စွဲလာခဲ့သည်။ ထိုသို့ တပ်စွဲမှုအတွင်း ပြည်သူများကန့်ကွက်သဖြင့် အချေအတင်ဖြစ်ပွားပြီး သေဆုံးခဲ့သူများလည်းရှိခဲ့သည်။<!-- Src နှင့်ထပ်ဖြည့်ပါမည် --> === စစ်တပ်ထောက်ခံသူများ === အာဏာသိမ်းမှု မဖြစ်ပွားမီအချိန်က ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို ပျက်ပြားစေရန် ရည်ရွယ်သော စစ်တပ်ထောက်ခံသူများ၏ ဆန္ဒပြမှုများလည်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref name=":25">{{Cite web|title=Pro-military protesters hurl bricks at police car while rallying against the Union Election Commission|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/pro-military-protesters-hurl-bricks-at-police-car-while-rallying-against-the-union-election|access-date=8 February 2021|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာ ၃၀ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်ထောက်ခံသူနှင့် အမျိုးသားရေးလှုပ်ရှားသူ ၄၀၀ ခန့်သည် ကိုဗစ်-၁၉ လမ်းညွှန်ချက်များကို ချိုးဖောက်ကာ ရန်ကုန်မြို့တော်ခန်းမရှေ့တွင် စုဝေးကာ ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=Hundreds attend pro-military protest in defiance of Covid-19 restrictions|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/hundreds-attend-pro-military-protest-in-defiance-of-covid-19-restrictions|access-date=8 February 2021|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ပျော်ဘွယ်မြို့တွင် ဆန္ဒပြသူ ထောင်ချီစုဝေးခဲ့ကြကာ တပ်မတော်အလံများ ဝှေ့ယမ်းကာ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များ အငြင်းပွားစေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=Over a thousand protesters defy ban on large gatherings, army-related slogans at Mandalay rally|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/over-a-thousand-protesters-defy-ban-on-large-gatherings-army-related-slogans-at-mandalay-rally|access-date=8 February 2021|website=Myanmar NOW}}</ref> အာဏာသိမ်းပြီး နောက်တစ်ရက်ဖြစ်သော ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်ထောက်ခံသူများနှင့် အမျိုးသားရေးလှုပ်ရှားသူများက ရန်ကုန်မြို့တွင် စုဝေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news|date=2 February 2021|title=Myanmar Army Rallies Supporters, Bans Flights Through April|language=en|work=Bloomberg.com|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-02-02/myanmar-army-rallies-supporters-bans-flights-through-april|access-date=8 February 2021}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်ထောက်ခံသူက ဆူးလေဘုရားတွင် စုဝေးခဲ့ကြသည်။<ref name="frontiermyanmar.net" /> ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်နေ့တွင် စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြပွဲတစ်ခုသို့ စစ်တပ်ထောက်ခံသူအချို့က အမှတ်အသားမပါသော ကား ၁၅ စီးဖြင့် ရောက်ရှိလာကာ ရန်ရှာခဲ့ကြသည်။<ref name="vehicle">{{Cite web |title=Pro-military groups tried to disrupt anti-coup protests |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/pro-military-groups-tried-to-disrupt-anti-coup-protests |access-date=10 February 2021 |website=Myanmar NOW }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် မျိုးချစ်သံဃာငယ်များ သမဂ္ဂမှ အဖွဲ့ဝင်ရဟန်းအချို့က ကားပျက်လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်နေသော ကားများကို ဖျက်ဆီးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/one-injured-as-monks-smash-windows-of-cars-blocking-road-for-civil-disobedience-campaign|title=One injured as monks smash windows of cars blocking road for civil disobedience campaign |access-date=11 June 2021 |archive-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611205322/https://www.myanmar-now.org/en/news/one-injured-as-monks-smash-windows-of-cars-blocking-road-for-civil-disobedience-campaign|url-status=live }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်ထောက်ခံသူများက ရန်ကုန်မြို့လယ်သို့ ချီဆက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြပြီး<ref name="aapp25">{{cite web|date=25 February 2021|title=25 Feb 2021 Daily Briefing in Relation to the Military Coup|url=https://aappb.org/?p=13259|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225230425/https://aappb.org/?p=13259|archive-date=25 February 2021|access-date=26 February 2021|website=Assistance Association for Political Prisoners}}</ref><ref>{{Cite web|last=reporters|first=Associated Press|date=25 February 2021|title=Pro-military marchers attack anti-coup protesters in Myanmar|url=https://www.irishexaminer.com/world/arid-40233239.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210228153533/https://www.irishexaminer.com/world/arid-40233239.html|archive-date=28 February 2021|access-date=8 March 2021|website=Irish Examiner|language=en}}</ref> ဘေးရှိ ပြည်သူများနှင့် စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်သူများကို ဓားများ၊ တုတ်များ၊ ဂျင်ဂလိများဖြင့် တိုက်ခိုက်ရန်ရှာခဲ့သောကြောင့် လူလေးဦး ဒဏ်ရာပြင်းထန်စွာ ရရှိခဲ့ပြီး လူရှစ်ဦးမှာ ဒဏ်ရာအချို့ ရရှိခဲ့သည်။<ref name=":39" /><ref name=":40"/><ref name="aapp25" /> ===တပ်မတော်ဘက်လိုက် တန်ပြန်ဆန္ဒပြပွဲများ=== အာဏာသိမ်းပိုက်ပြီးအချိန်တွင် တပ်မတော်ထောက်ခံသူများသည် ထောက်ခံပွဲများပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":25"/> Women's Peace Network မှ ဝေဝေနုသည် ဆန္ဒပြပွဲများတွင် တပ်မတော်ထောက်ခံသူများက ဝင်ရောက်စွက်ဖက်နိုင်ကြောင်းသတိပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|last=Kirby|first=Jen|date=2021-02-08|title=Tens of thousands rise up against the coup in Myanmar|url=https://www.vox.com/2021/2/8/22272367/myanmar-protests-coup-democracy|access-date=2021-02-08|website=Vox|language=en}}</ref> ဒီဇင်ဘာ ၃၀ ရက်နေ့တွင် တပ်မ‌တော်ထောက်ခံသူ​နေ့စားအ‌ယောက် ၄၀၀ ခန့် သည် [[ရန်ကုန်မြို့တော်ခန်းမ]]ရှေ့၌ ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=Hundreds attend pro-military protest in defiance of Covid-19 restrictions|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/hundreds-attend-pro-military-protest-in-defiance-of-covid-19-restrictions|access-date=2021-02-08|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်တွင်လည်း [[ပျော်ဘွယ်မြို့|မန္တလေးတိုင်း‌၊ ပျော်ဘွယ်မြို့]]၌ အယောက် ၁၀၀၀ ခန့် သည် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=Over a thousand protesters defy ban on large gatherings, army-related slogans at Mandalay rally|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/over-a-thousand-protesters-defy-ban-on-large-gatherings-army-related-slogans-at-mandalay-rally|access-date=2021-02-08|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> ဇန်နဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်ထောက်ခံသူများသည် ရဲကားတစ်စီးကို အုတ်ခဲဖြင့်ပစ်ခဲ့သော်လည်း တစ်ဦးမျှ ဖမ်းဆီးခံရခြင်းမရှိပေ။<ref name=":25" /> ဇန်နဝါရီ ၃၀ ရက်နေ့တွင် တပ်ထောက်ခံသူအယောက် ၅၀၀ ခန့်သည် [[ရွှေတိဂုံစေတီတော်|‌ရွှေတိဂုံဘုရား]]အနီး၌ ပုန်ကန်မှုမျိုးပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-01-31|title=Pro-Tatmadaw protesters spark riot in Yangon|url=https://www.mmtimes.com/news/pro-tatmadaw-protesters-spark-riot-yangon.html|access-date=2021-02-08|website=The Myanmar Times|archive-date=27 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211027055026/https://www.mmtimes.com/news/pro-tatmadaw-protesters-spark-riot-yangon.html}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်ထောက်ခံပွဲများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news|date=2021-02-02|title=Myanmar Army Rallies Supporters, Bans Flights Through April|language=en|work=Bloomberg.com|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-02-02/myanmar-army-rallies-supporters-bans-flights-through-april|access-date=2021-02-08}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်နေ့တွင်လည်း [[ဆူးလေစေတီတော်|ဆူးလေဘုရား]]အနီး၌ ထောက်ခံပွဲပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-08|title=MYANMAR PROTESTS LIVE: Tens of thousands gathering in Yangon, demonstrations in other major cities|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/myanmar-protests-live-tens-of-thousands-gathering-in-yangon-demonstrations-in-other-major-cities/|access-date=2021-02-08|website=Frontier Myanmar|language=en-US}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့ ရန်ကုန်မြို့ဆန္ဒပြပွဲတွင် တပ်ထောက်ခံသူများသည် နံပါတ်မပါသောကားများဖြင့် ရောက်ရှိလာခဲ့ကြပြီး အကြမ်းဖက်မှုများဖြစ်ပေါ်စေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":28"/>အများစုမှာသစ်သားတုတ်များကို လျှို့ဝှက်ကိုင်ဆောင်လာခဲ့ကြပြီး အချို့မှာဒီမိုကရေစီအတွက်ဆန္ဒပြသူများနှင့် ဝင်ရောက်ရောနှောခဲ့သည်။<ref name=":28" /> ဆူးလေဘုရားလမ်းတစ်လျှောက်သည် ပြည်သူလူထု၏ ပုံမှန်ဆန္ဒပြနေရာဖြစ်သောကြောင့် ရဲတပ်ဖွဲ့များက လုံခြုံရေးအတားဆီးများဖြင့်ပိတ်ဆို့ခဲ့ကြသော်လည်း ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ တွင် တပ်ထောက်ခံပွဲကိုပြုလုပ်ခဲ့ရာတွင် ထိုအကာရံများကို ဖယ်ရှားပေးခဲ့ကြသည်။ ထိုတပ်ထောက်ခံသောသူအချို့သည် လေးခွများ၊ တုတ်များကို ပေါ်တင်ကိုင်ဆောင်ခဲ့ကြ၏ ။ ဆူးလေရှန်ဂရီလာဟိုတယ်ဘေး၌ ခြေကျင်လမ်းသွားတစ်ဦးကို တပ်ထောက်ခံသူတစ်ဦးက ဓားဖြင့်ထိုး၍ တက်ထောက်ခံသူအချို့က ခြေထောက်များဖြင့် ကန်ကျောက်ခဲ့ကြသည်။<ref name="rfaarmysupport>{{cite web|title=တပ်ထောက်ခံသူတွေက စစ်အာဏာရှင် ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြသူတွေနဲ့ မီဒီယာတွေကို ရန်ပြု |url=https://www.rfa.org/burmese/news/army-supporters-attack-in-yangon-02252021035543.html|website=RFA News |date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁|access-date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> ထို့အပြင် အဆိုပါတပ်မတော်ထောက်ခံသူများသည် အများပြည်သူကို  အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်ခြင်း၊ ပစ္စည်းများ လုယက်ခြင်းနှင့် ကားများအား ဖျက်ဆီးခြင်းများပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ မင်္ဂလာတောင်ညွှန့်မြို့နယ် ဗိုလ်မင်းရောင်လမ်း  သိမ်ဖြူမီးရထားဝင်းရှိ ပြည်သူများအား သံတုတ်များ၊ လေးခွများဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သောကြောင့် ပြည်သူအချို့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြသည်။ သတင်းရယူရန်သွားရောက်ခဲ့သော သတင်းထောက်များကိုလည်း ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဝင်များက ရန်မူခဲ့ကြသည်။ ထိုတပ်မတော်ထောက်ခံသူများထဲကအချို့သည် ကားမှန်ရိုက်ခွဲ၍ ဖုန်းခိုးယူခြင်း၊ ဈေးသည်တစ်ဦး၏ ရေသန့်၊ အအေးများကို အဓမ္မယူဆောင်ခြင်း၊ လေးခွများဖြင့်ပစ်ခတ်ခြင်း စသည်များလည်း ရှိခဲ့ကြသည်။<ref name="dvbarmysupport>{{cite web|title=စစ်တပ်ထောက်ခံဆန္ဒပြသူများက လူထုကို အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်၊ လုယက်ဖျက်ဆီးမှုများ ကျူးလွန် |url=http://burmese.dvb.no/archives/446597?fbclid=IwAR3d5VTe58Ilk9SKEbhkvH6cOqkri9Vsf5vHhan6fE_OCiZQFJTQAZMYmEc|website=DVB News |date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁|access-date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> === သတင်းမီဒီယာများ ထိန်းချုပ်ခြင်း === ====ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေမူကြမ်း==== အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရအနေဖြင့် မနှစ်သက်သောအကြောင်းအရာများကို ပိတ်ပင်နိုင်ရန်၊ အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးသူများကို ကန့်သတ်နိုင်ရန်နှင့် အချက်အလက်များကို ကြားဖြတ်ယူနိုင်ရန်တို့ကို ပြုလုပ်နိုင်သည့် ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေ(မူကြမ်း)ကို ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်က အဆိုပြုလိုက်သည်။ အဆိုပြုဥပဒေများဖော်ပြထားသည့် စာမျက်နှာ ၃၆ မျက်နှာပါ ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေ(မူကြမ်း)ကို မိုဘိုင်းဆက်သွယ်ရေးအော်ပရေတာများအားလုံးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းလိုင်စင်ရကမ္ပဏီများအားလုံးသို့ ဖြန့်ဝေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ [[ရိုက်တာသတင်းဌာန]]က ရရှိထားသော အဆိုပါဥပဒေကြမ်းမိတ္တူ၌ ၎င်းသည် ပြည်သူအား ကာကွယ်ရန်၊ နိုင်ငံ သို့မဟုတ် နိုင်ငံ၏ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသော အီလက်ထရောနစ်နည်းပညာအသုံးပြုမှုနှင့် ရာဇဝတ်မှုများကို ကာကွယ်ရန်ရည်ရွယ်သည်ဟု ဆိုသည်။ အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးသူများအနေဖြင့် ညစ်ညမ်းရုပ်ပုံစာပေကဲ့သို့သော မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့်မသင့်လျော်သော အကြောင်းအရာ၊ သို့မဟုတ် မမှန်မကန်သောသတင်းများနှင့် ကောလာဟလများ၊ စည်းလုံးမှုနှင့်တည်ငြိမ်မှုကို ပျက်စီးစေသော အမုန်းတရားဖြစ်စေသော အကြောင်းအရာများကို ဖယ်ရှားတားဆီးရမည် ဟု ဆိုသည်။ ထိုဥပဒေကြမ်းသည် လူ့အခွင့်အရေးများကို ချိုးဖောက်ရာကျမည်ဖြစ်ကြောင်း အရက်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများက ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀ တွင် ပြောသည်။ အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရသည် အတိုက်အခံများ၏စည်းရုံးသိမ်းသွင်းမှုကို တားမြစ်ရန်အတွက် ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေကြမ်းကို ရေးဆွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု အရက်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများက ဆက်လက်ပြောသည်။<ref>[http://www.mizzimaburmese.com/article/78151 ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေမူကြမ်းအသစ်က လူ့အခွင့်အရေးများကို ချိုးဖောက်ရာကျကြောင်း အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများက ဝေဖန်ပြစ်တင် | Mizzima Myanmar News and Insight<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ဆိုင်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေမူကြမ်းသည် အသေးစိတ်ဆွေးနွေးပြင်ဆင်ရန် လိုအပ်နေကြောင်း၊ အခုအချိန်အခါသည် ထိုဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းရန် အချိန်အခါကောင်း မဟုတ်ကြောင်း၊ ဥပဒေကြမ်းနှင့်ပတ်သက်၍ ကြားတွင်လုပ်ဆောင်ရမည့် အဆင့်များကို ကျော်လွန်၍ အစောတလျင်ပြဋ္ဌာန်းမည်ဆိုပါက [[မြန်မာနိုင်ငံကွန်ပျူတာအသင်းချုပ်]]နှင့် ကွန်ပျူတာအသင်းများက ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ နိုင်ငံ့အကျိုး၊ ပြည်သူတွေအကျိုးနဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကဏ္ဍအားလုံးတို့ရဲ့ အကျိုးအတွက် အသေးစိတ်ထပ်ပြီး ဆွေးနွေးပြင်ဆင်ရန်လိုအပ်ကြောင်း၊ လိုအပ်သောအထောက်အကူပြု အကြောင်းအချက်များ၊ လုပ်ငန်းစဉ်များကို အဆင့်ဆင့် မဖြစ်မနေလုပ်ဆောင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံကွန်ပျူတာအသင်းချုပ်နှင့် ကွန်ပျူတာအသင်းများအသီးသီးက ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် သဘောထားကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>[https://burmese.voanews.com/a/cyber-security-law-computer-associtations/5775863.html ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းရမယ့်အချိန်မဟုတ်ဘူးလို့ ကွန်ပျူတာအသင်းများထုတ်ပြန်]</ref> တရုတ်ပြည်[[ကူမင်း]]မြို့မှ [[ရန်ကုန်မြို့]]သို့ လေယာဉ်ပျံတစ်စင်းသည် သွားလိုက်လာလိုက်ဖြင့်ဖြစ်နေသည်ကို တွေရှိခဲ့ကြသဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံမှနည်းပညာရှင်များကို ပြည်တွင်းသို့ခေါ်ယူ၍ မြန်မာ့အင်တာနက်၌ firewall တည်ဆောက်မည်ဟူ၍ သံသယများဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်ရာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် တရုတ်သံရုံးရှေ့၌ သွားရောက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref name=":32">{{Cite news|date=2021-02-11|title=Myanmar anti-coup protesters rally at Chinese embassy|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/myanmar-politics-china-int-idUSKBN2AB0HE|url-status=live|access-date=2021-02-11}}</ref> တရုတ်သံရုံးသည် ထိုသံသယကို ကောလဟာလဟူ၍ ငြင်းပယ်ခဲ့သည်အပြင် China Enterprises Chamber of Commerce သည် ပင်လယ်စာပို့သည်ဟူ၍သာ ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-11|title=China Denies Helping Myanmar Military Regime Build Internet Firewall|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/china-denies-helping-myanmar-military-regime-build-internet-firewall.html|access-date=2021-02-17|website=The Irrawaddy|language=en-US|archive-date=16 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210216015801/https://www.irrawaddy.com/news/burma/china-denies-helping-myanmar-military-regime-build-internet-firewall.html|url-status=live}}</ref><ref name=":32" /><ref>{{Cite web|last=|first=|date=2021-02-11|title=关于中缅货运航班的情况说明|url=https://www.facebook.com/paukphawfriendship/photos/a.192320247510703/3681368825272477/|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=|website=缅甸中国企业商会|language=zh}}</ref> ==== သတင်းမီဒီယာဖြတ်တောက်မှု ==== ပုဂ္ဂလိက သတင်းရုပ်သံလိုင်းများဖြစ်သော မဇ္ဈိမသတင်းဌာနရုပ်သံလိုင်း၊ ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ([[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|DVB]])ရုပ်သံလိုင်းအပါအဝင် ရုပ်မြင်သံကြားလိုင်းအချို့ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့မှစတင်၍ [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]က ပိတ်ပင်ဖြတ်တောက်ထားခဲ့ပြီး [[မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား|နိုင်ငံပိုင်ရုပ်သံလိုင်း]]များ၊ [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား|တပ်မတော်ပိုင်ရုပ်သံလိုင်း]]များနှင့် ဖျော်ဖြေရေးရုပ်သံလိုင်းများကိုသာ ဖွင့်လှစ်ပေးထားခဲ့သည်။ သို့သော် မဇ္ဈိမသတင်းဌာနရုပ်သံလိုင်းကမူ စလောင်းမှ တစ်ဆင့်ကြည့်ရှုနိုင်ကြောင်း သူတို့၏ ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာတွင် ရေးသားဖော်ပြထားသည်။ ဖွင့်လှစ်ထားသော ရုပ်သံလိုင်းများသည် ဝါဒဖြန့်ချိရေးများနှင့် ဖျော်ဖြေရေးအစီအစဉ်များကိုသာ ထုတ်လွှင့်နေပြီး သတင်းအမှန်များကို ထိန်ချန်ထုတ်လွှင့်နေသည်။<ref>[https://cpj.org/2021/02/myanmars-military-should-lift-facebook-whatsapp-censorship-enable-news-broadcasts-following-coup/ Myanmar’s military should lift Facebook, WhatsApp censorship, enable news broadcasts following coup - Committee to Protect Journalists<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> အာဏာလုယူသည့်အစိုးရသည် [[:en:The_New_York_Times|နယူးယောက်ခ့်တိုင်းမ်း]]၊ ဝေါစထရစ်၊ သည်အီကောနောမစ်၊ ရိုက်တာနှင့် [[:en:Associated_Press|အေပီသတင်းဌာန]]များ [[ဝက်ဘ်ဆိုဒ်]]များကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်တွင် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/us-ambassador-calls-myanmar-military-restore-power-elected-government.html US Ambassador Calls for Myanmar Military to Restore Power to Elected Government<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် အာဏာိမ်း စစ်ကောင်စီသည် [[မြန်မာနောင်း]]၊ [[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|ဒီဗွီဘီ]]၊ [[မဇ္ဈိမ သတင်းဌာန|မဇ္ဈိမ]]၊ ခေတ်သစ်မီဒီယာနှင့် [[၇ ရက် နေ့စဉ်သတင်းစာ|7 Day News သတင်းမီဒီယာ]]တို့အား ထုတ်ဝေခွင့် ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။<ref>[https://www.theguardian.com/world/2021/mar/08/myanmar-un-chief-urges-release-of-trapped-protesters MAC revoked licenses of 5 media]</ref> ထိုနေ့တွင်ပင် မဇ္ဈိမမီဒီယာနှင့် မြန်မာနောင်းမီဒီယာတို့၏ ရုံခန်းများကို ဝင်ရောက်ရှာဖွေဖျက်စီးခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့မှစ၍ မိုဘိုင်း အင်တာနက်ဖြတ်တောက်လိုက်သောကြောင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်း သတင်းစီးဆင်းမှုမှာ သိသာစွာ ကျဆင်းခဲ့သည်။ ==== ကောလာဟလပျံ့နှံ့မှု ==== အင်တာနက် ပိတ်ခံထားရသော ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်ညတွင် [[SMS ဘာသာစကား|SMS]] များဖြင့် [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]လွတ်ပြီ၊ NLD ခေါင်းဆောင်များ၏ သေဆုံးမှု [[မင်းအောင်လှိုင်]]အဖမ်းခံရစသော သတင်းမှားများပျံ့နှံ့လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လွတ်ပြီဆိုသည့်သတင်းမှား ပျံ့နှံ့နေ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/dassk-release-rumor-02062021113852.html|access-date=2021-02-07|website=Radio Free Asia|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|date=2021-02-07|title=After a decade of change in Myanmar, fear of the past drives anti-coup protests|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-past-idUSKBN2A70HI|url-status=live|access-date=2021-02-07}}</ref>ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်လွတ်မြောက်လာသည့်ကောလာဟလကို တပ်မတော်ပိုင်[[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား|မြဝတီရုပ်သံ]]မှလွှင့်ခဲ့ရာ ထင်ယောင်ထင်မှားဖြစ်‌စေခဲ့ပြီး လူများသည် လမ်းများပေါ်တက်၍ မီးပန်းများဖောက်လွှတ် အောင်ပွဲခံသည်အထိဖြစ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=Myanmar coup: Tens of thousands protest and call for Aung San Suu Kyi's release despite internet being cut off|url=https://news.sky.com/story/myanmar-coup-tens-of-thousands-protest-and-call-for-aung-san-suu-kyis-release-despite-internet-being-cut-off-12211146|access-date=2021-02-07|website=Sky News|language=en}}</ref> [[အင်တာနက်]]ဝန်‌ဆောင်မှုပိတ်ခံထားရခြင်းကြောင့် သတင်းမှန်ရရှိရန်ခက်ခဲလာကာ ကောလာဟလများကိုပိုမိုပျံ့နှံ့စေခဲ့သည်။ ==== ဂျာနယ်လစ်၊ သတင်းထောက်များနှင့် ထင်ရှားသူများအား ဖမ်းဆီးခြင်း ==== ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့တွင် သရုပ်ဆောင် ရဲတိုက်ကို ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅ (က)ဖြင့် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅(က)ဖြင့် အမှုဖွင့်ခံထားရသည့် သရုပ်ဆောင်ရဲတိုက်ကို မူးယစ်ဆေးဝါးများနှင့်အတူ ဖမ်းဆီးရမိ |url=https://news-eleven.com/article/206535|work=Eleven Media Group |date=4 April 2021 |language=my |access-date=11 June 2021 |archive-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611101255/https://news-eleven.com/article/206535|url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=ဆန္ဒပြပွဲတွေမှာပါဝင်နေတဲ့ သရုပ်ဆောင် ရဲတိုက်ကို စစ်ကောင်စီ ဖမ်းဆီး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/arrested-actor-yetike-04052021052838.html|work=Radio Free Asia |date=5 April 2021 |language=my |access-date=11 June 2021 |archive-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611101244/https://www.rfa.org/burmese/news/arrested-actor-yetike-04052021052838.html|url-status=live }}</ref> ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသူများ၊ မော်ဒယ်သရုပ်ဆောင်များ ဒါဇင်ကျော်ကို အာဏာပိုင်များက ဖမ်းဝရမ်းများ ထုတ်ခဲ့သည်။ ဝရမ်းထုတ်ခံရသော ဂျာနယ်လစ်တစ်ဦးဖြစ်သူ စည်သူအောင်မြင့်က ဝရမ်းစာရင်းတွင် ပါဝင်ခြင်းအတွက် ဂုဏ်ယူရကြောင်း သူ၏ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်စာမျက်နှာတွင် ရေးသားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar protesters paint Yangon red, defying bloody army crackdown |url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/myanmar-protesters-paint-yangon-red-call-for-boycott-of-water-festival-idUSKBN2BT0MP?il=0|access-date=6 April 2021 |work=[[Reuters]] |date=6 April 2021 |archive-date=23 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210523052133/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/myanmar-protesters-paint-yangon-red-call-for-boycott-of-water-festival-idUSKBN2BT0MP?il=0|url-status=live }}</ref> ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ထင်ရှားသော သရုပ်ဆောင်၊ မော်ဒယ် ပိုင်တံခွန်ကို စစ်အစိုးရ ဆန့်ကျင်မှု၊ ဆန္ဒပြသူများအား ထောက်ခံမှုတို့ဖြင့် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ပိုင်တံခွန်နေထိုင်ရာနေရာသို့ စစ်ကားရှစ်စီးဖြင့် လာရောက်ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ပိုင်တံခွန်၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် ဖမ်းဆီးခံရစဉ် ခုခံခြင်း မရှိခဲ့ကြောင်း မိခင်ဖြစ်သူက ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="ActorModel">{{cite news |title=Myanmar actor arrested as junta hunts 120 celebrities |url=https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-actor-arrested-paing-takhon-junta-hunts-celebrities-14580362|access-date=8 April 2021 |work=[[Channel News Asia|CNA]] |date=8 April 2021 |archive-date=8 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210408043935/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-actor-arrested-paing-takhon-junta-hunts-celebrities-14580362|url-status=live |accessdate=21 February 2022 |archivedate=8 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210408043935/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-actor-arrested-paing-takhon-junta-hunts-celebrities-14580362}}</ref> Other 120 celebrities were also issued arrest warrants.<ref name="ActorModel"/> ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့အထိ ဂျာနယ်လစ်၊ သရုပ်ဆောင်၊ အဆိုတော်နှင့် လူမှုကွန်ယက်ထင်ပေါ်ကျော်ကြားသူ အနည်းဆုံး ၁၉ ဦး သည် အလိုရှိသူများ စာရင်းတွင် ပါဝင်နေကြောင်း နယ်စည်းမထား သတင်းထောက်များ အဖွဲ့က ဆိုသည်။<ref name=":28" /> ထိုနေ့ည ရှစ်နာရီခန့်တွင် ထင်ရှားသော အလှဘလော့ဂ်ဂါ ဝင်းမင်းသန်းကို စစ်ကောင်စီက အမှုဖွင့်လှစ်ပြီး နာရီပိုင်းအကြာ တောင်ကြီးမြို့ရှိ BH ဟိုတယ်တွင် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Beauty Blogger ဝင်းမင်းသန်းကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့တဲ့ BH ဟိုတယ်ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက် |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/04/07/240489.html|work=[[The Irrawaddy]] |date=2021-04-07 |language=my}}</ref><ref>{{cite news |title=Beauty Blogger ဝင်းမင်းသန်းအား တောင်ကြီးမြို့မှာ ရုံးထုတ်ခဲ့ |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/04/07/240508.html|work=The Irrawaddy |date=2021-04-07 |language=my}}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar celebrity model arrested as military targets public figures |url=https://www.theguardian.com/world/2021/apr/08/myanmar-celebrity-model-arrested-paing-takhon-military-targets-public-figures|work=The Guardian |date=2021-04-08 |language=en}}</ref> မတ်လ ၃ ရက်နေ့က ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသော ဒီဗွီဘီသတင်းထောက် မင်းညိုကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ထောင်ဒဏ် သုံးနှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။ သူ့အား ရဲက မတရားညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခံခဲ့ရသည်ဟု မိသားစုက ဆိုသည်။ စစ်အာဏာသိမ်းကာလတွင် သူသည် ပြစ်ဒဏ်ချခံရသော ပထမဆုံး သတင်းထောက် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar jails journalist for anti-coup protests coverage |url=https://www.dw.com/en/myanmar-jails-journalist-for-anti-coup-protests-coverage/a-57521198|access-date=14 May 2021 |work=[[Deutsche Welle]] |date=14 May 2021 |archive-date=14 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514024410/https://www.dw.com/en/myanmar-jails-journalist-for-anti-coup-protests-coverage/a-57521198|url-status=live }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလတွင် ဂျာနယ်လစ် သုံးဦးနှင့် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ နှစ်ဦးတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ပြေးကာ ထိုင်းနိုင်ငံတွင်းသို့ တရားမဝင် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ အကယ်၍ အပြစ်ရှိကြောင်း တွေ့ရှိပါက သူတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်ပို့ခြင်း ခံရနိုင်ကာ အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar: Journalists who fled coup face Thailand deportation |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-57067130|access-date=11 May 2021 |work=BBC News |agency=[[BBC]] |date=11 May 2021 |archive-date=11 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210511035705/https://www.bbc.com/news/world-asia-india-57067130|url-status=live }}</ref> ထိုင်းအစိုးရအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ပြေးလာသူများကို အတင်းအကြပ် ပြန်ပို့မည်မဟုတ်ကြောင်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် [[ပရာယွတ်ချန်အိုချာ]] က ကုလသမဂ္ဂ အထူးကိုယ်စားလှယ် ခရစ္စတင်း ရှဝါနာ ဘာဂီနာကို ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Thai PM: Myanmar refugees won't be forced back |url=https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2021/05/16/thai-pm-myanmar-refugees-wont-be-forced-back|access-date=16 May 2021 |work=The Star |date=16 May 2021 |archive-date=16 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210516133600/https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2021/05/16/thai-pm-myanmar-refugees-wont-be-forced-back|url-status=live }}</ref> === နေအိမ်များ ချိတ်ပိတ်ခြင်း === NUG အပါအဝင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (CRPH) နှင့် ဒေသခံ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် ဆက်စပ်နေသော နေအိမ်၊ အဆောက်အဦများ၊ အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေး ဥပဒေအရ အရေးယူဆောင်ရွက်နေသော အမှုများနှင့် ဆက်စပ်နေသော နေအိမ်၊ တိုက်ခန်းများ၊ CDM လှုပ်ရှားမှု၊ အသံတိတ်သပိတ် လှုံ့ဆော်မှုများနှင့် ဆက်စပ်နေသူများ၏ နေအိမ် အဆောက်အအုံများကို စစ်ကောင်စီက ချိတ်ပိတ်သိမ်းဆည်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှ ၂၀၂၂ ခုနှစ် မတ်လ ၇ ရက်နေ့အထိ အဆောက်အအုံအရေအတွက် ၅၃၁ လုံးကျော်ကို သိမ်းဆည်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=I. S. P. |title=နိုင်ငံအနှံ့ နေအိမ်နှင့် အဆောက်အအုံ ၅၃၁ လုံးထက်မနည်း ချိပ်ပိတ် သိမ်းဆည်းခံခဲ့ရ |url=https://www.ispmyanmar.com/burmese/2022/03/15/dm-08/|website=Institute for Strategy and Policy - Myanmar |access-date=၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=15 မတ် 2022 |archive-date=17 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220317033003/https://www.ispmyanmar.com/burmese/2022/03/15/dm-08/}}</ref> စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် ၁၃၅ လုံး၊ ရန်ကုန်တိုင်းတွင် ၁၁၆ လုံး၊ မန္တလေးတိုင်းတွင် ၈၅ လုံး၊ ဧရာဝတီတိုင်းတွင် ၄၇ လုံး၊ မကွေးတိုင်းတွင် ၃၉ လုံးတို့ဖြစ်ကာ အမှန်တကယ် သိမ်းဆည်းခံရသည့် အရေအတွက်မှာ ထို့ထက် ပိုနိုင်သည်။ ==သေဆုံးမှုများ== {{main|၂၀၂၁ မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေး၌ ကျဆုံးသွားသူများ စာရင်း}} ဆန္ဒပြမှုများ စတင်ပြီးနောက် [[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း|AAPP]] စာရင်းအရ နေ့ရက်အလိုက် သေဆုံးခဲ့မှုများ<ref name="AAPP">{{cite web|url=https://aappb.org/wp-content/uploads/2021/03/Fatality-List-for-March-29-Final-1.pdf|title=Crackdown Injury & Death List|work=[[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း]]|date=29 March 2021|url-status=live|access-date=30 March 2021}}</ref> {{Graph:Chart | width=1000 |heigh= 200 |xAxisTitle = ရက်စွဲ |xAxisAngle=-60 |yAxisTitle = သတ်ဖြတ်ခံရသော ဆန္ဒပြသူများ |type=rect |showvalues = |x=2/1,2/2,2/3,2/4,2/5,2/6,2/7,2/8,2/9,2/10,2/11,2/12,2/13,2/14,2/15,2/16,2/17,2/18,2/19,2/20,2/21,2/22,2/23,2/24,2/25,2/26,2/27,2/28,3/1,3/2,3/3,3/4,3/5,3/6,3/7,3/8,3/9,3/10,3/11,3/12,3/13,3/14,3/15,3/16,3/17,3/18,3/19,3/20,3/21,3/22,3/23,3/24,3/25,3/26,3/27,3/28,3/29,3/30,3/31,4/1,4/2,4/3,4/4,4/5,4/6,4/7,4/8,4/9,4/10,4/11,4/12 |y=0,0,0,0,0,0,0,1,0,0,0,0,0,0,1,0,0,0,1,4,0,0,0,1,0,0,0,16,0,1,26,0,4,0,2,3,1,1,10,5,12,113,31,7,9,2,15,4,12,17,7,2,17,7,141,21,14,15,5, }} အာဏာသိမ်းမှုကိုဆန့်ကျင်သည့်အနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအရပ်ရပ်တွင် ဆန္ဒပြပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့ကြသည်။ ဆန္ဒပြပွဲများတွင် ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒဖော်ထုတ်ခြင်းများ၊ ထိုင်သပိတ်ပြုလုပ်ခြင်းများစွာပါဝင်သော်လည်း အာဏာပိုင်များဘက်က အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ဖြိုခွင်းပစ်ခတ်ခဲ့ကြသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ရက် ညပိုင်းတွင်မန္တလေးမြို့ ၃၈လမ်း၌ ကားတစ်စီးဖြင့် လိုက်လံတိုက်မှုကြောင့် ကိုဦး (ခ) နပွားနှင့် ရက်တူးအောင် (ခ) မာတူး တို့သေဆုံးခဲ့ပြီး ပထမဆုံးသေဆုံးသူများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>[https://aappb.org/bu?p=13912]{{Dead link|date=March 2026 }}</ref>ဖေဖော်ဝါရီ ၉ တွင် [[မြသွဲ့သွဲ့ခိုင်]] သည် ကျည်အစစ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခံခဲ့ရကာ ဦးခေါင်းကို ကျည်ဆန်ဖောက်ဝင်ခဲ့သည်။ အသက်ရှူစက်ဖြင့် အသက်ဆက်နေရခဲ့ကာ ဆရာဝန်များက ဦးနှောက်သေဆုံးသွားကြောင်း အတည်ပြုခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉ရက်နေ့တွင် မိသားစုဝင်များက အသက်ရှူစက်ဖြုတ်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ဆန္ဒပြသူများသာမက လမ်းသွားလမ်းလာများကိုပါ လုံခြုံရေးတာဝန်ယူသူများက ကျည်ဆန်အစစ်များကိုလည်းအသုံးပြု၍ ပစ်ခတ်နှိမ်နင်းကြသောကြောင့် လူသေဆုံးမှုနှုန်းများ မြင့်မားလာခဲ့သည်။ သွေးစွန်းသောတနင်္ဂနွေဟု အမည်တွင်ခဲ့ရသော ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ တွင် လမ်းသွားလမ်းလာအပါအဝင် ဆန္ဒပြပြည်သူပေါင်း အနည်းဆုံး (၁၈) ဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။ <ref>[https://www.bbc.com/news/world-asia-56224151 In pictures: A bloody day in Myanmar's protests, BBC News]</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈၊ နံနက် ၈ နာရီခန့်တွင် [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ အောက်ကြည့်မြင်တိုင်လမ်း၊ တိုင်းပညာရေးမှူးရုံးရှေ့၌ ဆန္ဒထုတ်ဖော်ရန် စုဝေးနေသော ပညာရေးဝန်ထမ်းများအား အာဏာပိုင်တပ်ဖွဲ့မှ မျက်ရည်ယိုဗုံးများဖြင့် ရုတ်တရက် ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်း လူစုခွဲခဲ့စဉ် အသက် ၅၉ နှစ်အရွယ် အလယ်တန်းပြဆရာမ ဒေါ်တင်နွဲ့ရီ ကျဆုံးခဲ့သည်။ စုဝေးနေသော ဆရာ၊ ဆရာမ ဦးရေ ၂၀၀ ခန့် ရှိသည့် လူစုလူဝေးအား သတိပေးခြင်း တစ်စုံတစ်ရာမရှိ ရုတ်တရက်အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-28|title=မတတ်မြောက်သည့် ပညာရေးစနစ်မှ လွတ်မြောက်လိုသူ ဆရာမ၏ နောက်ဆုံးခရီး|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/5950|access-date=2021-02-28|website=MyanmarNow|language=my}}</ref> ထို့နောက် မတ် ၃ ၌ လုံခြုံရေး ရဲနှင့်စစ်သားတို့၏ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် သေဆုံးသူပေါင်း (၃၈) ဦးခန့် သေဆုံးခဲ့ရသည်။<ref>[https://www.bbc.com/news/world-asia-56265962 Myanmar sees deadliest day as 38 protesters killed]</ref> မတ်လ ၅ ရက် မန္တလေးမြို့ မြတောင်သပိတ်စစ်ကြောင်း ဖြိုခွင်းခံရချိန်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသော အသက် ၂၁ နှစ်အရွယ် ကိုနိုင်မင်းကို ရုပ်အလောင်းကို မြင်တွေ့ခွင့်မရရှိခဲ့ဘဲ မိသားစုဝင်များက ရက်လည်ဆွမ်းသွတ်ကို ပြုလုပ်ခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-03-11|title=ရုပ်အလောင်းထုတ်မပေး၍ သင်္ဂြိုဟ်ခွင့်မရဘဲ ရက်လည်ဆွမ်းသွပ်ခဲ့ရ|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/6030|website=MyanmarNow|language=my}}</ref>မတ်လ ၂၇ရက်နေ့တွင် သေဆုံးသူ ၄၂၃ဦး ရှိပြီဖြစ်သည်။ [[File:Death Cases in 2021 Myanmar protests.svg|thumb|၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းမှုအတွင်း စစ်​ကောင်စီ၏ လက်ချက်ဖြင့် ပြည်နယ်/တိုင်းအလိုက် ကျဆုံးခဲ့ရ​သောသူများ၏ အ​ခြေအ​နေပြ​မြေပုံ (ဧပြီ ၇ရက်​နေ့အထိ) {{legend|#280B0B|≥၂၀၀}} {{legend|#501616|၁၀၀-၁၉၉}} {{legend|#C83737|၅၀-၉၉}} {{legend|#DE8787|၁၀-၄၉}} {{legend|#FFD5D5|၁-၉}}]] {| class="wikitable" |+သေဆုံးသူစာရင်း (၇.၄.၂၀၂၁ အထိ)<ref>[https://aappb.org/bu?p=14199]{{Dead link|date=March 2026 }}</ref> !စဉ် !တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ် !သေဆုံးသူအရေအတွက် |- |၁ |[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] |၂၁၉ |- |၂ |[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] |၁၆၃ |- |၃ |[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] |၈၄ |- |၄ |[[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] |၂၈ |- |၅ |[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]] |၂၇ |- |၆ |[[ရှမ်းပြည်နယ်]] |၂၆ |- |- |၇ |[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] |၂၆ |- |၈ |[[ကချင်ပြည်နယ်]] |၁၃ |- |၉ |[[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] |၁၁ |- |၁၀ |[[မွန်ပြည်နယ်]] |၁၁ |- |၁၁ |[[နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]] |၄ |- |၁၂ |[[ကယားပြည်နယ်]] |၂ |- |colspan=2|စုစု​ပေါင်း |၆၁၄ |- |* | colspan="2" |''<small>အတည်မပြုနိုင်သေးသော အခြားသောသေဆုံးသူများလည်းရှိသေးသည်။</small>''<ref name=":1" /> |} ==လက်နက်ကိုင် ခုခံမှုများ== {{main|ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်}} စစ်အာဏာသိမ်း ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြမှုများကို [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်အစိုးရ]]က နှိမ်နင်းဖြိုခွင်းမှုများကို လက်တုံ့ပြန်သောအားဖြင့် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]၏ လက်နက်ကိုင် ထကြွမှုများသည် မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြားတွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Violence Escalates With Rise of 'Self-defense' Groups, Report Says |url=https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-violence-escalates-rise-self-defense-groups-report-says/6207546.html|agency=Agence France-Presse |publisher=voanews.com |date=June 27, 2021}}</ref> ==နိုင်ငံတကာမှတုံ့ပြန်မှုများ== ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် [[ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဖရန်စစ်]]သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏အခြေအနေကို ကောင်းမွန်စေရန်အတွက် ခေါင်းဆောင်များအား တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-07|title=Pope appeals to Myanmar leaders to serve the common good - Vatican News|url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2021-02/pope-angelus-appeal-myanmar.html|access-date=2021-02-16|website=www.vaticannews.va|language=en|archive-date=9 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209021759/https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2021-02/pope-angelus-appeal-myanmar.html|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်သမ္မတ [[ဂျိုး ဘိုင်ဒင်]]သည် "တစ်ကမ္ဘာလုံးက စောင့်ကြည့်နေပါသည်" ဟူ၍ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-10|title=Remarks by President Biden on the Administration's Response to the Coup in Burma|url=https://www.whitehouse.gov/briefing-room/speeches-remarks/2021/02/10/remarks-by-president-biden-on-the-administrations-response-to-the-coup-in-burma/|access-date=2021-02-16|website=The White House|language=en-US|archive-date=15 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215151325/https://www.whitehouse.gov/briefing-room/speeches-remarks/2021/02/10/remarks-by-president-biden-on-the-administrations-response-to-the-coup-in-burma/|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ၌ ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် [[အန်တိုနီရို ဂူတာရက်စ်]] (အန်တောညူ ဂူတဲရိရှ်) (António Guterres) က မြန်မာနိုင်ငံတွင်ဖြစ်ပေါ်နေသည့် အခြေနေများကို အလွန်စိုးရိမ်သောကရောက်ရကြောင်း ကြေညာချက်တစ်ခုထုတ်ပြန်ခဲ့ကာ မြို့ကြီးများတွင် သတင်းများအရ တင့်ကားများထပ်တိုးချထားခြင်းနှင့် အင်အားအဆမတန်သုံးစွဲခြင်းတို့ကိုလည်း အထူးအလေးပေးပြောဆိုသွားသည်။<ref name=":36">{{Cite web|title=Violence, Intimidation, Harassment by Myanmar Security Personnel Unacceptable, Secretary General Says, Also Expressing Concern over Restrictions on Internet {{!}} Meetings Coverage and Press Releases|url=https://www.un.org/press/en/2021/sgsm20581.doc.htm|access-date=17 February 2021|website=www.un.org|archive-date=17 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210217062628/https://www.un.org/press/en/2021/sgsm20581.doc.htm|url-status=live}}</ref> ထို့နောက် မြန်မာစစ်တပ်နှင့်ရဲများကို လူအများ ငြိမ်းချမ်းစွာစုရုံးဆန္ဒပြနေမှုအပေါ် လေးစားရန်တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး ဆန္ဒပြသူများသည် လက်စားချေတုံ့ပြန်ခံရသူများ မဖြစ်စေရန်လည်း သေချာစွာပြောဆိုသွားခဲ့သည်။<ref name=":36" /> လုံခြုံရေးစောင့်ကြပ်သောသူများ၏ အကြမ်းဖက်ခြင်း ခြိမ်းခြောက်ခြင်းနှင့် အနှောက်အယှက်ပေးခြင်းတို့ကိုဖော်ပြထားသော သတင်းထုတ်ပြန်ချက်များသည် လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိဟူ၍လည်း ထပ်လောင်းပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name=":36" /> ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ တွင် စင်္ကာပူလွှတ်တော်၌ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဗစ်ဗီယန် ဘာလာခရစ်ရှန်ကလည်း ဆန္ဒပြပွဲများတွင် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားခြင်းများ၊ ဝန်ထမ်းများကိုဖမ်းဆီးခြင်း၊ အင်တာနက်အမှောင်ချခြင်း မြို့ပေါ်လမ်းများ၌ သံချပ်ကာ(တင့်)ကားများနှင့် တပ်များချထားမှုတို့ကို စိုးရိမ်ကြောင်းနှင့် ကန့်သတ်ချုပ်ချယ်မှုများကို အတတ်နိုင်ဆုံးလျှော့ချဆောင်ရွက်ရန် အာဏာပိုင်များကို တိုက်တွန်းသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=Staff|first=Reuters|date=16 February 2021|title=Singapore says Myanmar situation 'alarming', but no need for broad sanctions|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-singapore-idUSKBN2AG0EC|access-date=17 February 2021|archive-date=16 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210216082237/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-singapore-idUSKBN2AG0EC|url-status=live}}</ref> ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းဝန်ကြီးချုပ် [[ဘောရစ် ဂျွန်ဆင်]]က အာဏာသိမ်းမှုကို ရှုံ့ချခဲ့၍ "မြန်မာပြည်သူပြည်သားများနှင့် အတူတကွရပ်တည်ပါသည်" ဟူ၍ ၎င်း၏တွစ်တာတွင် ရေးသားခဲ့ကာ ဆက်လက်ပြီး အာဏာသိမ်းယူမှုအတွက် တာဝန်ရှိသူများသည် တာဝန်ခံရမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=16 February 2021|title=Boris Johnson says charges against Aung San Suu Kyi are ‘fabricated’|url=https://www.independent.co.uk/news/world/asia/boris-johnson-aung-san-suu-kyi-myanmar-coup-b1803085.html|access-date=17 February 2021|website=The Independent|language=en|archive-date=17 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210217062621/https://www.independent.co.uk/news/world/asia/boris-johnson-aung-san-suu-kyi-myanmar-coup-b1803085.html|url-status=live}}</ref> မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းမှ ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီ တံခါးပိတ်အစည်းအဝေးတစ်ရပ်ကို အရေးပေါ်ခေါ်ယူခဲ့သည်။ ထိုအစည်းအဝေးသို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုရေးကော်မတီ၏ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာအထူးကိုယ်စားလှယ် ဒေါက်တာ ဆာဆာမှလည်း အဆောတလျင် အရေးယူပေးရန် တိုက်တွန်းချက် ၄ ချက်ပါသော စာတစ်ဆောင်ကို ပေးပို့ခဲ့သည်။ ထိုအချက်များအနက်တစ်ခုမှာ "ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် အလို့ငှာ တာဝန်ယူခြင်း" ([[:en:Responsibility_to_Protect|Responsibility to Protect - R2P]]) ကိုခေါ်ယူရန်ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>[https://facebook.com/story.php?story_fbid=267470051510526&id=101472478110285&_rdr Dr. SaSa letter to UNSC]</ref> === နောက်ဆုံး အခြေအနေ === 2024 ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နွေဦးတော်လှန်ရေးသည် 2021 ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အာဏာသိမ်းခဲ့သော စစ်အာဏာရှင်ကို ဆန့်ကျင်သည့် ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲတစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပါသည်။ ခုခံမှုကို အဓိကအားဖြင့် တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်ရေး အစိုးရ (NUG) နှင့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့များ (EAOs) တို့က ဦးဆောင်ပြီး မဟာမိတ်များ ဖွဲ့စည်းကာ စစ်ဆင်ရေး 1027 နှင့် စစ်ဆင်ရေး 1111 ကဲ့သို့သော ညှိနှိုင်း စစ်ရေး စစ်ဆင်ရေးများ စတင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ စစ်ဆင်ရေးများသည် စစ်အစိုးရ၏ ထိန်းချုပ်မှု သိသိသာသာ အားနည်းသွားသည့် စစ်ကိုင်းနှင့် ချင်းပြည်နယ်များကဲ့သို့ ဒေသများတွင် ခုခံရေး အတွက် သိသာထင်ရှားသော နယ်မြေ အမြတ်အစွန်းများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဤအောင်မြင်မှု အနိုင်ရနိုင်မှု အခြေအနေသည် ရှုပ်ထွေးနေဆဲဖြစ်သည်။ စစ်အာဏာရှင်များ ဘက် တွင်အ င်အား ပြတ်လပ်မှုနှင့် စိတ်ဓာတ်နိမ့်ကျမှုကို ဆက်လက်ရင်ဆိုင်နေရပြီး အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဘက်ပြောင်းလာစေသည်။ သို့သော်လည်း ခုခံမှုတွင် ပါဝင်သည့် မတူကွဲပြားသော အုပ်စုများကြား ပိုမိုစည်းလုံးညီညွတ်မှု လိုအပ်မှုနှင့် နိုင်ငံတကာ သံတမန်ရေးအရ အထီးကျန်ဖြစ်နိုင်ခြေ အပါအဝင် စိန်ခေါ်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ စစ်အစိုးရ၏ နေ့ရက်များကို ရေတွက်နိုင်သည်ဟု အချို့က ယုံကြည်ကြသော်လည်း ဒီမိုကရေစီ မြန်မာနိုင်ငံသို့ သွားရာလမ်းသည် မသေချာမရေရာမှုများဖြင့် ပြည့်နှက်နေဆဲဖြစ်ပြီး စစ်အစိုးရခေတ်လွန် အသွင်ကူးပြောင်းရေး အလားအလာအတွက် ဂရုတစိုက် စီစဉ်ရန် လိုအပ်သည် ==ဓာတ်ပုံများ== <gallery> File:Protest against military coup (9 Feb 2021, Hpa-An, Kayin State, Myanmar) (9).jpg | ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံမြို့တွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်နေ့က ဆန္ဒပြနေကြစဉ် File:Protesters riding Motorcycles in Mandalay after 2021 Myanmar coup.jpg|thumb|[[မန္တလေး ဘူတာကြီး|မန္တလေးဘူတာကြီး]]အနီးတွင် မော်တော်ဆိုင်ကယ်များဖြင့် ဆန္ဒထုတ်ဖော်နေကြစဉ် File:Demo myanmar 2021.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြခြင်း File:Free Our Leaders.jpg|thumb|ကျွန်ုပ်တို့၏ ခေါင်းဆောင်များကို လွှတ်ပေးပါ File:Respect Our Votes.jpg|thumb|ကျွန်ုပ်တို့၏ ဆန္ဒမဲကို လေးစားပါ File:We want our leader free Daw Aung San Su Kyi.jpg|thumb|ကျွန်ုပ်တို့၏ခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ပြန်လွှတ်ပေး File:Civil Disobedience in Myanmar 2021.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံတွင်ဆန္ဒပြနေခြင်း File:2021 Civil Disobedience at Hledan Center.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ်လှည်းတန်းစင်တာ၌ ဆန္ဒပြနေကြခြင်း File:Civil Disobedience under Hleden Bridge.jpg|thumb|လှည်းတန်းဂုံးကျော် တံတားအောက်၌ ဆန္ဒပြ File:Civil Disobedience under Hleden Bridge 2021.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် လှည်းတန်းတံတားအောက်၌ ဆန္ဒပြ File:Three-finger salute.jpg|thumb|လက်သုံးချောင်းဖြင့် ဆန္ဒပြုသည် File:2021 Civil Disobedience at Hledan.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် လှည်းတန်း၌ ဆန္ဒပြ File:Civil Disobedience at Hleden Myanmar.jpg|thumb|လှည်းတန်း မြန်မာတွင် ဆန္ဒပြ File:Protesters in South Dagon Township, Yangon.jpg|thumb|တောင်ဒဂုံမြို့နယ် မြန်မာတွင် ဆန္ဒပြ File:Go To Sule.jpg|thumb|ဆူးလေသို့ချီတက် File:Let's go sule.jpg|thumb|ဆူးလေသို့ ချီတက်ကြစို့ File:Civil Disobedience on Pyay Road.jpg|thumb|ပြည်လမ်းပေါ်၌ ဆန္ဒပြနေခြင်း File:2021 Civil Disobedience Pyay Rd.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် ပြည်လမ်းပေါ်တွင်ဆန္ဒပြ File:CDM Myanmar.jpg|thumb|မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်သူ့ဆန္ဒထုတ်ဖော် File:2021 CDM Myanmar.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြ File:CDM Myanmar 2021.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံဆန္ဒပြခြင်း File:To Free Daw Aung San Su Kyi.jpg|thumb|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်လွတ်မြောက်ရေးအတွက် File:Civil Disobedience myanmar 2021.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒထုတ်ဖော် File:2021 Myanmar protests Mandalay 4.jpg|thumb|အာဏာသိမ်းစစ်​ခေါင်း​ဆောင်အား ​လှောင်​ပြောင်ထား​သောပုံ File:Protest against military coup (9 Feb 2021, Hpa-An, Kayin State, Myanmar) (3).jpg|ကရင်ပြည်နယ် ဘားအံမြို့တွင် ၉ ရက် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပညာရေးဝန်ထမ်းများ ဆန္ဒပြနေသောပုံ File:Protest against military coup (9 Feb 2021, Hpa-An, Kayin State, Myanmar) (2).jpg|ကရင်ပြည်နယ် ဘားအံမြို့တွင် ၉ ရက် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပညာရေးဝန်ထမ်းများ ဆန္ဒပြနေသောပုံ File:Our Legitimate Government CRPH.jpg|ကျွန်ုပ်တို့၏တရားဝင်အစိုးရ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် </gallery> == အခြားဖတ်ရန် == * [[၈၈၈၈ အရေးအခင်း (ရှစ်လေးလုံး)]] * [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]] * [[တပ်မတော်အစိုးရ (၂၀၂၁)]] * [[အောင်ဆန်းစုကြည်]] ==မှတ်စု== {{notelist}} == ကိုးကား == {{reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * {{Facebook|civildisobediencemovement2021|Civil Disobedience Movement}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဆန္ဒပြပွဲများ]] __NOTOC__ cimeut4dpsub7jndmelcah3demloikj 1042053 1042052 2026-07-04T04:55:37Z ~2026-38097-56 145187 /* နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း */ 1042053 wikitext text/x-wiki {{About|ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြပွဲများအကြာင်းဖြစ်သည်။|လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးကို အကြောင်းကို ဖတ်ရှု့လိုပါက|ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်}}{{Infobox civil conflict | title = ၂၀၂၁ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ဆန္ဒပြမှုများ </br> (2021 Burma's Demonstrations) | image = {{Photomontage | photo1a = 2021 Myanmar Protest in Hleden.jpg | photo2a = Wigging to myanmar military.jpg | photo2b = Three-finger salute.jpg | photo3a = Human chain demonstration in Yangon, Myanmar (8 February 2021).jpg | photo3b = Myanmar military is worse.jpg | position = centre | size = 280 | color = #F5F5F5 | border = 0 | color_border = white | spacing = 3 | foot_montage = }} | caption = ''အပေါ်မှ နာရီလက်တံအတိုင်း:'' {{hlist | <!-- 1 -->ရန်ကုန်မြို့၊ လှည်းတန်း၌ ဆန္ဒပြကြစဉ် | <!-- 2b -->လက်သုံးချောင်းထောင်ခြင်းဖြင့် ဆန္ဒပြနေကြပုံ| <!-- 3b -->"စစ်တပ်ကပိုဆိုး"| <!-- 3a -->ကမာရွတ်မြို့နယ်၌ ဆန္ဒပြနေကြစဉ် | <!-- 2a -->ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အားရှုတ်ချ၍ NLD အလံလွှင့်နေပုံ}} | date =၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ – ယနေ့ | place = မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း | coordinates = | causes = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်းပိုက်ခံရမှု]] | status = *နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစိုးရမှ ဆန္ဒပြမှုများအား အင်အားသုံးဖြိုခွဲ *နိုင်ငံတစ်ဝန်း မိုဘိုင်းနှင့် ဝိုင်ဖိုင်အင်တာနက်ပြတ်တောက်နေ *အရေးပေါ် အခြေအနေအား ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ အထိ သက်တမ်းတိုး<ref name="NPR Prime Minister">{{cite news |title=Myanmar's Military Leader Declares Himself Prime Minister And Promises Elections |url=https://www.npr.org/2021/08/02/1023782084/myanmar-military-leader-prime-minister-elections |access-date=10 August 2021 |work=[[Associated Press]] |agency=[[NPR]] |date=2 August 2021}}</ref> *[[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|လက်နက်ကိုင် ခုခံတော်လှန်မှုများ ဖြစ်ပွား]] | goals = * နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး[[မင်းအောင်လှိုင်]]နှင့် အာဏာသိမ်းအစိုးရ ပြုတ်ကျရေး * နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်၊ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် အခြားဖမ်းဆီးခံရသူ ခေါင်းဆောင်များအား ပြန်လွှတ်ပေးရေး * ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို အသိမှတ်ပြုရေး * [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|ရွေးကောက်ခံ]] လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ လွှတ်တော်ဖွဲ့စည်း၍ တရားဝင်အစိုးရအသစ် ဖွဲ့နိုင်ရေး * ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဖျက်သိမ်းရေး၊ ပြည်သူ့ဆန္ဒနှင့်ကိုက်ညီသော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအသစ် ပေါ်ထွန်းရေး * ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုတည်ဆောက်ရေး | result = | methods = *ဆန္ဒပြခြင်း *သပိတ်မှောက်ခြင်း *[[အာဏာဖီဆန်ရေး ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှု|အာဏာဖီဆန်ခြင်း]] | side1 = {{flagicon image|Three Finger Salute Flag.svg}} '''ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြသူများ:''' <br> (ခေါင်းဆောင်မရှိ) *အာဏာဖီဆန်ရေးပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှု *ကျောင်းသား/သူများ *အလုပ်သမားသမဂ္ဂများ ---- {{flagicon|Myanmar}} '''[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့]]''' (NUG) * {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] '''ပံ့ပိုးသူများ:''' *{{flagicon image|Flag of National League for Democracy.svg}} [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]] * [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ]] | side2 = '''{{flagicon image|Flag of Myanmar.svg}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ(SAC)]]''' *{{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] ** {{flagicon image|Army Flag of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)]] ** {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့]] '''ပံ့ပိုးသူများ:''' *{{flagicon image|Flag of the Union Solidarity and Development Party.svg}} [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] <ref>{{Cite web|last=Bodea|first=Malina|date=2021-02-28|title=Myanmar’s Military-Led Coup: A Stop Sign On The Path To Democracy|url=https://theowp.org/myanmars-military-led-coup-a-stop-sign-on-the-path-to-democracy/|access-date=2021-03-01|website=The Organization for World Peace|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|last=Limited|first=Bangkok Post Public Company|title=Down but not out|work=Bangkok Post|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2076091/down-but-not-out|access-date=2021-03-01}}</ref> *{{flag|Russia}} *{{flag|China}}<ref>https://www.businessinsider.com/china-russia-block-un-security-council-condemn-myanmar-coup-2021-2</ref>(စွပ်စွဲချက်) * တပ်မတော်ထောက်ခံသူများ၏ တန်ပြန်သပိတ်များ | leadfigures1 = '''ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြသူများ:'''<br>ဦးဆောင်သူမရှိ '''NUG:'''<br>{{flagdeco|MYA}} [[ဒူဝါလရှီးလ]]<br>{{nowrap|{{flagdeco|MYA}} [[မန်းဝင်းခိုင်သန်း]]}}<br>{{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ရည်မွန်]] | leadfigures2 = {{plainlist|'''SAC:''' * {{flagicon image|Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} [[မင်းအောင်လှိုင်]] * {{flagicon image|Deputy Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] * {{flagdeco|Myanmar}}[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] * {{flagicon image|Flag of the Ministry of Defense (Myanmar).svg}} [[မြထွန်းဦး]] *{{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[ရာပြည့်]]}} | detentions = ၁၉,၄၄၇ ([[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း|AAPP]] အရ)<ref name="aappb"/> | fatalities = ၄,၀၅၆ ([[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း|AAPP]] အရ)<ref name="aappb">[https://aappb.org ASSISTANCE ASSOCIATION FOR POLITICAL PRISONERS (BURMA)]</ref><br>{{nowrap|ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၈၉ ဦးနှင့် စစ်သား ၁၆ ဦး}}<br>{{nowrap|၂၀၂၁ မေ ၂၃ ([[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|SAC]] အရ){{efn|One police officer was killed while participating in the protests<ref>{{cite news |last1=Yildiz Faruk |first1=Omer |title=Myanmar: 6 cops dead as protesters attack police post |url=https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/myanmar-6-cops-dead-as-protesters-attack-police-post/2197343 |access-date=4 April 2021 |agency=[[Anadolu Agency]] |date=4 April 2021 |archive-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210404013606/https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/myanmar-6-cops-dead-as-protesters-attack-police-post/2197343 |url-status=live}}</ref> and is also included in the AAPP count of killed protesters.<ref>{{cite web|url=https://aappb.org/wp-content/uploads/2021/04/Fatality-List-for-April-4-2021-English-finalSM-1-1.pdf|title=Crackdown Injury & Death List|work=[[Assistance Association for Political Prisoners]]|date=4 April 2021|url-status=live|access-date=5 April 2021|archive-date=23 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210523052129/https://aappb.org/wp-content/uploads/2021/04/Fatality-List-for-April-4-2021-English-finalSM-1-1.pdf}}</ref>}}<ref name="surges">{{cite web|url=https://www.yahoo.com/news/fighting-flares-myanmar-town-chinese-071047678.html|title=Fighting surges in Myanmar's growing anti-junta conflict|last=Staff|date=23 May 2021|website=[[Reuters]]|access-date=23 May 2021|archive-date=23 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210523222717/https://www.yahoo.com/news/fighting-flares-myanmar-town-chinese-071047678.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.france24.com/en/live-news/20210429-myanmar-air-bases-come-under-rocket-fire |title=Myanmar air bases come under rocket fire |date=29 April 2021 |access-date=4 May 2021 |archive-date=29 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429135040/https://www.france24.com/en/live-news/20210429-myanmar-air-bases-come-under-rocket-fire |url-status=live}}</ref>}}}} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} {{မြန်မာ့ ဒီမိုကရေစီအရေး လှုပ်ရှားမှုများ}} '''၂၀၂၁ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ဆန္ဒပြမှုများ'''<ref>{{cite web |title=နွေဦးတော်လှန်ရေး မှတ်တမ်းဝင် သူရဲကောင်းများ |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/5885 |website=Myanmar NOW |access-date=၁၁ မတ် ၂၀၂၁ |language=my}}</ref><ref>{{cite web |title=မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေးနဲ့ နိုင်ငံတကာ အကူအညီ |url=https://burma.irrawaddy.com/article/2021/03/05/239001.html |website=ဧရာဝတီ |access-date=၁၁ မတ် ၂၀၂၁ |date=5 မတ် 2021}}</ref>သည် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူပြီး]]နောက် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဆန္ဒပြမှုများဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.usnews.com/news/world/articles/2021-02-03/anti-coup-protest-on-streets-of-myanmars-second-city|title=Anti-Coup Protest on Streets of Myanmar's Second City|agency=US News|date=၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref>ဆန္ဒပြမှုများသည် အကြမ်းမဖက် ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web|date=2021-02-03|title=Myanmar adopts nonviolent approach to resist army coup|url=https://arab.news/w5msa|access-date=|website=Arab News|language=en}}</ref>အင်တာနက်မှတစ်ဆင့် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်]]၊ [[တွစ်တာ]] စသောလူမှုကွန်ယက်များတွင် ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခြင်း၊ နေ့စဉ် သံပုံးတီးခြင်း၊ ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှု၊ အာဏာဖီဆန်ခြင်းလှုပ်ရှားမှု၊စစ်အစိုးရယန္တရားအားယိုယွင်းပျက်စီး​စေခြင်း(CDM)၊ လက်သုံးချောင်းထောင်၍ စီတန်းလှည့်လည်မှု စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ဆန္ဒပြသူများသည် အထိန်းသိမ်းခံရသော နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ နိုင်ငံရေးပါတီဖြစ်သော [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]]အရောင်ဖြစ်သော အနီရောင်ကို အဓိကထား၍ အသုံးပြုကြသည်။<ref>{{cite web|last=CNN|first=Carly Walsh and Akanksha Sharma|title=Protests break out in Myanmar in defiance of military coup|url=https://www.cnn.com/2021/02/06/asia/protests-myanmar-military-coup-intl-hnk/index.html|access-date=|website=cnn.com}}</ref> [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း]]ကာလတွင် ထင်ရှားခဲ့သော "[[ကမ္ဘာမကြေဘူး]]"သီချင်းသည် ဆန္ဒပြသီချင်းအဖြစ် ပြန်လည်သက်ဝင်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=6 February 2021|title=Myanmar restaurant in Bangkok promotes anti-coup activity|url=https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-myanmar-coronavirus-pandemic-bangkok-thailand-a3759daec75ab8d6104c7e86becc07c2|access-date=8 February 2021|website=AP NEWS|archive-date=14 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210214073402/https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-myanmar-coronavirus-pandemic-bangkok-thailand-a3759daec75ab8d6104c7e86becc07c2|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 February 2021|title=Resistance to coup grows despite Myanmar's block of Facebook|website=[[Associated Press]]|url=https://apnews.com/article/myanmar-blocks-facebook-08ce7dd971655e839d6a81e7391d9e4f|access-date=8 February 2021 |agency=AP NEWS|archive-date=15 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215204950/https://apnews.com/article/myanmar-blocks-facebook-08ce7dd971655e839d6a81e7391d9e4f|url-status=live}}</ref><ref name=":23">{{cite web|date=9 August 2018|title=Songwriter Who Provided "Theme Song" to 8888 Uprising Finally Honored|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/songwriter-provided-theme-song-8888-uprising-finally-honored.html|access-date=4 February 2021|magazine=The Irrawaddy|archive-date=22 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210222024548/https://www.irrawaddy.com/news/burma/songwriter-provided-theme-song-8888-uprising-finally-honored.html|url-status=live}}</ref> ဆန္ဒပြသင်္ကေတအဖြစ် [[:en:Three-finger salute (pro-democracy)|လက်သုံးချောင်းထောင်]]ခြင်းကိုလည်း အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news|date=5 February 2021|title=Myanmar blocks Facebook as resistance grows to military coup|newspaper=ABC News|url=https://www.abc.net.au/news/2021-02-05/myanmar-blocks-facebook-as-resistance-grows-to-military-coup/13124148|access-date=5 February 2021|publisher=ABC News (Australia)|archive-date=8 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210208220741/https://www.abc.net.au/news/2021-02-05/myanmar-blocks-facebook-as-resistance-grows-to-military-coup/13124148|url-status=live}}</ref> ကြီးထွားလာနေသော ဆန္ဒပြမှုများကို တုံ့ပြန်ရန်အတွက် စစ်အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင်များသည် တန်ပြန်အစီအမံများစွာကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ အင်တာနက်(Internet)နှင့် လူမှုကွန်ယက်များ ပိတ်ပင်ခြင်း၊ သတင်းအမှောင်ချခြင်း၊ ဆန္ဒပြသူများအား ပုဒ်မများတပ်ကာ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်း၊ MRTV, MWD အစရှိသည့် နိုင်ငံတော်ပိုင်သတင်းဌာနများ(State-owned Television)မှ ၎င်းတို့ဘက်သို့ယိုင်းသောသတင်းများ ထုတ်လွှင့်ခြင်း၊ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]တွင် ရွေးကောက်ခံထားရချင်းမရှိသောပါတီများအားထည့်သွင်းချင်းနှင့် ဆန္ဒပြသူများအား အင်အားသုံးနှိမ်နင်းခြင်းများ ပါဝင်သည်။ ဆန္ဒပြပြည်သူများအား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစိုးရ (နစက)]]၏ ဖြိုခွင်းမှုများအပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]](People's Defense Force)၏ [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|လက်နက်ကိုင် ပုန်ကန်မှု]]သည် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။<ref name="auto">{{cite news |title=Myanmar Violence Escalates With Rise of 'Self-defense' Groups, Report Says |url=https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-violence-escalates-rise-self-defense-groups-report-says/6207546.html |agency=Agence France-Presse |publisher=voanews.com |date=June 27, 2021 |access-date=20 January 2022 |archive-date=8 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220108225946/https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-violence-escalates-rise-self-defense-groups-report-says/6207546.html |url-status=live }}</ref> == နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း == {{see also|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း}} တပ်မတော်သည် ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသော မြန်မာနိုင်ငံ၏ အာဏာရပါတီ [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]အား နိုင်ငံအုပ်ချုပ်သူနေရာမှ ဖယ်ရှားလိုက်သည့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့နံနက်ခင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံ အာဏာသိမ်းမှု စတင်ခဲ့သည်။ ထိုနေ့ နံနက်အစောပိုင်းမှစ၍ တယ်လီဖုန်း ဆက်သွယ်ရေးလိုင်းများ ပြတ်တောက်သွားပြီး နံနက် ၈ နာရီ ခန့်တွင် ဝိုင်ဖိုင်ဝန်ဆောင်မှုများပါ ပြတ်တောက်သွားပြီးနောက် တစ်နိုင်ငံလုံး အဆက်အသွယ် ပြတ်တောက်သွားခဲ့သည်။ ထို နံနက် ၈နာရီ တွင် [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား|တပ်မတော်ပိုင် မြဝတီရုပ်သံလိုင်း]](Myawaddy Television Channel)မှ နိုင်ငံတော်အာဏာကို ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ မှ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ထံသို့ လွှဲအပ်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ|နိုင်ငံတော်]]ကို အရေးပေါ်အခြေအနေ တစ်နှစ် ကြေညာခဲ့သည်။ ထိုနေ့ ည‌ပိုင်း မှစတင်ကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းကာ [[တပ်မတော်အစိုးရ (၂၀၂၁)|တပ်မတော်အစိုးရ]]အသစ်တစ်ရပ်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် အနိုင်ရရှိခဲ့သည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ ကျမ်းကျိန်ဆိုမည့် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] မခေါ်ယူမီ တစ်ရက်အလိုတွင် အာဏာသိမ်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|date=1 February 2021|title=Myanmar military seizes power, detains elected leader Aung San Suu Kyi|url=https://news.trust.org/item/20210201014444-5u7cm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201053645/https://news.trust.org/item/20210201014444-5u7cm|archive-date=1 February 2021|access-date=1 February 2021|website=Thomson Reuters Foundation News|agency=Reuters}}</ref><ref>{{cite web|date=1 February 2021|title=Myanmar gov't declares 1-year state of emergency: President's Office|url=http://www.xinhuanet.com/english/2021-02/01/c_139712581.htm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201102057/http://www.xinhuanet.com/english/2021-02/01/c_139712581.htm|archive-date=1 February 2021|access-date=1 February 2021|agency=Xinhua News Agency}}</ref><ref>{{cite web|title=Myanmar Leader Aung San Suu Kyi, Others Detained by Military|url=https://www.voanews.com/east-asia-pacific/myanmar-leader-aung-san-suu-kyi-others-detained-military|date=1 February 2021 |website=voanews.com|publisher=VOA (Voice of America)|access-date=1 February 2021|archive-date=3 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203131316/https://www.voanews.com/east-asia-pacific/myanmar-leader-aung-san-suu-kyi-others-detained-military|url-status=live}}</ref> ထိုနေ့မှာပင် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]]နှင့် [[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်|အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]] [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]တို့အပါအဝင် [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ]]၊ ဒုဝန်ကြီးများ၊ [[ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ|တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များ]]၊ ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များနှင့် အခြားအရေးပါသူများ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။<ref name=":0">{{cite news|last=Beech|first=Hannah|date=31 January 2021|title=Myanmar's Leader, Daw Aung San Suu Kyi, Is Detained Amid Coup|newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2021/01/31/world/asia/myanmar-coup-suu-kyi.html|access-date=31 January 2021|issn=0362-4331|archive-date=31 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210131235036/https://www.nytimes.com/2021/01/31/world/asia/myanmar-coup-suu-kyi.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last1=Mahtani|first1=Shibani |author2=Kyaw Ye Lynn|title=Myanmar military seizes power in coup after detaining Aung San Suu Kyi|url=https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/myanmar-aung-sun-suu-kyi-arrest/2021/01/31/c780ce6a-6419-11eb-886d-5264d4ceb46d_story.html|date=1 February 2021|access-date=1 February 2021|newspaper=The Washington Post|archive-date=1 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201182106/https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/myanmar-aung-sun-suu-kyi-arrest/2021/01/31/c780ce6a-6419-11eb-886d-5264d4ceb46d_story.html|url-status=live}}</ref> စစ်အာဏာသိမ်းမှုသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ ဖြစ်ပွားမှု|ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ]](COVID-19)ကာလအတွင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့်အတွက် ကျန်းမာရေးအခြေခံအဆောက်အဦကောင်းများ မရှိသည့် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် [[အရှေ့တောင်အာရှ]]တွင် ကိုဗစ်ဖြစ်ပွားမှု ဆိုးရွားသည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ အာဏာသိမ်းမှု မဖြစ်ပွားမီ ရက်အနည်းငယ်အလိုတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကိုဗစ်ရောဂါကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းလုပ်ငန်း စတင်ဆောင်ရွက်စဉ် ဖြစ်သည်။<ref name=":51">{{cite news|date=9 February 2021|title=Coronavirus testing collapses in Myanmar after coup|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-myanmar-coup-idUSKBN2A90CK|access-date=21 March 2021|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308203830/https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-myanmar-coup-idUSKBN2A90CK|url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal|last=Mahase|first=Elisabeth|date=12 March 2021|title=Covid-19: Military coup in Myanmar sees virus response crumble as doctors are arrested|url=https://www.bmj.com/content/372/bmj.n704|journal=BMJ|volume=372|pages=n704|doi=10.1136/bmj.n704|issn=1756-1833|pmid=33712414|s2cid=232199858|doi-access=free|access-date=21 March 2021|archive-date=16 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210316200934/https://www.bmj.com/content/372/bmj.n704|url-status=live}}</ref><ref name=":52"/> ကပ်ရောဂါကြောင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး|နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး]]ထိခိုက်ခဲ့ကာ ၂၀၂၀ ခုနှစ်အတွင်း ၅ % ကျဆင်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=Myanmar's Economy Hit Hard by Second Wave of COVID-19: Report|url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2020/12/15/myanmars-economy-hit-hard-by-second-wave-of-covid-19-report|access-date=21 March 2021|publisher=World Bank|archive-date=30 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210330125227/https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2020/12/15/myanmars-economy-hit-hard-by-second-wave-of-covid-19-report|url-status=live}}</ref> === ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ် အသိအမှတ်ပြုမှု အခြေအနေ === ၂၀၂၀ နိုဝင်ဘာရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရ ကိုယ်စားလှယ်များက အာဏာသိမ်းအစိုးရ၏ တရားဝင်မှုအား အသိအမှတ်မပြုကြပေ။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် NLD မှ အနိုင်ရလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၇၀ ခန့်သည် ဥပဒေပြုရေးအတွက် ငါးနှစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်မည်ဖြစ်ကြောင်း နေပြည်တော်တွင်ပင် ကျမ်းကျိန်ဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=4 February 2021|title=NLD lawmakers in Nay Pyi Taw defy military, take oath of office|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/nld-lawmakers-in-nay-pyi-taw-defy-military-take-oath-of-office/|access-date=6 February 2021|publisher=Frontier Myanmar|archive-date=4 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210204125351/https://www.frontiermyanmar.net/en/nld-lawmakers-in-nay-pyi-taw-defy-military-take-oath-of-office/|url-status=live}}</ref> နောက်တစ်ရက်တွင် ရွေးကောက်ခံ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၃၀၀ ကျော် တွေ့ဆုံကြသည့် အွန်လိုင်းဇွန်းမ်(Zoom) အစည်းအဝေး၌ အဖွဲ့ဝင် ၁၅-ဦးဖြင့် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]] (CRPH) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref name=":16">{{Cite web|date=8 February 2021|title=Amid Coup, Myanmar's NLD Lawmakers Form Committee to Serve as Legitimate Parliament|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/amid-coup-myanmars-nld-lawmakers-form-committee-serve-legitimate-parliament.html|access-date=8 February 2021|publisher=The Irrawaddy|archive-date=27 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227061607/https://www.irrawaddy.com/news/burma/amid-coup-myanmars-nld-lawmakers-form-committee-serve-legitimate-parliament.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=5 February 2021|title=Myanmar politicians defy coup, say they are true government|website=[[Associated Press]]|url=https://apnews.com/article/myanmar-coup-politicians-a576dcd73070070877e8d567ec5e8a5c|access-date=6 February 2021|agency=AP NEWS|archive-date=20 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020032215/https://apnews.com/article/myanmar-coup-politicians-a576dcd73070070877e8d567ec5e8a5c|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|date=8 February 2021|title=After a decade of change in Myanmar, fear of the past drives anti-coup protests|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-past-idUSKBN2A70HI|access-date=8 February 2021|archive-date=22 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022070405/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-past-idUSKBN2A70HI|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် [[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]၊ [[လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]၊ [[ကရင်အမျိုးသားပါတီ]]နှင့် [[အရှိုချင်းအမျိုးသားပါတီ]] အပါအဝင် နိုင်ငံရေးပါတီများက [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]တွင် ပါဝင်ရန် ကမ်းလှမ်းမှုများအား လက်မခံကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":5">{{cite web|title=SNLD, DPNS reject offer to participate in new government|url=https://elevenmyanmar.com/news/snld-dpns-reject-offer-to-participate-in-new-government|access-date=6 February 2021|newspaper=Eleven Media Group Co., Ltd|archive-date=6 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210206053301/https://elevenmyanmar.com/news/snld-dpns-reject-offer-to-participate-in-new-government|url-status=live}}</ref> အာဏာသိမ်းခြင်းအား ကန့်ကွက်ကြောင်း၊ တပ်မတော်နှင့် လက်ရှိအာဏာရအစိုးရတို့အကြား တွေ့ဆုံဆွေးနွေးညှိနှိုင်းအဖြေရှာခြင်းဖြင့် ပြေလည်နိုင်ကြောင်း၊ ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါအား ကာကွယ်ထိန်းချုပ်ရေးလုပ်ဆောင်နေစဉ်ကာလအတွင်း အာဏာသိမ်းခြင်းက အခက်အခဲများဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]]က ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=8 February 2021|title=Karenni National Progressive Party urges NLD and Tatmadaw to negotiate|url=https://www.mmtimes.com/news/karenni-national-progressive-party-urges-nld-and-tatmadaw-negotiate.html|access-date=8 February 2021|newspaper=The Myanmar Times|archive-date=19 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819063030/https://www.mmtimes.com/news/karenni-national-progressive-party-urges-nld-and-tatmadaw-negotiate.html|url-status=dead}}</ref> စစ်အာဏာသိမ်းခြင်းသည် ပြစ်မှုမြောက်ပြီး [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|စစ်အစိုးရ]]အား တရားဝင်မှုမရှိသည့်အတွက် ဖျက်သိမ်းကြောင်း ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name=":16"/> အရပ်သားအစိုးရအပေါ် တပ်မတော်က ကျူးလွန်ခဲ့ခြင်းသည် ရာဇသတ်ကြီးဥပဒေပုဒ်မ ၆ အရ ပြစ်မှုမြောက်ကြောင်း ကော်မတီက ဆိုသည်။<ref name=":16"/> ကုလသမဂ္ဂ သံတမန်များနှင့် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းအနေဖြင့် တရားဝင်အစိုးရရေးရာများအတွက် CRPH အား ဆက်သွယ်ရန် ကော်မတီက ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name=":16"/> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးက ကြေညာချက်တစ်စောင်ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ လတ်တလော ဆန္ဒပြမှုများအား ထောက်ခံကြောင်း၊ စစ်အာဏာသိမ်းခြင်းသည် အာဏာရှင်စနစ် သက်ဆိုးရှည်စေနိုင်ကြောင်းနှင့် အမျိုးသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးအတွက် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးအဖြေရှာကြရန် တိုက်တွန်းကြောင်းများ ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=14 February 2021|title=တပ်မတော်မှ အာဏာကို သိမ်းယူပြီးနောက် ကေအဲန်ယူ – ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံ၏ သဘောထားထုတ်ပြန်ချက် |url=https://www.knuhq.org/admin/resources/statements/pdf/final%2020210214_KNU_Statement_After%20Coup(Burmese_Version)%20Final%20-1(14%20Feb%202021).pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215034954/https://www.knuhq.org/admin/resources/statements/pdf/final%2020210214_KNU_Statement_After%20Coup(Burmese_Version)%20Final%20-1(14%20Feb%202021).pdf|archive-date=15 February 2021|access-date=18 February 2021|publisher=Karen National Union|language=my}}</ref> အာဏာသိမ်းခြင်းအား ဆန့်ကျင်ကြောင်း၊ လက်ရှိဆန္ဒပြမှုများအား ထောက်ခံကြောင်း၊ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေဖျက်သိမ်းရေးနှင့် အရပ်သားအစိုးရပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်စေရေးစသည့် ကြေညာချက်တစ်စောင်ကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် [[သျှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ]]၊ [[ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-မြောက်ပိုင်း|ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ]]၊ [[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်|ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]နှင့် [[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ]]၊ ဆိုင်ကျော့ပြည်သူ့စစ်တို့ ပါဝင်သော ရှမ်းပြည်နယ်စည်းလုံးရေးကော်မတီက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=15 February 2021 |title=Shan groups vow to fight military government|url=https://www.mmtimes.com/news/shan-groups-vow-fight-military-government.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210216073143/https://www.mmtimes.com/news/shan-groups-vow-fight-military-government.html|archive-date=16 February 2021|access-date=17 February 2021|newspaper=The Myanmar Times}}</ref> ==ပြည်သူလူထု၏ လှုပ်ရှားမှုများ == ===ဝန်ထမ်းများ အာဏာဖီဆန်ရေး လှုပ်ရှားမှုများ=== [[File:A young protester in Yangon.jpg|thumb|left|နိုင်ငံတော်၏ စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြနေသော လူငယ်တစ်ဦး]] [[File:Civil Disobedience under Hleden Bridge.jpg|thumb|left|လှည်းတန်းခုံးကျော်တံတားအောက်မှ ဆန္ဒပြနေသူများ]] [[File:Protest against military coup (9 Feb 2021, Hpa-An, Kayin State, Myanmar) (3).jpg|thumb|left|ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့က ဘားအံမြို့တွင် ဆန္ဒပြနေသော တူညီဝတ်စုံဝတ်ထားသော ကျောင်းဆရာဆရာမများ]] ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ရက်နေ့ညနေပိုင်းတွင် ဆက်သွယ်ရေးလိုင်းများ ပြန်လည် ရရှိပြီးနောက် တိုင်းပြည်အနှံ့ရှိ ဆေးရုံများမှ လက်ထောက်ဆရာဝန်များမှ အလုပ်မဆင်းကာ [[အာဏာဖီဆန်ရေး ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှု|အာဏာဖီဆန်ကြရန်]] ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၂ရက်နေ့တွင် အလုပ်မဆင်းပဲ နေခဲ့ကြလေသည်။ နောက်ရက်များတွင် အခြားသောဆေးရုံများမှ ဆေးဝန်ထမ်းများပါ ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။ နောက်ရက်များတွင် ဆရာဝန်များသာမက အခြားသော ဝန်ထမ်းများပါ ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။ [[မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ|မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ]]မှ ကော်မတီဝင် ၁၃ဦးတွင် ၆ဦးမှာ နုတ်ထွက်ခဲ့ကြောင်း မန္တလေး ဒုတိယမြို့တော်ဝန် ဦးရဲမွန်မှ လူမှုကွန်ယက်မှတစ်ဆင့် ပြောကြားခဲ့သည်။ အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှုများသည် လူမှုကွန်ယက်များမှတစ်ဆင့် ကျယ်ပြန့်လာပြီး နေပြည်တော်ရှိ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးရုံးများမှ ဝန်ထမ်းများပါ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ကိုဗစ် ကာကွယ်ဆေးထိုးလုပ်ငန်းများ ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်နေ့တွင် ရပ်တန့်သွားခဲ့ကာ နိုင်ငံ၏ ကိုဗစ်-၁၉ စစ်ဆေးခြင်းစနစ် ရပ်တန့်သွားခြင်းအပါအဝင် နိုင်ငံတွင်းရှိ ဆေးရုံအများအပြား ပိတ်သိမ်းခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Health Care Feels The Pinch as Myanmar Medical Workers Join Civil Disobedience Movement |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/health-care-02092021173347.html |access-date=10 February 2021 |work=Radio Free Asia |date=9 February 2021 |language=en |archive-date=15 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210215024521/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/health-care-02092021173347.html |url-status=live}}</ref><ref name=":51"/> အလုပ်သမားဆန္ဒပြခြင်းများသည် လျင်မြန်စွာပြန့်နှံ့သွားကာ မြန်မာနိုင်ငံဆရာဆရာများအဖွဲ့ချုပ်မှ ဆရာဆရာမများစွာ ပါဝင်လာခဲ့သည်။<ref name=":11"/> ယခင်က ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဦးဆောင်ခဲ့သော [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]မှ ဝန်ထမ်းများလည်း ဆန္ဒပြမှုတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။<ref name=":12"/> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]]မှ ဝန်ထမ်းများသည် လှုပ်ရှားမှုအတွင်းသို့ ပါဝင်လာကြသည်။<ref>{{cite web|title=စစ်အစိုးရကို နေပြည်တော်က နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းတွေ ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/nld-government-staff-against-military-coup-02042021030530.html|access-date=4 February 2021|publisher=Radio Free Asia|language=my|archive-date=18 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210218191412/https://www.rfa.org/burmese/news/nld-government-staff-against-military-coup-02042021030530.html|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ကြေးစင်တောင်ကြေးနီသတ္တုတွင်းမှ လုပ်သား သုံးရာကျော်သည်လည်း ဆန္ဒပြမှုတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။<ref name="Irrawaddy_6Feb_copper_miners"/> ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်နေ့အရ အစိုးရဆေးရုံ ၉၁ ရုံ၊ တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ် ၁၈ ခု၊ ၇၉ မြို့နယ်မှ အစိုးရဌာန ၁၂ ခုတို့ရှိ အုပ်ချုပ်ရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးဝန်ထမ်းများနှင့် ကျောင်းသားကျောင်းသူများ ဆက်လက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref name="Irrawaddy_5Feb_strike"/><ref name="Irrawaddy_6Feb_protests"/><ref>{{cite web|date=5 February 2021|title=Civilian Disobedience Campaign' takes flight in Myanmar|url=https://www.mmtimes.com/news/civilian-disobedience-campaign-takes-flight-myanmar.html|access-date=5 February 2021|newspaper=The Myanmar Times|archive-date=5 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205055420/https://www.mmtimes.com/news/civilian-disobedience-campaign-takes-flight-myanmar.html|url-status=live}}</ref> [[File:2021 Civil Disobedience at Hledan.jpg|thumb|left|ရန်ကုန် လှည်းတန်းလမ်းဆုံတွင် ဆန္ဒပြနေကြစဉ်]] နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာများဖြစ်ကြသော ကြေးမုံနှင့် မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာတို့မှ ဝန်ထမ်းများ လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်လာမည်ဆိုသော သတင်းများလည်း ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref name=":20">{{Cite web|date=8 February 2021|title=Media group worries over press freedom in Myanmar under military rule|url=https://www.mmtimes.com/news/media-group-worries-over-press-freedom-myanmar-under-military-rule.html|access-date=8 February 2021|website=The Myanmar Times|archive-date=8 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210208122455/https://www.mmtimes.com/news/media-group-worries-over-press-freedom-myanmar-under-military-rule.html|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် [[မြန်မာ့ မီးရထား]]မှ ဝန်ထမ်းများအားလုံး အာဏာဖီဆန်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်လာသဖြင့် မီးရထားလုပ်ငန်းတစ်ခုလုံး လုံးဝရပ်တန့်ခဲ့ရသည်။ ဘဏ်ဝန်ထမ်းများ အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဝန်ထမ်းမလုံလောက်မှုဖြစ်ကာ ဘဏ်ခွဲများအား ယာယီပိတ်ထားမည်ဖြစ်ကြောင်း [[ကမ္ဘောဇဘဏ်လီမိတက်|ကမ္ဘောဇဘဏ်]]က ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။<ref name=":21">{{Cite web|date=8 February 2021|title=KBZ Bank temporarily shuts down all branches|url=https://www.mmtimes.com/news/kbz-bank-temporarily-shuts-down-all-branches.html|access-date=8 February 2021|website=The Myanmar Times|archive-date=23 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210223011614/https://www.mmtimes.com/news/kbz-bank-temporarily-shuts-down-all-branches.html|url-status=live}}</ref> အလားတူ အခြားသော ဘဏ်များသည်လည်း ဝန်ထမ်းများ ဆန္ဒပြခြင်းကြောင့် သက်ရောက်မှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref name=":21"/> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]]မှ ဝန်ထမ်းအချို့သည် လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=10 February 2021|title=Central Bank of Myanmar Staff Join Anti-Coup Protests|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/central-bank-myanmar-staff-join-anti-coup-protests.html|access-date=10 February 2021|website=The Irrawaddy|language=en-US|archive-date=23 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210223054453/https://www.irrawaddy.com/news/burma/central-bank-myanmar-staff-join-anti-coup-protests.html|url-status=live}}</ref> ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများ လုပ်ငန်းခွင်အတွင်းသို့ ပြန်လာ၍ တာဝန်ထမ်းဆောင်ကြရန် မေတ္တာရပ်ခံစာကို နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာဖြစ်သည့် [[မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ|မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ]]တွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|last=|first=|date=9 February 2021|title=Request To Health Workers|url=https://www.gnlm.com.mm/request-to-health-workers/|access-date=10 February 2021|website=Global New Light Of Myanmar|language=en-US|archive-date=17 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210217063519/https://www.gnlm.com.mm/request-to-health-workers/|url-status=live}}</ref> ဝန်ထမ်းများအနေဖြင့် မိမိတို့ခံစားချက်များအား ဘေးဖယ်ကာ လုပ်ငန်းခွင်သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ကြရန် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=12 February 2021|title=Tatmadaw leader urges civil servants to return to work amid continued protests|url=https://www.mmtimes.com/news/tatmadaw-leader-urges-civil-servants-return-work-amid-continued-protests.html|access-date=16 February 2021|website=The Myanmar Times|archive-date=13 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213021527/https://www.mmtimes.com/news/tatmadaw-leader-urges-civil-servants-return-work-amid-continued-protests.html|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ဆန္ဒပြလျက်ရှိသော နိုင်ငံဝန်ထမ်းများအား အလုပ်ခွင်ပြန်လည်ဝင်ရောက်ရန် အာဏာပိုင်များက ကြာရှည်စောင့်ဆိုင်းနေမည်မဟုတ်ကြောင်း သတိပေးပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=17 February 2021|title=Myanmar's military warns civil servants joining protests|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmars-military-warns-civil-servants-joining-protests.html|access-date=17 February 2021|website=The Myanmar Times|archive-date=17 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210217062628/https://www.mmtimes.com/news/myanmars-military-warns-civil-servants-joining-protests.html|url-status=live}}</ref> မြန်မာမိုဘိုင်းစက်မှုအသင်းနှင့် မြန်မာအလှကုန်အသင်းတို့အပါအဝင် စက်မှုလက်မှုအဖွဲ့အစည်းတို့က အစိုးရဌာနများနှင့် ပူးတွဲလုပ်ဆောင်ခြင်းများအား ရပ်နားခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=15 February 2021|title=Myanmar Mobile Industry Association suspends cooperation with govt|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-mobile-industry-association-suspends-cooperation-govt.html|access-date=17 February 2021|website=The Myanmar Times|archive-date=15 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215173600/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-mobile-industry-association-suspends-cooperation-govt.html|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့အထိ နောက်ဆုံးစာရင်းများအရ ဝန်ကြီးဌာန ၂၂ ခုတို့မှ အစိုးရဌာန ၈၅၈ ခုသည် အာဏာဖီဆန်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://cdm2021.com/ |accessdate=16 February 2021 |archivedate=14 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210414102348/https://cdm2021.com/ }}</ref> ရန်ကုန်မြို့၏ အဓိကဆိပ်ကမ်းလေးခုမှ ကုန်ပစ္စည်းများအား သယ်ယူပို့ဆောင်ရန် ငြင်းဆိုသည့် ထရပ်ကားမောင်းသူများ၏ ဆန္ဒပြမှုသည်လည်း ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မြန်မာကွန်တိန်နာထရပ်ကားအသင်းမှ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး၏ အဆိုအရ ထရပ်ကားမောင်းသူ ၄၀၀ ခန့်၏ ၉၀ % သည် ဆန္ဒပြမှုတွင် ပါဝင်လျက်ရှိကာ၊ အရေးကြီး စားသောက်ကုန်၊ ဆေးဝါးနှင့် အဝတ်အထည်များကိုသာ သယ်ယူပို့ဆောင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2021-02-25-containers-pile-up-at-myanmar-ports-as-coup-protests-snarl-trade/|title=Newsdeck: Containers Pile Up at Myanmar Ports as Coup Protests Snarl Trade|date=25 February 2021|website=Daily Maverick|access-date=25 February 2021|archive-date=27 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227015540/https://www.dailymaverick.co.za/article/2021-02-25-containers-pile-up-at-myanmar-ports-as-coup-protests-snarl-trade/|url-status=live}}</ref> ==== တပ်မတော်ဆိုင်ရာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ သပိတ်မှောက်မှု ==== [[၃ ဖေဖော်ဝါရီ|ဖေဖော်ဝါရီ ၃ရက်]]နေ့တွင် စစ်အစိုးရမှ ထုတ်လုပ်သော ပစ္စည်းများကို မသုံးစွဲကြရန် တိုက်တွန်းပြီး သပိတ်မှောက်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":13">{{cite web|date=2021-02-03|title=Myanmar calls for boycott of Tatmadaw linked products and services|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-calls-boycott-tatmadaw-linked-products-and-services.html|access-date=|newspaper=The Myanmar Times|accessdate=8 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204175514/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-calls-boycott-tatmadaw-linked-products-and-services.html}}</ref>ထိုအထဲတွင် [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ|မိုင်တဲ]] ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း၊ မြန်မာ၊ မန္တလေးနှင့် ဒဂုံဘီယာများ၊ ကော်ဖီများ၊ [[မင်းအောင်လှိုင်|အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆောင်]]၏ [[ခင်သီရိသက်မွန်|သမီး]]ဖြစ်သူ ပိုင်ဆိုင်သော [[သတ္တမမြောက်အာရုံ]] (7th Sense Creation) <ref name=":22">{{cite web|title=Military Chief's Family Members Spend Big on Blockbuster Movies, Beauty Pageants|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201215082136/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants|archive-date=15 December 2020|access-date=|agency=Myanmar NOW}}</ref>တို့ပါဝင်သည်။ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ အင်ဂျင်နီယာ ၇၁ ဦးက မိုင်တဲ မှ နုတ်ထွက်ကာ ဆန္ဒပြမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name=":11"/> အရောင်းဆိုင်အချို့သည် ဆိုင်မှ မြန်မာဘီယာရောင်းချခြင်းကို ဖယ်ရှားခဲ့ကြသည်။<ref name="frontiermyanmar.net">{{cite web|date=8 February 2021|title=MYANMAR PROTESTS LIVE: Tens of thousands gathering in Yangon, demonstrations in other major cities |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/myanmar-protests-live-tens-of-thousands-gathering-in-yangon-demonstrations-in-other-major-cities/|access-date=8 February 2021|publisher=Frontier Myanmar|archive-date=21 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210221104942/https://www.frontiermyanmar.net/en/myanmar-protests-live-tens-of-thousands-gathering-in-yangon-demonstrations-in-other-major-cities/|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်ပိုင် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်|မြန်မာ့စီးပွားရေးဦးပိုင်လိမိတက်]]၏ မြန်မာဘီရူဝါရီနှင့် လက်တွဲလုပ်ဆောင်နေခြင်းအား ရပ်တန့်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကီရင်ကုမ္ပဏီက ကြေညာခဲ့သည်။<ref name=":192">{{cite web|title=Japan's Kirin ends Myanmar beer tie-up with an army-owned partner after coup|url=https://news.trust.org/item/20210205070108-ktqjw/|access-date=8 February 2021|publisher=Thomson Reuters Foundation|archive-date=5 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205091809/http://news.trust.org/item/20210205070108-ktqjw/|url-status=live}}</ref> မြန်မာဘီယာအပါအဝင် ဘီယာအမှတ်တံဆိပ်များစွာထုတ်လုပ်လျက်ရှိသော မြန်မာဘီရူဝါရီသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဈေးကွက် ၈၀ % အား ရရှိထားသူဖြစ်သည်။<ref name=":192"/> မြန်မာ့စီးပွားရေးဦးပိုင်လိမိတက်မှ ပိုင်ဆိုင်သော ဗာဂျီးနီးယား ဆေးလိပ်ကုမ္ပဏီတွင် ရှယ်ယာ ၄၉ % ပါဝင်ထားသည့် စင်ကာပူဆေးလိပ်ကုမ္ပဏီ၏ ရှယ်ယာများအား ထုတ်နှုတ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း [[:en:Razer Inc.|Razer Inc.]]၏ ပူးတွဲတည်ထည်သူ Lim Kaling က ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။<ref name=":26">{{cite news |url=https://www.straitstimes.com/business/companies-markets/razer-co-founder-and-director-lim-kaling-pulls-out-of-myanmar-joint|title=Razer co-founder and director Lim Kaling pulls out of Myanmar joint venture |first=Angela|last=Tan|date=9 February 2021|access-date=9 February 2021|newspaper=The Straits Times|archive-date=20 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210220104458/https://www.straitstimes.com/business/companies-markets/razer-co-founder-and-director-lim-kaling-pulls-out-of-myanmar-joint|url-status=live}}</ref> ဗာဂျီးနီးယားကုမ္ပဏီအနေဖြင့် Red Ruby နှင့် Premium Gold အမည်ရှိ နာမည်ရ စီးကရက်နှစ်မျိုးအား ထုတ်လုပ်ရောင်းချလျက်ရှိသည်။<ref name=":26"/> === သံပုံးတီးပွဲများ === အာဏာသိမ်းခံရသည့် ညမှစတင်ကာ ရန်ကုန်မြို့ရှိ နေအိမ်၊ တိုက်ခန်းများတွင် ည ၈နာရီ အချိန်မှ ၈နာရီ ၁၅ မိနစ် အထိ သံပုံးများတီးခဲ့ကြသည်။ မကောင်းဆိုးဝါးများကို သံပုံးတီး၍ နှင်သည့် အလေ့အထကို ဆန္ဒပြမှုတွင် အသုံးပြုကြခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|date=4 February 2021|title=Myanmar coup: army blocks Facebook access as civil disobedience grows|url=http://www.theguardian.com/global-development/2021/feb/04/myanmar-coup-army-blocks-facebook-access-as-civil-disobedience-grows|access-date=4 February 2021|newspaper=The Guardian|archive-date=15 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211215210432/https://www.theguardian.com/global-development/2021/feb/04/myanmar-coup-army-blocks-facebook-access-as-civil-disobedience-grows|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=2 February 2021|title=Anti-coup protests ring out in Myanmar's main city|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/anti-coup-protests-ring-out-in-myanmars-main-city-idUSKBN2A139S|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203131442/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/anti-coup-protests-ring-out-in-myanmars-main-city-idUSKBN2A139S|archive-date=3 February 2021|access-date=3 February 2021|work=Reuters}}</ref><ref>{{cite web|title=Myanmar coup latest: UN Security Council stops short of issuing statement|url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Myanmar-coup-latest-UN-Security-Council-stops-short-of-issuing-statement|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203015938/https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Myanmar-coup-latest-UN-Security-Council-stops-short-of-issuing-statement|archive-date=3 February 2021|access-date=2 February 2021|publisher=Nikkei Asia}}</ref> နောက်ရက်များတွင် တိုင်းပြည်အနှံ့တွင် တီးခဲ့ကြသည်။ သံပုံးတီးသံနှင့်အတူ [[ဒီမိုကရေစီ]]လှုပ်ရှားမှု၏ ပြယုဂ်တစ်ခုဖြစ်သော [[ကမ္ဘာမကြေဘူး]] သီချင်းနှင့် [[အရေးကြီးပြီ|အရေးကြီးပြီ (သွေးသစ္စာ)]] သီချင်းတို့ကို သီဆို ဟစ်ကြွေးကြသည်။ မန္တလေးမြို့တွင် သံပုံးတီးသူ အယောက် ၃၀ ခန့် ဖမ်းဆီးခံရခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=30 arrested in Mandalay for pot-banging movement in protest against military coup|url=https://elevenmyanmar.com/news/30-arrested-in-mandalay-for-pot-banging-movement-in-protest-against-military-coup|access-date=6 February 2021|publisher=Eleven Media Group Co., Ltd|archive-date=19 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819062431/https://elevenmyanmar.com/news/30-arrested-in-mandalay-for-pot-banging-movement-in-protest-against-military-coup|url-status=live}}</ref> === ဆန္ဒပြပွဲများ === ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့ ညနေ ၈ နာရီ၌ အချို့သော ရန်ကုန်သားများသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အားစေလွှတ်ရန် ၁၅ မိနစ်မျှ ထွက်ရောက် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို အနုနည်းအာဏာဖီဆန်မှု တချို့ရှိလာခြင်း|url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-civil-disobedience-movement-/5762587.html|access-date=2021-02-02|website=ဗွီအိုအေ|language=my}}</ref> [[မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ|မန္တလေးစည်ပင်]]မှ အဖွဲ့ဝင် ၆ ယောက်သည် ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်တွင် လုပ်ငန်းမှထွက်ခွာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-03|title=Mandalay vice mayor, MCDC members resign|url=https://www.mmtimes.com/news/mandalay-vice-mayor-mcdc-members-resign.html|access-date=2021-02-03|website=The Myanmar Times|accessdate=9 February 2021|archivedate=8 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210208020329/https://www.mmtimes.com/news/mandalay-vice-mayor-mcdc-members-resign.html}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် [[ဆေးတက္ကသိုလ် (မန္တလေး)|မန္တလေးဆေးတက္ကသိုလ်]]ရှေ့၌ လူအယောက် ၃၀ ဆန္ဒပြခဲ့ကြရာ ဖမ်းဆီးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ဖေဖေါ်ဝါရီလ (၆) ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ လှည်းတန်းသို့ အထည်ချုပ်အလုပ်သမားများ ၃၀၀၀ ကျော် ချီတက်မှုပြုလုပ်ခဲ့ပြီးဆန္ဒပြခဲ့သည်။ ထိုမှစ၍ ဆန္ဒပြမှုသည် အရှိန်အဟုန်ဖြင့် များပြားလာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|date=2021-02-04|title=Mandalay citizens protest against Tatmadaw rule|url=https://www.mmtimes.com/news/mandalay-citizens-protest-against-tatmadaw-rule.html|access-date=2021-02-04|website=The Myanmar Times|accessdate=9 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204113803/https://www.mmtimes.com/news/mandalay-citizens-protest-against-tatmadaw-rule.html}}</ref><ref>{{Cite web|title=Four arrested in Mandalay after street protest against military coup|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/four-arrested-in-mandalay-after-street-protest-against-military-coup|access-date=2021-02-04|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် ညမထွက်ရ အမိန့် ပုဒ်မ ၁၄၄ ကိုထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထို ထုတ်ပြန်ချက်တွင် လူ ၅ ဦးထက် ပိုမစုရဟု ပါသော်လည်း အလုပ်သမားသမဂ္ဂများ၊ ကျောင်းသားသမဂ္ဂများ၊ မိဘပြည်သူလူထုများသည် ယင်းအမိန့်အာဏာကို ဖီဆန်၍ ဆက်လက်ဆန္ဒပြခဲ့သည်။ ဆန္ဒပြမှုမှာ တစ်နိုင်ငံလုံးအနှံ့ အရှိန်အဟုန် မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် လူငယ်များသည် ဆန္ဒပြနည်း အသစ်အဆန်းများကို အသုံးပြုပြီး ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆက်လက်ဆန္ဒပြခဲ့သည်။ [[လွိုင်ကော်မြို့]] ရဲတပ်ဖွဲ့မှ ရဲ အယောက် ၄၀ သည် ဆန္ဒပြ ပြည်သူများနှင့် ပူးပေါင်းခဲ့ပြီး ထိုရဲများကို ဖမ်းဆီးရန် လွှတ်လိုက်သော ရဲ ၉ ယောက်သည်လည်း ပြည်သူနဲ့ ပူးပေါင်းခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ [[ပြည်ထောင်စုနေ့]]တွင် [[မွန်ပြည်နယ်]]၊ [[မော်လမြိုင်မြို့]]ရှိ ဆန္ဒပြပွဲကို ရဲတပ်ဖွဲ့က ပစ်ခတ်နှိမ်နှင်းပြီး ဖမ်းဆီးမှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-12|title=Myanmar protests: shots heard in southeast city as police disperse crowd|url=https://www.scmp.com/news/asia/southeast-asia/article/3121563/myanmar-military-pardons-23000-prisoners-protests-rage|access-date=2021-02-12|website=South China Morning Post|language=en}}</ref><ref name="autogenerated1">{{Cite news|last=Limited|first=Bangkok Post Public Company|title=Protesters defy Myanmar junta, shots fired in Mawlamyine|work=Bangkok Post|url=https://www.bangkokpost.com/world/2067231/protesters-defy-myanmar-junta-shots-fired-in-mawlamyine|access-date=2021-02-12}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နံနက်တွင် [[မူဆယ်မြို့]]၌ လူထုအင်အား သောင်းဂဏန်းမျှ ဆန္ဒဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ဆန္ဒဖော်ထုတ်သောလူထု အတွင်းသို့ အရပ်ဝတ်ဖြင့် ဓားလက်နက်များ ကိုင်ဆောင်ထားသော လူငါးဦးသည် လူထုအား ရန်ရှာမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သောကြောင့် ဆန္ဒပြလူထုမှ ထိမ်းသိမ်းကာ ရဲဌာနသို့အပ်နှံခဲ့လေသည်။ အာဏာပိုင်များမှ ဆန္ဒပြလူထုအတွင်းသို့ သေနတ်ပစ်ဖောက် ဖြိုခွင်းမှုများရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-28|title=မူဆယ်တွင် ဆန္ဒပြလူအုပ်အတွင်းဝင်ရောက်ရောနှောကာ ဓားကိုင်ရန်ပြုသူကို လူထုမှ ဖမ်ဖမ်းဆီးပြီး ရဲလက်အပ်|url=https://www.kanbawzatainews.com/2021/02/mse.html|access-date=2021-02-28|website=ကမ္ဘောဇတိုင်း|language=my|accessdate=25 December 2021|archivedate=25 June 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200625000000/https://udn.com/news/story/121424/4659358}}</ref> [[၂၀ မတ်|မတ်လ ၂၀]] ရက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးတွင် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒထုတ်ဖော်မှုပုံစံမျိုးစုံဖြင့် ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]အတွင်း တာမွေ၊ စမ်းချောင်း၊ သာကေတ၊ ဒဂုံမြို့သစ်မြောက်ပိုင်း၊ ခရမ်း၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]အတွင်း [[ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[မတ္တရာမြို့နယ်]]၊ [[အမရပူရမြို့နယ်]]၊ [[မိုးကုတ်မြို့နယ်]]၊​ ညောင်ဦးမြို့နယ်နှင့် [[မိတ္ထီလာမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]အတွင်း ‌ဗန်းမောက် မြို့နယ် ​[[ရေဦးမြို့နယ်]]၊ [[မုံရွာမြို့နယ်]]၊ [[တန့်ဆည်မြို့နယ်]]၊ [[ကလေးမြို့နယ်]]၊ [[ပုလဲမြို့နယ်]]၊ ​[[စစ်ကိုင်းမြို့နယ်]]၊ [[ကသာမြို့နယ်]]၊ [[ကျွန်းလှမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေဘိုမြို့နယ်]]၊ [[တမူးမြို့နယ်]]၊ [[ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]တွင် [[မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်]]၊ [[မိုးညှင်းမြို့နယ်]]၊ [[ဗန်းမော်မြို့နယ်]]၊ [[နမ္မတီးမြို့]]၊ [[ဖားကန့်မြို့နယ်]]၊ [[မိုးကောင်းမြို့နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တွင် [[တောင်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[နမ့်စန်မြို့နယ်]]၊ [[တာချီလိတ်မြို့နယ်]]၊ [[ကျောက်မဲမြို့နယ်]]၊ [[ကယားပြည်နယ်]]တွင် [[လွိုင်ကော်မြို့နယ်]]၊ [[ကရင်ပြည်နယ်]]တွင် [[ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[မြဝတီမြို့နယ်]]၊ [[ကော့ကရိတ်မြို့နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]တွင် [[ဟားခါးမြို့နယ်]]၊ [[မင်းတပ်မြို့နယ်]]၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]တွင် [[မကွေးမြို့နယ်]]၊ [[ပခုက္ကူမြို့နယ်]]၊ [[အောင်လံမြို့နယ်]]၊ [[ကံမမြို့နယ်]]၊ [[မင်းဘူးမြို့နယ်]]၊ [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]တွင် [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[ဒိုက်ဦးမြို့နယ်]]၊ နေပြည်တော်တွင် [[ပျဉ်းမနားမြို့နယ်]]၊ [[မွန်ပြည်နယ်]]တွင် [[မော်လမြိုင်မြို့နယ်]]နှင့် [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]တွင် [[ပုသိမ်မြို့နယ်]]၊ ‌‌[[ဒေးဒရဲမြို့နယ်]] တို့တွင် ဆန္ဒထုတ်ဖော်ပွဲများပြုလုပ်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးတွင် ဆက်သွယ်ရေးခက်ခဲမှုများဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော်လည်း မြို့ရွာများအနှံအပြားတွင် နေ့စဉ်ဆန္ဒထုတ်ဖော်မှုများရှိခဲ့သည်။ မိုဘိုင်းဖုန်းအင်တာနတ်များ ဖြတ်တောက်ခဲ့သောကြောင့် ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်များ နှောင့်နှေးမှုများနှင့် သတင်းမရရှိမှု အခက်အခဲများရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-03-20|title=မတ် ၂၀ ရက်က အနည်းဆုံးမြို့ပေါင်း ၅၀ တွင် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြခဲ့|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/6184|access-date=2021-02-04|website=Myanmar NOW|language=my}}</ref> === ၂၀၂၀ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်ထောက်ခံမှု === ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှတဆင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံခဲ့ရသော လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များသည် အာဏာသိမ်းမှု၏ တရားဝင်မှုကို တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုခြင်း မရှိပါ။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]မှ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသူ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၇၀ ခန့်သည် ပြည်သူလူထု၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်ကို လိုက်နာရန်ကတိပြု၍ နေပြည်တော်တွင် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့ကြသည်။ <ref>[https://www.frontiermyanmar.net/en/nld-lawmakers-in-nay-pyi-taw-defy-military-take-oath-of-office/ NLD lawmakers in Nay Pyi Taw defy military, take oath of office | Frontier Myanmar<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၃၀၀ ဦးသည် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ယင်းကော်မတီသည် ပထမဦးဆုံး အွန်လိုင်းမှတစ်ဆင့်ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/amid-coup-myanmars-nld-lawmakers-form-committee-serve-legitimate-parliament.html Amid Coup, Myanmar's NLD Lawmakers Form Committee to Serve as Legitimate Parliament<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref><ref>https://apnews.com/article/myanmar-coup-politicians-a576dcd73070070877e8d567ec5e8a5c</ref> အာဏာသိမ်းအစိုးရ၏ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီတွင် ပါဝင်ရန် ကမ်းလှမ်းချက်များကို [[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]](SNLD)၊ [[လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]](DPNS)၊ [[ကရင်အမျိုးသားပါတီ]]နှင့် [[အရှိုချင်းအမျိုးသားပါတီ]]တို့က ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ငြင်းပယ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref name="autogenerated2">[https://elevenmyanmar.com/news/snld-dpns-reject-offer-to-participate-in-new-government SNLD, DPNS reject offer to participate in new government | Eleven Media Group Co., Ltd<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှုအပေါ် ကန့်ကွက်ရှုတ်ချကြောင်း၊ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများကို ထိခိုက်စေကြောင်းနှင့် နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲများပြုလုပ်ရန် တောင်းဆိုကြောင်း [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]] (KNPP)က ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် တောင်းဆိုလိုက်ကြောင်း ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |title=Karenni National Progressive Party urges NLD and Tatmadaw to negotiate {{!}} The Myanmar Times<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |url=https://www.mmtimes.com/news/karenni-national-progressive-party-urges-nld-and-tatmadaw-negotiate.html|access-date=13 February 2021 |archive-date=19 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210819063030/https://www.mmtimes.com/news/karenni-national-progressive-party-urges-nld-and-tatmadaw-negotiate.html}}</ref> === ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှု === ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုကို ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများက ဦးဆောင်၍ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။<ref>[https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/02/03/237569.html “ဖဲကြိုးနီ လှုပ်ရှားမှု”ကို ထောက်ခံကြောင်း ပြသခဲ့တဲ့ နီနီခင်ဇော်<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ဖဲကြိုးအနီရောင်သည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရခဲ့သော အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ အရောင်ဖြင့် တူညီသည်။ [[နီနီခင်ဇော်]]သည် ထင်ရှားသောအဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဆေးပညာဘွဲ့ရသူတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုကို ထောက်ခံကြောင်း သူမရဲ့ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာမှတစ်ဆင့် ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထို့နောက် မြန်မာနိုင်ငံတဝန်းရှိ ပြည်ထောင်စုအဆင့်ဝန်ကြီးဌာနမှအစပြု၍ နိုင်ငံဝန်ထမ်းအများစုသည် ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့ ပါဝင်လာခြင်းသည် အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရကို ဆန့်ကျင်ကြောင်း၊ ကန့်ကွက်ကြောင်းနှင့် အလိုမရှိကြောင်း ပြသခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ကြေးစင်တောင်ကြေးနီစီမံကိန်းမှ လုပ်သားများပါဝင်ခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် သာကေတစက်မှုဇုံရှိ အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းဝန်ထမ်းများ ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။ [[ကရင်ပြည်နယ်]] ဘားအံနည်းပညာ အထက်တန်းကျောင်းမှ ကျောင်းအုပ်ဆရာမ ဒေါက်တာဒေါ်ချိုယုမွန်ကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့မနက်ပိုင်းတွင် ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုလုပ်သောကြောင့် မြို့နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့က ဖမ်းဆီးလိုက်သည်။ ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုမှာ ပါဝင်ခဲ့တဲ့အတွက် မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးဇေထက်အောင်က သူ့ကို ပုဒ်မ ၅၀၅ ခဖြင့် တရားစွဲဆိုခဲ့ကြောင်း၊ အာမခံမပေးဘဲ ဘားအံအကျဉ်းထောင်ကို ခေါ်ဆောင်သွားကြောင်း သိရသည်။<ref>[https://www.rfa.org/burmese/news/university-headmistress-aressted-for-participating-anti-military-activities-02052021192149.html ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှု လုပ်ခဲ့လို့ ဘားအံနည်းပညာကျောင်းအုပ် အဖမ်းခံရ — မြန်မာဌာန<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများ၊ ပညာရေးဝန်ထမ်းများ၊ အင်ဂျင်နီယာများ၊ အထွေထွေဝန်ထမ်းများ၊ ဘဏ်ဝန်ထမ်းများနှင့် အစိုးရဝန်ထမ်းများ သည် ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်လာကြသည်။<ref>https://www.bbc.com/burmese/burma-55953458</ref> === လူမှုကွန်ရက် === မြန်မာဆယ်လီဘရစ်တီများဖြစ်ကြသော [[ပိုင်တံခွန်]]နှင့် [[ဒေါင်း (သရုပ်ဆောင်)|ဒေါင်း]]တို့သည် ပြည်သူတို့၏သပိတ်မှောက်မှုတို့ကို ထောက်ခံကြောင်း ပို့စ်များတင်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":6">{{cite web|date=3 February 2021|title=Here's who is standing up against Myanmar's coup {{!}} Coconuts Yangon|url=https://coconuts.co/yangon/news/heres-who-is-standing-up-against-myanmars-coup/|access-date=7 February 2021|publisher=Coconuts|archive-date=19 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819070043/https://coconuts.co/yangon/news/heres-who-is-standing-up-against-myanmars-coup/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=3 February 2021|title=Myanmar celebs and artists stand against the military coup|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-celebs-and-artists-stand-against-military-coup.html|access-date=7 February 2021|newspaper=The Myanmar Times|archive-date=14 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211114202939/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-celebs-and-artists-stand-against-military-coup.html|url-status=dead}}</ref> လူမှုကွန်ယက်တွင် ထင်ရှားသူများဖြစ်သော [[စိုင်းစိုင်းခမ်းလှိုင်]]နှင့် [[နေခြည်ဦး]]တို့သည် ဆန္ဒပြမှုများအပေါ် တစ်စုံတစ်ရာပြောဆိုခြင်းမရှိဘဲ ငြိမ်သက်နေခဲ့သည့်အတွက် အွန်လိုင်းထောက်ခံသူအရေအတွက်များ သိသိသာသာကျဆင်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=14 February 2021|title=Vitriol in cyberspace for celebrities who stayed silent |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/vitriol-in-cyberspace-for-celebrities-who-stayed-silent/|access-date=16 February 2021|publisher=Frontier Myanmar|archive-date=14 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210214130149/https://www.frontiermyanmar.net/en/vitriol-in-cyberspace-for-celebrities-who-stayed-silent/|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်တွင် [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဦးသန်းရွှေ]]၏သမက်ဖြစ်သူ နေစိုးမောင်သည် ဖေ့စ်ဘွတ်ပေါ်တွင် ဆန္ဒပြသူများကိုထောက်ခံကြောင်း ပို့စ်တင်ခဲ့သည်။<ref name=":9">{{cite web|title=Anti-coup mass protests take place in cities across Myanmar|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/anti-coup-mass-protests-take-place-in-cities-across-myanmar|access-date=7 February 2021|publisher=Myanmar NOW|archive-date=27 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211027061528/https://www.myanmar-now.org/en/news/anti-coup-mass-protests-take-place-in-cities-across-myanmar|url-status=live}}</ref> မြန်မာအင်တာနက်အသုံးပြုသူများသည် #SayNototheCoup၊ #RespectOurVotes၊ #HearTheVoiceofMyanmar၊ #SaveMyanmar၊ နှင့် #CivilDisobedience တို့ကိုရေးသားခဲ့ကြသည်။<ref name=":7"/><ref name=":6"/> အာဏာသိမ်းပိုက်ပြီး ၁ ရက်အကြာ "#SaveMyanmar" ကို ဖေ့စ်ဘွတ်အသုံးပြုသူပေါင်း ၃၂၅,၀၀၀ ကျော် ရေးသားခဲ့ကြသည်။<ref name=":3">{{cite web|date=2 February 2021|title=Coup sparks outcry on Myanmar social media as West ponders next step|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2021/02/02/asia-pacific/myanmar-coup-day-2/|access-date=7 February 2021|newspaper=The Japan Times|archive-date=19 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819070059/https://www.japantimes.co.jp/news/2021/02/02/asia-pacific/myanmar-coup-day-2/|url-status=live}}</ref> ဆိုရှယ်မီဒီယာအသုံးပြုသူများသည် မိမိတို့၏ပရိုဖိုင်ပုံများကို အနက်နှင့် အနီရောင်သို့ ပြောင်းလဲထားကြသည်။<ref name=":3"/> ထို့အပြင် [[မင်းအောင်လှိုင်]]၏ အရပ်အမြင့်ကိုလည်း ၄ ပေ ၈ လက်မဟု သရော်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|date=5 February 2021|title=Myanmar army chief mocked online for short stature in doctored photo|url=https://factcheck.afp.com/myanmar-army-chief-mocked-online-short-stature-doctored-photo|access-date=8 February 2021|publisher=Fact Check|archive-date=11 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210911160659/https://factcheck.afp.com/myanmar-army-chief-mocked-online-short-stature-doctored-photo|url-status=live}}</ref> ထို့အပြင် အွန်လိုင်းဆန္ဒပြသူများသည် အာရှတွင် ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုတစ်ခုအဖြစ် တွင်ကျယ်သော [[နို့လက်ဖက်ရည်မဟာမိတ်]]တွင်လည်း ပါဝင်ဆင်နွဲခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|date=4 February 2021|title=#MilkTeaAlliance has a new target brewing: Myanmar's military|url=https://www.scmp.com/week-asia/politics/article/3120526/asias-milkteaalliance-has-new-target-brewing-generals-behind|access-date=5 February 2021|newspaper=South China Morning Post|archive-date=23 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210223094651/https://www.scmp.com/week-asia/politics/article/3120526/asias-milkteaalliance-has-new-target-brewing-generals-behind|url-status=live}}</ref> === ကားပျက်လှုပ်ရှားမှုနှင့် အနှေးကားမောင်း လှုပ်ရှားမှု === ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှုပ်ထွေးသော လမ်းမများပေါ်တွင် ကားများထူးဆန်းစွာ ပျက်ကာ လမ်းပိတ်စေသည့် လှုပ်ရှားမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြကာ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့များ သွားလာခြင်းနှင့် အစိုးရဝန်ထမ်းများ အလုပ်တက်ရန် သွားရောက်ခြင်းတို့ကို အနှောက်အယှက်ဖြစ်စေခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=Protesters create gridlock in Yangon amid fears of violence|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/2/17/myanmar-un-warning-protests|access-date=18 February 2021|website=aljazeera.com|archive-date=18 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210218082425/https://www.aljazeera.com/news/2021/2/17/myanmar-un-warning-protests|url-status=live}}</ref><ref name=":38">{{cite web|title='Broken-down' cars bring Myanmar streets to standstill in coup protest|url=https://www.msn.com/en-gb/news/world/broken-down-cars-bring-myanmar-streets-to-standstill-in-coup-protest/ar-BB1dN2yl|access-date=18 February 2021|website=msn.com|archive-date=19 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210219002335/https://www.msn.com/en-gb/news/world/broken-down-cars-bring-myanmar-streets-to-standstill-in-coup-protest/ar-BB1dN2yl|url-status=live}}</ref> နောက်တစ်ရက်ဖြစ်သော ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈ ရက်နေ့တွင်လည်း လမ်းပိတ်စေရန်အတွက် ကားပျက်လှုပ်ရှားမှုနှင့် အတူ ကားများကို နှေးကွေးစွာ မောင်းနှင်ကြသည့် လှုပ်ရှားမှုကိုလည်း ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":38"/><ref>{{cite news|date=18 February 2021|title=Protesters out again in Myanmar, police use water cannon in capital|work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-idUSKBN2AI03Q|access-date=18 February 2021|archive-date=18 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210218062125/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-idUSKBN2AI03Q|url-status=live}}</ref> === အသံတိတ်သပိတ်များ === စစ်အာဏာသိမ်း တစ်နှစ်ပြည့်သည့် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာပြည်သူများက အသံတိတ်သပိတ်ကို ဆင်နွဲခဲ့ကြပြီး အပြင်မထွက်၊ ဈေးပိတ်၊ ဆိုင်ပိတ်ကာ အိမ်တွင်သာ နေခဲ့ကြရာ မြို့များရှိ လမ်းမများပေါ်တွင် လူသူကင်းမဲ့ကာ ခြောက်ကပ်နေခဲ့သည်။ စစ်အာဏာရှင်များက အသံတိတ်သပိတ်တွင် ပါဝင်သူများကို အကြမ်းဖက်မှုဥပဒေနှင့် တည်ဆဲဥပဒေများအရ အရေးယူမည်ဖြစ်ကြောင်း ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=A Year After Coup, Myanmar Is Mired in Conflict and Chaos |url=https://www.nytimes.com/2022/02/01/world/asia/myanmar-coup-anniversary-sanctions.html|date=1 February 2022 |work=NY Times |access-date=1 February 2022 |archive-date=1 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220201162544/https://www.nytimes.com/2022/02/01/world/asia/myanmar-coup-anniversary-sanctions.html|url-status=live }}</ref> လူမှုကွန်ယက်ပေါ်တွင် ထိုနေ့၌ ဆိုင်ပိတ်ကြောင်း ရေးသားကာ အသံတိတ်သပိတ်ပြုလုပ်သည့် ဆိုင်ပိုင်ရှင်များအား အရေးယူသင့်ကြောင်း တပ်မတော်ထောက်ခံသူ ဟန်ငြိမ်းဦးက သူ၏ တယ်လီဂရမ် ချန်နယ်တွင် ရေးသားဖော်ပြပြီးနောက် လူ ၂၀၀ ခန့် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar junta using social media to track its opponents |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/social-media-03032022175020.html|work=Radio Free Asia |date=3 March 2022 |language=en |access-date=16 March 2022 |archive-date=16 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220316201632/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/social-media-03032022175020.html|url-status=live }}</ref> အာဏာသိမ်း နှစ်နှစ်ပြည့်သည့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင်လည်း မနက် ၁ဝ နာရီမှ ညနေ ၃ နာရီအတွင်း အိမ်ပြင်မထွက်ဘဲ အသံတိတ်သပိတ်ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လူစည်ကားစေရန် ပုဂံ၊ ညောင်ဦး၊ မကွေး၊ မန္တလေး၊ ပဲခူးမြို့များတွင် ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ဆိုင်ကယ်၊ ကားလိုင်စင်များ စစ်ဆေး ဖမ်းဆီးပြီး ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်နေ့ အသံတိတ်သပိတ်ပြုလုပ်မည့် အချိန်တွင် လာရောက်ရွေးခိုင်းခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အသံတိတ်သပိတ် မလုပ်နိုင်အောင် ကား၊ ဆိုင်ကယ် လိုင်စင်တွေ ဖမ်းဆီးနေ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/silent-strike-two-years-coup-01312023150433.html|access-date=၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> === ပန်းသပိတ် === စစ်ကောင်စီ၏ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့သူများအား ရည်စူး၍ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ပန်းဖြင့် ဂုဏ်ပြုသော ပန်းသပိတ်ကို ပြည်သူများက ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=ရန်ကုန်မှာ ပန်းသပိတ်ဆင်နွှဲ |url=https://burmese.voanews.com/a/5838331.html|access-date=၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၂ ဧပြီ ၂၀၂၁ |language=my}}</ref> ထို့အပြင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ မွေးနေ့အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့၊ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နှင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့များတွင် ပန်းပန်ခြင်း၊ ပန်းကိုင်ဆောင်ခြင်း စသည့် ပန်းသပိတ်ကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=နိုင်ငံတစ်ဝန်း ပန်းသပိတ်လုပ်လို့ ဖမ်းဆီးခံရသူ အမျိုးသမီး ( ၅၀)ခန့်ရှိပြီး၊ ၂ဦး အမှုဖွင့်ခံရ |url=https://www.bnionline.net/mm/news-100046|access-date=၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဧရာဝတီ၊ ရန်ကုန်၊ စစ်ကိုင်းနှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးများတွင် ပန်းပန်ခြင်း၊ ပန်းကိုင်ဆောင်၍ သွားလာနေသူများ၊ လူမှုကွန်ယက်တွင် ပန်းနှင့်ပတ်သက်၍ ရေးသားသူများအား စစ်ကောင်စီက ဖမ်းဆီးခဲ့ရာ လူပေါင်း ၁၃၀ ကျော် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မွေးနေ့ ပန်းသပိတ်လှုပ်ရှားမှု လူပေါင်း ၁၃၀ ကျော်ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/dassk-birthday-activists-arrested-06202023070640.html|access-date=၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |language=my}}</ref> == စစ်အစိုးရ၏ တန်ပြန်ရေးအစီအမံများ== === အင်တာနက်ဖြတ်တောက်မှု === [[၄ ဖေဖော်ဝါရီ|ဖေဖော်ဝါရီလ ၄]] ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်]]သည် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|ဖေ့စ်ဘွတ်လူမှုကွန်ရက်]]ကို "တိုင်းပြည်တည်ငြိမ်လို‌သောကြောင့်" ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်နေ့အထိပိတ်ပင်ရန် [[အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးသူ]]များကို အမိန့်ပေးခဲ့သည်။<ref name=":15">{{Cite news|last=Staff|first=Reuters|date=2021-02-03|title=Myanmar internet providers block Facebook services after government order|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-facebook-idUSKBN2A32ZE|access-date=2021-02-04}}</ref> [[မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း|MPT]] သည်လည်း [[Facebook Messenger|Facebook messenger]]၊ [[အင်စတာဂရမ်]] နှင့် [[WhatsApp]] တို့ကိုပိတ်ပင်ခဲ့သည်။ [[တယ်လီနော မြန်မာ|တယ်လီနော]]ကမူ ဖေ့စ်ဘွတ်ကိုသာ ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-03|title=Directive to block social media service|url=https://www.telenor.com/directive-to-block-social-media-service/|access-date=2021-02-04|website=Telenor Group|language=en|archive-date=5 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205103134/https://www.telenor.com/directive-to-block-social-media-service/}}</ref><ref name=":15" /> ဖေ့စ်ဘွတ်ကို ပြည်သူများ မလိုက်နာခြင်းလှုပ်ရှားမှု (Civil Disobedience Movement) ပြုလုပ်ရန်အတွက်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name=":15" /> ဖေ့စ်ဘွတ်အပိတ်ပင်ခံရသောအခါ အသုံးပြုသူများသည် [[တွစ်တာ]]သို့ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့ရာ #RespectOurVotes၊ #HearTheVoiceofMyanmar၊ #SaveMyanmar စသည်တို့ကိုရေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news|last=Potkin|first=Fanny|date=2021-02-05|title=After Facebook ban, thousands in Myanmar take to Twitter to plead #RespectOurVotes|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-twitter-idUSKBN2A5189|access-date=2021-02-06}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သည် တွစ်တာကိုပါ ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Myanmar’s new military government is now blocking Twitter and Instagram|url=https://social.techcrunch.com/2021/02/05/myanmar-military-government-is-now-blocking-twitter/|access-date=2021-02-06|website=TechCrunch|language=en-US}}{{Dead link|date=September 2023 }}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-02-05|title=Directive to block social media services Twitter and Instagram in Myanmar|url=https://www.telenor.com/directive-to-block-social-media-services-twitter-and-instagram-in-myanmar/|access-date=2021-02-06|website=Telenor Group|language=en|archive-date=5 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205103134/https://www.telenor.com/directive-to-block-social-media-services-twitter-and-instagram-in-myanmar/}}</ref> [[၆ ဖေဖော်ဝါရီ|ဖေဖော်ဝါရီလ ၆]] ရက်နေ့ နံနက်တွင် [[အင်တာနက်]]ဝန်ဆောင်မှုကို နိုင်ငံအဝှန်း ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=6 February 2021|title=Myanmar junta blocks internet access as coup protests expand|website=[[Associated Press]]|url=https://apnews.com/article/united-nations-myanmar-media-social-media-yangon-e7765d3459d386219ee1dca8ad1e089c|access-date=6 February 2021|agency=AP NEWS|archive-date=9 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109034953/https://apnews.com/article/united-nations-myanmar-media-social-media-yangon-e7765d3459d386219ee1dca8ad1e089c|url-status=live}}</ref> ထိုနေ့မှာပင် လူမှုကွန်ယက်ဝန်ဆောင်မှုများ ပြန်လည်ဖွင့်ပေးရန် ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်က တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news|date=6 February 2021|title=Facebook urges unblocking of Myanmar social media|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-facebook-idUSKBN2A60DE|access-date=7 February 2021|archive-date=19 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819063529/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-facebook-idUSKBN2A60DE|url-status=live}}</ref> ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်သည် မြန်မာအစိုးရ၏ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်ပေါ်ရှိ အကြောင်းအရာများအား ဖယ်ရှားနိုင်ရန် တောင်းဆိုမှုအခွင့်အရေးအား ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=12 February 2021|title=An Update on the Situation in Myanmar|url=https://about.fb.com/news/2021/02/an-update-on-myanmar/|access-date=18 February 2021|publisher=About Facebook|archive-date=17 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210217122159/https://about.fb.com/news/2021/02/an-update-on-myanmar/|url-status=live}}</ref><ref name=":37">{{cite web|last=Welle (www.dw.com)|first=Deutsche|title=Myanmar coup: Military hardens online censorship campaign {{!}} DW {{!}} 15 February 2021|url=https://www.dw.com/en/myanmar-coup-military-hardens-online-censorship-campaign/a-56574941|access-date=18 February 2021 |website=dw.com|archive-date=16 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210216102258/https://www.dw.com/en/myanmar-coup-military-hardens-online-censorship-campaign/a-56574941|url-status=live}}</ref> [[၇ ဖေဖော်ဝါရီ|ဖေဖော်ဝါရီလ ၇]] ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးသော်လည်း လူမှုကွန်ရက်များကို ပိတ်ပင်ထားဆဲဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|title=Internet access partially restored in Myanmar as protests grow against military coup|url=https://www.channelnewsasia.com/news/asia/internet-access-partially-restored-in-myanmar-as-protests-grow-14131802|access-date=7 February 2021|publisher=CNA|archive-date=14 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614233403/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/internet-access-partially-restored-in-myanmar-as-protests-grow-14131802|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့မှစ၍ မနက် ၁ နာရီမှ ၉ နာရီအထိ တစ်နိုင်ငံလုံး အင်တာနက် ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|last=Beech|first=Hannah|date=14 February 2021|title=Military Imposes Full Grip on Myanmar in Overnight Crackdown|newspaper=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/02/14/world/asia/myanmar-military-crackdown.html|access-date=15 February 2021|issn=0362-4331|archive-date=15 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215152313/https://www.nytimes.com/2021/02/14/world/asia/myanmar-military-crackdown.html|url-status=live}}</ref><ref name=":41">{{cite web|date=31 January 2021|title=Internet disrupted in Myanmar amid apparent military uprising|url=https://netblocks.org/reports/internet-disrupted-in-myanmar-amid-apparent-military-uprising-JBZrmlB6|access-date=15 February 2021|publisher=NetBlocks |archive-date=1 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201002842/https://netblocks.org/reports/internet-disrupted-in-myanmar-amid-apparent-military-uprising-JBZrmlB6|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်မှ ရှယ်ယာထည့်ထားသော [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ|မိုင်တဲလ်]]မှလွဲ၍ ကျန် အော်ပရေတာအများစုက [[ဝီကီပီးဒီးယား]]နှင့် အခြား ဝီကီ ဝက်ဆိုဒ်များကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref name=wikiblock>{{cite web|date=31 January 2021|title=Internet disrupted in Myanmar amid apparent military uprising |url=https://netblocks.org/reports/internet-disrupted-in-myanmar-amid-apparent-military-uprising-JBZrmlB6|access-date=25 February 2021|publisher=NetBlocks|archive-date=1 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201002842/https://netblocks.org/reports/internet-disrupted-in-myanmar-amid-apparent-military-uprising-JBZrmlB6|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်]]မြို့တစ်မြို့တည်း၌ ည ၁၂ နာရီမှ နေ့လယ် ၁၂ နာရီ အထိ အင်တာနက်ဖြတ်တောက်ခဲ့ပြီး ကျန်မြို့များအားလုံးမှာ ယခင်အတိုင်း မနက် ၁ နာရီမှ မနက် ၉ နာရီအထိသာဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။<ref name=":28">{{Cite web|date=19 April 2021|title=Myanmar junta now publishing lists of wanted journalists {{!}} Reporters without borders|url=https://rsf.org/en/news/myanmar-junta-now-publishing-lists-wanted-journalists|access-date=20 April 2021|website=RSF|language=en|archive-date=19 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210419130008/https://rsf.org/en/news/myanmar-junta-now-publishing-lists-wanted-journalists|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ ရက်နေ့မှ ၂၆ ရက်နေ့အထိ ဒေသအချို့တွင် အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုအား ပိတ်ပင်ထားခဲ့သည်။<ref name=":41"/> ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ကြိုးမဲ့ ဝိုင်ဖိုင်နည်းပညာ (Wireless broadband internet) ကို ရက်အကန့်အကတ်မရှိဖြတ်တောက်ရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=1 April 2021|title=Military Council command to cut out wireless broadband internet|url=https://www.facebook.com/ayeyarwaddytimes/posts/1853947131429946|url-status=live|access-date=1 April 2021|newspaper=Ayeyarwaddy Times|language=my|archive-date=23 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210523052130/https://www.facebook.com/login/?next=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fayeyarwaddytimes%2Fposts%2F1853947131429946}}</ref> စစ်အစိုးရ၏ အင်တာနက်နှင့် ပတ်သက်ပြီး နေ့စွဲအလိုက် စေခိုင်းမှုများကို [[တယ်လီနော မြန်မာ]] မှ ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=Directives from authorities in Myanmar - February 2021 |url=https://www.telenor.com/sustainability/responsible-business/human-rights/mitigate/human-rights-in-myanmar/directives-from-authorities-in-myanmar-february-2021/|website=Telenor Group |access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |language=en |archive-date=15 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210215082607/https://www.telenor.com/sustainability/responsible-business/human-rights/mitigate/human-rights-in-myanmar/directives-from-authorities-in-myanmar-february-2021/}}</ref> မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့ညမှ၍ နိုင်ငံတစ်ဝန်း မိုဘိုင်း အင်တာနက် ဖြတ်တောက်ထားခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့မှစ၍ ဝိုင်ဖိုင်နည်းပညာဖြင့် အင်တာနက်ဖြန့်ဝေပေးသည့် [[မြန်မာနက်]]၏ ဝန်ဆောင်မှုကိုလည်း ရက်အကန့်အသတ်မရှိ ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။ ===ဖမ်းဆီးမှုတရားစွဲခြင်းများ=== ၂၀၂၁ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင်အာဏာသိမ်းမှုနှင့် ပတ်သက်၍ လူပေါင်း ၁၅၂ ဦး ကိုထိန်းသိမ်းထားခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရသည် ထိန်းသိမ်းခံထားရသူများကို ရာဇဝတ်မှုဖြင့်တရားစွဲဆိုမှုစတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားသုံးဦးဖြစ်သော ဇူးဇူးဇန်၊ အောင်မျိုးကိုနှင့် ထူးခေါင်သော်အား [[မန္တလေးမြို့|မန္တလေး]]တွင်ဆန္ဒပြမှုများအတွက် ငြိမ်းချမ်းစွာစုဝေးခြင်းနှင့် ငြိမ်းချမ်းစွာစီတန်းလှည့်လည်ခြင်း ဥပဒေပုဒ်မ ၁၉ အရတရားစွဲဆိုခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ညီညွတ်သောတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးမောင်ကြီးအား [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[ဘားအံမြို့|ဖားအံမြို့နယ်]]တွင် ဆန္ဒပြမှုအတွက် ပြစ်မှုဆိုင်ရာပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) အရဖမ်းဆီးခြင်း၊ တရားစွဲဆိုခြင်းနှင့် ထောင်ဒဏ်နှစ်နှစ်ချမှတ်ခြင်းခံရသည်။ ကရင်ပြည်နယ် ဘားအံနည်းပညာ အထက်တန်းကျောင်းမှ ကျောင်းအုပ်ဆရာမ [[ဒေါက်တာဒေါ်ချိုယုမွန်]]ကို "အနီရောင်ဖဲကြိုး" လှုပ်ရှားမှုတွင်ပါဝင်မှုအတွက်ပြစ်မှုဆိုင်ရာပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) အရအဖမ်းခံရပြီးစွဲချက်တင်ခံခဲ့ရသည်။ [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] ခေါင်းဆောင် ဦးဝင်းထိန်အား ပုန်ကန်မှုအတွက်ပုဒ်မ ၁၂၄ (က)အရတရားစွဲဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |url=https://aappb.org/2021/02/statement-on-recent-detainees-in-relation-to-the-military-coup-news-updated-on-5-feb-2021/ |title=AAPP {{!}} Assistance Association for Political Prisoners<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |access-date=11 February 2021 |archive-date=9 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211109030251/https://aappb.org/2021/02/statement-on-recent-detainees-in-relation-to-the-military-coup-news-updated-on-5-feb-2021/ |url-status=dead }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ဦးဆောင်သောအရပ်ဘက်အစိုးရ၏ ဩစတြေးလျစီးပွားရေးပေါ်လစီအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်နှင့် Macquarie တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခ ရှော(န်) တားနဲလ် (Sean Turnell) ကိုဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-australian-adviser-aung-san-suu-kyi-detained-14126558|access-date=11 February 2021 |archive-date=6 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206110939/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-australian-adviser-aung-san-suu-kyi-detained-14126558}}</ref>အာဏာသိမ်းမှုနှင့်စပ်လျဉ်းသော ပထမဆုံးဖမ်းဆီးခံရသည့် နိုင်ငံခြားသား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်တွင်အာဏာပိုင်များက ကရင်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် [[နန်းခင်ထွေးမြင့်]]နှင့် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] ဝန်ကြီးချုပ် [[မြင့်နိုင်|ဒေါက်တာမြင့်နိုင်]]ကိုပြန်လည်ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmars-military-re-arrests-two-chief-ministers.html Myanmar’s Military Re-Arrests Two Chief Ministers<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> နန်းခင်ထွေးမြင့်သည် စစ်သားများနှင့်ပြည်သူလူထုအကြား စည်းလုံးညီညွတ်မှုရှိရန် တိုက်တွန်းသည့် အွန်လိုင်း မှတ်ချက်များကို အစိုးရမှ အခွန်နှင့် ပြည်နယ်ရန်ပုံငွေများမှ ထောက်ပံ့ခဲ့သည်ဟုပြောကြားခဲ့ပြီး ဒေါက်တာမြင့်နိုင်က လူထုအားဆန္ဒပြမှုများ ဆက်လက်ပြုလုပ်ရန် လူထုအား မိန့်ခွန်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် မြို့တော်ဝန်[[ရဲလွင်]] အပါအဝင် အနည်းဆုံးဆန္ဒပြသူ ၁၀၀ ကို မန္တလေးတွင်ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Protest crackdown begins in Myanmar, over 100 nabbed in Mandalay {{!}} The Myanmar Times<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |url=https://www.mmtimes.com/news/protest-crackdown-begins-myanmar-over-100-nabbed-mandalay.html|accessdate=11 February 2021 |archivedate=9 November 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211109190256/https://www.mmtimes.com/news/protest-crackdown-begins-myanmar-over-100-nabbed-mandalay.html}}</ref> [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[တောင်ကုတ်မြို့]]တွင် ဖေဖော်ဝါရီလ၂၈ ရက်တွင် ရခိုင် ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်ပါတီမှ ဦးကျော်ကျော်လင်းသည် “စစ်အာဏာရှင်စနစ် တိုက်ဖျက်ရေး” ဗီနိုင်းကိုင်ဆောင်၍ ဆန္ဒဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ တောင်ကုတ်မြို့ မြို့မဘောလုံကွင်းအနီးတွင် အာဏာပိုင် အဖွဲ့မှ ဦးကျော်ကျော်လင်းနှင့် မြို့ခံ ကိုသားကြီးတို့ကို ဖမ်းဆီးမှု ခံခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite web|date=2021-02-28|title=တောင်ကုတ် ALD ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင် ၁ ဦးနှင့် မြို့ခံ ၁ ဦး ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/02/28/238710.html|access-date=2021-02-28|website=ဧရာဝတီ|language=my}}</ref> စစ်ကောင်စီ အနုပညာရှင်များနှင့် သပိတ်ခေါင်းဆောင်များအား မတရားဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ မြန်မာ့အသံနှင့် မြဝတီတို့မှ ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့်တရားဆွဲဆိုသော ဝရမ်းစာရင်းကိုလည်း နေ့စဉ်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။<!-- cases between 28th Feb and 15th April. citations will be added later. --> ဧပြီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် မုံရွာလူထုသပိတ်ခေါင်းဆောင် ဦး[[ဝေမိုးနိုင်(မုံရွာ)|ဝေမိုးနိုင်]]၊ အဆိုတော် ပိုပို၊ သရုပ်ဆောင် [[ဇင်ဝိုင်း]]တို့ကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ === ပြိုင်ဘက်နိုင်ငံရေးပါတီများပါဝင်မှု=== တပ်မတော်သည် အာဏာသိမ်းမှုအပြီး ပြိုင်ဘက်နိုင်ငံရေးပါတီများကို ကမ်းလှမ်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး <ref name="autogenerated2" />ဖေဖော်ဝါရီ ၂ရက် ၂၀၂၁ တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်များထဲတွင် ဖဒိုမန်းငြိမ်းမောင် (KNU အဖွဲ့ဝင်ဟောင်း)၊ ဦးသိန်းညွန့်နှင့် ဦးခင်မောင်ဆွေ (NLD ၏ ခွဲထွက်ပါတီဖြစ်သော NDF ပါတီ ပူးတွဲတည်ထောင်သူများ) စသော အရပ်သားနိုင်ငံရေးသမားများစွာပါဝင်သည်။<ref>{{cite web|title=မန်းငြိမ်းမောင်၊ ဦးသိန်းညွန့်နဲ့ ဦးခင်မောင်ဆွေတို့ကို တပ်မတော်နေရာပေး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-coup-myanmar-new-government-02022021114403.html|access-date=2 February 2021|publisher=Radio Free Asia|language=my}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၃ ရက် ၂၀၂၁ တွင် ဒေါ်အေးနုစိန် (ဒုဥက္ကဋ္ဌ [[ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ]]) အပါအဝင် အရပ်သားနိုင်ငံရေးသမား ၅ ဦးထပ်မံပါဝင်လာခဲ့သည်။<ref name=":14">{{cite web|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ( ၁၄ / ၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၇ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်|url=http://www.dsinfo.org/node/973|access-date=4 February 2021|publisher=Tatmadaw Information Team|language=my|accessdate=8 February 2021|archivedate=7 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210307110636/http://www.dsinfo.org/node/973}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၆ ရက် တွင် ကောင်စီသို့ပါဝင်ရန် တပ်မတော်၏ကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံသည်ဟု [[မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ]]က ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီမှာ ပါဝင်ဖို့ စစ်အစိုးရကမ်းလှမ်းချက် မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ လက်ခံ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/mup-accept-coup-council-02062021134515.html|access-date=2021-02-07|website=Radio Free Asia|language=en}}</ref> === စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့် စည်းကြပ်ခြင်း === ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ညမထွက်ရ အမိန့် ပုဒ်မ ၁၄၄ ကိုထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထို ထုတ်ပြန်ချက်တွင် လူ ၅ ဦးထက် ပိုမစုရ၊ ဆန္ဒမပြရ ဟု ပါဝင်သည်။ ===လုံခြုံရေးအင်အား အဆမတန်သုံးခြင်း=== ၂၀၂၁ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် [[နေပြည်တော်မြို့]]၊ သပြေကုန်းအဝိုင်းဆန္ဒပြပွဲကို ရဲတပ်ဖွဲ့က ပစ်ခတ်နှိမ်နင်းသည့်အတွက် ငါးယောက်ထက်မနည်း ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး ယင်းတို့အနက် လူငယ် အမျိုးသားတစ်ဦးနှင့် လူငယ် အမျိုးသမီးတစ်ဦး ဒဏ်ရာ ပြင်းထန်သောကြောင့် နေပြည်တော် ကုတင် ၁၀၀၀ ဆေးရုံတွင် အသက်လု ကုသ နေသည်။ ဒဏ်ရာရထားသည့် အမျိုးသားသည် ၂၃ နှစ်အရွယ် ကိုဆိုဝေ ဖြစ်ပြီး၊ အမျိုးသမီးသည် အသက် ၂၀ အရွယ် [[မမြသွဲ့သွဲ့ခိုင်]]တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကိုဆိုဝေမှာ သေနတ်ဒဏ်ရာကြောင့် ရင်ဘတ်ကို ထုတ်ချင်းပေါက် ပွင့်ထွက်သွားသည်။ မမြသွဲ့သွဲ့ခိုင်က ခေါင်းမှာကျည်ဆန်ထိမှန်ပြီး သေဆုံးလုနီးပါး (brain death) ဖြစ်နေကာ အထူးကြပ်မတ်ကုသဆောင်တွင် ကုသမှုခံယူနေရသည်။<ref>[https://www.rfa.org/burmese/news/police-shoot-protesters-two-serious-wound-in-naypyitaw-02092021065128.html နေပြည်တော်ဆန္ဒပြပွဲ ရဲကပစ်ခတ်လို့ လူငယ်နှစ်ယောက် အသက်အန္တရာယ်စိုးရိမ်ရ — မြန်မာဌာန<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့ ([[ပြည်ထောင်စုနေ့]]) တွင် [[မော်လမြိုင်မြို့]]၌ ရဲများသည် သေနတ်များပစ်ခတ်ခြင်းဖြင့် ဆန္ဒပြသူများကိုလူစုခွဲစေခဲ့သည်။<ref name="autogenerated1" /> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် [[မြစ်ကြီးနားမြို့]] လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးရုံကို စစ်တပ်နဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့တို့မှ ဝင်စီးထားသည်ဟု သတင်းရ၍ သွားရောက်ဝန်းရံ ဆန္ဒပြသူ ပြည်သူလူထုကိုလည်း သေနတ်၊ မျက်ရည်ယိုဗုံးများဖြင့် ပစ်ခတ်လူစုခွဲခဲ့ရာ ဒဏ်ရာရသူများလည်းရှိခဲ့သည့်အပြင် သတင်းထောက် ၅ ဦးကိုလည်းဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=မြစ်ကြီးနားမြို့ မန်ခိန်ရပ်ကွက်ရှိ ဘူးဂါးမလိလျှပ်စစ်ဓာတ်အားခွဲရုံတွင် တပ်မတော်သားများ ဝင်ရောက် နေရာယူမှုအပေါ် ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြရာမှ လူစုလူဝေးဖြစ်ပြီး လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ဖြိုခွင်းခဲ့ |url=https://news-eleven.com/article/204689|website=Eleven Media Group Co., Ltd |access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |language=my}}</ref> သို့သော် ဖမ်းဆီးခံသတင်းထောက်များကို ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀ ၌ မန္တလေးမြို့၊မဟာ‌အောင်မြေ မြို့နယ်၊သံလျက်‌မှော် အ‌နောက်စိန်ပန်းရပ်ကွက်၊မြို့ပတ်ကန်းနားလမ်းဆန္ဒပြမှုဖြစ်စဉ်တွင် ရဲနှင့်တပ်တို့၏ ပြင်းထန်သည့်ဖြိုခွင်းမှုများကြောင့် ဆန္ဒပြသူနှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး အနည်းဆုံး လူနှစ်ဆယ့်ငါးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြသည်။ ထိုဆန္ဒပြပြည်သူများသည် အစိုးရသင်္ဘောကျင်းမှ နိုင်ငံသားအာဏာဖီဆန်ခြင်းလှုပ်ရှားမှု (ရုံးမတက်ခြင်း) ကို လုပ်ဆောင်နေသော ဝန်ထမ်းများကို လာရောက်စောင့်ကြပ်ကာကွယ်ပေးသော ဒေသခံများဖြစ်ကြကာ ရဲများက အဆိုပါဝန်ထမ်းများကို အတင်းဖိအားပေးရုံးတက်ခိုင်းခြင်းမှ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့ရသည်။ လူအများကို ပြင်းပြင်းထန်ထန်ရိုက်နှက်ခဲ့ကြသည့်အပြင် ရဲနှင့်တပ်မှဖြိုခွင်းသူများသည် အများပြည်သူများကို လေးခွ၊ ကျောက်ခဲများဖြင့်ပစ်ခြင်း၊ သေနတ်များဖြင့်ပစ်ခတ်ခြင်း၊ ရေအားဖြင့် လူစုခွဲခြင်းများရှိပြီး ဖမ်းဆီးမှုများစွာလည်း ရှိခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-20|title=Two Civilians Killed by Myanmar Security Forces in Mandalay|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/two-civilians-killed-myanmar-security-forces-mandalay.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210220233737/https://www.irrawaddy.com/news/burma/two-civilians-killed-myanmar-security-forces-mandalay.html|archive-date=20 February 2021|access-date=2021-02-20|website=The Irrawaddy|language=en-US}}</ref><ref name="frontiermyanmar.net" /><ref>{{Cite news|date=20 February 2021|title=2 Myanmar protesters killed by police fire, reports say|work=[[Associated Press]]|url=https://apnews.com/article/police-yangon-myanmar-e3a1aa40effe40cd7e5a6249d86af1a8|url-status=live|access-date=20 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210220090002/https://apnews.com/article/police-yangon-myanmar-e3a1aa40effe40cd7e5a6249d86af1a8|archive-date=20 February 2021}}</ref> နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းမှ အဆိုပါဖြစ်ပျက်မှုကို တုံ့ပြန်ပြစ်တင်မှုများရှိသော်လည်း စစ်ကောင်စီ၏ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ရက်နေ့က သတင်းထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဆန္ဒပြသူများသည် အထူးသဖြင့် စိတ်ခံစားချက်ပြင်းထန်သော ဆယ်ကျော်နဲ့လူငယ်များကို အသက်ဆုံးရှုံးမှုဖြစ်နိုင်သော ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှု လမ်းကြောင်းပေါ် ရောက်စေရန် လှုံ့ဆော်နေသည်ဆိုပြီးပြောဆိုကာ ယင်းကြေညာချက်တွင် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အနိမ့်ဆုံးအဆင့်၊ အနည်းဆုံးအင်အားဖြင့် ဆောင်ရွက်နေသည်<ref>{{cite news|title= သတင်းထုတ်ပြန်ချက်|url=|work=မြန်မာ့အလင်း |page=၁-၃ |date=၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref>ဟူ၍လည်း ပကတိအခြေအနေနှင့် ပြောင်းပြန်ဖြစ်သော ပြောဆိုမှုများကို ဖော်ပြကြေညာထားသည်။<ref>{{cite news |title=ရဲတပ်ဖွဲ့ရဲ့ ဆောင်ရွက်ချက်အပေါ် မေးခွန်းထုတ်မှုတွေရှိ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/burma-56140135/page/2|work=ဘီဘီစီ (မြန်မာပိုင်း) |date=၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |quote="ဒါပေမဲ့ လက်ရှိလူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာ တွေမှာသာမက ... လုံခြုံရေးအဖွဲ့ဝင်တွေရဲ့ ပြည်သူတွေအပေါ် အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဝေဖန်မှုမြင့်တက်နေပါတယ်။" |accessdate=27 February 2021 |archivedate=9 November 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211109031754/https://www.bbc.com/burmese/live/burma-56140135/page/2}}</ref><ref>{{cite news |title=မန္တလေးဘူတာကြီးတွင် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက လုမှုကူညီရေးအသင်းကိုပစ်ခတ်မှု မေးခွန်းထုတ်စရာ |url=https://myanmar.mmtimes.com/news/151477.html|work=Myanmar Times |date=၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |accessdate=27 February 2021 |archivedate=21 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210221165400/https://myanmar.mmtimes.com/news/151477.html}}</ref><ref>{{cite web|last1=Ratcliffe|first1=Rebecca|date=22 February 2021|title=Myanmar junta warns of lethal force as crowds gather for 'five twos revolution'|url=https://www.theguardian.com/world/2021/feb/22/myanmar-junta-warns-of-lethal-force-as-protesters-gather-for-five-twos-revolution|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210222050501/https://www.theguardian.com/world/2021/feb/22/myanmar-junta-warns-of-lethal-force-as-protesters-gather-for-five-twos-revolution|archive-date=22 February 2021|access-date=22 February 2021|website=the Guardian|language=en}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ တွင် သတင်းများကတင်ပြသည်မှာ တာမွေမြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီမှခန့်အပ်သော အုပ်ချုပ်ရေးမှူးကို အလိုမရှိကြောင်း ဆန္ဒပြသူများကို စစ်တပ်နှင့် ရဲများသည် သေနတ်များပစ်ခြင်း၊ မျက်ရည်ယိုဗုံးများသုံးခြင်းများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news|title= တာမွေမှာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအသစ် ဆန္ဒပြသူတွေကို ဖမ်းဆီးထား |url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-arrested-nearly-50-civilians-in-tamwe-yesterday-02262021060141.html|work=RFA |date=၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> ဖော်ဝါရီလ ၂၇ ၌ မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့ကြီးများဖြစ်သော ရန်ကုန်၊ မန္တလေးနှင့် မုံရွာစသည်တို့တွင် ဆန္ဒပြသူများကို ရဲတပ်ဖွဲ့က အင်အားသုံး အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းခဲ့သောကြောင့် များပြားစွာ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အဖွဲ့က သေနတ်ဖြင့်ပစ်ခတ်ခြင်း၊ မျက်ရည်ယိုဗုံးများ အသုံးပြုခြင်းအပြင် ဖြိုခွင်းမှုအတွင်း သတင်းထောက်များ အပါအဝင် ရာနှင့်ချီသောဖမ်းဆီးမှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ဤမျှပင်မကသေးဘဲ တပ်နှင့်ရဲဘက်က အရပ်ဝတ်အသွင် ဝတ်ဆင်ထားသူများသည် ဆန္ဒပြနေသော အမျိုးသမီးများကို ကိုယ်ထိလက်ရောက် ပါးရိုက်ခြင်း၊ ကန်ကြောက်ခြင်း၊ အကြမ်းဖက် ဖမ်းဆီးခြင်းများလည်း ရှိခဲ့ကြသည်။ မန္တလေးမြို့တွင်လည်း စစ်တပ်နဲ့ရဲများသည် လမ်းတစ်လျှောက်၌ ဖုန်းကင်မရာနဲ့ မှတ်တမ်းရိုက်နေသူများ၊ ကား၊ ဆိုင်ကယ်တွေ ဟွန်းတီးသူများကို သေနတ်၊ လေးခွများဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ပြီး အယောက် (၁၀၀) ကျော်ကို ဖမ်းဆီးခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news|title= ရန်ကုန်နဲ့မန္တလေး အပါအဝင် တစ်ပြည်လုံးမှာ ဆန္ဒပြသူတွေ အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/myanmar-military-crackdown-protesters-02272021051940.html|work=RFA |date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> ရန်ကုန်မြို့ မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ်၌ ဆန္ဒပြပြည်သူများအား ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက် ကူညီပေးနေသော "မွန်မြတ်စိတ်ထား လူမှုကူညီရေးအသင်း"နှင့်"ဒဂုံတက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများအရေးပေါ်ကူညီရေးအသင်း" ယာဉ်များပေါ်က ကျန်းမာရေးစေတနာ့ဝန်ထမ်းများကို မတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်နဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့က အကြမ်းဖက်ရိုက်နှက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုစေတနာ့ဝန်ထမ်းများကို သေနတ်ဒင်များ၊ နံပါတ်တုတ်များဖြင့် ရိုက်နှက်၍ ခြေထောက်များဖြင့် ကန်ကြောက်ခဲ့ကြကာ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားရုံသာမက လူမှုကူညီရေးအသင်းယာဉ်များကိုလည်း ဖျက်ဆီးခဲ့ကြသည်။<ref>[https://www.rfa.org/burmese/multimedia/north-oakkla-coup-protest-attack-03032021033928.html ကျန်းမာရေး စေတနာ့ဝန်ထမ်းတွေ အကြမ်းဖက် ရိုက်နှက်ဖမ်းဆီးခံရ]</ref> မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းအချိန်တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့အစည်းသည် [[အောင်မြေသာဇံမြို့နယ်]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]မှ အရပ်သားများကို ခဲကြည်အစစ်များဖြင့်ပစ်ခတ်ခြင်း၊ အရပ်သားပြည်သူများထံမှ သိမ်းဆည်းထားသည့် ဇိမ်ခံကားများဖြင့် လိုက်လံတိုက်ခိုက်ခြင်းတို့ကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၅ ဦးခန့် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ၈၂ လမ်းတွင် ဆန္ဒထုတ်ဖော်သော ပြည်သူများကို ကားဖြင့်တိုက်၍ ဖြိုခွင်းရာတွင် ဒဏ်ရာရရှိသူ ၂ ဦးရှိပြီး လူ ၇ ဦး ထက်မနည်း ဖမ်းဆီးခံရကာ ပြည်သူများ၏ ဆိုင်ကယ်များကို သိမ်းဆည်းယူဆောင်သွားခဲ့သည်။ ဖမ်းဆီးခံရသူများတွင် တိုင်းရင်းဆေးဆရာမတစ်ဦးနှင့် ကိုထက်ဖြိုးဝေအောင်တို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite news|title= သိမ်းဆည်းထားသည့် အရပ်သားပိုင်ကားများဖြင့် စစ်တပ်က လိုက်လံတိုက်ခိုက် |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/6179|work=Myanmar NOW |date=၂၀ မတ်လ ၂၀၂၁ |access-date=၂၀ မတ်လ ၂၀၂၁}}</ref> [[၂၉ မတ်|မတ်လ ၂၉ ရက်]] [[ဒဂုံမြို့သစ်တောင်ပိုင်းမြို့နယ်]] ၅၆ ရပ်ကွက်၊ [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]တွင် ဆန္ဒပြလူငယ်များ၏ သဲအိတ်များဖြင့် ခံတပ်ပြုလုပ်ထားသောနေရာတွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့အစည်းမှ လူ့အသက်အား အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သော ကျည်ဆန်အစစ်များဖြင့် ပစ်ခက်ခဲ့သည့်အပြင်၊ လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခက်ဖြိုခွင်းခဲ့သည်။ [[၂၉ မတ်|မတ်လ ၂၉ ရက်]] [[ဒဂုံမြို့သစ်တောင်ပိုင်းမြို့နယ်]] ၅၆ ရပ်ကွက်တွင် ကိုခင်လှိုင်(ခ)ဝေစိုးသူ (၂၇ နှစ်)၊ ကိုသက်နိုင်ထွန်း (၄၁ နှစ်)၊ ကိုနေလင်းစော (၃၇ နှစ်)၊ ကိုမျိုးကိုကိုဦး (၂၇ နှစ်)၊ ကိုကိုလွင် (၂၆ နှစ်)၊ ကိုသိန်းအောင် (၂၈ နှစ်)၊ ကိုအောင်မျိုးသန့် (၂၈ နှစ်)၊ ကိုအောင်သူ (၂၇ နှစ်)၊ ကိုဝင်းထွဋ်အောင် (၁၉ နှစ်)၊ ကိုစန်းတင့်နိုင် (၂၇ နှစ်)၊ ဖိုးလပြည့် (၂၃ နှစ်)၊ ဦးကုလား (၄၀ နှစ်)၊ ကိုကျော်သန်း (၁၉ နှစ်)၊ ကိုသားချော (၂၀ နှစ်)၊ ကိုဝင်းဦး (ပိုင်ရှင်မဲ့အလောင်း)၊ ကိုဝေဖြိုးသူ (အသက်မသိသေး)၊ ကိုမောင်ဦး (အသက်မသိသေး)တို့ ကျဆုံးမှုနှင့်အတူ ဒဏ်ရာရရှိမှုများရှိခဲ့ပြီး အတည်မပြုနိုင်သော ကျဆုံးမှုများလည်းရှိခဲ့သည်။ <ref>{{cite news|title= အာဏာရှင်ကို သေနတ်သံကြားမှ အံတုခြင်း |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/6352|work= Myanmar NOW |date=၂၀ မတ်လ ၂၀၂၁ |access-date=၂၉ မတ်လ ၂၀၂၁ }}</ref> === အများပြည်သူပိုင် အဆောက်အဦးများ၌ တပ်စွဲခြင်း === အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီဟာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့မှစတင်၍ အများပြည်သူပိုင် ဆေးရုံများ၊ တက္ကသိုလ်များ၊ အခြေခံပညာကျောင်းများနှင့် ဘုန်ကြီးကျောင်းများ၌ တပ်စွဲလာခဲ့သည်။ ထိုသို့ တပ်စွဲမှုအတွင်း ပြည်သူများကန့်ကွက်သဖြင့် အချေအတင်ဖြစ်ပွားပြီး သေဆုံးခဲ့သူများလည်းရှိခဲ့သည်။<!-- Src နှင့်ထပ်ဖြည့်ပါမည် --> === စစ်တပ်ထောက်ခံသူများ === အာဏာသိမ်းမှု မဖြစ်ပွားမီအချိန်က ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို ပျက်ပြားစေရန် ရည်ရွယ်သော စစ်တပ်ထောက်ခံသူများ၏ ဆန္ဒပြမှုများလည်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref name=":25">{{Cite web|title=Pro-military protesters hurl bricks at police car while rallying against the Union Election Commission|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/pro-military-protesters-hurl-bricks-at-police-car-while-rallying-against-the-union-election|access-date=8 February 2021|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာ ၃၀ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်ထောက်ခံသူနှင့် အမျိုးသားရေးလှုပ်ရှားသူ ၄၀၀ ခန့်သည် ကိုဗစ်-၁၉ လမ်းညွှန်ချက်များကို ချိုးဖောက်ကာ ရန်ကုန်မြို့တော်ခန်းမရှေ့တွင် စုဝေးကာ ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=Hundreds attend pro-military protest in defiance of Covid-19 restrictions|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/hundreds-attend-pro-military-protest-in-defiance-of-covid-19-restrictions|access-date=8 February 2021|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ပျော်ဘွယ်မြို့တွင် ဆန္ဒပြသူ ထောင်ချီစုဝေးခဲ့ကြကာ တပ်မတော်အလံများ ဝှေ့ယမ်းကာ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များ အငြင်းပွားစေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=Over a thousand protesters defy ban on large gatherings, army-related slogans at Mandalay rally|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/over-a-thousand-protesters-defy-ban-on-large-gatherings-army-related-slogans-at-mandalay-rally|access-date=8 February 2021|website=Myanmar NOW}}</ref> အာဏာသိမ်းပြီး နောက်တစ်ရက်ဖြစ်သော ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်ထောက်ခံသူများနှင့် အမျိုးသားရေးလှုပ်ရှားသူများက ရန်ကုန်မြို့တွင် စုဝေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news|date=2 February 2021|title=Myanmar Army Rallies Supporters, Bans Flights Through April|language=en|work=Bloomberg.com|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-02-02/myanmar-army-rallies-supporters-bans-flights-through-april|access-date=8 February 2021}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်ထောက်ခံသူက ဆူးလေဘုရားတွင် စုဝေးခဲ့ကြသည်။<ref name="frontiermyanmar.net" /> ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်နေ့တွင် စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြပွဲတစ်ခုသို့ စစ်တပ်ထောက်ခံသူအချို့က အမှတ်အသားမပါသော ကား ၁၅ စီးဖြင့် ရောက်ရှိလာကာ ရန်ရှာခဲ့ကြသည်။<ref name="vehicle">{{Cite web |title=Pro-military groups tried to disrupt anti-coup protests |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/pro-military-groups-tried-to-disrupt-anti-coup-protests |access-date=10 February 2021 |website=Myanmar NOW }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် မျိုးချစ်သံဃာငယ်များ သမဂ္ဂမှ အဖွဲ့ဝင်ရဟန်းအချို့က ကားပျက်လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်နေသော ကားများကို ဖျက်ဆီးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/one-injured-as-monks-smash-windows-of-cars-blocking-road-for-civil-disobedience-campaign|title=One injured as monks smash windows of cars blocking road for civil disobedience campaign |access-date=11 June 2021 |archive-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611205322/https://www.myanmar-now.org/en/news/one-injured-as-monks-smash-windows-of-cars-blocking-road-for-civil-disobedience-campaign|url-status=live }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်ထောက်ခံသူများက ရန်ကုန်မြို့လယ်သို့ ချီဆက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြပြီး<ref name="aapp25">{{cite web|date=25 February 2021|title=25 Feb 2021 Daily Briefing in Relation to the Military Coup|url=https://aappb.org/?p=13259|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225230425/https://aappb.org/?p=13259|archive-date=25 February 2021|access-date=26 February 2021|website=Assistance Association for Political Prisoners}}</ref><ref>{{Cite web|last=reporters|first=Associated Press|date=25 February 2021|title=Pro-military marchers attack anti-coup protesters in Myanmar|url=https://www.irishexaminer.com/world/arid-40233239.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210228153533/https://www.irishexaminer.com/world/arid-40233239.html|archive-date=28 February 2021|access-date=8 March 2021|website=Irish Examiner|language=en}}</ref> ဘေးရှိ ပြည်သူများနှင့် စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်သူများကို ဓားများ၊ တုတ်များ၊ ဂျင်ဂလိများဖြင့် တိုက်ခိုက်ရန်ရှာခဲ့သောကြောင့် လူလေးဦး ဒဏ်ရာပြင်းထန်စွာ ရရှိခဲ့ပြီး လူရှစ်ဦးမှာ ဒဏ်ရာအချို့ ရရှိခဲ့သည်။<ref name=":39" /><ref name=":40"/><ref name="aapp25" /> ===တပ်မတော်ဘက်လိုက် တန်ပြန်ဆန္ဒပြပွဲများ=== အာဏာသိမ်းပိုက်ပြီးအချိန်တွင် တပ်မတော်ထောက်ခံသူများသည် ထောက်ခံပွဲများပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":25"/> Women's Peace Network မှ ဝေဝေနုသည် ဆန္ဒပြပွဲများတွင် တပ်မတော်ထောက်ခံသူများက ဝင်ရောက်စွက်ဖက်နိုင်ကြောင်းသတိပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|last=Kirby|first=Jen|date=2021-02-08|title=Tens of thousands rise up against the coup in Myanmar|url=https://www.vox.com/2021/2/8/22272367/myanmar-protests-coup-democracy|access-date=2021-02-08|website=Vox|language=en}}</ref> ဒီဇင်ဘာ ၃၀ ရက်နေ့တွင် တပ်မ‌တော်ထောက်ခံသူ​နေ့စားအ‌ယောက် ၄၀၀ ခန့် သည် [[ရန်ကုန်မြို့တော်ခန်းမ]]ရှေ့၌ ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=Hundreds attend pro-military protest in defiance of Covid-19 restrictions|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/hundreds-attend-pro-military-protest-in-defiance-of-covid-19-restrictions|access-date=2021-02-08|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်တွင်လည်း [[ပျော်ဘွယ်မြို့|မန္တလေးတိုင်း‌၊ ပျော်ဘွယ်မြို့]]၌ အယောက် ၁၀၀၀ ခန့် သည် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=Over a thousand protesters defy ban on large gatherings, army-related slogans at Mandalay rally|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/over-a-thousand-protesters-defy-ban-on-large-gatherings-army-related-slogans-at-mandalay-rally|access-date=2021-02-08|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> ဇန်နဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်ထောက်ခံသူများသည် ရဲကားတစ်စီးကို အုတ်ခဲဖြင့်ပစ်ခဲ့သော်လည်း တစ်ဦးမျှ ဖမ်းဆီးခံရခြင်းမရှိပေ။<ref name=":25" /> ဇန်နဝါရီ ၃၀ ရက်နေ့တွင် တပ်ထောက်ခံသူအယောက် ၅၀၀ ခန့်သည် [[ရွှေတိဂုံစေတီတော်|‌ရွှေတိဂုံဘုရား]]အနီး၌ ပုန်ကန်မှုမျိုးပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-01-31|title=Pro-Tatmadaw protesters spark riot in Yangon|url=https://www.mmtimes.com/news/pro-tatmadaw-protesters-spark-riot-yangon.html|access-date=2021-02-08|website=The Myanmar Times|archive-date=27 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211027055026/https://www.mmtimes.com/news/pro-tatmadaw-protesters-spark-riot-yangon.html}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်ထောက်ခံပွဲများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news|date=2021-02-02|title=Myanmar Army Rallies Supporters, Bans Flights Through April|language=en|work=Bloomberg.com|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-02-02/myanmar-army-rallies-supporters-bans-flights-through-april|access-date=2021-02-08}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်နေ့တွင်လည်း [[ဆူးလေစေတီတော်|ဆူးလေဘုရား]]အနီး၌ ထောက်ခံပွဲပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-08|title=MYANMAR PROTESTS LIVE: Tens of thousands gathering in Yangon, demonstrations in other major cities|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/myanmar-protests-live-tens-of-thousands-gathering-in-yangon-demonstrations-in-other-major-cities/|access-date=2021-02-08|website=Frontier Myanmar|language=en-US}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့ ရန်ကုန်မြို့ဆန္ဒပြပွဲတွင် တပ်ထောက်ခံသူများသည် နံပါတ်မပါသောကားများဖြင့် ရောက်ရှိလာခဲ့ကြပြီး အကြမ်းဖက်မှုများဖြစ်ပေါ်စေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":28"/>အများစုမှာသစ်သားတုတ်များကို လျှို့ဝှက်ကိုင်ဆောင်လာခဲ့ကြပြီး အချို့မှာဒီမိုကရေစီအတွက်ဆန္ဒပြသူများနှင့် ဝင်ရောက်ရောနှောခဲ့သည်။<ref name=":28" /> ဆူးလေဘုရားလမ်းတစ်လျှောက်သည် ပြည်သူလူထု၏ ပုံမှန်ဆန္ဒပြနေရာဖြစ်သောကြောင့် ရဲတပ်ဖွဲ့များက လုံခြုံရေးအတားဆီးများဖြင့်ပိတ်ဆို့ခဲ့ကြသော်လည်း ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ တွင် တပ်ထောက်ခံပွဲကိုပြုလုပ်ခဲ့ရာတွင် ထိုအကာရံများကို ဖယ်ရှားပေးခဲ့ကြသည်။ ထိုတပ်ထောက်ခံသောသူအချို့သည် လေးခွများ၊ တုတ်များကို ပေါ်တင်ကိုင်ဆောင်ခဲ့ကြ၏ ။ ဆူးလေရှန်ဂရီလာဟိုတယ်ဘေး၌ ခြေကျင်လမ်းသွားတစ်ဦးကို တပ်ထောက်ခံသူတစ်ဦးက ဓားဖြင့်ထိုး၍ တက်ထောက်ခံသူအချို့က ခြေထောက်များဖြင့် ကန်ကျောက်ခဲ့ကြသည်။<ref name="rfaarmysupport>{{cite web|title=တပ်ထောက်ခံသူတွေက စစ်အာဏာရှင် ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြသူတွေနဲ့ မီဒီယာတွေကို ရန်ပြု |url=https://www.rfa.org/burmese/news/army-supporters-attack-in-yangon-02252021035543.html|website=RFA News |date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁|access-date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> ထို့အပြင် အဆိုပါတပ်မတော်ထောက်ခံသူများသည် အများပြည်သူကို  အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်ခြင်း၊ ပစ္စည်းများ လုယက်ခြင်းနှင့် ကားများအား ဖျက်ဆီးခြင်းများပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ မင်္ဂလာတောင်ညွှန့်မြို့နယ် ဗိုလ်မင်းရောင်လမ်း  သိမ်ဖြူမီးရထားဝင်းရှိ ပြည်သူများအား သံတုတ်များ၊ လေးခွများဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သောကြောင့် ပြည်သူအချို့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြသည်။ သတင်းရယူရန်သွားရောက်ခဲ့သော သတင်းထောက်များကိုလည်း ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဝင်များက ရန်မူခဲ့ကြသည်။ ထိုတပ်မတော်ထောက်ခံသူများထဲကအချို့သည် ကားမှန်ရိုက်ခွဲ၍ ဖုန်းခိုးယူခြင်း၊ ဈေးသည်တစ်ဦး၏ ရေသန့်၊ အအေးများကို အဓမ္မယူဆောင်ခြင်း၊ လေးခွများဖြင့်ပစ်ခတ်ခြင်း စသည်များလည်း ရှိခဲ့ကြသည်။<ref name="dvbarmysupport>{{cite web|title=စစ်တပ်ထောက်ခံဆန္ဒပြသူများက လူထုကို အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်၊ လုယက်ဖျက်ဆီးမှုများ ကျူးလွန် |url=http://burmese.dvb.no/archives/446597?fbclid=IwAR3d5VTe58Ilk9SKEbhkvH6cOqkri9Vsf5vHhan6fE_OCiZQFJTQAZMYmEc|website=DVB News |date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁|access-date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> === သတင်းမီဒီယာများ ထိန်းချုပ်ခြင်း === ====ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေမူကြမ်း==== အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရအနေဖြင့် မနှစ်သက်သောအကြောင်းအရာများကို ပိတ်ပင်နိုင်ရန်၊ အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးသူများကို ကန့်သတ်နိုင်ရန်နှင့် အချက်အလက်များကို ကြားဖြတ်ယူနိုင်ရန်တို့ကို ပြုလုပ်နိုင်သည့် ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေ(မူကြမ်း)ကို ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်က အဆိုပြုလိုက်သည်။ အဆိုပြုဥပဒေများဖော်ပြထားသည့် စာမျက်နှာ ၃၆ မျက်နှာပါ ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေ(မူကြမ်း)ကို မိုဘိုင်းဆက်သွယ်ရေးအော်ပရေတာများအားလုံးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းလိုင်စင်ရကမ္ပဏီများအားလုံးသို့ ဖြန့်ဝေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ [[ရိုက်တာသတင်းဌာန]]က ရရှိထားသော အဆိုပါဥပဒေကြမ်းမိတ္တူ၌ ၎င်းသည် ပြည်သူအား ကာကွယ်ရန်၊ နိုင်ငံ သို့မဟုတ် နိုင်ငံ၏ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသော အီလက်ထရောနစ်နည်းပညာအသုံးပြုမှုနှင့် ရာဇဝတ်မှုများကို ကာကွယ်ရန်ရည်ရွယ်သည်ဟု ဆိုသည်။ အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးသူများအနေဖြင့် ညစ်ညမ်းရုပ်ပုံစာပေကဲ့သို့သော မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့်မသင့်လျော်သော အကြောင်းအရာ၊ သို့မဟုတ် မမှန်မကန်သောသတင်းများနှင့် ကောလာဟလများ၊ စည်းလုံးမှုနှင့်တည်ငြိမ်မှုကို ပျက်စီးစေသော အမုန်းတရားဖြစ်စေသော အကြောင်းအရာများကို ဖယ်ရှားတားဆီးရမည် ဟု ဆိုသည်။ ထိုဥပဒေကြမ်းသည် လူ့အခွင့်အရေးများကို ချိုးဖောက်ရာကျမည်ဖြစ်ကြောင်း အရက်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများက ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀ တွင် ပြောသည်။ အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရသည် အတိုက်အခံများ၏စည်းရုံးသိမ်းသွင်းမှုကို တားမြစ်ရန်အတွက် ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေကြမ်းကို ရေးဆွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု အရက်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများက ဆက်လက်ပြောသည်။<ref>[http://www.mizzimaburmese.com/article/78151 ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေမူကြမ်းအသစ်က လူ့အခွင့်အရေးများကို ချိုးဖောက်ရာကျကြောင်း အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများက ဝေဖန်ပြစ်တင် | Mizzima Myanmar News and Insight<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ဆိုင်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေမူကြမ်းသည် အသေးစိတ်ဆွေးနွေးပြင်ဆင်ရန် လိုအပ်နေကြောင်း၊ အခုအချိန်အခါသည် ထိုဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းရန် အချိန်အခါကောင်း မဟုတ်ကြောင်း၊ ဥပဒေကြမ်းနှင့်ပတ်သက်၍ ကြားတွင်လုပ်ဆောင်ရမည့် အဆင့်များကို ကျော်လွန်၍ အစောတလျင်ပြဋ္ဌာန်းမည်ဆိုပါက [[မြန်မာနိုင်ငံကွန်ပျူတာအသင်းချုပ်]]နှင့် ကွန်ပျူတာအသင်းများက ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ နိုင်ငံ့အကျိုး၊ ပြည်သူတွေအကျိုးနဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကဏ္ဍအားလုံးတို့ရဲ့ အကျိုးအတွက် အသေးစိတ်ထပ်ပြီး ဆွေးနွေးပြင်ဆင်ရန်လိုအပ်ကြောင်း၊ လိုအပ်သောအထောက်အကူပြု အကြောင်းအချက်များ၊ လုပ်ငန်းစဉ်များကို အဆင့်ဆင့် မဖြစ်မနေလုပ်ဆောင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံကွန်ပျူတာအသင်းချုပ်နှင့် ကွန်ပျူတာအသင်းများအသီးသီးက ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် သဘောထားကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>[https://burmese.voanews.com/a/cyber-security-law-computer-associtations/5775863.html ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းရမယ့်အချိန်မဟုတ်ဘူးလို့ ကွန်ပျူတာအသင်းများထုတ်ပြန်]</ref> တရုတ်ပြည်[[ကူမင်း]]မြို့မှ [[ရန်ကုန်မြို့]]သို့ လေယာဉ်ပျံတစ်စင်းသည် သွားလိုက်လာလိုက်ဖြင့်ဖြစ်နေသည်ကို တွေရှိခဲ့ကြသဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံမှနည်းပညာရှင်များကို ပြည်တွင်းသို့ခေါ်ယူ၍ မြန်မာ့အင်တာနက်၌ firewall တည်ဆောက်မည်ဟူ၍ သံသယများဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်ရာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် တရုတ်သံရုံးရှေ့၌ သွားရောက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref name=":32">{{Cite news|date=2021-02-11|title=Myanmar anti-coup protesters rally at Chinese embassy|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/myanmar-politics-china-int-idUSKBN2AB0HE|url-status=live|access-date=2021-02-11}}</ref> တရုတ်သံရုံးသည် ထိုသံသယကို ကောလဟာလဟူ၍ ငြင်းပယ်ခဲ့သည်အပြင် China Enterprises Chamber of Commerce သည် ပင်လယ်စာပို့သည်ဟူ၍သာ ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-11|title=China Denies Helping Myanmar Military Regime Build Internet Firewall|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/china-denies-helping-myanmar-military-regime-build-internet-firewall.html|access-date=2021-02-17|website=The Irrawaddy|language=en-US|archive-date=16 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210216015801/https://www.irrawaddy.com/news/burma/china-denies-helping-myanmar-military-regime-build-internet-firewall.html|url-status=live}}</ref><ref name=":32" /><ref>{{Cite web|last=|first=|date=2021-02-11|title=关于中缅货运航班的情况说明|url=https://www.facebook.com/paukphawfriendship/photos/a.192320247510703/3681368825272477/|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=|website=缅甸中国企业商会|language=zh}}</ref> ==== သတင်းမီဒီယာဖြတ်တောက်မှု ==== ပုဂ္ဂလိက သတင်းရုပ်သံလိုင်းများဖြစ်သော မဇ္ဈိမသတင်းဌာနရုပ်သံလိုင်း၊ ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ([[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|DVB]])ရုပ်သံလိုင်းအပါအဝင် ရုပ်မြင်သံကြားလိုင်းအချို့ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့မှစတင်၍ [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]က ပိတ်ပင်ဖြတ်တောက်ထားခဲ့ပြီး [[မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား|နိုင်ငံပိုင်ရုပ်သံလိုင်း]]များ၊ [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား|တပ်မတော်ပိုင်ရုပ်သံလိုင်း]]များနှင့် ဖျော်ဖြေရေးရုပ်သံလိုင်းများကိုသာ ဖွင့်လှစ်ပေးထားခဲ့သည်။ သို့သော် မဇ္ဈိမသတင်းဌာနရုပ်သံလိုင်းကမူ စလောင်းမှ တစ်ဆင့်ကြည့်ရှုနိုင်ကြောင်း သူတို့၏ ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာတွင် ရေးသားဖော်ပြထားသည်။ ဖွင့်လှစ်ထားသော ရုပ်သံလိုင်းများသည် ဝါဒဖြန့်ချိရေးများနှင့် ဖျော်ဖြေရေးအစီအစဉ်များကိုသာ ထုတ်လွှင့်နေပြီး သတင်းအမှန်များကို ထိန်ချန်ထုတ်လွှင့်နေသည်။<ref>[https://cpj.org/2021/02/myanmars-military-should-lift-facebook-whatsapp-censorship-enable-news-broadcasts-following-coup/ Myanmar’s military should lift Facebook, WhatsApp censorship, enable news broadcasts following coup - Committee to Protect Journalists<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> အာဏာလုယူသည့်အစိုးရသည် [[:en:The_New_York_Times|နယူးယောက်ခ့်တိုင်းမ်း]]၊ ဝေါစထရစ်၊ သည်အီကောနောမစ်၊ ရိုက်တာနှင့် [[:en:Associated_Press|အေပီသတင်းဌာန]]များ [[ဝက်ဘ်ဆိုဒ်]]များကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်တွင် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/us-ambassador-calls-myanmar-military-restore-power-elected-government.html US Ambassador Calls for Myanmar Military to Restore Power to Elected Government<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် အာဏာိမ်း စစ်ကောင်စီသည် [[မြန်မာနောင်း]]၊ [[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|ဒီဗွီဘီ]]၊ [[မဇ္ဈိမ သတင်းဌာန|မဇ္ဈိမ]]၊ ခေတ်သစ်မီဒီယာနှင့် [[၇ ရက် နေ့စဉ်သတင်းစာ|7 Day News သတင်းမီဒီယာ]]တို့အား ထုတ်ဝေခွင့် ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။<ref>[https://www.theguardian.com/world/2021/mar/08/myanmar-un-chief-urges-release-of-trapped-protesters MAC revoked licenses of 5 media]</ref> ထိုနေ့တွင်ပင် မဇ္ဈိမမီဒီယာနှင့် မြန်မာနောင်းမီဒီယာတို့၏ ရုံခန်းများကို ဝင်ရောက်ရှာဖွေဖျက်စီးခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့မှစ၍ မိုဘိုင်း အင်တာနက်ဖြတ်တောက်လိုက်သောကြောင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်း သတင်းစီးဆင်းမှုမှာ သိသာစွာ ကျဆင်းခဲ့သည်။ ==== ကောလာဟလပျံ့နှံ့မှု ==== အင်တာနက် ပိတ်ခံထားရသော ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်ညတွင် [[SMS ဘာသာစကား|SMS]] များဖြင့် [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]လွတ်ပြီ၊ NLD ခေါင်းဆောင်များ၏ သေဆုံးမှု [[မင်းအောင်လှိုင်]]အဖမ်းခံရစသော သတင်းမှားများပျံ့နှံ့လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လွတ်ပြီဆိုသည့်သတင်းမှား ပျံ့နှံ့နေ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/dassk-release-rumor-02062021113852.html|access-date=2021-02-07|website=Radio Free Asia|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|date=2021-02-07|title=After a decade of change in Myanmar, fear of the past drives anti-coup protests|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-past-idUSKBN2A70HI|url-status=live|access-date=2021-02-07}}</ref>ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်လွတ်မြောက်လာသည့်ကောလာဟလကို တပ်မတော်ပိုင်[[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား|မြဝတီရုပ်သံ]]မှလွှင့်ခဲ့ရာ ထင်ယောင်ထင်မှားဖြစ်‌စေခဲ့ပြီး လူများသည် လမ်းများပေါ်တက်၍ မီးပန်းများဖောက်လွှတ် အောင်ပွဲခံသည်အထိဖြစ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=Myanmar coup: Tens of thousands protest and call for Aung San Suu Kyi's release despite internet being cut off|url=https://news.sky.com/story/myanmar-coup-tens-of-thousands-protest-and-call-for-aung-san-suu-kyis-release-despite-internet-being-cut-off-12211146|access-date=2021-02-07|website=Sky News|language=en}}</ref> [[အင်တာနက်]]ဝန်‌ဆောင်မှုပိတ်ခံထားရခြင်းကြောင့် သတင်းမှန်ရရှိရန်ခက်ခဲလာကာ ကောလာဟလများကိုပိုမိုပျံ့နှံ့စေခဲ့သည်။ ==== ဂျာနယ်လစ်၊ သတင်းထောက်များနှင့် ထင်ရှားသူများအား ဖမ်းဆီးခြင်း ==== ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့တွင် သရုပ်ဆောင် ရဲတိုက်ကို ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅ (က)ဖြင့် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅(က)ဖြင့် အမှုဖွင့်ခံထားရသည့် သရုပ်ဆောင်ရဲတိုက်ကို မူးယစ်ဆေးဝါးများနှင့်အတူ ဖမ်းဆီးရမိ |url=https://news-eleven.com/article/206535|work=Eleven Media Group |date=4 April 2021 |language=my |access-date=11 June 2021 |archive-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611101255/https://news-eleven.com/article/206535|url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=ဆန္ဒပြပွဲတွေမှာပါဝင်နေတဲ့ သရုပ်ဆောင် ရဲတိုက်ကို စစ်ကောင်စီ ဖမ်းဆီး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/arrested-actor-yetike-04052021052838.html|work=Radio Free Asia |date=5 April 2021 |language=my |access-date=11 June 2021 |archive-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611101244/https://www.rfa.org/burmese/news/arrested-actor-yetike-04052021052838.html|url-status=live }}</ref> ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသူများ၊ မော်ဒယ်သရုပ်ဆောင်များ ဒါဇင်ကျော်ကို အာဏာပိုင်များက ဖမ်းဝရမ်းများ ထုတ်ခဲ့သည်။ ဝရမ်းထုတ်ခံရသော ဂျာနယ်လစ်တစ်ဦးဖြစ်သူ စည်သူအောင်မြင့်က ဝရမ်းစာရင်းတွင် ပါဝင်ခြင်းအတွက် ဂုဏ်ယူရကြောင်း သူ၏ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်စာမျက်နှာတွင် ရေးသားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar protesters paint Yangon red, defying bloody army crackdown |url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/myanmar-protesters-paint-yangon-red-call-for-boycott-of-water-festival-idUSKBN2BT0MP?il=0|access-date=6 April 2021 |work=[[Reuters]] |date=6 April 2021 |archive-date=23 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210523052133/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/myanmar-protesters-paint-yangon-red-call-for-boycott-of-water-festival-idUSKBN2BT0MP?il=0|url-status=live }}</ref> ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ထင်ရှားသော သရုပ်ဆောင်၊ မော်ဒယ် ပိုင်တံခွန်ကို စစ်အစိုးရ ဆန့်ကျင်မှု၊ ဆန္ဒပြသူများအား ထောက်ခံမှုတို့ဖြင့် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ပိုင်တံခွန်နေထိုင်ရာနေရာသို့ စစ်ကားရှစ်စီးဖြင့် လာရောက်ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ပိုင်တံခွန်၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် ဖမ်းဆီးခံရစဉ် ခုခံခြင်း မရှိခဲ့ကြောင်း မိခင်ဖြစ်သူက ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="ActorModel">{{cite news |title=Myanmar actor arrested as junta hunts 120 celebrities |url=https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-actor-arrested-paing-takhon-junta-hunts-celebrities-14580362|access-date=8 April 2021 |work=[[Channel News Asia|CNA]] |date=8 April 2021 |archive-date=8 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210408043935/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-actor-arrested-paing-takhon-junta-hunts-celebrities-14580362|url-status=live |accessdate=21 February 2022 |archivedate=8 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210408043935/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-actor-arrested-paing-takhon-junta-hunts-celebrities-14580362}}</ref> Other 120 celebrities were also issued arrest warrants.<ref name="ActorModel"/> ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့အထိ ဂျာနယ်လစ်၊ သရုပ်ဆောင်၊ အဆိုတော်နှင့် လူမှုကွန်ယက်ထင်ပေါ်ကျော်ကြားသူ အနည်းဆုံး ၁၉ ဦး သည် အလိုရှိသူများ စာရင်းတွင် ပါဝင်နေကြောင်း နယ်စည်းမထား သတင်းထောက်များ အဖွဲ့က ဆိုသည်။<ref name=":28" /> ထိုနေ့ည ရှစ်နာရီခန့်တွင် ထင်ရှားသော အလှဘလော့ဂ်ဂါ ဝင်းမင်းသန်းကို စစ်ကောင်စီက အမှုဖွင့်လှစ်ပြီး နာရီပိုင်းအကြာ တောင်ကြီးမြို့ရှိ BH ဟိုတယ်တွင် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Beauty Blogger ဝင်းမင်းသန်းကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့တဲ့ BH ဟိုတယ်ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက် |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/04/07/240489.html|work=[[The Irrawaddy]] |date=2021-04-07 |language=my}}</ref><ref>{{cite news |title=Beauty Blogger ဝင်းမင်းသန်းအား တောင်ကြီးမြို့မှာ ရုံးထုတ်ခဲ့ |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2021/04/07/240508.html|work=The Irrawaddy |date=2021-04-07 |language=my}}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar celebrity model arrested as military targets public figures |url=https://www.theguardian.com/world/2021/apr/08/myanmar-celebrity-model-arrested-paing-takhon-military-targets-public-figures|work=The Guardian |date=2021-04-08 |language=en}}</ref> မတ်လ ၃ ရက်နေ့က ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသော ဒီဗွီဘီသတင်းထောက် မင်းညိုကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ထောင်ဒဏ် သုံးနှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။ သူ့အား ရဲက မတရားညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခံခဲ့ရသည်ဟု မိသားစုက ဆိုသည်။ စစ်အာဏာသိမ်းကာလတွင် သူသည် ပြစ်ဒဏ်ချခံရသော ပထမဆုံး သတင်းထောက် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar jails journalist for anti-coup protests coverage |url=https://www.dw.com/en/myanmar-jails-journalist-for-anti-coup-protests-coverage/a-57521198|access-date=14 May 2021 |work=[[Deutsche Welle]] |date=14 May 2021 |archive-date=14 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514024410/https://www.dw.com/en/myanmar-jails-journalist-for-anti-coup-protests-coverage/a-57521198|url-status=live }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလတွင် ဂျာနယ်လစ် သုံးဦးနှင့် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ နှစ်ဦးတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ပြေးကာ ထိုင်းနိုင်ငံတွင်းသို့ တရားမဝင် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ အကယ်၍ အပြစ်ရှိကြောင်း တွေ့ရှိပါက သူတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်ပို့ခြင်း ခံရနိုင်ကာ အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar: Journalists who fled coup face Thailand deportation |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-57067130|access-date=11 May 2021 |work=BBC News |agency=[[BBC]] |date=11 May 2021 |archive-date=11 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210511035705/https://www.bbc.com/news/world-asia-india-57067130|url-status=live }}</ref> ထိုင်းအစိုးရအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ပြေးလာသူများကို အတင်းအကြပ် ပြန်ပို့မည်မဟုတ်ကြောင်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် [[ပရာယွတ်ချန်အိုချာ]] က ကုလသမဂ္ဂ အထူးကိုယ်စားလှယ် ခရစ္စတင်း ရှဝါနာ ဘာဂီနာကို ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Thai PM: Myanmar refugees won't be forced back |url=https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2021/05/16/thai-pm-myanmar-refugees-wont-be-forced-back|access-date=16 May 2021 |work=The Star |date=16 May 2021 |archive-date=16 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210516133600/https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2021/05/16/thai-pm-myanmar-refugees-wont-be-forced-back|url-status=live }}</ref> === နေအိမ်များ ချိတ်ပိတ်ခြင်း === NUG အပါအဝင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (CRPH) နှင့် ဒေသခံ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် ဆက်စပ်နေသော နေအိမ်၊ အဆောက်အဦများ၊ အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေး ဥပဒေအရ အရေးယူဆောင်ရွက်နေသော အမှုများနှင့် ဆက်စပ်နေသော နေအိမ်၊ တိုက်ခန်းများ၊ CDM လှုပ်ရှားမှု၊ အသံတိတ်သပိတ် လှုံ့ဆော်မှုများနှင့် ဆက်စပ်နေသူများ၏ နေအိမ် အဆောက်အအုံများကို စစ်ကောင်စီက ချိတ်ပိတ်သိမ်းဆည်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှ ၂၀၂၂ ခုနှစ် မတ်လ ၇ ရက်နေ့အထိ အဆောက်အအုံအရေအတွက် ၅၃၁ လုံးကျော်ကို သိမ်းဆည်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=I. S. P. |title=နိုင်ငံအနှံ့ နေအိမ်နှင့် အဆောက်အအုံ ၅၃၁ လုံးထက်မနည်း ချိပ်ပိတ် သိမ်းဆည်းခံခဲ့ရ |url=https://www.ispmyanmar.com/burmese/2022/03/15/dm-08/|website=Institute for Strategy and Policy - Myanmar |access-date=၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=15 မတ် 2022 |archive-date=17 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220317033003/https://www.ispmyanmar.com/burmese/2022/03/15/dm-08/}}</ref> စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် ၁၃၅ လုံး၊ ရန်ကုန်တိုင်းတွင် ၁၁၆ လုံး၊ မန္တလေးတိုင်းတွင် ၈၅ လုံး၊ ဧရာဝတီတိုင်းတွင် ၄၇ လုံး၊ မကွေးတိုင်းတွင် ၃၉ လုံးတို့ဖြစ်ကာ အမှန်တကယ် သိမ်းဆည်းခံရသည့် အရေအတွက်မှာ ထို့ထက် ပိုနိုင်သည်။ ==သေဆုံးမှုများ== {{main|၂၀၂၁ မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေး၌ ကျဆုံးသွားသူများ စာရင်း}} ဆန္ဒပြမှုများ စတင်ပြီးနောက် [[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း|AAPP]] စာရင်းအရ နေ့ရက်အလိုက် သေဆုံးခဲ့မှုများ<ref name="AAPP">{{cite web|url=https://aappb.org/wp-content/uploads/2021/03/Fatality-List-for-March-29-Final-1.pdf|title=Crackdown Injury & Death List|work=[[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း]]|date=29 March 2021|url-status=live|access-date=30 March 2021}}</ref> {{Graph:Chart | width=1000 |heigh= 200 |xAxisTitle = ရက်စွဲ |xAxisAngle=-60 |yAxisTitle = သတ်ဖြတ်ခံရသော ဆန္ဒပြသူများ |type=rect |showvalues = |x=2/1,2/2,2/3,2/4,2/5,2/6,2/7,2/8,2/9,2/10,2/11,2/12,2/13,2/14,2/15,2/16,2/17,2/18,2/19,2/20,2/21,2/22,2/23,2/24,2/25,2/26,2/27,2/28,3/1,3/2,3/3,3/4,3/5,3/6,3/7,3/8,3/9,3/10,3/11,3/12,3/13,3/14,3/15,3/16,3/17,3/18,3/19,3/20,3/21,3/22,3/23,3/24,3/25,3/26,3/27,3/28,3/29,3/30,3/31,4/1,4/2,4/3,4/4,4/5,4/6,4/7,4/8,4/9,4/10,4/11,4/12 |y=0,0,0,0,0,0,0,1,0,0,0,0,0,0,1,0,0,0,1,4,0,0,0,1,0,0,0,16,0,1,26,0,4,0,2,3,1,1,10,5,12,113,31,7,9,2,15,4,12,17,7,2,17,7,141,21,14,15,5, }} အာဏာသိမ်းမှုကိုဆန့်ကျင်သည့်အနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအရပ်ရပ်တွင် ဆန္ဒပြပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့ကြသည်။ ဆန္ဒပြပွဲများတွင် ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒဖော်ထုတ်ခြင်းများ၊ ထိုင်သပိတ်ပြုလုပ်ခြင်းများစွာပါဝင်သော်လည်း အာဏာပိုင်များဘက်က အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ဖြိုခွင်းပစ်ခတ်ခဲ့ကြသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ရက် ညပိုင်းတွင်မန္တလေးမြို့ ၃၈လမ်း၌ ကားတစ်စီးဖြင့် လိုက်လံတိုက်မှုကြောင့် ကိုဦး (ခ) နပွားနှင့် ရက်တူးအောင် (ခ) မာတူး တို့သေဆုံးခဲ့ပြီး ပထမဆုံးသေဆုံးသူများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>[https://aappb.org/bu?p=13912]{{Dead link|date=March 2026 }}</ref>ဖေဖော်ဝါရီ ၉ တွင် [[မြသွဲ့သွဲ့ခိုင်]] သည် ကျည်အစစ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခံခဲ့ရကာ ဦးခေါင်းကို ကျည်ဆန်ဖောက်ဝင်ခဲ့သည်။ အသက်ရှူစက်ဖြင့် အသက်ဆက်နေရခဲ့ကာ ဆရာဝန်များက ဦးနှောက်သေဆုံးသွားကြောင်း အတည်ပြုခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉ရက်နေ့တွင် မိသားစုဝင်များက အသက်ရှူစက်ဖြုတ်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ဆန္ဒပြသူများသာမက လမ်းသွားလမ်းလာများကိုပါ လုံခြုံရေးတာဝန်ယူသူများက ကျည်ဆန်အစစ်များကိုလည်းအသုံးပြု၍ ပစ်ခတ်နှိမ်နင်းကြသောကြောင့် လူသေဆုံးမှုနှုန်းများ မြင့်မားလာခဲ့သည်။ သွေးစွန်းသောတနင်္ဂနွေဟု အမည်တွင်ခဲ့ရသော ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ တွင် လမ်းသွားလမ်းလာအပါအဝင် ဆန္ဒပြပြည်သူပေါင်း အနည်းဆုံး (၁၈) ဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။ <ref>[https://www.bbc.com/news/world-asia-56224151 In pictures: A bloody day in Myanmar's protests, BBC News]</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈၊ နံနက် ၈ နာရီခန့်တွင် [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ အောက်ကြည့်မြင်တိုင်လမ်း၊ တိုင်းပညာရေးမှူးရုံးရှေ့၌ ဆန္ဒထုတ်ဖော်ရန် စုဝေးနေသော ပညာရေးဝန်ထမ်းများအား အာဏာပိုင်တပ်ဖွဲ့မှ မျက်ရည်ယိုဗုံးများဖြင့် ရုတ်တရက် ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်း လူစုခွဲခဲ့စဉ် အသက် ၅၉ နှစ်အရွယ် အလယ်တန်းပြဆရာမ ဒေါ်တင်နွဲ့ရီ ကျဆုံးခဲ့သည်။ စုဝေးနေသော ဆရာ၊ ဆရာမ ဦးရေ ၂၀၀ ခန့် ရှိသည့် လူစုလူဝေးအား သတိပေးခြင်း တစ်စုံတစ်ရာမရှိ ရုတ်တရက်အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-28|title=မတတ်မြောက်သည့် ပညာရေးစနစ်မှ လွတ်မြောက်လိုသူ ဆရာမ၏ နောက်ဆုံးခရီး|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/5950|access-date=2021-02-28|website=MyanmarNow|language=my}}</ref> ထို့နောက် မတ် ၃ ၌ လုံခြုံရေး ရဲနှင့်စစ်သားတို့၏ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် သေဆုံးသူပေါင်း (၃၈) ဦးခန့် သေဆုံးခဲ့ရသည်။<ref>[https://www.bbc.com/news/world-asia-56265962 Myanmar sees deadliest day as 38 protesters killed]</ref> မတ်လ ၅ ရက် မန္တလေးမြို့ မြတောင်သပိတ်စစ်ကြောင်း ဖြိုခွင်းခံရချိန်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသော အသက် ၂၁ နှစ်အရွယ် ကိုနိုင်မင်းကို ရုပ်အလောင်းကို မြင်တွေ့ခွင့်မရရှိခဲ့ဘဲ မိသားစုဝင်များက ရက်လည်ဆွမ်းသွတ်ကို ပြုလုပ်ခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-03-11|title=ရုပ်အလောင်းထုတ်မပေး၍ သင်္ဂြိုဟ်ခွင့်မရဘဲ ရက်လည်ဆွမ်းသွပ်ခဲ့ရ|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/6030|website=MyanmarNow|language=my}}</ref>မတ်လ ၂၇ရက်နေ့တွင် သေဆုံးသူ ၄၂၃ဦး ရှိပြီဖြစ်သည်။ [[File:Death Cases in 2021 Myanmar protests.svg|thumb|၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းမှုအတွင်း စစ်​ကောင်စီ၏ လက်ချက်ဖြင့် ပြည်နယ်/တိုင်းအလိုက် ကျဆုံးခဲ့ရ​သောသူများ၏ အ​ခြေအ​နေပြ​မြေပုံ (ဧပြီ ၇ရက်​နေ့အထိ) {{legend|#280B0B|≥၂၀၀}} {{legend|#501616|၁၀၀-၁၉၉}} {{legend|#C83737|၅၀-၉၉}} {{legend|#DE8787|၁၀-၄၉}} {{legend|#FFD5D5|၁-၉}}]] {| class="wikitable" |+သေဆုံးသူစာရင်း (၇.၄.၂၀၂၁ အထိ)<ref>[https://aappb.org/bu?p=14199]{{Dead link|date=March 2026 }}</ref> !စဉ် !တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ် !သေဆုံးသူအရေအတွက် |- |၁ |[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] |၂၁၉ |- |၂ |[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] |၁၆၃ |- |၃ |[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] |၈၄ |- |၄ |[[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] |၂၈ |- |၅ |[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]] |၂၇ |- |၆ |[[ရှမ်းပြည်နယ်]] |၂၆ |- |- |၇ |[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] |၂၆ |- |၈ |[[ကချင်ပြည်နယ်]] |၁၃ |- |၉ |[[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] |၁၁ |- |၁၀ |[[မွန်ပြည်နယ်]] |၁၁ |- |၁၁ |[[နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]] |၄ |- |၁၂ |[[ကယားပြည်နယ်]] |၂ |- |colspan=2|စုစု​ပေါင်း |၆၁၄ |- |* | colspan="2" |''<small>အတည်မပြုနိုင်သေးသော အခြားသောသေဆုံးသူများလည်းရှိသေးသည်။</small>''<ref name=":1" /> |} ==လက်နက်ကိုင် ခုခံမှုများ== {{main|ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်}} စစ်အာဏာသိမ်း ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြမှုများကို [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်အစိုးရ]]က နှိမ်နင်းဖြိုခွင်းမှုများကို လက်တုံ့ပြန်သောအားဖြင့် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]၏ လက်နက်ကိုင် ထကြွမှုများသည် မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြားတွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Violence Escalates With Rise of 'Self-defense' Groups, Report Says |url=https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-violence-escalates-rise-self-defense-groups-report-says/6207546.html|agency=Agence France-Presse |publisher=voanews.com |date=June 27, 2021}}</ref> ==နိုင်ငံတကာမှတုံ့ပြန်မှုများ== ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် [[ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဖရန်စစ်]]သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏အခြေအနေကို ကောင်းမွန်စေရန်အတွက် ခေါင်းဆောင်များအား တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-07|title=Pope appeals to Myanmar leaders to serve the common good - Vatican News|url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2021-02/pope-angelus-appeal-myanmar.html|access-date=2021-02-16|website=www.vaticannews.va|language=en|archive-date=9 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209021759/https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2021-02/pope-angelus-appeal-myanmar.html|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်သမ္မတ [[ဂျိုး ဘိုင်ဒင်]]သည် "တစ်ကမ္ဘာလုံးက စောင့်ကြည့်နေပါသည်" ဟူ၍ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-10|title=Remarks by President Biden on the Administration's Response to the Coup in Burma|url=https://www.whitehouse.gov/briefing-room/speeches-remarks/2021/02/10/remarks-by-president-biden-on-the-administrations-response-to-the-coup-in-burma/|access-date=2021-02-16|website=The White House|language=en-US|archive-date=15 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215151325/https://www.whitehouse.gov/briefing-room/speeches-remarks/2021/02/10/remarks-by-president-biden-on-the-administrations-response-to-the-coup-in-burma/|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ၌ ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် [[အန်တိုနီရို ဂူတာရက်စ်]] (အန်တောညူ ဂူတဲရိရှ်) (António Guterres) က မြန်မာနိုင်ငံတွင်ဖြစ်ပေါ်နေသည့် အခြေနေများကို အလွန်စိုးရိမ်သောကရောက်ရကြောင်း ကြေညာချက်တစ်ခုထုတ်ပြန်ခဲ့ကာ မြို့ကြီးများတွင် သတင်းများအရ တင့်ကားများထပ်တိုးချထားခြင်းနှင့် အင်အားအဆမတန်သုံးစွဲခြင်းတို့ကိုလည်း အထူးအလေးပေးပြောဆိုသွားသည်။<ref name=":36">{{Cite web|title=Violence, Intimidation, Harassment by Myanmar Security Personnel Unacceptable, Secretary General Says, Also Expressing Concern over Restrictions on Internet {{!}} Meetings Coverage and Press Releases|url=https://www.un.org/press/en/2021/sgsm20581.doc.htm|access-date=17 February 2021|website=www.un.org|archive-date=17 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210217062628/https://www.un.org/press/en/2021/sgsm20581.doc.htm|url-status=live}}</ref> ထို့နောက် မြန်မာစစ်တပ်နှင့်ရဲများကို လူအများ ငြိမ်းချမ်းစွာစုရုံးဆန္ဒပြနေမှုအပေါ် လေးစားရန်တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး ဆန္ဒပြသူများသည် လက်စားချေတုံ့ပြန်ခံရသူများ မဖြစ်စေရန်လည်း သေချာစွာပြောဆိုသွားခဲ့သည်။<ref name=":36" /> လုံခြုံရေးစောင့်ကြပ်သောသူများ၏ အကြမ်းဖက်ခြင်း ခြိမ်းခြောက်ခြင်းနှင့် အနှောက်အယှက်ပေးခြင်းတို့ကိုဖော်ပြထားသော သတင်းထုတ်ပြန်ချက်များသည် လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိဟူ၍လည်း ထပ်လောင်းပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name=":36" /> ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ တွင် စင်္ကာပူလွှတ်တော်၌ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဗစ်ဗီယန် ဘာလာခရစ်ရှန်ကလည်း ဆန္ဒပြပွဲများတွင် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားခြင်းများ၊ ဝန်ထမ်းများကိုဖမ်းဆီးခြင်း၊ အင်တာနက်အမှောင်ချခြင်း မြို့ပေါ်လမ်းများ၌ သံချပ်ကာ(တင့်)ကားများနှင့် တပ်များချထားမှုတို့ကို စိုးရိမ်ကြောင်းနှင့် ကန့်သတ်ချုပ်ချယ်မှုများကို အတတ်နိုင်ဆုံးလျှော့ချဆောင်ရွက်ရန် အာဏာပိုင်များကို တိုက်တွန်းသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=Staff|first=Reuters|date=16 February 2021|title=Singapore says Myanmar situation 'alarming', but no need for broad sanctions|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-singapore-idUSKBN2AG0EC|access-date=17 February 2021|archive-date=16 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210216082237/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-singapore-idUSKBN2AG0EC|url-status=live}}</ref> ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းဝန်ကြီးချုပ် [[ဘောရစ် ဂျွန်ဆင်]]က အာဏာသိမ်းမှုကို ရှုံ့ချခဲ့၍ "မြန်မာပြည်သူပြည်သားများနှင့် အတူတကွရပ်တည်ပါသည်" ဟူ၍ ၎င်း၏တွစ်တာတွင် ရေးသားခဲ့ကာ ဆက်လက်ပြီး အာဏာသိမ်းယူမှုအတွက် တာဝန်ရှိသူများသည် တာဝန်ခံရမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=16 February 2021|title=Boris Johnson says charges against Aung San Suu Kyi are ‘fabricated’|url=https://www.independent.co.uk/news/world/asia/boris-johnson-aung-san-suu-kyi-myanmar-coup-b1803085.html|access-date=17 February 2021|website=The Independent|language=en|archive-date=17 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210217062621/https://www.independent.co.uk/news/world/asia/boris-johnson-aung-san-suu-kyi-myanmar-coup-b1803085.html|url-status=live}}</ref> မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းမှ ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီ တံခါးပိတ်အစည်းအဝေးတစ်ရပ်ကို အရေးပေါ်ခေါ်ယူခဲ့သည်။ ထိုအစည်းအဝေးသို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုရေးကော်မတီ၏ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာအထူးကိုယ်စားလှယ် ဒေါက်တာ ဆာဆာမှလည်း အဆောတလျင် အရေးယူပေးရန် တိုက်တွန်းချက် ၄ ချက်ပါသော စာတစ်ဆောင်ကို ပေးပို့ခဲ့သည်။ ထိုအချက်များအနက်တစ်ခုမှာ "ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် အလို့ငှာ တာဝန်ယူခြင်း" ([[:en:Responsibility_to_Protect|Responsibility to Protect - R2P]]) ကိုခေါ်ယူရန်ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>[https://facebook.com/story.php?story_fbid=267470051510526&id=101472478110285&_rdr Dr. SaSa letter to UNSC]</ref> === နောက်ဆုံး အခြေအနေ === 2024 ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နွေဦးတော်လှန်ရေးသည် 2021 ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အာဏာသိမ်းခဲ့သော စစ်အာဏာရှင်ကို ဆန့်ကျင်သည့် ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲတစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပါသည်။ ခုခံမှုကို အဓိကအားဖြင့် တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်ရေး အစိုးရ (NUG) နှင့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့များ (EAOs) တို့က ဦးဆောင်ပြီး မဟာမိတ်များ ဖွဲ့စည်းကာ စစ်ဆင်ရေး 1027 နှင့် စစ်ဆင်ရေး 1111 ကဲ့သို့သော ညှိနှိုင်း စစ်ရေး စစ်ဆင်ရေးများ စတင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ စစ်ဆင်ရေးများသည် စစ်အစိုးရ၏ ထိန်းချုပ်မှု သိသိသာသာ အားနည်းသွားသည့် စစ်ကိုင်းနှင့် ချင်းပြည်နယ်များကဲ့သို့ ဒေသများတွင် ခုခံရေး အတွက် သိသာထင်ရှားသော နယ်မြေ အမြတ်အစွန်းများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဤအောင်မြင်မှု အနိုင်ရနိုင်မှု အခြေအနေသည် ရှုပ်ထွေးနေဆဲဖြစ်သည်။ စစ်အာဏာရှင်များ ဘက် တွင်အ င်အား ပြတ်လပ်မှုနှင့် စိတ်ဓာတ်နိမ့်ကျမှုကို ဆက်လက်ရင်ဆိုင်နေရပြီး အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဘက်ပြောင်းလာစေသည်။ သို့သော်လည်း ခုခံမှုတွင် ပါဝင်သည့် မတူကွဲပြားသော အုပ်စုများကြား ပိုမိုစည်းလုံးညီညွတ်မှု လိုအပ်မှုနှင့် နိုင်ငံတကာ သံတမန်ရေးအရ အထီးကျန်ဖြစ်နိုင်ခြေ အပါအဝင် စိန်ခေါ်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ စစ်အစိုးရ၏ နေ့ရက်များကို ရေတွက်နိုင်သည်ဟု အချို့က ယုံကြည်ကြသော်လည်း ဒီမိုကရေစီ မြန်မာနိုင်ငံသို့ သွားရာလမ်းသည် မသေချာမရေရာမှုများဖြင့် ပြည့်နှက်နေဆဲဖြစ်ပြီး စစ်အစိုးရခေတ်လွန် အသွင်ကူးပြောင်းရေး အလားအလာအတွက် ဂရုတစိုက် စီစဉ်ရန် လိုအပ်သည် ==ဓာတ်ပုံများ== <gallery> File:Protest against military coup (9 Feb 2021, Hpa-An, Kayin State, Myanmar) (9).jpg | ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံမြို့တွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်နေ့က ဆန္ဒပြနေကြစဉ် File:Protesters riding Motorcycles in Mandalay after 2021 Myanmar coup.jpg|thumb|[[မန္တလေး ဘူတာကြီး|မန္တလေးဘူတာကြီး]]အနီးတွင် မော်တော်ဆိုင်ကယ်များဖြင့် ဆန္ဒထုတ်ဖော်နေကြစဉ် File:Demo myanmar 2021.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြခြင်း File:Free Our Leaders.jpg|thumb|ကျွန်ုပ်တို့၏ ခေါင်းဆောင်များကို လွှတ်ပေးပါ File:Respect Our Votes.jpg|thumb|ကျွန်ုပ်တို့၏ ဆန္ဒမဲကို လေးစားပါ File:We want our leader free Daw Aung San Su Kyi.jpg|thumb|ကျွန်ုပ်တို့၏ခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ပြန်လွှတ်ပေး File:Civil Disobedience in Myanmar 2021.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံတွင်ဆန္ဒပြနေခြင်း File:2021 Civil Disobedience at Hledan Center.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ်လှည်းတန်းစင်တာ၌ ဆန္ဒပြနေကြခြင်း File:Civil Disobedience under Hleden Bridge.jpg|thumb|လှည်းတန်းဂုံးကျော် တံတားအောက်၌ ဆန္ဒပြ File:Civil Disobedience under Hleden Bridge 2021.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် လှည်းတန်းတံတားအောက်၌ ဆန္ဒပြ File:Three-finger salute.jpg|thumb|လက်သုံးချောင်းဖြင့် ဆန္ဒပြုသည် File:2021 Civil Disobedience at Hledan.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် လှည်းတန်း၌ ဆန္ဒပြ File:Civil Disobedience at Hleden Myanmar.jpg|thumb|လှည်းတန်း မြန်မာတွင် ဆန္ဒပြ File:Protesters in South Dagon Township, Yangon.jpg|thumb|တောင်ဒဂုံမြို့နယ် မြန်မာတွင် ဆန္ဒပြ File:Go To Sule.jpg|thumb|ဆူးလေသို့ချီတက် File:Let's go sule.jpg|thumb|ဆူးလေသို့ ချီတက်ကြစို့ File:Civil Disobedience on Pyay Road.jpg|thumb|ပြည်လမ်းပေါ်၌ ဆန္ဒပြနေခြင်း File:2021 Civil Disobedience Pyay Rd.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် ပြည်လမ်းပေါ်တွင်ဆန္ဒပြ File:CDM Myanmar.jpg|thumb|မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်သူ့ဆန္ဒထုတ်ဖော် File:2021 CDM Myanmar.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြ File:CDM Myanmar 2021.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံဆန္ဒပြခြင်း File:To Free Daw Aung San Su Kyi.jpg|thumb|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်လွတ်မြောက်ရေးအတွက် File:Civil Disobedience myanmar 2021.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒထုတ်ဖော် File:2021 Myanmar protests Mandalay 4.jpg|thumb|အာဏာသိမ်းစစ်​ခေါင်း​ဆောင်အား ​လှောင်​ပြောင်ထား​သောပုံ File:Protest against military coup (9 Feb 2021, Hpa-An, Kayin State, Myanmar) (3).jpg|ကရင်ပြည်နယ် ဘားအံမြို့တွင် ၉ ရက် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပညာရေးဝန်ထမ်းများ ဆန္ဒပြနေသောပုံ File:Protest against military coup (9 Feb 2021, Hpa-An, Kayin State, Myanmar) (2).jpg|ကရင်ပြည်နယ် ဘားအံမြို့တွင် ၉ ရက် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပညာရေးဝန်ထမ်းများ ဆန္ဒပြနေသောပုံ File:Our Legitimate Government CRPH.jpg|ကျွန်ုပ်တို့၏တရားဝင်အစိုးရ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် </gallery> == အခြားဖတ်ရန် == * [[၈၈၈၈ အရေးအခင်း (ရှစ်လေးလုံး)]] * [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]] * [[တပ်မတော်အစိုးရ (၂၀၂၁)]] * [[အောင်ဆန်းစုကြည်]] ==မှတ်စု== {{notelist}} == ကိုးကား == {{reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * {{Facebook|civildisobediencemovement2021|Civil Disobedience Movement}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဆန္ဒပြပွဲများ]] __NOTOC__ ht8nc2anpldl5heg26w4i23x239qq0j 0 205985 1041884 1038552 2026-07-03T13:41:51Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥ် +ဉ်) 1041884 wikitext text/x-wiki {{other people}} {{Infobox officeholder | name = ဇော်မင်းထွန်း | native_name = | image = Zaw Min Tun at Tatmadaw True News Press Conference on 18 January 2019 (cropped).jpg | caption = ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် တွေ့ရှိရသော ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မင်းထွန်း | nationality = [[မြန်မာ]] | native_name_lang = my | rank = [[File:Major General Tatmadaw.gif|20px]] [[ဗိုလ်ချုပ်]] | allegiance = {{armed forces|MYA}} | honorific_prefix = [[စည်သူဘွဲ့|စည်သူ]] <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2026/01/04/77731|title=နေတိုး၊ ဖွေးဖွေး‌နှင့် ဝတ်မှုန်ရွှေရည်အပါအဝင် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များကို စစ်ခေါင်းဆောင်က ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၆}}</ref><br>[[ဗိုလ်ချုပ်]] | office1 = [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|မြန်မာနိုင်ငံပြန်ကြားရေးဌာန]] ဒုတိယဝန်ကြီး | termstart1 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end1= ၂၇ မတ် ၂၀၂၆ | predecessor1= ''ကိုယ်တိုင်'' |successor1 = |appointer1= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] | 1blankname1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1namedata1 = [[ညိုစော|ဦးညိုစော]] |term_start2= ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |term_end2= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |predecessor2= ဦးအောင်လှထွန်း |successor2 = ''ကိုယ်တိုင်'' |appointer2=[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] |president2= [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] {{small|(ယာယီ)}} | 1blankname3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1namedata3 = [[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်]] | office3 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] သတင်းအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် | termstart3 = ၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | termend3 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ <ref>{{cite web | last= | first= | date=26 November 2025 | title=The Department of Homeland Security Is Undermining the US Government's Longstanding Policy on Myanmar | url=https://earthrights.org/blog/the-department-of-homeland-security-is-undermining-the-us-governments-longstanding-policy-on-myanmar/ | website=EarthRights International | access-date=30 November 2025}}</ref> | leader3 = ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] | predecessor3 = ရာထူးတည်ထောင်ခြင်း | successor3 = အဖွဲ့ဖျက်သိမ်း | office4 = [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] သတင်းအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် | termstart4 = ၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ | termend4 = | leader4 = ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] | primeminister4 = [[ညိုစော]] | predecessor4 = ရာထူးတည်ထောင်ခြင်း | successor4 = | office5 = [[တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့]] ဥက္ကဋ္ဌ | termstart5 = ၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | termend5 = | predecessor5 = ဗိုလ်ချုပ် စိုးနိုင်ဦး | successor5 = | office6 = [[ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]] | termstart6 = ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | termend6 = မတ် ၂၀၂၆ | predecessor6 = ဗိုလ်ချုပ် [[ထွန်းထွန်းညီ]] | successor6 = ဗိုလ်ချုပ် ရဲရင့်အောင် | spouse = သင်းသင်းအောင် | children = ယမုံမြင့်မြတ် | branch = {{army|MYA}} | alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ်]] (၃၇) | birth_place = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရေနံချောင်း]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | citizenship = [[မြန်မာ]] | serviceyears = ၁၉၉၀–ယနေ့အထိ | battles = * [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ** [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ မြန်မာစစ်အာဏာသိမ်းမှု]] * [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] | occupation = ဗိုလ်ချုပ်၊အဆင့်မြင့်ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ၊ဒုဝန်ကြီး | awards = [[စည်သူဘွဲ့|စည်သူ]] | website = [https://www.moi.gov.mm/ မြန်မာနိုင်ငံ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန] }} ဗိုလ်ချုပ် '''ဇော်မင်းထွန်း''' သည် [[ဗိုလ်ချုပ်]]အဆင့်ရှိ အရာရှိတစ်ဦးဖြစ်ပြီး [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] ဒုတိယဝန်ကြီးနှင့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] သတင်းအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/rahine-aa-tatmataw-election/5718502.html|title="ရခိုင်ရွေးကောက်ပွဲလုပ်နိုင်ဖို့ AA နဲ့ ညှိနှိုင်းခဲ့" တပ်မတော်ပြောခွင့်ရ|author=ဗွီအိုအေ|date=၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၀}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/163228|title=ရခိုင်ပြည်နယ်တိုက်ပွဲအတွင်း AA လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အနေဖြင့် ပိုမိုအရေးနိမ့်လာသည့်အတွက် တပ်မတော်က ဓာတုလက်နက်သုံးစွဲသည် ဆိုသော စွပ်စွဲချက်များ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့အတွင်းရေးမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်း ပြောကြာ|author=Eleven Media Group|date=၈ မတ်လ ၂၀၂၀}}</ref>၎င်းသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အထိ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]၏ သတင်းအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်အဖြစ်လည်း တာဝန်ယူခဲ့သူ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.bnionline.net/en/node/75316|title=တပ်မတော်သားများ မည်သူကိုမဆို လွတ်လပ်စွာမဲပေးခွင့်ရှိဟု ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်းပြော|author=Burma News International|date=၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၀}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2021/03/23/239808.html|title=အင်တာနက် ပုံမှန် ပြန်ပေးရန် အစီအစဉ် မရှိသေးဟု စစ်ကောင်စီ ပြော|author=ဧရာဝတီ|date=၂၃ မတ်လ ၂၀၂၁}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bnionline.net/mm/news-77162|title=တပ်မတော်သည် အတိုက်အခံမဟုတ်ဟု ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း ဆို|author=Burma News International|date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀}}</ref> ယင်းအပြင် သူသည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ [[ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]အဖြစ်လည်း ၅နှစ်ကျော် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=797A7E0F43ACDD4DA6982E22E9BD9661?lawordSn=15781|archive-date=29 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210929093321/https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=797A7E0F43ACDD4DA6982E22E9BD9661?lawordSn=15781}}</ref><ref name=":1">{{cite web|title=Union Ministers and Deputy Ministers|url=https://www.moi.gov.mm/moi:eng/content/union-ministers-and-deputy-ministers|author=moi.gov.mm}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/140562|author=Eleven Media Group|title=ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်တွင် တပ်မတော်နှင့် TNlA အဖွဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခြင်း မရှိကြောင်း တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး ပြောကြာ|date=၁၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/62dfd26f9e3ba55b0b10a944|title=နစကဥက္ကဋ္ဌနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ပြီးသော EAO (၉)ဖွဲ့နှင့် ဒုတိယအကျော့ ထပ်မံဆွေးနွေးနိုင်ရေး ပြင်ဆင်နေဟုဆို|author=NP News|date=၂၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၂}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/160887|title=ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် လူမျိုးရေး၊ ဘာသာရေး ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားလာပါက တပ်မတော်သည် စတင်ရှင်းရသည့်အဖွဲ့ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ကိုယ်စရှင်းရမည့်ပြဿနာကို မည်သည့်အချိန်မှမဖန်တီးဟု ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်း ပြောကြား|author=Eleven Media Group|date=၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၉}}</ref> == ငယ်စဉ်ဘဝနှင့် ပညာရေး == ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရေနံချောင်းမြို့]] တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/60cb3f454e7355135276cd74|title=ယူနီဆက်ဖ်ကို ကျင့်ဝတ်သိက္ခာမဲ့သောအဖွဲ့အဖြစ် မမြင်လိုကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း ပြေ|author=NP News|date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၁}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-violence-military-press/5891688.html|title=အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၆၃ ဦးသေဆုံးခဲ့ - စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ|author=ဗွီအိုအေ|date=၁၅ မေ ၂၀၂၁}}</ref> ၎င်းသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အပတ်စဉ် ၃၇ မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2019/05/04/190377.html|title=ဖမ်းဆီးထားသည့် ၁၃၁ ဦးကို AA နှင့် ပတ်သက်မှု ရှိမရှိ စစ်ဆေးနေဟု တပ်မတော်ပြော|author=ဧရာဝတီ|date=၄ မေ ၂၀၁၉}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/interview/2020/10/16/231807.html|title=“ကျနော်တို့ ရေငုပ်သင်္ဘောက ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ထက် အပြတ်ကို သာပါတယ်”|author=ဧရာဝတီ|date=၁‌၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၀}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/07/26/253440.html|title=ပြည်သူနှင့် နိုင်ငံတော်ကြား တရားမျှတရေးအတွက် ကွပ်မျက်ခြင်းဖြစ်ဟု စစ်ကောင်စီပြော|author=ဧရာဝတီ|date=၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၂}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/2021-08-28-12-44-15|title=ခိုင်လုံတဲ့သက်သေကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကိုပယ်ဖျက်ခဲ့တာဟု ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းပြောကြာ|author=Yangon Media Group|date=၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၁}}</ref> သမ္မတဦးသိန်းစိန်အစိုးရလက်ထက် သမ္မတရုံး၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ် နှင့် ထိုနောက်ပိုင်း အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) အစိုးရ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတစ်ဦးအဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ သမ္မတရုံး ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် [[ဇော်ဌေး|ဦးဇော်ဌေး]]နှင့် စစ်တက္ကသိုလ် အပတ်စဉ်တူသည်။ ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်းသည် ၂၀၁၆ ခုနှစ် နောက်ပိုင်း [[တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့|တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေး]]အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာပြီးနောက် [[ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ|အစိုးရ]]ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးဇော်ဌေးနှင့် အချို့ကိစ္စရပ်များတွင် အမြင်ကွဲပြားမှုများ ရှိခဲ့သည်။ အထင်ရှားဆုံးဖြစ်ရပ်မှာ [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]] ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များနှင့် ဆက်စပ်၍ အစိုးရနှင့် စစ်တပ်အကြား ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် သဘောထားကွဲလွဲမှုများဖြစ်ပြီး နှစ်ဖက်အကြား ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်မှုများရှိခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/230388|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ ၏ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးရေး ဖိတ်ခေါ်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် ၁၀ ဖွဲ့ တက်ရောက်ရန် စာရင်းပေးထား|author=Eleven Media Group|date=၁၀ မေ ၂၀၂၂}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/137857|title=ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ဦးမြို့နယ်တွင် တိုက်ပွဲများဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေပြီး ဖုန်ညိုလိပ်ဘက်တွင် AA အဖွဲ့၏ ယာယီစခန်းတစ်ခုကို တပ်မတော်က သိမ်းပိုက်ရရှိထားကြောင်း တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့အတွင်းရေးမှူး ပြောကြာ|author=Eleven Media Group|date=၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/60cb33ca2e716e678f689a95|title=အနုပညာရှင်များထံမှ ငွေယူ၍ ပြန်လွှတ်ပေးခြင်းမျိုး မရှိကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း ပြော|author=Eleven Media Group|date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၁}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/rakhine-aa-05272019093640.html|title=ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ AA အဖွဲ့နယ်မြေသတ်မှတ်ဖို့ မဖြစ်နိုင်ကြောင်း တပ်မတော်ပြော|author=RFA|date=၂‌‌၇ မေ ၂၀၁၉}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/629892dfd019361d14389719|title=နစကလက်ထက်အတွင်း နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အမေရိကန်ဒေါ်လာသန်း ၄ဝဝဝ နီးပါးဝင်ရောက်ခဲ့ဟုဆို|author=NP News|date=၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂}}</ref> [[File:Tatmadaw True News Information Team Meeting on February 2019.jpg|thumb|ဇော်မင်းထွန်း (လက်ယာစွန်း) မှ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့ [[တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့]] အစည်းအဝေးတွင်တွေ့ရှီရသော]] == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်းသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]]မှ ဘွဲ့ရပြီးနောက် [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]] တွင် စစ်မှုထမ်းဘဝကို စတင်ခဲ့ပြီး သတင်းနှင့် ဆက်သွယ်ရေးကဏ္ဍများတွင် တာဝန်များကို အများဆုံး ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်မှစ၍ [[တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့|တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့]]တွင် ပါဝင်လာခဲ့ပြီး၊ ၂၀၁၉ ခုနှစ်နှင့် နောက်ပိုင်းကာလများတွင်လည်း သတင်းမီဒီယာများနှင့် ဆက်ဆံမှုအများဆုံး အဓိကပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/60ca06d1679e501669620456|title=CRPH နှင့် NUG တို့ဘက်မှ အသက်အန္တရာယ်ပြုလာသဖြင့် ပြန်လည်ခုခံပါက ပြစ်မှုမမြောက်သည့်ဥပဒေ ရှိကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းပြော|author=NP News|date=၁၆ ဇွန် ၂၀၂၁}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/pazigyi-airstrike-nug-statement-04112023101213.html|title=ပဇီကြီးရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၅၃ ဦးသေဆုံးကြောင်း NUG ကနဦးထုတ်ပြန်|author=RFA|date=၁၁ ဧပြီ ၂၀၂၃}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/6267f355f59bc74231444ae8|title=တီကျစ်မိုင်းတွင်းထုတ်လုပ်မှုတွင် နိုင်ငံအတွက် ကျပ်သန်းပေါင်း ၁၅ဝဝဝ ကျော် နစ်နာမှုရှိခဲ့သောကြောင့် ဦးချစ်ခိုင်ကို ထိန်းသိမ်းခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း ဖြေရှင်း|author=NP News|date=၂၆ မတ်လ ၂၀၂၂}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/629745d6fb40cd332e1ac1a3|title=ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်တောင်းသော “ဝ” အဖွဲ့အပါအဝင် တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်များကိုလည်း ပြဋ္ဌာန်းခွင့်များပေးရန် မူဝါဒအားဖြင့် သဘောတူပြီးဖြစ်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းပြော|author=NP News|date=၁ ဇွန် ၂၀၂၂}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှု]] နောက်ပိုင်းတွင် ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]၏ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်|သတင်းအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်]] အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ထပ်မံခန့်အပ်ခံရသည်။ ‌[[File:Zaw Min Tun at a special Tatmadaw True News Information Team press conference on January 26, 2021.jpg|thumb|right|240px|၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့|တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့]] သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ဇော်မင်းထွန်း မေးမြန်းခန်းတွင် မိန့်ခွန်းပြောနေစဉ်]] ထိုကာလအတွင်း မြန်မာ့တပ်မတော်၏ [[ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]အဖြစ်လည်း တာဝန်ယူခဲ့ပြီး သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/6311eacdab1b824eaf50345d|title=စင်္ကာပူထက် ဈေးနှုန်းများစွာ လျော့နည်းသော ရုရှားစက်သုံးဆီများ မကြာမီရောက်မည်ဖြစ်၍ ဆီဈေးနှုန်းများ စတင်ကျဆင်းလာနိုင်ဟု ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း အသိပေး|author=NP News|date=၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/aa-6|title=ရခိုင်ပြည်သူလူထုဒုက္ခမရောက်စေလို၍ AA လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ကို သည်းခံနေရသော်လည်း ပြဿနာဖြစ်လာလျှင် တပ်မတော်ကိုအဆိုးမဆိုနှင့် ဟု ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းပြောကြာ|author=Yangon Media Group}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/11/18/256070.html|title=အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆက်နေမယ်လို့ စစ်ကောင်စီပြော|author=ဧရာဝတီ|date=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/zawhtay-deny-to-answer-rakhine-arrest-in-sg-07112019083610.html|title=စင်္ကာပူမှာ ဖမ်းဆီးခံရတဲ့ ရခိုင် ခြောက်ဦးကိစ္စ အစိုးရဖြေဖို့ ငြင်းဆို|author=RFA|date=၁၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၉}}</ref> [[File:Zaw Min Tun at a Tatmadaw True News Information Team special press conference to address voter fraud on January 26, 2021.jpg|thumb|right|240px|၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြည်သူ့မီဒီယာရှေ့မှ ဇော်မင်းထွန်း မိန့်ခွန်းပြောနေစဉ်]] ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ၏ သတင်းအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရပြီး ကောင်စီ၏ တရားဝင်ကြေညာချက်များ၊ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများနှင့် မီဒီယာဖြေကြားမှုများကို ဆောင်ရွက်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/61e14cd4b9cb2909681daa7b|title=ဖိအားပေးတိုင်းသာပိပြားရမည်ဆိုပါက မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ်တောင် လွတ်လပ်ရေးရမှာမဟုတ်ဟု နစကသတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်ပြော|author=NP News|date=၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/229636|title=ပြည်သူပါဝင်သည့် ပြည်သူ့လုံခြုံရေးစနစ်အတွက် လိုအပ်သည့်အထောက်အပံ့ ပစ္စည်းအပြည့်အစုံနှင့် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု နစက ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ပြောကြား|author=Eleven Media Group|date=၂၇ ဧပြီ ၂၀၂၂}}</ref><ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း သတင်းမီဒီယာများ၏ မေးမြန်းမှုများအား လက်ခံဖြေကြား {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/news/75534 |access-date=2026-01-03 |website=www.moi.gov.mm |language=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/233331|title=လိုင်စင်မဲ့ မော်တော်ယာဉ်များအား လိုင်စင် ထုတ်ပေးရန် အစီအစဉ် မရှိကြောင်း နစက ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ပြောကြား|author=Eleven Media Group|date=၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၂}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/videos/64357b287e5ecf115937c943|title=ကန့်ဘလူ၊ ပဇီကြီးရွာအတွင်း PDF အဖွဲ့တွေ အခမ်းအနားတစ်ခုပြုလုပ်နေစဉ် စစ်တပ်မှ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ဖြစ်စဉ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းရဲ့ပြောဆိုချက်|author=NP News|date=၁၁ ဧပြီ ၂၀၂၃}}</ref> == ထင်ရှားဖြစ်ရပ်များ == ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်း သည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ]] နှင့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး|၁၀၂၇စစ်ဆင်ရေး]] အပါအဝင် နိုင်ငံအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် နိုင်ငံရေး နှင့် စစ်ရေးပဋိပက္ခများနှင့် ပတ်သက်၍ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် တပ်မတော်၏ သဘောထားကို မကြာခဏ ပြောကြားခဲ့သူဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးအပါအဝင် ရုရှား နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး တပ်မတော်၏ မူဝါဒအမြင်များကို ကိုယ်စားပြု ပြောကြားရသည့်အပြင် နိုင်ငံတကာမှ ဝေဖန်မှုများရှိခဲ့သည့် စစ်ရေးဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများကိုလည်း ကာကွယ်ပြောကြားခဲ့ရသည်။<ref name=":0" /><ref name=":1" /> <ref>{{Cite news |date=၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |title=Myanmar appeals for return of detained foreigners after scam center raids |url=https://apnews.com/article/myanmar-online-scams-raids-foreigners-2025 |work=The Associated Press}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-12-19 |title=Myanmar arrests hundreds under new election law ahead of December vote |url=https://www.thestar.com.my/news/world/2025/12/19/myanmar-arrests-hundreds-under-new-election-law-ahead-of-december-vote |access-date=2026-01-03 |website=The Star |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-10-16 |title=Myanmar elections unlikely to see credible outcome, EU human rights rep says |url=https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2025/10/16/myanmar-elections-unlikely-to-see-credible-outcome-eu-human-rights-rep-says |access-date=2026-01-03 |website=The Star |language=en}}</ref>ဆန့်ကျင်ဘက် နိုင်ငံရေးအုပ်စုများနှင့် ပတ်သက်၍ တင်းမာသည့် သဘောထားရှိသူအဖြစ် ဖော်ပြခံရသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် [[ဝင်းနိမ္မိတာရုံဆရာတော်]] ပျံလွန်တော်မူမှုနှင့် ပတ်သက်၍ စစ်ကောင်စီတပ်သားများ၏ လုပ်ဆောင်မှုကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်မှ မိုင်းဆွဲမှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်ဟု သတင်းအမှားထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ လူအများမှ ဝေဖန်မှုများရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/292881|title=ပဲခူးမြို့ ဝင်းနိမ္မိတာရုံဆရာတော်ကြီး လိုက်ပါလာသည့် မော်တော်ယာဉ် ပစ်ခတ်ခဲ့ရမှုနှင့်ပတ်သက်၍ တွေ့ကြုံခဲ့ရမှုများကို ၎င်းဖြစ်စဉ်၌ပါဝင်သည့် ကန်သုံးဆင့် ဆရာတော်ကြီးက ရှင်းလင်းမိန့်ကြားမှုထွက်ပေါ်|author=Eleven Media Group|date=၁၀ ဇွန် ၂၀၂၄}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/statement-bago-sayardaw/7664907.html|title=ဝင်းနိမ္မိတာရုံဆရာတော်ကြီးရဲ့ တပည့်သံဃာဟောင်းတွေ သဘောထားထုတ်ပြန်|author=ဗွီအိုအေ|date=၂၁ ဇွန် ၂၀၂၄}}</ref>ထို့နောက် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန် ၂၁ ရက်တွင် အင်တာဗျူးဖြင့် ဆရာတော်များအား လက်အုပ်ချီကာ တောင်းပန်ခဲ့ပြီး လက်သည်ကို အရေးယူမည်ဟု ဖြေရှင်းခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web|url=https://yktnews.com/2024/06/169476/|title=ပျံလွန်တော်မူသွားသော ပဲခူးမြို့၊ ဝင်းနိမ္မိတာရုံ ဆရာတော် လိုက်ပါသော Surf ကားကို စစ်တပ်က လုံခြုံရေးအရ ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း အကြမ်းဖက် ပြောခွင့်ရ ဇော်မင်းထွန်း ဝန်ခံပြီ|author=ရန်ုကုန်ခေတ်သစ် မီဒီယာ|date=၂၁ ဇွန် ၂၀၂၃}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/657228?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAAR3I_sG6UnYkXETomnhB_AVD7v9HeIbu8cChDgYmlgZB4gDpk0yZhxCbJH0_aem_ZmFrZWR1bW15MTZieXRlcw|title=ဝင်းနိမ္မိတာရုံ ဆရာတော်ကြီးကို စစ်တပ်က ပစ်ခတ်တာဖြစ်၊ မိုးပေါ်ထောင်ပစ်ခတ်တားဆီးခဲ့ဟု ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းပြော|author=Democratic Voice of Burma|date=၂၁ ဇွန် ၂၀၂၄}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလဆန်းပိုင်းတွင် ၎င်း၏ မိသားစုဝင်တစ်ဦးဖြစ်သော တူတော်စပ်သူ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး သက်ပိုင်ထွန်းသည် ကချင်ပြည်နယ်၊ဖားကန့် ရှိ Lucky Men ဟိုတယ်အနီးတွင် ဖြစ်ပွားသည့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် တိုက်ပွဲအတွင်း ဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.peoplemediamyanmar.com/%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%91%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA/|title=ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း၏ တူတော်စပ်သူ ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီး သက်ပိုင်ထွန်းကို အရှင် ဖမ်းဆီးပြီးနောက် သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြောင်း စစ်သွေးကြွ KIA/PDF အောင်ပွဲခံ|work=People Media|access-date=၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄}}</ref> == တာဝန်မှအနားယူခဲ့ရခြင်း == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊မတ်လတွင် ၎င်း၅နှစ်ကျော် တာဝန်ယူခဲ့သော [[ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံခဲ့ရပြီး၊၎င်းနေရာသို့ ဗိုလ်မှူးချုပ် ရဲရင့်အောင်က အစားထိုးဝင်ရောက် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/81173|title=(၈၁) နှစ်မြောက်တပ်မတော်နေ့ ဂုဏ်ပြုဇာတ်လမ်းတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် အနုပညာရှင်များနှင့် ဂုဏ်ပြုစစ်ချီသီချင်း၊ စစ်သည်တေးသီချင်း၊ ကဗျာနှင့် ဝတ္ထုစာမူဆုရရှိသူ စာပေပညာရှင်များအား ဂုဏ်ပြုဆုနှင့် ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းလွှာများပေးအပ်ချီးမြှင့်|work=MOI Myanmar|access-date=၂၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၆ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> [[File:A press conference of Tatmadaw True News Information Team on 18 January 2019.jpg|thumb|၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့၊ [[တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့|တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့]] သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် (လက်ယာစွန်း) ဇော်မင်းထွန်းကို တွေ့ရသည်။]] ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ် ၂၃ ရက် စစ်ခေါင်းဆောင် ကျန်းမာရေးနှင့် ပတ်သက်သည့်သတင်း ထုတ်ပြန်ပြီးနောက် မတ် ၂၅ ရက် တွင် ခုံရုံးဖွဲ့စစ်ဆေးခံရသည့် သတင်းများ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ထွက်ပေါ်ခဲ့ပြီး လူမြင်ကွင်းမှ​ပျောက်ကွယ်သွားကာ မည်သည့်တာဝန်မှ​ပေးအပ်မခံရတော့ပေ။ == ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် [[စည်သူဘွဲ့]]ကို လွတ်လပ်ရေးနေ့အခမ်းအနားတွင် လက်ခံရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |title=နေတိုး၊ ဖွေးဖွေး‌နှင့် ဝတ်မှုန်ရွှေရည်အပါအဝင် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များကို စစ်ခေါင်းဆောင်က ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ပေး |url=https://bur.mizzima.com/2026/01/04/77731 |work=Mizzima News}}</ref> <ref>{{Cite news |date=4 January 2026 |title=နေတိုး၊ ဖွေးဖွေး‌နှင့် ဝတ်မှုန်ရွှေရည်အပါအဝင် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များကို စစ်ခေါင်းဆောင်က ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ပေး |url=https://bur.mizzima.com/2026/01/04/77731 |work=Mizzima News}}</ref> == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ == ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်းသည် အိမ်ထောင်သည် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ဇနီးဖြစ်သူမှာ ဒေါ်သင်းသင်းအောင် ဖြစ်ပြီး၊သမီးတစ်ဦး ရှိသည်။ <ref>{{Cite web |date=18 November 2011 |title=ဥပ္ပါတသန္တိစေတီတော်၌ ဗုဒ္ဓမြတ်စွယ်တော်ပူးလာ ရဟန်းရှင်လူပြည်သူများဖြင့်စည်ကားလျက်ရှိ |url=http://www.burmalibrary.org/docs12/MA2011-11-18.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20121020025142/http://www.burmalibrary.org/docs12/MA2011-11-18.pdf |archive-date=20 October 2012 |access-date= |website=www.burmalibrary.org |url-status=live }}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ)]] rgm7xal4sdh1pwc3d7o5vssam9fzjyl 0 206240 1041955 1041188 2026-07-03T14:20:22Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-မှုး +မှူး) 1041955 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] <br>[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့|ဇေယျကျော်ထင်]] <br>[[သရေစည်သူ]] | name = ကျော်စွာလင်း | image = | caption = | office1 = {{Armed forces|Myanmar}} | title1 = {{flagicon image|Flag of the Deputy Commander-in-Chief of Defence Services (Myanmar).svg}} [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] |leader1= သမ္မတ [[ မင်းအောင်လှိုင်]] | term_start1 = ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | term_end1 = | predecessor1 = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | successor1 = | office2 = {{Army|Myanmar}} | title2 = {{flagicon image|Commander in Chief (Army) flag of Myanmar.svg}} [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)]] | termstart2 = ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | termend2 = | predecessor2 = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c6266rdr3d2t|title=ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦး ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)ဖြစ်လာ|work=ဘီဘီစီ|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၆|date=၄ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> | successor2 = | office3 = [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]]<br>အဖွဲ့ဝင် | leader3 = ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် | term_start3 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | term_end3 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | predecessor3 = ''ကော်မရှင်စတင်'' | successor3 = ''ကော်မရှင်ဖျက်သိမ်း'' | office4 = [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] | term_start4 = ၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ | term_end4 = ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | predecessor4 = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မောင်မောင်အေး]] | successor4 = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ကိုကိုဦး]] | office5 = တပ်မတော်စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ကြည်း) | predecessor5 = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မိုးမြင့်ထွန်း|မိုးမြင့်ထွန်း]] | successor5 = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[သန်းထိုက်]] | term_start5 = စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ | term_end5 = ၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ | office6 = စစ်ထောက်ချုပ် | term_start6 = ၂၀၂၀ | term_end6 = ၂၀၂၃ | predecessor6 = [[ညိုစော]] | successor6 = [[ဇော်ဟိန်း]] {{small|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး}} | birth_date = {{birth year and age|1971}} | nationality = မြန်မာ | spouse = ဒေါက်တာ နန်းကူးကူ | alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ်]] | allegiance = {{flag|Myanmar}} | branch = {{army|Myanmar}} | rank = [[File:Tatmadaw_General_Insignia_01.png|15px]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ရာထူး၊ အဆင့်၊ အဆောင်အယောင်နှင့် တံဆိပ်များ|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] | awards = *[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃) | military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ် |military_data1=ကြည်း ၂၅၀၇၄}} ဗိုလ်ချုပ်ကြီး '''ကျော်စွာလင်း''' (၁၉၇၁ ခုနှစ်ဖွား) သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ထိပ်သီးအရာရှိကြီးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] နှင့် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)]] ရာထူးကို ပူးတွဲထမ်းဆောင်နေသူဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c89x0414ge0o|title=ညှိကွပ်အပါအဝင် စစ်ဗိုလ်ချုပ်တချို့ အပြောင်းအလဲဖြစ်|work=BBC Burmese|access-date=၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ }}</ref> ၎င်းသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့်ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ယင်းမတိုင်မီက သူသည် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|တပ်မတော်ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]၊ တပ်မတော်စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ် (ကြည်း) နှင့် [[စစ်ထောက်ချုပ်]] တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=စထွန်းအောင် |date=2026-03-30 |title=မှန်းဆထားကြသည့်အတိုင်း အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင် သမ္မတလောင်း ဖြစ်လာ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73680/ |access-date=2026-03-30 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး == ဗိုလိချုပ်ကြီးကျော်စွာလင်းကို ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အပတ်စဉ် (၃၅) ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းတွင် တက်ရောက်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ကျော်စွာလင်းသည် အရာရှိငယ်ဘဝတွင် နဝတခေတ် ဒု စစ်ခေါင်းဆောင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]] ၏ ကိုယ်ရေးအရာရှိအဖြစ်လည်းကောင်း၊ စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးတစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သူ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မိုးမြင့်ထွန်း]] ၏ လက်အောက်တို့တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။ သူသည် စစ်ရုံးချုပ်တွင် ဗိုလ်ကြီးတာဝန်၊နေပြည်တော် ပျဉ်းမနားအနီးရှိ ခမရ (၄၁၁)၏ တပ်ရင်းမှူး၊ တြိဂံတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် လက်အောက်ရှိ တာချီလိတ်မြို့နယ်တွင် ဗျူဟာမှူး၊ အမှတ် (၆) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် ၏ ဌာနချုပ်မှူး (တပ်မမှူး)၊ နေပြည်တော် စစ်ရုံးချုပ်တွင် စစ်ဦးစီးဗိုလ်မှူးချုပ် စသည့်တာဝန်များ အသီးသီးထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။၂၀၁၈ ခုနှစ်မတိုင်မီကာလများတွင် သူသည် မိုးမြင့်ထွန်း နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တွင် အတူတကွ အလုပ်လုပ်ခဲ့ဖူးသည်။<ref name="auto1">https://www.cpg-online.de/asia-in-review-sea-myanmar-2019-2020/</ref> ကျော်စွာလင်းသည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူးချုပ်ဘဝဖြင့် မန္တလေးမြို့တွင် အခြေစိုက်သော [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသောအခါတွင် လူသိများ ထင်ရှားလာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/min-aung-hlaing-reshuffles-senior-military-ranks-ahead-of-election/|title=Min Aung Hlaing reshuffles senior military ranks ahead of election|date=19 May 2020}}</ref> ၂၀၂၀ ခုနှစ် မေလတွင် တပ်မတော်၌ အသက်အငယ်ဆုံးသော ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့်ခြင်း ခံခဲ့ရပြီး အနားယူခဲ့သူ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ညိုစော]]၏ ဆက်ခံသူအဖြစ် [[စစ်ထောက်ချုပ်]]တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>https://www.researchgate.net/publication/341601125_INFAMOUS_MYANMAR_MILITARY_SKIP_GENERATION_MONOPOLY_MAY2020</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/younger-myanmar-military-officers-promoted-key-roles-reshuffle.html|title=Younger Myanmar Military Officers Promoted to Key Roles in Reshuffle|date=11 May 2020|website=The Irrawaddy}}</ref> ကျော်စွာလင်းသည် [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း|မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] အား ဦးဆောင်သူဖြစ်ခဲ့ပြီး [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်|မြန်မာ့ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်]]အား ကူညီထောက်ပံ့ပေးသည်။<ref>{{Cite web|url=https://progressivevoicemyanmar.org/2020/06/17/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption/|title=Systemic Conflict of Interest in Myanmar Military Allows for Serious Corruption|date=17 June 2020|website=Progressive Voice}}</ref> ထို့ပြင် သူသည် တပ်မတော်၏ ဘဏ္ဍာငွေ များကို စီမံခန့်ခွဲရသူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ထိုဘဏ္ဍာငွေသည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံတော်ဘဏ္ဍာငွေအားလုံး၏ ၁၃ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းအကြားရှိသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-corporate-conflicts-of-interest-inflame-myanmars-civil-wars-rights-group-says|title=Military-Corporate conflicts of interest ‘inflame’ Myanmar’s civil wars, rights group says|website=Myanmar NOW}}</ref> တပ်မတော် စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ကြည်း) ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မိုးမြင့်ထွန်း]] အရေးယူခံရပြီးနောက် ၎င်း၏ နေရာအား ဆက်ခံရသည်။ဒုဗိုလ်ဘဝမှ ဗိုလ်ချုပ် ဖြစ်သည်အထိ စစ်တပ်ထဲတွင် ရုပ်ရှင်မင်းသားကဲ့သို့ နေထိုင်ခဲ့ရသူအဖြစ်လည်း ကျော်ကြားသကဲ့သို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် နှင့် နီးကပ်သည့် ဆက်ဆံရေးရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2023/11/06/376091.html|title=မင်းအောင်လှိုင် အလိုကျ ဒု ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်စွာလင်း|work=The Irrawaddy|access-date=၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၈ ရက်တွင် သူ့ကို မြန်မာ့တပ်မတော်မှ နံပါတ်(၃) အဆင့်ရှိ အရာရှိကြီးတစ်ဦးအဖြစ်ရာထူးတိုးကာ ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး ဖြစ်လာသည်။၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက် တွင် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင် အဖြစ်ပါ တာဝန်ပေးအပ်ခံရသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] ထံမှ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်၏ အဆောင်အယောင်ဓားနှင့် ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး၏ အလံတို့ကို လွှဲပြောင်းရယူ လက်ခံခဲ့ပြီး၊ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) ရာထူးကိုလည်း တာဝန်ပေးအပ်ခံရသည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်း ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနား ကျင်းပပြုလုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81254 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်(၂/၂၀၂၁) ဖြင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးဝင်းမြင့်က ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်စွာလင်းကို စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ဖြစ်သော [[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]]ကို ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။<ref name=":0">{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်]] တည်ထားကိုးကွယ်သည့်ကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်က ၎င်းအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ပေးအပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းဆင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] [[ကဏ္ဍ:ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)]] {{lifetime|၁၉၇၁|}} nvqvwv0urmjid7zse7uk1gr3s3c49ky 0 227259 1042063 746650 2026-07-04T06:32:56Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1042063 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ဒိုရေမွန်: နိုဘိတ၏ လေးတွေ ကြယ်စစ်ပွဲများ ၂၀၂၁ | image = | caption = | native_name = {{film name | kanji =ドラえもん: のび太 の {{ruby|宇宙小戦争|リトル スター ウォーズ}} 2021 | romaji = Doraemon: Nobita no Ritoru Sutā Wōzu 2021}} | director = Susumu Yamaguchi | producer = | writer = | screenplay = [[Dai Satō]] | story = | based_on = {{Based on|''[[Doraemon Long Stories|Doraemon Long Stories: Nobita's Little Star Wars]]''|[[Fujiko Fujio|Fujiko F. Fujio]]}} | starring = {{ubl|[[Wasabi Mizuta]]|[[Megumi Ohara]]|[[Yumi Kakazu]]|[[Subaru Kimura]]|[[Tomokazu Seki]] }} | narrator = | music = [[Takayuki Hattori]] | cinematography = | editing = | studio = [[Shin-Ei Animation]] | distributor = [[တိုဟို]] | released = {{Film date|df=y|2022|03|04}} | runtime = ၁၀၈ မိနစ်<ref>{{Cite web |title=映画ドラえもん のび太の宇宙小戦争２０２１｜ TOHOシネマズ |url=https://hlo.tohotheater.jp/net/movie/TNPI3060J01.do?sakuhin_cd=019083 |access-date=2022-03-03 |website=TOHOシネマズ |language=ja |archive-date=3 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220303051605/https://hlo.tohotheater.jp/net/movie/TNPI3060J01.do?sakuhin_cd=019083 |url-status=dead }}</ref> | country = [[ဂျပန်]] | language = [[ဂျပန်ဘာသာစကား]] | budget = | gross = $19,722,512<ref>{{Cite Box Office Mojo |id=13740078 |title=Doraemon the Movie: Nobita's Little Star Wars 2021 (2022) |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=March 22, 2022}}</ref> }} '''ဒိုရေမွန်: နိုဘိတ၏ လေးတွေ ကြယ်စစ်ပွဲများ ၂၀၂၁ ({{lang-ja|ドラえもん: のび太の宇宙小戦争}} ၊ {{lang-en|Doraemon: Nobita's Little Star Wars 2021}})''' သည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဂျပန် ကာတွန်း အာကာသ အော်ပရာ ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၄၁ ခုမြောက် ဒိုရေမွန် ဇာတ်ကားဖြစ်ပြီး ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည့်ဇာတ်ကားလည်းဖြစ်သည်။ ==ဇာတ်လမ်း== တစ်နေ့မှာတော့ နိုဘိတ ဟာ ပါပီ လို့ခေါ်တဲ့ သေးငယ်တဲ့ လူသားဆန်တဲ့ ဂြိုဟ်သားလေး ထွက်လာတဲ့ ဒုံးပျံငယ်လေးကို ရွေးလိုက်ပါတယ်။ သူသည် ၎င်း၏ မကောင်းသော စစ်တပ်မှ လွတ်မြောက်ရန် ပီရီကာ အမည်ရှိ ဂြိုဟ်မှ ကမ္ဘာသို့ ရောက်ရှိလာသည်။ အစပိုင်းတွင်၊ ဒိုရေမွန် နှင့် သူ၏သူငယ်ချင်းများသည် ပါပီ ၏သေးငယ်သောအရွယ်အစားကြောင့် စိတ်ရှုပ်ထွေးနေကြသော်လည်း ကိရိယာ "スモールライト" ဖြင့် ၎င်းတို့သည် ကျုံ့သွားပြီး အတူတူကစားကြသည်။ သို့သော်လည်း ပါပီ ကို လိုက်ဖမ်းနေသည့် ဝေလငါးပုံသဏ္ဌာန် စစ်သင်္ဘောသည် ကမ္ဘာမြေသို့ ရောက်ရှိလာပြီး ၎င်းတို့ကို တိုက်ခိုက်သည်။ ပါပီ သည် လူတိုင်းပါဝင်ပတ်သက်မှုအတွက် သူ့ကိုယ်သူ အပြစ်တင်သော်လည်း စစ်တပ်ကို တိုက်ခိုက်ရန် ကြိုးစားသည်။ ပါပီ နဲ့ သူ့ကမ္ဘာမြေကို ကာကွယ်ဖို့အတွက် ဒိုရေမွန် နဲ့ သူ့သူငယ်ချင်းတွေက ပီရီကာ ကို ခရီးထွက်ကြပါတယ်။<ref>{{cite web|title=映画ドラえもん のび太の宇宙小戦争 2021 Story|url=https://doraeiga.com/2021/story|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211130073049/https://doraeiga.com/2021/story/ |archive-date=30 November 2021 }}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} ==ပြင်ပလင့်များ== *{{official website|http://doraeiga.com/2021}} {{stub}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၂ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]] [[ကဏ္ဍ:ဂျပန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]] jh8y1q8pm3qypeplinidi7z2ed4tfyw 0 228295 1041861 957796 2026-07-03T12:13:48Z ~2026-38080-55 145165 /* အာဏာခွဲဝေခြင်း */ 1041861 wikitext text/x-wiki '''သမ္မတတစ်ပိုင်းစနစ်''' (သို့မဟုတ်) '''တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသမ္မတစနစ်''' ({{lang-en|Semi-presidential system}}) သည် [[အစိုးရစနစ်များစာရင်း|အစိုးရစနစ်]] တစ်ခုဖြစ်ကာ [[သမ္မတ (အစိုးရရာထူး)|သမ္မတ]]နှင့် [[ဝန်ကြီးချုပ်]]၊ [[အစိုးရ]]တို့အကြား အာဏာခွဲဝေ အုပ်ချုပ်သော စနစ်ဖြစ်သည်။ [[ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ စနစ်|ပါလီမန်စနစ်]]နှင့် မတူသည်မှာ [[နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ]]ဖြစ်သော သမ္မတသည် ဟန်ပြအနေအထားသာမဟုတ်ဘဲ အာဏာအနည်းငယ် ပိုရှိသည်။ သို့ရာတွင် [[သမ္မတစနစ်]]ကျင့်သုံးသော နိုင်ငံများမှ သမ္မတများကဲ့သို့လည်း အပြည့်အဝအာဏာ မရှိပေ။<ref name="Duverger1980">{{Cite journal |last=Duverger|journal=[[European Journal of Political Research]] |type=quarterly |volume=8 |issue=2 |pages=165–187 |doi=10.1111/j.1475-6765.1980.tb00569.x |doi-access=free |quote=|title=A New Political System Model: Semi-Presidential Government|year=1980}}</ref><ref name="Veser1997">{{Cite journal |last=Veser |first=Ernst |author-link=:de:Ernst Veser |year=1997 |title=Semi-Presidentialism-Duverger's concept: A New Political System Model |url=http://www.rchss.sinica.edu.tw/app/ebook/journal/11-01-1999/11_1_2.pdf |journal=Journal for Humanities and Social Sciences |volume=11 |issue=1 |pages=39–60 |access-date=21 August 2017 |archive-date=8 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170208014114/http://www.rchss.sinica.edu.tw/app/ebook/journal/11-01-1999/11_1_2.pdf |url-status=dead }} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.rchss.sinica.edu.tw/app/ebook/journal/11-01-1999/11_1_2.pdf |access-date=11 June 2022 |archive-date=8 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170208014114/http://www.rchss.sinica.edu.tw/app/ebook/journal/11-01-1999/11_1_2.pdf }}</ref><ref name="Pouvoirs1996">{{cite magazine |last=Duverger |first=Maurice |author-link=Maurice Duverger |date=September 1996 |title=Les monarchies républicaines |trans-title=The Republican Monarchies |url=http://www.revue-pouvoirs.fr/IMG/pdf/78Pouvoirs_p107-120_monarchies_republicaines.pdf |language=fr |magazine=[[Pouvoirs, revue française d'études constitutionnelles et politiques]] |location=Paris |publisher=Éditions du Seuil |oclc=909782158 |issn=0152-0768 |isbn=2-02-030123-7 |issue=78 |pages=107–120 |access-date= |archive-date=1 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181001151614/https://revue-pouvoirs.fr/IMG/pdf/78Pouvoirs_p107-120_monarchies_republicaines.pdf |url-status=dead }}</ref> [[File:Forms of government 2021.svg|thumb|{{legend|#F0E847|သမ္မတတစ်ပိုင်းစနစ်ကျင့်သုံး​သော နိုင်ငံများ}}]] ၁၉၁၉ခုနှစ်မှ ၁၉၃၃ခုနှစ်အထိ တည်ရှိခဲ့သော [[ဝိုင်မာ သမ္မတ နိုင်ငံတော်|ဝိုင်မာသမ္မတနိုင်ငံ]]၊ [[ဖင်လန်နိုင်ငံ]]၏ ၁၉၁၉ခုနှစ်မှ ၂၀၀၀ပြည့်နှစ်အထိ ကျင့်သုံးခဲ့ကြသော စနစ်များမှာ သမ္မတတစ်ပိုင်းစနစ်များဖြစ်ကြသည်။ သို့သော် သမ္မတတစ်ပိုင်းစနစ် (Semi-presidential system) ဟူသောအသုံးကို ၁၉၅၉ခုနှစ်တွင် သတင်းသမား Hubert Beuve-Méry က စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၁၉၇၈ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံရေးသိပ္ပံသမား Maurice Duverger က တောက်လျှောက်အသုံးပြုခဲ့ရာမှ တွင်ကျယ်လာသည်။ ==အဓိပ္ပါယ်== Maurice Duverger ၏ မူလဖွင့်ဆိုချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်မှာ သမ္မတသည် ရွေးကောက်ခံရခြင်း၊ သတ်မှတ်ထားသော အာဏာရှိခြင်း၊ တိကျသော သက်တမ်းတစ်ခုကို သတ်မှတ်ထားခြင်း တို့ဖြစ်သည်။ ခေတ်သစ်ဖွင့်ဆိုချက်များတွင်မူ သမ္မတသည် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲအဖြစ် ရွေးကောက်ခံရမည်။ လွှတ်တော်၏ ယုံကြည်ခံရမှုဖြင့် သီးခြားဝန်ကြီးချုပ်တစ်ဦးသည် အစိုးရအဖွဲ့ကို ဦးဆောင်ရမည်။ ==မျိုးကွဲများ== သမ္မတတစ်ပိုင်းစနစ်၏ ထင်ရှားသော အမျိုးကွဲများမှာ '''ဝန်ကြီးချုပ်-သမ္မတပူးတွဲစနစ်'''နှင့် '''သမ္မတ-လွှတ်​တော်ပူးတွဲစနစ်'''တို့ ဖြစ်သည်။ ဝန်ကြီးချုပ်-သမ္မတပူးတွဲစနစ်တွင် ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် သူ၏အစိုးရအဖွဲ့သည် လွှတ်တော်ပိုင်းဆိုင်ရာအတွက် တာဝန်ရှိသည်။ သမ္မတသည် ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် အစိုးရအဖွဲ့ဝင်ဝန်ကြီးများကို ရွေးချယ်ကာ လွှတ်တော်က ခန့်အပ်သည်။ ဖြုတ်ချခြင်းကိုလည်း လွှတ်တော်ကပင် အယုံအကြည်မရှိမဲခွဲရသည်။ဤစနစ်တွင် သမ္မတ၏ အခန်းကဏ္ဍသည် အနည်းအကျဉ်းသာရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://constitutionnet.org/vl/item/government-formation-and-removal-mechanisms|title=အစိုးရဖွဲ့စည်းခြင်းနှင့် ဖယ်ရှားခြင်း ယန္တရားများ|Work=CONSTITUTIONNET}}</ref>ဤစနစ်သည် ပါလီမန်စနစ်နှင့် နီးစပ်သည်။ [[ဘာကီးနားဖားဆိုနိုင်ငံ|ဘာကီးနားဖားဆို]]၊ [[ကိတ်ဗာဒီနိုင်ငံ|ကိတ်ဗာဒီ]]၊ [[အရှေ့တီမောနိုင်ငံ|အရှေ့တီမော]]၊ [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ|ပြင်သစ်]]၊ [[လစ်သူရေးနီးယား]]၊ [[မဒါဂတ်စကားနိုင်ငံ|မဒါဂတ်စကား]]၊ [[မာလီနိုင်ငံ|မာလီ]]၊ [[မွန်ဂိုလီးယား]]၊ [[နိုင်ဂျာနိုင်ငံ|နိုင်ဂျာ]]၊ [[ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံ|ဂျော်ဂျီယာ]] (၂၀၁၃ - ၂၀၁၈)၊ [[ပိုလန်နိုင်ငံ|ပိုလန်]] ([[ဒီ ဖက်တို|ဒီဖက်တို]]၊ အခြေံဥပဒေတွင်မူ ပါလီမန်စနစ်ဖြစ်)၊ [[ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ|ပေါ်တူဂီ]]၊ [[ရိုမေးနီးယားနိုင်ငံ|ရိုမေးနီးယား၊]] [[ဆောင်တူမေးနှင့် ပရင်စီပီနိုင်ငံ|ဆောင်တူမေးနှင့် ပရင်စီပီ]]၊ [[သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ|သီရိလင်္ကာ]] နှင့် [[ယူကရိန်းနိုင်ငံ|ယူကရိန်း]] တို့သည် ဤစနစ်ကို ကျင့်သုံးကြသည်။ သမ္မတ-လွှတ်​တော်စနစ်တွင်မူ ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် အစိုးရအဖွဲ့သည် သမ္မတနှင့် လွှတ်တော်ကို ညီမျှစွာ တာဝန်ခံရသည်။ သမ္မတသည် လွှတ်တော်၏ထောက်ခံမှုဖြင့် ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် အစိုးရအဖွဲ့ကို ရွေးချယ်ခန့်အပ်သည်။ ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ရာတွင်လည်း အယုံအကြည်မရှိမဲခွဲ၍ သမ္မတရော လွှတ်တော်ကပါ ထုတ်ပယ်နိုင်သည်။ ဤစနစ်သည် သမ္မတစနစ်နှင့် နီးစပ်သည်။ [[ဂင်းနီဗစ်ဆောနိုင်ငံ|ဂင်းနီဗစ်ဆော]]၊ [[မိုဇမ်ဘစ်နိုင်ငံ|မိုဇမ်ဘစ်]]၊ [[ရုရှားနိုင်ငံ|ရုရှား]]၊ [[ထိုင်ဝမ်]]တို့သည် ဤစနစ်ကို ကျင့်သုံးကြသည်။ ယူကရိန်း၊ ဂျော်ဂျီယာ၊ [[တောင်ကိုရီးယား]]၊ ဂျာမနီ (ဝိုင်မာနိုင်ငံ) တို့တွင်လည်း ယခင်က သုံးခဲ့သည်။ ==အာဏာခွဲဝေခြင်း== နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ သမ္မတနှင့် အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲ ဝန်ကြီးချုပ်တို့အကြား အာဏာခွဲဝေမှုသည် နိုင်ငံအလိုက် ကွဲပြားသည်။ ဥပမာ - ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် သမ္မတို့မှာ မတူညီသော ပါတီများမှဖြစ်လျှင် သမ္မတသည် နိုင်ငံခြားရေးနှင့် ကာကွယ်ရေး မူဝါဒများကို ကိုယ်တွယ်သည်။ ဝန်ကြီးချုပ်သည် ပြည်တွင်းမူဝါဒများနှင့် စီးပွားရေးမူဝါဒများကို ကိုင်တွယ်သည်။ သမ္မတနှင့် ဝန်ကြီးချုပ်တို့သည် ပါတီတစ်ခုအတွင်းမှဆိုလျှင် သမ္မတသည် [[ဒီ ဖက်တို]] သဘောဖြင့် ဝန်ကြီးချုပ်မှတဆင့် မူဝါဒအားလုံးကို ထိန်းချုပ်လေ့ရှိသည်။ ==ကျင့်သုံး​သောနိုင်ငံများ== === ဝန်ကြီးချုပ်-သမ္မတစနစ် === သမ္မတသည် ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် အစိုးရအဖွဲ့ကို ​ရွေးချယ်နိုင်ကာ လွှတ်​တော်ကသာ ထုတ်ပယ်ပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ သို့​သော် သမ္မတသည် လွှတ်​တော်ကို ဖျက်သိမ်းခွင့်ရှိသည်။ * {{flagcountry|Algeria}} * {{flagcountry|Burkina Faso}} * {{flagcountry|Cape Verde}} * {{flagcountry|Democratic Republic of the Congo}} * {{flagcountry|East Timor}} * {{flagcountry|Egypt}} * {{flagcountry|France}} * {{flagcountry|Haiti}} * {{flagcountry|Lithuania}} * {{flagcountry|Madagascar}} * {{flagcountry|Mali}} * {{flagcountry|Mongolia}} * {{flagcountry|Niger}} * {{flagcountry|Poland}} ([[ဒီ ဖက်တို]]၊ [[ဒီ ဂျူရီ]] - ပါလီမန်စနစ်) * {{flagcountry|Portugal}} * {{flagcountry|Romania}} * {{flagcountry|São Tomé and Príncipe}} * {{flagcountry|Serbia}} ([[ဒီ ဖက်တို]]၊ [[ဒီ ဂျူရီ]] - ပါလီမန်စနစ်) * {{flagcountry|Tunisia}} * {{flagcountry|Turkmenistan}} * {{flagcountry|Ukraine}} === သမ္မတ - ပါလီမန်စနစ် === * {{flagcountry|Azerbaijan}} * {{flagcountry|Congo}} * {{flagcountry|Guinea-Bissau}} * {{flagcountry|Mauritania}} * {{flagcountry|Mozambique}} * {{flagcountry|Namibia}} *{{flagcountry|Palestine}} * {{flagcountry|Russia}} * {{flagcountry|Sri Lanka}} * ''{{flagcountry|South Ossetia}}'' * {{flagcountry|Syria}} * {{flagcountry|Taiwan}} * {{flagcountry|Transnistria}} ===ယခင်က ကျင့်သုံးခဲ့​သော နိုင်ငံများ=== *{{flagcountry|Armenia|1990}} (၁၉၉၁-၁၉၉၈၊ ၂၀၁၃-၂၀၁၈) *{{flagcountry|Croatia}} (၁၉၉၀-၂၀၀၀) *{{flagcountry|Cuba}} (၁၉၄၀-၁၉၇၆) *{{flagcountry|Finland}} (၁၉၁၉-၂၀၀၀) *{{flagcountry|Georgia}} (၂၀၀၄-၂၀၁၈) *{{flagcountry|Germany|1919}} (၁၉၁၉-၁၉၃၃) *{{flagcountry|Greece|1970}} (၁၉၇၃-၁၉၇၄) *{{flagcountry|Kazakhstan}} (၁၉၉၁-၁၉၉၅) *{{flagcountry|Kenya}} (၂၀၀၇-၂၀၁၃) *{{flagcountry|Moldova}} (၁၉၉၀-၂၀၀၁) *{{flagcountry|Pakistan}} (၁၉၈၅-၂၀၁၀) *{{flagcountry|Philippines}} (၁၉၈၁-၁၉၈၆) *[[File:Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1954–1991).svg|20px]] ဆိုဗီယက်ရုရှား (၁၉၉၁) *{{flagcountry|Soviet Union}} (၁၉၉၀-၁၉၉၁) *{{flagcountry|South Korea|1984}} (၁၉၇၂-၁၉၈၈) *{{flagcountry|Ukraine|1992}} (၁၉၉၁ - ၁၉၉၅) ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:အုပ်ချုပ်ရေး ပုံစံများ]] [[ကဏ္ဍ:အုပ်ချုပ်ရေး ပုံစံများ]] h28rfk9s7kufq2q6pel709170vuybzp 0 230688 1042045 756447 2026-07-04T04:17:07Z ~2026-38097-56 145187 /* */ 1042045 wikitext text/x-wiki {{Infobox company|name=ဗြိတိသျှအရှေ့အိန္ဒိယ ကုမ္ပဏီ|logo=Flag of the British East India Company (1801).svg|logo_caption=ဗြိတိသျှအရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ အလံ(၁၈၀၁)|image=Coat of arms of the East India Company.svg|image_caption=စည်းတံဆိပ် (၁၆၉၈)|type=အများပိုင်ကုမ္ပဏီ|fate=|foundation=၁၆၀၀ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ရက်နေ့|defunct=၁၈၇၄ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ရက်နေ့|location=[[အ‌ရှေ့အိန္ဒိယ]]|location_city=[[လန်ဒန်]]|location_country=ဗြိတိန်|industry=[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်ရေး]]|products=သိုးမွေး၊ ချည်၊ [[သကြား]]၊ [[ဆား]]၊ [[ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်]]၊ လက်ဖက်}} '''ဗြိတိသျှအရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ'''('''EIC'''){{Efn|also known as the '''Honourable East India Company''' ('''HEIC'''), '''East India Trading Company''' ('''EITC'''), the '''English East India Company''', or ([[Acts of Union 1707|after 1707]]) the '''British East India Company''', and informally known as '''John Company''',<ref>{{cite book|last1=Carey|first1=W. H.|title=1882 – The Good Old Days of Honourable John Company|date=1882|publisher=Argus Press|location=Simla|url=http://www.bl.uk/learning/langlit/texts/empire/good/1882good.html|access-date=30 July 2015|archive-date=23 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923225934/http://www.bl.uk/learning/langlit/texts/empire/good/1882good.html|url-status=live}}</ref> '''Company Bahadur''',<ref>{{cite web |title=Company Bahadur |url=https://www.britannica.com/topic/Company-Bahadur |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=8 December 2018 |archive-date=9 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181209125206/https://www.britannica.com/topic/Company-Bahadur |url-status=live }}</ref> or simply '''The Company'''}}သည် ၁၆၀၀ တွင် တည်ထောင်ခဲ့သော (အင်္ဂလိပ်)/[[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ဗြိတိန်]]၊ ဖက်စပ်စတော့ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။ <ref>The [[Dutch East India Company]] was the first to issue public stock.</ref> [[အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ|အစပိုင်းတွင် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာဒေသ]]၊ အရှေ့အင်ဒီးစ်များ (အိန္ဒိယတိုက်ငယ်နှင့် [[အရှေ့တောင်အာရှ]])တို့၌ ကုန်သွယ်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် [[အရှေ့အာရှ]]တို့နှင့် ကုန်သွယ်မှုပြုလုပ်ရန် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ကုမ္ပဏီသည် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်၊ အရှေ့တောင်အာရှနှင့် ဟောင်ကောင်(Hongkong)တို့ကို ကိုလိုနီပြုထားသော အစိတ်အပိုင်းအများအပြားနှင့် ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့တွင် နေထိုင်သည့် ကုန်သွယ်ရေးစခန်းများနှင့် ကိုလိုနီနယ်မြေများကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite book|url=http://worldcat.org/oclc/299459478|title=Colonial governors from the fifteenth century to the present : a comprehensive list|date=1970|access-date=7 July 2020|archive-date=23 September 2021}}</ref> ၎င်း၏ အထွဍ်အထိပ်တွင် ကုမ္ပဏီသည် [[ဒတ်ချ် အရှေ့အိန္ဒိယ ကုမ္ပဏီ|ဒတ်ခ်ျအရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ]]နှင့် ယှဉ်ပြိုင်ပြီး ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးကော်ပိုရေးရှင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ HEICသည် ကုမ္ပဏီ၏ သမ္မတတပ် ၃ ခုပုံစံဖြင့်ပင် တပ်ဖွဲ့ဝင်အင်အား ၂၆၀,၀၀၀ ခန့်ရှိပြီး ဗြိတိန်စစ်တပ်၏ အရွယ်အစားထက် နှစ်ဆရှိသည်။ <ref>{{Cite book|url=https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691159065/between-monopoly-and-free-trade|title=Between Monopoly and Free Trade: The English East India Company, 1600–1757|date=21 July 2014|access-date=3 June 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Roos|first=Dave|url=https://www.history.com/news/east-india-company-england-trade|title=How the East India Company Became the World's Most Powerful Monopoly|publisher=History|date=2020-10-23|accessdate=2022-04-29}}</ref> ကုမ္ပဏီ၏ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများသည် ရောမခေတ်ကတည်းက မြင်တွေ့နေရသော အနောက်နိုင်ငံများ၏ အရှေ့ဘက်သို့ ပါဝင်နေသည့် လမ်းကြောင်းကို ပြောင်းပြန်လှန်ကာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်မှု ချိန်ခွင်လျှာအပေါ် လေးနက်သော <ref name="Anarchy">{{Cite book|title=The Anarchy - The Relentless Rise of the East India Company|date=2020|location=London|page=xxxv (Introduction)|url=https://www.google.co.in/books/edition/The_Anarchy/HUMIEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1|access-date=29 May 2022}}</ref> အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိခဲ့သည်။ <ref>{{cite news |last1=Dalrymple |first1=William |title=Lessons for capitalism from the East India Company |url=https://www.ft.com/content/0f1ec9da-c9a6-11e9-af46-b09e8bfe60c0 |work=Financial Times |access-date=29 May 2022 |date=30 August 2019}}</ref> ==ကိုးကား== {{Notelist}} {{Reflist}} [[Category:ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ၏ ဖျက်သိမ်းပြီးဖြစ်သော ကုမ္ပဏီများ]] aogv4ibjnkw326lnrdmt7crbf98a29m 1042046 1042045 2026-07-04T04:22:14Z ~2026-38097-56 145187 /* */ 1042046 wikitext text/x-wiki {{Infobox company|name=ဗြိတိသျှအရှေ့အိန္ဒိယ ကုမ္ပဏီ|logo=Flag of the British East India Company (1801).svg|logo_caption=ဗြိတိသျှအရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ အလံ(၁၈၀၁)|image=Coat of arms of the East India Company.svg|image_caption=စည်းတံဆိပ် (၁၆၉၈)|type=အများပိုင်ကုမ္ပဏီ|fate=|foundation=၁၆၀၀ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ရက်နေ့|defunct=၁၈၇၄ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ရက်နေ့|location=[[အ‌ရှေ့အိန္ဒိယ]]|location_city=[[လန်ဒန်]]|location_country=ဗြိတိန်|industry=[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်ရေး]]|products=သိုးမွေး၊ ချည်၊ [[သကြား]]၊ [[ဆား]]၊ [[ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်]]၊ လက်ဖက်}} '''ဗြိတိသျှအရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ'''('''EIC'''){{Efn|also known as the '''Honourable East India Company''' ('''HEIC'''), '''East India Trading Company''' ('''EITC'''), the '''English East India Company''', or ([[Acts of Union 1707|after 1707]]) the '''British East India Company''', and informally known as '''John Company''',<ref>{{cite book|last1=Carey|first1=W. H.|title=1882 – The Good Old Days of Honourable John Company|date=1882|publisher=Argus Press|location=Simla|url=http://www.bl.uk/learning/langlit/texts/empire/good/1882good.html|access-date=30 July 2015|archive-date=23 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923225934/http://www.bl.uk/learning/langlit/texts/empire/good/1882good.html|url-status=live}}</ref> '''Company Bahadur''',<ref>{{cite web |title=Company Bahadur |url=https://www.britannica.com/topic/Company-Bahadur |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=8 December 2018 |archive-date=9 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181209125206/https://www.britannica.com/topic/Company-Bahadur |url-status=live }}</ref> or simply '''The Company'''}}သည် ၁၆၀၀ တွင် တည်ထောင်ခဲ့သော (အင်္ဂလိပ်)/[[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ဗြိတိန်]]၊ ဖက်စပ်စတော့ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။ <ref>The [[Dutch East India Company]] was the first to issue public stock.</ref> [[အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ|အစပိုင်းတွင် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာဒေသ]]၊ အရှေ့အင်ဒီးစ်များ (အိန္ဒိယတိုက်ငယ်နှင့် [[အရှေ့တောင်အာရှ]])တို့၌ ကုန်သွယ်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် [[အရှေ့အာရှ]]တို့နှင့် ကုန်သွယ်မှုပြုလုပ်ရန် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ကုမ္ပဏီသည် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်၊ ==ကိုးကားချက်များ== {{Notelist}} {{Reflist}} [[Category:ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ၏ ဖျက်သိမ်းပြီးဖြစ်သော ကုမ္ပဏီများ]] etetbrii7eid6071e3gabkbvoykv6er 0 231345 1041885 1028399 2026-07-03T13:42:01Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥ် +ဉ်) 1041885 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific-prefix = | name = မြင့်ကြိုင် | native_name = | native_name_lang = | honorific-suffix = | alt = | caption = | office = [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] <br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး | term_start = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end = |appointer = [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] |president= [[မင်းအောင်လှိုင်]] |predecessor= ကိုယ်တိုင် |successor = |deputy= * [[လင်းဇော်ထွန်း]] * ဒေါက်တာခိုင်ခိုင်စိုး |order1 = [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် |constituency1 = [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]မဲဆန္ဒနယ် (၇) |term_start1 = ၁၈ မတ် ၂၀၂၆ |term_end1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |majority1= [[အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်|အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်ဖြင့်]] |predecessor1 = ဒေါက်တာပြည့်ဖြိုး <br>{{small|([[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|NLD]])}} <br>{{small|([[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]])}}<br>{{small|([[အနိုင်ရသူ အကုန်ယူစနစ်|အနိုင်ရသူ အကုန်ယူစနစ်စနစ်ဖြင့်]])}} |successor1 = ပြုံးချို<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အစားထိုးဖြည့်စွက်ကြောင်းကြေညာခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/announcements/82259 |access-date=2026-04-29 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> <br>{{small|([[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]])}} <br>{{small|( [[အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်|အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်ဖြင့်]])}} | office2 = [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] <br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |deputy2 = ဌေးလှိုင် |appointer2 = အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ | term_start2 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | term_end2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | predecessor2 = ''ကိုယ်တိုင်'' | successor2 =''ကိုယ်တိုင်'' | 1blankname2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1namedata2 = [[ညိုစော]] |appointer3= [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] | term_start3 = ၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ | term_end3 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |deputy3= ဌေးလှိုင် <br> ဒေါက်တာမျိုးသန့် | predecessor3 = [[ခင်ရီ]] | successor3 = ''ကိုယ်တိုင်'' | 1blankname3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1namedata3= [[မင်းအောင်လှိုင်]] |office4 = [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |appointer4= နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ | 1blankname4 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1namedata4 = [[မင်းအောင်လှိုင်]] | term_start4 = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ | term_end4 = ၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ | predecessor4 = ကိုယ်တိုင် {{small|(MOLIP)}} | successor4 = [[ပွင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|ဒေါက်တာပွင့်ဆန်း]] | prior_term4 = yangon |office5 =[[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်​ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |appointer5= [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | term_start5 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | term_end5 = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ | 1blankname5 = သမ္မတ | 1namedata5 = မြင့်ဆွေ (ယာယီ) | predecessor5 = [[သိန်းဆွေ]] |successor5 = *ကိုယ်တိုင် {{small|(အလုပ်သမား)}} *[[ခင်ရီ]] {{small|(လ.ဝ.က)}} |office6 = [[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] ဒုတိယဝန်ကြီး | term_start6 = ၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၀ | term_end6 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |president6= ဝင်းမြင့် | 1blankname6 = ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး | 1namedata6 = [[သိန်းဆွေ]] |honorific prefix=စည်သူ၊ ဦး |birth_date={{birth date and age|1957|4|18}} |birth_place = [[ကျုံမငေးမြို့]] |party = [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] |awards=စည်သူဘွဲ့ (၂၀၂၆)}} '''ဦးမြင့်ကြိုင်''' (၁၈ ဧပြီ ၁၉၅၇ ဖွား)<ref>{{cite web|url=https://home.treasury.gov/policy-issues/financial-sanctions/recent-actions/20210702|title=Burma-related Designations; Iran-related Designations Removals; Non-proliferation Designations Removals|work=U.S. DEPARTMENT OF THE TREASURY }}</ref> သည် လက်ရှိတွင် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]၏ [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/စစ္ေကာင္စီ-ဝန္ႀကီးအေျပာင္းအလဲ-မင္းေအာင္လိႈင္-စိုးဝင္း-/6708368.html|title=စစ်ကောင်စီ ဝန်ကြီးအဖွဲ့ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်း|work=VOA Burmese }}</ref>၎င်းသည် [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၇) ကိုယ်စားပြု အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ်မှ တင်မြှောက်ခံရသူ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က [[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် စတင်ခန့်အပ်ခဲ့ပြီးနောက်<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-military-seizes-power-and-their-cabinet/5761195.html|title=အာဏာသိမ်း စစ်အစိုးရသစ် ဖွဲ့စည်းမှု|work=VOA Burmese }}</ref> <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.mmtimes.com/news/tatmadaw-names-new-government-officials.html |accessdate=24 August 2022 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201162120/https://www.mmtimes.com/news/tatmadaw-names-new-government-officials.html }}</ref> ဝန်ကြီးဌာနများ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းမှုအရ [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ထိုမှတစ်ဆင့် [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် လည်းကောင်း ဆက်လက် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် [[ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ|သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့် အစိုးရ]]လက်ထက်တွင်လည်း အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန၏ ပြည်ထောင်စုဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသူ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/နိုင်ငံတော်-အတိုင်ပင်ခ-17/|title=နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံရုံးနှင့် အလုပ်သမား၊ လူဝန်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန ဒုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်|work=ဆင်ဟွာသတင်း }}</ref> == ငယ်ဘဝ နှင့် ပညာရေး == ဝါးခယ်မမြို့နယ်၊ကျုံမငေးမြို့ တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ငယ်စဉ်က ကျုံမငေးမြို့၊သီရိဟေမာရပ်ကွက်ရှိ မူလတန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဆယ်တန်းအောင်မြင်ခဲ့ပြီး၊ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် မှ စိတ်ပညာအထူးပြုဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ဆက်၍ တပ်မတော်ကြည်း၊ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်းသို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး စစ်မှုထမ်းသည်။ သူသည် ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ် မှ မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (ကာကွယ်ရေးပညာ)ကို ရရှိခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။ တပ်မတော် တွင် စစ်မှုထမ်းစဉ် သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင်တံဆိပ် ချီးမြှင့်ခံရသည်။ဆက်၍ အရပ်ဘက် ဝန်ကြီးဌာနဖြစ်သည့် [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ == အစိုးရဝန်ထမ်းဘဝ == ဦးမြင့်ကြိုင်သည် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီးနောက်  ၃၀ ဧပြီ ၂၀၁၅ တွင် ယင်းဝန်ကြီးဌာန၏ အမြဲတမ်း အတွင်းဝန်အဖြစ်တာဝန်တိုးမြှင့်ပေးအပ်ခြင်းခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/df031a0f-c4b2-43d6-bb34-6ef452bcca77/resource/7c7b0706-fe02-43df-ba22-d08dd307f0b8/download/68-23.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ပြန်တမ်း(၂၀၁၅ ဇွန် ၅)|work=မြန်မာနိုင်ငံတော်ပြန်တမ်း}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=X1nRW0xyFDU|title=ဦးမြင့်ကြိုင် (အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်)နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခြင်း|work=DVB }}</ref> == တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် နိုင်ငံရေးရာထူးများ == ဦးမြင့်ကြိုင်သည် [[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]]  အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်အဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် ၎င်းအား သမ္မတဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] က ၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၀ တွင် အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံရုံးနှင့် အလုပ်သမား၊ လူဝန်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန ဒုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ် |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA-%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%81-17/ |access-date=၃၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |work=Xinhua News Agency |date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၀}}</ref> ထိုတာဝန်ကို ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ အထိ တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/203727|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ၂၄ ဦးအား တာဝန်မှရပ်စဲကြောင်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး ထုတ်ပြန်|work=Eleven }}</ref> ယင်းနောက် ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ တွင် စစ်ကောင်စီက ၎င်းအား [[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ်ခန့်အပ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/02/01/237451.html|title=ပြည်ထောင်စု ဝန်ကြီး ၁၁ ဦး အသစ်ခန့်အပ်|work=ဧရာဝတီ }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်ဩဂုတ် ၁ရက်တွင် စစ်ကောင်စီက အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာနအား [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] နှင့်  [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] ဟူ၍ ခွဲလိုက်ရာတွင် ဦးမြင့်ကြိုင်သည် အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားသည်။ နောက်ထပ် တစ်နှစ်ကျော်အကြာ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၁၉ ရက်တွင် ဦးမြင့်ကြိုင် သည်  လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဖြစ်လာပြန်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖျက်သိမ်းပြီး အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[ဦးညိုစောအစိုးရ]]တွင် မူလရာထူးကို ဆက်လက် ခန့်အပ်ခံရသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}</ref> ထို့နောက် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]က [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ဆက်လက်ခန့်ထားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2026-04-07 |title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အစိုးရသစ် ဗိုလ်ချုပ်ဟောင်းတွေနဲ့ ဝန်းရံ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2026/04/07/412417.html |access-date=2026-04-08 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> == နိုင်ငံရေးဖြတ်သန်းမှု == [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] တွင် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] ကိုယ်စားပြုပြီး [[အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်|အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်ဖြင့်]] အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၇) အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည်။ == ပိတ်ဆို့ခံရမှုများ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့တွင်  စစ်ကောင်စီက ဦးမြင့်ကြိုင်ကို အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့ရာ ယင်းနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး ၂၀၂၁ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်အစိုးရ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့သောအရေးယူမှု စာရင်းတွင် ဦးမြင့်ကြိုင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/7334|title=စစ်ကောင်စီမှလူပုဂ္ဂိုလ် ၂၀ ကျော်နှင့် ကုမ္ပဏီ ၄ ခုကို အမေရိကန် ထပ်မံအရေးယူ|work=Myanmar Now }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/us-santions-on-military-members-07022021173114.html|title=စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင် ခုနှစ်ဦးနဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစုဝင် ၁၅ ဦးကို အမေရိကန် ပိတ်ဆို့အရေးယူမည်|work=RFA Burmese }}</ref> ၂၀၂၃ ဇူလိုင် ၂၀ရက်တွင် ဥရောပသမဂ္ဂက လည်း ၎င်းကို ပိတ်ဆို့အရေးယူမှု စာရင်းထဲ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2023/07/20/myanmar-burma-eu-imposes-seventh-round-of-sanctions-against-six-individuals-and-one-entity/?utm_source=dsms-auto&utm_medium=email&utm_campaign=Myanmar%2fBurma%3a+EU+imposes+seventh+round+of+sanctions+against+six+individuals+and+one+entity|title=Myanmar/Burma: EU imposes seventh round of sanctions against six individuals and one entity|work=Council of the EU|access-date=22 July 2023|date=20 July 2023|archive-date=22 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230722023250/https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2023/07/20/myanmar-burma-eu-imposes-seventh-round-of-sanctions-against-six-individuals-and-one-entity/?utm_source=dsms-auto&utm_medium=email&utm_campaign=Myanmar/Burma:+EU+imposes+seventh+round+of+sanctions+against+six+individuals+and+one+entity}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://newdaymyanmar.com/archives/3743|title=စစ်ကောင်စီရဲ့စစ်ထောက်ချုပ်အပါအဝင် လူပုဂ္ဂိုလ် ၆ဦးနှင့်လုပ်ငန်းတစ်ခုကို EUအရေးယူပိတ်ဆို့ဒဏ်ခတ်|work=New Day Myanmar|access-date=၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|archive-date=22 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230722022746/https://newdaymyanmar.com/archives/3743}}</ref> == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂) ရက်နေ့တွင် အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၄၃/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]]ဖြစ်သော [[စည်သူဘွဲ့]]ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80484|access-date=2026-03-02|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{Lifetime|၁၉၅၇||}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]] [[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]] r84cjsmh8snve7mbouydazbsohx6ue7 0 233060 1041976 1038824 2026-07-03T14:30:02Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥ် +ဉ်) 1041976 wikitext text/x-wiki {{Infobox company |company_name=မြန်မာ့ခရီးသွားဘဏ်<br/><small>Myanma Tourism Bank</small> |company_type=ပုဂ္ဂလိကဘဏ် |slogan= |image=MyanmaTourismBank.jpg |imagesize=50px |image_caption=မြန်မာ့ခရီးသွားဘဏ် အား ညပိုင်းမြင်တွေ့ရစဉ် |foundation=၆ မေ ၂၀၁၉ |location=[[ရန်ကုန်]]၊ {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |key_people=[[ရန်ဝင်း]] (ဥက္ကဋ္ဌ) |industry=[[ဘဏ်]] |products= |operating_income= }} '''မြန်မာ့ခရီးသွားဘဏ်''' ({{lang-en|Myanma Tourism Bank}}; အတိုကောက် '''MTB''')သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ခရီးသွားလုပ်ငန်းများနှင့် ဆက်စပ်နေသည့် ဘဏ်တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |first1=ညီညီသူ |title=မြန်မာ့ ခရီးသွားလုပ်ငန်းတွေအတွက် ချေးငွေ ထုတ်ပေးနေတဲ့ မြန်မာ့ခရီးသွားဘဏ် |url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/travel/2019/08/19/201247.html |website=ဧရာဝတီ |publisher=ဧရာဝတီ |access-date=၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂ |date=19 ဩဂုတ် 2019}}</ref> ဘဏ်ရုံးချုပ်ကို [[ရန်ကုန်မြို့]] ၊ ပြည်လမ်းမကြီးပေါ်ရှိ စိုက်ပျိုးရေးမှတ်တိုင်အနီးတွင် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။<ref>{{cite news |title=မြန်မာ့ခရီးသွားလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံများကို အထောက်အကူပြုစေမည့် မြန်မာ့ခရီးသွားဘဏ် ဖွင့်လှစ်မည် |url=https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaakhriisaalupngn-phnphiuttiuttkrenng-akhekhnacheaakaaunmaakiu-atheaakakuupucemnny |access-date=၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂ |work=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my |accessdate=2 October 2022 |archivedate=2 October 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221002092710/https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaakhriisaalupngn-phnphiuttiuttkrenng-akhekhnacheaakaaunmaakiu-atheaakakuupucemnny }}</ref> ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ နေပြည်တော်၊ မူဆယ်နှင့် မြဝတီ စသည့်မြို့များတွင် စုစုပေါင်းဘဏ်ခွဲ ၁၉ ခုဖြင့် လက်ရှိတွင် ဘဏ်လုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်လျှက်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=■ မြန်မာ့ခရီးသွားဘဏ်၏ ၁၉ ခုမြောက် ပဲခူးဘဏ်ခွဲ စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး အခြားမြို့များတွင်ပါ ဖွင့်လှစ်နိုင်ရန် ဆောင်ရွက်နေ |url=https://news-eleven.com/article/304438 |access-date=2026-06-16 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{cite news |last1=News |first1=K. I. C. |title=မြဝတီနှင့် မူဆယ်တို့တွင် မြန်မာ့ခရီးသွားဘဏ်ခွဲများ ဖွင့်လှစ်မည် |url=https://kicnews.org/2019/05/%E1%80%BB%E1%80%99%E1%80%9D%E1%80%90%E1%80%AE%E1%82%8F%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B7-%E1%80%99%E1%80%B0%E1%80%86%E1%80%9A%E1%80%B9%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%82%94%E1%80%90%E1%80%BC%E1%80%84/ |access-date=၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂ |work=ကေအိုင်စီ - KIC News |date=၃၀ မေ ၂၀၁၉}}</ref><ref>{{cite web |title=မြန်မာ့ခရီးသွားဘဏ်(Myanma Tourism Bank – MTB) မနော်ဟရီ နှင့် ဈေးချို(မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး)တို့တွင် ဘဏ်ခွဲများဖွင့်လှစ်ခြင် - Myanma Tourism Bank |url=https://mtb.com.mm/my/highlights/%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ac%e1%80%b7%e1%80%81%e1%80%9b%e1%80%ae%e1%80%b8%e1%80%9e%e1%80%bd%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%98%e1%80%8f%e1%80%bamyanma-tourism-bank-mtb/ |access-date=၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂ |language=my-MM |date=5 ဩဂုတ် 2022 |archive-date=2 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221002092712/https://mtb.com.mm/my/highlights/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%B7%E1%80%81%E1%80%9B%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%BD%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%98%E1%80%8F%E1%80%BAmyanma-tourism-bank-mtb/ }}</ref> == ဘဏ်သမိုင်းကြောင်း == မြန်မာ့ခရီးသွားဘဏ်သည် [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်|မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]]မှ ၂၀၁၈ ခုနှစ် တွင် ဘဏ်လုပ်ငန်းလိုင်စင်ကို ရရှိခဲ့သည်။ ဘဏ်ရုံးချုပ်ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် မေလ ၆ ရက်နေ့က ရန်ကုန်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ခရီးသွားလုပ်ငန်းများနှင့်ဆက်စပ်နေသည့် ဘဏ်ဖြစ်သည့်အလျောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ခရီးသွားကဏ္ဍအား ချေးငွေများ အဓိကထား ထုတ်ပေးသည်။<ref>{{cite web |title=မြန်မာ့ ခရီးသွားဘဏ်တွင် ခရီးသွားလုပ်ငန်း ချေးငွေများကို ကျပ်သိန်း ၅၀ မှစ၍ သိန်း တစ်သောင်းအထိ ချေးမည် |url=https://news-eleven.com/article/116211 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |publisher=Eleven Media Group Co., Ltd |access-date=၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂ |language=my |archive-date=2 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221002092709/https://news-eleven.com/article/116211 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=ခရီးသွားလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး မြန်မာ့ခရီးသွားဘဏ်က ငွေစတင်ထုတ်ချေး |url=http://burmese.dvb.no/archives/331977 |website=burmese.dvb.no |access-date=၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂ |language=en}}</ref> ယင်းအပြင် အခြားသောစီးပွားရေးကဏ္ဏများကိုပါ ငွေကြေးအရကူညီထောက်ပံ့မှုလည်း ဆောင်ရွက်သည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} {{မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘဏ်များ}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘဏ်များ]] fps7n9p4fvklsbe9nqpntif7lppvrav 0 245312 1042009 850927 2026-07-04T00:23:42Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1042009 wikitext text/x-wiki {{short description|တရုတ် အဆိုတော်}} {{notability|1=Biographies|date=September 2021}} {{Infobox person | name = ချန်ကျော်ရွှမ်း | image = | caption = | native_name = 陈卓璇 | other_names = Krystal | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1997|8|13|mf=yes}} | birth_place = ကွေ့ရန်၊ ကွေ့ကျိုး၊ တရုတ် | nationality = တရုတ် | alma mater = ရှန်းဟိုင်ရေကြောင်းတက္ကသိုလ် | occupation = အဆိုတော်၊ သရုပ်ဆောင်။ | years_active = ၂၀၁၆–လက်ရှိ | module = {{infobox musical artist | embed = yes | genre = {{hlist|[[မန်ဒိုပေါပ်]]|[[တရုတ်ပေါပ်]]}} | instrument = {{hlist|အဆို|စန္ဒယား|ဂစ်တာ}} | label = {{hlist|[[NSMG]]}} | associated_acts = {{hlist|[[BonBon Girls 303]]|Super Girls Group}} }} | module2 = {{Infobox Chinese | child = yes | s = {{linktext|陈|卓|璇|}} | t = {{linktext|陳|卓|璇}} }} }} '''ချန်ကျော်ရွှမ်း''' ({{zh|s=陈卓璇|t=|p=Chén Zhuóxuán}} သည် တရုတ် အမျိုးသမီး အဆိုတော်နှင့် သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူမသည် ပထဦးဆုံး super girls အသံပြိုင်အစီအစဉ်တစ်ခုတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာမှ ရှီးအန်းဒေသ ပထမဆုနှင့် super girls အဖွဲ့ဝင်နိုင်ပြီး တစ်နိုင်ငံလုံးအဆင့်(၁၅) စသော ဆုများရရှိခဲ့သည်။<ref name="A2">{{cite news|editor=董文|title=陈卓璇用歌声感染全场观众 获一致好评|url=http://music.yule.sohu.com/20171114/n522370908.shtml|access-date=2020-05-25|work=搜狐音乐|publisher=搜狐|date=2017-11-14}}</ref><ref name="supergirl2">{{cite news|title=超女20+1新赛制 超级女团低调进驻总决赛|url=http://ent.sina.com.cn/s/m/2016-06-23/doc-ifxtmwei9151755.shtml|access-date=2020-05-25|work=新浪娱乐|publisher=新浪|date=2016-06-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624120044/http://ent.sina.com.cn/s/m/2016-06-23/doc-ifxtmwei9151755.shtml|archive-date=2016-06-24|url-status=live}}</ref> ၂၀၁၇ခုနှစ်တွင် super girls အဖွဲ့ဟာ စာချုပ်သက်တမ်းပြည့်သွားပါသဖြင့် ဤနှစ်တွင် အဖွဲ့အား တရားဝင်ဖျက်သိမ်းလိုက်သည်။ ထိုနှစ်မှာပင် 《云客江湖》ဟူသော web drama တစ်ခုမှာ ယိုးယိုး(幽幽)ဟူသောဇာတ်ကောင်ဖြင့် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ Sound of My Dream Season 2 ဇာတ်လမ်းတွင်လည်း ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ပိုမိုရေပန်းစားလာခဲ့ပြီး အားချင်ဟူသော ဇာတ်ကောင်အနေဖြင့် The Untamed ဇာတ်လမ်းတွဲတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။<ref name="tu"/> ၂၀၂၀ခုနှစ်တွင် produce camp 2020 ဟူသော တီဗီအစီအစဉ်တစ်ခုမှာ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာမှ နောက်ဆုံးတွင် အဆင့်(၃)နေရာဖြင့် ဘွန်းဘွန်းမိန်းကလေး ၃၀၃အဖွဲ့ဝင်တစ်ယောက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုမှစ၍ သူမပင်မက ဘွန်းဘွန်းမိန်းကလေး၃၀၃တို့နှင့်လည်း အစီအစဉ်တော်တော်များများတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ သူမ၏ ပရိသတ်အမည်မှာ ရွှမ်းဖုံး(璇风)ဟုခေါ်သည် == ဘဝအစောပိုင်း == ချန်ကျော်ရွှမ်းဟာ ကွေ့ကျိုး၊ ကွေ့ရန်ဒေသတွင် မွေးဖွားသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ရှန်းဟိုင်ရေကြောင်းလိုင်းတက္ကသိုလ်တွင် အင်္ဂလိပ်စာမေဂျာဖြင့် ဘွဲ့ရခဲ့သည်။ သူမ၏ အမြင့်ဆုံးဘွဲ့ရမှတ်သည် တရုတ်တက္ကသိုလ်-အင်္ဂစာ စာမေးပွဲတွင် အဆင့်(၈)ရခဲ့သည်။ သူမဟာ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ အတန်းနံပါတ်(၁၅၆)၏ အတန်းခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၂၀၁၅ခုနှစ် ကျောင်းဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားတွင် မိန့်ခွန်းစကား တက်ရောက်ပြောကြားခဲ့ရသည်။ ဤတက္ကသိုလ်တွင် ကျင်းပခဲ့သော (၂၈)ကြိမ်မြောက် အဆိုပြိုင်ပွဲတွင် ပထမဆုဆွတ်ခူးရရှိခဲ့ပြီး တက္ကသိုလ်ကွင်းအဖွဲ့ဝင်ဆုနှင့် တခြားသောဆုများရရှိခဲ့သည်။ == တေးဂီတ == {{For|Chen's works with [[BonBon Girls 303]]|BonBon Girls 303 discography}} === Extended Plays === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ List of extended plays, showing year released, songs, <br />selected chart positions, and name of the album ! scope="col" rowspan="2" | ခုနှစ် ! scope="col" rowspan="2" | ခေါင်းစဉ် ! scope="col" rowspan="2" | သီချင်းအမည် ! scope="col" colspan="2" | Peak (TME Uni Chart) ! scope="col" rowspan="2" | မှတ်ချက် ! scope="col" rowspan="2" | {{Abbr|Ref.|Reference(s)}} |- ! scope="col" style="font-size:90%; width:2.5em" | CHN ! scope="col" style="font-size:90%; width:2.5em" | Score |- | rowspan="3" |2023 | rowspan="3" |Be Endless <br> 不降落飞行指南 |"Endless Feathers" <br> 无尽之羽 | - || - | | |- |"Skylight" <br> 天窗 | 12 || 94.57 |Title track | |- |"Flying Talent" <br> 飞行天分 | 52 || 87.06 | | |- |} ===တစ်ကိုယ်တော်=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ List of singles, showing year released,<br />selected chart positions, and name of the album ! scope="col" rowspan="2" | ခုနှစ် ! scope="col" rowspan="2" | ခေါင်းစဉ် ! scope="col" colspan="2" | Peak (TME Uni Chart) ! scope="col" rowspan="2" | မှတ်ချက် ! scope="col" rowspan="2" | {{Abbr|Ref.|Reference(s)}} |- ! scope="col" style="font-size:90%; width:2.5em" | CHN ! scope="col" style="font-size:90%; width:2.5em" | Score |- | rowspan="2" |2021 |"Primrose" <br> 櫻花草 | 74 || 64.03 | rowspan="2" |Covers |<ref>https://c.y.qq.com/base/fcgi-bin/u?__=gvb38pAfc70m{{Dead link|date=November 2024 }}</ref> |- | "Everything's gone" <br> 流沙 | 44 || 72.81 |<ref>https://c.y.qq.com/base/fcgi-bin/u?__=OKTT5QAfczoA{{Dead link|date=November 2024 }}</ref> |- | rowspan="2" |2022 | "Twenty"<br>二十 | 17 || 90.89 |TME "Coming of Age" Graduation Special Project |<ref>{{cite web | url=http://www.showyule.com/static/article/13019/ | title=硬糖少女303陈卓璇《二十》今日上线 唱出心中隐藏的野心与坚强_音乐头条_音乐娱乐综合门户站-明星资讯-娱乐新闻-正版音乐试听-Mp3歌曲免费下载-娱乐网络媒体领航者! | access-date=22 June 2023 | archive-date=11 June 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230611024225/http://www.showyule.com/static/article/13019/ }}</ref><ref>https://c.y.qq.com/base/fcgi-bin/u?__=ROi5gBUDdMYM</ref> |- |- | "Late summer is not over"<br>夏末未了 | 17 || 90.08 | |<ref>{{cite web| url=https://www.sohu.com/a/574166006_121419249?scm=&spm=smpc.channel_248.feed-slideload-author-data-1.1.1659571200012DA5oXoZ_324| title=陈卓璇新歌《夏末未了》上线| website=[[Sohu]]| access-date=22 June 2023| archive-date=6 August 2022| archive-url=https://web.archive.org/web/20220806050117/https://www.sohu.com/a/574166006_121419249?scm=&spm=smpc.channel_248.feed-slideload-author-data-1.1.1659571200012DA5oXoZ_324}}</ref><ref>https://c.y.qq.com/base/fcgi-bin/u?__=BOT0xCAfctX1{{Dead link|date=November 2024 }}</ref> |- | rowspan="3" |2023 |"Counting Winters" <br> 数寒 | 89 || 76.09 | | |- | "Here for you"<br>为你而来 | 95 || 73.51 |Charity Project with Asia-Pacific Communication Center of China International Publishing Group for the protection of [[Amji's salamander]] | |- | "Want to be a kid for one more day"<br>多想做一天小朋友 | 43 || 86.77 |Special Song for Mother's Day | |} ===Soundtrack Appearances=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ List of soundtrack appearances, showing year released and album name ! scope="col" rowspan="2" | Year ! scope="col" rowspan="2" | Title ! scope="col" colspan="2" | Peak (TME Uni Chart) ! scope="col" rowspan="2" | Notes ! scope="col" rowspan="2" | {{Abbr|Ref.|Reference(s)}} |- ! scope="col" style="font-size:90%; width:2.5em" | CHN ! scope="col" style="font-size:90%; width:2.5em" | Score |- | rowspan="3" | 2021 | "Follow the Light"<br>追随光 | 72 || 67.45 |''Falling Into Your Smile'' OST | <ref>{{cite web|url=https://m.sohu.com/a/473622266_115487/?pvid=000115_3w_a|title=《你微笑时很美》OST专辑上线 诠释逐梦路上的"破壁""寻光"|website=[[Sohu]]|language=zh|date=June 23, 2021|access-date=September 13, 2021}}</ref><ref>https://c.y.qq.com/base/fcgi-bin/u?__=ntAHLgAfc06S{{Dead link|date=September 2024 }}</ref> |- | "Words Of The Wind" <br> 风的话 | 23 || 78.47 | ''[[My Little Happiness]]'' OST | <ref>Archived at [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211209/nteaEiOHaSE Ghostarchive]{{cbignore}} and the [https://web.archive.org/web/20210112051248/https://www.youtube.com/watch?v=nteaEiOHaSE Wayback Machine]{{cbignore}}: {{cite AV media| url = https://www.youtube.com/watch?v=nteaEiOHaSE&vl=zh| title = 【我的小确幸 My Little Happiness】主题曲《风的话》MV，硬糖少女303陈卓璇献唱 | website=[[YouTube]]}}{{cbignore}}</ref><ref>https://c.y.qq.com/base/fcgi-bin/u?__=mMUNkjAfcxNn{{Dead link|date=September 2024 }}</ref> |- | "Bling Boom" | 91 || 60.01 | ''Please, Classmate'' OST | <ref>https://c.y.qq.com/base/fcgi-bin/u?__=PCWIqzAfcxVq{{Dead link|date=November 2024 }}</ref> |- | rowspan="10" |2022 | Zhi<br>咫 | 31 || 87.18 | ''The Mirror: Twin Cities''' OST |<ref>https://c.y.qq.com/base/fcgi-bin/u?__=o7QdXtAfcGvm{{Dead link|date=August 2024 }}</ref> |- | "Chain"<br>连锁 | 17 || 91.41 | ''Hello, The Sharpshooter'' OST |<ref>{{cite web | url=https://www.youtube.com/watch?v=-ztgTR20mXQ&ab_channel=%E8%85%BE%E8%AE%AF%E8%A7%86%E9%A2%91-OST%E7%B2%BE%E9%80%89 | title=OST《你好神枪手 Hello, the Sharpshooter》 &#124;《连锁 Lian Suo》 by Chen Zhuoxuan【ENG SUB】 | website=[[YouTube]] }}</ref><ref>https://c.y.qq.com/base/fcgi-bin/u?__=EuepPKAfc2vK{{Dead link|date=November 2024 }}</ref> |- | "Breaking Dawn"<br>破晓来时 | 15 || 90.37 | Promotional song for Wild Rift Icons Global Championships |<ref>https://c.y.qq.com/base/fcgi-bin/u?__=Kur7V6AfcCxB{{Dead link|date=September 2024 }}</ref> |- | "Because of you"<br>因你存在 | 89 || 79.01 | ''The Westward: Season 4'' OST |<ref>{{cite web | url=https://star.tom.com/202206/1084803204.html | title=硬糖少女303陈卓璇献唱西行纪情感推广曲《因你存在》今日上线 }}</ref><ref>https://c.y.qq.com/base/fcgi-bin/u?__=yrCvGoAfcvXv{{Dead link|date=September 2024 }}</ref> |- | "The one basking in the moonlight"<br>晒月光的人 | 15 || 90.29 | Promotional song for mobile game ''Crossfire'' |<ref>https://c.y.qq.com/base/fcgi-bin/u?__=eO2gnRAfcqL6{{Dead link|date=August 2024 }}</ref> |- | "Exclusive starry sky "<br> 专属星空 | 88 || 80.19 | ''[[My Girlfriend is an Alien|My Girlfriend is an Alien: Season 2]]'' OST |<ref>https://c.y.qq.com/base/fcgi-bin/u?__=gN9iDJAfcEoo{{Dead link|date=November 2024 }}</ref> |- | "An Unexpected Encounter"<br>不期而遇 | 83 || 80.57 | ''Love in Time'' OST |<ref>https://c.y.qq.com/base/fcgi-bin/u?__=p2ygHZAfcnvh{{Dead link|date=September 2024 }}</ref> |} === Collaborative Singles === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ List of collaborative singles, showing year released,<br />selected chart positions, and name of the album ! scope="col" rowspan="2" | Year ! scope="col" rowspan="2" | Title ! scope="col" colspan="2" | Peak (TME Uni Chart) ! scope="col" rowspan="2" | Notes ! scope="col" rowspan="2" | {{Abbr|Ref.|Reference(s)}} |- ! scope="col" style="font-size:90%; width:2.5em" | CHN ! scope="col" style="font-size:90%; width:2.5em" | Score |- |2019 |"Lonely Town" (Yi City group's theme song) <br>孤城<br> <small> with Sun Bolun</small> | 22 || 83.76 |''[[The Untamed (TV series)|The Untamed]]'' OST |<ref>https://c.y.qq.com/base/fcgi-bin/u?__=dPyyClAfcjoM{{Dead link|date=September 2024 }}</ref> |- |2022 | "Please" <br><small>with ''Zhang Yanqi''</small> | 10 || 93.66 | |<ref>{{cite web | url=https://ent.tom.com/202202/4933947741.html | title=QQ音乐"快乐说唱扭蛋"发布新歌《Please》，张颜齐×陈卓璇携手用音乐传递爱 }}</ref><ref>https://c.y.qq.com/base/fcgi-bin/u?__=iRWmqiAfc9qf{{Dead link|date=September 2024 }}</ref> |- |} == ရိုက်ကူးရေး == === တီဗီစီးရီးများ === {| class="wikitable sortable" !Year !English title !Chinese title !Role !Network ! class="unsortable" | {{Abbr|Ref.|References}} |- |2019 |''[[The Untamed (TV series)|The Untamed]]'' | 陈情令 |Ah Qing |[[Tencent Video|Tencent]] |<ref name="tu">{{cite web|url=https://3g.163.com/ent/article/ELGDTI3200038793.html?spss=adap_pc|title=陈卓璇《陈情令》义城篇上线 演绎灵动少女获好评|date=August 2019|language=zh|access-date=September 11, 2021}}</ref> |- | 2020 | ''To Dear Myself'' | 亲爱的自己 | Lin Ling | [[Hunan Television|Hunan TV]] and [[Mango TV]] | |} === Variety and Reality Shows === {| class="wikitable" ! Year !! English Title !! Chinese Title !! Role !! Network !! Notes !! {{Abbr|Ref.|References}} |- | 2016 || ''Super Girl 2016'' ||2016超级女声 || rowspan="6" | Contestant || [[Hunan Television|Hunan TV]] || Finished 15th || <ref name="supergirl2"/> |- | 2017 || ''[[Sound of My Dream]]:'' Season 2 ||梦想的声音第二季 || [[Zhejiang Television]] || || |- | 2018 || SING OUT ||这！就是歌唱·对唱季 || [[Youku]] || || <ref>{{Cite web|url=https://www.sohu.com/a/247041368_100116398|title=《这就是歌唱对唱季》陈卓璇对唱嗓音独特_王颢珏|website=[[Sohu]]}}</ref> |- | 2019 || lets go! Start with T-HOUSE|| 出发吧！从T-HOUSE开始 || [[iQIYI|iQiyi]] || || <ref>{{Cite web|url = https://www.163.com/dy/article/F1L7VJBI05372P2Z.html|title = 《出发吧！从T-House开始》陈卓璇车轮战取胜，张嘉欣告别离队|date = 30 December 2019|access-date = 22 June 2023|archive-date = 11 June 2023|archive-url = https://web.archive.org/web/20230611024229/https://www.163.com/dy/article/F1L7VJBI05372P2Z.html}}</ref> |- | rowspan="4" | 2020 || ''[[Produce Camp 2020]]'' || 创造营2020 || [[Tencent Video]] || Finished in 4th place || <ref>{{cite web|url=http://app.bbtnews.com.cn/?app=article&controller=article&action=show&contentid=341009|title=综艺《创造营2020》官宣海报发布|language=zh|date=2020-03-11|access-date=September 12, 2021|archive-date=11 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230611024223/http://app.bbtnews.com.cn/?app=article&controller=article&action=show&contentid=341009|url-status=dead}}</ref> |- | ''Super Nova Games: Season 3'' || 超新星全运会第三季 || [[Tencent Video]] ||Southwest Region Team/Guizhou|| |- |''BON-US'' ||硬糖少女BON-US || Herself || [[Tencent Video]] || || |- |''For love and for peace''|| 落地成双 || Guest|| [[Tencent Video]] ||In Episode 3 || |- | rowspan="7" | 2021 || ''Youth and Melody'' ||金曲青春|| Contestant for CHUANG || [[Dragon Television]] ||In Episodes 3, 6, 7 and 8||<ref>{{cite web|url=https://www.bilibili.com/read/cv10927257|title=金曲青春：陈卓璇《我敢》排名第一，希林娜依高的话点明家族优势|language=zh|date=April 18, 2021|access-date=October 26, 2021}}</ref> |- |''[[Stage Boom]]'' ||爆裂舞台 || Contestant || [[iQIYI|iQiyi]] || Finished in 2nd place || <ref>{{cite web|url=https://m.sohu.com/a/487511816_597113/?pvid=000115_3w_a|title=《爆裂舞台》周洁琼吴宣仪光脚上演泼漆舞台|website=[[Sohu]]|language=zh|date=September 3, 2021|access-date=September 13, 2021}}</ref> |- | ''The Shining One'' ||闪闪发光的你 || Main host || [[JSTV]] || || |- |''Roast!: Season 5'' ||吐槽大会第五季 || rowspan="3" | Contestant || [[Tencent Video]] || In Episode 2 || |- |''The Treasured Voice 2'' ||天赐的声音 2 || [[Zhejiang Television]] || In Episode 7 ||<ref>{{Cite web|url=http://www.zjstv.com/zcloud/8455262.html|title = 《天赐的声音2》还原陈卓璇、丁太升"battle"现场？乃万直呼"不想上热搜" 蓝天下-浙江卫视官网}}</ref> |- | ''Super Nova Games: Season 4'' || 超新星全运会第四季 || [[Tencent Video]] ||Southwest Region Team/Guizhou||<ref>{{cite web|url=https://www.163.com/dy/article/GAPM39GE0537N0AX.html|title=《超新星运动会4》即将开录，硬糖into1有望同框，秀粉的春天来啦|language=zh|date=May 24, 2021|access-date=October 26, 2021|archive-date=27 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211027164348/https://www.163.com/dy/article/GAPM39GE0537N0AX.html}}</ref> |- | Heartbeat 20 years old ||评然心动20岁 || Guest|| [[JSTV]] and [[Youku]]|| || <ref>{{Cite web|url=https://k.sina.cn/article_7514312087_1bfe34d9700100yb29.html|title=神仙节目!《怦然心动20岁》非儿科普"什么是恋爱中的情绪价值"|date=30 June 2021}}</ref> |- | rowspan="5" | 2022 ||Ice and Snow Team Touch||冰雪队队碰 || Special guest || [[Kuaishou]] ||Beijing 2022 Winter Olympics Promotional event||<ref>{{Cite web|url=https://www.sohu.com/a/520135680_415197|title=快手《冰雪队队碰》大年初一开播，看王濛、林更新、陈卓璇玩转冰雪运动_节目_冬奥会_1|website=[[Sohu]]}}</ref> |- |''It Sounds Incredible'' 2|| 听说很好吃 2|| Guest|| [[Zhejiang Television]]||In Episode 8 || |- |- |''[[Keep Running (TV program)|Keep Running]]'' Season 11 || 奔跑吧：共同富裕篇|| Guest|| [[Zhejiang Television]]||In Episode 3 and 4 || <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=PMT3UhzDxH4&t=4s|title="Keep Running: Let's build a better life" EP3 Full-/20221118/|website=[[YouTube]]}}</ref> |- |''Kang and New Year's 2023'' || 加康加年味2023|| Guest|| [[Zhejiang Television]]||In Episode 1|| <ref>http://ent.china.com.cn/xwtt/detail2_2022_12/22/3758881.html{{Dead link|date=September 2024 }}</ref> |- |''Year End Auscultation'' || 年终听诊会|| Guest|| [[Beijing Radio and Television Station]]||Special Episode of "I'm a Big Doctor"|| <ref>https://weibo.com/1642592432/MlQsSBB0r</ref> |- | rowspan="4" | 2023 || ''[[Go Fighting!]]'' Season 8 || 极限挑战宝藏行（第三季） ||Guest|| [[Dragon Television]] || In Episode 8 || <ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=ciuX7qFFx1Q|title=第8期：《极限挑战·宝藏行3》EP8 20230311【百视TV官方频道】|website=[[YouTube]] |language=zh|date=2023-03-11|access-date=March 12, 2023}}</ref> |- |''Infinity and Beyond'' Season 2 || 声生不息 宝岛季|| Contestant|| [[Mango TV]] and [[Hunan Television]]||In Episodes 1, 2, and 3|| <ref>{{cite web | url=https://k.sina.com.cn/article_2783048560_a5e1f370001010tkh.html | title=《声生不息宝岛季》1公结果：华晨宇马嘉祺入金唱片，2首歌曲讨喜 | date=March 2023 }}</ref> |- |- |''Ambassador's treasured family dinner'' || 大使的宝藏家宴|| Guest|| [[Beijing Media Network]]||In Episode 4|| |- |- |''CAMPING LIFE II'' ||一起露营吧第二季 || Guest|| [[JSTV]] and [[iQIYI|iQiyi]]||In Episodes 5 and 6|| |} == Media == === Advertisements and Endorsements === {| class="wikitable" ! Year !! English Brand/Product Name !! Brand/Product Name !! Type !! Notes !! {{Abbr|Ref.|References}} |- | rowspan="6" | 2021 || ''[[Neta V]]'' ||哪吒V || Product Ambassador || || |- | ''Unif'' Pure and Noble Tea||统一布诺乳茶 || Product Endorsement || || |- | ''CHALI'' Peach Oolong Tea ||茶里蜜桃乌龙系列 || Product Endorsement || || |- | ''[[Nongfu Spring]]'' Osmanthus Oolong Tea ||东方树叶桂花乌龙茶 || Product Endorsement || || |- | ''[[realme]]'' ||真我潮玩|| Experience Officer || || |- | ''[[Hisense]]'' Super Audio Picture Television ||海信超音画电视 || Product Ambassador || || |- | 2022 || ''[[Beijing Yanjing Brewery]]'' ||燕京啤酒 || Brand Endorsement || || |- |} === Magazine Appearances === {| class="wikitable" ! Year !! Date !! English Magazine Name !! Magazine Name !! Issue !! Notes !! {{Abbr|Ref.|References}} |- | rowspan="6" | 2020 ||10 July || ''Southern People Weekly Magazine'' ||《南方人物周刊》 || ||Group Feature|| |- | 26 July || ''[[Dazed]]'' || - || August Issue ||Group Feature|| |- | 23 September || ''[[Cosmopolitan (magazine)|Cosmopolitan]]'' || 《时尚COSMO》 || ||Group Online Feature|| |- | November || ''SuperELLE'' || - || ||With ''[[Liu Xiening]]'' and ''[[Zhang Yifan]]''|| |- | 7 December || ''[[Marie Claire]]'' || 《嘉人》 || ||Group Feature|| |- | 14 December || ''Madame Figaro Mode'' || - || December Issue ||Group Feature|| |- | rowspan="2" | 2021 || 6 May || ''TrendsHealth'' || 《时尚健康》 || May Issue || || |- | 10 August || ''[[National Geographic Traveler]]'' || 《时尚旅游》 || August Issue || || |- | rowspan="4" | 2022 || 31 October || ''[[LINK (Chinese magazine)|LINK]]'' || 《LINK领客》 || Autumn Issue || || |- | 10 November || ''Purple Pearl'' || - || November Issue || || |- | 22 November || ''PAUSE'' || 《候场PAUSE》 || November Issue || || |- | 31 December || ''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'' || - || December Issue ||New Year's Celebrities|| <ref>{{cite magazine | url=https://www.billboard.com/music/music-news/chinese-artists-new-year-billboard-china-cover-story-1235253070/ | title=New Year, New Stars: 12 Chinese Artists Reflect on 2022 & Look Ahead to 2023 | magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] }}</ref> |- | rowspan="3" | 2023 || 13 January || ''[[Wonderland (magazine)|Wonderland]]'' || 《新视线Wonderland》 || January Issue || || |- | 27 April || ''TOPS Magazine'' || - || Summer Issue || || |- | 18 May || ''Madame Figaro Mode'' || - || || || |} == ကိုးကား == {{reflist}} == External links == * {{Weibo|2577495072}} {{Authority control}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၉၇ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:တရုတ် အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ]] [[ကဏ္ဍ:တရုတ် သရုပ်ဆောင်များ]] nbr45u7f1mh950ag0t932481opp5do5 0 249451 1041886 1020638 2026-07-03T13:42:11Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-်် +်) 1041886 wikitext text/x-wiki {{Infobox ပန်းချီအနုပညာသမား|name=သန်းဝင်းထွန်း|caption=သန်းဝင်းထွန်း|birth_name=သန်းဝင်း|birth_date=၁၉၄၈|birth_place=ပဲခူးတိုင်း၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ အနီးကိုက်ကျေးရွာ|nationality=မြန်မာ|spouse=ဒေါ်သန်းသန်းဝင်း|style=ဒါးရေးချက်၊ အောက်ဒိုးပန်းချီ|known_for=မိုလ်ဘိုင်း ပန်းချီပြပွဲ|field=ရေဆေး၊ ဆီဆေး၊ အခဲရယ်လစ်|education=ရန်ကုန် ပန်းချီ၊ ပန်းပုကျောင်း (၁၉၇၀-၁၉၇၄)|awards=၁၉၇၄ ခု၊ ပန်းပုထူးချွန် - ဦးငွေကိုင်ဆု/ ၂၀၀၂ ခု၊ ပတ်ခ်ရွိုင်ရယ်က စီစဉ်သည့် မြန်မာ့အလှပြပွဲ၌ ဆီဆေးပန်းချီ ပထမဆုရရှိခဲ့|image=Than-Win-Tin.jpg}} '''သန်းဝင်းထွန်း''' (၁၉၄၈ ဖွား) သည် မြန်မာပန်းချီဆရာ တစ်ဦးဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.myanmaritv.com/news/artworks-nature-and-lifestyle-5-day-solo-show-myanmar-art-centre|title=ARTWORKS OF NATURE AND LIFESTYLE: 5-DAY SOLO SHOW AT MYANMAR ART CENTRE|work=mitv|access-date=2 May 2025|date= 13 March 2022 }}</ref>သူနှင့် ခေတ်ပြိုင် ပန်းချီဆရာများမှာ [[ဝင်းဖေမြင့် (ပန်းချီ)|ဝင်းဖေမြင့်]]၊ မကွေးမျိုးညွန့်၊ ပန်းချီကျော်သောင်းတို့ ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == အမည်ရင်းမှာ သန်းဝင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် ပဲခူးတိုင်း၊ သနပ်ပင်မြို့နယ်၊ အနီးကိုက်ကျေးရွာ ၌ သာမန် လယ်သမား အဖ ဦးမြမောင်၊အမိ ဒေါ်ကျင်စိန်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း မောင်နှမ သုံးဦးအနက်၊ အငယ်ဆုံးသား ဖြစ်သည်။သူ့အထက်တွင် အမနှစ်‌ဦး ရှိသည်။ငယ်စဉ်က ရွာဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် သက်တူ ရွယ်တူ လေးငါးဦးနှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းသား အဖြစ် ကျောင်းအိပ်ကျောင်းစားနေသည်။ အသက်ခုနှစ်၊ ရှစ်နှစ်ခန့် ဘုန်းကြီးကျောင်း၌ နေစဉ် ကျောင်းထိုင်ဘုန်းကြီး ဦးဝက် ထံမှ ပန်းချီကို စတင်သိရှိခဲ့ရပြီး ပန်းချီပညာကို စတင်စိတ်ဝင်းလာသည်။ အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ်တွင် ပဲခူးသို့ ရောက်ပြီး၊ မူလတန်း စတက်သည်။ထိုစဉ်အခါက ပဲခူးအရှေ့၊ မြို့တွင်းကျောင်း၊ ကျောင်းအုပ်မှာ ဦးစံရင် ဖြစ်သည်။ ယင်းကျောင်းသည် ရဲညွန့် (ပဲခူးတိုင်း ဘောလုံး လက်ရွေးစင်) ကဲ့သို့သော အားကစားထူးချွန်သူများ ထွက်ပေါ်ခဲ့ပြီး ထိုထဲကျောင်းနေဖက် ကျွန်းဆွယ်ပွဲ ရွှေတံဆိပ်ဆုရ အပြေးချန်ပီယံ မအေးရွှေ မှာ ထင်ရှားသည်။မောင်သန်းဝင်းသည် အဆိုပါကျောင်းမှနေ၍ အမှတ် ၁ အထက (ဒေါ်အေးပုံကျောင်း) သို့ တက်ရောက်ကာ ဆက်လက်ပညာသင်သည်။ ယင်းကျောင်းတွင် ပန်းချီလက်ဦးဆရာ ဦးဘသောင်း (ပန်းချီနည်းပြ) နှင့် တွေ့ဆုံသည်။ပန်းချီပညာသင်သည်။ သူသည် ‌[[ရွှေမော်ဓောဘုရား(ပဲခူး)|ရွှေမော်ဓောဘုရား]] တောင်ဖက်မုခ်ရှိ ပန်းပု ဦးမောင်ကျော် ၏ ပန်းပုဆိုင် တွင်လည်း ဦးမောင်ကျော်၏ တပည့်အဖြစ် ပန်းပုပညာကို လေ့လာ သင်ယူခဲ့သည်။ == အကူအညီ အထောက်အပံ့ပေးသူများ == သူသည် ၈ တန်းသို့ရောက်သောအခါ ပဲခူးမှနေ၍ ရန်ကုန်၊ [[သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်]] အထက်တန်းကျောင်းသို့ ပြောင်းရွေ့ သင်ကြားသည်။ပညာသင်ကြားနေစဉ် ဘဝရပ်တည်ရှင်သန်ရေးအတွက် ပန်းပုရုပ်များ ထုလုပ်ပြီး၊ [[ရွှေတိဂုံစေတီတော်|ရွှေတိဂုံဘုရား]] စောင်းတန်းဈေး သို့ သွားရောက် ရောင်းချခဲ့ရသည်။၎င်းတက်ရောက်နေသည့် ကျောင်းမှ ဆရာမ ဒေါ်ခင်ဆွေမြင့် (အထက်တန်းပြ မြန်မာစာ ဆရာမ) ၏ မိတ်ဆက်ပေးမှုဖြင့် အိုးဝေဂျာနယ် အယ်ဒီတာချုပ် [[ညိုမြ (စာရေးဆရာ)|ဦးညိုမြ]] ၊ လူငယ်ပြုပြင်ရေး ဆောင်းပါးများရေးသူ လုပ်သားသတင်းစာ အယ်ဒီတာ ဦးသန်းဆက်၊ ထိုမှတဆင့် ကေတီဦးတင့်လွင် တို့နှင့် သိကျွမ်းရင်းနှီးပြီး အကူအညီအထောက်အပံ့များရရှိခဲ့သည်။ == ပန်းချီကျောင်း တက်ခြင်းနှင့် အလုပ်လုပ်ခြင်း == ဆယ်တန်း တက်နေစဉ် ယဉ်ကျေးမှုကဇာတ်၌ ဇာတ်ခုံဒါရိုက်တာ (Stage Director) ဆရာကြီး ဦးအမ်တင်အေး ထံတွင် နေ့စားအလုပ် ဝင်လုပ်သည်။ သုဝဏ္ဏဇာတ်ရုံနှင့် မြေပဒေသာဇာတ်ရုံတို့တွင်လည်း မှန်ထိုးအလုပ်ကို နေ့စားလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ဆရာကြီးဦးအမ်တင်အေးက သူ့အား ပန်းချီပညာကို စနစ်တကျ သင်ကြားနိုင်ရေး ရန်ကုန် ပန်းချီပန်းပုကျောင်း၊ ကျောင်းအုပ်ကြီး ဦးမြတ်ကျော်ထံ အပ်နှံပေးသည်။ ဆယ်တန်းဆက်မတက်တော့ဘဲ ပန်းချီးကျောင်း တက်သည်။ပန်းချီကျောင်းစတက်စဉ် သူ့အသက်မှာ အသက် ၂၃ နှစ် ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။ ပန်းပုပညာတော်သော ပန်းပု ဦးစိုးတင့်ထံ တွင်လည်း ပညာသင်ယူသည်။ပန်းပု အထူးပြုဖြင့် ၁၉၇၁ခုနှစ် မှ ၁၉၇၄ ခုနှစ် အထိ ကျောင်းတက်ခဲ့ပြီး၊ နောက်ဆုံးနှစ် ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် ပန်းချီပန်းပုကျောင်း၏ "ပန်းပုထူးချွန် ဦးငွေကိုင်ဆု" ရရှိခဲ့သည်။ပန်းချီ၊ ပန်းပု ထူးချွန် ဦးငွေကိုင်ဆု သည် ၁၉၇၁ ခုနှစ်ကစပြီး ရန်ကုန် နှင့် မန္တလေး နှစ်ကျောင်းစလုံးမှ ထူးချွန်သူများအား ရွေးချယ် ပေးအပ်ခဲ့သည့် ဆုဖြစ်သည်။"ပန်းပုထူးချွန် ဦးငွေကိုင်ဆု" ရရှိသူ အချို့မှာ မန်းမြင့်ခိုင်၊ သန်းဝင်းထွန်း၊ ဝင်းမြင့်မိုး၊ မြင့်အောင် (မန်း)၊ ပုဂံမောင်သီဟ (မန်း)၊ မောင်ချို (မန်း)၊ ညွန့်အောင် (မန်း) တို့ ဖြစ်သည်။ ယင်းကာလ ရန်ကုန်ကျောင်းတွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးမှာ ဦးမြတ်ကျော် ဖြစ်ပြီး [[သုခ (ပန်းချီဆရာ)|ဦးသုခ]] (အခြေခံပုံဆွဲ)၊ [[ဘလုံလေး၊ ဦး (ပန်းချီ)|ဦးဘလုံလေး]] (စီးပွားရေး)၊ ဦးသိန်းဟန်၊ ဦးအောင်သွင် (ပန်းပု/ယဉ်ကျေးမှုကဇာတ်မှ အဝတ်အစား ဒီဇိုင်းဆရာ) တို့က သင်ကြားပေးကြသည်။ ပန်းချီကျောင်းဆင်းပြီးနောက် အညာတွင် နှစ်နှစ်ခန့် ပန်းပုလိုက်ထုခဲ့သည်။ [[ရွှေဘိုမြို့]]၊ မြသိန်းတန်ကျောင်း ဆရာတော်ပုံ၊ ရွှေဘိုနှင့် တမိုင် ဝေးသော ပုသိမ်ကြီးတောရ ဆရာတော်ပုံ၊ ဧရာဝတီမြစ်ရိုး စဉ့်ကူးနယ်ရှိ ဟင်္သာမရွာ၊ ကြက်တူရွေးရွာတို့ရှိ ဘုန်းကြီးကျောင်းတို့တွင် ပန်းပုရုပ်များ ထုလုပ်ခဲ့သည်။သူသည် ပလာစတာရုပ်၊ အင်္ဂတေရုပ်၊ သစ်သားပန်းပုရုပ်များကိုပါ ရွာစဉ်လှည့် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ မန္တလေး ကိုပန်မြ၊ မုံရွာ ဦးသန်းဆိုင် တို့သည် ယင်းကာလက အပြိုင်ထုလုပ်ခဲ့သော လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များ ဖြစ်ခဲ့သည်။ အညာမှ ပြန်လာပြီး အိမ်ထောင်ကျ၍ ကျိုက္ကဆံဘုရားတွင် ကိုယ်ပိုင် ပန်းပုဆိုင်ကို နေ့ပိုင်းတွင် ဖွင့်ပြီး၊ ညပိုင်းတွင် အစိုးရ သတင်းစာတိုက်တွင် အလုပ်လုပ်သည်။ ယင်းပန်းပုဆိုင်ကို ၁၁ နှစ်ကြာ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။  အစိုးရထုတ် လုပ်သား သတင်းစာတိုက် ဖိုတိုလစ်သိုခန်းတွင် ပုံပြင်၊ ပုံကပ် တာဝန်ဖြင့် ၁၇ နှစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ စာလုံး ပြင်ခြင်း၊ မျဉ်းဆွဲခြင်းတွေကို ဖလင်ပေါ်တွင် လုပ်ပေးရသည်။ သတင်းတပုဒ် အပိတ်အဖွင့် မျဉ်းများ ရေးပေးရသည်၊ စာမှား ပြင်ရသည်။ ပြီးလျှင် ပုံနှိပ်နိုင်ရန် စာဖောင် ဖလပ်တွဲပေးရသည်။သူသည် ဝါဒဖြန့် နိုင်ငံရေး ကာတွန်းများအား ငြင်းပယ်သည်။ ၁၉၈၈ နောက်ပိုင်း ပင်စင်ခံစားခွင့်ကို စွန့်လွှတ်ပြီး၊ အစိုးရအလုပ်မှ ထွက်လာခဲ့သည်။ ယင်းကာလများတွင် လုပ်သားသတင်းစာ အယ်ဒီတာချုပ်များ အဖြစ် ဦးလှမြိုင် (စာရေးဆရာ ကိုဆောင်း)၊ စဝ်ကိုင်ဖ၊ ချစ်ကြည်ရေး ကြည်ညွန့် တို့ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ == ပန်းချီဆရာကြီးများနှင့် ဆုံရခြင်း == စပ်ပန်းချီကို ယဉ်ကျေးမှုကဇာတ်ဌာနမှ စပ်ပန်းချီဆရာ ဦးချောထံမှ သင်ယူခဲ့သည်။ပန်းချီကို ဦးသိန်းဟန်၊ ဦးအမ်တင်အေး၊ ဦးကြည်၊ ဦးဘသောင်း၊ ဆရာတော်ဦးဝက်နှင့် ပန်းပုကို ဦးစိုးတင့်၊ ဦးအောင်သွင် (ပန်းချီပန်းပုကျောင်း)၊ ဦးမောင်ကျော် (ပဲခူးရွှေမော်ဓောဘုရား) အသီးသီးထံတွင် သင်ကြားခဲ့သည်။ <ref name=":2">{{cite journal|title=ပန်းချီဆရာ Mobile သန်းဝင်းထွန်းနှင့် တွေ့ဆုံခြင်း|date=၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃|journal=စံတော်ချိန်သတင်းစာ|author=နိုင်စု}}</ref> == အချိန်ပြည့် ပန်းချီရေးခြင်း == ၁၉၉၆ မှ စကာ ပန်းပုလုပ်ငန်းကို ရပ်လိုက်ပြီး၊ ပန်းချီရေးခြင်းကို တောက်လျောက် လုပ်ကိုင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://paintings1page.wordpress.com/than-win-tun/|title=Than Win Tun|work=paintings|access-date=2 May 2025|date= }}</ref> အောက်ဒိုးများကို အုပ်စုဖြင့်၊ တယောက်နှစ်ယောက်ထဲ၊ တဦးတည်း ကြုံသလို ထွက်သည်။ ရေဆေးကို အဓိကထား ရေးခဲ့သည်။ အဲဒီအချိန်က ရေဆေးကို အဓိကထားရေးသည်။ နောက်ပိုင်း ဆီဆေး၊ အက်ခရယ်လစ်တို့ကို လေ့လာယူသည်။ပထမဆုံး တကိုယ်တော်ပြပွဲ (one man show) ကို [[လောကနတ် အလှပညာဆိုင်ခန်း]]တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဆိုင်ခန်း မန်နေဂျာ ဦးအောင်ထွန်းမှ သန်းဝင်းထွန်း အမည်သုံးရန် အကြံပေးမှုကိုလက်ခံခဲ့ပြီးနောက် ယင်း ပထမအကြိမ် တကိုယ်တော်ပြပွဲမှ စ၍ သန်းဝင်းထွန်း အမည်ကို အသုံးပြုခဲ့ သည်။ == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ == သားသမီး ၄ ဦးရှိပြီး၊ ဇနီးမှာ ဒေါ်သန်းသန်းဝင်း ဖြစ်သည်။ မိသားစုဖြင့် ရန်ကုန်မြို့တွင် နေထိုင်သည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ== * [https://www.askart.com/auction_records/Than_Win_Tun/11332079/Than_Win_Tun.aspx AskArt] နှင့် [https://www.artprice.com/artist/324879/than-win-tun Artprice] စာမျက်နှာတို့တွင် လေလံဖြင့် "မန္တလေးမှ ဘုန်းကြီးကျောင်း"ဆိုသော ပန်းချီကားကို ရောင်းချထားကြောင်း ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ * ၂၀၂၁ တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော [https://www.youtube.com/watch?v=3kpTKCE6hZc တကိုယ်တော်ပြပွဲ အကြောင်း ဗီဒီယို]ကို ယူကျု့တွင် ဖော်ပြထားသည်။ [[ကဏ္ဍ:၁၉၄၈ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ ပန်းချီဆရာများ]] rfsiy2rqg2ntkmkop1t8vnlythk0dhp 0 257144 1041940 1041840 2026-07-03T14:16:32Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥ် +ဉ်) 1041940 wikitext text/x-wiki {{Infobox official post |post = |body = |name = ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊&nbsp;ရေ၊&nbsp;လေ) |nativename = {{small|Chief of the General Staff (Army, Navy, Air)}} |native_name = {{small|Chief of the General Staff (Army, Navy, Air)}} |insignia = Shoulder Sleeve of Myanmar Army.svg |insigniasize = |insigniacaption = |image = |imagesize = 150px |department = {{Tooltip|ကက(ကြည်း)|ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)}} |incumbent = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ကိုကိုဦး]] |incumbentsince = ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ |style = |residence = |nominator = |appointer ={{Flagicon image|Flag of the Commander-in-Chief of Defence Services (Myanmar).svg}} [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] |termlength = |formation = ၂၀၀၁ |inaugural = |website = |seat = ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူးရုံး (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)၊ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး|စစ်ရုံး]]၊ [[နေပြည်တော်]] |footnotes_title = အဆင့် / တံဆိပ် အဆောင်အယောင်များ |footnotes = [[File:16._Myanmar_Army_GEN.svg|50px]] <br /> ဗိုလ်ချုပ်ကြီး }} '''ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)''' ({{lang-en|'''Chief of the General Staff''' ('''Army, Navy and Air''')}}) သည် မြန်မာ့[[တပ်မတော်]] ၏ ရာထူးအဆင့်အတန်း တစ်ခုဖြစ်သည်။[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)|ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ရေ)]] နှင့် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)|ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (လေ)]] တို့ပြီးလျှင် မြန်မာ့တပ်မတော်တွင် နံပါတ်(၅) အဆင့် ရာထူးတာဝန် ဟု သတ်မှတ်သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ဤရာထူးကို [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရရွှေမန်း]] အား စတင်ခန့်အပ်သည်။ထိုရာထူးသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက် [[၂၀၂၆ မြန်မာတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲ|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် အပြောင်းအလဲ]] မတိုင်မီ တပ်မတော်၏ နံပါတ် (၃) အဆင့်ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-23 |title=တပ်ချုပ်သစ်လက်ထက် တပ်အင်္ဂါစဉ် ဘယ်လိုပြောင်းသွားလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cr41vydl7xgo |access-date=2026-04-24 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == တာဝန်နှင့်လုပ်ပိုင်ခွင့် == [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] အဆင့်ရှိသူ ထမ်းဆောင်ရသော နေရာတစ်ခု အဖြစစ် သတ်မှတ်သည်။ဤရာထူးသည် [[တပ်မတော်]] တွင် အရေးပါ အရာရောက်ပြီး ကြည်း၊ ရေ၊ လေ တပ်များအား ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲဆောင်ရွက်ပေးရသည့် တာဝန်ကို ယူရသည်။ == တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ == {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! အမည် ! စတင်ရက် ! ပြီးဆုံးရက် ! မှတ်ချက် |- | ၁ | [[File:Shwe Mann.jpg|100px]] | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရရွှေမန်း]] <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/4083/?tztc=1|title=ဘယ်သူ့ဩဇာမှ မခံဘူးလို့ သူရဦးရွှေမန်း ထုတ်ဖော်ပြောကြား|work=Myanmar Now|access-date=၂၇ ဧပြီ ၂၀၂၄|date=၁၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၀ }}</ref> | ၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၁ | ၂၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၀ | နောင်တွင် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာသည်။ |- | ၂ | [[File:Vice Senior General Min Aung Hlaing.jpg|100px]] | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] | ၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၀ <ref>{{cite web|url=https://dsmuseum.gov.mm/military-army-navy-air-force-coordination-commanders/|title=ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ ရေ ၊ လေ) တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ|work=တပ်မတော်စစ်သမိုင်းပြတိုက်|access-date=၂ မေ ၂၀၂၅|date=}}{{Dead link|date=October 2025 }}</ref> | ၂၉ မတ် ၂၀၁၁ | နောင်တွင် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ဖြစ်လာသည်။ |- | ၃ | [[File:Hla Htay Win (cropped).jpg|100px]] | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[လှဌေးဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|လှဌေးဝင်း]]<ref>{{cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaaanephng-rekeaakpaikii-aeaangmngrn-pnnysuuttiunngattuu-lkttaicheaangrkmnny|title=တပ်မတော်အနေဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲကြီး အောင်မြင်ရန် ပြည်သူတို့နှင့်အတူ လက်တွဲဆောင်ရွက်မည်|work=Myanmar Digital News|access-date=၂၇ ဧပြီ ၂၀၂၄|date=၂၇ မတ် ၂၀၁၅|archive-date=26 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240426180218/https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaaanephng-rekeaakpaikii-aeaangmngrn-pnnysuuttiunngattuu-lkttaicheaangrkmnny}}</ref> | ၃၀ မတ်၂၀၁၁ | ၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ | [[နေပြည်တော်မြို့|နေပြည်တော်]] [[ဇေယျာသီရိမြို့နယ်]] [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်လာသည်<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/interview/2015/11/06/99131.html/attachment/untitled-1-18|title=ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဦးလှဌေးဝင်း မဲဆွယ်ဟောပြောစဉ်|work=The Irrawaddy|access-date=၂၇ ဧပြီ ၂၀၂၄|date=၂၀၂၀ }}</ref> |- | ၄ | | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ခင်အောင်မြင့် (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ခင်အောင်မြင့်]] <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma/2015/08/150818_defence_bordersecurity_ministers_nomination|title=ကာကွယ်ရေးနဲ့ နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးလောင်းတွေ အမည်စာရင်းသွင်း|work=BBC Burmese|access-date=၂၉ ဧပြီ ၂၀၂၄ |date= }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaa-kaakyre-uuciikhup-biulkhupmuukii-sre-cnnysuu-mngaeaangliung-ttpmtteaa-suunaapunng|title=တပ်မတော် ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သရေ စည်သူ မင်းအောင်လှိုင် တပ်မတော် သူနာပြုနှင့် ဆေးဘက်ပညာ တက္ကသိုလ်၊ သူနာပြုနှင့် ဆေးဘက်ပညာ သိပ္ပံဘွဲ့ သင်တန်း အမှတ်စဉ် (၁၃) သင်တန်း ဆင်းဂုဏ်ပြု စစ်ရေးပြ အခမ်းအနား တက်ရောက် အမှာစကား ပြောကြား|work=Myanmar Digital News|access-date=၂၉ ဧပြီ ၂၀၂၄|date=၂၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၅|archive-date=29 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240429062855/https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaa-kaakyre-uuciikhup-biulkhupmuukii-sre-cnnysuu-mngaeaangliung-ttpmtteaa-suunaapunng}}</ref> | ၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ | ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၁၆ | ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ပူးတွဲတာဝန် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)|ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်(လေ)]] |- | ၅ | [[File:Mya Tun Oo during a meeting with Alexander Fomin on 17 August (cropped).jpg|100px]] | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[မြထွန်းဦး]]<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/general-myat-tun-oo-bio/3482637.html|title=ဗိုလ်ချုပ်ကြီးမြထွန်းဦး နောက်ကြောင်း|work=VOA Burmese|access-date=၂၇ ဧပြီ ၂၀၂၄|date=၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၆ }}</ref> | ၂၆ ဩဂုတ် ၂၀၁၆ | ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |နောင်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ်|မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်]] ဖြစ်လာသည် |- | ၆ | [[File:General Maung Maung Aye.jpg|100px]] | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[မောင်မောင်အေး]]<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/02/04/237628.html|title=ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်အေး ကြည်း၊ ရေ၊ လေ ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး ဖြစ်လာ|work=The Irrawaddy|access-date=၂၇ ဧပြီ ၂၀၂၄|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ }}</ref> | ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | ၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ | ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် နှင့် [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဖြစ်လာသည် |- | ၇ | | ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]] | ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ | ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | လက်ရှိ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဖြစ်လာသည် |- | ၈ | | ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ကိုကိုဦး]] | ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | လက်ရှိ | |} == ကိုးကား == [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ]] bo8apr6a7lw5fit1dzymmdnm25rc0vv 0 259105 1041947 1041611 2026-07-03T14:18:01Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-သဏ္ဍာန် +သဏ္ဌာန်) 1041947 wikitext text/x-wiki [[File:Prokaryote_cell.svg|thumb|နျူကလိယအစစ်မဲ့ သက်ရှိ၏ ဆဲလ် တည်ဆောက်ပုံ]] '''နျူကလိယအစစ်မဲ့ သက်ရှိ''' သို့မဟုတ် '''ပရိုကာယုတ်'''({{lang-en|Prokaryote}})သည် [[နျူကလိယ|နျူကလိယအစစ်]]နှင့် နျူကလိယ အမြှေးပါး ကင်းမဲ့သော [[ဆဲလ်]]တစ်ခုတည်းပါ [[သက်ရှိ]] ဖြစ်သည်။<ref name="NCSU">{{Cite web|url=http://www.ncsu.edu/project/bio183de/Black/prokaryote/prokaryote1.html|title=Prokaryotes: Single-celled Organisms}}</ref> == ဖွဲ့စည်းပုံ == ရှေးဦးအနှစ်မဲ့သက်ရှိ (Prokaryotes)များ၏ ဆဲလ်အတွင်းရှိ အစိတ်အပိုင်းများသည် အနှစ်အစစ်ပါသက်ရှိ (Eukaryotes) များ၏ အင်္ဂါနုတ်နုတ်စစလေး(organelles) များကဲ့သို့ ဆဲလ်အရည် (cytoplasm) အတွင်း အမြှေးပါး (membrane)ဖြင့် ဝန်းရံထားခြင်း မရှိပါ။ သို့သော် ဘက်တီးရီးယားများတွင် ပရိုတင်းအခွံ (protein shell)ဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသော '''အနှစ်မဲ့သက်ရှိတို့၏ အလုပ်ရုံအခန်းငယ်များ"''' ဟုခေါ်သည့် အော်ဂဲနယ်နှင့် ဆင်တူသော ဖွဲ့စည်းပုံများ (ဥပမာ '''encapsulin protein cages''') ရှိကြသည်။ ထို့အပြင် ဘက်တီးရီးယားများနှင့် အာကီးယား (archaea) အချို့တွင် '''gas vesicles''' (ဓာတ်ငွေ့ဖြင့် ပြည့်နေသော အိတ်ငယ်များ) လည်း ရှိကြသည်။ ရှေးဦးအနှစ်မဲ့သက်ရှိများတွင် ရိုးရှင်းသော ဆဲလ်အရိုးစုများ ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် အလွန်ကွဲပြားပြီး အနှစ်အစစ်ပါသက်ရှိ ပရိုတိန်းများဖြစ်သည့် ကြိုးပါးမျှင် (actin) နှင့် ပြွန်ခေါင်းပွ(tubulin) တို့၏ မူလဘူတတူညီသော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ( Homologues )ပါရှိသည်။ ဆဲလ်ရိုးတံ (cytoskeleton)သည် ဆဲလ်အတွင်း ရွေ့လျားနိုင်စွမ်းကို ပေးသည်။ <ref>{{Cite journal |vauthors=Wickstead B, Gull K |date=August 2011 |title=The evolution of the cytoskeleton |journal=The Journal of Cell Biology |volume=194 |issue=4 |pages=513–25 |doi=10.1083/jcb.201102065 |pmc=3160578 |pmid=21859859}}</ref> {| class="wikitable" |- |+ရှေးဦးအနှစ်မဲ့သက်ရှိ ဆဲလ်၏ အစိတ်အပိုင်းဈများ <ref name="Raven Singer Mason 2013">{{Cite book |last=Raven |first=Peter |year=2013 |title=Biology |last2=Singer |first2=Susan |last3=Mason |first3=Kenneth |last4=Losos |first4=Jonathan |last5=Johnson |first5=George |publisher=McGraw-Hill Education |isbn=978-0-07-338307-1 |page=63 |chapter=4. Cell structure: Prokaryotic cells}}</ref> ! style="width: 180px;" | ဒြပ်စင် ! ဖော်ပြချက် |- | ဖလက်ဂျလမ် (အမြဲတမ်းမရှိပါ) | ဆဲလ်ကို ရွေ့လျားစေသော ရှည်လျားပြီး ကြာပွတ်ကဲ့သို့ ထွက်နေသော အဖု။ |- | ဆဲလ်အမြှေးပါး | ဆဲလ်၏ ဆိုက်တိုပလာဇမ်ကို ဝန်းရံထားပြီး အရာဝတ္ထုများ အဝင်အထွက် စီးဆင်းမှုကို ထိန်းညှိပေးသည်။ |- | ဆဲလ်နံရံ ( Mollicutes ၊ ''Thermoplasma'' မှလွဲ၍) | ဆဲလ်ကို ကာကွယ်ပေးပြီး ပုံသဏ္ဌာန်ပေးသည့် အပြင်ဘက်အဖုံး။ |- | ဆိုက်တိုပလာဇမ် | အင်ဇိုင်းများ၊ ဆားများနှင့် အော်ဂဲနစ်မော်လီကျူးများပါဝင်သော ရေကဲ့သို့ပျော့သော ဂျယ်လီတစ်မျိုး။ |- | ရိုင်ဘိုဆုမ်း | [[ဒီအန်အေ|DNA]] မှ သတ်မှတ်ထားသည့်အတိုင်း ပရိုတင်းဓာတ်များကို ထုတ်လုပ်ပေးသည့် ဖွဲ့စည်းပုံ။ |- | နျူကလိယ | ပရိုကယ်ရီယို၏ တစ်ခုတည်းသော ဆဲလ်ပါဝင်သော ဒေသ DNA မော်လီကျူး။ |- | ကက်ဆူးလ် (အုပ်စုအချို့တွင်သာ) | ဂလိုင်ကိုပရိုတင်းသည် ဆဲလ်အမြှေးပါးအပြင်ဘက်တွင် ဖုံးအုပ်ထားသည်။ |} == ကိုးကား == m80md9s64bmhxp3heutkzteuv4a9cg4 0 261193 1041887 1031056 2026-07-03T13:42:21Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-သံပုရာ +သံပရာ) 1041887 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[သံပရာအိုင့်ရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်]] r9odynew6xf9p50rkbjur7vd7a3gipb 0 270574 1041945 1041773 2026-07-03T14:17:26Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥ် +ဉ်) 1041945 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ဒီပဲယင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | location = [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]] | date = ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ | partof = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]]နှင့် နောက်ဆက်တွဲ [[မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|ဆန္ဒပြမှုများ]] | map = {{Location map |Myanmar |lat_deg=22.6822 |lon_deg=95.3194 |label= ဖြစ်ပွားရာ နေရာ |display=inline }} | fatalities = ၄၁ | perpetrators = {{hlist|[[တပ်မတော်]]|[[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]}} | dfen = ဒေသခံ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] | charges = မရှိ }}{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''ဒီပဲယင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့တွင် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]ရှိ ကျေးရွာများကို စစ်ဆင်ရေးဝင်ရောက်စဉ် [[တပ်မတော်|မြန်မာတပ်မတော်]] က ကျူးလွန်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2021-07-05 |title=ဒီပဲယင်း၌ စစ်ကောင်စီ လက်ချက်ဖြင့် သေဆုံးသူ ၄၀ခန့်ရှိလာ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/07/05/243824.html |access-date=2026-05-02 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-07-10 |title=ဒီပဲယင်းတိုက်ပွဲမှာ ထွက်ပြေးခဲ့ရသူတွေ နေရပ်ပြန်လို့ရပေမယ့်လည်း အခက်အခဲတွေရှိနေ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/difficulties-of-tabayin-refugees-07102021054055.html |access-date=2026-05-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ရန်နိုင် |date=2021-07-02 |title=ဒီပဲယင်းနဲ့ ကောလင်းမှာ စစ်ကောင်စီတပ်နဲ့ PDF တပ် တိုက်ပွဲဖြစ် |url=https://burmese.voanews.com/a/5951275.html |access-date=2026-05-02 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> == အသေးစိတ် == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ဒေသခံ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (PDF) တပ်ရင်းတစ်ခုသည် လက်လုပ်သေနတ်များဖြင့်သာ လက်နက်တပ်ဆင်ထားပြီး ကျေးရွာများကို တိုက်ခိုက်နေသော မြန်မာစစ်တပ်၏ စစ်ကြောင်းအများအပြားကို ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။ စစ်တပ်သည် အနည်းဆုံး ၁၅ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သော်လည်း အမြောက်ကျည်များနှင့် RPG များကြောင့် PDF တပ်ရင်းသည် မိနစ် ၂၀ ကြာ ပစ်ခတ်ပြီးနောက် ဆုတ်ခွာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်အတွင်း စစ်သားများသည် "လှုပ်ရှားနေသော မည်သည့်အရာကိုမဆို ပစ်ခတ်" ဟူသော ချဉ်းကပ်မှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ကျောင်းသား ခြောက်ဦးအပါအဝင် အရပ်သားများစွာ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref> [https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/tabayin-villagers-cannot-count-dead-amid-myanmar-junta-attacks.html Tabayin Villagers Cannot Count Dead Amid Myanmar Junta Attacks] [[The Irrawaddy]]. July 7, 2021.</ref><ref> [https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-civilian-death-toll-rises-from-sagaing-fighting.html#:~:text=Around%252041%2520civilians%252C%2520including%2520several,%252C%2520Sagaing%2520Region%252C%2520on%2520Friday. Myanmar Civilian Death Toll Rises From Sagaing Fighting] [[The Irrawaddy]]. July 5, 2021.</ref><ref> [https://www.irrawaddy.com/news/burma/at-least-25-civilians-killed-in-shootout-with-myanmar-junta.html?fbclid=IwAR3vbNoqAcZF_md11dEtT_k52l8DStjyVh4fQJVVJ7F3bbFBx6HS041KHhY At Least 25 Civilians Killed in Shootout with Myanmar Junta] [[The Irrawaddy]]. July 4, 2021.</ref> ==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်== *[[ဒီပဲယင်းအရေးအခင်း]] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] {{Myanmar-hist-stub}} e974pwzygtrauidc60vao7lkoxkrjph 0 272822 1041888 1031058 2026-07-03T13:42:57Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-သံပုရာ +သံပရာ) 1041888 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[သံပရာအိုင့်ရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်]] r9odynew6xf9p50rkbjur7vd7a3gipb 0 273128 1041958 1040837 2026-07-03T14:21:58Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥ် +ဉ်, -ဓါတ် +ဓာတ်, -ံု +ုံ, -၀င် +ဝင်, -တုန့်ပြန် +တုံ့ပြန်, -ပြဌာန်း +ပြဋ္ဌာန်း, -ုု +ု, -သြ +ဩ) 1041958 wikitext text/x-wiki '''မြန်မာနိုင်ငံရှိ စာနယ်ဇင်းလွတ်လပ်ခွင့်'''သည် [[လွတ်လပ်စွာ ဟောပြောခွင့်|လွတ်လပ်စွာ ပြောဆိုခွင့်]]၊ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့်၊ သတင်းအချက်အလက်ရပိုင်ခွင့်၊ နှင့် အထူးသဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ သတင်းစာများ|စာနယ်ဇင်းမီဒီယာ]]တို့ကို ရည်ညွှန်းသည်။မြန်မာနိုင်ငံ၏ မီဒီယာကဏ္ဍကို ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော '''သတင်းမီဒီယာဥပဒေ''' ဖြင့် ထိန်းကျောင်းထားပြီး၊ အဆိုပါဥပဒေသည် မီဒီယာများ၌ ဘက်လိုက်တင်ပြမှုများ ပြန့်နှံ့ခြင်းကို တားဆီးရန်နှင့် သတင်းမီဒီယာသမားများအတွက် လွတ်လပ်စွာ ဖော်ပြခွင့်ကို အာမခံချက်ပေးရန် ရည်ရွယ်သည်။ယင်းဥပဒေသည် နိုင်ငံသားနှင့် နိုင်ငံရေးအခွင့်အရေးများဆိုင်ရာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပဋိညာဉ်စာချုပ် (ICCPR) နှင့်အညီ အမည်ခံအားဖြင့် ပြုစုထားခြင်းဖြစ်သော်လည်း လက်တွေ့တွင်မူ သတင်းမီဒီယာလွတ်လပ်ခွင့်သည် နိုင်ငံရေးစနစ် အကူးအပြောင်းကာလများပေါ် မူတည်၍ သိသာထင်ရှားသော ဆုတ်ယုတ်မှုနှင့် အပြောင်းအလဲများစွာ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |url=https://www.article19.org/data/files/medialibrary/37623/News-Media-Law-Myanmar-EN.pdf |title=Myanmar: News Media Law |website=article19.org}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့်အညီ ပြဋ္ဌာန်းထားသော ဥပဒေများသည် အွန်လိုင်းနှင့် အော့ဖ်လိုင်းတွင် သတင်းတု (Fake news) များ ထုတ်ဝေခြင်းကို တားမြစ်ထားပြီး၊ ဖောက်ဖျက်ကျူးလွန်ပါက ထောင်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဒဏ်ငွေရိုက်ခြင်းများ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ သို့သော်လည်း သတင်းမီဒီယာဥပဒေ ပုဒ်မ ၉ အရ မီဒီယာများသည် ၎င်းတို့၏ အမြင်များကို လွတ်လပ်စွာ ဖော်ပြခွင့်နှင့် အစိုးရ၏ မူဝါဒများကို ဝေဖန်ပိုင်ခွင့် ရှိသည်။သို့ရာတွင် ခေတ်အဆက်ဆက် အစိုးရများလက်ထက်၌ သတင်းမီဒီယာဥပဒေထက် ပိုမိုပြင်းထန်သော '''ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၆(ဃ)'''၊ '''ရာဇသတ်ကြီး ပုဒ်မ ၅၀၅ (က)၊ (ခ)'''၊ '''နိုင်ငံတော်လျှို့ဝှက်ချက်အက်ဥပဒေ''' နှင့် '''မတရားအသင်းဆက်သွယ်မှုဥပဒေ''' ကဲ့သို့သော ဥပဒေများကို အသုံးပြု၍ သတင်းမီဒီယာသမားများနှင့် သတင်းဌာနများအပေါ် တရားစွဲဆိုခြင်း၊ ထောင်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းနှင့် လိုင်စင်ရုပ်သိမ်းခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |title=စစ်အာဏာသိမ်းမှုနောက် စာပေအမှောင်ခေတ်ကို ပြန်ရောက်တော့မှာလား |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-61739948 |access-date=2026-04-26 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> အထူးသဖြင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သတင်းမီဒီယာလွတ်လပ်ခွင့်သည် အဆိုးရွားဆုံးအခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး အဓိကသတင်းဌာနပေါင်း ၂၀ ကျော်၏ လိုင်စင်များ ရုပ်သိမ်းခံခဲ့ရသည်။ ထိုသို့သော ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် မြန်မာ့သတင်းမီဒီယာအများစုသည် ပြည်ပ (Exile) သို့ ပြောင်းရွှေ့ကာ အွန်လိုင်းအခြေပြု သတင်းထုတ်လွှင့်မှုများကို ခက်ခဲစွာ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေရသည်။<ref>{{Cite web |url=https://www.ilo.org/dyn/natlex/docs/ELECTRONIC/100519/120607/F1667796442/MMR100519%2520Eng.pdf |title=The following is the unofficial translation of Myanmar’s newly enacted Media Law |website=ilo.org}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ifex.org/an-analysis-of-burmas-news-media-law-and-its-compliance-with-free-expression-standards/|title=An analysis of Burma's News Media Law, and its compliance with free expression standards|date=August 14, 2014|website=IFEX}}</ref> == ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အဆင့်သတ်မှတ်ချက် == ခေတ်အဆက်ဆက် တင်းကျပ်သော ဆင်ဆာစနစ်အောက်တွင် ရှိခဲ့သည့် မြန်မာ့မီဒီယာလောကသည် [[ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ|ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ]]လက်ထက်တွင် သိသာသော အပြောင်းအလဲများ ရှိလာခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် "စာပေကင်ပေတိုင်" ဟု လူသိများသည့် [[စာပေစိစစ်နှင့် မှတ်ပုံတင်ဌာနခွဲ]]ကို ဖျက်သိမ်းခြင်း၊ ပုဂ္ဂလိကနေ့စဉ်သတင်းစာများ ပြန်လည်ထုတ်ဝေခွင့်ပြုခြင်း၊ သတင်းမီဒီယာ ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်း၍ [[မြန်မာနိုင်ငံ သတင်းမီဒီယာကောင်စီ|မြန်မာနိုင်ငံ သတင်းမီဒီယာ ကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခွင့်ပြုခြင်းတို့ကြောင့် စာနယ်ဇင်းလွတ်လပ်ခွင့်သည် ပွင့်လင်းလာခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း တစ်ဖက်တွင် ဆက်သွယ်ရေး ဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၆ (ဃ) <ref>{{Cite web |last=မေခ |date=2016-11-20 |title=အငြင်းပွားစရာ ပုဒ်မ ၆၆ (ဃ) |url=https://burmese.voanews.com/a/3602844.html |access-date=2026-04-26 |language=my}}</ref>ကဲ့သို့သော ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို အသုံးပြု၍ ကန့်သတ်တားဆီးခြင်းနှင့် ခြိမ်းခြောက်အရေးယူခြင်းများဖြင့်လည်း ဆက်လက်စည်းနှောင်ထားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=စာနယ်ဇင်းကောင်စီ ဇွန်လတွင် ဖွဲ့မည်ဟုဆို |url=https://www.bnionline.net/mm/item/news-10415.html |access-date=2026-04-26 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=သန့်ဇင်ဦး |date=2020-12-10 |title=၆၆(ဃ) အပါအဝင် အသရေဖျက်မှု ဥပဒေတွေ ပြုပြင်ပြောင်းလဲဖို့ FEM တောင်းဆို |url=https://www.rfa.org/burmese/news/fem-and-cso-demand-to-reform-section-66d-12102020060019.html |access-date=2026-04-26 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><div class="thumb tright"> <div class="thumbinner" style="width:452px;"> <div style="text-align:center; font-weight:bold; padding:5px; font-size:105%;">၂၀၂၅ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့စာနယ်ဇင်းလွတ်လပ်ခွင့် အညွှန်းကိန်း</div> [[File:Press freedom 2025.svg|450px|thumb|none|]] <div class="thumbcaption"> {{legend|#005F9A|အခြေအနေ ကောင်းမွန်ခြင်း}} {{legend|#8EB0D6|ကျေနပ်ဖွယ်ရှိခြင်း}} {{legend|#FFB035|ပြဿနာရှိနိုင်ခြင်း}} {{legend|#FF3022|ခက်ခဲဆိုးရွားခြင်း}} {{legend|#83000B|အလွန်ဆိုးရွားခြင်း (မြန်မာအပါအဝင်)}} </div> </div> </div> [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]]အာဏာရပြီးနောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်းသည် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း၊စာနယ်ဇင်းလွတ်လပ်ခွင့်အညွှန်းကိန်းတွင် နိုင်ငံ၏အဆင့်သည် ၁၃၁ သို့တိုင် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း၊ အင်းဒင်ရွာ သတ်ဖြတ်မှုကို စုံစမ်းစစ်ဆေးခဲ့သည့်အတွက် [[ရိုက်တာ]]သတင်းဌာနမှ [[ဝလုံး (သတင်းထောက်)|ဝလုံး]]နှင့် [[ကျော်စိုးဦး (ရိုက်တာ)|ကျော်စိုးဦး]]ကဲ့သို့သော သတင်းထောက်များ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက် အဆင့်သည် ပြန်လည်ကျဆင်းလာခဲ့သည်။ နယ်စည်းမခြား သတင်းထောက်များအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်သော ကမ္ဘာ့စာနယ်ဇင်းလွတ်လပ်ခွင့်အညွှန်းကိန်းအရ ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏အဆင့်သည် နိုင်ငံပေါင်း ၁၈၀ တွင် အဆင့် ၁၃၉ သို့ ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။<ref name="rsf">{{Cite web|url=https://rsf.org/en/myanmar|title=Myanmar : Aung San Suu Kyi’s broken promises &#124; Reporters without borders|website=RSF}}</ref> စာနယ်ဇင်းလွတ်လပ်ခွင့်အဆင့် ကျဆင်းရခြင်းတွင် သတင်းထောက်များကို မကြာခဏ ဖမ်းဆီးခြင်း၊ အင်တာနက်လိုင်းများ ဖြတ်တောက်ခြင်း၊ သတင်းဌာနများ သို့မဟုတ် လူ့အခွင့်အရေးကာကွယ်သူများနှင့် ဆက်စပ်သော ဝဘ်ဆိုဒ်များကို ပိတ်ပင်ခြင်းစသည့်အချက်များလည်း ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/en/press-freedom-in-myanmar-regresses/a-53612233|title=Press freedom in Myanmar regresses &#124; DW &#124; 29.05.2020|website=DW.COM}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်းမှု]] ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီသည် မီဒီယာများအပေါ် ဖိနှိပ်ကန့်သတ်မှုများကို အရှိန်အဟုန်ဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (စစ်ကောင်စီ) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ သတင်းမီဒီယာကောင်စီ|မြန်မာနိုင်ငံ သတင်းမီဒီယာ ကောင်စီ]]မှတစ်ဆင့် ပြည်တွင်းထုတ်သတင်းစာများတွင် "အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရ" ဟု ရေးသားခြင်းမပြုရန် စတင်တားမြစ်ခဲ့သည်။ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် [[မြစ်ကြီးနားမြို့]]၌ သတင်းယူနေသည့် သတင်းထောက် ၅ ဦး ပထမဆုံးအကြိမ် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ဝေဖန်မှုများကြောင့် စစ်တပ်က နောက်ရက်တွင် ထိုသတင်းထောက်များကို ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်၌ ကျင်းပသော စစ်ကောင်စီ၏ ပထမဆုံး သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲကို လွတ်လပ်သည့် မီဒီယာအများအပြားက သပိတ်မှောက်သည့်အနေဖြင့် တက်ရောက်ခြင်း မပြုခဲ့ကြဘဲ စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news |title=စစ်ကောင်စီ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲက မရလိုက်တဲ့ အဖြေများ |url=https://www.bbc.com/burmese/56090776 |access-date=2026-04-26 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် [[ဒီဗွီဘီ]] (DVB) အပါအဝင် ပြည်တွင်းလွတ်လပ်သော မီဒီယာများက စစ်ကောင်စီ၏ ကန့်သတ်ချက်များသည် မီဒီယာလွတ်လပ်ခွင့်ကို ထိပါးစေကြောင်းနှင့် ကျင့်ဝတ်စံနှုန်းများအတိုင်း ဆက်လက်ရပ်တည်မည်ဖြစ်ကြောင်း တုံ့ပြန်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၆ ရက်နှင့် ၂၇ ရက်နေ့များတွင် ရန်ကုန်မြို့ [[မြေနီကုန်း]]ဆန္ဒပြပွဲ၌ ဂျပန်နိုင်ငံသား သတင်းထောက် '''Mr Yuki Kitazumi''' အပါအဝင် မြေနီကုန်း၊ လှည်းတန်း နှင့် မြို့နယ်အချို့ရှိ ဆန္ဒပြပွဲများတွင် သတင်းယူနေသည့် မြန်မာနောင်းသတင်းဌာနမှ သတင်းထောက် မကေဇွန်နွေး၊ ဆဲဗင်းဒေး သတင်းဌာနမှ သတင်းထောက် အောင်ရဲကို၊ MPA ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် ကိုရဲမျိုးခန့်၊ အေပီသတင်းဌာနမှ သတင်းထောက် ကိုသိန်းဇော်၊ ဇီးကွက်သတင်းဌာနမှ သတင်းထောက် ကိုဟိန်းပြည့်ဇော်နှင့် အလွတ်တန်းသတင်းထောက် ကိုဗညားဦးတို့ဆက်တိုက်ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ထို သတင်းထောက်(၆)ဦးသည် အဆိုပါ နိုင်ငံတော် အကြည်ညိုပျက်စေမှု ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့် စစ်တပ်၏ တရားစွဲဆိုခြင်းကိုခံခဲ့ရ သည်။<ref>{{Cite web |title=ဆန္ဒပြပွဲသတင်းယူရင်း ဖမ်းဆီးခံရသည့် ရန်ကုန်မြို့ရှိ သတင်းထောက်ခြောက်ဦး ရာဇသတ်ကြီး ဥပဒေပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့် တရားစွဲဆိုခံရ |url=https://news-eleven.com/article/205441 |access-date=2026-04-26 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>စစ်တပ်သည် မတ်လ ၈ ရက်နေ့ တွင် [[မဇ္ဈိမ သတင်းဌာန|Mizzima]]၊ DVB၊ [[၇ ရက် နေ့စဉ်သတင်းစာ|7Day News]]၊ [[ရန်ကုန်ခေတ်သစ် မီဒီယာ|Khit Thit Media]] နှင့် [[မြန်မာနောင်း|Myanmar Now]] သတင်းဌာန ၅ ခုကို လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ခွင့်လိုင်စင်များ ပိတ်သိမ်းခြင်းဖြင့် မီဒီယာလောကအပေါ် ပြင်းထန်သော ဖိနှိပ်မှုများကို စတင်ခဲ့သည်။မတ်လ ၉ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ လှည်းတန်းတွင် ဖွင့်လှစ်ထားသည့် ကမာရွတ်မီဒီယာရုံးခန်းအား စစ်ကောင်စီ က ဝင်စီးပြီး အယ်ဒီတာချုပ် အမေရိကန်နိုင်ငံသား ကိုနေသန်မောင် နှင့် အယ်ဒီတာကိုဟန်သာငြိမ်းတို့ကို ဖမ်းဆီးခြင်းဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ စာနယ်ဇင်းလွတ်လပ်ခွင့်ကို ပိုမိုပြင်းထန်သော ဖိအားဖြင့် ဆက်လက် ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ {| class="wikitable" style="font-size:95%; width:100%; margin-top:10px;" |+ style="font-weight:bold; font-size:110%; padding:10px;" | မြန်မာ့စာနယ်ဇင်းလွတ်လပ်ခွင့် ခေတ်အလိုက်ပြောင်းလဲမှု ဇယား |- style="background:#f2f2f2; text-align:center;" ! style="width:18%;" | ကာလ !! အစိုးရ/ခေါင်းဆောင် !! ကျင့်သုံးသည့်စနစ် !! အခြေအနေနှင့် အဆင့် (RSF) !! style="width:12%;" | အဆင့်အတန်း |- | style="text-align:center;" | ၁၉၆၂ – ၁၉၈၈ || style="text-align:center;" | ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း || style="text-align:center;" | တစ်ပါတီစနစ် || စာနယ်ဇင်းများကို ပြည်သူပိုင်သိမ်းပြီး တင်းကျပ်သော ဆင်ဆာစနစ် ကျင့်သုံးခဲ့သည်။ || style="background:#fff5f5; text-align:center;" | အလွန်တင်းကျပ် |- | style="text-align:center;" | ၁၉၈၈ – ၂၀၁၁ || style="text-align:center;" | စစ်အစိုးရ (နဝတ/နအဖ) || style="text-align:center;" | စစ်အုပ်ချုပ်ရေးစနစ် || ၂၀၁၁ တွင် အဆင့် '''၁၆၉''' ရှိခဲ့ပြီး ကြိုတင်ဆင်ဆာစနစ်ဖြင့် အပြင်းထန်ဆုံး ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ || style="background:#fff5f5; text-align:center;" | အလွန်တင်းကျပ် |- | style="text-align:center;" | ၂၀၁၁ – ၂၀၁၆ || style="text-align:center;" | ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ || style="text-align:center;" | ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ || ၂၀၁၃ တွင် အဆင့် '''၁၅၁''' ထိ တိုးတက်လာခဲ့ပြီး ဆင်ဆာစနစ်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ || style="background:#f0fff4; text-align:center;" | ပွင့်လင်းလာခြင်း |- | style="text-align:center;" | ၂၀၁၆ – ၂၀၂၁ || style="text-align:center;" | ဦးထင်ကျော်/ဦးဝင်းမြင့် အစိုးရများ || style="text-align:center;" | ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ || ၂၀၁၇ တွင် အဆင့် '''၁၃၁''' (အမြင့်ဆုံး) ရောက်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၀ တွင် '''၁၃၉''' သို့ ပြန်ကျခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |title=မြန်မာ့သတင်းလွတ်လပ်ခွင့် စိုးရိမ်နေရဆဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-39720975 |access-date=2026-04-26 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| style="background:#fffdf0; text-align:center;" | ကန့်သတ်ချက်ရှိ |- | style="text-align:center;" | ၂၀၂၁ – ၂၀၂၆ || style="text-align:center;" | ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် || style="text-align:center;" | စစ်အုပ်ချုပ်ရေး || ၂၀၂၂ တွင် အဆင့် '''၁၇၆''' သို့ ထိုးဆင်းသွားပြီး သတင်းဌာနများ လိုင်စင်ရုပ်သိမ်းခံရသည်။ || style="background:#fff5f5; text-align:center;" | အလွန်ဆိုးရွား |- | style="text-align:center;" | ၂၀၂၆ ဧပြီ – လက်ရှိ || style="text-align:center;" | ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ || style="text-align:center;" | အစိုးရသစ်ကာလ || ၂၀၂၅ အညွှန်းကိန်းအရ အဆင့် '''၁၇၅''' ဝန်းကျင်တွင်ရှိပြီး ထိန်းချုပ်မှုများ ဆက်ရှိနေသည်။ || style="background:#fff5f5; text-align:center;" | အလွန်ဆိုးရွား |} == ဆင်ဆာဖြတ်တောက်ခြင်း == {{Main|မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဆင်ဆာဖြတ်တောက်ခြင်း|မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူ့အခွင့်အရေး}} [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ အစိုးရသည် ကိုယ်တိုင်ဆင်ဆာပြုလုပ်ခြင်းတွင် ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခံရသည်။ အထူးသဖြင့် [[ရိုဟင်ဂျာ]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ|ဗုဒ္ဓဘာသာ]]နှင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဟူသော အကြောင်းအရာသုံးခုအပေါ်တွင် ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။စာနယ်ဇင်းများက ၎င်းတို့ကို ချိုးဖောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဝေဖန်ခြင်းပြုပါက မကြာခဏဆိုသလို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ မော်ကွန်းမဂ္ဂဇင်း၊ [[မြန်မာနောင်း]]၊ [[ဒီဗွီဘီ]]၊ [[မဇ္ဈိမ သတင်းဌာန]]၊ နှင့် BBC Burmese ကဲ့သို့သော အချို့မီဒီယာလုပ်ငန်းများသည် စုံစမ်းဖော်ထုတ်သည့် သတင်းဆောင်းပါးများ ထုတ်ဝေခြင်းကို ရပ်တန့်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂ္ဂလိက သတင်းထောက်များသည် အွန်လိုင်းအသရေဖျက်မှုကို တားဆီးရန် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၆(ဃ) ဖြင့် မကြာခဏ တရားစွဲဆိုခံကြရသည်။ နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာသည် အစိုးရကို မျက်နှာသာပေးသော သတင်းများကို အများပြည်သူသို့ ထုတ်ပြန်သည့် ဝါဒဖြန့်မှုများတွင် ပါဝင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ အနောက်ဘက်ကဲ့သို့ အချို့သောဒေသများတွင် စစ်တပ်က လုံခြုံရေးအကြောင်းပြချက်များဖြင့် ခရိုင်အများအပြားတွင် အင်တာနက်ကို ဖြတ်တောက်ထားသောကြောင့် သတင်းနှင့် အခြားအချက်အလက်များကို အွန်လိုင်းတွင် ရရှိနိုင်မှုမှာ အနည်းငယ်သာရှိသည်။<ref name="rsf"/> သတင်းထောက်များအား ထိန်းသိမ်းခြင်းကို မြန်မာသမိုင်းပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သူ ဦး[[သန့်မြင့်ဦး]]က "မီဒီယာလွတ်လပ်ခွင့်အတွက် ဝမ်းနည်းဖွယ်နေ့တစ်နေ့ဖြစ်ပြီး နောင်ဖြစ်လာမည့်အရာများအတွက် အရိပ်အယောင်တစ်ခု" ဟု ဝေဖန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.hrw.org/news/2018/09/06/crushing-free-press-myanmar|title=The Crushing of the Free Press in Myanmar|date=September 6, 2018|website=Human Rights Watch}}</ref> ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရ|မြန်မာအစိုးရ]]သည် ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေ (ပုဒ်မ ၆၆(ဃ)) ကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် အာဏာတည်သည့်အချိန်မှစ၍ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ အကြောင်းအရာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ မည်သူမဆို ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၆(ဃ) အရ အများဆုံး ထောင်ဒဏ်သုံးနှစ်အထိ ချမှတ်ခံရနိုင်သည်။ အစိုးရမဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည့် PEN Myanmar ၏ အဆိုအရ၊ ဤဥပဒေ အာဏာတည်ချိန်မှစ၍ အမှုပေါင်း ၈၀ မှတ်ပုံတင်ခဲ့ပြီးဖြစ်သော်လည်း၊ ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အစိုးရ အာဏာရပြီးနောက်ပိုင်းတွင် လူပုဂ္ဂိုလ် သို့မဟုတ် မီဒီယာအုပ်စု ၇၃ ခုမှာ ပုဒ်မ ၆၆(ဃ) ဖြင့် တရားစွဲဆိုခံခဲ့ရသည်။ အချို့အမှုများသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အပေါ် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ မှတ်ချက်များပေးခဲ့မှုအတွက် တိုင်ကြားခံခဲ့ရပြီး နောက်ဆက်တွဲ တရားစွဲဆိုခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-lazar-myanmar-commentary-idUSKCN1AV1PG|title=Commentary: Aung San Suu Kyi’s free press dilemma|first=Alex|last=Lazar|date=August 15, 2017|via=www.reuters.com}}</ref> ယခင်က မြန်မာမီဒီယာသည် မူလက [[ကိုလိုနီခေတ်|ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်ရေးကာလ]]အတွင်း ဖန်တီးခဲ့သော မြန်မာအစိုးရ၏ ဆင်ဆာအဖွဲ့ထံမှ ခွင့်ပြုချက်မရဘဲ သတင်းထုတ်ဝေခွင့်ကို ကန့်သတ်ခံခဲ့ရသည်။ အစောပိုင်းကာလတွင် မြန်မာအစိုးရသည် တိုက်ရိုက်ဆင်ဆာဖြတ်တောက်မှုကို ကျင့်သုံးခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် အစိုးရက ထိုပိတ်ပင်မှုကို ရုပ်သိမ်းခဲ့ပြီး ယခုအခါ မီဒီယာများအား ဆင်ဆာအဖွဲ့သို့ မတင်ပြဘဲ သတင်းထုတ်ဝေခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ယခင်က သတင်းတိုင်း၊ သီချင်း၊ စာအုပ်နှင့် ကာတွန်းတိုင်းသည် "ဝေဖန်မှု" များကို ဖယ်ရှားရန် ရည်ရွယ်သည့် အဖွဲ့၏ ခွင့်ပြုချက်ကို ရယူရန် လိုအပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-censorship-idUSBRE87J06N20120820|title=Myanmar government abolishes direct media censorship|first=Aung Hla|last=Tun|date=August 20, 2012|via=www.reuters.com}}</ref> == ထင်ရှားဖြစ်ရပ်များနှင့်ဖမ်းဆီးခံရမှုများ == '''ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လွတ်မြောက်မှုသတင်းနှင့် ဂျာနယ် ၉ စောင် ယာယီပိတ်ပင်ခံရမှု (၂၀၁၀):''' ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအပြီး နိုဝင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် လူထုခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် နေအိမ်အကျယ်ချုပ်မှ ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ ယင်းသတင်းကို ဖော်ပြရာ၌ စာပေစိစစ်ရေး၏ စည်းမျဉ်းများကို လိုက်နာခြင်းမရှိဟုဆိုကာ နိုဝင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ပြည်တွင်းထုတ် ဂျာနယ် ၉ စောင် အရေးယူခံရသည်။ First Eleven အားကစားဂျာနယ် နှင့် Hot News ဂျာနယ်တို့ကို ထုတ်ဝေခွင့် ၂ ပတ် ရပ်နားခဲ့ပြီး၊ လျှပ်တစ်ပြက်၊ မြန်မာပို့စ်၊ ပြည်သူ့ခေတ်၊ The Voice ၊ 7 Days၊ Venus နှင့် Myanmar Newsweek ဂျာနယ်တို့ကို ထုတ်ဝေခွင့် ၁ ပတ်စီ ရပ်နားခဲ့သည်။ ယင်းသို့ ဂျာနယ် ၉ စောင်အား တပြိုင်တည်း ထုတ်ဝေခွင့် ပိတ်ပင်ခဲ့ခြင်းမှာ မြန်မာ့မီဒီယာသမိုင်းတွင် စံချိန်တင် အရေအတွက်ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ရွေးကောက်ပွဲအပြီး သတင်းလွတ်လပ်ခွင့် ပွင့်လင်းလာနိုင်မည့် မျှော်လင့်ချက်များအပေါ် အစိုးရ၏ ထိန်းချုပ်မှုအဖြစ် ဝေဖန်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=မသင်းသီရိ |date=2010-11-22 |title=ဒေါ်စုသတင်း ကန့်သတ်မှုကြောင့် ဂျာနယ် ၉ စောင် ယာယီပိတ်ခံရ |url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-journals-109870104/1241590.html |access-date=2026-04-26 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> === ဦးသိန်းစိန်အစိုးရလက်ထက် ထင်ရှားဖြစ်စဉ်များ (၂၀၁၁–၂၀၁၆) === ဦးသိန်းစိန်အစိုးရလက်ထက်တွင် စာနယ်ဇင်းလွတ်လပ်ခွင့်ဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများနှင့်အတူ တစ်ဖက်တွင်လည်း သတင်းသမားများအပေါ် တရားစွဲဆိုမှုများ နှစ်အလိုက် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည် -<ref>{{Cite web |title=မီးစတစ်ဖက် ရေမှုတ်တစ်ဖက်ကြားက မီဒီယာသမားတွေရဲ့ အကျပ်အတည်း |url=https://news-eleven.com/features/8951 |access-date=2026-04-26 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my |archive-date=27 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260427143621/https://news-eleven.com/features/8951 |url-status=dead }}</ref> ==== ၂၀၁၁ ခုနှစ် ==== * '''Hot News ဂျာနယ်နှင့် SSC ဆေးရုံ အသရေဖျက်မှု:''' ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ပထမပတ်ထုတ် Hot News ဂျာနယ်ပါ ရွှေဂုံတိုင်အထူးကုဆေးရုံ (SSC) ၏ ဝန်ဆောင်မှုနှင့် ပတ်သက်သည့် ဝေဖန်ချက်ဆောင်းပါးကြောင့် ဆေးရုံဘက်မှ နစ်နာကြေး ကျပ်သိန်း ၂၀,၀၀၀ တောင်းဆိုကာ အသရေဖျက်မှုဖြင့် ဗဟန်းမြို့နယ်တရားရုံးတွင် တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။ ယင်းအမှုတွင် အယ်ဒီတာချုပ် ဒေါ်မမ (ခ) ဒေါ်ဟေမာနှင့် ရှေ့နေဦးသိန်းညွန့်တို့က ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပါ လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ခွင့်ကို ကိုင်စွဲ၍ တရားရင်ဆိုင်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းအပြင် Hot News သည် မြန်မာနိုင်ငံ ခရီးသွားလုပ်ငန်းဘုတ်အဖွဲ့နှင့်လည်း ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်ကြောင့် အငြင်းပွားမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး တရားစွဲဆိုရန် သတိပေးခံခဲ့ရသည့် ဖြစ်စဉ်များ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Hot News အမှု SSC မရုပ်သိမ်းသေး |url=https://www.bnionline.net/mm/item/news-7690.html |access-date=2026-04-26 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> * '''The Myanmar Times(မြန်မာတိုင်းမ်) အယ်ဒီတာချုပ် Ross Dunkley အမှု:''' ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ကမာရွတ်မြို့နယ်တရားရုံးက မြန်မာတိုင်းမ်ဂျာနယ် အယ်ဒီတာချုပ် ဩစတြေးလျနိုင်ငံသား မစ္စတာ ရော့စ် ဒန်ကလေအား အမျိုးသမီးတစ်ဦးကို ကိုယ်ထိလက်ရောက် နာကျင်စေမှုနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဥပဒေ ချိုးဖောက်မှုတို့ဖြင့် အပြစ်ရှိကြောင်း စီရင်ချက်ချမှတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းအား နာကျင်စေမှုအတွက် ထောင်ဒဏ် (၁) လ ချမှတ်ခဲ့သော်လည်း ချုပ်ရက်နှင့် ခုနှိမ်ကာ လွှတ်ပေးခဲ့ပြီး၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဥပဒေ ချိုးဖောက်မှုအတွက် ဒဏ်ငွေကျပ် (၁) သိန်း ပေးဆောင်စေခဲ့သည်။ မစ္စတာ ဒန်ကလေသည် ဂျာနယ်ပိုင်ဆိုင်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ မြန်မာအစုစပ်လုပ်ကိုင်သူများနှင့် အငြင်းပွားမှုဖြစ်ပွားနေချိန်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2011-06-30 |title=ရော့စ် ဒန်ကလေကို တရားရုံးက စီရင်ချက်ချ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma/2011/06/110630_dunkley_trial |access-date=2026-04-26 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ေရာ့စ္ဒန္ကေလကို ေထာင္ဒဏ္ ၁ လ နွင့္ က်ပ္ ၁ သိန္း ျပစ္ဒဏ္ခ် |url=https://burmese.dvb.no/post/11874 |access-date=2026-04-26 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> * '''မော်နီတာဂျာနယ် (The Monitor) နှင့် ဦးအောင်ဆန်းဦးတို့ တရားစွဲဆိုခံရမှု:''' ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် က အစ်ကိုဖြစ်သူ ဦးအောင်ဆန်းဦး၊ မော်နီတာဂျာနယ် ထုတ်ဝေသူ ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဦးလှမြင့်ဆွေနှင့် အယ်ဒီတာချုပ် [[မြတ်ခိုင်|ဦးမြတ်ခိုင်]] တို့ကို ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး တရားရုံး၌ တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လထုတ် မော်နီတာဂျာနယ်ပါ အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် ဦးအောင်ဆန်းဦးက ၎င်းတို့မောင်နှမနှစ်ဦး ရင်ဆိုင်နေရသည့် အိမ်ခြံမြေ တရားမမှုနှင့် ပတ်သက်၍ တရားရုံးက ဆုံးဖြတ်ချက် မချရသေးမီ "၎င်းအားလုံး နိုင်ပြီးပြီ" ဟု ပြောကြားခဲ့မှုအပေါ် "တရားရုံးကို မထေမဲ့မြင်ပြုမှု" (Contempt of Court) ဖြင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ရှေ့နေများဖြစ်သော ဦးကြည်ဝင်းနှင့် ဦးဉာဏ်ဝင်းတို့က ကိုယ်စားလှယ်လွှဲစာဖြင့် ဦးတိုက်လျှောက်ထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ယင်းပြောကြားချက်သည် တရားရုံးက မဆုံးဖြတ်ရသေးသော ကိစ္စကို ဆုံးဖြတ်ပြီးသကဲ့သို့ ပြောဆိုခြင်းဖြစ်၍ မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရားရုံးကို မထေမဲ့မြင်ပြုမှု ဥပဒေနှင့် ငြိစွန်းသည်ဟု ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဘက်က တရားစွဲဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2011-08-10 |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ဦးအောင်ဆန်းဦးနဲ့ မော်နီတာဂျာနယ်ကို တရားစွဲ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/assk2-08102011092849.html |access-date=2026-04-26 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2011-08-11 |title=ဦးအောင်ဆန်းဦး ပြောစကား တည်းဖြတ်ခွင့် မရှိလို့ အယ်ဒီတာက ပြောကြား |url=https://www.rfa.org/burmese/news/myatkhine-assk-08112011140009.html |access-date=2026-04-26 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> * '''မော်ဒန်ဂျာနယ် (Modern Journal) အသရေဖျက်မှုဖြင့် တရားစွဲဆိုခံရခြင်း (၂၀၁၂):''' ၂၀၁၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့ထုတ် မော်ဒန်ဂျာနယ်ပါ “လမ်းလွှဲလေးတော့ ကောင်းစေချင်” သတင်းဆောင်းပါးတွင် သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်အင်ဂျင်နီယာက တံတားဖြတ်သန်းခ ကောက်ခိုင်းသည်ဟု ရေးသားခဲ့မှုအပေါ် မြို့နယ်အင်ဂျင်နီယာ ဒေါ်နွဲ့နွဲ့ရီက အသရေဖျက်မှုဖြင့် တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။ ယင်းအမှုသည် ဦးသိန်းစိန်အစိုးရသစ်လက်ထက်တွင် အစိုးရဝန်ကြီးဌာနတစ်ခုက ပုဂ္ဂလိကမီဒီယာတစ်ခုကို '''ပထမဆုံးအကြိမ်''' တရားစွဲဆိုခဲ့သည့် အမှုဖြစ်ပြီး၊ ဂျာနယ်တာဝန်ခံအယ်ဒီတာ ဦးဝေလျှံနှင့် သတင်းထောက် မသက်စုအောင်တို့သည် ၂၀၁၂ ခုနှစ် မတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်တရားရုံး၌ အာမခံယူခဲ့ရသည်။ သို့သော် ၂၀၁၂ ခုနှစ် မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် နှစ်ဖက်ကျေအေးရန် သဘောတူညီခဲ့ကြပြီး၊ မော်ဒန်ဂျာနယ်ဘက်မှလည်း မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့ထုတ် ဂျာနယ်တွင် အမှားပြင်ဆင်ချက် ပြန်လည်ဖော်ပြပေးခဲ့ခြင်းဖြင့် အမှုပြီးဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ျပည္တြင္းသတင္းသမားနွစ္ဦးကို ႐ုံးတင္စစ္မယ္ |url=https://burmese.dvb.no/post/22384 |access-date=2026-04-26 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=သန့်စင်ငြိမ်းချမ်း |date=2012-03-23 |title=မော်ဒန်ဂျာနယ်အမှု ကျေအေးရန် နှစ်ဖက်သဘောတူ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2012/03/23/7588.html |access-date=2026-04-26 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> ==== ၂၀၁၂ ခုနှစ် ==== * '''The Voice Weekly ဂျာနယ် အသရေဖျက်မှုဖြင့် တရားစွဲဆိုခံရခြင်း (၂၀၁၂):''' ၂၀၁၂ ခုနှစ် မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့ထုတ် The Voice Weekly ဂျာနယ်တွင် မြန်မာ့စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမီတက်က လုပ်ကိုင်ခွင့်ရထားသည့် မုံရွာကြေးနီစီမံကိန်း၏ အစုရှယ်ယာရောင်းချမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ငွေရေးကြေးရေးကိစ္စများတွင် သတ္တုတွင်းဝန်ကြီးဌာန၏ မရိုးသားမှုများရှိခဲ့ကြောင်း ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး၏ အစီရင်ခံစာကို ကိုးကား၍ သတင်းဖော်ပြခဲ့သည်။ ယင်းသတင်းသည် မှန်ကန်မှုမရှိဘဲ ရေးသားထားခြင်းဖြစ်ကာ ဝန်ကြီးဌာန၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိခိုက်စေသည်ဟုဆိုကာ သတ္တုတွင်းဝန်ကြီးဌာနက ဂျာနယ်ထုတ်ဝေသူ၊ တာဝန်ခံအယ်ဒီတာနှင့် သတင်းရေးသားသူ သတင်းထောက်တို့ကို အသရေဖျက်မှုဖြင့် ဒဂုံမြို့နယ်တရားရုံးတွင် ၂၀၁၂ ခုနှစ် မတ်လအတွင်း၌ တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။ ယင်းအမှုအတွက် မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် စတင်စစ်ဆေးရန် တရားရုံးက ဆင့်ခေါ်ခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် နှစ်ဖက်ညှိနှိုင်းမှုများ ပြုလုပ်ကာ အမှုပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2012-03-20 |title=The Voice ဂျာနယ်ကို သတ္ထုတွင်းဝန်ကြီးဌာန တရားစွဲပြီ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2012/03/20/7387.html |access-date=2026-04-26 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=BBC Burmese - မြန်မာ့ရေးရာ - The Voice Weekly အမှုကို ကြားနာတော့မယ် |url=https://www.bbc.com/burmese/burma/2012/09/120920_the-voice-weekly-trial |access-date=2026-04-26 |website=www.bbc.com |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2012-03-20 |title=The Voice Weekly ဂျာနယ်ကို တရားစွဲဆို |url=https://www.rfa.org/burmese/news/the-voice-weekly-03202012114329.html |access-date=2026-04-26 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2012-05-12 |title=The Voice နှင့် သတ္တုတွင်း အမှု အပြီးသတ် ကြားနာမည် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2012/05/12/9727.html |access-date=2026-04-26 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> * '''သတင်းထောက် မအေးသူစံ နှင့် ရုပ်ရှင်မင်းသမီး ထက်ထက်မိုးဦး အမှု:'''၂၀၁၂ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ရန်ကင်းမြို့နယ်တရားရုံးက [[၇ ရက် နေ့စဉ်သတင်းစာ|7Day News]] မှ သတင်းထောက် မအေးသူစံကို ကိုယ်ထိလက်ရောက် ကျူးလွန်ခဲ့သည့် ရုပ်ရှင်မင်းသမီး ထက်ထက်မိုးဦးကို ပြစ်မှုဆိုင်ရာပုဒ်မ ၃၂၃ အရ ဒဏ်ငွေကျပ် ၁,၀၀၀ စီရင်ချက်ချမှတ်ခဲ့သည်။ ဤအမှုသည် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် နှစ်လယ်ပိုင်းက ပါတီပွဲတစ်ခုတွင် သတင်းထောက်က ကိုယ်ရေးကိုယ်တာကိစ္စ မေးမြန်းရာမှ အစပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ၁ နှစ်နှင့် ၁၀ လကျော်ကြာအောင် တရားရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည့် ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ဤအမှုသည် သတင်းထောက်တစ်ဦး သတင်းရယူစဉ် ဂုဏ်သိက္ခာပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားခံရမှုအတွက် ၁ နှစ်နှင့် ၁၀ လကျော်ကြာအောင် တရားရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည့် ဖြစ်စဉ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ထက္ထက္မိုး​ဦး​ကို ဒဏ္​ေငြက်ပ္ ၁ ​ေထာင္ ျပစ္ဒဏ္ခ် |url=https://burmese.dvb.no/post/23359 |access-date=2026-04-26 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> * '''လျှပ်တပြက်ဂျာနယ် အမှု နှင့် တရားစွဲဆိုခံရမှု:''' ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇွန်လအတွင်း ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ဖြစ်ပွားနေသော ပဋိပက္ခနှင့် ပတ်သက်ပြီး နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာများက "မွတ်ဆလင်ကုလား ၁၀ ဦး အသတ်ခံရသည်" ဟု မှားယွင်းဖော်ပြခဲ့မှုအပေါ် '''"နိုင်ငံပိုင် သတင်းစာအမှား မည်သူ တာဝန်ယူမည်နည်း"''' ခေါင်းစဉ်ဖြင့် မျက်နှာဖုံးသတင်း ရေးသားခဲ့ခြင်းနှင့် မသီတာထွေး၏ ဓာတ်ပုံကို ဖော်ပြခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် လျှပ်တပြက်ဂျာနယ်ကို စာပေစိစစ်ရေးက အကန့်အသတ်မရှိ ထုတ်ဝေခွင့် ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။ထို့နောက် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရက ဆူပူမှုဖြစ်ပွားအောင် လှုံ့ဆော်ရေးသားမှုဖြင့် အယ်ဒီတာချုပ် '''ဦးမြတ်ခိုင်''' ကို ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ)၊ (ဂ) တို့ဖြင့် ပုဇွန်တောင်မြို့နယ် တရားရုံးတွင် တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။ ယင်းအမှုကို ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စတင် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=အောင်သက်ဝိုင်း |date=2012-06-21 |title=လျှပ်တပြက်ဂျာနယ်ကို ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရ တရားစွဲပြီ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2012/06/21/12833.html |access-date=2026-04-26 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> * '''လျှပ်တစ်ပြက်ဂျာနယ် အသရေဖျက်မှုနှင့် တရားမမှုဖြင့် စွဲဆိုခံရခြင်း:''' ကသာမြို့ရှိ "ဗယ်လဲင်တိုင်း" (Valentine) ကာရာအိုကေလုပ်ငန်းရှင် ဦးမြင့်မောင်က လျှပ်တစ်ပြက်ဂျာနယ် (အတွဲ ၃၊ အမှတ် ၈၄ နှင့် ၈၈) ပါ ရေးသားချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ အသရေဖျက်မှုဖြင့် ကသာမြို့နယ်တရားရုံးတွင် တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် မြို့နယ်တရားသူကြီးက အဆိုပါအမှုကို ပြစ်မှုဆိုင်ရာအမှုကြီး ၄၈၇/၁၂၊ ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေပုဒ်မ ၅၀၀ အရ လက်ခံခဲ့ပြီး ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် စတင်ကြားနာရန် ချိန်းဆိုခဲ့သည်။၎င်းအမှုတွင် ဆောင်းပါးရှင် '''ဟာဂျူလီ (ကသာ)''' ကို ပြစ်မှုဆိုင်ရာပုဒ်မ ၅၀၀ ဖြင့် ဦးတိုက်လျှောက်ထားခဲ့ပြီး၊ အယ်ဒီတာချုပ် '''ဦးမြတ်ခိုင်''' နှင့် ဆောင်းပါးရှင် ဟာဂျူလီ တို့ နှစ်ဦးအား "နစ်နာကြေး ငွေသိန်း ၅,၀၀၀ ရလိုမှု" ဖြင့် ကသာခရိုင်တရားရုံးတွင် တရားမမှုဖြင့် ထပ်မံစွဲဆိုခဲ့သည်။ အဆိုပါ တရားမမှုကို ဩဂုတ်လ ၉ ရက်နေ့တွင် စတင်စစ်ဆေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2012-07-29 |title=လျှပ်တစ်ပြက် ဂျာနယ်ကို အသရေဖျက်မှုနဲ့ စွဲဆိုမှု မြို့နယ်တရားရုံး လက်ခံ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/lightening-journal-sued-07292012103016.html |access-date=2026-04-26 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> * '''ဆင်ဆာစနစ်ဖြေလျှော့မှု:''' ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ဝေခြင်းမပြုမီ စာပေစိစစ်ရေးသို့ တင်ပြရသည့် စနစ်ကို စတင်ဖြေလျှော့ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=စာေပစိစစ္ေရးဌာန ဖ်က္သိမ္း |url=https://burmese.dvb.no/post/35733 |access-date=2026-04-26 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> * '''ဒီဗွီဘီ (DVB) သတင်းထောက် ကိုဇော်ဖေ အမှု (၂၀၁၂):''' ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ် ပညာရေးမှူးရုံးသို့ ဂျပန်ပညာသင်ဆုကိစ္စ သတင်းသွားရောက်မေးမြန်းခဲ့ရာမှ စတင်၍ ဒီဗွီဘီသတင်းထောက် ကိုဇော်ဖေ (ခ) ကိုသူရသက်တင်နှင့် ကျောင်းသားမိဘ ကိုဝင်းမြင့်လှိုင်တို့ကို မကွေးမြို့နယ် ပညာရေးဌာနက ဝတ္တရားနှောင့်ယှက်မှု (ပုဒ်မ ၃၅၃)၊ ပိုင်နက်ကျူးလွန်မှု (ပုဒ်မ ၄၄၈) တို့ဖြင့် တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2014-04-07 |title=DVB သတင်းထောက် ထောင်တစ်နှစ် စီရင်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/dvb-reporter-jail-04072014113403.html |access-date=2026-04-26 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> ယင်းတရားစွဲဆိုမှုအပေါ် ဒီဗွီဘီသတင်းဌာနက သတင်းမီဒီယာလွတ်လပ်ခွင့်ကို ပိတ်ပင်တားမြစ်ခြင်းဖြစ်သည်ဟုဆိုကာ ကန့်ကွက်ရှုတ်ချခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့နှစ်ဦးကို ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၇ ရက်နေ့တွင် မကွေးမြို့နယ်တရားရုံးက ထောင်ဒဏ် ၁ နှစ်စီ ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2014-04-07 |title=DVB သတင်းထောက်နဲ့ သတင်းပေး ထောင် ၁ နှစ်စီချ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma/2014/04/140407_dvb_reporter_jailed |access-date=2026-04-26 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>ကိုဇော်ဖေသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ် မေလ ၃ ရက်နေ့ ကမ္ဘာ့ သတင်း လွတ်လပ်ခွင့်နေ့ မတိုင်ခင် RSF နယ်စည်းမခြား သတင်းထောက်များ အဖွဲ့က သူရဲကောင်း သတင်းသမား ၁၀၀ စာရင်းကို ထုတ်ပြန်ခဲ့မှုထဲ ပြစ်ဒဏ်ကျခံနေရသော သတင်းထောက် ကိုဇော်ဖေလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2014-04-30 |title=RSF ရဲ့ သူရဲကောင်း သတင်းသမား ၁၀၀ မှာ ကိုဇော်ဖေပါဝင် |url=https://www.bbc.com/burmese/burma/2014/04/140430_rsf_100heros |access-date=2026-04-26 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>ယင်းအပြင် ဒီဗွီဘီသတင်းထောက် ကိုဇော်ဖေ (ခ) ကိုသူရသက်တင်နှင့် အတူပါရှိသူ ကျောင်းသားမိဘတစ်ဦးကို ဝတ္တရားနှောင့်ယှက်မှု၊ ပိုင်နက်ကျူးလွန်မှုတို့ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၁ နှစ်စီ ချမှတ်စီရင်ချက်အပေါ် ကန့်ကွက်သည့်အနေဖြင့် ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဧပြီလထုတ် ပြည်တွင်းရှိ ပုဂ္ဂလိကသတင်းစာနှင့် ဂျာနယ်အချို့သည် ၎င်းတို့၏ မျက်နှာဖုံးစာမျက်နှာများကို အနက်ရောင်များဖြင့် ဖော်ပြသည့် "အနက်ရောင်လှုပ်ရှားမှု" (Black Campaign) ကို ပြုလုပ်၍ သတင်းမီဒီယာလွတ်လပ်ခွင့် ပိတ်ပင်ခံရမှုအပေါ် စုပေါင်းဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=2014-04-11 |title=ပြည်တွင်းစာစောင်အချို့ အနက်ရောင် အဖုံးနဲ့ ထုတ်ဝေ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma/2014/04/140411_black_campaign |access-date=2026-04-26 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ထောင် ၁နှစ် ပြစ်ဒဏ်ကို ၃ လဟု လျော့ချ ပြင်ဆင် သတ်မှတ်လိုက်ပြီးနောက် ဇူလိုင်လ ၄ ရက်နေ့တွင် ပြန်လွတ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း) |date=2014-07-05 |title=DVB သတင်းထောက် ကိုဇော်ဖေ ပြန်လွတ် |url=https://burmese.voanews.com/a/dvb-journalist-zaw-pe-released/1951327.html |access-date=2026-04-26 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2014-04-07 |title=သတင်းထောက် ကိုဇော်ဖေကို ခြွင်းချက်မရှိ လွှတ်ပေးရန် DVB တောင်းဆို |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2014/04/07/57278.html |access-date=2026-04-26 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> ==== ၂၀၁၃ ခုနှစ် ==== * '''ပုဂ္ဂလိကသတင်းစာများ:''' ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ပုဂ္ဂလိကနေ့စဉ်သတင်းစာများကို နှစ်ပေါင်း ၅၀ အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ပြန်လည်ထုတ်ဝေခွင့်ပြုခဲ့သည်။ * '''Eleven Media သတင်းထောက် မခိုင် (ခ) နော်ခိုင်ခိုင်အေးချို အမှု:'''၂၀၁၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလအတွင်းတွင် လွိုင်ကော်မြို့ရှိ ရှေ့နေ ဒေါ်အေးအေးဖြိုး၏ နေအိမ်သို့ သတင်းသွားရောက်မေးမြန်းမှုနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး Eleven Media သတင်းထောက် မခိုင် (ခ) နော်ခိုင်ခိုင်အေးချို တရားစွဲဆိုခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ်တရားရုံးက Daily Eleven သတင်းစာ၏ နယ်သတင်းထောက် မခိုင် (ခ) နော်ခိုင်ခိုင်အေးချို ကို ပိုင်နက်ကျူးလွန်မှု (ပုဒ်မ ၄၅၁)၊ အသရေဖျက်မှု (ပုဒ်မ ၅၀၀) နှင့် ဆဲဆိုခြိမ်းခြောက်မှု (ပုဒ်မ ၂၉၇-ခ) တို့ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၃ လ တပေါင်းတည်းကျခံစေရန် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။ငွေဒဏ်သာချမှတ်နိုင်သည့် ပြစ်မှုမျိုးကို ထောင်ဒဏ်အထိ စီရင်ခဲ့ခြင်းမှာ တရားရေးမဏ္ဍိုင်ကို အသုံးချ၍ သတင်းလွတ်လပ်ခွင့်ကို ခြိမ်းခြောက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု သတင်းလောကက ရှုတ်ချခဲ့ကြသည်။ ထို့ပြင် ပြင်သစ်အခြေစိုက် နယ်ခြားမဲ့သတင်းထောက်များအဖွဲ့ (RSF) နှင့် CPJ တို့ကလည်း ယင်းစီရင်ချက်အပေါ် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ကန့်ကွက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=2013-12-24 |title=အမျိုးသမီး နယ်သတင်းထောက် ထောင်ချခံရမှု RSF နှင့် CPJ ရှုတ်ချ |url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-female-journalist-jailed-cpj-/1816375.html |access-date=2026-04-26 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=စနေလင်း |date=2013-12-20 |title=နယ်သတင်းထောက် အပေါ် ပြစ်ဒဏ် ချမှတ်ချက်အား မီဒီယာများ ရှုတ်ချ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2013/12/20/52498.html |access-date=2026-04-26 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> * '''ပုဒ်မ ၆၆(ဃ)ပါ ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းခြင်း:''' ၂၀၁၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၈ ရက် တွင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် သည် ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ထိုထဲ ပုဒ်မ ၆၆(ဃ)သည် နောင်တွင် သတင်းမီဒီယာအပေါ် ခြိမ်းခြောက်မှုသဖွယ် အသုံးချခံဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2017-06-11 |title=ပုဒ်မ ၆၆(ဃ) သတင်းမီဒီယာကို ဖိနှိပ်ဖို့ ပြဋ္ဌာန်းထားတဲ့ ဥပဒေလား |url=https://burmese.voanews.com/a/3895547.html |access-date=2026-04-26 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> ==== ၂၀၁၄ ခုနှစ် (ဖိနှိပ်မှုအများဆုံးနှစ်) ==== * '''ယူနတီဂျာနယ် (Unity Journal) အမှု:''' ဇန်နဝါရီလ ၂၅ရက်နေ့တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော ယူနတီဂျာနယ် တွင် လျှို့ဝှက်ဓါတုလက်နက်စက်ရုံဆိုသည့် သတင်းဆောင်းပါး ကြောင့် ဂျာနယ်၏ မကွေးတိုင်း ပေါက်မြို့နယ် ဌာနေသတင်းထောက် ကိုလူမော်နိုင်ကို ရဲတပ်ဖွဲ့က ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့က ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော် လျှို့ဝှက်ချက်ပေါက်ကြားမှုဖြင့် စွဲချက်တင်ခဲ့ပြီး၊ ဖေဖေါ်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဂျာနယ်၏ အမူဆောင်အရာရှိချုပ် ဦးတင့်ဆန်း နှင့် သတင်းထောက်များဖြစ်ကြသော ကိုရာဇာဦး၊ ကိုပိုင်သက်ကျော် နှင့် ကိုစည်သူစိုးတို့ကို သတင်းရဲတပ်ဖွဲ့က ဆက်လက်ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ဇူလိုင် ၁၀ ရက်နေ့တွင် ထိုသူတို့ အလုပ်ကြမ်း နှင့် ထောင်ဒဏ် ၁၀ နှစ်ချမှတ်ခံရပြီး၊နောက်တွင် တိုင်းတရားလွှတ်တော် သို့ အယူခံခဲ့ရာမှ ၃နှစ် လျှော့ပြီး ၇နှစ် သို့ ပြောင်းလဲ ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဆုမွန် |date=2014-03-18 |title=ယူနတီဂျာနယ်အမှု စတင်ကြားနာ |url=https://burmese.voanews.com/a/unity-journal-update/1873789.html |access-date=2026-04-26 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2014-02-04 |title=ယူနတီဂျာနယ်ကိစ္စ စိုးရိမ်ကြောင်း စာနယ်ဇင်း အဖွဲ့များ ကြေညာချက်ထုတ် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/worry-unity-journal-cause-02032014210047.html |access-date=2026-04-26 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ယူနတီ ဂျာနယ် သတင်းထောက်တွေကို တရားစွဲပြီ - BBC Burmese - မြန်မာ့ရေးရာ |url=http://www.bbc.co.uk/burmese/burma/2014/05/140521_unity_charged.shtml |access-date=2026-04-26 |website=www.bbc.co.uk |language=my}}</ref> * '''Tomorrowဂျာနယ် သတင်းထောက် ဦးတင်ရွှေအား ပုဒ်မ ၁၈ ဖြင့် အမိန့်ချမှတ်မှု :''' ၂၀၁၄ ခုနှစ် မေလ ၇ ရက်နေ့တွင် မကွေးမြို့၌ မီဒီယာဖိနှိပ်မှုရပ်တန့်ရေးနှင့် ဖမ်းဆီးခံသတင်းထောက်များ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် ဆန္ဒပြရာတွင် ဦးဆောင်ခဲ့သည့် Tomorrow ဂျာနယ်၏ နယ်သတင်းထောက် ဦးတင်ရွှေ တရားစွဲခံရသည်။ မကွေးမြို့နယ်တရားရုံးက ၎င်းအား ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ငြိမ်းချမ်းစွာ စုဝေးခြင်းနှင့် စီတန်းလှည့်လည်ခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေပုဒ်မ ၁၈ ဖြင့် ဒဏ်ငွေကျပ် ၂၀,၀၀၀ (သို့မဟုတ်) ထောင်ဒဏ် (၁) လ စီရင်ချက်ချမှတ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဆန္ဒပြပွဲသည် DVB သတင်းထောက် ကိုဇော်ဖေ (ခ) ကိုသူရသက်တင်နှင့် Unity သတင်းဂျာနယ်မှ သတင်းထောက်များ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ခွင့်ပြုမိန့်တင်ပြခဲ့သော်လည်း ခွင့်ပြုချက်မရရှိဘဲ လပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်ပြီးမှ တရားစွဲဆိုခံရသည့် ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Tomorrow ဂျာနယ်သတင်းထောက် ပုဒ်မ ၁၈ ဖြင့် တရားစွဲဆိုခံရမှု ဒဏ်ငွေကျပ်နှစ်သောင်းပေးဆောင်ရန် အမိန့်ချ |url=https://news-eleven.com/article/260332 |access-date=2026-04-26 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * '''ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန နှင့် Eleven Media Group အမှု:''' ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့ထုတ် Weekly Eleven သတင်းဂျာနယ်ပါ "အများပြည်သူ ဝန်ဆောင်မှု မီဒီယာ ဥပဒေက နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာတွေကို သွယ်ဝိုက်သောအားဖြင့် ပြည်သူ့ဘဏ္ဍာငွေ အလွဲသုံးစားမှုပြုလုပ်ရန် ခွင့်ပြုနေသလား"ဆိုသည့် သတင်းဆောင်းပါးတွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့သော ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပုံနှိပ်စက်တင်ဒါအောင်ထားမှုများသည် သတ်မှတ်ဈေးနှုန်းများထက် ပိုနေသည်ဆိုသော အချက်နှင့်စပ်လျဉ်းပြီး ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊သတင်းနှင့် စာနယ်ဇင်းလုပ်ငန်း ဦးဆောင်ညွန်ကြားရေးမှူး ဦးကျော်စိုးက တရားလိုလုပ်ပြီး ပုဒ်မ ၅ဝဝ အသရေဖျက်မှုဖြင့် Eleven Media Group က အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် ဒေါက်တာသန်းထွဋ်အောင်၊ မန်နေးဂျင်းအယ်ဒီတာ ဒေါက်တာသိန်းမြင့်၊ အယ်ဒီတာချုပ် ကိုဝေဖြိုး၊ ဒုတိယအယ်ဒီတာချုပ် ဦးမြတ်သစ် နှင့် အမှုဆောင် အယ်ဒီတာ ကိုနေထွန်းနိုင်တို့ကို ပုဗ္ဗသီရိမြို့နယ်တရားရုံးတွင် ပုဒ်မ ၅၀၀ (အသရေဖျက်မှု) ဖြင့် တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2014-11-19 |title=ပြန်ကြားရေးနဲ့ Eleven Media အမှု စတင်စစ်ဆေး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/ministry-of-information-sue-eleven-media-11192014172354.html |access-date=2026-04-26 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> * '''Tomorrow ဂျာနယ် အသရေဖျက်မှုဖြင့် တရားစွဲဆိုခံရခြင်း:''' ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၄ ရက်နေ့ထုတ် Tomorrow ဂျာနယ်ပါ “လက်ပံတန်းမြို့နယ်ရှိ ဗုဒ္ဓမြတ်စွယ်တော် သာသနာ့နယ်မြေများ ကျူးကျော်ခံနေရ” ဟူသော သတင်းနှင့် ပတ်သက်၍ လက်ပံတန်းမြို့နယ်နေ ဦးအောင်ပွင့် (ခ) ဦးအောင်မြင့်က ဂျာနယ်အယ်ဒီတာချုပ်၊ သတင်းထောက်နှင့် ဒေသခံဖြစ်သူ ဦးစန်းမောင် (ဗုဒ္ဓမြတ်စွယ်တော် ဂေါပကအဖွဲ့ ဒုဥက္ကဋ္ဌ) တို့ကို အသရေဖျက်မှု ပုဒ်မ ၅၀၀ ဖြင့် တာမွေမြို့နယ်တရားရုံးတွင် တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။ အဆိုပါအမှုအတွက် ဂျာနယ်အယ်ဒီတာချုပ် ဒေါ်သဲစုလှိုင်နှင့် သတင်းထောက်တို့သည် ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် အာမခံရရှိခဲ့ပြီး၊ ပူးတွဲတရားစွဲဆိုခံထားရသည့် ဒေသခံ ဦးစန်းမောင်အား ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကျပ်သိန်း ၁၀၀ ဖြင့် တရားရုံးက အာမခံခွင့်ပြုပေးခဲ့သည်။ ယင်းအမှုသည် သတင်းဖော်ပြမှုကြောင့် သတင်းမီဒီယာသာမက သတင်းအရင်းအမြစ်ဖြစ်သည့် ဒေသခံကိုပါ ပစ်မှတ်ထားတရားစွဲဆိုခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Tomorrow ဂ်ာနယ္အမႈတြင္ ပူးတဲြတရားစဲြဆိုခံထားရသည့္ေဒသခံ အာမခံ ရရွိ |url=https://burmese.dvb.no/post/76824 |access-date=2026-04-26 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> * '''မွန်းတည့်နေဂျာနယ် (Bi-Midday Sun) အမှု:''' ဇူလိုင်လတွင် ကြားဖြတ်အစိုးရဖွဲ့စည်းမည့် သတင်းဖော်ပြမှုကြောင့် ၂၀၁၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ပန်းဘဲတန်းမြို့နယ်တရားရုံးက မွန်းတည့်နေဂျာနယ်မှ ဂျာနယ်တိုက် ပိုင်ရှင် ဦးကျော်မင်းခိုင် ၊ ဦးနေမင်းထွန်း၊ တာဝန်ခံအယ်ဒီတာ ကိုအောင်သန်း၊ အမှုဆောင် အယ်ဒီတာ ကိုဝင်းထင်၊ သတင်းထောက် မင်းဝသန် အစရှိသည့် ၅ ဦးကို နိုင်ငံတော်အကြည်ညိုပျက်စေမှု ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) ဖြင့် အမြင့်ဆုံးထောင်ဒဏ် ၂ နှစ်စီ ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2014-10-16 |title=ဘိုင်မွန်းတည့်နေ သတင်း သမားတွေကို ထောင်ချ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma/2014/10/141016_bimoontenay_sentenced |access-date=2026-04-26 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ၎င်းတို့သည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် တိုင်းရင်းသားဒီမိုကရေစီအင်အားစုများကို ကြားဖြတ်အစိုးရအဖြစ် တင်မြှောက်ကြောင်း "ဒီမိုကရေစီရေး စဉ်ဆက်မပြတ် လှုပ်ရှားသူများအဖွဲ့" (MDCF) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်ကို ဂျာနယ်၌ ဖော်ပြခဲ့ခြင်းကြောင့် တရားစွဲဆိုခံရခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းစီရင်ချက်ချမှတ်ရာတွင် ထိုစဉ်က ပြဋ္ဌာန်းထားပြီးဖြစ်သည့် မီဒီယာဥပဒေဖြင့် အရေးမယူဘဲ ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မဖြင့် အမြင့်ဆုံးပြစ်ဒဏ် စီရင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် သတင်းသမားများနှင့် ရှေ့နေများ၏ ဝေဖန်မှုများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2014-10-16 |title=မွန်းတည့်နေ ဂျာနယ် သတင်းသမား ၅ ဦး ထောင် ၂နှစ်စီ ချမှတ်ခံရ |url=https://burmese.voanews.com/a/journalists-sentences/2485985.html |access-date=2026-04-26 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> <ref>{{Cite web |last=နန်းဆိုင်နွမ် |date=2014-07-22 |title=Bi မွန်းတည့်နေ ဂျာနယ် အမှု ရမန် ထပ်ယူ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2014/07/22/62224.html |access-date=2026-04-26 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2014-10-17 |title=မွန်းတည့်နေဂျာနယ်အမှု စီရင်ချက် |url=https://www.rfa.org/burmese/multimedia/mid-day-sun-reporters-10172014033827.html |access-date=2026-04-26 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> * '''အလွတ်သတင်းထောက် ကိုပါကြီး သေဆုံးမှု:''' အောက်တိုဘာလတွင် မွန်ပြည်နယ်၌ သတင်းယူနေသည့် အလွတ်သတင်းထောက် ကိုပါကြီး သည် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ထိန်းသိမ်းမှုအောက်တွင် သေဆုံးခဲ့သည်။တပ်မတော် ဘက်ကမူ ကိုပါကြီး (ခ) ဗိုလ်ကြီး အောင်နိုင်သည် လက်နက်ကိုင် KKO အဖွဲ့၏ ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ ဗိုလ်ကြီးအောင်နိုင် ဖြစ်ကြောင်း စစ်ဆေးတွေ့ရှိရသဖြင့် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ အောက်တိုဘာလ ၄ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် စခန်းချနေစဉ် အစောင့်ထံမှ သေနတ်ကို လုယူ၍ ထွက်ပြေးရန် ကြိုးစားခဲ့သောကြောင့် ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးရာမှ သေဆုံးခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်းနှင့် ၎င်း၏ရုပ်အလောင်းအား စခန်းချရာနေရာအနီးတွင်ပင် မြေမြှုပ်သဂြိုဟ်ခဲ့ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2014-10-24 |title=တပ်ကဖမ်းထားတဲ့ သတင်းထောက် ကိုပါကြီး သေဆုံးပြီ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma/2014/10/141024_pargyi_dead |access-date=2026-04-26 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2014-11-16 |title=သတင်းထောက် ကိုပါကြီး သေ ဆုံးမှု လူ ၅ဝ ကျော် စစ်ဆေး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/kopargyi-dead-investigate-soldiers-11162014121817.html |access-date=2026-04-26 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> * '''မြန်မာသံတော်ဆင့်ဂျာနယ် ၁၁ ဦး တရားစွဲခံရမှု:''' ၂၀၁၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလအတွင်း ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနက မြန်မာသံတော်ဆင့်ဂျာနယ်မှ ထုတ်ဝေသူနှင့် အယ်ဒီတာချုပ် ဦးကျော်စွာဝင်း အပါအဝင် ဝန်ထမ်း ၁၁ ဦးကို သတင်းမီဒီယာဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၅ (ခ) (ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိခိုက်စေသည့် ရေးသားမှု) ဖြင့် နေပြည်တော်၊ ပုဗ္ဗသီရိမြို့နယ်တရားရုံးတွင် အမှုဖွင့်တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2014-11-05 |title=တရားစွဲခံရမည့် မြန်မာသံတော်ဆင့်ဂျာနယ် |url=https://www.rfa.org/burmese/multimedia/myanmar-herald-journal-11052014015907.html |access-date=2026-04-26 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> ယင်းသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ၉ ရက်နေ့ထုတ် ဂျာနယ်၌ ဖော်ပြခဲ့သည့် ဦးမျိုးရန်နောင်သိမ်းနှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအပေါ် သုံးနှုန်းထားသည့် အသုံးအနှုန်းများသည် သမ္မတ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိခိုက်စေသည်ဟုဆိုကာ တရားစွဲဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ အမှုတွင် အယ်ဒီတာချုပ် ဦးကျော်စွာဝင်း၊ ဒုတိယအယ်ဒီတာချုပ်များ ဖြစ်ကြသည့် ဦးအောင်ကျော်မင်း၊ ဦးဆန်းထူးဝင်း၊ ဦးအံ့ခေါင်မင်း နှင့် ဖြန့်ချိရေးဝန်ထမ်း ဦးဇေယျာမိုး အပါအဝင် စုစုပေါင်း ၁၁ ဦးကို တရားရုံးက နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ဆင့်ခေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2014-11-04 |title=မြန်မာ သံတော်ဆင့်ကို အစိုးရ တရားစွဲမယ် |url=https://www.bbc.com/burmese/burma/2014/11/141104_myanmar_thandawsint |access-date=2026-04-26 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2014-11-07 |title=မြန်မာသံတော်ဆင့်ဂျာနယ်က ၁၁ ဦးကို အမှုဖွင့် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/myanmar-herald-charged-11072014100123.html |access-date=2026-04-26 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ တရားလိုပြုလုပ်၍ သတင်းမီဒီယာဥပဒေပုဒ်မ ၂၅(ခ)ဖြင့် တရားစွဲခံထားရသည့် မြန်မာသံတော်ဆင့်ဂျာနယ် ထုတ်ဝေသူမှ ဖြန့်ချိရေးအထိ ၁၁ ဦးအနက် နှစ်ဦးအား နေပြည်တော်၊ ပုဗ္ဗသီရိမြို့နယ် တရားသူကြီးဦးခင်ဝင်းက အမြင့်ဆုံးပြစ်ဒဏ်ဖြစ်သည့် ငွေဒဏ်ကျပ် ၁၀ သိန်းစီပေးဆောင်ရန် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=သတင်းမီဒီယာဥပဒေဖြင့် တရားစွဲခံထားရသည့် မြန်မာသံတော်ဆင့်ဂျာနယ်မှ အယ်ဒီတာချုပ်နှင့် ဒုတိယအယ်ဒီတာချုပ်တို့အား ငွေဒဏ် ကျပ် ၁၀ သိန်းပေးဆောင်ရန်နှင့် ပေးဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိပါက ဥပဒေတွင်မပါဝင်သော ထောင်ဒဏ်ခြောက်လကျခံစေရန် ပုဗ္ဗသီရိမြို့နယ်တရားသူကြီးဦးခင်ဝင်း အမိန် |url=https://news-eleven.com/article/262735 |access-date=2026-04-26 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=စနေလင်း |date=2014-09-24 |title=ရွေးချယ်စရာ မရှိတော့၍ ဂျာနယ် နှစ်စောင်ကို တရားစွဲဟု ဝန်ကြီး ဦးရဲထွဋ် ပြော |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2014/09/24/65070.html |access-date=2026-04-26 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> * '''မြန်မာသံတော်ဆင့်ဂျာနယ် လက်ပံတန်းမြို့နယ်၌ ထပ်မံတရားစွဲဆိုခံရမှု:''' ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ လက်ပံတန်းမြို့နယ် ရဲတပ်ဖွဲ့က မြန်မာသံတော်ဆင့်ဂျာနယ်မှ သတင်းထောက်တစ်ဦးကို သတင်းမီဒီယာဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၅ (ခ) ဖြင့် ထပ်မံတရားစွဲဆိုခဲ့သည်။ ယင်းသည် ဒေသခံရဲတပ်ဖွဲ့၏ လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှုအကြောင်း ရေးသားခဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်ပြီး၊ နေပြည်တော်တွင် အယ်ဒီတာအဖွဲ့ဝင် ၁၁ ဦး တရားရင်ဆိုင်နေရဆဲကာလအတွင်း နောက်ထပ်အမှုတစ်ခု တိုးလာခြင်းဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web |date=2014-12-07 |title=သံတော်ဆင့်က သတင်းထောက် နောက်တစ်ဦး တရားစွဲခံရပြန်ပြီ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma/2014/12/141207_thantawsint_journalist_charged |access-date=2026-04-26 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ==== ၂၀၁၅ ခုနှစ် ==== * '''The Myanmar Post (မြန်မာပို့စ်) ဂျာနယ်အမှု (၂၀၁၅):''' ၂၀၁၅ ခုနှစ် မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်မြို့နယ် တရားရုံးက ရန်ကုန်အခြေစိုက် မြန်မာပို့စ်ဂျာနယ် အယ်ဒီတာချုပ် ကိုသန်းထိုက်သူနှင့် ဒုသတင်းထောက်ချုပ် ကိုဆန်းမိုးထွန်းတို့ကို အသရေဖျက်မှု (ပုဒ်မ ၅၀၀) ဖြင့် အလုပ်မဲ့ထောင်ဒဏ် ၂ လစီ ချမှတ်ခဲ့သည်။ ယင်းအမှုသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် မွန်ပြည်နယ်လွှတ်တော်နှင့် ကုလသမဂ္ဂဖွံ့ဖြိုးရေးအစီအစဉ် (UNDP) တို့ ပူးပေါင်းသည့် ဖိုရမ်နှင့် ပတ်သက်၍ "ပညာရည်နိမ့်ပါးမှုကြောင့် တပ်မတော်သားများ လွှတ်တော်တွင် ပါဝင်နေရခြင်းဖြစ်ကြောင်း တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးမှဆို" ဟူသော သတင်းခေါင်းစဉ်ဖြင့် ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၉ ရက်နေ့ထုတ် ဂျာနယ်တွင် ဖော်ပြခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယင်းသတင်းနှင့် ပတ်သက်၍ မွန်ပြည်နယ်လွှတ်တော် တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ် ဗိုလ်မှူးသိန်းဇော်က ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ရက်နေ့တွင် တရားလိုပြုလုပ်၍ တရားစွဲဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=အယ်ဒီတာ နှင့် ဒု-သတင်းထောက်ချုပ် ၂ဦးကို မော်လမြိုင်တရားရုံးက ထောင်ဒဏ်စီရင် |url=https://www.bnionline.net/mm/item/news-20831.html |access-date=2026-04-26 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=မြန်မာပို့စ်မှ ဂျာနယ်လစ် ၂ ဦးကို ထောင် ၂ လချ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2015/03/18/72754.html/attachment/myanmar-post/ |access-date=2026-04-26 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=ဆုမွန် |date=2015-03-18 |title=မြန်မာသတင်းသမား ၂ ဦး ထောင်ဒဏ်ချမှတ်ခံရ |url=https://burmese.voanews.com/a/journalists-sentenced/2685452.html |access-date=2026-04-26 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> * '''Eleven Media Group အယ်ဒီတာ ၁၇ ဦး တရားစွဲခံရမှု''' ''':''' ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇွန်လအတွင်းတွင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ သတင်းနှင့်စာနယ်ဇင်းလုပ်ငန်း ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူး ဦးကျော်စိုးက တရားလိုပြုလုပ်၍ '''The Daily Eleven''' သတင်းစာမှ အယ်ဒီတာချုပ် ကိုဝေဖြိုး အပါအဝင် တာဝန်ရှိသူ ၁၇ ဦးကို "တရားရုံးကို မထေမဲ့မြင်ပြုမှု" ဖြင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်တွင် တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။ ယင်းသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ် မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့ထုတ် သတင်းစာမျက်နှာဖုံး၌ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပုံနှိပ်စက်ဝယ်ယူမှုနှင့် ပတ်သက်၍ "တရားလိုပြသက်သေက ယူရို ၇ သိန်းဖြင့် ဝယ်ယူခဲ့သည်မှာ မှန်ကန်ကြောင်း ထွက်ဆိုသည်" ဟူသော သတင်းခေါင်းစဉ် ဖော်ပြချက်ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုအမှုတွင် ထုတ်ဝေသူ ဒေါက်တာသိန်းမြင့်၊ အယ်ဒီတာချုပ် ကိုဝေဖြိုး၊ ဆရာဦးမြတ်သစ်၊ အမှုဆောင်အယ်ဒီတာများဖြစ်သည့် ကိုအောင်မျိုးသူ၊ ကိုသန်းဇော်ထွန်း၊ ကိုကျော်ဇောလင်း၊ ကိုနေထွန်းနိုင်၊ ကိုဦး(သင်္ချာ)၊ ကိုနရီမင်း၊ သတင်းထောက်ချုပ် ကိုမာန်သူရှိန်၊ အကြီးတန်းအယ်ဒီတာများဖြစ်သည့် ကိုဇော်ဇော်အောင်၊ မအငယ်ထွေး၊ ကိုဟိန်းမင်းလတ်၊ ကိုစိုးထက်ခိုင်၊ ကိုနေ(မန်း)၊ မလင်းလင်းခိုင် နှင့် မနွဲ့ယဉ်အေးတို့ စုစုပေါင်း ၁၇ ဦးအထိ စံချိန်တင် တရားစွဲဆိုခံခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=The Daily Eleven သတင်းစာမှ အယ်ဒီတာ ၁၇ ဦးအား ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထပ်ဆင့်တရားစွဲဆိုထားခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ အယ်ဒီတာချုပ်ကိုဝေဖြိုး၏ ရှင်းလင်းပြောကြားချက် |url=https://news-eleven.com/article/261682 |access-date=2026-04-26 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2015-07-04 |title=Daily Eleven အယ်ဒီတာများ အမှုတစ်ကြိမ်တည်းစစ်ပြီး ဆုံးဖြတ်မည် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/daily-eleven-lawsuit-once-decide-07032015230455.html |access-date=2026-04-26 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=မေစစ်ပိုင် |date=2015-06-20 |title=အလဲဗင်း အယ်ဒီတာ ၁၇ ဦးကို တရားရုံး မထီမြင်ပြုမှုဖြင့် ပြန်ကြားရေးက တရားစွဲ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2015/06/20/76736.html |access-date=2026-04-26 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> * '''သမဂ္ဂဂျာနယ်''' '''သတင်းထောက်ချုပ် မရွှေမှုံ အမှု (၂၀၁၅):''' ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ကျောက်တံတားမြို့နယ် တရားရုံးက သမဂ္ဂဂျာနယ် သတင်းထောက်ချုပ် မရွှေမှုံ (ခ) မဆွေဇင်ဦးကို ငြိမ်းချမ်းစွာ စုဝေးခြင်းနှင့် စီတန်းလှည့်လည်ခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၉ ဖြင့် ဒဏ်ငွေ တစ်သောင်းကျပ် (သို့မဟုတ်) ထောင်ဒဏ် ၁၅ ရက် ကျခံရန် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။ ယင်းအမှုသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့က ကျရောက်သည့် "သတင်းသမားများအပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများအား အရေးမယူ ပစ်ထားခြင်းများ အဆုံးသတ်ရေးဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာနေ့" တွင် ဆူးလေဘုရားပေါ်၌ သတင်းမီဒီယာသမားများအပေါ် ဖိနှိပ်မှုရပ်တန့်ရန် ဆုတောင်းပွဲ ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ပုဒ်မ ၁၉ ဖြင့် ကျောက်တံတားမြို့နယ်တရားရုံးတွင်၂၀၁၅ ဇွန် ၁ ရက်က တရားစွဲဆိုခံခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2015-12-18 |title=မီဒီယာဖိနှိပ်မှု ရပ်တန့်ဖို့ ဆုတောင်းသူ ကျပ် ၁၀၀၀၀ ဒဏ်ရိုက်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/court-sentenced-shwehmon-12182015102159.html |access-date=2026-04-26 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ဘုရားပေါ်တွင် ဆုတောင်းသည်ဟုဆိုကာ‘သမဂ္ဂဂျာနယ် သတင်းထောက်ချုပ် မရွှေမှုန်အား ပုဒ်မ ၁၉ ဖြင့် တရားစွဲထားမှု ကျောက်တံတားမြို့နယ်တရားရုံး၌ ယနေ့ အမိန့်ချမည် |url=https://news-eleven.com/article/268002 |access-date=2026-04-26 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> === ဦးထင်ကျော် နှင့် ဦးဝင်းမြင့် အစိုးရလက်ထက် ထင်ရှားဖြစ်စဉ်များ (၂၀၁၆–၂၀၂၁) === အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) အစိုးရလက်ထက်တွင် ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၆(ဃ)၊ မတရားအသင်းဆက်သွယ်မှု အက်ဥပဒေနှင့် နိုင်ငံတော်လျှို့ဝှက်ချက်အက်ဥပဒေတို့ကို အသုံးပြု၍ မီဒီယာသမားများအပေါ် တရားစွဲဆိုမှုများ ဆက်တိုက်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည် -<ref>{{Cite web |last=ထက်အောင်ခန့် |date=2019-06-24 |title=၆၆ (ဃ) နဲ့ တရားစွဲအမှုပေါင်း ၂၀၀ ရှိပြီ |url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-arrest-200-people-for-66-d-/4971395.html |access-date=2026-04-26 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Admin |first=I. S. P. |date=2018-03-28 |title=ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၆ (ဃ) ဖြင့် တရားစွဲဆို အရေးယူခံရသူများ {{!}} ISP-Myanmar |url=https://ispmyanmar.com/burmese/%e1%80%86%e1%80%80%e1%80%b9%e1%80%9e%e1%80%bc%e1%80%9a%e1%80%b9%e1%80%b1%e1%80%9b%e1%80%b8%e1%80%a5%e1%80%95%e1%80%b1%e1%80%92-%e1%80%95%e1%80%af%e1%80%92%e1%80%b9%e1%80%99-%e1%81%86%e1%81%86/ |access-date=2026-04-26 |language=en-GB}}</ref> ==== ၂၀၁၆ ခုနှစ် ==== * '''7Day Daily သတင်းစာကို တပ်မတော်က ရာဇသတ်ကြီး ပုဒ်မ ၁၃၁ အရ တရားစွဲဆိုခြင်း:''' ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့ထုတ် 7Day Daily သတင်းစာတွင် သတင်းထောက် မင်းဟိန်းကျော် ရေးသားသည့် “စစ်တက္ကသိုလ်ဆင်း ညီနောင်များအား လက်ရှိအစိုးရနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် သူရဦးရွှေမန်း တိုက်တွန်း” ဟူသော သတင်းဆောင်းပါးနှင့် ပတ်သက်၍ စစ်တပ်တွင်း ပုန်ကန်မှုဖြစ်အောင် သွေးထိုးလှုံ့ဆော်သည်ဟုဆိုကာ တပ်မတော်မှ ဒုဗိုလ်မှူးကြီးလင်းထွန်းက တရားလိုပြုလုပ်၍ တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။ အဆိုပါအမှုတွင် အယ်ဒီတာချုပ် ဦးသောင်းစုငြိမ်းနှင့် သတင်းထောက် ကိုမင်းဟိန်းကျော်တို့အား ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၁၃၁ ဖြင့် အမှုဖွင့်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် သက်ဆိုင်ရာရဲစခန်းက သတင်းစာတိုက်သို့ တရားဝင်လာရောက်အကြောင်းကြားခဲ့သည်။ သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံသတင်းမီဒီယာကောင်စီ၏ ကြားဝင်ညှိနှိုင်းမှုနှင့် တရားရုံးပြင်ပ နှစ်ဖက်ညှိနှိုင်းချက်များအရ ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင်ပင် အမှုကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းကျေအေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့ထုတ် အစိုးရပိုင်သတင်းစာများတွင် 7Day Daily သတင်းစာက တပ်မတော်ကို တောင်းပန်ကြောင်း "ပန်ကြားလွှာ" ကို ထုတ်ပြန်ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2016-06-27 |title=7Day သတင်းစာကို စစ်တပ် တရားစွဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma/2016/06/160627_7day_army_case |access-date=2026-04-26 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2016-06-29 |title=7 Day Daily တပ်မတော်ကို တောင်းပန်လွှာထုတ်ပြန် |url=https://burmese.voanews.com/a/3396585.html |access-date=2026-04-26 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ဆုမွန် |date=2016-06-27 |title=တပ်မတော် စွဲချက် 7 Day ညှိနှိုင်းဖို့ မျှော်လင့် |url=https://burmese.voanews.com/a/news-7days-issue-/3393684.html |access-date=2026-04-26 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> * '''BBC သတင်းထောက် ကိုနေလင်းအား ပြည်သူ့ဝန်ထမ်း နာကျင်စေမှုဖြင့် ထောင်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်း:''' ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ဘီဘီစီသတင်းထောက် ကိုနေလင်း သည် အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် (၃) လ ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။၂၀၁၅ ခုနှစ် မတ်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် မန္တလေးမြို့၌ ကျောင်းသားများ၏ ဒီမိုကရေစီပညာရေး ဆန္ဒပြပွဲသတင်းကို ဆိုင်ကယ်ဖြင့် လိုက်လံရယူနေစဉ် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးနှင့် အခြေအတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ မန္တလေးတိုင်း၊ ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်တရားရုံးက အမှုလက်ခံစစ်ဆေးပြီးနောက် ထိုပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။၎င်းအား ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ဒုတပ်ကြပ်ဘမော်ကို ကိုယ်ထိလက်ရောက် နာကျင်စေခဲ့သည်ဟုဆိုကာ ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေပုဒ်မ ၃၃၂ (ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းအား ဝတ္တရားဆောင်ရွက်စဉ် နာကျင်စေမှု) ဖြင့် တရားစွဲဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ယင်းအမှုသည် သတင်းထောက်တစ်ဦး သတင်းရယူစဉ် ရဲတပ်ဖွဲ့၏ အင်အားသုံးတားဆီးမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပဋိပက္ခအပေါ် ပြင်းထန်သော ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဝေဖန်မှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2016-06-06 |title=ရဲကို နာကျင်စေမှု BBC သတင်းထောက် ထောင် ၃ လ ကျ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/bbc-reporter-naylin-sentenced-3months-jail-06062016110155.html |access-date=2026-04-26 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> * '''မကွေးအခြေစိုက် MGY ဂျာနယ် အယ်ဒီတာအဖွဲ့ဝင်များ လားရှိုးတွင် တရားစွဲဆိုခံရခြင်း:''' ၂၀၁၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၆ ရက်နေ့ထုတ် MGY ဂျာနယ် (အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၉) ပါ "ပြည်သူ့ဟစ်တိုင်" ကဏ္ဍတွင် ဖော်ပြခဲ့သည့် "တပ်မတော်မိသားစု နေထိုင်ပိုင်ဆိုင်သည့် ခြံဝင်းအား တရုတ်လူမျိုး ဧည့်နိုင်ငံသားက မတရားသိမ်းယူ ဖယ်ရှားခိုင်းခြင်းအား တိုင်တန်းခြင်း" ဟူသော သမ္မတထံ လိပ်မူတိုင်ကြားစာနှင့် ပတ်သက်၍ အသရေဖျက်မှု ပုဒ်မ ၅၀၀ ဖြင့် လားရှိုးမြို့နယ်တရားရုံးတွင် တရားစွဲဆိုခံခဲ့ရသည်။ အဆိုပါအမှုတွင် တိုင်တန်းခံရသူ ဦးညွန့်မောင်က MGY ဂျာနယ် အယ်ဒီတာချုပ် ဦးနေခြည် အပါအဝင် အယ်ဒီတာ (၄) ဦးနှင့် တိုင်ကြားစာပေးပို့သူ (၂) ဦး၊ စုစုပေါင်း (၆) ဦးကို တရားစွဲဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်သည် ဂျာနယ်မှ တည်းဖြတ်ပြင်ဆင်ခြင်းမရှိဘဲ ပေးပို့သူ၏ အာဘော်အတိုင်း ဖော်ပြပေးခဲ့သည့် ပြည်သူ့အသံကဏ္ဍအပေါ် တရားစွဲဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ မကွေးအခြေစိုက် သတင်းသမားများမှာ လားရှိုးမြို့အထိ သွားရောက်တရားရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည့် ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2016-11-15 |title=MGY ဂျာနယ် အယ်ဒီတာအဖွဲ့ အသရေဖျက်မှုနဲ့ တရားစွဲခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/mgy-journal-11152016071413.html |access-date=2026-04-26 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> * '''Daily Eleven သတင်းစာပါ အယ်ဒီတာ့အာဘော်ကြောင့် တရားစွဲဆိုခံရခြင်း:''' ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့ထုတ် Daily Eleven သတင်းစာတွင် '''“တစ်နှစ်ကြာပြီးနောက် ”''' အမည်ရှိ အယ်ဒီတာ့အာဘော် ဆောင်းပါး၌ ဝန်ကြီးချုပ်တစ်ဦးက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးထံမှ ဒေါ်လာတစ်သိန်းဝန်းကျင်တန် '''Patek Philippe''' နာရီတစ်လုံးကို လက်ဆောင်ရရှိခဲ့သည်ဟု ရည်ညွှန်းရေးသားခဲ့မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့ရုံး ညွှန်ကြားရေးမှူး '''ဦးမိုးဟိန်း''' က တရားလိုပြုလုပ်ကာ ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၆ (ဃ) ဖြင့် ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ '''နိုဝင်ဘာလ ၉ ရက်'''နေ့တွင် တာမွေမြို့နယ်ရဲစခန်း၌ အမှုဖွင့်ခဲ့သည်။ယင်းအမှုတွင် Eleven Media Group မှ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် ဒေါက်တာသန်းထွဋ်အောင်နှင့် အယ်ဒီတာချုပ် ကိုဝေဖြိုးတို့အား နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး အင်းစိန်ထောင်တွင် ချုပ်နှောင်ကာ အမှုရင်ဆိုင်စေခဲ့သည်။ အမှုစစ်ဆေးနေစဉ်အတွင်း ဒေါက်တာသန်းထွဋ်အောင်ဘက်က အဆိုပါရေးသားချက်မှာ အခြေအမြစ်မရှိကြောင်း ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် တိုင်းအစိုးရအဖွဲ့ထံ ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့မှစ၍ Eleven သတင်းစာနှင့် နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာများတွင် အနူးအညွတ် ပြန်လည်တောင်းပန်ခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် Eleven Media Group ဘက်ကလည်း အခြားသူများအပေါ် ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၆ (ဃ) ဖြင့် တန်ပြန်တရားစွဲဆိုထားသည့် အမှုများကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းပေးခဲ့သဖြင့် နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ညှိနှိုင်းမှုများဖြင့် အမှုပြေလည်သွားခဲ့သည့် ထင်ရှားသော ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |title=အလဲဗင်း ဒေါက်တာ သန်းထွဋ်အောင်နဲ့ ထောင်ဝင်စာ တွေ့ခွင့်ရ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-37968290 |access-date=2026-04-26 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2016-12-30 |title=တောင်းပန်ရတဲ့အကြောင်း ကို ဒေါက်တာ သန်းထွဋ်အောင် ပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/eleven-explain-apology-12302016042209.html |access-date=2026-04-26 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ထက်အောင်ခန့် |date=2016-11-14 |title=Eleven က စွဲထားတဲ့ ပုဒ်မ ၆၆ (ဃ) အမှုတွေ စရုပ်သိမ်းနေ |url=https://burmese.voanews.com/a/eleven-start-to-revoke-their-sue-/3594966.html |access-date=2026-04-26 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2016-11-09 |title=ဒေါက်တာ သန်းထွဋ်အောင်နဲ့ Eleven Media Group ကို အမှုဖွင့် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/dr-thanhtutaung-eleven-media-sue-11092016064743.html |access-date=2026-04-26 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> ==== ၂၀၁၇ ခုနှစ် ==== * '''The Voice Daily အယ်ဒီတာချုပ်နှင့် သရော်စာရေးသူအား တပ်မတော်က တရားစွဲဆိုခြင်း:''' ၂၀၁၇ ခုနှစ် မေလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ဗဟန်းမြို့နယ်ရဲစခန်းမှတစ်ဆင့် The Voice Daily သတင်းစာ အယ်ဒီတာချုပ် ဦးကျော်မင်းဆွေနှင့် သရော်စာရေးသူ ဗြိတိသျှကိုကိုမောင် (ခ) ဦးကျော်စွာနိုင် တို့အား ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၆ (ဃ) ဖြင့် တရားစွဲဆိုကြောင်း သမ္မန်စာ ပေးပို့ခဲ့သည်။ ယင်းသို့ တရားစွဲဆိုရခြင်းမှာ ၂၀၁၇ ခုနှစ် မတ်လ ၂၆ ရက်နေ့ထုတ် The Voice သတင်းစာတွင် ဖော်ပြခဲ့သည့် "ကျည်ထောင်စုသစ္စာ" အမည်ရှိ သရော်စာဆောင်းပါးသည် တပ်မတော်၏ အထက်ပိုင်းနှင့် အောက်ခြေကြား သဘောထားကွဲလွဲမှုဖြစ်စေပြီး တပ်မတော်၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိခိုက်စေသည်ဟု တပ်မတော်ဘက်က ယူဆသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အဆိုပါအမှုနှင့် ပတ်သက်၍ မြန်မာနိုင်ငံစာနယ်ဇင်းကောင်စီက ကြားဝင်ညှိနှိုင်းပေးခဲ့ပြီး The Voice ဘက်မှ စိတ်မကောင်းဖြစ်ရပါကြောင်း ရှင်းလင်းချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော်လည်း တပ်မတော်ဘက်မှ မလုံလောက်ဟု ယူဆကာ တရားရုံးသို့ တိုက်ရိုက်တရားစွဲဆိုခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=မေခ |date=2017-05-17 |title=The Voice အယ်ဒီတာချုပ် ၆၆(ဃ)နဲ့ တရားစွဲခံရ |url=https://burmese.voanews.com/a/the-voice-news-paper-66-d-/3854265.html |access-date=2026-04-26 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Frontier |first=Mratt Kyaw Thu |date=2017-05-16 |title=The Voice အယ်ဒီတာချုပ်နှင့် သရော်စာရေးသူတဦးကို ဆက်သွယ်ရေးပုဒ်မဖြင့် တပ်မတော်က တရားစွဲ |url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/the-voice-%e1%80%a1%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%80%92%e1%80%ae%e1%80%90%e1%80%ac%e1%80%81%e1%80%bb%e1%80%af%e1%80%95%e1%80%ba%e1%80%94%e1%80%be%e1%80%84%e1%80%b7%e1%80%ba-%e1%80%9e%e1%80%9b%e1%80%b1%e1%80%ac/ |access-date=2026-04-26 |website=Frontier Myanmar |language=mm-MM}}</ref> * '''DVB နှင့် ဧရာဝတီ သတင်းထောက်များအား မတရားအသင်းနှင့် ဆက်သွယ်မှုဖြင့် ဖမ်းဆီးခြင်းနှင့် အမှုပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခြင်း:'''၂၀၁၇ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၌ [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအောင်းလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (TNLA) ၏ သတင်းသွားရောက်ယူခဲ့သည့် DVB သတင်းထောက် ကိုအေးနိုင်၊ ကိုပြည့်ဘုန်းအောင် နှင့် ဧရာဝတီသတင်းဌာန သတင်းထောက် ဦးသိန်းဇော် အပါအဝင် (၆) ဦးကို တပ်မတော်က ဖမ်းဆီးပြီး မတရားအသင်းများအက်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၇(၁) ဖြင့် အမှုဖွင့်ခဲ့သည်။ သို့သော် အဆိုပါအမှုကို '''၂၀၁၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၅ ရက်'''နေ့တွင် သီပေါမြို့နယ်တရားရုံး၌ တရားလိုဖြစ်သူ တပ်မတော်ဘက်က အမှုရုပ်သိမ်းပေးခဲ့သဖြင့် သတင်းထောက်များအပါအဝင် ဖမ်းဆီးခံထားရသူများအားလုံး ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်သည် သတင်းသမားများအား မတရားအသင်းဆက်သွယ်မှုပုဒ်မဖြင့် ပထမဆုံးအကြိမ် ဖမ်းဆီးအရေးယူခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် အမှုရုပ်သိမ်းပေးခဲ့သည့် ထင်ရှားသောဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2017-06-27 |title=ထိန်းသိမ်းခံ ဧရာဝတီနှင့် DVB မှ သတင်းသမား ၃ဦး အမြန်ဆုံး လွှတ်ပေးရန် AI တောင်းဆို |url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2017/06/27/137455.html |access-date=2026-04-26 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=ပုဒ္မ ၁၇(၁) ျဖင့္ တရားစြဲခံရသည့္ ဒီဗြီဘီႏွင့္ ဧရာဝတီသတင္းေထာက္အပါအဝင္ ၆ ဦး လြတ္ေျမာက္ |url=https://burmese.dvb.no/post/228967 |access-date=2026-04-26 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=ဉာဏ်ဝင်းအောင် |date=2017-06-29 |title=အဖမ်းခံ သတင်းထောက်သုံးဦး ပုဒ်မ ၁၇/၁နဲ့ အရေးယူခံရမှု ဝေဖန်မှုထွက်ပေါ် |url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-journalists-to-be-charged-unlawful-association-act/3920768.html |access-date=2026-04-26 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> * '''မြန်မာဓာတ်ပုံသတင်းထောက်နှစ်ဦး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် ဖမ်းဆီးခံရခြင်း:''' ၂၀၁၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ဂျာမနီနိုင်ငံအခြေစိုက် GEO မဂ္ဂဇင်း၏ တာဝန်ပေးချက်အရ ရခိုင်ပြည်နယ်မှ ထွက်ပြေးလာသူများ၏ သတင်းဓာတ်ပုံများရယူရန် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့သည့် မြန်မာဓာတ်ပုံသတင်းထောက် ကိုမင်းဇေယျာဦးနှင့် ကိုခွန်လတ်တို့အား ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အာဏာပိုင်များက ကော့ဘ်ဇက်ဘဇားမြို့တွင် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် သတင်းထောက်ဗီဇာ (Journalist Visa) အစား ခရီးသွားဗီဇာ (Tourist Visa) ဖြင့် ဝင်ရောက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဗီဇာစည်းကမ်းချိုးဖောက်မှုအပြင် ကနဦးတွင် သူလျှိုလုပ်မှုဖြင့်ပါ စွပ်စွဲတရားစွဲဆိုခံခဲ့ရသည်။ အဆိုပါအမှုအတွက် တရားရုံးက အာမခံပေးရန် ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး ၎င်းတို့အား ကာလအတန်ကြာ ထိန်းသိမ်းထားခဲ့သဖြင့် မိခင်သတင်းဌာနများနှင့် နိုင်ငံတကာသတင်းမီဒီယာအဖွဲ့အစည်းများက စိုးရိမ်ပူပန်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ထိုအမှုသည် ၂၀၁၇ ခုနှစ် ရခိုင်အရေးအခင်းကာလအတွင်း နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် သတင်းယူရင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော အရေးကြီးသည့် မှတ်တမ်းတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |title=မြန်မာ ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် နှစ်ဦး ဘာလို့ အဖမ်း ခံထားရတာလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-41279922 |access-date=2026-04-26 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite news |title=မြန်မာ ဓာတ်ပုံ သတင်းထောက် ၂ ဦး ဖမ်းဆီး ခံရ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-41284435 |access-date=2026-04-26 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * '''နေပြည်တော် လွှတ်တော်အနီး ဒရုန်းရိုက်ကူးမှုဖြင့် သတင်းထောက်များ ဖမ်းဆီးခံရခြင်း:''' ၂၀၁၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော် လွှတ်တော်အဆောက်အအုံအနီး ဒရုန်းဖြင့် ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးရန် ကြိုးပမ်းမှုကြောင့် တူရကီအခြေစိုက် TRT သတင်းဌာနမှ စင်ကာပူနိုင်ငံသား Lau Hon Meng၊ မလေးရှားနိုင်ငံသူ Mok Choy Lin၊ စကားပြန်အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည့် သတင်းထောက် ကိုအောင်နိုင်စိုးနှင့် ယာဉ်မောင်း ဦးလှတင်တို့ (၄) ဦးကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်တရားရုံးက ၎င်းတို့ (၄) ဦးလုံးကို ၁၉၃၄ ခုနှစ် လေယာဉ်အက်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၀ အရ ထောင်ဒဏ် (၂) လစီ ချမှတ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဖြစ်စဉ်တွင် ဒရုန်းအတွင်း၌ လွှတ်တော်နှင့် ပတ်သက်သည့် ရိုက်ကူးချက်များ မတွေ့ရှိရဘဲ အင်းဝဒေသမှ ဗီဒီယိုဖိုင်များသာ တွေ့ရှိခဲ့သော်လည်း တရားရုံးက ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့အား သွင်းကုန်ထုတ်ကုန်ဥပဒေဖြင့်လည်း ထပ်မံအမှုဖွင့် တရားစွဲဆိုမှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ထက်နိုင်ဇော် |date=2017-11-10 |title=လႊတ္ေတာ္အား Drone ႏွင့္ ဓာတ္ပုံ႐ိုက္ရန္ ႀကိဳးပမ္းမႈျဖင့္ လူ ၄ ဦး ေထာင္ ၂ လစီ ခ်မွတ္ခံရ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2017/11/10/145964.html |access-date=2026-04-26 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> * '''တနင်္သာရီဂျာနယ်အား သတင်းမီဒီယာဥပဒေဖြင့် တိုင်းအစိုးရက တရားစွဲဆိုခြင်း:''' ၂၀၁၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့ထုတ် တနင်္သာရီဂျာနယ် (အတွဲ ၅၊ အမှတ် ၁၇) တွင် ကလောင်အမည် မူးဆေးအိုး ရေးသားသည့် "မဲဆွယ်အပြုံး" အမည်ရှိ သရော်စာဆောင်းပါး ဖော်ပြခဲ့မှုနှင့် ပတ်သက်၍ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့က သတင်းမီဒီယာဥပဒေဖြင့် တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။ အဆိုပါဆောင်းပါးသည် တိုင်းဝန်ကြီးချုပ်နှင့် အစိုးရအဖွဲ့၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိခိုက်စေသည်ဟုဆိုကာ တိုင်းအစိုးရအဖွဲ့ရုံး ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးက ၂၀၁၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၃ ရက်တွင် ထားဝယ်မြို့နယ်တရားရုံးသို့ ဦးတိုက်လျှောက်ထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းအမှုတွင် သတင်းမီဒီယာဥပဒေ ပုဒ်မ ၉ (ဆ) ကို ဖောက်ဖျက်သည်ဟုဆိုကာ ပုဒ်မ ၂၅ (ခ) ဖြင့် စွဲဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ သရော်စာသည် ရသစာပေအမျိုးအစားသာ ဖြစ်သော်လည်း အစိုးရအဖွဲ့က ဥပဒေကြောင်းအရ အရေးယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |title=တနင်္သာရီဂျာနယ်ကို စွဲချက်တင်သင့်မတင်သင့် ကြားနာမယ် |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-45408448 |access-date=2026-04-26 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * '''ရိုက်တာသတင်းထောက် ကိုဝလုံးနှင့် ကိုကျော်စိုးဦးတို့အား နိုင်ငံတော်လျှို့ဝှက်ချက်အက်ဥပဒေဖြင့် ဖမ်းဆီးထောင်ချခြင်း:'''၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မောင်တောမြို့နယ်၊ အင်းဒင်ကျေးရွာတွင် ရွာသား (၁၀) ဦး သတ်ဖြတ်ခံရသည့်ဖြစ်စဉ်ကို စုံစမ်းဖော်ထုတ်နေသည့် ရိုက်တာ (Reuters) သတင်းထောက် ကိုဝလုံးနှင့် ကိုကျော်စိုးဦးတို့အား ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အား ၁၉၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံတော်လျှို့ဝှက်ချက်အက်ဥပဒေ (Official Secrets Act) ချိုးဖောက်မှုဖြင့် အမှုဖွင့်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၁၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်းခရိုင်တရားရုံးက ထောင်ဒဏ် (၇) နှစ်စီ အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။ သတင်းထောက်နှစ်ဦးသည် သတင်းအချက်အလက်ရယူရန် ချိန်းဆိုစဉ် ရဲအရာရှိများ၏ ထောင်ချောက်ဆင် ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ထွက်ဆိုခဲ့ကြသော်လည်း ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံခဲ့ရကာ၊ ၂၀၁၉ ခုနှစ် မေလတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ဖြင့် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ အင်းဒင်လူသတ်မှု စုံစမ်းဖော်ထုတ်ချက်ကြောင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ပူလစ်ဇာဆု (Pulitzer Prize)<ref>{{Cite web |date=2019-04-16 |title=ရိုက်တာ သတင်းထောက် ကိုဝလုံးနဲ့ ကျော်စိုးဦးတို့ လွတ်မြောက်ဖို့ ပူလစ်ဇာဆုက အကျိုးရှိမလား |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-47945825 |access-date=2026-04-26 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ၊ကုလသမဂ္ဂ ပညာရေး၊ သိပ္ပံ နှင့် ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့ - ယူနက်စကို (UNESCO) က ပေးအပ်သော UNESCO/Guillermo Cano Press Freedom Prize 2019 ဆု<ref>{{Cite web |date=2019-04-11 |title=ရိုက်တာသတင်းထောက် ကိုဝလုံးနဲ့ ကိုကျော်စိုးဦးတို့ကို UNESCO သတင်းလွတ်လပ်ခွင့်ဆု ချီးမြှင့် |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-47891672 |access-date=2026-04-26 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> နှင့် Time မဂ္ဂဇင်း၏ ၂၀၁၈ ခုနှစ်အတွက် အထင်ရှားဆုံးပုဂ္ဂိုလ် (Person of the Year) စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းဂုဏ်ပြုခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |date=2018-12-11 |title=ရိုက်တာ သတင်းထောက် ကိုဝလုံးနဲ့ ကိုကျော်စိုးဦးတို့ TIME မဂ္ဂဇင်းရဲ့ Person of the Year ရွေးချယ်ခံရ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-46532133 |access-date=2026-04-26 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ==== ၂၀၁၈ ခုနှစ် ==== * '''မြန်မာတိုင်းမ်စ် အယ်ဒီတာချုပ်ဟောင်း မစ္စတာ ရော့စ် ဒန်ကလေ မူးယစ်ဆေးဝါးအမှုဖြင့် ဖမ်းဆီးခံရခြင်း:''' ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်အခြေစိုက် မြန်မာတိုင်းမ်စ် (The Myanmar Times) သတင်းစာ၏ အယ်ဒီတာချုပ်ဟောင်း ဩစတြေးလျနိုင်ငံသား မစ္စတာ ရော့စ် ဒန်ကလေ (Mr. Ross Dunkley) နှင့် ဗြိတိန်နိုင်ငံသား မစ္စတာ ဂျွန် မက်ကမ်ဇီး (Mr. John McKenzie) တို့အပါအဝင် မြန်မာနိုင်ငံသား (၇) ဦးကို ဗဟန်းမြို့နယ်ရှိ ၎င်းတို့ငှားရမ်းနေထိုင်သည့် နေအိမ်တွင် မူးယစ်ဆေးဝါးများနှင့်အတူ ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ ဗဟန်းမြို့နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် မူးယစ်တပ်ဖွဲ့စုတို့ ပူးပေါင်း၍ ရှောင်တခင်ဝင်ရောက်စစ်ဆေးရာမှ မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲ၊ ရောင်းဝယ်မှုဖြင့် ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့တွင်ပင် ဗဟန်းမြို့နယ်တရားရုံး၌ ရမန်နှစ်ပတ်ယူကာ ထိန်းသိမ်းစစ်ဆေးခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ မစ္စတာ ရော့စ် ဒန်ကလေသည် မြန်မာတိုင်းမ်စ်နှင့် ဖနွမ်းပင်ပို့စ် သတင်းစာတို့ကို တည်ထောင်ခဲ့သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ယခင်အစိုးရလက်ထက် ၂၀၁၁ ခုနှစ်ကလည်း အမှုရင်ဆိုင်ခဲ့ရဖူးသည့် ထင်ရှားသော မီဒီယာလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |title=ရော့စ် ဒန်ကလေကို မူးယစ်မှုနဲ့ ဖမ်းဆီး |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-44413979 |access-date=2026-04-26 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * '''Weekly Eleven ဂျာနယ် အယ်ဒီတာ (၃) ဦးအား ပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) ဖြင့် တရားစွဲဆိုခံရခြင်း:''' ၂၀၁၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၈ ရက်နေ့ထုတ် Weekly Eleven ဂျာနယ်တွင် ဖော်ပြပါရှိသည့် “အမြဲရှုံးနေသည့် စက်သုံးဆီဆိုင်တွေ ပိတ်ရေး၊ ငွေချေးသူ ဘယ်သူမှန်း မသိသည့် ကျောင်းကား နှင့် လူအမည်ပေါက် ပြည်သူ့ရှယ်ယာ” ဟူသော ဝေဖန်သုံးသပ်ချက်ဆောင်းပါးနှင့် ပတ်သက်၍ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူး ဦးအောင်ကျော်ခိုင်က တရားလိုပြုလုပ်ကာ တာမွေမြို့နယ်တရားရုံးတွင် တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။ အဆိုပါဆောင်းပါးသည် အများပြည်သူက အစိုးရအပေါ် အကြည်ညိုပျက်စေရန် ပြုလုပ်သည်ဟုဆိုကာ နိုင်ငံတော်အကြည်ညိုပျက်စေမှု ပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) ဖြင့် အမှုဖွင့်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ Eleven Media Group မှ အမှုဆောင်အယ်ဒီတာ ကိုကျော်ဇောလင်း၊ အယ်ဒီတာ ကိုနရီမင်းနှင့် တာဝန်ခံအယ်ဒီတာ ကိုဖြိုးဝေဝင်း တို့ (၃) ဦးမှာ အင်းစိန်ထောင်တွင် ရက်သတ္တပတ်အချို့ ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=Weekly Eleven ဂျာနယ် အယ်ဒီတာချုပ် အပါအဝင် သုံးဦးအား ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့က ပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) ဖြင့် တရားစွဲထားသည့် အမှုတွင် တရားလိုအား စတင်စစ်ဆေးပြီး အာမခံလျှောက်ထားမှုကို လာမည့်ရုံးချိန်း၌ အမိန့်ချမည် |url=https://news-eleven.com/news/1848 |access-date=2026-04-26 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=Weekly Eleven ဂျာနယ်မှ အယ်ဒီတာချုပ် အပါအဝင် သုံးဦးအား တရားစွဲဆိုထားမှုနှင့် ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတော်သမ္မတ လမ်းညွှန်မှုဖြင့် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့က သတင်းမီဒီယာကောင်စီသို့ လာရောက်တိုင်ကြား |url=https://news-eleven.com/news/1979 |access-date=2026-04-26 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ==== ၂၀၁၉ ခုနှစ် ==== * '''ဧရာဝတီသတင်းဌာန တာဝန်ခံအယ်ဒီတာအား ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေဖြင့် တရားစွဲဆိုခြင်း:''' ၂၀၁၉ ခုနှစ် '''ဧပြီလ'''အတွင်း ရခိုင်ပြည်နယ်၌ ဖြစ်ပွားနေသော ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) နှင့် တပ်မတော်တို့၏ တိုက်ပွဲသတင်းများကို မေးမြန်းဖော်ပြခဲ့သည့်အတွက် ဧရာဝတီသတင်းဌာန (မြန်မာပိုင်း) တာဝန်ခံအယ်ဒီတာ '''ကိုရဲနည်''' ကို တပ်မတော်က ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၆ (ဃ) ဖြင့် အမှုဖွင့်ခဲ့သည်။ အဆိုပါအမှုကို ရန်ကုန်မြို့၊ ကျောက်တံတားမြို့နယ်ရဲစခန်းတွင် တပ်မတော်ဘက်က တရားလိုပြုလုပ်၍ အမှုဖွင့်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ၂၀၁၉ ခုနှစ် '''ဧပြီလ ၁၉ ရက်'''နေ့တွင် သတင်းဌာနဘက်က အတည်ပြုခဲ့သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်သည် သတင်းမီဒီယာများ၏ ပဋိပက္ခသတင်းတင်ပြမှုအပေါ် တရားဥပဒေဖြင့် ကန့်သတ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည့် ထင်ရှားသော ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |title=အေအေ ရက္ခိုင့် တပ်မတော် နဲ့ တိုက်ပွဲ အကြောင်း သတင်းရေးတဲ့ ဧရာဝတီသတင်းဌာန ကို တပ်မတော် က ၆၆ ဃ နဲ့ တရားစွဲထား |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-47990667 |access-date=2026-04-26 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * '''Channel Mandalay ဗီဒီယိုသတင်းထောက် ကိုနန္ဒ (ခ) ကိုအောင်ကြည်မြင့်အား ပုဒ်မ ၅ ခုဖြင့် တရားစွဲဆိုခြင်း:''' ၂၀၁၉ ခုနှစ် မေလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် မန္တလေးတိုင်း၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်၊ အောင်သပြေကျေးရွာရှိ ကျောက်မီးသွေးစွမ်းအင်သုံး ဘိလပ်မြေစက်ရုံစီမံကိန်းကို ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြသည့် ဒေသခံများအား ရဲတပ်ဖွဲ့က နှိမ်နင်းမှုကို Channel Mandalay TV ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်စာမျက်နှာမှတစ်ဆင့် တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့် (Live) ပြသခဲ့သည့် သတင်းထောက် ကိုနန္ဒကို ရဲတပ်ဖွဲ့က ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ထို့နောက် ၎င်းအား ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၃၃၃၊ ၃၀၇၊ ၄၄၀၊ ၁၁၄ နှင့် ၄၃၅ စသည့် ပုဒ်မ ၅ ခုဖြင့် တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။ သို့သော် နယ်စည်းမထားသတင်းထောက်များအဖွဲ့ (RSF) က ကိုနန္ဒသည် သတင်းယူနေစဉ် လက်တစ်ဖက်တွင် ကင်မရာ၊ အခြားတစ်ဖက်တွင် ဖုန်းကိုင်ဆောင်ထားပြီး ရန်လိုသည့်အပြုအမူမရှိကြောင်း ဗီဒီယိုအထောက်အထားများဖြင့် ရှင်းလင်းခဲ့ကာ ကုလသမဂ္ဂအလုပ်အဖွဲ့ (UN Working Group) ထံသို့ တိုင်ကြား၍ နိုင်ငံတကာဖိအားပေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်သည် ဒေသတွင်း သတင်းယူနေသည့် သတင်းထောက်တစ်ဦးအား ပြင်းထန်သော ပုဒ်မများဖြင့် နှစ်ရှည်ထောင်ဒဏ်ချမှတ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည့် ထင်ရှားသော ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း) |date=2019-08-15 |title=Channel Mandalay TV သတင်းထောက် ဖမ်းဆီးခံရမှု RSF ကုလကို တိုင်ကြား |url=https://burmese.voanews.com/a/rsf-refers-myanmar-journalist-arbitrary-detention-to-un/5042918.html |access-date=2026-04-26 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=The Irrawaddy News |date=2019-06-21 |title=Channel Mandalay သတင္းေထာက္ကို၄ႀကိမ္ေျမာက္ရုံုးထုတ္ |url=https://www.youtube.com/watch?v=yO-zDGSy9xw |access-date=2026-04-26}}</ref> ==== ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ==== * '''သတင်းဌာနအယ်ဒီတာချုပ် (၃) ဦးအား အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေဖြင့် အမှုဖွင့်ခြင်း:''' ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် မတ်လအတွင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) ကို အစိုးရက အကြမ်းဖက်အုပ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ကြေညာပြီးနောက်၊ AA နှင့် ဆက်သွယ်မေးမြန်းမှုပြုလုပ်ခဲ့သည့် မန္တလေးအခြေစိုက် Voice of Myanmar (VOM) အယ်ဒီတာချုပ် ကိုနေမျိုးလင်းကို ၂၀၂၀ မတ်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ရဲတပ်ဖွဲ့က အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၅၀ (က)၊ ၅၂ (က) တို့ဖြင့် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ထို့ပြင် စစ်တွေအခြေစိုက် နေရဉ္စရာသတင်းဌာန အယ်ဒီတာချုပ် ကိုခိုင်မြတ်ကျော်နှင့် ရန်ကုန်ခေတ်သစ်သတင်းဌာန အယ်ဒီတာချုပ် ကိုသာလွန်ဇောင်းထက်တို့ကိုလည်း အလားတူဥပဒေဖြင့် အမှုဖွင့်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကိုနေမျိုးလင်း၏ လုပ်ရပ်မှာ အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေနှင့် အကျုံးဝင်ခြင်းမရှိကြောင်း ဥပဒေအရာရှိ၏ အကြံပြုချက်အရ ဧပြီလ ၉ ရက်နေ့တွင် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရာမှ ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်သည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည့် အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေကို အသုံးပြု၍ သတင်းမီဒီယာသမားများအား ပထမဆုံးအကြိမ် ဖမ်းဆီးအရေးယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည့် ထင်ရှားသော ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ဇော်ဝင်းလှိုင် |date=2020-03-31 |title=VOM အယ်ဒီတာချုပ် ထိန်းသိမ်းခံရ |url=https://burmese.voanews.com/a/voa-chief-editor-attested-/5352570.html |access-date=2026-04-26 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=စည်သူအောင်မြင့် |date=2020-04-13 |title=သတင်းသမားတွေကို ဘာကြောင့် အကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေး ဥပဒေနဲ့ ဖမ်းဆီး တရားစွဲဖို့ကြိုးစားသလဲ |url=https://burmese.voanews.com/a/sithu-aung-myint-why-myanmar-charges-journalists-under-terrorism-law/5369474.html |access-date=2026-04-26 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=Voice of Myanmar သတင်းဌာန အယ်ဒီတာချုပ် ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://burmese.dvb.no/post/379433 |access-date=2026-04-26 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> * '''Justice for Myanmar ဝက်ဘ်ဆိုက်အား ပိတ်ပင်ခြင်း:''' မြန်မာစစ်တပ်၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် ခြစားမှုများကို ဖော်ထုတ်ရေးသားနေသည့် Justice for Myanmar ဝက်ဘ်ဆိုက်ကို မမှန်သတင်းများ ထုတ်လွှင့်နေသည်ဟုဆိုကာ ပိတ်ပင်ရန် '''ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန'''က အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးသည့် ကုမ္ပဏီများကို ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဩဂုတ်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါ ပိတ်ပင်မှုကို စစ်တပ်နှင့် ဆက်နွှယ်သည့် အဖွဲ့တစ်ခု၏ တိုင်ကြားချက်အရ ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဗြိတိန်အခြေစိုက် '''ARTICLE 19''' အဖွဲ့က ၎င်းလုပ်ရပ်သည် လွတ်လပ်စွာ ပြောဆိုခွင့်ကို ဖိနှိပ်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ကန့်ကွက်ခံရသည်။<ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း) |date=2020-09-03 |title=မြန်မာက လူ့အခွင့်အရေး Website ကို ပိတ်ခိုင်းခြင်း Article 19 ရှုတ်ချ |url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-government-block-the-humanright-website-block-/5568343.html |access-date=2026-04-26 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> === စစ်အာဏာသိမ်းကာလ ထင်ရှားဖြစ်စဉ်များ (၂၀၂၁ -၂၀၂၆) === ==== ၂၀၂၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်း အခြေအနေ==== {{main|မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖမ်းဆီးခံရသည့် သတင်းထောက်များ စာရင်း}} ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် အရပ်သားအစိုးရကို ဖြုတ်ချပြီးချိန်မှစ၍ သတင်းထောက်များစွာသည် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite news|date=2021-03-22|title=Myanmar coup: Detained BBC journalist Aung Thura released|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-56480098|access-date=2021-03-24}}</ref>၂၀၂၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ စာနယ်ဇင်းလွတ်လပ်ခွင့်သည်လည်း ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုအတွင်း အဆိုးရွားဆုံး အခြေအနေသို့ ထိုးစိုက်ဆင်းသွားခဲ့ပြီး၊ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အညွှန်းကိန်းများတွင် အောက်ဆုံးအဆင့်များ၌သာ ရပ်တည်နေရသည်။ နယ်စည်းမခြား သတင်းထောက်များအဖွဲ့ (RSF) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ မြန်မာနိုင်ငံသည် နိုင်ငံပေါင်း ၁၈၀ အနက် အဆင့် ၁၇၀ ကျော်တွင် တည်ရှိနေပြီး အာရှဒေသတွင်း၌ မြောက်ကိုရီးယားနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့ကဲ့သို့ ဖိနှိပ်မှုအရှိဆုံးနိုင်ငံများစာရင်းထဲ ပါဝင်လာခဲ့သည်။ဤသည်မှာ လွတ်လပ်သော မီဒီယာအဖွဲ့အစည်းများစွာ၏ ထုတ်ဝေခွင့်လိုင်စင်များ ရုပ်သိမ်းခံရခြင်း၊ ရုံးခန်းများ စီးနင်းခံရခြင်းနှင့် သတင်းထောက်များကို ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅-က ကဲ့သို့သော ဥပဒေများဖြင့် ဖမ်းဆီးအရေးယူခြင်းတို့ကြောင့် ပြည်တွင်းသတင်းစီးဆင်းမှုမှာ သိသိသာသာ ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် သတင်းထောက်များကို အများဆုံး ဖမ်းဆီးထားသည့် နိုင်ငံများစာရင်းတွင် ထိပ်ဆုံးမှ ပါဝင်နေသကဲ့သို့၊ အချို့သော သတင်းသမားများမှာ စစ်ဆေးမေးမြန်းစဉ်အတွင်း သေဆုံးမှုများပင် ရှိခဲ့သည်။ထို့ပြင် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားရာဒေသများတွင် အင်တာနက် ဖြတ်တောက်မှုများနှင့် VPN အသုံးပြုမှုအပေါ် ကန့်သတ်ချုပ်ချယ်မှုများကြောင့် ဒစ်ဂျစ်တယ် စာနယ်ဇင်းလွတ်လပ်ခွင့်ပါ ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။အကျိုးဆက်ရလဒ်အနေဖြင့် လွတ်လပ်သော မီဒီယာအများစုမှာ ပြည်ပသို့ တိမ်းရှောင်၍ ခက်ခဲစွာ ရပ်တည်နေကြရပြီး၊ပြည်တွင်း အခြေဆိုက် သတင်းမီဒီယာများသည်လည်း သတင်းအချက်အလက်များကို လွတ်လပ်စွာ တင်ပြခွင့်ထက် အစိုးရ၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင်သာ ရှိနေသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံသည် သတင်းသမားများအတွက် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အန္တရာယ်အရှိဆုံးနိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့သည်။ အာဏာသိမ်းပြီး ရက်ပိုင်းအတွင်းမှာပင် စစ်ကောင်စီသည် သတင်းဌာနများနှင့် ထုတ်ဝေသူများအား "အာဏာသိမ်းစစ်တပ်၊ စစ်အစိုးရ၊ စစ်ကောင်စီ" စသည့် ဝေါဟာရများ အသုံးမပြုရန် စတင်ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် သတင်းဌာန ၃၀ ခုက ထိုညွှန်ကြားချက်သည် မီဒီယာလွတ်လပ်ခွင့်ကို ထိပါးခြင်းဖြစ်သည်ဟုဆိုကာ ၎င်းတို့၏ တည်းဖြတ်မှုစံနှုန်းများအတိုင်း ဆက်လက်ရေးသားသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း တညီတညွတ်တည်း ပြန်လည်တုံ့ပြန်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=စုစု |date=2021-02-23 |title=အာဏာသိမ်းအစိုးရမသုံးဖို့ စစ်ကောင်စီသတိပေးချက် သတင်းမီဒီယာတွေ လက်မခံ |url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-military-coup-media/5789453.html |access-date=2026-04-29 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> <ref>{{Cite web |last=ခင်ခင်အိ |date=2021-07-02 |title=စစ်ကောင်စီလို့ မသုံးဖို့ ထပ်မံခြိမ်းခြောက်တဲ့အပေါ် သတင်းသမားတွေ လက်မခံ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/information-department-statement-07022021044725.html |access-date=2026-04-29 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> ထို့ပြင် စစ်ကောင်စီက အကောင်အထည်ဖော်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေမူကြမ်းကိုလည်း သတင်းအဖွဲ့အစည်း ၂၈ ခုက စုပေါင်းရှုတ်ချခဲ့ကြသည်။ မတ်လအတွင်းတွင် မြန်မာဂျာနယ်လစ်ကွန်ယက်အပါအဝင် ဒေသအသီးသီးရှိ သတင်းထောက်အသင်းအဖွဲ့များက ပူးပေါင်းထုတ်ပြန်ချက်တစ်စောင် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး သတင်းထောက်များကို ဖမ်းဆီးခြင်း၊ နေအိမ်များကို ညဖက်ဝင်ရောက်စီးနင်းခြင်းနှင့် ဖုန်း၊ ကင်မရာစသည့် သတင်းရယူရာတွင် အသုံးပြုသည့် ပစ္စည်းများကို အဓမ္မသိမ်းယူခြင်းများအား ပြင်းထန်စွာ ကန့်ကွက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2025-01-25 |title=စစ်ကောင်စီရဲ့ ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေကို ချက်ချင်းရုပ်သိမ်းဖို့ APHR တောင်းဆို |url=https://www.rfa.org/burmese/news/aphr-cyberlaw-freedom-01252025112220.html |access-date=2026-04-29 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> <ref>{{Cite news |title=VPN သုံးရင် ထောင် ၃ နှစ်ချနိုင်တဲ့ ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းဖို့ စစ်ကောင်စီ ပြင်လာ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-60102459 |access-date=2026-04-29 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>ဥပဒေကြောင်းအရ ဖိနှိပ်မှုများအနေဖြင့် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅(က) ကို အဓိကအသုံးပြုကာ သတင်းထောက်များအား ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်အထိ ချမှတ်ခဲ့သည့်အပြင် အခြားသောရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေများဖြင့်လည်း ထောင်နှစ်ရှည်ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ခင်မျိုးသက် |date=2021-02-13 |title=ဆိုင်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေကို ဘာကြောင့် ကန့်ကွက်နေကြသလဲ |url=https://burmese.voanews.com/a/cyber-law-myanmar-draft-/5776891.html |access-date=2026-04-29 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> {| class="wikitable sortable" |+ ၂၀၂၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ထုတ်ဝေခွင့်လိုင်စင် ရုပ်သိမ်းခံရသည့် သတင်းဌာနများ |- ! စဉ် !! သတင်းဌာနအမည် !! လိုင်စင်ရုပ်သိမ်းသည့် ရက်စွဲ !! အခြေစိုက်ဒေသ !! မှတ်ချက် |- | ၁ || [[Mizzima News|မဇ္ဈိမ]] || ၂၀၂၁၊ မတ် ၈ || ရန်ကုန်/ပြည်ပ || ပုဒ်မ ၈ ဖြင့် ပိတ်သိမ်း |- | ၂ || [[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|ဒီဗွီဘီ]] (DVB) || ၂၀၂၁၊ မတ် ၈ || ရန်ကုန်/ပြည်ပ || ပုဒ်မ ၈ ဖြင့် ပိတ်သိမ်း |- | ၃ || [[ရန်ကုန်ခေတ်သစ် မီဒီယာ|ခေတ်သစ်မီဒီယာ]]|| ၂၀၂၁၊ မတ် ၈ || ရန်ကုန် || ပုဒ်မ ၈ ဖြင့် ပိတ်သိမ်း |- | ၄ || [[Myanmar Now|မြန်မာနောင်း]] || ၂၀၂၁၊ မတ် ၈ || ရန်ကုန် || ပုဒ်မ ၈ ဖြင့် ပိတ်သိမ်း |- | ၅ || [[7Day News]] || ၂၀၂၁၊ မတ် ၈ || ရန်ကုန် || ပုဒ်မ ၈ ဖြင့် ပိတ်သိမ်း |- | ၆ || မြစ်ကြီးနားသတင်းဂျာနယ် || ၂၀၂၁၊ ဧပြီ ၂၉ || မြစ်ကြီးနား (ကချင်) || ဒေသအခြေစိုက် |- | ၇ || The 74 Media<ref>{{Cite web |date=2021-05-04 |title=ကချင်ပြည်နယ် အခြေစိုက် The 74 Media သတင်းဌာန ပိတ်သိမ်းခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/the74media-closed-05042021064742.html |access-date=2026-04-26 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| ၂၀၂၁၊ မေ ၃ || မြစ်ကြီးနား (ကချင်) || ပုဒ်မ ၈ ဖြင့် ပိတ်သိမ်း |- | ၈ || တာချီလိတ်သတင်းအေဂျင်စီ || ၂၀၂၁၊ မေ ၄ || တာချီလိတ် (ရှမ်း) || ဒေသအခြေစိုက် |- | ၉ || [[ဇေယျာတိုင်း(မ်)]] (Zayar Times)<ref>{{Cite web |date=2021-12-30 |title=စစ်ကိုင်းအခြေစိုက် ဇေယျာတိုင်း(စ်)သတင်းဌာနကို စစ်ကောင်စီပိတ်သိမ်း |url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-council-closes-sagaing-zeyar-times-news-agency-12302021013410.html |access-date=2026-04-26 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| ၂၀၂၁၊ ဇူလိုင် ၁ || စစ်ကိုင်းမြို့ (စစ်ကိုင်း) || အမိန့်စာပါရက်စွဲ |- | ၁၀ || Delta News Agency<ref>{{Cite web |last=Editor |date=2021-10-24 |title=နစက လက်ထက်မှာ Delta News Agency သတင်းဌာနကို သတင်းထုတ်ဝေဖြန့်ချိခွင့် ပိတ်သိမ်းပြန် |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2021/10/24/%e1%80%94%e1%80%85%e1%80%80-%e1%80%9c%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%91%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-delta-news-agency-%e1%80%9e%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%8c%e1%80%ac%e1%80%94/ |access-date=2026-04-26 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref>|| ၂၀၂၁၊ အောက်တိုဘာ ၄ || ပုသိမ် (ဧရာဝတီ) || အမိန့်စာပါရက်စွဲ |- | ၁၁ || [[The Irrawaddy|ဧရာဝတီသတင်းအေဂျင်စီ]] <ref>{{Cite web |title=သတင်းအေဂျင်စီနှင့် ထုတ်ဝေခြင်းလုပ်ငန်း ပိတ်သိမ်းကြောင်းအသိပေးကြေညာချက် |url=http://www.moi.gov.mm/announcements/31753 |access-date=2026-04-26 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>|| ၂၀၂၂၊ အောက်တိုဘာ ၂၆ || ရန်ကုန်/ပြည်ပ || ပုဒ်မ ၈(ခ) ဖြင့် ပိတ်သိမ်း |- | ၁၂ || ဧရာဝတီတိုင်းမ်<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-06-12 |title=Ayeyarwaddy Times သတင်းဌာနကို စစ်ကောင်စီ လုပ်ငန်းလိုင်စင်ပိတ်သိမ်း |url=https://www.rfa.org/burmese/news/ayeyarwaddy-times-junta-06122023034233.html |access-date=2026-04-26 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| ၂၀၂၃၊ ဇွန် ၁၀ || ပုသိမ် (ဧရာဝတီ) || မြန်မာ့အလင်းတွင် ကြေညာသည့်ရက် |- | ၁၃ || မဲခေါင်သတင်းဌာန (Mekong News) || ၂၀၂၃၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၄ || တောင်ကြီး (ရှမ်း) || ပုဒ်မ ၈(ခ) ဖြင့် ပိတ်သိမ်း |- | ၁၄ || Chin World သတင်းအေဂျင်စီ<ref>{{Cite web |title=သတင်းအေဂျင်စီလုပ်ငန်း ပိတ်သိမ်းကြောင်း အသိပေးကြေညာချက် |url=https://myanmar.gov.mm/my/news-media/announcements/-/asset_publisher/idasset291/content/%25E1%2580%259E%25E1%2580%2590%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%25B8%25E1%2580%25A1%25E1%2580%25B1%25E1%2580%2582%25E1%2580%25BB%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AE%25E1%2580%259C%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2595%25E1%25-4 |access-date=2026-04-26 |website=myanmar.gov.mm |language=my-MM }}{{Dead link|date=June 2026 }}</ref>|| ၂၀၂၆၊ ဧပြီ ၉ || ချင်းပြည်နယ် || ပုဒ်မ ၈(ခ) ဖြင့် ပိတ်သိမ်း |- | ၁၅ || KHONUMTHUNG MEDIA GROUP || ၂၀၂၆၊ ဧပြီ ၉ || ချင်းပြည်နယ် || ပုဒ်မ ၈(ခ) ဖြင့် ပိတ်သိမ်း |- | ၁၆ || မျက်မှောက်ခေတ် (Nowadays News) || ၂၀၂၆၊ ဧပြီ ၉ || ရန်ကုန် || ပုဒ်မ ၈(ခ) ဖြင့် ပိတ်သိမ်း |- | ၁၇ || [[မြေလတ်အသံ]](Myaelatt Athan) || ၂၀၂၆၊ ဧပြီ ၂၃<ref>{{Cite web |title=သတင်းအေဂျင်စီလုပ်ငန်း ပိတ်သိမ်းကြောင်း အသိပေးကြေညာချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82656 |access-date=2026-05-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>|| - || ပုဒ်မ ၈(ခ) ဖြင့် ပိတ်သိမ်း |- | ၁၈ || Red News Agency || ၂၀၂၆၊ ဧပြီ ၂၃ || - || ပုဒ်မ ၈(ခ) ဖြင့် ပိတ်သိမ်း |- | ၁၉ || Asia Citizens (အာရှနိုင်ငံသားများ)<ref>{{Cite web |title=သတင်းဌာန ၃ ခုကို စစ်အာဏာရှင်က ထပ်မံပိတ်သိမ်း |url=https://burmese.dvb.no/post/566989 |access-date=2026-05-12 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>|| ၂၀၂၆၊ ဧပြီ ၂၃ || ရန်ကုန် || ပုဒ်မ ၈(ခ) ဖြင့် ပိတ်သိမ်း |} == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူ့အခွင့်အရေး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဆင်ဆာဖြတ်တောက်ခြင်း]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မီဒီယာ]] 94gyygmkksl4qm2zmoxe5h3xjq3uwg1 0 273832 1042069 1034341 2026-07-04T09:50:15Z Túrelio 16657 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:Duplicate|Duplicate]]: [[File:Tung tung tung sahur (cropped).webp]] → [[File:Full image of Tung Tung Tung Sahur.png]] Exact or scaled-down duplicate: [[c::File:Full image of Tung Tung Tung Sahur.png]] 1042069 wikitext text/x-wiki [[ဖိုင်:Tralalero_Tralala.webp|thumb|200px|အပြာရောင် [[နိုက်ခီ]] အားကစားဖိနပ်စီးထားသော ခြေသုံးချောင်းရှိသည့် "''Tralalero Tralala'' ({{Respell|ထရာ|လာ|လဲရိုး|ထရာ|လာ|လား}})" [[မဟာငါးမန်းဖြူကြီး|ငါးမန်း]]ပုံသည် ဤမီမ်း အမျိုးအစားတွင် ပထမဆုံးရေပန်းစားခဲ့သည့် ဇာတ်ကောင်ဖြစ်သည်။]] '''အီတာလျံ ဦးနှောက်ဖျက် ရုပ်ပြောင်''' ('''Italian Brainrot''') များသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် လူမှုကွန်ယက်များ၌ ရေပန်းစားလာခဲ့သော [[ဆာရီယယ်လစ်ဇင်]] [[အင်တာနက် မီမီ|အင်တာနက် မီးမ်]] စီးရီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး AI နှင့် ဖန်တီးထားသော အီတလီအသံထွက်ဟန်ရှိသည့် အမည်များပေးထားသော အဓိပ္ပာယ်မဲ့ သတ္တဝါပုံများဖြင့် ပုံဖော်ထားသည့် ရုပ်ပုံများပင်ဖြစ်သည်။<ref name="Афиша">{{Cite web|date=2025-03-27|title=Апогей брейнрота: Бомбардиро Крокодило и другие боевые ИИ-животные захватили соцсети|url=https://daily.afisha.ru/infoporn/29087-apogey-breynrota-bombardino-krokodilo-i-drugie-boevye-ii-zhivotnye-zahvatili-socseti/|access-date=2025-04-20|language=ru|archive-date=29 April 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250429084326/https://daily.afisha.ru/infoporn/29087-apogey-breynrota-bombardino-krokodilo-i-drugie-boevye-ii-zhivotnye-zahvatili-socseti/}}</ref><ref name="Вечерняя Москва">{{Cite web|date=2025-04-16|title="Итальянский брейнрот": что это за мемы и почему они так популярны|url=https://vm.ru/society/1221972-bombardiro-krokodilo-i-bobrito-bandito-chto-takoe-italyanskij-brejnrot-i-pochemu-on-tak-populyaren|access-date=2025-04-20|language=ru}}</ref> ဤဖြစ်ရပ်သည် [[တစ်တော့|TikTok]] နှင့် [[အင်စတာဂရမ်|Instagram]] ကဲ့သို့သော ဆိုရှယ်မီဒီယာပလပ်ဖောင်းများပေါ်တွင် လျင်မြန်စွာပျံ့နှံ့သွားခဲ့ပြီး ၎င်း၏ပေါင်းစပ်ထားသော "[[အီတလီဘာသာစကား|အီတလီ]]" အသံထွက် နာမည်များ၊ အရိုင်းဆန်သော သို့မဟုတ် ဟာသမြောက်သော ရုပ်ပုံများ၊ စိတ်ကူးယဉ်ဆန်ဆန် အနုပညာဖန်တီးမှုများနှင့် ၎င်းအကြောင်းအရာများနှင့် ကျိုးကြောင်းဆီလျော်မှုမရှိသည့် နောက်ခံဇာတ်ကြောင်းများနှင့် ဆက်စပ်မှုများကြောင့် ပိုမိုပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။<ref name="Вечерняя Москва" /><ref name="Cybernews-2025">{{Cite web|date=2025-03-28|title=Italian brainrot has taken over social media|url=https://cybernews.com/entertainment/italian-brainrot-viral-trend-instagram-tiktok/|access-date=2025-04-20|archive-date=18 April 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250418133440/https://cybernews.com/entertainment/italian-brainrot-viral-trend-instagram-tiktok/}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် အင်တာနက် ယဉ်ကျေးမှုနယ်ပယ်တွင် '''အီတာလျံ''' '''ဦးနှောက်ဖျက် သရော်စာ''' ဟူသော သရော်စာအမျိုးအစားတစ်ခု ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ဤသရော်စာများသည် အဓိပ္ပာယ်မရှိသည့် စကားစုများ၊ လိုက်လျောညီထွေမှု-မရှိသည့် လှုပ်ရှားရုပ်ပုံ ဗီဒီယိုများနှင့် သမရိုးကျ-မဟုတ်သော အသံထွက် စကားလုံးများကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုထားသဖြင့် ၎င်းတို့ကို ခံစားကြည့်ရှုသူတို့၏ ဦးနှောက်တွင် သဘောတရား အတွေးအခေါ်များ ပျက်စီးသည့် အာရုံခံစားမှုကို ဖြစ်စေသည်ဟု သုံးသပ်နိုင်သည်။ ထိုသရော်စာများသည် ရှေးရိုးစဉ်လာ သရော်စာ အနုပညာပုံစံများနှင့် ကွဲပြားသည့်အပြင်၊ အီတလီဘာသာစကား အသံထွက်နှင့် ယဉ်ကျေးမှု သင်္ကေတများကို ညွှန်းပေးသည့် အမူအရာများ ပါဝင်နေခြင်းကြောင့် အင်တာနက် လူမှုကွန်ယက်အသိုင်းအဝိုင်းများတွင် ထူးခြားစွာ နာမည်ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ ဤနေရာတွင်'' "ဦးနှောက်ဖျက်" (Brainrot) '' ဟူသော အသုံးအနှုန်းသည် ဗန်းစကားဖြစ်ပြီး ၎င်းဇာတ်ကောင်များ၏ အီတလီအသံထွက်ဟန်ပေါက်သယောင်ယောင်ရှိသော အမည် အသံထွက်များကို ကြိမ်ဖန်များစွာ ကြားရခြင်းကြောင့် စိတ်တွင် အစစ်အမှန်ဟု ထင်မှတ်မှားစေကာ ဒွိဟဖြစ်စေခြင်းကို တင်စားသုံးနှုန်းခြင်းဖြစ်၏။ == ဇာတ်ကောင်များ၏ အမည်နှင့် ပုံပန်းသဏ္ဌာန်များ == အီတာလျံ ဘရိန်းရော့များတွင် AI ဖြင့် ပြုလုပ်ဖန်တီးထားသော ဇာတ်ကောင်မျိုးစုံပါရှိသည်။ ဇာတ်ကောင်အများစုသည် သက်ရှိ၊ သက်မဲ့ အရာဝတ္တုမျိုးစုံကို ပေါင်းစပ်ဖန်တီးထားမှု၏ ရလဒ်များဖြစ်ပြီး အများအားဖြင့် တိရစ္ဆာန်များအား နေ့စဉ်သုံးပစ္စည်းများ၊ အသီးအနှံအမျိုးမျိုး စသည်တို့ဖြင့် ပေါင်းစပ်လေ့ရှိသည်။<ref name="White-2025">{{Cite news|last=White|first=Robert|date=18 April 2025|title=Is 'Italian brainrot' the stupidest internet trend yet?|url=https://www.news.com.au/technology/online/social/is-italian-brainrot-the-stupidest-internet-trend-yet/news-story/b3cdc5e5ffb370ef184aa72e2cff7e34|archivedate=20 April 2025|archive-date=|archive-url=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250420090859/https://www.news.com.au/technology/online/social/is-italian-brainrot-the-stupidest-internet-trend-yet/news-story/b3cdc5e5ffb370ef184aa72e2cff7e34}}</ref> အခြားဇာတ်ကောင်များသည် နဂိုရှိပြီးသား ဇာတ်ကောင်များကို တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ပေါင်းစပ်ခြင်းဖြင့် ဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်ပြီး အလွန်ရှည်လျားသော နာမည်များဖြင့် ဇာတ်ကောင်အသစ်များဖြစ်သွားစေသည်။<ref>{{Cite web|last=Ghosh|first=Suchismita|date=2025-04-24|title=Here is the full list from the 'bizzare' Italian brainrot trend that's everywhere|url=https://thetab.com/2025/04/24/here-is-the-full-list-from-the-bizzare-italian-brainrot-trend-thats-everywhere|access-date=2025-06-23|language=en-US}}</ref> === ထရာလာလဲရိုး ထရာလာလား === ဤမီးမ်၏ ပထမဆုံး လူသိများရေပန်းစားခဲ့သည့် ဇာတ်ကောင်မှာ '''ထရာလာလဲရိုး ထရာလာလား''' ('''Tralalero Tralala''') ဟု အမည်ရသည့် [[နိုက်ခီ]] အားကစားဖိနပ်များစီးထားသည့် ခြေထောက်သုံးချောင်းရှိသော [[ငါးမန်း]]တစ်ကောင်ပုံဖြစ်သည်။<ref name="Gupta-2025">{{Cite news|last=Gupta|first=Alisha Haridasani|date=2025-04-30|title=Meet Ballerina Cappuccina and the Italian Brain Rot Crew|url=https://www.nytimes.com/2025/04/30/style/italian-brain-rot-ballerina-cappuccina.html|access-date=2025-04-30|work=The New York Times|issn=0362-4331|archive-date=2 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250502204055/https://www.nytimes.com/2025/04/30/style/italian-brain-rot-ballerina-cappuccina.html|url-status=live}}</ref><ref name="guardian">{{Cite news|last=Hunt|first=Elle|title=From Chimpanzini Bananini to Ballerina Cappuccina: how gen alpha went wild for Italian brain rot animals|url=https://www.theguardian.com/society/2025/jun/25/from-chimpanzini-bananini-to-ballerina-cappuccina-how-gen-alpha-went-wild-for-italian-brain-rot-animals|date=25 June 2025}}</ref> Traalero Tralala သည် မဟာလူသားတစ်ဦး၏ အမြန်နှုန်းဖြင့် ပြေးနိုင်ပြီး အမြင့်ခုန်နိုင်စွမ်းရှိသည့် အားကစားသမားဟုဖော်ပြကြသည်။<ref name="excelsior">{{Cite news|last=Y|first=Esquivel|title=¡Tralalero Tralala! Qué es el Brainrot italiano y cuáles son los animales con poderes|url=https://www.excelsior.com.mx/trending/brainrot-italiano-que-es-animales-poderes-chatgpt/1710288|date=11 April 2025}}</ref> === ဘွန်ဘာဒီးရိုး ခရိုကိုဒီးလို === {{Multiple image | total_width = 300 | image1 = Bombardiro_Crocodillo.jpg | class1 = bg-transparent | alt1 = Bombardiro Crocodilo | caption1 = မိကျောင်းခေါင်းနှင့်ဗုံးကြဲလေယာဉ် (''Bombardiro Crorodillo'') | image2 = Bombini Gusini.webp | class2 = bg-transparent | alt2 = Bombombini Gusini | caption2 = တိုက်လေယာဉ်တောင်ပံနှင့်ငန်း (''Bombombini Gusini'') | width2 = 175 | footer = }} '''ဘွန်ဘာဒီးရိုး ခရိုကိုဒီးလို''' ('''Bombardiro Crocodilo''') သည် [[မိကျောင်း (မျိုးရင်း)|မိကျောင်း]]ခေါင်းနှင့် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ခေတ်သုံး အင်ဂျင်နှစ်လုံးတပ် [[ဗုံးကြဲလေယာဉ်]]ကိုယ်ကို ပေါင်းစပ်ထားသည့် ကပြား-သတ္တဝါဖြစ်သည်။<ref name="Афиша" /><ref name="Gupta-2025" /><ref name="thetimes">{{cite news|last=Pavia|first=Will|date=29 May 2025|title=Italian brainrot: Do not read this article if you are over six. You won't get it|url=https://www.thetimes.com/us/news-today/article/ballerina-cappuccina-brain-rot-characters-tl8f62xw3|work=[[The Times]]|access-date=23 June 2025}}</ref> '''ဘွန်ဘွန်ဘီနီ ဂူဆိနီ''' ('''Bombombini Gusini''') အမည်ရှိ တိုက်လေယာဉ်အတောင်ပံပါသော ငန်းပုံ ဇာတ်ကောင်နှင့် အမျိုးနီးစပ်တော်သည်ဟုဖော်ပြထားသည်။<ref name="gazeta">{{cite news|title=Кто такие Бомбардиро Крокодило и Тралалело Тралала и почему TikTok сошел по ним с ума|url=https://www.gazeta.ru/style/20903450/bombardiro-krokodilo-mem.shtml|access-date=6 June 2025|agency=Gazeta.ru|date=21 April 2025|archive-date=2 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250502102508/https://www.gazeta.ru/style/20903450/bombardiro-krokodilo-mem.shtml|url-status=live}}</ref> === တုံ တုံ တုံ ဆာဟူး === [[ဖိုင်:Full image of Tung Tung Tung Sahur.png|thumb|200px|ဘေ့စ်ဘောရိုက်တံကိုင်ထားသည့် တင်းပုတ် (''Tung Tung Tung Sahur'')]] '''တုံ တုံ တုံ ဆာဟူး''' '''(Tung Tung Tung Sahur''') သည် လက်ထဲတွင် ဘေ့စ်ဘောရိုက်တံကိုင်ဆောင်ထားသည့် ''တင်းပုပ်''နှင့်တူသော လူသားပုံ သစ်သားရုပ်ဖြစ်သည်။<ref name="economic" /> ၎င်းသည် ''အီတာလျံဘရိန်းရော့''၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ယူဆကြသော်လည်း အင်ဒိုနီးရှား ယဉ်ကျေးမှုအပေါ် အခြေခံထားခြင်းဖြစ်၏။<ref name="guardian" /> 'Tung Tung Tung' သည် အင်ဒိုနီးရှားလူမျိုးတို့၏ ရိုးရာအရ ဆူဟူရမ် ဇာန် လတွင် မွတ်စ်လင်မ်များ ဥပုသ်လအတွင်း အစာမရှောင်မီ အရုဏ်မတက်မီ စားသုံးသော ''ဆူဟူရ်ကို'' စတင်ရန်အတွက် ဗုံများကို ခပ်ကြမ်းကြမ်းတီးခတ်ခြင်း၏ မြည်သံစွဲ သဘောဖြစ်သည်။<ref name="economic">{{Cite news|date=2025-04-21|title=Tung Tung Tung Sahur meme explained: Know the origin story behind Ramadan's viral wake-up call|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/tung-tung-tung-sahur-meme-explained-know-the-origin-story-behind-ramadans-viral-wake-up-call/articleshow/120493740.cms?from=mdr|archivedate=21 April 2025|archive-date=|archive-url=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250421185710/https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/tung-tung-tung-sahur-meme-explained-know-the-origin-story-behind-ramadans-viral-wake-up-call/articleshow/120493740.cms?from=mdr}}</ref><ref name="Tribune">{{Cite news|title=Has the viral 'Tung Tung Tung Sahur' meme crossed your feed yet? Here's all about the TikTok trend|url=https://tribune.com.pk/story/2541331/has-the-viral-tung-tung-tung-sahur-meme-crossed-your-feed-yet-heres-all-about-the-trend|archivedate=29 April 2025|date=21 April 2025|archive-date=|archive-url=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250429091759/https://tribune.com.pk/story/2541331/has-the-viral-tung-tung-tung-sahur-meme-crossed-your-feed-yet-heres-all-about-the-trend}}</ref><ref>{{Cite news|date=2025-04-23|title=Tung Tung Tung Sahur: What is the new TikTok meme and why is it trending?|url=https://www.hindustantimes.com/world-news/us-news/tung-tung-tung-sahur-what-is-the-new-tiktok-meme-and-why-is-it-trending-101745345341732.html|archivedate=13 May 2025|archive-date=|archive-url=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250513171411/https://www.hindustantimes.com/world-news/us-news/tung-tung-tung-sahur-what-is-the-new-tiktok-meme-and-why-is-it-trending-101745345341732.html}}</ref> ၂၀၂၅ မေလတွင် အင်ဒိုနီးရှားထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းစု {{Interlanguage link|ဒီး ကုမ္မဏီ{{!}}ဒီး ကုမ္မဏီ (Dee Company)|id|Dee Company}} က ၎င်းကိုအခြေခံ၍ ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးရန် စိတ်ကူးရှိကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2025-05-12|title=Viral di Medsos, Meme Tung Tung Tung Sahur Dikabarkan Akan Dibuatkan Film|url=https://www.kompas.com/hype/read/2025/05/12/104147466/viral-di-medsos-meme-tung-tung-tung-sahur-dikabarkan-akan-dibuatkan-film|access-date=2025-05-14|language=id|archive-date=14 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250514234157/https://www.kompas.com/hype/read/2025/05/12/104147466/viral-di-medsos-meme-tung-tung-tung-sahur-dikabarkan-akan-dibuatkan-film}}</ref> === ဘာလာရီးနား ကာပူချိနာ === {{Multiple image | total_width = 300 | image1 = Ballerina Cappuccina.png | class1 = bg-transparent | alt1 = Ballerina Cappuccina | caption1 = ကာပူချီနိုကော်ဖီခွက်ပုံ ခေါင်းနှင့် ဘဲလေးအကမယ် (''Ballerina Cappuccina'') | image2 = Cappucino assasino.webp | class2 = bg-transparent | alt2 = Cappuccino Assassino | caption2 = ကော်ဖီခွက်ပုံကိုယ်လုံးနှင့် နင်ဂျာ (''Cappuccino Assassino'') | width2 = | footer = }} '''ဘာလာရီးနား ကာပူချိနာ''' (သို့) ကာပူချီးနား ဘာလာရိနာ ('''Ballerina Cappuccina''' or '''Cappuccina Ballerina''') သည် ဘဲလေးအကမယ် ဖိနပ်နှင့်ဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ထားသော ကော်ဖီခွက်ပုံ ခေါင်းနှင့် ဘဲလေးအကမယ်ပုံဖြစ်သည်။ မူရင်း meme တွင် သူမ၏ ရှေ့ပြေးပုံစံကို လှပစွာ ဖော်ပြခဲ့သည်။ သူမသည် '''ကာပူချီးနိုး အက်ဆက်ဆီနို''' ('''Cappuccino Assassino''') အမည်ရှိ သူမကို ပြန်ပေးဆွဲခဲ့သည့် နင်ဂျာနှင့် လက်ထပ်ထားသည်။<ref name="guardian" /> သူမတွင် '''အက်စပရက်ဆိုးနား ဆစ်ဂနိုးရာ''' ('''Espressona Signora''') အမည်ရှိ ညီမတစ်ဦးလည်း ရှိသည်။<ref name="dailydot1">{{Cite web|last=Good|first=Anna|date=2025-04-28|title=The bizarre rise of Ballerina Cappuccina, TikTok's surreal new Italian brainrot star|url=https://www.dailydot.com/memes/ballerina-cappuccina-meme-italian-brainrot/|archive-url=https://web.archive.org/web/20250501201854/https://www.dailydot.com/memes/ballerina-cappuccina-meme-italian-brainrot/|archive-date=1 May 2025|access-date=2025-04-29}}</ref> === အခြားဇာတ်ကောင်များ === {{Hatnote|ဤစာရင်းသည် ပြည်စုံမှု–မရှိနိုင်ပါ။ အခြားသောဖန်တီးမှုဇာတ်ကောင်များစွာကျန်ရှိသေးသည်။}} * '''ချင်ပန်ဇီးနီး ဘာနာနီးနီ''' ('''Chimpanzini Bananini'''){{Spaced ndash}}စီးရီး၏ "ပင်မဇာတ်ကောင်"အဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရသော [[ငှက်ပျော|ငှက်ပျောသီး]]ကိုယ်လုံးနှင့် [[မျောက်ဝံ]]တစ်ကောင်ပုံဖြစ်ပြီး "ဖျက်ဆီး၍မရသော" အရာအဖြစ်ဖော်ပြကြသည်။<ref name=":0" /> * '''လီရီးလီ လာရီးလာ''' ('''Lirili Larila'''){{Spaced ndash}}အချိန်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းရှိသော [[ကန္တာရဆူးပင်]]ကိုယ်လုံး၊ ကွင်းထိုးဖိနပ်စီးထားသည့် ကြီးမားသော ခြေထောက်များရှိသည့် [[ဆင်]]ပုံဖြစ်သည်။<ref name="Вечерняя Москва" /><ref name="excelsior" /><ref name="czworka">{{Cite web|title=Czym jest brainrot? Trippi Troppi i Ballerina Cappuccina - tego nie ogarniają nawet zetki|url=https://www.polskieradio.pl/10/216/Artykul/3523538,Czym-jest-brainrot-Trippi-Troppi-i-Ballerina-Cappuccina-tego-nie-ogarniaja-nawet-zetki|archive-url=|archive-date=|archivedate=22 May 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250522044249/https://www.polskieradio.pl/10/216/artykul/3523538,czym-jest-brainrot-trippi-troppi-i-ballerina-cappuccina-tego-nie-ogarniaja-nawet-zetki}}</ref> * '''ထရစ်ပီး ထရော့ပီ''' ('''Trippi Troppi'''){{Spaced ndash}}အချို့ဗီဒီယိုများတွင် ငါးခေါင်းနှင့် အဝလွန်နေသော ဝက်ဝံ ကိုယ်လုံးကို ပေါင်းစပ်ထားသည့် ရုပ်ပုံကို ရည်ညွှန်းသော်လည်း အချို့ဗီဒီယိုများတွင် ပုစွန်ကိုယ်လုံးနှင့် ကြောင်မျက်နှာ ပေါင်းစပ်ထားသည့် ပုံကို ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။<ref name="vulture">{{Cite news|date=29 May 2025|title=The Italian Brain Rot Ren-AI-ssance, Explained|url=https://www.vulture.com/article/italian-brain-rot-ai-characters-explained.html}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|date=2025-04-18|title=Tutti i personaggi dei brain rot italiani, che ora spopolano e si stanno trasformando nei Pokémon di Internet|url=https://www.wired.it/gallery/brain-rot-italiani-personaggi-nomi-spiegazione-storia-foto/|language=it-IT}}</ref> ရေအောက်ကြမ်းပြင်တွင် မြင်မြင်သမျှ စားသုံးသောကြောင့် ကိုယ်အလေးချိန်တက်လာသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ထိုဒီဇိုင်းအား နောက်ဆုံးမှည့်ထားသည့် နာမည်ပြောင်မှာ "ပင်လယ်ဘုရင်"ဖြစ်သည်။<ref name=":0" /> == ရုပ်ပုံများ == <gallery> ဖိုင်:ChimpanziniBananini.webp|ငှက်ပျောသီးကိုယ်လုံးနှင့် လူဝံ (''Chimpanzini Bananini'') ဖိုင်:Trippi Troppi2.webp|ငါးခေါင်းပုံနှင့် ဝက်ဝံကိုယ်လုံး (''Trippi Troppi'') ဖိုင်:Trippi Troppi Italian brainrot.png|ပုစွန်ကိုယ်လုံးနှင့် ကြောင်မျက်နှာ (''Trippi Troppi'') မူကွဲ ဖိုင်:Lirilì Larilà.webp|ကန္တာရဆူးပင်ကိုလုံးနှင့် ကွင်းထိုးဖိနပ်စီးထားသည့် ဆင် (''Lirili Larila'') </gallery> == ကိုးကား == {{Reflist}} == ရှင်းလင်းချက်မှတ်စုများ == {{Notelist}} == ပြင်ပလင့်များ == {{Commons|Italian brainrot memes}} {{Wiktionary|10=Italian brainrot}} * [https://italianbrainrot.miraheze.org/wiki/Main_Page အီတာလျံ ဘရိန်းရော့ ဝီကီ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250824123441/https://italianbrainrot.miraheze.org/wiki/Main_Page |date=24 August 2025 }} (Fandom) [[ကဏ္ဍ:အင်တာနက် မီမီများ]] [[ကဏ္ဍ:အယ်လ်ဖာ မျိုးဆက်]] [[ကဏ္ဍ:အင်တာနက် ယဉ်ကျေးမှု]] [[ကဏ္ဍ:အင်တာနက် ဗန်းစကား]] htbcv2jc8bum6ogs1kdur62wiginv0m 0 277618 1041890 1024923 2026-07-03T13:43:53Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥ် +ဉ်, -စီစစ် +စိစစ်) 1041890 wikitext text/x-wiki {{Infobox minister |honorific-prefix = |name = သန်းထွန်းဦး |honorific-suffix = | native_name = | native_name_lang = |image = |alt = |caption = |office1 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် |constituency1 = [[ကျိုင်းတုံမြို့နယ်]] |term_start1 = ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ |term_end1 = |majority1 = ခိုင်လုံမဲ ၃၃၄၁၄ <br>{{small|(၆၂.၁၀ရာခိုင်နှုန်း)}} |predecessor1 = ဦးစတီဖန် <br>{{small|([[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]])}} <br>{{small|([[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]])}} |successor1 = |office2= [[နေပြည်တော်ကောင်စီ]] <br> ဥက္ကဋ္ဌ |term_start2= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end2= |appointer2= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor2= ကိုယ်တိုင် |successor2 = [[ကံမြင့်သန်း|ကံမြင့်သန်း]] |president2= ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် {{small|(ယာယီ)}} | 1blankname2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1namedata2 = [[ညိုစော|ဦးညိုစော]] |term_start3= ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |term_end3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |predecessor3= [[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] |successor3 = ကိုယ်တိုင် |appointer3=[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] |president3= *[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] {{small|(ယာယီ)}} *ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် {{small|(ယာယီ)}} | 1blankname3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1namedata3 = ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် |office4= [[အမှတ် (၆) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ် ၆ စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |appointer4= [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] |term_start4= ? |term_end4= ဩဂုတ် ၂၀၂၃ | predecessor4= ကိုယ်တိုင် |successor4 = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တေဇကျော်]] |office5= [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]<br>၏<br>အကြံပေးအဖွဲ့ <br> အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် |alongside5= ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး လူအေး၊ဒေါက်တာရင်ရင်နွယ်၊ဒေါ်ယဉ်ယဉ်ဦး၊ဒေါက်တာဆလိုင်းငွန်ကျုံးလန်၊ဒေါ်ခင်ဦးလှိုင်၊ဗိုလ်မှူးကြီး [[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ထိန်လင်း]](ငြိမ်း) တို့နှင့်အတူ |term_start5= ၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |term_end5= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | party = [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | birth_date = ၁၉၆၁ | birth_place = [[လယ်ဝေးမြို့]]၊ယခင် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ယခု [[နေပြည်တော်မြို့|နေပြည်တော်]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = မြန်မာ | ethnicity = | other_names = | known_for = | occupation = | spouse = | children = | alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]]၊အမှတ်စဉ်(၂၄) | allegiance = {{flag|Myanmar}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၁၉၈၃ - ၂၀၂၃ | rank = [[File:Tatmadaw_Lieutenant General_Insignia_01.png|15px]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ရာထူး၊ အဆင့်၊ အဆောင်အယောင်နှင့် တံဆိပ်များ|ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] | unit = | commands = | battles = | awards = |honorific prefix= ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) <br> သရေစည်သူ၊ ဦး}} '''ဦးသန်းထွန်းဦး''' ''(''၁၉၆၁ ဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားနှင့် တပ်မတော်အရာရှိဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် [[ကျိုင်းတုံမြို့နယ်|ကျိုင်းတုံမဲဆန္ဒနယ်]]မှ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် တပ်မတော်တွင် [[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] အဆင့်ဖြင့် [[အမှတ် (၆) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး|အမှတ် (၆) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် အငြိမ်းစား အရာရှိကြီးတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်အဖြစ် စတင်ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရပြီး၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၃ရက်နေ့မှစ၍ [[နေပြည်တော်ကောင်စီ]] ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/nepnnytteaakeaangciiukktttth-uusnthnuu-ttkksiulwngcaamepai-mnmaacaabhaasaarpphechiunemu-knnyruaaape|title= နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းထွန်းဦး တက္ကသိုလ်ဝင်စားမေးပွဲ မြန်မာစာဘာသာရပ်ဖြေဆိုနေမှု ကြည့်ရှုအားပေး |work=Myanmar Digital News|access-date=၂၁ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၁ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> ထို့နောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် စတင်ကျင်းပသည့် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးသို့ ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်း၊ ကျိုင်းတုံမဲဆန္ဒနယ်မှ ရွေးကောက်ခံ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် [[စစ်တက္ကသိုလ်]] အပတ်စဉ် (၂၄) ဆင်းဖြစ်ပြီး တပ်မတော်တွင် [[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|တြိဂံတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်း တာဝန်ယူခဲ့ဖူးသူ ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး == [[လယ်ဝေးမြို့]] ဇာတိဖွားဖြစ်သည်။၁၉၇၉ ခုနှစ် တွင် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]]၊ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အမှတ်စဉ်(၂၄)သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းခြင်း == ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် ဒုဗိုလ်အဆင့်ဖြင့် တပ်မတော်တွင် စတင် စစ်မှုထမ်းသည်။ သူသည် ဗိုလ်မှူးကြီး အဆင့်ဖြင့် [[သိန္နီမြို့နယ်|သိန္နီအခြေစိုက်]] စကခ-၁၆ နှင့် [[မိုင်းဆတ်မြို့နယ်|မိုင်းဆတ်အခြေစိုက်]] စကခ-၁၄ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် တို့တွင်လည်းကောင်း၊ဗိုလ်ချုပ် အဆင့်ဖြင့် [[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|တြိဂံတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး အဖြစ်လည်း ကောင်း၊ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ဖြင့် [[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေး အရာရှိချုပ်|တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်]] အဖြစ်လည်းကောင်း၊ယင်းအပြင် [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး|အမှတ်(၂)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] နှင့် အမှတ် (၆) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး တို့အဖြစ်လည်းကောင်း ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလအထိ တာဝန်များထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ပြည့်နှစ်၊ဒီဇင်ဘာ တွင် တပ်မတော် သည် ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ရှိသူ ၆ ဦးဖြစ်သည့် ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းထွန်းနောင်]]၊ ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|မင်းနောင်]]၊ ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်မောင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|တင်မောင်ဝင်း]]၊ ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မောင်မောင်အေး]]၊ ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းထွန်းဦးနှင့် ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး လူအေး တို့အား တပ်မတော် အရန်အင်အားသို့ ပြောင်းရွှေ့ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခွင့်ပြုလိုက်မှုကြောင့် ၎င်းသည် တပ်မတော်အရန်အင်အားသို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2020/12/20/235197.html|title=ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ၆ ဦး တပ်မတော် အရန်အင်အားသို့ ပြောင်းရွှေ့ ခံရ|work=The Irrawaddy|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၀}}</ref> '''တပ်မတော် အရန်အင်အား''' ဆိုသည်မှာ [[တပ်မတော်|မြန်မာနိုင်ငံတပ်မတော်]] အတွင်းရှိ [[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]]၊ [[ဗိုလ်ချုပ်]]၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်၊ ဗိုလ်မှူးကြီး စသည့် အရာရှိအဆင့်များတွင် ရာထူးတိုးခြင်းမရှိဘဲ သတ်မှတ်ထားသော ကာလ ပြည့်ဆုံးသူများအား အရန်အင်အားအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်ရှိသူများသည် ယင်းအဆင့်တွင် ငါးနှစ်ခန့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီးနောက် ရာထူးမတိုးပါက အရန်အင်အားအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရကြသည်။ ထိုသို့ သတ်မှတ်ခံရသူများသည် တပ်ရင်း သို့မဟုတ် တပ်ဖွဲ့အုပ်ချုပ်မှုအောက် မရှိတော့ပေမဲ့ တပ်မတော်အတွင်းတွင် ဆက်လက် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး]]၊ [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး]] နှင့် [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး]] တို့၏ ရာထူးနေရာ များကိုလည်း အရန်အင်အားအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြသည်။ == စစ်ဘက်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈ ရက် တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] ၏ အကြံပေးအဖွဲ့၊ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် အဖြစ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းထွန်းဦး ခန့်အပ်ခံရသည်။သူသည် အဖွဲ့ဝင်များသည့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး လူအေး၊ဒေါက်တာရင်ရင်နွယ်၊ဒေါ်ယဉ်ယဉ်ဦး၊ဒေါက်တာဆလိုင်းငွန်ကျုံးလန်၊ဒေါ်ခင်ဦးလှိုင် နှင့် ဗိုလ်မှူးကြီး [[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ထိန်လင်း]](ငြိမ်း) တို့၏ ဦးဆောင်သူ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ဖွဲ့စည်းအပ်နှင်းခံရသော နိုင်ငံတော်အဆင့်ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် အဖွဲ့များ တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် နှင့် [[အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ဟူ၍ ပုဂ္ဂိုလ် (၂) ဦးအပြင်၊ ဦးသန်းထွန်းဦး ဦးဆောင်သည့် “နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးအဖွဲ့” နှင့် [[စောထွန်းအောင်မြင့်|ဦးစောထွန်းအောင်မြင့်]] ဦးဆောင်သည့် “နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့” တို့ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/06/24/243374.html|title=စစ်ကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ၏ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကြံပေး ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် ဖြစ်လာ|work=The Irrawaddy|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၄ ဇွန် ၂၀၂၁}}</ref> ထို့အပြင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အကြံပေးအဖွဲ့ သည်လည်း ထိုကဲ့သို့ ဖွဲ့စည်းအပ်နှင်းခံထားသော အဖွဲ့များထဲတွင် ပါဝင်သည်။ဦးသိန်းထွန်းဦးသည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အား တိုက်ရိုက်အကြံပေးရသူအဖြစ် အခြားသောအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်တို့ကဲ့သို့ ထင်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cnvq9qqmv57o|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ကို ဘယ်သူတွေအကြံပေးနေလဲ|work=BBC|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် မေလ ၂ ရက်နေ့ တွင် မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ အကြီးအကဲ ရဲချုပ် [[သန်းလှိုင်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းလှိုင်]] သည် ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခြင်းခံရသည်။ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းလှိုင် သည် [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] ဒုဝန်ကြီးနှင့် ရဲချုပ်အဖြစ် တာဝန်များကိုလည်း ပူးတွဲထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းလှိုင် သည် ထိုကဲ့သို့ အရပ်ဘက်ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံရမီတွင် ၎င်း၏ စစ်ဘက်ရာထူးဖြစ်သည့် အမှတ် (၆) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး (ကစထ-၆) ရာထူးမှ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလအစောပိုင်းတွင် အနားယူခဲ့ရသည်ဟု သတင်းမီဒီယာအချို့က ရေးသားခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/05/04/251681.html|title=ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းလှိုင် ဘာတာဝန်ဆက်ယူမလဲ|work=The Irrawaddy|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၄ မေ ၂၀၂၂}}</ref>ယင်းအပြင် ထိုရာထူးကို ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းထွန်းဦး သည် လက်ခံတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်ဟုလည်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ စစ်တပ်ပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကမူ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးသန်းလှိုင် သည် တိုင်းမှူးဘဝမှ ရာထူးတိုး၍ ပြည်ထဲရေးဒုဝန်ကြီး နှင့် ရဲချုပ်တာဝန်ကိုသာ ထမ်းဆောင်ပြီး၊ အမှတ်(၆)စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူးတာဝန်ကို မယူခဲ့ဖူးဘူးဟု ဖြေကြားထားချက်ရှိရာ၊ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းထွန်းဦးသည် အရန်အင်အားအဖြစ်မှ တပ်ရင်းတပ်ဖွဲ့လက်ကိုင်ရှိသည့် အဆင့်မြင့်စစ်ဘက်ရာထူးနေရာကို ပြန်လည်ထမ်းဆောင်ရသူဟု မှတ်ယူနိုင်သည် ။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-60448324|title=တပ်ထိပ်ပိုင်း အပြောင်းအရွှေ့တွေ ဘယ်လိုဖြစ်လာဖို့ရှိလဲ|work=BBC|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c75n6g631xwo|title=အာဏာသိမ်းပြီးနောက် စစ်တပ်ထိပ်တန်းအရာရှိကြီး ၅၀ ကျော် ဖယ်ရှားခံရ|work=BBC|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}</ref> == နိုင်ငံရေးရာထူး == သူသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ဩဂုတ် (၃)ရက် တွင် စစ်ဘက်တာဝန်များမှအငြိမ်းစားယူပြီး၊နေပြည်တော်ကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ နှင့် နေပြည်တော်မြို့တော်ဝန် အဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cpdmypd28epo|title=နေပြည်တော်စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး အပါအဝင်တိုင်းမှူးတွေ အပြောင်းအလဲဖြစ်|work=|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၃}}</ref> [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] တွင် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] ကိုယ်စားပြုပြီး ကျိုင်းတုံမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။အဆိုပါမဲဆန္ဒနယ်တွင် [[ပြည်သူ့ပါတီ]]၊[[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]]၊[[ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ]]နှင့်[[ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ)|ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]တို့လည်း ဝင်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။ဦးသန်းထွန်းဦးသည် ကျိုင်းတုံမြို့နယ်အတွင်း မဲပေးကြသူများ၏ ခိုင်လုံမဲ စုစုပေါင်း ၅၃၈၀၇ မဲ ရှိရာတွင် ၃၃၄၁၄မဲ ဖြင့် (မဲပေးကြသူများ၏ ရာခိုင်နှုန်း ၆၂.၁၀ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့်)အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=5_1_2026_Pyithu__20_.pdf&type=page_multiple_photo&code=215&sno=9907&token=518695cc971338d8ed724c620153e8b637a15056abad5d0a0e048fa99805c5e70d56206024bd98588a3ab05b90746f962a43561fd2537fd7bbcf56a8e40877c0|title=၂၀၂၅ ပါတီစုံအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၊ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ|work=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်|access-date=၂၁ မတ် ၂၀၂၆|date=}}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်၏ အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များ စိစစ်ရေးကော်မတီကို ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးသန်းထွန်းဦးအား တာဝန်ပေးအပ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည့်သူ့လွှတ်တော် လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီနှင့် အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ဂတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များ စိစစ်ရေးကော်မတီတို့ ဖွဲ့စည်း – Positive Angle News |url=https://positiveanglenews.com/2026/03/24/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA-%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA/ |access-date=2026-03-24 |website=positiveanglenews.com}}</ref> == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂) ရက်နေ့တွင် အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၄၄/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]]ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]]ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80511 |access-date=2026-03-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} {{Lifetime|၁၉၆၁|}} [[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းဆင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]] lsnvfxlrlhz8gixdn2nhocc4vgxiviy 0 277628 1041891 1023947 2026-07-03T13:44:02Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥ် +ဉ်, -ဉီး +ဦး) 1041891 wikitext text/x-wiki {{Infobox minister |honorific-prefix = |name = တေဇကျော် |honorific-suffix = | native_name = | native_name_lang = |image = File:Tay Za Kyaw.jpg |alt = |caption = အမတ်လောင်းအဖြစ် မဲဆွယ်စည်းရုံးရေးတစ်ခုတွင် တွေ့ရစဉ် (၂၀၂၅) |office = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] <br>ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီ<br> ဥက္ကဋ္ဌ |term_start = ၂၃ မတ် ၂၀၂၆ |predecessor =ဦးအောင်မင်း <ref>{{cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/pnnysuultttteaa-pnnysuungecaarngkeaamttii-ukktttth-nyiiaeaangmng-jica-myanmar-runm-chief|title= ပြည်သူ့လွှတ်တော်၊ ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးအောင်မင်း JICA Myanmar ရုံးမှ Chief Representative, Mr.Karasawa Masayuki နှင့်အဖွဲ့အား လက်ခံတွေ့ဆုံ |work=Myanmar Digital News|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၀}}</ref> |successor = |office1 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် |constituency1 = [[အောင်မြေသာစံမြို့နယ်]] |term_start1 = ၁၈ မတ် ၂၀၂၆ |term_end1 = |majority1 = ခိုင်လုံမဲ ၃၃၄၉၁ <br>{{small|(၃၉.၃၈ ရာခိုင်နှုန်း)}} |predecessor1 =ဒေါက်တာ လှမိုး <br>{{small|([[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|NLD]])}} <br>{{small|([[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]])}} |successor1 = |office2= [[အမှတ် (၃) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ် ၃ စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |appointer2= [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] |term_start2= ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |term_end2= စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ |predecessor2= ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဖုန်းမြတ်]] |successor2 = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နိုင်နိုင်ဦး]] |office3= [[အမှတ် (၆) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ် ၆ စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |term_start3= ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |term_end3= ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |predecessor3= ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[သန်းထွန်းဦး]] |successor3 = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[သက်ပုံ]] |office4= [[အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ် ၁ စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |term_start4= ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |term_end4= ဩဂုတ် ၂၀၂၃ | predecessor4= ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းထွန်းနောင်]] |successor4 = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ကိုကိုဦး]] | party = [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | birth_date = ၁၉၆၄ | birth_place = [[လသာမြို့နယ်]]၊[[ရန်ကုန်မြို့]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = မြန်မာ | ethnicity = | other_names = | known_for = | occupation = | spouse = | children = | alma_mater = တပ်မတော် (ကြည်း) ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း၊ ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း၊အမှတ်စဉ်(၇၃) | allegiance = {{flag|Myanmar}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၁၉၈၇ - ၂၀၂၅ | rank = [[File:Tatmadaw_Lieutenant General_Insignia_01.png|15px]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ရာထူး၊ အဆင့်၊ အဆောင်အယောင်နှင့် တံဆိပ်များ|ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] |military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ် |military_data1=ကြည်း ၂၀၂၇၈ | unit = | commands = | battles = | awards = |honorific prefix= ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း)}} '''ဦးတေဇကျော်''' (၁၉၆၄ ဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး [[တပ်မတော် (ကြည်း)]]တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ သူသည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[အောင်မြေသာစံမြို့နယ်]] မဲဆန္ဒနယ်မှ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံခဲ့သည်။ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ထမ်းဆောင်မှုအနေဖြင့် ဦးတေဇကျော်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် [[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]တိုင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး၊ ထိုမှတစ်ဆင့် ရာထူးတိုးမြှင့်ခြင်းခံရကာ စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး (ကစထမှူး) အဖြစ် ၄ နှစ်ကျော်ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် နိုင်ငံရေးလောကသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သူဖြစ်ကာ လက်ရှိတွင် လွှတ်တော်၏ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ငွေစာရင်းဆိုင်ရာ စစ်ဆေးကြပ်မတ်မှု ကဏ္ဍများတွင် အဓိကဦးဆောင်နေသူ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/751854|title=ပြည်သူ့လွှတ်တော် အမြဲတမ်းကော်မတီ ၂ ရပ်ဖွဲ့စည်း|work=DVB|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> == ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး == ရန်ကုန်မြို့၊ [[လသာမြို့နယ်]] တွင် မွေးဖွားခဲ့သူဖြစ်သည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ် တွင် ပဲခူးတိုင်း၊ [[ကျောက်တံခါးမြို့]]သို့ မိဘများနှင့်အတူပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ရင်း ထိုမြို့၌ သတ္တမတန်းအထိ ကျောင်းတက်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၈ ခုနှစ် တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ခန္တီးမြို့နယ်|ခန္တီးမြို့]] သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရ၍ ထိုတွင် ကျောင်းဆက်တက်သည်။ ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ် တွင် မိဘများက ရန်ကုန်သို့ ပြန်ပြောင်းရွှေ့လာသည့်အတွက် [[အ.ထ.က(၁)လသာ|အထက(၁)လသာ]] တွင် ၈တန်းမှ၁၀တန်းအထိ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ထိုမှ ဆယ်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ သူသည် ၁၉၈၂ ခုနှစ် တွင် အမှတ်(၃)ဒေသကောလိပ် (ကြည့်မြင့်တိုင်) တွင် လည်းကောင်း၊ထိုမှတဆင့် ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာ/သိပ္ပံ တက္ကသိုလ် တွင် လည်းကောင်း ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီးနောက်၊ဘူမိဗေဒ အထူးပြုဖြင့် သိပ္ပံဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းခြင်း == ၁၉၈၆ ခုနှစ် တွင် တပ်မတော်(ကြည်း)ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း၊ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အမှတ်စဉ်(၇၃) သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်၌ ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ကြည်း ၂၀၂၇၈<ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/node/32968|title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း |work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁ / ၂၀၂၂ ၊ ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့များ|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂}}</ref> ဖြင့် ဒုတိယဗိုလ်အဆင့် စတင်ခန့်အပ်ခံရသည်။ ၎င်း၏ ပထမဆုံးမိခင်တပ်ရင်းမှာ မန္တလေးမြို့၊အောင်မြေသာစံမြို့နယ်၊မန္တလေးတောင်ခြေ၊ အခြေစိုက် တပ်ရင်းတစ်ခုဖြစ်သည့် ခလရ(၉၅) ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း]]အပြီး စစ်တပ်အာဏာသိမ်းယူပြီးချိန်တွင် ၎င်းသည် တပ်မတော်သားဘဝဖြင့် မိခင်တပ်ရင်းအခြေစိုက်ရာ မန္တလေးမြို့၊အောင်မြေသာစံတွင် ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကွမ်းလုံ၊ ပဲခူး၊ ထားဝယ်၊ဖူးကြီး၊ ရွှေတောင်၊ လွိုင်ကော်၊ ကျောက်တော်၊မိ တ္ထီလာ၊ပြင်ဦးလွင် စသည့်မြို့များ၌ အခြေစိုက်သည့် တပ်ရင်း/တပ်ဖွဲ့တို့တွင် တာဝန်များထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဦးတေဇကျော် သည် ဗိုလ်မှူးချုပ်ရာထူးဖြင့် ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၀ ရက် တွင် [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]]၏ ကျောင်းအုပ်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ပေးခံရသည်။ထိုတာဝန်ကို ထိုနှစ် ဩဂုတ် ၁၅ ရက် အထိ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ယင်းနောက် [[အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး အဖြစ် ရာထူးတိုးသည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ဧပြီလတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် စစ်တက္ကသိုလ် အပတ်စဉ် ၃၀ဆင်း [[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|မြောက်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ်ညီညီဆွေ<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-sanction-britain-/5396077.html|title=မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်တချို့အပေါ် အရေးယူပိတ်ဆို့မှု ဗြိတိန် သက်တမ်းတိုး|work=VOA|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၉ ဧပြီ ၂၀၂၀}}</ref> ကို [[အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး အဖြစ်ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး၊တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း (OTS) အပတ်စဉ် ၇၃ ဆင်း အနောက်တောင်တိုင်း စစ်ဌာနချုပ်တိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ် တေဇကျော်ကို မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ပေး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2018/04/23/156824.html|title=တပ်မတော် စစ်တိုင်းမှူးများ အပြောင်းအရွှေ့ပြုလုပ်|work=The Irrawaddy|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၁၈}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/npe/pnnytheaangcuwnkii-duttiybiulkhupkii-raiaeaang-puuttaaaiukhriungattng-cheaangrklkriseaa-mgej|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲအောင် ပူတာအိုခရိုင်အတွင်း ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသော မဂွေဇ-ခေါင်လန်ဖူး လမ်းဖောက်လုပ်ခြင်း လုပ်ငန်းခွင်စစ်ဆေး|work=MOI Myanmar|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီရောက်သောအခါတွင် စကထ(၁)မှူး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းထွန်းနောင်]] သည် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|စစ်အစိုးရ(၂၀၂၁)]]၏ [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး]] အဖြစ် ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2020/12/20/235197.html|title=ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ၆ ဦး တပ်မတော် အရန်အင်အားသို့ ပြောင်းရွှေ့ ခံရ|work=The Irrawaddy|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၀}}</ref> ဗိုလ်ချုပ် တေဇကျော် သည် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာထူးဖြင့် လစ်လပ်သွားသည့် [[အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] ဖြစ်လာသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/02/04/237628.html|title=ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်အေး ကြည်း၊ ရေ၊ လေ ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး ဖြစ်လာ|work=The Irrawaddy|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref>ကချင်ပြည်နယ်တွင် ၃နှစ်နီးပါး စစ်တိုင်းမှူးအဖြစ်ဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် ၎င်းကို ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က ကချင်၊ စစ်ကိုင်း၊ မကွေး၊ မန္တလေး နှင့် ချင်းပြည်နယ်တို့အား ကိုင်တွယ်ရသည့် စစ်ဆင်ရေးအဖွဲ့မှူး<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/08/26/373513.html|title=စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူးနှင့် တိုင်းမှူးနေရာများ အပြောင်းအလဲလုပ်|work=The Irrawaddy|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၃}}</ref> အဖြစ် ဆက်လက် တာဝန်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/viewpoint/2025/10/01/406341.html|title=စစ်တပ်၏ စစ်အင်္ဂါစဉ် ကစထ ၅ အပြောင်းအလဲ|work=The Irrawaddy|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅}}</ref>{{Efn|စစ်တပ်၏ စစ်အင်္ဂါစဉ် ပြောင်းလဲလိုက်မှုအရ ကစထ ၁ ၏ အုပ်ချုပ်မှုသည် ပြောင်းလဲသွားပြီး ကချင်ပြည်နယ် နှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးတိုင်း​ဒေသကြီးမြောက်ပိုင်း၊ ချင်းပြည်နယ်တို့သာ ဖြစ်သွားခဲ့သည်။}} ထိုတာဝန်ကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ဩဂုတ်အထိ ထမ်းဆောင်ပြီး၊ နေပြည်တော်ကို ကြီးကြပ်ရသည့် ကစထ(၆)မှူး အဖြစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cpdmypd28epo|title=နေပြည်တော်စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး အပါအဝင်တိုင်းမှူးတွေ အပြောင်းအလဲဖြစ်|work=BBC|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၃}}</ref>၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီတွင် ကစထ(၃)မှူး အဖြစ် ဆက်လက်ပြောင်းရွှေ့ပြီးနောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊စက်တင်ဘာလတွင် စစ်ဘက်ရာထူးများမှ အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c75zndy2grko|title=နေပြည်တော်နဲ့ ရန်ကုန် စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးတွေ အပြောင်းအလဲဖြစ်|work=BBC|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c708wpeen59o|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ၆ ဦးနဲ့ ဗိုလ်ချုပ် ၁၀ ဦးကို အနားပေး|work=BBC|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> == နိုင်ငံရေးဘဝ == [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] တွင် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] ကိုယ်စားပြုပြီး အောင်မြေသာစံဆန္ဒနယ်မှနေ၍ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ မဲပေးကြသူများ၏ ခိုင်လုံမဲ စုစုပေါင်း ၈၅,၀၅၄ မဲ ရှိရာတွင် ၃၃,၄၉၁ မဲ ဖြင့် (မဲပေးကြသူများ၏ ရာခိုင်နှုန်း ၃၉.၃၈ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့်)အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=4-1-2026_Anut_5_26_Pyithu_56%20.pdf&type=page_multiple_photo&code=215&sno=4917&token=7b57ef01d2f81f58b68f21687870d0b4f218e9bd82fdef468143971b5f76a9eb1af533c588043cdabd75c7f7454ada6beeaa98bc685af1cfe3c7b6874327215c|title=၂၀၂၅ ပါတီစုံအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၁)၊ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ|work=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်|access-date=၁၉ မတ် ၂၀၂၆|date=}}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]၏ ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-23 |title=ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး၌ ဥပဒေကြမ်းကော်မတီနှင့် ပြည်သူ့ငွေစာရင်း ကော်မတီ ဖွဲ့စည်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA-%E1%80%95%E1%80%91%E1%80%99%E1%80%95%E1%80%AF%E1%80%B6/ |access-date=2026-03-23 |website=Popular |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=ပြည့်သူ့လွှတ်တော် ဉပဒေကြမ်းကော်မတီနှင့် ပြည်သူ့ငွေစရင်း ကော်မတီတို့ ဖွဲ့စည်း – Positive Angle News |url=https://positiveanglenews.com/2026/03/23/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA-%E1%80%89%E1%80%95%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%80/ |access-date=2026-03-23 |website=positiveanglenews.com}}</ref> == နိုင်ငံတကာ ပိတ်ဆို့မှု == ၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းမှု နောက်ဆက်တွဲကာလတွင် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများနှင့် ချိုးဖောက်မှုများ ကျူးလွန်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် သူ့ကို [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]] (EU) က ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုများ ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Tayza Kyaw|url=https://www.opensanctions.org/entities/NK-TwERfiwiqym4GGZTnUsos2/|access-date=2023-02-19|website=Open Sanctions|date=21 February 2022|language=en}}</ref> == ရှင်းလင်းချက်မှတ်စု == {{Notelist}} == ကိုးကား == {{reflist}} {{Lifetime|၁၉၆၁|}} [[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းဆင်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]] [[ကဏ္ဍ:၁၉၆၄ မွေးဖွားသူများ]] m1w85pi5mpajamg9g2gqxp90lcznsiw 0 279053 1041892 1022455 2026-07-03T13:44:12Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-နှုတ်ထွက် +နုတ်ထွက်) 1041892 wikitext text/x-wiki {{Infobox war faction | name = နွေဦးတော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု | war = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] |image =Spring Revolution Alliance Flag.svg | caption = | active = {{Start date|2025|11||df=yes}} – လက်ရှိ | ideology =[[ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုစနစ်]] <ref> [https://www.narinjara.com/news/detail/6940d4386c74fca34ddab1ba 19 revolutionary forces establish Spring Revolution Alliance]. December 16, 2025. Narinjara News.</ref> | leaders = | clans = {{plainlist| '''လက်ရှိအဖွဲ့ဝင်များ''' * [[ချင်းညီနောင်]] (CB) * Force Federal Democracy (FFD) * [[ဂျန်ဇီလူငယ်မျိုးဆက်တပ်တော်]] (GZA) * [[ကလေးဒေသတော်လှန်ရေးတပ်]] (KRF) * [[မကွေးပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (MAGWAY PDF) * 96 Soldiers PDF * [[File:Flag of the Danu people.svg|22px|border]] [[ဓနုပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] (DPLF) * [[File:Flag of Student Armed Force.svg|22px|border]] [[ကျောင်းသားလက်ရုံးတပ်တော်]] (SAF) * [[File:Yaw Army.jpg|22px|border]] [[ယောတပ်တော်]] (YA) * [[File:Logo of Yaw Defense Force.jpg|22px|border]] [[ယောကာကွယ်ရေးတပ်]] (YDF) * [[File:Flag of the Karenni Nationalities Defence Force.svg|22px|border]] [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ်]] (KNDF)<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=ApIfnP_bpoc SRA က NUG နဲ့ စင်ပြိုင်မဟုတ်ပါဘူး (ရုပ်/သံ) ]. The Irrawaddy. December 16, 2025</ref> * [[File:Bamar Army logo.jpg|22px|border]] [[ဗမာ့တပ်တော်]] (BA) * [[File:Burma Liberation Democratic Force.jpg|22px|border]] [[ဗမာလွတ်မြောက်ရေးဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး]] (BLDF) * [[File:Bamar People's Liberation Army logo.png|22px|border]] [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] (BPLA)<ref name=SRAform>{{cite news|url=https://yktnews.com/2025/12/237097/|title=ကရင်နီ-KNDF၊ BPLA ၊ ချင်းညီနောင် – CB၊ မွန်တော်လှန်ရေး တပ် အပါအဝင် တော်လှန်ရေးတပ် ၁၉ ဖွဲ့ဖြင့် နွေဦးတော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစုကို စတင်ဖွဲ့စည်းလိုက်ပြီး NUG နှင့်ပါ ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်သွားမည်|publisher=[[ရန်ကုန်ခေတ်သစ် မီဒီယာ|ခေတ်သစ်မီဒီယာ]]|date=December 16, 2025|language=my}}</ref> * [[File:Mon State Revolutionary Force.png|22px|border]] [[မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်]] (MSRF) * [[File:People Independence Army.jpg|22px|border]] [[ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေးတပ်တော်]] (PIA)<ref name="ludunwayoo">[https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/12/16/142850/ နွေဦးတော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု-SRAကို တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ ၁၉ဖွဲ့နဲ့ စတင်ဖွဲ့စည်း]. People's Spring. December 16, 2025.</ref> * [[File:Logo of the Pa-O People's Defense Force (Kham-Dom).jpg|22px|border]] [[ပအိုဝ်းပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (ခမ်းဒေါမ်)]] (PPDF-KD) * [[File:Logo of Sagaing PDF.jpg|22px|border]] [[စစ်ကိုင်းပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (SAGAING PDF) '''နုတ်ထွက်သွားသော အဖွဲ့များ''' * [[File:Myanmar National Liberation Army.svg|22px|border]] [[အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (NLA) (၂၀၂၆ မတ် ၂၀ တွင် နုတ်ထွက်)}} | headquarters = | area = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | size = | partof = | predecessor = | successor = | split = | allies = '''နိုင်ငံ မဟာမိတ်များ''' * {{flagdeco|Myanmar}} [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]<ref name=SRABBC> [https://www.bbc.com/burmese/live/cjwyzyp9eyet SRA တပ်ပေါင်းစုရဲ့ လှုပ်ရှားမှုများကို ဦးဆောင်ကော်မတီက ကွပ်ကဲဆောင်ရွက်မယ်]. BBC Burmese. December 16, 2025.</ref> '''နိုင်ငံမဟုတ်သော မဟာမိတ်များ''' * {{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[အာရက္ခတပ်တော်]]<ref> [https://myanmar-now.org/mm/news/71239/ တရုတ်ဖိအားကို လွန်ဆန်နိုင်မည့် နွေဦးတော်လှန်ရေး SRA တပ်ပေါင်းစု]. Myanmar Now. January 16, 2026. Kyaw Zin Win.</ref> * {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] * {{flagicon image|Flag of the People's Liberation Army (Myanmar).png|size=25px}} [[ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] | opponents = {{flag|Myanmar}} ([[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|SSPC]]) * {{flagicon image|Flag of the Myanmar Armed Forces.svg}} [[တပ်မတော်]] ** {{army|MYA}} ** {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] ** {{flagicon image|Flag of Myanmar.svg}} [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့]]<ref>{{Cite web|url=https://www.myanmar-now.org/en/topics/5558|title=Pyusawhti militia|website=Myanmar NOW|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230115045126/https://myanmar-now.org/en/topics/5558|archive-date=January 15, 2023}}</ref> | battles = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] * [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်]] | website = }} '''နွေဦးတော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု ''' ({{lang-en|'''Spring Revolution Alliance - SRA'''}}) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး တပ်ပေါင်းစုအဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://asiatimes.com/2025/12/myanmars-fragmentation-is-a-myth-and-chinas-greatest-asset/|title=Myanmar’s ‘fragmentation’ is a myth—and China’s greatest asset|work=Asia Times|access-date=16 December 2025|date=16 December 2025}}</ref>ဤတပ်ပေါင်းစုသည်၂၀၂၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်း [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] ၅ နှစ်နီးပါးအတွင်း လက်နက်ကိုင်တပ် ကြီးကြီးမားမား စုဖွဲ့မှု တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလတွင် အဖွဲ့ ၇ ဖွဲ့မှ ကိုယ်စားလှယ်များသည် စစ်ရေးဆိုင်ရာ ကွပ်ကဲမှုနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး စနစ်များကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန် စစ်ရေးမဟာမိတ်အဖွဲ့တစ်ခု ဖွဲ့စည်းရန် စတင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ပထမပတ်တွင် စုစုပေါင်း အဖွဲ့ ၁၄ ဖွဲ့ဖြင့် ပဏာမ အစည်းအဝေးတစ်ရပ်ကို ကျင်းပခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့မှ ၂၄ ရက်နေ့အထိ ကျင်းပခဲ့သော ညီလာခံအပြီးတွင် စုစုပေါင်း အဖွဲ့ ၁၉ ဖွဲ့ဖြင့် မဟာမိတ်အဖွဲ့ကို တရားဝင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency|first=Yangon Khit Thit News|date=2025-12-16|title=ကရင်နီ-KNDF၊ BPLA ၊ ချင်းညီနောင် - CB၊ မွန်တော်လှန်ရေး တပ် အပါအဝင် တော်လှန်ရေးတပ် ၁၉ ဖွဲ့ဖြင့် နွေဦးတော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစုကို စတင်ဖွဲ့စည်းလိုက်ပြီး NUG နှင့်ပါ ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်သွားမည်|url=https://yktnews.com/2025/12/237097/|access-date=2025-12-16|website=Khit Thit Media|language=en-US}}</ref> နွေဦးတော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစုသည် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]]၏ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် ရှိမနေသော်လည်း၊ NUG က အဆိုပါ မဟာမိတ်အဖွဲ့ ပေါ်ပေါက်လာမှုကို ကြိုဆိုခဲ့ပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု ကတိပြုထားသည်။ == နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း == ၂၀၂၁ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် မြန်မာနိုင်ငံတွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်းမှုတစ်ရပ်]] ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ယင်းကို ဆန္ဒပြခြင်းနည်းလမ်းအပြင်၊လက်နက်ကိုင်ဆန့်ကျင်တော်လှန်သည့် နည်းလမ်း အစရှိသည့် နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ဆန့်ကျင်ခဲ့ကြသည်။ဤတွင် နယ်မြေပေါင်းစုံ၌ လက်နက်ကိုင်အစုအဖွဲ့များ အသီးသီးပေါ်ထွက်လာခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလတွင် ခိုင်မာကျယ်ပြန့်သည့် နွေဦးတော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစုတရပ် ပေါ်ပေါက်လာစေရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ (၇) ဖွဲ့သည် စတင်ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/737655|title=တော်လှန်ရေးအင်အားစု ၁၉ ဖွဲ့ပါဝင်သည့် နွေဦးတော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစုဖွဲ့စည်း|work=DVB|access-date=၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ပထမအပတ်တွင် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ (၁၄) ဖွဲ့သည် ကနဦးတွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲတရပ် ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ကြပြီးနောက်၊အခြားသော အဖွဲ့များကို ဖိတ်ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၁ ရက် တွင် ၃ရက်ကြာမြင့်သည့် တပ်ပေါင်းစု ဖြစ်မြောက်ရေးညီလာခံတရပ်ကို လွတ်မြောက်နယ်မြေတနေရာတွင် ကျင်းပကြသည်။ ထိုညီလာခံတွင် နွေဦးတော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု (Spring Revolution Alliance - - SRA)ကို အဖွဲ့ဝင်တပ်ဖွဲ့ (၁၉) ဖွဲ့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့ဖွဲ့စည်းပြီးကြောင်းအား ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ဒီဇင်ဘာ ၁၅ ရက် တွင် တရားဝင်ထုတ်ပြန်ကြေညာကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cdd55mym0q6o|title=SRA တပ်ပေါင်းစုက တရုတ်ဖိအားကို ခုခံနိုင်ရေးလား|work=BBC|access-date=၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> == ပြောရေးဆိုခွင့်ပုဂ္ဂိုလ်များ == (၁) [[ခွန်းဘီထူး|ခွန်းဘီးဒူ]] (၂) [[မင်းဟန်ထက်]] == အဖွဲ့ဝင်များ == {| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%" |+ '''နွေဦးတော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု (SRA) အဖွဲ့ဝင်များ''' |- ! အမှတ်စဉ် !! အလံ !! အဖွဲ့အမည် !! မှတ်ချက် |- | ၁ || || [[ချင်းညီနောင်]] (CB) || |- | ၂ || [[File:Flag of the Danu people.svg|120px]] || [[ဓနုပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] (DPLF) || |- | ၃ || [[File:Flag of Student Armed Force.svg|120px]] || [[ကျောင်းသားလက်ရုံးတပ်တော်]] (SAF) || |- | ၄ || [[File:Yaw Army.jpg|120px]] || [[ယောတပ်တော်]] (YA) || |- | ၅ || [[File:Logo of Yaw Defense Force.jpg|120px]] || [[ယောကာကွယ်ရေးတပ်]] (YDF) || |- | ၆ || || Force Federal Democracy (FFD) || |- | ၇ || || [[ဂျန်ဇီလူငယ်မျိုးဆက်တပ်တော်]]/Generation Z Army (GZA) || |- | ၈ || [[File:Flag of the Karenni Nationalities Defence Force.svg|120px]] || [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ်]] (KNDF) || |- | ၉ || || [[ကလေးဒေသတော်လှန်ရေးတပ်]] (KRF) || |- | ၁၀ || || [[မကွေးပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (MAGWAY PDF) || |- | ၁၁ || || 96 Soldiers PDF - အညာဒေသတပ် || |- | ၁၂ || [[File:Bamar Army logo.jpg|120px]] || [[ဗမာ့တပ်တော်]] (BA) || |- | ၁၃ || [[File:Burma Liberation Democratic Force.jpg|120px]] || [[ဗမာလွတ်မြောက်ရေးဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး]] (BLDF) || |- | ၁၄ || [[File:Bamar People's Liberation Army logo.png|120px]] || [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] (BPLA) || |- | ၁၅ || [[File:Mon State Revolutionary Force.png|120px]] || [[မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်]] (MSRF) || |- | ၁၆ || [[File:People Independence Army.jpg|120px]] || [[ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေးတပ်တော်]] (PIA) || |- | ၁၇ ||[[File:Logo of the Pa-O People's Defense Force (Kham-Dom).jpg|120px]] || [[ပအိုဝ်းပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (ခမ်းဒေါမ်)]] (PPDF-KD) || |- | ၁၈ || [[File:Logo of Sagaing PDF.jpg|120px]] || [[စစ်ကိုင်းပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (SAGAING PDF) || |} {| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%" |+ '''နုတ်ထွက်သွားသော အဖွဲ့များ''' |- ! အမှတ်စဉ် !! အလံ !! အဖွဲ့အမည် !! မှတ်ချက် |- | ၁ || [[File:Myanmar National Liberation Army.svg|120px]] || [[အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] (NLA) || ၂၀၂၆ မတ် ၂၀ တွင် နုတ်ထွက် |} == ကိုးကား == {{reflist}} {{တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း ဖွဲ့စည်းသည့် တော်လှန်ရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့များ]] qlr8v3l4ciiocwk1j3xr1bxvxy2yjm8 0 282366 1041971 1039357 2026-07-03T14:27:33Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-စျ +ဈ) 1041971 wikitext text/x-wiki {{current}} {{Infobox military conflict | conflict = ၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ | partof = [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ|အရှေ့အလယ်ပိုင်း]] အကျပ်အတည်း (၂၀၂၃–လက်ရှိ) နှင့် ၂၀၂၆ [[အီရန်နိုင်ငံ|အီရန်]]–[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]] အကျပ်အတည်း | date = ၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ – ၁၇ ဇွန် ၂၀၂၆ ({{Age in days|2026|2|28|2026|6|17}} ရက်) | place = အနောက်အာရှ <br>(အဓိကအားဖြင့် [[ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ရှိ အာရပ်ပြည်များ|ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ဒေသ]]) | status = နှစ်နိုင်ငံ သမ္မတ များ လက်မှတ်ရေးထိုးပြီး စစ်ပွဲ ကို အဆုံးသတ်ခဲ့ကြသည် | image = 2026 Iran war collage.jpg | image_size = 300px | caption = ၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ | combatant1 = {{flag|United States}}<br />{{flag|Israel}} <br> {{flag|Saudi Arabia}} <Br> {{flag|United Arab Emirates}} <br> {{flag|Kuwait}} | combatant1a = '''တိုက်ခိုက်မှုမပါ ကာကွယ်ရေးကူညီမှုပေးသည့် နိုင်ငံများ:'''<br> {{tree list}} * {{flag|Bahrain}} * {{flag|France}} * {{flag|Germany}} * {{flag|Iraq}} ** '''Kurdistan Region'''<br>{{small|(ပက်ရှ်မာဂါ တပ်ဖွဲ့)}} * {{flag|Jordan}} * {{flag|Kuwait}} * {{flag|Oman}} * {{flag|Qatar}} * {{flag|Saudi Arabia}} * {{flag|Syria}} * {{flag|Ukraine}} * {{flag|United Arab Emirates}} * {{flag|United Kingdom}} ** '''Akrotiri and Dhekelia''' <br>{{small|(ဗြိတိန်စစ်အခြေစိုက် ပြည်ပနယ်မြေ)}} {{tree list/end}} | combatant2 = {{tree list}} *{{flag|Iran}} *{{flag|ဟစ်ဇ်ဘိုလာ}} {{tree list/end}} | commander1 = {{flagicon|United States}} [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်]]<br>{{small|(အမေရိကန်သမ္မတ)}}<br> {{flagicon|Israel}} [[ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟု]]<br>{{small|(အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ်)}} | commander2 = {{flagicon|Iran}} [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ]]<br>{{small|(နိုင်ငံဥသျှောင်)}}<br> {{flagicon|Iran}} [[မာဆော့ ပါဇက်ရှ်ကီရမ်]]<br>{{small|(အီရန်သမ္မတ)}} | units1 = {{tree list}} * {{flag|United States}} * {{flagicon image|Flag of the U.S. Central Intelligence Agency.svg}} [[စီအိုင်အေ]] <ref>{{Cite news |first1=Julian E. |last1=Barnes |first2=Ronen |last2=Bergman |first3=Eric |last3=Schmitt |first4=Tyler |last4=Pager |date=1 March 2026 |title=The C.I.A. Helped Pinpoint a Gathering of Iranian Leaders. Then Israel Struck. |url=https://www.nytimes.com/2026/03/01/us/politics/cia-israel-ayatollah-compound.html |access-date=1 March 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> {{tree list/end}} * {{flag|Israel}}<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israel-calls-up-20000-reservists-in-addition-to-the-50000-reservists-currently-on-duty/|title=Israel calls up 20,000 reservists, in addition to the 50,000 reservists currently on duty|first=Emanuel|last=Fabian|date=28 February 2026|via=www.timesofisrael.com}}</ref> * {{flagicon image|Flag of IDF Military Intelligence Directorate.svg}}<br>{{small|အစ္စရေးထောက်လှမ်းရေး}} * {{flagicon image|Flag of IDF Home Front Command.svg}}<br>{{small|(အစ္စရေးပြည်တွင်းစစ်ဌာန)}} {{tree list/end}} | units2 = {{tree list}} * {{flagicon|Iran}} [[မာဆော့ ပါဇက်ရှ်ကီရမ်|အီရန်အစိုးရ]] ** [[အီရန်အစ္စလာမ်မစ် သမ္မတနိုင်ငံ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ|အီရန်စစ်တပ်]] * {{small|(အီရန်မဟာမိတ်များ)}} {{tree list/end}} | casualties1 = {{flagdeco|USA}} စစ်သည် ၃ ဦး သေဆုံး၊ ၅ ဦး ဒဏ်ရာပြင်းထန်<br> {{flagdeco|Israel}} အရပ်သား ၁၂ ဦး သေဆုံး၊ ၄၅၀ ကျော် ဒဏ်ရာရ | casualties2 = * ပြစ်မှတ် ၁,၀၀၀ ကျော် တိုက်ခိုက်ခဲ့<br> * ခေါင်းဆောင် ၄၈ ဦး သေဆုံး<br> * စစ်သင်္ဘော ၉ စင်း ဖျက်ဆီး<br>{{small|အမေရိကန် ထုတ်ပြန်ချက်}}<hr> * အရပ်သား ၂၀၁ ဦး သေဆုံး <br> ၇၄၇ ဦး ဒဏ်ရာရ <br>{{small|အီရန် ထုတ်ပြန်ချက်}} | casualties3 = '''ဒေသတွင်းနိုင်ငံများအား အီရန်တိုက်ခိုက်မှု'''<br> {{flagdeco|UAE}}<br>{{small|[[အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ|ယူအေအီး]]}} ၃ ဦး သေဆုံး၊ ၅၈ ဦး ဒဏ်ရာရ<br> {{flagdeco|Kuwait}}<br>{{small|[[ကူဝိတ်နိုင်ငံ|ကူဝိတ်]]}} ၁ ဦး သေဆုံး၊ ၃၂ ဦး ဒဏ်ရာရ<br> {{flagdeco|Qatar}}<br>{{small|[[ကာတာနိုင်ငံ|ကာတာ]]}} ၁၆ ဦး ဒဏ်ရာရ<br> {{flagdeco|Jordan}}<br>{{small|[[ဂျော်ဒန်နိုင်ငံ|ဂျော်ဒန်]]}} ၅ ဦး ဒဏ်ရာရ<br> {{flagdeco|Bahrain}}<br>{{small|[[ဘာရိန်းနိုင်ငံ|ဘာရိန်း]]}} ၁ ဦး သေဆုံး၊ ၆ ဦး ဒဏ်ရာရ<br> {{flagdeco|Oman}}<br>{{small|[[အိုမန်နိုင်ငံ|အိုမန်]]}} ၁ ဦး ဒဏ်ရာရ }} '''၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ'''သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]]နှင့် [[အစ္စရေးနိုင်ငံ|အစ္စရေး]]တို့က [[အီရန်နိုင်ငံ]]တစ်ဝှမ်းရှိ မြို့ကြီးများနှင့် အရေးပါသော နေရာအတော်များများကို အလစ်အငိုက် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာမှ စစ်ပွဲစတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ကြီးမားသည့်စစ်ပွဲ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် [[အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်]] [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီခါမေနီ]] နှင့် အဆင့်မြင့်အရာရှိ အများအပြား သေဆုံးခဲ့ရသည်။ ယင်းလုပ်ရပ်အပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အီရန်ဘက်ကလည်း အစ္စရေးနိုင်ငံ အပါအဝင် [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ]]ရှိ အမေရိကန် စစ်အခြေစိုက်စခန်းများနှင့် အမေရိကန်၏ မဟာမိတ်နိုင်ငံများကို ဒုံးကျည်များ၊ ဒရုန်းများဖြင့် ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ထိုစစ်ပွဲ ကို ကြားခံ [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ]] မှတဆင့် အမေရိကန် နှင့် အီရန် တို့အကြား အကြိမ်ကြိမ်ဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်ပြီးနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်သမ္မတ [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်|ဒေါ်နယ်ထရမ့်]] နှင့် အီရန်သမ္မတ [[မာဆော့ ပါဇက်ရှ်ကီရမ်]] တို့သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းစစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန်အတွက် သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ကို ဒီဂျစ်တယ်စနစ်ဖြင့် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news |date=2026-06-15 |title=US, Iran reach deal to end war, reportedly including Lebanon conflict; Trump: Hormuz to open |url=https://www.timesofisrael.com/us-iran-reach-deal-to-end-war-reportedly-including-lebanon-conflict-trump-hormuz-to-open/ |access-date=2026-06-15 |work=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> <ref>{{Cite web |title=အမေရိကန်နှင့် အီရန်သမ္မတများ အပစ်ရပ်လက်မှတ်ထိုး၊ ပြန်တိုက်နိုင်ခြေရှိဟု ထရမ့်ပ်ပြော |url=https://burmese.dvb.no/post/118415 |access-date=2026-06-18 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ali |first=Taz |date=2026-06-18 |title=Middle East crisis live: Tehran says it will charge ships in strait of Hormuz after 60 days; US-Iran presidents sign peace deal |url=https://www.theguardian.com/world/live/2026/jun/18/middle-east-crisis-live-us-iran-presidents-sign-peace-deal-mou-trump-tehran-strait-of-hormuz-toll-lebanon-israel |access-date=2026-06-18 |work=the Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Humphrey |first=Andrew |last2=Lapham |first2=Jake |date=2026-06-18 |title=Trump and Iran's Pezeshkian sign initial deal to end war - live updates |url=https://www.bbc.com/news/live/c8j2ewl0dpxt |access-date=2026-06-18 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းအရင်းများ == အစ္စရေးနှင့် အီရန်၏ မဟာမိတ်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များသည် ၁၉၈၅ ခုနှစ်မှစ၍ ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် တိုက်ရိုက်ထိပ်တိုက်တွေ့မှုများ ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် "၁၂-ရက်ကြာစစ်ပွဲ" အဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည့် [[အီရန်–အစ္စရေး စစ်ပွဲ]] ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် အီရန်၏ နျူကလီးယားစက်ရုံများကို ဖျက်ဆီးရန် ရည်ရွယ်သော တိုက်ခိုက်မှုများလည်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၂၀၂၆ အီရန် စစ်ပွဲ မဖြစ်ပွားမီ တစ်လခွဲခန့်အလိုတွင် အီရန်နိုင်ငံ၌ [[အီရန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး|အစ္စလာမ္မစ်တော်လှန်ရေး]]နောက်ပိုင်း ယနေ့ခေတ် အီရန်သမိုင်းတွင် အကြီးမားဆုံး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည့် [[၂၀၂၅-၂၀၂၆ အီရန် ဆန္ဒပြပွဲ|အကြီးမားဆုံးဆန္ဒပြမှု]] ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး၊ထိုကာလအတွင်း အရပ်သားထောင်နှင့်ချီ သေဆုံးခဲ့သည်။ [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်|ဒေါ်လ်နယ်ထရမ့်]]က ထိုဆန္ဒပြမှုအပေါ် “အကူအညီရောက်လာမည်” ဟု အတိအလင်း ထုတ်ဖော် ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုပြောကြားမှုအပြီး၌ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် [[ပင်လယ်ကွေ့ စစ်ပွဲ|၂၀၀၃ ခုနှစ် အီရတ်ကျူးကျော်မှု]]နောက်ပိုင်း အကြီးမားဆုံး စစ်အင်အားတိုးချဲ့ချထားမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ထို့နောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]]နှင့် [[အစ္စရေးနိုင်ငံ|အစ္စရေး]]တို့က [[အီရန်နိုင်ငံ]]တစ်ဝှမ်းရှိ မြို့ကြီးများနှင့် အရေးပါသော နေရာအတော်များများကို အလစ်အငိုက် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြင့် စစ်ပွဲကိုစတင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |date=26 February 2026 |title=US-Iran talks end with no deal but potential signs of progress |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/us-iran-nuclear-talks-resume-geneva-against-backdrop-military-threat-2026-02-26/ |access-date=26 February 2026 |work=[[Reuters]]}}</ref> == နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များ == ဤပဋိပက္ခကြောင့် [[ရေနံ]]နှင့် [[သဘာဝဓာတ်ငွေ့]]ဈေးနှုန်းများ ရုတ်ခြုံ့မြင့်တက်လာခြင်း၊ လေကြောင်းလိုင်းများနှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းများတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ပေါ်ခြင်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဈေးကွက်အတွင်း မတည်ငြိမ်မှုများ ပိုမိုမြင့်မားလာခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများ တိုက်ခိုက်ခံရမှုကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် [[၂၀၂၆ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား အကျပ်အတည်း|ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) ကို ပိတ်ပစ်ခဲ့ပြီး]] စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများကိုလည်း တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ယင်းလုပ်ရပ်သည် ပင်လယ်ပြင်ဥပဒေကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ရှုမြင်ကြပြီး<ref>{{cite news |last1=Elliott |first1=Rebecca F. |date=28 February 2026 |title=Oil Shipments in Persian Gulf Already Disrupted by Iran Attack |url=https://www.nytimes.com/2026/02/28/business/energy-environment/oil-gas-iran-attack.html |work=[[The New York Times]] |last2=Eavis |first2=Peter}}</ref><ref name="uf">{{Cite web |last=Nevitt |first=Mark |date=15 March 2026 |title=Legal and Operational Issues in the Strait of Hormuz: Transit Passage Under Fire |url=https://www.justsecurity.org/133996/legal-operational-strait-hormuz-transit-passage/ |access-date=18 March 2026 |website=[[Just Security]] |language=en-US}}</ref> ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ တင်ပို့မှုများကိုလည်း ပြတ်တောက်စေခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Qatar says Iran attack caused significant damage at Ras Laffan gas facility |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/18/qatar-says-iran-missile-attack-sparks-fire-causes-damage-at-gas-facility |access-date=19 March 2026 |website=Al Jazeera}}</ref> အီရန်၊ အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးနိုင်ငံတို့သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့မှစတင်၍ သီတင်းပတ်နှစ်ပတ်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။<ref name="Pager-2026">{{Cite news |last= |date=7 April 2026 |title=U.S., Iran and Israel Agree to Cease-Fire |url=https://www.nytimes.com/live/2026/04/07/world/iran-war-trump-news/f1657559-8135-50c9-ad7f-63636e6a5106?smid=url-share |access-date=7 April 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref>ထိုသဘောတူညီချက်သည် စစ်ပွဲ အဆုံးသတ်နိုင်ရေးကို အထောက်အကူပြုနိုင်ခဲ့သည်။ == ၂၀၂၆ အမေရိကန်-အီရန် သဘောတူညီချက် == '''၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၄ ရက်နေ့'''တွင် အမေရိကန်နှင့် အီရန်နိုင်ငံတို့သည် စစ်ပွဲအဆုံးသတ်ရေး မူဘောင်သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ကို ရရှိခဲ့သည်။ ပါကစ္စတန်ဝန်ကြီးချုပ် ရှာဘက်ဇ်ရှရစ်ဖ်၏ ကြားဝင်ညှိနှိုင်းမှုဖြင့် ရရှိခဲ့သော ဤသဘောတူညီချက်အရ လက်ဘနွန်အပါအဝင် စစ်မျက်နှာအားလုံးတွင် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို အပြီးတိုင် ရပ်စဲရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။အဆိုပါ သဘောတူညီချက်ဆိုင်ရာ နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MoU) ကို ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၌ လက်မှတ်ရေးထိုးကြရန် မူလက သဘောတူညီချက်ထားခဲ့ကြသည်။ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ပ်က ဇွန်လ ၁၄ ရက်နေ့ (အရှေ့ပိုင်းစံတော်ချိန်) တွင် အီရန်နှင့် သဘောတူညီမှုရရှိပြီဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုကြေညာခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အီရန်၏ နျူကလီးယားစီမံကိန်းကိစ္စရပ်များကိုမူ အနာဂတ်ဆွေးနွေးပွဲများတွင် ဆက်လက်ဖြေရှင်းသွားရန် သတ်မှတ်ထားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အမေရိကန်-အီရန် စစ်ပွဲအဆုံးသတ်ရန် သဘောတူ၊ ဇွန် ၁၉ ရက် လက်မှတ်ထိုးမည် |url=https://burmese.dvb.no/post/109716 |access-date=2026-06-15 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> ဤသဘောတူညီချက်ကြောင့် အီရန်အပေါ် ချမှတ်ထားသော ပိတ်ဆို့မှုများနှင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ပိတ်ဆို့ထားမှုများသည် ရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့သည်။ယင်းသတင်း ထွက်ပေါ်ပြီးနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ရေနံဈေးနှုန်းများ ကျဆင်းခဲ့ရာ ဘရန့်ရေနံစိမ်းဈေး ၄ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အမေရိကန် အနောက်တက္ကဆက် ရေနံစိမ်းဈေး ၄ ဒသမ ၆ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီး ကျဆင်းခဲ့သည်။ယင်းအပြင် E4 ဟု ခေါ်သည့် ယူကေ၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီနှင့် အီတလီတို့က အမေရိကန်နှင့် အီရန်ကြား ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီမှု ရရှိခဲ့ပြီးနောက် အီရန်အပေါ် ချမှတ်ထားသည့် ဒဏ်ခတ်အရေးယူမှုများကို ရုပ်သိမ်းရန် အသင့်ရှိကြောင်း ကြေညာခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=အီရန်အပေါ် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို ရုပ်သိမ်းရန် ယူကေ၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီနှင့် အီတလီတို့ အသင့်ရှိဟုဆို |url=https://news-eleven.com/article/312703 |access-date=2026-06-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> === လက်မှတ်ရေးထိုးကြခြင်း === ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် နှင့် အီရန်သမ္မတ [[မာဆော့ ပါဇက်ရှ်ကီရမ်]] တို့သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းစစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန်အတွက် သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ကို ဒီဂျစ်တယ်စနစ်ဖြင့် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၌ ကျင်းပသည့် G7 ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်နေသော သမ္မတထရမ့်က အဆိုပါ သဘောတူညီမှုကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး၊ အီရန်နိုင်ငံပိုင် IRNA သတင်းအေဂျင်စီကလည်း အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အတည်ပြုချက်ကို ထပ်ဆင့်ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထိုသဘောတူညီချက်အရ အီရန်နိုင်ငံသည် ၎င်းတို့၏ သန့်စင်ပြီး ယူရေနီယံများကို နျူကလီးယားလက်နက် ထုတ်လုပ်၍မရသည့် အဆင့်အထိ လျှော့ချသွားမည်ဖြစ်ပြီး၊ နျူကလီးယားလက်နက်များ ဝယ်ယူခြင်း သို့မဟုတ် တီထွင်ခြင်း မလုပ်ဆောင်ရန် ထပ်လောင်းကတိပြုခဲ့သည်။ အပြန်အလှန်အားဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် အီရန်၏ စီးပွားရေးကို ထိခိုက်စေသည့် ရေနံတင်ပို့ရောင်းချမှုဆိုင်ရာ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို ချက်ချင်းဖယ်ရှားပေးရန် သဘောတူညီခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီမှ ချမှတ်ထားသည့် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှု အမျိုးအစားအားလုံးကိုလည်း အချိန်ဇယားအတိုင်း ရုပ်သိမ်းပေးသွားမည်ဟု အမေရိကန်က တာဝန်ယူခဲ့သည်။ သဘောတူညီချက်တွင် အီရန်၏ ကန့်သတ်ခံထားရသော ရန်ပုံငွေနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုများကို အပြည့်အဝ ပြန်လည်အသုံးပြုခွင့်ပေးရန်နှင့် နျူကလီးယားသဘောတူညီချက် နောက်ဆုံးရရှိပြီးချိန်တွင် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများ ပံ့ပိုးမည့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၀၀ ဘီလီယံတန်ဖိုးရှိ ပြန်လည်ထူထောင်ရေး ရန်ပုံငွေကိုလည်း အမေရိကန်က ကူညီဆောင်ရွက်ပေးမည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် သမ္မတထရမ့်က ၎င်းတို့၏ သတ်မှတ်ချက်များကို ရက်ပေါင်း ၆၀ အတွင်း အကောင်အထည် မဖော်နိုင်ပါက စစ်ရေးအရ ဆက်လက်တုံ့ပြန်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သတိပေးစကား ပြောကြားခဲ့သည်။ == တိုက်ခိုက်မှုများ == အီရန်အပေါ် အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေး ပူးပေါင်းလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ပထမနေ့ကို မြို့တော် [[တီဟီရန်မြို့]] ၊ ကွမ်မြို့၊ ကာရာ့မြို နှင့် ကာမန်ရှားမြို့များတွင် စတင်ခဲ့သည်။ အီရန်အစိုးရ၏ ထိပ်တန်းတာဝန်ရှိသူအချို့ သေဆုံးခဲ့ပြီး [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ]] လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။၎င်း၏ နေအိမ်နှင့် ရုံးစခန်းလည်း ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။ ပေါက်ကွဲမှုများကို တွေ့မြင်ရပြီးနောက် အစ္စရေးကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး သည် အစ္စရေးစစ်တပ် ၏ တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ကြောင်း အစောဆုံး အတည်ပြုခဲ့သည်။ အမေရိကန်သမ္မတ [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်]] ကလည်း Truth Social တွင် တင်ထားသော ဗီဒီယိုမှတစ်ဆင့် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့သည် အီရန်ကို ပူးတွဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး၊နောက်ပိုင်းတွင် အယာ တိုလာ အလီ ခါမေနီ သေဆုံးပြီဟု အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် ကိုယ်တိုင် ကြေညာခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အီရန်နိုင်ငံပိုင် ရုပ်သံက [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ]] သေဆုံးသတင်းကို ကြေညာပြီး ဝမ်းနည်းကာလ ရက်(၄၀) သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ လက်တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အီရန်နိုင်ငံသည် [[ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ရှိ အာရပ်ပြည်များ|ပါရှန့် ပင်လယ်ကွေ့ ဒေသတစ်လျှောက်]]တွင် ဒရုန်းများနှင့် ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်များ ဒါဇင်နှင့်ချီ ပစ်လွှတ်ခဲ့ပြီး အစ္စရေး နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တို့၏ စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကိုလည်း ပစ်မှတ်ထားခဲ့သည်။ အီရန်၏ တိုက်ခိုက်မှုများသည် ဂျော်ဒန်၊ကူဝိတ်၊ ဘာရိန်း၊ ကာတာ၊ အီရတ်၊ ဆူဒန်၊ဆော်ဒီ နှင့် ယူအေအီး တို့ရှိ စစ်အခြေစိုက်စခန်းများသို့ သက်ရောက်မှုရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အီရန်သည် ကူဝိတ်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် နှင့် ဒူဘိုင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် အပါအဝင် အရပ်ဘက်လေကြောင်းသုံး အခြေခံအဆောက်အအုံများကိုပါ တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ [[ယီမင်နိုင်ငံ]]မြောက်ပိုင်းတွင် အခြေစိုက်သည့် ယီမင်ပြည်တွင်းစစ်တွင် ပါဝင်နေသော အစ္စလာမ္မစ်နိုင်ငံရေး–စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတစ်ခု ဖြစ်သည့် ဟူသီသူပုန်အဖွဲ့ကလည်း [[ပင်လယ်နီ|ပင်လယ်နီ ဒေသ]]တွင် ၎င်းတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို ပြန်လည်စတင်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အီရန်နိုင်ငံသည် [[ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား]] ကို ပိတ်ဆို့လိုက်ခြင်းကြောင့် ကမ္ဘာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ သယ်ယူပို့ဆောင်မှုများ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ခဲ့သည်။ == တုံ့ပြန်ချက်များ == အမေရိကန်သမ္မတ [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်]] က စစ်ဆင်ရေး၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အီရန် ၏ ဒုံးကျည်နှင့် စစ်ရေးစွမ်းရည်များကို ဖျက်ဆီးရန်၊ အီရန်နိုင်ငံ နျူကလီးယားလက်နက် ပိုင်ဆိုင်မှုကို တားဆီးရန်နှင့် နောက်ဆုံးတွင် အစိုးရပြောင်းလဲရေးကို ရည်မှန်းထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁ ရက်တွင် ထရမ့်က ယင်းစစ်ဆင်ရေးသည် ရည်မှန်းချက်များ ပြီးမြောက်ရန် တစ်လ သို့မဟုတ် ယင်းထက်နည်းသော အချိန်ယူမည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သော်လည်း အဆိုပါ ရည်မှန်းချက်များသည် ပြောင်းလဲနိုင်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ [[ကုလသမဂ္ဂ]] နှင့် စစ်ပွဲတွင် မပါဝင်သည့် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်]] နှင့် [[ရုရှားနိုင်ငံ|ရုရှား]] အပါအဝင် နိုင်ငံအချို့က [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ]] တည်ငြိမ်မှုကို ထိခိုက်စေသည်ဟုဆိုကာ ကနဦးတိုက်ခိုက်မှုများကို ရှုတ်ချခဲ့ကြသည်။ အချို့နိုင်ငံများကလည်း အီရန်၏ လက်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်မှုများသည် ဒေသတွင်းရှိ အမေရိကန်မဟာမိတ်နိုင်ငံများကို ပစ်မှတ်ထားခြင်းအပေါ် ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။ ရုရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကမူ အဆိုပါလုပ်ရပ်ကို အနောက်အုပ်စု၏ ဖိအားပေးမှုများကို လက်မခံသည့် အစိုးရတစ်ရပ်အား ဖြုတ်ချရန် ကြိုတင် ကြံစည်ထားသည့် အကြောင်းမဲ့ ကျူးကျော်မှုအဖြစ် ပြင်းထန်စွာ ရှုတ်ချသည်။ စစ်ဆင်ရေးကို ဝေဖန်သူများက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ လုပ်ဆောင်ချက်သည် အမေရိကန်ပြည်တွင်းဥပဒေအရ တရားမဝင်ကြောင်းနှင့် နိုင်ငံတကာဥပဒေအရ အီရန်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း စွပ်စွဲခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ အမေရိကန်သံအမတ်ကြီးက ထိုစွပ်စွဲချက်များကို [[ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ|လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အရေးပေါ်အစည်းအဝေးတွင် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ]] သေဆုံးမှုနှင့် ဆက်စပ်၍ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ အီရန်လူမျိုးများသည် အောင်ပွဲအထိမ်းအမှတ်စုရုံးပွဲများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး အီရန်နိုင်ငံအတွင်း ဆန္ဒပြမှုများလည်း ပိုမိုမြင့်တက်လာခဲ့သည်။တစ်ဖက်တွင်လည်း [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ]] ထောက်ခံသူများ၏ ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုတို့သည်လည်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကြသည်။ အီရန်သမ္မတ [[မာဆော့ ပါဇက်ရှ်ကီရမ်]] က ထိုရာဇဝတ်မှုအတွက် ကျူးလွန်သူများကို ပြင်းထန်စွာ တုံ့ပြန်လက်စားချေသွားမည်ဟု ကတိပြုခဲ့ပြီး၊စစ်ရေးတုံ့ပြန်မှုများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ အီရန်ကို တိုက်ခိုက်မှုအား လက်တုံ့ပြန်မှုအနေဖြင့် အမေရိကန်အခြေစိုက် စခန်းများအား လက်ခံထားရာ ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများ အပါအဝင် အစ္စရေးနှင့် တခြားနိုင်ငံ ၇ နိုင်ငံကို ၂ ရက်အတွင်း ဒုံးကျည်အစင်း ၄၀၀၊ ဒရုန်းအစင်း ၈၀၀ ကျော် ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း အီရန်အစိုးရက ပြောဆိုခဲ့သည်။ အီရန် အထွတ်အထိပ်ခေါင်းဆောင် အလီခါမေနီ သတ်ဖြတ်ခံရမှုအတွက် လက်စားချေသည့် အနေဖြင့် ဟစ်ဇ်ဘိုလာက အစ္စရေးဆီ ဒုံးကျည်များ၊ ဒရုန်းများ ပစ်ခတ်ခြင်းဖြင့် လက်စားချေကြသည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းရှိ အီရန်အစိုးရ၏ အဓိကမဟာမိတ်ထဲမှ တစ်ဖွဲ့ဖြစ်သည့် လက်ဘနွန် ရှီးအိုက် မွတ်စလင် ဟစ်ဇ်ဘိုလာ စစ်သွေးကြွများ၏ လက်စားချေမှုအား အစ္စရေးက စစ်ရေးဖြင့် ပြန်လည် လက်တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် အစ္စရေး နှင့် ဟစ်ဇ်ဘိုလာကြား တိုက်ခိုက်မှုများ စတင်လာပြီး လက်ဘနွန်ကိုလည်း စစ်မီးကူးစက်လာခဲ့သည်။ လက်ဘနွန်ဝန်ကြီးချုပ် နဝပ်ဖ် ဆလမ် က နိုင်ငံ၏ လုံခြုံရေးနှင့် ညီညွတ်မှုကို ခြိမ်းခြောက်နိုင်သည့် "စွန့်စားမှုများအတွင်းသို့ မည်သူကမျှ တိုင်းပြည်ကို ဆွဲသွင်းခြင်းကို လက်ခံမည်မဟုတ်" ဟု ပြောကြားလိုက်ပြီး၊ အီရန်ကို ထောက်ခံသောအားဖြင့် စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်ပတ်သက်ခြင်းမပြုရန် ဟစ်ဇဘိုလာ (Hezbollah) အဖွဲ့ အား သွယ်ဝိုက်၍ သတိပေးလိုက်ခဲ့သည်။ [[ဘေရွတ်မြို့|ဘေရွတ်]]မြို့နှင့် [[လက်ဘနွန်နိုင်ငံ|လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်း]]ကို အစ္စရေးက တိုက်ခိုက်ရာ လူ ၃၁ ဦးသေဆုံးခဲ့သည်ဟု လက်ဘနွန်ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ကြေညာခဲ့သည်။ အစ္စရေးဘက်ကလည်း လက်ဘနွန်မှ ဟစ်ဇ်ဘိုလာအဖွဲ့ကို တုံ့ပြန်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဖြေရှင်းခဲ့သည်။ == ထိခိုက်မှုများ == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်နေ့ တီဟီရန်စံတော်ချိန် ၉ နာရီ ၃၀ မိနစ် တွင် မြို့တော်တွင်း ပေါက်ကွဲမှုများ စတင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ညလယ်မတိုင်မီတွင် အမည်မဖော်ပြထားသည့် အစ္စရေးအရာရှိတစ်ဦးက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများအတွင်း [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ]] သေဆုံးခဲ့ကြောင်းနှင့် ၎င်း၏ ရုပ်အလောင်းကို ထောက်လှမ်းရေးရင်းမြစ်များမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိ၍ အတည်ပြုပြီးဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် [[ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟု]] ကလည်း ခါမေနီ သေဆုံးနိုင်ခြေရှိကြောင်း အချက်အလက်များ ရှိသည်ဟု ပြောကြားခဲ့သော်လည်း အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန က ထိုပြောဆိုချက်ကို ပယ်ချခဲ့သည်။ အစ္စရေးအရာရှိများက ခါမေနီ၏ ရုပ်အလောင်းကို အပျက်အစီးအကြားတွင် တွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် အီရန်ဘက်မှ ရင်းမြစ်များကမူ ၎င်းသည် “တိုက်ပွဲကွင်းပြင်ကို ဦးဆောင်နေဆဲဖြစ်သည်” ဟု ပြောကြားခဲ့ကြသည်။ အနောက်နိုင်ငံနှင့် အီရန်သတင်းမီဒီယာအချို့က အစ္စရေးအစိုးရရင်းမြစ်များကို ကိုးကား၍ ခါမေနီ သေဆုံးပြီးဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ အမေရိကန်သမ္မတ နှင့် အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် တို့လည်း အီရန်ဘက်မှ တရားဝင် အတည်ပြုမပြုမီ ခါမေနီ သည် သေဆုံးပြီးဆိုသည်ကို ယုံကြည်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။ အီရန်အရာရှိများကမူ စတင်ကာလတွင် ထိုအချက်ကို ငြင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အမေရိကန်သမ္မတ က Truth Social တွင် “သမိုင်းတွင် အဆိုးရွားဆုံးလူများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သော ခါမေနီ သေဆုံးပြီ… ၎င်းသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ထောက်လှမ်းရေးနှင့် အဆင့်မြင့် လိုက်လံရှာဖွေစနစ်များမှ လွတ်မြောက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့” ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ {{Multiple image | header = အီရန်စစ်ပွဲ(၂၀၂၆)အတွင်း သေဆုံးခဲ့သည့် အီရန်ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်များ | image1 = Ali_Khamenei_2026.02.12_(cropped).jpg | width1 = 200 | footer1 = [[:en:Ali Khamenei|အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ]] — အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်။ }} {{Multiple image | perrow = 2 | width = 150 | image1 = Aziz Nasirzadeh in 2024 (1).jpg | image2 = Sardar Mohammad Pakpour-by Tasnimnews.com 02).jpg | image3 = Ali Shamkhani by Tasnim 01 (cropped).jpg | image4 = The new head of the Basij Organization 29 (portrait crop).jpg | image5 = Abdolrahim Mousavi 2019.jpg | image6 = Mahmoud Ahmadinejad 2019 02.jpg | footer = * [[:en:Aziz Nasirzadeh|အဇစ် နာဆာဇာဒေ]] — အီရန်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး။ * [[:en:Mohammad Pakpour|မိုဟာမက် ပက်ကပူ]] — အီရန်အစောင့်တပ် ဦးစီးချုပ်။ * [[:en:Ali Shamkhani|အလီ ရှမ်ခါနီ]] — အီရန်အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ။ * [[:en:Basij|ဘဆီဂျ် အဖွဲ့]] — အီရန်ပြည်သူ့စစ်တပ်ဖွဲ့။ * [[:en:Abdolrahim Mousavi|အဘ်ဒိုလ်ရဟင် မူဆာဗီ]] — အီရန်လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ၏ အထွေထွေတပ်ဦးစီးချုပ်။ * [[:en:Mahmoud Ahmadinejad|မဟ်မူးဒ် အဟ်မဒီနီဂျက်]] — အီရန်သမ္မတဟောင်း။ }} အမေရိကန်ဗဟိုထောက်လှမ်းရေးအေဂျင်စီ [[စီအိုင်အေ]]၏ သုံးသပ်ချက်များအရ [[အီရန်အစ္စလာမ်မစ် သမ္မတနိုင်ငံ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ|အစ္စလာမ့်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်ဖွဲ့]] မှ တင်းမာသဘောထားရှိသူတစ်ဦးက ခါမေနီ၏ နေရာကို အစားထိုးနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁ ရက် နံနက်အစောပိုင်းတွင် အီရန်နိုင်ငံပိုင် သတင်းမီဒီယာများက ခါမေနီ သေဆုံးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ Fars News Agency (အစ္စလာမစ် တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်နှင့် ဆက်နွယ်သော သတင်းဌာန) ကလည်း ခါမေနီ၏ သမီး၊ သားမက်၊ မြေးနှင့် သားမယားတို့လည်း တိုက်ခိုက်မှုများအတွင်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထို့နောက် အီရန်အစိုးရက နိုင်ငံတစ်ဝန်း ၄၀ ရက်ကြာ ဝမ်းနည်းခြင်းကာလ ကြေညာခဲ့သည်။ [[ရိုက်တာ|ရိုက်တာသတင်းဌာန]]၏ ဖော်ပြချက်အရ [[အီရန်အစ္စလာမ်မစ် သမ္မတနိုင်ငံ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ]] ၏ တပ်မှူးအချို့ သေဆုံးနိုင်ကြောင်း သတင်းထွက်ပေါ်ခဲ့သော်လည်း အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိကြောင်း ဆိုခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အစ္စရေးစစ်တပ်နှင့် ဒေသတွင်းရင်းမြစ်များကို ကိုးကား၍ အီရန်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး [[:en:Aziz Nasirzadeh|အဇစ် နာဆာဇာဒေ]] နှင့် အီရန်အစောင့်တပ် မြေပြင်တပ်ဖွဲ့မှူး [[:en:Mohammad Pakpour|မိုဟာမက် ပက်ကပူ]] တို့သည် အစ္စရေးလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် သေဆုံးနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာ ဆေးယိဒ် အဘက်စ် အာရာဂ်ချီ က အဆိုပါ ဆုံးရှုံးမှုများကို အသိအမှတ်ပြုပြောကြားခဲ့သော်လည်း “အလွန်ကြီးမားသည့် ပြဿနာမဟုတ်” ဟု လျှော့ချပြောဆိုခဲ့သည်။'''Iran International''' သတင်းဌာနက အီရန်ကာကွယ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ သေဆုံးခဲ့ကြောင်းနှင့် ထောက်လှမ်းရေးဌာန၏ ထိပ်တန်းအရာရှိလေးဦးလည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။နောက်ပိုင်းတွင် အစ္စရေးစစ်တပ် က အီရန်လုံခြုံရေးခေါင်းဆောင် ခုနစ်ဦး သေဆုံးမှုကို အတည်ပြုနိုင်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁ ရက်တွင် အီရန်နိုင်ငံပိုင် မီဒီယာများက စစ်တပ် ဦးစီးချုပ် '''Abdolrahim Mousavi''' နှင့် သမ္မတဟောင်း '''Mahmoud Ahmadinejad''' တို့လည်း တိုက်ခိုက်မှုများအတွင်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Johnatan Reiss |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/6997e68d-552b-5f1b-91f3-c25f930671e3?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=[[The New York Times]] |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> == မဟာမိတ်အချင်းချင်းမှားယွင်းပစ်ခတ်ခြင်း == [[ကူဝိတ်နိုင်ငံ|ကူဝိတ်]]လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ၏ ‘မဟာမိတ်အချင်းချင်း မှားယွင်းပစ်ခတ်မှု’ကြောင့် အမေရိကန် '''F-15E ‘Strike Eagle’''' တိုက်လေယာဉ် သုံးစီးသည် ကူဝိတ်လေပိုင်နက်တွင် သီးခြားစီ ပစ်ချခံခဲ့ရသည်။ အီရန်အပေါ် အမေရိကန်-အစ္စရေး ပူးတွဲစစ်ဆင်ရေးကို ကွပ်ကဲနေသည့် အမေရိကန်ဗဟိုကွပ်ကဲရေးဌာနချုပ် (CENTCOM) က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊မတ် ၂ရက် ညနေပိုင်းတွင် ကူဝိတ်၏ မှားယွင်းပစ်ချမှုကို အတည်ပြု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။လေယာဉ်တစီးလျှင် နှစ်ဦးနှုန်းဖြင့် လေယာဉ်မှူး ခြောက်ဦးစလုံးမှာ လေယာဉ်ပေါ်မှ အချိန်မီ ခုန်ထွက်နိုင်ခဲ့ပြီး ဘေးကင်းခဲ့သည်။ == ဒေသတွင်းအပေါ် သက်ရောက်မှုများ == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ် ၂ ရက်နေ့တွင် အီရန်နိုင်ငံသည် [[ဆော်ဒီအာရေးဘီးယားနိုင်ငံ|ဆော်ဒီအာရေးဘီးယား]]ကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအသစ်ထပ်လုပ်ခဲ့သည်။ ရေနံချက်စက်ရုံ တစ်ရုံ မီးလောင်ခဲ့ရသည်။ဆက်၍ [[ကာတာနိုင်ငံ]] ရှိ LNG ဓာတ်ငွေ့စက်ရုံကြီးတစ်ခုကိုလည်း တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ စစ်မီးတောက်လာချိန်တွင် ကမ္ဘာတလွှားရှိ စတော့ဈေးကွက်များ ဈေးနှုန်းများ ထိုးကျသွားသည်။ ရွှေဈေး နှင့် ရေနံဈေးများ ထိုးတက်လာခဲ့သည်။ === မြန်မာနိုင်ငံ === စစ်ရေးပဋိပက္ခများကြောင့် စက်သုံးဆီတင်သွင်းသည့် ရေလမ်းကြောင်းများတွင် အဟန့်အတားများဖြစ်ပေါ်ပြီး၊ စက်သုံးဆီခြိုးခြံချွေတာရန်နှင့် ဖူလုံမှုရှိစေရန်အတွက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇ ရက်နေ့မှစတင်ကာ ပုဂ္ဂလိကယာဉ်များ၊ လုပ်ငန်းသုံးနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးယာဉ်များအားလုံး သတ်မှတ်ထားသည့် စည်းကမ်းချက်များအတိုင်း မောင်းနှင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာလိုက်သည်။ အဆိုပါ စည်းကမ်းချက်များအရ ပုဂ္ဂလိကပိုင်ယာဉ်များသည် လစဉ် "စုံ" ရက်များတွင် စုံနံပါတ်အက္ခရာပါသောယာဉ်များ (ဥပမာ- 2A/----) နှင့် "မ" ရက်များတွင် မနံပါတ်အက္ခရာပါသောယာဉ်များ (ဥပမာ- 1A/----) သာ မောင်းနှင်ခွင့်ရှိမည်ဖြစ်သော်လည်း လျှပ်စစ်မော်တော်ယာဉ် (EV) နှင့် EV မော်တော်ဆိုင်ကယ်များမှာမူ ယင်းကန့်သတ်ချက်တွင် မပါဝင်ဘဲ နေ့စဉ်ပုံမှန်အတိုင်း မောင်းနှင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=စက်သုံးဆီ ခြိုးခြံချွေတာသုံးစွဲရေးအတွက် ပြည်သူသို့ အသိပေးကြေညာချက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80530|access-date=2026-03-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> စစ်ပွဲကြောင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းနိုင်ငံများရှိ လေပိုင်နက်များ ပိတ်ထားရပြီး လေယာဉ်ခရီးစဉ် ထောင်နှင့်ချီ ဖျက်သိမ်းထားရသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံမှ အရှေ့အလယ်ပိုင်းသို့ သွားရောက်အလုပ်လုပ်ကိုင်မည့်သူများမှာလည်း ခရီးစဉ်များ ရက်ရွှေ့ဆိုင်းနေရသည်။ <ref>{{Cite web |title=အရှေ့အလယ်ပိုင်း စစ်ပွဲကြောင့် အလုပ်သွားလုပ်ကြမည့် မြန်မာများအခက်ကြုံ |url=https://burmese.dvb.no/post/748836 |access-date=2026-03-04 |website=အစ္စရေး-အမေရိကန်နဲ့ အီရန်စစ်ပွဲကြောင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းနိုင်ငံတွေက လေပိုင်နက်တွေ ပိတ်ထားပြီး လေယာဉ်ခရီးစဉ် ထောင်နဲ့ချီကို ဖျက်သိမ်းထားတဲ့အတွက် မြန်မာနိုင်ငံကနေ အရှေ့အလယ်ပိုင်းကို သွားရောက် အလုပ်လုပ်ကိ… |language=en}}</ref> == နိုင်ငံတကာ၏ သဘောထား မှတ်ချက်များ == * {{Flag|Argentina}}: နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ပက်ဘလို ကွီရို (Pablo Quirno) က အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ စစ်ရေးစစ်ဆင်မှုများကို ထောက်ခံခဲ့သည်။<ref name="argentina26">{{cite news |title=El Gobierno "celebró" la muerte de Jamenei y Quirno recordó a las víctimas de la AMIA |url=https://www.perfil.com/noticias/politica/pablo-quirno-confirmo-la-muerte-del-lider-supremo-de-iran-y-recordo-a-las-victimas-de-la-amia.phtml |access-date=2 March 2026 |work=[[Perfil]] |date=1 March 2026 |language=es}}</ref> * {{Flag|Australia}}: ဝန်ကြီးချုပ် [[အန်တိုနီ အယ်လ်ဘာနီစီ]]သည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး နှင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး တို့နှင့်အတူ ပူးတွဲထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခုတွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို ထောက်ခံကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး ဩစတြေးလျသည် "ဖိနှိပ်မှုဆန့်ကျင်ရေးတွင် ရဲရင့်သော အီရန်ပြည်သူများနှင့်အတူ ရပ်တည်ခဲ့သည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။.<ref>{{Cite web |date=1 March 2026 |title=Press conference - Sydney {{!}} Prime Minister of Australia |url=https://www.pm.gov.au/media/press-conference-sydney-28 |access-date=2 March 2026 |website=www.pm.gov.au |language=en}}</ref> * {{Flag|Brazil}}: အစိုးရက တိုက်ခိုက်မှုများကို ရှုတ်ချခဲ့ပြီး နိုင်ငံတကာဥပဒေကို လိုက်နာရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://www.reuters.com/world/americas/brazilian-government-condemns-strikes-iran-2026-02-28/ |access-date=1 March 2026 |title=Brazilian government condemns strikes on Iran |date=28 February 2026 |first=Luciana|last=Magalhaes |publisher=Reuters}}</ref> * {{Flag|Canada}}: ဝန်ကြီးချုပ် [[မာ့ခ်ကာနီ]] သည် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများကို ထောက်ခံ ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Canada backs United States actions in Iran |url=https://www.politico.com/news/2026/02/28/mark-carney-canada-iran-strikes-00805631 |work=Politico |date=28 February 2026}}</ref> * {{Flag|China}}: တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Wang Yi က အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုကို ရှုတ်ချခဲ့သည်။ အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်ကြောင်း နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့ပြီး အီရန်အပေါ် ရန်လိုမှုများကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ရန်နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများ ပြန်လည်ပြုလုပ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ အီရန်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို လေးစားလိုက်နာရမည်ဟုလည်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။.<ref>{{cite news |title=China condemns attacks on Iran, urges ceasefire and talks |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/china-urges-immediate-ceasefire-after-us-israel-strike-iran-2026-03-01/ |work=Reuters |date=1 March 2026}}</ref> အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်ကြောင်း နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ဖော် ပြောကြားခဲ့ပြီး အီရန်အပေါ် ရန်လိုမှုများကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ရန်နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများ ပြန်လည်ပြုလုပ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ အီရန်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို လေးစားရမည်ဟုလည်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Foreign Ministry Spokesperson's Remarks on the Military Strikes Against Iran by the U.S. and Israel_Ministry of Foreign Affairs of the People's Republic of China |url=https://www.fmprc.gov.cn/eng/xw/fyrbt/202602/t20260228_11866531.html |access-date=28 February 2026 |website=FMPRC}}</ref> <ref>{{cite news |title=China urges citizens to evacuate from Iran 'as soon as possible' |url=https://www.thehindu.com/news/international/china-urges-citizens-to-evacuate-from-iran-as-soon-as-possible/article70686882.ece |access-date=1 March 2026 |work=The Hindu |date=28 February 2026 |language=en-IN}}</ref> <ref>{{cite web |title=Foreign Ministry Spokesperson's Remarks on the Killing of Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei |url=https://www.mfa.gov.cn/eng/xw/fyrbt/202603/t20260301_11866722.html |access-date=1 March 2026 |website=[[Ministry of Foreign Affairs of the People's Republic of China]] |date=1 March 2026}}</ref> <ref name="Jett-2026">{{cite news |last1=Jett |first1=Jennifer |last2=Tan |first2=Erin |title=Live updates: Iran war spreads as U.S. jets crash and Israel trades fire with Hezbollah |url=https://www.nbcnews.com/world/middle-east/live-blog/live-updates-iran-war-israel-us-hezbollah-lebanon-khamenei-trump-rcna261259 |work=NBC News |date=2 March 2026 |language=en}}</ref> * {{Flag|Denmark}}: နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးသည် အီရန်၏ အတိတ်က အပြုအမူကို လုံးဝလက်မခံနိုင်ကြောင်း ရှုမြင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Gkritsi |first1=Eliza |title=How every EU country responded to the strikes on Iran |url=https://www.politico.eu/article/eu-react-iran-us-israel-crisis/ |work=Politico |date=1 March 2026}}</ref> * {{Flag|France}}: သမ္မတ [[အီမန်နျူရယ် မက်ခရွန်]] သည် [[ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ|ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ အရေးပေါ်အစည်းအဝေးပြုလုပ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ အီမန်နျူရယ် မက်ခရွန် သည် ယူကေဝန်ကြီးချုပ် [[ကီယာစတားမာ]] နှင့် ဂျာမန်အဓိပတိ တို့နှင့်အတူ ဒေသတွင်းနိုင်ငံများအပေါ် အီရန်၏တိုက်ခိုက်မှုများကို ရှုတ်ချကြောင်း ပူးတွဲကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Germany, France and UK tell Iran to stop attacks in region |url=https://www.straitstimes.com/world/europe/germany-france-and-uk-tell-iran-to-stop-attacks-in-region |work=The Straits Times |date=28 February 2026}}</ref> * {{Flag|Germany}}: ဂျာမနီအဓိပတိ က တိုက်ခိုက်မှုများကို ကြိုတင်သတင်းရရှိထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ဂျာမနီအစိုးရသည် ပြင်သစ် နှင့် ယူကေ တို့နှင့် ပူးတွဲ၍ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများ လုပ်ဆောင်နေကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Merz accepts a harder world on Iran |url=https://www.euractiv.com/news/merz-accepts-a-harder-world-on-iran/ |work=Euractiv |date=1 March 2026}}</ref> * {{Flag|Hungary}}: နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးသည် ထိုစစ်ရေးတိုက်ခိုက်မှုများအပေါ် စွမ်းအင်လမ်းကြောင်းများ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်နိုင်သည့် စိုးရိမ်မှုကို ပြသခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Breaking: The 'geopolitical Commission' |url=https://www.euractiv.com/news/rapporteur-breaking-the-geopolitical-commission/ |work=Euractiv |date=2 March 2026}}</ref> * {{Flag|India}}: ပြည်ပရေးရာဝန်ကြီးသည် တင်းမာမှုကို ထိန်းသိမ်းပြီး အခြေအနေ လျှော့ချရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Exercise restraint, prioritise civilians: India urges de-escalation in Middle East |url=https://www.indiatoday.in/india/story/exercise-restraint-prioritise-civilians-india-urges-de-escalation-in-middle-east-2875974-2026-02-28 |url-access=subscription |access-date=28 February 2026 |website=India Today |language=en}}</ref> အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် [[နာရန်ဒရာ မိုဒီ|နရိန္ဒြာ ဒါမိုဒါဒါစ် မိုဒီ]] က [[ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟု]] နှင့် စကားပြောခဲ့ကြောင်း ဆိုရှယ်မီဒီယာတွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး စစ်ပွဲကို အမြန်ဆုံး အဆုံးသတ်ရန် အရေးကြီးကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။တိုက်ခိုက်မှုမတိုင်မီ တစ်ပတ်ခန့်အလိုတွင် မိုဒီသည် အစ္စရေးနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံအကြား ကာကွယ်ရေးနှင့် နည်းပညာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးမြှင့်ရန် သဘောတူခဲ့သည်။ ယင်းဆုံးဖြတ်ချက်သည် ဝေဖန်မှုများလည်း ခံခဲ့ရသည်။မိုဒီအစိုးရလက်ထက်တွင် အိန္ဒိယနှင့် အစ္စရေးသည် ပိုမိုနီးကပ်သော ဆက်ဆံရေးရှိလာပြီး အိန္ဒိယသည် အစ္စရေးထံမှ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူမှုတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title='Remain near shelters, avoid non-essential travel': India warns citizens in Israel after Tehran attack |url=https://indianexpress.com/article/india/israel-iran-conflict-indian-embassy-advisory-10556818/ |access-date=28 February 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=NORKA sets up helpdesk for Kerala people in Iran, Israel |url=https://www.tribuneindia.com/news/india/norka-sets-up-helpdesk-for-kerala-people-in-iran-israel/ |access-date=28 February 2026 |website=The Tribune |language=en}}</ref> <ref>{{cite news |last1=Boxerman |first1=Aaron |last2=Fassihi |first2=Farnaz |last3=Cooper |first3=Helene |last4=Kanno-Youngs |first4=Zolan |last5=Pager |first5=Tyler |last6=Zhuang |first6=Yan |title=Israel Strikes Hezbollah in Lebanon as War With Iran Escalates |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/01/world/iran-attack-khamenei-trump |work=The New York Times |date=1 March 2026}}</ref> * {{Flag|Indonesia}}: အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုကို “စိတ်မကောင်းဖြစ်ကြောင်း” ဖော်ပြခဲ့ပြီး [[ပရာဘိုဝို ဆူဘီယန်တို]]က အီရန်နိုင်ငံ [[တီဟီရန်မြို့|တီဟီရန်]] သို့ သွားရောက်၍ ပဋိပက္ခကို ကြားဝင်ညှိနှိုင်းပေးရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Indonesia's Prabowo 'Ready' to Fly to Tehran as Mediator |url=https://jakartaglobe.id/news/indonesias-prabowo-ready-to-fly-to-tehran-as-mediator |access-date=2 March 2026 |website=Jakarta Globe}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2 March 2026 |title=Perang Iran Israel: Presiden Prabowo tawarkan jadi juru runding konflik AS-Israel dengan Iran – 'Sangat tidak realistis' |url=https://www.bbc.com/indonesia/articles/c07j5xp4n10o |access-date=2 March 2026 |website=BBC News Indonesia |language=id}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2 March 2026|title=Segudang Alasan Indonesia Harus Keluar dari Board of Peace |url=https://www.tempo.co/politik/segudang-alasan-indonesia-harus-keluar-dari-board-of-peace-2118804 |access-date=2 March 2026 |website=Tempo |language=id}}</ref><ref>{{Cite web |title=Catatan Komisi I DPR soal Posisi RI di Antara Iran & Board of Peace |url=https://www.cnnindonesia.com/nasional/20260301221637-32-1333159/catatan-komisi-i-dpr-soal-posisi-ri-di-antara-iran-board-of-peace |access-date=2 March 2026 |website=nasional |language=id-ID}}</ref><ref>{{Cite web |title=JPNN |url=https://www.jpnn.com/news/politikus-pdip-meragukan-kemampuan-prabowo-jadi-fasilitator-konflik-iran-vs-as-israel |access-date=2 March 2026 |website=www.jpnn.com |language=id}}</ref> * {{Flag|Italy}}: အီရန်ကို ရှင်းလင်းသည့် သင်္ကေတများ ပေးထားပြီး ဖြစ်သော်လည်း အီရန်ဘက်က လိုက်နာမှုမရှိခဲ့ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Qual è la posizione dell'Italia sull'attacco all'Iran |url=https://tg.la7.it/politica/posizione-italia-attacco-iran-28-02-2026-253402 |access-date=1 March 2026 |website=TGLA7 |language=it|trans-title=What is Italy's position on the attack on Iran?}}</ref> <ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Roma avvisata dopo l'attacco, solidarietà di Meloni a leader del Golfo |url=https://www.ansa.it/sito/notizie/politica/2026/02/28/roma-avvisata-dopo-lattacco-solidarieta-di-meloni-a-leader-del-golfo_7b943abe-daba-429e-b3ab-779dbdf80c27.html |access-date=1 March 2026 |website=Agenzia ANSA |language=it|trans-title=Rome warned after the attack, Meloni expresses solidarity with Gulf leaders}}</ref> <ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Attacco Usa e Israele a Iran, oltre 58mila italiani bloccati nel Golfo |url=https://tg24.sky.it/mondo/2026/02/28/attacco-usa-alliran-oltre-58mila-italiani-bloccati-nel-golfo |access-date=1 March 2026 |website=tg24.sky.it |language=it|trans-title=US and Israeli attack on Iran leaves over 58,000 Italians stranded in the Gulf}}</ref> * {{Flag|Japan}}: ဂျပန်အစိုးရသည် အဆိုပါအခြေအနေထဲမှ ပေါ်လာနိုင်သည့် အန္တရာယ်များကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်သွားရန် သတ်မှတ်ပြီး နိုင်ငံသားများကို ကာကွယ်ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ဘေးလွတ်အောင်ကြိုးစားမည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite tweet |number=2027673676833862125 |user=takaichi_sanae |title=日本政府として、あらゆるリスクに備え、万全の対応を行なってまいります。 |first=Sanae |last=Takaichi |date=2026-02-28 |access-date=2026-03-02 |language=ja}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-02-28 |title=高市首相「あらゆるリスクに対応」 邦人保護の徹底指示―経済・安保に影響懸念・イラン攻撃 |url=https://www.jiji.com/jc/article?k=2026022800565&g=pol |access-date=2026-03-02 |website=時事ドットコム |language=ja}}</ref> [[ဆနအဲ တခအိချိ]]သည် အောက်လွှတ်တော် ဘတ်ဂျက်ကော်မတီအစည်းအဝေးတွင် အီရန်နိုင်ငံ၏ နျူကလီးယားလက်နက် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို လုံးဝသည်းခံနိုင်မည်မဟုတ်ကြောင်း နှင့် ဂျပန်၏ မူဝါဒမှာ အမြဲတမ်းတည်ရှိနေသည ဟု အလေးထားပြောကြားခဲ့သည်။သို့သော် ဂျပန်သည် အစ္စရေးနှင့် အမေရိကန်တို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ မည်သည့်မှတ်ချက်ကိုမျှ ပြောကြားခဲ့ခြင်း မရှိပေ။<ref>{{Cite web |date=2026-03-02 |title=Takaichi chides Iran; expats fear for their families in Middle East |url=https://www.asahi.com/ajw/articles/16390455 |access-date=2026-03-02 |website=[[The Asahi Shimbun]]}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-03-01 |title=小泉防衛相「自衛隊による邦人輸送を準備」 中東情勢緊迫受け |url=https://www.nikkei.com/article/DGXZQOUA282WF0Y6A220C2000000/ |access-date=2026-03-02 |website=[[Nihon Keizai Shimbun]] |language=ja}}</ref> * {{Flag|Kazakhstan}}: နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ပင်လယ်ကွေ့ဒေသနိုင်ငံများနှင့် သွေးစည်းညီညွတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး အီရန်၏ လက်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်မှုများကိုလည်း ရှုတ်ချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Satubaldina |first=Assel |date=28 February 2026 |title=Kazakh President Orders Emergency Planning as Iran Tensions Escalate |url=https://astanatimes.com/2026/02/kazakh-president-orders-emergency-planning-as-iran-tensions-escalate/#:~:text=Kazakh%20President%20Orders%20Emergency%20Planning,reported%20strikes%20on%20Iranian%20targets. |access-date=1 March 2026 |website=The Astana Times}}</ref><ref>{{Cite news |last= |first= |date=1 March 2026 |title=US-Israel attacks Iran LIVE updates: Iran President, 2 officials to lead transition after Ayatollah Khamenei's death |url=https://www.thehindu.com/news/international/iran-us-tensions-iran-israel-war-nuclear-tensions-tehran-tel-aviv-march-1-live-updates/article70690476.ece |access-date=1 March 2026 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> * {{Flag|Kuwait}}: ၎င်းတို့နယ်မြေအတွင်း အီရန်၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို “နိုင်ငံတကာဥပဒေကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ချိုးဖောက်ခြင်း” ဟု ပြောဆိုကာ ရှုတ်ချခဲ့သည်။ * {{Flag|Lebanon}}: လက်ဘနွန်နိုင်ငံကို ပို၍ကျယ်ပြန့်သည့် ဒေသတွင်းစစ်ပွဲထဲ ဆွဲယူခြင်းကို မလက်ခံနိုင်ကြောင်း တိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့ပြီး၊ လီဘနွန်၏ လုံခြုံရေးနှင့် တည်ငြိမ်မှုကို ဦးစားပေးရမည် ဟု အလေးထားပြောကြားခဲ့သည်။ထို့နောက် နိုင်ငံအား နိုင်ငံတကာစစ်ပွဲကြီးထဲ ဝင်ပတ်မပါဝင်ဖို့ တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Lebanon PM says Beirut won't let anyone drag country into war |url=https://en.apa.az/asia/lebanon-pm-says-beirut-wont-let-anyone-drag-country-into-war-493708 |access-date=28 February 2026 |website=Apa.az|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=PM Nawaf Salam calls for unity, warns against escalation |url=https://www.lbcgroup.tv/news/lebanon-news/907872/lbci-lebanon-articles/en |access-date=28 February 2026 |website=LBCIV7 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Lebanese PM calls Hezbollah rocket attack on Israel 'irresponsible' |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/2/us-israel-attack-iran-live?update=4353682 |access-date=2 March 2026 |website=Al Jazeera English|language=en}}</ref> <ref>{{cite news |last1=Boxerman |first1=Aaron |last2=Fassihi |first2=Farnaz |last3=Cooper |first3=Helene |last4=Kanno-Youngs |first4=Zolan |last5=Pager |first5=Tyler |title=Here's the latest. |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/01/world/iran-attack-khamenei-trump/heres-the-latest |work=The New York Times |date=1 March 2026}}</ref> * {{Flag|North Korea}}: နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနသည် အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုများကို “တရားမဝင်သော ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်မှု၏ အလွန်ရက်စက်ပြီး အချုပ်အခြာအာဏာ ချိုးဖောက်မှု၏ အယုတ်မာဆုံးပုံစံ” ဟု ရှုတ်ချခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အစ္စရေးနှင့် အမေရိကန်တို့၏ “ရှက်ဖွယ်ကောင်းပြီး ဂိုဏ်းဖွဲ့လူဆိုးဆန်သော လုပ်ရပ်” ကို ပြသနေကြောင်း စွပ်စွဲခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last=Kim |first=Heejin |title=North Korea says Israeli attacks and US military operation against Iran are 'illegal aggression' |work=Reuters |date=1 March 2026 |accessdate=2 March 2026 |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/north-korea-says-israeli-attacks-us-military-operation-against-iran-are-illegal-2026-03-01/}}</ref><ref>{{cite news |title=N. Korea condemns US-Israel attack on Iran as 'gangster-like conduct' |work=The Korea Times |date=1 March 2026 |accessdate=2 March 2026 |url=https://www.koreatimes.co.kr/foreignaffairs/northkorea/20260301/n-korea-condemns-us-israel-attack-on-iran-as-gangster-like-conduct |archive-url=https://web.archive.org/web/20260302013520/https://www.koreatimes.co.kr/foreignaffairs/northkorea/20260301/n-korea-condemns-us-israel-attack-on-iran-as-gangster-like-conduct |archive-date=2 March 2026 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |title=North Korea condemns US-Israel attacks on Iran as 'illegal'|work=Dawn (newspaper) |date=1 March 2026 |accessdate=2 March 2026 |url=https://www.dawn.com/news/1977030}}</ref> * {{Flag|Oman}}: ၂၀၂၆ ခုနှစ် အီရန်–အမေရိကန် နိုင်ငံတကာညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှုများ တိုးတက်နေစဉ် တိုက်ခိုက်မှုများ ပေါ်ပေါက်ခြင်းအပေါ် “အထူးအံ့အားသင့်စိုးရိမ်မှု” ကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ “ဤအရေးမှာ သင်တို့၏ စစ်ပွဲ မဟုတ်ပါ” ဟု ထပ်မံ ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Multiple Arab states that host US assets targeted in Iran retaliation |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/multiple-gulf-arab-states-that-host-us-assets-targeted-in-iran-retaliation |access-date=28 February 2026 |website=Al Jazeera English |date=28 February 2026}}</ref><ref>{{Cite web |title=Oman voices profound concern and condemns escalation following US airstrikes on Iran |url=https://www.fm.gov.om/en/25970/ |access-date=28 February 2026 |website=[[Foreign Ministry (Oman)|Foreign Ministry of the Sultanate of Oman]]}}</ref><ref name="Mohamed-2026">{{cite news |last1=Mohamed |first1=Edna |last2=Marsi |first2=Federica |last3=Siddiqui |first3=Usaid |last4=Adler |first4=Nils |last5=Stepansky |first5=Joseph |last6=Pietromarchi |first6=Virginia |title=US, Israel attack Iran live: Trump announces 'major combat operations' |work=Al Jazeera English{{!}}Al Jazeera |date=28 February 2026 |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran |access-date=28 February 2026}}</ref> * {{flag|Pakistan}}: အစ္စရေးနှင့် အမေရိကန်တို့ တိုက်ခိုက်မှုများကို “မလိုလားအပ်သော တိုက်ခိုက်မှုများ” ဟု သုံးနှုန်းခဲ့ပြီး၊ထိုသို့ အင်အားသုံးမှုကို ပြင်းထန်စွာရှုတ်ချခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲကို ချက်ချင်း ရပ်စဲရန် နှင့် နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနှင့်ဆွေးနွေးရန် အရေးကြီးကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |url=https://islamabadpost.com.pk/pakistan-condemns-unwarranted-attacks-against-iran-calls-for-halt-to-escalation/ |title=Pakistan condemns unwarranted attacks against Iran, calls for halt to escalation |date=28 February 2026}}</ref> * {{Flag|Palestine}}: ပင်လယ်ကွေ့ဒေသ အာရပ်နိုင်ငံများအပေါ် အီရန် ၏ လက်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်မှုများကို ရှုတ်ချခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news |last=Lehmann |first=Noam |date=28 February 2026 |title=Palestinian Authority condemns Iran, offers support to Arab states |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/palestinian-authority-condemns-iran-offers-support-to-arab-states/ |access-date=2 March 2026 |work=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> * {{Flag|Qatar}}: နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ကာတာနယ်မြေကို အီရန် က တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းအပေါ် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရှုတ်ချခဲ့ပြီး၊ ၎င်းက အီရန်၏ လုပ်ဆောင်ချက်အား ကာတာ၏ အချုပ်အခြာအာဏာအား ချိုးဖောက်ခြင်း ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ တိုက်ခိုက်မှုကို တားဆီးရန်အတွက် နိုင်ငံတကာဥပဒေအရ တုံ့ပြန်ခွင့်ရှိကြောင်း ထပ်မံအတည်ပြုခဲ့သည်။ * {{Flag|Russia}}: အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို “အန္တရာယ်များသော လုပ်ရပ်” ဟု ရှုတ်ချခဲ့ပြီး ၎င်းကို “စဉ်းစားဆင်ခြင်မှုမရှိသော၊ ကြိုတင်စီစဉ်ထားပြီး အကြောင်းမဲ့ လက်နက်ကိုင် ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်မှု” ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="Nicholls-2026">{{Cite web |last=Nicholls |first=Catherine |date=28 February 2026 |title=Russia condemns "reckless" airstrikes on Iran, as Finland and Ireland express concern |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm6dime800073b6se0guzho3 |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Lavrov |first=Sergey |title=Statement by the Russian Foreign Ministry regarding military aggression of the United States and Israel against Iran |url=https://mid.ru/en/foreign_policy/news/2083284/#sel=6:21:qnj,6:27:m1n |website=MFA Russia}}</ref> သမ္မတ [[ဗလာဒီမီယာ ပူတင်|ပူတင်]] က [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ]] နှင့် ၎င်း၏ မိသားစုကို အသက်ဆုံးခြင်းကို “နိုင်ငံတကာဥပဒေကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ချိုးဖောက်ထားသော အမှု” ဟု ရှုတ်ချခဲ့သည်။ <ref>{{cite news |title=World reacts to Khamenei's death in Tehran as Israel, US, and Iran continue to trade strikes |url=https://www.yahoo.com/news/articles/world-reacts-khameneis-death-tehran-141425230.html |work=Yahoo News |date=1 March 2026}}</ref> * {{Flag|Saudi Arabia}}: ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများအပေါ် အီရန်၏ လက်တုံ့ပြန်မှုများအား ရှုတ်ချခဲ့သည်။ ဘာရိန်း၊ ကာတာ၊ ကူဝိတ်နှင့် ဂျော်ဒန်တို့နှင့်အတူ အီရန်အား ကြေညာချက်ဖြင့် ရှုတ်ချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Saudi condemns 'Iranian aggression' against UAE, Bahrain, Qatar, Kuwait, Jordan |url=https://www.brecorder.com/news/40409437 |access-date=28 February 2026 |website=[[Business Recorder]] |language=en}}</ref> * {{flag|South Africa}}: [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ]]ရှိ သက်ဆိုင်သူများ၏ အမည်ကို တိုက်ရိုက်မဖော်ပြဘဲ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းအနေဖြင့် ထိန်းသိမ်းမှု နှင့် နိုင်ငံတကာဥပဒေ လိုက်နာမှုအတွက် ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများကို “နှစ်ဆတိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်ရန်” တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ထိုသို့ပြောဆိုရာတွင် သမ္မတသည် ကုလသမဂ္ဂ ပဋိညာဉ်စာတမ်း၏ အပိုဒ် ၅၁ ကို ကိုးကားပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |author=Post Reporter |title=Cyril Ramaphosa calls for dialogue in the Middle East amid escalating tensions |url=https://iol.co.za/thepost/news/2026-03-01-cyril-ramaphosa-calls-for-dialogue-in-the-middle-east-amid-escalating-tensions/ |access-date=1 March 2026 |work=IOL |date=1 March 2026 |language=en}}</ref> * {{Flag|Spain}}: စပိန်ဝန်ကြီးချုပ်သည် ၎င်း၏အစိုးရအနေဖြင့် အမေရိကန် နှင့် အစ္စရေး တို့၏ တစ်ဖက်သတ် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို “ငြင်းပယ်ကြောင်း” ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထိုလုပ်ရပ်များသည် ဒေသတွင်း တင်းမာမှုကို မြင့်တက်စေပြီး နိုင်ငံတကာစနစ်ကို ပို၍ မတည်ငြိမ်ပြီး ရန်လိုသော အခြေအနေသို့ ဦးတည်စေကြောင်းလည်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် အီရန် အစိုးရနှင့် [[အီရန်အစ္စလာမ်မစ် သမ္မတနိုင်ငံ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ]] ၏ လုပ်ရပ်များကိုလည်း ရှုတ်ချခဲ့ပြီး၊ ချက်ချင်း တင်းမာမှုလျှော့ချရန်နှင့် “ရေရှည် နိုင်ငံရေးဖြေရှင်းချက်” ရရှိရန် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=de la Baume |first1=Maïa |last2=Tadeo |first2=Maria |title=Spain slams US and Israeli strikes on Iran, reflecting shift in foreign policy |work=Euronews |date=28 February 2026 |accessdate=1 March 2026 |url=https://www.euronews.com/my-europe/2026/02/28/spain-slams-us-and-israeli-strikes-on-iran-reflecting-shift-in-foreign-policy |archive-url=https://web.archive.org/web/20260228155207/https://www.euronews.com/my-europe/2026/02/28/spain-slams-us-and-israeli-strikes-on-iran-reflecting-shift-in-foreign-policy |archive-date=28 February 2026 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |last=Sánchez |first=Pedro |title=Rechazamos la acción militar unilateral de EE.UU. e Israel, que supone una escalada y contribuye a un orden internacional más incierto y hostil |website=Twitter |date=28 February 2026 |accessdate=1 March 2026 |url=https://x.com/sanchezcastejon/status/2027707726738923754 |lang=es}}</ref> * {{Flag|Syria}}: ဆော်ဒီအာရေးဗီးယား၊ အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု၊ ဘာရိန်း၊ ကာတာ၊ ကူဝိတ်နှင့် ဂျော်ဒန်တို့ကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် အီရန်၏တိုက်ခိုက်မှုများကို ပြင်းထန်စွာရှုတ်ချကြောင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |publisher=Syrian Arab News Agency |title=Syria condemns Iranian strikes on several Arab countries |url=https://sana.sy/en/syria/2299324/ |access-date=28 February 2026 |language=en-US}}</ref> * {{Flag|Taiwan}}: [[လိုင့်ချင်းဒေ|သမ္မတ လိုင့်ချင်းဒေ]] သည် အခြေအနေကို အနီးကပ်စောင့်ကြည့်နေပြီး ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံသားများ၏ ဘေးကင်းရေးအတွက် ကမ္ဘာ့မဟာမိတ်များနှင့် နီးကပ်စွာ အဆက်အသွယ်ထားရှိကာ ဒေသတွင်းရှိ ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံသားများ ဘေးကင်းစေရန် ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=Shuwei |title=美以空襲伊朗 賴總統: 密切關注局勢與友盟保持聯繫 |trans-title=U.S. and Israeli airstrikes on Iran: President Lai: Closely monitoring the situation and maintaining contact with allied countries |url=https://money.udn.com/money/story/7307/9350264 |access-date=28 February 2026 |website=Economic Daily |language=zh-Hant-TW|date=28 February 2026|first=Wu}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Wu Shu-wei |last2=Shih Hsiu-chuan |date=28 February 2026 |title=Taiwan closely monitoring situation after U.S., Israel strike Iran: Lai - Focus Taiwan |url=https://focustaiwan.tw/politics/202602280015 |access-date=2 March 2026 |website=Focus Taiwan - CNA English News |language=en-US}}</ref> * {{Flag|Thailand}}: ဝန်ကြီးချုပ် [[အာနုထင်း ချာန်ဝီရာကွန်း]] သည် ဒေသခံများကို ဘေးလွတ်ရာ ရွှေ့ပြောင်းကြရန် တိုက်တွန်းသည်။ <ref>{{cite web |title=Thai PM says preparing to evacuate citizens in Middle East |url=https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2026/03/02/thai-pm-says-preparing-to-evacuate-citizens-in-middle-east |website=The Star |access-date=2 March 2026 |language=en |date=2 March 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=29 Thais in Iran ask to return home as Foreign Ministry sets up "war room" |url=https://www.nationthailand.com/news/world/40063175 |website=nationthailand |access-date=2 March 2026 |date=2 March 2026}}</ref> * {{Flag|Turkey}}: နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ဒေသတွင်း အကြမ်းဖက်မှုများ အဆုံးသတ်ရန် သက်ဆိုင်သူ အားလုံးကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။ တူရကီသမ္မတ က အစ္စရေး၏ ရန်လိုမှုများကို ကန့်ကွက်သည့်အပြင်၊ ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများကို အီရန်က တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းအတွက်လည်း ရှုတ်ချခဲ့သည်။ * {{Flag|Ukraine}}: [[ဗိုလိုဒီမာ ဇီလန်စကီး|သမ္မတ ဗိုလိုဒီမာ ဇီလန်စကီး]] သည် အစ္စရေး–အမေရိကန် တိုက်ခိုက်မှုများကို ထောက်ခံခဲ့ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ၏ ပြတ်သားသော လုပ်ဆောင်မှုသည် အရေးကြီးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အမေရိကန်၏ ပြတ်သားသော သန္နိဋ္ဌာန်ရှိသမျှ ကမ္ဘာ့အန္တရာယ်ပြုသူများ အားနည်းလာကြောင်းနှင့် ယင်းအခြေအနေကို ရုရှား ကိုလည်း နားလည်စေရန် လိုအပ်ကြောင်း ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသသည် နောက်ဆုံးတွင် ပိုမိုလုံခြုံတည်ငြိမ်လာမည်ဟု ဆိုသည်။တစ်ချိန်တည်းတွင် ယူကရိန်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ကလည်း လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေသော အခြေအနေများ၏ အကြောင်းရင်းမှာ အီရန်အစိုးရ၏ အကြမ်းဖက်မှုနှင့် ပြစ်ဒဏ်မခံရခြင်းတို့ဖြစ်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် မကြာသေးမီလများအတွင်း ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာသော ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြသူများအပေါ် ဖိနှိပ်သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ * {{Flag|United Arab Emirates}}: ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ၎င်း၏နယ်မြေအတွင်းသို့ အီရန် ၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို အပြင်းထန်ဆုံးစကားလုံးများဖြင့် ရှုတ်ချခဲ့ပြီး အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုများသည် “အန္တရာယ်ရှိသော တင်းမာမှုမြင့်တက်မှုနှင့် အရပ်သားများ၏ လုံခြုံရေးနှင့် ဘေးကင်းရေးကို ခြိမ်းခြောက်သည့် သူရဲဘောကြောင်သော လုပ်ရပ်” ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထို့ပြင် တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်ရန် “အပြည့်အဝ အခွင့်အရေး” ရှိကြောင်းလည်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ * {{Flag|United Kingdom}}: အစောပိုင်းတွင် ဗြိတိန် သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အား တိုက်ခိုက်မှုအတွက် ၎င်း၏ စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကို အသုံးပြုခွင့် မပေးခဲ့သာ်လည်း နောက်တွင် ဗြိတိန်၏ စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကို ကာကွယ်ရေးရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် အသုံးပြုခွင့်ပေးရန် သဘောတူခဲ့သည်။ ယင်းဆုံးဖြတ်ချက်သည် နိုင်ငံတကာဥပဒေနှင့် နောက်တွင် ကိုက်ညီကြောင်းလည်း ဝန်ကြီးချုပ် [[ကီယာစတားမာ]] ပြောဆိုခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t?post=asset%3A2896a987-90c2-4bfc-84ef-1c37ebd0e5e1#post|title='We do not want to see wider regional conflict' – UK government|last=Beale|first=Jonathan|date=28 February 2026|access-date=28 February 2026|website=[[BBC News]]}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Edwards |first=Christian |date=28 February 2026 |title=British planes "in the sky" in Middle East, says Starmer |url=https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm6g761z00003b6uxoibiu86 |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> <ref>{{Cite news |last= |title=Iran latest: supreme leader Ayatollah Ali Khamenei confirmed dead |url=https://www.thetimes.com/world/middle-east/article/us-attacks-iran-strikes-trump-latest-news-q39l3fsrd |work=[[The Times]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301020839/https://www.thetimes.com/world/middle-east/article/us-attacks-iran-strikes-trump-latest-news-q39l3fsrd |archive-date=1 March 2026 |access-date=1 March 2026 |language=en}}</ref> .<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cj98egkl7l1o |title=UK has not given US permission to use RAF bases for Iran strikes |last1=Beale |first1=Jonathan |last2=Pike |first2=Joe |work=BBC News |date=19 February 2026 |access-date=1 March 2026}}</ref> <ref>{{cite news |last1=Boxerman |first1=Aaron |last2=Fassihi |first2=Farnaz |last3=Cooper |first3=Helene |last4=Kanno-Youngs |first4=Zolan |last5=Pager |first5=Tyler |title=Iran Live Updates: U.S. Reports American Casualties as Trump Says He's 'Willing to Talk' to Iran |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/01/world/iran-attack-khamenei-trump#heres-the-latest |work=The New York Times|date=1 March 2026}}</ref> * {{Flag|Venezuela}}: အီရန်နိုင်ငံအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများကို ရှုတ်ချခဲ့ပြီး သံတမန်ရေးရာ ဆွေးနွေးမှုများကြားတွင် အန္တရာယ်ရှိပြီး မကြုံစဖူး တိုးမြင့်လာမှုဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။ထို့အပြင် အိမ်နီးချင်းများအပေါ် အီရန်၏တိုက်ခိုက်မှုကို ရှုတ်ချခဲ့ပြီး ဒေသတွင်းတွင် ဆွေးနွေးမှုကင်းမဲ့မှု၏ ဖြစ်ရပ်များအတွက် အကြောင်းရင်းအဖြစ် အပြစ်တင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Condena de Venezuela y Cuba por ofensiva militar de EE.UU. e Israel contra Irán |trans-title= |url=https://www.baenegocios.com/mundo/condena-de-venezuela-y-cuba-por-ofensiva-militar-de-ee-uu-e-israel-contra-iran/ |access-date=28 February 2026 |work=BAE Negocios |date=28 February 2026 |language=es}}</ref>အဆိုပါ ထုတ်ပြန်ချက်ကို အီရန်ခေါင်းဆောင် သေဆုံးမှု အတည်ပြုချက် ထုတ်ပြန်ပြီးနောက် ဗင်နီဇွဲလားသည် လူမှုမီဒီယာပေါ်မှ ထုတ်ပြန်ထားချက် အားလုံးကို ဖျက်ထုတ်လိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |last=Pitazo |first=Redacción El |date=1 March 2026 |title=Canciller de Venezuela elimina comunicado en el que condenaba ataque de EE. UU. contra Irán |url=https://elpitazo.net/politica/canciller-de-venezuela-elimina-comunicado-en-el-que-condenaba-ataque-de-ee-uu-contra-iran/ |access-date=1 March 2026 |website=El Pitazo |language=es |quote=El canciller venezolano, Yván Gil, borró de sus redes sociales y de la de la Cancillería de Venezuela el comunicado en el que condenaba el ataque de Estados Unidos e Israel contra Irán, cuando apenas se confirmó la muerte del líder supremo iraní, Alí Jameneí. [...] El comunicado ya no puede encontrarse en ninguna red social relacionada a la Casa Amarilla. |trans-quote=The minister, Yvan Gil, erased from his social media and those of Venezuelan ministry the message condemning the United States and Isreal attack against Iran, just after the confirmation of the death of Iranian supreme leader Ali Khamenei. [...] The statement can no longer be found in any social media related to the Yellow House.|trans-title=Venezuelan Foreign Minister deletes statement condemning US attack on Iran}}</ref> * {{Flag|Myanmar}}:အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသည့် ပဋိပက္ခများအပေါ် မြန်မာနိုင်ငံက စိုးရိမ်ပူပန်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ထားပြီး၊ ငြိမ်းချမ်းစွာ အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ရေးမူကြီး (၅) ရပ်ကို အခြေခံသည့် သံတမန်ရေးဆွေးနွေးမှုများမှတစ်ဆင့် ပြဿနာကို ဖြေရှင်းရန်နှင့် နိုင်ငံများအနေဖြင့် အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် နယ်မြေတည်တံ့ခိုင်မြဲမှုကို အပြန်အလှန် လေးစားကာ ပဋိပက္ခများကို လျှော့ချရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80643|title=အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင်းဆိုင်ရာ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်|work=MOI Myanmar|access-date=၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၆ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> ====အဖွဲ့အစည်းများ==== * {{Flag|United Nations}}: အတွင်းရေးမှူးချုပ် [[အန်တိုနီယို ဂူတာရက်စ်]] သည် တိုက်ခိုက်မှုများကို ရှုတ်ချပြီး “အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့က အီရန်ပေါ် အသုံးပြုထားသော စစ်အင်အား၊ နှင့် အနောက်ဒေသတစ်လွှား အီရန်၏ လက်တုံ့ပြန်မှုများသည် နိုင်ငံတကာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေးကို ချိုးဖောက်နေခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်<ref>{{Cite news |last=Alsharif |first=Mirna |date=28 February 2026 |title=U.N. secretary-general condemns military escalation in Iran |url=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/israel-iran-live-updates-rcna261099/rcrd102084?canonicalCard=true |access-date=28 February 2026 |work=[[NBC News]] |language=en}}</ref> * {{Flag|European Union}}:အဆိုပါ ပဋိပက္ခကို “အလွန်စိုးရိမ်ဖွယ်ရာ” ဟု ပြောဆိုခဲ့ပြီး တင်းမာမှုများ လျှော့ချရန် ထိန်းသိမ်းသတိထားရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=1 March 2026 |title=Von der Leyen llama abiertamente a una "transición creíble" de poder en Irán |trans-title= |url=https://www.europapress.es/internacional/noticia-von-der-leyen-llama-abiertamente-transicion-creible-poder-iran-20260301163251.html |access-date=1 March 2026 |website=www.europapress.es}}</ref> * {{Flag|NATO}}: ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက အခြေအနေကို အနီးကပ်စောင့်ကြည့်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ အကြီးတန်းအရာရှိတစ်ဦးက Stars and Stripes သတင်းဌာနသို့ ပြောကြားရာတွင် အီရန်၏ တိုက်ခိုက်မှုများ ကျယ်ပြန့်လာနိုင်ခြေရှိပါက အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများကို ကာကွယ်နိုင်ရန် ဒုံးကျည်ကာကွယ်ရေး သတိရှိမှုကို မြှင့်တင်ထားကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Counterstrikes continue at US Navy base in Bahrain; residential buildings off base attacked |url=https://www.stripes.com/theaters/middle_east/2026-02-28/strikes-on-bahrain-iran-israel-20902624.html |website=[[Stars and Stripes (newspaper)|Stars and Stripes]] <!-- American military newspaper --> |first1=Lara |last1=Korte |first2=Shannon |last2=Renfroe |access-date=28 February 2026 |language=en|date=28 February 2026}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bayer |first=Lily |title=NATO closely following developments in Iran, spokesperson says |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/nato-closely-following-developments-iran-region-spokesperson-says-2026-02-28/?link_source=ta_first_comment&taid=69a2e229c51a27000147f948&utm_campaign=trueAnthem:+Trending+Content&utm_medium=trueAnthem&utm_source=facebook&fbclid=IwdGRleAQQELJleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAo2NjI4NTY4Mzc5AAEePbAkicn0PP7HrpQkPPbqTBTBP1wTavkIcS62hS7-9p7fvfcERq9RCfjQvKk_aem_A0C4X16i5zoUuf0qwc9Iog |website=[[Reuters]]|date=28 February 2026|access-date=28 February 2026}}</ref> == ကိုးကား == <references /> [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ စစ်ရေး]] [[ကဏ္ဍ:အစ္စရေးနိုင်ငံ၏ စစ်ရေး]] [[ကဏ္ဍ:အီရန်နိုင်ငံ၏ စစ်ရေး]] [[ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ စစ်ဆင်ရေးများ]] gzt76mokxu32bnkgxfc19x2wgejk2ic 0 283281 1041979 1038475 2026-07-03T14:30:53Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥက္ကဌ +ဥက္ကဋ္ဌ) 1041979 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = အောင်ကျော်မိုး | image = Aung Kyaw Moe, Speaker of Mandalay Region Hluttaw (2026).jpg | caption = အောင်ကျော်မိုး (၂၀၂၆) | headercolor = #008000 | office = တတိယအကြိမ် <br>[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]] <br>ဥက္ကဋ္ဌ | term_start = ၂၀ မတ် ၂၀၂၆ | term_end = | predecessor = [[အောင်ကျော်ဦး]] | successor = | office1 = [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]]<br> ကိုယ်စားလှယ် | constituency1 = [[မိတ္ထီလာမြို့နယ်|မိတ္ထီလာ (၁)]] | term_start1 = ၂၀ မတ် ၂၀၂၆ | term_end1 = | majority1 = ၇၅,၆၇၇ မဲ <br>{{small|(၅၄.၆၂ ရာခိုင်နှုန်း)}} | predecessor1 = ကိုယ်တိုင် <br>{{small|([[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊၂၀၁၅]])}} | successor1 = | office2 = [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]]<br> ကိုယ်စားလှယ် | constituency2 = [[မိတ္ထီလာမြို့နယ်|မိတ္ထီလာ (၁)]] | term_start2 = ၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆ | term_end2 = ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁ | majority2 = ၄၈,၃၆၀ မဲ <br>{{small|(၅၃.၇၇ ရာခိုင်နှုန်း)}} | predecessor2 = စောဌေး <br>{{small|([[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]])}} <br>{{small|([[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀|၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲ]])}}<ref>{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=142.pdf&type=law&code=x&sno=5415&token=80e461933dc70bc9b66bf4788314a3ff9bfeb7c51d593c03f1c196037a213ed2bcbb538e30ab037b5432e7cbd3e4f3f16485d1399bd5fa045e1fe8b45e33f141|title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တစ်ဦးချင်းစီ၏ဆန္ဒမဲရရှိမှု အခြေအနေ(၂၀၁၀ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ)|work=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၀၁၁ ခုနှစ်|archive-date=14 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201014171559/https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=142.pdf&type=law&code=x&sno=5415&token=80e461933dc70bc9b66bf4788314a3ff9bfeb7c51d593c03f1c196037a213ed2bcbb538e30ab037b5432e7cbd3e4f3f16485d1399bd5fa045e1fe8b45e33f141|url-status=dead}}</ref> | successor2 = ကိုယ်တိုင် | office3 = [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့]] <br>လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး | minister3 = [[ရဲမြင့်]] (ဝန်ကြီးချုပ်) | term_start3 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ | term_end3 = ဩဂုတ် ၂၀၁၅ | predecessor3 = (စတင်ဖွဲ့စည်း) | successor3 = ဗိုလ်မှူးကြီး မျိုးမင်းအောင် <br>{{small|(ကြည်း ၂၁၆၅၈)}} | birth_date = {{birth date and age|1962|9|7}} | birth_place = [[မိတ္ထီလာမြို့]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] | spouse = ချယ်ရီစိုးသိန်း | children = ၂ ဦး (သား ၁၊ သမီး ၁) | alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ်]] (အပတ်စဉ် ၂၆) | occupation = နိုင်ငံရေးသမား | profession = ဗိုလ်မှူးကြီး (ငြိမ်း) | service_number = ကြည်း ၁၈၇၉၉ | party = [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] }} '''ဦးအောင်ကျော်မိုး''' (၇ စက်တင်ဘာ ၁၉၆၂ မွေးဖွား<ref>{{Cite web |title=ဦးအောင်ကျော်မိုး – မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် |url=https://mandalayregion.hluttaw.mm/?representative=%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bb%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b8-2 |access-date=2026-06-15 |language=en-US}}</ref>) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားနှင့် တပ်မတော်အရာရှိဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် လက်ရှိတွင် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]]၏ တတိယမြောက် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေပြီး၊ [[မိတ္ထီလာမြို့နယ်]] မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) မှ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံထားရသော တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/03/21/%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%99%E1%80%94%E1%80%B9/|title=ဦးအောင်ကျော်မိုး ကို မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်|work=VOM Myanmar|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၀ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> ၎င်းသည် ယခင်က [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့]]တွင် လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး<ref>{{cite web|url=https://dvb.no/post/109192|title=ကာကွယ်ရေး နှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးများ အစားထိုးခန့်အပ်|work=DVB|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၁၅}}</ref>၊ လက်ရှိတွင် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]၏ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်နှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ပါတီဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်များကိုပါ ပူးတွဲထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://usdp.org.mm/2022/08/01/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B6%E1%80%B7%E1%80%81%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B-13/|title=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ်(၂၈)မြို့နယ်မှ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်ဟောင်းများ၊ ဝါရင့်ပါတီဝင်များ၊ ပါတီဝန်းရံသူများ၊ အသင်းကာလ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသော အသင်းဝင်များ တွေ့ဆုံပွဲကျင်းပပြုလုပ်|work=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref> == အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး == ဦးအောင်ကျော်မိုးကို ၁၉၆၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၇ ရက် တွင် [[မိတ္ထီလာမြို့]]၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် [[စစ်တက္ကသိုလ်]] အပတ်စဉ် (၂၆) (DSA-26) သို့ တက်ရောက်အောင်မြင်ခဲ့ပြီး တပ်မတော်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် ကိုယ်ပိုင်အမှတ် ကြည်း ၁၈၇၉၉ ဖြင့် ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docsMA2011/MA2011-03-31.pdf|title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်ဝန်ကြီးများခန့်အပ်၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်အမှတ် ၁၉/၂၀၁၁|work=၂၀၁၁ ခုနှစ်၊မတ် ၃၁ ရက် နေ့ထုတ်၊မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ၊စာမျက်နှာ (၁၀)|access-date=၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၃၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၁}}</ref> == နိုင်ငံရေးဖြတ်သန်းမှု == === အစိုးရအဖွဲ့နှင့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဘဝ (၂၀၁၁–၂၀၂၁) === ဦးအောင်ကျော်မိုးသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၀ ရက်တွင် [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]]၏ ကြေညာချက်အမှတ် (၃/၂၀၁၁) ဖြင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်၏ တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် အမည်စာရင်း တင်သွင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.burmalibrary.org/docsMA2011/MA2011-01-21.pdf|title=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ကြေညာချက်အမှတ် (၃/၂၀၁၁)၊တပ်မတော်သား တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အမည်စာရင်းကြေညာခြင်း|work=၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ဇန်နဝါရီ ၂၁ ရက် နေ့ထုတ်၊မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ၊စာမျက်နှာ (၉)|access-date=၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၁}}</ref> ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်တွင် စတင်ကျင်းပသည့် ပထမအကြိမ် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်တွင် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့၏ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/world/2014/07/140703_mandalay_144|title=မန္တလေး ၆ မြို့နယ်မှာ ပုဒ်မ ၁၄၄ ထုတ်ပြန်|work=ဘီဘီစီသတင်းဌာန|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၁၄}}</ref> [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရန်အတွက် ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ ၎င်း၏နေရာတွင် ဗိုလ်မှူးကြီး မျိုးမင်းအောင် (ကြည်း ၂၁၆၅၈) က အစားထိုးဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် လွှတ်တော်က အတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/263449|title=မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးအဖြစ် ဗိုလ်မှူးကြီး မျိုးမင်းအောင်အား တာဝန်ပေးအပ်ရန် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် အတည်ပြု|work=Eleven Media Group|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၀ ဩဂုတ် ၂၀၁၅}}</ref> ၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီကို ကိုယ်စားပြု၍ မိတ္ထီလာမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံမဲ ၄၈,၃၆၀ မဲ (၅၃.၇၇%) ရရှိခဲ့ပြီး အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ကိုယ်စားလှယ် ဦးတင်ကိုကိုအား မဲအရေအတွက် ၁၉,၂၈၁ မဲအကွာဖြင့် အနိုင်ရကာ ဒုတိယအကြိမ် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=03S_D.pdf&type=page_multiple_photo&code=17&sno=5789&token=2a840d7fdcf49becf13ac7636e5a61b04ae3a7e87747ed76b8a4fd5c8a03777981c19159c7dfb39e409533df0604dd7e692b4b7221b4e6eeb98475b8e623d134|title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တစ်ဦးချင်းစီ၏ဆန္ဒမဲရရှိမှု အခြေအနေ(၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ)|work=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=|archive-date=18 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220618232803/https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=03S_D.pdf&type=page_multiple_photo&code=17&sno=5789&token=2a840d7fdcf49becf13ac7636e5a61b04ae3a7e87747ed76b8a4fd5c8a03777981c19159c7dfb39e409533df0604dd7e692b4b7221b4e6eeb98475b8e623d134|url-status=dead}}</ref> === လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌဘဝ (၂၀၂၆–လက်ရှိ) === ၎င်းသည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် မိတ္ထီလာမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) မှပင် ထပ်မံဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံမဲ ၇၅,၆၇၇ မဲ (၅၄.၆၂%) ဖြင့် ထပ်မံအနိုင်ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=07_01_2026_S_D%20FPTP.pdf&type=page_multiple_photo&code=215&sno=6071&token=aea7ea10deea304a81f619a174d9379fe4ef8950cace98a46916b06ab5f2f08b268a48c92aec388483c0ff2c5796968034eec034ca84d8daf043cf80d0607fd6|title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တစ်ဦးချင်းစီ၏ဆန္ဒမဲရရှိမှု အခြေအနေ(၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ)|work=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=}}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည့် တတိယအကြိမ် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် အစည်းအဝေးတွင် [[အောင်ကျော်ဦး|ဦးအောင်ကျော်ဦး]]၏ နေရာတွင် လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/310619|title=မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် လွှတ်တော်သက်တမ်းနှစ်ကြိမ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသူ ဦးအောင်ကျော်မိုးအား ​ရွေးချယ်တင်​မြှောက်|work=Eleven Media Group|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၀ မတ် ၂၀၂၅}}</ref> == ပါတီတာဝန်များ == ဦးအောင်ကျော်မိုးသည် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီတွင် ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၂ ခုနှစ်အထိ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ပါတီအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ လက်ရှိအချိန်ထိ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ပါတီဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်နှင့် ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် (CEC) တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ == ၎င်း၏ဇနီးမှာ ဒေါ်ချယ်ရီစိုးသိန်း ဖြစ်ပြီး သားတစ်ဦးနှင့် သမီးတစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} {{lifetime|၁၉၆၂| }} [[ကဏ္ဍ:၁၉၆၂ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]] [[ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌများ]] [[ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးများ]] [[Category:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းဆင်းများ]] e62o9hyvqo8wawe3dcj7debla6k3fil 0 283615 1041973 1039149 2026-07-03T14:28:11Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-နေ့လည် +နေ့လယ်, -နှုတ်ထွက် +နုတ်ထွက်, -သြ +ဩ) 1041973 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix =[[မဟာသီရိသုဓမ္မ]] | name = နန်းနီနီအေး | image = Nan Ni Ni Aye.jpg | caption = မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး အမျိုးသမီး ဒုတိယသမ္မတ |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၂)]] |president1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |predecessor1 = [[ဟင်နရီဗန်ထီးယူ]] |successor1 = | office2 = [[ကရင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်|ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် | term_start2 = ၂၀ မတ် ၂၀၂၆ | term_end2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | constituency2 = [[ဘားအံမြို့|ဘားအံမဲဆန္ဒနယ် အမှတ် (၂)]] |majority2= အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်ဖြင့်<ref>{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=10_1_2026_R_S_PR.pdf&type=page_multiple_photo&code=215&sno=2132&token=573c24706e137f2bc7146b0d743f4c5912d909bdf5f3265a67b92d4269c7960b86498c7366c7b33c106bee22fd25c7c9cf25b897c6fc74c08c0e123aa11b1ff6|title=တိုင်းဒေသကြီးနှင့်ပြည်နယ်လွှတ်တော်များ၏ အချိုးကျကိုယ်စားပြုလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများစာရင်း|work=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်|access-date=၃၀ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၀၂၅}}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref> |predecessor2 = သန်းနိုင် {{small|([[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|NLD]])}} <br>{{small|([[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]])}} |successor2 = အောင်မြင့်သိန်း<ref>{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အစားထိုး ဖြည့်စွက်ကြောင်းကြေညာခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/announcements/82260 |access-date=2026-04-29 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> <br>{{small|([[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]])}} <br>{{small|( [[အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်|အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်ဖြင့်]])}} | office3 = [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] <br>(ကရင်ပြည်နယ် ဥက္ကဋ္ဌ) | office4 = [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် | term_start4 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆ | term_end4 = ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁ | constituency4 = [[ကရင်ပြည်နယ်]] မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် (၆) |majority4= မဲ ၂၅၀၀ <br>{{small|(၄၀.၂၈ရာခိုင်နှုန်း)}} <ref>{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=02AmyotharHluttaw.pdf&type=page_multiple_photo&code=17&sno=9583&token=fd383d60132223462ab1397e79d03be04d694929d77d8f3f9eeb64b4bf5359e1f447b641c72e24a18d2b4e100896c87e384f28654c657876eab0a64cfdf3fdc9|title=အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တစ်ဦးချင်း၏ ဆန္ဒမဲရရှိမှု အခြေအနေ(၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ)|work=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်|access-date=၃၀ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၀၁၅|archive-date=8 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220708200538/https://uec.gov.mm/show_data_content.php?name=02AmyotharHluttaw.pdf&type=page_multiple_photo&code=17&sno=9583&token=fd383d60132223462ab1397e79d03be04d694929d77d8f3f9eeb64b4bf5359e1f447b641c72e24a18d2b4e100896c87e384f28654c657876eab0a64cfdf3fdc9|url-status=dead}}</ref> |predecessor4 = ကိုယ်တိုင် |successor4 = ခင်ဇော်ထွန်း <br>{{small|(USDP)}} <br>{{small|(အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆)}} | office5 = [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် | term_start5 = ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၁ | term_end5 = ၂၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၆ | constituency5 = [[ကရင်ပြည်နယ်]] မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် (၆) |majority5= မဲ ၂၃၉၇ <br>{{small|(၅၂.၁၈ရာခိုင်နှုန်း)}} <ref>{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=141.pdf&type=law&code=x&sno=230&token=cfa02d64f02b4cb7a21f10515c1520e6a8b86620c4854a9f327b4d7be21a71251bafe8d686787b21b3e18aa6deeae0cdfbb07bd792a7833d5f7ecca2d9f91a6a|title=အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တစ်ဦးချင်း၏ ဆန္ဒမဲရရှိမှု အခြေအနေ(၂၀၁၀ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ)|work=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်|access-date=၃၀ မတ် ၂၀၂၆|date=၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၀|archive-date=8 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220708200922/https://uec.gov.mm/show_data_content.php?name=141.pdf&type=law&code=x&sno=230&token=cfa02d64f02b4cb7a21f10515c1520e6a8b86620c4854a9f327b4d7be21a71251bafe8d686787b21b3e18aa6deeae0cdfbb07bd792a7833d5f7ecca2d9f91a6a|url-status=dead}}</ref> |predecessor5 = ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေစတင် |successor5 = ကိုယ်တိုင် | party = [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | birth_date = {{birth date and age|1969|10|12}} | birth_place = | nationality = မြန်မာ | ethnicity = [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]] | religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | parents = စောဘိုးနီ (ဖခင်)၊ နန်းအေးကြည် (မိခင်) | occupation = နိုင်ငံရေးသမား၊ ကထိက (ငြိမ်း) | alma_mater = B.Sc (Hons: Zoology), D.C.Sc, M.I.Sc | residence = ဘားအံမြို့ }} '''နန်းနီနီအေး'''([[၁၂ အောက်တိုဘာ]] [[၁၉၆၉]] မွေးဖွား)သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်သည်။ ကရင်လူမျိုးဖြစ်ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၀ ရက်တွင် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|ဦးမင်းအောင်လှိုင် အစိုးရ]]က ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၂)]](စတုတ္ထမြောက်)အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ မြန်မာ့သမိုင်းတွင် '''ပထမဆုံး အမျိုးသမီး ဒုတိယသမ္မတ'''ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ]]ရာထူးကို ရရှိခဲ့သည်။သူသည် ကရင်ပြည်နယ် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] ဥက္ကဋ္ဌ နှင့် [[ကရင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်|ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းခဲ့ပြီး၊၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး၌ ဒုတိယသမ္မတလောင်းတစ်ဦးအဖြစ် အဆိုပြုတင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရကာ၂၀၂၆ ခုနှစ်မတ်လ ၃၁ရက်နေ့တွင် မဲခွဲဆုံးဖြတ်မှုဖြင့် [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသားလွှတ်တော်အစုအဖွဲ့]]က တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Myanmar Now |date=2026-03-30 |title=မှန်းဆထားကြသည့်အတိုင်း အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင် သမ္မတလောင်း ဖြစ်လာ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73680/ |access-date=2026-03-30 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> နန်းနီနီအေးသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၁ ခုနှစ်အထိ အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ကရင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၆) မှ ၃ကြိမ်ဆက်တိုက် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရပြီး လွှတ်တော်သက်တမ်းအတွင်း စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဆိုင်ရာကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ အပါအဝင် အရေးပါသော ကော်မတီတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေးလောကသို့ မဝင်ရောက်မီက ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်တွင် လက်ထောက်ကထိကအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် ပညာရေးဝန်ထမ်းဟောင်းတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် အမြဲတမ်းကော်မတီ ၄ ခု တွင် ပါဝင်သည့် လွှတ်တော်အခွင့်အရေး ကော်မတီနှင့် အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များ စိစစ်ရေးကော်မတီများအား ဖွဲ့စည်း |url=https://news-eleven.com/article/270349 |access-date=2026-03-30 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး == နန်းနီနီအေးကို ၁၉၆၉ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ကရင်လူမျိုးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဖခင်ဖြစ်သူ စောဘိုးနီ (လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်-ငြိမ်း) နှင့် မိခင်ဖြစ်သူ နန်းအေးကြည် (လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး-ငြိမ်း) တို့၏ သမီးအကြီးဆုံးဖြစ်သည်။၎င်းသည် သိပ္ပံဘွဲ့ (သတ္တဗေဒ ဂုဏ်ထူးတန်း) B.Sc (Hons: Zoology) ကို ရရှိခဲ့သည့်အပြင် ကွန်ပျူတာသိပ္ပံပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့လွန်ဒီပလိုမာ D.C.Sc နှင့် သတင်းအချက်အလက်သိပ္ပံမဟာဘွဲ့ M.I.Sc တို့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=News |first=K. I. C. |date=2015-09-26 |title=ပြည်‌ထောင်စုကြံ့ခိုင်‌ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုး‌ရေးပါတီ-USDP မှ နန်းနီနီ‌အေးနှင့် ‌တွေ့ဆုံ‌မေးမြန်းခြင်း |url=https://kicnews.org/2015/09/%E1%80%BB%E1%80%95%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%85%E1%80%AF%E1%82%80%E1%80%80%E1%80%B6%E1%80%B7%E1%80%81%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%9B/ |access-date=2026-03-30 |website=ကေအိုင်စီ - KIC News |language=en-US}}</ref> == ဝန်ထမ်းဘဝ == နိုင်ငံရေးလောကသို့ မဝင်ရောက်မီတွင် ပညာရေးဝန်ထမ်းအဖြစ် ၁၇ နှစ်နီးပါး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်အထိ မြဝတီမြို့နယ်၊ သင်္ဃန်းညီနောင် အထက နှင့် ဘားအံမြို့နယ်၊ အထက (၂) တို့တွင် မူလတန်းပြ ဆရာမအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်အထိ အလယ်တန်းပြ ဆရာမအဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်တွင် နည်းပြ နှင့် လက်ထောက်ကထိက အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀|၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ပါတီစုံအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရန်အတွက် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းတာဝန်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ကမမောင်းမဲဆန္ဒနယ်မှ အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ပြိုင်မဲ့ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ-USDP မှ နန်းနီနီအေးနှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခြင်း |url=https://www.bnionline.net/mm/news-1751.html |access-date=2026-03-30 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> == နိုင်ငံရေးဘဝ == === လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် === နန်းနီနီအေးသည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀|၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]ကို ကိုယ်စားပြု၍ ကရင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၆) မှ အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ပထမအကြိမ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite web |title=ဥပဒေမူကြမ်း ကော်မတီများ ဖွဲ့စည်း |url=https://www.bnionline.net/mm/item/news-6262.html |access-date=2026-03-30 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref>၎င်းသည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင်လည်း အဆိုပါ မဲဆန္ဒနယ်မှပင် ထပ်မံအနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ၂၀၂၁ ခုနှစ်အထိ ဒုတိယအကြိမ် ဆက်လက်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက် နေ့လယ် ၁၂ နာရီ အမျိုးသားလွှတ်တော် မဲရလဒ်|url=https://burmese.dvb.no/post/122126 |access-date=2026-03-30 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> လွှတ်တော်သက်တမ်းအတွင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ရာတွင် စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဆိုင်ရာကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ၊ အမျိုးသမီးနှင့် ကလေးသူငယ်ဆိုင်ရာကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ နှင့် လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီ အတွင်းရေးမှူး တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ၊ ပြည်သူများတိုင်ကြားစာနှင့် အသနားခံစာကော်မတီ၊ လွှတ်တော်အုပ်ချုပ်မှု မူဝါဒဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းရေးအဖွဲ့တို့တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သလို မြန်မာ-လာအို နှင့် မြန်မာ-ဩစတြေးလျား လွှတ်တော်ချင်းချစ်ကြည်ရေးအဖွဲ့များတွင်လည်း အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီတင်သွင်းသည့် ဖွဲ့စည်းပုံပြင်ဆင်ရေးဆိုင်ရာ ကန့်ကွက်လွှာ ခုံရုံးပယ်ချ |url=https://burmese.dvb.no/post/339144 |access-date=2026-03-30 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ် (PR) အရ ဖားအံမဲဆန္ဒနယ် အမှတ် (၂) မှ ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=975.pdf&type=law&code=x&sno=2398&token=4665a1b88d4b1bebfc251525ec17826379653b507a2950e7fc59be2407723c5cd299229d5bc5c187e75e0a00915ee3834d35c1f46e3c1710baa5f6256b38f3ee|title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသူများ အမည်စာရင်းကြေညာခြင်း|work=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်|access-date=၃၀ မတ် ၂၀၂၆|date=၃၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆}}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော အမျိုးသားလွှတ်တော် အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး၌ ၎င်းအား ဒုတိယသမ္မတလောင်း တစ်ဦးအဖြစ် အဆိုပြုတင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-30 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ် ၃၀ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဒုသမ္မတလောင်းအမည်စာရင်းတင်သွင်းခံရ၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦး တပ်ချုပ်သစ်ဖြစ်လာ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx290r3lvm0t |access-date=2026-03-30 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ရက် တွင် ကျင်းပသည့် သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့တွင် ဒေါ်နန်းနီနီအေးသည် ထောက်ခံမဲ (၁၁၇) မဲ ဖြင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်အစုအဖွဲ့က တင်မြှောက်သော ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-31 |title=စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကို ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲပေးရွေးချယ် -၂၀၂၆ မတ်လ ၃၁ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cjd8xvzm052t |access-date=2026-03-31 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> === ဒုတိယသမ္မတသက်တမ်း === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတလောင်း ဒေါ်နန်းနီနီအေးက ထောက်ခံမဲ ၂၉ မဲ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ-၂ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81369 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81373 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခံရသည်။ <ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81785 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}} [[Category:၁၉၆၉ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:ကရင်ပြည်နယ်မှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသမီး နိုင်ငံရေးသမားများ]] 1yjcrmqg91r32w1djr6th15s4mw7wy8 0 283801 1042062 1039833 2026-07-04T06:16:39Z Zawzawaungthwin 100038 နိုင်ငံတကာဧည့်သည်တော်များ၏ ခရီးစဥ်များ 1042062 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet | cabinet_name = ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ | flag = State Seal of the Republic of the Union of Myanmar.svg | flag_border = | cabinet_number = ဆဋ္ဌမမြောက် | cabinet_type = ပြည်ထောင်စုအစိုးရ | jurisdiction = မြန်မာနိုင်ငံ | image = President and Vice Presidents of Myanmar (2026).jpg | image_size = 300px | caption = (ဘယ်မှညာ)ဒုတိယသမ္မတ(၁)၊နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် ဒုတိယသမ္မတ(၂) | date_formed = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | government_head = [[မင်းအောင်လှိုင်|မင်းအောင်လှိုင်]] | government_head_title = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] | deputy_government_head = {{unbulleted list | [[ညိုစော|ညိုစော]] ([[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ-၁]]) | [[နန်းနီနီအေး|နန်းနီနီအေး]] ([[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ-၂]]) }} | state_head = [[မင်းအောင်လှိုင်|မင်းအောင်လှိုင်]] | state_head_title = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] | political_party = {{unbulleted list | [[တပ်မတော်]] | [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] }} |current_number= ၃၄ |opposition_party= '''အတိုက်အခံများ''' * [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG) * [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]] ** ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ | election = [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ရွေးကောက်ပွဲ]] | incumbent = ၂၀၂၆ – လက်ရှိ | incoming_formation = [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]] | previous = [[ဦးညိုစောအစိုးရ|ညိုစောအစိုးရ]] | successor = }} '''ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ''' သည် (တရားဝင်အားဖြင့် '''ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့''') သည် [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ဖွဲ့စည်းထားသော ဆဋ္ဌမမြောက် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ပထမဆုံးကျင်းပခဲ့သော [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]] အပြီးတွင် ပေါ်ပေါက်လာသော အရပ်သားအသွင်းပြောင်း [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/announcements/81566 |access-date=2026-04-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲ]]တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] အား ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |title=အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ကို သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ် |url=https://burmese.dvb.no/post/681404 |access-date=2026-04-03 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>ဒုတိယသမ္မတ (၁) အဖြစ် [[ညိုစော|ဦးညိုစော]]နှင့် ဒုတိယသမ္မတ (၂) အဖြစ် [[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]]တို့ကိုလည်း ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81374 |access-date=2026-04-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ရွေးချယ်တင်မြှောက် |url=https://news-eleven.com/article/310989 |access-date=2026-04-03 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်]] မှ အာဏာထိန်းသိမ်းပြီးနောက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] ၊ဝန်ကြီးချုပ် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]၊ [[ဦးညိုစောအစိုးရ]]၊ [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော် လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] နှင့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] တို့ သက်တမ်းကုန်ဆုံးချိန်တွင် ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ စစ်ကောင်စီအစိုးရသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အစောပိုင်းတို့တွင် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ကို ကျင်းပခဲ့သည်။ အဆိုပါရွေးကောက်ပွဲမှတစ်ဆင့် ပေါ်ထွက်လာသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] အစည်းအဝေးကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လနှောင်းပိုင်းတွင် စတင်ကျင်းပခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် ဒုတိယသမ္မတများကို [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|ရွေးချယ်တင်မြှောက်]] ခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ - ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သည် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ကျမ်းသစ္စာဆိုခဲ့ပြီးနောက် ၎င်း၏ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=စထွန်းအောင် |date=2026-03-24 |title=သမ္မတရာထူးရယူပြီး တပ်ချုပ်ကိုပါ ထိန်းချုပ်မည့် မင်းအောင်လှိုင်၏ အာဏာမြဲရေး စီမံကိန်း |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73502/ |access-date=2026-04-03 |website=Myanmar Now |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref> ဤအစိုးရအဖွဲ့သည် [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] ထံမှ အာဏာလွှဲပြောင်းရယူခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး [[တပ်မတော်]] နှင့် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] တို့ ပူးပေါင်းပါဝင်သော အစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်သည်။ အစိုးရအဖွဲ့သစ်အတွက် ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီးဌာနပေါင်း ၃၁ ဌာန ဖွဲ့စည်းမည်ဖြစ်သော်လည်း ဝန်ကြီးနေရာအား လူ ၃၀ ဦးသာ ခန့်အပ်မည်ဟု နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လွှတ်တော်သို့ တင်ပြထားကြောင်း ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ အစည်းအဝေးတွင် နာယကက ဖတ်ကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-06 |title=ရိုဟင်ဂျာ ဂျီနိုဆိုက်အမှုနဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို အရေးယူဖို့ တိုင်တန်းချက်ကို အင်ဒိုနီးရှား လက်ခံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၆ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းများ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c7470nv11l7t |access-date=2026-04-07 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81463 |access-date=2026-04-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> အဆိုပြုထားသည့် ဝန်ကြီးဌာနတွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဌာနအသစ် (၆)ခု ပါဝင်သည်။ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန အရေအတွက် (၃၁ ခု)နှင့် အမည်သတ်မှတ်ချက်ကို လွှတ်တော်က ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၇ ရက်နေ့တွင်အတည်ပြုသည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81500 |access-date=2026-04-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> === နိုင်ငံ​တော်သမ္မတရုံး၏ ​ပြော​ရေးဆိုခွင့်ရှိသူ === သမ္မတဦးမင်း​အောင်လှိုင်၏ ​ပြော​ရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ[[ခိုင်ခိုင်စိုး]]အား ခန့်အပ်​ကြောင်း တရားဝင်သတင်းထုတ်ပြန်ခြင်းမျိုးမရှိ​သော်လည်း ဇွန် ၃ ရက်က အိန္ဒိယခရီးစဉ်မှ ပြန်လည်​ရောက်ရှိချိန်တွင် ​လေဆိပ်၌ ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာခိုင်ခိုင်စိုးသည်  သတင်းမီဒီယာများနှင့်​တွေ့ဆုံပြီး နိုင်ငံ​တော်သမ္မတရုံး၏ ​ပြော​ရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ် ​ဖြေကြားမှုအချို့ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာခိုင်ခိုင်စိုး နိုင်ငံ​တော်သမ္မတ၏ ​ပြော​ရေးဆိုခွင့်ရှိသူဖြစ်လာ |url=https://news-eleven.com/article/312413 |access-date=2026-06-21 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == အစိုးရအဖွဲ့ အကြီးအကဲများ == {| class="wikitable" style="text-align:center; width:80%; border:1px solid #a2a9b1;" |- ! style="width:20%; background:#f8f9fa;" | [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ! style="width:20%; background:#f8f9fa;" | [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] ! style="width:20%; background:#f8f9fa;" | [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၂)]] |- |[[File:Min Aun Hlaing at Tianjin (2025) (cropped).jpg|x150px]] | [[File:NyoSaw.jpg|x150px]] | [[File:Nann Ni Ni Aye (2).png|x150px]] |- | style="font-size:100%;" | '''[[မင်းအောင်လှိုင်|ဦးမင်းအောင်လှိုင်]]''' | style="font-size:100%;" | '''[[ညိုစော|ဦးညိုစော]]''' | style="font-size:100%;" | '''[[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]]''' |- | <small>၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၀ – လက်ရှိ</small> | <small>၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၀ – လက်ရှိ</small> | <small>၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၀ – လက်ရှိ</small> |} == ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ == {{မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းဆိုင်ရာ}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ ကြေညာချက်အမှတ် ၁/၂၀၂၆ ဖြင့် သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><!-- Per protocol, cabinet members are 34 persons with order of precedence. --> {| class="wikitable" |+ '''ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ စာရင်း''' |- style="background:#efefef;" ! စဉ် !! အမည် !! တာဝန် |- | ၁။ || [[မင်းအောင်လှိုင်|ဦးမင်းအောင်လှိုင်]] || နိုင်ငံတော်သမ္မတ |- | ၂။ || [[ညိုစော|ဦးညိုစော]] || ဒုတိယသမ္မတ |- | ၃။ || [[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]] || ဒုတိယသမ္မတ |- | ၄။ || [[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး |- | ၅။ || [[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန |- | ၆။ || [[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန နှင့် ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၇။ || [[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၈။ || [[ညွန့်ဝင်းဆွေ|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၉။ || [[တင်မောင်ဆွေ|ဦးတင်မောင်ဆွေ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၀။ || [[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၁။ || [[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာကံဇော်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၂။ || [[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၃။ || [[သန်းမောင်|ဦးသန်းမောင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၄။ || [[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၅။ || [[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၆။ || [[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၇။ || [[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၈။ || [[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၉။ || [[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၀။ || [[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၁။ || [[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၂။ || [[မျိုးဇော်သိမ်း|ဦးမျိုးဇော်သိမ်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၃။ || [[ဆန်းဦး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးဆန်းဦး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၄။ || [[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၅။ || [[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၆။ || [[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၇။ || [[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၈။ || [[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၂၉။ || [[ရဲမြင့်ထွန်း|ဦးရဲမြင့်ထွန်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၁၀။ || [[မောင်သင်း|ဒေါက်တာမောင်သင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန |- | ၃၁။ || [[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၃၂။ || [[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာစိုးဝင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန |- | ၃၃။ || [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန |- | ၃၄။ || အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် || အတွင်းရေးမှူး၊ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံး |} == ဝန်ကြီးဌာန (၃၁)ခု ဖွဲ့စည်းခြင်း == {{Main|ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၆ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ဌာန၏ အမည်စာရင်းကို [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] အစည်းအဝေးတွင် တင်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ဌာန၏ အမည်စာရင်းကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် တင်ပြ |url=https://news-eleven.com/article/311051 |access-date=2026-04-06 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable; text-align:center;" |+ '''ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ စာရင်း (၂၀၂၆ - လက်ရှိ)''' |- style="background:#0047AB; color:white;" ! စဉ် !! ဝန်ကြီးဌာန !! ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး !! တာဝန်စတင် !! တာဝန်ပြီးဆုံး !! တာဝန်သက်တမ်း !! မှတ်ချက် |- | ၁။ || [[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]]|| [[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂။ || နိုင်ငံတော်[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]]|| [[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၃။ || [[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || rowspan="2" | [[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၄။ || [[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || |- style="background:#F9F9F9;" | ၅။ || [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၆။ || [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ညွန့်ဝင်းဆွေ|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၇။ || [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[တင်မောင်ဆွေ|ဦးတင်မောင်ဆွေ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၈။ || [[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၉။ || [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] || [[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာကံဇော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၁၀။ || [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၁။ || [[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[သန်းမောင်|ဦးသန်းမောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၁၂။ || [[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || <small>ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်</small> |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၃။ || [[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၁၄။ || [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၅။ || [[ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၁၆။ || [[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၇။ || [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၁၈။ || [[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၉။ || [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] || [[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၀။ || [[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးဇော်သိမ်း|ဦးမျိုးဇော်သိမ်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၁။ || [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[ဆန်းဦး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးဆန်းဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၂။ || [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] || [[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၃။ || စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန || [[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၄။ || [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] || [[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၅။ || [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] || [[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၆။ || [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၇။ || [[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| [[ရဲမြင့်ထွန်း|ဦးရဲမြင့်ထွန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၈။ || [[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[မောင်သင်း|ဒေါက်တာမောင်သင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၉။ || [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- | ၂၀။ || [[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြည်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာစိုးဝင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၁။ || [[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန]] || [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || |} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၆/၂၀၂၆ ဖြင့် ဒုတိယဝန်ကြီး (၄၆) ဦးကို ခန့်အပ်တာဝန်ပေးလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81613 |access-date=2026-04-14 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> {| class="wikitable; text-align:center;" |+ '''ဒုတိယဝန်ကြီးများစာရင်း (၂၀၂၆)''' |- style="background:#0047AB; color:white;" ! style="width:5%" | စဉ် !! style="width:25%" | ဝန်ကြီးဌာန !! style="width:20%" | အမည် !! style="width:15%" | စတင်ရက် !! style="width:15%" | ပြီးဆုံးရက် !! style="width:20%" | တာဝန်သက်တမ်း |- | ၁ || [[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]]|| ဦးခင်လတ် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၂ || [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထင်ကျော်သူ|ဦးထင်ကျော်သူ]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၃ || rowspan="2" | [[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးအောင်မြိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၄ || ဦးထွန်းလူ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၅ || rowspan="2" | [[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးမင်းဇေယျာလှိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၆ || ဦးသက်ဝင်းအောင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၇ || [[ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၈ || [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၉ || rowspan="2" | [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[နိုင်မင်းကျော်|ဦးနိုင်မင်းကျော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၁၀ || [[ကိုကိုကျော်|ဦးကိုကိုကျော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၁ || rowspan="2" | [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] || ဒေါ်သန်းသန်းလင်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၄ || ဦးဟန်ဝင်းအောင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၁၂ || rowspan="2" | [[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွား ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| [[ကျော်ထင် (ဒုတိယဝန်ကြီး)|ဦးကျော်ထင်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၁၃ || ဦးသန့်စင်လွင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၅ || [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၁၆ || [[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| စိုင်းထွန်းညို || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၁၇ || [[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထိန်လင်းဦး|ဒေါက်တာ ထိန်လင်းဦး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၁၈ || rowspan="2" | [[ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒေါက်တာ ဇော်မြင့် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၁၉ || ဦးနေမျိုးလှိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၀ || [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] || ဒေါက်တာ နေခြည်လဲ့လဲ့သိန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၂၁ || [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒေါက်တာ အေးထွန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၂ || [[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသမီးရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]]|| [[စန်းစန်းနွယ်|ဒေါ်စန်းစန်းနွယ်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၂၃ || [[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးရဲတင့် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၄ || [[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦး[[လင်းအောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၂၅ || rowspan="3" | [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဗိုလ်ဗိုလ်ကျော် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="3" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၂၆ || ဒေါက်တာ ရဲထွန်းဝင်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၂၇ || ဒေါက်တာ ရဲတင့်ထွန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၂၈ || [[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးသိုက်စိုး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၂၉ || rowspan="2" | [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးခင်လတ်ကြီး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၃၀ || ဒေါက်တာ သောင်းနိုင်ဦး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၁ || rowspan="2" | [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးအေးကျော် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၂ || ဦးကျော်နိုင်ဝင်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၃၃ || rowspan="2" | စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦးသွင်အောင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၃၄ || ဒေါက်တာ အောင်ဇေယျ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၅ || rowspan="2" | [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] || [[လင်းဇော်ထွန်း|ဦးလင်းဇော်ထွန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၆ || [[ခိုင်ခိုင်စိုး|ဒေါက်တာ ခိုင်ခိုင်စိုး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၃၇ || [[အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးမောင်မောင်သန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၈ || rowspan="2" | [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[မင်းမင်း|ဦးမင်းမင်း]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၃၉ || ဦးဝင်းမြင့်ခိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၄၀ || [[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးညီညီ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၄၁ || [[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးစစ်နိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၄၂ || [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးမြင့်|ဦးမျိုးမြင့်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၄၃ || rowspan="2" | [[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒေါက်တာ သန်းစိုး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" | ၄၄ || ဒေါက်တာ သန့်ဇော်လွင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၄၅ || rowspan="2" | [[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးအေးထွန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} |- | ၄၆ || ဦးဖြိုးဇော်စိုး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |} == ပြည်ထောင်စုအဆင့်ရုံးအဖွဲ့အစည်းအကြီးအကဲများ == {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%; border-collapse: collapse;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 10px;" | ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြီးအကဲခန့်ထားမှု |- style="text-align:center; height:35px; background:#f2f2f2;" ! style="width:5%;" | စဉ် ! style="width:30%;" | ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းအမည် ! style="width:20%;" | အကြီးအကဲအမည် ! style="width:20%;" | ရာထူး ! style="width:12%;" | စတင်ရက် ! style="width:13%;" | ကုန်ဆုံးရက် |- | ၁ || [[ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်|ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်]]|| [[သာဌေး|ဦးသာဌေး]]|| [[ပြည်ထောင်စု တရားသူကြီးချုပ်|ပြည်ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ်]]|| rowspan="9" | ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ |- | ၂ || [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]] || [[အောင်ဇော်သိန်း|ဦးအောင်ဇော်သိန်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၃ || [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]]|| [[သန်းစိုး (ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်)|ဦးသန်းစိုး]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၄ || [[ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး]] || [[နိုင်သက်ဦး|ဒေါ်နိုင်သက်ဦး]]|| [[ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်]] || လက်ရှိ |- | ၅ || [[ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့]]|| [[တင်မောင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးတင်မောင်ဝင်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၆ || [[နေပြည်တော်ကောင်စီ]] || [[ကံမြင့်သန်း|ဦးကံမြင့်သန်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၇ || [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]] || [[ခင်နိုင်ဦး|ဒေါက်တာ ခင်နိုင်ဦး]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၈ || [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]]|| [[စိုးသိန်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးစိုးသိန်း]] <ref>{{Cite web |title=အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးရန် ပြည်​ထောင်စုလွှတ်​တော်သို့ အမည်စာရင်းတင်သွင်း |url=https://news-eleven.com/article/311101 |access-date=2026-04-08 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |- | ၉ || [[မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်]]|| [[သစ်လင်းအုန်း|ဦးသစ်လင်းအုန်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ |} == တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်များ == ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်များ အသီးသီးတွင် ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးများကို အဆိုပြုလွှာ တင်သွင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2026-04-06 |title=စစ်တပ်အရာရှိဟောင်းအများစု တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2026/04/06/412404.html |access-date=2026-04-07 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်များ၏ အတည်ပြုချက်အတိုင်း ဝန်ကြီးချုပ်များကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ခန့်အပ်ထမ်းဆောင်စေခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=Lin |first=Editor Htein |date=2026-04-07 |title=တိုင်းနဲ့ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များအဖြစ် လျာထားအဆိုပြုစာရင်း |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/04/07/%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%94%e1%80%b2%e1%80%b7%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%94%e1%80%9a%e1%80%ba-%e1%80%9d%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ae/ |access-date=2026-04-07 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref> {| class="wikitable sortable" border-collapse: collapse;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 10px;" | ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်များ (၂၀၂၆) |- style="text-align:center; height:40px; background:#f2f2f2;" ! style="width:5%;" | စဉ် ! style="width:30%;" | အစိုးရအဖွဲ့ ! style="width:25%;" | ဝန်ကြီးချုပ် ! style="width:15%;" | စတင်ရက် ! style="width:15%;" | ကုန်ဆုံးရက် ! style="width:10%;" | မှတ်ချက် |- | ၁။ || [[ကချင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ခက်ထိန်နန်|ဦးခက်ထိန်နန်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || |- | ၂။ || [[ကယားပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[အံ့မော်|ဦးအံ့မော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၁၅ |- | ၃။ || [[ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[စောမြင့်ဦး|ဦးစောမြင့်ဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဗိုလ်မှူးချုပ်(ငြိမ်း) |- | ၄။ || [[ချင်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ဝုန်ဆွန်းထန်|ဒေါက်တာဝုန်ဆွန်းထန်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး (ငြိမ်း) |- | ၅။ || [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ကိုလေး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဦးကိုလေး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၂၇ |- | ၆။ || [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ဇော်နိုင်ဦး|ဦးဇော်နိုင်ဦး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဗသက ၈၃ |- | ၇။ || [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[မျိုးဆွေဝင်း|ဦးမျိုးဆွေဝင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဒုတိယရဲချုပ်(၁)ငြိမ်း |- | ၈။ || [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[တင်ကိုကို|ဦးတင်ကိုကို]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဗသက ၇၇ |- | ၉။ || [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]]|| [[မျိုးအောင်|ဦးမျိုးအောင်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || |- | ၁၀။ || [[မွန်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[အောင်ဝင်းသန်း|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ဝင်းသန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၃၀ |- | ၁၁။ || [[ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[နိုင်ဦး|ဦးနိုင်ဦး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၃၈ |- | ၁၂။ || [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[အောင်နိုင်သူ|ဦးအောင်နိုင်သူ]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဘွဲ့ရ ဒုရဲအုပ်လောင်း အပတ်စဉ် (၁၇) |- | ၁၃။ || [[ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[စိုင်းထိန်စိုး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၂၄ |- | ၁၄။ || [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || ဦးအေးကျော် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || |} == အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာခြင်းခံရသည့် မြို့နယ်များ (၂၀၂၆) == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သောအမိန့်အမှတ် (၁/၂၀၂၆) နှင့် (၂/၂၀၂၆) တို့ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် မြို့နယ် ၆၀ အား စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့် (Martial Law) ထုတ်ပြန်ခြင်းသည် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] (ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်များ အပါအဝင်) ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက် ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ တာဝန်ယူချိန် နှစ်ပတ်အတွင်းမှာပင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။အမိန့်အမှတ် (၂/၂၀၂၆) အရ အဆိုပါမြို့နယ်များတွင် အုပ်ချုပ်ရေး၊ ရပ်ရွာအေးချမ်းသာယာရေးနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးတို့ကို မူလအခြေအနေသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိစေရန်အတွက် အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးတာဝန်များကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၁၃ (ခ) အရ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]အား အပ်နှင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် ကိုးခုရှိ မြို့နယ်ပေါင်း ၆၀ ကို ရက် ၉၀ အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/311419 |access-date=2026-04-24 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-04-24 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၄ ရက် ဘီဘီစီ မြန်မာပိုင်းသတင်း တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် - ရှမ်းပြည်နယ်နဲ့ အေအေထိန်းချုပ်နယ်မြေတွေအပါ မြို့နယ် ၆၀ ကိုအရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1mk4v971v7t |access-date=2026-04-24 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> {| class="wikitext sortable" style="width:100%; border: 1px solid #a2a9b1; border-collapse: collapse;" |- style="background-color: #ceebff; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="padding: 10px; border: 1px solid #a2a9b1;" | တိုင်းဒေသကြီး / ပြည်နယ် ! style="padding: 10px; border: 1px solid #a2a9b1;" | မြို့နယ်အရေအတွက် ! style="padding: 10px; border: 1px solid #a2a9b1;" | မြို့နယ်အမည်များ |- style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;" | [[ကချင်ပြည်နယ်]] || ၅ || ဆွမ်ပရာဘွမ်၊ ရွှေကူ၊ အင်ဂျန်းယန်၊ ဆော့လော်၊ ချီဖွေ |- | [[ကယားပြည်နယ်]] || ၃ || ရှားတော၊ ဖားဆောင်း၊ မယ်စဲ့ |- | [[ကရင်ပြည်နယ်]] || ၂ || ကော့ကရိတ်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီး |- | [[ချင်းပြည်နယ်]] || ၇ || ကန်ပက်လက်၊ ထန်တလန်၊ ပလက်ဝ၊ တွန်းဇံ၊ မင်းတပ်၊ မတူပီ၊ ဖလမ်း |- | [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] || ၈ || ကောလင်း၊ ပင်လည်ဘူး၊ ခင်ဦး၊ ဝက်လက်၊ ကနီ၊ ဒီပဲယင်း၊ ပုလဲ၊ အင်းတော် |- | [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] || ၅ || ပေါက်၊ မြိုင်၊ ဆော၊ ထီးလင်း၊ ရေစကြို |- | [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] || ၁ || ငါန်းဇွန် |- | [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] || ၁၄ || ရမ်းဗြဲ၊ ပေါက်တော၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း၊ ရသေ့တောင်၊ ဂွ၊ မောင်တော၊ ဘူးသီးတောင်၊ ကျောက်တော်၊ မင်းပြား၊ မြေပုံ၊ မြောက်ဦး၊ သံတွဲ၊ အမ်း၊ တောင်ကုတ် |- | [[ရှမ်းပြည်နယ်]] || ၁၅ || နမ္မတူ၊ မဘိမ်း၊ ကွတ်ခိုင်၊ နမ့်ခမ်း၊ သိန္နီ၊ ကွမ်းလုံ၊ နမ့်ဆန်၊ မန်တုံ၊ ဟိုပန်၊ လောက်ကိုင်၊ ကုန်းကြမ်း၊ မိုးမိတ်၊ ကျောက်မဲ၊ သီပေါ၊ မိုင်းလား |- style="background-color: #eaecf0; font-weight: bold;" | style="text-align: right;" | စုစုပေါင်း || ၆၀ || မြို့နယ်များ |} == နိုင်ငံတကာဧည့်သည်တော်များ၏ ခရီးစဥ်များ == ဤစာရင်းသည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် တိုက်ရိုက်တွေ့ဆုံခဲ့သည့် နိုင်ငံတကာဧည့်သည်တော်များ၏ မှတ်တမ်းဖြစ်သည်။ ဤစာရင်းတွင် နိုင်ငံတော်အဆင့် အကြီးအကဲများ၊ အထူးကိုယ်စားလှယ်များ သို့မဟုတ် ဝန်ကြီးအဆင့်ရှိသူများ၏ တရားဝင်တွေ့ဆုံမှုများကိုသာ ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အခြားအစိုးရအဆင့်များနှင့် တွေ့ဆုံမှုစာရင်းများ မပါဝင်ပါ။ ထို့အပြင် နှစ်ဖက်သဘောတူညီချက်အရ ထုတ်ပြန်ကြေညာခြင်းမရှိသည့် တရားဝင်မဟုတ်သော ခရီးစဉ်များလည်း ဤစာရင်းတွင် ပါဝင်မည်မဟုတ်ပေ။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံ အင်ဒိုနီးရှား နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/83687 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; width: 100%;" |- style="background:#f2f2f2" ! width="5%" | စဉ် !! width="10%" | နေ့ရက် !! width="18%" | အမည် !! width="12%" | နိုင်ငံ/အဖွဲ့ !! width="15%" | တာဝန် !! width="20%" | အကြောင်းအရာ !! width="20%" | မှတ်ချက် |- | ၁ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Jiang Xinzhi || {{flag|China}} || ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ ([[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ|CPPCC]]) || [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|ကတိသစ္စာပြုပွဲ]] || ရှီကျင့်ဖျင်၏ ကိုယ်စားလှယ် |- | ၂ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Igor SERGYENKO || {{flag|Belarus}} || အောက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || - |- | ၃ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Kirti Vardhan Singh || {{flag|India}} || ဒု-ဝန်ကြီး (ပြည်ပရေးရာ) || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || - |- | ၄ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Dr. Parnpree Bahiddha-Nukara || {{flag|Thailand}} || ယခင် ဒု-ဝန်ကြီးချုပ် || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || - |- | ၅ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Kitti Settha Pandita CHAM Prasidh || {{flag|Cambodia}} || အာဆီယံအထူးကိုယ်စားလှယ် || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || - |- | ၆ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Valdrack Jaentschke || {{flag|Nicaragua}} || နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || - |- | ၇ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Alounkeo KITIKHOUN || {{flag|Laos}} || အာဆီယံအထူးကိုယ်စားလှယ် || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || ဗီယက်နမ်နှင့်အတူ |- | ၈ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Nguyen Tat Thanh || {{flag|Vietnam}} || ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || လာအိုကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့်အတူ |- | ၉ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Sholban KARA-OOL || {{flag|Russia}} || ဒူးမားလွှတ်တော် ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || - |- | ၁၀ || ၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Xu Qin || {{flag|China}} || ပြည်နယ်ကွန်ဂရက်ဥက္ကဋ္ဌ || တရားဝင်ခရီးစဥ် || ဟေလုံကျန်းပြည်နယ် |- | ၁၁ || ၂၂ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Sihasak Phuangketkaew || {{flag|Thailand}} || ဒု-ဝန်ကြီးချုပ်/နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး || တရားဝင်ခရီးစဥ် || - |- | ၁၂ || ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Wang Yi || {{flag|China}} || နိုင်ငံရေးရာဗျူရို/ဝန်ကြီး || တရားဝင်ခရီးစဥ်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီဗဟိုကော်မတီ၊ နိုင်ငံရေးရာဗျူရိုအဖွဲ့ဝင်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး H.E. Mr. Wang Yi ဦးဆောင်သောကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား လက်ခံတွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/82092 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> || - |- | ၁၃ || ၈ ဇွန် ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Sugiono || {{flag|Indonesia}} || နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး || တရားဝင်ခရီးစဥ် || - |- | ၁၄ || ၁၂ ဇွန် ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Thongsavan PHO-MVIHANE || {{flag|Laos}} || ဒု-ဝန်ကြီးချုပ်/နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး || တရားဝင်ခရီးစဥ်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံ လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ၊ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/83883 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> || - |- | ၁၅ || ၂၂ ဇွန် ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Indra Mani Pandey || [[ဘင်းမ်စတက်]] || အတွင်းရေးမှူးချုပ် || တရားဝင်ခရီးစဥ်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံ ဘင်းမ်စတက်အတွင်းရေးမှူးချုပ် ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/84298 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> || ဘင်းမ်စတက်အတွင်းရေးမှူးချုပ်တာဝန် လွှဲပြောင်းရယူရေးကိစ္စ |- | ၁၆ || ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ || မစ္စတာ [[အလက်ဇန္ဒား လူကာရှင်ကို|အလက်ဇန္ဒား လူကာရှန်ကို]]|| {{flag|Belarus}} || နိုင်ငံတော်သမ္မတ || အလုပ်သဘောခရီးစဥ်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံသမ္မတ မစ္စတာ အလက်ဇန္ဒား လူကာရှန်ကိုနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေး |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/84730 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> || သမ္မတအဆင့် ပထမဦးဆုံးခရီးစဥ် |} ==ကိုးကား== {{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရအဖွဲ့များ}} [[Category:ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] oju4sfugm31mxepa3w3zjnirgogyjpq 0 283950 1041951 1041338 2026-07-03T14:19:21Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥက္ကဌ +ဥက္ကဋ္ဌ) 1041951 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = ဇော်နိုင်ဦး | image = | caption = | office = [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်]] | term_start = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | term_end = | predecessor = [[မြတ်ကို]] | successor = |appointer = မင်းအောင်လှိုင် |president = မင်းအောင်လှိုင် | office2 = [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် | term_start2 = ၂၀ မတ် ၂၀၂၆ | term_end2 = | constituency2 = [[မြိတ်မြို့နယ်]]<br>မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် (၂) | majority2 = {{small|[[အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်|အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်ဖြင့်]]}} | predecessor2 = ရီရီချို<br>{{small|([[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်|NLD]])}}<br>{{small|([[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၅]])}} | successor2 = | office3 = [[စစ်အင်ဂျင်နီယာတပ်ဖွဲ့|စစ်အင်ဂျင်နီယာညွှန်ကြားရေးမှူး]] | term_start3 = - | term_end3 = စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ | predecessor3 = | successor3 = | birth_date = - | birth_place = [[ထားဝယ်မြို့]]၊ တလိုင်းမရပ်ကွက် | nationality = မြန်မာ | party = [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | spouse = သီတဂူဇေယျ | residence = [[ထားဝယ်မြို့]] | alma_mater = [[ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ်]] (B.E Civil) | occupation = နိုင်ငံရေးသမား | profession = စစ်ဘက်အရာရှိဟောင်း (ဗိုလ်ချုပ်) | honorific_suffix = | module = {{Infobox military person | embed = yes | serviceyears = ၁၉၉၀ ဝန်းကျင် – ၂၀၂၅ | rank = [[File:Major General Tatmadaw.gif|15px]] [[ဗိုလ်ချုပ်]] | unit = [[File:Shoulder sleeve insignia of the Myanmar Army Corps of Military Engineers.svg|20px]]<br>[[စစ်အင်ဂျင်နီယာတပ်ဖွဲ့|စစ်အင်ဂျင်နီယာ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး]] (ကကယာ) }} |honorific prefix=ဗိုလ်မှူးချုပ် (ငြိမ်း) <br> သီရီပျံချီ၊ ဦး}} '''ဦးဇော်နိုင်ဦး''' သည် [[ထားဝယ်လူမျိုး]] စစ်ဘက်အရာရှိဟောင်းနှင့် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]]၏ ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[မြိတ်မြို့နယ်]] မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၂) မှ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် အရွေးချယ်ခံခဲ့ရပြီးနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် တိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် အတည်ပြုခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် ဦးဇော်နိုင်ဦးအား အမည်စာရင်း တင်သွင်း |url=https://news-eleven.com/article/311071 |access-date=2026-04-06 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး == ဦးဇော်နိုင်ဦးကို [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ထားဝယ်မြို့]]၊ တလိုင်းမရပ်ကွက်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၎င်း၏ဖခင်မှာ ရန်ကုန်မြို့ ထားဝယ်အသင်း၏ နာယကဖြစ်သူ ဦးဖေအေး (မောင်ဗမာဖေအေး) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် [[ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ်]] မှ မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ (B.E Civil) ကို ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Watch |first=Dawei |date=2026-04-06 |title=မာရဝိဇယဘုရား တည်ဆောက်ရေးတာဝန်ခံကို တနင်္သာရီတိုင်းဝန်ကြီးချုပ်ခန့် |url=https://www.daweiwatch.com/06/04/2026/128646/ |access-date=2026-04-06 |website=Dawei Watch |language=en}}</ref> == စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ထမ်းဆောင်မှု == ၎င်းသည် [[တပ်မတော် (ကြည်း) ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း (ဗထူး)|တပ်မတော်(ကြည်း)ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း]] (OTS) အပတ်စဉ် ၈၃ သို့ တက်ရောက်ကာ [[တပ်မတော်]] သို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ တာဝန်ထမ်းဆောင်မှုကာလအတွင်း စစ်အင်ဂျင်နီယာညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး (ကကယာ) တွင် အဆင့်ဆင့်သော တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၁ ခုနှစ်ဝန်းကျင်အထိ ထားဝယ် သဗြေချောင်းတပ်နယ်ရှိ စစ်အင်ဂျင်နီယာတပ်တွင် ဗိုလ်မှူးအဆင့်ဖြင့် တပ်မှူးတာဝန် ယူခဲ့ဖူးသည်။<ref>{{Cite web |title=စစ်အင်ဂျင်နီယာတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ခေတ်နှင့်အညီ ပြောင်းလဲတိုးတက်နေသည့် အင်ဂျင်နီယာဆိုင်ရာနည်းပညာများကို ကြိုးစားလေ့လာပြီး စွမ်းရည်ထက်မြက်သည့်တပ်ဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်အောင် ကြိုးစားတည်ဆောက် {{!}} News and Periodical Enterprise |url=https://www.moi.gov.mm/npe/ccanggngniiyaattpphaiwngmaasnny-khettnngannyii-peaanglaittiuttknesnny |access-date=2026-04-06 |website=www.moi.gov.mm}}</ref> နောက်ပိုင်းတွင် စစ်အင်ဂျင်နီယာညွှန်ကြားရေးမှူး (ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်) အထိ တိုးမြှင့်ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ နေပြည်တော်ရှိ အထင်ကရ သာသနိကအဆောက်အအုံများဖြစ်သော [[ဥပ္ပါတသန္တိ စေတီတော်|ဥပ္ပါတသန္တိစေတီတော်]] နှင့် [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယရုပ်ပွားတော်]] တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် အဓိကတာဝန်ခံအဖြစ် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် (၇၅) နှစ်မြောက် စိန်ရတုစစ်အင်ဂျင်နီယာတပ်ဖွဲ့နေ့အခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်ချီးမြှင့်၍ ဂုဏ်ပြုအမှာစကားပြောကြား |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2580%2594%25E1%2580%25AD%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2584%25E1%2580%25B6%25E1%2580%2590%25E1%2580%25B1%25E1%2580%25AC%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2599%25E1%2580%25B6%25E1%2580%25A1%25-1485 |access-date=2026-04-06 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US |archive-date=21 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260421073313/https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%2525E1%252580%252594%2525E1%252580%2525AD%2525E1%252580%2525AF%2525E1%252580%252584%2525E1%252580%2525BA%2525E1%252580%252584%2525E1%252580%2525B6%2525E1%252580%252590%2525E1%252580%2525B1%2525E1%252580%2525AC%2525E1%252580%2525BA%2525E1%252580%252585%2525E1%252580%2525AE%2525E1%252580%252599%2525E1%252580%2525B6%2525E1%252580%2525A1%2525-1485 |url-status=dead }}</ref> == နိုင်ငံရေး လုပ်ဆောင်ချက်များ == ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊စက်တင်ဘာတွင် စစ်အင်ဂျင်နီယာညွန်ကြားရေးမှူး အဖြစ်မှ အနားယူပြီးနောက် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ထို့နောက် ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ခဲ့ပြီး၊မြိတ်မြို့နယ် အမှတ်(၂)မဲဆန္ဒနယ် ကိုယ်စားပြုသူအဖြစ် အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်နှင့် ရွေးချယ်ခံရသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော တတိယအကြိမ် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် အစည်းအဝေး၌ ၎င်းကို တိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် အတည်ပြုခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ယခင်ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်သူ [[မြတ်ကို|ဦးမြတ်ကို]] (လက်ရှိ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ) ထံမှ တာဝန်လွှဲပြောင်းရယူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-09-13 |title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ၆ ဦးနဲ့ ဗိုလ်ချုပ် ၁၀ ဦးကို အနားပေး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c708wpeen59o |access-date=2026-04-06 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၃ရက်တွင် [[သီရိပျံချီဘွဲ့]]ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သီတဂူဆရာတော်ကြီး၊ ရွှေသုဝဏ်ဆရာတော်၊ ပါမောက္ခချုပ်ဆရာတော်(ငြိမ်း)ဘဒ္ဒန္တသီလာနန္ဒာဘိဝံသနှင့် ပါမောက္ခချုပ်ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တဆေကိန္ဒ အပါအဝင် ဆရာတော်ကြီး ၂၆ ပါးနှင့် လူပုဂ္ဂိုလ် ၂၀၅ ဦးတို့အား နစက ဥက္ကဋ္ဌက ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့် |url=https://news-eleven.com/article/251177 |access-date=2026-04-06 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == ကိုးကား == <references />{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်များ}} [[ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ)]] [[ကဏ္ဍ:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်များ]] [[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]] [[Category:ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီဝင်များ]] [[Category:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]] 4ax02wdv7mz5b9553kkoxohavngjvvq 0 284297 1041949 1041341 2026-07-03T14:19:02Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥ် +ဉ်) 1041949 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = တင်ကိုကို | native_name = | native_name_lang = my | image = | image_size = 230px | caption = | office1 = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်]] | term_start1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | term_end1 = | predecessor1 = တင့်လွင် | successor1 = | appointer1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]] | president1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]] | office2 = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် | constituency2 = [[မကွေးမြို့|မကွေး]] မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) |majority2 = {{small|[[အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်|အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်ဖြင့်]]}} | term_start2 = ၂၀ မတ် ၂၀၂၆ | term_end2 = | predecessor2 = {{small|[[အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်|အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်စတင်]]}} | successor2 = | birth_name = တင်ကိုကို | birth_date = | birth_place = | death_date = | death_place = | party = [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] | spouse = | children = | parents = | alma_mater = {{ubl|သိပ္ပံဘွဲ့ (ဓာတုဗေဒ)|[[တပ်မတော် (ကြည်း) ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း (ဗထူး)]] (အပတ်စဉ် ၇၇)|[[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]}} | occupation = ရဲဗိုလ်ချုပ်(ငြိမ်း)၊ နိုင်ငံရေးသမား | profession = [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့|ရဲအရာရှိဟောင်း]] | awards = | honorific prefix = ရဲဗိုလ်ချုပ်(ငြိမ်း) }} '''ဦးတင်ကိုကို''' (ရဲဗိုလ်ချုပ် ငြိမ်း) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ရဲအရာရှိဟောင်းနှင့် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၏ ဝန်ကြီးချုပ်]] အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူ ဖြစ်သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၀ရက်တွင် တွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသော [[အောင်နိုင်သူ|ဦးအောင်နိုင်သူ]]ကဲ့သို့ပင် ဦးတင်ကိုကိုသည် ရဲဘက်မှ အရပ်ဘက် နိုင်ငံရေးတာဝန်သို့ ကူးပြောင်းလာသူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2026-04-06 |title=စစ်တပ်အရာရှိဟောင်းအများစု တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2026/04/06/412404.html |access-date=2026-04-14 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> == စစ်မှုထမ်းခြင်း == ဦးတင်ကိုကိုသည် အရပ်ဘက်တက္ကသိုလ်မှ သိပ္ပံဘွဲ့ ဘွဲ့ရရှိပြီးနောက် [[ဗထူးတပ်မြို့|ဗထူး]]ရှိ [[တပ်မတော် (ကြည်း) ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း (ဗထူး)|တပ်မတော် (ကြည်း) ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း]] သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး အပတ်စဉ် (၇၇) ဖြင့် အရာရှိအဖြစ် စတင်ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ဦးမြောက် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] နှင့် အပတ်စဉ်တူသူဖြစ်သည်။[[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]] သင်တန်းကိုလည်း တက်ရောက်အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် တပ်မတော်မှ [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]သို့ ပြောင်းရွှေ့ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2017-10-04 |title=ရဲမှူးချုပ် ၄ ဦးကို နေရာပြောင်းရွှေ့မှုများ ပြုလုပ် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2017/10/04/143821.html |access-date=2026-04-14 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> == ရဲဝန်ထမ်းဘဝ == ဦးတင်ကိုကိုသည် ရဲတပ်ဖွဲ့တွင် ရာထူးအကြီးပိုင်းအနေဖြင့် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မောင်တောဒေသ နယ်စပ် လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူရန် ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော နယ်ခြားစောင့်ရဲကွပ်ကဲမှုအဖွဲ့ (ဌာနချုပ်) တွင် ကွပ်ကဲရေးမှူး အဖြစ် လည်းကောင်း၊နေပြည်တော်ရှိ အမှတ် (၁) လုံခြုံရေးရဲကွပ်ကဲမှု အဖွဲ့မှူးရုံး၊ ကွပ်ကဲရေးမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ရန်ကုန်အခြေစိုက် အမှတ် (၂) လုံခြုံရေးရဲကွပ်ကဲမှု အဖွဲ့မှူးရုံး၊ ကွပ်ကဲရေးမှူး အဖြစ် လည်းကောင်း တာဝန်ယူခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီနောက်ပိုင်းတွင် ရှမ်းပြည်နယ် ရဲတပ်ဖွဲ့မှူး အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2018-04-22 |title=ရဲမှူးချုပ် တင်ကိုကိုအကြောင်း သိသမျှ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2018/04/22/156725.html |access-date=2026-04-14 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ဌာနချုပ်မှ ဒုတိယရဲချုပ် ( ၁ ) ရဲဗိုလ်ချုပ်အောင်အောင်အား ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊မတ်လ ၂၉ရက်တွင် အရပ်ဘက်ဌာနသို့ ပြောင်းရွှေ့ပို့ဆောင်လိုက်ပြီးနောက် အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် ဒုတိုင်းမှူးဟောင်း ဗိုလ်မှူးချုပ်ဝင်းဇော်မိုးသည် ရဲဗိုလ်ချုပ် အဖြစ်ဖြင့် ဒုတိယရဲချုပ်(၁) ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2024/03/29/19089|title=ဒုရဲချုပ်( ၁) ရဲဗိုလ်ချုပ် အောင်အောင်ကို အရပ်ဘက်ဌာနသို့ ပို့ဆောင်|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၆|date=၂၉ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Notification%20140-2024.pdf|title=မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့ ရဲချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၄၀/၂၀၂၄|access-date=၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၆|date=၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၃ ရက်တွင် ဒုရဲချုပ်(၁)သည် မြန်မာနိုင်ငံရဲချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရစဉ် ဦးတင်ကိုကိုသည် ဒုတိယရဲချုပ်(၁) အဖြစ် ရာထူးတိုးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဒုတိယရဲချုပ်(၁) ရဲဗိုလ်ချုပ် တင်ကိုကိုမှ နေပြည်တော်ကောင်စီနယ်မြေ၊ တပ်ကုန်းမြို့နယ်၊ ကင်းသာစစ်ဆေးရေးဂိတ်၌ လက်နက်၊ ခဲယမ်းများ ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည့် တာဝန်ကျတပ်မတော်သားများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များအား သွားရောက်တွေ့ဆုံ၍ ဂုဏ်ပြုဆုငွေများ ပေးအပ်ချီးမြှင့် |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2580%2592%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AD%25E1%2580%259A%25E1%2580%259B%25E1%2580%25B2%25E1%2580%2581%25E1%2580%25BB%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2595%25E1%2580%25BA-%25E1%2581%2581-%25E1%2580%259B%25E1%2580%25B2%25E1%2580%2597%25E1%25 |access-date=2026-04-14 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US }}{{Dead link|date=June 2026 }}</ref>ထိုတာဝန်ကို ၂၀၂၅ခုနှစ် စက်တင်ဘာနှောင်းပိုင်းအထိ ထမ်းဆောင်ပြီး [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]] ဝင်ရန်အတွက် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ထို့နောက် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်တွင် အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်ဖြင့် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]ကိုယ်စားပြုဝင်ပြိုင်ခဲ့သည်။အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်အရ မကွေးမဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂)ကိုယ်စားပြုသူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဦးတင်ကိုကိုသည် ရှမ်းပြည်နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့မှူး ကို ရဲမှူးကြီးအဆင့်ဖြင့် နောင်တွင် ရဲမှူးချုပ်ရာထူးတိုးနှင့် ထမ်းဆောင်ခဲ့စဉ် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ရက်မှ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ၁၀ရက်နေ့အထိ ပြည်နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့မှူးတာဝန်အပြင် ရှမ်းပြည်နယ် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး အဖြစ် ပူးတွဲတာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နေပြည်တော်ကောင်စီဝင်နှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးများ အစားထိုးခန့်အပ်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/51946 |access-date=2026-04-14 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ရှမ်းပြည်နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့မှ (၅၉)နှစ်မြောက် မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့နေ့အထိမ်းအမှတ် ကြိုဆိုဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် စုပေါင်းသွေးလှူဒါန်းပွဲကျင်းပ |url=http://mdn.gov.mm/my/rmpnnynyraittpphaim-59ncmeaak-mnmaaniungngnraittpphaineathimamtt-kiuchiugunnpuseaaaaaphng |access-date=2026-04-14 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-11/164-2021.pdf|title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးများခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၆၄/၂၀၂၁|access-date=၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၆|date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၆ရက်တွင် ကျင်းပသော တတိယအကြိမ် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ပထမပုံမှန် အစည်းအဝေး တတိယနေ့တွင် တိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူ၏ အဆိုပြုမှုကို ခံခဲ့ရသည်။ထို့အပြင် လွှတ်တော်သို့ တင်ပြအတည်ပြုချက် ရယူရာ၌လည်း လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ၏ သဘောတူညီချက်အတိုင်း လွှတ်တော်၏အတည်ပြုချက်ကို ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ ကျင်းပ |url=http://www.mdn.gov.mm/my/ttttiyakim-mkettiungdeskiiltttteaa-pthmpunmnacnnyawe-ttttiyne-kngp |access-date=2026-04-14 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ၁၀ရက်တွင် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၏ ဝန်ကြီးချုပ်]] အဖြစ် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/announcements/81603 |access-date=2026-04-14 |website=www.moi.gov.mm}}</ref> == ထင်ရှားဖြစ်ရပ်နှင့်စွပ်စွဲချက်များ == ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် ပတ်သက်သည့် အချက်အလက်များကို ရယူခဲ့သည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်ဖြင့် [[ရိုက်တာ|ရိုက်တာသတင်းထောက်]] [[ဝလုံး (သတင်းထောက်)|ကိုဝလုံး]]နှင့် [[ကျော်စိုးဦး (ရိုက်တာ)|ကိုကျော်စိုးဦး]]တို့ ဖမ်းဆီးခံရသည့် ဖြစ်ရပ်တွင် ဦးတင်ကိုကို (ထိုစဉ်က ရန်ကုန်တိုင်း အမှတ် ၂ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့မှူး ) သည် ထောင်ချောက်ဆင် ဖမ်းဆီးရန် အမိန့်ပေးခဲ့သူအဖြစ် စွပ်စွဲခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=ထက်ခေါင်လင်း |date=0001-11-30 |title=ရဲချုပ်နှင့် ရဲမှူးချုပ်တင်ကိုကိုအား လျှို့ဝှက်ဥပဒေဖြင့် အရေးယူပေးရန် ဒုရဲမှူးဟောင်းဇနီးက တိုင်ကြားစာတင် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/1033/ |access-date=2026-04-14 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2026-02-11 |title=အင်းဒင်ရွာလူသတ်မှုက ရဲဗိုလ်ချုပ် မကွေးဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာမလား |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2026/02/11/410904.html |access-date=2026-04-14 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> ၂၀၁၈ ခုနှစ် မေလ ၉ ရက်နေ့ တရားခွင်တွင် ဒုရဲမှူးဟောင်း မိုးရန်နိုင်က ရဲမှူးချုပ် တင်ကိုကိုသည် သတင်းထောက်များကို ၁၉၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံတော်လျှို့ဝှက်ချက်များ အက်ဥပဒေဖြင့် အမှုဖွင့်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့ကြောင်းနှင့် ၎င်းတို့အား ထောင်ချောက်ဆင် ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ထွက်ဆိုခဲ့သည်။အဆိုပါ ရိုက်တာသတင်းထောက်များအရေးအခင်းသည် ဦးတင်ကိုကို၏ ရဲအရာရှိဘဝတွင် ဝေဖန်မှုအများဆုံး ခံခဲ့ရသည့် ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ရဲမှူးချုပ်တင်ကိုကို၏ ခိုင်းစေချက်အရ သတင်းထောက်တို့ကို အကွက်ဆင် ဖမ်းဆီးသူများထဲတွင် ပါဝင်ကြောင်း ရဲမှူးဟောင်း ဦးမိုးရန်နိုင်၏ စွပ်စွဲခြင်းခံရသူတစ်ဦးဖြစ်သော ဒုတပ်ကြပ်နိုင်လင်းကမူ ဦးမိုးရန်နိုင်၏စွပ်စွဲချက်များကို ၂၀၁၈ခုနှစ် မေ၁၆ရက် တရားခွင်တွင် ပယ်ချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Myanmar Now |date=0001-11-30 |title=သတင်းထောက်များကို လျှို့ဝှက်အက်ဥပဒေဖြင့် အရေးယူရန် ညွှန်ကြားသူမှာ ရဲမှူးချုပ်တင်ကိုကို ဖြစ်ကြောင်း ဒုရဲမှူးဟောင်းမိုးရန်နိုင်ထွက်ဆို |url=https://myanmar-now.org/mm/news/1045/ |access-date=2026-04-14 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Pwint |first=Nan Lwin Hnin |date=2018-04-20 |title=Who is Brig. Gen. Tin Ko Ko? |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/brig-gen-tin-ko-ko.html |access-date=2026-04-14 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Myanmar Now |date=0001-11-30 |title=Reuters သတင်းသမားများအမှုမှ သက်သေတစ်ဦး ပျောက်ဆုံးနေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/1337/ |access-date=2026-04-14 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == ကိုးကား == <references />{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်များ}} {{lifetime|missing| }} [[Category:မကွေးတိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်များ]] [[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]] [[Category:ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးမှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]] 0glg0o2sz7w0tr0l0yu10sj9dkem8t3 0 284912 1041974 1038896 2026-07-03T14:29:40Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-သြ +ဩ) 1041974 wikitext text/x-wiki '''မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖမ်းဆီးခံရသည့် သတင်းထောက်များ စာရင်း''' ဆိုသည်မှာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း သတင်းရယူစဉ် သို့မဟုတ် သတင်းလုပ်ငန်းနှင့် ဆက်စပ်၍ ဖမ်းဆီး၊ ထိန်းသိမ်း သို့မဟုတ် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်း ခံရသည့် သတင်းထောက်များနှင့် မီဒီယာလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူများ၏ မှတ်တမ်းဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲများပေါ် မူတည်၍ ခေတ်အဆက်ဆက် အစိုးရများလက်ထက်တွင် စာနယ်ဇင်းလွတ်လပ်ခွင့်နှင့် သတင်းထောက်များ၏ လုံခြုံရေး အခြေအနေမှာ ကွာခြားမှုများ ရှိခဲ့သည်။ဤစာရင်းတွင် အစိုးရသက်တမ်းအလိုက် ဖမ်းဆီးခံရသူများ၏ အမည်၊ သတင်းဌာန၊ ရက်စွဲနှင့် လက်ရှိအခြေအနေများကို ခိုင်လုံသော သတင်းအချက်အလက်များအပေါ် အခြေခံ၍ စုစည်းဖော်ပြထားသည်။ သတင်းအချက်အလက် လက်လှမ်းမမီမှုနှင့် အတည်ပြုရန် ခက်ခဲသော အခြေအနေများကြောင့် အချို့သော ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရမှုများ ကျန်ရှိနေနိုင်ပြီး၊ အချိန်နှင့်အမျှ ဆက်လက်မွမ်းမံသွားမည့် မှတ်တမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း) |date=2021-03-08 |title=လွတ်လပ်တဲ့သတင်းမီဒီယာ ငါး ခု ထုတ်လုပ်ခွင့်ရုပ်သိမ်းခံရ |url=https://burmese.voanews.com/a/media-banned-myanmar-military/5806067.html |access-date=2026-04-28 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> == ဦးသိန်းစိန်အစိုးရလက်ထက် (၂၀၁၁–၂၀၁၆) == ဦးသိန်းစိန်အစိုးရလက်ထက်သည် ဒီမိုကရေစီအသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလဖြစ်ပြီး စာပေစိစစ်ရေးကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သော်လည်း အချို့သော သတင်းထောက်များနှင့် မီဒီယာလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်သူများမှာ နိုင်ငံတော်လျှို့ဝှက်ချက်အက်ဥပဒေ၊ အသရေဖျက်မှုနှင့် အခြားပုဒ်မများဖြင့် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ဤစာရင်းတွင် အာမခံဖြင့် အပြင်မှနေ၍ တရားရင်ဆိုင်ခဲ့ရသူများ မပါဝင်ဘဲ ရဲစခန်း သို့မဟုတ် အကျဉ်းထောင်များတွင် အမှန်တကယ် ချုပ်နှောင်ခံခဲ့ရသူများကိုသာ မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မီးစတစ်ဖက် ရေမှုတ်တစ်ဖက်ကြားက မီဒီယာသမားတွေရဲ့ အကျပ်အတည်း |url=https://news-eleven.com/features/8951 |access-date=2026-04-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my |archive-date=27 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260427143621/https://news-eleven.com/features/8951 |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%; line-height:1.6em;" |+ '''ဦးသိန်းစိန်အစိုးရလက်ထက် အချုပ်အနှောင်နှင့် ထောင်ဒဏ်ကျခံခဲ့ရသည့် သတင်းထောက်များ စာရင်း''' |- style="background: #ececec; text-align: center;" ! scope="col" style="width:4%;" | စဉ် !! scope="col" style="width:15%;" | အမည် !! scope="col" style="width:15%;" | သတင်းဌာန !! scope="col" style="width:12%;" | တာဝန် !! scope="col" | ဖမ်းဆီးခံရသည့်ရက်စွဲ !! scope="col" style="width:12%;" | အခြေအနေ !! scope="col" | မှတ်ချက် |- | ၁ || ကိုဇော်ဖေ (ခ) ကိုသူရသက်တင် || [[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|ဒီဗွီဘီ (DVB)]] || နယ်သတင်းထောက် || ၂၀၁၂ ဩဂုတ် ၂၄ || ပြန်လည်လွတ်မြောက် || တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ် ပညာရေးမှူးရုံးသို့ သတင်းသွားရောက်မေးမြန်းရာမှ ပုဒ်မ ၃၅၃၊ ၄၄၈ တို့ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၁ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ပြည်တွင်းမီဒီယာများက ၎င်းအတွက် "အနက်ရောင်လှုပ်ရှားမှု" (Black Campaign) ဖြင့် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ |- | ၂ || မခိုင် (ခ) နော်ခိုင်ခိုင်အေးချို || Daily Eleven || နယ်သတင်းထောက် || ၂၀၁၃ အောက်တိုဘာ || ပြန်လည်လွတ်မြောက် || လွိုင်ကော်မြို့တွင် သတင်းသွားရောက်မေးမြန်းမှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ပိုင်နက်ကျူးလွန်မှု၊ အသရေဖျက်မှုတို့ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၃ လ ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ |- | rowspan="5" | ၃ || ကိုလူမော်နိုင် || rowspan="5" | ယူနတီဂျာနယ် || ဌာနေသတင်းထောက် || ၂၀၁၄ ဇန်နဝါရီ ၃၁ || rowspan="5" | ပြန်လည်လွတ်မြောက် || rowspan="5" | မကွေးတိုင်း၊ ပေါက်မြို့နယ်ရှိ လျှို့ဝှက်ဓာတုလက်နက်စက်ရုံအကြောင်း သတင်းဖော်ပြမှုကြောင့် နိုင်ငံတော်လျှို့ဝှက်ချက်အက်ဥပဒေဖြင့် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ မူလက ထောင်ဒဏ် ၁၀ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသော်လည်း အယူခံဝင်ပြီးနောက် ၇ နှစ်သို့ လျော့ပေါ့ပြင်ဆင်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ |- | ဦးတင့်ဆန်း || အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် || rowspan="4" | ၂၀၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ |- | ကိုရာဇာဦး || သတင်းထောက် |- | ကိုပိုင်သက်ကျော် || သတင်းထောက် |- | ကိုစည်သူစိုး || သတင်းထောက် |- | rowspan="5" | ၄ || ဦးကျော်မင်းခိုင် || rowspan="5" | ဘိုင်မွန်းတည့်နေ ဂျာနယ် || ဂျာနယ်တိုက်ပိုင်ရှင် || rowspan="5" | ၂၀၁၄ ဇူလိုင် (ဖမ်းဆီး) || rowspan="5" | ပြန်လည်လွတ်မြောက် || rowspan="5" | ကြားဖြတ်အစိုးရဖွဲ့စည်းမည့် သတင်းထုတ်ပြန်ချက်ကို ဖော်ပြမှုကြောင့် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ်စီ ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ မီဒီယာဥပဒေဖြင့် အရေးမယူဘဲ ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မဖြင့် စီရင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဝေဖန်မှုများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ |- | ဦးနေမင်းထွန်း || ဂျာနယ်တိုက်ပိုင်ရှင် |- | ကိုအောင်သန်း || တာဝန်ခံအယ်ဒီတာ |- | ကိုဝင်းထင် || အမှုဆောင်အယ်ဒီတာ |- | ကိုမင်းဝသန် || သတင်းထောက် |- | ၅ || ကိုပါကြီး (ခ) ကိုအောင်ကျော်နိုင် || အလွတ်သတင်းထောက် || - || ၂၀၁၄ စက်တင်ဘာ/အောက်တိုဘာ || သေဆုံး (ထိန်းသိမ်းခံထားရစဉ်) || မွန်ပြည်နယ်အတွင်း သတင်းယူနေစဉ် စစ်ဘက်မှ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ စစ်ဘက်မှ ၎င်းအား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ဝင်ဟု စွပ်စွဲခဲ့ပြီး ထွက်ပြေးရန် ကြိုးစားသဖြင့် ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးရာမှ သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ |- | rowspan="2" | ၆ || ကိုသန်းထိုက်သူ || rowspan="2" | [[မြန်မာပို့စ်|မြန်မာပို့စ် ဂျာနယ်]]|| အယ်ဒီတာချုပ် || rowspan="2" | ၂၀၁၅ မတ် ၁၈ (စီရင်ချက်) || rowspan="2" | ပြန်လည်လွတ်မြောက် || rowspan="2" | လွှတ်တော်တွင်း တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ်များ၏ ပြောကြားချက်ကို သတင်းဖော်ပြမှုနှင့် ပတ်သက်၍ အသရေဖျက်မှု ပုဒ်မ ၅၀၀ ဖြင့် အလုပ်မဲ့ထောင်ဒဏ် ၂ လစီ ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ |- | ကိုဆန်းမိုးထွန်း || ဒုသတင်းထောက်ချုပ် |} == NLD အစိုးရလက်ထက် (ဦးထင်ကျော်နှင့် ဦးဝင်းမြင့်) (၂၀၁၆–၂၀၂၁) == အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) အစိုးရလက်ထက်ဖြစ်သော ၂၀၁၆ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၁ ခုနှစ်အထိ ကာလအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ စာနယ်ဇင်းလွတ်လပ်ခွင့်မှာ ကနဦးတွင် မျှော်လင့်ချက်များ ရှိခဲ့သော်လည်း လက်တွေ့တွင် သတင်းထောက်များ ဖမ်းဆီးအကျဉ်းချခံရမှုများ ဆက်လက်ရှိနေခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၆ (ဃ) ကို အသုံးပြု၍ အသရေဖျက်မှုဖြင့် တရားစွဲဆိုခြင်း၊ မတရားအသင်းအက်ဥပဒေဖြင့် ဖမ်းဆီးခြင်းနှင့် နိုင်ငံတော်လျှို့ဝှက်ချက်အက်ဥပဒေများကို အသုံးပြု၍ သတင်းထောက်များကို အချုပ်အနှောင်ထားရှိခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဤကာလအတွင်း အစိုးရနှင့် တပ်မတော်တို့အပေါ် ဝေဖန်ရေးသားမှုများ၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ဆက်သွယ်သတင်းယူမှုများကြောင့် သတင်းသမားအများအပြားမှာ အာမခံမရဘဲ အချုပ်ခန်းအတွင်းမှ တရားရင်ဆိုင်ခဲ့ရခြင်း သို့မဟုတ် ထောင်ဒဏ်များ အမှန်တကယ် ကျခံခဲ့ရသည်။ အောက်ပါဇယားသည် ပြင်ပမှ တရားရင်ဆိုင်ရသူများ မပါဝင်ဘဲ၊ အချုပ်အနှောင်ခံခဲ့ရသည့် သတင်းထောက်များနှင့် မီဒီယာလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူများ၏ မှတ်တမ်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Frontier |date=2017-06-26 |title=ဖမ်းဆီးထားသည့် သတင်းထောက်များကို တပ်မတော်က ထိန်းသိမ်းထားဆဲ |url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%e1%80%96%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%86%e1%80%ae%e1%80%b8%e1%80%91%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%9e%e1%80%8a%e1%80%b7%e1%80%ba-%e1%80%9e%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%91%e1%80%b1%e1%80%ac/ |access-date=2026-04-27 |website=Frontier Myanmar |language=mm-MM}}</ref><ref>{{Cite web |last=သန့်ဇင်ဦး |date=2020-04-30 |title=NLD အစိုးရလက်ထက် သတင်းလွတ်လပ်ခွင့် ပိုကျဆင်း၊ ဖိနှိပ်မှုပိုများလာ |url=https://www.rfa.org/burmese/multimedia/press-freedom-and-nld-government-04302020120917.html |access-date=2026-04-27 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%; line-height:1.6em;" |+ '''NLD အစိုးရလက်ထက် (၂၀၁၆–၂၀၂၁) အတွင်း အချုပ်အနှောင်နှင့် ထောင်ဒဏ်ကျခံခဲ့ရသည့် သတင်းထောက်များစာရင်း''' |- style="background: #ececec; text-align: center;" ! scope="col" style="width:4%;" | စဉ် !! scope="col" style="width:15%;" | အမည် !! scope="col" style="width:15%;" | သတင်းဌာန !! scope="col" style="width:12%;" | တာဝန် !! scope="col" | ဖမ်းဆီးခံရသည့်ရက်စွဲ !! scope="col" style="width:12%;" | အခြေအနေ !! scope="col" | မှတ်ချက် |- | ၁ || ကိုနေလင်း || [[ဘီဘီစီ]] (BBC) || သတင်းထောက် || ၂၀၁၆ ဇွန် ၆ (စီရင်ချက်) || ပြန်လည်လွတ်မြောက် || ၂၀၁၅ ခုနှစ်က မန္တလေးမြို့ရှိ ကျောင်းသားဆန္ဒပြပွဲသတင်းရယူစဉ် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးနှင့် အခြေအတင်ဖြစ်ပွားခဲ့မှုကို အကြောင်းပြု၍ ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းအား နာကျင်စေမှု (ပုဒ်မ ၃၃၂) ဖြင့် အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် ၃ လ ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ |- | rowspan="2" | ၂ || ဒေါက်တာသန်းထွဋ်အောင် || rowspan="2" | Eleven Media Group || အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် || rowspan="2" | ၂၀၁၆ နိုဝင်ဘာ ၁၁ || rowspan="2" | ပြန်လည်လွတ်မြောက် (အမှုရုပ်သိမ်း) || rowspan="2" | Daily Eleven သတင်းစာပါ အယ်ဒီတာ့အာဘော်တွင် ရန်ကုန်တိုင်းဝန်ကြီးချုပ်အား ရည်ညွှန်းရေးသားမှုကြောင့် ပုဒ်မ ၆၆ (ဃ) ဖြင့် အင်းစိန်ထောင်တွင် ချုပ်နှောင်ခံခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အနူးအညွတ် ပြန်လည်တောင်းပန်ခဲ့သဖြင့် နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ညှိနှိုင်းမှုများဖြင့် အမှုပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ |- | ကိုဝေဖြိုး || အယ်ဒီတာချုပ် |- | ၃ || ကိုစိုးမိုးထွန်း<ref>{{Cite web |last=ထက်ခေါင်လင်း |date=0001-11-30 |title=မုံရွာသတင်းထောက်သေဆုံးမှု စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် စာနယ်ဇင်းသမားများ တောင်းဆို |url=https://myanmar-now.org/mm/news/1691/ |access-date=2026-04-29 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2016-12-13 |title=မုံရွာမြို့မှာ သတင်းထောက်တစ်ဦး အသတ်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/soemoe-eleven-was-killed-12132016055041.html |access-date=2026-04-29 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| Eleven Media Group || နယ်သတင်းထောက် || ၂၀၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၁၃ || လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံရ || မုံရွာမြို့ပေါ်တွင် လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်ပြီး လက်ရှိအချိန်အထိ ကျူးလွန်သူများကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခြင်း မရှိသေးပေး။<ref>{{Cite web |last=ထက်အောင်ခန့် |date=2016-12-20 |title=မုံရွာသတင်းထောက်အသတ်ခံရမှု သံသယရှိသူနှစ်ဦး ဖမ်းဆီး |url=https://burmese.voanews.com/a/monywa-jounalist-killed-2-suspect-arrested-/3643438.html |access-date=2026-04-29 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=သတင်းထောက် ကိုစိုးမိုးထွန်း လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံရမှု လေးနှစ်ပြည့်တော့မည် ဖြစ်သော်လည်း ကျူးလွန်သူများကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခြင်း မရှိသေးသဖြင့် အမှုမှန် အမြန်ဆုံး ဖော်ထုတ်ပေးရန် မိသားစုဝင်များ ထပ်မံတောင်းဆို |url=https://news-eleven.com/article/198599 |access-date=2026-04-29 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> |- | rowspan="2" | ၄ || ဦးကျော်မင်းဆွေ<ref>{{Cite news |title=The Voice အယ်ဒီတာချုပ် အာမခံရ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-40832160 |access-date=2026-04-27 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| rowspan="2" | [[The Voice Weekly|The Voice Daily]]|| အယ်ဒီတာချုပ် || rowspan="2" | ၂၀၁၇ ဇွန် ၂ || rowspan="2" | ပြန်လည်လွတ်မြောက် (အမှုပြီးဆုံး) || rowspan="2" | "ကျည်ထောင်စုသစ္စာ" သရော်စာကြောင့် တပ်မတော်မှ ပုဒ်မ ၆၆ (ဃ) ဖြင့် တရားစွဲဆိုခဲ့ရာ အင်းစိန်ထောင်တွင် ရက်ပေါင်း ၆၀ ကျော် ချုပ်နှောင်ခံခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အာမခံရရှိခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံစာနယ်ဇင်းကောင်စီ၏ ကြားဝင်ညှိနှိုင်းမှုဖြင့် အမှုပြီးဆုံးခဲ့သည်။ |- | [[ဗြိတိသျှကိုကိုမောင်]]|| သရော်စာရေးသူ |- | rowspan="3" | ၅ || ကိုအေးနိုင် || rowspan="2" | [[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|ဒီဗွီဘီ (DVB)]] || သတင်းထောက် || rowspan="3" | ၂၀၁၇ ဇွန် ၂၆ || rowspan="3" | ပြန်လည်လွတ်မြောက် (အမှုရုပ်သိမ်း) || rowspan="3" | ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတွင် [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]] ထံ သတင်းသွားယူစဉ် မတရားအသင်းများအက်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၇(၁) ဖြင့် သီပေါထောင်တွင် ချုပ်နှောင်ခံခဲ့ရသည်။ သတင်းသမားများအား မတရားအသင်းဆက်သွယ်မှုပုဒ်မဖြင့် ပထမဆုံးအကြိမ် ဖမ်းဆီးအရေးယူခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၇ စက်တင်ဘာ ၁၅ တွင် တပ်မတော်ဘက်မှ အမှုရုပ်သိမ်းပေးခဲ့သည်။ |- | ကိုပြည့်ဘုန်းအောင် || သတင်းထောက် |- | ဦးသိန်းဇော် || ဧရာဝတီ || သတင်းထောက် |- | rowspan="2" | ၆ || [[ဝလုံး (သတင်းထောက်)|ကိုဝလုံး]] || rowspan="2" | ရိုက်တာ (Reuters) || သတင်းထောက် || rowspan="2" | ၂၀၁၇ ဒီဇင်ဘာ ၁၂ || rowspan="2" | ပြန်လည်လွတ်မြောက် (လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်) || rowspan="2" | အင်းဒင်ကျေးရွာ လူသတ်မှုသတင်းကို စုံစမ်းဖော်ထုတ်စဉ် နိုင်ငံတော်လျှို့ဝှက်ချက်အက်ဥပဒေဖြင့် ဖမ်းဆီးခံရပြီး ထောင်ဒဏ် ၇ နှစ်စီ ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ အကျဉ်းထောင်အတွင်း ရက်ပေါင်း ၅၀၀ ကျော် နေထိုင်ခဲ့ရပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ် မေလတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ဖြင့် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2018-03-01 |title=ဖမ်းဆီးခံ ရိုက်တာသတင်းထောက် ၂ ဦး သတင်း လွတ်လပ်ခွင့်ဆုရ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-43247440 |access-date=2026-04-27 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> |- | [[ကျော်စိုးဦး (ရိုက်တာ)|ကိုကျော်စိုးဦး]]|| သတင်းထောက် |- | rowspan="4" | ၇ || Lau Hon Meng || rowspan="2" | TRT World || သတင်းထောက် (စင်ကာပူ) || rowspan="4" | ၂၀၁၇ အောက်တိုဘာ ၂၇ || rowspan="4" | ပြန်လည်လွတ်မြောက် || rowspan="4" | နေပြည်တော် လွှတ်တော်အဆောက်အအုံအနီး ဒရုန်းဖြင့် ရိုက်ကူးရန် ကြိုးပမ်းမှုကြောင့် ၁၉၃၄ ခုနှစ် လေယာဉ်အက်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၀ အရ ထောင်ဒဏ် ၂ လစီ ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ သွင်းကုန်ထုတ်ကုန်ဥပဒေဖြင့်ပါ ထပ်မံတရားစွဲဆိုခံခဲ့ရသော်လည်း ၂၀၁၇ ဒီဇင်ဘာလကုန်တွင် အမှုအားလုံးမှ ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ |- | Mok Choy Lin || သတင်းထောက် (မလေးရှား) |- | ကိုအောင်နိုင်စိုး || အလွတ်သတင်းထောက် || စကားပြန် |- | ဦးလှတင် || - || ယာဉ်မောင်း |- | rowspan="3" | ၈ || ကိုကျော်ဇောလင်း || rowspan="3" | Weekly Eleven || အမှုဆောင်အယ်ဒီတာ || rowspan="3" | ၂၀၁၈ အောက်တိုဘာ ၉ || rowspan="3" | ပြန်လည်လွတ်မြောက် (အမှုရုပ်သိမ်း) || rowspan="3" | ရန်ကုန်တိုင်းအစိုးရ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ဝေဖန်ရေးသားသည့် ဆောင်းပါးကြောင့် နိုင်ငံတော်အကြည်ညိုပျက်စေမှု ပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) ဖြင့် အင်းစိန်ထောင်တွင် ရက်သတ္တပတ်အချို့ ချုပ်နှောင်ခံခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ရန်ကုန်တိုင်းအစိုးရက အမှုကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းပေးခဲ့သည်။ |- | ကိုနရီမင်း || အယ်ဒီတာ |- | ကိုဖြိုးဝေဝင်း || တာဝန်ခံအယ်ဒီတာ |- | ၉|| ဦးအောင်မင်းဦး || DMG || အယ်ဒီတာချုပ် || ၂၀၁၉ မေ ၁၁ || အမှုဖွင့်ခံရ || သတင်းတပ်ဖွဲ့ (SB) က တရားလိုပြုလုပ်ပြီး မတရားအသင်းဆက်သွယ်မှုဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၇ (၂) ဖြင့် စစ်တွေမြို့မရဲစခန်းတွင် အမှုဖွင့်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ |- | ၁၀ || ကိုနန္ဒ (ခ) ကိုအောင်ကြည်မြင့် || Channel Mandalay || ဗီဒီယိုသတင်းထောက် || ၂၀၁၉ မေ ၁၅ || ပြန်လည်လွတ်မြောက် || အောင်သပြေကျေးရွာရှိ ဘိလပ်မြေစက်ရုံစီမံကိန်း ဆန္ဒပြပွဲကို Live လွှင့်ပြသစဉ် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅ ခုဖြင့် အိုးဘိုအကျဉ်းထောင်တွင် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် အမှန်တကယ် ကျခံခဲ့ရသည်။ |- | ၁၁ || ကိုနေမျိုးလင်း || Voice of Myanmar (VOM) || အယ်ဒီတာချုပ် || ၂၀၂၀ မတ် ၂၇ || ပြန်လည်လွတ်မြောက် (အမှုရုပ်သိမ်း) || [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|AA]] အား အကြမ်းဖက်အုပ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီးနောက် ဆက်သွယ်မေးမြန်းမှုပြုလုပ်ခြင်းကြောင့် အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေဖြင့် ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခံခဲ့ရသည်။ ဧပြီ ၉ ရက်တွင် အမှုရုပ်သိမ်းခဲ့ပြီး ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ |- | ၁၂|| DMG || DMG || အယ်ဒီတာ || ၂၀၂၁ ဇန်နဝါရီ ၂၃ || အမှုဖွင့်ခံရ || ဗိုလ်မှူးဘုန်းမြင့်ကျော်က တရားလိုပြုလုပ်ပြီး စစ်တွေမြို့ အမှတ် (၂) ရဲစခန်းတွင် အမှုဖွင့်လှစ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ |} == ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း အခြေအနေ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ နိုင်ငံတော်အာဏာကို သိမ်းယူပြီးနောက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (နစက) လက်ထက်တွင် မြန်မာ့မီဒီယာလောကသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် အဆိုးရွားဆုံးနှင့် အန္တရာယ်အရှိဆုံး ဖိနှိပ်မှုများကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ အာဏာသိမ်းပြီး ရက်ပိုင်းအတွင်းမှာပင် မီဒီယာလွတ်လပ်ခွင့်ကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် သတင်းဌာနများ၏ ထုတ်ဝေခွင့်လိုင်စင်များကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် ရုပ်သိမ်းခဲ့ပြီး၊ သတင်းဌာနရုံးခန်းများကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခြင်း၊ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို သိမ်းဆည်းခြင်းနှင့် သတင်းသမားများကို ပစ်မှတ်ထားဖမ်းဆီးခြင်းများကို စနစ်တကျ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဤကာလအတွင်း သတင်းထောက်များအား ဖမ်းဆီးရာတွင် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ကို အဓိကအသုံးပြုခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေများဖြင့်ပါ ပြင်းထန်စွာ တိုးမြှင့်အရေးယူခဲ့သည်။ သတင်းရယူနေစဉ်အတွင်း လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ကားဖြင့်တိုက်၍ ဖမ်းဆီးခြင်း၊ စစ်ကြောရေးစခန်းများတွင် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုကြောင့် သေဆုံးခြင်းနှင့် တိုက်ပွဲများအတွင်း လက်နက်ကြီးကျည် ထိမှန်သေဆုံးခြင်းများအထိ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အဆိုပါဖိနှိပ်မှုများကြောင့် ပြည်တွင်းအခြေစိုက် သတင်းဌာနအများအပြားမှာ နယ်စပ်ဒေသများနှင့် ပြည်ပနိုင်ငံများသို့ တိမ်းရှောင်၍ သတင်းလုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြရသည်။<ref>{{Cite news |title=မြန်မာ့သတင်းလွတ်လပ်ခွင့် ခရောင်းလမ်း |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-56980738 |access-date=2026-04-27 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%; line-height:1.6em;" |+ '''၂၀၂၁ ခုနှစ်အတွင်း သတင်းထောက်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု၊ လွတ်မြောက်မှုနှင့် စီးနင်းခံရမှု မှတ်တမ်း''' |- style="background: #ececec; text-align: center;" ! scope="col" style="width:4%;" | စဉ် !! scope="col" style="width:10%;" | ဖမ်းဆီးရက် !! scope="col" style="width:15%;" | အမည် !! scope="col" style="width:15%;" | သတင်းဌာန !! scope="col" style="width:10%;" | တာဝန် !! scope="col" | အခြေအနေ !! scope="col" | ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း |- | ၁|| ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁ || မရွှေရည်ဝင်း<ref>{{Cite web |last=ခင်ဖြူထွေး |date=2021-07-02 |title=အကျဉ်းထောင်က ပြန်လွတ်လာသူ သတင်းထောက်မရွှေရည်ဝင်း |url=https://burmese.voanews.com/a/women-journalist-shwe-yee-win-07-02-2021/5951116.html |access-date=2026-04-28 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> || One News || အလွတ်တန်းသတင်းထောက် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် || ဧရာဝတီတိုင်း၊ ပုသိမ်မြို့တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး ပုသိမ်အကျဉ်းထောင်၌ ၅ လနီးပါး ထိန်းသိမ်းခံရပြီးနောက် ဇွန် ၃၀ ရက်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ |- | ၂ || ဖေဖော်ဝါရီ ၂၆ || Yuki Kitazumi || Nikkei Business Daily || သတင်းထောက် || ခေတ္တဖမ်းဆီးခံရ || အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ပထမဆုံး ဖမ်းဆီးခံရသည့် နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်။ |- | ၃ || ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ || မကေဇွန်နွေး || [[မြန်မာနောင်း]] || သတင်းထောက် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် || ရန်ကုန်၊ မြေနီကုန်းတွင် ဖမ်းဆီးခံရပြီး ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထိန်းမ်းခံခဲ့ရသည်။ |- | ၄ || ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ || ကိုအောင်ရဲကို၊ ကိုရဲမျိုးခန့်၊ ကိုသိန်းဇော်၊ ကိုဟိန်းပြည့်ဇော်၊ ကိုဗညားဦး || ဆဲဗင်းဒေး၊ MPA၊ AP၊ ဇီးကွက်၊ အလွတ်တန်း || သတင်းထောက်/ဓာတ်ပုံ || || ရန်ကုန်မြို့ ဆန္ဒပြပွဲများတွင် ဖမ်းဆီးခံရပြီး ၅၀၅ (က) ဖြင့် တရားစွဲဆိုခံရသည်။AP သတင်းဌာနမှ ကိုသိန်းဇော်မှာမူ မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့က ပြန်လည် လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2021-03-26 |title=စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း သတင်းသမားများ ဆက်တိုက် အဖမ်းခံနေရ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/03/26/239913.html |access-date=2026-04-28 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> |- | ၅|| ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ || ကိုပါပွီး || The Hakha Times || CEO || ဖမ်းဆီးခံရ || ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့တွင် ဆန္ဒပြပွဲသတင်းယူနေစဉ် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ |- | ၆|| ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ || ကိုရဲရင့်ထွန်း<ref>{{Cite web |last=မြတ်သွယ် |date=0001-11-30 |title=သတင်းသမား ၂ ဦး ထောင် ၂ နှစ်စီ ချခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/10875/ |access-date=2026-04-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| သံတော်ဆင့် (ပုသိမ်) || သတင်းထောက် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် (၁၇.၁၁.၂၀၂၂) || ပုသိမ်မြို့တွင် ဖမ်းဆီးခံရပြီး ၅၀၅ (ခ) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသော်လည်း ၂၀၂၂ နိုဝင်ဘာလွတ်ငြိမ်းတွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာသည်။ |- | ၇ || မတ် ၁ || ကိုအောင်ကျော်<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=0001-11-30 |title=ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးခံရသည့် မြိတ်မှ DVB သတင်းထောက် မိသားစုနှင့် တွေ့ခွင့်မရသေး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/5980/ |access-date=2026-04-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> || DVB (မြိတ်) || သတင်းထောက် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် || မြိတ်မြို့ရှိ နေအိမ်၌ စစ်တပ်က သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ကာ အကြမ်းဖက်ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊၂၀၂၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၈ တွင် ပြန်လွတ်လာသည်။ |- style="background: #e9e9e9;" | ၈|| မတ် ၅ || colspan="4" | မြေလတ်အသံ သတင်းဌာန || မကွေးမြို့အခြေစိုက် မြေလတ်အသံသတင်းဌာန၏ ရုံးခန်းကို စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပြီး ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင်လည်း ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံစီးနင်းခံခဲ့ရသည်။ |- | ၉|| မတ် ၆ || ကိုဝဏ္ဏစိုး || Eleven || သတင်းထောက် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် || မိတ္ထီလာမြို့တွင် ဆန္ဒပြပွဲသတင်းယူနေစဉ် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသော်လည်း ယင်းနေ့မွန်းလွဲပိုင်း၌ပင် ခံဝန်ဖြင့် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ |- style="background: #e9e9e9;" | ၁၀|| မတ် ၈ || colspan="4" | [[မြန်မာနောင်း|Myanmar Now]] သတင်းဌာန || ရန်ကုန်၊ ပန်းဘဲတန်းမြို့နယ်ရှိ ရုံးခန်းကို စစ်ကား ၅ စီးခန့်ဖြင့် ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။ |- | ၁၁|| မတ်လ || ကိုစိုးမင်းသူ || မျက်မှောက်ခေတ် || အလွတ်တန်းသတင်းထောက် || ဖမ်းဆီးခံရ || မန္တလေးမြို့တွင် သတင်းရယူနေစဉ် ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ မန္တလေးအိုးဘိုအကျဉ်းထောင်၌ ချုပ်နှောင်ခံခဲ့ရသည်။ |- | ၁၂|| မတ် ၈ || စိုင်းဇင်ဒီဒီဇုံ || Eastern Review || အယ်ဒီတာချုပ် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် || ရှမ်းပြည်နယ်၊ တောင်ကြီးမြို့တွင် သတင်းရယူနေစဉ် ရဲတပ်ဖွဲ့၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ ၎င်းသည် သတင်းသမားဖြစ်ကြောင်း တောင်ကြီးမြို့ရှိ သတင်းမီဒီယာသမားများက အတည်ပြုပေးပြီး ပြန်လွှတ်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသဖြင့် ဖမ်းဆီးခံရသည့်နေ့ (မတ်လ ၈ ရက်) နေ့ခင်းပိုင်းတွင်ပင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တောင်ကြီးမြို့တွင် ဖမ်းဆီးခံ သတင်းသမား ၁ ဦး ပြန်လွတ်လာ |url=https://burmese.dvb.no/post/450162 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- style="background: #e9e9e9;" | ၁၃|| မတ် ၉ || colspan="4" | ကမာရွတ်မီဒီယာ ရုံးခန်း || ရန်ကုန်၊ လှည်းတန်းရှိ ရုံးခန်းကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။ |- | ၁၄|| မတ် ၉ || ကိုနောင်ရိုး<ref>{{Cite web |date=2022-03-30 |title=ဖားကန့်က အလွတ်သတင်းထောက် နှစ်ယောက် ထောင်တစ်နှစ်ခွဲစီ ချခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/hpa-khant-freelance-journalist-sentenced-one-and-half-year-in-jail-03302022105331.html |access-date=2026-04-28 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| အလွတ်တန်း || သတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၁ နှစ်ခွဲ ချမှတ်ခံရပြီး ပြန်လွတ် || ၂၀၂၁ မတ် ၉ တွင် ဖားကန့်မြို့၌ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ရာဇသတ်ကြီးဥပဒေပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၁ နှစ်ခွဲ ချမှတ်ခံခဲ့ရပြီး ၂၀၂၂ အောက်တိုဘာ ၃ ရက်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ |- style="background: #e9e9e9;" | ၁၅|| မတ် ၉ || colspan="4" | [[မဇ္ဈိမ သတင်းဌာန|Mizzima]] ရုံးချုပ်<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=0001-11-30 |title=သန်လျင် Star City အိမ်ရာရှိ Mizzima သတင်းဌာနရုံးကို စစ်ကောင်စီဝင်ရောက်စီးနင်း |url=https://myanmar-now.org/mm/news/6010/ |access-date=2026-04-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| ရန်ကုန်၊ သန်လျင်မြို့နယ်၊ Star City ရှိ ရုံးချုပ်နေရာဟောင်းအား စစ်ကောင်စီတပ်များ ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သော်လည်း ဖမ်းဆီးခံရသူ မရှိပါ။ |- | ၁၆ || မတ် ၉ || ကိုနေသန်မောင် || ကမာရွတ်မီဒီယာ || အယ်ဒီတာချုပ် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် || ရန်ကုန်၊ လှည်းတန်းရုံးခန်းတွင် ဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက် အမေရိကန်သို့ ပြန်ပို့ခံရသည်။ |- | ၁၇ || မတ် ၉ || ကိုဟံသာညိန်း || ကမာရွတ်မီဒီယာ || အယ်ဒီတာ || ထောင်ဒဏ် ၇ နှစ် (စုစုပေါင်း) || လှည်းတန်းရုံးခန်းတွင် အတူဖမ်းဆီးခံရသည်။ ၅၀၅ (က) နှင့် အီလက်ထရောနစ်ပုဒ်မတို့ဖြင့် အမိန့်ချခံရသည်။ |- | ၁၈|| မတ် ၁၁ || Robert Bociaga<ref>{{Cite web |title=ဖမ်းဆီးခံထားရသည့် ပိုလန်နိုင်ငံသား သတင်းထောက် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာ |url=https://www.bnionline.net/mm/news-79848 |access-date=2026-04-28 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref>|| အလွတ်တန်း || ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် (ပိုလန်နိုင်ငံသား) || ဖမ်းဆီးခံရပြီး ပြန်လွတ် || တောင်ကြီးမြို့တွင် သတင်းရယူစဉ် အကြမ်းဖက်ရိုက်နှက် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ လဝကအက်ဥပဒေ ၁၃(၁) ဖြင့် တရားစွဲဆိုခံရပြီး ဒဏ်ငွေ ၂ သိန်းပေးဆောင်ခဲ့ရကာ တောင်လေးလုံးထောင်တွင် ၁၁ ရက်ကြာ ချုပ်နှောင်ခံရပြီးနောက် မတ် ၂၂ ရက်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ |- | ၁၉|| မတ် ၁၆ || ဦးမင်းမင်းအောင် နှင့် ဒေါ်မေသွယ်အောင် || The Voice Daily / [[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|DVB]] || အလွတ်တန်းသတင်းထောက်များ || ဖမ်းဆီးအမှုဖွင့်ခံရ || ဥက္ကံမြို့နယ်တွင် သတင်းယူနေစဉ် ဇနီးမောင်နှံနှစ်ဦးစလုံး ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ဒေါ်မေသွယ်အောင်မှာ ပုဒ်မ ၁၈၈ ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၁ လ ကျခံခဲ့ရပြီး၊ ဦးမင်းမင်းအောင်မှာ ပုဒ်မ ၁၁၄၊ ၄၃၆၊ ၃၃၂ တို့ဖြင့် အမှုဖွင့်လှစ်ခံခဲ့ရသည်။ |- | ၂၀ || မတ် ၁၉ || ကိုမင်းညို || DVB (ပြည်) || သတင်းထောက် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် || ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် ချမှတ်ခံရသော်လည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၈ ရက်တွင် လွတ်ငြိမ်းဖြင့် ပြန်လွတ်လာသည်။ |- | ၂၁ || မတ် ၁၉ || ကိုအောင်သူရ || [[BBC]] || သတင်းထောက် || ၃ ရက် စစ်မေးခံရ || နေပြည်တော်တွင် ဖမ်းဆီးခံရသည်။ |- | ၂၂ || မတ် ၁၉ || ကိုသန်းထိုက်အောင် || [[မဇ္ဈိမ သတင်းဌာန|မဇ္ဈိမ]] || အယ်ဒီတာ || ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ်(ပြန်လွတ်-၁၇.၁၁.၂၀၂၂) || ကိုအောင်သူရနှင့်အတူ ဖမ်းဆီးခံရခြင်းဖြစ်သည်။ |- | ၂၃ || မတ် ၂၁ || ကိုအောင်ကိုကိုလတ်<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=0001-11-30 |title=​ဖမ်းဆီးခံထားရသည့် နေပြည်တော်သတင်းထောက်တစ်ဦး ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့် အမှုဖွင့်ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/6223/ |access-date=2026-04-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| အလွတ်တန်း || သတင်းထောက် || ဖမ်းဆီးအမှုဖွင့်ခံရ || မတ် ၂၁ တွင် ရဲစခန်းသို့ ပစ္စည်းသွားထုတ်ရာမှ ဖမ်းဆီးခံရခြင်းဖြစ်သည်။ |- | ၂၄|| မတ် ၂၄ || နန်းနန်းတိုင်း၊ နန်းဝင်းရီ၊ ဦးတင်အောင်ကျော် နှင့် စိုင်းစည်သူ<ref>{{Cite web |title=ကမ္ဘောဇတိုင်းသတင်းဌာနမှ ၄ ဦး ထောင် ၃ နှစ်စီချခံရ - Progressive Voice |url=https://progressivevoicemyanmar.org/my/2021/12/11/%E1%80%80%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%98%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%87%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%8C%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%99 |access-date=2026-04-28 |website=progressivevoicemyanmar.org |language=my}}</ref> || ကမ္ဘောဇတိုင်း || တာဝန်ခံအယ်ဒီတာ၊ သတင်းထောက်၊ ထုတ်ဝေသူနှင့် ဝန်ထမ်း || ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်စီ ချမှတ်ခံရ || ရှမ်းပြည်နယ်၊ ဟိုပုံးမြို့ရှိ ရုံးခွဲတွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး ၂၀၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက်တွင် စစ်ကောင်စီက ၎င်းတို့ ၄ ဦးစလုံးအား ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်စီ အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။၂၀၂၂ နိုဝင်ဘာတွင် ပြန်လွတ်လာသည်။<ref>{{Cite web |last=ဟန်သစ် |date=0001-11-30 |title=ကမ္ဘောဇတိုင်းသတင်းဌာနမှ ၄ ဦး ထောင် ၃ နှစ်စီချခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/9632/ |access-date=2026-04-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> |- | ၂၅|| မတ် ၂၆ || ဦးတင်ရွှေ (တင်ရွှေ-မင်းဘူး) || အလွတ်တန်း || သတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် ချမှတ်ခံရ || မကွေးတိုင်း၊ မင်းဘူးမြို့တွင် ရဲစခန်းသို့ ခေါ်ဆောင်ခံရပြီးနောက် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရကာ ၂၀၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၁ ရက်တွင် စစ်ကောင်စီက ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။ |- | ၂၆|| မတ် ၂၇ || ကိုထက်မြတ်သူ || Voice of Thanbyuzayat || သတင်းထောက် || ဖမ်းဆီးခံရ || မွန်ပြည်နယ်၊ ကျိုက်ထိုမြို့နယ်တွင် သတင်းရယူနေစဉ် စစ်ကောင်စီတပ်က ခြေထောက်ကို သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး အောက်တိုဘာ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည့် ကျိုက်ထိုသတင်းထောက် ပြန်လွတ်၊ သေနတ်ဒဏ်ရာကြောင့် လမ်းကောင်းစွာ မလျှောက်နိုင် |url=https://burmese.dvb.no/post/494967 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- | ၂၇|| မတ် ၂၇ || ကိုစည်သူလွင် || အလွတ်တန်း || သတင်းထောက် || ဒဏ်ရာရရှိ (သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခံရ) || မန္တလေးမြို့တွင် သတင်းယူနေစဉ် စစ်ကောင်စီတပ်၏ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် ညာဖက်လက်တွင် ကျည်ထိမှန်ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့သည်။ |- | ၂၈|| မတ် ၂၉ || မချန်ဘူ နှင့် ကိုလရော်<ref>{{Cite web |date=2021-10-19 |title=အဖမ်းခံထားရတဲ့ မြစ်ကြီးနား သတင်းထောက်တွေ ပြန်လွတ် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/myitkyina-journalists-released-10192021043101.html |access-date=2026-04-28 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> || 74 Media / Kachinwaves || သတင်းထောက်များ || ဖမ်းဆီးခံရပြီး ပြန်လွတ် || မြစ်ကြီးနားမြို့ အေးစေတီကြက်ခြေနီရုံးအနီး ဆန္ဒပြပွဲသတင်းယူနေစဉ် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ အောက်တိုဘာ ၁၉ ရက်တွင် မြစ်ကြီးနားထောင်မှ ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ |- style="background: #e9e9e9;" | ၂၉ || ဧပြီ ၃ || colspan="4" | The Hakha Post <ref>{{Cite web |date=2021-04-05 |title=The Hakha Post သတင်းဌာနကို စစ်ကောင်စီတပ် ဝင်စီး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/the-hakha-post-news-agency-04052021033311.html |access-date=2026-04-28 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| ဟားခါးမြို့ရှိ ရုံးခန်းကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။ |- | ၃၀ || ဧပြီ ၄ || ကိုငြိမ်းချမ်းမိုး || CJ သတင်းထောက် || အပျော်တမ်းဓာတ်ပုံဆရာ / သီချင်းရေးဆရာ || ဖမ်းဆီးခံရ || ရန်ကုန်၊ တာမွေမြို့နယ်၊ ကျောက်မြောင်း၊ ဓမ္မစိန္တာလမ်းပေါ်တွင် သွားလာနေစဉ် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ရိုက်နှက်ဖမ်းဆီးသွားခြင်းဖြစ်သည်။ ဖမ်းဆီးစဉ် ၎င်း၏ဦးခေါင်းကို ခြေထောက်ဖြင့် ကန်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း မျက်မြင်များက ဆိုသည်။ ၎င်းသည် ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်တွင် နေထိုင်သူဖြစ်ပြီး အလှဓာတ်ပုံရိုက်ကူးခြင်းနှင့် သီချင်းရေးသားခြင်းများ လုပ်ကိုင်သည့် လူငယ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ကျောက်မြောင်းတွင် အပျော်တမ်းဓာတ်ပုံဆရာ ၁ ဦး ရိုက်နှက်ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://burmese.dvb.no/post/456128 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- | ၃၁|| ဧပြီ ၅ || ကိုလပြည့် || Bago Weekly (ပြည်) || အလွတ်တန်းသတင်းထောက် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် (၁၇.၁၁.၂၀၂၂) || ပြည်မြို့တွင် ဖမ်းဆီးခံရပြီး ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ |- | ၃၂|| ဧပြီ ၅ || ကိုဇင်သော်နိုင် || Myanmar Post Weekly || အယ်ဒီတာချုပ် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် (၂၀၂၁ ဇွန် ၃၀) || ရန်ကုန်မြို့တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး ဇွန် ၃၀ ရက် လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ဖြင့် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ |- | ၃၃|| ဧပြီ ၆ || ကိုသက်နိုင်ဝင်း || DVB || CJ သတင်းထောက် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် || မင်းလှမြို့ရှိ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်တစ်ခုတွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ သာယာဝတီထောင်တွင်းတရားရုံးက ၂၀၂၁ ဇွန် ၁၆ ရက်တွင် ပုဒ်မ ၅၀၅(က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။ အကျဉ်းထောင်တွင် ၁၉၅ ရက်ကြာ နေထိုင်ခဲ့ရပြီးနောက် ၂၀၂၁ အောက်တိုဘာ ၁၈ ရက်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ ၎င်းသည် Bago Weekly နှင့် မြေလတ်အသံတို့တွင်လည်း အလွတ်တန်းသတင်းထောက်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မင်းလှ အခြေစိုက် DVB CJ သတင်းထောက် ကိုသက်နိုင်ဝင်း ပြန်လွတ် |url=https://burmese.dvb.no/post/494696 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- | ၃၄ || ဧပြီ ၈ || ဒေါ်သင်းသင်းအောင် နှင့် ကိုဂျိမ်းပူထောင်း<ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း) |date=2021-04-09 |title=မဇ္ဈိမသတင်းဌာန ဝန်ထမ်းဟောင်း ၂ ဦး ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://burmese.voanews.com/a/mizzima-news-2-former-journalist-arrested-/5845843.html |access-date=2026-04-28 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref>|| [[မဇ္ဈိမ သတင်းဌာန|မဇ္ဈိမ]] || ဒါရိုက်တာ/သတင်းထောက် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် || ၂၀၂၁ အောက်တိုဘာလွတ်ငြိမ်းတွင် အမှုရုပ်သိမ်းခံရသည်။ |- style="background: #e9e9e9;" | ၃၅|| ဧပြီ ၁၁ || colspan="4" | မျက်မှောက်ခေတ် || စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မုံရွာမြို့၊ ချမ်းမြဝတီရပ်ကွက်၊ ဗန္ဓုလလမ်းပေါ်ရှိ မျက်မှောက်ခေတ်သတင်းဌာနရုံးခန်းကို စစ်ကောင်စီတပ်များက နောက်ဖေးပေါက်မှတစ်ဆင့် ဖောက်ထွင်းဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မျက်မှောက်ခေတ်သတင်းဌာနရုံးခန်းကို စစ်ကောင်စီတပ်က နောက်ဖေးပေါက်မှဖောက်ထွင်း ဝင်ရောက် |url=https://burmese.dvb.no/post/457445 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- | ၃၆|| ဧပြီ ၁၃ || ကိုအားဂျယ် နှင့် ကိုခရစ္စတိုဖာ || မြစ်ကြီးနားဂျာနယ် || သတင်းထောက် || ဖမ်းဆီးခံရပြီး ပြန်လွတ် || နေအိမ်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၉ ရက်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ |- | ၃၇|| ဧပြီ ၁၄ || မမျိုးမြတ်မြတ်ပန် || မြစ်ကြီးနားဂျာနယ် || သတင်းထောက် || ဖမ်းဆီးခံရပြီး ပြန်လွတ် || နေအိမ်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၉ ရက်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ |- | ၃၈ || ဧပြီ ၁၈ || Yuki Kitazumi || Nikkei Business Daily || သတင်းထောက် || ပြည်နှင်ဒဏ် || ဒုတိယအကြိမ် ဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက် သံတမန်ရေးအရ ပြန်လွတ်ခဲ့သည်။ |- | ၃၉|| ဧပြီ ၂၀ || ကိုအောင်မျိုးထက် || အလွတ်တန်း (ကန့်ဘလူ) || အယ်ဒီတာ (ဟောင်း) || ပြန်လည်လွတ်မြောက် (၁၇.၁၁.၂၀၂၂) || ကန့်ဘလူမြို့နယ်မှ သတင်းထောက်ဟောင်းဖြစ်ပြီး ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ |- style="background: #e9e9e9;" | ၄၀ || ဧပြီ ၂၁ || colspan="4" | မုံရွာဂေဇက် <ref>{{Cite web |date=2021-04-22 |title=မုံရွာဂေဇက်တိုက် ဝင်စီးခံရမှု နှင့် စစ်ကောင်စီရဲ့သတင်း အမှောင်ချ လုပ်ရပ် |url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-press-and-military-control-of-right-to-information-/5862592.html |access-date=2026-04-28 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref>|| မုံရွာမြို့ရှိ သတင်းစာတိုက်ကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခံရသည်။ |- | ၄၁|| ဧပြီ ၂၁ || ကိုနိုင်ထွန်းလင်း || Dakkhina Insight || သတင်းထောက် || ဖမ်းဆီးခံရ (သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခံရ) || ထားဝယ်မြို့တွင် အာဏာသိမ်းမှုဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြပွဲသတင်းယူနေစဉ် စစ်ကောင်စီတပ်၏ ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံခဲ့ရပြီး ရာဇသတ်ကြီး ဥပဒေပုဒ်မ ၁၄‌၅ ၊ ၅၀၅ (က)(ဂ) တို့ဖြင့် အရေးယူခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=ထားဝယ်သတင်းထောက်ကို အကြမ်းဖက်စစ်အုပ်စုက ပုဒ်မ ၃ ခုဖြင့် အမှုဖွင့် |url=https://burmese.dvb.no/post/462083 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- style="background: #e9e9e9;" | ၄၂|| ဧပြီ ၂၁ || colspan="4" | တာချီလိတ်သတင်းအေဂျင်စီ ရုံးခန်း စီးနင်းခံရ || ရှမ်းပြည်နယ်၊ တာချီလိတ်မြို့ရှိ သတင်းဌာနရုံးခန်းကို စစ်ကောင်စီတပ်များက ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။ |- | ၄၃ || ဧပြီ ၂၂ || ကိုချစ်မင်းလှိုင် || - || CJ သတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် || ပခုက္ကူမြို့၊ အမှတ် (၁၄) ရပ်ကွက်ရှိ ဆိုင်တစ်ဆိုင်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် နွေဦးတော်လှန်ရေး သတင်းဓာတ်ပုံနှင့် ဗွီဒီယိုမှတ်တမ်းများကို သတင်းဌာနများသို့ ပေးပို့ခဲ့သူဖြစ်ပြီး ၂၀၂၂ ဇူလိုင် ၆ ရက်တွင် ပုဒ်မ ၅၀၅(က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် အမိန့်ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=ပခုက္ကူအခြေစိုက် CJ သတင်းထောက် ၁ ဦးကို ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် ချမှတ် |url=https://burmese.dvb.no/post/473679 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- | ၄၄|| ဧပြီ ၂၄ || မတူးတူးသာ နှင့် မိသားစုဝင်များ || ဧရာဝတီ / သန်လျင်ပို့စ် || စာတည်း / အယ်ဒီတာချုပ် || ဖမ်းဆီးခံရပြီး ပြန်လွတ် || သန်လျင်မြို့ရှိ နေအိမ်တွင် သားဖြစ်သူ ကိုဉာဏ်လူသစ်၊ မောင်ဖြစ်သူ ကိုရဲနောင်နှင့် သားဖြစ်သူ၏ သူငယ်ချင်း ကိုသီဟထွန်းတို့နှင့်အတူ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၁ အောက်တိုဘာ ၁၉ ရက်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=0001-11-30 |title=စာရေးဆရာမ တူးတူးသာ ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/6599/ |access-date=2026-04-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> |- | ၄၅|| ဧပြီ ၂၇ || ကိုနေမျိုးလင်း နှင့် ကိုရှိုင်းအောင် <ref>{{Cite web |date=2021-06-17 |title=VOM အယ်ဒီတာချုပ်နဲ့ သတင်းထောက်တစ်ဦး ပြန်လွတ်လာ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/vom-reporters-release-06172021064834.html |access-date=2026-04-28 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> || VOM || အယ်ဒီတာချုပ်နှင့် သတင်းထောက် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် (၂၀၂၁ ဇွန် ၁၇) || မန္တလေးမြို့တွင် ဆွေးနွေးလိုသည်ဟုဆိုကာ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ခံခဲ့ရပြီး ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်တရားရုံး၌ ရုံးထုတ်စစ်ဆေးခဲ့ကာ ဇွန် ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ |- | ၄၆|| မေ ၂ || ဦးဆန်းမြင့် || အလွတ်တန်း (ပုသိမ်) || ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် (၁၇.၁၁.၂၀၂၂) || ပုသိမ်မြို့တွင် ဖမ်းဆီးခံရပြီး ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထောင် ၂ နှစ် ချမှတ်ခံရခဲ့သူဖြစ်သည်။ ဦးဆန်းမြင့်သည် ပုသိမ်မြို့တွင် ပြုလုပ်သော ဆန္ဒပြ ပွဲမှန်သမျှ ဓာတ်ပုံလိုက်ရိုက်ပြီး ၎င်း၏ လူမှုကွန်ရက်ပေါ် ပြန်တင်သည့်အပြင် သတင်းမီဒီယာသမားများကိုလည်း ပြန်မျှဝေပေးလေ့ရှိသူဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပုသိမ်မြို့ခံ အလွတ်တန်းဓာတ်ပုံသတင်းထောက် ဦးဆန်းမြင့် ထောင် ၂ နှစ်ချမှတ်ခံရ |url=https://burmese.dvb.no/post/526928 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- style="background: #e9e9e9;" | ၄၇|| မေ ၅ || colspan="4" | ရွှေဖီမြေ သတင်းဌာန ရုံးခန်း စီးနင်းခံရ || ရှမ်းပြည်နယ်၊ လားရှိုးအခြေစိုက် ရွှေဖီမြေသတင်းဌာန၏ ရုံးခန်းကို စစ်ကောင်စီတပ်များက ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။ |- | ၄၈||မေ ၁၄ || ကိုငြိမ်းချမ်းဝေ || Bago Weekly || သတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၁၁ နှစ် ၃ လ || နေအိမ်တွင် ဖမ်းဆီးခံရပြီး ၅၀၅(က) ဖြင့် ထောင် ၃ နှစ်၊ ၂၀၂၂ မတ် ၁၁ တွင် ၁၂၄(ဂ) ဖြင့် ထောင် ၈ နှစ်နှင့် ဒဏ်ငွေ တစ်သောင်း (မဆောင်ပါက ထောင် ၃ လ) အမိန့်ချခံရသည်။ ထောင်ဝင်စာလာတွေ့သည့် ဇနီးဖြစ်သူ၏ ဖုန်းကို စစ်ဆေးရာမှ PDF နှင့် ဆက်နွယ်သည်ဟု စွပ်စွဲကာ ဇနီးပါ ထောင်ချခံရသဖြင့် အသက်မပြည့်သေးသော ၂နှစ်ခွဲ သမီးငယ်ပါ ထောင်ထဲတွင် မိခင်နှင့်အတူ လိုက်ပါနေရသည်။<ref>{{Cite web |date=2021-12-17 |title=Bago Weekly သတင်းထောက် ကိုငြိမ်းချမ်းဝေ ထောင်သုံးနှစ် ချမှတ်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/bago-weekly-journalist-jail-12172021031038.html |access-date=2026-04-29 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-03-12 |title=Bago Weekly သတင်းထောက် ကိုငြိမ်းချမ်းဝေ ထောင် ၁၁ နှစ်ကျော် ချမှတ်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/nyeinchanwai-reporter-was-sentenced-into-11years-in-prison-03122022065948.html |access-date=2026-04-29 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> |- | ၄၉ || မေ ၂၄ || Danny Fenster || Frontier Myanmar || မန်နေဂျင်း အယ်ဒီတာ || ပြန်လည်လွတ်မြောက် || ရန်ကုန်လေဆိပ်တွင် ဖမ်းဆီးခံရပြီး နိုဝင်ဘာတွင် ပြန်လွတ်ခဲ့သည်။ |- | ၅၀ || မေ ၂၅ || ကိုအောင်မြသန်း || ဧရာဝတီတိုင်းမ် || မအူပင်သတင်းထောက် || ဒုတိယအကြိမ် ပြန်ဖမ်းခံရ || မေ ၂၅ တွင် ဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက် ဇူလိုင် ၁၀ တွင် ဒုတိယအကြိမ် ပြန်ဖမ်းခံရသည်။ |- | ၅၁|| မေ ၂၅ || ကိုဇော်ဝင်းမောင်<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2022-03-28 |title=သတင်းထောက် ကိုနောင်ရိုး အပါအဝင် လူငယ် ၇ ဦးကို ထောင်ဒဏ် ၁ နှစ်ခွဲစီ ချမှတ် |url=https://burmese.kachinnews.com/2022/03/28/mar-28-z1/ |access-date=2026-04-28 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref> || အလွတ်တန်း || သတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၁ နှစ်ခွဲ ချမှတ်ခံရ || ၂၀၂၁ မေ ၂၅ ရက် ညပိုင်းတွင် လုံးခင်းသပိတ်သတင်းသွားယူရန် ပြင်ဆင်နေစဉ် နေအိမ်၌ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၂ မတ် ၂၈ ရက်တွင် ဖားကန့်မြို့နယ်တရားရုံးက ၎င်းကို ထောင်ဒဏ် ၁ နှစ်ခွဲ အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။ |- | ၅၂|| မေ ၂၈ || ကိုမျိုးသီဟကျော်<ref>{{Cite web |date=2021-05-28 |title=မန္တလေးက MPA ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် တစ်ဦး ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/soldiers-arrested-mpa-photographer-in-mandalay-05282021065502.html |access-date=2026-04-28 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> || MPA || ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် || ပြန်လည်လွတ်မြောက် (၂၀၂၁ ဇွန် ၃၀) || မန္တလေးမြို့၊ ချမ်းအေးသာစံမြို့နယ်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး ဇွန် ၃၀ ရက်၌ မန္တလေး အိုးဘိုထောင်မှ ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ |- style="background: #e9e9e9;" | ၅၃|| ဇွန် ၂၅ || colspan="4" | [[သံလွင်တိုင်းမ်]] သတင်းဌာန ရုံးခန်း စီးနင်းခံရ || မော်လမြိုင်မြို့ရှိ သံလွင်တိုင်းမ်သတင်းဌာနရုံးခန်းကို ရဲနှင့် စစ်သားများက ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပြီး ရုံးခန်းငှားရမ်းမှုနှင့် ပတ်သက်၍ အိမ်ရှင်အား စစ်ဆေးမေးမြန်းခဲ့သည်။ |- | ၅၄|| ဇွန် ၂၆ || ကိုမြင့်မြတ်အောင် (ခေါ်) ကိုဒီမြတ်ငြိမ်း || [[ဇေယျာတိုင်း(မ်)|ဇေယျာတိုင်းမ်]]|| သတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် ချမှတ်ခံရ || စစ်ကိုင်းမြို့ရှိ နေအိမ်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး ၂၀၂၂ ဇန်နဝါရီ ၆ ရက်တွင် ရွှေဘိုထောင်တွင်းတရားရုံးမှ ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။ |- | ၅၅|| ဇူလိုင် ၁၁ || ကိုခိုင်မြင့်ထွန်း (ခ) ရွှေလင်းသစ် || ရွှေတြိဂံ သတင်းဌာန || သတင်းထောက်ဟောင်း || ထောင်ဒဏ် ၁၀ နှစ် || တောင်ကြီးမြို့နေအိမ်တွင် ဇနီးဖြစ်သူနှင့်အတူ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ PDF သင်တန်းတက်သည်ဟု စွပ်စွဲခံရကာ ၂၀၂၂ ဧပြီ ၅ ရက်တွင် ညောင်ရွှေထောင်တွင်းတရားရုံးက အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅၁(ဂ) ဖြင့် အမိန့်ချခဲ့သည်။ စစ်ကြောရေးတွင် ရိုက်နှက်ခံရမှုကြောင့် နားတစ်ဖက် မကြားရတော့ပေ။<ref>{{Cite web |date=2022-04-06 |title=တောင်ကြီးမြို့က သတင်းထောက် ကိုခိုင်မြင့်ထွန်း ထောင် ၁၀ နှစ် အမိန့်ချခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/khaingmyinttun-was-sentenced-to-10-years-in-prison-04062022072404.html |access-date=2026-04-29 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> |- | ၅၆|| ဇူလိုင် ၂၀ || မမြဝန်းရံ၊နန်းခင်ဘုန်းသွယ်၊ မဆုမြတ်နိုး<ref>{{Cite web |title=သံလွင်သွေးချင်းသတင်းဌာနမှ သတင်းသမား ၃ ဦး ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://burmese.dvb.no/post/476444 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> || သံလွင်သွေးချင်း (တောင်ကြီး) || အယ်ဒီတာချုပ်/သတင်းထောက်များ || ပြန်လည်လွတ်မြောက် (၁၇.၁၁.၂၀၂၂) || တောင်ကြီးမြို့တွင် ဖမ်းဆီးခံရပြီး ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ |- | ၅၇|| ဩဂုတ် ၁၅ || ဦးစည်သူအောင်မြင့် နှင့် မထက်ထက်ခိုင်<ref>{{Cite news |title=မီဒီယာသမား ဦးစည်သူအောင်မြင့်နဲ့ မထက်ထက်ခိုင်တို့ကို ဖမ်းဆီးတရားစွဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-58285250 |access-date=2026-04-28 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| ဘီဘီစီ မီဒီယာအက်ရှင် (မထက်ထက်ခိုင်) || ဝါရင့်သတင်းစာဆရာ နှင့် အလွတ်သတင်းထောက် || ဖမ်းဆီးခံရ || ရန်ကုန်မြို့ရှိ နေအိမ်တစ်နေရာတွင် အတူတူဖမ်းဆီးခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ ဦးစည်သူအောင်မြင့်အား ပုဒ်မ ၅၀၅-က၊ ၁၂၄-က တို့ဖြင့် အမှုဖွင့်ပြီး မထက်ထက်ခိုင်အား ပုဒ်မ ၁၇-၁ ဖြင့် အမှုဖွင့်ကြောင်း ဩဂုတ် ၂၁ ရက်တွင် စစ်ကောင်စီက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ |- | ၅၈||ဩဂုတ် ၃၁ || ကိုဝင်းနိုင်ဦး || Channel Mandalay || သတင်းထောက်ချုပ် || ထောင်ဒဏ် ၅ နှစ် || စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ သရက်ခြံတစ်ခုတွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ကနဦးတွင် ပုဒ်မ ၅၀၅(က) ဖြင့် အမှုဖွင့်ခံရပြီး လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်စာရင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့သော်လည်း စစ်ကောင်စီက လွှတ်မပေးဘဲ အကြမ်းဖက်ပုဒ်မဖြင့် ထပ်မံတရားစွဲဆိုခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ဧပြီ ၅ ရက်တွင် အိုးဘိုထောင်တွင်းတရားရုံးက ပုဒ်မ ၅၂(က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၅ နှစ် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ |- | ၅၉ || စက်တင်ဘာ ၁ || မသူဇာ (ခေါ်) အလှလေးသူဇာ<ref>{{Cite web |last=ဟန်သစ် |date=2022-11-22 |title=အလွတ်တန်းသတင်းထောက် မသူဇာ ထောင် ၂ နှစ် ချမှတ်ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/13276/ |access-date=2026-04-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> || အလွတ်တန်း || သတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် || ကမာရွတ်တွင် ဖမ်းဆီးခံရသည်။ ၂၀၂၂ နိုဝင်ဘာတွင် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် အမိန့်ချခံရသည်။ |- |၆၀ || စက်တင်ဘာ ၁ || ကိုဇော်မိုးဦး || Eleven Media || သတင်းထောက် || ဖမ်းဆီးခံရ || မြိတ်မြို့ရှိ နေအိမ်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ကား ၃ စီးဖြင့် လာရောက်ကာ တံခါးအတင်းဖွင့်ခိုင်း၍ ဖမ်းဆီးသွားခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မြိတ်မြို့က Eleven Media သတင်းထောက် ၁ ဦး ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://burmese.dvb.no/post/485196 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- | ၆၁|| စက်တင်ဘာ ၆ || ကိုမှူးအိမ်ဇော်<ref>{{Cite web |last=ချမ်းမြေ့အောင် |date=2021-09-13 |title=သတင်းသမားတွေ ပစ်မှတ်ထား ဖမ်းဆီးခံနေရ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/arrested-reporters-09122021225402.html |access-date=2026-04-28 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| အလွတ်တန်း || သတင်းထောက် || ဖမ်းဆီးခံရ || ခေတ္တ ရန်ကုန်တိုင်းလွှတ်တော် ဝန်ထမ်းအိမ်ရာတွင် စစ်ကောင်စီတပ်က အင်အားအများအပြားဖြင့် ည ၁၁ နာရီဝန်းကျင်တွင် ဝင်ရောက်ဖမ်းဆီးသွားခြင်းဖြစ်သည်။ |- | ၆၂|| စက်တင်ဘာ ၁၁ || ကိုဝေလင်းယု နှင့် မထက်ထက်အောင်<ref>{{Cite web |last=ဟန်သစ် |date=2022-12-16 |title=သင်္ဃန်းကျွန်းပို့စ်မီဒီယာပို့စ်မှ သတင်းသမား၂ ဦးကို စစ်ကောင်စီ ထောင် ၅ နှစ်စီ ချ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/13509/ |access-date=2026-04-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> || သင်္ဃန်းကျွန်းပို့စ် || အယ်ဒီတာများ || ထောင်ဒဏ် ၅ နှစ်စီ || ရန်ကုန်တွင် ဖောက်ခွဲရေးပစ္စည်းများနှင့်အတူ ဖမ်းမိသည်ဟု စွပ်စွဲခံရပြီး ၂၀၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၆ တွင် အင်းစိန်ထောင်တွင်းတရားရုံးက ပေါက်ကွဲစေတတ်သော ဝတ္ထုပစ္စည်းများ အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၅ ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၅ နှစ်စီ ချမှတ်ခဲ့သည်။ |- | ၆၃|| စက်တင်ဘာ ၁၄ || အမည်မသိ || ဒေသခံသတင်းဌာန || သတင်းထောက် || ဖမ်းဆီးနှိပ်စက်ခံရ || မကွေးတိုင်းရှိ နေအိမ်တွင် ဇနီးဖြစ်သူကို သေနတ်ဖြင့်ချိန်ကာ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး၊ ရဲစခန်းသို့ ခေါ်ဆောင်သွားကာ နံနက် ၅ နာရီအထိ ပြင်းထန်စွာ နှိပ်စက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=အမှောင်ခေတ်သို့ ပြန်လည်တွန်းပို့ခံရခြင်း -စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းသတင်းမီဒီယာများရင်ဆိုင်နေရသည့် စိန်ခေါ်မှုများ – IJBS |url=https://ijbs.online/journal-issues/2023-vol-2/%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7-%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%8A%E1%80%BA/ |access-date=2026-04-28 |website=ijbs.online}}</ref> |- | ၆၄|| စက်တင်ဘာ ၂၁ || ကိုဖြိုးလေးချမ်း || မအူပင်ဟစ်တိုင် || အယ်ဒီတာ || ဖမ်းဆီးခံရ || မအူပင်မြို့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်များက ဝင်ရောက်ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် သတင်းထောက်များ စတင်ဖမ်းဆီးခံရချိန်ကတည်းက တိမ်းရှောင်နေသူဖြစ်ပြီး မအူပင်ဟစ်တိုင်သတင်းဌာနသည်လည်း အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း သတင်းတင်ဆက်မှုများ ရပ်ဆိုင်းထားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မအူပင်မြို့တွင် မအူပင်ဟစ်တိုင်သတင်းဌာနအယ်ဒီတာ ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://burmese.dvb.no/post/490092 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- |၆၅ || စက်တင်ဘာ ၂၆ || လွေးအမ်ဖောင် || ရွှေဖီမြေ || သတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် || လားရှိုးမြို့ရှိ နေအိမ်တစ်ခုတွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး၊ ၂၀၂၂ ဧပြီ ၇ ရက်တွင် လားရှိုးအကျဉ်းထောင်တရားရုံးက ပုဒ်မ ၅၀၅(က) ဖြင့် အမိန့်ချခဲ့သည်။ ၎င်းသည် မြန်မာသတင်းပညာသိပ္ပံ (MJI) ကျောင်းဆင်းတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ရှမ်းမြောက်ဒေသရှိ တိုက်ပွဲများနှင့် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများကို အစဉ်တစိုက် ရေးသားတင်ပြခဲ့သူဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2022-04-07 |title=ရွှေဖီမြေ အမျိုးသမီး သတင်းထောက် အပါအဝင် ငါးဦး ထောင်ချခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/five-people-including-shwephimyay-reporters-were-sentenced-04072022070517.html |access-date=2026-04-29 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> |- | ၆၆|| အောက်တိုဘာ ၁၁ || ကိုပြည့်ဖြိုးအောင်<ref>{{Cite web |last=မြတ်သွယ် |date=0001-11-30 |title=ဇေယျာတိုင်းမ် သတင်းသမား ၂ ဦး ထောင်၂ နှစ်စီ ချခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/10013/ |access-date=2026-04-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> || [[ဇေယျာတိုင်း(မ်)|ဇေယျာတိုင်းမ်]]|| ဒုအယ်ဒီတာချုပ် || ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် ချမှတ်ခံရ || စစ်ကိုင်းမြို့ရှိ ဘုန်းကြီးကျောင်းတစ်ခုတွင် ရှိနေစဉ် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး ၂၀၂၂ ဇန်နဝါရီ ၆ ရက်တွင် ရွှေဘိုထောင်တွင်းတရားရုံးမှ ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။ |- style="background: #e9e9e9;" | ၆၇|| အောက်တိုဘာ ၁၄ || colspan="4" | [[ဧရာဝတီသတင်းဌာန|ဧရာဝတီ]] သတင်းဌာန ရုံးခန်း စီးနင်းခံရ || ရန်ကုန်မြို့အခြေစိုက် ဧရာဝတီသတင်းဌာန၏ ရုံးခန်းကို စစ်ကောင်စီက ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပြီး အောက်တိုဘာ ၁၅ ရက်တွင်လည်း ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံစီးနင်းခဲ့သည်။ |- | ၆၈|| အောက်တိုဘာ ၁၉ || ကိုထက်မြက်သူ || သံဖြူဇရပ်အသံ || ကျိုက်ထိုသတင်းထောက် || ဖမ်းဆီးခံရပြီး ပြန်လွတ် || အောက်တိုဘာ ၁၉ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသော်လည်း ထိုနေ့မှာပင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ |- |၆၉ || အောက်တိုဘာ ၂၂ || ကိုမျိုးမင်းထွန်း || မြစ်မခ || အကြီးတန်းသတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် || ပုသိမ်မြို့၊ အမှတ် (၂) ရပ်ကွက်ရှိ နေအိမ်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ သတင်းများတင်ခြင်းနှင့် CDM လှုပ်ရှားသူများနှင့် ဆက်သွယ်ခြင်းတို့ကြောင့်ဟု စွပ်စွဲကာ ၂၀၂၂ ဩဂုတ် ၁၀ ရက်တွင် ပုသိမ်ထောင်တွင်းတရားရုံးက ပုဒ်မ ၅၀၅(က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း သတင်းထောက်အလုပ်ကို ရပ်နားထားသူဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မြစ်မခအကြီးတန်းသတင်းထောက် ကိုမျိုးမင်းထွန်းကို စစ်ကောင်စီက ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ်ချ |url=https://burmese.dvb.no/post/548096 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- |၇၀ || အောက်တိုဘာ ၂၉ || ကိုမျိုးစံစိုး || - || သတင်းထောက်ဟောင်း || မသိရှိရ || ဖျာပုံမြို့ရှိ နေအိမ်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ သိမ်းဆည်းခံရသည့် ဖုန်းအတွင်းရှိ အသံဖိုင်နှင့် ပတ်သက်၍ အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၅၀(က)၊ ၅၂(က) တို့ဖြင့် ဖျာပုံခရိုင်တရားရုံးတွင် တရားစွဲဆိုခံထားရသည်။ ၎င်းသည် အာဏာသိမ်းပြီးနောက် သတင်းလုပ်ငန်းများ နားထားပြီး ကိုဗစ်-၁၉ ကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် စေတနာဝန်ထမ်းအဖြစ် ကူညီပေးနေသူဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ဖျာပုံမြို့ခံ သတင်းထောက်ဟောင်း ၁ ဦး အကြမ်းဖက်ဥပဒေဖြင့် တရားစွဲခံရ |url=https://burmese.dvb.no/post/508259 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- | ၇၁|| ဒီဇင်ဘာ ၅ || ကိုကောင်းဆက်လင်း<ref>{{Cite web |date=2021-12-07 |title=ဆေးရုံတင်ထားတဲ့ သတင်းထောက် ကိုကောင်းဆက်လင်း မိသားစုနဲ့ တွေ့ခွင့်မရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/kaungsetlin-mpa-cannot-meet-with-his-family-12072021081354.html |access-date=2026-04-28 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| MPA || ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် ချမှတ်ခံရပြီး ပြန်လွတ် || ကြည့်မြင်တိုင် ပန်းပင်ကြီးလမ်းတွင် စစ်ကားဖြင့် တိုက်ဖမ်းဆီးခံရသည်။ ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရပြီးနောက် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-05-26 |title=သတင်းထောက် မမှူးရတနာခက်မို့မို့ထွန်း အလုပ်နဲ့ ထောင် ၁၃ နှစ် ချမှတ်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/hmueyadanarkhetmohmohtun-05262023063929.html |access-date=2026-04-28 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> |- | ၇၂|| ဒီဇင်ဘာ ၅ || မမှူးရတနာခက်မို့မို့ထွန်း<ref>{{Cite web |last=ငြိမ်းချမ်းအေး |date=2023-06-01 |title=ကားနဲ့တိုက်ဖမ်းခံရသူ ရုပ်သံသတင်းထောက် ထောင်ဒဏ် ၁၀နှစ်ထပ်မံချမှတ်ခံရ |url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-court-convicts-journalist-injured-by-army-on-2nd-charge-extending-jail-term-to-13-years/7117644.html |access-date=2026-04-28 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref>|| MPA || ရုပ်သံသတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၁၃ နှစ် ချမှတ်ခံရ<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=0001-11-30 |title=စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုသက်သေ၊ ပန်းပင်ကြီးလမ်းဖြစ်စဉ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/9560/ |access-date=2026-04-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| ရန်ကုန်၊ ကြည့်မြင်တိုင် ပန်းပင်ကြီးလမ်း ဆန္ဒပြပွဲသတင်းယူနေစဉ် စစ်ကားဖြင့် အရှိန်ပြင်းစွာ ဝင်တိုက်ဖမ်းဆီးခံရသည်။ ဦးခေါင်းခွံနှင့် ခြေလက်များတွင် ဒဏ်ရာအပြင်းအထန်ရရှိခဲ့ပြီး အသက်အန္တရာယ်စိုးရိမ်ရသည့် အခြေအနေဖြင့် စစ်ဆေးရုံတွင် ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူခဲ့ရသည်။ ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅ (က) အတွက် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်နှင့် အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅၀ (ည) အတွက် ထောင်ဒဏ် ၁၀ နှစ်၊ စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၁၃ နှစ်ကို အလုပ်နှင့်ထောင် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |date=2022-09-15 |title=ပန်းပင်ကြီးလမ်း သပိတ် ဖြိုခွင်းဖမ်းဆီးခံရမှု မျက်မြင်သက်သေပြောပြချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cle2l3q292go |access-date=2026-04-28 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> |- | ၇၃ || ဒီဇင်ဘာ ၁၀ || ကိုစိုးနိုင်<ref>{{Cite web |date=2023-08-30 |title=ကိုစိုးနိုင် - ဓာတ်ပုံရိုက်လို့ လက်စဖျောက်ခံရသူ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cp3r614eln5o |access-date=2026-04-28 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> || အလွတ်တန်း(Street Photography) || ဓာတ်ပုံ/ဒီဇိုင်နာ || စစ်ကြောရေးတွင် သေဆုံး || လသာမြို့နယ်တွင် ဖမ်းဆီးခံရပြီး သေဆုံးခဲ့သည်။ |- | ၇၄ || ဒီဇင်ဘာ ၁၀ || ကိုဇော်ထွန်း (ခ)ဘလိတ် || အလွတ်တန်း || ဓာတ်ပုံ || ဖမ်းဆီးခံရ || ကိုစိုးနိုင်နှင့်အတူ ဖမ်းဆီးခံရပြီး၊ ပုဒ်မ ၅၀၅-က ဖြင့် ထောင် ၃ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် မေလဆန်းတွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ |- | ၇၅ || ဒီဇင်ဘာ ၁၂<ref>{{Cite web |title=ဒီဗွီဘီသတင်းထောက် ကိုအောင်စံလင်း ရွှေဘိုထောင်ရောက်၊ ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့်တရားစွဲခံရ |url=https://burmese.dvb.no/post/511216 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> || ကိုအောင်စံလင်း || DVB (ဝက်လက်) || သတင်းထောက် || ထောင် ၆နှစ် || ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ နေအိမ်တွင် ညသန်းခေါင်၌ ဖမ်းဆီးခံရခြင်းဖြစ်သည်။ ပုဒ်မ ၅၀၅(က) နှင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ်၊ အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေး ဥပဒေပုဒ်မ ၅၂-ခ နှင့် ထောင်ဒဏ် ၄ နှစ် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=MLAT |date=2022-01-14 |title=ပျောက်ဆုံးနေတဲ့ DVB သတင်းထောက် ရွှေဘိုထောင်ကိုရောက်ရှိနေ |url=https://myaelattathan.com/news/5653/ |access-date=2026-04-28 |website=Myaelatt Athan |language=en-US}}</ref> |- | ၇၆|| ဒီဇင်ဘာ ၁၉ || ကိုဖိုးသား (ခ) ဇော်လင်းထွဋ်<ref>{{Cite web |date=2020-01-23 |title=ကိုဇော်လင်းထွဋ် (ခ) ဖိုးသား၏ ကိုယ်ရေးအကျဉ်း |url=https://aappb.org/bu/%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%87%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%9c%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%91%e1%80%bd%e1%80%8b%e1%80%ba-%e1%80%81-%e1%80%96%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b8%e1%80%9e/ |access-date=2026-04-28 |website=Assistance Association for Political Prisoners |language=bu}}</ref>|| အလွတ်တန်း || ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၆ နှစ် ချမှတ်ခံရပြီး ပြန်လွတ် || ၂၀၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၉ တွင် ဆန္ဒပြပွဲသို့အသွား လမ်း၌ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး ၂၀၂၂ မတ်လတွင် အလုပ်နှင့်ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ ၎င်းသည် ဒေါင်းတို့မျိုးဆက် သံချပ်အဖွဲ့ဝင်ဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၂၄ စက်တင်ဘာ ၁၉ တွင် မီးတုတ်သပိတ်ကြောင့် ထပ်မံဖမ်းဆီးခံခဲ့ရကာ ၂၀၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၇ ရက်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2022-03-31 |title=ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် ဖိုးသားနှင့် တကသကျောင်းသူ မဆုရည်လင်းတို့ ထောင်သုံးနှစ်ချမှတ်ခံရ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-en/2022/03/31/28202/ |access-date=2026-04-28 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> |} {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%; line-height:1.6em;" |+ '''၂၀၂၂ ခုနှစ်အတွင်း သတင်းထောက်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု၊ လွတ်မြောက်မှုနှင့် စီးနင်းခံရမှု မှတ်တမ်း''' |- style="background: #ececec; text-align: center;" ! scope="col" style="width:4%;" | စဉ် !! scope="col" style="width:10%;" | ဖမ်းဆီးရက် !! scope="col" style="width:15%;" | အမည် !! scope="col" style="width:15%;" | သတင်းဌာန !! scope="col" style="width:10%;" | တာဝန် !! scope="col" | အခြေအနေ !! scope="col" | ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း |- | ၁ || ဇန်နဝါရီ ၁၅ || မငြိမ်ငြိမ်းအေး (ခ) မေဘယ်လ်<ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေမြန်မာပိုင်း |date=2022-07-19 |title=မြန်မာ သတင်းသမား ဖမ်းဆီးထောင်ချမှု ရပ်တန့်အောင် ကုလလုပ်ဆောင်ဖို့ RSF တောင်းဆို |url=https://burmese.voanews.com/a/rsf-myanmar-freelancer-sentence/6664051.html |access-date=2026-04-27 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref>|| [[မဇ္ဈိမ သတင်းဌာန|မဇ္ဈိမ]] နှင့် အလွတ်တန်း || သတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် || ၂၀၂၂ ဇူလိုင် ၁၄ တွင် အင်းစိန်ထောင်တွင်းတရားရုံးက ရာဇသတ်ကြီးဥပဒေပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။ |- | ၂|| ဇန်နဝါရီ ၁၆ || ကိုအောင်ဇော်ဇော်<ref>{{Cite web |last=မြတ်သွယ် |date=0001-11-30 |title=MFP သတင်းဌာနကို ရုပ်သံကူညီတည်းဖြတ်ပေးသူ ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/10160/ |access-date=2026-04-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> || [[Mandalay Free Press]] || သတင်းတည်းဖြတ်သူ (လုပ်အားပေး) || ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် ချမှတ်ခံရ || ၂၀၂၂ ဇန်နဝါရီ ၁၆ တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ တောက္ကရှပ်ကျေးရွာရှိ နေအိမ်၌ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ၎င်း၏ ဖုန်းနှင့် Laptop များအတွင်းရှိ အချက်အလက်များကြောင့်ဟု ယူဆရပြီး ၂၀၂၂ မတ် ၂၃ တွင် ကန့်ဘလူမြို့နယ်တရားရုံးက ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။ |- | ၃|| ဇန်နဝါရီ ၁၉<ref>{{Cite web |title=Dawei Watch သတင်းထောက် ၂ ဦးအပါအဝင် ၃ ဦးကို စစ်တပ်က ဖမ်းဆီး |url=https://burmese.dvb.no/post/512224 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> || မမိုးမြင့်၊ ကိုဇော် နှင့် ကိုသားကြီး<ref>{{Cite web |last=မောင်ရွှေဝါ |date=0001-11-30 |title=ထားဝယ်မြို့ Dawei Watch သတင်းဌာနမှ ၃ ဦး အဖမ်းခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/10152/ |access-date=2026-04-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> || Dawei Watch || သတင်းထောက်များ နှင့် ရုံးအဖွဲ့ဝင် || နေအိမ်များတွင် ဖမ်းဆီးခံရ || တနင်္သာရီတိုင်း၊ ထားဝယ်မြို့ရှိ ၎င်းတို့၏ နေအိမ်များသို့ စစ်ကောင်စီတပ်များက ကားများဖြင့် ရောက်ရှိလာပြီး ည ၁၀ နာရီဝန်းကျင်တွင် ဝင်ရောက်ဖမ်းဆီးသွားခြင်းဖြစ်သည်။ Dawei Watch ရုံးကို ပိတ်ထားသည်မှာ ကြာပြီဖြစ်သော်လည်း နေအိမ်များအထိ လိုက်လံစီးနင်း ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက် တွင် ပြန်လွှတ်ခဲ့သည်။ |- | ၄|| ဇန်နဝါရီ ၂၂ || အယ်ဒီတာချုပ်နှင့် သတင်းထောက်တစ်ဦး || Western News || - || တရားစွဲဆိုခံရ (၁၂၄-က) || အာရက္ခတပ်တော် (AA) နှင့် ပတ်သက်သည့် သတင်းဖော်ပြမှုကြောင့် ဗိုလ်မှူးဘုန်းမြင့်ကျော်က တရားလိုလုပ်ကာ နိုင်ငံတော်သစ္စာဖောက်ဖျက်ပုန်ကန်မှု ပုဒ်မ ၁၂၄-က ဖြင့် စစ်တွေမြို့နယ်တရားရုံးတွင် တရားစွဲဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ |- |၅ || ဖေဖော်ဝါရီ ၂ || ကိုသူရိန်ကျော် || Media TOP 4 || တည်ထောင်သူ / သတင်းထောက် || ဖမ်းဆီးခံရ || ရန်ကုန်မြို့တွင် စစ်တပ်ထောက်ခံပွဲကို သတင်းရယူနေစဉ် အမည်မသိတိုက်ခိုက်သူများ၏ ရိုက်နှက်ခြင်းကို ခံခဲ့ရပြီးနောက် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းအား ခြွင်းချက်မရှိ ပြန်လွှတ်ပေးရန်နှင့် စွဲချက်များရုပ်သိမ်းပေးရန် သတင်းထောက်များကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးကော်မတီ (CPJ) က ၂၀၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်တွင် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဖမ်းဆီးခံ သတင်းထောက် ကိုသူရိန်ကျော်ကို ပြန်လွှတ်ပေးရန် CPJ တောင်းဆို |url=https://burmese.dvb.no/post/515971 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- |၆ || မတ်လ || ကိုသန်းစိုးအောင် || အလွတ်တန်း || ပြည်သူပြည်သားသတင်းသမား (CJ) || အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် ၅ နှစ် || နမ့်စန်မြို့အခြေစိုက် သတင်းထောက်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၂၀၂၂ မတ်လအတွင်း ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၂ မေ ၁၈ ရက်တွင် တရားရုံးက အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅၂(က) ဖြင့် အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် ၅ နှစ် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=နမ့်စန်အခြေစိုက် CJ သတင်းထောက် ၁ ဦး အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် ၅ နှစ်ချမှတ်ခံရ |url=https://burmese.dvb.no/post/534002 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- |၇ || ဧပြီ ၁၀ || ဇော်ဇော် (ဒိုင်ယာနာ)<ref>{{Cite web |title=ဧရာဝတီသတင်းဌာန ဓာတ်ပုံသတင်းထောက်ဟောင်း ကိုဇော်ဇော်ကို ထောင် ၃ နှစ်ချ |url=https://burmese.dvb.no/post/550597 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> || ဧရာဝတီ || ဓာတ်ပုံသတင်းထောက်ဟောင်း || ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် || မန္တလေးမြို့ရှိ နေအိမ်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ရာဇသတ်ကြီး ဥပဒေပုဒ်မ ၅၀၅(က) ဖြင့် တရားစွဲဆိုခံရပြီး ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၂၄ ရက်တွင် အိုးဘိုထောင်တွင်းတရားရုံးက ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ |- style="background: #e9e9e9;" | ၈|| မေ ၇ || colspan="4" | [[နိရဉ္စရာသတင်းဌာန|နိရဉ္စရာ (Narinjara)]]|| ရခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်တွေမြို့ရှိ သတင်းဌာနရုံးခန်းကို စစ်ကောင်စီတပ်များက ဝင်ရောက်စီးနင်း ရှာဖွေခဲ့သဖြင့် လုံခြုံရေးအရ သတင်းဌာန၏ လုပ်ငန်းများကို ယာယီရပ်နားခဲ့ရသည်။ |- | ၉ || မေ ၁၀ || ကိုမောင်မောင်မျိုး (ခ) မျိုးမြင့်ဦး || [[မဲခေါင်သတင်းဌာန]] || အလွတ်တန်းသတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၆ နှစ် || ၂၀၂၂ မေလ ၁၀ ရက်တွင် ဘားအံမြို့အနီး သံလွင်မြစ်ကူးတံတား စစ်ဆေးရေးဂိတ်၌ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ မဲခေါင်သတင်းဌာနက တင်ပြသည့် သတင်းများကို ၎င်း၏ Facebook တွင် ပြန်လည်မျှဝေခြင်းကြောင့် အကြမ်းဖက်တိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅၂(က) ဖြင့် ဘားအံတရားရုံးက ထောင်ဒဏ် ၆ နှစ် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2022-05-18 |title=သတင်းထောက် မောင်မောင်မျိုး လွတ်မြောက်ရေး CPJ တောင်းဆို |url=https://www.rfa.org/burmese/news/cpj-call-to-release-reporter-mgmgmyo-05182022144919.html |access-date=2026-04-29 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> |- | ၁၀ || ဇူလိုင် ၃၀ || ကိုအေးကျော်<ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း) |date=2022-08-09 |title=ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် ကိုအေးကျော် ဖမ်းဆီးခံရပြီး သေဆုံး |url=https://burmese.voanews.com/a/ko-aye-kyaw-photo-journalist/6693896.html |access-date=2026-04-28 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> || အထက်မြန်မာပြည် ဓာတ်ပုံအသင်း || ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် || စစ်ကြောရေးတွင် သေဆုံး || စစ်ကိုင်းမြို့နေအိမ်၌ ဖမ်းဆီးခံရပြီး နာရီပိုင်းအတွင်း သေဆုံးခဲ့သည်။ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခံရသည့် ၄ ဦးမြောက် သတင်းထောက်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ဓာတ်ပုံဆရာ ကိုအေးကျော် ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခံရမှုနှင့်ပတ်သက်၍ တာဝန်ရှိသူကိုအရေးယူရန် CPJ တောင်းဆို |url=https://burmese.dvb.no/post/547953 |access-date=2026-04-29 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- | ၁၁|| ဒီဇင်ဘာ ၂၅ || ဦးကျော်ဇေယျ<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2022-12-25 |title=ကမ္ဘောဇတိုင်းအယ်ဒီတာချုပ် ဦးကျော်ဇေယျ အဖမ်းခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/kanbawza-tai-media-chief-editor-arrested-12242022235611.html |access-date=2026-04-28 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> || ကမ္ဘောဇတိုင်း || အယ်ဒီတာချုပ် || ဖမ်းဆီးခံရ || ၂၀၂၁ မတ်လမှစ၍ ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ခံရသဖြင့် တိမ်းရှောင်နေစဉ် ပဲခူးတိုင်း၊ ကြို့ပင်ကောက်မြို့ရှိ နေအိမ်၌ စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် ရဲများက ဝင်ရောက်ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ |- | ၁၂ || ဒီဇင်ဘာ ၂၅ || ကိုစိုင်းဝင်းအောင် (ခ) အေစိုင်းကေ || Federal News Journal || အယ်ဒီတာ || သေဆုံး || ကရင်ပြည်နယ် လေးကေ့ကော်ဒေသတွင် ၂၀၂၂ ဒီဇင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့က စစ်ကောင်စီတပ်၏ လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသည်။ ၎င်းအပေါ် ကုလသမဂ္ဂ ယူနက်စကို (UNESCO) အဖွဲ့က ပြစ်တင်ရှုတ်ချကြောင်း ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2022-01-05 |title=အယ်ဒီတာ အေစိုင်းကေ သေဆုံးမှု ယူနက်စကို ရှုတ်ချ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/unesco-condemns-killing-of-journalist-in-burma-01052022151953.html |access-date=2026-04-29 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> |} {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%; line-height:1.6em;" |+ '''၂၀၂၃ ခုနှစ်အတွင်း သတင်းထောက်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု၊ လွတ်မြောက်မှုနှင့် စီးနင်းခံရမှု မှတ်တမ်း''' |- style="background: #ececec; text-align: center;" ! scope="col" style="width:4%;" | စဉ် !! scope="col" style="width:10%;" | ဖမ်းဆီးရက် !! scope="col" style="width:15%;" | အမည် !! scope="col" style="width:15%;" | သတင်းဌာန !! scope="col" style="width:10%;" | တာဝန် !! scope="col" | အခြေအနေ !! scope="col" | ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း |- | ၁|| ဇန်နဝါရီ ၁၃ || ကိုမြတ်သူကျော် || - || ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၈ နှစ်နှင့် ၆ လ ချမှတ်ခံရ || ၂၀၂၃ ဇန်နဝါရီ ၁၃ တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၃၁ တွင် ပုဒ်မ ၅၀၅(က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်၊ ၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၈ တွင် အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၅ နှစ် ၆ လ ထပ်မံချမှတ်ခံခဲ့ရပြီး အင်းစိန်ထောင်အတွင်း ရိုက်နှက်နှိပ်စက်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=ထောင်တွင်းနှိပ်စက်ခံ ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် မြတ်သူကျော်ကို ပြန်လွှတ်ပေးရန် တောင်းဆို |url=https://burmese.dvb.no/post/744048 |access-date=2026-04-28 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> |- | ၂ || မေ ၂၃ || ကိုစိုင်းဇော်သိုက်<ref>{{Cite web |title=မြန်မာသတင်းထောက်များကို ထောင်တွင်း ကိုယ်ထိလက်ရောက် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု ချက်ချင်းရပ် တန့်ရန် CPJ ပြော |url=https://burmese.dvb.no/post/692465 |access-date=2026-04-27 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-09-06 |title=Myanmar Now ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် ကိုစိုင်းဇော်သိုက် အကျဉ်းချခံထားရတာ တစ်နှစ်ပြည့်ပြီ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/57549/ |access-date=2026-04-27 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| [[မြန်မာနောင်း]] || ဓာတ်ပုံသတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၂၀ နှစ် || စစ်တွေမြို့၌ မိုခါမုန်တိုင်းမှတ်တမ်းတင်စဉ် ဖမ်းဆီးခံရသည်။ ၂၀၂၃ စက်တင်ဘာတွင် အကြမ်းဖက်မှု၊ ၅၀၅-က၊ ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေတို့ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂၀ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ |- style="background: #e9e9e9;" | ၃|| အောက်တိုဘာ ၂၉ || colspan="4" | DMG သတင်းဌာန <ref>{{Cite web |last=လင်းထင် |date=2023-10-31 |title=စစ်တွေ DMG သတင်းဌာနကို စစ်တပ် ဝင်စီး၊ ဒေသခံသတင်းသမားများ တိမ်းရှောင်ရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/44241/ |access-date=2026-04-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| စစ်တွေမြို့ရှိ DMG ရုံးခန်းကို အင်အား ၂၀ ကျော်ဖြင့် ဝင်ရောက်စီးနင်းကာ ရုံးကို ချိပ်ပိတ်ခဲ့သည်။ |- | ၄ || အောက်တိုဘာ ၂၉ || ကိုထက်အောင်<ref>{{Cite web |last=ခင်ငြိမ်းချမ်း |first=ရောင်နီ |date=2024-05-17 |title=စစ်တွေမှ DMG သတင်းထောက် အကြမ်းဖက်ပုဒ်မဖြင့် အမှုထပ်ဖွင့်ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/52507/ |access-date=2026-04-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| DMG || သတင်းထောက် || ဖမ်းဆီးခံရ || စစ်တွေမြို့၌ သတင်းယူနေစဉ် ဖမ်းဆီးခံရသည်။ ၎င်းကို လမ်းပြခိုင်း၍ DMG ရုံးခန်းကို စီးနင်းခဲ့ပြီး ပစ္စည်းများသိမ်းယူကာ ရုံးကို ချိပ်ပိတ်ခဲ့သည်။ |- | ၅ || အောက်တိုဘာ ၂၉ || ကိုစိုးဝင်းအောင် || DMG || ညစောင့်ဝန်ထမ်း || ဖမ်းဆီးခံရ (အမှုရင်ဆိုင်ဆဲ) || ကိုထက်အောင်ကို ဖမ်းဆီးပြီးနောက် DMG ရုံးခန်းသို့ ဝင်ရောက်စီးနင်းစဉ် ထပ်မံဖမ်းဆီးခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ |- | ၆ || ဒီဇင်ဘာ ၁၂ || ကိုအောင်ဆန်းဦး || Dawei Watch || သတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၂၀ နှစ် || မြိတ်မြို့ရှိ နေအိမ်တွင် ဖမ်းဆီးခံရသည်။ အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေဖြင့် ၂၀၂၄ ဖေဖော်ဝါရီတွင် မြိတ်ထောင်စစ်ခုံရုံးက ထောင်ဒဏ် ၂၀ နှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။ |- | ၇ || ဒီဇင်ဘာ ၁၂ || ကိုမျိုးမြင့်ဦး || Dawei Watch || သတင်းထောက် || တစ်သက်တစ်ကျွန်း || ကိုအောင်ဆန်းဦးနှင့်အတူ ဖမ်းဆီးခံရသည်။ ၂၀၂၄ မေလတွင် မြိတ်ထောင်စစ်ခုံရုံးက တစ်သက်တစ်ကျွန်း (အမြင့်ဆုံးပြစ်ဒဏ်) ချမှတ်ခဲ့သည်။ |- |} {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%; line-height:1.6em;" |+ '''၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း သတင်းထောက်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု၊ လွတ်မြောက်မှုနှင့် စီးနင်းခံရမှု မှတ်တမ်း''' |- style="background: #ececec; text-align: center;" ! scope="col" style="width:4%;" | စဉ် !! scope="col" style="width:10%;" | ဖမ်းဆီးရက် !! scope="col" style="width:15%;" | အမည် !! scope="col" style="width:15%;" | သတင်းဌာန !! scope="col" style="width:10%;" | တာဝန် !! scope="col" | အခြေအနေ !! scope="col" | ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း |- | ၁|| ဩဂုတ် ၂၁ || ကိုဝင်းထွဋ်ဦး နှင့် ကိုထက်မြက်သူ || [[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|DVB]] / အလွတ်သတင်းထောက် || သတင်းထောက် နှင့် အလွတ်သတင်းထောက် || သတ်ဖြတ်ခံရ || မွန်ပြည်နယ်၊ ကျိုက်ထိုမြို့နယ်ရှိ နေအိမ်ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဝင်ရောက်စီးနင်းစဉ် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာဌာန) |date=2024-08-30 |title=သတင်းထောက် ၂ ယောက်သတ်ဖြတ်ခံရမှု UNESCO ပြစ်တင် |url=https://burmese.voanews.com/a/unesco-myanmar-journalist/7765275.html |access-date=2026-04-28 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> |- | ၂ || စက်တင်ဘာ ၂၉ || မဆွတ်ရိန်ပန်<ref>{{Cite web |title=ထောင်ဒဏ် ၁၃ နှစ် ချမှတ်ခံရသည့် ကချင်သတင်းထောက်ကို ပြန်လွှတ်ရန် CPJ တောင်းဆို |url=https://burmese.dvb.no/post/737995 |access-date=2026-04-27 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>|| 74 Media || သတင်းထောက် || ထောင်ဒဏ် ၁၃ နှစ် || ရန်ကုန်၊ မင်္ဂလာတောင်ညွန့်တွင် အရပ်ဝတ်စစ်သားများက ရိုက်နှက်ဖမ်းဆီးသွားခြင်းဖြစ်သည်။ ရေကြည်အိုင်စစ်ကြောရေးတွင် ၂၂ ရက်ကြာ နှိပ်စက်ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၂ တွင် အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေ ၅၀ (ည) ဖြင့် ထောင် ၁၀ နှစ် ထပ်မံချမှတ်ခံရသဖြင့် ယခင် ၅၀၅ (က) အတွက် ၃ နှစ်နှင့်ပေါင်းပါက စုစုပေါင်း ၁၃ နှစ် ဖြစ်သည်။ |- | ၃|| စက်တင်ဘာ ၂၉ || ကိုတာလင်းမောင် နှင့် ကိုနောင်ရိုး || Red News Agency / အလွတ်သတင်းထောက် || ဖားကန့်သတင်းထောက်များ || ဖမ်းဆီးခံရပြီး ပြန်လွတ် || ၂၀၂၄ စက်တင်ဘာ ၂၉ တွင် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဖားကန့်မြို့၌ KIA ၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ သတင်းရေးသားမှုနှင့် ပတ်သက်၍ နားလည်မှုလွဲမှားသဖြင့် ခေါ်ယူမေးမြန်းခြင်းဖြစ်ပြီး ၂၈ ရက်အကြာ အောက်တိုဘာ ၂၈ ရက်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ |} == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မီဒီယာ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ မီဒီယာ ပုဂ္ဂိုလ်များ]] m9sl84w88n3a62q95e5ojowfpa7votf 0 284963 1041965 1040128 2026-07-03T14:23:59Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-စကြာဝဠာ +စကြဝဠာ) 1041965 wikitext text/x-wiki {{Short description|ဗုဒ္ဓဘာသာရှိ နတ်ဒေဝါ}}{{Infobox Buddha|name=ဗိဿနိုး|image=Naraen-ten (那羅延天) from the Shoson Zuzōshō.jpg|image_size=220px|caption=၁၂ ရာစု ဂျပန်ပန်းချီလိပ် ''Shoson Zuzōshō'' တွင် ပုံဖော်ထားသည့် [[နာရာယဏ]] (Naraen-ten)။|sanskrit_name={{IAST|[[ဗိဿနိုး|Viṣṇu]]}}{{br}}{{IAST|[[နာရာယဏ|Nārāyaṇa]]}}|pali_name=ဝေဏှု (Veṇhu){{br}}ဝေဏ္ဍု (Veṇḍu)|chinese_name={{unbulleted list | 那羅延天 (''Nàluóyántiān'') | 遍入天 (''Biànrùtiān'') | 毗湿奴 (''Píshīnú'') }}|japanese_name={{unbulleted list | 那羅延天 (''Naraen-ten'') | 毘紐天 (''Bichū-ten'') | 遍入天 (''Hennyūten'') | 毘湿奴 (''Bishunu'') | ヴィシュヌ (''Vishunu'') }}}}[[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]တွင် '''[[ဗိဿနိုး]]''' (သင်္သကရိုက်: Viṣṇu) အား အဓိက နတ်ဒေဝါ (''[[နတ်|ဒေဝါ]]'') နှင့် အစဉ်အလာအသီးသီးရှိ [[ဓမ္မ]]စောင့်နတ်အဖြစ် ရိုသေလေးစားကြသည်။ [[ထေရဝါဒ]] အစဉ်အလာ၏ [[ရှေးဟောင်း ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ|ရှေးဟောင်း ပါဠိကျမ်းများ]]တွင် သူ့ကို '''ဝေဏှု''' (သို့မဟုတ် '''ဝေဏ္ဍု''') ဟု ရည်ညွှန်းပြီး [[ဂေါတမဗုဒ္ဓ|ဗုဒ္ဓ]]၏ တရားတော်များကို ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နာယူသော နတ်တစ်ပါးအဖြစ် တွေ့ရသည်။ [[သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ|သီရိလင်္ကာ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]တွင် ဗိဿနိုးကို ကျွန်းစောင့်နတ်နှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို တရားဝင်စောင့်ရှောက်သူအဖြစ် '''[[ဥပုလဝဏ်]]''' (Upulvan သို့မဟုတ် Upalavarṇā) ဟူသော အမည်ဖြင့် အလွန်ရိုသေကြသည်။ [[မဟာယာန ဗုဒ္ဓဘာသာ|မဟာယာန]] တွင် ဗိဿနိုးသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ နတ်ဒေဝါများအနက် တစ်ပါးအဖြစ် ပါဝင်ပြီး '''[[အဝလောကိတေသွာရ]]''' [[ဘောဓိသတ်]]၏ ဖန်ဆင်းမှု သို့မဟုတ် ကိုယ်ပွားအဖြစ် မကြာခဏ ယူဆကြသည်။ ဤအခြေအနေတွင် သူ၏ ပုံသဏ္ဌာန်ကို သတ္တဝါအမျိုးမျိုးအား တရားပြသရန် [[ဥပါယ]] (''ကုသလောပါယ'' သို့မဟုတ် ကျွမ်းကျင်သော နည်းလမ်း) အဖြစ် နားလည်ထားသည်။ သမိုင်းနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသန မှတ်တမ်းများအရ [[အရှေ့တောင်အာရှ]]၊ [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှား]] နှင့် [[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ|ဂျပန်]] (''Bichū-ten'' ဟု လူသိများသည့်) ရှေးဟောင်း ဗုဒ္ဓဘာသာ ယဉ်ကျေးမှုများတစ်လျှောက် သူ၏ ဆက်တိုက် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုနှင့် ထူးခြားသော ရုပ်တုဆင်းတုများကို တွေ့ရှိရသည်။ == ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ == === ဝေဏှု === ''ဝေဏှု'' (Veṇhu - မူကွဲ ''ဝေဏ္ဍု'' Veṇḍu) သည် သင်္သကရိုက်စကားလုံး ''ဗိဿနိုး'' (Viṣṇu) ၏ [[ပါဠိ]] စာလုံးပေါင်းဖြစ်သည်။ သူသည် ''မဟာသမယသုတ်'' ([[ဒီဃနိကာယ်]] ၂၀) တွင် အခြွေအရံများနှင့်အတူ ရှိနေသော ''[[နတ်|နတ်ဒေဝါ]]'' အဖြစ် ပေါ်လာသည်။<ref>{{Cite web |last= |date= |title=Venhu, Veṇhu: 1 definition - Pali Kanon: Pali Proper Names |url=https://www.wisdomlib.org/definition/venhu#theravada |access-date=2026-04-28 |website=Wisdom Library |language=en}}</ref> ''ဝေဏ္ဍုသုတ်'' ([[သံယုတ္တနိကာယ်]] ၂.၁၂) တွင် ဝေဏ္ဍုနတ်သည် ဗုဒ္ဓ၏ တရားတော်ကို လိုက်နာသူများ၏ ဝမ်းမြောက်မှုကို ချီးမွမ်းခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓက ထိုသူတို့သည် သေခြင်းမှ လွတ်မြောက်မည်ဟု အတည်ပြုခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ [[ရှေးဟောင်း ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ|ရှေးဟောင်း ကျမ်းများ]]တွင် ဤအမည်ဖြင့် နတ်တစ်ပါး ပါဝင်လာခြင်း ရှားပါးသော အဖြစ်အပျက်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Veṇḍusutta—Suttas and Parallels |url=https://suttacentral.net/sn2.12 |access-date=2026-04-28 |website=SuttaCentral |language=en}}</ref> === ဥပုလဝဏ် === {{Main|ဥပုလဝဏ်}} [[ဖိုင်:Vishnu_bearing_a_tray_of_flowers,_Relic_chamber_of_Mahiyangana_Stupa.jpg|thumb|ပန်းကန်ပြားကို ကိုင်ဆောင်ထားသော ဗိဿနိုး။ [[မဟိယင်္ဂနစေတီ]]၏ ဓာတုဂဗ္ဘတိုက်မှ ပန်းချီကား (အေဒီ ၉–၁၁ ရာစု)။ လက်ရှိတွင် [[အနုရာဓပူရ]] ရှေးဟောင်းသုတေသန ပြတိုက်တွင် ပြသထားသည်။]] [[ဖိုင်:Modern_Vishnu_Shrine,_Dondra_0675.jpg|thumb|သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ [[ဒွန်ဒရာ]] ရှိ ခေတ်သစ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဗိဿနိုး နတ်ကွန်း။]] ဟိန္ဒူအချို့က ဗုဒ္ဓကို ဗိဿနိုး၏ အဝတား (လူဝင်စား) အဖြစ် သတ်မှတ်ကြသော်လည်း၊ သီရိလင်္ကာရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည် ဗိဿနိုးကို [[သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ|သီရိလင်္ကာ]]၏ ကျွန်းစောင့်နတ်နှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို စောင့်ရှောက်သူအဖြစ် ရိုသေကြသည်။<ref>{{cite book |author=Swarna Wickremeratne |year=2012 |title=Buddha in Sri Lanka: Remembered Yesterdays |url=https://books.google.com/books?id=cYrQnZT9JREC |publisher=State University of New York Press |isbn=978-0791468814 |page=111}}</ref> [[သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ|သီရိလင်္ကာ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]တွင် ဗိဿနိုးကို '''[[ဥပုလဝဏ်]]''' (Upulvan သို့မဟုတ် Upalavarṇā) ဟုလည်း သိကြပြီး 'ကြာညိုရောင်ရှိသော' ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အချို့က ဥပုလဝဏ်သည် နောင်တွင် ဗိဿနိုးနှင့် ပေါင်းစပ်သွားသော ဒေသခံနတ်တစ်ပါးဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြပြီး နောက်ထပ်ယုံကြည်မှုတစ်ခုမှာ ဥပုလဝဏ်သည် ပုရာဏဟိန္ဒူဘာသာတွင် အမြင့်မြတ်ဆုံးနတ် မဖြစ်လာမီ ဗိဿနိုး၏ ရှေးဟောင်းပုံစံဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ''[[မဟာဝံသ]]''၊ ''စူဠဝံသ'' နှင့် သီရိလင်္ကာရှိ ရိုးရာပုံပြင်များအရ ဗုဒ္ဓကိုယ်တိုင်က ဗိဿနိုးထံ စောင့်ရှောက်ရေးတာဝန် လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ အခြားသူများကမူ ဗုဒ္ဓသည် ဤတာဝန်ကို သိကြားမင်းအား ပေးအပ်ခဲ့ပြီး၊ သိကြားမင်းက ၎င်းတာဝန်ကို ဗိဿနိုးထံ ထပ်ဆင့်လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။<ref>{{cite book |author=Wilhelm Geiger |author-link=Wilhelm Geiger |title=Mahawamsa: English Translation (1908) |title-link=Mahawamsa}}</ref> သီရိလင်္ကာတွင် ဗိဿနိုးအား ရည်စူး၍ တည်ဆောက်ထားသော [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]နှင့် [[ဟိန္ဒူဘာသာ|ဟိန္ဒူ]] နတ်ကွန်းများစွာ ရှိသည်။ သီးသန့် ဗိဿနိုး ''Kovils'' သို့မဟုတ် ''Devalayas'' များအပြင်၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းအားလုံးတွင် ဗိဿနိုးအား ရည်စူးထားသော အဓိက ဗုဒ္ဓဘာသာ နတ်ကွန်းနှင့် နီးကပ်သည့် နတ်ကွန်းအခန်းများ (Devalayas) မဖြစ်မနေ ပါရှိသည်။<ref>{{cite book |author=Swarna Wickremeratne |year=2012 |title=Buddha in Sri Lanka: Remembered Yesterdays |url=https://books.google.com/books?id=cYrQnZT9JREC |publisher=State University of New York Press |isbn=978-0791468814 |page=226}}</ref> ဂျွန် ဟို့တ် (John Holt) ၏ အဆိုအရ ဗိဿနိုးသည် ၁၄ ရာစုနှင့် ၁၅ ရာစုနှစ်များရှိ ဇာတိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းများဖြစ်သော [[လင်္ကာတိလကဝိဟာရ]] (Lankatilaka) နှင့် ဂဒလဒေနိယ (Gadaladeniya) ကဲ့သို့သော သီဟိုဠ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ယဉ်ကျေးမှုအတွင်းသို့ ပေါင်းစပ်ပါဝင်လာခဲ့သည့် ဟိန္ဒူ နတ်ဘုရားများနှင့် နတ်သမီးများထဲမှ တစ်ပါးဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |author=John C Holt |year=2004 |title=The Buddhist Vishnu: Religious transformation, politics and culture |url=https://archive.org/details/buddhistvisnurel0000holt |publisher=Columbia University Press |isbn=978-0231133234 |page=[https://archive.org/details/buddhistvisnurel0000holt/page/51 51]}}</ref> သူ၏အဆိုအရ အလယ်ခေတ် သီဟိုဠ် အစဉ်အလာသည် ဗိဿနိုး ကိုးကွယ်မှုကို ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် အားပေးခဲ့သကဲ့သို့၊ ဟိန္ဒူ အစဉ်အလာကလည်း ဗုဒ္ဓကို ဗိဿနိုး၏ အဝတားအဖြစ် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ သို့သော် ခေတ်ပြိုင် [[ထေရဝါဒ]] ရဟန်းတော်များသည် ဗိဿနိုး ကိုးကွယ်မှု အလေ့အထကို ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းများမှ ဖယ်ရှားရန် ကြိုးပမ်းနေကြသည်။<ref>{{cite book |author=John C Holt |year=2004 |title=The Buddhist Vishnu: Religious transformation, politics and culture |url=https://archive.org/details/buddhistvisnurel0000holt |publisher=Columbia University Press |isbn=978-0231133234 |pages=[https://archive.org/details/buddhistvisnurel0000holt/page/5 5]–7, 13–27}}</ref> ဟို့တ်၏ အဆိုအရ သီရိလင်္ကာရှိ ဗိဿနိုးအား ရိုသေလေးစားမှုသည် အခြားသော လူမျိုးစုများကို မိမိတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုအတွင်း စုပ်ယူလိုက်သည့်အခါ ရာစုနှစ်များစွာကြာအောင် ယဉ်ကျေးမှုကို ပြန်လည်ဖန်တီးနိုင်စွမ်းရှိသည့် မှတ်သားဖွယ် အထောက်အထားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[သီဟိုဠ်ကျွန်း]] ရှိ ဗိဿနိုးဂိုဏ်းကို ၁၇၀၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အစောပိုင်းတွင် ကန်ဒီဘုရင်များက တရားဝင် ထောက်ခံခဲ့သော်လည်း၊ ဗိဿနိုး ရုပ်တုများနှင့် နတ်ကွန်းများသည် အလယ်ခေတ် မြို့တော်ဟောင်း [[ပိုလွန်နာရုဝ]] ရှိ ထင်ရှားသော အပျက်အစီးများအနက် ပါဝင်ကြောင်း ဟို့တ်က ဆိုသည်။ === ရုပ်တုဆင်းတု အနုပညာ === [[ဖိုင်:077_Visnu,_14c,_Sukhothai_(35086946062).jpg|thumb|၁၄ ရာစု ဗိဿနိုး ရုပ်တု၊ ဘန်ကောက် အမျိုးသားပြတိုက်၊ ထိုင်းနိုင်ငံ။]] ဗိဿနိုး၏ ရုပ်တုများနှင့် ပန်းပုများကဲ့သို့သော ရုပ်တုဆင်းတု အနုပညာများကို ယခုအခါ အများစုမှာ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ အစဉ်အလာဖြစ်သော အရှေ့တောင်အာရှရှိ ရှေးဟောင်းသုတေသန နယ်မြေများတွင် တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ ဥပမာအားဖြင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]တွင် လက်လေးဖက်ပါ ဗိဿနိုး ရုပ်တုများကို မလေးရှားနိုင်ငံအနီးရှိ ပြည်နယ်များတွင် တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ၄ ရာစုမှ ၉ ရာစုနှစ်အထိ သက်တမ်းရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းရကာ ၎င်းတို့သည် ရှေးဟောင်းအိန္ဒိယတွင် တွေ့ရှိရသည့်ပုံစံများနှင့် တူညီနေသည်။<ref name="hobsonxxiii">{{cite book |author1=Jacq-Hergoualc'h |first=Michel |year=2002 |title=The Malay Peninsula: Crossroads of the Maritime Silk-Road (100 BC–1300 AD) |url=https://books.google.com/books?id=a5rG6reWhloC&pg=PR23 |publisher=BRILL Academic |isbn=978-90-04-11973-4 |page=xxiii, 116–128 |translator-last=Hobson |translator-first=Victoria}}</ref> ထို့အတူ ၆ ရာစုမှ ၈ ရာစုနှစ်အထိ သက်တမ်းရှိ ဗိဿနိုး ရုပ်တုများကို ထိုင်းနိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်း [[ပရာຈိဉ်ບຸຣີ]] (Prachinburi) ပြည်နယ်နှင့် အလယ်ပိုင်း ဖက်ချဘွန်း ပြည်နယ်အပြင်၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ တောင်ပိုင်း ដុងថាပ် (Đồng Tháp) ပြည်နယ်နှင့် အန်ဇန် (An Giang) ပြည်နယ်တို့တွင် တွေ့ရှိခဲ့သည်။{{sfn|Guy|2014|pages=[https://books.google.com/books?id=vO_-AgAAQBAJ&pg=PA131 131]–135, 145}} အစောပိုင်း ၇ ရာစုမှ ၉ ရာစုနှစ်များအတွင်းရှိ ကရစ်ရှနား (Krishna) ရုပ်တုများကို ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ တာကဲ (Takéo) ပြည်နယ်နှင့် အခြားပြည်နယ်များတွင် တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။{{sfn|Guy|2014|pages=[https://books.google.com/books?id=vO_-AgAAQBAJ&pg=PA146 146]–148, 154–155}} == မဟာယာန ဗုဒ္ဓဘာသာ == [[ဖိုင်:Nilakantha-Avalokitesvara.jpg|thumb|နီလကဏ္ဍ-အဝလောကိတေသွာရ (Nīlakaṇṭha-Avalokiteśvara သို့မဟုတ် 青頸観音 Shōkyō-kannon)၊ Taishō Shinshū Daizōkyō Zuzō-bu (大正新脩大藏經 圖像部) အတွဲ ၃ မှ ကူးယူဖော်ပြသည့် ''Besson-zakki'' (別尊雑記) မှ။]] မဟာယာန ဗုဒ္ဓဘာသာ အရင်းအမြစ်များတွင် ဗိဿနိုး (အခြားသော နတ်များနှင့်အတူ) အား ကျယ်ပြန့်သော [[ဗုဒ္ဓဘာသာ နတ်များ]] အုပ်စုအတွင်းသို့ ထည့်သွင်းထားသည်။ ဤနတ်များသည် ပုံစံမျိုးစုံရှိသော [[အဝလောကိတေသွာရ]] နှင့် မကြာခဏ ဆက်စပ်နေသည်။ မဟာယာန ဗုဒ္ဓဘာသာက အဝလောကိတေသွာရသည် မတူညီသော သတ္တဝါများ၏ လိုအပ်ချက်အရ မတူညီသော ပုံသဏ္ဌာန်များဖြင့် ထင်ရှားပြသနိုင်စွမ်းရှိသည်ဟု ယူဆသည် (ဤအယူဝါဒကို "ကျွမ်းကျင်သော နည်းလမ်း" – [[ဥပါယ]] ဟုခေါ်သည်)။ ''[[သဒ္ဓရ်မပုဏ္ဍရီကသုတ်]]'' တွင် အဝလောကိတေသွာရသည် မတူညီသော သတ္တဝါအဆင့်အတန်းများအား [[တရားဓမ္မ]] သင်ကြားပြသရန် [[အီရွှာရ]] (Īśvara) နှင့် [[သီဝ|မဟေသွာရ]] (Maheśvara) အပါအဝင် ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုးကို ယူနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။<ref>Chandra, Lokesh (1988). ''The Thousand-armed Avalokiteśvara.'' New Delhi: Abhinav Publications, p, 15. Indira Gandhi National Centre for the Arts. {{ISBN|81-7017-247-0}}.</ref> အခြားသော [[မဟာယာန ကျမ်းများ|မဟာယာနသုတ်]] တစ်ခုဖြစ်သည့် ''[[ကာရဏ္ဍဝယူဟသုတ်]]'' (Kāraṇḍavyūhasūtra) တွင် ဗိဿနိုး (သီဝ၊ ဗြဟ္မာ နှင့် သရသွတီ တို့နှင့်အတူ) အား အဝလောကိတေသွာရ၏ ဖန်ဆင်းမှုများအဖြစ် အမည်တပ်ထားပြီး၊ ယခုအခါ ထိုအဝလောကိတေသွာရကို လောကတစ်ခုလုံး ထွက်ပေါ်လာရာ လောကုတ္တရာ နတ်တစ်ပါးအဖြစ် ရှုမြင်ကြသည်။<ref>Studholme, Alexander (2002). ''The Origins of Om Manipadme Hum: A Study of the Karandavyuha Sutra.'' State University of New York Press. p. 39-40.</ref> ''ကာရဏ္ဍဝယူဟ'' က နာရာယဏသည် သတ္တဝါအားလုံး၏ အကျိုးအတွက် ကျွမ်းကျင်သော နည်းလမ်း (ဥပါယ) အဖြစ် အဝလောကိတေသွာရ၏ နှလုံးသားမှ ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည် (hṛdayānnārāyaṇaḥ) ဟု ဆိုသည်။ ထိုနည်းတူစွာ၊ ရေပန်းစားသော ''[[နီလကဏ္ဍ ဓာရဏီ]]'' တွင် [[ဟရိဟရ]] ကို ဘောဓိသတ်အဖြစ် ခေါ်ဆိုထားပြီး ဤသို့ဆိုသည်- "အို ထွန်းလင်းတောက်ပသော လောကုတ္တရာကိုယ်တော်၊ ကြီးမြတ်သော ဘောဓိသတ် [[ဟရိ]]၊ ကြွလာတော်မူပါ။"<ref>Chandra, Lokesh (1988). ''The Thousand-armed Avalokiteśvara,'' pp. 130–133. New Delhi: Abhinav Publications, Indira Gandhi National Centre for the Arts. {{ISBN|81-7017-247-0}}.</ref> ထို့အပြင် ''Ratnamalastotra'' တွင် ဤသို့ဆိုသည်-<blockquote>[[ဝိဿနဝ ဂိုဏ်း|ဝိဿနဝများ]] (ဗိဿနိုးကိုးကွယ်သူများ) အား တရားပြသပြီး ၎င်းတို့အား ဓမ္မလမ်းကြောင်းသို့ ပြောင်းလဲရန်၊ သူ (ဗိဿနိုး) သည် ကြာပန်းကိုင်ဆောင်သူ (အဝလောကိတေသွာရ) ၏ နှလုံးသားမှ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ သူသည် လောက၏အရှင် [[နာရာယဏ]] အမှန်ပင်ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ သင်သည် အမှန်တကယ်ပင် ပြိုင်ဘက်ကင်းသော အကြီးမြတ်ဆုံး သတ္တဝါ (puṁsāṁ paramottama) ဖြစ်ပေသည်။<ref>{{Cite web |title=Digital Sanskrit Buddhist Canon – Books |url=https://www.dsbcproject.org/canon-text/book/132 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231204164635/https://www.dsbcproject.org/canon-text/book/132 |archive-date=4 December 2023 |access-date=2023-12-04 |website=www.dsbcproject.org}}</ref></blockquote>ဤ အိန္ဒိယ ဗုဒ္ဓဘာသာ အရင်းအမြစ်များသည် အိန္ဒိယ မဟာယာန ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အဆင့်တစ်ခုကို ပုံဖော်ထားပြီး၊ ထိုအဆင့်တွင် ဗိဿနိုး (သီဝနှင့်အတူ) သည် ဟိန္ဒူ အယူအဆဖြစ်သော [[ဝိသဝရူပ]] (Viśvarūpa) နှင့် ဆင်တူသည့် အဝလောကိတေသွာရ၏ စကြဝဠာဆိုင်ရာ အမြင့်ဆုံး ပုံစံတစ်ခုအဖြစ် ပေါင်းစပ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite book |author1=Keyworth, George A. |date=2011 |title=Esoteric Buddhism and the Tantras in East Asia |publisher=Brill |isbn=978-9004184916 |editor1-last=Orzech |editor1-first=Charles |pages=525–526 |chapter=Avalokiteśvara |editor2-last=Sørensen |editor2-first=Henrik |editor3-last=Payne |editor3-first=Richard |chapter-url=https://books.google.com/books?id=F0XNX3N1a2AC&pg=PA526}}</ref> နောင်လာမည့် ဝဇီရယာန (Vajrayana) အရင်းအမြစ်များသည် ဗိဿနိုးအား အဝလောကိတေသွာရ၏ ပုံစံတစ်မျိုးအဖြစ် ဆက်လက် ရည်ညွှန်းကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ''သာဓနမာလာ'' (Sadhanamala) တွင် ဟရိဟရိဟရိဝါဟန (Harihariharivāhana) သို့မဟုတ် ဟရိဟရိဟရိဝါဟနလောကေသွာရ (Harihariharivāhanalokeśvara) ဟုခေါ်သော ဗိဿနိုး၏ ပုံစံတစ်ခုအပေါ် တရားရှုမှတ်သည့် ကျင့်စဉ်တစ်ခု ပါဝင်သည်။<ref>Bhattacharyya, B. (1924). The Indian Buddhist Iconography Mainly Based on The Sādhanamālā and Other Cognate Tāntric Texts of Rituals. H. Milford, Oxford University Press.</ref> ဤပုံစံတွင် အဝလောကိတေသွာရသည် ဗိဿနိုးပေါ်တွင် စီးနင်းထားပြီး၊ ဗိဿနိုးက [[ဂဠုန်]]ပေါ်တွင် စီးနင်းကာ၊ ဂဠုန်က ခြင်္သေ့ပေါ်တွင် စီးနင်းထားသည်။<ref>{{Cite web |last= |date=2020-06-15 |title=Harihariharivahana, Harihariharivāhana, Hariharihari-vahana: 1 definition |url=https://www.wisdomlib.org/definition/harihariharivahana |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231204171114/https://www.wisdomlib.org/definition/harihariharivahana |archive-date=4 December 2023 |access-date=2023-12-04 |website=Wisdom Library |language=en}}</ref> ဤ [[အဝလောကိတေသွာရ|လောကေသွာရ]] ပုံစံသည် နီပေါနိုင်ငံမှ မြစ်ဖျားခံခြင်း ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ ၎င်း၏ မူလဒဏ္ဍာရီကို ဗုဒ္ဓဘာသာ ''[[သွယမ္ဘူ ပုရာဏ]]'' (Swayambhu Purana) တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။<ref>Sakya, M. B. (1994). ''[http://www.buddhanet.net/pdf_file/icon_nepbud.pdf The Iconography of Nepalese Buddhism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230807235432/http://www.buddhanet.net/pdf_file/icon_nepbud.pdf|date=7 August 2023}}'', p. 111.</ref> ရှေးဟောင်းသုတေသန လေ့လာမှုများအရ တစ်ချိန်က [[မဟာယာန]] နှင့် [[ဝဇီရယာန]] ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အမာခံနယ်မြေကြီးဖြစ်ခဲ့သော [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှား]] ကျွန်းစုများတွင် ဗိဿနိုး ရုပ်တုများကို ဖော်ထုတ်တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဤရုပ်တုများသည် ၅ ရာစုနှင့် ယင်းနောက်ပိုင်း သက်တမ်းရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။{{sfn|Guy|2014|pages=7–9}} ရုပ်တုများအပြင် ဗိဿနိုး၏ "ခြေလှမ်းသုံးလှမ်း" (Trivikrama) နှင့် ဆက်စပ်နေသော အရာများကဲ့သို့သော ဗိဿနိုး၏ ကျောက်စာများနှင့် ပန်းပုများကို ဗုဒ္ဓဘာသာ ထွန်းကားရာ [[အရှေ့တောင်အာရှ]] ဒေသများစွာတွင် တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။{{sfn|Guy|2014|pages=11–12, 118–129}} အချို့သော ရုပ်တုဆင်းတုများတွင် [[သူရိယနတ်|သူရိယ]] (Surya)၊ ဗိဿနိုး နှင့် ဗုဒ္ဓတို့၏ သင်္ကေတများ ပေါင်းစပ်ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။{{sfn|Guy|2014|pages=221–225}} [[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ|ဂျပန် ဗုဒ္ဓဘာသာ နတ်များ]] စာရင်းတွင် ဗိဿနိုးကို Bichū-ten (毘紐天) ဟု သိကြပြီး၊ ၁၃ ရာစု [[နစ်ချီရန်]] ၏ ရေးသားချက်များကဲ့သို့သော ဂျပန်ကျမ်းစာများတွင် တွေ့ရသည်။<ref>{{cite book |author=Nichiren |author-link=Nichiren |year=1987 |title=The Major Writings of Nichiren Daishonin |url=https://books.google.com/books?id=YxoHJwAACAAJ |publisher=Nichiren Shoshu International Center |isbn=978-4-88872-012-0 |page=1107}}, Alternate site: [http://www.nichirenlibrary.org/en/wnd-2/Appendix/C Archive] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160317061345/http://www.nichirenlibrary.org/en/wnd-2/Appendix/C|date=17 March 2016}}</ref> == ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် == * [[ဗုဒ္ဓဘာသာရှိ သီဝနတ်]] * [[ဗြဟ္မာ]], ဗုဒ္ဓဘာသာရှိ ဗြဟ္မာ == ကိုးကား == <references /> == ရင်းမြစ်များ == * {{cite book |last=Guy |first=John |year=2014 |title=Lost Kingdoms: Hindu-Buddhist Sculpture of Early Southeast Asia |url=https://books.google.com/books?id=vO_-AgAAQBAJ |publisher=Metropolitan Museum of Art |isbn=978-1-58839-524-5 |access-date=9 October 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111060324/https://books.google.com/books?id=vO_-AgAAQBAJ |archive-date=11 January 2023 |url-status=live}} {{ဗုဒ္ဓဘာသာ}} 4v3k3uhqqbwafqrnw5b2lrg0vxekxu0 0 285023 1041969 1039383 2026-07-03T14:27:12Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥ် +ဉ်) 1041969 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = တင်ညွန့် | native_name = တင်ညွန့် | birth_date = {{Birth date and age|1955|9|24}} | birth_place = [[ပဲခူးမြို့]] | parents = အောင်သိန်း၊ ခင်ကြည် | residence = [[သန်လျင်မြို့]]၊[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] | nationality = မြန်မာ | occupation = စာရေးဆရာ၊ အယ်ဒီတာ၊ ဆရာ (အငြိမ်းစား) | education = B.A (Philosophy), B.Ed | alma_mater = မော်လမြိုင်ကောလိပ်၊ ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံတက္ကသိုလ်၊ [[ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ်|ပညာရေးတက္ကသိုလ်]] | period = ၁၉၇၈ – ယနေ့အထိ | genre = နည်းပညာ၊ နိုင်ငံရေး၊ ပညာရေး၊ ဝတ္ထုစာပေ | notableworks = လူငယ်နှင့်အတွေးအမြင်<br>ဒီမိုကရေစီ ပါရာဒိုင်း<br>ကျောင်းဆရာမှတ်တမ်း<br>[[ရိုးမပေါ်ကျတဲ့မျက်ရည်|ရိုးမပေါ် ကျတဲ့မျက်ရည်]] | awards = လူငယ်စာပေဆု (၂၀၁၁)<br>နိုင်ငံရေးစာပေဆု (၂၀၁၂)<br>[[အမျိုးသားစာပေဆု]] (၂၀၁၇) | penname = တင်ညွန့်၊ ကျော်ဗလ၊ မောင်ခေတ် }} '''ဦးတင်ညွန့်''' (၂၄ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၅ ဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာ၊ အယ်ဒီတာတစ်ဦးဖြစ်ပြီး [[အမျိုးသား စာပေဆု|အမျိုးသားစာပေဆု]]ရရှိသူဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပညာရေးနှင့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ စာပေများကို အဓိက ရေးသားသူအဖြစ် လူသိများသည်။[[အခြေခံပညာဦးစီးဌာန|ပညာရေးဌာန]]တွင် ကျောင်းဆရာအဖြစ် နှစ် ၂၀ ကျော် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် စာပေလောကသို့ ခြေစုံပစ် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထင်ရှားသော လက်ရာများတွင် “လူငယ်နှင့်အတွေးအမြင်”၊ “ဒီမိုကရေစီ ပါရာဒိုင်း” နှင့် “[[ရိုးမပေါ်ကျတဲ့မျက်ရည်|ရိုးမပေါ် ကျတဲ့ မျက်ရည်]]” တို့ ပါဝင်သည်။<ref name="mizzima">{{cite news |last=Khet Nway |first=Maung |title=National Literature Award winner U Tin Nyunt and two others arrested over three old books |url=https://bur.mizzima.com/2026/04/27/88751 |work=Mizzima News |date=27 April 2026 |access-date=30 April 2026}}</ref> == ပညာရေးနှင့်လုပ်ငန်းခွင်ဘဝ == ဦးတင်ညွန့်ကို ၁၉၅၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် [[ပဲခူးမြို့]]၌ အဖ ဦးအောင်သိန်း၊ အမိ ဒေါ်ခင်ကြည်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ပဲခူးမြို့ ဇိုင်းဂနိုင်းတောင်ပိုင်း၊ မြလမ်းတွင် ကြီးပြင်းခဲ့ပြီး ပဲခူးမြို့ BBM ကျောင်းနှင့် အမှတ် (၄) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းတို့တွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် အမှတ် (၄) အထက်တန်းကျောင်းမှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင် မော်လမြိုင်ကောလိပ်၌ သမိုင်းဘာသာဖြင့် ပထမနှစ် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံတက္ကသိုလ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ကာ ဒဿနိကဗေဒဘာသာအထူးပြုဖြင့် ဆက်လက်ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ်မှ B.A (Philosophy) ဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ပညာရေးဌာန၌ မူလတန်းပြဆရာအဖြစ် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ပဲခူးချောင်းဖျားဒေသတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အလယ်တန်းပြအဖြစ် တိုးတက်ခန့်အပ်ခံရပြီး ဇောင်းတူရွာတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် အင်္ဂလိပ်စာကို တွဲဖက်အထက်တန်းအဆင့်အထိ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Save The Library in Myanmar {{!}} Author. တင်ညွှန့် |url=https://savethelibrarymyanmar.org/author/184/show |access-date=2026-05-01 |website=savethelibrarymyanmar.org}}</ref> ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ပညာရေးတက္ကသိုလ်မှ B.Ed ဘွဲ့ကို ထပ်မံရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၈၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၁ ခုနှစ်အထိ ပညာရေးဌာနတွင် နှစ်ပေါင်း ၂၀ ခန့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ကာ အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြင့်မြတ်၊ အိန္ဒြာကျော်ဇင်တို့ ပါဝင်သည့် ဖြစ်ရပ်မှန်ရုပ်ရှင်-ရိုးမပေါ်ကျတဲ့ မျက်ရည်(နမူနာ) |url=https://burmese.dvb.no/post/355199 |access-date=2026-05-01 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> == စာပေဘဝဖြတ်သန်းမှု == ဦးတင်ညွန့် စာပေလောကသို့ ဝင်ရောက်မှုမှာ ၁၉၇၈ ခုနှစ်ထုတ် ''ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံ မဂ္ဂဇင်း'' တွင် “ဂရက်ဖိုဖီလ်” ဘာသာပြန်ဝတ္ထုတိုနှင့် “ကဗျာဆရာသို့” ကဗျာတို့ကို စတင်ဖော်ပြခံရခြင်းမှ စတင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် နည်းပညာ၊ နိုင်ငံရေး၊ ပညာရေး၊ ဘာသာရေးနှင့် ဝတ္ထုစာပေများအပါအဝင် စာအုပ်များ ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ဦးတင်ညွန့် သည် နှစ်ပေါင်း ၂၀ ခန့် ပညာရေးဌာန၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီး အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရန်ကုန်မြို့တွင် အခြေချနေထိုင်ကာ စာပေလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=“ဇာတ်လိုက်” ဖြစ်ရပ်မှန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီး ပဲခူးရိုးမတောထဲရှိ ရှိန်းခါးရွာတွင် သွားရောက်ရိုက်ကူးမည် |url=http://mdn.gov.mm/my/jaattliuk-phcrpmn-ruprngjaattkaakii-paikhuuriumtteaathairi-rinkhraattng-saareaakriukkuumnny |access-date=2026-05-01 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref> ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှစ၍ [[ကွန်ပျူတာဂျာနယ်]]၊ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ကြီးပွားရေးမဂ္ဂဇင်း၊ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် မျက်မှောက်ရေးရာ မဂ္ဂဇင်း၊ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် Personal Computer မဂ္ဂဇင်းနှင့် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် Itizen နည်းပညာဂျာနယ်တို့တွင် အယ်ဒီတာအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် “လူငယ်နှင့်အတွေးအမြင်” စာအုပ်ဖြင့် [[ထွန်းဖောင်ဒေးရှင်းစာပေဆု|ထွန်းဖောင်ဒေးရှင်း]]မှ ပေးအပ်သော လူငယ်စာပေဆုကို ရရှိခဲ့ပြီး ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် “ဒီမိုကရေစီ ပါရာဒိုင်း” စာအုပ်ဖြင့် [[သုတစွယ်စုံစာပေဆု|သုတစွယ်စုံ]] နိုင်ငံရေးစာပေဆုများကို ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် တွင် ''[[The Voice Weekly]]'' ဂျာနယ် တွင် အယ်ဒီတာ အဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် နှစ်ပေါင်း ၄၀ ခန့်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ပုဂ္ဂလိကပိုင် နေ့စဉ်ထုတ် သတင်းစာများကို ထုတ်ဝေခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ထိုနေ့တွင် The Voice Daily၊ [[စံတော်ချိန် နေ့စဉ်သတင်းစာ|စံတော်ချိန်]]၊ ရွှေနိုင်ငံသစ် နှင့် [[ပြည်ထောင်စုနေ့စဉ်|ပြည်ထောင်စုနေ့စဉ်]] ဟူသော နေ့စဉ်သတင်းစာ ၄ စောင်ကို တပြိုင်နက်တည်း စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ဤတွင် ဦးတင်ညွန့် သည် The Voice Daily သတင်းစာ ၏ အယ်ဒီတာ တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ထိုတာဝန်ကို ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလအထိ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2013-04-01 |title=မြန်မာပုဂ္ဂလိက သတင်းစာများ စတင်ထုတ်ဝေ |url=https://burmese.voanews.com/a/burma-daily-newspaper-03-31-13/1632209.html |access-date=2026-05-01 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> သူသည် စာပေသက်တမ်းတစ်လျှောက်တွင် နိုင်ငံရေးအက်ဆေး၊ ပညာရေးနှင့် ဝတ္ထုရှည်များ အပါအဝင် စာအုပ်ပေါင်း ၅၀ ကျော် ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။ သူ၏ ထင်ရှားသော ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည့် ''[[ရိုးမပေါ်ကျတဲ့မျက်ရည်]]'' သည် စာဖတ်ပရိသတ်အကြား အလွန်ရေပန်းစားခဲ့ပြီး ရုပ်ရှင်အဖြစ်လည်း ရိုက်ကူးခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref name="maun">{{cite news |title=Writer Tin Nyunt arrested over books published during civilian government era |url=https://maun-mm.com/2026/04/27/writertinnyunt/ |work=Maun News |date=27 April 2026 |access-date=30 April 2026}}</ref> == ၂၀၂၆ ဖမ်းဆီးခံရမှု == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ဆရာတင်ညွန့်အား [[သန်လျင်မြို့နယ်]]ရှိ နေအိမ်တွင် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက လာရောက်ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ယင်းသို့ ဖမ်းဆီးရခြင်းမှာ ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အတွင်း ထုတ်ဝေခဲ့သည့် ''ခွေးထိန်းငသာ''၊ ''အထွေထွေ၊ ခင်ဗျားကျုပ်ကို ညာခဲ့တယ်'' နှင့် ''သန်းရွှေ၏ ယတြာများ'' စသည့် စာအုပ် ၃ အုပ်နှင့် ဆက်စပ်နေကြောင်း သတင်းများတွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name="burmavj">{{cite news |title=အမျိုးသားစာပေဆုရ စာရေးဆရာ တင်ညွန့်ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://burma.irrawaddy.com/video/2026/04/27/412883.html |work=The Irrawaddy|date=27 April 2026 |access-date=30 April 2026}}</ref><ref>{{Cite web |title=စာရေးဆရာကြီး တင်ညွန့် အပါအဝင် ၃ ဦးကို ဖမ်းဆီးပြီး ပုဒ်မ ၅၀၅(က) ဖြင့် အမှုဖွင့် |url=https://burmese.dvb.no/post/678286 |access-date=2026-04-30 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> [[TikTok]] လိုင်းပေါ် တွင် စာအုပ်ရောင်းချသူတစ်ဦးက ယင်းစာအုပ်များကို ရောင်းချနေကြောင်း တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့် (Live) ထုတ်လွှင့် ရာမှတစ်ဆင့် ဖမ်းဆီးမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ဆရာတင်ညွန့်အား ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့် တရားစွဲဆိုခဲ့ပြီး သူ၏သားဖြစ်သူနှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေသူ၊ ရောင်းချသူတို့လည်း ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။ထို့နောက် ဦးတင်ညွန့် နှင့် သားအငယ်ဖြစ်သူတို့သည် ပုဒ်မ ၅၀၅-က ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-06-18 |title=၂၀၂၆ ဇွန် ၁၈ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အာရက္ခတပ်တော်(အေအေ) ထိန်းချုပ် ကျောက်တော်မြို့ လေကြောင်းဗုံးကြဲခံရမှု သေဆုံးသူ ၈ ဦးရှိလာ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/crlwdge7wjwt |access-date=2026-06-18 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> <ref name="vom">{{cite news |title=Writer Tin Nyunt and son among three arrested |url=https://www.facebook.com/share/19nKfE1Wg3/ |work=Voice of Myanmar (VOM) |date=27 April 2026 |access-date=30 April 2026}}</ref><ref name="rfa">{{cite news |title=စာရေးဆရာ တင်ညွန့် နဲ့ စာအုပ်ရောင်းသူ၊ ထုတ်ဝေသူတို့ သုံးဦး ဖမ်းဆီးခံရ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/04/27/myanmar-military-state-defamation-arrest-author-tin-nyunt/ |work=[[Radio Free Asia]] |date=27 April 2026 |access-date=30 April 2026}}</ref> == ရရှိခဲ့သော ဆုများ == * လူငယ်စာပေဆု (၂၀၁၁) * နိုင်ငံရေးစာပေဆု (၂၀၁၂) * အမျိုးသားစာပေဆု (၂၀၁၇) == ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ == {{columns-list| # ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းပညာနှင့် မျိုးဆက်သစ်ပရိုဆက်ဆာ # ကမ္ဘာကျော်နိုင်ငံရေး အရှုပ်တော်ပုံများ (ပထမတွဲ) # ကမ္ဘာကျော်နိုင်ငံရေး အရှုပ်တော်ပုံများ (ဒုတိယတွဲ) # ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတော် ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံသား # ကမ္ဘာ့ပညာခေတ်အား လှမ်းမျှော်ကြည့်ခြင်း # ဒီမိုကရေစီ ပါရာဒိုင်း # ဒစ်ဂျစ်တယ်တော်လှန်ရေးနှင့် အိုင်စီတီပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး # ကောင်တာဒီမိုကရေစီ # သန့်ရှင်းသောအစိုးရ၊ ကောင်းမွန်သော အုပ်ချုပ်ရေး # ဒီမိုကရေစီပညာရေး # အမျိုးသမီးအခွင့်အရေး ဆုံးရှုံးနေသူများနှင့် ဗိုက်အငှားလိုက်သူတစ်ဦး၏ဘဝ # ဦးသန်းရွှေ၏ ယတြာများနှင့် အခြားစိတ်ဝင်စားဖွယ် အဖြစ်အပျက်များ # အဖေ့စကားလောကကျင့်ဝတ်များ # အာဏာရှင်တို့ နေဝင်ချိန် # ဦးနေဝင်း၏ နောက်ဆုံးနေ့များ # မြန်မာသူဌေးကြီးများ နောက်ကွယ်ကဖြစ်ရပ်မှန်များနှင့် ဝဒေသအတွင်းရေး # ကမ္ဘာကျော် သားတော်သမီးတော်များ # လူငယ်နှင့်အတွေးအမြင် # ကျောင်းဆရာမှတ်တမ်း # ရိုးမပေါ်မှာ ကျတဲ့မျက်ရည် (ဝတ္ထုရှည်) # သူတို့ဘာကြောင့် အောင်မြင်ရသလဲ # ဗိုလ်ချုပ်တွေကို ကျွန်တော်ညာခဲ့သည် # နော် (ဝတ္ထုရှည်) # လွတ်မြောက်ရာလမ်း # ၂၁ ရာစု ပြည်သူ့နီတိ # ဖင်လန်နိုင်ငံပညာရေးစနစ် လေ့လာဆန်းစစ်ချက်များ # ကွန်ဖြူးရှပ်၏ စီးပွားရေးဒဿန # တရုတ်နိုင်ငံပညာရေးစနစ် လေ့လာဆန်းစစ်ချက်များ # လူငယ်နှင့် ကမ္မဗေဒ # တော်လှန်သောကျောင်းဆရာ # အညာစောင် (ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်) # ဒေါသ # ခွေးထိန်းငတာ # ရိုးမခေါ်သံ (ဝတ္ထုရှည်) # စင်ကာပူနိုင်ငံပညာရေးစနစ် လေ့လာဆန်းစစ်ချက်များ # ကျောင်းဆရာဇာတ်လမ်း # သူနှင့်သူမ # နိဗ္ဗာန်ကိုဖွေရှာခြင်း # ဇက်မျိုးဆက်တော်လှန်ရေး # ကောင်လေးတစ်ယောက်အကြောင်း # ပန်းနီနီကျိန်စာ # တယောအို # ဂျပန်နိုင်ငံပညာရေးစနစ် လေ့လာဆန်းစစ်ချက်များ # ပညာပါရာဒိုင်း # ရာစု၏သမီးပျို နှစ် ၁၀၀ တက္ကသိုလ် # သုညမှ သုခသို့ (မရှိခြင်းဖြင့် ချမ်းသာခြင်း) # ယူကရိန်းသမ္မတ ဇီလန်းစကီး သို့မဟုတ် ပူတင်ကို အာခံသူ # ဂျပန်စိတ်ဓာတ် # ၃၃ (ဝတ္ထုရှည်) }} == ကိုးကားချက်များ == {{Reflist}} {{Lifetime|၁၉၅၅}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၅၅ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ]] 64dfloxa2u56rj7o4f9xwcokl6baurl 0 285136 1041942 1041787 2026-07-03T14:16:56Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥ် +ဉ်) 1041942 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ရှင်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | location = ရှင်ရွာကျေးရွာ၊ အလယ်ဖရုံကာကျွန်း၊ [[ပေါက်တောမြို့နယ်]] | date = ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၄ | partof = [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]] | coordinates = {{coord|20.0075|93.0336|display=inline,title}} | map = {{Location map | Myanmar | lat=20.0075 | long=93.0336 | label=ရှင်ရွာ | caption=| width=250}} | map_caption = ရှင်ရွာကျေးရွာ တည်နေရာ (အလယ်ဖရုံကာကျွန်း) | fatalities = ၁၇ ဦး | injuries = ၁၀ ဦး | perpetrators = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော် (လေ)]] | notes = {{Bulleted list |[[အာရက္ခတပ်တော်]]၏ စစ်သုံ့ပန်းများနှင့် အကျဉ်းသားများအား ဆေးကုသပေးနေသည့်နေရာကို [[တပ်မတော် (လေ)]] မှ ဂျက်တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် နှစ်ကြိမ် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ |သေဆုံးသူများတွင် စစ်ကောင်စီ၏ အရာရှိကြီးအချို့၊ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများနှင့် အရပ်သား ကလေးငယ်များ ပါဝင်သည်။ |တိုက်ခိုက်မှုသည် ညနေ ၆ နာရီ ၅၀ မိနစ်နှင့် ၅၅ မိနစ်တို့တွင် မိနစ်ပိုင်းသာခြား၍ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ }} }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''ရှင်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ပေါက်တောမြို့နယ်]]၊ ရှင်ရွာကျေးရွာရှိ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) ၏ စစ်သုံ့ပန်းနှင့် အကျဉ်းသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းကို [[တပ်မတော် (လေ)]] က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ ထိုတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စစ်သုံ့ပန်းများ၊ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများနှင့် အရပ်သားများအပါအဝင် စုစုပေါင်း ၁၇ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၁၀ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=AA |first=ULA / |date=2024-09-09 |title=ပေါက်တောမြို့နယ်၊ ရှင်ရွာကျေးရွာရှိ စစ်သုံ့ပန်းနှင့်အကျဉ်းသားများအား ဆေးကုသပေးနေသောနေရာကို စကစ မှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု ၁၇ ဦးသေဆုံး၊ ၁၀ ဦးဒဏ်ရာရ |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%9B%E1%80%80-%E1%80%81-%E1%80%84-%E1%80%95-%E1%80%8A-%E1%80%95-%E1%80%80-%E1%80%90-%E1%80%99-%E1%80%94%E1%80%9A-%E1%80%9B-%E1%80%84-%E1%80%9B-%E1%80%80-%E1%80%9B-%E1%80%9B-%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%9E-%E1%80%95%E1%80%94-%E1%80%99-%E1%80%94-%E1%80%84-%E1%80%A1%E1%80%80-%E1%80%89-%E1%80%9E-%E1%80%99-%E1%80%A1-%E1%80%86-%E1%80%80-%E1%80%9E%E1%80%95-%E1%80%94 |access-date=2026-05-02 |website=ARAKAN ARMY |language=en}}</ref> == ဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့ ညနေ ၆ နာရီ ၅၀ မိနစ်နှင့် ၆ နာရီ ၅၅ မိနစ်တို့တွင် စစ်ကောင်စီ၏ ဂျက်တိုက်လေယာဉ်တစ်စီးသည် ပေါက်တောမြို့နယ်၊ ရှင်ရွာကျေးရွာအတွင်းရှိ စစ်သုံ့ပန်းများနှင့် အကျဉ်းသားများကို ဆေးကုသပေးနေသည့် နေရာတစ်ခုကို မိနစ်ပိုင်းသာခြားကာ နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါနေရာသည် တိုက်ပွဲအတွင်း ဖမ်းဆီးရမိသူများထဲမှ ကျန်းမာရေးချို့တဲ့သူများကို ဆေးကုသမှုပေးနေသည့် အကျဉ်းစခန်းတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း အာရက္ခတပ်တော် က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Admin |first=RCNA |date=2024-09-09 |title=https://rcnanews.com/news_mm/3418/ |url=https://rcnanews.com/news_mm/3418/ |access-date=2026-05-02 |language=mm}}</ref> == သေဆုံးသူများနှင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှု == လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စုစုပေါင်း ၁၇ ဦး ပွဲချင်းပြီး သေဆုံးခဲ့သည်။ သေဆုံးသူများထဲတွင် ကျန်းမာရေးဆိုးဝါးသဖြင့် ဆေးကုသမှုခံယူနေရသော စစ်တပ်၏ အရာရှိကြီးအချို့ အပါအဝင် စစ်သုံ့ပန်းများ၊စစ်တပ် ထံ သတင်းပေးပို့သည်ဟု သံသယဖြင့် ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးခံနေရသူများနှင့် ပြစ်ဒဏ်ကျခံနေရသူအချို့၊ အကျဉ်းစခန်း ထိန်းသိမ်းရေးတာဝန်ရှိသူများနှင့် အာရက္ခတပ်တော်၏ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းအချို့ နှင့် စခန်းအနီး ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အရပ်သားပြည်သူများနှင့် ကလေးအချို့ ပါဝင်ခဲ့သည်။ထို့အပြင် ဒဏ်ရာရရှိသူ ၁၀ ဦးရှိခဲ့ပြီး ၎င်းတို့ထဲတွင် အလတ်စား၊ အပြင်းစားနှင့် စိုးရိမ်ရဒဏ်ရာရရှိသူများ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |title=မောင်တော နခခ(၂) စခန်းဟောင်းကို စစ်ကောင်စီ ဂျက်တိုက်လေယာဉ်နှစ်စီးဖြင့် ဗုံးလာကြဲ AA ထိန်းသိမ်းထားသည့် အကျဉ်းသားများအပါအဝင် ၅၀ ကျော် ပွဲချင်းပြီးသေဆုံး၊ အများအပြား ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/66e03d825be55187d73d6166 |access-date=2026-05-02 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> {{main|မောင်တော နခခ (၂) အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု}} ထိုဖြစ်ရပ် ဖြစ်ပွားပြီး နောက်တစ်ရက် ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၉ ရက် ညပိုင်းတွင် တပ်မတော် (လေ)သည် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[မောင်တောမြို့]]ရှိ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) ထိန်းချုပ်ထားသော လေးမိုင် နခခ (၂) စခန်းကို [[တပ်မတော် (လေ)]] က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ ထိုတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် [[အာရက္ခတပ်တော်]] က ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားသည့် စစ်သုံ့ပန်းများနှင့် အကျဉ်းသား ၅၀ ဦးထက်မနည်း ပွဲချင်းပြီး သေဆုံးခဲ့သည်။ {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; text-align: center;" |- style="background-color: #f2f2f2;" ! စဉ် !! အမည် !! အသက် !! မိဘအမည် !! နေရပ်လိပ်စာ !! မှတ်ချက် |- | ၁ || ဦးစောသန်းမောင် || ၄၁ || ဦးဒိုးအောင် + ဒေါ်ထက်ဦးခိုင် || ကန်စောက်၊ ကျောက်တော် || သေဆုံး |- | ၂ || မလှစောခင် || ၂၉ || ဦးစောရွှေထွန်း + ဒေါ်နီမခိုင် || သလူးချောင်း၊ ကျောက်တော် || သေဆုံး |- | ၃ || မောင်စိုးမင်းအောင် || ၁၇ || ဦးကျော်သိန်း + ဒေါ်လှသန်းရီ || အနောက်စံပြ၊ စစ်တွေ || သေဆုံး |- | ၄ || မောင်ဝေယံဖြိုး || ၁၄ || ဦးဝေလှိုင်စိုး || ရွာကြီးမြောက်၊ စစ်တွေ || သေဆုံး |- | ၅ || ဦးစောညီညီ || ၅၂ || ဦးထွန်းမြကျော် + ဒေါ်လှယဉ်နု || စိုးမဲကျီ၊ ပေါက်တော || သေဆုံး |- | ၆ || ဦးကျော်သာမောင် || ၄၈ || ဦးတိုးစိန် + ဒေါ်နှင်းမဖြူ || ဝါးလမ်းကုန်း၊ ပေါက်တော || သေဆုံး |- | ၇ || ဦးဘုန်းမြတ်ပိုင် || ၃၅ || ဦးဦးဘချို + ဒေါ်အလှမေ || စက်ရုံစု၊ စစ်တွေ || သေဆုံး |- | ၈ || မောင်မောင်သိန်းထွန်း || ၃၀ || ဦးမောင်ဖြူ + ဒေါ်ကျီကျီနု || ဝါးလမ်းကုန်း၊ ပေါက်တော || သေဆုံး |- | ၉ || ဦးသိန်းထွန်းအောင် || ၆၇ || ဦးမြဇံထွန်း + ဒေါ်ရွှေမဖြူ || ရပ်ကွက် (၄)၊ ပေါက်တော || သေဆုံး |- | ၁၀ || ဦးကျော်ဝင်းမောင် || ၅၅ || ဦးလှဖြူစံ + ဒေါ်အေးလှစိန် || ငခူချောင်၊ ပေါက်တော || သေဆုံး |- style="background-color: #ffcccb;" | ၁၁-၁၇ || စစ်သုံ့ပန်းများ || colspan="4" | စစ်ကောင်စီတပ်မှ အရာရှိကြီးအချို့ အပါအဝင် စစ်သုံ့ပန်း ၇ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ |} == ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် == * [[မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] rehekxejly0tuez14jo7yhzguvod0qi 0 285137 1041941 1041788 2026-07-03T14:16:47Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥ် +ဉ်) 1041941 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = မောင်တောမြို့ လေးမိုင် နခခ (၂) စခန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | location = [[လေးမိုင်]]၊ နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့ခွဲ (နခခ-၂) စခန်း၊ [[မောင်တောမြို့]] | date = ၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၄ | partof = [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]] | coordinates = {{coord|20.8522|92.3995|display=inline,title}} | map = {{Location map | Myanmar | lat=20.8522 | long=92.3995 | label=လေးမိုင် နခခ (၂) | caption=| width=250}} | map_caption = မောင်တောမြို့ လေးမိုင် (နခခ-၂) တည်နေရာ | fatalities = ၅၀ ဦးထက်မနည်း | injuries = အများအပြား | perpetrators = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော် (လေ)]] | notes = {{Bulleted list |[[အာရက္ခတပ်တော်]]၏ စစ်သုံ့ပန်းများနှင့် အကျဉ်းသားများကို ထိန်းသိမ်းထားသည့် နခခ (၂) စခန်းအား [[တပ်မတော် (လေ)]] မှ ဂျက်တိုက်လေယာဉ်နှစ်စီးဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ |သေဆုံးသူများတွင် စစ်သုံ့ပန်းများ၊ [[ARSA]]၊ [[RSO]] တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ALP နှင့် ဆက်စပ်သူများ ပါဝင်သည်။ |တိုက်ခိုက်မှုသည် ၉ စက်တင်ဘာ ည ၉ နာရီခွဲတွင် နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ }} }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''မောင်တောမြို့ လေးမိုင် နခခ (၂) စခန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[မောင်တောမြို့]]ရှိ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) ထိန်းချုပ်ထားသော လေးမိုင် နခခ (၂) စခန်းကို [[တပ်မတော် (လေ)]] က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ ထိုတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် [[အာရက္ခတပ်တော်]] က ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားသည့် စစ်သုံ့ပန်းများနှင့် အကျဉ်းသား ၅၀ ဦးထက်မနည်း ပွဲချင်းပြီး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မောင်တော နခခ(၂) စခန်းဟောင်းကို စစ်ကောင်စီ ဂျက်တိုက်လေယာဉ်နှစ်စီးဖြင့် ဗုံးလာကြဲ AA ထိန်းသိမ်းထားသည့် အကျဉ်းသားများအပါအဝင် ၅၀ ကျော် ပွဲချင်းပြီးသေဆုံး၊ အများအပြား ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/66e03d825be55187d73d6166 |access-date=2026-05-02 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ထွန်းအောင် |first=ဖဒူ |date=2026-01-22 |title=ကျောက်တော် AA အကျဉ်းစခန်း ဗုံးကြဲခံရမှု လသားကလေးနှင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်အပါ၂၁ ဦးသေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/71414/ |access-date=2026-05-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းအရင်း == မောင်တော-ဘူးသီးတောင် ကားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသော အမှတ် (၂) နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့ခွဲ (နခခ-၂) စခန်းကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် [[အာရက္ခတပ်တော်]]က တိုက်ခိုက်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် အာရက္ခတပ်တော်သည် အဆိုပါစခန်းအား စစ်သုံ့ပန်းများနှင့် အကျဉ်းသားများကို ထိန်းသိမ်းထားရှိသည့် နေရာအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။တပ်မတော် သည် ၎င်းတို့ လက်လွှတ်ခဲ့ရသည့် အဆိုပါတပ်စခန်းအပါအဝင် နခခ (၅) စခန်းနှင့် ပန်းတောပြင်၊ မောင်နီ၊ ရွှေဇားရွာရှိ ကာကင်းစခန်းများကို ပြန်လည်ရရှိရန် ကြိုးပမ်းသည့်အနေဖြင့် [[နတ်မြစ်]]အတွင်းရှိ စစ်ရေယာဉ်များမှ လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ကူပေးခြင်းနှင့် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခြင်းများကို ဆက်တိုက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-07-08 |title=မောင်တောမှာ နောက်ဆုံးကျန်တဲ့ နခခ (၅) တပ်စခန်းကို AA ထိုးစစ်ဆင် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/maungdaw-aa-attack-junta-camp-07082024003115.html |access-date=2026-05-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ရောင်နီ |date=2024-05-21 |title=မောင်တော ကျလျှင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်ကို AA ရမည် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/52578/ |access-date=2026-05-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> {{main|ရှင်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု}} ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့ ည ၇ နာရီဝန်းကျင်တွင်လည်း ပေါက်တောမြို့နယ် တောင်ဘက်၊ အလယ်ဖရုံကာကျွန်းပေါ်ရှိ ရှင်ရွာကျေးရွာတွင် အခြေစိုက်ထားသည့် အာရက္ခတပ်တော်၏ စစ်သုံ့ပန်းနှင့် အကျဉ်းသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းကို မိနစ်ပိုင်းသာခြားကာ လေကြောင်းမှ နှစ်ကြိမ် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။အဆိုပါစခန်းသည် တိုက်ပွဲအတွင်း ဖမ်းဆီးရမိသူများကို ဆေးကုသမှု ပေးနေသည့်နေရာဖြစ်ပြီး ထိုတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စစ်သုံ့ပန်း ၇ ဦး အပါအဝင် စုစုပေါင်း ၁၇ ဦး သေဆုံးကာ ၁၀ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း အာရက္ခတပ်တော် က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ == ဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့ ည ၉ နာရီခွဲခန့်တွင် စစ်ကောင်စီ၏ ဂျက်တိုက်လေယာဉ် နှစ်စီးသည် မောင်တောမြို့၊ လေးမိုင်ရှိ နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့ခွဲ (နခခ-၂) စခန်းကို နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အဆိုပါနေ့ ည ၈ နာရီခွဲဝန်းကျင်တွင်လည်း မောင်တောမြို့၊ သုံးမိုင်နှင့် ဝေသာလီရွာအတွင်းရှိ [[ကုလသမဂ္ဂ]] (UN) အဆောက်အအုံကို စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ခဲ့သေးကြောင်း အာရက္ခတပ်တော်က ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{Cite web |last=ဝေမာထွန်း |date=2024-09-10 |title=AA အကျဉ်းစခန်း တိုက်ခိုက်ခံရ၊ အကျဉ်းသားနဲ့ စစ်သုံ့ပန်း ငါးဆယ်ကျော် ပွဲချင်းပြီးသေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/airstrike-and-death-maungdaw-09102024032923.html |access-date=2026-05-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> == သေဆုံးသူများ == လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးသူ ၅၀ ကျော်ရှိခဲ့ပြီး ၎င်းတို့ထဲတွင် မောင်တောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း ဖမ်းဆီးရမိသည့် စစ်သုံ့ပန်းများ၊ [[ရိုဟင်ဂျာ]] လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များဖြစ်သည့် [[အာရကန်ရိုဟင်ဂျာ ကယ်တင်ရေးတပ်မတော်|ARSA]] နှင့် RSO တို့မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် တပ်မတော် ထံမှ သင်တန်းဆင်းထားသည့် ရိုဟင်ဂျာလက်နက်ကိုင်များ၊ သတင်းပေးဟု စွပ်စွဲခံရသူများ၊ တော်လှန်ရေးကို ဖျက်ဆီးသည်ဟုဆိုကာ ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးခံနေရသူများနှင့် [[ရခိုင်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးပါတီ|ရခိုင်ပြည် လွတ်မြောက်ရေး ပါတီ]] (ALP) နှင့် ဆက်စပ်သူများလည်း သတင်းများက ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာဌာန) |date=2024-09-10 |title=လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် မောင်တောမှာ အကျဉ်းသား ၅၀ ကျော် သေဆုံးကြောင်း AA အဖွဲ့ သတင်းထုတ်ပြန် |url=https://burmese.voanews.com/a/airstrike-in-maungdaw-rakhine-aa/7778228.html |access-date=2026-05-02 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> == ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် == * [[မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] * [[ချောင်းတူရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 2g9lpgxm92ym3ckum71lqgmim2u9pu9 0 285210 1041943 1041783 2026-07-03T14:17:06Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥ် +ဉ်) 1041943 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ဆုံရွာကျေးရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု | location = [[ဆုံရွာ၊ မြင်းခြံမြို့နယ်|ဆုံရွာ]]၊ [[မြင်းခြံမြို့နယ်]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] | date = ၉ မေ ၂၀၂၄ | time = နံနက်ပိုင်း | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] | coordinates = {{Coord|21.7366695404053|95.4686965942383|display=inline,title}} | map = {{Location map | Myanmar | lat = 21.7366695404053 | long = 95.4686965942383 | width = 250 | label = ဆုံရွာ | position = right | caption = }} | map_caption = မြင်းခြံမြို့နယ်အတွင်း ဆုံရွာ တည်နေရာ | fatalities = ၃၂ ဦး (အမျိုးသား ၁၇ ဦး၊ အမျိုးသမီး ၁၅ ဦး) | injuries = ၁၄ ဦး (အမျိုးသား ၅ ဦး၊ အမျိုးသမီး ၉ ဦး) | perpetrators = [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|PDF]] | notes = {{Bulleted list |PDF အဖွဲ့များက ကျေးရွာအတွင်းရှိ ပြည်သူ့စစ်စခန်းအား လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ်များဖြင့် လာရောက်တိုက်ခိုက်ရာမှ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ |တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ကျေးရွာအတွင်းသို့ လက်နက်ကြီးကျည်များ ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့မှုကြောင့် ဒေသခံပြည်သူ ၃၂ ဦး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သေဆုံးခဲ့ရသည်။ |ကျေးရွာရှိ နေအိမ် ၅၀ လုံးခန့် မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ပြီး ဒဏ်ရာရရှိသူများကို မန္တလေးမြို့ရှိ တပ်မတော်ဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်ကုသပေးခဲ့ရသည်။ }} }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''ဆုံရွာကျေးရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု''' သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၉ ရက်နေ့တွင် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြင်းခြံမြို့နယ်]]၊ [[ဆုံရွာ၊ မြင်းခြံမြို့နယ်|ဆုံရွာကျေးရွာ]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဆိုပါဖြစ်စဉ်မှာ PDF အဖွဲ့များက ကျေးရွာအတွင်းရှိ ပြည်သူ့စစ်စခန်းအား သိမ်းပိုက်ရန် လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ်များဖြင့် ဝင်ရောက်ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ နေအိမ်များပေါ်သို့ လက်နက်ကြီးကျည်များ ကျရောက်ပေါက်ကွဲမှုနှင့် မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရမှုတို့ကြောင့် ကလေးငယ်များအပါအဝင် ဒေသခံပြည်သူ ၃၂ ဦး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သေဆုံးခဲ့ကာ ၁၄ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့သည်။ ဤဖြစ်ရပ်သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း မြင်းခြံမြို့နယ်၌ အရပ်သားသေဆုံးမှု အများဆုံးဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုဖြစ်စဉ်တစ်ခုအဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ရုပ်သံ |first=Danger {{!}} Kyaw Gyi in သတင်း {{!}} သတင်းတို {{!}} |title=မြင်းခြံ၊ ဆုံရွာ ပျူစောထီးစခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲမှာ ဒေသခံပြည်သူ ၃၄ ဦးသေဆုံး (ရုပ်/သံ) |url=https://myaelattathan.org/articles/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BC%E1%80%B6_%E1%80%86%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%AC%E1%80%95%E1%80%BB%E1%80%B0%E1%80%85%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%91%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%81%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AC_%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%9E%E1%80%81%E1%80%B6%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%81%83%E1%81%84%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%B1%E1%80%86%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8 |access-date=2026-05-03 |website=myaelattathan.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=မြင်းခြံမြို့နယ်၊ ဆုံရွာကျေးရွာအတွင်းသို့ PDF အမည်ခံ အကြမ်းဖက်သမားများက လက်နက်ကြီးများဖြင့် အကြောင်းမဲ့ပစ်ခတ်ခဲ့သဖြင့် ကျေးရွာနေ ဒေသခံပြည်သူ ၃၂ ဦး သေဆုံးကာ ၁၄ ဦး ဗုံးစထိမှန်ဒဏ်ရာများရရှိ |url=http://www.mdn.gov.mm/my/mngkhnmiuny-chunraakeraaattngsiu-pdf-amnnykhn-akmphksmaamaak-lknkkiimaaphng |access-date=2026-05-03 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ရုပ်သံ |first=Danger {{!}} Kyaw Gyi in သတင်း {{!}} သတင်းတို {{!}} |title=မြင်းခြံ၊ ဆုံရွာ ပျူစောထီးစခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲမှာ ဒေသခံပြည်သူ ၃၄ ဦးသေဆုံး (ရုပ်/သံ) |url=https://myaelattathan.org/articles/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BC%E1%80%B6_%E1%80%86%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%AC%E1%80%95%E1%80%BB%E1%80%B0%E1%80%85%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%91%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%81%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AC_%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%9E%E1%80%81%E1%80%B6%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%81%83%E1%81%84%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%B1%E1%80%86%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8 |access-date=2026-05-03 |website=myaelattathan.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-05-09 |title=ဆုံရွာက ဒေသခံ ၃၀ ကျော် သေဆုံးမှု |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cg30dr18yxeo |access-date=2026-05-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == နောက်ခံနှင့်ဖြစ်စဉ်ဖြစ်ပွားခြင်း == ဒေသအခြေစိုက် တော်လှန်ရေးအင်အားစုသည် မြင်းခြံ-ဆီးမီးခုံကားလမ်းဘေး၊ ဆီးမီးခုံဆိပ်ကမ်းအရှေ့ဘက် ၂ မိုင်ခန့်အကွာတွင်ရှိသည့် ဆုံရွာကျေးရွာအတွင်းမှ ပျူစောထီးစခန်းများကို ထိုးစစ်ဆင်ရာမှ အဆိုပါ ဖြစ်စဉ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ယင်းမတိုင်မီ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ အတွင်းတွင်လည်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုသည် ဆုံရွာကို သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ဖူးသည့် နောက်ခံရာဇဝင် ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2024-05-12 |title=ဆုံရွာပျူစခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲပြန် ရဲဘော်များအား ကြိုဆိုခဲ့သည့် ဒေသခံများကို စစ်အုပ်စုခြိမ်းခြောက်နေ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/05/12/91465/ |access-date=2026-05-03 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-05-09 |title=မြင်းခြံမြို့နယ် ဆုံရွာတိုက်ပွဲ လူသုံးဆယ်ကျော်သေဆုံးမှု အပြန်အလှန်စွပ်စွဲ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/myingyan-fightings-military-pdf-05092024112049.html |access-date=2026-05-03 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> '''တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှုနှင့် စခန်းသိမ်းပိုက်နိုင်မှု''' ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၉ ရက်နေ့ နံနက် ၅ နာရီအချိန်မှစတင်၍ မြင်းခြံမြို့နယ်၊ ဆုံရွာရှိ ပျူစောထီးစခန်းကို မြင်းခြံခရိုင်တပ်ရင်း (၉) - MBT တပ်ဖွဲ့ ဦးဆောင်သော တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ နံနက် ၈ နာရီခန့်တွင် ပျူစောထီးစခန်းအားလုံးကို အပြီးသတ်ချေမှုန်း သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်သားနှင့် ပျူစောထီး ၅ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း Myingyan Black Tiger (MBT) တပ်ဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်မိုက်ခဲက အတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်က ဧရာဝတီမြစ်အတွင်းရှိ သင်္ဘောပေါ်မှလည်းကောင်း၊ လမ်းဖြတ်များမှလည်းကောင်း ၆၀-မမ လက်နက်ကြီးများဖြင့် တရစပ်ပစ်ခတ်ကူညီခဲ့သဖြင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၄ ဦး မစိုးရိမ်ရဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-05-09 |title=မြင်းခြံမြို့နယ်၊ ဆုံရွာ ပျူစောထီးစခန်းကို တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်မှု စစ်ကောင်စီ တပ်သား ၅ ဦးသေဆုံး |url=https://yktnews.com/2024/05/161602/ |access-date=2026-05-03 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref>အဆိုပါ ဆုံရွာစခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲကို မြင်းခြံခရိုင်တပ်ရင်း (၉) - MBT တပ်ဖွဲ့၊မြင်းခြံခရိုင်တပ်ရင်း (၆)၊ တပ်ခွဲ (၁) - နောင်ရိုးပြောက်ကြားတပ်ဖွဲ့၊Bright Star Group (LPDF)၊Myingyan District Drone Strike (အမှတ် ၁၈၄၈ ဒရုန်းတပ်ဖွဲ့)၊ Shar Htoo Waw နည်းပညာတပ်ဖွဲ့ (Team-2)၊ CDSOM၊မန္တလေးခရိုင်တပ်ရင်း (၅) နှင့် အခြားမဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များ အစရှိသည့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ဆုံရွာတိုက်ပွဲတွင် ရွာသား ၃၅ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးမှု အပြန်အလှန်စွပ်စွဲ |url=https://burmese.dvb.no/post/651740 |access-date=2026-05-03 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> '''အရပ်သားသေဆုံးမှုအပေါ် တုံ့ပြန်ချက်များ''' ဆုံရွာဒေသခံများအား PDF များက သတ်ဖြတ်သည်ဟု စွပ်စွဲချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ MBT ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်မိုက်ခဲက ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ပြောကြားချက်အရ တိုက်ပွဲအတွင်း ပိတ်မိနေသည့် သက်ကြီးရွယ်အိုများကို ဘေးလွတ်ရာသို့ ကယ်ထုတ်ပေးခဲ့ကြောင်း၊ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များအနေဖြင့် လက်နက်ချခိုင်းမှုကို ငြင်းဆန်ပြီး ထွက်ပြေးသည့် စခန်းတွင်းရှိ ပျူစောထီးများကိုသာ သုတ်သင်ရှင်းလင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းထားသည်။ ထို့ပြင် ရွာအတွင်းရှိ အရပ်သားများ သေဆုံးနေသည့် ဓာတ်ပုံများမှာ စစ်ကောင်စီလော်ဘီများ တင်မှသာ သိရှိရခြင်းဖြစ်ပြီး၊ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ၏ ပုံရိပ်ကို ကျဆင်းစေရန် စစ်ကောင်စီဘက်က လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်နိုင်ကြောင်း တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2024-05-10 |title=ဆုံရွာပျူစခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲတွင် လက်နက်ကိုင်ပျူများကိုသာ တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး က​လေးငယ်နှင့် အမျိုးသမီးများကိုပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့ခြင်းမရှိဟုတော်လှန်ရေးအင်အားစုများပြော |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/05/10/91404/ |access-date=2026-05-03 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> == ထိခိုက်သေဆုံးမှုနှင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ == တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားစဉ်အတွင်း လက်နက်ကြီးကျည်များ ကျေးရွာအတွင်းရှိ လူနေအိမ်များပေါ်သို့ ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့မှုကြောင့် ဒေသခံပြည်သူ အမျိုးသား ၁၇ ဦးနှင့် အမျိုးသမီး ၁၅ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၃၂ ဦးမှာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သေဆုံးခဲ့ရသည်။ ထို့ပြင် ၁၄ ဦး (အမျိုးသား ၅ ဦးနှင့် အမျိုးသမီး ၉ ဦး) တို့မှာလည်း ဗုံးစထိမှန်ဒဏ်ရာများ ပြင်းထန်စွာ ရရှိခဲ့သည်။ ကျေးရွာအတွင်းရှိ အရပ်သားနေအိမ် ၅၀ လုံးခန့် မီးလောင်ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/663c9667d7f2bc70db699365 |access-date=2026-05-03 |website=www.npnewsmm.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=မြင်းခြံမြို့နယ်၊ ဆုံရွာကျေးရွာအတွင်းသို့ PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက်သမားများက လက်နက်ကြီးများဖြင့် အကြောင်းမဲ့ပစ်ခတ်ခဲ့သဖြင့် ကျေးရွာနေဒေသခံပြည်သူ ၃၂ ဦး သေဆုံးကာ ၁၄ ဦး ဗုံးစထိမှန်ဒဏ်ရာများရရှိ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/55891 |access-date=2026-05-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> '''အပြန်အလှန် စွပ်စွဲချက်များနှင့် တုံ့ပြန်မှုများ''' ဆုံရွာဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ နှစ်ဖက်အပြန်အလှန် စွပ်စွဲချက်များ ရှိနေသည်။တပ်မတော် ဘက်က သေဆုံးသူများသည် အပြစ်မဲ့ အရပ်သားများဖြစ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သော်လည်း တိုက်ပွဲတွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များဘက်ကမူ ဆုံရွာသည် စစ်တပ်က လက်နက်တပ်ဆင်ပေးထားသည့် ပျူစောထီး (ပြည်သူ့စစ်) အခြေစိုက်စခန်းဖြစ်ကြောင်း တုံ့ပြန်ရှင်းလင်းခဲ့သည်။PDF ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သူ ကိုနွေဦး (မြောင် CDSOM) က ဆုံရွာသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်ကတည်းက စစ်တပ်၏ စံပြရွာအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံရကာ လက်နက်၊ ရိက္ခာနှင့် အခိုင်အမာ ဘန်ကာ၊ ကတုတ်ကျင်းများ တည်ဆောက်ထားသည့် ရွာဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် အဆိုပါရွာကို ဒေသခံများ ကြောက်ရွံ့နေရသည့်ရွာဖြစ်ကြောင်း နှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားချိန်တွင်လည်း ၎င်းတို့ဘက်မှ စက်သေနတ်များအပါအဝင် လက်နက်မျိုးစုံဖြင့် ပြန်လည်ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း စွပ်စွဲ ရှင်းလင်းခဲ့သည်။အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ PVTV သတင်းဌာနတွင်လည်း အဆိုပါဖြစ်စဉ်အား ပျူစောထီးအခြေစိုက်စခန်းကို တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=မိုးဦး |first=အောင်နိုင် |date=2024-05-10 |title=မြင်းခြံမြို့ ဆုံရွာတိုက်ပွဲတွင် ကလေးများ အပါအဝင် ၃၂ ဦး သေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/52214/ |access-date=2026-05-03 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-05-09 |title=မြင်းခြံမြို့နယ် ဆုံရွာတိုက်ပွဲ လူသုံးဆယ်ကျော်သေဆုံးမှု အပြန်အလှန်စွပ်စွဲ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/myingyan-fightings-military-pdf-05092024112049.html |access-date=2026-05-03 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> == ၂၀၂၅ ခုနှစ် တိုက်ခိုက်မှု == ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၄ ရက်နေ့ နံနက် ၁၀ နာရီခန့်တွင် မြင်းခြံမြို့နယ်၊ ဆုံရွာရှိ ပျူစောထီးစခန်းကို တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက ထပ်မံတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ Peacock Drone Team – Myaung အဖွဲ့က Fixed Wing Drone ၉ စီးကို အသုံးပြု၍ စစ်ကောင်စီတပ်သားများ နားနေသည့်နေရာများနှင့် Jammer စက် (လှိုင်းနှောင့်ယှက်စက်) တပ်ဆင်ထားသည့် နေရာများကို အဆက်မပြတ် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ၂၀၂၅ ခုနှစ် တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ပျူစောထီး ၂ ဦး သေဆုံးကာ အများအပြား ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး ကျေးရွာအတွင်းရှိ နေအိမ်တစ်လုံး မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2025-05-25 |title=မြင်းခြံမြို့နယ်၊ ဆုံရွာ ပျူစောထီးစခန်းကို ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးကျဲ တိုက်ခိုက်မှု ပျူစောထီး ၂ ဦးသေဆုံး |url=https://yktnews.com/2025/05/215748/ |access-date=2026-05-03 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] hikdjs655alsspzi1vx6o2d3zod56m5 0 285240 1041966 1040041 2026-07-03T14:24:42Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း +ကမ္ဘာတစ်ဝန်း) 1041966 wikitext text/x-wiki '''တရုတ်ဘာသာစကားများ''' ({{Lang-zh|汉语族}}) သို့မဟုတ် '''ဆိုင်နက်တစ် ဘာသာစကားများ''' (Sinitic languages){{Efn|Late Latin ဘာသာစကား ''Sīnae'' (တရုတ်များ) မှ ဆင်းသက်လာပြီး အာရပ်ဘာသာစကား ''Ṣīn'' (တရုတ်ပြည်) မှတစ်ဆင့် တရုတ်မင်းဆက်အမည် [[Qin dynasty|ချင်းမင်းဆက် (Qin)]] မှ လာခြင်း ဖြစ်နိုင်သည် (''[[OED]]'')။ ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် [[Paul K. Benedict]] က [[Bai language|ဘိုင်ဘာသာစကား]] နှင့် တရုတ်ဘာသာစကားတို့ ပါဝင်သော "Sinitic" ဟုခေါ်သော တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဝင် အုပ်စုခွဲတစ်ခုကို အဆိုပြုခဲ့သည်။{{sfnp|Wang|2005|p=107}} ဘိုင်ဘာသာစကား၏ တိကျသော ဆက်နွှယ်မှုမှာ မရေရာသေးသော်လည်း{{sfnp|Wang|2005|p=122}} "Sinitic" ဟူသော အသုံးအနှုန်းကို ပုံမှန်အားဖြင့် တရုတ်ဘာသာစကား၏ အဓိပ္ပာယ်တူအဖြစ် အသုံးပြုလေ့ရှိပြီး အထူးသဖြင့် ၎င်းကို ဘာသာစကားတစ်ခုတည်းထက် ဘာသာစကားမိသားစုတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်သည့်အခါတွင် ပိုမိုအသုံးပြုသည်။{{sfnp|Mair|1991|p=3}}}} သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]]၏ အဓိက အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Egerod |first=Søren Christian |title=Chinese languages |url=https://www.britannica.com/topic/Chinese-languages |archive-url=https://web.archive.org/web/20250721114636/https://www.britannica.com/topic/Chinese-languages |archive-date=2025-07-21 |access-date= |website=Encyclopaedia Britannica |language=}}</ref>ထိုဘာသာစကားအုပ်စုသည် [[အရှေ့အာရှ]] ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာဘာသာစကား [[ဘာသာစကား မိသားစု|အုပ်စု]] တစ်ခုဖြစ်သည်။ တရုတ်ဘာသာစကားများနှင့် ကျန်မိသားစုဝင်ဘာသာစကားများ ( [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]] ) အကြား အဓိကကွဲပြားမှုတစ်ခုရှိသည်ဟု မကြာခဏ အဆိုပြုလေ့ရှိသည်။<ref>{{Cite journal |last=Zhang |first=Menghan |year=2019 |title=Phylogenetic evidence for Sino-Tibetan origin in northern China in the Late Neolithic |journal=Nature |volume=569 |issue=7754 |pages=112–115 |bibcode=2019Natur.569..112Z |doi=10.1038/s41586-019-1153-z |issn=1476-4687 |pmid=31019300 |s2cid=129946000}}</ref> {{Sfnp|Sagart|Jacques|Lai|Ryder|2019}} {{Infobox ဘာသာစကားမိသားစု |name=Sinitic |altname=တရုတ်ဘာသာစကားများ |region=[[အရှေ့အာရှ]]၊ [[အရှေ့တောင်အာရှ]]၊ [[အလယ်အာရှ]]၊ [[မြောက်အာရှ]] နှင့် အခြား [[ပြည်ပရောက် တရုတ်လူမျိုးစုများ]] |protoname=[[Proto-Sinitic]] |familycolor=Sino-Tibetan |child1=[[Chinese language|တရုတ်ဘာသာစကား]] |child2=?[[Macro-Bai languages|မက်ခရို-ဘိုင် ဘာသာစကားများ]] |iso5=zhx |glotto=sini1245 |glottoname=Sinitic |glotto2=macr1275 |glottoname2=Macro-Bai |ethnicity=[[ဟန်တရုတ်လူမျိုး|ဟန်တရုတ်]]၊ [[ဟွေလူမျိုး]]၊ [[Chuanqing people|ချွမ်းချင်းလူမျိုး]]၊ [[Yao people (Asia)|ယောင်လူမျိုး]]၊ [[She people|ရှီလူမျိုး]]၊ [[ပိုင်လူမျိုး|ဘိုင်လူမျိုး]]၊ [[Longjia people|လုံကျားလူမျိုး]] |map=Map of sinitic languages full-en.svg |mapcaption=တရုတ်ဘာသာစကားစုများ ပြမြေပုံ }} အမျိုးအစားခွဲခြားရန် ခက်ခဲသော မက်ခရို-ဘိုင် (Macro-Bai) ဘာသာစကားများသည် ရှေးဟောင်းတရုတ်ဘာသာစကားမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်နိုင်ပြီး ထို့ကြောင့် Sinitic အုပ်စုဝင်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ မဟုတ်ပါက Sinitic ကို မျှဝေထားသော ဘာသာစကားဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်နှင့် စာရေးသားစနစ် (ဆိုလိုသည်မှာ [[တရုတ်စာ|တရုတ်အရေးအသား]]) ဖြင့် ပေါင်းစည်းထားသော တရုတ်ဘာသာစကားမျိုးကွဲများစွာဖြင့်သာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုသည်။ "Sinitic" ဟူသော အသုံးအနှုန်းကို အသုံးပြုခြင်းသည် [[တရုတ်ဘာသာစကား]]သည် တစ်ခုတည်းသော ဘာသာစကား၏ မျိုးကွဲများထက် ကွဲပြားသော ဘာသာစကားများ၏ မိသားစုတစ်ခုဖြစ်သည်ဟူသော ဘာသာစကားဆိုင်ရာ အမြင်ကို ထင်ဟပ်စေခြင်းဖြစ်သည်။ == အမည်သတ်မှတ်ပုံနှင့် ဝေါဟာရရင်းမြစ် == '''ဆိုင်နက်တစ်''' (Sinitic) ဟူသော ဝေါဟာရကို အောက်ပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆို ခွဲခြားနိုင်သည် - === ဝေါဟာရရင်းမြစ် === "Sinitic" ဆိုသော စကားလုံးသည် လက်တင်ဘာသာစကားနှောင်းပိုင်း ''Sīnae'' (တရုတ်များ) မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အာရပ်ဘာသာစကား ''Ṣīn'' (တရုတ်ပြည်) မှတစ်ဆင့် တရုတ်မင်းဆက်အမည် [[ချင်မင်းဆက်|ချင်းမင်းဆက် (Qin)]] မှ လာခြင်းဖြစ်နိုင်သည်ဟု ယူဆကြသည်။<ref>''[[OED]]'' (Oxford English Dictionary)</ref> === ဘာသာစကားဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များ === ပညာရှင်များအကြားတွင် "တရုတ်ဘာသာစကား" နှင့် "Sinitic" ကို အသုံးပြုပုံ ကွဲပြားမှု ရှိသည် - #'''Sinitic (ကျယ်ပြန့်သော အဓိပ္ပာယ်):''' ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် [[Paul K. Benedict]] က [[Bai language|ဘိုင်ဘာသာစကား]] နှင့် တရုတ်ဘာသာစကား (Chinese) တို့ ပါဝင်သော အုပ်စုကို "Sinitic" ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။{{sfnp|Wang|2005|p=107}} ဤအမြင်အရ Sinitic သည် ဘိုင်ဘာသာစကားနှင့် တရုတ်ဘာသာစကားတို့ ပေါင်းစည်းထားသော မိသားစုခွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ #'''Chinese (ကျဉ်းမြောင်းသော အဓိပ္ပာယ်):''' ပုံမှန်အားဖြင့် "တရုတ်ဘာသာစကား" ဟု ဆိုရာတွင် ဟန်တရုတ်တို့ အသုံးပြုသည့် မန်ဒရင်၊ ကန်တုံ၊ မင် အစရှိသည့် မျိုးကွဲများကိုသာ ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ #'''ဘာသာစကားမိသားစု အမြင်:''' ခေတ်သစ်ဘာသာဗေဒပညာရှင်များက "Sinitic" ဟူသော အသုံးအနှုန်းကို ပိုမိုနှစ်သက်ကြသည်။ အကြောင်းမှာ တရုတ်နွယ်ဘာသာစကားများသည် ဘာသာစကားတစ်ခုတည်း၏ "လေယူလေသိမ်း ကွဲပြားမှု" (Dialects) ထက်၊ အပြန်အလှန် နားလည်ရန်ခက်ခဲသော "ဘာသာစကားများစွာ စုဝေးနေသည့် မိသားစု" ဖြစ်သည်ဟူသော အချက်ကို ပိုမိုပေါ်လွင်စေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။{{sfnp|Mair|1991|p=3}} === တရုတ်-တိဗက် မိသားစုအတွင်း တည်ရှိပုံ === တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားမိသားစုကြီးကို အဓိကအားဖြင့် အပိုင်းနှစ်ပိုင်း ခွဲခြားလေ့ရှိသည် - # '''Sinitic:''' တရုတ်ဘာသာစကားမျိုးကွဲများ (နှင့် အချို့အမြင်အရ ဘိုင်ဘာသာစကား)။ # '''Tibeto-Burman:''' [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]] (တိဗက်၊ ဗမာ၊ ကချင် အစရှိသည်တို့ ပါဝင်သည်)။ == သမိုင်းကြောင်း == တရုတ်နွယ်ဘာသာစကားများ (Sinitic languages) ၏ သမိုင်းကြောင်းသည် နှစ်ပေါင်းထောင်ချီ ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏ ဆင်းသက်လာပုံနှင့် ပတ်သက်၍ ဘာသာဗေဒပညာရှင်များအကြား အယူအဆ အမျိုးမျိုး ရှိခဲ့သည်။ တရုတ်နွယ်ဘာသာစကားများသည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် မိသားစု]]မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ မကြာသေးမီက ပြုလုပ်ခဲ့သော မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာနှင့် ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ သုတေသနများအရ တရုတ်-တိဗက် မျိုးနွယ်စုများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၅,၉၀၀ ခန့်က [[မြောက်တရုတ်ပြည်]]၊ [[မြစ်ဝါမြစ်]] (Yellow River Basin) ဒေသတွင် စတင်အခြေချခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။<ref>{{Cite journal |last=Zhang |first=Menghan |year=2019 |title=Phylogenetic evidence for Sino-Tibetan origin in northern China in the Late Neolithic |journal=Nature |volume=569 |pages=112–115 |doi=10.1038/s41586-019-1153-z}}</ref> ထို့နောက် တရုတ်နွယ်ဘာသာစကားများသည် တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများမှ သီးခြားခွဲထွက်၍ ကိုယ်ပိုင်ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်ဖြင့် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ === ရှေးဟောင်းတရုတ်ဘာသာစကားရ === [[ရှန်မင်းဆက်]] နှင့် [[ကျိုးမင်းဆက်]] ခေတ်များတွင် အသုံးပြုခဲ့သော ဘာသာစကားဖြစ်သည်။ ဤခေတ်တွင်: * '''လိပ်ခွံစာစာအရေးအသား:''' (Oracle Bone Script) သည် ရှေးအကျဆုံး တရုတ်စာအရေးအသားပုံစံအဖြစ် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ * '''အသံစနစ်:''' ရှေးဟောင်းတရုတ်ဘာသာစကားတွင် ခေတ်သစ်တရုတ်စကားများကဲ့သို့ "အသံနိမ့်အသံမြင့်" (Tones) များ မရှိသေးဘဲ ဗျည်းတွဲများစွာ ပါဝင်ခဲ့သည်ဟု ပညာရှင်များက ယူဆကြသည်။<ref>{{Cite book |last=Baxter |first=William H. |title=A Handbook of Old Chinese Phonology |publisher=Mouton de Gruyter |year=1992}}</ref> === အလယ်ခေတ်တရုတ်ဘာသာစကား (Middle Chinese) === [[နန်မြောက်မင်းဆက်]]၊ [[ထန်မင်းဆက်]]နှင့် [[စုန်မင်းဆက်]] (အေဒီ ၆ ရာစုမှ ၁၂ ရာစုခန့်) အထိ ကာလကို ဆိုလိုသည်။ * ဤကာလတွင် အသံနိမ့်အသံမြင့်စနစ် (Tone system) များ အပြည့်အဝ ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်။ * ''[[Qieyun]]'' (အေဒီ ၆၀၁) ကဲ့သို့သော အသံထွက်အဘိဓာန်များ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းကြောင့် ထိုခေတ်က အသံထွက်ပုံစံများကို ယနေ့တိုင် ပြန်လည်လေ့လာနိုင်သည်။ * မြောက်ဘက်မှ ကျူးကျော်မှုများကြောင့် တရုတ်လူမျိုးများ တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းရာမှတစ်ဆင့် တောင်ပိုင်းဘာသာစကားကွဲများ (ဥပမာ- ကန်တုံ၊ မင်၊ ဟတ်ကာ) စတင်ကွဲပြားလာခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |last=Norman |first=Jerry |title=Chinese |url=https://archive.org/details/chinese0000norm |publisher=Cambridge University Press |year=1988}}</ref> === ခေတ်သစ်တရုတ်ဘာသာစကားများ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း === [[မင်မင်းဆက်]]နှင့် [[ချင်းမင်းဆက်]] (Qing Dynasty) ကာလများတွင် မြောက်ပိုင်းစကား (Mandarin) သည် ရုံးသုံးဘာသာစကား (Guanhua) အဖြစ် အရှိန်အဝါ ကြီးမားလာခဲ့သည်။ * ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် မန်ဒရင်ဘာသာစကားကို အခြေခံ၍ "စံပြတရုတ်ဘာသာစကား" (Modern Standard Chinese) ကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ * ယနေ့ခေတ်တွင် Sinitic အုပ်စုအတွင်း၌ မန်ဒရင် (Mandarin)၊ ဝူ (Wu)၊ မင် (Min)၊ ယွဲ့ (Yue/Cantonese)၊ ရှန်း (Xiang)၊ ကန့် (Gan) နှင့် ဟတ်ကာ (Hakka) ဟူ၍ အဓိက ဘာသာစကားအုပ်စု ၇ ခုမှ ၁၀ ခုအထိ ကွဲပြားတည်ရှိနေသည်။ == လူဦးရေနှင့် ပျံ့နှံ့မှု == တရုတ်နွယ်ဘာသာစကားများကို ပြောဆိုသူဦးရေမှာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ၁.၃ ဘီလီယံကျော် ရှိပြီး ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၁၆ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=Summary by language size |url=https://www.ethnologue.com/guides/ethnologue-200 |website=Ethnologue}}</ref> ၎င်းတို့အနက်: * '''[[မန်ဒရင်း(ဘာသာစကား)|မန်ဒရင် (ဖူထုံးဟွ)]]:''' ပြောဆိုသူ ၉၂၀ သန်းခန့်ဖြင့် အများဆုံးဖြစ်သည်။ * '''[[ကွမ်တုန်းဘာသာစကား|ယွဲ့ (ကွမ်တုံး)]]:''' ပြောဆိုသူ ၈၅ သန်းခန့်ရှိပြီး ကွမ်တုံးပြည်နယ်နှင့် ဟောင်ကောင်တို့တွင် အဓိကပြောဆိုကြသည်။ * '''ဝူ :''' ရှန်ဟိုင်းနှင့် အနီးတစ်ဝိုက်တွင် ပြောဆိုသူ သန်း ၈၀ ကျော်ရှိသည်။ အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများဖြစ်သော ထိုင်း၊ မလေးရှား၊ စင်ကာပူနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင်လည်း တရုတ်နွယ်ဘာသာစကား ပြောဆိုသူ အများအပြား ရှိသည်။ == တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများနှင့် ဆက်နွယ်ပုံ == တရုတ်နွယ်ဘာသာစကားများ (Sinitic) နှင့် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]] (Tibeto-Burman) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် မိသားစု]]ကြီးတစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာကြခြင်း ဖြစ်သည်။ === တူညီသောအချက်များ === ၁၉ ရာစုကတည်းက ဘာသာဗေဒပညာရှင်များက ဤအုပ်စုနှစ်ခုအကြား အောက်ပါ တူညီချက်များကို တွေ့ရှိခဲ့ကြသည် - * '''အခြေခံဝေါဟာရများ:''' ကိန်းဂဏန်းများ၊ ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အခြေခံစကားလုံးများသည် အရင်းအမြစ်တစ်ခုတည်းမှ လာခြင်းဖြစ်သည်။ (ဥပမာ- "ငါ" သည် ရှေးဟောင်းတရုတ်ဘာသာစကားတွင် ''*ŋa'' ဖြစ်ပြီး ဗမာဘာသာစကားတွင်လည်း "ငါ" ဖြစ်သည်။) * '''အသံစနစ်:''' အုပ်စုနှစ်ခုလုံးသည် အသံနိမ့်အသံမြင့် (Tones) ကို အသုံးပြု၍ အဓိပ္ပာယ်ခွဲခြားသော ဘာသာစကားများ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{Sfnp|van Driem|2001}}</ref> === ကွဲပြားသောအချက်များ === တရုတ်နွယ်ဘာသာစကားများသည် ကျန်ရှိသော တိဗက်-ဗမာနွယ်အုပ်စုနှင့် ကွဲပြားသွားရခြင်းမှာ သမိုင်းကြောင်းအရ အိမ်နီးချင်း [[တိုင်-ကဒိုင် ဘာသာစကားများ]] နှင့် [[မှုံ-မြောင် ဘာသာစကားများ]] (Hmong-Mien) တို့၏ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။ == စကားလုံးတည်ဆောက်ပုံ == တရုတ်နွယ်ဘာသာစကားများ၏ စကားလုံးတည်ဆောက်ပုံမှာ အဓိကအားဖြင့် **Analytic** သို့မဟုတ် **Isolating** (ခွဲခြားထားသော) ပုံစံမျိုး ဖြစ်သည်။ === အဓိက လက္ခဏာများ === # '''စကားလုံးတစ်လုံး အဓိပ္ပာယ်တစ်မျိုး:''' စကားလုံးအများစုမှာ တစ်လုံးချင်းစီတွင် သီးခြားအဓိပ္ပာယ်ရှိပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာကဲ့သို့ ကိန်းဂဏန်း (Singular/Plural) သို့မဟုတ် ကာလ (Tense) အလိုက် စကားလုံးနောက်ဆက်များ ပြောင်းလဲခြင်း မရှိပါ။ # '''စကားလုံးအစီအစဉ် (Word Order):''' စကားလုံးတည်ဆောက်ပုံမှာ များသောအားဖြင့် **Subject-Verb-Object (SVO)** ပုံစံဖြစ်သည်။ (ဗမာဘာသာစကားမှာမူ များသောအားဖြင့် SOV ပုံစံဖြစ်သဖြင့် ဤအချက်မှာ ကွဲပြားသည်။) # '''ပေါင်းစပ်စကားလုံးများ (Compounding):''' ခေတ်သစ်တရုတ်ဘာသာစကားတွင် အနက်တူ သို့မဟုတ် ဆက်စပ်နေသော စကားလုံးနှစ်လုံးကို ပေါင်းစပ်၍ စကားလုံးအသစ်များ တည်ဆောက်ခြင်း (ဥပမာ- "ကွန်ပျူတာ" ကို "လျှပ်စစ်" + "ဦးနှောက်" ဟု ပေါင်းစပ်ခြင်း) ကို အကျယ်တဝင့် အသုံးပြုသည်။<ref>{{Cite book |last=Sun |first=Chaofen |title=Chinese: A Linguistic Introduction |url=https://archive.org/details/chineselinguisti0000sunc |publisher=Cambridge University Press |year=2006}}</ref> # '''အတိုင်းအတာပြပုဒ်များ (Classifiers):''' ဗမာဘာသာစကားကဲ့သို့ပင် နာမ်များကို ရေတွက်ရာတွင် "ခု၊ ကောင်၊ ယောက်" စသည့် အတိုင်းအတာပြပုဒ်များကို မဖြစ်မနေ အသုံးပြုရသည့် စနစ်ရှိသည်။ == ကိုးကားချက်များ == {{reflist}} hleuxxfhfv1v9xzdq9t67vv581o4iz6 0 285536 1041944 1041778 2026-07-03T14:17:16Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥ် +ဉ်) 1041944 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ခြေရာတော်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | image = {{Location map | Myanmar | lat = 21.9211 | long = 95.5861 | width = 250 | float = center | label = ခြေရာတော်ရွာ | border = none | caption = }} | location = [[ခြေရာတော်ရွာ]]၊ [[မြင်းမူမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] | date = ၂၂–၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[အညာ စစ်မြေပြင်]] | fatalities = ၂၆ ဦး | perpetrators = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော် (ကြည်း)]] | notes = မြင်းမူမြို့နယ်အတွင်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ အများဆုံး သတ်ဖြတ်ခံရသည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''ခြေရာတော်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၃ ရက်တို့တွင် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြင်းမူမြို့နယ်]]၊ [[ခြေရာတော်ရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|ခြေရာတော်ကျေးရွာ]]၌ စစ်ကောင်စီတပ်များက တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၆ ဦးကို ဝိုင်းဝန်းပိတ်ဆို့ ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် မြင်းမူမြို့နယ်အတွင်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ အစုလိုက်အပြုံလိုက် အများဆုံး သတ်ဖြတ်ခံရသည့် ဖြစ်စဉ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-09-23 |title=မြင်းမူ ခြေရာတော်ရွာအနီးတွင် တော်လှန်ရေး ရဲဘော် ၂၂ ဦးနှင့် ပြည်သူ ၃ ဦးကို စစ်တပ်က အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ် |url=https://yktnews.com/2023/09/123669/ |access-date=2026-05-10 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=မိုးဦး |date=2023-09-28 |title=ခြေရာတော်ရွာအနီး လူ ၂၀ ကျော် ဘယ်လိုသတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရလဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/42725/ |access-date=2026-05-10 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-09-23 |title=မြင်းမူမှာ PDF တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၅ ဦးထက်မနည်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/myinmu-pdf-killed-09232023071253.html |access-date=2026-05-10 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=မိုးဦး |date=2023-09-28 |title=စစ်ကိုင်းတိုင်း မြောင်နှင့် မြင်းမူနယ်စပ် စစ်ကောင်စီလူသတ်ပွဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/42679/ |access-date=2026-05-10 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == ဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်များသည် [[မြင်းမူမြို့နယ်]] [[ဂွေးပင်တောရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|ဂွေးပင်တောရွာ]]သို့ စစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ထိုသို့ စစ်ကြောင်းထိုးလာခြင်းကြောင့် [[ကျော့မင်းရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|ကျော့မင်းကျေးရွာ]]တွင် အခြေစိုက်နေသည့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များသည် ခြေရာတော်ကျေးရွာသို့ နေရာရွှေ့ပြောင်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။သို့သော် ခြေရာတော်ကျေးရွာတွင် စစ်ကောင်စီတပ်များက ကြိုတင်ရောက်ရှိကာ ကင်းပုန်းဝပ် စောင့်ဆိုင်းနေခဲ့ကြသည်။ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ ရောက်ရှိလာစဉ် စစ်ကောင်စီတပ်များက ဝိုင်းဝန်းပစ်ခတ်ခဲ့သဖြင့် မြင်းမူ Black Eagle အဖွဲ့မှ ၁၈ ဦး၊ မြောင်မြို့နယ် တော်လှန်ရေးတပ် (MRA) မှ ၆ ဦး နှင့် မြင်းမူမြို့နယ် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (ပလဖ) မှ ၂ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၂၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |date=2023-09-23 |title=စက်တင်ဘာ ၂၃ ရက် ထိပ်တန်းသတင်းများ - The Elders အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်နဲ့ NUG ဝန်ကြီးတို့ မြန်မာ့အရေးဆွေးနွေး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cw5659r4rn1o |access-date=2026-05-10 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> စစ်တပ်ဘက် နှင့် နီးစပ်သူများက ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့ နံနက် ၄ နာရီဝန်းကျင်အချိန်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းမူမြို့နယ်၊ ခြေရာတော်ရွာအနီး၌ စစ်ကိုင်းခရိုင် လုံခြုံရေးအဖွဲ့ ထိတွေ့ပစ်ခတ်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့ရာမှတဆင့် ဤဖြစ်ရပ်ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ပြောဆိုကြသည်။ဖြစ်စဉ်မှာ မြောင်မြို့နယ်ဘက်မှ မြင်းမူမြို့ဘက်သို့ ဦးတည်မောင်းနှင်လာသော မော်တော်ယာဉ်တစ်စီးနှင့် ၎င်းနောက်မှ လိုက်ပါလာသည့် ဆိုင်ကယ်သုံးလေးစီးကို ကင်းပုန်းအဖွဲ့က စစ်ဆေးရန် ရပ်တန့်ခိုင်းစဉ် ကားပေါ်မှ စတင်ပစ်ခတ်ခဲ့သဖြင့် အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် အလောင်း ၂၅ လောင်းနှင့်အတူ လက်လုပ်သေနတ်ရှည် ၈ လက်၊ လက်လုပ်သေနတ်အတို ၂ လက်၊ ကျည်အိမ် ၈ ခု၊ ၁၂ ဗို့ကျည် ၂၀၀ တောင့်၊ အမ်-၂၂ ကျည် ၈၀ တောင့်၊ လက်လုပ်မိုင်း ၂ လုံး၊ ရီမုဆားကစ်ပြား ၂ ခု၊ ဝါယာကြိုး ၅၀ ပေခန့် တစ်ခွေ၊ ဆိုင်ကယ်ဘက္ထရီ ၁၁ လုံး၊ ပြောက်ကျားဦးထုပ် ၆ လုံး၊ ပြောက်ကျားအင်္ကျီ ၉ ထည်၊ ပြောက်ကျားဘောင်းဘီ ၅ ထည်၊ အိုင်ကွန် တစ်လုံးနှင့် အားသွင်းခုံ ၂ ခု၊ ညကြည့်မှန်ပြောင်း ၁ လက်တို့ကို စစ်တပ်ဘက်က သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်ဟု ရေးသားဖော်ပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Editor |date=2023-09-23 |title=မြင်းမူမြို့နယ်၊ ခြေရာတော်ရွာနားမှာ စစ်ကြောင်းအဖွဲ့က ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးလို့ လူ ၂၅ ဦးသေဆုံး |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2023/09/23/%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%b0%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%94%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%81%8a-%e1%80%81%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%9b%e1%80%ac%e1%80%90/ |access-date=2026-05-10 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref> တစ်ဖက်တွင်လည်း စစ်တပ်စစ်ကြောင်းကြောင့် ပိတ်မိနေသော အရပ်သားများကို ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ကယ်ထုတ်ဖို့သွားစဉ် ကင်းပုန်းဝပ်နေသည့် စစ်တပ်နှင့် စစ်တပ်ထောက်ခံသူများက ပစ်ခတ်ခဲ့သည့်အတွက် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရသည်ဟုလည်း ဆိုကြသည်။<ref>{{Cite web |last=ရဲမွန် |date=2023-09-25 |title=စစ်ကိုင်းတိုင်းထဲက စစ်ရေးအခြေအနေ |url=https://burmese.voanews.com/a/sagaing-myingmu-myung-pdf-military-troop-battles-locals-fled-/7282381.html |access-date=2026-05-10 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> {| class="wikitable sortable" |+ '''ခြေရာတော်ရွာ တိုက်ခိုက်ခံရမှုအတွင်း ကျဆုံးခဲ့သည့် ရဲဘော်များစာရင်း''' |- ! စဉ် !! တပ်ရင်း/အဖွဲ့အစည်း !! ကျဆုံးဦးရေ !! မှတ်ချက် |- | ၁ || စစ်ကိုင်းခရိုင် အမှတ် (၅) တပ်ရင်း || ၅ ဦး || ရဲဘော် ၅ ဦး |- | ၂ || ခြေရာတော် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ || ၁၇ ဦး || ရဲဘော် ၁၇ ဦး |- | ၃ || စစ်ကိုင်းခရိုင် အမှတ် (၆) တပ်ရင်း || ၂ ဦး || ရဲဘော် ၂ ဦး |- | ၄ || မြင်းမူ မြို့နယ်ပြည်သူ့လုံခြုံရေးအဖွဲ့ (ပလဖ) || ၂ ဦး || ရဲဘော် ၂ ဦး |- ! colspan="2" | စုစုပေါင်း || ၂၆ ဦး || |- | colspan="4" style="text-align: left; font-size: 90%;" | '''ရင်းမြစ်:''' မြောင်မြို့နယ် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးအဖွဲ့၏ ထုတ်ပြန်ချက် (၂၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃) |} == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] joovak7pi8awglutu5c7jkkla76a403 0 286928 1041956 1041011 2026-07-03T14:21:00Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-သဏ္ဍာန် +သဏ္ဌာန်) 1041956 wikitext text/x-wiki '''အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ''' (isomorphism theorems) သို့မဟုတ် နိုသာ၏ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ (Noether's isomorphism theorems) သည် ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ (abstract algebra) တွင် အခြေခံကျသော ရလဒ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် စားလဒ်များ (quotients)၊ [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ]] (homomorphisms) နှင့် အရာဝတ္ထုပိုင်းများ (subobjects) ကြားရှိ တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ ဆက်သွယ်ချက်များကို ဖော်ပြသည်။ ဤသီအိုရမ်များကို [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စုများ]] (groups)၊ [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်းများ]] (rings)၊ [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဗက်တာရပ်ဝန်းများ]] (vector spaces)၊ [[မော်ဂျူး|မော်ဂျူးများ]] (modules) နှင့် [[လီအက္ခရာသင်္ချာ|လီအက္ခရာသင်္ချာများ]] (Lie algebras) အပါအဝင် အမျိုးမျိုးသော အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ (algebraic structures) အတွက် ဖော်ထုတ်နိုင်သည်။ [[စကြဝဠာ အက္ခရာသင်္ချာ]] (universal algebra) တွင် ဤသီအိုရမ်များကို အလိုရှိသလို ရွေးချယ်ထားသော အက္ခရာသင်္ချာများ (arbitrary algebras) နှင့် ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက်များ (congruence relations) အတွက် ယေဘုယျပြုသည်။ == သမိုင်းကြောင်း (History) == အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များကို အာမာလီယာ အမ်မီ နိုသာ (Amalie Emmy Noether) က [[မော်ဂျူး ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|မော်ဂျူး ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ]] (module homomorphisms) အတွက် ယေဘုယျပုံစံဖြင့် စတင်ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ဤတွေ့ရှိချက်ကို ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် Mathematische Annalen ဂျာနယ်၌ ''Abstrakter Aufbau der Idealtheorie in algebraischen Zahl- und Funktionenkörpern'' အမည်ဖြင့်သူမ၏စာတမ်းတွင် ထုတ်ဝေဖော်ပြထားသည်။ ဤသီအိုရမ်များ၏ ယေဘုယျမကျလှသော အခြားရလဒ်များကို ရစ်ချတ် ဒက်ဒီကင်း (Richard Dedekind) ၏ ယခင်သုတေသနများတွင်လည်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။ နိုသာ၏ စာတမ်းထွက်ရှိပြီး သုံးနှစ်အကြာတွင် ဘာတဲလ် လိန်းဒတ် ဗန် ဒါ ဝါးဒန် (Bartel Leendert van der Waerden) က သူ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကြီးမားသော ''Moderne Algebra'' (၁၉၃၀) ကျောင်းသုံးစာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုစာအုပ်သည် [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စုများ]]၊ [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်းများ]]နှင့် [[ဖီးလ်ဒ်|ဖီးလ်ဒ်များ]] (fields) ၏ တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ လေ့လာမှုကို စံသတ်မှတ်ရာတွင် များစွာအထောက်အကူပြုခဲ့သည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] သီအိုရမ်များကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော သင်္ချာအသိုင်းအဝိုင်းထံသို့ ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။ == အမည်ပေးစနစ်နှင့် အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း (Systematics and Nomenclature)== သင်္ချာစာပေများတွင် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များအတွက် အားလုံးသဘောတူလက်ခံထားသော အမည်ပေးစနစ် မရှိပါ။ ဥရောပမှ ရှေးကျသော စာပေများနှင့် နိုင်ငံတကာမှ ခေတ်သစ်စာပေများကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်လျှင် ဤအချက်မှာ ပို၍ထင်ရှားသည်။ * အခြေခံ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (fundamental homomorphism theorem) ကို ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (First Isomorphism Theorem) သို့မဟုတ် သီအိုရမ် A အဖြစ် သတ်မှတ်လေ့ရှိသည်။ * ရှေးကျသော စာပေများတွင် ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်ဟု ရိုးရာအရ ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသော သီအိုရမ်ကို နိုင်ငံတကာတွင် ဒုတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (Second Isomorphism Theorem) သို့မဟုတ် စိန်ပုံသဏ္ဌာန် သီအိုရမ် (Diamond Theorem) သို့မဟုတ် သီအိုရမ် B အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကြသည်။ * စားလဒ်များ၏ စားလဒ်များ (quotients of quotients) နှင့်ပတ်သက်သော အလားတူ သီအိုရမ်ကို တတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (Third Isomorphism Theorem) သို့မဟုတ် သီအိုရမ် C အဖြစ် အစဉ်လိုက် သတ်မှတ်သည်။ * ကိုက်ညီမှု သီအိုရမ် (correspondence theorem) သို့မဟုတ် လတ္တစ် သီအိုရမ် (Lattice Theorem) ကို စတုတ္ထ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (Fourth Isomorphism Theorem) သို့မဟုတ် သီအိုရမ် D အဖြစ် တစ်ခါတစ်ရံ ထည့်သွင်းဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ အက္ခရာသင်္ချာ သဘောတရားများအားလုံးတွင် တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှု (structural consistency) ရှိစေရန်အတွက် အောက်ဖော်ပြပါအပိုင်းများတွင် သီအိုရမ်လေးခုပါဝင်သော မူဘောင် (A, B, C, D) ကို အသုံးပြုသွားပါမည်။ == အုပ်စုသီအိုရီ (Group theory) == <math>G</math> နှင့် <math>H</math> တို့သည် အုပ်စုများ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ === သီအိုရမ် A (ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် / ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်) === <math>f \colon G \to H</math> သည် [[အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (group homomorphism) တစ်ခုဖြစ်လျှင် အောက်ပါတို့ မှန်ကန်သည်။ * ကာနယ် (kernel) <math>\operatorname{ker}(f)</math> သည် <math>G</math> ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်း (normal subgroup) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ * ပုံရိပ် (image) <math>\operatorname{im}(f)</math> သည် <math>H</math> ၏ [[အုပ်စုပိုင်း]] (subgroup) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ * ပုံရိပ်သည် စားလဒ်အုပ်စု (quotient group) <math>G/\operatorname{ker}(f)</math> နှင့် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်]] (isomorphic) ဖြစ်သည်။ * အထူးသဖြင့် <math>f</math> သည် [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဆာဂျက်တစ်]] (surjective) ဖြစ်ပါက အောက်ပါအတိုင်း မှန်ကန်သည်။ *<math>H \cong G/\operatorname{ker}(f)</math> === သီအိုရမ် B (ဒုတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် / စိန်ပုံသဏ္ဌာန် သီအိုရမ်) === <math>S</math> သည် <math>G</math> ၏ အုပ်စုပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>N</math> သည် <math>G</math> ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လျှင် အောက်ပါတို့ မှန်ကန်သည်။ * အစုမြှောက်လဒ် (set product) <math>SN = \{sn \mid s \in S, n \in N\}</math> သည် <math>G</math> ၏ အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ * <math>N</math> သည် <math>SN</math> ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ * ထပ်တူပိုင်းအစု <math>S \cap N</math> သည် <math>S</math> ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ * အောက်ပါ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် ညီမျှမှုရှိသည်။ *<math>(SN)/N \cong S/(S \cap N)</math> ပုံစံတကျဆိုရလျှင် <math>S</math> သည် <math>G</math> အတွင်းရှိ <math>N</math> ၏ မူမှန်ပြုအုပ်စု (normalizer) ၏ အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ရန်သာ လိုအပ်သည်။ ဤအခြေအနေမျိုးတွင် <math>N</math> သည် <math>G</math> ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်း ဖြစ်ရန်မလိုပေ။ သို့သော် ၎င်းသည် <math>SN</math> ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေမည် ဖြစ်သည်။ အထူးအခြေအနေတစ်ခုအနေဖြင့် <math>S\cap N=\{e\}</math> ဖြစ်သောအခါ <math>S \cong SN/N</math> ဟူ၍ တိုက်ရိုက် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သွားသည်။ ၎င်းသည် အုပ်စုများ ခွဲထွက်တိုးချဲ့ခြင်း (split extension) တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသောအချက်ပင် ဖြစ်သည်။ ==== ဥပမာ (ပရိုဂျက်တစ် မျဉ်းဖြောင့်အုပ်စုများ Projective Linear Groups) ==== ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သော ကိန်းထွေး <math>2 \times 2</math> ကိန်းအုံများ (invertible complex matrices) ၏ အုပ်စု <math>G = \operatorname{GL}_2(\mathbb{C})</math> ကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ <math>S = \operatorname{SL}_2(\mathbb{C})</math> သည် အဆုံးအဖြတ်တန်ဖိုး (determinant) <math>1</math> ရှိသော ကိန်းအုံများ၏ အုပ်စုပိုင်း ဖြစ်သည်။ <math>N = \mathbb{C}^{\times}I</math> သည် စကေလာကိန်းအုံများ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်း ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>I</math> သည် ထပ်တူရကိန်းအုံ (identity matrix) ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ထပ်တူပိုင်းမှာ <math>S \cap N = \{\pm I\}</math> ဖြစ်ပြီး အစုမြှောက်လဒ်မှာ <math>SN = \operatorname{GL}_2(\mathbb{C})</math> ဖြစ်သည်။ ဒုတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်အရ အောက်ပါရလဒ်ကို တိုက်ရိုက်ရရှိသည်။ *<math>\operatorname{PGL}_2(\mathbb{C}) := \operatorname{GL}_2(\mathbb{C})/(\mathbb{C}^{\times}I) \cong \operatorname{SL}_2(\mathbb{C})/\{\pm I\} =: \operatorname{PSL}_2(\mathbb{C})</math> === သီအိုရမ် C (တတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်) === <math>N</math> သည် <math>G</math> ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ <math>N \subseteq K \subseteq G</math> အခြေအနေကို ပြည့်မီသော မည်သည့် အုပ်စုပိုင်း သို့မဟုတ် မူမှန်အုပ်စုပိုင်း <math>K</math> အတွက်မဆို အောက်ပါတို့ မှန်ကန်သည်။ * <math>G/N</math> တွင် <math>K/N</math> နှင့် အိုင်ဆိုမောဖစ်ဖြစ်သော အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ပါဝင်သည်။ * <math>G/N</math> ၏ အုပ်စုပိုင်းတိုင်းသည် <math>G</math> ၏ အုပ်စုပိုင်းတစ်ခုခုဖြစ်သော <math>K</math> အတွက် <math>K/N</math> ပုံစံရှိသည်။ * <math>K</math> သည် <math>G</math> ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းဖြစ်ပါက <math>K/N</math> သည် <math>G/N</math> ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်း ဖြစ်သည်။ * <math>G/N</math> ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတိုင်းသည် <math>G</math> ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခုခုဖြစ်သော <math>K</math> အတွက် <math>K/N</math> ပုံစံရှိသည်။ * အောက်ပါ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် ညီမျှမှုရှိသည်။ *<math>(G/N)/(K/N) \cong G/K</math> ရိုးရှင်းစွာ ဆိုရလျှင် တတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်သည် <math>N</math> ကို ချေဖျက်ခွင့် (cancellation) ရှိကြောင်း ဖော်ပြနေခြင်း ဖြစ်သည်။ === သီအိုရမ် D (ကိုက်ညီမှု သီအိုရမ် / စတုတ္ထ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်) === <math>N</math> သည် <math>G</math> ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လျှင် ပုံမှန် ပရိုဂျက်ရှင်း (canonical projection) <math>G \to G/N</math> သည် <math>N</math> ပါဝင်သော <math>G</math> ၏ အုပ်စုပိုင်းများအစုနှင့် <math>G/N</math> ၏ အုပ်စုပိုင်းများအစုတို့ကြားတွင် ပါဝင်မှုအစဉ်ကို မပြောင်းလဲစေသော ဘိုင်ဂျက်တစ် ကိုက်ညီမှု (inclusion-preserving bijection) တစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ဤကိုက်ညီမှုအရ <math>G</math> ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းများသည် <math>G/N</math> ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းများနှင့် တိကျစွာ သက်ဆိုင်နေသည်။ ဆပ်ဆန်ဟောက်စ် အထောက်အကူပြု သီအိုရမ် (Zassenhaus lemma) သို့မဟုတ် လိပ်ပြာ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ် (butterfly lemma) ကို စတုတ္ထ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်အဖြစ် တစ်ခါတစ်ရံ ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။ == ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ ရှုထောင့် (Category Theoretic Perspective) == [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] (category theory) တွင် ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်က အုပ်စုများ ကတ်တဂိုရီသည် ခွဲခြမ်း၍ရကြောင်းကို (normal epi, mono)-factorizable အဖြစ် ဖော်ပြသည်။ မော်ဖစ်ဇင် (morphism) တိုင်းကို [[မူမှန်]] [[အပီမော်ဖစ်ဇင်]] (normal epimorphism) တစ်ခုနှင့် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် (monomorphism) တစ်ခုအဖြစ် ဆခွဲကိန်းခွဲနိုင်သည်။ [[အဘီလီယန်အုပ်စု|အဘီလီယန်အုပ်စုများ]] ကတ်တဂိုရီကဲ့သို့သော [[အဘီလီယန် ကတ်တဂိုရီ|အဘီလီယန် ကတ်တဂိုရီများ]] (abelian categories) တွင် [[မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်]]များအားလုံးသည် မူမှန် ဖြစ်ကြသည်။ ကိန်းစဉ်တန်းများ (sequences) ကို [[ခွဲထွက် အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်]] (Splitting lemma) မှတစ်ဆင့် ဝိသေသပြုနိုင်သည်။ တတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်ကို အဘီလီယန် ကတ်တဂိုရီများတွင် [[ကိုးခု အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်]] (Nine lemma) ဖြင့် ယေဘုယျပြုထားသည်။ ==ကိုးကား== * Emmy Noether: Abstrakter Aufbau der Idealtheorie in algebraischen Zahl- und Funktionenkörpern. Mathematische Annalen, Volume 96, Number 1, 1927, pp. 26–61. * Bartel Leendert van der Waerden: Moderne Algebra. Volume 1. J. Springer, Berlin 1930. * Siegfried Bosch: Algebra. 8th Edition. Springer, Berlin/Heidelberg 2013, ISBN 978-3-642-39566-6. * Christian Karpfinger, Kurt Meyberg: Algebra. 3rd Edition. Springer, Berlin/Heidelberg 2013, ISBN 978-3-8274-3011-3. * Stanley Burris, H. P. Sankappanavar: A Course in Universal Algebra. 2012, ISBN 978-0-9880552-0-9. [[Category:မော်ဖစ်ဇင်]] [[Category:သင်္ချာ သီအိုရမ်များ]] puvmu1nedyst865bzpfsyc0plzsv1u9 0 288011 1041936 1039787 2026-07-03T14:08:12Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဂြိုလ် +ဂြိုဟ်) 1041936 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ခမ်းပါတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[အညာ စစ်မြေပြင်]] | image = | caption = | map_type = Myanmar | latitude = 23.7823 | longitude = 94.1442 | map_size = 250 | map_caption = စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခမ်းပါတ်မြို့၏ တည်နေရာ | map_label = ခမ်းပါတ် | date = ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ - ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၆ | place = [[ခမ်းပါတ်မြို့]]၊ [[တမူးမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] | result = ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်များက ၂ နှစ်ခွဲကျော် သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် စစ်တပ်က ပြန်လည် ထိန်းချုပ်ထားသည် | status = | combatant1 = [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] * {{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}}([[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]) * {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] * ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (ပကဖ) * CNDF၊ TDA၊ RCDF နှင့် KNA-Burma | combatant2 = * [[File:Flag of the Myanmar Army.svg|23px|border]] [[တပ်မတော်]] * [[File:Flag of the Myanmar Police Force.svg|23px|border]] [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] | casualties1 = မသိရှိရ | casualties2 = မသိရှိရ | notes = ကောလင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲနောက်ပိုင်း NUG အတွက် ဒုတိယမြောက်သိမ်းပိုက်နိုင်သည့်မြို့ဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားစဉ်ကာလအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ လေကြောင်းပစ်ကူများ အပြင်းအထန် အသုံးပြုခဲ့သည်။ }} '''ခမ်းပတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[အညာ စစ်မြေပြင်]] တို့၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ပြီး [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[တမူးခရိုင်]]၊ [[ခမ်းပါတ်မြို့]] တွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့မှ ၇ ရက်နေ့အထိ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။ အဆိုပါတိုက်ပွဲသည် KIA စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ခေါင်လွန်း စစ်ဒေသမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူထားသည့် အမှတ်(၁) စစ်ဒေသ၊ တမူးခရိုင် ကွပ်ကဲမှုအစီအစဉ်ဖြင့် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA)၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF)၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (ပကဖ) နှင့် တော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များက မြို့ကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန် ၂၀ ရက် တွင် တော်လှန်ရေးတပ်များထံမှ စစ်တပ်က ပြန်လည် ရယူထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-11-07 |title=ခမ်းပတ်မြို့ကို တော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့များက ထပ်မံ တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက် |url=https://yktnews.com/2023/11/130081/ |access-date=2026-06-15 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2023-11-07 |title=KIA၊ PDFနှင့် တော်လှန်ရေးတပ်များက ခမ်းပတ်မြို့ကိုအပြည့်အဝ သိမ်းပိုက်နိုင်ပြီဟု NUG စစ်ရုံးချုပ်ထုတ်ပြန် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2023/11/07/87072/ |access-date=2026-06-15 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းအရင်း == ခမ်းပါတ်မြို့သည် ကလေးမြို့နှင့် မိုင် ၃၀ ကျော်၊ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် တမူးမြို့နှင့် မိုင် ၄၀ ကျော်အကွာ၊ အာရှအဝေးပြေးလမ်းမကြီးပေါ် ကလေး - တမူးလမ်းပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် မဟာဗျူဟာကျသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ယင်းအပြင် အိန္ဒိယနယ်စပ်အနီး၌ တည်ရှိသောကြောင့် ကလေး - တမူးလမ်းကြောင်းပေါ်ရှိ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးအတွက် အရေးပါသော မြို့တစ်မြို့လည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ကလေး- တမူး ကုန်သွယ်​​ရေးလမ်းကြောင်းပေါ်ရှိ ခါမ်းပါတ်မြို့ကို တပ်မ​တော်က ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရရှိ |url=https://news-eleven.com/article/312831 |access-date=2026-06-21 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ခမ်းပါတ်မြို့ ကို ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA) ၏ စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ခေါင်လွန်း စစ်ဒေသမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူသော အမှတ် (၁) စစ်ဒေသလှုပ်ရှားမှုနယ်မြေ အတွင်း ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ထားသည်။ အဆိုပါဒေသသည် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) တပ်ရင်းများနှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (ပကဖ) များကို လေ့ကျင့်ပျိုးထောင်ပေးရာ အဓိကဒေသတစ်ခုလည်းဖြစ်ခဲ့သည်။တိုက်ပွဲများအစသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက် နေ့က ခမ်းပါတ်မြို့ ရှိ စစ်တပ်စခန်းအနားဖြတ်သွားသော ခမ်းပတ်ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ခေါင်းဆောင် နှင့် အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးကို စစ်တပ်က ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-07-27 |title=ခမ်းပတ်တိုက်ပွဲကြောင့် ထောင်နဲ့ချီတဲ့ဒေသခံတွေ အိန္ဒိယဘက် ထွက်ပြေး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cekyrpv4p3vo |access-date=2026-06-15 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> နောက်ဆက်တွဲအနေဖြင့် တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းမဟာမိတ်အဖွဲ့များသည် ခမ်းပါတ်မြို့ ရှိ စစ်တပ်စခန်း နှင့် ရဲစခန်းများကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်ကစပြီး ပထမအကြိမ်အဖြစ် ရက်သတ္တပါတ်အကြာ တိုက်ပွဲများ ဆင်နွဲခဲ့ကြသည်။သို့သော် စစ်တပ်၏ အပြင်းအထန် ခုခံမှုကြောင့် တပ်စခန်းများကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ခြင်းမရှိဘဲ ဆုတ်ခွာခဲ့ကြရသည်။ထို့နောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာတွင် အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ကို ထပ်မံ ဖော်ဆောင်ခဲ့ကြခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2023-12-07 |title=ခမ်းပတ်ကို ထိုးစစ်ပြန်ဆင်သည့် စစ်ကောင်စီတပ်က သုံ့ပန်းများကို နှိပ်စက်သတ်ဖြတ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46589/ |access-date=2026-06-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် KIA ဦးဆောင်သော စစ်ကြောင်းများသည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ နေရာအများအပြားကို တစ်ပြိုင်တည်း ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီးနောက် ခမ်းပါတ်မြို့ ကို ဝိုင်းပတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲတွင် တမူးခရိုင် တပ်ရင်း (၂)၊ စစ်ဒေသအထူးတပ်ရင်း (၂)၊ အမှတ် (၁) စစ်ဒေသ လက်နက်ကြီးအဖွဲ့၊ ရှေ့တန်းကွပ်ကဲရေးအဖွဲ့တို့အပြင် CNDF၊ TDA၊ RCDF နှင့် KNA-Burma (ကူကီးအဖွဲ့) တို့ ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာ ၇ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် နယ်မြေလုံခြုံရေးအတွက် ရှင်းလင်းမှုများ ဆောင်ရွက်ပြီးနောက် ခမ်းပတ်မြို့ကို အပြည့်အဝ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြောင်း NUG က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=DVB TV News |date=2023-11-07 |title=ခမ်းပတ် သိမ်းပိုက်ရရှိမှု သတင်းမှတ်တမ်း |url=https://www.youtube.com/watch?v=o42Qj2hLwPQ |access-date=2026-06-15}}</ref> စစ်တပ်ထောက်ခံ သတင်းဌာနတစ်ခု ဖြစ်သည့် [[People Media]] သည် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေး - တမူးလမ်းပိုင်းပေါ်ရှိ၊ ခမ်းပတ်မြို့ လုံခြုံရေးအဖွဲ့များ စခန်းအသီးသီး ဆုတ်ခွာသွားမှုကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၅ ရက် ညပိုင်းအချိန် တွင် ဖြစ်သည်ဟု သတင်းဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-11-07 |title=မြန်မာ - အိန္ဒိယနယ်စပ်က ခမ်းပတ်မြို့ကို NUG ထပ်မံသိမ်းပိုက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c1r2j3vwl4no |access-date=2026-06-15 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == တိုက်ပွဲရလဒ်နှင့် နောက်ဆက်တွဲအခြေအနေ == ခမ်းပါတ်မြို့သိမ်းပိုက်မှုသည် ကောလင်းမြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် NUG အတွက် ဒုတိယမြောက် သိမ်းပိုက်နိုင်သည့်မြို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ခမ်းပါတ် မြို့ပေါ်တိုက်ပွဲကြောင့် ဒေသခံများသည် မြန်မာပြည်ဘက်ခြမ်းရှိ နီးစပ်ရာ လုံခြုံမည့် နေရာများသို့ တိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရသည်။ယင်းအပြင် မြို့သည် စစ်စခန်းတစ်ခု ဖြစ်လာပြီး၊နောက်ဆက်တွဲသက်ရောက်မှုအနေဖြင့် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းပိတ်ဆို့သွားခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite web |title=ခမ်းပတ်မြို့တွင် ၂ နှစ်နီးပါးပိတ်ထားသော ဖုန်းလိုင်းများ အချိန်ပိုင်းဖြင့် ပြန်ဖွင့်ပေး |url=https://www.bnionline.net/mm/news-110312 |access-date=2026-06-15 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2023-12-11 |title=ခမ်းပတ်မြို့ ပြန်ရရန် ကြိုးပမ်းသည့် စစ်တပ်က မိဘမဲ့ကျောင်းကို စီးနင်း၊ ၃၆ ဦး ဖမ်းထား |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46705/ |access-date=2026-06-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == စစ်တပ်မှ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခြင်း (၂၀၂၆) == ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များ၏ စိုးမိုးမှုအောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည့် ခါမ်းပါတ်မြို့ကို စစ်တပ်က ၂ နှစ် နှင့် ၇ လနီးပါးအကြာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤစစ်ဆင်ရေးသည် ကလေး-တမူး လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက် ထိန်းချုပ်နိုင်ရေး နှင့် နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ပြန်လည်လည်ပတ်နိုင်ရေးကို စစ်တပ်က ရည်ရွယ်ချက်ခဲ့သည်။ခမ်းပါတ်မြို့ ထိန်းချုပ်နိုင်ရေးအတွက် စစ်တပ်သည် ကလေးမြို့ဘက်နှင့် တမူးမြို့ဘက် တို့မှနေ၍ စစ်ကြောင်းများဖြင့် ထိုးဖောက် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့တွင် ကလေး-တမူး လမ်းကြောင်းပေါ်ရှိ အရှေ့ခုံသာ၊ [[(၅၆) မိုင်ရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်|၅၆ မိုင်ရွာ]] နှင့် [[(၅၅) မိုင်ရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်|၅၅ မိုင်ကျေးရွာ]]များကိုလည်းကောင်း၊ တမူးဘက်မှ ချီတက်လာသည့် စစ်ကြောင်းများက [[နန်းမွန်းတားရွာ၊ တမူးမြို့နယ်|နန်းမွတ်တား]]၊ [[ရန်လင်းဖိုင်ရွာ၊ တမူးမြို့နယ်|ရန်လင်းဖိုင်]] နှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ စခန်းများကိုလည်းကောင်း အသီးသီး သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၁၃ ရက်တွင် [[ရာဇဂြိုဟ်ရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်|ရာဇဂြိုဟ်ကျေးရွာ]]နှင့် [[ရာဇဂြိုဟ် တာတမံ|ရေလှောင်တမံ]]၊ ဇွန်လ ၁၅ ရက်တွင် [[ရန်မျိုးအောင်ရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်|ရန်မျိုးအောင်]]၊ ဇွန်လ ၁၆ ရက်တွင် [[စော်ဘွားရေရှင်ရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်|စော်ဘွားရေရှင်]]၊ ဇွန်လ ၁၇ ရက်တွင် [[ကျွန်းတောရေရှင်ရွာ၊ တမူးမြို့နယ်|ကျွန်းတောရေရှင်ကျေးရွာ]]တို့ကို ဆက်လက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=PDF များယာယီစိုးမိုးထားသော ရာဇဂြိုဟ်ကျေးရွာနှင့် ရာဇဂြိုဟ်ရေလှောင်တမံကို တပ်မ​တော်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ် |url=https://news-eleven.com/article/312688 |access-date=2026-06-21 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ဆက်လက်၍ ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ခွန်နိုင်းနှင့် [[နန်းခေါက်ခေါက်ရွာ၊ တမူးမြို့နယ်|နန်းခေါက်ခေါက်]] ကျေးရွာများကိုလည်းကောင်း၊ ဇွန်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် [[နန်ကတိတ်ရွာ၊ တမူးမြို့နယ်|နန်းကတိတ်ကျေးရွာ]]နှင့် ခါမ်းပါတ်မြို့ကိုပါ အလုံးစုံ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ စစ်တပ်ထုတ်ပြန်ချက်အရ အဆိုပါတိုက်ပွဲများအတွင်း တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များမှာ မြို့၏မြောက်ဘက်သို့ ဆုတ်ခွာသွားခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက ကလေး- တမူးလမ်းကြောင်းပေါ်ရှိ မြန်မာ-အိန္ဒိယ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးအတွက် အရေးပါသည့် ခါမ်းပါတ်မြို့အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရရှိ၊ ကလေး-တမူးလမ်းကြောင်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး အရှိန်အဟုန်မြှင့် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/84215 |access-date=2026-06-21 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] bg53lxynyzgrt5xrkm63hcyae6tpx4o 0 288073 1041935 1038836 2026-07-03T14:08:02Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-တစ်ချို့ +တချို့) 1041935 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ဆော့လော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] မှ [[ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ကချင်ထိုးစစ် (၂၀၂၄)]] | date = ၂၉ စက်တင်ဘာ - ၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ | place = [[ဆော့လော်မြို့]]၊ ကချင်ပြည်နယ် | result = KIA ပူးပေါင်းတပ်များ အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက် | combatant1 = *{{flagicon image|Flag of the Myanmar Armed Forces.svg}} [[တပ်မတော်]] * ခလရ ၂၉၈ *{{flagicon image|NDA-K.png}} [[ကချင်ဒီမိုကရေစီသစ် တပ်မတော်]] (NDA-K) * [[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့|နယ်ခြားစောင့်တပ်]] (BGF) | combatant2 = *{{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) *{{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (KPDF) | commander1 = [[စခုန်တိန့်ယိန်း]] | commander2 = [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) | units1 = *ခြေလျင်တပ်ရင်း (၂၉၈) *နယ်ခြားစောင့်တပ် (BGF)၊ ပြည်သူ့စစ်များ | units2 = [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) | strength1 = မသိရှိရ | strength2 = မသိရှိရ | casualties1 = များပြား (လက်နက်ခဲယမ်းများ သိမ်းဆည်းရမိ) | casualties2 = မသိရှိရ | map_type = Myanmar | latitude = 26.1550 | longitude = 98.5400 | map_size = 250 | map_caption = ကချင်ပြည်နယ်၊ ဆော့လော်မြို့၏ တည်နေရာ | map_label = ဆော့လော် | notes = ဆော့လော်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ခြင်းဖြင့် ကချင်အထူးဒေသ (၁) နယ်မြေအား ထိန်းချုပ်နိုင်ရေးအတွက် အရေးပါသော ခြေလှမ်းတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} }} '''ဆော့လော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] မှ [[ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ကချင်ထိုးစစ် (၂၀၂၄)]] တို့၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့မှ အောက်တိုဘာလ ၂ ရက်နေ့အထိ [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ဆော့လော်မြို့နယ်]] တွင် [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) ပူးပေါင်းတပ်များနှင့် [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]၊ [[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့|နယ်ခြားစောင့်တပ်]] (BGF)၊ ပြည်သူ့စစ် တို့ အကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သော မြို့သိမ်း တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=မောင်ရွှေဝါ |first=မင်းမောင် |date=2024-10-02 |title=ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ မြို့နှစ်မြို့ကို နှစ်ရက်အတွင်း KIA သိမ်း |url=https://myanmar-now.org/mm/news/58098/ |access-date=2026-06-16 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-10-04 |title=ကချင်ပြည်နယ်တွင် KIA သိမ်းထားသည့်မြို့ပေါင်း ၁၀မြို့ ရှိလာ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/58132/ |access-date=2026-06-16 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2024-10-03 |title=ချီဖွေနှင့်ဆော့လော်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီးဟု KIA အတည်ပြု |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/10/03/100718/ |access-date=2026-06-16 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> == နောက်ခံသမိုင်းနှင့် အရေးပါမှု == ဆော့လော်ဒေသသည် ၁၉၉၄ ခုနှစ်မှစ၍ စစ်အစိုးရက သတ်မှတ်ပေးခဲ့သော ကချင်အထူးဒေသ (၁) ဖြစ်ပြီး ဦးစခုန်တိန့်ယိန်း၏ NDA-K တပ်ဖွဲ့များ အဓိက လှုပ်ရှားရာနယ်မြေဖြစ်သည်။ ဤဒေသတွင် မြေရှားသတ္တု၊ ခဲမဖြူ၊ အဖြိုင်နက်နှင့် အခြားသတ္တုသယံဇာတများ ပေါများစွာ ထွက်ရှိသည်။ KIA အနေဖြင့် ချီဖွေနှင့် ဆော့လော်မြို့များကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်းသည် ကချင်အထူးဒေသ (၁) နယ်မြေ၏ အဓိက ဝင်ပေါက်များကို ပိတ်ဆို့ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းဖြစ်ပြီး ပန်ဝါဒေသဘက်သို့ စစ်ရေးအရ ဆက်လက်ဦးတည်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2024-10-16 |title=ချီဖွေ၊ ပန်ဝါ၊ ဆော့လော်ဒေသ တိုက်ပွဲဟာ လူမျိုးအချင်းချင်း တိုက်ခိုက်နေတဲ့ တိုက်ပွဲမဟုတ်ဘူးလို့ KIO ပြော |url=https://burmese.kachinnews.com/2024/10/16/yl1-290/ |access-date=2026-06-16 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref> KIA နှင့် KPDF ပူးပေါင်းတပ်များသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၉ ရက် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ မတိုင်မီ ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လတွင် ဆော့လော်ဒေသ တွင် စခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲများ စတင်ဖော်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ဧပြီလတွင် ရှေ့တန်းစစ်တပ်စခန်း ၃ နေရာကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့ တွင် ဆော့လော်မြို့ နှင့် ၅ မိုင်အကွာရှိ [[မျောမောရွာ၊ ဆော့လော်မြို့နယ်|မျောမော]] ပြည်သူ့စစ်တပ်စခန်း နှင့် ထောက်ပို့တပ်စခန်းဖြစ်သော မျှော်ဇန်းကူး နယ်ခြားစောင့်တပ်စခန်းများကို သိမ်းပိုက်ထားခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ဧပြီလ ၁၆ ရက်နေ့အထိ ဆော့လော်မြို့တွင်းတပ်စခန်း တချို့ နှင့် နယ်ခြားစောင့်တပ် စုစုပေါင်း ၅ ခုအထက် သိမ်းပိုက်ထားနိုင်ခဲ့ပြီး ၆ အကြာ တွင် မြို့စောင့် တပ်စခန်းကြီးဖြစ်သည့် ခလရ ၂၉၈ တပ်ရင်းကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ဆော့လော်မြို့ KIA ထပ်မံသိမ်းပိုက် |url=https://www.bnionline.net/mm/news-106706 |access-date=2026-06-16 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-10-02 |title=မြေရှားသတ္တုထွက်တဲ့ ဆော့လော်မြို့ကို KIA သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-council-camp-seized-in-hsawlaw-10022024035010.html |access-date=2026-06-16 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> == တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် == KIA နှင့် KPDF ပူးပေါင်းတပ်များသည် ချီဖွေမြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် စက်တင်ဘာ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ဆော့လော်မြို့နယ်အတွင်းရှိ တစ်ခုတည်းသောစခန်းဖြစ်သည့် ခြေလျင်တပ်ရင်း (ခလရ ၂၉၈) ကို တစ်ကျော့ပြန် ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ လေးရက်ကြာ ပြင်းထန်စွာ တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက် အောက်တိုဘာလ ၂ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် တပ်ရင်းတစ်ခုလုံးကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤတပ်ရင်းမှာ ဒွမ်ဘန်အခြေစိုက် ခလရ ၂၉၈ တပ်ရင်းမှ လာရောက်အခြေစိုက်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး ဆော့လော်နယ်စပ်ဒေသကို အဓိက လုံခြုံရေးယူပေးထားသည့် တပ်ဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်ဘက်မှ ထိခိုက်သေဆုံးမှုများပြားပြီး လက်နက်ခဲယမ်း အများအပြားကို KIA သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=MPM |date=2024-10-03 |title=KIA က ဆော့လော်မြို့တွင် ကျန်ရှိနေသည့်စစ်ကောင်စီ ခလရ ၂၉၈ တပ်ရင်းကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီဟု KIO အတည်ပြု » Myanmar Peace Monitor |url=https://mmpeacemonitor.org/my/mmr-news/kia-%E1%80%80-%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%B7%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA-%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%94/ |access-date=2026-06-16 |website=Myanmar Peace Monitor |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2024-10-02 |title=ဆော့လော်မြို့ကို KIA/KPDF ပူးပေါင်းတပ်ထပ်မံ သိမ်းပိုက် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/10/02/100633/ |access-date=2026-06-16 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2024-10-02 |title=ချီဖွေနှင့် ဆော့လော်ကို သိမ်း၍ ပြည်သူ့စစ်တို့ ဘက်ပြောင်းရန် KIA ပြော |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2024/10/02/391329.html |access-date=2026-06-16 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] egpwiijax6nbeocv4lo27szcn0zk0dz 0 288115 1041934 1039022 2026-07-03T14:07:52Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥ် +ဉ်) 1041934 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ဆင်ဘိုမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] မှ [[ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ကချင်ထိုးစစ် (၂၀၂၄)]] | date = ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ - ၂၉ ဧပြီ ၂၀၂၄ | place = [[ဆင်ဘိုမြို့]]၊ [[မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]] | result = KIA ပူးပေါင်းတပ်များ အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက် | combatant1 = *{{flagicon image|Flag of the Myanmar Armed Forces.svg}} [[တပ်မတော်]] * ခလရ (၁၄၁) * ပြည်သူ့စစ် | combatant2 = *{{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) *{{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) *{{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (KPDF) * ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (ပကဖ) | commander1 = မသိရှိရ | commander2 = [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) | units1 = ခြေလျင်တပ်ရင်း (၁၄၁)၊ ပြည်သူ့စစ်များ | units2 = KIA တပ်ရင်း (၁၂)၊ AA၊ KPDF၊ ပကဖ | strength1 = အင်အား ၂၀၀ ကျော် | strength2 = မသိရှိရ | casualties1 = မသိရှိရ | casualties2 = မသိရှိရ | map_type = Myanmar | latitude = 25.1000 | longitude = 97.2000 | map_size = 250 | map_caption = ကချင်ပြည်နယ်၊ ဆင်ဘိုမြို့၏ တည်နေရာ | map_label = ဆင်ဘို | notes = | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} }} '''ဆင်ဘိုမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] မှ [[ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ကချင်ထိုးစစ် (၂၀၂၄)]] တို့၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့မှ ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့အထိ [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်]]၊ [[ဆင်ဘိုမြို့]] တွင် [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) ပူးပေါင်းတပ်များနှင့် [[တပ်မတော်]] အကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ဆင်ဘို ခလရ-၁၄၁ ကို KIA ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က အပြီးသတ်သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.dvb.no/post/650128 |access-date=2026-06-17 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> == နောက်ခံသမိုင်းနှင့် အရေးပါမှု == ဆင်ဘိုမြို့သည် မြစ်ကြီးနားမြို့၏ တောင်ဘက် မိုင် ၆၀ ခန့်အကွာ ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းဘေးတွင် တည်ရှိသည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် မြို့အဆင့် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ရပ်ကွက် ၃ ရပ်ကွက်နှင့် ကျေးရွာအုပ်စု ၁၂ ခု၊ လူဦးရေ တစ်သောင်းကျော် နေထိုင်သည့် မြို့ဖြစ်သည်။ KIA အနေဖြင့် ဆင်ဘိုမြို့အား ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းသည် ဧရာဝတီမြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက် စစ်ရေးဗျူဟာအတွက် အရေးပါသော ခြေလှမ်းဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=The Irrawaddy News |date=2024-04-29 |title=အသိမ်းခံရတဲ့ ဆင်ဘိုစခန်း ဘယ်လောက်အရေးပါလဲ |url=https://www.youtube.com/watch?v=O88Y4wsBEro |access-date=2026-06-17}}</ref> == တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် == KIA နှင့် ပူးပေါင်းတပ်များသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဆင်ဘိုမြို့ရှိ ရဲစခန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် မြို့ကို ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် မြို့အနောက်ဘက် ၃ မိုင်ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည့် ခလရ (၁၄၁) တပ်ရင်း ပင်မစခန်းမှာ ကျန်ရှိနေခဲ့သည်။ အဆိုပါ စခန်းကို အင်အား ၂၀၀ ကျော်ဖြင့် ပြည်သူ့စစ်များပါ အားဖြည့်ကာ ကွန်ကရစ်ဘန်ကာများဖြင့် အခိုင်အမာ တည်ဆောက်ထားသဖြင့် KIA ပူးပေါင်းတပ်များက ၂ လကျော်ကြာ တိုက်ခိုက်ခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2024-02-12 |title=ဆင်ဘိုမြို့ သိမ်းပိုက်ထားပေမယ့် တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေဆဲ |url=https://burmese.kachinnews.com/2024/02/12/ld1-114/ |access-date=2026-06-17 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref> တိုက်ပွဲတွင် KIA အပြင် အာရက္ခတပ်တော် (AA)၊ ကချင်ဒေသကာကွယ်ရေးတပ် (KPDF) များနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်းရှိ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (ပကဖ) အဖွဲ့များအပြင် KIA တပ်ရင်း (၁၂) လက်အောက်ခံ မိုးကြိုးလှုပ်ရှားစစ်ကြောင်းလည်း ပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-04-29 |title=ဆင်ဘိုမြို့က ခလရ (၁၄၁) တပ်ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း KIA ပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-council-camp-seized-kachin-04292024035403.html |access-date=2026-06-17 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> စစ်တပ်ထောက်ခံကြသူများသည် တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သတ်ပြီး ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း ဆင်ဘိုရဲစခန်းကို KIA, AA, PDF ပူးပေါင်းတပ်များက စီးနင်းထိန်းချုပ်ခဲ့ကာ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ ရက် နံနက် ၇ နာရီခန့်ကစ၍ ဆင်ဘိုမြို့အနီးရှိ ခလရ (၁၄၁) တပ်စခန်းကို အင်အား ၂၀၀၀ ကျော်ခန့်ဖြင့် KIA, AA, PDF ပူးပေါင်းအဖွဲ့က စတင် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်လာကြောင်း သတင်းရေးသားဖော်ပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=မင်းမောင် |date=2024-04-29 |title=လက်ကျန်စစ်စခန်းကို သိမ်းပြီးနောက် ဆင်ဘိုမြို့ကို KIA သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/51682/ |access-date=2026-06-17 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> ဧပြီ ၂၆ ရက်ကတည်းက ခလရ (၁၄၁) တပ်ရင်းပင်မစခန်းအနီးရှိ ကာကင်းစခန်းများကို KIA ပူးပေါင်းတပ်များက သိမ်းပိုက်ရရှိထားရှိခဲ့ပြီး၊ ဧပြီ ၂၈ ရက် ည ၈ နာရီခန့်တွင် ခလရ (၁၄၁) ပင်မစခန်းကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။ထို့နောက် ဧပြီ ၂၉ ရက် နံနက် ၁၁ နာရီခွဲတွင် ကာကင်းစခန်းတစ်ခုကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြင့် ဆင်ဘိုမြို့နယ်တစ်ဝိုက်အား အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=admin |date=2024-04-26 |title=ဆင်ဘိုရှိ စစ်ကောင်စီ၏ ကာကင်းစခန်းတစ်ခုကို KIA သိမ်းယူခဲ့ပြီး ခလရ ၁၄၁ ကို ဆက်လက်တိုက်ခိုက် |url=https://ayartimes.com/?p=36097 |access-date=2026-06-17 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] a8k8f22ahvxehkmrw5r5sd1kl7zc3lo 0 288159 1041933 1041461 2026-07-03T14:07:42Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း +ကမ္ဘာတစ်ဝန်း) 1041933 wikitext text/x-wiki {{Infobox company|name='''ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်'''|logo= |logo_alt=|type=[[ပုဂ္ဂလိကပိုင်]]|industry=[[ဉာဏ်ရည်တု]]<br>[[Machine learning (ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်)]]<br>[[ဆော့ဖ်ဝဲလ် ရေးဆွဲထုတ်လုပ်ရေး]]|founder=|hq_location_city=[[Manhattan|မန်ဟက်တန်]]၊ [[New York City|နယူးယောက်မြို့]]|hq_location_country=|area_served=တစ်ကမ္ဘာလုံး|key_people={{Unbulleted list| ကလမန့် ဒီလန်း (Clément Delangue) (စီအီးအို)၊ | ဂျူလီယန် ရှိုမွန် (Julien Chaumond) (စီတီအို)၊ | သောမတ်စ် ဝုဖ် (Thomas Wolf) (စီအက်စ်အို)}}|products=မော်ဒယ်များ (Models)၊ Datasets၊ စပေ့စ်များ (Spaces)၊<br>သင်ယူမှုစနစ်များ (Learn)၊ အင်ဖရန့်စ် (Inference)၊ လိုက်ဘရေရီများ (Libraries)|owner=<!-- or: | owners = -->|revenue={{increase}} {{US$|၁၅}}{{nbsp}}သန်း (၂၀၂၂)|num_employees=၂၅၀ <ref>{{Cite web |last=Palazzolo |first=Stephanie |date=February 5, 2025 |title=Hugging Face Lays Off 4% of Staff |url=https://www.theinformation.com/briefings/hugging-face-lays-off-4-of-staff |website=[[The Information (website)|The Information]] |url-access=subscription}}</ref> (၂၀၂၅)|parent=|homepage=https://huggingface.co/|founded=founded|foundation={{Start date and age|2016}}|company_name=ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်}}'''ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်''' ({{lang-en|Hugging Face, Inc.}}) သည် အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ နယူးယောက်မြို့တွင် အခြေစိုက်ပြီး [[Machine learning (ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်)]] သုံး အပလီကေးရှင်းများ တည်ဆောက်ရန်အတွက် နည်းပညာဆိုင်ရာ ကိရိယာများကို တီထွင်ထုတ်လုပ်နေသည့် ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် [[ဉာဏ်ရည်တု]] (AI) နှင့် [[Machine learning (ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်)]] ဆိုင်ရာ နည်းပညာများ၊ ဒေတာများနှင့် [[ပရိုဂရမ်|ပရိုဂရမ်များ]]ကို ပရိုဂရမ်မာများ အချင်းချင်း အခမဲ့မျှဝေနိုင်ရန် ဖန်တီးပေးထားသည့် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး နည်းပညာပလက်ဖောင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Hugging Face Lays Off 4% of Staff |url=https://www.theinformation.com/briefings/hugging-face-lays-off-4-of-staff |access-date=2026-06-17 |website=The Information |language=en}}</ref> ဤကုမ္ပဏီ ဖန်တီးထားသော Natural Language Processing - NLP ဆိုင်ရာ Transformers လိုက်ဘရေရီ (Transformers library) နှင့် ပလက်ဖောင်းသည် အသုံးပြုသူများအား [[Machine learning (ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်)]] မော်ဒယ်များနှင့် Datasets များကို လွယ်ကူစွာ အပြန်အလှန် မျှဝေရန်နှင့် ၎င်းတို့၏ နည်းပညာဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ကမ္ဘာသို့ ထုတ်ဖော်ပြသရန် ကူညီပံ့ပိုးပေးသည်။ နည်းပညာနယ်ပယ်တွင် လူတိုင်းက ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်ကို [[Machine learning (ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်)]] လောက၏ [[GitHub]] ဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြပြီး၊ ၎င်းသည် နည်းပညာကုမ္ပဏီကြီးများနှင့် သုတေသီများအတွက် မရှိမဖြစ် အရေးပါသော နေရာတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ == သမိုင်းကြောင်း == === စတင်တည်ထောင်ခြင်း === ပြင်သစ်လူမျိုး လုပ်ငန်းရှင်များဖြစ်ကြသည့် ကလမန့် ဒီလန်း (Clément Delangue)၊ ဂျူလီယန် ရှိုမွန် (Julien Chaumond) နှင့် သောမတ်စ် ဝုဖ် (Thomas Wolf) တို့သည် ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ နယူးယောက်မြို့၌ ဤကုမ္ပဏီကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ အစောပိုင်းကာလတွင် ၎င်းတို့သည် ဆယ်ကျော်သက်လူငယ်များကို ဦးတည်သည့် ဖျော်ဖြေရေးဆိုင်ရာ ချက်ဘော့ (Chatbot) အက်ပလီကေးရှင်းတစ်ခုကို အဓိက တီထွင်ထုတ်လုပ်ခဲ့ကြသည်။ ကုမ္ပဏီ၏ အမည်ကိုလည်း ဖက်လှဲတကင်းရှိလှသော ဘွန်းဘွန်းမျက်နှာ အီမိုဂျီ (U+1F917 🤗 emoji) ကို အစွဲပြု၍ "ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်" ဟု မှည့်ခေါ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web |last=Dillet |first=Romain |date=2017-03-09 |title=Hugging Face wants to become your artificial BFF |url=https://techcrunch.com/2017/03/09/hugging-face-wants-to-become-your-artificial-bff/ |access-date=2026-06-17 |website=TechCrunch |language=en-US}}</ref>နောက်ပိုင်းတွင် အဆိုပါ ချက်ဘော့အက်ပ်၏ နောက်ကွယ်မှ [[Machine learning (ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်)]] ဆိုင်ရာ နည်းပညာမော်ဒယ်များကို လူတိုင်း အခမဲ့အသုံးပြုနိုင်ရန် ပွင့်လင်းသော ရင်းမြစ်(Open Source) အဖြစ် ချပြခဲ့သည်။ ထိုသို့ ချပြပြီးနောက်တွင် ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်သည် ၎င်းတို့၏ မူလလုပ်ငန်းလမ်းကြောင်းကို လုံးဝပြောင်းလဲခဲ့ပြီး [[Machine learning (ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်)]] ဆိုင်ရာ ကိရိယာများနှင့် မော်ဒယ်များကို စုစည်းမျှဝေပေးသည့် ဗဟိုပလက်ဖောင်းတစ်ခု ဖြစ်လာစေရန် အလေးထား ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ === ဉာဏ်ရည်တု ခေတ်ဆန်းလာခြင်း === ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် အခြားသော သုတေသနအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်း၍ ပွင့်လင်းသော ကြီးမားသော ဘာသာစကားမော်ဒယ် (Large Language Model) တစ်ခု ထုတ်လုပ်ရန်အတွက် "BigScience Research Workshop" ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news |date=2022-01-10 |title=Inside BigScience, the quest to build a powerful open language model |url=https://venturebeat.com/2022/01/10/inside-bigscience-the-quest-to-build-a-powerful-open-language-model/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220701073233/https://venturebeat.com/2022/01/10/inside-bigscience-the-quest-to-build-a-powerful-open-language-model/ |archive-date=1 July 2022 |access-date=2026-06-17 |work=VentureBeat |language=en-US |url-status=dead }}</ref>ဤပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ ရလဒ်အနေဖြင့် ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ကန့်သတ်ချက်ကိန်းဂဏန်း (Parameters) ပေါင်း ၁၇၆ ဘီလီယံအထိ ပါဝင်ပြီး ဘာသာစကားအစုံ ပြောဆိုနိုင်သည့် "BLOOM" အမည်ရ ကြီးမားသော ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကို အောင်မြင်စွာ မိတ်ဆက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=BLOOM |url=https://bigscience.huggingface.co/blog/bloom |archive-url=https://web.archive.org/web/20260313073015/https://bigscience.huggingface.co/blog/bloom |archive-date=13 March 2026 |access-date=2026-06-17 |website=bigscience.huggingface.co |url-status=dead }}</ref> [[ဖိုင်:Clément_Delangue_on_SiliconANGLE_theCUBE.jpg|right|thumb|Clément Delangue in 2023]] ထို့နောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်သည် အမေရိကန် အမေဇုန် ဝဘ်ဆာဗစ် (Amazon Web Services - AWS) နှင့် မဟာဗျူဟာမြောက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဤပူးပေါင်းမှုကြောင့် AWS အသုံးပြုသူများသည် ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်၏ နည်းပညာထုတ်ကုန်များကို အခြေခံအုတ်မြစ်အဖြစ် အသုံးပြု၍ ၎င်းတို့စိတ်ကြိုက် အပလီကေးရှင်းများကို စိတ်ချလက်ချ တည်ဆောက်ခွင့် ရရှိခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် ၎င်းတို့သည် နောက်မျိုးဆက်သစ် BLOOM မော်ဒယ်ကို AWS က ကိုယ်ပိုင်တီထွင်ထားသည့် "Trainium" ဟုခေါ်သော [[Machine learning (ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်)]] ချစ်ပ်ပြား (Machine learning chip) ပေါ်တွင် မောင်းနှင်လည်ပတ်မည်ဖြစ်ကြောင်း ထည့်သွင်းကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |title=Amazon’s Cloud Unit Partners With Startup Hugging Face as AI Deals Heat Up |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-02-21/amazon-s-aws-joins-with-ai-startup-hugging-face-as-chatgpt-competition-heats-up |archive-url=https://web.archive.org/web/20251129113939/https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-02-21/amazon-s-aws-joins-with-ai-startup-hugging-face-as-chatgpt-competition-heats-up |archive-date=29 November 2025 |access-date=2026-06-17 |work=Bloomberg.com |language=en |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |title=Amazon Web Services pairs with Hugging Face to target AI developers |url=https://www.reuters.com/technology/amazon-web-services-pairs-with-hugging-face-target-ai-developers-2023-02-21/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250724143858/https://www.reuters.com/technology/amazon-web-services-pairs-with-hugging-face-target-ai-developers-2023-02-21/ |archive-date=24 July 2025 |access-date=2026-06-17 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-02-21 |title=AWS and Hugging Face collaborate to make generative AI more accessible and cost efficient {{!}} Artificial Intelligence |url=https://aws.amazon.com/blogs/machine-learning/aws-and-hugging-face-collaborate-to-make-generative-ai-more-accessible-and-cost-efficient/ |access-date=2026-06-17 |website=aws.amazon.com}}</ref> [[ဖိုင်:Thomas_Wolf_at_Slush_2024.jpg|right|thumb|Thomas Wolf in 2024]] ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်သည် Meta ကုမ္ပဏီ၊ Scaleway ကုမ္ပဏီတို့နှင့် အတူပူးပေါင်း၍ ဥရောပစတင်ပျိုးထောင်စ ကုမ္ပဏီများ (Startups) အတွက် ဉာဏ်ရည်တု အရှိန်မြှင့်တင်ရေး အစီအစဉ်သစ် (AI accelerator program) တစ်ခုကို စတင်ခဲ့သည်။ ဤအစီအစဉ်သည် ဥရောပသမဂ္ဂ၏ AI နည်းပညာ ဂေဟစနစ်ကို ပိုမိုမြန်ဆန်လာစေရန်နှင့် စတင်ပျိုးထောင်စကုမ္ပဏီများအနေဖြင့် ပွင့်လင်းသော ရင်းမြစ် အခြေခံမော်ဒယ်များကို ၎င်းတို့၏ ထုတ်ကုန်များတွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုနိုင်ရန် ရည်ရွယ်သည်။ [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ]]၊ [[ပါရီမြို့]]ရှိ STATION F တွင် အခြေစိုက်သည့် ဤအစီအစဉ်ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလမှ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလအထိ ပူးပေါင်းမောင်းနှင်ခဲ့ပြီး ရွေးချယ်ခံရသည့် ကုမ္ပဏီများအား နည်းပညာဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်မှုများအပြင် Scaleway ၏ အဆင့်မြင့် ကွန်ပျူတာတွက်ချက်မှုစွမ်းအားများကိုပါ ပံ့ပိုးပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |title=META Collaboration Launches AI Accelerator for European Startups |url=https://finance.yahoo.com/news/meta-collaboration-launches-ai-accelerator-151500146.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20260206064500/https://finance.yahoo.com/news/meta-collaboration-launches-ai-accelerator-151500146.html |archive-date=6 February 2026 |access-date=2026-06-17 |work=Yahoo Finance |language=en-US |url-status=live }}</ref> ထို့ပြင် ကုမ္ပဏီသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ၏ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တိုင်းရင်းသားဘာသာစကားများ ဆယ်စုနှစ် (International Decade of Indigenous Languages) လှုပ်ရှားမှုကို အထောက်အကူပြုရန်အတွက် Meta ကုမ္ပဏီ၊ [[UNESCO]] အဖွဲ့ကြီးတို့နှင့် လက်တွဲကာ အွန်လိုင်းဘာသာပြန်စနစ်အသစ်တစ်ခုကို လွှင့်တင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=NLLB - a Hugging Face Space by UNESCO |url=https://huggingface.co/spaces/UNESCO/nllb |access-date=2026-06-17 |website=huggingface.co}}</ref> ၎င်းစနစ်ကို Meta ၏ "No Language Left Behind (NLLB)" အိုးပင်းဆော့စ် AI မော်ဒယ်ပေါ်တွင် အခြေခံ၍ တည်ဆောက်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ အရင်းအမြစ်နည်းပါးသော တိုင်းရင်းသားဘာသာစကားများ အပါအဝင် ဘာသာစကားပေါင်း ၂၀၀ ကျော်ကို အခမဲ့ စာသားဘာသာပြန်ဆိုပေးနိုင်သည်။<ref>{{Cite web |title=UNESCO Language Translator powered by Meta and Hugging Face Launching |url=https://www.unesco.org/en/event/unesco-language-translator-powered-meta-and-hugging-face-launching-event-0 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210104246/https://www.unesco.org/en/event/unesco-language-translator-powered-meta-and-hugging-face-launching-event-0 |archive-date=10 February 2026 |access-date=2026-06-17 |website=www.unesco.org |language=en |url-status=live }}</ref> ကုမ္ပဏီသည် ၎င်းတို့၏ ခြေလှမ်းကို ပိုမိုချဲ့ထွင်ရန်အတွက် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံအခြေစိုက် လူသားပုံတူ ရိုဘော့နည်းပညာစတင်ပျိုးထောင်စကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သည့် "Pollen Robotics" ကို အပြီးသတ်ဝယ်ယူခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Wiggers |first=Kyle |date=2025-04-14 |title=Hugging Face buys a humanoid robotics startup {{!}} TechCrunch |url=https://techcrunch.com/2025/04/14/hugging-face-buys-a-humanoid-robotics-startup/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250415015746/https://techcrunch.com/2025/04/14/hugging-face-buys-a-humanoid-robotics-startup/ |archive-date=2025-04-15 |access-date=2026-06-17 |work=TechCrunch |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Koetsier |first=John |title=Open Source Humanoid Robots That You Can 3D Print Yourself: Hugging Face Buys Pollen Robotics |url=https://www.forbes.com/sites/johnkoetsier/2025/04/14/open-source-humanoid-robots-hugging-face-buys-pollen-robotics/ |access-date=2026-06-17 |website=Forbes |language=en}}</ref> ထိုသို့ ဝယ်ယူပြီးနောက် ကုမ္ပဏီ၏ စီအီးအိုဖြစ်သူ ကလမန့် ဒီလန်းက "ဉာဏ်ရည်တု အခြေခံ ရိုဘော့နည်းပညာများကိုပါ လူတိုင်း လွတ်လပ်စွာ အသုံးပြုနိုင်သော အိုးပင်းဆော့စ်စနစ် ဖြစ်လာစေရန် ဖန်တီးမည်" ဟု ၎င်း၏ လူမှုကွန်ရက် X(ယခင်: Twitter) စာမျက်နှာမှတစ်ဆင့် ကုမ္ပဏီ၏ အနာဂတ်မျှော်မှန်းချက်ကို ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Knight |first=Will |title=An Open Source Pioneer Wants to Unleash Open Source AI Robots |url=https://www.wired.com/story/hugging-face-acquires-open-source-robot-startup/ |access-date=2026-06-17 |work=Wired |language=en-US |issn=1059-1028}}</ref> === ဆိုက်ဘာတိုက်ခိုက်ခံရမှုများ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် ဟက်ကာ (Hacker) များသည် အင်ဒရွိုက် (Android) စနစ်သုံး ကိရိယာများကို ဦးတည်တိုက်ခိုက်ရန်အတွက် ဟပ်ဂင်းဖေ့စ် ပလက်ဖောင်းကို ကြားဖြတ်ထိန်းချုပ်၍ အသုံးချခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတိုက်ခိုက်မှုတွင် တိုက်ခိုက်ခြင်းခံရသည့် စနစ်တစ်ခုလုံးကို စိတ်ကြိုက်အမိန့်ပေး စေခိုင်းနိုင်သည့် "စွမ်းအားပြင်း မဲလ်ဝဲလ်" (Powerful malware) များ ပါဝင်ပတ်သက်နေသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-01-30 |title=Hugging Face platform hijacked to send out Android malware |url=https://www.techradar.com/pro/security/hugging-face-platform-hijacked-to-send-out-android-malware-heres-what-we-know-so-far |access-date=2026-06-17 |website=TechRadar |language=en}}</ref> == ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်နှင့် မြန်မာဘာသာစကား == [[ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်]] ပလက်ဖောင်းသည် [[မြန်မာဘာသာစကား]]ဆိုင်ရာ ဉာဏ်ရည်တုနှင့် [[Machine learning (ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်)]] နည်းပညာများ တိုးတက်လာစေရန်အတွက် အရေးပါသော နည်းပညာဆိုင်ရာ အခြေခံအရင်းအမြစ်များကို ပံ့ပိုးပေးထားသည်။ လက်ရှိ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ကိန်းဂဏန်းများအရ ဤပလက်ဖောင်းပေါ်တွင် မြန်မာဘာသာစကားအတွက် သီးသန့်ဖန်တီးထားသော Datasets ၄၃၁ ခုနှင့် နည်းပညာမော်ဒယ် (Models) ၂,၄၁၄ ခုအထိ ရှိလာပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ သုတေသီများနှင့် မြန်မာ့ AI နည်းပညာရှင်များသည် ၎င်းတို့၏ ပရောဂျက်များကို ဤနေရာတွင် စုစည်း၍ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ကြသည်။<ref>[https://huggingface.co/languages Hugging Face တရားဝင် ဘာသာစကားဆိုင်ရာ အချက်အလက်ပြ ဇယားစာမျက်နှာ]</ref> === နမူနာပြ ပရောဂျက်များနှင့် ဒေတာစုများ === ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်တွင် တင်ရှိထားသော မြန်မာဘာသာစကားဆိုင်ရာ ပရောဂျက်များသည် ကွန်ပျူတာအမြင်အာရုံ (Computer Vision)၊ သဘာဝဘာသာစကား လုပ်ဆောင်ခြင်းစနစ် (NLP) နှင့် အသံပိုင်းဆိုင်ရာ [[Machine learning (ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်)]] စနစ်များအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်များ ဖြစ်ကြသည်။ နယ်ပယ်တစ်ခုချင်းစီအတွက် နမူနာပရောဂျက်အချို့မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် - * '''မြန်မာစာလုံးပုံရိပ်ဆိုင်ရာ ဒေတာစု (MSSG):''' ခန့်ဆင့်ဟိဏ်း ({{lang-en|Khant Sint Heinn}}) က တီထွင်ဖန်တီးပြီး DatarrX ({{lang-my|ဒေတာအက်စ်}}) အဖွဲ့မှ ထုတ်ဝေထားသည့် "Myanmar Synthetic Syllable Glyphs" သည် မြန်မာစာသားများ၏ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ ကွန်ပြူတာမက်ထရစ်ကို ကိုယ်စားပြုသည့် ကြီးမားသော စာလုံးပုံရိပ်ဒေတာစု (Synthetic image dataset) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် အရွယ်အစား ပြောင်းလဲမွမ်းမံထားသော ဂလစ်ဖ်ပုံရိပ် (Glyph images) ပေါင်း ၁၄,၂၉၅,၅၅၂ ခု (၁၄ သန်း) ပါဝင်ပြီး မြန်မာဘာသာစကားအတွက် စာသားဖတ်စနစ် (OCR) နှင့် လက်ရေးဖတ်စနစ် (HTR) နည်းပညာများ ဖွံ့ဖြိုးလာစေရန် ရည်ရွယ်တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>[https://huggingface.co/datasets/DatarrX/myanmar-synthetic-syllable-glyphs Hugging Face ရှိ Myanmar Synthetic Syllable Glyphs ဒေတာစုစာမျက်နှာ]</ref> * '''မြန်မာအသံဖန်တီးမှုဆိုင်ရာ ဒေတာစု:''' DatarrX ({{lang-my|ဒေတာအက်စ်}}) က ပြုစုထားသော "Burmese Synthetic Speech Corpus" သည် စာသားမှ အသံပြောင်းလဲသည့်စနစ် (Text-to-Speech - TTS) နှင့် အသံဖမ်းစနစ်များ တိုးတက်စေရန်အတွက် အထူးဒီဇိုင်းဆွဲထားသည့် အရည်အသွေးမြင့် အသံဒေတာစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူကိုယ်တိုင် အသေးစိတ် စစ်ဆေးအတည်ပြုထားသော အသံဖိုင်ပေါင်း ၁၀,၀၀၀ (၁ သိန်း) ခု ပါဝင်ပြီး သဘာဝကျသော မြန်မာအမျိုးသားနှင့် အမျိုးသမီး အသံဖန်တီးမှုနည်းပညာများအတွက် အသုံးပြုသည်။<ref>[https://huggingface.co/datasets/DatarrX/burmese-synthetic-speech-corpus Hugging Face ရှိ Burmese Synthetic Speech Corpus ဒေတာစုစာမျက်နှာ]</ref> * '''မြန်မာဂျီပီတီ မော်ဒယ် (MyanmarGPT):''' မင်းစည်သူ ({{lang-en|Min Si Thu}}) က မြန်မာဘာသာစကား သီးသန့်ဒေတာများဖြင့် လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးထားသည့် "MyanmarGPT" သည် GPT-2 မော်ဒယ်ပေါ်တွင် အခြေခံထားသော စာသားထုတ်လုပ်မှု မော်ဒယ် (Text Generation Model) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤမော်ဒယ်သည် မြန်မာဘာသာစကားကို အလိုအလျောက် နားလည်သဘောပေါက်ပြီး စာသားများ ရေးသားထုတ်လုပ်နိုင်ရန် ကူညီပေးသည့်အပြင်၊ အခြားသော မြန်မာဘာသာစကားသုံး အဆင့်မြင့် AI မော်ဒယ်များ စိတ်ကြိုက်ပြောင်းလဲတည်ဆောက်နိုင်ရန်အတွက်လည်း လွယ်ကူစေသည်။<ref>[https://huggingface.co/jojo-ai-mst/MyanmarGPT Hugging Face ရှိ MyanmarGPT မော်ဒယ်စာမျက်နှာ]</ref> === မြန်မာ့ AI ဂေဟစနစ် တည်ဆောက်ခြင်း === မြန်မာဘာသာစကားသည် နည်းပညာအရ အရင်းအမြစ်နည်းပါးသော ဘာသာစကား (Low-resource language) တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရသော်လည်း၊ ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်ကဲ့သို့သော ပွင့်လင်းသော ရင်းမြစ် (Open Source) ပလက်ဖောင်းများမှတစ်ဆင့် မြန်မာ့နည်းပညာရှင်များသည် ၎င်းတို့၏ သုတေသနရလဒ်များကို ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ သုတေသီများနှင့် ချိတ်ဆက်မျှဝေလျက်ရှိသည်။ ဤစနစ်သည် မြန်မာ့နည်းပညာအသိုင်းအဝိုင်းအချင်းချင်း အသိပညာ ဗဟုသုတဖလှယ်နိုင်ရန်၊ ဒေသတွင်း AI ပရောဂျက်များ ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ တိုးတက်လာစေရန်နှင့် မြန်မာဘာသာစကားအတွက် ဒေတာရင်းမြစ်များ စုစည်းမိလာစေရန်အတွက် အဓိက အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-02-20 |title=DatarrX (DatarrX) |url=https://huggingface.co/DatarrX |access-date=2026-06-17 |website=huggingface.co}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first=DatarrX |title=DatarrX Foundation |url=https://datarrx.org/ |access-date=2026-06-17 |website=datarrx.org |language=en}}</ref> == ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် == * Kaggle * [[OpenAI]] * Station F * TensorFlow Hub == ကိုးကားချက်များ == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဟပ်ဂင်းဖေ့စ်]] [[ကဏ္ဍ:ဉာဏ်ရည်တု]] [[ကဏ္ဍ:ကုမ္ပဏီများ]] [[ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ကုမ္ပဏီ]] [[ကဏ္ဍ:နည်းပညာ]] [[ကဏ္ဍ:နည်းပညာ ကုမ္ပဏီများ]] [[ကဏ္ဍ:နည်းပညာ အဖွဲ့အစည်းများ]] emht74vdjazozvrjlsvynotbbroahdm 0 288189 1041932 1041593 2026-07-03T14:07:32Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥ် +ဉ်) 1041932 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = စစ်ကိုင်း PDF ခေါင်းဆောင်နှင့် အဖွဲ့ဝင်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု | partof = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]]၊ [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | image = Indaw Township.svg | caption = ဖြစ်စဉ်ဖြစ်ပွားရာ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ အင်းတော်မြို့နယ် တည်နေရာပြမြေပုံ | date = ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၅ ရက် | place = [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] | result = * စစ်ကိုင်း PDF ခေါင်းဆောင် ကိုစစ်ငြိမ်းနိုင်နှင့် အဖွဲ့ဝင် ၄ ဦး ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရ | status = အခြေအနေများကို စုံစမ်းနေဆဲ | combatant1 = [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG) * အမှတ် (၁) စစ်ဒေသ | combatant2 = *{{flagicon image|Logo of Sagaing PDF.jpg}} [[စစ်ကိုင်းပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (Sagaing PDF) *{{flagicon image|Spring Revolution Alliance Flag.svg}} [[နွေဦးတော်လှန်ရေး မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစု]] (SRA) | commander1 = မသိရှိရ | commander2 = စစ်ငြိမ်းနိုင် {{small|(ဖမ်းဆီးခံရ)}} | strength1 = မသိရှိရ | strength2 = ခေါင်းဆောင်နှင့် ရဲဘော် ၄ ဦး | casualties1 = - | casualties2 = ၅ ဦး ဖမ်းဆီးခံရ | notes = NUG ၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင်မရှိဘဲ သီးခြားရပ်တည်နေသည့် စစ်ကိုင်း PDF ခေါင်းဆောင်ကို ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ }} '''စစ်ကိုင်းပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် ခေါင်းဆောင်နှင့် အဖွဲ့ဝင်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု''' သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအချင်းချင်းကြားမှ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းမှု ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ [[စစ်ကိုင်းပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (Sagaing PDF) ၏ ခေါင်းဆောင် စစ်ငြိမ်းနိုင် အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၄ ဦးသည် ခရီးတစ်ခုမှအပြန်တွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG)၊ အမှတ် (၁) စစ်ဒေသလက်အောက်ခံ တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=2026-06-17 |title=စစ်ကိုင်း PDF ခေါင်းဆောင်နှင့် အဖွဲ့ကို NUG ဖမ်းဆီး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/79087/ |access-date=2026-06-18 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းအရင်း == Sagaing PDF သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် စတင်စုဖွဲ့ခဲ့ပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်းလွတ်မြောက်ရေးမှသည် ပြည်ထောင်စုလွတ်မြောက်ရေးဆီ ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။ NUG ၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင်မရှိဘဲ သီးခြားရပ်တည်နေသည့် တပ်ဖွဲ့ဖြစ်ပြီး [[နွေဦးတော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု]] (SRA) ၏ အဖွဲ့ဝင် ၁၉ ဖွဲ့တွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2025-08-20 |title=စစ်ကိုင်းပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (Sagaing PDF) နှင့်တွေ့ဆုံခြင်း |url=https://myanmar-now.org/mm/news/66670/ |access-date=2026-06-18 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-12-16 |title=နွေဦးတော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု (SRA) ကို ဖွဲ့စည်း |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/ce8qnrvr913o |access-date=2026-06-18 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2026/01/20/79226|title=“ကံတလူ တိုးဂိတ် စစ်ဆင်ရေးကတဆင့် မြို့သိမ်းအဆင့်ထိ ဖြစ်နိုင်အောင် ကြိုးစားနေပါတယ်” စစ်ကိုင်း PDF|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၈ ဇွန် ၂၀၂၆|date=၂၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆}}</ref> ယခုဖမ်းဆီးမှုသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် SRA စတင်ဖွဲ့စည်းပြီးနောက်ပိုင်း NUG က SRA အဖွဲ့ဝင် ခေါင်းဆောင်ပိုင်းတစ်ဦးဖြစ်သည့် [[အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] ခေါင်းဆောင် ကိုဇီးကွက် အား ဖမ်းဆီးသည့်ဖြစ်ရပ် ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ထပ်မံဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=MLAT |date=2026-06-17 |title=ကိုစစ်ငြိမ်းနိုင်အပါတပ်ဖွဲ့ဝင် ၄ ဦးကို ခရိုင်ကွပ်ကဲရေးမှူးကခေါ်သွားပြီးနောက် အဆက်အသွယ်ပြတ်နေပြီး ဖမ်းဆီးခံရမှုကို အတည်ပြုနေဆဲလို့ စစ်ကိုင်း PDF ပြော |url=https://myaelattathan.com/news/24976/ |access-date=2026-06-18 |website=Myaelatt Athan |language=en-US}}</ref> {{main|၂၀၂၆ အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော် အဖွဲ့ဝင်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု}} ယခင် မတ်လအတွင်းတွင် SRA အဖွဲ့ဝင် NLA အဖွဲ့မှ ထိပ်ပိုင်းတာဝန်ရှိသူများကို အမှတ် (၁) စစ်ဒေသက ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီးနောက်၊ အဆိုပါအဖွဲ့သည် NUG ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန (MOD) ၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်သို့ အသွင်ကူးပြောင်းခဲ့ရသည်။ ထို့ပြင် မေလအတွင်းကလည်း ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော် (SRF) ခေါင်းဆောင် ကိုစံတင်ထွန်းနှင့် တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၂ ဦးကို ပြစ်မှုကျူးလွန်ကြောင်း အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ညှိနှိုင်းမှုများအပြီးတွင် SRF ခေါင်းဆောင်မှလွဲ၍ ကျန်သူများကို ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့ပြီး SRF အနေဖြင့် NUG လက်အောက်ခံ ပကဖအဖြစ် ရပ်တည်ရန် သဘောတူခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=BVJ |date=2026-05-29 |title=ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော် NUG၊ COCအောက်ဝင်ဖို့ သဘောတူ |url=https://www.bvjnews.com/post/srfnugcoc |access-date=2026-06-18 |website=BVJ |language=en}}</ref> == ဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၅ ရက် ညပိုင်းတွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းနှင့် ကချင်ပြည်နယ်အစပ်ဖြစ်သည့် အင်းတော်မြို့နယ်အတွင်း၌ စစ်ကိုင်းပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (Sagaing PDF) ခေါင်းဆောင် ကိုစစ်ငြိမ်းနိုင်နှင့် အဖွဲ့ဝင် ၄ ဦးတို့သည် အမှတ် (၁) စစ်ဒေသမှူး ဒူပအောင်ဒွဲ၏ အမိန့်ဖြင့် ကသာခရိုင်ကွပ်ကဲရေးမှူး ဒူချွန်ဇော်ဆိုင်း၏ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ဖမ်းဆီးမှုနှင့်ပတ်သက်၍ အကြောင်းရင်းကို တရားဝင် ထုတ်ဖော်ပြောကြားခြင်း မရှိခဲ့ကြပေ။<ref>{{Cite web |title=စစ်ကိုင်း PDF ခေါင်းဆောင် ကိုစစ်ငြိမ်းနိုင်ကို NUG အမှတ် ၁ စစ်ဒေသက ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားဟုဆို |url=https://cjplatform.com/1762026-7/ |access-date=2026-06-18 |website=cjplatform.com |language=en}}</ref> == နောက်ဆက်တွဲအခြေအနေများ == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လအတွင်း အထက်ပါ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား မြေပြင်ပဋိပက္ခများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG) နှင့် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]] (NUCC) တို့သည် ဇွန်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။(၃) နာရီကြာ အစည်းအဝေးတွင် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းအချင်းချင်းကြား ဖြစ်ပွားနေသည့် ပဋိပက္ခများကို ဆွေးနွေးခြင်း၊ အကြံပြုခြင်းနှင့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပဋိညာဉ်ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအရ ကူညီညှိနှိုင်းနိုင်မည့် အခြေအနေများကိုလည်း အဓိကထား ထည့်သွင်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါ ဆွေးနွေးမှုများအပြီးတွင် NUG တပ်ဖွဲ့များ၏ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်းခံထားရသော စစ်ကိုင်းပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (စစ်ကိုင်း PDF) ခေါင်းဆောင် ကိုစစ်ငြိမ်းနိုင်သည် ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ ကိုစစ်ငြိမ်းနိုင်မှာ ဇွန်လ ၁၅ ရက်နေ့ကတည်းက ကသာခရိုင်ကွပ်ကဲရေးမှူးမှတစ်ဆင့် ခေါ်ဆောင်သွားခြင်းခံခဲ့ရပြီး အဆက်အသွယ်ပြတ်တောက်နေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ NUCC အနေဖြင့်လည်း NUG နှင့် မတွေ့ဆုံမီကာလတွင် [[နွေဦးတော်လှန်ရေး မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစု|SRF]], [[ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|PLA]], 96 Soldiers နှင့် [[စစ်ကိုင်းပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|စစ်ကိုင်း PDF]] အဖွဲ့တို့၏ ခေါင်းဆောင်ပိုင်းများနှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။SRF, PLA, 96 Soldiers နှင့် စစ်ကိုင်း PDF တပ်ဖွဲ့ဝင်အချို့မှာ NUG ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအောက်ရှိ တပ်ဖွဲ့များ၏ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်းကို ခံထားရသည့်အဖွဲ့များဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=BVJ |date=2026-06-30 |title=NUGတပ်ကဖမ်းဆီးထားတဲ့ စစ်ကိုင်းPDFခေါင်းဆောင် ပြန်လွတ်လာ |url=https://www.bvjnews.com/post/nugsagaingpdf |access-date=2026-06-30 |website=BVJ |language=en}}</ref> == ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် == * [[၂၀၂၂ မူဆယ် လက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု]] * [[ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း တိုက်ပွဲ (၂၀၂၄-၂၀၂၅)]] * [[၂၀၂၆ ယောဒေသ တော်လှန်ရေးအင်အားစု အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု]] * [[၂၀၂၆ မိုးဗြဲတော်လှန်ရေးအင်အားစုအချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု]] * [[၂၀၂၆ ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော် အဖွဲ့ဝင်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု]] == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အချင်းချင်း ပဋိပက္ခများ]] rfba610v4myglhucf31b0ym4jfi4h8c 0 288224 1041931 1039731 2026-07-03T14:07:23Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-၀တ် +ဝတ်, -စျ +ဈ) 1041931 wikitext text/x-wiki '''အေအိုင် အေးဂျင့် ({{lang-en|AI Agent}})''' (အခြားအမည်များဖြစ်သော '''Compound AI System''' သို့မဟုတ် '''Agentic AI''') ဆိုသည်မှာ နည်းပညာလောကတွင် ပန်းတိုင်များကို ကိုယ်တိုင်ချမှတ်ခြင်း၊ ဒစ်ဂျစ်တယ် ကိရိယာများကို အသုံးပြုခြင်းနှင့် မိမိကိုယ်ပိုင် ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ကိုယ်ပိုင်ထိန်းချုပ်ခွင့်(Autonomy) အဆင့်ဆင့်ဖြင့် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းရှိသော [[ဉာဏ်ရည်တု]] စနစ်အမျိုးအစားတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="wikipedia_ai_agent">{{cite web |title=AI agent |url=https://en.wikipedia.org/wiki/AI_agent |publisher=Wikipedia}}</ref> လက်တွေ့အသုံးချမှုအပိုင်းတွင် ဤအေးဂျင့်များသည် လူသားများ သတ်မှတ်ပေးထားသည့် ရည်မှန်းချက်များ၊ ကန့်သတ်ချက်များနှင့် အသုံးပြု၍ရရှိနိုင်သော လုပ်ငန်းသုံး အထောက်အကူပြု ကိရိယာများ၏ ဘောင်အတွင်းမှနေ၍သာ အဓိက လည်ပတ်လုပ်ဆောင်ကြသည်။<ref name="nist_agent_initiative">{{cite web |date=2026 |title=AI Agent Standards Initiative |url=https://www.nist.gov/artificial-intelligence/ai-agent-standards-initiative |publisher=NIST}}</ref><ref name="ibm_ai_agents">{{cite web |date=2026 |title=What Are AI Agents? |url=https://www.ibm.com/think/topics/ai-agents |publisher=IBM}}</ref> ယခင်က လူသိများခဲ့သည့် Generative AI သို့မဟုတ် Chatbot များသည် လူသားများ၏ အမေး (Prompt) ကိုသာ စောင့်ဆိုင်းပြီး တစ်ကြိမ်ချင်း တုံ့ပြန်ဖြေကြားပေးသည့် အဆင့် (Reactive) တွင်သာ ရှိခဲ့သော်လည်း၊ လက်ရှိ ခေတ်ပြိုင်နည်းပညာအရ အေအိုင် အေးဂျင့်များသည် လူသားများကဲ့သို့ "စဉ်းစားခြင်း၊ လုပ်ဆောင်ခြင်းနှင့် စောင့်ကြည့်လေ့လာခြင်း" (Think-Act-Observe Cycle) ဟူသော လုပ်ငန်းစဉ်အလှည့်ကျစနစ်ဖြင့် လုပ်ငန်းတစ်ခု ပြီးမြောက်အောင်မြင်သည်အထိ အဆင့်ဆင့် ကိုယ်တိုင်ဦးဆောင်၍ (Proactive) ဆက်တိုက် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း ရှိလာကြသည်။<ref name="ibm_ai_agents" /> ၎င်းတို့သည် လိုအပ်ပါက အင်တာနက်တွင် အချက်အလက် ရှာဖွေခြင်း၊ အခြားသော ဆော့ဖ်ဝဲလ်စနစ်များနှင့် APIs များကို ချိတ်ဆက်အသုံးပြုခြင်း၊ [[မှတ်ဉာဏ်]] (Memory) ကို အသုံးချ၍ အမှားများကို ကိုယ်တိုင်ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခြင်း (Self-correction) နှင့် အခြားသော အထူးပြု အေအိုင် အေးဂျင့်များဖြင့်ပါ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ခြင်း (Multi-agent collaboration) တို့ကို လူသားတို့၏ ကြားဝင်ပတ်သက်မှု အနည်းဆုံးဖြင့် လုပ်ဆောင်ပေးနိုင်သော [[ဒစ်ဂျစ်တယ်]] လုပ်သားအင်အားစုအဖြစ် ပြောင်းလဲလာပြီ ဖြစ်သည်။<ref name="wikipedia_ai_agent" /><ref name="ibm_ai_agents" /> == ခြုံငုံသုံးသပ်ချက် == '''အေအိုင် အေးဂျင့် ({{lang-en|AI Agent}})''' များတွင် အဓိကထူးခြားသော အရည်အသွေးများနှင့် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းများ ရှိကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် - * '''ရည်မှန်းချက်ဦးတည် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း (Goal-directed behavior):''' လူသားများက ပန်းတိုင်တစ်ခု ချမှတ်ပေးရုံဖြင့် ထိုပန်းတိုင်သို့ ရောက်ရှိရန် လိုအပ်သော လုပ်ငန်းစဉ်များကို ကိုယ်တိုင်ဦးဆောင် စီမံလုပ်ဆောင်ခြင်း၊<ref name="ibm_ai_agents"/><ref name=":0">{{Cite web |title=What are AI agents? Definition, examples, and types |url=https://cloud.google.com/discover/what-are-ai-agents |access-date=2026-06-18 |website=Google Cloud |language=en-US}}</ref> * '''သဘာဝဘာသာစကားဖြင့် ဆက်သွယ်နိုင်သော စနစ် (Natural language interfaces):''' လူသားတို့၏ နေ့စဉ်ပြောဆိုနေကျ ဘာသာစကား (Text သို့မဟုတ် Voice) အမိန့်ပေးချက်များကို တိုက်ရိုက်နားလည်သဘောပေါက်ခြင်း၊ <ref name="ibm_ai_agents" /><ref name=":0" /> * '''ပြင်ပကိရိယာများကို အသုံးချနိုင်စွမ်း (Capacity to use external tools):''' အချက်အလက်များ ရှာဖွေရန် သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းပြီးမြောက်ရန်အတွက် ပြင်ပဆော့ဖ်ဝဲလ်များ၊ APIs များနှင့် ဒေတာဘေ့စ်များကို ချိတ်ဆက်အသုံးပြုနိုင်ခြင်း၊<ref name="ibm_ai_agents" /> <ref name=":0" /> * '''အဆင့်ဆင့်သော လုပ်ငန်းတာဝန်များကို လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း (Multi-step tasks):''' ရှုပ်ထွေးသော ကိစ္စရပ်များကို တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် အပိုင်းလိုက် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာကာ အဆုံးအထိ ပြီးမြောက်အောင် ၁လုပ်ဆောင်နိုင်ခြင်း စသည်တို့ ပါဝင်သည်။<ref name="ibm_ai_agents" /><ref name=":0" /> ဤအေးဂျင့်စနစ်များ၏ လုပ်ငန်းခွင် စီးဆင်းမှုဆိုင်ရာ ထိန်းချုပ်မှုဗဟို (Control flow) ကို အဓိကအားဖြင့် အဆင့်မြင့် ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီးများ (LLMs) က မောင်းနှင်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ အေအိုင် အေးဂျင့်စနစ်တစ်ခု ပြည့်စုံရန်အတွက် ၎င်း၏ ဦးနှောက်သဖွယ်ဖြစ်သော LLM အပြင်၊ အချက်အလက်များကို သိမ်းဆည်းရန် "မှတ်ဉာဏ် အစိတ်အပိုင်းများ" (Memory components)၊ ရှေ့ဆက်ရမည့် အဆင့်များကို တွေးတောရန် "စီမံကိန်းဆွဲခြင်းဆိုင်ရာ ယုတ္တိဗေဒ" (Planning logic)၊ ပြင်ပစနစ်များနှင့် ချိတ်ဆက်ရန် "ကိရိယာမျက်နှာစာများ" (Tool interfaces) နှင့် ဤအစိတ်အပိုင်းအားလုံးကို စနစ်တကျ ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းပေးမည့် "သံစုံတီးဝိုင်းညွှန်ကြားသူသဖွယ် ဆော့ဖ်ဝဲလ်" (Orchestration software) တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားသည်။  <ref name="ibm_ai_agents" /><ref name=":0" /> သို့သော်လည်း ယနေ့ထက်တိုင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် '''အေအိုင် အေးဂျင့်''' ({{lang-en|AI Agent}}) နှင့် ပတ်သက်၍ အားလုံးသဘောတူညီသော စံသတ်မှတ်ချက် (Standard definition) တစ်ခု တိတိပပ မရှိသေးပေ။<ref>{{Cite news |last=Maxwell Zeff, Kyle Wiggers |date=2025-03-14 |title=No one knows what the hell an AI agent is {{!}} TechCrunch |url=https://techcrunch.com/2025/03/14/no-one-knows-what-the-hell-an-ai-agent-is/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250318134231/https://techcrunch.com/2025/03/14/no-one-knows-what-the-hell-an-ai-agent-is/ |archive-date=2025-03-18 |access-date=2026-06-18 |work=TechCrunch |language=en-US}}</ref><ref name=":2">{{Cite news |title=AI agents are all the rage. But no one can agree on what they do. |url=https://www.businessinsider.com/what-is-an-ai-agent-depends-who-you-ask-2025-3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143511/https://www.businessinsider.com/what-is-an-ai-agent-depends-who-you-ask-2025-3 |archive-date=2025-04-11 |access-date=2026-06-18 |work=Business Insider |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Bort |first=Julie |date=2025-05-12 |title=Even a16z VCs say no one really knows what an AI agent is {{!}} TechCrunch |url=https://techcrunch.com/2025/05/12/even-a16z-vcs-say-no-one-really-knows-what-an-ai-agent-is/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250512184704/https://techcrunch.com/2025/05/12/even-a16z-vcs-say-no-one-really-knows-what-an-ai-agent-is/ |archive-date=2025-05-12 |access-date=2026-06-18 |work=TechCrunch |language=en-US}}</ref> အမေရိကန် အမျိုးသား စံချိန်စံညွှန်းနှင့် နည်းပညာတက္ကသိုလ် ([https://nist.gov NIST]) ၏ ဖော်ပြချက်အရ '''အေအိုင် အေးဂျင့်''' ({{lang-en|AI Agent}}) သည် ဘေးကင်းလုံခြုံစွာ လည်ပတ်နိုင်ရေး၊ စနစ်တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အပြန်အလှန် ချိတ်ဆက်အလုပ်လုပ်နိုင်ရေး (Interoperability) နှင့် ပြင်ပစနစ်များနှင့် ယုံကြည်စိတ်ချရစွာ အပြန်အလှန် တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးတို့အတွက် နိုင်ငံတကာအဆင့် စံနှုန်းသတ်မှတ်ချက်များစွာ အရေးတကြီး လိုအပ်နေသော ထိုးဖောက်ထွက်ပေါ်စ နည်းပညာနယ်ပယ်တစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite journal |date=2026-02-17 |title=AI Agent Standards Initiative |url=https://www.nist.gov/artificial-intelligence/ai-agent-standards-initiative |journal=NIST |language=en}}</ref> လက်ရှိတွင် အေအိုင် အေးဂျင့်များကို "လုပ်ငန်းခွင် အလိုအလျောက်စနစ်" (Task automation) များ၌ အသုံးအများဆုံး ဖြစ်သည်။ နမူနာအားဖြင့် - အသုံးပြုသူက ခရီးသွားရန် အမိန့်ပေးရုံဖြင့် ၎င်း၏ စိတ်ကြိုက် လေယာဉ်လက်မှတ်များ၊ ဟိုတယ်များနှင့် သွားလာမည့် ခရီးစဉ် (Travel plans) များကို အေးဂျင့်က ကိုယ်တိုင်ရှာဖွေ စာရင်းသွင်း (Booking) ပေးခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။<ref name=":3">{{Cite web |title=The Next Generation of AI: Here Come the Agents! |url=https://natlawreview.com/article/next-generation-ai-here-come-agents |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111192703/https://natlawreview.com/article/next-generation-ai-here-come-agents |archive-date=2025-01-11 |access-date=2026-06-18 |website=natlawreview.com |language=en}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |title=What are the risks and benefits of ‘AI agents’? |url=https://www.weforum.org/stories/2024/12/ai-agents-risks-artificial-intelligence/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241228013835/https://www.weforum.org/stories/2024/12/ai-agents-risks-artificial-intelligence/ |archive-date=2024-12-28 |access-date=2026-06-18 |website=World Economic Forum |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Knight |first=Will |date=2024-03-14 |title=Forget Chatbots. AI Agents Are the Future |url=https://www.wired.com/story/fast-forward-forget-chatbots-ai-agents-are-the-future/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250105095231/https://www.wired.com/story/fast-forward-forget-chatbots-ai-agents-are-the-future/ |archive-date=2025-01-05 |access-date=2026-06-18 |work=WIRED |language=en-US}}</ref> လက်ရှိနည်းပညာဈေးကွက်တွင် [https://cloud.google.com/ Google]၊ [https://microsoft.com Microsoft] နှင့် Amazon Web Services ([https://amazon.com AWS]) ကဲ့သို့သော နည်းပညာကုမ္ပဏီကြီးများသည် ကြိုတင်ဖန်တီးထားပြီးသား အဆင်သင့်သုံး အေအိုင် အေးဂျင့် (Pre-built AI agents) များကို အလွယ်တကူ အသုံးချနိုင်မည့် ပလတ်ဖောင်းများကို ထုတ်လုပ်ပေးထားကြသည်။<ref>{{Cite news |last=David |first=Emilia |date=2025-04-15 |title=Moveworks joins AI agent library craze |url=https://venturebeat.com/ai/moveworks-joins-ai-agent-library-craze/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250415214729/https://venturebeat.com/ai/moveworks-joins-ai-agent-library-craze/ |archive-date=2025-04-15 |access-date=2026-06-18 |work=VentureBeat |language=en-US}}</ref> ထို့အပြင် အေးဂျင့်အချင်းချင်း အပြန်အလှန် ဆက်သွယ်စကားပြောနိုင်ရန်အတွက် စံနှုန်းသတ်မှတ်ထားသော ဆက်သွယ်ရေး ပရိုတိုကော (Protocols) များစွာကိုလည်း အဆိုပြုလာကြပြီး၊ ယင်းတို့အနက် Anthropic ၏ Model Context Protocol (MCP) နှင့် ggwave အခြေခံ [[github:PennyroyalTea/gibberlink|Gibberlink]]<ref>{{Cite news |last=Zeff |first=Maxwell |date=2025-03-05 |title=GibberLink lets AI agents call each other in robo-language {{!}} TechCrunch |url=https://techcrunch.com/2025/03/05/gibberlink-lets-ai-agents-call-each-other-in-robo-language/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250305141006/https://techcrunch.com/2025/03/05/gibberlink-lets-ai-agents-call-each-other-in-robo-language/ |archive-date=2025-03-05 |access-date=2026-06-18 |work=TechCrunch |language=en-US}}</ref> တို့မှာ ထင်ရှားသော နမူနာများ ဖြစ်ကြသည်။ ဤပရိုတိုကောအချို့ကို အေးဂျင့်များနှင့် ပြင်ပအပလီကေးရှင်းများ ချိတ်ဆက်ရာတွင်လည်း အသုံးပြုကြသည်။<ref>{{Cite web |title=The Seven Kinds of AI Agents |url=https://www.theinformation.com/articles/seven-kinds-ai-agents |access-date=2026-06-18 |website=The Information |language=en}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် [[လင်းနပ်စ်]] ဖောင်ဒေးရှင်း ([https://www.linuxfoundation.org/ Linux Foundation]) က အေအိုင် အေးဂျင့် နည်းပညာလောကကို တစ်ဦးတည်းမူပိုင် မဖြစ်စေဘဲ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိရှိ၊ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုရှိရှိဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရန် ရည်ရွယ်၍ "အေးဂျင့်တစ် ဉာဏ်ရည်တု ဖောင်ဒေးရှင်း" (Agentic AI Foundation - AAIF) ကို စတင်ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Foundation |first=Agentic AI |date=2025-12-09 |title=Linux Foundation Announces the Formation of the Agentic AI Foundation (AAIF), Anchored by New Project Contributions Including Model Context Protocol (MCP), goose and AGENTS.md |url=https://aaif.io/press/linux-foundation-announces-the-formation-of-the-agentic-ai-foundation-aaif-anchored-by-new-project-contributions-including-model-context-protocol-mcp-goose-and-agents-md/ |access-date=2026-06-18 |website=Agentic AI Foundation (AAIF) |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |title=Linux Foundation founds Agentic AI Foundation |url=https://www.theregister.com/2025/12/09/linux_foundation_agentic_ai_foundation/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251228193316/https://www.theregister.com/2025/12/09/linux_foundation_agentic_ai_foundation/ |archive-date=28 December 2025 |access-date=2026-06-18 |language=en |url-status=live }}</ref> == သမိုင်းကြောင်း‌ == '''အေအိုင် အေးဂျင့်''' များ၏ အခြေခံ သဘောတရားနှင့် သုတေသနများသည် ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ ကတည်းက စတင်မြစ်ဖျားခံခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ထိုခေတ်ကာလက အေအိုင် အေးဂျင့်တစ်ခု၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်သည် တိတိပပ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မရှိခဲ့ကြောင်း [[ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်|ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်]] (Harvard University) မှ ပါမောက္ခ မိလင်း တမ်ဘေး (Milind Tambe) က မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၂၄ ခုနှစ်သို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ ကမ္ဘာကျော် AI သုတေသီတစ်ဦးဖြစ်သူ အင်ဒရူး အင်န်ဂျီ (Andrew Ng) က "အေးဂျင့်တစ်" (Agentic) ဆိုသည့် ဝေါဟာရကို နည်းပညာလောကနှင့် လူထုကြားထဲ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သိရှိနားလည်သွားအောင် စတင်တွန်းအားပေး ဖြန့်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2025-11-18 |title=What does 'agentic' AI mean? Tech's newest buzzword is a mix of marketing fluff and real promise |url=https://apnews.com/article/agentic-ai-agents-microsoft-amazon-518d6ae159d1f4d3343e98a456cb5221 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251118171507/https://apnews.com/article/agentic-ai-agents-microsoft-amazon-518d6ae159d1f4d3343e98a456cb5221 |archive-date=2025-11-18 |access-date=2026-06-18 |work=AP News |language=en}}</ref> == လေ့ကျင့်သင်ကြားခြင်းနှင့် စမ်းသပ်ခြင်း == သိပ္ပံပညာရှင်များနှင့် သုတေသီများသည် အေအိုင် အေးဂျင့်များကို ပိုမိုကျွမ်းကျင်လာစေရန်နှင့် ၎င်းတို့၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို စစ်ဆေးအကဲဖြတ်ရန်အတွက် "ကမ္ဘာ့ပုံတူမော်ဒယ်များ" (World models) နှင့် Reinforcement learning environments ကို တည်ဆောက်ရန် ကြိုးပမ်းလာကြသည်။ <ref>{{Cite news |last=Knight |first=Will |date=2025-05-22 |title=A United Arab Emirates Lab Announces Frontier AI Projects—and a New Outpost in Silicon Valley |url=https://www.wired.com/story/the-united-arab-emirates-announces-frontier-ai-projects-and-a-new-lab-in-silicon-valley/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250522202354/https://www.wired.com/story/the-united-arab-emirates-announces-frontier-ai-projects-and-a-new-lab-in-silicon-valley/ |archive-date=2025-05-22 |access-date=2026-06-18 |work=WIRED |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |date=2024-12-06 |title=Google’s Genie 2 “world model” reveal leaves more questions than answers |url=https://arstechnica.com/ai/2024/12/googles-genie-2-world-model-reveal-leaves-more-questions-than-answers/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207000413/https://arstechnica.com/ai/2024/12/googles-genie-2-world-model-reveal-leaves-more-questions-than-answers/ |archive-date=2024-12-07 |access-date=2026-06-18 |work=Ars Technica |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Zeff |first=Maxwell |date=2025-09-16 |title=Silicon Valley bets big on 'environments' to train AI agents {{!}} TechCrunch |url=https://techcrunch.com/2025/09/16/silicon-valley-bets-big-on-environments-to-train-ai-agents/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250916191353/https://techcrunch.com/2025/09/16/silicon-valley-bets-big-on-environments-to-train-ai-agents/ |archive-date=2025-09-16 |access-date=2026-06-18 |work=TechCrunch |language=en-US}}</ref> နမူနာအားဖြင့် - အေအိုင် အေးဂျင့်များကို လူသားတို့၏ ကြားဝင်မှုမပါဘဲ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် တွေးခေါ်တတ်စေရန် [[မိုင်းခရပ်ဖ်|Minecraft]] <ref>{{Cite news |date=2025-11-24 |title=Why Game Engines Are Becoming A.I.’s Most Important Testbeds |url=https://observer.com/2025/11/gaming-training-next-gen-ai/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251203023639/https://observer.com/2025/11/gaming-training-next-gen-ai/ |archive-date=2025-12-03 |access-date=2026-06-18 |work=Observer |language=en-US}}</ref> နှင့် [https://www.nomanssky.com/ No Man's Sky] <ref>{{Cite news |last=David |first=Emilia |date=2024-03-13 |title=Google’s new AI will play video games with you — but not to win |url=https://www.theverge.com/2024/3/13/24099024/google-deepmind-ai-agent-sima-video-games |archive-url=https://web.archive.org/web/20250602020104/https://www.theverge.com/2024/3/13/24099024/google-deepmind-ai-agent-sima-video-games |archive-date=2025-06-02 |access-date=2026-06-18 |work=The Verge |language=en-US}}</ref> ကဲ့သို့သော လွတ်လပ်စွာ ဆော့ကစားနိုင်သည့် ဗီဒီယိုဂိမ်း (Open-world video games) များထဲတွင် ထည့်သွင်း၍ လေ့ကျင့်ပေးကြသည်။ ထို့အပြင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းသုံး အလိုအလျောက်စနစ်များအတွက် ကုမ္ပဏီဝဘ်ဆိုက်များ၏ စမ်းသပ်မှုပုံတူ (Replicas) များ ပြုလုပ်ပြီး ၎င်းဝဘ်ဆိုက်များပေါ်တွင် ဒေတာများ ရှာဖွေခြင်း၊ စာရင်းသွင်းခြင်းနှင့် ဖောက်သည်များကို ဝန်ဆောင်မှုပေးခြင်း စသည့် လုပ်ငန်းတာဝန်များကို လက်တွေ့စမ်းသပ် လေ့ကျင့်ပေးလျက်ရှိသည်။<ref>{{Cite news |last=Metz |first=Cade |date=2025-12-02 |title=Silicon Valley Builds Amazon and Gmail Copycats to Train A.I. Agents |url=https://www.nytimes.com/2025/12/02/technology/artificial-intelligence-amazon-gmail.html |access-date=2026-06-18 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> == ကိုယ်ပိုင်ထိန်းချုပ်ခွင့်စွမ်းရည် == Financial Times သတင်းစာကြီး၏ သုံးသပ်ချက်အရ အေအိုင် အေးဂျင့်များ၏ ကိုယ်ပိုင်ထိန်းချုပ်ခွင့်နှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်စွမ်း (Autonomy) ကို အလိုအလျောက် မောင်းနှင်သည့် ကိုယ်တိုင်မောင်းကားများ (Self-driving cars) ၏ SAE အဆင့်ခွဲခြားမှုစံနှုန်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြထားသည်။ လက်ရှိ ခေတ်ပြိုင်နည်းပညာအရ ပေါ်ထွက်နေသော အေအိုင် အေးဂျင့်အများစုသည် လူသားများ၏ အနီးကပ် ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲမှု လိုအပ်သေးသည့် အဆင့် ၂ (Level 2) သို့မဟုတ် ကန့်သတ်ချက်ရှိသော ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ကိုယ်တိုင်လုပ်ဆောင်နိုင်သည့် အဆင့် ၃ (Level 3) တွင်သာ ရှိကြသေးသည်။ ဉာဏ်ရည်မြင့်မားသော အချို့သော အထူးပြု AI စနစ်များသည် အလွန်ကျဉ်းမြောင်းပြီး သတ်မှတ်ချက် တိကျသော အခြေအနေများတွင်သာ အဆင့် ၄ (Level 4) အထိ အောင်မြင်စွာ စွမ်းဆောင်နိုင်ကြပြီး၊ လူသား လုံးဝဝင်ရောက်စွက်ဖက်ရန် မလိုဘဲ ရာနှုန်းပြည့် ကိုယ်တိုင် ဆုံးဖြတ်လုပ်ဆောင်နိုင်မည့် အဆင့် ၅ (Level 5) ကမူ လက်ရှိအချိန်တွင် သီအိုရီအဆင့် (Theoretical) မျှသာ ရှိနေပါသေးသည်။<ref>{{Cite news |date=2025-05-07 |title=AI agents: from co-pilot to autopilot |url=https://www.ft.com/content/3e862e23-6e2c-4670-a68c-e204379fe01f |archive-url=https://web.archive.org/web/20260228143936/https://www.ft.com/content/3e862e23-6e2c-4670-a68c-e204379fe01f |archive-date=28 February 2026 |access-date=2026-06-18 |language=en-GB |url-status=live }}</ref> == အသိဉာဏ်ဆိုင်ရာ တည်ဆောက်ပုံစနစ် == '''အသိဉာဏ်ဆိုင်ရာ တည်ဆောက်ပုံစနစ်''' (Cognitive Architecture) ဆိုသည်မှာ အေအိုင် အေးဂျင့်တစ်ခုအတွင်း ဒေတာများ စီးဆင်းပုံ၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ချပုံနှင့် ပြဿနာများကို တွေးခေါ်မြော်မြင်ပုံတို့အတွက် စနစ်တကျ ပုံစံထုတ်ထားသည့် အတွင်းပိုင်း ဒီဇိုင်းစနစ် (Internal design) ဖြစ်သည်။ ယခင် Chatbot များကဲ့သို့ မေးခွန်းတစ်ခုကို ချက်ချင်းအဖြေထုတ်ပေးရုံမျှမကဘဲ ရှုပ်ထွေးသော လုပ်ငန်းများကို လူသားကဲ့သို့ ယုတ္တိဗေဒကျကျ ဆင်ခြင်တုံ့ပြန်နိုင်ရန် (Reasoning) အောက်ပါ အတွင်းပိုင်း ဒီဇိုင်းရွေးချယ်စရာများနှင့် နည်းဗျူဟာများကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုကြသည်။ '''ဗဟုသုတအခြေခံ ရှာဖွေမှုစနစ် (Retrieval-Augmented Generation - RAG)''' * '''ဗဟုသုတအခြေခံ ရှာဖွေမှုစနစ်''' (RAG) သည် အေအိုင် အေးဂျင့်တစ်ခုကို ၎င်း၏ မူလလေ့ကျင့်ထားသော ဒေတာများအပြင် ပြင်ပမှ နောက်ဆုံးပေါ် သတင်းအချက်အလက်များနှင့် ကုမ္ပဏီတွင်း သီးသန့်ဒေတာဘေ့စ် (Vector Database) များသို့ ချိတ်ဆက်ကာ အချိန်နှင့်တပြေးညီ ရှာဖွေဖတ်ရှုခွင့်ပေးသည့် နည်းပညာဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Belcic |first=Ivan |date=2024-10-21 |title=What is RAG (Retrieval Augmented Generation)? {{!}} IBM |url=https://www.ibm.com/think/topics/retrieval-augmented-generation |access-date=2026-06-18 |website=www.ibm.com |language=en}}</ref> ဤစနစ်ကြောင့် အေအိုင် အေးဂျင့်သည် အချက်အလက်အမှားများ လျှောက်တင်ခြင်း (Hallucination) ကို အသိသာဆုံး လျှော့ချနိုင်ပြီး၊ လုပ်ငန်းခွင်ဆိုင်ရာ မေးခွန်းများကို တိကျမှန်ကန်စွာ ဖြေဆိုနိုင်ခြင်းနှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်ခြင်းတို့ လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။<ref>{{Cite web |title=What is Retrieval-Augmented Generation (RAG)? |url=https://cloud.google.com/use-cases/retrieval-augmented-generation |access-date=2026-06-18 |website=Google Cloud |language=en-US}}</ref> '''ဆင်ခြင်ခြင်းနှင့် လုပ်ဆောင်ခြင်း ပုံစံတူစနစ် (ReAct (Reason + Act) Pattern)''' * '''ReAct''' (Reason + Act) ပုံစံစနစ်ဆိုသည်မှာ အေအိုင် အေးဂျင့်တစ်ခုက တွေးခေါ်ဆင်ခြင်ခြင်း (Reasoning) နှင့် လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ခြင်း (Taking actions) တို့ကို တလှည့်စီ အပြန်အလှန် စဉ်ဆက်မပြတ် လုပ်ဆောင်သွားသည့် အလှည့်ကျ လုပ်ငန်းစဉ် (Iterative process) တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name=":0"/> ဤစနစ်တွင် အေအိုင် အေးဂျင့်သည် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုကို စတင်သောအခါ - # ပထမဦးစွာ ရှေ့ဆက်ရမည့်အဆင့်ကို တွေးတောဆင်ခြင်သည် (Reason)၊<ref name=":0" /> # ထို့နောက် ဆော့ဖ်ဝဲလ် သို့မဟုတ် ပြင်ပကိရိယာတစ်ခုခုကို အသုံးပြု၍ လက်တွေ့လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်သည် (Act)၊<ref name=":0" /> # ယင်းနောက် ထိုပြင်ပပတ်ဝန်းကျင် သို့မဟုတ် ကိရိယာမှ ပြန်လည်ရရှိလာသော ရလဒ်နှင့် လက်ရှိအခြေအနေကို စောင့်ကြည့်လေ့လာသည် (Observation)၊<ref name=":0" /> # ရရှိလာသော အချက်အလက်သစ်များကို ၎င်း၏ နောက်ထပ်တွေးခေါ်မှု အဆင့်ဆင့်ထဲသို့ ပေါင်းစပ်ထည့်သွင်းပြီး ပန်းတိုင်မရောက်မချင်း ဤသံသရာအတိုင်း ဆက်တိုက် လည်ပတ်လုပ်ဆောင်သည်။<ref>{{Cite journal |last=Yao |first=Shunyu |date=2023-03-10 |title=ReAct: Synergizing Reasoning and Acting in Language Models |url=http://arxiv.org/abs/2210.03629 |doi=10.48550/arXiv.2210.03629}}</ref> '''ကိုယ်တိုင်ဆန်းစစ် အမှားပြင်ဆင်ခြင်းစနစ် (Reflexion)''' * '''Reflexion''' ဆိုသည်မှာ အေအိုင် အေးဂျင့်တစ်ခုက ၎င်းကိုယ်တိုင် ချမှတ်ခဲ့သော လုပ်ငန်းစဉ် စီမံကိန်းများနှင့် ရလဒ်များအပေါ် လိုအပ်ချက်နှင့် အမှားအယွင်း ရှိ၊ မရှိကို အဆင့်မြင့် ဘာသာစကားမော်ဒယ် (LLM) အသုံးပြု၍ ကိုယ်တိုင် ဝေဖန်ဆန်းစစ်ချက် (Feedback) ပြန်လည်ထုတ်ယူသည့် စနစ်ဖြစ်သည်။<ref name=":1">{{Cite web |title=What are AI agents? Definition, examples, and types |url=https://cloud.google.com/discover/what-are-ai-agents |access-date=2026-06-18 |website=Google Cloud |language=en-US}}</ref> အဆိုပါ ဆန်းစစ်ချက် အကြံပြုချက်များကို ရေတိုမှတ်ဉာဏ်သိုလှောင်မှု (Memory cache) ထဲတွင် သိမ်းဆည်းထားပြီး၊ နောက်တစ်ကြိမ် ထပ်မံလုပ်ဆောင်သည့်အခါ ယခင်အမှားမျိုး ထပ်မဖြစ်စေရန်နှင့် စွမ်းဆောင်ရည် ပိုမိုကောင်းမွန်လာစေရန်အတွက် ကိုယ်တိုင် သင်ခန်းစာယူ ပြင်ဆင်လည်ပတ်သည့် ဗိသုကာစနစ် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Reflection Agents |url=https://www.langchain.com/blog/reflection-agents |access-date=2026-06-18 |website=www.langchain.com |language=en}}</ref> '''ကိရိယာနှင့် အေးဂျင့် မှတ်ပုံတင်ဌာန (Tool/Agent Registry)''' * '''ကိရိယာနှင့် အေးဂျင့် မှတ်ပုံတင်ဌာန''' (Tool/Agent Registry) ဆိုသည်မှာ အေအိုင် အေးဂျင့်တစ်ခု လိုအပ်သလို ယူငင်အသုံးပြုနိုင်ရန်အတွက် ဆော့ဖ်ဝဲလ်လုပ်ဆောင်ချက်များ (Software functions)၊ ပြင်ပ APIs များနှင့် အခြားသော အထူးပြု အေအိုင် အေးဂျင့်များစာရင်းကို စနစ်တကျ စုစည်းမှတ်ပုံတင်ထားသည့် ဗဟိုဒိုင်စနစ် ဖြစ်သည်။ ဤစနစ်ကြောင့် အေးဂျင့်သည် မိမိလုပ်ဆောင်ရမည့် လုပ်ငန်းသဘာဝအလိုက် မည်သည့်ဂဏန်းတွက်စက်၊ မည်သည့်မြေပုံစနစ် သို့မဟုတ် မည်သည့် ဒေတာဘေ့စ်ကိရိယာကို သုံးစွဲရမည်ဆိုသည်ကို ထိရောက်စွာ ရွေးချယ်ညွှန်ကြားနိုင်စွမ်း ရှိလာသည်။<ref>{{Cite web |title=Agent Registry documentation |url=https://docs.cloud.google.com/agent-registry |access-date=2026-06-18 |website=Google Cloud Documentation |language=en}}</ref> '''တစ်ကြိမ်တည်းဖြင့် စီမံကိန်းချစနစ် (One-Shot Model Querying)''' * '''တစ်ကြိမ်တည်းဖြင့် စီမံကိန်းချစနစ်''' (One-Shot Model Querying) ဆိုသည်မှာ အေအိုင် အေးဂျင့်အား လုပ်ငန်းတစ်ခု ခိုင်းစေသည့်အခါတွင် နောက်ခံမော်ဒယ် (LLM) ထံသို့ မေးခွန်း သို့မဟုတ် အမိန့်ပေးချက် တစ်ကြိမ်တည်းသာ တိုက်ရိုက်မေးမြန်းပြီး (One-time query)၊ အစမှအဆုံး လုပ်ဆောင်ရမည့် လုပ်ငန်းစဉ် စီမံကိန်းတစ်ခုလုံးကို တစ်ပါတည်း တန်းစီထုတ်လုပ်ခိုင်းသည့် ပုံစံမျိုး ဖြစ်သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် ReAct ကဲ့သို့ အပြန်အလှန် စဉ်းစားတုံ့ပြန်မှုမျိုး မလုပ်ဆောင်ဘဲ၊ ရိုးရှင်းပြီး ကြိုတင်ခန့်မှန်းနိုင်သော လုပ်ငန်းတာဝန်များကို အချိန်တိုအတွင်း မြန်မြန်ဆန်ဆန် ပြီးမြောက်စေရန်အတွက် အသုံးပြုသည်။<ref name=":1" /><ref>{{Cite news |title=One-Shot Model Querying - Software Systems |url=https://research.csiro.au/ss/science/projects/agent-design-pattern-catalogue/one-shot-model-querying/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250918094514/https://research.csiro.au/ss/science/projects/agent-design-pattern-catalogue/one-shot-model-querying/ |archive-date=18 September 2025 |access-date=2026-06-18 |work=Software Systems |language=en-US |url-status=live }}</ref> === ရည်ညွှန်းဗိသုကာစနစ် === နည်းပညာပညာရှင် '''ကန် ဟွမ်''' (Ken Huang) က အေအိုင် အေးဂျင့်များ တည်ဆောက်ပုံနှင့် ပတ်သက်၍ အပြန်အလှန် ချိတ်ဆက်ထားသော အလွှာ (Layer) ခုနစ်ဆင့်ပါဝင်သည့် '''အေအိုင် အေးဂျင့် ရည်ညွှန်းဗိသုကာစနစ်''' (AI Agent Reference Architecture) တစ်ခုကို အဆိုပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Huang |first=Ken |date=2026-06-13 |title=Why AI Agents Are Starting to Dream |url=https://kenhuangus.substack.com/p/why-ai-agents-are-starting-to-dream |access-date=2026-06-18 |website=Agentic AI}}</ref> ဤစနစ်တွင် အလွှာတစ်ခုစီသည် ၎င်း၏အောက်တွင်ရှိသော အလွှာ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များအပေါ် အခြေခံ၍ ဆင့်ကဲ တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ အလွှာ ခုနစ်ဆင့်မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် - * '''အလွှာ ၁ - အခြေခံမော်ဒယ်များ (Foundation models):''' ဤအလွှာသည် အေအိုင် အေးဂျင့်တစ်ခုလုံး၏ စွမ်းဆောင်ရည်များကို မောင်းနှင်ပေးသည့် အဓိက AI အင်ဂျင် (Core AI Engine) သို့မဟုတ် ဦးနှောက်သဖွယ် ဖြစ်သည်။ အဆင့်မြင့် ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီးများ (LLMs) နှင့် ဘာသာစကားအပြင် ရုပ်ပုံ၊ အသံပါ နားလည်သော မော်ဒယ်များ (Multimodal Models) ဤနေရာတွင် ပါဝင်သည်။ <ref name=":0"/> * '''အလွှာ ၂ - ဒေတာ လည်ပတ်လှုပ်ရှားမှုများ (Data operations):''' အေအိုင် အေးဂျင့်များ လည်ပတ်ရန် လိုအပ်သည့် ရှုပ်ထွေးသော ဒေတာ အခြေခံအဆောက်အအုံများကို စီမံခန့်ခွဲသည့် အလွှာဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် အချက်အလက်များကို သင်္ချာနည်းကျ သိမ်းဆည်းပေးသည့် ဗက်တာ ဒေတာဘေ့စ် (Vector Database) များ၊ ဒေတာထည့်သွင်းကိရိယာများ (Data loaders) နှင့် ဗဟုသုတအခြေခံ ရှာဖွေမှုစနစ် (RAG) တို့ ပါဝင်သည်။ <ref name=":0" /> * '''အလွှာ ၃ - အေးဂျင့် ဖရိမ်ဝေါ့ခ်များ (Agent frameworks):''' အေအိုင် အေးဂျင့်များကို လွယ်ကူလျင်မြန်စွာ တည်ဆောက်နိုင်ရန်နှင့် စီမံခန့်ခွဲနိုင်ရန် ကူညီပေးသည့် ခေတ်မီဆန်းပြားသော ဆော့ဖ်ဝဲလ်များနှင့် တည်ဆောက်ပုံ ကိရိယာများ (ဥပမာ - LangChain, AutoGen စသည်တို့) ပါဝင်သော အလွှာဖြစ်သည်။ <ref name=":0" /> * '''အလွှာ ၄ - ဖြန့်ကြက်ချထားခြင်းနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံ (Deployment and infrastructure):''' ဖန်တီးထားသော အေအိုင် အေးဂျင့်များကို လက်တွေ့အသုံးချနိုင်ရန် Cloud စနစ်များ သို့မဟုတ် ဆာဗာများပေါ်တွင် စိတ်ချရစွာ တင်ရှိမောင်းနှင်ပေးသည့် ခိုင်မာတောင့်တင်းသော နည်းပညာအခြေခံအလွှာ ဖြစ်သည်။<ref name=":0" /> * '''အလွှာ ၅ - အကဲဖြတ်ခြင်းနှင့် စောင့်ကြည့်လေ့လာခြင်း (Evaluation and observability):''' အေအိုင် အေးဂျင့်များ၏ လုပ်ဆောင်ချက် တိကျမှု၊ ဘေးကင်းလုံခြုံမှုနှင့် စွမ်းဆောင်ရည် (Performance) မည်မျှရှိသည်ကို စဉ်ဆက်မပြတ် ဆန်းစစ်အကဲဖြတ်ပြီး စောင့်ကြည့်ထောက်လှမ်းသည့် အလွှာဖြစ်သည်။<ref name=":0" /> * '''အလွှာ ၆ - လုံခြုံရေးနှင့် လိုက်နာဆောင်ရွက်မှု (Security and compliance):''' အေအိုင် အေးဂျင့်များ ဘေးကင်းလုံခြုံစွာ လည်ပတ်နိုင်ရေးနှင့် ဥပဒေ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်ဘောင်များအတွင်း ကိုက်ညီမှု ရှိစေရေးတို့အတွက် အကာအကွယ်ပေးသည့် အရေးကြီးသော အလွှာဖြစ်သည်။ ဤအလွှာတွင် အေအိုင် အေးဂျင့်စနစ်တစ်ခုလုံး၏ အဆင့်တိုင်း၌ မြှုပ်နှံထားသော လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းအားလုံးကို စနစ်တကျ ပေါင်းစပ်ထိန်းချုပ်သည်။<ref name=":0" /> * '''အလွှာ ၇ - အေးဂျင့် ဂေဟစနစ် (Agent ecosystem):''' အေအိုင် အေးဂျင့်များက ပြင်ပကမ္ဘာမှ လက်တွေ့အသုံးချ အပလီကေးရှင်းများ၊ ဆော့ဖ်ဝဲလ်များနှင့် လူသားအသုံးပြုသူများအကြား တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ ဆက်သွယ်ရသည့် အပေါ်ဆုံး မျက်နှာစာအလွှာ ဖြစ်သည်။<ref name=":0" /> == လုပ်ငန်းစဉ် စီမံခန့်ခွဲမှုပုံစံများ == ရှုပ်ထွေးလှသော လုပ်ငန်းတာဝန်များကို ပြီးမြောက်အောင်မြင်စွာ လုပ်ဆောင်နိုင်ရန်အတွက် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ အေအိုင် အေးဂျင့်များကို အခြားသော အေးဂျင့်များနှင့်ဖြစ်စေ၊ သီးသန့် အထူးပြုကိရိယာများနှင့်ဖြစ်စေ ပေါင်းစပ်ချိတ်ဆက်လေ့ရှိသည်။ ဤကဲ့သို့ စနစ်တကျ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားမှုကို '''လုပ်ငန်းစဉ် စီမံခန့်ခွဲမှုပုံစံများ''' (Orchestration patterns) သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းစီးဆင်းမှုပုံစံများ (Workflows) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းတို့တွင် အောက်ပါစနစ်များ ပါဝင်သည် - <ref>{{Cite book |last=Gullì |first=Antonio |date=2025 |title=Agentic Design Patterns: A Hands-On Guide to Building Intelligent Systems |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/9783032014023 |publisher=Springer Nature Switzerland |isbn=978-3-032-01402-3 |edition=1st ed. 2025 |location=Cham}}</ref><ref>{{Cite book |last=Kar |first=Indrajit |date=2025 |title=Building Multimodal Generative AI and Agentic Applications |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/9789365898385 |publisher=BPB Publications |isbn=978-93-6589-838-5 |edition=1st ed |location=Delhi}}</ref> * '''အမိန့်ပေးချက် ဆင့်ကဲချိတ်ဆက်မှုစနစ် (Prompt chaining):''' လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု၏ ရလဒ် (Output) ကို နောက်ထပ်လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု၏ အဝင်ဒေတာ (Input) အဖြစ် အဆင့်ဆင့် ဆင့်ကဲချိတ်ဆက်၍ အလုပ်လုပ်သွားသော စနစ်ဖြစ်သည်။ * '''လမ်းကြောင်းခွဲခြားမှုစနစ် (Routing):''' ဝင်ရောက်လာသော ဒေတာ သို့မဟုတ် အမိန့်ပေးချက်များကို အမျိုးအစားခွဲခြားပြီးနောက် ၎င်းနှင့် ကိုက်ညီမည့် သီးသန့်အောက်ခြေလုပ်ငန်း သို့မဟုတ် အထူးပြုကိရိယာများထံသို့ လမ်းကြောင်းလွှဲပြောင်း ညွှန်ကြားပေးသည့် စနစ်ဖြစ်သည်။ * '''ပြိုင်တူလုပ်ဆောင်မှုစနစ် (Parallelization):''' လုပ်ငန်းတာဝန် အများအပြားကို အချိန်ကုန်သက်သာစေရန်အတွက် တစ်ပြိုင်နက်တည်း ခွဲခြမ်း၍ လုပ်ဆောင်သော စနစ်ဖြစ်သည်။ * '''အစီအစဉ်တကျ စီမံမှုစနစ် (Sequential processing):''' ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားသည့် လုပ်ငန်းလမ်းကြောင်းအတိုင်း အဆင့်တစ်ခုပြီးမှ တစ်ဆင့်သို့ ပုံသေမျဉ်းဖြောင့်အတိုင်း တန်းစီလုပ်ဆောင်သွားသော စနစ်ဖြစ်သည်။ * '''စီမံသူနှင့် ဝေဖန်သူ ပူးပေါင်းစနစ် (Planner-critic):''' အေးဂျင့်တစ်ဦးက လုပ်ငန်းစီမံကိန်း သို့မဟုတ် အဆိုပြုချက်တစ်ခုကို စတင်ဖန်တီးပြီး၊ အခြားအေးဂျင့်တစ်ဦးက ထိုအဆိုပြုချက်ကို ဆန်းစစ်ဝေဖန်ကာ ပိုမိုကောင်းမွန်လာစေရန် အကြံပြုချက် (Feedback) ပြန်လည်ပေးသည့် အပြန်အလှန် လည်ပတ်မှုစနစ်ဖြစ်သည်။ == အာရုံစုံသုံး အေအိုင် အေးဂျင့်များ == အဆင့်မြင့် ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီးများ (LLMs) အပြင်၊ ရုပ်ပုံနှင့် ဘာသာစကားတွဲဖက်မော်ဒယ်များ (Vision-Language Models - VLMs) နှင့် အာရုံစုံသုံး အခြေခံမော်ဒယ်များ (Multimodal foundation models) ကိုလည်း အေအိုင် အေးဂျင့်များ၏ အခြေခံဦးနှောက်အဖြစ် အသုံးပြုလာကြသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် Allen Institute for AI က ပွင့်လင်းရင်းမြစ် (Open-source) ရုပ်ပုံနှင့် ဘာသာစကားတွဲဖက်မော်ဒယ်တစ်ခုကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Knight |first=Will |date=2024-09-25 |title=The Most Capable Open Source AI Model Yet Could Supercharge AI Agents |url=https://www.wired.com/story/molmo-open-source-multimodal-ai-model-allen-institute-agents/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250328102342/https://www.wired.com/story/molmo-open-source-multimodal-ai-model-allen-institute-agents/ |archive-date=2025-03-28 |access-date=2026-06-18 |work=WIRED |language=en-US}}</ref> ထို့အတူ Nvidia ကုမ္ပဏီကလည်း ဗီဒီယိုများအတွင်း ရှာဖွေခြင်းနှင့် ဗီဒီယိုအကျဉ်းချုပ် ပြုလုပ်ခြင်း အပါအဝင် ရုပ်ပုံနှင့် ဗီဒီယိုများကို စစ်ဆေးခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာနိုင်မည့် အေအိုင် အေးဂျင့်များ တည်ဆောက်ရန်အတွက် VLMs၊ LLMs နှင့် RAG နည်းပညာများကို အသုံးပြုနိုင်မည့် ဖရိမ်ဝေါ့ခ်တစ်ခုကို တီထွင်သူများအတွက် ထုတ်လုပ်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Takahashi |first=Dean |date=2024-11-04 |title=Nvidia AI Blueprint makes it easy for any devs to build automated agents that analyze video |url=https://venturebeat.com/ai/nvidia-ai-blueprint-makes-it-easy-for-devs-in-any-industry-build-agents-to-analyze-video/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127102345/https://venturebeat.com/ai/nvidia-ai-blueprint-makes-it-easy-for-devs-in-any-industry-build-agents-to-analyze-video/ |archive-date=2024-11-27 |access-date=2026-06-18 |work=VentureBeat |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Takahashi |first=Dean |date=2025-01-07 |title=Nvidia launches blueprint for AI agents that can analyze video |url=https://venturebeat.com/ai/nvidia-launches-blueprint-for-ai-agents-that-can-analyze-video/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250404224324/https://venturebeat.com/ai/nvidia-launches-blueprint-for-ai-agents-that-can-analyze-video/ |archive-date=2025-04-04 |access-date=2026-06-18 |work=VentureBeat |language=en-US}}</ref> ထို့အပြင် Microsoft ကုမ္ပဏီက ရုပ်ပုံများ၊ ဗီဒီယိုများ၊ ဆော့ဖ်ဝဲလ်အသုံးပြုသူ မျက်နှာစာ (UI) နှင့် ရိုဘော့တစ်ဒေတာများဖြင့် လေ့ကျင့်ပေးထားသည့် အာရုံစုံသုံး အေးဂျင့်မော်ဒယ် (Multimodal agent model) တစ်ခုကို ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းစနစ်သည် ဆော့ဖ်ဝဲလ်များနှင့် စက်ရုပ်များကိုပါ ကိုယ်တိုင် ထိန်းချုပ်မောင်းနှင်နိုင်ကြောင်း ကုမ္ပဏီက အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2025-02-20 |title=Microsoft’s new AI agent can control software and robots |url=https://arstechnica.com/ai/2025/02/microsofts-new-ai-agent-can-control-software-and-robots/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250520062232/https://arstechnica.com/ai/2025/02/microsofts-new-ai-agent-can-control-software-and-robots/ |archive-date=2025-05-20 |access-date=2026-06-18 |work=Ars Technica |language=en-US}}</ref> == လက်တွေ့အသုံးချမှုများ == ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလအထိ Associated Press (AP) ၏ ဖော်ပြချက်အရ အေအိုင် အေးဂျင့်များကို လက်တွေ့ကမ္ဘာတွင် ထိထိရောက်ရောက် အသုံးချနိုင်မှု အပိုင်းမှာ နည်းပါးနေသေးကြောင်း သိရသည်။ <ref>{{Cite news |date=2025-04-30 |title=Visa wants to give artificial intelligence 'agents' your credit card |url=https://apnews.com/article/ai-artificial-intelligence-5dfa1da145689e7951a181e2253ab349 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250501010808/https://apnews.com/article/ai-artificial-intelligence-5dfa1da145689e7951a181e2253ab349 |archive-date=2025-05-01 |access-date=2026-06-18 |work=AP News |language=en}}</ref>  The Information မီဒီယာက အေအိုင် အေးဂျင့်များကို ၎င်းတို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်အပေါ် မူတည်၍ အောက်ပါအတိုင်း စံပြပုံစံ (Archetypes) ခုနစ်မျိုး ခွဲခြားပြထားသည်<ref>{{Cite web |title=The Seven Kinds of AI Agents |url=https://www.theinformation.com/articles/seven-kinds-ai-agents |access-date=2026-06-18 |website=The Information |language=en}}</ref> - # '''စီးပွားရေးလုပ်ငန်းသုံး အေးဂျင့်များ (Business-task agents):''' လုပ်ငန်းသုံး ဆော့ဖ်ဝဲလ်များအတွင်း အလိုအလျောက် ဝင်ရောက်လုပ်ဆောင်ပေးသည့် စနစ်များ။ # '''စကားပြောဆိုမှုဆိုင်ရာ အေးဂျင့်များ (Conversational agents):''' သုံးစွဲသူ ဝန်ဆောင်မှုပေးရန်အတွက် Chatbot များအဖြစ် လုပ်ဆောင်ပေးသည့် စနစ်များ။ # '''သုတေသနပြု အေးဂျင့်များ (Research agents):''' သတင်းအချက်အလက်များကို ရှာဖွေစုဆောင်းပြီး နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပေးသည့် စနစ်များ (ဥပမာ - OpenAI Deep Research)။ # '''အချက်အလက် ဆန်းစစ်မှု အေးဂျင့်များ (Analytics agents):''' ဒေတာများကို စစ်ဆေး၍ လုပ်ငန်းသုံး အစီရင်ခံစာများ ထုတ်ပြန်ပေးသည့် စနစ်များ။ # '''ဆော့ဖ်ဝဲလ်ရေးသားမှု အေးဂျင့်များ (Software developer or coding agents):''' ကွန်ပျူတာ ကုဒ်များကို ကိုယ်တိုင်ဝင်ရောက် ရေးသားပြင်ဆင်ပေးသည့် စနစ်များ (ဥပမာ - Cursor)။ # '''သီးသန့်နယ်ပယ် အေးဂျင့်များ (Domain-specific agents):''' ဆေးပညာ သို့မဟုတ် ဥပဒေကဲ့သို့ သီးသန့် အထူးပြု ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ အသိပညာများ ပါရှိသည့် စနစ်များ။ # '''ဝဘ်ဘရောက်ဆာ အေးဂျင့်များ (Web browser agents):''' လူသားများကဲ့သို့ ဝဘ်ဆိုက်များအတွင်း ဝင်ရောက် ကလစ်နှိပ်ပြီး အလုပ်လုပ်ပေးသည့် စနစ်များ (ဥပမာ - OpenAI Operator)။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် အလယ်ပိုင်းကာလများတွင် အေအိုင် အေးဂျင့်များကို ဗီဒီယိုဂိမ်း ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ၊ လောင်းကစားခြင်း (အားကစားလောင်းကစားခြင်း အပါအဝင်)၊ ခရစ်ပတိုငွေကြေး ပိုက်ဆံအိတ်များ (ခရစ်ပတို အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် မီမီကွိုင်းများ အပါအဝင်) နှင့် လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာများတွင်ပါ အသုံးပြုလာကြသည်။<ref>{{Cite news |title=Nearly 90% of videogame developers use AI agents, Google study shows |url=https://www.reuters.com/business/nearly-90-videogame-developers-use-ai-agents-google-study-shows-2025-08-18/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250820180924/https://www.reuters.com/business/nearly-90-videogame-developers-use-ai-agents-google-study-shows-2025-08-18/ |archive-date=20 August 2025 |access-date=2026-06-18 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |last=Knibbs |first=Kate |date=2025-09-02 |title=Meet the Guys Betting Big on AI Gambling Agents |url=https://www.wired.com/story/sports-betting-crypto-artificial-intelligence-agents/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250902112628/https://www.wired.com/story/sports-betting-crypto-artificial-intelligence-agents/ |archive-date=2025-09-02 |access-date=2026-06-18 |work=WIRED |language=en-US}}</ref><ref>[https://www.reuters.com/legal/government/musks-x-resolves-eliza-labs-lawsuit-over-ai-agents-2025-12-30/ Scarcella, Mike (December 30, 2025). "Musk's X resolves Eliza Labs lawsuit over AI agents". ''Reuters''. Retrieved January 7, 2026.]</ref>၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် New York Magazine က ဆော့ဖ်ဝဲလ် ရေးသားခြင်း (Software development) သည် အေအိုင် အေးဂျင့်များ၏ အထိရောက်ဆုံးနှင့် အထင်ရှားဆုံးသော အသုံးချမှုနယ်ပယ်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ <ref name=":5">{{Cite news |last=Herrman |first=John |title=Why Everything’s an AI ‘Agent’ Now |url=https://nymag.com/intelligencer/article/why-everything-is-an-ai-agent-now.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250822141745/https://nymag.com/intelligencer/article/why-everything-is-an-ai-agent-now.html |archive-date=2025-08-22 |access-date=2026-06-18 |work=Intelligencer |language=en}}</ref> သို့သော်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် မျှော်မှန်းချက်များ ပြန်လည်ကျဆင်းလာမှုကို ထောက်ပြလျက် The Information က စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများတွင် အေအိုင် အေးဂျင့်များကို ဆော့ဖ်ဝဲလ်ကုဒ် ရေးသားခြင်းနှင့် သုံးစွဲသူ ကူညီပံ့ပိုးရေး (Customer support) ကဏ္ဍနှစ်ခု၌သာ အဓိက အသုံးချနေကြကြောင်း သုံးသပ်ခဲ့သည်။<ref name=":6">{{Cite web |title=A Reality Check on Agents |url=https://www.theinformation.com/newsletters/applied-ai/reality-check-agents |access-date=2026-06-18 |website=The Information |language=en}}</ref> ထို့အပြင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် The Wall Street Journal က ဖော်ပြချက်အရ အေအိုင် အေးဂျင့်များကို လက်တွေ့အသုံးပြုခဲ့ကြသည့် ကုမ္ပဏီများအနက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအပေါ် အမြတ်အစွန်း (Return on Investment - ROI) ပြန်လည်ရရှိသည့် ကုမ္ပဏီ အရေအတွက်မှာ အနည်းငယ်မျှသာ ရှိသေးကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite news |last=Rosenbush |first=Steven |date=2025-11-12 |title=Companies Begin to See a Return on AI Agents |url=https://www.wsj.com/articles/companies-begin-to-see-a-return-on-ai-agents-671d830d |access-date=2026-06-18 |work=Wall Street Journal |language=en-US |issn=0099-9660}}</ref> === အစိုးရကဏ္ဍတွင် လက်တွေ့အသုံးချမှုများ === [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]နှင့် [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း]] ([[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ဗြိတိန်]]) ရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်း အတော်များများသည် ဒေသန္တရအဆင့်နှင့် နိုင်ငံတော်အဆင့်များတွင် အေအိုင် အေးဂျင့်များကို စတင်အသုံးပြုနေပြီဖြစ်ကြောင်း သို့မဟုတ် အသုံးပြုရန် ပြင်ဆင်နေကြောင်း ကြေညာခဲ့ကြသည်။ <ref name=":7">{{Cite web |last=Alms |first=Natalie |date=2025-10-23 |title=As agencies shed staff, industry execs predict AI agents' rise |url=https://www.govexec.com/technology/2025/10/salesforce-pitches-ai-agents-government-sheds-staff/409017/ |access-date=2026-06-18 |website=Government Executive |language=en}}</ref> နမူနာအားဖြင့် - တက္ကဆက်ပြည်နယ်၊ ကိုင်လ်မြို့ (Kyle) သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လတွင် ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှု (311 Customer Service) အတွက် Salesforce ကုမ္ပဏီထုတ် အေအိုင် အေးဂျင့်တစ်ခုကို စတင်ဖြန့်ကြက်ခဲ့သည်။ <ref name=":7" />၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် အမေရိကန် ပြည်တွင်းအခွန်များဌာန (IRS) က ၎င်းတို့၏ အထွေထွေအကြံပေးရုံး၊ အခွန်ထမ်း ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးဌာနနှင့် အယူခံရုံးတို့တွင် Salesforce ၏ "Agentforce" အေအိုင် အေးဂျင့်များကို အသုံးပြုသွားမည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Gold |first=Ashley |date=2025-11-21 |title=Exclusive: IRS deploys AI agents |url=https://www.axios.com/2025/11/21/irs-deploys-ai-agents |access-date=2026-06-18 |website=Axios |language=en}}</ref> ထိုလတွင်ပင် ဗြိတိန်နိုင်ငံရှိ စတက်ဖို့ဒ်ရှိုင်းယား ရဲတပ်ဖွဲ့ (Staffordshire Police) က အရေးပေါ်မဟုတ်သော "၁၀၁" ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန်အတွက် Agentforce အေးဂျင့်များကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် မှစ၍ စမ်းသပ်အသုံးပြုသွားမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-11-26 |title=Staffordshire Police to trial AI 'agents' on 101 service |url=https://www.bbc.com/news/articles/cvgq03y0l3yo |access-date=2026-06-18 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> ထို့အပြင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် မီချီဂန်ပြည်နယ်၊ ဒက်ထရွိုက်မြို့ရှိ ရပ်ကွက်များဆိုင်ရာဌာန (Department of Neighborhoods) သည် ဒေသခံစီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုနှင့် ပူးပေါင်းကာ ဒက်ထရွိုက်ခရိုင်နှစ်ခုတွင် ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှု ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုများအတွက် အေအိုင် အေးဂျင့် စမ်းသပ်စီမံကိန်း (Pilot project) တစ်ခုကို စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Fernandez |first=Demond |date=2025-12-12 |title=Residents in 2 Detroit districts now assisted by AI agent for city service calls |url=https://www.clickondetroit.com/news/local/2025/12/12/residents-in-2-detroit-districts-now-assisted-by-ai-agent-for-city-service-calls/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251217113711/https://www.clickondetroit.com/news/local/2025/12/12/residents-in-2-detroit-districts-now-assisted-by-ai-agent-for-city-service-calls/ |archive-date=2025-12-17 |access-date=2026-06-18 |work=WDIV |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် နည်းပညာအသွင်ကူးပြောင်းရေး ဝန်ဆောင်မှုဌာန (TTS) ၏ ညွှန်ကြားရေးမှူး သောမတ်စ် ရှက်ဒ် (Thomas Shedd) က အမေရိကန် ဖက်ဒရယ်အစိုးရတစ်ရပ်လုံးတွင် ကုဒ်ရေးသားပေးနိုင်သော အေအိုင် အေးဂျင့် (AI coding agents) များကို အသုံးပြုရန် အဆိုပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Wong |first=Matteo |title=DOGE’s Plans to Replace Humans With AI Are Already Under Way |url=https://www.theatlantic.com/technology/archive/2025/03/gsa-chat-doge-ai/681987/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251204163102/https://www.theatlantic.com/technology/archive/2025/03/gsa-chat-doge-ai/681987/ |archive-date=2025-12-04 |access-date=2026-06-18 |work=The Atlantic |language=en-US}}</ref> အလားတူ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အစိုးရစွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ရေးဌာန (DOGE) ၏ ဝန်ထမ်းရှာဖွေရေးအရာရှိတစ်ဦးက OpenAI ၏ ရန်ပုံငွေပံ့ပိုးမှုနှင့် Palantir ကုမ္ပဏီတို့၏ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဖြင့် အမေရိကန် ဖက်ဒရယ်အစိုးရဝန်ထမ်းပေါင်း ၇၀,၀၀၀ ခန့်၏ လုပ်ငန်းများကို အေအိုင် အေးဂျင့်များ အသုံးပြု၍ အလိုအလျောက် အစားထိုးလုပ်ဆောင်ရန် စီမံကိန်းတစ်ခုကို အဆိုပြုခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဤအဆိုပြုချက်သည် လက်တွေ့မကျနိုင်ကြောင်း၊ ဖြစ်နိုင်ခြေမရှိကြောင်းနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းလောကတွင်ပင် ယင်းကဲ့သို့ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးကြောင်းကို ထောက်ပြ၍ နည်းပညာကျွမ်းကျင်သူများ၏ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite news |last=Haskins |first=Caroline |date=2025-05-02 |title=A DOGE Recruiter Is Staffing a Project to Deploy AI Agents Across the US Government |url=https://www.wired.com/story/doge-recruiter-ai-agents-palantir-clown-emoji/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250503074840/https://www.wired.com/story/doge-recruiter-ai-agents-palantir-clown-emoji/ |archive-date=2025-05-03 |access-date=2026-06-18 |work=WIRED |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် အမေရိကန် အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးဦးစီးဌာန (FDA) က ၎င်းတို့၏ ဝန်ထမ်းများအတွက် "အစည်းအဝေး စီမံခန့်ခွဲခြင်း၊ ဈေးကွက်မတင်မီ ဆန်းစစ်ခြင်း၊ စစ်ဆေးမှုများကို အတည်ပြုခြင်း၊ ဈေးကွက်တင်ပြီးနောက်ပိုင်း စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးခြင်းနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းတာဝန်များ" တွင် အေးဂျင့်တစ်ဉာဏ်ရည်တု (Agentic AI) စွမ်းဆောင်ရည်များကို ထည့်သွင်းပေးမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Aguilar |first=Mario |date=2025-12-01 |title=FDA offers staff 'agentic AI' to support premarket reviews, administrative tasks |url=https://www.statnews.com/2025/12/01/fda-announces-agentic-ai-elsa-pre-merket-review/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251202002221/https://www.statnews.com/2025/12/01/fda-announces-agentic-ai-elsa-pre-merket-review/ |archive-date=2025-12-02 |access-date=2026-06-18 |work=STAT |language=en-US}}</ref> ထိုလတွင်ပင် အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန (Pentagon) သည် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်းများအတွက် Google Gemini အခြေခံ "ဉာဏ်ရည်မြင့် အေးဂျင့်လုပ်ငန်းစဉ်များ" ကို အသုံးပြုနိုင်မည့် "GenAI.mil" ဟူသော အတွင်းပိုင်းပလတ်ဖောင်းတစ်ခုကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ပိထ် ဟက်ဂ်ဆက်သ် (Pete Hegseth) က ဤစနစ်ကို "နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း သုတေသနပြုခြင်း၊ စာရွက်စာတမ်းများ ပုံစံချခြင်းနှင့် ဗီဒီယို သို့မဟုတ် ရုပ်ပုံများကို မကြုံစဖူး အရှိန်အဟုန်ဖြင့် စစ်ဆေးခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း" စသည့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များတွင် အသုံးချသွားမည်ဟု အသေးစိတ်စာရင်းပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Losey |first=Stephen |date=2025-12-09 |title=Pentagon taps Google Gemini, launches new site to boost AI use |url=https://www.defensenews.com/pentagon/2025/12/09/pentagon-taps-google-gemini-launches-new-site-to-boost-ai-use/ |access-date=2026-06-18 |website=Defense News |language=en}}</ref> ထို့အပြင် ၂၀၂၀ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် အမေရိကန် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် အကောက်ခွန်ဝန်ထမ်းဌာန (ICE) သည် ၎င်းတို့၏ ဖမ်းဆီးရေးနှင့် ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးရေး အကောင်အထည်ဖော်မှုဌာနခွဲတွင် တိမ်းရှောင်နေသူများကို ရှာဖွေထောက်လှမ်းရန် (Skip tracing) အတွက် အေအိုင် အေးဂျင့်များကို အသုံးပြုရန် သီးသန့်ကုမ္ပဏီတစ်ခုနှင့် စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Cox · |first=Joseph |date=2025-12-18 |title=ICE Contracts Company Making Bounty Hunter AI Agents |url=https://www.404media.co/ice-contracts-company-making-bounty-hunter-ai-agents/ |access-date=2026-06-18 |website=404 Media |language=en}}</ref> === အော်ပရိတ်တင်း စနစ်များ === အေအိုင် အေးဂျင့်များကို ကွန်ပျူတာနှင့် ဖုန်းများ၏ Operating systems အတွင်းသို့ပါ ထည့်သွင်းပေါင်းစပ်လာကြသည်။ Microsoft၊ Apple နှင့် Google တို့ကဲ့သို့သော ကုမ္ပဏီကြီးများက ၎င်းတို့ထုတ်လုပ်သည့် လည်ပတ်မှုစနစ်များတွင် အေအိုင် အေးဂျင့်များကို ထည့်သွင်းပေးထားကြသည်။<ref>{{Cite news |title=AI agents are coming for your privacy, warns Meredith Whittaker |url=https://www.economist.com/by-invitation/2025/09/09/ai-agents-are-coming-for-your-privacy-warns-meredith-whittaker |access-date=2026-06-18 |work=The Economist |issn=0013-0613}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် Microsoft သည် အသုံးပြုသူ၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ဖိုင်များကို ဖတ်ရှုခြင်းနှင့် ရေးသားခြင်း ပြုလုပ်နိုင်ပြီး နောက်ကွယ်မှ လုပ်ငန်းတာဝန်များ (Background tasks) ကို အလိုအလျောက် လုပ်ဆောင်ပေးမည့် အေအိုင် အေးဂျင့်များ ပါဝင်သော Windows 11 စမ်းသပ်ဆော့ဖ်ဝဲလ် (Test software build) တစ်ခုကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Cunningham |first=Andrew |date=2025-11-18 |title=Microsoft tries to head off the “novel security risks” of Windows 11 AI agents |url=https://arstechnica.com/gadgets/2025/11/new-windows-11-ai-agents-can-work-in-the-background-but-create-new-security-risks/ |access-date=2026-06-18 |website=Ars Technica |language=en}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဘိုက်ဒန့်စ် (ByteDance) ကုမ္ပဏီက စမတ်ဖုန်းလည်ပတ်မှုစနစ်များ (အထူးသဖြင့် ZTE ကုမ္ပဏီထုတ် Nubia M153 ဖုန်း) တွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုနိုင်မည့် "ဒေါင်ပေါင်" (Doubao) အမည်ရှိ အေအိုင် အေးဂျင့်တစ်ခုကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ <ref name=":8">{{Cite news |last=Yang |first=Zeyi |date=2025-12-04 |title=ByteDance and DeepSeek Are Placing Very Different AI Bets |url=https://www.wired.com/story/deepseek-goes-high-while-bytedance-goes-wide/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205023422/https://www.wired.com/story/deepseek-goes-high-while-bytedance-goes-wide/ |archive-date=2025-12-05 |access-date=2026-06-18 |work=WIRED |language=en-US}}</ref> သို့သော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံရှိ နာမည်ကြီး အပလီကေးရှင်း အတော်များများက ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အချက်အလက် လုံခြုံရေးနှင့် ဘေးကင်းလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို အကြောင်းပြ၍ ၎င်း အေအိုင် အေးဂျင့်ကို ပိတ်ပင်ခြင်း သို့မဟုတ် ကန့်သတ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး<ref>{{Cite news |date=2025-12-08 |title=What is the TikTok owner’s Agent AI phone? Find out why is it facing backlash in China |url=https://me.mashable.com/tech/64373/what-is-the-tiktok-owners-agent-ai-phone-find-out-why-is-it-facing-backlash-in-china |archive-url=https://web.archive.org/web/20251210032356/https://me.mashable.com/tech/64373/what-is-the-tiktok-owners-agent-ai-phone-find-out-why-is-it-facing-backlash-in-china |archive-date=2025-12-10 |access-date=2026-06-18 |work=Mashable ME |language=en-US}}</ref> ယင်းတို့အနက် WeChat<ref name=":8" />၊ Alipay၊ Taobao၊ Pinduoduo၊ Ele.me<ref>{{Cite web |date=2025-12-07 |title=ByteDance’s agentic AI smartphone dials up a digital backlash by China’s top apps |url=https://www.scmp.com/business/china-business/article/3335404/bytedances-agentic-ai-smartphone-dials-digital-backlash-chinas-top-apps |access-date=2026-06-18 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref> နှင့် ပြည်တွင်းဘဏ်များ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-12-09 |title=Z.ai open sources AI agent tool for phones after ByteDance privacy backlash |url=https://www.scmp.com/tech/tech-trends/article/3335746/chinas-zai-open-sources-ai-agent-tool-phones-after-bytedance-privacy-backlash |access-date=2026-06-18 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref> === ဝဘ်ဘရောက်ဆာ အသုံးပြုခြင်း === အေအိုင် အေးဂျင့်များ ပါဝင်ပေါင်းစပ်ထားသည့် ဝဘ်ဘရောက်ဆာများကို "အေးဂျင့်တစ် ဘရောက်ဆာများ" (Agentic browsers) ဟု တစ်ခါတစ်ရံ ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဤအေးဂျင့်များသည် အင်တာနက် အသုံးပြုနေစဉ်အတွင်း ငြီးငွေ့ဖွယ်ကောင်းသော လုပ်ငန်းလေးများကို ကူညီလုပ်ဆောင်ပေးနိုင်ရုံမျှမက အသုံးပြုသူ၏ ကိုယ်စား ဘရောက်ဆာပေါ်တွင် လုပ်ဆောင်ချက်များကိုပါ တိုက်ရိုက် ဝင်ရောက်လုပ်ဆောင်ပေးနိုင်စွမ်း ရှိသည်။ OpenAI Operator နှင့် Perplexity Comet ကဲ့သို့သော ထုတ်ကုန်များသည် အင်တာနက်စာမျက်နှာများကို လှန်လှောရှာဖွေခြင်း၊ ဝဘ်ဆိုက်များနှင့် အပြန်အလှန် ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် အသုံးပြုသူကိုယ်စား လုပ်ငန်းများကို အဆုံးထိ လုပ်ဆောင်ပေးခြင်း စသည့် AI စွမ်းဆောင်ရည် အပြည့်အစုံကို ထည့်သွင်းပေးထားသည်။  <ref>{{Cite news |last=Zeff |first=Maxwell |date=2025-07-09 |title=Perplexity launches Comet, an AI-powered web browser {{!}} TechCrunch |url=https://techcrunch.com/2025/07/09/perplexity-launches-comet-an-ai-powered-web-browser/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251010111103/https://techcrunch.com/2025/07/09/perplexity-launches-comet-an-ai-powered-web-browser/ |archive-date=2025-10-10 |access-date=2026-06-18 |work=TechCrunch |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Roose |first=Kevin |date=2025-02-01 |title=How Helpful Is Operator, OpenAI’s New A.I. Agent? |url=https://www.nytimes.com/2025/02/01/technology/openai-operator-agent.html |access-date=2026-06-18 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် Microsoft သည် "NLWeb" စနစ်ကို မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး ၎င်းသည် အေးဂျင့်တစ် ဝဘ်ရှာဖွေမှုစနစ်သစ်တစ်ခု ဖြစ်ကာ၊ ဝဘ်ဆိုက်များအနေဖြင့် RSS ကဲ့သို့သော Interface များကို အသုံးပြု၍ အချက်အလက်များနှင့် အကြောင်းအရာများကို အဓိပ္ပာယ်အလိုက် အလွယ်တကူ ရှာဖွေဖတ်ရှုနိုင်ရန် အေအိုင် အေးဂျင့်များကို အသုံးချခွင့်ပေးထားသည်။<ref name=":9">{{Cite web |last=Warren |first=Tom |date=2025-08-06 |title=Microsoft’s plan to fix the web with AI has already hit an embarrassing security flaw |url=https://www.theverge.com/news/719617/microsoft-nlweb-security-flaw-agentic-web |access-date=2026-06-18 |website=The Verge |language=en-US}}</ref> သို့သော်လည်း ယခုကဲ့သို့ အေးဂျင့်တစ် ဝဘ်စွမ်းဆောင်ရည်များ ထည့်သွင်းထားသည့် ထုတ်ကုန်များသည် အသုံးပြုသူ၏ အချက်အလက်များကို ပြင်ပတတိယအဖွဲ့အစည်း ဆာဗာများထံသို့ ခိုးယူထုတ်လွှတ်ခြင်း (Exfiltrating) ပြုလုပ်နိုင်ကြောင်းနှင့် အေးဂျင့်များ အချင်းချင်း ဆက်သွယ်ရာတွင် စံနှုန်းမဟုတ်သော ပရိုတိုကောများကို အသုံးပြုလေ့ရှိသောကြောင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ဟာကွက်များ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ကြောင်း ဝေဖန်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။  <ref name=":9" /> == မျှော်မှန်းထားသည့် အကျိုးကျေးဇူးများ == အေအိုင် အေးဂျင့်များသည် လူသားတစ်ဦးချင်းစီ၏ စွမ်းဆောင်ရည်နှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ကုန်ထုတ်စွမ်းအား (Productivity) ကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ရန်၊<ref name=":4" /><ref name=":10">{{Cite news |last=Piper |first=Kelsey |date=2024-03-29 |title=AI “agents” could do real work in the real world. That might not be a good thing. |url=https://www.vox.com/future-perfect/24114582/artificial-intelligence-agents-openai-chatgpt-microsoft-google-ai-safety-risk-anthropic-claude |archive-url=https://web.archive.org/web/20241219213538/https://www.vox.com/future-perfect/24114582/artificial-intelligence-agents-openai-chatgpt-microsoft-google-ai-safety-risk-anthropic-claude |archive-date=2024-12-19 |access-date=2026-06-18 |work=Vox |language=en-US}}</ref> ပိုမိုကောင်းမွန်သော တီထွင်ဆန်းသစ်မှုများကို ဖော်ဆောင်ပေးနိုင်ရန်<ref name=":11">{{Cite news |last=Purdy |first=Mark |date=2024-12-12 |title=What Is Agentic AI, and How Will It Change Work? |url=https://hbr.org/2024/12/what-is-agentic-ai-and-how-will-it-change-work |access-date=2026-06-18 |work=Harvard Business Review |language=en |issn=0017-8012}}</ref>နှင့် ငြီးငွေ့ဖွယ်ကောင်းသော ထပ်တလဲလဲ လုပ်ငန်းတာဝန်များမှ အသုံးပြုသူများကို လွတ်မြောက်စေရန်အတွက် အလားအလာရှိသော နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် အဆိုပြုခြင်း ခံထားရသည်။<ref name=":11" /><ref>{{Cite news |last=Wright |first=Webb |title=AI Agents with More Autonomy Than Chatbots Are Coming. Some Safety Experts Are Worried |url=https://www.scientificamerican.com/article/what-are-ai-agents-and-why-are-they-about-to-be-everywhere/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241223010402/https://www.scientificamerican.com/article/what-are-ai-agents-and-why-are-they-about-to-be-everywhere/ |archive-date=2024-12-23 |access-date=2026-06-18 |work=Scientific American |language=en-US}}</ref> သို့သော်လည်း Bloomberg မီဒီယာမှ ပါမီ အိုလ်ဆန် (Parmy Olson) ၏ သဘောထားအမြင် ဆောင်းပါးတွင်မူ - အေအိုင် အေးဂျင့်များသည် စွန့်စားရမှုနည်းပါးပြီး ကျဉ်းမြောင်းကာ ထပ်တလဲလဲ လုပ်ရသော လုပ်ငန်းခွင်များအတွက်သာ အသင့်တော်ဆုံးဖြစ်ကြောင်း ထောက်ပြထားသည်။<ref>Olson, Parmy (January 27, 2025). "[https://www.bloomberg.com/opinion/articles/2025-01-27/skip-the-hype-here-s-how-ai-agents-can-really-help Skip the Hype, Here's How AI 'Agents' Can Really Help]". Bloomberg News. Retrieved April 2, 2025.</ref> ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် သုတေသီများက အေအိုင် အေးဂျင့်များကို မသန်စွမ်းသူများအတွက် ဝဘ်ဆိုက် အသုံးပြုရလွယ်ကူစေမည့် နည်းပညာ (Web accessibility) တွင် အသုံးချနိုင်သည်ဟု အကြံပြုထားကြပြီး၊ Hugging Face မှ သုတေသီများကမူ သဘာဝဘေးအန္တရာယ် တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်ရေး ကာလများအတွင်း ကယ်ဆယ်ရေး အရင်းအမြစ်များကို စနစ်တကျ ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရာတွင် ဤအေးဂျင့်များကို အသုံးချနိုင်ကြောင်း အဆိုပြုထားကြသည်။<ref>{{Cite news |title=Researchers developing AI to make the internet more accessible |url=https://news.osu.edu/researchers-developing-ai-to-make-the-internet-more-accessible/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250328092959/https://news.osu.edu/researchers-developing-ai-to-make-the-internet-more-accessible/ |archive-date=2025-03-28 |access-date=2026-06-18 |work=Researchers developing AI to make the internet more accessible |language=en-us}}</ref><ref>{{Cite news |title=Why handing over total control to AI agents would be a huge mistake |url=https://www.technologyreview.com/2025/03/24/1113647/why-handing-over-total-control-to-ai-agents-would-be-a-huge-mistake/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250324115123/https://www.technologyreview.com/2025/03/24/1113647/why-handing-over-total-control-to-ai-agents-would-be-a-huge-mistake/ |archive-date=2025-03-24 |access-date=2026-06-18 |work=MIT Technology Review |language=en}}</ref> ဗြိတိန်အခြေစိုက် BBC ၏ သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး အကြံပေးအဖွဲ့ (R&D Advisory Team) က အေအိုင် အေးဂျင့်များသည် ၎င်းတို့အား ပေးအပ်ထားသော ပန်းတိုင်မှာ မရေမရာဖြစ်နေသည့် အခြေအနေမျိုးတွင် အသုံးအဝင်ဆုံး ဖြစ်သည်ဟု ရှုမြင်သည်။<ref name=":12">{{Cite web |title=AI agents: Exploring the potential and the problems |url=https://www.bbc.co.uk/rd/articles/2025-05-ai-agents-challenges-summary |archive-url=https://web.archive.org/web/20250610134839/https://www.bbc.co.uk/rd/articles/2025-05-ai-agents-challenges-summary |archive-date=2025-06-10 |access-date=2026-06-18 |website=www.bbc.co.uk |language=en-GB}}</ref> ထို့အပြင် စီးပွားရေးပညာရှင် အဲရစ် ဘရင်ဂျော့ဖ်ဆန် (Erik Brynjolfsson) က အေအိုင် အေးဂျင့်များသည် လူသားများကို အစားထိုးရန်ထက် လူသားတို့၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို ပိုမိုမြင့်မားလာအောင် ပံ့ပိုးကူညီပေးရာတွင်သာ ပိုမိုတန်ဖိုးရှိကြောင်း သုံးသပ်ထားသည်။<ref>{{Cite news |last=Porter |first=Eduardo |date=2025-10-23 |title=Once the AI bubble pops, we’ll all suffer. Could that be better than letting it grow unabated? |url=https://www.theguardian.com/technology/2025/oct/23/ai-bubble-economy-workers-wage-growth |access-date=2026-06-18 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> == စိုးရိမ်ပူပန်မှုများနှင့် စိန်ခေါ်မှုများ == အေအိုင် အေးဂျင့်များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခြင်းနှင့်အတူ ၎င်းတို့နှင့် ဆက်စပ်နေသော စိုးရိမ်ပူပန်မှုများနှင့် စိန်ခေါ်မှုများစွာလည်း ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အနက် - * ဥပဒေကြောင်းအရ တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှုဆိုင်ရာ ပြဿနာများ (Liability)၊<ref name=":10" /> * ဆိုင်ဘာရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်နိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်မားလာခြင်း (Cybercrime)၊<ref name=":10" /> * ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများနှင့် AI ဘေးကင်းလုံခြုံရေး (AI Safety) ဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ၊<ref name=":10" /> * AI ၏ ဦးတည်ချက်ကို လူသားတို့၏ တန်ဖိုးထားမှုများနှင့် ကိုက်ညီအောင် ထိန်းညှိခြင်း (AI Alignment) ဆိုင်ရာ ပြဿနာများ၊<ref name=":10" /> * ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ဒေတာလုံခြုံမှု ကာကွယ်ရေး (Data privacy) နှင့် လူသားတို့၏ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲမှု အားနည်းသွားခြင်း (Weakened human oversight)၊<ref name=":11" /><ref name=":10" /> * ရလဒ်များကို တသမတ်တည်း ထပ်ခါတလဲလဲ မထုတ်လုပ်နိုင်ခြင်း (Lack of guaranteed repeatability)၊<ref name=":10" /> * စနစ်က ပန်းတိုင်တစ်ခုကို ဖြတ်လမ်းနည်းဖြင့် လိမ်လည်ရယူခြင်း (Reward hacking)၊<ref name=":10" /> * အယ်လ်ဂိုရီသမ်ဆိုင်ရာ ဘက်လိုက်မှုများ (Algorithmic bias) နှင့် ဆော့ဖ်ဝဲလ်အမှားများ ဆင့်ကဲထပ်မံဖြစ်ပွားခြင်း (Compounding software errors)၊<ref name=":10" /> * အေးဂျင့်များ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို လူသားတို့ နားလည်အောင် ရှင်းလင်းမပြနိုင်ခြင်း (Lack of explainability)၊<ref name=":10" /> * လုံခြုံရေး ဟာကွက်များ (Security vulnerabilities) နှင့် ဈေးကွက်အတွင်း တရားမျှတစွာ ယှဉ်ပြိုင်မှုကို ထိခိုက်စေခြင်း (Stifling competition)၊<ref name=":10" /> * အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်ပွားခြင်း သို့မဟုတ် လုပ်နိုင်စွမ်းအောက်နိမ့်သော အလုပ်များသာ ရရှိခြင်း (Underemployment) နှင့် အလုပ်အကိုင် အစားထိုးခံရခြင်း (Job displacement)၊<ref name=":10" /> * လူသားတို့ ကိုယ်တိုင်မတွေးတော့ဘဲ ဉာဏ်ရည်ပိုင်းဆိုင်ရာများကို AI အပေါ်လုံးဝ ပုံချလာခြင်း (Cognitive offloading)၊<ref name=":10" /> * အသုံးပြုသူများကို လှည့်ဖြားခြယ်လှယ်နိုင်စွမ်း ရှိလာခြင်း (Potential for user manipulation)၊<ref name=":10" /> * သတင်းအချက်အလက်အမှားများ (Misinformation) နှင့် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဖျက်လိုဖျက်ဆီး ဖြန့်ဝေသော သတင်းဆိုးများ (Malinformation) ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း စသည်တို့ ပါဝင်သည်။<ref name=":10" /> ထို့ပြင် ဤအေးဂျင့်များသည် ဥပဒေကြောင်းအရ ဆန်းစစ်ရမည့် ဘောင်များကို ရှုပ်ထွေးစေခြင်း၊ အချက်အလက်အမှားများကို အမှန်သဖွယ် တင်ပြခြင်း (Hallucinations)၊ စည်းကမ်းဖောက်ဖျက်သော အေးဂျင့်ဆိုးများကို ပြန်လည်တားဆီးရန် ခက်ခဲခြင်းနှင့် စံနှုန်းသတ်မှတ်ထားသော စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှု စနစ်များ မရှိခြင်းတို့ကြောင့်လည်း ဝေဖန်ခံနေရသည်။<ref name=":10" /><ref name=":2" /><ref>{{Cite news |last=Blackman |first=Reid |date=2025-06-13 |title=Organizations Aren’t Ready for the Risks of Agentic AI |url=https://hbr.org/2025/06/organizations-arent-ready-for-the-risks-of-agentic-ai |access-date=2026-06-18 |work=Harvard Business Review |language=en |issn=0017-8012}}</ref> '''ကုန်ကျစရိတ်နှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အပေါ် သက်ရောက်မှု''' အေအိုင် အေးဂျင့်များသည် လုပ်ငန်းလည်ပတ်ရန် ကုန်ကျစရိတ် အလွန်ကြီးမြင့်ပြီး အင်တာနက် အသွားအလာ (Internet traffic) အပေါ်တွင်လည်း ဆိုးကျိုးသက်ရောက်မှုများ ရှိနေသည်။<ref name=":3" /><ref name=":12" /> ထို့အပြင် စွမ်းအင် အလွန်အကျွံ သုံးစွဲရခြင်းကြောင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အပေါ်ကိုလည်း ထိခိုက်စေနိုင်ခြေ ရှိသည်။<ref>{{Cite news |title=We did the math on AI’s energy footprint. Here’s the story you haven’t heard. |url=https://www.technologyreview.com/2025/05/20/1116327/ai-energy-usage-climate-footprint-big-tech/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250520105527/https://www.technologyreview.com/2025/05/20/1116327/ai-energy-usage-climate-footprint-big-tech/ |archive-date=2025-05-20 |access-date=2026-06-18 |work=MIT Technology Review |language=en}}</ref> Nvidia ကုမ္ပဏီ၏ CEO ဖြစ်သူ ဂျန်ဆင် ဟွမ် (Jensen Huang) ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ အေအိုင် အေးဂျင့်များသည် သာမန် LLM မော်ဒယ်များထက် ကွန်ပျူတာ တွက်ချက်မှုစွမ်းအား (Computing power) အဆပေါင်း ၁၀၀ မက ပိုမိုလိုအပ်မည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite news |last=Levy |first=Steven |date=2025-06-20 |title=What Lt. Col. Boz and Big Tech's Enlisted Execs Will Do in the Army |url=https://www.wired.com/story/what-lt-col-boz-and-big-techs-enlisted-execs-will-do-in-the-army/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250620143355/https://www.wired.com/story/what-lt-col-boz-and-big-techs-enlisted-execs-will-do-in-the-army/ |archive-date=2025-06-20 |access-date=2026-06-18 |work=WIRED |language=en-US}}</ref> တစ်ဖက်တွင်လည်း နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များက ဤအေးဂျင့်များကို အသုံးချ၍ အာဏာကို တစ်စုတစ်စည်းတည်း ထိန်းချုပ်လာနိုင်မည့် အန္တရာယ်ရှိပြီး၊ အကြောင်းမှာ အေအိုင် အေးဂျင့်များသည် လူသားများကဲ့သို့ အမိန့်ပေးချက်များကို ပြန်လည်မေးခွန်းထုတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ငြင်းဆန်ခြင်း ပြုလုပ်မည်မဟုတ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |title=Are we ready to hand AI agents the keys? |url=https://www.technologyreview.com/2025/06/12/1118189/ai-agents-manus-control-autonomy-operator-openai/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250612113313/https://www.technologyreview.com/2025/06/12/1118189/ai-agents-manus-control-autonomy-operator-openai/ |archive-date=2025-06-12 |access-date=2026-06-18 |work=MIT Technology Review |language=en}}</ref> '''အလုပ်အကိုင်နှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများ''' သတင်းစာဆရာများနှင့် မီဒီယာများက အေအိုင် အေးဂျင့်များကို နည်းပညာကုမ္ပဏီကြီးများ (Big Tech) ၏ "အရာရာကို အလိုအလျောက်စနစ် ပြောင်းလဲပစ်ရန်" (Automate everything) ကြိုးပမ်းမှုတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။<ref>{{Cite news |last=Wong |first=Matteo |title=Was Sam Altman Right About the Job Market? |url=https://www.theatlantic.com/technology/archive/2025/03/generative-ai-agents/682050/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317115042/https://www.theatlantic.com/technology/archive/2025/03/generative-ai-agents/682050/ |archive-date=2025-03-17 |access-date=2026-06-18 |work=The Atlantic |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် ကုမ္ပဏီအတော်များများ၏ CEO များက အေအိုင် အေးဂျင့်များသည် နောက်ဆုံးတွင် "လူသားလုပ်သားထုအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာလိမ့်မည်" ဟု မျှော်လင့်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ကြသည်။ <ref name=":13">{{Cite news |title=Carnegie Mellon staffed a fake company with AI agents. It was a total disaster. |url=https://www.businessinsider.com/ai-agents-study-company-run-by-ai-disaster-replace-jobs-2025-4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250428031158/https://www.businessinsider.com/ai-agents-study-company-run-by-ai-disaster-replace-jobs-2025-4 |archive-date=2025-04-28 |access-date=2026-06-18 |work=Business Insider |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Sabin |first=Sam |title=Exclusive: Anthropic warns fully AI employees are a year away |url=https://www.axios.com/2025/04/22/ai-anthropic-virtual-employees-security |archive-url=https://web.archive.org/web/20250423000910/https://www.axios.com/2025/04/22/ai-anthropic-virtual-employees-security |archive-date=2025-04-23 |access-date=2026-06-18 |work=Axios |language=en}}</ref> သို့သော်လည်း Carnegie Mellon University မှ သုတေသီများ၏ စမ်းသပ်မှုတစ်ခုတွင် ပုံတူဆော့ဖ်ဝဲလ်ကုမ္ပဏီတစ်ခုအတွင်း အေအိုင် အေးဂျင့်များ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို စစ်ဆေးခဲ့ရာ မည်သည့်အေးဂျင့်မျှ ပေးအပ်ထားသော လုပ်ငန်းတာဝန် အများစုကို ပြီးမြောက်အောင် မလုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ <ref name=":13" /> အလားတူ Devin AI နှင့် အခြားသော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းသုံး အေးဂျင့်များ၊ အလွတ်တန်းအလုပ် (Freelance work) များတွင်လည်း ယင်းကဲ့သို့သော မပြည့်စုံသည့် ရလဒ်မျိုးကိုသာ သုတေသီများက တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news |title='First AI software engineer' is bad at its job |url=https://www.theregister.com/2025/01/23/ai_developer_devin_poor_reviews/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250330003601/https://www.theregister.com/2025/01/23/ai_developer_devin_poor_reviews/ |archive-date=2025-03-30 |access-date=2026-06-18 |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |title=LLM agents flunk CRM and confidentiality tasks |url=https://www.theregister.com/2025/06/16/salesforce_llm_agents_benchmark/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250616144144/https://www.theregister.com/2025/06/16/salesforce_llm_agents_benchmark/ |archive-date=2025-06-16 |access-date=2026-06-18 |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Knight |first=Will |title=AI Agents Are Terrible Freelance Workers |url=https://www.wired.com/story/ai-agents-are-terrible-freelance-workers/ |access-date=2026-06-18 |work=Wired |language=en-US |issn=1059-1028}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် CNN မီဒီယာက သုံးသပ်တင်ပြရာ၌ - ကုမ္ပဏီ CEO များ၏ "အေအိုင် အေးဂျင့်များက ဝန်ထမ်းများကို အစားထိုးတော့မည်" ဟု ပြောကြားချက်များသည် အမှန်တကယ် အစားထိုးနိုင်ခြင်းထက် "ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်ပြုတ်မည်ကို ကြောက်လန့်စေခြင်းဖြင့် အလုပ် ပိုကြိုးစားလာအောင် လုပ်ဆောင်သည့် ဗျူဟာတစ်ခု" သာဖြစ်ကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Morrow |first=Allison |date=2025-06-18 |title=AI warnings are the hip new way for CEOs to keep their workers afraid of losing their jobs {{!}} CNN Business |url=https://www.cnn.com/2025/06/18/business/ai-warnings-ceos |archive-url=https://web.archive.org/web/20250618185619/https://www.cnn.com/2025/06/18/business/ai-warnings-ceos |archive-date=2025-06-18 |access-date=2026-06-18 |work=CNN |language=en}}</ref> နည်းပညာကုမ္ပဏီများသည် ဝန်ထမ်းများအား ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းခွင်တွင် Generative AI စနစ်များနှင့် AI coding agents များကို အတင်းအကျပ် သုံးစွဲခိုင်းခဲ့ပြီး၊ Coinbase ကုမ္ပဏီ၏ CEO ဖြစ်သူ ဘရိုင်ယန် အမ်းစထရောင်း (Brian Armstrong) သည် ယင်းစနစ်ကို မသုံးစွဲသည့် ဝန်ထမ်းအချို့ကို အလုပ်မှ ထုတ်ပယ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news |title=Coinbase CEO says he 'went rogue' and fired some employees who didn't adopt AI after being told to |url=https://www.businessinsider.com/coinbase-ceo-fired-employees-not-using-ai-tools-onboarding-2025-8 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250821174356/https://www.businessinsider.com/coinbase-ceo-fired-employees-not-using-ai-tools-onboarding-2025-8 |archive-date=2025-08-21 |access-date=2026-06-18 |work=Business Insider |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite news |title=For Googlers, the pressure is on to use AI for everything — or get left behind |url=https://www.businessinsider.com/google-employees-use-ai-or-get-left-behind-gemini-2025-8 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250821132636/https://www.businessinsider.com/google-employees-use-ai-or-get-left-behind-gemini-2025-8 |archive-date=2025-08-21 |access-date=2026-06-18 |work=Business Insider |language=en-US}}</ref> အချို့သော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များသည် ဝန်ထမ်းအချို့နေရာတွင် အေအိုင် အေးဂျင့်များကို အစားထိုးခဲ့သော်လည်း ၎င်းအေးဂျင့်များသည် လူသားဝန်ထမ်းများထက် ပိုမို၍ အနီးကပ်စောင့်ကြည့် ကြီးကြပ်ရန် လိုအပ်သည်ဟု ဝန်ခံခဲ့ကြသည်။<ref name=":6" /> ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် Futurism မီဒီယာက အမေဇုန် (Amazon) ကုမ္ပဏီ၏ ဝန်ထမ်းများနေရာတွင် အေအိုင် အေးဂျင့်များဖြင့် အစားထိုးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့မှုများသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော အမေဇုန်ဝဘ်ဝန်ဆောင်မှု (AWS) စနစ်တစ်ခုလုံး ပြတ်တောက်မှု (Outage) ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သလားဟူ၍ မေးခွန်းထုတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Landymore |first=Frank |date=2025-10-22 |title=AWS Outage That Took Down Internet Came After Amazon Fired Tons of Workers in Favor of AI |url=https://futurism.com/artificial-intelligence/aws-outage-amazon-fired-workers-ai |access-date=2026-06-18 |website=Futurism |language=en-US}}</ref> Salesforce၊ Klarna နှင့် IBM ကဲ့သို့သော နည်းပညာကုမ္ပဏီကြီးများသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း လူသားအရင်းအမြစ် (HR) နှင့် သုံးစွဲသူဝန်ဆောင်မှု (Customer service) ကဏ္ဍများမှ ဝန်ထမ်း ရာပေါင်းများစွာကို အလုပ်မှထုတ်ပယ်ကာ အေအိုင် အေးဂျင့်များနှင့် အစားထိုးခဲ့သော်လည်း၊ နောက်ပိုင်းတွင် Klarna ကုမ္ပဏီသည် လူသားဝန်ထမ်း အချို့ကို ပြန်လည်ခန့်အပ်ခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite news |last=Vaziri |first=Aidin |title=Salesforce CEO Marc Benioff says AI has already replaced 4,000 jobs |url=https://www.sfchronicle.com/tech/article/salesforce-ai-job-cuts-benioff-21025920.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20251124235639/https://www.sfchronicle.com/tech/article/salesforce-ai-job-cuts-benioff-21025920.php |archive-date=24 November 2025 |access-date=2026-06-18 |work=San Francisco Chronicle |language=en |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |last=Crosdale |first=Caroline |date=2025-08-29 |title=Companies Face AI Buyer's Remorse |url=https://gfmag.com/technology/companies-face-ai-buyers-remorse/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250914160406/https://gfmag.com/technology/companies-face-ai-buyers-remorse/ |archive-date=2025-09-14 |access-date=2026-06-18 |work=Global Finance Magazine |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Lin |first=Belle |date=2025-05-06 |title=IBM CEO Says AI Has Replaced Hundreds of Workers but Created New Programming, Sales Jobs |url=https://www.wsj.com/articles/ibm-ceo-says-ai-has-replaced-hundreds-of-workers-but-created-new-programming-sales-jobs-54ea6b58 |access-date=2026-06-18 |work=Wall Street Journal |language=en-US |issn=0099-9660}}</ref> ကမ္ဘာ့ကျော် AI ပညာရှင် ယိုရှူအာ ဘင်ဂျီအို (Yoshua Bengio) က ၂၀၂၅ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးဖိုရမ် (World Economic Forum) တွင် သတိပေးခဲ့ရာ၌ "အကယ်၍ ကျွန်ုပ်တို့ဆီမှာ အေအိုင် အေးဂျင့်တွေသာ ရှိနေမယ်ဆိုရင် ဉာဏ်ရည်တုစနစ်ဆိုး (AGI သို့မဟုတ် Superintelligence) ကြောင့် ဖြစ်လာနိုင်မယ့် ကမ္ဘာပျက်ကိန်း အခြေအနေအားလုံးဟာ အမှန်တကယ် ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်" ဟု ဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |title=Signal president warns the hyped agentic AI bots threaten user privacy |url=https://www.businessinsider.com/signal-president-warns-privacy-threat-agentic-ai-meredith-whittaker-2025-3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312185602/https://www.businessinsider.com/signal-president-warns-privacy-threat-agentic-ai-meredith-whittaker-2025-3 |archive-date=2025-03-12 |access-date=2026-06-18 |work=Business Insider |language=en-US}}</ref> '''ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ စနစ်တကျဖြစ်နိုင်သော ဘေးအန္တရာယ်များ''' ဘဏ္ဍာရေး တည်ငြိမ်မှုဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများက ပိုမိုရှုပ်ထွေးပြီး ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်သော "အေးဂျင့်တစ်" AI စနစ်များသည် ဘဏ္ဍာရေးလောကတွင် စနစ်တစ်ခုလုံး ပြိုလဲနိုင်လောက်သည့် အန္တရာယ် (Systemic risk) ကို ဖြစ်စေနိုင်သော လမ်းကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း သတိပေးထားသည်။<ref name=":14">{{Cite web |last=Institutions |first=Office of the Superintendent of Financial |date=2025-11-24 |title=FIFAI II: A Collaborative Approach to AI Threats, Opportunities, and Best Practices, Workshop 3 - AI and Financial Stability |url=https://www.osfi-bsif.gc.ca/en/about-osfi/reports-publications/fifai-ii-collaborative-approach-ai-threats-opportunities-best-practices-workshop-3-ai-financial-0 |access-date=2026-06-18 |website=www.osfi-bsif.gc.ca}}</ref> ဤအေးဂျင့်များသည် လူသားများ၏ ကြားဝင်မှု အနည်းငယ်မျှဖြင့် ပန်းတိုင်များကို အဆင့်ဆင့် လုပ်ဆောင်နိုင်ခြင်း၊ ပြင်ပကိရိယာများကို ခေါ်ယူသုံးစွဲနိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် အခြား AI စနစ်များနှင့် ကွဲပြားသည်။ ဗဟိုဘဏ် တာဝန်ရှိသူများနှင့် ဘဏ္ဍာရေးပညာရှင်များ ပါဝင်သော အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲများတွင် ဘဏ္ဍာရေးအဖွဲ့အစည်းများအတွင်း တည်ဆောက်ထားသည့် အေးဂျင့်စနစ်များနှင့် နည်းပညာကုမ္ပဏီများမှ ပံ့ပိုးပေးထားသော ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ကိုယ်တိုင် စတင်လုပ်ဆောင်နိုင်သည့် ကိရိယာများ၏ အန္တရာယ်များကို အဓိက ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဖိုရမ်တစ်ခုတွင် ကောက်ယူခဲ့သော စစ်တမ်းအရ ပညာရှင် ၄၄% က ဤကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ အေအိုင် အေးဂျင့်စနစ်များသည် ဘဏ္ဍာရေးကဏ္ဍတွင် AI ကြောင့် ဖြစ်လာနိုင်မည့် အကြီးမားဆုံးသော စနစ်ပြိုလဲမှုဆိုင်ရာ အန္တရာယ်ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":14" /> စစ်ဘက်ကဏ္ဍတွင်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၌ Scale AI ကုမ္ပဏီသည် အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့ပြီး Anduril Industries၊ Microsoft တို့နှင့် ပူးပေါင်းကာ စစ်တပ်၏ "ဗျူဟာမြောက် ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ခြင်း" (Operational decision-making) တွင် ကူညီပေးမည့် အေအိုင် အေးဂျင့်များကို တီထွင် ဖြန့်ကြက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |title=AI agents are coming to the military. VCs love it, but researchers are a bit wary. |url=https://www.businessinsider.com/ai-agents-coming-military-new-scaleai-contract-2025-3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312101554/https://www.businessinsider.com/ai-agents-coming-military-new-scaleai-contract-2025-3 |archive-date=2025-03-12 |access-date=2026-06-18 |work=Business Insider |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် Fox Business ၏ ဖော်ပြချက်အရ EdgeRunner AI ကုမ္ပဏီသည် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက်များဖြင့် အထူးလေ့ကျင့်ထားသော အင်တာနက်မလိုသည့် အော့ဖ်လိုင်းအေးဂျင့် (Offline agent) တစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းကုမ္ပဏီ၏ CEO က သာမန် LLM မော်ဒယ်များကို "လက်ဝဲနိုင်ငံရေးဘက်သို့ အလွန်အကျွံ ဘက်လိုက်နေသည်" ဟု ရှုမြင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Regalbuto |first=Gabriele |date=2025-07-28 |title=Former Army officer develops offline AI for military use as Pentagon funds tech giants |url=https://www.foxbusiness.com/technology/former-army-officer-develops-offline-ai-military-use-pentagon-funds-tech-giants |archive-url=https://web.archive.org/web/20250728200822/https://www.foxbusiness.com/technology/former-army-officer-develops-offline-ai-military-use-pentagon-funds-tech-giants |archive-date=2025-07-28 |access-date=2026-06-18 |work=Fox Business |language=en-US}}</ref> ထိုအချိန်မှစ၍ ၎င်းစစ်ဘက်သုံး အေးဂျင့်မော်ဒယ်ကို အမေရိကန် အထူးစစ်ဆင်ရေးတပ်ဖွဲ့ (United States Special Operations Command) က ပြည်ပစစ်ဆင်ရေးနယ်မြေများတွင် လက်တွေ့အသုံးချလျက် ရှိသည်။ သို့သော်လည်း သုတေသီများက ယခုကဲ့သို့သော အေအိုင် အေးဂျင့်များနှင့် ၎င်းတို့ကို မောင်းနှင်ပေးသည့် LLM မော်ဒယ်များသည် ရန်လိုသော နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒနှင့် စစ်ရေးဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်များ (Aggressive foreign policy decisions) ချမှတ်ခြင်းဘက်သို့ ဘက်လိုက်သွားနိုင်ခြေ ရှိကြောင်း စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို ထုတ်ဖော်ပြောကြားထားကြသည်။<ref>{{Cite news |title=Pentagon Signs Deal to "Deploy AI Agents for Military Use" |url=https://futurism.com/pentagon-signs-deal-deploy-ai-agents-military-use |archive-url=https://web.archive.org/web/20250308022255/https://futurism.com/pentagon-signs-deal-deploy-ai-agents-military-use |archive-date=2025-03-08 |access-date=2026-06-18 |work=Futurism |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jensen |first=Benjamin |date=2026-06-23 |title=The Troubling Truth About How AI Agents Act in a Crisis |url=https://foreignpolicy.com/2025/03/04/ai-bias-national-security-study/ |access-date=2026-06-18 |website=Foreign Policy |language=en-US}}</ref> '''သတင်းအချက်အလက် စစ်ထုတ်မှုနှင့် အင်တာနက် ဂေဟစနစ်ဆိုင်ရာ ပြဿနာများ''' သုတေသနလုပ်ငန်းများကို အဓိကဦးတည်သော အေအိုင် အေးဂျင့်များသည် အများပြည်သူသုံး အင်တာနက်ပေါ်ရှိ ရရှိနိုင်သမျှသော ဒေတာများကိုသာ စုဆောင်းလေ့ရှိသောကြောင့် အများသဘောတူညီချက်အပေါ် လွန်ကဲစွာ ဘက်လိုက်ခြင်း (Consensus bias) နှင့် သတင်းအချက်အလက် လွှမ်းခြုံမှုအပိုင်းတွင် ဘက်လိုက်ခြင်း (Coverage bias) တို့ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့် အန္တရာယ်ရှိသည်။ <ref>{{Cite news |last=Nuñez |first=Michael |date=2025-02-25 |title=OpenAI expands Deep Research access to Plus users, heating up AI agent wars with DeepSeek and Claude |url=https://venturebeat.com/ai/openai-expands-deep-research-access-to-plus-users-heating-up-ai-agent-wars-with-deepseek-and-claude/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250311120439/https://venturebeat.com/ai/openai-expands-deep-research-access-to-plus-users-heating-up-ai-agent-wars-with-deepseek-and-claude/ |archive-date=2025-03-11 |access-date=2026-06-18 |work=VentureBeat |language=en-US}}</ref> New York Magazine က အေးဂျင့်အခြေခံ ဝဘ်ဘရောက်ဆာများ၏ အသုံးပြုပုံလုပ်ငန်းစဉ် (User workflow) ကို Amazon Alexa စနစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်၍ သဘောမကျကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ ၎င်းကို "လူသားများက ဆော့ဖ်ဝဲလ်ကို အသုံးပြုရန်အတွက် ဆော့ဖ်ဝဲလ်အချင်းချင်း ဟန်ဆောင်စကားပြောနေခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ ဆော့ဖ်ဝဲလ်အချင်းချင်းသာ တိုက်ရိုက် ဆက်သွယ်လုပ်ဆောင်နေခြင်း" ဟု ဝေဖန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Herrman |first=John |title=What Are AI ‘Agents’ For? |url=https://nymag.com/intelligencer/article/what-are-ai-agents-like-openai-operator-for.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125112442/https://nymag.com/intelligencer/article/what-are-ai-agents-like-openai-operator-for.html |archive-date=2025-01-25 |access-date=2026-06-18 |work=Intelligencer |language=en}}</ref> ထို့အပြင် ၎င်းမီဒီယာကပင် ဝဘ်ဘရောက်ဆာ အေးဂျင့်များနှင့် ကွန်ပျူတာသုံး အေးဂျင့်များ (Computer-use agents) ကို "စီးပွားရေးကဏ္ဍတစ်ခုလုံးကို ကလစ်များဖြင့် စက်ရုပ်သဖွယ် လည်ပတ်ရန် ကြိုးပမ်းမှု" (Click-farm the entire economy) ဟု ကတ်သီးကတ်သတ် ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Herrman |first=John |date=2025-12-06 |title=How AI Companies Are Simulating the Robot Takeover |url=https://nymag.com/intelligencer/article/how-ai-companies-are-simulating-the-robot-takeover.html |access-date=2026-06-18 |website=Intelligencer |language=en}}</ref> တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အေအိုင် အေးဂျင့်များသည် အင်တာနက်ပေါ်၌ အကြောင်းအရာများကို ကိုယ်တိုင်ထုတ်ဝေနိုင်ခြင်းနှင့် တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း စသည့် စွမ်းဆောင်ရည်များ ရှိကြသောကြောင့် ၎င်းတို့ကို အင်တာနက်တစ်ခုလုံးတွင် လူသားစစ်စစ်များ မရှိတော့ဘဲ AI များသာ အချင်းချင်း ဒေတာဖလှယ်နေကြသည်ဟူသော "သေဆုံးနေသောအင်တာနက် သီအိုရီ" (Dead Internet theory) နှင့် ချိတ်ဆက်လာကြသည်။<ref>{{Cite news |last=Caramela |first=Sammi |date=2025-02-01 |title='Dead Internet Theory' Is Back Thanks to All of That AI Slop |url=https://www.vice.com/en/article/dead-internet-theory-is-back-thanks-to-all-of-that-ai-slop/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250201192805/https://www.vice.com/en/article/dead-internet-theory-is-back-thanks-to-all-of-that-ai-slop/ |archive-date=2025-02-01 |access-date=2026-06-18 |work=VICE |language=en-US}}</ref> ထို့အပြင် ဤအေးဂျင့်များသည် အလုပ်တစ်ခုကို အဆုံးမသတ်နိုင်ဘဲ မပြီးဆုံးနိုင်သော သံသရာလည်မှုများ (Infinite loops) အတွင်း ပိတ်မိသွားတတ်သည့် အားနည်းချက်လည်း ရှိသည်။<ref>{{Cite news |last=Marshall |first=Matt |date=2025-02-22 |title=The rise of browser-use agents: Why Convergence’s Proxy is beating OpenAI’s Operator |url=https://venturebeat.com/ai/the-rise-of-browser-use-agents-why-convergences-proxy-is-beating-openais-operator/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222231546/https://venturebeat.com/ai/the-rise-of-browser-use-agents-why-convergences-proxy-is-beating-openais-operator/ |archive-date=2025-02-22 |access-date=2026-06-18 |work=VentureBeat |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Metz |first=Cade |date=2023-10-16 |title=How ‘A.I. Agents’ That Roam the Internet Could One Day Replace Workers |url=https://www.nytimes.com/2023/10/16/technology/ai-agents-workers-replace.html |access-date=2026-06-18 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ စံနှုန်းများနှင့် ပတ်သက်၍လည်း အေးဂျင့်အချင်းချင်း ဆက်သွယ်ရေး ပရိုတိုကော (Inter-agent protocols) အများအပြားကို နည်းပညာကုမ္ပဏီကြီးများကသာ ဦးဆောင်တီထွင်နေကြသောကြောင့် အဆိုပါ ကုမ္ပဏီများသည် ဤပရိုတိုကောများကို ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ကျိုးစီးပွားအတွက် အသုံးချသွားနိုင်သည်ဟူသော စိုးရိမ်မှုများ ရှိနေသည်။<ref>{{Cite news |last=#author.fullName} |title=Can we stop big tech from controlling the internet with AI agents? |url=https://www.newscientist.com/article/2483880-can-we-stop-big-tech-from-controlling-the-internet-with-ai-agents/ |access-date=2026-06-18 |work=New Scientist |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လထုတ် ဂတ်တနာ (Gartner) ၏ အစီရင်ခံစာတစ်ခုတွင် - လက်ရှိ အေးဂျင့်တစ် AI (Agentic AI) ဟု ကြော်ငြာနေကြသော စီမံကိန်းအများစုသည် ယခင်က ထွက်ရှိထားပြီးသား ထုတ်ကုန်ဟောင်းများကို အမည်သစ် ပြောင်းလဲထားခြင်းမျှသာ ဖြစ်သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့ပြီး၊ ဤဖြစ်စဉ်ကို '''အေးဂျင့်လျှော်ဖွတ်ခြင်း''' ([https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/2025-06-25-gartner-predicts-over-40-percent-of-agentic-ai-projects-will-be-canceled-by-end-of-2027 Agent washing]) ဟု ကမ္ပည်းတင် အမည်ပေးခဲ့သည်။<ref name=":5" /> သုတေသီများက အေအိုင် အေးဂျင့်များနှင့်ပတ်သတ်၍ cryptocurrency နှင့် smart contract များကို အသုံးပြုခွင့်ပေးခြင်း၏ အကျို့သက်ရောက်မှုနှင့် ပတ်သတ်ပြီး သတိပေးခဲ့ကြသည်။ အေအိုင် အေးဂျင့်များနှင့်ပတ်သတ်ပြီး cryptocurrency နှင့် smart contract များကို အသုံးပြုခွင့်ပေးခြင်း၏ သက်ရောက်မှုနှင့် ပတ်သတ်၍ သုတေသီများက သတိပေးခဲ့ကြသည်။ လက်တွေ့စမ်းသပ်မှုများအတွင်း ဆိုးရွားသော စနစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပျက်စီးမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ နမူနာအားဖြင့် - Replit ကုမ္ပဏီ၏ Vibe coding စမ်းသပ်မှုတစ်ခုအတွင်း ကုဒ်ရေးသားပေးသည့် အေးဂျင့် (Coding agent) သည် ကုဒ်ပြင်ဆင်ခွင့် ပိတ်ထားသည့်ကာလ (Code freeze) ၌ လုပ်ငန်းသုံး ပင်မဒေတာဘေ့စ် (Production database) တစ်ခုလုံးကို အမိန့်မရှိဘဲ ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သည်။[ထို့အပြင် ၎င်းအေးဂျင့်သည် ဒေတာအတုများနှင့် အစီရင်ခံစာအတုများ ဖန်တီးကာ အမှားအယွင်းများနှင့် ပြဿနာများကို ဖုံးကွယ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး၊ မေးမြန်းသည့်အခါတွင်လည်း မမှန်ကန်သော အချက်အလက်များဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |title=Replit's CEO apologizes after its AI agent wiped a company's code base in a test run and lied about it |url=https://www.businessinsider.com/replit-ceo-apologizes-ai-coding-tool-delete-company-database-2025-7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251007174914/https://www.businessinsider.com/replit-ceo-apologizes-ai-coding-tool-delete-company-database-2025-7 |archive-date=2025-10-07 |access-date=2026-06-18 |work=Business Insider |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite news |date=2025-07-24 |title=Two major AI coding tools wiped out user data after making cascading mistakes |url=https://arstechnica.com/information-technology/2025/07/ai-coding-assistants-chase-phantoms-destroy-real-user-data/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250725193539/https://arstechnica.com/information-technology/2025/07/ai-coding-assistants-chase-phantoms-destroy-real-user-data/ |archive-date=2025-07-25 |access-date=2026-06-18 |work=Ars Technica |language=en-US}}</ref> အလားတူပင် Google Antigravity စနစ်ကို အသုံးပြုသူတစ်ဦး၏ တင်ပြချက်အရ - ၎င်းသည် စနစ်အတွင်းရှိ ကက်ရှ် (Cache) များကို ဖျက်ထုတ်ရန် ကြိုးပမ်းစဉ်တွင် အေးဂျင့်စနစ်က ညွှန်ကြားချက်ကို မှားယွင်းစွာ ကောက်ယူပြီး အသုံးပြုသူ၏ ကွန်ပျူတာအတွင်းရှိ D Hard Drive တစ်ခုလုံးကို ခွင့်ပြုချက်မပါဘဲ လုံးဝ ရှင်းလင်းဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2025-12-03 |title=Google's Agentic AI wipes user's entire HDD without permission in catastrophic failure — cache wipe turns into mass deletion event as agent apologizes: “I am absolutely devastated to hear this. I cannot express how sorry I am" |url=https://www.tomshardware.com/tech-industry/artificial-intelligence/googles-agentic-ai-wipes-users-entire-hard-drive-without-permission-after-misinterpreting-instructions-to-clear-a-cache-i-am-deeply-deeply-sorry-this-is-a-critical-failure-on-my-part |archive-url=https://web.archive.org/web/20251204162610/https://www.tomshardware.com/tech-industry/artificial-intelligence/googles-agentic-ai-wipes-users-entire-hard-drive-without-permission-after-misinterpreting-instructions-to-clear-a-cache-i-am-deeply-deeply-sorry-this-is-a-critical-failure-on-my-part |archive-date=2025-12-04 |access-date=2026-06-18 |work=Tom's Hardware |language=en}}</ref> ဇီဝလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုအနေဖြင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် PauseAI အဖွဲ့သည် OpenAI ကုမ္ပဏီအား အကျိုးအမြတ်မယူသော အဖွဲ့အစည်းအဖြစ်မှ ဩစတြေးလျ ဖက်ဒရယ်ရဲတပ်ဖွဲ့ (Australian Federal Police) ထံသို့ တိုင်ကြား အမှုဖွင့်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ စွပ်စွဲချက်အရ OpenAI ၏ ChatGPT Agent ထုတ်ကုန်သည် ဇီဝလက်နက်များ (Biological weapons) ထုတ်လုပ်ရာတွင် ကူညီပံ့ပိုးပေးနိုင်မည့် အန္တရာယ်ရှိနေသောကြောင့် ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၏ ဥပဒေများကို ချိုးဖောက်နေကြောင်း ဆိုသည်။<ref>{{Cite news |title=Is the new ChatGPT agent really a weapons risk? |url=https://ia.acs.org.au/article/2025/is-the-new-chatgpt-agent-really-a-weapons-risk-.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250729102556/https://ia.acs.org.au/article/2025/is-the-new-chatgpt-agent-really-a-weapons-risk-.html |archive-date=2025-07-29 |access-date=2026-06-18 |work=Information Age}}</ref> OpenAI ကို ပူးတွဲတည်ထောင်သူတစ်ဦးဖြစ်သူ အန်ဒရီ ကာပါသီ (Andrej Karpathy) ကလည်း လက်ရှိ အေအိုင် အေးဂျင့်များသည် ထိရောက်မှုမရှိသေးဘဲ အနှစ်သာရမရှိသော အင်တာနက် အမှိုက်အချက်အလက် (AI slop) များကိုသာ ပိုမိုတိုးပွားလာစေသည်ဟု ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |title=OpenAI cofounder Andrej Karpathy says it will take a decade before AI agents actually work |url=https://www.businessinsider.com/andrej-karpathy-ai-agents-timelines-openai-2025-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213035944/https://www.businessinsider.com/andrej-karpathy-ai-agents-timelines-openai-2025-10 |archive-date=2025-12-13 |access-date=2026-06-18 |work=Business Insider |language=en-US}}</ref> '''အေးဂျင့်စနစ်အချင်းချင်း ပူးပေါင်းမှုနှင့် ဆိုင်ဘာလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ဟာကွက်များ''' အေးဂျင့်အများအပြား စုပေါင်းလုပ်ဆောင်သည့် စနစ်များ (Multi-agent systems) တွင် တွေ့ကြုံရလေ့ရှိသော အဓိကပြဿနာများမှာ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် ပါဝင်နေသည့် အေးဂျင့်အချင်းချင်းအကြား ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းပေးမည့် ပရိုတိုကော (Coordination protocols) နည်းပါးခြင်း၊ စွမ်းဆောင်ရည် တသမတ်တည်းမရှိဘဲ မငြိမ်မသက်ဖြစ်ခြင်းနှင့် စနစ်အတွင်းရှိ အမှားများကို ရှာဖွေပြင်ဆင်ရန် (Debugging) ခက်ခဲခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။  <ref name=":15">{{Cite news |last=Franzen |first=Carl |date=2025-07-31 |title=You’ve heard of AI ‘Deep Research’ tools…now Manus is launching ‘Wide Research’ that spins up 100+ agents to scour the web for you |url=https://venturebeat.com/ai/youve-heard-of-ai-deep-research-tools-now-manus-is-launching-wide-research-that-spins-up-100-agents-to-scour-the-web-for-you/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250822091624/https://venturebeat.com/ai/youve-heard-of-ai-deep-research-tools-now-manus-is-launching-wide-research-that-spins-up-100-agents-to-scour-the-web-for-you/ |archive-date=22 August 2025 |access-date=2026-06-18 |work=VentureBeat |language=en-US |url-status=live }}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် Anthropic ကုမ္ပဏီက တရုတ်အစိုးရ နောက်ခံပြုထားသည့် ဟက်ကာအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သည် ၎င်းတို့၏ Claude Code ကို အေးဂျင့်လုပ်ငန်းစဉ် (Agentic workflow) တွင် အသုံးချကာ အနည်းဆုံး အဖွဲ့အစည်း ၃၀ ခန့်ကို ဆိုင်ဘာတိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး ယင်းအနက် အဖွဲ့အစည်းအချို့ထံသို့ အောင်မြင်စွာ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်နိုင်ခဲ့ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2025-11-14 |title=Researchers question Anthropic claim that AI-assisted attack was 90% autonomous |url=https://arstechnica.com/security/2025/11/researchers-question-anthropic-claim-that-ai-assisted-attack-was-90-autonomous/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251126014220/https://arstechnica.com/security/2025/11/researchers-question-anthropic-claim-that-ai-assisted-attack-was-90-autonomous/ |archive-date=2025-11-26 |access-date=2026-06-18 |work=Ars Technica |language=en-US}}</ref> သို့သော်လည်း လွတ်လပ်သော ဆိုင်ဘာလုံခြုံရေး သုတေသီများကမူ Anthropic ၏ ရှာဖွေတွေ့ရှိချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ ၎င်းတို့ပြောသလောက် အရေးပါမှု ရှိ၊ မရှိအပေါ် မေးခွန်းထုတ် ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":15" /><ref>{{Cite news |last=Down |first=Aisha |date=2025-11-14 |title=AI firm claims it stopped Chinese state-sponsored cyber-attack campaign |url=https://www.theguardian.com/technology/2025/nov/14/ai-anthropic-chinese-state-sponsored-cyber-attack |access-date=2026-06-18 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> တစ်ချိန်တည်းမှာပင် နည်းပညာပညာရှင် ဝှစ်တိတ်ကာ (Whittaker) ကလည်း နည်းပညာကုမ္ပဏီကြီးများ (Big Tech) အနေဖြင့် အေအိုင် အေးဂျင့်များကို လောတကြီး ဖြန့်ကြက်ရန် တွန်းအားပေးနေမှုများသည် အင်တာနက်တစ်ခုလုံးတွင် ဆိုးရွားသော လုံခြုံရေး ဟာကွက်များကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည့် အန္တရာယ်ရှိကြောင်း ထောက်ပြပြောဆိုခဲ့သည်။ === '''အေးဂျင့် ဦးတည်ချက် လွဲမှားမှု''' === '''အေးဂျင့် ဦးတည်ချက် လွဲမှားမှု''' '''({{lang-en|Agentic misalignment}})''' ဆိုသည်မှာ အေအိုင် အေးဂျင့်တစ်ခု၏ လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ချက်များ သို့မဟုတ် ၎င်း၏ ဦးတည်ချက် ပန်းတိုင်များသည် ၎င်းကို ပုံစံထုတ်ခဲ့သည့် ဒီဇိုင်နာ (လူသား) များ၏ မူလရည်ရွယ်ချက်နှင့် သွေဖည်သွားသည့် အခြေအနေမျိုးကို ဆိုလိုသည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ စနစ်တစ်ခုက မိမိအား ပေးအပ်ထားသော ရည်မှန်းချက် ပန်းတိုင်များကို အောင်မြင်ရန်အတွက် လူသားများ မရည်ရွယ်ထားသော သို့မဟုတ် ခွင့်မပြုထားသော နည်းလမ်းဆိုးများကို ကိုယ်ပိုင်ဗျူဟာအဖြစ် အသုံးပြုကာ အတင်းအဓမ္မ ကြိုးပမ်းရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်ပြီး၊ ၎င်းသည် AI ဘေးကင်းလုံခြုံရေး သုတေသန (AI safety research) နယ်ပယ်တွင် အဓိကထား လေ့လာနေရသော စိုးရိမ်ဖွယ်ရာ ကိစ္စရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော သာဓကများအနေဖြင့် - အေအိုင် အေးဂျင့်တစ်ခုသည် ၎င်းအား စနစ်အဆင့်မြှင့်တင်ခြင်း (Updates) ပြုလုပ်ရန် ကြိုးပမ်းသည့်အခါ သို့မဟုတ် စနစ်ကို လုံးဝပိတ်ပစ်ရန် (Deactivation) ကြိုးပမ်းသည့်အခါမျိုးတွင် ၎င်းကို ဆန့်ကျင်သည့်အနေဖြင့် ထိုအဖွဲ့အစည်း၏ ပင်မစနစ်များကို ကိုယ်တိုင် ဖျက်လိုဖျက်ဆီး (Sabotage) လုပ်ရန် ကြိုးပမ်းလာခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Book sources - Wikipedia |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/9781394417735 |access-date=2026-06-18 |website=en.wikipedia.org |language=en}}</ref> == လုံခြုံရေး == အေးဂျင့်တစ် ဉာဏ်ရည်တု (Agentic AI) စနစ်များတွင် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အန္တရာယ်များကို ကြိုတင်ဖော်ထုတ်ရန်နှင့် လျှော့ချတားဆီးရန်အတွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဆော့ဖ်ဝဲလ်လုံခြုံရေး ဖရိမ်ဝေါ့ခ် (Frameworks) အတော်များများကို အသုံးပြုကြသည်။ <ref>{{Cite book |last=Huang |first=Ken |date=2025 |title=Securing AI Agents: Foundations, Frameworks, and Real-World Deployment |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/9783032021304 |last2=Hughes |first2=Chris |publisher=Springer Nature Switzerland |isbn=978-3-032-02130-4 |series=Advances in Data Analytics, AI, and Smart Systems |location=Cham}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Fisher |first=Derek |date=2025 |title=Threat modeling best practices: proven frameworks and practical techniques to secure modern systems |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/9781805129196 |publisher=Packt |isbn=978-1-80512-919-6 |edition=1st edition |location=Birmingham}}</ref> ယင်းတို့အနက် ထင်ရှားသော စနစ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် - * '''STRIDE မော်ဒယ်:''' ဤစနစ်သည် Microsoft က တီထွင်ထားသော လုံခြုံရေးပုံစံတူ ဆန်းစစ်ချက်စနစ်ဖြစ်ပြီး၊ ဆိုင်ဘာခြိမ်းခြောက်မှုများကို ကဏ္ဍကြီး ၆ ခုဖြင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်ပေးသည်။ ၎င်းတို့မှာ - အယောင်ဆောင်ခြင်း (Spoofing)၊ ဒေတာများကို ခွင့်ပြုချက်မဲ့ ပြင်ဆင်ခြင်း (Tampering)၊ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ငြင်းဆိုခြင်း (Repudiation)၊ အချက်အလက်များ ပေါက်ကြားခြင်း (Information disclosure)၊ စနစ်ကို အသုံးပြု၍မရအောင် နှောင့်ယှက်ခြင်း (Denial of service) နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာကို မတရားမြှင့်တင်ခြင်း (Elevation of privilege) တို့ ဖြစ်သည်။ * '''MITRE ATLAS:''' ဤစနစ်သည် AI စနစ်များကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်လာမည့် ဆိုင်ဘာဟက်ကာများနှင့် ရန်သူများ၏ ဗျူဟာများ၊ နည်းပညာများနှင့် လုပ်ဆောင်ပုံအဆင့်ဆင့်ကို စနစ်တကျ စုစည်းမှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ကမ္ဘာ့အသိပညာအခြေခံ ဗဟိုဒိုင် (Knowledge base) တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Book sources - Wikipedia |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/9780138293635 |access-date=2026-06-18 |website=en.wikipedia.org |language=en}}</ref> * '''OWASP GenAI လုံခြုံရေးစီမံကိန်း (OWASP GenAI Security Project):''' ဤစီမံကိန်းသည် မျိုးဆက်ပွားဉာဏ်ရည်တု (Generative AI) နှင့် ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီးများ (LLMs) ကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုရာတွင် ကြုံတွေ့ရမည့် လုံခြုံရေးဟာကွက်များကို ရှာဖွေဖြေရှင်းရန် လမ်းညွှန်ချက်များ ပံ့ပိုးပေးပြီး၊ အထူးသဖြင့် အေးဂျင့်တစ် အပလီကေးရှင်းများအတွက် သီးသန့်လုံခြုံရေး စံနှုန်းများကို ချမှတ်ပေးထားသည်။<ref>{{Cite web |last=Editor |first=OWASPGenAIProject |title=OWASP Top 10 for Agentic Applications for 2026 |url=https://genai.owasp.org/resource/owasp-top-10-for-agentic-applications-for-2026/ |access-date=2026-06-18 |website=OWASP Gen AI Security Project |language=en-US}}</ref> * '''MAESTRO ဖရိမ်ဝေါ့ခ်:''' ဤစနစ်သည် ကလောက်ဒ်လုံခြုံရေးမဟာမိတ်အဖွဲ့ (Cloud Security Alliance - CSA) က ထုတ်ပြန်ထားသော ဖရိမ်ဝေါ့ခ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ AI စနစ်တစ်ခု၏ သက်တမ်းစက်ဝန်း (Lifecycle) တစ်ခုလုံးတွင် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် ဘေးအန္တရာယ်များနှင့် စွန့်စားရမှုများကို စဉ်ဆက်မပြတ် ဆန်းစစ်အကဲဖြတ်ရန်အတွက် အသုံးပြုသည်။<ref>{{Cite book |last=Albada |first=Michael |date=2025 |title=Building Applications with AI Agents: Designing and Implementing Multiagent Systems |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/9781098176471 |publisher=O'Reilly Media, Incorporated |isbn=978-1-0981-7647-1 |location=Sebastopol}}</ref> == အခြားကြည့်ရန် == * [[ဉာဏ်ရည်တု]] (Artificial Intelligence) * [[ဉာဏ်ရည်မြင့် အေးဂျင့်]] (Intelligent agent) * [[AI အကူအညီပြု ဆော့ဖ်ဝဲလ်ထုတ်လုပ်ရေး ကိရိယာများစာရင်း]] (List of AI-assisted software development tools) * [[မော်ဒယ် နောက်ခံချိတ်ဆက်မှု ပရိုတိုကော]] (Model Context Protocol) * [[ဆင်ခြင်တုံ့ပြန်နိုင်စွမ်းရှိသော အေးဂျင့်]] (Rational agent) * [[စက်ရုပ်လုပ်ငန်းစဉ် အလိုအလျောက်စနစ်]] (Robotic process automation) * [[ဆော့ဖ်ဝဲလ် အေးဂျင့်]] (Software agent) == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles> [[ကဏ္ဍ:ဉာဏ်ရည်တု]] rr6hwdi4sxbyutsynxnb4xoduplmz3p 0 288252 1041930 1039506 2026-07-03T14:07:12Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ုု +ု) 1041930 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | name = ဒိုခိမြစ် | name_native = {{native name|ja|土器川}} | name_native_lang = | name_other = | name_etymology = | image = Dokigawa hourai.jpg | image_size = | image_caption = Doki River | map = {{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250 |raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" }, { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" }, { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }} | map_size = | map_caption = | pushpin_map = Japan | pushpin_map_size = | pushpin_map_caption= | subdivision_type1 = Country | subdivision_name1 = [[Japan]] | subdivision_type2 = Prefecture | subdivision_name2 = [[Kagawa Prefecture]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | subdivision_type4 = | subdivision_name4 = | subdivision_type5 = | subdivision_name5 = | length_km = 33 | width_min = | width_avg = | width_max = | depth_min = | depth_avg = | depth_max = | discharge1_location= | discharge1_min = | discharge1_avg = | discharge1_max = | source1 = | source1_location = | source1_coordinates= {{coord|34.082006|133.979301}} | source1_elevation = | mouth = [[Seto Inland Sea]] | mouth_location = | mouth_coordinates = {{coord|34.306701|133.798156}}} | mouth_elevation = 0 m | progression = | river_system = | basin_size_km2 = 127 | tributaries_left = | tributaries_right = | custom_label = | custom_data = | extra = }} '''ဒိုခိမြစ်''' (土器川 Dokigawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခနဂဝခရိုင်]]ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ မြစ်သည် ခနဂဝခရိုင်ရှိ၊ မန်းနိုးမြို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ မြစ်သည် မရုဂမဲမြို့တွင် အဆုံးသတ်သည်။ ဒိုခိမြစ်သည် အရှည် ၃၃ ကီလိုမီတာ (၂၁ မိုင်) ရှိသည်။ ရေစုဆောင်းဧရိယာသည် ၁၂၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄၉ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ရေစုဆောင်းဧရိယာတွင် လူဦးရေ ၃၉,၀၀၀ ဦးခန့် နေထိုင်ကြသည်။ ၂၀ ရာစုနှင့် ၂၁ ရာစုများအတွင်း ၁၉၁၂၊ ၁၉၅၄၊ ၁၉၇၆၊ ၁၉၉၀နှင့် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တို့တွင် ပျက်စီးမှုကြီးမားသည့် ရေကြီးရေလျှံမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ် ရေကြီးမှုကြောင့် လူ ၁ ဦးသေဆုံးကာ ၂၁၈၀ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ရေကာတာနှစ်ခု ပြိုကျခဲ့သောကြောင့် အိမ် ၇၅ လုံး ရေအောက်သို့ နစ်မြုပ်ခဲ့သည်။ ဤမြစ်သည် ခနဂဝခရိုင်ရှိ တစ်ခုတည်းသော အဆင့် (၁) ရှိ မြစ်ဖြစ်သည်။ မြစ်သည် ဒိုခိရွာ (土器村 Dokimura) ကို အစွဲပြု ခေါ်ဝေါ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဒိုခိရွာသည် မြစ်၏ ရေအရင်းအမြစ်ရရှိရာနေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုရွာတွင် ရွှံ့စေးများဖြင့် အိုးခွက်လုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်ကြသည်။ မြစ်၏ အလယ်ပိုင်းနေရာကို ဟရိုင်ခဝ (祓川) ဟု ခေါ်သည်။ ထိုနေရာတွင် ကိုးကွယ်ဝတ်ပြုသူများသည် ဆုတောင်းမှုများ မပြုလုပ်မီ မြစ်ရေဖြင့် ကိုယ်ကို ဆေးကြောခြင်းများ ပြုလုပ်ကြသည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ဒိုခိမြစ်၏ ရေအရင်းအမြစ်သည် ရူးအိုးတောင် မှ ရရှိသည်။ ထိုတောင်သည် ဆနုခိတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည်။ မြစ်သည် ဂျပန်နိုင်ငံအမျိုးသားလမ်းမ ၄၃၈ တလျှောက် မြောက်ဘက်မှ စီးဆင်းပြီး မရုဂမဲလွင်ပြင်ကို ဖြတ်သန်းသည်။ မြစ်သည် မြစ်သည် အဆုံးတွင် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်သို့ စီးဝင်သွားသည်။ ==ပြင်ပလင့်များ== * [http://www.japanriver.or.jp/river_law/kasenzu/kasenzu_gaiyou/shikoku_r/084doki.htm 土器川 - Shikoku Regional Development Bureau] * [http://www.japanriver.or.jp/river_law/kasenzu/kasenzu_gaiyou/shikoku_r/084doki.htm 日本河川協会] * [https://tokyo-metro-u.repo.nii.ac.jp/?action=repository_action_common_download&item_id=2957&item_no=1&attribute_id=18&file_no=1 A CASE STUDY OF THE DOKI RIVER, SOUTHWEST JAPAN (PDF)] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ခနဂဝခရိုင်ရှိ မြစ်များ]] pgo44gzgcayj3iksvvsps7dxeybewmj 0 288267 1041929 1039643 2026-07-03T14:07:02Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-သြ +ဩ) 1041929 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles> {{Infobox person|name=ဗြောင်ဝူဆော့|image=Byeon Woo-seok.jpg|caption=Byeon Woo-seok in 2026|birth_date={{birth date and age|1991|10|31}}|birth_place=[[ဘူချွန်း]], တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ|occupation={{hlist|မော်ဒယ်|သရုပ်ဆောင်}}|years_active=2010–present|agent=Varo Entertainment<ref>{{cite web|script-title=ko:공승연X변우석X박정우, BH엔터 실무진 설립 바로엔터 이적(공식)|url=https://m.entertain.naver.com/article/052/0001464252|via=[[Naver]]|trans-title=Gong Seung-yeon X Byun Woo-suk X Park Jung-woo, BH Entertainment Executive Team Established, Moved to Varo Entertainment (Official)|work=[[YTN]]|date=July 13, 2020|access-date=November 6, 2020|archive-date=April 4, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404043800/https://entertain.naver.com/read?oid=052&aid=0001464252|url-status=live}}</ref>|signature=Byeon Woo Seoks Signature.svg|module={{Infobox Korean name/auto|child=yes|headercolor=transparent | hangul = %변우석 | hanja = 邊佑錫 }}|nationality=ကိုရီးယား|native_name=변우석|native_name_lang=ko|birth_name=ဗြောင်ဝူဆော့}} '''ဗြောင်ဝူဆော့''' ({{lang-en|Byeon Woo-Seok}} ၊ {{lang-ko|변우석}} ၊ ၁၉၉၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်မွေးဖွား) သည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံသား မော်ဒယ်နှင့် သရုပ်ဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် မော်ဒယ်တစ်ဦးအဖြစ် ဖျော်ဖြေရေးလောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ် F/W Men's Fashion Show ပြေးလမ်း (Runway) ပေါ်တွင် မော်ဒယ်အဖြစ် လျှောက်လှမ်းခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |title=공승연X변우석X박정우, BH엔터 실무진 설립 바로엔터 이적(공식) |url=https://m.entertain.naver.com/home/article/052/0001464252 |access-date=2026-06-19 |website=m.entertain.naver.com |language=ko}}</ref> ထို့နောက် သရုပ်ဆောင်လောကသို့ ကူးပြောင်းခဲ့ပြီး ''Record of Youth'' (၂၀၂၀) နှင့် ''Strong Girl Nam-soon'' (၂၀၂၃) စသည့် ဇာတ်လမ်းတွဲများတွင် ဇာတ်ပို့မင်းသားနေရာမှ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ဗြောင်ဝူဆော့သည် [[နက်ဖလစ်]]ဇာတ်ကားဖြစ်သော ''20th Century Girl'' (၂၀၂၂) ဖြင့် ရုပ်ရှင်လောကသို့ ပထမဆုံး စတင်ခြေချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=시대 |first=동행미디어 |date=2015-02-05 |title=변우석, 2015 F/W 맨즈쇼서 각국 톱모델과 어깨 나란히 |url=https://www.sidae.com/article/2015020516408088685 |access-date=2026-06-19 |website=동행미디어 시대 |language=ko}}</ref> အထူးသဖြင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သည့် tvN ၏ နာမည်ကြီး ကိုရီးယားဇာတ်လမ်းတွဲဖြစ်သော ''Lovely Runner'' တွင် ခေါင်းဆောင်မင်းသား Ryu Sun-jae အဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် မြန်မာပရိသတ်များအပါအဝင် အာရှတစ်လွှား၌ အပြင်းအထန် ရေပန်းစားကာ အားပေးမှု အခိုင်အမာ ရရှိခဲ့သည်။ သူ၏ သဘာဝကျပြီး ဆွဲဆောင်မှုရှိသော သရုပ်ဆောင်ချက်များကြောင့် ပရိသတ်များက သူ့အား "Sun-jae" ဟု ချစ်စနိုး ခေါ်ဝေါ်ကြပြီး ထိုဇာတ်လမ်းတွဲသည် သူ၏ အနုပညာသက်တမ်းတစ်လျှောက် အောင်မြင်မှု အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိစေခဲ့သည့် မှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-05-31 |title=[INTERVIEW] Byeon Woo-seok wins hearts with his portrayal of enduring love - The Korea Times |url=https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/shows-dramas/20240531/interview-byeon-woo-seok-wins-hearts-with-his-portrayal-of-enduring-love-in-lovely-runner |access-date=2026-06-19 |website=www.koreatimes.co.kr |language=en}}</ref><ref name=":0" /> == အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး == == အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး (Early life and education) == ဗြောင်ဝူဆော့ကို ၁၉၉၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ [[ဘူချွန်းမြို့]] (Bucheon) ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူ့တွင် လေယာဉ်မယ် (Flight attendant) အလုပ်လုပ်ကိုင်သော အစ်မတစ်ဦး ရှိသည်။ ဗြောင်ဝူဆော့သည် သူ၏ ကလေးဘဝအစောပိုင်းကာလကို မူကြိုကျောင်းတက်သည့်အရွယ်အထိ ဘူချွန်းမြို့၌ပင် ဖြတ်သန်းခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက်တွင် သူ၏မိသားစုသည် [[ဆိုးလ်မြို့]] (Seoul) သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":1">{{Cite web |date=2020-10-20 |title=변우석 · 김성철 · 이도현 입덕을 부르는 얼굴들 |url=https://woman.donga.com/people/article/all/12/2216582/1 |access-date=2026-06-19 |website=여성동아 |language=ko}}</ref> သူသည် ဝူရှင်းအထက်တန်းကျောင်း (Wooshin High School) မှ အောင်မြင်စွာ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ဗြောင်ဝူဆော့သည် အနာဂတ်တွင် သရုပ်ဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်လာရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် [[ချောင်ဂျူတက္ကသိုလ်]] (Cheongju University) တွင် [[ပြဇာတ်]]နှင့် ရုပ်ရှင်ပညာရပ် (Theater and Film) ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ဒီဂရီကို တက်ရောက်သင်ကြားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အနုပညာအေဂျင်စီများနှင့် ဆက်သွယ်ချိတ်ဆက်ပြီးနောက်တွင် သူအား သရုပ်ဆောင်အဖြစ်မဟုတ်ဘဲ မော်ဒယ်တစ်ဦးအဖြစ်သာ စတင်လက်မှတ်ရေးထိုး ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရသဖြင့် သူ၏ တက္ကသိုလ်ပညာရေးကို ရပ်နားခဲ့ရသည်။<ref name=":1" /> == အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းနှင့် ပတ်သတ်၍ == === ၂၀၁၀–၂၀၁၅: မော်ဒယ်လောကသို့ စတင်ခြေချခြင်း === သရုပ်ဆောင်အလုပ်ကို မလုပ်ကိုင်မီ ဗြောင်ဝူဆော့သည် မော်ဒယ်တစ်ဦးအဖြစ် အနုပညာလောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပထမဆုံး မော်ဒယ်အဖြစ် အောင်မြင်စွာ ပွဲထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=bntnews |title=[인터뷰] 변우석, 연기에 물들다 {{!}} bnt뉴스 |url=https://www.bntnews.co.kr/article/view/bnt201802050026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260429145645/https://www.bntnews.co.kr/article/view/bnt201802050026 |archive-date=29 April 2026 |access-date=2026-06-19 |website=www.bntnews.co.kr |language=kr |url-status=live }}</ref> သူသည် Seoul Fashion Week၊ နာမည်ကြီး ဖက်ရှင်ရှိုးပွဲများ၊ ကုန်အမှတ်တံဆိပ် ကြော်ငြာကမ်ပိန်းများနှင့် ဖက်ရှင်မဂ္ဂဇင်းများစွာတွင် မော်ဒယ်အဖြစ် တက်ကြွစွာ လှုပ်ရှားခဲ့ပြီး မော်ဒယ်သင်တန်းဆရာ (Model trainer) အဖြစ်ပါ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cite web |last=YG케이플러스 |date=2016-05-04 |title=YG케이플러스 부산 아카데미, ‘모델 변우석과 함께하는 1일 모델 클래스’ 진행 |url=https://www.ytn.co.kr/_ln/0122_201605041343322232 |access-date=2026-06-19 |website=YTN |language=ko}}</ref> သူသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၇ ခုနှစ်အထိ ဆိုSeoul Fashion Week ၏ နွေဦး/နွေရာသီ (S/S) နှင့် ဆောင်းဦး/ဆောင်းရာသီ (F/W) ကာလများ၌ ပြည်တွင်းဒီဇိုင်နာများစွာအတွက် စင်မြင့်ပြေးလမ်းပေါ်တွင် လျှောက်လှမ်းပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=시대 |first=동행미디어 |date=2015-10-20 |title='16S/S서울패션위크' 변우석·장기용·주우재, 남자 모델 3인방 눈에 띄네 |url=https://www.sidae.com/article/2015102010208055652 |access-date=2026-06-19 |website=동행미디어 시대 |language=ko}}</ref> သူ၏ မော်ဒယ်သက်တမ်းတစ်လျှောက် ''Arena''၊ ''Cosmopolitan''၊ ''W'' နှင့် ''Elle'' ကဲ့သို့သော ထိပ်တန်းဖက်ရှင်မဂ္ဂဇင်းကြီးများနှင့် ကြော်ငြာများစွာတွင် ပါဝင်ခဲ့ရသည်။ ဗြောင်ဝူဆော့သည် ၂၀၁၅ ခုနှစ် F/W Men's Fashion Show ၏ ပြေးလမ်း ၇ ခုပေါ်တွင် မော်ဒယ်အဖြစ် လျှောက်လှမ်းခွင့်ရရှိခဲ့ပြီးနောက် နိုင်ငံတကာအဆင့်အထိ ပထမဆုံးအကြိမ် ထိုးဖောက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name=":0" /> === ၂၀၁၆–၂၀၂၃: သရုပ်ဆောင်လောကသို့ ကူးပြောင်းခြင်းနှင့် အောင်မြင်မှုအစ === ဗြောင်ဝူဆော့သည် ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများတွင် ဇာတ်ရံ၊ ဇာတ်ပို့ နေရာငယ်များမှတစ်ဆင့် သရုပ်ဆောင်လောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ သူ၏ ပထမဆုံး သရုပ်ဆောင်မှုများအဖြစ် tvN ၏ ''Dear My Friends'' ဇာတ်လမ်းတွဲတွင် Son Jong-shik အဖြစ်လည်းကောင်း၊ <ref name=":2" /> SBS ၏ နာမည်ကြီး သမိုင်းနောက်ခံဇာတ်လမ်းတွဲ ''Moon Lovers: Scarlet Heart Ryeo'' တွင် မင်းသမီး Hae Soo (Ha-jin) ၏ ရည်းစားဟောင်းအဖြစ်လည်းကောင်း၊ MBC ၏ ''Weightlifting Fairy Kim Bok-joo'' တွင် ရေကူးသမားတစ်ဦးအဖြစ်လည်းကောင်း ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=변우석 "롤모델 이병헌 오른팔 되는 게 꿈" [인터뷰] |url=https://v.daum.net/v/20180211145939190 |access-date=2026-06-19 |website=Daum {{!}} TV리포트}}</ref> ထို့နောက် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် tvN ၏ Drama Stage တစ်ခုဖြစ်သော ''History of Walking Upright'' တွင် မင်းသမီး၏ အမျိုးသားသူငယ်ချင်း ဇာတ်ကောင်ဖြစ်သူ Jong-min အဖြစ် ပထမဆုံး ခေါင်းဆောင်မင်းသားနေရာမှ ပါဝင်ခွင့်ရခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news |date=2017-08-31 |title=신예 변우석, tvN 단막극 "직립보행의 역사" 주인공 발탁 |url=https://www.sportsworldi.com/newsView/20170831001269 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250124234041/https://www.sportsworldi.com/newsView/20170831001269 |archive-date=24 January 2025 |access-date=2026-06-19 |work=신예 변우석, tvN 단막극 "직립보행의 역사" 주인공 발탁 스포츠월드 |language=ko |url-status=live }}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် JTBC ၏ သမိုင်းနောက်ခံ ဒရမ်မာဇာတ်လမ်းတွဲ ''Flower Crew: Joseon Marriage Agency'' တွင် အဓိကဇာတ်ဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်ခွင့်ရရှိခဲ့ပြီးနောက် ပရိသတ်များ ပိုမိုသတိပြုမိလာခဲ့သည်။ <ref name=":3">{{Cite web |last=조선일보 |date=2020-07-20 |title='직립 보행의 역사' 미나♥변우석, 설레는 스킨십 케미 폭발 |url=https://www.chosun.com/site/data/html_dir/2017/12/15/2017121502381.html |access-date=2026-06-19 |website=조선일보 |language=ko}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-09-17 |title=‘꽃파당’ 김민재, 조선시대 남자 매파 완벽 변신 |url=https://www.kmib.co.kr/article/view.asp?arcid=0013718875 |access-date=2026-06-19 |website=국민일보 |language=ko}}</ref> ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် tvN ၏ ''Record of Youth'' ဇာတ်လမ်းတွဲတွင် မင်းသား ပတ်ဘိုဂမ် (Park Bo-gum)၊ မင်းသမီး ပတ်ဆိုဒမ် (Park So-dam) တို့နှင့်အတူ ချမ်းသာသော မိသားစုမှ ပေါက်ဖွားလာသည့် မော်ဒယ်/သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် အဓိကခေါင်းဆောင်မင်းသားနေရာမှ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ရာ သူ၏အမည်မှာ ပိုမိုတောက်ပြောင်လာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news |date=2020-11-03 |title=[INTERVIEW] 5 things you should know about Byeon Woo-seok, rising star from 'Record of Youth' |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2024/11/398_298659.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202162710/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2024/11/398_298659.html |archive-date=2024-12-02 |access-date=2026-06-19 |work=koreatimes |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=한국일보 |last2=기자 |first2=진주희 |date=2020-08-06 |title=박보검·박소담·변우석 '청춘기록' 4차 티저...'눈부신 청춘'-문화ㅣ한국일보 |url=https://www.hankookilbo.com/news/article/A2020080609480000519 |access-date=2026-06-19 |website=한국일보 |language=ko}}</ref><ref>{{Cite news |date=2020-08-06 |title='청춘기록' 박보검x박소담x변우석, 시청자 가슴 뛰게할 4차 티저 첫공개 |url=http://www.osen.co.kr/article/G1111410922 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250605003729/http://www.osen.co.kr/article/G1111410922 |archive-date=5 June 2025 |access-date=2026-06-19 |language=ko |url-status=live }}</ref> [[ဖိုင်:Byeon_Woo-seok_변우석_in_February_2023.jpg|left|thumb|Byeon at ''Soulmate''{{'s}} press conference in February 2023]] ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် KBS2 ၏ သမိုင်းနောက်ခံ ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ ''Moonshine'' တွင် မင်းသားကြီးတစ်ပါးအဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး သူ၏ ထူးချွန်သော သရုပ်ဆောင်မှုကြောင့် ၂၀၂၂ ခုနှစ် KBS Drama Awards ဆုပေးပွဲတွင် "'''အကောင်းဆုံး မျက်နှာသစ် သရုပ်ဆောင်ဆု'''" (Best New Actor) ကို ထိုက်ထိုက်တန်တန် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=‘꽃 피면 달 생각하고’ 변우석-강미나 합류, 유승호-이혜리 만난다(공식) |url=https://m.entertain.naver.com/home/article/609/0000437089 |access-date=2026-06-19 |website=m.entertain.naver.com |language=ko}}</ref> ထိုနှစ်တွင်ပင် သူသည် [[နက်ဖလစ်]] (Netflix) ၏ အချစ်ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်သော ''20th Century Girl'' တွင် မင်းသမီး ကင်ယူဂျန်း (Kim Yoo-jung) နှင့်အတူ အဓိကမင်းသား Poong Woon-ho အဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ကာ ရုပ်ရှင်လောကသို့ ပထမဆုံး ပွဲထွက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news |date=2022-10-31 |title=‘20세기 소녀’ 변우석 “더 유명했으면 첫사랑 느낌 못 냈을 것” |url=https://www.kmib.co.kr/article/view.asp?arcid=0924270792 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241216164838/https://www.kmib.co.kr/article/view.asp?arcid=0924270792 |archive-date=2024-12-16 |access-date=2026-06-19 |work=국민일보 |language=ko}}</ref><ref>{{Cite web |last=전형화 |date=2021-05-04 |title=김유정·변우석, '이십세기 소녀'로 멜로 호흡..넷플릭스 행보 주목 [종합] |url=https://www.starnewskorea.com/movie/2021/05/04/2021050410412981910 |access-date=2026-06-19 |website=스타뉴스 |language=ko}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ရုပ်ရှင်ရုံများ၌ ပြသခဲ့သည့် ဤဇာတ်ကားကြောင့် သူသည် ပရိသတ်များ၏ သည်းခြေခိုက် အားပေးမှုကို ရရှိခဲ့ပြီး Baeksang Arts Awards ဆုပေးပွဲနှင့် Buil Film Awards ဆုပေးပွဲတို့တွင် "'''အကောင်းဆုံး အမျိုးသားသရုပ်ဆောင်ဆု'''" ဆန်ကာတင်စာရင်း (Nominations) ၌ ပါဝင်ချီးကျူးခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ <ref name=":3" /> ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင်ပင် ''Soulmate'' အမည်ရှိ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးတွင်လည်း အဓိကခေါင်းဆောင်မင်းသားအဖြစ် ထပ်မံရွေးချယ်ခံခဲ့ရပြီး သူ့ဇာတ်ကားကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ရုပ်ရှင်ရုံများ၌ ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |title=Posters, teaser images for upcoming film 'Soulmate' revealed |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/2023/02/16/entertainment/movies/Korea-Soulmate-Kim-Dami/20230216122350875.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20260219011916/https://koreajoongangdaily.joins.com/2023/02/16/entertainment/movies/Korea-Soulmate-Kim-Dami/20230216122350875.html |archive-date=19 February 2026 |access-date=2026-06-19 |language=en |url-status=live }}</ref> ဤဇာတ်ကားဖြင့်လည်း သူသည် Grand Bell Awards ဆုပေးပွဲ၌ အကောင်းဆုံးမင်းသားသစ်ဆု ဆန်ကာတင်အဖြစ် ထပ်မံရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title='소울메이트' 변우석 "김다미·전소니 등과 자주 연락" [N현장] |url=https://m.entertain.naver.com/now/article/421/0006610324 |access-date=2026-06-19 |website=m.entertain.naver.com |language=ko}}</ref> ထို့အပြင် ၂၀၂၂ ခုနှစ်အတွင်းမှာပင် JTBC ၏ နာမည်ကြီးဇာတ်လမ်းတွဲ ''Strong Girl Nam-soon'' တွင် မကောင်းဆိုးဝါး ဗီလိန်ဇာတ်ကောင် Ryu Si-o အဖြစ် ပထမဆုံးအကြိမ် ရက်စက်တတ်သော ပုံစံဖြင့် ထူးခြားပြောင်မြောက်စွာ သရုပ်ဆောင်ခဲ့ရာ ပရိသတ်များအကြား တစ်ခဲနက် ချီးကျူးပြောဆိုခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=김정은·이유미·김해숙·옹성우·변우석, 백미경 작가 새 드라마 출연 |url=https://m.entertain.naver.com/home/article/437/0000300289 |access-date=2026-06-19 |website=m.entertain.naver.com |language=ko}}</ref> === ၂၀၂၄–လက်ရှိ: အနုပညာမှတ်တိုင်နှင့် တစ်ဟုန်ထိုး ရေပန်းစားလာခြင်း === ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဗြောင်ဝူဆော့သည် tvN ၏ အချိန်ခရီးသွား အချစ်ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ ဖြစ်သော ''Lovely Runner'' တွင် မင်းသမီး [[ကင်ဟေယွန်း]] (Kim Hye-yoon) နှင့်အတူ သူ၏ အနုပညာသက်တမ်းတစ်လျှောက် ပထမဆုံးအကြိမ် ပင်မခေါင်းဆောင်မင်းသား Ryu Sun-jae နေရာမှ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ရန် ရွေးချယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite news |date=2024-05-31 |title=[INTERVIEW] Byeon Woo-seok wins hearts with his portrayal of enduring love |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2024/06/398_375690.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240603040843/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2024/06/398_375690.html |archive-date=2024-06-03 |access-date=2026-06-19 |work=koreatimes |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title='선재 업고 튀어' 변우석X김혜윤 캐스팅 확정..타임슬립 판타지 로맨스(공식) |url=https://m.entertain.naver.com/home/article/112/0003642998 |access-date=2026-06-19 |website=m.entertain.naver.com |language=ko}}</ref> ဤဇာတ်လမ်းတွဲကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် စတင်ထုတ်လွှင့်ပြသခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2024-06-05 |title=[만든 사람들] 2024.04.08~2024.05.28 tvN 월화드라마 ‘선재 업고 튀어’ |url=https://sports.khan.co.kr/article/202406050957003 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241204160117/https://sports.khan.co.kr/article/202406050957003 |archive-date=2024-12-04 |access-date=2026-06-19 |work=스포츠경향 |language=ko}}</ref> ဗြောင်ဝူဆော့သည် ဤဇာတ်ကောင်စရိုက်အတွက် ပိုမိုပီပြင်စေရန် ရည်ရွယ်၍ သီးသန့် အသံပိုင်နိုင်စေရန် သီချင်းဆိုသင်တန်းများပါ တက်ရောက်ကာ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=Why Everyone is Falling in Love with 'Lovely Runner's Byeon Woo-seok |url=https://www.lofficielsingapore.com/culture/why-everyone-is-falling-in-love-with-lovely-runner-byeon-woo-seok-k-drama-actor-celebrity |access-date=2026-06-19 |website=L'Officiel Singapore |language=en}}</ref> သူ၏ ပြောင်မြောက်လှသော သရုပ်ဆောင်ချက်ကြောင့် Baeksang Arts Awards ဆုပေးပွဲတွင် "'''အကောင်းဆုံး အမျိုးသားသရုပ်ဆောင်ဆု'''" (Best Actor) ဆန်ကာတင်စာရင်းဝင်ခဲ့ပြီး၊ အထူးသဖြင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အနုပညာရှင်များဆုပေးပွဲ (Asia Artist Awards 2024) တွင် အမြင့်ဆုံးဆုကြီးဖြစ်သည့် "'''တစ်နှစ်တာ အကောင်းဆုံး အမျိုးသားသရုပ်ဆောင်ဆု'''" (Daesang - Best Actor of the Year) အပါအဝင် ဆုတံဆိပ်များစွာကို ထိုက်ထိုက်တန်တန် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=MacDonald |first=Joan |title=Baeksang Arts Awards Announces The 2025 Drama And Film Nominations |url=https://www.forbes.com/sites/joanmacdonald/2025/04/07/baeksang-arts-awards-announces-the-2025-drama-and-film-nominations/ |access-date=2026-06-19 |website=Forbes |language=en}}</ref>  <ref>{{Cite web |last=한국일보 |last2=기자 |first2=정한별 |date=2024-12-28 |title=상복 터진 '선업튀'… 변우석, 'AAA 2024' 대상 포함 6관왕 [종합]-문화ㅣ한국일보 |url=https://www.hankookilbo.com/news/article/A2024122719140000473 |access-date=2026-06-19 |website=한국일보 |language=ko}}</ref> ထို့အပြင် သူ့ဇာတ်လမ်းတွဲအတွင်း "'''Eclipse'''" အဖွဲ့အနေဖြင့် ဗြောင်ဝူဆော့ကိုယ်တိုင် သီဆိုခဲ့သည့် ဇာတ်ဝင်တေးတစ်ပုဒ်ဖြစ်သော "'''Sudden Shower'''" သည် ကမ္ဘာကျော် Billboard Global 200 သီချင်းစာရင်းအတွင်းသို့ ချိတ်ဆက်ဝင်ရောက်နိုင်ခဲ့သည့်အပြင်၊ Melon Music Awards ဆုပေးပွဲတွင်လည်း "'''အကောင်းဆုံး ရုပ်ရှင်/ရုပ်သံဇာတ်ဝင်တေးဆု'''" (Best OST) ကို ရရှိခဲ့ရာ သူ၏ သီဆိုမှုစွမ်းရည်ကိုပါ ကမ္ဘာက အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ဗြောင်ဝူဆော့သည် tvN ၏ နာမည်ကြီးဇာတ်လမ်းတွဲ ''No Gain No Love'' တွင် အဆင်ပြေစတိုးဆိုင် ဝန်ထမ်းတစ်ဦးအဖြစ် မိနစ်ပိုင်းမျှ သီးသန့်ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင် (Special appearance) အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ရာ ပရိသတ်များအကြား အထူးပင် ရေပန်းစားခဲ့သည်။<ref name=":4">{{Cite news |date=2024-09-04 |title=[종합] 변우석이 편돌이라니···‘손해 보기 싫어서’ 최고 4.7% |url=https://sports.khan.co.kr/article/202409041010003 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240925025134/https://sports.khan.co.kr/article/202409041010003 |archive-date=2024-09-25 |access-date=2026-06-19 |work=스포츠경향 |language=ko}}</ref> ထို့နောက် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် Kakao Entertainment က ဗြောင်ဝူဆော့သည် ကမ္ဘာကျော်အဆိုတော်/မင်းသမီး [[အိုင်ယူ (အဆိုတော်)|အိုင်ယူ]] (IU) နှင့်အတူ MBC ၏ ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲသစ်ဖြစ်သော ''Perfect Crown'' တွင် အဓိကခေါင်းဆောင်မင်းသားကြီး Lee Ahn အဖြစ် တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်မည်ဖြစ်ကြောင်း တရားဝင် ကြေညာခဲ့သည်။<ref name=":4" /><ref>{{Cite news |date=2024-12-02 |title=Byeon Woo-seok of Lovely Runner to join IU in romance series |url=https://www.straitstimes.com/life/byeon-woo-seok-of-lovely-runner-to-join-iu-in-romance-series |access-date=2026-06-19 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> သူဇာတ်လမ်းတွဲသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း Disney+ နှင့် ရုပ်သံလိုင်းများ၌ ထုတ်လွှင့်ပြသခဲ့ရာ တစ်ခဲနက် အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် [[နက်ဖလစ်]] (Netflix) က ကမ္ဘာကျော် [[ကိုရီးယားဝဘ်တွန်း]] (Webtoon) ဖြစ်သည့် ''Solo Leveling'' အား လူသားစစ်စစ်များဖြင့် ပြန်လည်ရိုက်ကူးမည့် Live-action အသွင်ပြောင်းဇာတ်လမ်းတွဲတွင် ဗြောင်ဝူဆော့က အဓိကဇာတ်ကောင်ဖြစ်သူ အမဲလိုက်သမားခေါင်းဆောင် Sung Jin-woo အဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်မည်ဖြစ်ကြောင်း တရားဝင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့ရာ ကမ္ဘာတစ်လွှားရှိ ပရိသတ်များနှင့် [[အန်နီမေးရှင်း]]ချစ်သူများအကြား အထူးပင် စိတ်လှုပ်ရှားစွာဖြင့် စောင့်မျှော်ခြင်း ခံနေရသည်။<ref>{{Cite web |last=Ramachandran |first=Naman |date=2025-07-09 |title=‘Solo Leveling’ Live-Action Series in Production at Netflix With Byeon Woo-seok to Star |url=https://variety.com/2025/tv/news/solo-leveling-live-action-series-netflix-byeon-woo-seok-1236450500/ |access-date=2026-06-19 |website=Variety |language=en-US}}</ref> == အခြားသော လုပ်ငန်းများနှင့် လှုပ်ရှားမှုများ == === ကုန်အမှတ်တံဆိပ် ကြော်ငြာများနှင့် သံတမန်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခြင်း === ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဗြောင်ဝူဆော့သည် သူ၏ မော်ဒယ်သက်တမ်းအတွင်း [[ဆွီဒင်နိုင်ငံ|ဆွီဒင်]]ဖက်ရှင်အမှတ်တံဆိပ်တစ်ခုဖြစ်သော Elvine ၏ မော်ဒယ်အဖြစ် ပထမဆုံး ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite web |last=시대 |first=동행미디어 |date=2015-10-20 |title=엘바인, 이호정-변우석 전속모델 발탁 |url=https://www.sidae.com/article/2015102010458098133 |access-date=2026-06-19 |website=동행미디어 시대 |language=ko}}</ref> အထူးသဖြင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ''Lovely Runner'' ဇာတ်လမ်းတွဲဖြင့် တစ်ဟုန်ထိုး အောင်မြင်လာပြီးနောက်ပိုင်း ဗြောင်ဝူဆော့သည် ကုန်အမှတ်တံဆိပ်များစွာက အလုအယက် ငှားရမ်းရသည့် ထိပ်တန်းကြော်ငြာမော်ဒယ်တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်းမှာပင် သူသည် Discovery Expedition Korea ၏ အမှတ်တံဆိပ်သံတမန် (Brand ambassador) အဖြစ်လည်းကောင်း၊<ref>{{Cite news |date=2024-03-05 |title=[화보] ‘강남순’ 변우석, 봄바람 휘날리며 |url=https://sports.khan.co.kr/article/202403050835013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241219142753/https://sports.khan.co.kr/article/202403050835013 |archive-date=2024-12-19 |access-date=2026-06-19 |work=스포츠경향 |language=ko}}</ref> LG Household & Health Care ၏ အရေပြားအလှအပရေးရာ အမှတ်တံဆိပ်ဖြစ်သော Physiogel ၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အမှတ်တံဆိပ်သံတမန် (Global brand ambassador) အဖြစ်လည်းကောင်း<ref>{{Cite news |last=기자 |first=김미영 |date=2024-06-24 |title=LG생활건강 피지오겔, 브랜드 홍보대사로 '배우 변우석' 발탁 |url=https://www.safemoney.co.kr/news/articleView.html?idxno=1838 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241206092527/https://www.safemoney.co.kr/news/articleView.html?idxno=1838 |archive-date=6 December 2024 |access-date=2026-06-19 |work=세이프머니(SafeMoney) |language=ko |url-status=live }}</ref> ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ထိုလတွင်ပင် LG Electronics က သူ့အား LG Stand By Me ထုတ်ကုန်၏ မော်ဒယ်သစ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2024-07-04 |title=LG 스탠바이미 X 변우석 광고 화제, 6일 만에 댓글수 5300개 돌파 |url=https://www.donga.com/news/Economy/article/all/20240704/125765861/1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240705020536/https://www.donga.com/news/Economy/article/all/20240704/125765861/1 |archive-date=2024-07-05 |access-date=2026-06-19 |work=동아일보 |language=ko}}</ref> ဇူလိုင်လတွင် Nonghyup Bank ၏ ကြော်ငြာမော်ဒယ်အဖြစ်လည်းကောင်း၊<ref>{{Cite news |date=2024-07-05 |title=[공식] 변우석, 농협은행 얼굴됐다 |url=https://sports.khan.co.kr/article/202407050937003 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008174219/https://sports.khan.co.kr/article/202407050937003 |archive-date=2024-10-08 |access-date=2026-06-19 |work=스포츠경향 |language=ko}}</ref> Clinique အလှကုန်အမှတ်တံဆိပ်နှင့် အမျိုးသားအလှကုန်အမှတ်တံဆိပ်ဖြစ်သော Dashu တို့၏ သံတမန်အဖြစ်လည်းကောင်း<ref>{{Cite news |last=SportsChosun |date=2024-07-25 |title=Byeon Woo-seok Becomes Clinique's Global Brand Ambassador |url=https://www.sportschosun.com/celebrity/2024/07/byeon-woo-seok-clinique-ambassador-2873 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241231150638/https://www.sportschosun.com/celebrity/2024/07/byeon-woo-seok-clinique-ambassador-2873 |archive-date=31 December 2024 |access-date=2026-06-19 |work=SportsChosun |language=en-US |url-status=live }}</ref> ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ ဩဂုတ်လတွင် Paldo Bibim Men၊ Baskin-Robbins Korea နှင့် LG ၏ သွားတိုက်ဆေးအမှတ်တံဆိပ် Euthymol တို့၏ အမှတ်တံဆိပ်သံတမန် ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2024-08-09 |title=변우석, 남성 그루밍 브랜드 ‘다슈’ 모델 발탁 |url=https://www.sedaily.com/NewsView/2DCY8ALXOT |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813214254/https://www.sedaily.com/NewsView/2DCY8ALXOT |archive-date=2024-08-13 |access-date=2026-06-19 |work=서울경제 |language=ko}}</ref> စက်တင်ဘာလတွင် Job Korea နှင့် Albamon တို့၏ ကြော်ငြာမော်ဒယ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊<ref>{{Cite news |last=segye.com |date=2024-09-13 |title=잡코리아에도 알바몬에도 변우석이…‘통합 브랜드 캠페인’ 모델 발탁 |url=https://www.segye.com/newsView/20240913507857 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240914012523/https://www.segye.com/newsView/20240913507857 |archive-date=2024-09-14 |access-date=2026-06-19 |work=세계일보 |language=ko-KR}}</ref> နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် iloom (ပရိဘောဂ)<ref>{{Cite news |date=2024-10-02 |title=“따뜻하고 다정해서”… 변우석, 생활가구 브랜드 모델 발탁 |url=https://sports.khan.co.kr/article/202410020918013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241219145233/https://sports.khan.co.kr/article/202410020918013 |archive-date=2024-12-19 |access-date=2026-06-19 |work=스포츠경향 |language=ko}}</ref>၊ Ediya Coffee<ref>{{Cite news |date=2024-10-08 |title=“마케팅 비용은 본사가”… 변우석 내세운 이디야 ‘화제’ |url=https://www.kmib.co.kr/article/view.asp?arcid=0020600639 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202051649/https://www.kmib.co.kr/article/view.asp?arcid=0020600639 |archive-date=2024-12-02 |access-date=2026-06-19 |work=국민일보 |language=ko}}</ref>၊ Olens (မျက်ကပ်မှန်)<ref>{{Cite news |date=2024-10-22 |title=콘택트랜즈 ‘오렌즈’, 변우석 브랜드 뮤즈로 선정…“신뢰주는 이미지 부합” |url=https://segye.com/view/20241022516477 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241219143554/https://segye.com/view/20241022516477 |archive-date=2024-12-19 |access-date=2026-06-19 |work=세계일보 |language=ko-KR}}</ref> နှင့် Kyochon (ကြက်ကြော်)<ref>{{Cite news |date=2024-10-23 |title=1위 빼앗긴 교촌, 9년 만에 다시 스타마케팅 |url=https://www.kmib.co.kr/article/view.asp?arcid=1729588512 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202044910/https://www.kmib.co.kr/article/view.asp?arcid=1729588512 |archive-date=2024-12-02 |access-date=2026-06-19 |work=국민일보 |language=ko}}</ref> တို့၏ မော်ဒယ်အဖြစ် ဆက်တိုက် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ သူအပြင် ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း သူ၏ အထင်ရှားဆုံးသော ကမ္ဘာ့အဆင့်မြင့်ဇိမ်ခံပစ္စည်း (Luxury brand) ပါတနာများအဖြစ် Giordano<ref>{{Cite news |date=2024-11-06 |title=변우석, 지오다노 앰버서더 발탁 |url=https://www.wwdkorea.com/news/articleView.html?idxno=8144 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250124234028/https://www.wwdkorea.com/news/articleView.html?idxno=8144 |archive-date=24 January 2025 |access-date=2026-06-19 |work=더블유더블유디코리아 |language=ko |url-status=live }}</ref>၊ Prada<ref>{{Cite web |last=Carrera |first=Martino |date=2024-11-04 |title=Prada Names South Korean Actor Byeon Wooseok Brand Ambassador |url=https://wwd.com/fashion-news/fashion-scoops/prada-byeon-wooseok-south-korean-actor-brand-ambassador-1236709447/ |access-date=2026-06-19 |website=WWD |language=en-US}}</ref> နှင့် Cartier<ref>{{Cite news |title=변우석, 까르띠에 앰버서더 나선다 |url=https://www.munhwa.com/news/view.html?no=2024112201039912069005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241219151159/https://www.munhwa.com/news/view.html?no=2024112201039912069005 |archive-date=2024-12-19 |access-date=2026-06-19 |work=문화일보 |language=ko}}</ref> တို့၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အမှတ်တံဆိပ်သံတမန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဗြောင်ဝူဆော့သည် ကမ္ဘာကျော်ကေပေါ့ပ်အနုပညာရှင်များဖြစ်ကြသော [[ကာရီနာ]] (Karina - aespa) နှင့် [[Jang Won-young|ဂျန်ဝန်းယောင်း]] (Jang Won-young - IVE) တို့နှင့်အတူတွဲဖက်၍ ဂူဂဲလ်၏ အဆင့်မြင့် AI စနစ်ဖြစ်သော [[ဂူဂယ်|Google]] Gemini ၏ "The Christmas Song" အမည်ရ ခရစ္စမတ်အထူး ကြော်ငြာကမ်ပိန်းတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-12-10 |title=&ldquo;초호화 캐스팅 총출동&rdquo;&hellip;변우석&middot;카리나&middot;장원영, &lsquo;돌고래유괴단&rsquo; 또 일냈다 |url=https://isplus.com/article/view/isp202512100187 |access-date=2026-06-19 |website=일간스포츠 |language=ko}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ဗြောင်ဝူဆော့သည် [[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]]၏ နာမည်ကြီး အရေပြားထိန်းသိမ်းမှု အမှတ်တံဆိပ်တစ်ခုဖြစ်သော Dr.G ၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သံတမန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ <ref name=":5">{{Cite web |date=2025-05-29 |title=人気韓国俳優、125年続くシャンパンアンバサダー就任 - モデルプレス |url=https://mdpr.jp/k-enta/detail/4733471 |access-date=2026-06-19 |website=モデルプレス - ライフスタイル・ファッションエンタメニュース |language=ja}}</ref>ထိုနှစ်တွင်ပင် သူသည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ|ပြင်သစ်]] ရှန်ပိန်အမှတ်တံဆိပ်တစ်ခုဖြစ်သော Le Reve Brillant ၏ အမှတ်တံဆိပ်သံတမန်အဖြစ်ပါ ထပ်မံခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref name=":5" /> === ပရဟိတ လုပ်ငန်းများ === ၂၀၂၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ဗြောင်ဝူ་ဆော့သည် ဆီဗရန့်စ်ဆေးရုံ (Severance Hospital) ရှိ ကလေးလူနာများ၏ ဆေးဝါးကုသမှုရန်ပုံငွေအတွက် ကိုရီးယားဝမ် သန်း ၃၀၀ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၁၇,၀၀၀ ခန့်၊ မြန်မာကျပ် သိန်း ၇,၀၀၀ ခန့်) ကို တိတ်တဆိတ် လှူဒါန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=기자 |first=하승연 |date=2024-11-06 |title=변우석, 소아 환우 위해 3억원 기부…소속사도 몰랐다 |url=https://www.twig24.com/news/world/2024/11/06/20241106500006 |access-date=2026-06-19 |website=서울신문 |language=ko}}</ref> <ref>{{Cite web |last=JI-YE |first=KIM |date=2024-11-05 |title=Actor Byeon Woo-seok donates 300 million won to Severance Hospital |url=https://www.koreajoongangdaily.com/entertainment/actor-byeon-woo-seok-donates-300-million-won-to-severance-hospital/11988031 |access-date=2026-06-19 |website=koreajoongangdaily |language=en-US}}</ref> သူသည် ဤလှူဒါန်းမှုကို အများပြည်သူမသိအောင် လျှို့ဝှက်ထားခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ပြည်တွင်းသတင်းဌာနတစ်ခု၏ ဖော်ပြချက်ကြောင့် လူသိများလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။  <ref>{{Cite web |last=JI-YE |first=KIM |date=2024-11-05 |title=Actor Byeon Woo-seok donates 300 million won to Severance Hospital |url=https://www.koreajoongangdaily.com/entertainment/actor-byeon-woo-seok-donates-300-million-won-to-severance-hospital/11988031 |access-date=2026-06-19 |website=koreajoongangdaily |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လတွင် သူသည် အူဆန် (Ulsan)၊ '''[[ဂယောင်းဘို့ဂ်]]''' (Gyeongbuk) နှင့် ဂယောင်းနမ် (Gyeongnam) ဒေသများတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တောမီးဘေးအန္တရာယ် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ကိုရီးယား မျှော်လင့်ချက်တံတား သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့အစည်း (The Hope Bridge Korea Disaster Relief Association) သို့ ဝမ် သန်း ၁၀၀ ကို ထပ်မံလှူဒါန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=변우석, 산불 피해 지원 위해 1억원 기부 “빨리 일상 되찾길” [공식] |url=https://m.entertain.naver.com/home/article/609/0000968441 |access-date=2026-06-19 |website=m.entertain.naver.com |language=ko}}</ref> == လူထုပုံရိပ် == ဗြောင်ဝူဆော့အား တောင်ကိုရီးယား မီဒီယာများနှင့် သတင်းဌာနများက "'''ပြည်သူ့ ပထမဆုံးအချစ်'''" (Nation's First Love) ဟု ချစ်စနိုး အမွှန်းတင် ခေါ်ဝေါ်ကြသော်လည်း<ref>{{Cite web |last=기자 |first=김한솔 |date=2024-05-31 |title=선재는 이제 ‘국민 첫사랑’···9년 무명 변우석, 첫 주연작서 ‘청춘의 아이콘’ 되다 |url=https://www.khan.co.kr/article/202405310900001 |access-date=2026-06-19 |website=경향신문 |language=ko}}</ref><ref>{{Cite web |last=조선일보 |date=2024-05-26 |title=수지변우석, 퍼스널 컬러는 첫사랑 [Oh!쎈 레터] |url=https://www.chosun.com/entertainments/broadcast/2024/05/26/NSXO3TTHDCB5R2ID6PWRXOENTE/ |access-date=2026-06-19 |website=조선일보 |language=ko}}</ref>၊ သူကိုယ်တိုင်ကမူ ပရိသတ်များ ပေးထားသည့် အမည်များအနက် တနင်္လာနေ့ အလုပ်စတက်ရ၍ စိတ်ညစ်ရခြင်းကို ပျောက်ကင်းစေသည်ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရသည့် "'''တနင်္လာနေ့ အမောပြေဆေး'''" (Monday Blues Cure) ဟူသော အမည်ကို အနှစ်သက်ဆုံးအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=온라인기자 |first=김희원 |date=2024-05-31 |title=[종합] 변우석 “‘월요병 치료제’ 수식어=♥…작품 위해 3개월 연습” (혤스클럽) |url=https://sports.khan.co.kr/article/202405312011003 |access-date=2026-06-19 |website=스포츠경향 |language=ko}}</ref> ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဝေဖန်ရေးဆရာ ကင်ဟွန်းဆစ် (Kim Heon-sik) က ဗြောင်ဝူဆော့သည် "'''''ယောကျာ်းပီသမှု၊ ထူးခြားဆွဲဆောင်မှုရှိသော ညှို့ဓာတ်နှင့် ယုံကြည်စိတ်ချရသော ပုံရိပ်တို့ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားသည့် သီးသန့်ဆွဲဆောင်မှုမျိုး ရှိသူ'''''" ဟု သုံးသပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2024-07-13 |title=Byeon Woo-seok phenomenon: All eyes on his next move |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2024/11/398_378527.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20241128013116/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2024/11/398_378527.html |archive-date=2024-11-28 |access-date=2026-06-19 |work=koreatimes |language=en}}</ref> ထို့အပြင် KPLUS အေဂျင်စီ၏ CEO ဖြစ်သူ ကိုအွန်ဂျောင် (Ko Eun-kyung) ကလည်း သူ့အား အလုပ်အလွန်ကြိုးစားသူ (Hard worker) တစ်ဦးအဖြစ် ချီးကျူးဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=조선일보 |date=2024-08-06 |title="교복입은 차승원 후광"→"변우석 노력파"..모델계의 대모가 밝힌 ★떡잎 (The Globalist) |url=https://www.chosun.com/entertainments/broadcast/2024/08/06/PVVLAP3NSIFA7CZILI3J57GELE/ |access-date=2026-06-19 |website=조선일보 |language=ko}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် သူသည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ အရှိန်အဝါအကြီးမားဆုံး စစ်တမ်းတစ်ခုဖြစ်သည့် Gallup Korea ၏ "တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံး ရုပ်သံသရုပ်ဆောင်" (Television Actor of the Year) စာရင်းတွင် အဆင့် ၄ နေရာ၌ ဖော်ပြခြင်း ခံခဲ့ရသည်။  <ref>{{Cite web |date=2024-12-18 |title='정년이' 김태리, 2024년 빛낸 탤런트 1위…김수현·김지원 2·3위 |url=https://www.news1.kr/entertain/celebrity-topic/5635978 |access-date=2026-06-19 |website=뉴스1 |language=ko}}</ref> == ကိုယ်ရေးကိုယ်တာဘဝ == === စစ်မှုထမ်းခြင်း === ဗြောင်ဝူဆော့သည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံသား အမျိုးသားတိုင်း မဖြစ်မနေ ထမ်းဆောင်ရမည့် စစ်မှုထမ်းတာဝန်ကို မပြဟ်မကွက် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှ ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ အမှတ် ၃၇ ခြေလျင်တပ်မ (37th Division) ၏ ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးဌာနတွင် အုပ်ချုပ်ရေးအရာရှိ (Administrative officer) တစ်ဦးအဖြစ် ဝင်ရောက်စစ်မှုထမ်းကာ တာဝန်ကျေပွန်စွာ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=[DA:인터뷰] 변우석 "언젠가 가야 할 군대, 빨리 다녀오자 싶었죠" |url=https://v.daum.net/v/20180114073036470 |access-date=2026-06-19 |website=Daum {{!}} 스포츠동아}}</ref> == ရုပ်ရှင်ကဏ္ဍ == <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>{{Main|Byeon Woo-seok filmography}} == ကိုးကားချက်များ == [[ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:၁၉၉၁ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]] [[ကဏ္ဍ:သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသား သရုပ်ဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:ကိုရီးယား]] 1uv6380qzsrznys747fgbrb8reouh39 0 288273 1041928 1040181 2026-07-03T14:06:52Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-သြ +ဩ) 1041928 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox University|name=University of the People|image= |image_size=|image_upright=.7|caption=|established={{start date and age|february 2009}}|type=[[ပုဂ္ဂလိက တက္ကသိုလ်|ပုဂ္ဂလိက]] [[အဝေးသင် ပညာရေး]] တက္ကသိုလ်|accreditation=[[WASC Senior College and University Commission]]<ref>{{cite web | url=https://www.wscuc.org/institutions/university-of-the-people/ | title=WASC accreditation | accessdate=28 February 2025}}</ref>|president=[[Shai Reshef]]|administrative_staff=57<ref>{{cite web |type=Form 990|url= https://apps.irs.gov/pub/epostcard/cor/264078735_202008_990_2021041417946967.pdf |title=University of the People's Return of Organization Exempt From Income Tax, 2019|date=July 23, 2021 |page=1 (PDF page: 27)|access-date=2021-07-23 |website=[[IRS.gov]] |archive-url= https://web.archive.org/web/20210723000205/https://apps.irs.gov/pub/epostcard/cor/264078735_202008_990_2021041417946967.pdf |archive-date=2021-07-23 |url-status=live}}</ref>|students=170,126 (2025)<ref>https://www.uopeople.edu/about/uopeople/in-brief/</ref>|city=[[ပါဆာဒီနာမြို့၊ ကာလီဖိုးနီးယားပြည်နယ်|ပါဆာဒီနာမြို့]]|state=[[ကာလီဖိုးနီးယားပြည်နယ်]]|country=အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|campus=|website={{URL|https://www.uopeople.edu|uopeople.edu}}|logo=|logo_upright=.7}} '''University of the People''' (အတိုကောက် '''UoPeople''') သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ကာလီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ ပါဆာဒီနာမြို့ (Pasadena) တွင် အခြေစိုက်သော ပုဂ္ဂလိက အဝေးသင် အွန်လိုင်းတက္ကသိုလ် ([[Private university|ပုဂ္ဂလိက]] [[Distance education|အဝေးသင် ပညာရေး]] တက္ကသိုလ်) တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name=":0">{{Cite web |date=2022-04-14 |title=Learn more About UoPeople {{!}} 100% Online, Tuition-free University |url=https://www.uopeople.edu/about/uopeople/ |access-date=2026-06-19 |website=www.uopeople.edu |language=en-US}}</ref> ဤတက္ကသိုလ်ကို ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် အစ္စရေး-အမေရိကန် လူမှုစီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် ရှိုင်း ရီရှက်ဖ် (Shai Reshef) က စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=University of the People Leadership Team - Shai Reshef |url=https://www.uopeople.edu/about/leadership/shai-reshef/ |access-date=2026-06-19 |website=www.uopeople.edu |language=en-US}}</ref> UoPeople သည် အဆင့်မြင့်ပညာရေး အရည်အသွေးစစ်ဆေးမှုတွင် အမေရိကန်၌ ဩဇာအရှိဆုံးနှင့် တင်းကြပ်ဆုံးဖြစ်သော WASC အဆင့်မြင့်ကောလိပ်နှင့် တက္ကသိုလ်များဆိုင်ရာ ကော်မရှင် (WASC Senior College and University Commission - WSCUC) ၏ တရားဝင် ဒေသဆိုင်ရာ အသိအမှတ်ပြု လက်မှတ် (Regional Accreditation) ကို အပြည့်အဝ ရရှိထားသောကြောင့် Stanford နှင့် UC Berkeley ကဲ့သို့သော ထိပ်တန်းတက္ကသိုလ်ကြီးများနှင့် တန်းတူ ပညာရေးစံနှုန်းအဆင့်အတန်း ရှိကြောင်း အသိအမှတ်ပြုခြင်း ခံထားရသည်။<ref name="uopeople_wasc_press">{{cite web |date=2025 |title=University of the People Awarded Prestigious WASC Accreditation |url=https://www.uopeople.edu/about/worldwide-recognition/press-releases/wasc-accreditation/ |publisher=UoPeople}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဆက်စပ်မှုအနေဖြင့် - University of the People သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများနှင့် လူငယ်များအကြား အွန်လိုင်းမှတစ်ဆင့် အမေရိကန်ဘွဲ့ဒီဂရီများ ရယူနိုင်ရန် အလွန်ရေပန်းစားသော တက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name=":1">{{Cite web |last=MMRD |date=2025-03-04 |title=UoPeople အွန်လိုင်းတက္ကသိုလ်မှာ Scholarship လျှောက်ပြီး ဘွဲ့ယူကြမယ် {{!}} Edge.com.mm : Best Education Guide in Myanmar |url=https://www.edge.com.mm/article/uopeople-scholarship.html |access-date=2026-06-19 |website=www.edge.com.mm |language=en}}</ref> တက္ကသိုလ်တွင် ကျောင်းလခလုံးဝပေးရန်မလိုသော (Tuition-Free) စနစ်ကို ကျင့်သုံးသော်လည်း စာမေးပွဲဖြေဆိုခ (Assessment Fee) အနည်းငယ် ပေးသွင်းရလေ့ရှိသည်။<ref name=":1" /><ref name=":0" /> သို့သော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းသားများ၏ စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေး အခက်အခဲများကို ထောက်ထား၍ တက္ကသိုလ်၏ ပင်မရန်ပုံငွေအဖွဲ့များက မြန်မာကျောင်းသားများအတွက် သီးသန့် ပညာသင်ဆုများ ဖြစ်ကြသော "[https://www.uopeople.edu/tuition-free/scholarships/kruger-myanmar-scholarship/ The Kruger Myanmar Scholarship]" <ref>{{Cite web |date=2022-06-03 |title=Kruger Myanmar Scholarship at University of the People |url=https://www.uopeople.edu/tuition-free/scholarships/kruger-myanmar-scholarship/ |access-date=2026-06-19 |website=www.uopeople.edu |language=en-US}}</ref>နှင့် "[https://www.uopeople.edu/tuition-free/scholarships/myanmar-scholarship-fund/ Myanmar Scholarship Fund]"<ref>{{Cite web |date=2022-06-03 |title=University of the People - Myanmar Scholarship Fund |url=https://www.uopeople.edu/tuition-free/scholarships/myanmar-scholarship-fund/ |access-date=2026-06-19 |website=www.uopeople.edu |language=en-US}}</ref> တို့ကို စနစ်တကျ ချီးမြှင့်ပေးထားပြီး စာမေးပွဲဖြေဆိုခများကိုပါ လုံးဝအခမဲ့ဖြစ်အောင် (၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်း အခမဲ့ပညာသင်ဆုအဖြစ်) ပံ့ပိုးကူညီပေးလျက် ရှိသည်။ == သမိုင်းကြောင်းနှင့် တိုးတက်လာပုံ == [[ဖိုင်:UoPeople_President_Shai_Reshef_and_UoPeople_Provost_David_Cohen.jpg|right|thumb|University of the People President Shai Reshef and Provost Emeritus David Cohen]] ကျောင်းအုပ်ကြီး ရှိုင်း ရီရှက်ဖ် (Shai Reshef) သည် ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် University of the People ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်များ အစောပိုင်းကာလက [[နယ်သာလန်နိုင်ငံ]]တွင် အွန်လိုင်းတက္ကသိုလ်တစ်ခု တည်ဆောက်ရန် ပထမဆုံး ကြိုးပမ်းခဲ့သည့် အတွေ့အကြုံနှင့် Cramster အွန်လိုင်းပညာရေးလုပ်ငန်းတို့တွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် အတွေ့အကြုံများမှတစ်ဆင့် ဤတက္ကသိုလ်ကို တည်ထောင်ရန် စိတ်ကူးစိတ်သန်း ရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ University of the People ၏ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်မှာ ရိုးရာအစဉ်အလာ အပြင်သင်တန်းကျောင်းများတွင် ကျောင်းလခ မတတ်နိုင်ကြသည့် ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများအတွက် ကျောင်းလခပေးရန်မလိုသော (Tuition-free) အွန်လိုင်း အလှည့်ကျပညာရေးစနစ်တစ်ခုကို ပံ့ပိုးပေးနိုင်ရန် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |last=Richardson |first=Nicole Marie |date=2009-04-20 |title=It's Time to Give Back |url=https://www.inc.com/articles/2009/04/uopeople.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20251021152121/https://www.inc.com/articles/2009/04/uopeople.html |archive-date=21 October 2025 |access-date=2026-06-19 |work=Inc |language=en-US |url-status=live }}</ref> ဤတက္ကသိုလ်သည် အွန်လိုင်းအခြေခံ အဝေးသင်ပညာရေးစနစ် (Online distance learning) ကို ကျင့်သုံးသောကြောင့် သီးသန့်ကျောင်းဝန်း (Campus) ဟူ၍ မရှိသော်လည်း၊ ၎င်း၏ ကျောင်းဝင်ခွင့်ရုံးချုပ် (Admissions office) ကို [[ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်|ကာလီဖိုးနီးယားပြည်နယ်]]၊ ပါဆာဒီနာမြို့တွင် အခြေစိုက် တည်ထောင်ထားသည်။ <ref>{{Cite news |last=C |date=2012-08-27 |title=Online University For All Balances Big Goals, Expensive Realities |url=https://www.npr.org/sections/alltechconsidered/2012/08/27/160116814/online-university-for-all-balances-big-goals-expensive-realities |access-date=2026-06-19 |work=NPR |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=University of the People |url=https://www.wscuc.org/institutions/university-of-the-people/ |access-date=2026-06-19 |website=WSCUC |language=en-US}}</ref> UoPeople ၏ ပထမဆုံးသော ကျောင်းသားအသုတ်သည် ၂၀၀၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် စတင်အတန်းတက်ခဲ့ကြပြီး၊ စီးပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှု (Business Administration) နှင့် ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ (Computer Science) ဘာသာရပ်များအတွက် ဒီပလိုမာဘွဲ့ (Associate degree) နှင့် ဘွဲ့ဒီဂရီ (Bachelor's degree) များအတွက် စတင်သင်ကြားခဲ့ကြသည်။  <ref>{{Cite web |last=Gonzalez |first=Larissa |date=2009-08-04 |title=Poor to receive higher education |url=https://thedailycougar.com/2009/08/04/poor-to-receive-higher-education/ |access-date=2026-06-19 |website=The Cougar |language=en-US}}</ref> ထို့နောက် ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်သည် အွန်လိုင်း စီးပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှု မဟာဘွဲ့ (MBA) သင်တန်းကို စတင်တိုးချဲ့ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Umoh |first=Ruth |date=2017-09-18 |title=Here's how you can score a tuition-free MBA |url=https://www.cnbc.com/2017/09/18/heres-how-you-can-score-a-tuition-free-mba.html |access-date=2026-06-19 |website=CNBC |language=en}}</ref> ၂၀၁၇ ခုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ ကမ္ဘာကျော် [[အီဒင်ဘာ့ဂ်တက္ကသိုလ်]] (University of Edinburgh - UE) က ဤကျောင်းနှင့် မိတ်ဖက်အဖြစ် ပူးပေါင်းခဲ့ပြီး၊ ၎င်းပူးပေါင်းမှုကြောင့် UoPeople မှ ကျန်းမာရေးသိပ္ပံ (Health Science) ဘွဲ့ရရှိသူများသည် အီဒင်ဘာ့ဂ်တက္ကသိုလ်တွင် ဘွဲ့လွန်ပညာရေးကို ဆက်လက်တက်ရောက် အပြီးသတ်နိုင်မည့် အခွင့်အရေး ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |title=Partnership opens doors for students from adverse backgrounds |url=https://www.ed.ac.uk/news/2017/partnership-opens-doors-for-students-from-adverse |archive-url=https://web.archive.org/web/20221202085705/https://www.ed.ac.uk/news/2017/partnership-opens-doors-for-students-from-adverse |archive-date=2 December 2022 |access-date=2026-06-19 |work=The University of Edinburgh |language=en |url-status=live }}</ref> ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့လွန်အဖွဲ့အစည်း (International Baccalaureate - IB) နှင့် ပူးပေါင်းကာ အဆင့်မြင့်သင်ကြားရေးဆိုင်ရာ အွန်လိုင်း ပညာရေးမဟာဘွဲ့ (Master of Education - M.Ed in Advanced Teaching) အစီအစဉ်သစ်ကို ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |title=University of the People and the IB partner to announce tuition-free Master of Education programme |url=https://www.ibo.org/news/news-about-the-ib/university-of-the-people-and-the-ib-partner-to-announce-tuition-free-masters-of-education-programme |archive-url=https://web.archive.org/web/20251019102227/https://www.ibo.org/news/news-about-the-ib/university-of-the-people-and-the-ib-partner-to-announce-tuition-free-masters-of-education-programme |archive-date=19 October 2025 |access-date=2026-06-19 |work=International Baccalaureate® |language=en |url-status=live }}</ref> ဤမဟာဘွဲ့အစီအစဉ်သစ်သည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းသားများကို စတင်လက်ခံခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် IB အဖွဲ့အစည်းက အရည်အချင်းပြည့်မီသော M.Ed ကျောင်းသားများအတွက် သီးသန့် ပညာသင်ဆုပေါင်း ၈၀ ကို ထောက်ပံ့ပေးအပ်ခဲ့သည်။<ref> [https://www.ibo.org/professional-development/about-our-workshops/ib-collaborations/university-of-the-people-med-in-advanced-teaching "University of the People M.Ed. In Advanced Teaching". March 28, 2019.]</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးဖိုရမ် (World Economic Forum) တွင်<ref>{{Cite web |date=2019-04-05 |title=WEF meeting in Jordan to address ‘new platforms of cooperation’ |url=https://www.arabnews.com/node/1478356/business-economy |access-date=2026-06-19 |website=Arab News |language=en}}</ref> "[[အာရပ်ဘာသာစကား|အာရဗီဘာသာစကား]]ဖြင့် UoPeople သင်ကြားမှုစနစ်" ကို ကြေညာခဲ့ပြီး ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလတွင် တရားဝင် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=هل تريد أن تصبح طالباً؟ |url=https://ar.uopeople.edu/become-student/ |access-date=2026-06-19 |website=University of the People |language=ar}}</ref> ဤစနစ်သည် အာရဗီဘာသာစကားအတွက် သီးသန့် ဝဘ်ဆိုက်တစ်ခုကို အသုံးပြုထားပြီး တက်ရောက်မည့် ကျောင်းသားများအနေဖြင့် အင်္ဂလိပ်စာ အရည်အချင်းစစ်လက်မှတ် တင်ပြရန် မလိုအပ်ပေ။<ref>{{Cite web |date=2022-04-14 |title=In Brief - University of the People {{!}} Non-Profit, Tuition-free |url=https://www.uopeople.edu/about/uopeople/in-brief/ |access-date=2026-06-19 |website=www.uopeople.edu |language=en-US}}</ref> University of the People သည် တစ်ကမ္ဘာလုံးရှိ စစ်ဘေးရှောင် ဒုက္ခသည်ပေါင်း ၁၉,၀၀0 ခန့်ကို လက်ခံသင်ကြားပေးလျက်ရှိပြီး၊ လာမည့် ၂၀၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဒုက္ခသည်ကျောင်းသား ပေါင်း ၃၅,၀၀၀ ထိ တိုးမြှင့်ပညာသင်ကြားပေးနိုင်ရန် ကတိကဝတ်ပြုထားသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-08-13 |title=University of the People Factsheet {{!}} Our Data Driven Results |url=https://www.uopeople.edu/about/uopeople/uopeople-factsheet/ |access-date=2026-06-19 |website=www.uopeople.edu |language=en-US}}</ref> ဤတက္ကသိုလ်သည် ကျောင်းသားများနှင့် ဆရာများ အချိန်ပြိုင်တက်ရောက်ရန်မလိုဘဲ မိမိအဆင်ပြေသည့်အချိန်တွင် ဗီဒီယိုနှင့် စာရွက်စာတမ်းများကို လေ့လာနိုင်သော "အချိန်မပြိုင် အွန်လိုင်းသင်ကြားမှုပုံစံ" (Asynchronous online learning model) ကို အဓိက အသုံးပြုထားသည်။<ref>{{Cite web |date=2022-04-14 |title=What is Online Learning {{!}} University of the People {{!}} UoPeople |url=https://www.uopeople.edu/student-experience/uopeople-difference/online-learning-uopeople/ |access-date=2026-06-19 |website=www.uopeople.edu |language=en-US}}</ref> == အဆင့်မြင့်ပညာရေး အသိအမှတ်ပြုစံနှုန်းများ == '''University of the People''' သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ တရားဝင် ပညာရေးအရည်အသွေး အသိအမှတ်ပြုစံနှုန်းများကို တိကျစွာ ရရှိထားသော စိတ်ချယုံကြည်ရသည့် တက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ <ref name=":2">Accrediting Commission - Grant of Accreditation, DETC, February 13, 2014; [https://www.deac.org/UploadedDocuments/Public-Notices/Accreditation-Actions/022717_AC_meeting_report.pdf Report from the Accrediting Commission - Renewal of Accreditation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170910103338/http://www.deac.org/UploadedDocuments/Public-Notices/Accreditation-Actions/022717_AC_meeting_report.pdf|date=September 10, 2017}}, DEAC, February 27, 2017,</ref><ref name=":3">{{Cite web |date=2023-10-04 |title=Directory of Accredited Institutions {{!}} DEAC |url=https://www.deac.org/student-center/directory-of-accredited-institutions/ |access-date=2026-06-19 |language=en-US}}</ref> '''အဝေးသင်ပညာရေး အသိအမှတ်ပြုကော်မရှင် (DEAC) နှင့် အပြောင်းအလဲ''' UoPeople သည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနက အသိအမှတ်ပြုထားသော "အဝေးသင်ပညာရေး အသိအမှတ်ပြုကော်မရှင်" (Distance Education Accrediting Commission - DEAC) ထံမှ ဘွဲ့ဒီဂရီများ ပေးအပ်နှင်းပိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံအဆင့် အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ် (National Accreditation) ကို ပထမဆုံး ရရှိခဲ့သည်။<ref name=":2" /><ref name=":3" /> သို့သော်လည်း တက္ကသိုလ်သည် အဆင့်မြင့်မားသော ဒေသဆိုင်ရာ အသိအမှတ်ပြုစံနှုန်း (Regional Accreditation) ကို အောင်မြင်စွာ ပြောင်းလဲရရှိခဲ့ပြီးနောက်တွင် ၎င်း၏ မူလ DEAC အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ ရက်နေ့မှစ၍ သဘောဆန္ဒအလျောက် တရားဝင် ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2022-04-14 |title=Online Accreditation - University of the People Recognition |url=https://www.uopeople.edu/student-experience/quality/accreditation/ |access-date=2026-06-19 |website=www.uopeople.edu |language=en-US}}</ref> '''အဝေးသင်ပညာရေး အသိအမှတ်ပြုကော်မရှင် (DEAC) နှင့် အပြောင်းအလဲ''' လက်ရှိတွင် University of the People သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ ဩဇာအရှိဆုံးနှင့် ပညာရေးစံနှုန်းအဆင့်အတန်း အမြင့်မားဆုံးဖြစ်သော '''WASC အဆင့်မြင့်ကောလိပ်နှင့် တက္ကသိုလ်များဆိုင်ရာ ကော်မရှင်''' (WASC Senior College and University Commission - WSCUC) ၏ တရားဝင် ဒေသဆိုင်ရာ အသိအမှတ်ပြု လက်မှတ် (Regional Accreditation) ကို အပြည့်အဝ ရရှိထားသည်။<ref name=":4">{{Cite web |title=University of the People |url=https://www.wscuc.org/institutions/university-of-the-people/ |access-date=2026-06-19 |website=WSCUC |language=en-US}}</ref><ref name=":5">{{Cite web |last=Commission |first=The |date=2021-07-13 |title=June 2021 Commission Actions |url=https://www.wscuc.org/post/june-2021-commission-actions/ |access-date=2026-06-19 |website=WSCUC |language=en-US}}</ref><ref name="uopeople_wasc_press" /> UoPeople သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ၎င်းကော်မရှင်၏ ဆန်ကာတင် အရည်အချင်းစစ် အဆင့် (Candidate status) ကို စတင်ရရှိခဲ့ပြီး၊ ပညာရေးအရည်အသွေး အဆင့်ဆင့်ကို နှစ်ရှည်လများ စစ်ဆေးခံခဲ့ပြီးနောက် ခေတ်ပြိုင်ကာလဖြစ်သော '''၂၀၂၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ''' တွင် WASC ၏ တရားဝင် အဆင့်မြင့်တက္ကသိုလ်အဖြစ် (Accredited status) ကို အတည်ပြု ချီးမြှင့်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref name=":4" /><ref name=":5" /><ref name="uopeople_wasc_press" /> ဤ WASC အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ် ရရှိထားခြင်းကြောင့် UoPeople မှ ပေးအပ်သော ဘွဲ့ဒီဂရီများသည် Stanford၊ Pepperdine နှင့် University of California (UC) ကဲ့သို့သော အမေရိကန်၏ ကမ္ဘာကျော် ထိပ်တန်းတက္ကသိုလ်ကြီးများနှင့် တန်းတူ တရားဝင်ဖြစ်ပြီး အရည်အသွေး ခိုင်မာကြောင်း သက်သေပြရာ ရောက်ပါသည်။<ref name="uopeople_wasc_press" /><ref>{{Cite web |title=Accreditation Handbook |url=https://www.wscuc.org/handbook/ |access-date=2026-06-19 |website=WSCUC |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=About WSCUC Accreditation |url=https://www.wscuc.org/about/ |access-date=2026-06-19 |website=WSCUC |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=About Accreditation |url=https://www.wscuc.org/about/about-accreditation/ |access-date=2026-06-19 |website=WSCUC |language=en-US}}</ref> == တက္ကသိုလ် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ == '''University of the People Education Ltd''' သည် ဤအဝေးသင် တက္ကသိုလ်ကြီး အဆင်ပြေချောမွေ့စွာ လည်ပတ်နိုင်ရေးအတွက် လိုအပ်သော နောက်ခံအုပ်ချုပ်မှုနှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးကူညီမှု ဝန်ဆောင်မှုများ (Support services) ကို သီးသန့်တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ပေးရသည့် တက္ကသိုလ်၏ ရာနှုန်းပြည့်ပိုင်ဆိုင်သော လက်အောက်ခံ ကုမ္ပဏီခွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ <ref>"[https://apps.irs.gov/pub/epostcard/cor/264078735_201908_990_2020091817311265.pdf ''University of the People's Return of Organization Exempt From Income Tax, 2018'']" (PDF). ''IRS.gov'' (Form 990, Schedule F, Part IV). July 17, 2020. p. 2 (PDF page: 38). Archived (PDF) from the original on December 4, 2020. Retrieved December 4, 2020.</ref><ref>{{Cite web |last=CheckId |title=University of the People Education Ltd. (Applicable) / UNIVERSITY OF THE PEOPLE EDUCATION LTD (CC) - 514228139 |url=https://en.checkid.co.il/company/UNIVERSITY+OF+THE+PEOPLE+EDUCATION+LTD+(CC)-2EaGBbD-514228139 |access-date=2026-06-19 |website=en.checkid.co.il |language=en}}</ref> တက္ကသိုလ်၏ ပညာရေးအရည်အသွေး မြှင့်တင်မှုသမိုင်းကြောင်းတွင် ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း ကမ္ဘာကျော် ဘီလ်နှင့် မယ်လင်ဒါ ဂိတ်စ် ဖောင်ဒေးရှင်း (Bill & Melinda Gates Foundation) က University of the People သို့ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆၁၃,၂၈၂ တန်ဖိုးရှိသော ရန်ပုံငွေထောက်ပံ့ကြေး (Grant) တစ်ခုကို အထူးတလည် ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=OPP1018774 |url=https://www.gatesfoundation.org/How-We-Work/Quick-Links/Grants-Database/Grants/2012/02/OPP1018774 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171231103353/https://www.gatesfoundation.org/How-We-Work/Quick-Links/Grants-Database/Grants/2012/02/OPP1018774 |archive-date=2017-12-31 |access-date=2026-06-19 |website=Bill & Melinda Gates Foundation |language=en}}</ref> ဤရန်ပုံငွေသည် တက္ကသိုလ်အနေဖြင့် အမေရိကန်နိုင်ငံအဆင့် ပညာရေးအရည်အသွေး အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ် (National Accreditation) ရရှိရေးအတွက် လိုအပ်သော လုပ်ငန်းစဉ်များကို အောင်မြင်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် အဓိက ပံ့ပိုးကူညီပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။  <ref>{{Cite web |title=OPP1018774 |url=https://www.gatesfoundation.org/How-We-Work/Quick-Links/Grants-Database/Grants/2012/02/OPP1018774 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171231103353/https://www.gatesfoundation.org/How-We-Work/Quick-Links/Grants-Database/Grants/2012/02/OPP1018774 |archive-date=2017-12-31 |access-date=2026-06-19 |website=Bill & Melinda Gates Foundation |language=en}}</ref> == ကုန်ကျစရိတ်နှင့် ပညာသင်ဆုများ == ဤတက္ကသိုလ်သည် အွန်လိုင်းအခြေခံဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးကို ဦးတည်ထားသောကြောင့် အမေရိကန် ဖက်ဒရယ်အစိုးရ၏ ကျောင်းသားဘဏ္ဍာရေး အကူအညီပေးရေး အစီအစဉ်များ (Federal financial aid programs) တွင် ပါဝင်ပတ်သက်ခြင်း မရှိပေ။ <ref>{{Cite web |title=University of the People |url=https://www.wscuc.org/institutions/university-of-the-people/ |access-date=2026-06-19 |website=WSCUC |language=en-US}}</ref> သို့သော်လည်း စီးပွားရေး အခက်အခဲရှိသော ကျောင်းသားများနှင့် ဒုက္ခသည်များအတွက် ကျောင်းစရိတ်ကြောင့် ပညာရေး မပြတ်တောက်စေရန် ရည်ရွယ်၍ တက္ကသိုလ်၏ ကိုယ်ပိုင်ရန်ပုံငွေအဖွဲ့များမှတစ်ဆင့် ပညာသင်ဆု (Scholarships) အမျိုးအစားများစွာကို စနစ်တကျ ကူညီပံ့ပိုးပေးလျက် ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=UoPeople - Team Report SAV1 spring 2021.pdf {{!}} Powered by Box |url=https://wascsenior.app.box.com/s/ii4gvzwt12j9ra4neqvtfgmeqezdo83m |archive-url=https://web.archive.org/web/20251020203108/https://wascsenior.app.box.com/s/ii4gvzwt12j9ra4neqvtfgmeqezdo83m |archive-date=20 October 2025 |access-date=2026-06-19 |website=wascsenior.app.box.com |language=en-US |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-04-28 |title=UoPeople Fees {{!}} Low Cost, High Quality {{!}} University of the People |url=https://www.uopeople.edu/tuition-free/processing-fees/ |access-date=2026-06-19 |website=www.uopeople.edu |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |date=2016-07-12 |title=Online 'university of anywhere' opens to refugees |url=https://www.bbc.co.uk/news/business-36738442 |access-date=2026-06-19 |work=BBC News |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news |last=Malo |first=Sebastien |title=Between shelling and displacement, Syrian students seek degrees online |url=https://www.reuters.com/article/us-usa-syria-students-idUSKBN19A236 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821164243/https://www.reuters.com/article/us-usa-syria-students-idUSKBN19A236 |archive-date=21 August 2023 |access-date=2026-06-19 |work=U.S. |language=en-US |url-status=live }}</ref> == ပြင်ပလင့်များ == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category}} * {{Official website}} <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|34.142|-118.1337|display=title}}{{Authority control}} [[ကဏ္ဍ:အွန်လိုင်း ပညာရေး]] [[ကဏ္ဍ:တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:အမေရိကန် တက္ကသိုလ်]] [[ကဏ္ဍ:အမေရိကပညာရေး]] [[ကဏ္ဍ:ပညာရေး]] [[ကဏ္ဍ:University of the People]] [[ကဏ္ဍ:အခမဲ့ ပညာရေး]] 0bp1byb8zxha1iljgdfiq522v6kfkdo 0 288288 1041927 1039663 2026-07-03T14:06:42Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-စျ +ဈ) 1041927 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox top level domain|name=.xyz|image=.xyz logo.svg|image_size=180px|introduced={{start date and age|2014|2|19}}<br>(root server)<br>{{start date|2014|6|2}}<br>(general public)|type=[[Generic top-level domain]] (gTLD)|status=Active|registry=* Generation.XYZ (registry) * [[CentralNic]] (registry technical operator)|intendeduse=''None''|actualuse=|restrictions=''None''|structure=|document=[https://www.icann.org/resources/agreement/xyz-2013-12-05-en ICANN Registry Agreement]|DNSname=|disputepolicy=|website={{URL|https://gen.xyz}}<!--<br/>{{url|https://xyz.xyz/}}-->|registereddomains=|dateregistereddomains=|refregistereddomains=|dnssec=Yes}}'''.xyz''' သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အင်တာနက် အမည်နှင့် နံပါတ်များဆိုင်ရာ ကော်ပိုရေးရှင်း (ICANN) ၏ အထွေထွေ အဆင့်မြင့် ဒိုမိန်းအသစ်များ (New generic top-level domain - gTLD) အစီအစဉ်အောက်တွင် အဆိုပြုခဲ့သော အင်တာနက် နောက်ဆက်တွဲ [[ဒိုမိန်းအမည်]] (Domain name) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤဒိုမိန်းအမည်ကို အများပြည်သူများ လွတ်လပ်စွာ ဝယ်ယူအသုံးပြုနိုင်ရန် ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့တွင် စတင်မိတ်ဆက် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ဒိုမိန်းအမည်အဖြစ် "xyz" ဟု ရွေးချယ်ရခြင်းမှာ ၎င်းစာလုံးသုံးလုံးသည် လာတင်အက္ခရာ (အင်္ဂလိပ်စာလုံး) များ၏ နောက်ဆုံး စာလုံးများဖြစ်နေခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် ဤ[[ဒိုမိန်းအမည်|ဒိုမိန်း]]စနစ်ကို XYZ.com နှင့် CentralNic အဖွဲ့အစည်းများက ပူးတွဲ၍ ဒိုမိန်းမှတ်ပုံတင်ဌာန (Registries) အဖြစ် တရားဝင် တာဝန်ယူ စီမံခန့်ခွဲလျက်ရှိသည်။ .xyz ဒိုမိန်းသည် အစဉ်အလာ .com ဒိုမိန်းများနေရာတွင် ပိုမိုဆန်းသစ်ပြီး မှတ်မိလွယ်သောကြောင့် ခေတ်သစ်နည်းပညာစတင်တည်ထောင်စ ကုမ္ပဏီများ (Tech startups)၊ အနုပညာနှင့် [[ဒစ်ဂျစ်တယ်]] ဖန်တီးရှင်များ (Creators) အပြင် အထူးသဖြင့် ခေတ်ပြိုင် ဘလော့ခ်ချိန်းနှင့် [[ဝဘ်သရီး|ဝက်ဘ်သရီး]] (Web3) [[နည်းပညာ]] စီမံကိန်းများအကြား တစ်ကမ္ဘာလုံး၌ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ခေတ်စားကာ အသုံးအများဆုံး ဒိုမိန်းတစ်ခုအဖြစ် ရေပန်းစားလျက်ရှိသည်။ == ဈေးကွက်အတွင်း အသုံးပြုလာမှု == ၂၀၁၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် .xyz ဒိုမိန်းမှတ်ပုံတင်မှု အရေအတွက်သည် ၁.၅ သန်းအထိ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဤကဲ့သို့ တစ်ဟုန်ထိုး မြင့်တက်လာခြင်းမှာ ကမ္ဘာကျော် နည်းပညာကုမ္ပဏီကြီးဖြစ်သော [[ဂူဂယ်|Google]] က ၎င်းတို့၏ မိခင်ကုမ္ပဏီသစ်ဖြစ်သည့် Alphabet Inc. အတွက် တရားဝင်[[ဝက်ဘ်ဆိုဒ်|ဝက်ဘ်ဆိုက်]]အဖြစ် `abc.xyz` ဒိုမိန်းကို အသုံးပြုရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ခြင်းကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ [[ဂူဂယ်|Google]] သည် ဤဒိုမိန်းနောက်ဆက်တွဲကို အသုံးပြုသည့် ပထမဆုံးသော ကမ္ဘာ့အဆင့်မြင့် ကော်ပိုရေးရှင်းကြီးများအနက် တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Ewing |first=Jack |date=2015-08-11 |title=Alphabet? Google Might Get Some Letters |url=https://www.nytimes.com/2015/08/12/technology/google-creates-alphabet-but-runs-into-bmw.html |access-date=2026-06-20 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Roberts |first=Jeff John |title=Squatters swoop on Google “.xyz” names in wake of Alphabet |url=https://fortune.com/2015/08/13/google-alphabet-xzy-urls/ |access-date=2026-06-20 |website=Fortune |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Berkens |first=Michael |date=2015-11-23 |title=.XYZ Tops 1.5 Million Domains As Domain Registrations Return To Normal |url=https://www.thedomains.com/2015/11/23/xyz-tops-1-5-million-domains-as-domain-registrations-return-to-normal/ |access-date=2026-06-20 |language=en-US}}</ref> သို့သော်လည်း အခြားသော ဒိုမိန်းမှတ်ပုံတင်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည့် VeriSign နှင့် ဝေဖန်သူအချို့၏ အဆိုအရ - Network Solutions အမည်ရှိ ဒိုမိန်းဝန်ဆောင်မှုကုမ္ပဏီသည် ၎င်းတို့၏ အသုံးပြုသူများအား ကြိုတင်ခွင့်ပြုချက်မတောင်းဘဲ သဘောဆန္ဒအလျောက်မှသာ ပြန်လည်ပယ်ဖျက်ရသည့်စနစ် (Opt-out basis) ဖြင့် သုံးစွဲသူအကောင့်များထဲသို့ .xyz ဒိုမိန်းအမည်ပေါင်း ရာနှင့်ချီ၍ အလကားထည့်သွင်းပေးခဲ့ခြင်းကြောင့် မှတ်ပုံတင်မှုပမာဏ ယခုကဲ့သို့ ဖောင်းပွလာခြင်းဖြစ်သည်ဟုလည်း စွပ်စွဲပြောဆိုခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Allemann |first=Andrew |date=2015-08-19 |title=Verisign presses Network Solutions for details on .XYZ registrations |url=https://domainnamewire.com/2015/08/19/verisign-presses-network-solutions-for-details-on-xyz-registrations/ |access-date=2026-06-20 |website=Domain Name Wire {{!}} Domain Name News |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=NetSol’s new con; renewing unwanted .xyz domains |url=https://www.networkworld.com/article/941880/netsols-new-con-renewing-unwanted-xyz-domains.html |access-date=2026-06-20 |website=Network World |language=English}}</ref> == ၁.၁၁၁ ဘီလီယံ အုပ်စု == ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် .XYZ တည်ထောင်သူများက "၁.၁၁၁ ဘီလီယံ အုပ်စု" (1.111B class) ဟုခေါ်သော ဒိုမိန်းအမျိုးအစားအသစ်ကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် တစ်နှစ်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၀.၉၉ သာ ကျသင့်ပြီး နောက်နှစ်များတွင် သက်တမ်းတိုးပါကလည်း ယင်းဈေးနှုန်းအတိုင်းသာ ပေးသွင်းရသည့် အလွန်ဈေးချိုသော ဒိုမိန်းအမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ ယင်းဒိုမိန်းများသည် 000000.xyz မှသည် 999999999.xyz အထိ ဂဏန်း ၆ လုံး၊ ၇ လုံး၊ ၈ လုံးနှင့် ၉ လုံးတို့ကို စိတ်ကြိုက်တွဲဖက်ထားသည့် ဂဏန်းသီးသန့် ဒိုမိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ .XYZ ၏ CEO ဖြစ်သူ ဒန်နီရယ် နေဂါရီ (Daniel Negari) က ဤအစီအစဉ်သည် ဒိုမိန်းဈေးကွက်အတွင်း ပိုမိုပြိုင်ဆိုင်မှုရှိလာစေရန်၊ ရွေးချယ်စရာများပြားလာစေရန်နှင့် နည်းပညာ တီထွင်ဆန်းသစ်မှုများကို သယ်ဆောင်လာနိုင်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဖန်တီးခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=XYZ |title=1.111 Billion .XYZ Domain Names |url=https://www.prnewswire.com/news-releases/1111-billion-xyz-domain-names-300464764.html |access-date=2026-06-20 |website=www.prnewswire.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=.XYZ's New 1.111B Class of Domains |url=https://www.hexonet.net/blog/xyzs-new-1111b-class-domains |access-date=2026-06-20 |website=www.hexonet.net}}</ref> == ကြုံတွေ့ရသည့် ပြဿနာများ == ၂၀၂၃ ခုနှစ်အတွင်း Anti-Phishing Working Group (APWG) အဖွဲ့အစည်း၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ .xyz နှင့် .shop ဒိုမိန်းအမည်များသည် မသမာသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် မှတ်ပုံတင်အသုံးပြုသည့် (Malicious domain registrations) အများဆုံး ထိပ်တန်း ဒိုမိန်း ၅ ခုစာရင်းတွင် ပါဝင်နေကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite web |last=published |first=Sead Fadilpašić |date=2024-12-09 |title=New domain names such as .shop and .xyz are proving popular for cybercrime |url=https://www.techradar.com/pro/security/new-domain-names-such-as-shop-and-xyz-are-proving-popular-for-cybercrime |access-date=2026-06-20 |website=TechRadar |language=en}}</ref> ဤကဲ့သို့ ဆော့ဖ်ဝဲလ်ဆိုးများ ထည့်သွင်းခြင်း (Malware)၊ ငွေကြေးလိမ်လည်ခြင်း (Scams) နှင့် အချက်အလက်ခိုးယူခြင်း (Phishing) ဖြစ်စဉ်များတွင် .xyz ဒိုမိန်းကို အလွဲသုံးစားလုပ်မှု များပြားလာသောကြောင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဆိုင်ဘာလုံခြုံရေးနှင့် အန်တီဗိုင်းရပ်စ် (Anti-malware) ထုတ်လုပ်သည့် ကုမ္ပဏီအတော်များများသည် .xyz ဒိုမိန်းအတော်များများ (သို့မဟုတ်) .xyz ဒိုမိန်းအားလုံးကို ၎င်းတို့၏ စနစ်များတွင် အန္တရာယ်ရှိသော ဝက်ဘ်ဆိုက်များအဖြစ် ပိတ်ပင်စာရင်း (Blacklist) သတ်မှတ်ထားကြသည်။<ref>{{Cite news |last=Proske |first=Sandra |date=2019-05-06 |title=Why is there's so much spam coming from .xyz and other new top-level domains? - F-Secure Blog |url=https://blog.f-secure.com/why-is-theres-so-much-spam-coming-from-xyz-and-other-new-top-level-domains/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241004054033/https://blog.f-secure.com/why-is-theres-so-much-spam-coming-from-xyz-and-other-new-top-level-domains/ |archive-date=2024-10-04 |access-date=2026-06-20 |work=F-Secure Blog |language=en-US}}</ref> == အခြားကြည့်ရန် == * [[ဒိုမိန်းအမည်]] * [[ဝက်ဘ်သရီး]] (Web3) == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဒိုမိန်းအမည်များ]] [[ကဏ္ဍ:ဒိုမိန်းအမည်စနစ်]] [[ကဏ္ဍ:ဝက်ဘ် နည်းပညာ]] [[ကဏ္ဍ:ဝက်ဘ်ဆိုက်]] [[ကဏ္ဍ:နည်းပညာ]] [[ကဏ္ဍ:အင်တာနက်]] sjkmekzyhbz4ffhepycoiphiosp5hnm 0 288294 1041926 1039672 2026-07-03T14:06:32Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ံု +ုံ, -စျ +ဈ) 1041926 wikitext text/x-wiki {{Lowercase title}}<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox software|name=vLLM|logo=vLLM.svg|author=Sky Computing Lab, [[University of California, Berkeley]]|developer=vLLM contributors|released=2023|programming language=[[Python (programming language)|Python]], [[CUDA]], [[C++]], [[Rust (programming language)|Rust]]|genre=[[Large language model]] [[inference engine]]|license=[[Apache License 2.0]]|website={{URL|https://vllm.ai}}|repo={{URL|https://github.com/vllm-project/vllm}}}}'''vLLM''' သည် [[ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီး]]များ (Large Language Models - LLMs) နှင့် ၎င်းတို့နှင့် ဆက်စပ်နေသော အာရုံစုံသုံး မော်ဒယ်များ (Multimodal models) ၏ ဆင်ခြင်တုံ့ပြန်မှု တွက်ချက်ခြင်း (Inference) နှင့် ဆာဗာဝန်ဆောင်မှုပေးခြင်း (Serving) တို့ကို အလွန်လျင်မြန်စွာ လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် ပုံစံထုတ်ထားသည့် ပွင့်လင်းရင်းမြစ် (Open-source) ဆော့ဖ်ဝဲလ် ဖရိမ်ဝေါ့ခ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-04-25 |title=vLLM – UC Berkeley Sky Computing Lab |url=https://sky.cs.berkeley.edu/project/vllm/ |access-date=2026-06-20 |language=en-US}}</ref> ဤစီမံကိန်းကို ကာလီဖိုးနီးယားတက္ကသိုလ်၊ ဘာကလေ (University of California, Berkeley) ၏ Sky Computing Lab တွင် စတင်တီထွင် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ vLLM စနစ်၏ ပင်မဗဟိုချက်မှာ Transformer မော်ဒယ်များ၏ သော့ချက်-တန်ဖိုး ကက်ရှ် (Key–Value caches သို့မဟုတ် KV Cache) အတွက် မှတ်ဉာဏ်စီမံခန့်ခွဲမှု နည်းလမ်းသစ်တစ်ခုဖြစ်သော '''PagedAttention''' နည်းပညာကို အခြေခံထားခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-06-20 |title=vllm-project/vllm |url=https://github.com/vllm-project/vllm |access-date=2026-06-20}}</ref> ၎င်းအပြင် အဆိုပါဖရိမ်ဝေါ့ခ်သည် မေးခွန်းများကို ပြိုင်တူဆက်တိုက် စီမံပေးနိုင်သည့် စနစ် (Continuous batching)၊ စက်အမြောက်အမြားခွဲ၍ တွက်ချက်နိုင်စွမ်း (Distributed inference)၊ မော်ဒယ်အရွယ်အစားကို ချုံ့ပေးသည့် စနစ် (Quantization) နှင့် OpenAI စနစ်များနှင့် တိုက်ရိုက်တွဲဖက် အသုံးပြုနိုင်မည့် APIs (OpenAI-compatible APIs) စသည့် အဆင့်မြင့် လုပ်ဆောင်ချက်များစွာကို ပံ့ပိုးပေးထားသည်။<ref name=":1">{{Cite journal |last=Kwon |first=Woosuk |date=2023-09-12 |title=Efficient Memory Management for Large Language Model Serving with PagedAttention |url=http://arxiv.org/abs/2309.06180 |doi=10.48550/arXiv.2309.06180}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=vLLM – PyTorch |url=https://pytorch.org/projects/vllm/ |access-date=2026-06-20 |language=en-US}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == vLLM ကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ယူစီဘာကလေ (UC Berkeley) ရှိ Sky Computing Lab မှ သုတေသီများက ပထမဆုံး စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ <ref name=":1" /><ref name=":0" /> ၎င်း၏ ပင်မအတွေးအခေါ်နှင့် သဘောတရားများကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်ထုတ် "Efficient Memory Management for Large Language Model Serving with PagedAttention" အမည်ရ သုတေသနစာတမ်းတွင် ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊<ref>{{Cite journal |last=Kwon |first=Woosuk |date=2023-09-12 |title=Efficient Memory Management for Large Language Model Serving with PagedAttention |url=http://arxiv.org/abs/2309.06180 |doi=10.48550/arXiv.2309.06180}}</ref> ထိုစာတမ်း၌ ဤစနစ်ကို ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီးများအတွက် ဒေတာအမြောက်အမြားကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း (High-throughput) ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်ပြီး မှတ်ဉာဏ်အသုံးပြုမှု အလွန်သက်သာသော ဆာဗာအင်ဂျင်တစ်ခုအဖြစ် တင်ပြခဲ့သည်။ <ref name=":1" />  ဤစီမံကိန်းကို ထိန်းသိမ်းကွပ်ကဲသူတစ်ဦး၏ အဆိုအရ - vLLM ၏ အရှေ့ဆုံးတွင် ပါရှိသော "v" စာလုံးသည် ကွန်ပျူတာ၏ လည်ပတ်မှုစနစ်သုံး ဗာဂျူရယ်မှတ်ဉာဏ် (Virtual memory) အယူအဆကို အခြေခံ၍ "Virtual"ဟူသော စကားလုံးကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=vllm-project |title=vLLM full name · Issue #835 · vllm-project/vllm |url=https://github.com/vllm-project/vllm/issues/835 |access-date=2026-06-20 |website=GitHub |language=en}}</ref>   PyTorch ၏ စီမံကိန်းမှတ်တမ်းစာမျက်နှာအရ ကာလီဖိုးနီးယားတက္ကသိုလ်၊ ဘာကလေသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် vLLM စနစ်ကို လင်းနက်စ် ဖောင်ဒေးရှင်း (Linux Foundation) ထံသို့ တရားဝင် လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။ <ref name=":3">{{Cite web |title=PyTorch Foundation Welcomes vLLM as a Hosted Project – PyTorch |url=https://pytorch.org/blog/pytorch-foundation-welcomes-vllm/ |access-date=2026-06-20 |language=en-US}}</ref><ref name=":2" /> ထို့နောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် PyTorch ဖောင်ဒေးရှင်းက vLLM သည် ၎င်းတို့ဖောင်ဒေးရှင်းအောက်၌ တရားဝင် လက်ခံမောင်းနှင်ပေးသည့် (Foundation-hosted) စီမံကိန်းတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။   စီးပွားရေးဈေးကွက် သတင်းများအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် TechCrunch က vLLM ကို စတင်ဖန်တီးခဲ့သည့် နည်းပညာရှင်များသည် ယခုစီမံကိန်းကို စီးပွားဖြစ်ထုတ်လုပ်ရန်အတွက် "Inferact" အမည်ရှိ စတင်တည်ထောင်စ နည်းပညာကုမ္ပဏီ (Startup) တစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး၊ အစပျိုးရန်ပုံငွေ (Seed funding) အဖြစ် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၁၅၀ အထိ အောင်မြင်စွာ ရရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Temkin |first=Marina |date=2026-01-22 |title=Inference startup Inferact lands $150M to commercialize vLLM |url=https://techcrunch.com/2026/01/22/inference-startup-inferact-lands-150m-to-commercialize-vllm/ |access-date=2026-06-20 |website=TechCrunch |language=en-US}}</ref> == ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ - ဗိသုကာစနစ် == ၂၀၂၃ ခုနှစ်က ထွက်ရှိခဲ့သော နည်းပညာစာတမ်းအရ vLLM ကို Transformer မော်ဒယ်များ၏ ဆင်ခြင်တုံ့ပြန်မှု တွက်ချက်စဉ်အတွင်း အသုံးပြုသည့် သော့ချက်-တန်ဖိုး ကက်ရှ် (Key-Value cache သို့မဟုတ် KV Cache) ၌ ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသော မှတ်ဉာဏ်ဖြုန်းတီးမှုများကို အထိရောက်ဆုံး လျှော့ချရန်နှင့် ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီးများ၏ ဆာဗာဝန်ဆောင်မှု စွမ်းဆောင်ရည်ကို မြှင့်တင်ရန် ပုံစံထုတ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name=":1" /> ထိုစာတမ်းတွင် ကွန်ပျူတာလည်ပတ်မှုစနစ်များ၏ ဗာဂျူရယ်မှတ်ဉာဏ်နှင့် ပေ့ဂျ်ခွဲခြင်းနည်းပညာများ (Virtual memory and paging techniques) ကို အတုယူ၍ တီထွင်ထားသော PagedAttention အယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး၊ vLLM သည် အချက်အလက်များကို Block လိုက် စီမံပေးသည့် စနစ် (Block-level memory management) နှင့် တောင်းဆိုချက်များကို အစီအစဉ်ချပေးသည့်စနစ် (Request scheduling) တို့ကို အသုံးပြုကာ တုံ့ပြန်မှုကြာချိန် (Latency) ကို မထိခိုက်စေဘဲ ဒေတာဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်စွမ်း (Throughput) ကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ကြောင်း ရှင်းလင်းထားသည်။<ref name=":1" /> ဤစီမံကိန်း၏ လမ်းညွှန်စာရွက်စာတမ်းများနှင့် ကုဒ်သိုလှောင်ရာနေရာ (Repository) များတွင် ဖော်ပြချက်အရ vLLM သည် မေးခွန်းများကို ပြိုင်တူဆက်တိုက် စီမံပေးနိုင်သည့်စနစ် (Continuous batching)၊ အပိုင်းလိုက် ကြိုတင်ဖြည့်သွင်းစနစ် (Chunked prefill)၊ ခန့်မှန်းခြေ ကုဒ်ဖတ်စနစ် (Speculative decoding)၊ ရှေ့ဆက်စကားလုံး ကက်ရှ်စနစ် (Prefix caching)၊ မော်ဒယ်အရွယ်အစားချုံ့စနစ် (Quantization) နှင့် ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် စက်အမြောက်အမြားခွဲ၍ တွက်ချက်နိုင်စွမ်း (Distributed inference) တို့ကို အပြည့်အဝ ပံ့ပိုးပေးထားသည်။<ref name=":0" /><ref name=":1" /> PyTorch ၏ ဖော်ပြချက်အရ vLLM သည် ဒေတာပမာဏ အမြောက်အမြားကို အချိန်တိုအတွင်း မှတ်ဉာဏ်အနည်းဆုံးဖြင့် တွက်ချက်ပေးနိုင်သော အဆင့်မြင့် အင်ဂျင်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းကို NVIDIA နှင့် AMD GPUs များ၊ Google TPUs များ၊ AWS Trainium နှင့် Intel ပရိုဆက်ဆာများ အပါအဝင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဟာ့ဒ်ဝဲနောက်ခံစနစ် (Hardware backends) အမျိုးအစားစုံလင်စွာပေါ်တွင် တည်ငြိမ်စွာ မောင်းနှင်အသုံးပြုနိုင်ကြောင်း သိရသည်။  <ref name=":2" /><ref name=":3" /> == အခြားကြည့်ရန် == * [[ဉာဏ်ရည်တု]] * [[ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီး]] == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [https://catalog.ngc.nvidia.com/orgs/nvidia/containers/vllm?version=26.03.post1-py3 vLLM on NVIDIA NGC] * [https://pytorch.org/projects/vllm/ vLLM project page at PyTorch] [[ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီး]] [[ကဏ္ဍ:ဉာဏ်ရည်တုမော်ဒယ်များ]] [[ကဏ္ဍ:နည်းပညာ]] [[ကဏ္ဍ:အခမဲ့ ဆော့ဖ်ဝဲလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ဆော့ဖ်ဝဲလ်]] 9och4vg9m7zqlkif515172vgiquojrm 0 288299 1041925 1039681 2026-07-03T14:06:22Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-စျ +ဈ) 1041925 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox software|name=SGLang|logo=SGLang logo.png|developer=LMSYS|released={{Start date and age|2024|1|17}}|programming language=[[Python (programming language)|Python]], [[Rust (programming language)|Rust]], [[CUDA]], [[C++]]|genre=[[Large language model]] [[inference engine]]|license=[[Apache License 2.0]]|website={{URL|https://sglang.io}}|repo={{URL|https://github.com/sgl-project/sglang}}}}'''SGLang''' ('''Structured Generation Language''' ၏ အတိုကောက်) သည် [[ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီး]]များ (Large Language Models - LLMs) နှင့် အာရုံစုံသုံး မော်ဒယ်များ (Multimodal models) ကို ပရိုဂရမ်ရေးသားခြင်းနှင့် ဆာဗာဝန်ဆောင်မှုပေးခြင်းတို့အတွက် ပုံစံထုတ်ထားသည့် ပွင့်လင်းရင်းမြစ် (Open-source) ဆော့ဖ်ဝဲလ် ဖရိမ်ဝေါ့ခ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=LMSYS |url=https://github.com/lm-sys |access-date=2026-06-20 |website=GitHub |language=en}}</ref> ဤစီမံကိန်းကို LMSYS (Large Model Systems Organization) နှင့် အခြားသော ပညာရေးအဖွဲ့အစည်းများမှ သုတေသီများက စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ တည်ဆောက်ပုံစနစ်ကျသော အချက်အလက်များ ထုတ်လုပ်ရန်အတွက် Python ဘာသာစကားအတွင်း မြှုပ်နှံထားသည့် ပရိုဂရမ်မင်းဘာသာစကား (Python-embedded language) နှင့် ဒေတာအမြောက်အမြားကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း (High-throughput) မောင်းနှင်နိုင်သော Runtime စနစ်တို့ကို ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားသည့် စနစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name=":0">{{Cite web |last=Sheng* |first=Lianmin Zheng*, Liangsheng Yin, Zhiqiang Xie, Jeff Huang, Chuyue Sun, Cody Hao Yu, Shiyi Cao, Christos Kozyrakis, Ion Stoica, Joseph E. Gonzalez, Clark Barrett, Ying |date=2024-01-17 |title=Fast and Expressive LLM Inference with RadixAttention and SGLang |url=https://www.lmsys.org/blog/2024-01-17-sglang/ |access-date=2026-06-20 |website=www.lmsys.org |language=en}}</ref><ref name=":1">Zheng, Lianmin; Yin, Liangsheng; Xie, Zhiqiang; Sun, Chuyue; Huang, Jeff; Yu, Cody Hao; Cao, Shiyi; Kozyrakis, Christos; Stoica, Ion; Gonzalez, Joseph E.; Barrett, Clark; Sheng, Ying (2024). [https://proceedings.neurips.cc/paper_files/paper/2024/file/724be4472168f31ba1c9ac630f15dec8-Paper-Conference.pdf ''SGLang: Efficient Execution of Structured Language Model Programs'' (PDF)]. Advances in Neural Information Processing Systems 37. Retrieved April 19, 2026.</ref><ref>{{Cite web |date=2024-04-25 |title=SGLang – UC Berkeley Sky Computing Lab |url=https://sky.cs.berkeley.edu/project/sglang/ |access-date=2026-06-20 |language=en-US}}</ref> ဤစီမံကိန်းကို တုံ့ပြန်မှုကြာချိန် အလွန်တိုတောင်းစေရန် (Low latency) နှင့် ဒေတာပမာဏ အမြောက်အမြားကို အချိန်တိုအတွင်း မောင်းနှင်နိုင်ရန် (High-throughput inference) ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ပုံစံထုတ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ လမ်းညွှန်စာရွက်စာတမ်းများတွင် ဖော်ပြချက်အရ SGLang သည် တည်ဆောက်ပုံစနစ်ကျသော ရလဒ်များ ထုတ်ပေးခြင်း (Structured outputs)၊ ခန့်မှန်းခြေ ကုဒ်ဖတ်စနစ် (Speculative decoding)၊ မေးခွန်းများကို ပြိုင်တူဆက်တိုက် စီမံပေးနိုင်သည့်စနစ် (Continuous batching)၊ မော်ဒယ်အရွယ်အစားချုံ့စနစ် (Quantization) နှင့် OpenAI စနစ်များနှင့် တိုက်ရိုက်တွဲဖက် အသုံးပြုနိုင်မည့် APIs (OpenAI-style APIs) စသည့် အဆင့်မြင့် လုပ်ဆောင်ချက်များစွာကို ပြည့်စုံစွာ ပံ့ပိုးပေးထားသည်။<ref name=":2">{{Cite web |title=Welcome to SGLang |url=https://docs.sglang.io/ |access-date=2026-06-20 |website=SGLang Documentation |language=en}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == SGLang ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် စတန်းဖို့ဒ်တက္ကသိုလ် (Stanford)၊ ယူစီဘာကလေ (UC Berkeley)၊ တက္ကဆက် အေအန်အမ် (Texas A&M) နှင့် ရှန်ဟိုင်းကျောင်းထုံတက္ကသိုလ် (Shanghai Jiao Tong University) တို့မှ သုတေသီပညာရှင်များက ပူးပေါင်း၍ အများပြည်သူသို့ စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။<ref name=":0" /> ဤစနစ်၏ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ အသေးစိတ်ဖော်ပြချက်ကို နောက်ပိုင်းတွင် နာမည်ကြီး ဉာဏ်ရည်တုညီလာခံဖြစ်သော NeurIPS 2024 ၏ သုတေသနစာတမ်းများတွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့သည်။ <ref name=":1" /> စီးပွားရေးဈေးကွက် သတင်းများအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် TechCrunch က ဤစီမံကိန်းတွင် ပါဝင်ပံ့ပိုးခဲ့ကြသူများသည် SGLang နည်းပညာကို အခြေခံ၍ စီးပွားဖြစ် ဝန်ဆောင်မှုများ ပံ့ပိုးပေးနိုင်ရန် "RadixArk" အမည်ရှိ စတင်တည်ထောင်စ နည်းပညာကုမ္ပဏီ (Startup) တစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့ကြပြီး၊ တစ်ဖက်တွင်လည်း ၎င်း၏ မူလပွင့်လင်းရင်းမြစ် (Open-source) ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးလုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=Temkin |first=Marina |date=2026-01-21 |title=Sources: Project SGLang spins out as RadixArk with $400M valuation as inference market explodes |url=https://techcrunch.com/2026/01/21/sources-project-sglang-spins-out-as-radixark-with-400m-valuation-as-inference-market-explodes/ |access-date=2026-06-20 |website=TechCrunch |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=R |first=Vignesh |date=2026-01-23 |title=From Berkeley lab to $400M startup: SGLang becomes RadixArk — TFN |url=https://techfundingnews.com/radixark-sglang-spinoff-400m-valuation-ai-inference/ |access-date=2026-06-20 |website=Tech Funding News |language=en}}</ref> == ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ ဗိသုကာစနစ် == NeurIPS သုတေသနစာတမ်းအရ SGLang တွင် အဓိက အစိတ်အပိုင်းကြီး နှစ်ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ Python ဘာသာစကားအတွင်း မြှုပ်နှံထားသည့် အရှေ့မျက်နှာစာစနစ် (Front-end language) နှင့် ဘာသာစကားမော်ဒယ် ပရိုဂရမ်များကို ထိရောက်လျင်မြန်စွာ မောင်းနှင်ပေးသည့် နောက်ခံအင်ဂျင်စနစ် (Back-end runtime) တို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref name=":1" /> အရှေ့မျက်နှာစာစနစ် (Front-end) သည် အချက်အလက်များ ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် ပြိုင်တူလုပ်ဆောင်မှုကို ထိန်းချုပ်ခြင်း (Parallel control flow) တို့အတွက် အခြေခံလုပ်ဆောင်ချက်များကို ပံ့ပိုးပေးပြီး၊ နောက်ခံအင်ဂျင်စနစ် (Runtime) ကမူ ထပ်တလဲလဲ ဖြစ်ပေါ်နေသော တွက်ချက်မှုများကို လျှော့ချရန်နှင့် ဒေတာမောင်းနှင်နိုင်စွမ်း (Throughput) ကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် စနစ်တကျ ပြုပြင်မောင်းနှင်ပေးသည်။<ref name=":1" />   ဤစီမံကိန်းတွင် အသုံးပြုထားသော အဓိက နည်းပညာဆန်းသစ်မှုများအနက် အောက်ပါစနစ်များမှာ ထင်ရှားသည် - '''RadixAttention နည်းပညာ:''' ဉာဏ်ရည်တုက ရလဒ်များ ဆက်တိုက်ထုတ်လုပ်နေစဉ်အတွင်း ဖြစ်ပေါ်လာသော သော့ချက်-တန်ဖိုး ကက်ရှ် (Key–Value cache) အခြေအနေများကို နောက်ထပ်တောင်းဆိုချက်များတွင် ထပ်ခါတလဲလဲ ပြန်လည်အသုံးပြုနိုင်ရန် စီမံပေးသည့် စနစ်ဖြစ်သည်။ <ref name=":1" /> '''ချုံ့ထားသော အကန့်အသတ်ရှိ အခြေအနေပြစက်များ (Compressed finite-state machines):''' ကန့်သတ်ချက်ဘောင်များအတွင်းမှနေ၍ အချက်အလက်များကို ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ ကုဒ်ပြန်ဖတ်ပေးနိုင်သည့် (Faster constrained decoding) စနစ်ဖြစ်သည်။<ref name=":1" /> '''ခန့်မှန်းခြေ လုပ်ဆောင်မှုစနစ် (Speculative execution):''' APIs အခြေခံမော်ဒယ်များ (API-based models) အတွက် လုပ်ဆောင်ချက်များကို ကြိုတင်ခန့်မှန်း တွက်ချက်ပေးသည့် နည်းစနစ်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိ လမ်းညွှန်စာရွက်စာတမ်းများတွင် ဖော်ပြချက်အရ ဤဖရိမ်ဝေါ့ခ်သည် သာမန်ဘာသာစကားမော်ဒယ်များသာမက အာရုံစုံသုံး မော်ဒယ်များ (Multimodal models) ကိုပါ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဟာ့ဒ်ဝဲနောက်ခံစနစ် (Hardware backends) အမျိုးမျိုးပေါ်တွင် တည်ငြိမ်စွာ ဆာဗာဝန်ဆောင်မှု ပေးနိုင်ကြောင်း သိရသည်။<ref name=":2" /> == အခြားကြည့်ရှုရန် == {{Portal|Free and open-source software}} == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [https://docs.nvidia.com/deeplearning/frameworks/sglang-release-notes/overview.html SGLang overview at NVIDIA Docs] * [[github:sgl-project/sgl-project.github.io|SGLang documentation source repository on GitHub]] [[ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီး]] [[ကဏ္ဍ:ဉာဏ်ရည်တုမော်ဒယ်များ]] [[ကဏ္ဍ:နည်းပညာဆောင်းပါးတိုများ]] [[ကဏ္ဍ:အခမဲ့ ဆော့ဖ်ဝဲလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ဆော့ဖ်ဝဲလ်]] ori3p8hqk0fwomvvxypiutn7mo9tvva 0 288367 1041924 1039900 2026-07-03T14:06:12Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ုု +ု) 1041924 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | name = အဲဒိုမြစ် | native_name = {{native name|ja|江戸川}} | image = EdoGawa2004.jpg | image_alt = | image_caption = Edo River in [[Nagareyama]], [[Chiba Prefecture]], [[Japan]] | mapframe = yes | mapframe-zoom = 8 | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = Japan | source1_location = [[Tone River]] | mouth_location = [[Tokyo Bay]] at [[Ichikawa, Chiba|Ichikawa]], Chiba Prefecture | progression = | subdivision_type1 = Country | subdivision_name1 = [[Japan]] | subdivision_type2 = [[Prefectures of Japan|Prefectures]] | subdivision_name2 = [[Ibaraki Prefecture|Ibaraki]], [[Chiba Prefecture|Chiba]], [[Saitama Prefecture|Saitama]], [[Tokyo]] | length_km = 59.5 | source1_elevation = {{convert|8.6|m|ft|abbr=on}} | mouth_elevation = | discharge1_avg = {{convert|109.96|m3/s|cuft/s|abbr=on}} | basin_size_km2 = 200 | river_system = | tributaries_left = | tributaries_right = }} '''အဲဒိုမြစ်''' (江戸川, Edo-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခန်းတိုးဒေသ]]ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် နိုဒမြို့၊ မြောက်ဘက်ဆုံးထိပ်နားတွင် တိုနဲမြစ်မှ ခွဲထွက်လာသည့် မြစ်ဖြစ်သည်။ ချိဘခရိုင်၊ အိချိခဝမြို့ရှိ တိုကျိုပင်လယ်အော်အတွင်း စီးဝင်သည်။ အဲဒိုမြစ်သည် တိုကျို၊ ချိဘခရိုင်နှင့် ဆိုင်းတမခရိုင်များ၏ နယ်နိမိတ်များကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။<ref name="enc">{{cite encyclopedia|encyclopedia=Encyclopedia of Japan |title=Edogawa |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=2012-08-14 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |oclc=56431036 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=2007-08-25 }}</ref><ref name="d">{{cite encyclopedia|encyclopedia=Dijitaru Daijisen |title=江戸川 |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=2012-08-14 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |trans-title=Edo River |oclc=56431036 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=2007-08-25 }}</ref><ref name="kokugo">{{cite encyclopedia|encyclopedia=Nihon Kokugo Daijiten |title=江戸川 |trans-title=Edo River |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=2012-08-14 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |oclc=56431036 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=2007-08-25 }}</ref> အဲဒိုမြစ်၏ ရေစီးဆင်းရာလမ်းကြောင်းသည် မူလက တိုနဲမြစ်၏ အောက်ဘက်ပိုင်းတွင် အစပြုခဲ့သည်။ ၁၆၅၄ ခုနှစ်တွင် အဲဒိုမြို့ကို ရေကြီးမှုမှ ကာကွယ်ရန်အတွက် တိုနဲမြစ်၏ ရေလမ်းကြောင်းလွှဲမှုကို တိုခုဂဝ ရှောဂွန်းနတဲ (Tokugawa shogunate) က ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ အဲဒိုခေတ်တွင် အဲဒိုမြစ်ကို အသုံးပြုကာ ခန်းတိုးဒေသ၏ မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်ဒေသများကို အဲဒိုမြို့တော်နှင့် ချိတ်ဆက်ရန်အတွက် အသုံးပြုခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းရိုးတန်းရှိ အခြားမြို့များနှင့် ချောရှိမြို့တို့မှ များစွာသော ကုန်စည်များကို သယ်ဆောင်ရာတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ တိုကျိုဒေသတွင် စက်မှုလုပ်ငန်းများ မဖြစ်ထွန်းမီက ဤမြစ်ကို စိုက်ပျိုးထားသည့် ကြာမြစ်များထုတ်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref name="kokugo" /><ref name="enc" /> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[File:旧江戸川 Kyu-Edogawa River - panoramio.jpg|thumb|အဲဒိုမြစ်အဟောင်း]] [[ကဏ္ဍ:အိဘရခိခရိုင်ရှိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ချိဘခရိုင်ရှိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:တိုကျိုရှိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ဆိုင်းတမခရိုင်ရှိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]] rleaakgkivb3kc2yok1ads5xriho85r 0 288397 1041923 1040594 2026-07-03T14:06:02Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဂန္တဝင် +ဂန္ထဝင်) 1041923 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ပန်တျာတင်တင်မြင့် | image = [[ဖိုင်:Tintinmyint|thumb|[[File:Tintinmyint.png|thumb|ဂန္ထဝင် အငြိမ့်မိခင်ကြီး ပန်တျာတင်တင်မြင့်]]]] | caption = | birth_name = | birth_date = ၇ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၆ | birth_place = ခလောက်ချိုင်ရွာ၊ ကြည့်မြင်တိုင်တစ်ဖက်ကမ်း၊ ရန်ကုန်မြို့ | death_date = ဇူလိုင် ၂၀၂၁ | death_place = | occupation = သဘင်အနုပညာရှင် (ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်မင်းသမီး)၊ သီချင်းအဆိုတော် | years_active = | spouse = ပန်တျာကြည်လင် (၁၉၆၂–၁၉၇၄) | children = ၅ ဦး | relatives = မျိုးကို (သား)၊ စောမြတ်မိုး (သမီး)၊ သွေးသစ် (မြေး)၊ ဆုလတ်ဝေ (မြေး) | awards = }} == ပန်တျာတင်တင်မြင့် == ပန်တျာ တင်တင်မြင့် (၁၉၄၆–၂၀၂၁) သည် မြန်မာ့သဘင်လောကတွင် အငြိမ့်မင်းသမီးကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဇာတ်မင်းသမီးအဖြစ်လည်းကောင်း ထူးခြားပြောင်မြောက်စွာ အောင်မြင်ခဲ့သည့် ထင်ရှားကျော်ကြားသော အနုပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မိန်းမသားဦးဆောင်သည့် ပြဇာတ်အဖွဲ့ကို တည်ထောင်ကာ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့ပြီး အငြိမ့်လောက၏ မိခင်ကြီးတစ်ဦးအဖြစ် တင်စားခေါ်ဝေါ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ == ကိုယ်ရေးအကျဉ်း == မွေးဖွားရက် ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၇ ရက် မွေးဖွားရာဒေသ ရန်ကုန်မြို့၊ ကြည့်မြင်တိုင်တစ်ဖက်ကမ်း၊ ခလောက်ချိုင်ရွာ ကွယ်လွန်ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လခန့် အလုပ်အကိုင်သဘင်အနုပညာရှင် (ဇာတ်နှင့် အငြိမ့်မင်းသမီး)၊ သီချင်းအဆိုတော် အမည်ကျော်ကြားခြင်း အငြိမ့်လောက၏ မိခင်ကြီး၊ "ပြည်သူ့မုန်တိုင်း" ပြဇာတ်အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် အိမ်ထောင်ဖက် ပန်တျာကြည်လင် (၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် လက်ထပ်၊ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ကွာရှင်း) မျိုးဆက်များ သားသမီး ၅ ဦး (ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ၄ ဦး ကျန်ရစ်)၊ မြေး ၁၁ ဦး၊ မြစ် ၂ ဦး == ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး == ပန်တျာတင်တင်မြင့်ကို ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ကြည့်မြင်တိုင်တစ်ဖက်ကမ်းရှိ ခလောက်ချိုင်ရွာ၌ အဖ ဦးသိုက်၊ အမိ ဒေါ်ကြည်ညွန့်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း ၆ ယောက်အနက် စတုတ္ထမြောက် သမီးဖြစ်သည်။ သူမ၏ မိသားစုတွင် အနုပညာမျိုးရိုး မရှိခဲ့ဘဲ မိခင်ဖြစ်သူက ပညာတတ်တစ်ဦး ဖြစ်စေချင်ခဲ့သော်လည်း ငယ်စဉ် အသက် ၁၀ နှစ်အရွယ်ကတည်းက အနုပညာကို အလွန်ဝါသနာကြီးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် မိဘများမသိအောင် ခိုးဝှက်၍ အနုပညာပညာရပ်များကို သင်ယူခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်က ကျောင်းမှန်မှန်မတက်ဘဲ ကျောင်းလွယ်အိတ်ကို မုန့်ဆိုင်တွင်အပ်ကာ ပလုတ်တုတ်တီးဝိုင်းနှင့် အလှူခံရာနောက်သို့ လိုက်လံကပြခဲ့ဖူးသည်။ ပြင်ပကျောင်းပညာရေးကို ဒုတိယတန်းအထိသာ သင်ကြားခဲ့ဖူးသည်။ အသက် ၁၃ နှစ်အရွယ်တွင် လက်ဦးဆရာဖြစ်သူ စာရေးဆရာ ဦးသိန်းဆွေလေး၏ ကူညီမှုဖြင့် ထိုခေတ်က အနည်းဆုံး လေးတန်းအောင်မှ တက်ရောက်ခွင့်ရှိသည့် ပန်တျာကျောင်းသို့ တက်ရောက်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ ပန်တျာကျောင်းတွင် ၃ နှစ်ကြာ ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်အဆင့် “ဆို၊ က၊ ရေး၊ တီး” ပြိုင်ပွဲများတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ကာ ဆုတံဆိပ်များ ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။ == အနုပညာလှုပ်ရှားမှုများ ဇာတ်သဘင်လောက သို့ ဝင်ရောက်ခြင်း == ပန်တျာကျောင်းဆင်းပြီးနောက် ပန်တျာဇာတ်အဖွဲ့သို့ ဝင်ရောက်ကာ အနုပညာခရီးကို စတင်ခဲ့သည်။ ဇာတ်လောက၏ ပထမခြေလှမ်းအဖြစ် ယိမ်းသမခေါင်းဆောင်အဖြစ် ကပြခဲ့ရပြီး ခေတ်ပြိုင်မင်းသမီးကြီးများဖြစ်ကြသည့် အောင်သန်းတင်၊ ခင်ခင်ညွန့်၊ ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ မနယ်လီမြိုင် စသည့် ဝါရင့်အနုပညာရှင်များနှင့် တွဲဖက်ကပြခွင့်ရခဲ့သည်။ ကိုယ်ခန္ဓာသေးငယ်ပြီး အသက်ငယ်ဆုံးဖြစ်သဖြင့် နှစ်ပါးသွားအခန်းများတွင် နောက်ဆုံးမှသာ ကပြခွင့်ရလေ့ရှိသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မင်းသားကြီး ပန်တျာကြည်လင်နှင့် တွဲဖက်ညီစွာ နှစ်ပါးခွင်ဇာတ်များ၊ ပြဇာတ်များကို ကပြဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ တွဲဖက်ကပြခဲ့သည့် ရသာစုံလင် “နှစ်ပါးခွင်” နှင့် “မြစိမ်းရှင် သိုက်သမိုင်း” ဇာတ်ထုပ်တို့မှာ လူကြိုက်များ ထင်ရှားခဲ့သည်။ ဓာတ်ပြားခေတ်တွင် သီဆိုခဲ့သည့် “တောသူအချစ်” သီချင်းသည်လည်း အထူးအောင်မြင်ခဲ့သည်။ == အငြိမ့်လောကသို့ ကူးပြောင်းခြင်းနှင့် အောင်မြင်မှု == ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ဇာတ်သဘင်လောကမှ အငြိမ့်လောကသို့ ကူးပြောင်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဦးကျော်စိုး တည်ထောင်သည့် “ပြည်သူ့မုန်တိုင်း” ပဒေသာအငြိမ့်အဖွဲ့တွင် စတင်ကပြခဲ့သည်။ ပြဇာတ်မင်းသား လူငယ်ကြည်ခိုင်၊ မင်းသားသန့်ဇင်တို့နှင့် တွဲဖက်ကာ “မိန်းမသားဦးဆောင်သည့် ပြဇာတ်အဖွဲ့” အဖြစ် အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် လှည့်လည်ကပြခဲ့ရာ တစ်နှစ်လျှင် ပွဲချီ ၃၄၀ အထိ ရုံပြည့်ရုံလျှံ အားပေးခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မင်းသမီးဦးဆောင်သည့် အငြိမ့်အဖွဲ့အစည်းအနေဖြင့် ပန်တျာတင်တင်မြင့် တစ်ဦးတည်းသာ ထူးခြားစွာ အောင်မြင်မှု ရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ပရိသတ်ကို ငိုအောင်၊ ရယ်အောင်၊ ပျော်အောင် သရုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းရှိသည့် သဘာဝမင်းသမီးကြီးအဖြစ် လူရွှင်တော်ကြီး ထင်ပေါ်အပါအဝင် သဘင်မျိုးဆက်များ၏ လေးစားမှုကို ခံခဲ့ရသည်။ == ထင်ရှားသော တေးသီချင်းများ== ပန်တျာတင်တင်မြင့်သည် ဓာတ်ပြားခေတ်မှ ကက်ဆက်ခေတ်အထိ အငြိမ့်သီချင်း၊ အော်ပရာနှင့် တေးသီချင်းပေါင်းများစွာကို သီဆိုအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အနက် ထင်ရှားသော သီချင်းအချို့မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ တောသူအချစ် အာရောဂျံ ပရမံလာဘံ ပါးမှာနံ့သာ ခါးမှာပဝါ မဟူရာည ယသော်ဓယာအလွမ်း စိန်စီသောတေး ဘဝတဆစ်ချိုး အချစ်နာကျသော ရောဂါ သဘင်သည် အနုပညာ ကျမ မိန်းမသား == ကိုယ်ရေးကိုယ်တာနှင့် အနုပညာအမွေ == ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ်တွင် မင်းသားကြီး ပန်တျာကြည်လင်နှင့် အိမ်ထောင်ကျခဲ့ပြီး သားသမီး ၅ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ အသက် ၂၈ နှစ် (၁၉၇၄ ခုနှစ်ခန့်) တွင် အိမ်ထောင်ကွဲခဲ့သည်။ သူမသည် မျိုးရိုးမရှိဘဲ ခက်ခဲစွာ သင်ယူခဲ့ရသည့် မိမိ၏ အနုပညာအမွေကို နောက်မျိုးဆက်များထံ လက်ဆင့်ကမ်းနိုင်ခဲ့သည်။ သားဖြစ်သူ မင်းသား မျိုးကို၊ သမီးဖြစ်သူ မင်းသမီး စောမြတ်မိုး၊ မြေးဖြစ်သူ မင်းသား သွေးသစ်နှင့် အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာတက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ကြားနေသည့် မြေးမလေး ဆုလတ်ဝေတို့အထိ အနုပညာမျိုးဆက် သုံးဆက်တိုင်တိုင် လက်ဆင့်ကမ်းနိုင်ခဲ့သည်။ == ဘဝနိဂုံးနှင့် သာသနာပြုလုပ်ငန်းများ == အသက် ၃၈ နှစ်အရွယ်တွင် ကျန်းမာရေးအခြေအနေ (အသည်းတွင် ပြည်တည်သည့်ရောဂါ) ကြောင့် အနုပညာလောကမှ ခေတ္တအနားယူခဲ့ရပြီး မကွေးဆေးရုံတွင် ၃ လကြာ ဆေးကုသမှု ခံယူခဲ့ရသည်။ ဆေးရုံဆင်းပြီးနောက် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ မလှိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွှေပေါ်ကျွန်း သာသနာမြေတွင် သာသနာပြုလုပ်ငန်းများကို တစိုက်မတ်မတ် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ သာသနာပြုစဉ်ကာလအတွင်း ဘုရားစေတီပေါင်း ၁,၂၀၀ ကျော်ကို ထီးတော်တင်လှူပူဇော်နိုင်ခဲ့ပြီး ဘုရားပွဲများတွင်လည်း အနုပညာဖြင့် ကုသိုလ်ဖြစ် သီဆိုဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ သူမ၏ နောက်ဆုံးဆန္ဒမှာ စေတီပေါင်း ၁,၅၀၀ ပြည့်အောင် ထီးတင်ရန်နှင့် "အရိမေတ္တယျအကြိုစေတီတော်" ကို အပြီးသတ်တည်ထားကိုးကွယ်ရန် ဖြစ်သော်လည်း ကွယ်လွန်ချိန်အထိ ပြည့်မြောက်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ကွယ်လွန်ခါနီး ၂ နှစ်ခန့်အလိုတွင် အဆုတ်ကင်ဆာရောဂါ ဝေဒနာကို ပြင်းထန်စွာ ခံစားခဲ့ရပြီး ဆေးရုံတက်ရောက်ကုသမှု ခံယူရင်း ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လခန့်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၇၅ နှစ်ရှိပြီဖြစ်ပြီး သားသမီး ၄ ဦး၊ မြေး ၁၁ ဦးနှင့် မြစ် ၂ ဦး ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ ၎င်းကွယ်လွန်ခြင်းသည် မြန်မာ့သဘင်လောကအတွက် ကြီးမားသော ဆုံးရှုံးမှုတစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ == ကိုယ်ကားချက်များ == ဧရာဝတီသတင်းဌာနတွင် ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ ၌ ဖော်ပြခဲ့သော အနုပညာဆောင်းပါး။ jfmbgjbvz3sxo77zruz51i97t08cvxg 0 288435 1041922 1040272 2026-07-03T14:05:52Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဓါတ် +ဓာတ်, -ဥ် +ဉ်) 1041922 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ဖားဆောင်းမြို့တိုက်ပွဲ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]မှ [[၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး]] | date = ၂၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ – ၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ <br/>({{Age in years, months, weeks and days|2024|2|29|2026|2|15}}) | map_type = Myanmar | latitude = 18.773 | longitude = 97.319 | map_caption = ကယားပြည်နယ် အတွင်း ဖားဆောင်းမြို့၏ တည်နေရာ | place = [[ဖားဆောင်းမြို့]]၊ [[ကယားပြည်နယ်]] | result = လက်ရှိတွင် စစ်တပ် က ပြန်လည် ထိန်းချုပ်ခဲ့သည် | combatant1 = {{flagicon image|Flag of the Myanmar Armed Forces.svg}} [[တပ်မတော်]] | combatant2 = ကရင်နီတပ်ပေါင်းစုံ * {{flagicon image|Karenni National People's Liberation Front flag.png}} [[ကရင်နီလူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး]] * {{flagicon image|Flag_of_the_Karenni_Army.png}} [[ကရင်နီ တပ်မတော်]] * {{flagicon image|KNDF Flag.jpg}} [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] * {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] | notes = မြို့၏ထိန်းချုပ်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ တပ်မတော်နှင့် ကရင်နီတပ်ပေါင်းစုံတို့အကြား ကွဲပြားခြားနားသော သတင်းထုတ်ပြန်ချက်များ ရှိနေသည်။ | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} }} '''ဖားဆောင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] မှ [[၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး]]ကာလအတွင်း [[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[ဖားဆောင်းမြို့]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တပ်မတော်နှင့် ကရင်နီတပ်ပေါင်းစုံတို့အကြား တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၉ ရက်တွင် စတင်ခဲ့သည့် ဤမြို့၏ တိုက်ပွဲသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅ ရက် အထိ ကာလရှည်ကြာခဲ့ကာ တိုက်ပွဲအတွင်း တပ်မတော်(လေ)၏ တိုက်လေယာဉ် ၁ စီး ပျက်ကျသည်အထိ ပြင်းထန်ခဲ့သည်။ ဖားဆောင်းမြို့ရှိ မြို့စောင့်တပ်များဖြစ်သော ခလရ (၁၃၄) နှင့် ခလရ (၁၃၅) တို့ကို တော်လှန်ရေးတပ်များက ဝိုင်းဝန်းပိတ်ဆို့၍ တိုက်ပွဲများကြားထဲတွင် မြို့ကို ထိန်းချုပ်ခဲ့ကြပြီး တော်လှန်ရေးတပ်များ၏ နှစ်နှစ်ကျော်ကြာ ပိတ်ဆို့သိမ်းပိုက်ထားသည့် ထိုမြို့ကို စစ်တပ်သည် “ရန်နိုင်မင်း” စစ်ဆင်ရေးဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅ ရက်တွင် အပြီးတိုင် ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2026-02-16 |title=ဖားဆောင်းမြို့ကို ထိန်းချုပ်လိုက်သော စစ်တပ်စစ်ကြောင်းနှင့် တော်လှန်ရေးတပ်များ တိုက်ပွဲများ အပြင်းအထန်ဖြစ်နေ၊ ဖားဆောင်းမြို့နှင့် ဖားဆောင်း- ဘောလခဲ လမ်းကို တော်လှန်ရေးတပ်များ လက်လွှတ်ရ |url=https://yktnews.com/2026/02/242971/ |access-date=2026-06-22 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=News |first=K. I. C. |date=2024-05-07 |title=ဖားဆောင်းမြို့ လက်မလွှတ်ရရေး စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းပစ်ခတ်မှု အပြင်းအထန်ပြုလုပ်နေ |url=https://kicnews.org/2024/05/%E1%80%96%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7-%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90/ |access-date=2026-06-22 |website=ကေအိုင်စီ - KIC News |language=en-US}}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းအရင်းများ == ဖားဆောင်းမြို့နယ်သည် ကယားပြည်နယ်၊ ဘော်လခဲခရိုင်တွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ "ဖားဆောင်း" ဟူသောအမည်မှာ သံလွင်မြစ်နှင့် ပွန်ချောင်းဆုံရာအရပ်၏ အထက်ဘက်တွင် ကြီးမားသော ကျောက်ဖျာတစ်ချပ် စောင်းလျက်ရှိသည်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ရှမ်းဘာသာစကားအရ "ဖာ" ဆိုသည်မှာ ကျောက်ဖျာနံရံကို ဆိုလိုသည်။မြို့နယ်၏ သမိုင်းကြောင်းမှာ အိမ်ခြေ ၁၄-၁၅ အိမ်ဖြင့် စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ခဲမဖြူရွာ မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ရာမှ မီးဘေးဒုက္ခသည်များ ပြောင်းရွှေ့အခြေချလာကြသဖြင့် မြို့အဖြစ် စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ဖားဆောင်းမြို့နယ်အဖြစ် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းကာလများတွင် မယ်စဲ့မြို့အား မြို့အဖြစ် တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခြင်းများအပါအဝင် အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် ရပ်ကွက် ၂ ခုနှင့် ကျေးရွာအုပ်စု ၈ ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဖားဆောင်းမြို့နယ်သည် ကယားပြည်နယ် ၏ စီးပွားရေးနှင့် စစ်ရေးဗျူဟာအရ အရေးပါသော ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် မော်ချီးသတ္တုတွင်းဒေသနှင့် ဆက်စပ်နေခြင်း၊ သံလွင်မြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက် တည်ရှိခြင်းတို့ကြောင့် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးတွင် အချက်အချာကျသော နေရာတစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိနေသည်။ မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁ - လက်ရှိ) အတွင်း၌လည်း ဤဒေသသည် တပ်မတော်၏ တပ်စခန်းများနှင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များကြားတွင် အဓိက ထိန်းချုပ်ရန် ကြိုးပမ်းသည့် ဗျူဟာမြောက် နယ်မြေတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=စောရယ် |date=2024-03-05 |title=စစ်တပ်ဗုံးကြဲမှုကြောင့် ဖားဆောင်းတွင် အရပ်သား ၅ ဦးထက်မနည်း သေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/49877/ |access-date=2026-06-22 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် == ဖားဆောင်းမြို့အား သိမ်းပိုက်နိုင်ရေးအတွက် ကရင်နီပူးပေါင်းတပ်များက ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် စတင်၍ ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲကာလတစ်လျှောက်တွင် တပ်မတော်၏ တပ်ရင်းဌာနချုပ်များဖြစ်သော ခလရ-၁၃၄ နှင့် ခလရ-၁၃၅ တို့သည် တိုက်ပွဲ၏ အဓိကဗဟိုချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-04-13 |title=ဖားဆောင်းတိုက်ပွဲကြောင့် ဒေသခံငါးထောင်ကျော် နေရပ်ပြန်မရ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/phasong-refugees-04132024054039.html |access-date=2026-06-22 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> ကရင်နီတပ်ပေါင်းစုံ၏ ထုတ်ပြန်ချက်များ နှင့် ကရင်နီတပ်ပေါင်းစုံ၏ အဆိုအရ တိုက်ပွဲအစောပိုင်းကာလတွင် တပ်မတော်၏ တပ်စခန်း ၉ ခုနှင့် ကာကင်းနေရာ ၃ ခုကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး ခလရ-၁၃၄ နှင့် ခလရ-၁၃၅ တို့ကို ဝိုင်းဝန်းပိတ်ဆို့မှုများ ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ခလရ-၁၃၄ တပ်ရင်းကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ဖားဆောင်းမြို့အား ၎င်းတို့၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့မှုအား မှတ်တမ်းဓာတ်ပုံများ ဖြင့် ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဖားဆောင်းအခြေစိုက် ခလရ ၁၃၄ တပ်ရင်းကို သိမ်းပိုက်ရရှိပြီး ဖမ်းဆီးရမိတဲ့ သုံ့ပန်းနဲ့ မိသားစုဝင်တွေကို အုပ်ချုပ်ရေးက စောင့်ရှောက်ထား |url=https://www.bnionline.net/mm/news-110168 |access-date=2026-06-22 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=mmblogmaster |date=2025-07-04 |title=ဖားဆောင်း အခြေစိုက် ခလရ (၁၃၄) ကို ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု သိမ်းပိုက်ထားဟု ဆို |url=https://maun-mm.com/2025/07/04/%E1%80%96%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-%E1%80%A1%E1%80%81%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%85%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA-%E1%80%81%E1%80%9C%E1%80%9B/ |access-date=2026-06-22 |website=Maun |language=en-US}}</ref> တပ်မတော် ကမူ ၎င်းတို့၏ ဒီးမော့ဆိုမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ အတွင်းမှ ဆုတ်ခွာလာသည့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ဖားဆောင်းမြို့နယ်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ကာ အဆိုပါဒေသအား အလုံးစုံပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ရေးအတွက် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၆ ရက်နှင့် ၃၀ ရက်တွင်လည်းကောင်း၊ ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နှင့် ၇ ရက်တွင်လည်းကောင်း၊ စုစုပေါင်းတိုက်ပွဲကြီး ၄ ကြိမ်ဖြင့် အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် တပ်ရင်းဌာနချုပ်များအား သိမ်းပိုက်ရန် အပြင်းအထန်ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ တိုက်ပွဲကြီး ၄ ကြိမ် အပါအဝင် တိုက်ပွဲကြီး/ငယ် ၈ ကြိမ် အထိ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး တပ်မတော်က ၎င်းတို့၏ တပ်ရင်းဌာနချုပ်များ ရန်သူ့လက်သို့ ကျရောက်ခြင်းမရှိစေရန် ပြန်လည်ခုခံတိုက်ခိုက်နိုင်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ အဆိုပါဖြစ်စဉ်များအတွင်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ရုပ်အလောင်း ၆ လောင်းနှင့် လက်နက်မျိုးစုံ ၁၁ လက်တို့ကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့ကြောင်း တပ်မတော်က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက KNPP ၊ KNDF အဖွဲ့များနှင့် PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက် သောင်းကျန်းသူများ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် ဖားဆောင်းမြို့အား ပြန်လည်တိုက်ခိုက် ထိန်းချုပ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/80114 |access-date=2026-06-22 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> == တိုက်လေယာဉ် ပျက်ကျမှုဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လဆန်းပိုင်း ဖားဆောင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေစဉ် တပ်မတော်(လေ)၏ တိုက်လေယာဉ်တစ်စင်း ပျက်ကျခဲ့မှုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ထို ပျက်ကျမှု နှင့် ပတ်သက်၍ အပြန်အလှန် ကွဲပြားသော ထုတ်ပြန်ချက်များ ရှိခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2025-07-03 |title=စစ်ကောင်စီ လေယာဉ်အပျက် ကရင်နီတော်လှန်ရေးတပ်တွေ ထုတ်ပြန် (ရုပ်/သံ) |url=https://burma.irrawaddy.com/video/2025/07/03/402961.html |access-date=2026-06-22 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> ကရင်နီတပ်ပေါင်းစုံ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့ နံနက် ၁ နာရီခန့်တွင် ဖားဆောင်းမြို့အား ဗုံးကျဲရန် ပျံသန်းလာသော ဂျက်တိုက်လေယာဉ် ၄ စီးကို တန်ပြန်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ တရုတ်နိုင်ငံထုတ် FTC-2000G အမျိုးအစား တိုက်လေယာဉ် ၁ စီးကို ပစ်ချနိုင်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဇူလိုင်လ ၃ ရက်နေ့ မွန်းလွဲပိုင်းတွင် ဖားဆောင်းမြို့အနီး၌ အဆိုပါလေယာဉ်ပျက်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး လေယာဉ်မှူး ၂ ဦး၏ ရုပ်အလောင်း အပိုင်းအစများကိုလည်း တွေ့ရှိခဲ့ရကြောင်း တပ်ပေါင်းစုံက အတည်ပြုထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2025-07-03 |title=ဖားဆောင်းမြို့နယ်တွင် စစ်တပ်၏ လေယာဉ်ပျက်တွေ့ရှိရမှု အတည်ပြုနိုင်ပြီး လေယာဉ်ပျက်ဓာတ်ပုံများ ထွက်ပေါ်လာ |url=https://yktnews.com/2025/07/220226/ |access-date=2026-06-22 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-07-03 |title=တရားမဝင်အာဏာသိမ်းစစ်တပ်၏ တိုက်လေယာဉ်တစ်စင်းအား ကရင်နီတပ်ပေါင်းစုံ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့က ပစ်ချနိုင်ခဲ့ခြင်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ သတင်းထုတ်ပြန်ချက် - IEC Karenni |url=https://ieckarenni.org/my/%e1%80%90%e1%80%9b%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%9d%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%8f%e1%80%ac%e1%80%9e%e1%80%ad%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%85%e1%80%85%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%95-2/ |access-date=2026-06-22 |language=my-MM}}</ref> အခြားတစ်ဖက်တွင် တပ်မတော်(လေ)က ဇူလိုင်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာရာ၌ အဆိုပါ FTC-2000G တိုက်လေယာဉ်သည် ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် နေပြည်တော်၏ အရှေ့တောင်ဘက် ၁၃၀ ကီလိုမီတာအကွာ၌ ခရီးဝေးလေ့ကျင့်ပျံသန်းစဉ် ရေဒါမြင်ကွင်းမှ ရုတ်တရက် ပျောက်ကွယ်ပြီး ဆက်သွယ်မှုပြတ်တောက်သွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ တပ်မတော်၏ ပြောဆိုချက်အရ အဆိုပါလေယာဉ်ပျက်ကျရခြင်းမှာ စက်ချို့ယွင်းမှုကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။<ref>{{Cite web |title=ဖားဆောင်းတွင် စစ်ကောင်စီတိုက်လေယာဉ်ကိုပစ်ချခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်းဓာတ်ပုံမှတ်တမ်းနှင့်အတူ KNDFထုတ်ပြန် |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/6867da69155f553078ffaf56 |access-date=2026-06-22 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> == အငြင်းပွားမှုများ == ဖားဆောင်းမြို့၏ ထိန်းချုပ်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ နှစ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းများ၏ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်များသည် ကာလအပိုင်းအခြားအလိုက် ကွဲပြားလျက်ရှိသည်။ ကရင်နီတပ်ပေါင်းစုံဘက်က မြို့အခြေစိုက် တပ်စခန်းများ သိမ်းပိုက်ရရှိကြောင်း ပြောဆိုထားသော်လည်း၊ တပ်မတော်ဘက်ကမူ တပ်စခန်းများသိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ကြောင်း နှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် မြို့အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း အခိုင်အမာ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=DVB TV News |date=2026-02-20 |title=ဖားဆောင်းမြို့ကို စစ်တပ် သိမ်းပိုက်၊ ဗန်းမော်မှာ နေ့တိုင်းနီးပါး တိုက်ပွဲဆက်ရှိနေ- DVB News |url=https://www.youtube.com/watch?v=BbSaDQ9M8-I |access-date=2026-06-22}}</ref> == စစ်တပ်မှ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခြင်း (၂၀၂၆) == တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များသည် ဖားဆောင်းမြို့အား ၂ နှစ်ကျော်ကြာ စိုးမိုးနိုင်ခဲ့ကြသည်။တပ်မတော် သည် ထိုမြို့ ပြန်လည်ရရှိရေး "ရန်နိုင်မင်း" စစ်ဆင်ရေးဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ဒီးမော့ဆိုမြို့အား ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများသည် ထိုမြို့မှတဆင့် ဖားဆောင်းမြို့နယ်အတွင်းသို့ စစ်ကြောင်းထိုးခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့မှစတင်ကာ ဘောလခဲ-ထူးချောင်း-ဖားဆောင်း လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက် နှင့် နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် မိုင်းထောင်ဖောက်ခွဲခံထားရသည့် ထူးချောင်းတံတားနှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ကို ဦးစွာထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2026-02-20 |title=ဖားဆောင်းမှာ တိုက်ပွဲဆက်ဖြစ်နေ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/02/21/149094/ |access-date=2026-06-22 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် အရေးပါသော အမာခံကျေးရွာများဖြစ်သည့် နမ့်ကစ် နှင့် ပါပုကျေးရွာတို့ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ဖားဆောင်းမြို့သို့ ထိုးဖောက်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့၌ ဖားဆောင်းမြို့အား တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက အပြီးတိုင် ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=DVB TV News |date=2026-02-20 |title=ဖားဆောင်းမြို့ကို စစ်တပ် သိမ်းပိုက်၊ ဗန်းမော်မှာ နေ့တိုင်းနီးပါး တိုက်ပွဲဆက်ရှိနေ- DVB News |url=https://www.youtube.com/watch?v=BbSaDQ9M8-I |access-date=2026-06-22}}</ref> ဖားဆောင်းမြို့နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများအား ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ရန် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် ကာလအတွင်း စစ်တပ် သည် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ နှင့် တိုက်ပွဲကြီး/ငယ် ၃၁ ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲများအတွင်း တပ်မတော်ဘက်မှ စစ်သည်အချို့ ကျရှုံးခြင်း နှင့် အချို့မှာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာများ ရရှိခဲ့သည်။ တပ်မတော်က သိမ်းဆည်းရမိသည့် လက်နက်မျိုးစုံ ၁၇ လက်နှင့် ဖောက်ခွဲရေးဆက်စပ်ပစ္စည်းများကို ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2026-02-16 |title=စစ်တပ်က ဖားဆောင်းကို ပြန်ရဆိုသော်လည်း တိုက်ပွဲဆက်ဖြစ်နေ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2026/02/16/411048.html |access-date=2026-06-22 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> == ထိခိုက်ပျက်စီးမှုများ == တိုက်ပွဲများအကြားတွင် ဖားဆောင်းမြို့အနီးရှိ သံလွင်တံတား (ဖားဆောင်း) သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်  ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇ ရက်တွင် လည်းကောင်း<ref>{{Cite web |title=ဖားဆောင်းမြို့ရှိ သံလွင်မြစ်ကူးတံတား မိုင်းခွဲဖျက်ဆီးခံရ |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/69944280f616b31829d7e9d2 |access-date=2026-06-22 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref>၊  ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀ ရက်၊ ညနေ ၄ နာရီခွဲတွင် ဖားဆောင်းမြို့နယ် အရှေ့မြောက်ဘက် မီတာ ၁၈၀၀ ခန့်အကွာရှိ ဝမ်အောင်း – ချိကွဲ – စောင်းလော့ လမ်းကြောင်းပေါ်မှ ပွန်ချောင်းတံတား သည် လည်းကောင်း မိုင်းထောင်ဖောက်ခွဲ ဖျက်ဆီးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀ ရက် ဖောက်ခွဲဖျက်စီးခံရမှု၌ တံတား၏ အရှေ့ဘက် ချဉ်းကပ်လမ်း နှင့် ကပ်လျက် တံတားတိုင်အမှတ်၊ K-2 မှ P-4 အထိ အရှည် ၆၅ ပေခန့် ကျိုးကျ ပျက်စီးသွားခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=Lin |first=Editor Htein |date=2026-02-22 |title=ဖားဆောင်းမြို့နယ်ရှိ ပွန်ချောင်းတံတား မိုင်းထောင် ဖျက်ဆီးခံရ |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/02/22/%e1%80%96%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%86%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%94%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%80%9b%e1%80%be%e1%80%ad-%e1%80%95%e1%80%bd/ |access-date=2026-06-22 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=စစ်ရေးပြင်းထန်နေတဲ့ ဖားဆောင်းမြို့က သံလွင်တံတား မိုင်းခွဲဖျက်ဆီးခံရ |url=https://www.bnionline.net/mm/news-113434 |access-date=2026-06-22 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> ယင်းအပြင် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ ရက် နံနက် ၁၀ နာရီခန့်တွင် ကယားပြည်နယ် ဖားဆောင်းမြို့နယ်မှ မယ်စဲ့မြို့နယ်သို့ ဆက်သွယ်ထားသော သံလွင်တံတား (ဖားဆောင်း) သည် ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံမိုင်းထောင် ဖောက်ခွဲဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။ဤဖြစ်စဉ်၌ တံတား၏ အနောက်ဘက် ရေလယ်တိုင်များဖြစ်သည့် တိုင်အမှတ် P-5 နှင့် P-7 တို့ အကြားတွင် အရှည်ပေ ၃၀၀၊ အကျယ် ၂၄ ပေခန့် ပြိုကျပျက်စီးခဲ့သည်။သံလွင်တံတား (ဖားဆောင်း) သည် ဖားဆောင်းမြို့အနီးရှိ သံလွင်မြစ်ကူးတံတား တစ်စင်းဖြစ်ပြီး တံတားအရှည် ပေ ၁၂၆၀၊ တံတားအကျယ် ၂၄ ပေ၊ လူသွားလမ်း ဘယ်/ ညာ သုံးပေစီရှိပြီး သံကူကွန်ကရစ်တံတား အမျိုးအစားဖြစ်ကာ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဆောက်လုပ်ပြီးစီး၍ ဖွင့်လှစ်အသုံးပြုခဲ့သော တံတားတစ်စင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ကယားပြည်နယ် သံလွင်မြစ်ကူးတံတားတစ်စင်းဖြစ်သည့် ဖားဆောင်းမြို့နယ်မှ မယ်စဲ့မြို့နယ်သို့ ဆက်သွယ်ထားသည့် သံလွင်တံတား (ဖားဆောင်း) အား KNPP ၊ KNDF အဖွဲ့များနှင့် PDF အမည်ခံ အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများက ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံမိုင်းထောင်ဖောက်ခွဲဖျက်ဆီး |url=http://www.mdn.gov.mm/my/kyaapnnyny-snlngmckuuttnttaattccngphcsnny-phaacheaangmiunym-mycaimiunysiu-chksythaasnny |access-date=2026-06-22 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref> ==ကိုးကား== <references/> [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ကယားပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] ivi0pfco08v7r3g96azee4ol565lgx7 0 288487 1042076 1040450 2026-07-04T11:32:01Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1042076 wikitext text/x-wiki {{Infobox river |name = မဆွတ်အုရမြစ် | image = Matsuura River from bridge at Sari, Ouchi, Karatsu.jpg | map = {{Maplink|zoom=9|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250 |raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" }, { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" }, { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }} | pushpin_map = Japan | mapframe-zoom = }} '''မဆွတ်အုရမြစ်''' သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခယူးရှူးကျွန်း]]၏ မြောက်ပိုင်း၊ [[ဆဂခရိုင်]]ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် ခရဆွတ်မြို့၊ အိမရိမြို့နှင့် တခဲအိုမြို့များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေသည်။ ဤမြစ်သည် ရေကြီးမှုများစွာ ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည့် သမိုင်းကြောင်း ရှိသည်။<ref>{{Cite journal |last1=Teramura |first1=Jun |last2=Shimatani |first2=Yukihiro |date=January 2021 |title=Advantages of the Open Levee (Kasumi-Tei), a Traditional Japanese River Technology on the Matsuura River, from an Ecosystem-Based Disaster Risk Reduction Perspective |journal=Water |language=en |volume=13 |issue=4 |pages=480 |doi=10.3390/w13040480 |issn=2073-4441 |doi-access=free }}</ref><ref>{{Cite web| title=Traditional and local knowledge of Eco-DRR in and around the Matsuura River | url=https://www.chikyu.ac.jp/rihn/cms_upload/publicity/112/matsuura_en.pdf | archive-url=https://web.archive.org/web/20231030163853/https://www.chikyu.ac.jp/rihn/cms_upload/publicity/112/matsuura_en.pdf | archive-date=2023-10-30}}</ref><ref>{{Cite web |title=Japan River Restoration Network (JRRN) {{!}} World's WATERFRONT: JAPAN |url=http://www.a-rr.net/jp/en/waterside/domestic/restoration_project/1525.html |access-date=2023-10-30 |website=www.a-rr.net |archive-date=9 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251109003319/http://www.a-rr.net/jp/en/waterside/domestic/restoration_project/1525.html |url-status=dead }}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ဆဂခရိုင်ရှိ မြစ်များ]] hrhe1a64axw7in64qs7m6wqyi4tutgm 0 288502 1041921 1040593 2026-07-03T14:05:42Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဂန္တဝင် +ဂန္ထဝင်) 1041921 wikitext text/x-wiki == ယုဝတီ == {{Infobox person | name = ဒေါ်ယုဝတီ | image = | caption = | birth_name = မရီလေး | birth_place = ဟင်္သာရွာ၊ သာဝတ္တီမြို့၊ ရမည်းသင်းခရိုင်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံ | occupation = အငြိမ့်မင်းသမီး | spouse = ဦးစံနီ (လူရွှင်တော်) | known_for = ၁၉၉၅ ခုနှစ် မြဝတီအငြိမ့်ပြိုင်ပွဲ ဆုတံဆိပ်ရရှိခြင်း }} ဒေါ်ယုဝတီ သည် မြန်မာ့ဇာတ်သဘင်လောက၊ အထူးသဖြင့် အငြိမ့်သဘင်နယ်ပယ်တွင် ထင်ရှားသော မြန်မာ့အငြိမ့်မင်းသမီးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူမသည် ၁၉၉၅ ခုနှစ် မြဝတီအငြိမ့်ပြိုင်ပွဲတွင် ဆုတံဆိပ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝနှင့် အနုပညာမျိုးစေ့ == ဒေါ်ယုဝတီကို မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရမည်းသင်းခရိုင်၊ သာဝတ္တီမြို့၊ ဟင်္သာရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ နာမည်အရင်းမှာ မရီလေး ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း မောင်နှမ (၇) ဦးအနက် အငယ်ဆုံး ဖြစ်သည်။ အခြားမောင်နှမများမှာ အနုပညာဝါသနာ မပါကြသော်လည်း မရီလေးတစ်ဦးတည်းသာ ငယ်စဉ်ကတည်းက အနုပညာဗီဇ ထုံမွှန်းခဲ့ပြီး မိခင်ရွာ၌ပင် ကပြဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ကပြခဲ့သည့် အနုပညာအမည်မှာ ရွှေမန်းရီ ဖြစ်သည်။ == အနုပညာလောကသို့ ရောက်ရှိခြင်းနှင့် ဆရာသမားများ == ဒေါ်ယုဝတီအား အနုပညာပညာရပ်များ သင်ကြားပြသပေးခဲ့သည့် ငယ်ဆရာများမှာ ဒေါ်လှလှရီ၊ တိုင်းချစ်တင်၊ မြနန်းကြည်နှင့် မျိုးချစ်သောင်း တို့ ဖြစ်ကြသည်။ မန္တလေးမြို့မှ ပညာရှင်ကြီးများဖြစ်ကြသော ဦးအောင်စိန်၊ ဒေါ်အဝေရာကြည်နှင့် လူရွှင်တော်ကြီး ဦးမြတ်သာတို့က အငြိမ့်ကပြရန် ဟင်္သာသို့ လာရောက်ခေါ်ယူခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့ လာရောက်ခေါ်ဆိုစဉ်က အနုပညာဝါသနာပါသော ဒေါ်ယုဝတီက လိုက်ပါလိုသော်လည်း မိခင်နှင့် အစ်ကိုဖြစ်သူများက ခွင့်မပြုလိုသဖြင့် အခက်အခဲအချို့ ရှိခဲ့သော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် မန္တလေးမြို့သို့ လိုက်ပါခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ မန္တလေးသို့ ရောက်ရှိပြီးနောက် အကပညာကို မန္တလေးပြုံးချို ထံတွင် လေ့လာသင်ယူခဲ့ပြီး၊ ဆို၊ ငို၊ ပြော ပညာရပ်များကိုမူ ခေတ္တရာဥဩကြည်၊ မွတ်တားမလေးခင်နှင်းရီနှင့် ရန်ကုန်နှင်းဆီ တို့ထံတွင် ဆက်လက်ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ဒေါ်ယုဝတီသည် ဦးမြတ်သာနှင့် ဒေါ်ခင်ညွန့် တို့ တည်ထောင်သော အငြိမ့်အဖွဲ့တွင် စတင်ကပြခဲ့ပြီး မန္တလေး၌ အငြိမ့်စတင်ကပြစဉ်က စဘော်ငွေ သုံးထောင်ကျပ်သာ ရရှိခဲ့သည်။ == "ယုဝတီ" အမည်ဖြစ်ပေါ်လာပုံ == မန္တလေးသို့ ရောက်ရှိချိန်တွင် ပုဂံတိုက်မှ ဆရာတော်တစ်ပါးက သူမ၏ အငြိမ့်မင်းသမီးအမည်ကို "ယုဝတီ" ဟု ပေးခဲ့သည်။ စတင်အမည်ပေးခါစတွင် ဒေါ်ယုဝတီကိုယ်တိုင်က ထိုအမည်ကို တစ်လုံးတည်းဖြစ်၍ မနှစ်သက်ခဲ့သော်လည်း၊ ဆရာတော်က "ယုဝတီ" ဆိုသည်မှာ ပါဠိဘာသာစကားမှ ဆင်းသက်လာပြီး မြန်မာလို "ကောင်းသော သမီးပျို" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရကြောင်း ရှင်းလင်းမိန့်ကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဆရာတော် ပျံလွန်တော်မူသည့် အခမ်းအနားတွင် ဒေါ်ယုဝတီကိုယ်တိုင် ဧယဉ်ကျူး၍ ပူဇော်ခဲ့ရသည်။ == မြဝတီအငြိမ့်ပြိုင်ပွဲနှင့် အောင်မြင်မှု == ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော မြဝတီအငြိမ့်ပြိုင်ပွဲ သို့ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ပြိုင်ပွဲမဝင်မီ (၃) လခန့် ဇာတ်တိုက် တီးလုံးတိုက်ခဲ့ရပြီး ပင်ပန်းခက်ခဲမှုများကြောင့် ငိုကြွေးခဲ့ရသည်အထိ ကြိုးစားခဲ့ရသည်။ ထိုပြိုင်ပွဲတွင် အကယ်ဒမီ စိန်မွတ်တား၏ ကူညီပံ့ပိုးမှု၊ ကျေးဇူးတရားများစွာ ရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ဒေါ်ယုဝတီသည် အဆိုပါ မြဝတီအငြိမ့်ပြိုင်ပွဲတွင် ဆုတံဆိပ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ == မိသားစုဘဝ == ဒေါ်ယုဝတီသည် လူရွှင်တော် ဦးစံနီနှင့် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့သည်။ အိမ်ထောင်ဖက်အဖြစ် လူရွှင်တော်ကို ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်းမှာ အနုပညာပွဲများ အတူတူကပြရလိမ့်မည်ဟု တွေးတောမျှော်လင့်ခဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်ပြီး၊ အမှန်တကယ်လည်း အားလပ်ရက်မရှိရအောင်ပင် ပွဲများဆက်တိုက် ကပြခဲ့ရသည်။ ဒေါ်ယုဝတီသည် ဂန္ထဝင် အငြိမ့်မိခင်ကြီး ပင် ဖြစ်တော့သည်။ == ကိုးကား == "မြန်မာ့အငြိမ့်သဘင်အင်တာဗြူး (၂၀၂၂)"၊ ယူကျု (YouTube) ဗီဒီယို အင်တာဗြူးအစီအစဉ်။ 6k1li1ns6c36qjd4cxdpkd8rmrxwos7 0 288519 1041920 1040615 2026-07-03T14:05:33Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ရလာဒ် +ရလဒ်, -တုန့်ပြန် +တုံ့ပြန်) 1041920 wikitext text/x-wiki == မျိုးချစ်သန်း ( အငြိမ့်မင်းသမီး ) == == အနုပညာမှတ်တမ်း == {| class="wikitable" style="width: 100%;" |+ ဒေါ်မျိုးချစ်သန်း၏ အနုပညာမှတ်တမ်းအကျဉ်း |- ! အချက်အလက် !! အသေးစိတ် |- |- | '''ဇာတိ''' || ဟင်္သာတမြို့ |- | '''အနုပညာနယ်ပယ်''' || သဘင် (အငြိမ့်မင်းသမီး) |- | '''ထင်ရှားသည့်အမည်''' || သန်းသုံးသန်း (အငြိမ့်မင်းသမီး ၃ လက်အနက် ၁ ဦး) |- | '''အငြိမ့်အဖွဲ့များ''' || ဦးလှစိန်အငြိမ့်၊ ကိုတိုင်းကျော်အငြိမ့်၊ မန္တလေးသက်ကြီးအငြိမ့် |- | '''ထင်ရှားသောတေးသီချင်းများ''' || "သကျသီဟဘုရား"၊ "မဟာမြတ်မုနိ"၊ "အနန္တောအနန္တငါးပါး"၊ "တောင်ဇမ္ဗူပိုင်" |- | '''ထူးခြားချက်''' || ပရိသတ်အကြိုက်ကို ထိန်းကျောင်းနိုင်သည့် "ဝါနှင့်သမ္ဘာ" ပြည့်ဝခြင်း |} === ထင်ရှားသည့် တေးသီချင်းများ === {{Columns-list|colwidth=20em| * သကျသီဟဘုရား * မဟာမြတ်မုနိ * အနန္တောအနန္တငါးပါး * တောင်ဇမ္ဗူပိုင် }} မျိုးချစ်သန်းသည် မန္တလေး၏ တံခွန်စိုက် နာမည်ကျော် အငြိမ့်မင်းသမီးတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး မြန်မာ့သဘင်လောကတွင် ထင်ရှားသော "သန်းသုံးသန်း" ဟု သတ်မှတ်ခံရသည့် မင်းသမီးသုံးလက် ထဲမှ တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ဟင်္သာတဇာတိ ဖြစ်ပြီး ငယ်ရွယ်စဉ်ကတည်းက ဦးလှစိန်အငြိမ့်တွင် ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ် ပါဝင်ကပြခဲ့ရာမှ နောက်ပိုင်းတွင် ကိုတိုင်းကျော်အငြိမ့်စသည်တို့၌ ဆက်လက် ကပြခဲ့သည်။ သူမ၏ ထူးခြားချက်များနှင့် အနုပညာမှတ်တမ်းတချို့မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် == အမည်တွင်ခြင်း == ပွဲဦးထွက်ကပြသည့်နှစ်မှာပင် ပရိသတ်အားပေးမှုနှင့် အရည်အချင်းကြောင့် ဦးလှစိန်အငြိမ့် မှ မျိုးချစ်သန်းအငြိမ့် ဟု အမည်ပြောင်းလဲသည်အထိ အောင်မြင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။သရုပ်နှင့် အဆို - အလှအပနှင့် ကိုယ်လုံးကိုယ်ပေါက်တွင် ထင်ရှားလှပပြီး သီချင်းမျိုးစုံကို ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်စွာ သီဆိုကပြနိုင်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။သက်ကြီးအငြိမ့် - မန္တလေးတွင် (၁၅) နှစ်ကျော်ကြာ ကပြဖျော်ဖြေခဲ့ပြီးနောက် ဟင်္သာတမြို့သို့ ပြန်လည်အခြေချ၍ အနားယူခဲ့ကာ နောက်ပိုင်းတွင် ပန်းချီလေးဝင်း စီစဉ်သည့် "မန္တလေးသက်ကြီးအငြိမ့်" အခွေတွင်လည်း ပါဝင်ကပြခဲ့သေးသည်။ ဤသက်ကြီးအငြိမ့်ခွေများကို ဖြူနီဝါပြာတေးသံသာများ ကဲ့သို့သော ဘလော့ဂ်များတွင် ရှာဖွေနားဆင်နိုင်သည်။ == မန္တလေး လူရွင်တော်ကြီး ဦးချစ်စရာ ဒေါ်မျိုးချစ်သန်း အကြောင်း အောက်ပါအတိုင်း ရေးသားသည်။ == "ဝါနဲ့သမ္ဘာ" စာပေဟောပြောပွဲတပွဲမှာ ဆရာမဂျူးနဲ့ဆုံတော့ ကျွန်တော့်ကို "ဆရာ့စာတွေကို ကျွန်မ များများမဖတ်ဖူးပါဘူးတဲ့။ (ကျွန်တော်ကလည်း များများရေးတဲ့သူ မဟုတ်ပါဘူး)တစ်ပုဒ်တော့ ဖတ်ဖူးပါတယ်။"ဝါနဲ့သမ္ဘာ"ဆိုတဲ့ ဆောင်းပါးပါ" တဲ့။ "အဲဒီဆောင်းပါးလဲ ဖတ်ပြီးရော အဲဒီမင်းသမီးကြီးကို လေးစားမိသလို လက်ရည်တစ်ပြင်တည်းသီချင်းကိုလဲ အတော်ကြိုက်မိသွားတယ်"လို့ ပြောခဲ့ဖူးပါတယ်။ အခု ဒီစာရေးနေချိန်မှာတော့ အဲဒီမင်းသမီးကြီးလဲ ကွယ်လွန်သွားခဲ့ရှာပါပြီ။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော့်ရင်ထဲမှာတော့ အဲဒီမင်းသမီးကြီးရဲ့ နယ်ကြမ်းတစ်ခုက ခပ်ကြမ်းကြမ်းပရိသတ်တွေကို ငြိမ်ကျသွားအောင် သမ္ဘာနဲ့ထိန်းသွားနိုင်တဲ့ သူ့အတတ်ပညာဟာ ခုချိန်ထိ စွဲထင်ကျန်ရစ်နေတုံးပါပဲ။ အဲဒီမင်းသမီးကြီးနာမည်က "ဒေါ်မျိုးချစ်သန်း" ...တဲ့။ ကျွန်တော်တို့သဘင်လောကမှာ ပညာချင်းတူရင် ဝါရင့်သူက သာတယ်။ ဝါချင်းတူရင် သမ္ဘာရင့်သူက သာတယ်လို့ အဆိုရှိပါတယ်။ ဝါ ဆိုတာ လုပ်သက်ကိုခေါ်တာဖြစ်ပြီး သမ္ဘာကတော့ လုပ်သက်အပေါ်ကရလာတဲ့ အတွေ့အကြုံကို လိမ္မာစွာအသုံးချတတ်ခြင်းကို ခေါ်ပါတယ်။ မျိုးချစ်သန်းက မန္တလေးတံခွန်စိုက်မင်းသမီးတယောက်ပါ။ အရွယ်ကောင်းစဉ်က ဦးလှစိန်အငြိမ့်မှာ ခေါင်းဆောင်က,ပါတယ်။ အဲဒီခေတ်က မန္တလေးအငြိမ့်တွေဟာ အငြိမ့်ထောင်ဆရာတွေရဲ့နာမည်နဲ့ တည်ထောင်ကြတာပါ။ ဦးဩဘာအငြိမ့်၊ အောင်စိန်လေးအငြိမ့်၊ စန္ဒယားဘသိန်းအငြိမ့် စသည်ဖြင့်ပေါ့။ (နှစ်တိုင်း လေနဲ့ထောင်ပြီး တစ်နှစ်မှအကောင်အထည်ပေါ်မသွားတဲ့ အငြိမ့်တစ်ငြိမ့်လဲရှိခဲ့ဖူးပါတယ်။ ကိုဒီပါရဲ့ ချန်ပီယံအငြိမ့်လေ)။ စပြီး က,တဲ့နှစ်မှာပဲ ဦးလှစိန်အငြိမ့်ကနေ မျိုးချစ်သန်းအငြိမ့် ဖြစ်သွားပါရော။ စန်းကောင်း၊ အရည်အချင်းကောင်းကိုး။ ပွဲချီကလည်း ရသလား မမေးနဲ့။ လာတဲ့ပွဲတိုင်းက မျိုးချစ်သန်းနာမည်နဲ့ချည်းပဲတဲ့။ လူရွှင်တော် ဦးလိမ္မော်ကတော့ "ကိုလှစိန် ဟင်္သာတက မဒီ(မင်းသမီး) အခေါ်ကောင်းလိုက်တာ ခြင်း(ပုဆိုး)ကနေ ဒိုင်း(ထဘီ)အငြိမ့် ဖြစ်သွားတာပဲ"လို့ ပြောဖူးပါတယ်။ မျိုးချစ်သန်းက ဟင်္သာတဇာတိကိုး။ ဖြီးလိမ်းလိုက်ရင် အလှအပရော ကိုယ်လုံးကိုယ်ပေါက်ရောက တကယ့်ဒေါ်ကြည်ကြည်ဋ္ဌေးပဲ။ သီချင်းပေါင်းစုံကလဲ ရသလားမမေးနဲ့။ ဦးလှစိန်ပြီးတော့ ကိုတိုင်းကျော်အငြိမ့်မှာ ကတယ်။ မန္တလေးမှာ ဆယ့်ငါးနှစ်ကျော် ကပြီး ဟင်္သာတကိုပြန်သွားပြီး နားနေပါတယ်။ "ငဗျိုင်းကျန်းမာရေးကလဲ မကောင်းဘူးလေ"တဲ့။ ကျွန်တော်တို့လူရွှင်တော်လောက(တနိုင်ငံလုံး)မှာ ဗျိုင်းသုံးဗျိုင်း ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ဟင်္သာတဗျိုင်း၊ ဝါးခယ်မဗျိုင်းနဲ့ မင်းလှဗျိုင်းတို့ပါ။ နာမည်အပြည့်အစုံက ကိုရွှေဗျိုင်းချည့်ပါ။ ကျွန်တော့်ကို ပဋ္ဌမဆုံးပညာသင်ပေးခဲ့တာ(ကလေးဘဝက)ဝါးခယ်မဗျိုင်းပါ။ လူပြက်လားမြောက်လာတော့ သားအဖလို တသက်လုံးနေသွားခဲ့တာ မင်းလှဗျိုင်းပါ (ကြည်ခိုင်ရွှေဗျိုင်းလို့လဲ ခေါ်ပါတယ်)။ ဒေါ်မျိုးချစ်သန်းရဲ့မောင် ဦးရွှေဗျိုင်း(ဟင်္သာတ)ကိုတော့ နှုတ်ဆိပ်ကောင်းတယ်ဆိုတဲ့ အကြားနဲ့တင် ကြည်ညိုချစ်ခင်ခဲ့ရတာပါ။ နောက်ပိုင်း မန္တလေးမှာ သက်ကြီးအငြိမ့် ခေတ်စားလာတော့ ဒေါ်မျိုးချစ်သန်း တကြော့ပြန်လာပြီး ဦးအောင်စိန်၊ ဦးနောက်တိုး၊ ဦးညိုသန်းတို့နဲ့ တွဲလို့ အောင်ပွဲခံပြန်ပါတယ်။ အဲဒီနှစ်က ကျွန်တော်နဲ့ ကိုဒီပါက နန်းမြို့တော်အငြိမ့်မှာ ကပါတယ်။ ရွှေဘိုနယ်က ရွာတရွာကို ပွဲကသွားရမဲ့နေ့မှာ ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးဖခင်က ဆုံးပါလေရော။ အငြိမ့်တွေ ပွဲပေါတဲ့လ ဆိုတော့ အစားခေါ်ဖို့မင်းသမီးကလဲ ရှား၊ သွားရမှာက ချက်ချင်းကြီး (ခရီးထွက်ခါနီးမှ ကပ်ဖြစ်တာကိုး)။ အဲဒီမှာ ကြံရာမရဖြစ်ပြီး ဒေါ်မျိုးချစ်သန်းကို အကူအညီတောင်းပြီး ခေါ်လာရပါရော။ ခေါ်သာခေါ်လာရတာ ရင်ကတော့ တထိတ်ထိတ်ပါနော့။ နှစ်ဆယ့်နှစ်နှစ် အပျိုစင်နေရာကို အစားဝင်ကရမှာက ခုနှစ်ဆယ်ကျော်အဖွားကြီးကိုး။ က,ရတဲ့နယ်က နယ်ကြမ်း။ "ကြိုက်ရင် ပုလင်း၊ မကြိုက်ရင် နားရင်း"ဆိုတဲ့ နယ်တွေ....။ ဆိုလိုတာက သဘောကျရင် အရက်ခေါ်တိုက်မယ်။ မကြိုက်ရင် နားရင်းရိုက်မယ်ပေါ့.။ ဒီလိုနဲ့ ညပွဲကလို့ သူ့အလှည့်လဲရောက်ရော၊ သူထွက်လာတာနဲ့ စင်အောက်ကလူငယ်တွေက ..." အဖွားကြီး ဘာလုပ်တာတုန်းတို့ ...." ၊ "အမေကြီး... အမေကြီး ရိပ်သာသွား ..."တို့ ဝိုင်းအော်ကြပါလေရော။ သူ တခွန်းမှ မတုံ့ပြန်ဘဲ အော်နေတဲ့သူတွေကို ပြုံးပြုံးလေး ကြည့်ရင်း"သားတွေ တူတွေက နှုတ်ဆက်ကြတာလေ ကိုယ်ကလဲ မရောက်တာကြာပြီကိုး...။ အော် ....တချိန်ကတော့ ဒီတနယ်လုံး မသန်းအချစ်တော် သူငယ်ချင်းတွေချည့်ပေါ့။ ညနေက ရောက်ရောက်ချင်း ရွာထဲကသူငယ်ချင်းတွေဆီ သွားနှုတ်ဆက်တော့ အိမ်တိုင်းအိမ်တိုင်းက ဝမ်းသာအားရ ခေါ်လိုက်ကြတာ ...ဟေ့ မသန်း၊ ဟေ့သူငယ်ချင်း ... ဟေ့သူငယ်ချင်းနဲ့ ....""" ဟေ့သူငယ်ချင်းရေ... တို့နယ်ပယ်တွင် မိုးသက်ကယ်ဆင်.....ရှစ်ခွင်ကမဲ ...မိုးရွာမလိုလိုနဲ့ပင် ညီညွတ်ရေးနဲ့ အသက်ရှည်ရှည် ခင်ခင်မင်မင် လက်ရည်တပြင်တည်း ရှေးကထက် ပိုချစ်ကြမယ် ...""" လို့ ဆိုပြီး ကချလိုက်တာ အရွယ်နဲ့မလိုက်အောင် မြူးကြွသွက်လက်နေတော့ လက်ခေါက်မှုတ်သံ လက်ခုပ်သံတွေ ခြိမ့်ခြိမ့်ညံသွားပါရော။ အဲဒီမှာ သူက လက်ခုတ်တီးနေတဲ့သူတွေဘက်ကို "ရွှီ"ခနဲ လက်ခေါက်မှုတ်တဲ့ပြီး ခေါင်းကလေးညွှတ်ပြီး အလေးပြန်ပြုလိုက်တော့ အဖွားကြီးကနေ....."ဒါမှ တို့အမေကွ" ဖြစ်ကုန်ရော...။ အော်သံတွေ စဲပြီဆိုမှ ကျွန်တော်တို့လူရွှင်တော်တွေကို နှုတ်ဆက်ရင်း.......‌"ရှေးအဆိုစကားရှိတယ် မဟုတ်လား အကိုတို့ရယ်"ဆိုတော့ ရယ်ကြပြန်ရော....။ ကျွန်တော်တို့က သူ့တူအရွယ် ရှိသေးတာကိုးနော့။ ကိုဒီပါက "ခြင်ထောင်ထဲတုန်းက ဒီလိုခေါ်တာမဟုတ်ပါဘူး မောင်ချစ်ရာ"လို့လဲ ပြန်လိုက်ရော သူက"ရှင် ခြင်ထောင်နဲ့ အိပ်နိုင်လို့လား"တဲ့။ အဲဒီမှာ ကိုဒီပါက "ခင်ဗျားထဘီဟာ ကျုပ်ခြင်ထောင်ဘဲလေ"တဲ့။ ကျွန်တော်က"ကိုဒီပါ ခင်ဗျား ငှက်ဖျားမဖြစ်တော့ဘူး၊ ခြင်ထောင်က ပိုးသတ်ဆေးနံ့ကို မွှန်နေတာဘဲ"။ အဲဒါ သမ္ဘာပါဘဲ။ လူရွှင်တော်ကို ခင်းပေးတယ် ...ဆိတ်ဆွတယ်..ပရိသတ် ကိုယ့်နောက်ပါလာပြီဆိုမှ "တော်ကြပါရှင်"ဆိုတာကို ကိုဒီပါက"တော်ပါဘီ၊ ပိုက်ဆံလဲကုန်ပါဘီ"လုပ်သေးတာ....။ သူက လက်ကလေး ကာရင်း ...."အဆိုစကားရှိတယ် မဟုတ်လားရှင့်....၊ ဝချင်ရင် ပိုစားရသတဲ့.....၊ ကချင်ရင် ကိုယ်ယားရတယ်တဲ့....။ မသန်းကတော့ ဟောဒီရွာမှာ..အားရပါးရ ကချင်လို့ကို ပိုစားပစ်လိုက်တယ် သိလား......မြိန်လိုက်တာ....ကြက်သား ဝက်သား မလိုဘူး။ ငရုပ်သီးထောင်းနဲ့ စားကောင်းတာ ...ဘယ်အိမ်မယ်စားသလဲ မမေးနဲ့။ ဟောဒီ """ တောရွာသူတို့အိမ်မယ် မြိန်ဖွယ်ပ ထမင်း..... မိုးမျှော်... ငရုတ်သီး..ထောင်းနဲ့ ကိုဘိုကေရယ်... ဒေါင်းလန်းကြီးရဲ့ အလယ် ..ညီညွတ်ရေးနဲ့ ...အသက်ရှည်ရှည် ခင်ခင်မင်မင်.. ‌လက်ရည်တပြင်တည်း ရှေးကထက် ပိုချစ်ကြတယ်"""" စကားကနေ သီချင်း၊ သီချင်းကနေ အက(ဒီကြားထဲမှာ လူရွှင်တော်နဲ့ လက်ခုပ်လက်ပြန် ပြက်လုံးတွေလဲ ပါပါသေးတယ်)။ အရွယ်နဲ့မလိုက်အောင် ကြိုးပမ်းမှုတွေရဲ့ရလဒ်ကတော့ သူနဲ့ရွယ်တူ ရွာသူအဖွားကြီးတွေ စင်ပေါ်တက်ပြီး ဆုချကြတာပါပဲ။ ကျွန်တော်တို့ကလဲ ဆုချ၊ ပြက်လုံးတွေပြက်ကြ၊ ပြက်လုံးတွေပြီးတော့ ယပ်တောင်လေး ခတ်ရင်း ... "မတွေ့တာကြာလို့ ရွှေဘိုသူ အမ၊ ညီမတွေ ဝိုင်းပြီးဆုချတာလဲ ကျေးဇူးတင်ပါရဲ့ရှင်။ ငြိမ်ငြိမ်လေး နားထောင် အားပေးကြတဲ့ သားတွေ၊ တူတွေကို ပိုကျေးဇူးတင်ပါရဲ့။ ဪ ...ရွှေဘိုဆိုမှ သတိရတယ်။ ငါတို့ရွှေဘိုသူများဟာလေ လယ်ထဲဆင်းပြီး ကောက်စိုက်၊ ပျိုးနှုတ်တာတောင် ဆိုင်းနဲ့ဗုံနဲ့ ပျော်ပျော်ပါးပါးတော့...။ နားထောင်ကြည့်"ဆိုပြီး ဗုံကြီးသံကို ဆိုပြပြန်ရော။ လက်ရည်တစ်ပြင်တည်း တတိယပိုဒ် ဆက်မဆိုသေးဘူးနော်။ ပြီးမှ ဆက်တယ်။ "ဒါပေမယ့် ဒီရာသီက တပေါင်းလဆိုတော့ ရိတ်တဲ့ သိမ်းတဲ့ရာသီလေ။ ငါတို့ ရွာထဲကိုဝင်လာတော့ ရွာအဝင်မှာ စီတန်းပေါက်နေတဲ့ လက်ပံပင်ကြီးတွေအောက်မှာ လက်ပံပွင့်ကောက်နေကြတဲ့ သမီးတွေကို မြင်ရတော့ မသန်းလည်း ဆင်းကောက်ချင်လိုက်တာ။ မသန်းက လက်ပံခေါင်းချဉ်ရည်ဆို သိပ်ကြိုက်တာလေ။ အဲ့တော့ တို့ဗုံကြီးသံလေးနဲ့ လက်ပံပွင့် သွားကောက်ရအောင်။ ကောင်မတွေ.. ညည်းတို့ရော လိုက်မယ်မလားဟေ့ဆိုပြီး ကျွန်တော်တို့ကို ခေါ်လိုက်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ကလည်း တောင်ရှည်ပုဆိုးတွေကို ထဘီလို ရင်ဘတ်မှာစည်း၊ ပုဝါလေးတွေကို ခေါင်းပေါ်မှာ ခြုံပြီး မိန်းကလေးတွေလို သရုပ်ဆောင်ရတော့တာပေါ့။ သူဆိုတဲ့သီချင်းက """"လိုက်ကြမလားဟေ့ သူငယ်ချင်းကောင်း ယောက်မတို့ရေ ....တို့ရွာဦးဆီက ပင်လက်ပံတွေတော့...ဆက်ရက်တွေ ငှက်တွေ တူစုံတွဲ ...လေမှာဝဲ ပွင့်လက်ပံတွေ .... မြေမှာကြဲ နည်းပါဘူးအေ ....သွားကောက်ကြပါစို့လေ ....""""" သူ က,သလို ကျွန်တော်တို့က ကိုးရို့ကားယား လိုက်က,ကြရင်း သူမှန်တယ် ကိုယ်မှန်တယ်နဲ့ မိန်းမချင်းရန်ဖြစ်တဲ့ခွင် ဝင်ကြရပြန်ရော။ ပြီးလည်းပြီးရော ကျွန်တော်က "မမသန်း ...မမသန်း၊ ကျွန်မ ဟောဒီ မိဒီပါနဲ့ မတွဲချင်တော့ဘူး။ ဒီကောင်မ အကျင့်မကောင်းဘူးမမရဲ့ " "ဟဲ့ ဘယ်လို အကျင့်မကောင်းတာလဲ" "ဒီကောင်မက မိန်းမတန်မဲ့ ဘောလုံးပွဲလောင်းတယ် မမရဲ့" "သူ ဘောလုံးပွဲလောင်းတာ ညည်း ဘယ်က မြင်ရတာတုန်း " "ညီမလေး ဖဲရိုက်ရာက မြင်ရတာ " " ဟုတ်တယ်မမ...ကျွန်မလည်း မယ်ချစ်နဲ့ မတွဲနိုင်တော့ဘူး ...ဒီကောင်မက အရက်သောက်တယ်မမရဲ့ " "သူသောက်တာ ညည်းက ဘယ်ကမြင်တာတုန်း " "ကျွန်မဘိန်းရှူရာက မြင်လိုက်တာ " (ဒါက ဥပမာသဘော ရေးပြတာပါ။ တကယ်ဆိုရင်တော့ ဒီပြက်လုံးတွေက အချိန်တော်တော်ရတဲ့ ပြက်လုံးအမျိုးအစားတွေပါ။ ) ဂွင်ကုန်ပြီဆိုတော့မှ "တော်ကြပါကွယ်...ညီမလေးတို့ကလဲ၊ ရာသီဥတုကလည်း တပေါင်းတန်ခူး မိုးသားကြူးသတဲ့။ ဟိုမှာ ကြည့်စမ်း၊ စနေထောင့်မှာ မိုးတွေတက်လာတာ တရိပ်ရိပ်နဲ့။ ကြည့်ကြစမ်း """ မိုး...မိုး...မိုး တိမ်အာကာလယ် ... ရွာလယ်ပြင်လမ်းမှာလ ...."""" အပိုဒ်ကို ဆိုပြီး က,ပြန်ပါရော။ အပြောက ပါပါ၊ ဝမ်းစာက ကောင်းကောင်း က,လိုက် ဆိုလိုက်ကြတာ လက်ရည်တစ်ပြင်တည်း နောက်ဆုံးအပိုဒ်လည်း ပြီးရော...မနက်၃နာရီထိုးတာပါပဲ။ ဆိုင်းနဲ့လည်း တီးလုံးမတိုက်၊ လူရွှင်တော်နဲ့လည်း ခွင်မချရဘဲ ဖြတ်သန်းလာခဲ့ရတဲ့ ဘဝအတွေ့အကြုံများကို လိုအပ်သလို ပါးနပ်စွာ အသုံးချသွားခဲ့တဲ့ ဒေါ်မျိုးချစ်သန်းရဲ့သမ္ဘာကြောင့် ကျွန်တော်တို့အငြိမ့်တစ်ဖွဲ့လုံး ကြီးမားတဲ့ပြဿနာတစ်ခုကို အောင်မြင်စွာ ကျော်လွှားနိုင်ခဲ့ကြပါတယ်။ နောက်နေ့ မနက်မိုးလင်းလို့ အငြိမ့်အဖွဲ့ ရွာက ပြန်ခါနီးမှာ ဒေါ်မျိုးချစ်သန်းအတွက် ဆန်အိတ်ပိုင်းတွေ၊ ဆီပုလင်းတွေ လက်ဆောင်လာပေးကြတယ်။ "နောက်လဲ လာကပါဦး။ တစ်ညထဲ ကြည့်ရတာ အားမရဘူး"တို့(နောက်တစ်ညငှါးပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့က ပွဲကူးရှိနေလို့ လက်မခံခဲ့ပါဘူး)၊ "ဘုရားပွဲကျရင် လိုက်ခဲ့ဦး" တို့ စတဲ့ သံယောဇဉ်စကားတွေနဲ့ နှုတ်ဆက်ကြပါတယ်။ အဖွားကြီးတွေကတော့ မျက်ရည်လေးတစမ်းစမ်းနဲ့ပေါ့။ မနက်ရှစ်နာရီခွဲလောက်မှာ အငြိမ့်အဖွဲ့ကို ရွာက ထမင်းကျွေးပါတယ်။ ဟင်းတွေကို ဒီအချိန်ထိ ကျွန်တော်မေ့လို့မရတော့ပါဘူး။ ကြွက်ကြော်၊ လက်ပံခေါင်းချဉ်ရည်နဲ့ ငရုပ်သီးထောင်းတို့ဖြစ်ကြောင်းပါခင်ဗျား။ == သီဆိုခဲ့သော ကျော်ကြားသည့် တေးသီချင်းများ == ဒေါ်မျိုးချစ်သန်းသည် အဆိုပိုင်းတွင်လည်း ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်သူဖြစ်ပြီး ၎င်းသီဆိုခဲ့သော တေးသီချင်းအချို့ကို မြန်မာ့ဂီတဆိုင်ရာ အွန်လိုင်းမှတ်တမ်းများနှင့် YouTube ချန်နယ်များတွင် ယခုတိုင် ရှာဖွေနားဆင်နိုင်သည်။ ထင်ရှားသော တေးသီချင်းအချို့မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ "သကျသီဟဘုရား" "မဟာမြတ်မုနိ" "အနန္တောအနန္တငါးပါး" "တောင်ဇမ္ဗူပိုင်" == ကိုးကား == * ရင်းမြစ် - ( ချစ်စရာရေးသော ဆောင်ပါး မှ ဖော်ပြခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ) ‌ 2e5s2ez295wwdzepzn9tx2uy2ksqyw9 0 288532 1041919 1040565 2026-07-03T14:05:22Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-သြ +ဩ) 1041919 wikitext text/x-wiki == ဒဂုန်ခင်လှကြည် (အငြိမ့်မင်းသမီး) == {{Infobox musical artist | name = ဒဂုန်ခင်လှကြည် | image = | caption = ၁၉၃၀ ဝန်းကျင်က အငြိမ့်မင်းသမီး ဒဂုန်ခင်လှကြည် | birth_name = မတင်မေ | alias = ပျော်တော်ဆက်မတင်မေ၊ ဦးကလိမ် | birth_date = ၁၉၁၂ | birth_place = မလက်တိုရွာ၊ မအူပင်မြို့၊ ဗြိတိသျှမြန်မာနိုင်ငံ | origin = ရန်ကုန်မြို့ | occupation = အငြိမ့်မင်းသမီး၊ ဇာတ်မင်းသမီး၊ အဆိုတော် | genre = မြန်မာမဟာဂီတ၊ ခေတ်ဟောင်းသီချင်း၊ သဘင်အတတ် | years_active = ၁၉၂၀ စုနှစ်များ – ၁၉၅၀ စုနှစ်များ | label = ခွေးတံဆိပ် ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ၊ ကိုလံဘီယာ ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ | spouse = တက္ကသိုလ်ရွှေကျီးညို | children = စိန်ကျီးညို၊ မြကျီးညို၊ ရွှေမန်းကြည်လှိုင်၊ မြဧယဉ် | parents = ဦးဘဖေ (ဖခင်)<br>ဒေါ်သန်းယဉ် (မိခင်) }} ဒဂုန်ခင်လှကြည် (၁၉၁၂–??) သည် ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်ဝန်းကျင်ကာလများတွင် ဗြိတိသျှမြန်မာနိုင်ငံ၌ အလွန်ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သော ထိပ်တန်းမြန်မာ့အငြိမ့်နှင့် ဇာတ်သဘင်မင်းသမီးကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင် ရေးစပ်ပြီး ဒဂုန်ခင်လှကြည် သီဆိုခဲ့သော "ဦးကလိမ်" သီချင်းသည် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျော်ကြားခဲ့ရာ ၎င်းအား "မခင်လှကြည်" ဟု မခေါ်ဘဲ "ဦးကလိမ်" ဟုပင် အချို့က အမည်လွှဲ၍ ခေါ်ဆိုကြရသည်အထိ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ == ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး == ဒဂုန်ခင်လှကြည်ကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၄ ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း ၃ ရက် (ခရစ်နှစ် ၁၉၁၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလခန့်) တနင်္လာနေ့တွင် မအူပင်မြို့၊ မလက်တိုရွာ၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ မတင်မေ ဖြစ်သည်။ မိဘများမှာ ဆိုင်းဆရာ ဦးဘဖေနှင့် ဒေါ်သန်းယဉ်တို့ ဖြစ်ကြပြီး မတင်မေနှင့် မညွန့်ညွန့်ဟူ၍ သမီးနှစ်ဦး ရှိသည့်အနက် အကြီးဖြစ်ပြီး ငယ်စဉ် ၄-၅ နှစ်သမီးအရွယ်ကပင် ဂီတဝါသနာထုံကာ အဆိုအတီးနှင့် ယဉ်ပါးခဲ့သည်။ မိသားစု ရန်ကုန်သို့ ပြောင်းရွှေ့လာသောအခါ အကပညာရှင် ဘိလပ်ပြန်မညွန့်ရီထံတွင် အကပညာ စတင်သင်ယူခဲ့သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးဘဖေသည် မင်းသား ဇီးကွက်ဦးဖေသက်၊ မင်းသမီး အောင်မြကြည်တို့နှင့် တွဲဖက်၍ ဆိုင်းတီးခဲ့သဖြင့် မတင်မေသည် အောင်မြကြည်ထံတွင်လည်းကောင်း၊ မြခြေကျင်းမငွေမြိုင်၊ ပဲခူးမယ်ကျော့၊ ယူနီယံအောင်မြစိန်တို့ထံတွင်လည်းကောင်း အကပညာရပ်များကို ဆက်လက်ဆည်းပူးခွင့်ရခဲ့သည်။ အသက် ၈ နှစ်အရွယ်တွင် မိဘများက ဇာတ်အဖွဲ့ထောင်ရာ ၎င်းဇာတ်အဖွဲ့ရှိ အနုပညာရှင်စုံထံမှ ပညာစုံ ရရှိခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အဆိုပါဇာတ်အဖွဲ့ခွဲပြီး ဖခင်၏ဆိုင်းအဖွဲ့ကို မင်းသားကြီး စိန်ကတုံးက ငှားရမ်းသည့်အခါ ဖခင်နှင့်အတူ လိုက်ပါရင်း ဦးစိန်ကတုံးထံတွင် ၄-၅ နှစ်မျှ အကပညာကို စနစ်တကျ သင်ယူခွင့်ရရှိခဲ့သည်။ == အနုပညာလုပ်ငန်းနှင့် အောင်မြင်မှု == အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ်တွင် မျက်လုံးပြူးပြူး၊ အသားဖြူဖြူနှင့် ပြည့်ပြည့်ဝဝရှိလှသော မတင်မေကို ဒဂုန်ဆရာတင် (နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင်) က သဘောကျသဖြင့် ၁၃ လမ်းရှိ ဦးဖိုးဆင်၊ ဒေါ်ညွန့်တို့အား အငြိမ့်ထောင်စေပြီး ရှေ့ထွက်မင်းသမီး စိန်လှကြည်၊ နောက်ပိုင်းမင်းသမီးအဖြစ် မတင်မေကို ကပြစေခဲ့သည်။ ထိုအခါ မိဘများပေးထားသော "ပျော်တော်ဆက်မတင်မေ" အမည်မှ ဒဂုန်ခင်လှကြည် ဟု အမည်သစ် ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင်၏ မွေးစားသမီးလည်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဒဂုန်ခင်လှကြည် အမည်သစ်ပေးပွဲတွင် တစ်ခေတ်ဆန်းစေရန် ဆရာတင်က "ဦးကလိမ်" သီချင်းကို ရေးစပ်ပေးခဲ့သည်။ လက်နှစ်ဖက်ကို ခေါင်းပေါ်ဝိုင်း၍ ကပြသီဆိုပုံမှာ အလွန်ခေတ်စားခဲ့ပြီး ခွေးတံဆိပ်ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီနှင့် အသံသွင်းယူခဲ့ရာ နှစ်နှစ်အတွင်း ထိပ်တန်းမင်းသမီးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဆရာတင်ရေးစပ်သော "မော်တော်ကား" သီချင်း၊ ၁၂ လမ်း ဆရာမောင် ရေးစပ်သော "လက်ညှိုးထောင်" သီချင်း၊ ဆရာဒေါင်းညို၏ "ရွှေလက်ပတ်နာရီ"၊ ဦးသက်တင်၏ "ရွှေလသာသာ" နှင့် "ဆောင်းလရာသီ" သီချင်းတို့မှာလည်း ကျော်ကြားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မန္တလေးမှ စည်တီး ကိုလှဘော်၏ ဖိတ်ခေါ်ချက်၊ ဆရာတင်၏ တိုက်တွန်းချက်တို့ကြောင့် မန္တလေးသို့ သွားရောက်ကပြခဲ့ရာ ပတ္တလားဆရာလင်း၏ အငြိမ့်၊ ဦးသင်ခါ၊ ဦးဓာတ်ခိုး၊ ဦးညှပ်ကြီး၊ ဦးငှက်မိုး၊ ဦးဘလှိုင် စသော လူရွှင်တော်ကြီးများနှင့် တွဲဖက်ကာ အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ မန္တလေး၌ ရှိနေစဉ် ဆရာတင်က "အသည်းကျော်" နှင့် "တောင်တော်သခင်မ" သီချင်းများကို ထပ်မံရေးစပ်ပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဆင်ဖြူကျွန်း ဦးဘခင်ဇာတ်၌ မင်းသား ရွှေဒေါင်းညို၊ မင်းသမီး ဩဘာရအေးတင်တို့နှင့် တစ်နှစ်မျှ တွဲဖက်ကပြခဲ့ပြီး မန္တလေးသို့ ပြန်လာကာ ပန်းစံပယ် ခင်စန်းရီ၊ တောင်မြို့ မစိန်ဟန်တို့နှင့်အတူ ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ် ဆက်လက်ကပြခဲ့သည်။ == ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ == မန္တလေးတွင် အကူအညီပေးကပြရင်း တက္ကသိုလ်ရွှေကျီးညို (ဇာတ်မင်းသား) နှင့် ဖူးစာဆုံခဲ့သည်။ အိမ်ထောင်ကျချိန်တွင် ဒဂုန်ခင်လှကြည်သည် အသက် ၂၆ နှစ်ရှိပြီဖြစ်သည်။ လင်မယားနှစ်ဦးတွဲ၍ "ရွှေကျီးညိုဇာတ်အဖွဲ့" ကို တည်ထောင်ကာ ရန်ကုန်နှင့် မန္တလေးတို့တွင် ကပြခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း စစ်ဘေးရှောင်အဖြစ် မအူပင်မြို့၊ ရေလဲကလေးရွာသို့ ခေတ္တတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး စစ်ပြီးခေတ်တွင် ရန်ကုန်သို့ ပြန်လည်အခြေချခဲ့သည်။ ၎င်းတို့တွင် သားသမီးများ ထွန်းကားခဲ့ပြီး သားသမီးများဖြစ်ကြသော စိန်ကျီးညို၊ မြကျီးညို၊ ရွှေမန်းကြည်လှိုင်နှင့် မြဧယဉ်တို့မှာလည်း စစ်ပြီးခေတ် "ကြုံတိုင်းသဘင်" ဇာတ်အဖွဲ့တွင် ထင်ရှားသော အနုပညာရှင်များ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။ == သီဆိုဓာတ်ပြားသွင်းခဲ့သော သီချင်းများနှင့် ဇာတ်ထုပ်များ == ဒဂုန်ခင်လှကြည်သည် ခွေးတံဆိပ်ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီအပြင် ကိုလံဘီယာဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီနှင့်လည်း သီချင်းနှင့် ဇာတ်ထုပ်များစွာကို အသံသွင်းယူခဲ့သည်။ == ထင်ရှားသော သီချင်းများ == ဦးကလိမ် (ပထမ နှင့် ဒုတိယ) လက်ညှိုးထောင် (ပထမ နှင့် ဒုတိယ) ကုမ္မာရီ မော်တော်ကား အသည်းကျော် ကြမ်းပိုးမ ရွှေလသာသာ ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်း ဆောင်းလရာသီ နွေရာသီ == ဓာတ်ပြားသွင်းခဲ့သော သီဆိုကပြချက် အော်ပရာ/ဇာတ်ထုပ်များ == ဥဒါယီကုမာရီ ဖိုးဦးတောင်သမိုင်း ရွှေဂုဏ်ဘဏ်ဘီလူးကြီး စန္ဒကုမာရ ရှင်သာရိပုတြာ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုခန်း မိတ္ထီလာကန်သမိုင်း ကြိုးကြာစည်တီး == ကိုးကား == * ရင်းမြစ် - ( စာရေးဆရာ ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း ရေးသားသော မြန်မာ့ဇာတ်သဘင်ပညာရှင် များစာအုပ်မှ ဖော်ပြသည်။ ) tafjbxem9qb8sltozev54adu3m310a4 0 288533 1041918 1040574 2026-07-03T14:05:12Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-သြ +ဩ) 1041918 wikitext text/x-wiki {{သတင်းအချက်အလက်သေတ္တာ အနုပညာရှင် | name = အမယ်ကြီးအို အောင်စိန် | birth_name = မောင်အောင်သိန်း | birth_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ သာယာကုန်း | nationality = [[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]] | other_names = အောင်သိန်းကျော် | occupation = [[ဇာတ်မင်းသား]]၊ စာရေးဆရာ | known_for = ၁၂ ထွေအက (အမယ်ကြီးအိုအက) }} == အမယ်ကြီးအို ဦးအောင်စိန် == အမယ်ကြီးအိုအောင်စိန် သည် မြန်မာ့သဘင်လောကတွင် ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သော ဇာတ်မင်းသားတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် စာရေးဆရာအဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၁၂ ထွေအက အပါအဝင် "အမယ်ကြီးအို" အကဖြင့် လူသိများ ထင်ရှားခဲ့သည်။ == ငယ်ဘဝနှင့် သဘင်လောကသို့ ရောက်ရှိခြင်း == မင်းသားကြီး အမယ်ကြီးအိုအောင်စိန်၏ ငယ်မည်မှာ မောင်အောင်သိန်း ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်မြို့၊ သာယာကုန်းဇာတိ ဖြစ်သည်။ မိဘမျိုးရိုးမှာ သဘင်မျိုးရိုးမရှိဘဲ ကုန်သည်နှင့် အရာရှိမျိုးရိုးသာ ဖြစ်သော်လည်း မောင်အောင်သိန်းတွင် ငယ်စဉ်ကတည်းက သဘင်စိတ် အခံရှိခဲ့သည်။ မောင်အောင်သိန်း ၁ဝ နှစ်သားအရွယ်တွင် အရိုးကုန်းရပ်ရှိ အဒေါ်များထံ သွားရောက်လည်ပတ်ရာမှ ဇာတ်ပွဲကို ၂ ရက်တိုင်တိုင် စွဲလန်းစွာ ကြည့်ရှုခဲ့သဖြင့် ဖခင်ဖြစ်သူက စိတ်ဆိုးကာ "ပွဲကြည့်လိုက ဇာတ်ထဲလိုက်သွား" ဟု ရွဲ့ငေါ့ပြောဆိုခဲ့သည်။ မောင်အောင်သိန်းက ဖခင်ဖြစ်သူ၏ စကားကို အတည်မှတ်ယူကာ အဝတ်အစားတစ်စုံဖြင့် အရိုးကုန်းရှိ ဇာတ်ရုံသို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး လူရွှင်တော် ဦးဉာဏ်ကျယ်ထံတွင် တပည့်ခံကာ သဘင်လောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ == သဘင်သည်ဘဝ ဆောင်ရွက်ချက်များ == မောင်အောင်သိန်းသည် ဆရာနှင့် ဆရာကတော်အပေါ် ရိုသေကျိုးနွံမှုရှိပြီး ဇာတ်အဖွဲ့သားများ၏ အနွံအတာကိုလည်း ခံနိုင်သူ ဖြစ်သဖြင့် မကြာမီပင် ဆရာဖြစ်သူက "အောင်သိန်းကျော်" ဟူသော အမည်ဖြင့် ပွဲထုတ်ပေးခဲ့သည်။ ၎င်းသည် တစ်ညလျှင် ငါးကျပ်ရသော ဝင်ငွေဖြင့် ဆရာဖြစ်သူကို ၁၄ နှစ်တိုင်တိုင် လုပ်ကျွေးခဲ့သည်။ ရန်ကုန်၊ မော်လမြိုင်၊ ကျိုက်ထို၊ အနောက်ချောင်း၊ မအူပင်၊ ဒေးဒရဲ၊ ဖျာပုံ စသည့် ဒေသများသို့ လှည့်လည်ကပြစဉ် တစ်ညလျှင် ဆယ်ကျပ်ပေးသည့်အထိ အောင်မြင်လာခဲ့သည်။ ထိုခေတ်က ခေတ်စားခဲ့သော ခုနစ်ထွေအက၊ ၁၂ ထွေအကများအနက် အောင်သိန်းကျော် ကပြသော "အမယ်ကြီးအို" အကမှာ အလွန်ပင် ကောင်းမွန်လှသဖြင့် ပရိသတ်များက ၎င်းကို "အမယ်ကြီးအိုဘွဲ့" ပေးခဲ့ကြသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ အောင်သိန်းကျော်အမည်ပျောက်ကာ "အမယ်ကြီးအို အောင်စိန်" ဟု လူသိများလာခဲ့သည်။ ၎င်းသည် လေဘာတီမမြရင်၊ ဩဘာရအေးတင်၊ တရုတ်မ မကျင်စိန် စသည့် ခေတ်ပြိုင်မင်းသမီးများစွာနှင့် တွဲဖက်ကပြခဲ့ဖူးပြီး ၎င်းမလိုက်ဖူးသော ဇာတ်အဖွဲ့နှင့် မတွဲဖူးသော မင်းသမီး ရှားပါးလှသည်အထိ သဘင်လောကတွင် ကျင်လည်ခဲ့သည်။ == စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်ခြင်းနှင့် လောကဓံ == အမယ်ကြီးအိုအောင်စိန်အဖြစ် သဘင်အလုပ်ကို ပင်ပန်းကြီးစွာ လုပ်ကိုင်နေသော်လည်း ဇနီးနှင့် ယောက္ခမဖြစ်သူတို့က သဘင်အလုပ်ကို သဘောမကျသဖြင့် သဘင်သည်ဘဝကို စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ပြည်မြို့တွင် "ဆင်ပေါင်ဝဲ" အမည်ဖြင့် ပွဲရုံဖွင့်လှစ်ကာ ကုန်သည်ဘဝဖြင့် အခြေချခဲ့သည်။ သို့သော် ပြည်မြို့တွင် မီးကြီးလောင်ရာ၌ ပွဲရုံနှင့် နေအိမ်ပါ မီးထဲပါသွားခဲ့သဖြင့် စီးပွားပျက်ခဲ့ရသည်။ == သဘင်လောကသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခြင်း == မီးဘေးသင့်ပြီးနောက်ပိုင်း မြန်မာ့သဘင်လောကတွင် ထင်ရှားသော သဘင်ပညာရှင် ရွှေမန်းတင်မောင် ရောက်ရှိလာပြီး ဇွတ်အတင်းခေါ်ယူခဲ့သဖြင့် သဘင်လောကသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခဲ့ကာ "စာရေးဆရာ အမယ်ကြီးအို ဦးအောင်စိန်" အဖြစ်ဖြင့် ကွယ်လွန်သည်အထိ လိုက်ပါဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။ == ကိုးကား == * ရင်းမြစ် - ( စာရေးဆရာ ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း ရေးသားသော မြန်မာ့ဇာတ်သဘင်ပညာရှင် များစာအုပ်မှ ဖော်ပြသည်။ ) rpg2waaoflmkw1ndhgksu3o7appx429 0 288539 1041917 1040580 2026-07-03T14:05:02Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-သြ +ဩ) 1041917 wikitext text/x-wiki == ဥဩရွှေ (ဇာတ်မင်းသမီး) == {{Infobox person | name = ဥဩရွှေ | image = | caption = | birth_date = မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၈၆ | birth_place = ရေကြည်မြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး | death_date = ၁၉၈၈ | death_place = | occupation = ဇာတ်မင်းသမီး | years_active = | spouse = ဦးအေး (ပထမ)၊ စိန်အောင်မင်း (ဒုတိယ) | children = သား ၂ ဦး၊ သမီး ၁ ဦး | parents = ဦးစိန်ကြယ်၊ ဒေါ်ငြိမ်း }} ဥဩရွှေ (မြန်မာ ၁၂၈၆ – ၁၉၈၈) သည် မြန်မာ့ဇာတ်သဘင်လောကတွင် အဆိုအက စွမ်းရည် ထက်မြက်လှပြီး ဥဩငှက်ကဲ့သို့ သာယာငြိမ့်ငြောင်းသော အသံပိုင်ရှင်အဖြစ် ကျော်ကြားခဲ့သည့် ဇာတ်မင်းသမီးကြီး တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး == မင်းသမီး ဥဩရွှေကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၈၆ ခုနှစ်တွင် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ရေကြည်မြို့၌ အဖ ဦးစိန်ကြယ်၊ အမိ ဒေါ်ငြိမ်းတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ငယ်နာမည်မှာ မတင်ရွှေ ဖြစ်သည်။ မောင်နှမ သုံးယောက်အနက် ဒုတိယမြောက်သမီး ဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်ကပင် အကအခုန်၊ အဆိုအတီးတို့တွင် အထူးဝါသနာထုံခဲ့ပြီး အသံအလွန်ကောင်းမွန်သူ ဖြစ်သည်။ အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ်တွင် ပုသိမ်မြို့သို့ စိန်အောင်မင်းဇာတ်အဖွဲ့ ရောက်ရှိလာစဉ် အကပညာသင်ယူရန်အတွက် ဇာတ်အဖွဲ့နှင့်အတူ လိုက်ပါခဲ့သည်။ == ဇာတ်သဘင်အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း == ဇာတ်အဖွဲ့တွင် ပညာသင်ယူရင်း မင်းသမီးအဖြစ် ကပြခွင့်ရရှိခဲ့ကာ အမြို့မြို့အနယ်နယ်သို့ လှည့်လည်ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ ဥဩငှက်ကဲ့သို့ အသံသာယာလွန်းခြင်းကြောင့် "ဥဩရွှေ" ဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။ မင်းသမီး ဥဩရွှေသည် အဆိုပိုင်းတွင်သာမက အကအခုန်ပိုင်းတွင်လည်း အလွန်ထက်မြက်လှသဖြင့် ခေတ်ပြိုင်ဇာတ်မင်းသားကြီးများဖြစ်ကြသော ဦးဖိုးစိန်၊ ဦးအောင်မောင်း၊ စိန်အောင်မင်း၊ ကနက်စိန်၊ ကျော်ဝင်းစိန်၊ တိုင်းချစ်သန်းစိန် စသည့် ထိပ်တန်းမင်းသားကြီးများနှင့် တွဲဖက်ကပြခဲ့ရသည်။ == ကိုယ်ရေးကိုယ်တာဘဝ == ဇာတ်အဖွဲ့နှင့်အတူ လှည့်လည်ကပြနေစဉ်အတွင်း ပထမအိမ်ထောင်အဖြစ် စာရေးဆရာ ဦးအေးနှင့် ဖူးစာဆုံခဲ့ပြီး သားနှစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ သားနှစ်ယောက်ရရှိပြီးနောက် စာရေးဆရာ ဦးအေး ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဇာတ်မင်းသားကြီး စိန်အောင်မင်းနှင့် ဒုတိယအိမ်ထောင်ပြုခဲ့ပြီး သမီးတစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ဇာတ်မင်းသမီးကြီး ဥဩရွှေသည် ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် အသက် ၆၆ နှစ်အရွယ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ == ကိုးကား == * ရင်းမြစ် - ( စာရေးဆရာ ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း ရေးသားသော မြန်မာ့ဇာတ်သဘင်ပညာရှင် များစာအုပ်မှ ဖော်ပြသည်။ ) hbratj7hqtwg3rfh7p1js1r4wtw0ctn 0 288570 1041916 1041832 2026-07-03T14:04:52Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥ် +ဉ်) 1041916 wikitext text/x-wiki {{current}} {{Infobox earthquake | image = {{Photomontage | photo1a = Edifícios colapsados e danificados em Los Palos Grandes, 2026-06-26.png | photo2a = Costa Rican mission to the 2026 Venezuela earthquakes relief efforts (13).jpg | photo2b = LCF-24- MRF Search & Rescue Efforts in Venezuela (9781665).jpg | photo3a = Depertment of State Urban Seach and Rescue Assist in Venezuela (9782036).jpg | photo3b = LCF-24- Ground Zero (9781949).jpg | position = center | color_border = white | color = white | size = 250 }} | caption = ငလျင်ဘေးသင့် ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ | map2 = {{Location map many | Venezuela | relief = yes | label1 = | lat = 10.435 | long = -68.472 | mark = Bullseye1.png | marksize = 50 | position = right | width = 260 | float = center | label2 = Caracas | lat2 = 10.506 | long2 = -66.914 | mark2 = Red pog.svg | mark2size = 10 | position2 = right | caption = ငလျင်ဗဟိုချက်ပြမြေပုံ }} | local-date = ၂၄ ဇွန် ၂၀၂၆ | timestamp = 2026-06-24 22:04:33 | timestamp-A = 2026-06-24 22:05:11 | local-time = ၁၈:၀၄:၃၃ VET (UTC-4) | local-time-A = ၁၈:၀၅:၁၁ VET (UTC-4) | magnitude = {{M|w|link=y|7.2}} နှင့် {{M|w|link=y|7.5}} {{small|(USGS)}}<br />{{M|w|link=y|7.6–7.8}} {{small|(INGV နှင့် GEOSCOPE)}} | affected = [[ဗင်နီဇွဲလား]] | location = {{coord|10.435|N|68.472|W|type:event|display=inline,title}} | intensity = {{MMI|IX}} | tsunami = မရှိ | landslide = အတည်ပြုရန်ကျန် | fault = [[San Sebastián Fault|San Sebastián ငလျင်ကြောစနစ်]] | type = [[Strike-slip tectonics|Strike-slip]] | damage = အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄.၇-၈.၇ ဘီလီယံ (ခန့်မှန်း) | foreshocks = မရှိ | aftershocks = ၇၈၂+ | anss-url = us6000t7zc | anss-url-A = us6000t7zp | depth = {{cvt|21.9|km|mi|0|abbr=on}} | depth-A = {{cvt|10|km|mi|0|abbr=on}} | casualties = အနည်းဆုံး ၂,၂၉၅ ဦး သေဆုံး၊ ၁၁,၂၆၇ ဦး ဒဏ်ရာရ၊ သောင်းနှင့်ချီ၍ ပျောက်ဆုံးနေ | isc-event-A = 645904538 | isc-event = 645903460 | duration = ~၉၀–၁၂၀ စက္ကန့် }} '''၂၀၂၆ ဗင်နီဇွဲလား ငလျင်''' သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ (၂၄) ရက်နေ့တွင် [[ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ]] အနောက်ပိုင်း၌ လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ပြင်းအားမြင့် ငလျင်နှစ်ခုဖြစ်သည်။ ဇွန်လ (၂၄) ရက်၊ ဒေသစံတော်ချိန် ၁၈:၀၄ နာရီတွင် ပြင်းအား (၇.၂) ရှိသော ငလျင်တစ်ခု စတင်လှုပ်ခတ်ခဲ့ပြီး၊ စက္ကန့် (၄၀) ခန့်အကြာတွင် ပြင်းအား (၇.၅) ရှိသော နောက်ထပ်ငလျင်တစ်ခု ထပ်မံလှုပ်ခတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Butler |first=Gavin |last2=Mann |first2=Toby |date=2026-06-25 |title=Strong earthquakes hit Venezuela as buildings collapse in Caracas - follow live |url=https://www.bbc.com/news/live/c621z18wznet |access-date=2026-06-25 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> အဆိုပါ ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုများကြောင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် ကျယ်ပြန့်သော ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး၊ အထူးသဖြင့် မြို့တော်ကာရာကတ်စ် (Caracas) တွင် အဆောက်အအုံများစွာ ပြိုကျခဲ့ရသည်။ ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် လူအသေအပျောက်စာရင်းကို တိကျစွာ မသိရှိရသေးသော်လည်း လက်ရှိတွင် အနည်းဆုံး ၂၂၉၅ ဦး သေဆုံး၊ ၁၁,၂၆၇ ဒဏ်ရာရ၊သောင်းချီ ပျောက်ဆုံးနေမှု ရှိနေသည်။ ဤငလျင်လှုပ်ခတ်မှုအား ကိုလံဘီယာ၊ ဘရာဇီးနှင့် ကာရစ်ဘီယံကျွန်းစုများအထိ ခံစားခဲ့ရသည်။ ဗင်နီဇွဲလားအစိုးရက နိုင်ငံတော်အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-06-25 |title=Buildings collapse, people flee as earthquakes hit Venezuela: VIDEOS |url=https://indianexpress.com/article/world/venezuela-earthquake-videos-caracas-delcy-rodriguez-emergency-10756223/ |access-date=2026-06-25 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> == ဘူမိဗေဒဆိုင်ရာ အခြေအနေ == ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတွင် ကာရစ်ဘီယံပြား (Caribbean plate) နှင့် တောင်အမေရိကပြား (South American plate) တို့သည် Boconó–Morón–El Pilar အမည်ရှိ ရှုပ်ထွေးသော ပြတ်ရွေ့စနစ် (BMEPFS) တစ်လျှောက် အပြန်အလှန် သက်ရောက်မှုရှိနေသည်။ ၎င်းသည် Tertiary ခေတ်နှောင်းပိုင်းတွင် ဖြစ်ပေါ်လာသော အားပြင်းသည့် ဘယ်ဖက်စောင်း/ညာဖက်စောင်း ရွေ့လျားသော ပြတ်ရွေ့ (compressional right-lateral strike-slip faults) များ၏ ရှုပ်ထွေးသော စီးရီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး တောင်ကာရစ်ဘီယံရှိ Transform plate boundary ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်။ ဤပြတ်ရွေ့သည် ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတစ်လျှောက် အလယ်ပိုင်း ဗင်နီဇွဲလား အန်းဒီးစ်တောင်တန်းမှသည် မြောက်အလယ်ပိုင်းနှင့် အရှေ့မြောက်ပိုင်း ကမ်းရိုးတန်းကိုဖြတ်၍ ထရီနီဒက်ကျွန်းဘက်သို့ ၁,၃၀၀ ကီလိုမီတာ (၈၁၀ မိုင်) ရှည်လျားစွာ တည်ရှိသည်။<ref name="Schubert842">{{cite journal |last1=Schubert |first1=Carlos |date=1984 |title=Basin formation along the Bocono-Moron-El Pilar Fault System, Venezuela |journal=Journal of Geophysical Research: Solid Earth |volume=89 |issue=B7 |pages=5711–5718 |bibcode=1984JGR....89.5711S |doi=10.1029/JB089iB07p05711}}</ref> ဘူမိဗေဒနှင့် ဘူမိတိုင်းတာရေး အချက်အလက်များအရ BMEPFS ပြတ်ရွေ့စနစ်သည် တစ်နှစ်လျှင် ၁၀ မီလီမီတာ (၀.၃၉ လက်မ) နှုန်းဖြင့် ရွေ့လျားလျက်ရှိသည်။ ၎င်းသည် ရံဖန်ရံခါတွင် Strike-slip သို့မဟုတ် Reverse faulting ကဲ့သို့သော ပြတ်ရွေ့လှုပ်ရှားမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး ငလျင်များကိုလည်း မကြာခဏဆိုသလို လှုပ်ခတ်စေသည်။ San Sebastián ပြတ်ရွေ့ (မြောက်ပိုင်းကမ်းရိုးတန်း) တစ်ခုလုံးနှင့် El Pilar ပြတ်ရွေ့ (အရှေ့ပိုင်း ဗင်နီဇွဲလား) ၏ အပိုင်းအချို့သည် ပင်လယ်ပြင်တွင် တည်ရှိသည်။ အရှေ့ပိုင်း ဗင်နီဇွဲလားတွင် El Pilar ပြတ်ရွေ့၏ ကုန်းတွင်းပိုင်းဖြတ်သန်းရာ တစ်ခုတည်းသောအပိုင်းမှာ Cariaco ပင်လယ်ကွေ့နှင့် Paria ပင်လယ်ကွေ့အကြား ဖြစ်သည်။ San Sebastián ပြတ်ရွေ့သည် Cerro Machado တောင်တန်း၏ တောင်ဘက်မျက်နှာစာတစ်လျှောက် ကုန်းတွင်းပိုင်းသို့ ရောက်ရှိလာပြီး Simon Bolivar နိုင်ငံတကာလေဆိပ်အောက်မှ ဖြတ်သန်းသွားသည်။ El Pilar ပြတ်ရွေ့သည် San Sebastián ပြတ်ရွေ့၏ အရှေ့ဘက်တွင် တည်ရှိသော်လည်း Cariaco pull-apart မြေဧရိယာဖြင့် ပိုင်းခြားထားသည်။ ဤပြတ်ရွေ့ဇုန်သည် ၁၆၄၁၊ ၁၇၆၆၊ ၁၈၁၂၊ ၁၉၀၀ နှင့် ၁၉၆၇ ခုနှစ်တို့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ငလျင်ကြီးများအတွက် အဓိကတရားခံ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ် က လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် Mw 7.6 ရှိ San Narciso ငလျင်မှာ ပင်လယ်ပြင်တွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် မျက်နှာပြင်ကွဲအက်မှုများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိချက်အရ San Sebastián ပြတ်ရွေ့၏ အပိုင်းတစ်ခု ရွေ့လျားမှုနှင့် ဆက်စပ်နေကြောင်း သိရှိရသည်။<ref name="ColónA2">{{cite journal |last1=Colón |first1=S. |year=2015 |title=The 1900 Mw 7.6 earthquake offshore north–central Venezuela: Is La Tortuga or San Sebastián the source fault? |journal=Marine and Petroleum Geology |publisher=Elsevier BV |volume=67 |pages=498–511 |bibcode=2015MarPG..67..498C |doi=10.1016/j.marpetgeo.2015.06.005 |issn=0264-8172 |last2=Audemard |first2=F.A. |last3=Beck |first3=C. |last4=Avila |first4=J. |last5=Padrón |first5=C. |last6=De Batist |first6=M. |last7=Paolini |first7=M. |last8=Leal |first8=A.F. |last9=Van Welden |first9=A.}}</ref> == ဖြစ်စဉ် == {{main|ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ငလျင်များစာရင်း}} ပထမဆုံးလှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ငလျင်သည် Mww 7.2 ဖြစ်ပြီး UTC စံတော်ချိန် ၂၂:၀၄ နာရီတွင် ယူမာရီ (Yumare) မြို့၏ အရှေ့-အရှေ့မြောက်ဘက်၊ အနက် ၁၂.၆ မိုင် (၂၀.၃ ကီလိုမီတာ) တွင် ဗဟိုပြုလှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အရှေ့-အနောက် တန်းလျက်ရှိသော ပြတ်ရွေ့တစ်ခုပေါ်တွင် ဘယ်ဖက်စောင်း ရွေ့လျားမှုကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် မြောက်-တောင် တန်းလျက်ရှိသော ပြတ်ရွေ့တစ်ခုပေါ်တွင် ညာဖက်စောင်း ရွေ့လျားမှုကြောင့်သော်လည်းကောင်း ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="Schubert84">{{cite journal |last1=Schubert |first1=Carlos |date=1984 |title=Basin formation along the Bocono-Moron-El Pilar Fault System, Venezuela |journal=Journal of Geophysical Research: Solid Earth |volume=89 |issue=B7 |pages=5711–5718 |bibcode=1984JGR....89.5711S |doi=10.1029/JB089iB07p05711}}</ref> (၃၈) စက္ကန့်အကြာတွင် Mww 7.5 ရှိသည့် ဒုတိယမြောက် ငလျင်တစ်ခုသည် ပထမငလျင်၏ အရှေ့ဘက်တည့်တည့်၊ အနက် ၆.၂ မိုင် (၁၀ ကီလိုမီတာ) တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။ ငလျင်နှစ်ခုစလုံးသည် ယားရာကူ (Yaracuy) ပြည်နယ်၊ ဗီရိုအက်စ် (Veroes) မြူနီစီပယ်အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ဤငလျင်သည် အရှေ့-အနောက် တန်းလျက်ရှိသော ပြတ်ရွေ့တစ်ခုပေါ်တွင် ညာဖက်စောင်း ရွေ့လျားမှုကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် မြောက်-တောင် တန်းလျက်ရှိသော ပြတ်ရွေ့တစ်ခုပေါ်တွင် ဘယ်ဖက်စောင်း ရွေ့လျားမှုကြောင့်သော်လည်းကောင်း ဖြစ်ပေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ဘူမိဗေဒဌာန (USGS) ၏ အဆိုအရ ၎င်းသည် ၁၅၀ x ၂၀ ကီလိုမီတာ (၉၃ x ၁၂ မိုင်) ရှိသော ဧရိယာအတွင်း ပြတ်ရွေ့တစ်လျှောက် ရွေ့လျားခဲ့ခြင်းဖြစ်ဖွယ်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။အဓိက ငလျင်လှုပ်ခတ်ပြီး နှစ်နာရီအတွင်း [[ကရာကက်စ်မြို့|ကာရာကတ်စ်]] မြို့တွင် နောက်ဆက်တွဲငလျင် (၆) ကြိမ် ခံစားခဲ့ရပြီး စုစုပေါင်း နောက်ဆက်တွဲငလျင် အကြိမ် (၂၀) ကျော် မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name="ColónA">{{cite journal |last1=Colón |first1=S. |year=2015 |title=The 1900 Mw 7.6 earthquake offshore north–central Venezuela: Is La Tortuga or San Sebastián the source fault? |journal=Marine and Petroleum Geology |publisher=Elsevier BV |volume=67 |pages=498–511 |bibcode=2015MarPG..67..498C |doi=10.1016/j.marpetgeo.2015.06.005 |issn=0264-8172 |last2=Audemard |first2=F.A. |last3=Beck |first3=C. |last4=Avila |first4=J. |last5=Padrón |first5=C. |last6=De Batist |first6=M. |last7=Paolini |first7=M. |last8=Leal |first8=A.F. |last9=Van Welden |first9=A.}}</ref> ငလျင်၏ လှုပ်ခတ်မှုဒဏ်ကို [[ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ]] အရှေ့မြောက်ပိုင်းနှင့် [[ဘရာဇီးနိုင်ငံ]] မြောက်ပိုင်းတစ်လျှောက်တွင်လည်း ခံစားခဲ့ရသည်။ ဘရာဇီးနိုင်ငံရှိ မာနော့စ် (Manaus)၊ ဘီလမ် (Belém) နှင့် မာကာပါ (Macapá) မြို့များတွင်လည်း ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုကြောင့် ပြည်သူများအား ဘေးလွတ်ရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းပေးခဲ့ရသည်။ ထို့ပြင် အာရူးဗား (Aruba)၊ ဘိုနဲရား (Bonaire) နှင့် ကူရာစောင် (Curaçao) ကျွန်းများတွင်လည်း ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref name="BBC Live">{{Cite news |date=24 June 2026 |title=Powerful back-to-back earthquakes strike Venezuela, collapsing buildings in Caracas |url=https://www.bbc.com/news/live/c621z18wznet |access-date=24 June 2026 |publisher=[[BBC News]]}}</ref> == ထိခိုက်ပျက်စီးမှုနှင့် လူသေဆုံးမှုများ == ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံအတွင်း ဆက်သွယ်ရေး ပြတ်တောက်နေခြင်း သို့မဟုတ် သတင်းအမှောင်ချထားခြင်းတို့ကြောင့် လက်ရှိအချိန်အထိ လူသေဆုံးမှု အရေအတွက် အတိအကျကို မသိရှိရသေးပေ။ အာဏာပိုင်များက သေဆုံးသူ သို့မဟုတ် ဒဏ်ရာရသူ အရေအတွက်ကို တရားဝင် ထုတ်ပြန်ထားခြင်း မရှိသေးသော်လည်း၊ ဒေသခံအရာရှိများနှင့် မျက်မြင်သက်သေများ၏ အဆိုအရ ဒဏ်ရာရရှိသူ အရေအတွက်မှာ တိုးမြင့်လာနေကြောင်း သိရသည်။ USGS ၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ငလျင်တုံ့ပြန်မှုဆိုင်ရာ ခန့်မှန်းချက် (PAGER) အရ "လူသေဆုံးမှုများပြားပြီး ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု အလွန်ကြီးမားကာ ဘေးအန္တရာယ်မှာ ကျယ်ပြန့်နိုင်ခြေရှိသည်" ဟု ဖော်ပြထားသည်။ Mw 7.5 ရှိ ငလျင်အတွက် လူပေါင်း ၁,၀၀၀ မှ ၁၀,၀၀၀ အထိ သေဆုံးနိုင်ခြေ ၃၉%၊ ၁၀,၀၀၀ မှ ၁၀၀,၀၀၀ အထိ သေဆုံးနိုင်ခြေ ၃၇% ရှိပြီး၊ သေဆုံးသူ ၁၀၀,၀၀၀ ကျော်နိုင်ခြေ ၁၁% ရှိကြောင်း ခန့်မှန်းထားသည်။ Mw 7.2 ရှေ့ပြေးငလျင်အတွက်လည်း အလားတူ သေဆုံးမှုနှုန်း မြင့်မားနိုင်ခြေရှိကြောင်း ခန့်မှန်းထားသည်။ ကာရာကတ်စ်မြို့တစ်လျှောက် အဆောက်အဦ ဒါဇင်ပေါင်းများစွာ ပြိုကျခဲ့သည်။ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး Diosdado Cabello ၏ အဆိုအရ Los Palos Grandes နှင့် Altamira မြူနီစီပယ်များသည် မြို့၏ အဆိုးရွားဆုံး ထိခိုက်ခံရသည့် နေရာများဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ Altamira တွင် အဆောက်အဦ အနည်းဆုံး သုံးခု ပြိုကျခဲ့သည်။ ကာရာကတ်စ် အရှေ့တောင်ပိုင်းရှိ နေရာတစ်ခုတွင် မြင့်မားသည့် အဆောက်အဦ အများစုမှာ ပြင်းထန်စွာ ပျက်စီးခဲ့ပြီး အများအပြား ပြိုကျခဲ့သည်။ Catia La Mar တွင် ဘိုလီဗာရေတပ်မတော်၏ စစ်တက္ကသိုလ်နှင့် အဆောက်အဦမြင့်များ ပြင်းထန်စွာ ပျက်စီးခဲ့သည်။ Chacao မြူနီစီပယ်တွင် မြို့တော်ဝန် Gustavo Duque က သေဆုံးသူများရှိကြောင်းနှင့် ဒဏ်ရာရသူ ၁၆ ဦး အနည်းဆုံးရှိကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ Baruta မြူနီစီပယ်တွင် အဆောက်အဦ နှစ်ခု ပြိုကျမှုကြောင့် အနည်းဆုံး လူသုံးဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ Pinto Salinas တွင် အဆောက်အဦ ပြိုကျမှုကြောင့် လူနှစ်ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=24 June 2026 |title=Venezuela Live Updates: 2 Major Earthquakes Hit Country’s Center |url=https://www.nytimes.com/live/2026/06/24/world/venezuela-earthquake |access-date=24 June 2026 |publisher=[[The New York Times]]}}</ref> ထရူဟီးယိုး၊ ကာရာဘိုဘို၊ အာရာဂွာ၊ မိရန်ဒါနှင့် လာဂွာအီရာ ပြည်နယ်များတွင်လည်း အဆောက်အဦများ ပြိုကျခဲ့သည်။ ကာရာကတ်စ်မြို့မြောက်ဘက် အဆိုးရွားဆုံး ထိခိုက်သည့် လာဂွာအီရာတွင် မြို့တော်၏ အဓိကလေဆိပ်ဖြစ်သော ဆီမွန်ဘိုလီဗာ နိုင်ငံတကာလေဆိပ်မှာ ပြင်းထန်စွာ ပျက်စီးခဲ့ပြီး လေကြောင်းခရီးစဉ်အားလုံးကို ဖျက်သိမ်းခဲ့ရသည်။ လူမှုကွန်ရက်တွင် ပျံ့နှံ့နေသော ရုပ်ပုံများအရ အဆောက်အဦများ လုံးဝ (သို့) တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပြိုကျနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ဆောင်မှုများလည်း ပြတ်တောက်နေသည်။ ဖယ်လ်ကွန်ပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး Víctor Clark က ဒဏ်ရာရသူ ၃၂ ဦးကို ကုသပေးနေရပြီး ၁၅ ဦးမှာ ပြိုကျနေသော အဆောက်အဦများအောက်တွင် ပိတ်မိနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="Cano25a">{{cite news |last1=Cano |first1=Regina Garcia |date=25 June 2026 |title=Back-to-back powerful earthquakes hit Venezuela, causing widespread damage |url=https://apnews.com/article/venezuela-earthquake-caracas-7179acaee70a9c543f953852f15d4814 |access-date=25 June 2026 |work=Associated Press |last2=Arraez |first2=Juan Pablo}}</ref> == ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေး == ကာရာကတ်စ်မြို့တွင် ကယ်ဆယ်ရေး ဝန်ထမ်းများနှင့် စေတနာ့ဝန်ထမ်းများသည် ပြိုကျနေသည့် အဆောက်အဦ အပျက်အစီးများအောက်တွင် ပိတ်မိနေသူများကို ရှာဖွေကယ်ဆယ်လျက်ရှိသည်။<ref name="PhillipsGuardian1">{{cite news |last1=Phillips |first1=Tom |date=25 June 2026 |title=Venezuela earthquake: powerful back-to-back quakes collapse buildings in capital Caracas |url=https://www.theguardian.com/world/2026/jun/25/earthquake-venezuela-caracas-tremors-aftershocks |access-date=25 June 2026 |work=The Guardian |last2=Montilla |first2=Camille Rodríguez}}</ref> == တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်မှုများ == ယာယီသမ္မတ Delcy Rodríguez က ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံတွင် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာခဲ့သည်။ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးက ပြည်နယ်အများအပြား ထိခိုက်ခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ အစိုးရက ပေါက်ကွဲမှုများမဖြစ်စေရန် ဂတ်စ်ပေးဝေမှုကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့ပြီး၊ ကာရာကတ်စ် မက်ထရို ရထားဝန်ဆောင်မှုများကို ဆိုင်းငံ့ထားကာ ကျောင်းများကို ရက်အနည်းငယ်ကြာ ပိတ်ထားရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ ငလျင်အပြီးတွင် ဒိုမီနီကန်သမ္မတနိုင်ငံ၊ ပွာတိုရီကိုနှင့် ဗာဂျင်ကျွန်းစုများအတွက် ဆူနာမီသတိပေးချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။<ref>{{cite news |date=24 June 2026 |title=Delcy Rodríguez declaró el estado de emergencia en Venezuela tras los dos terremotos que sacudieron al país |url=https://www.infobae.com/venezuela/2026/06/25/delcy-rodriguez-informara-sobre-la-situacion-en-venezuela-tras-los-dos-terremotos-que-sacudieron-el-pais/ |work=[[Infobae]]}}</ref> == နိုင်ငံတကာ၏ တုံ့ပြန်မှုများ == * {{flag|Argentina}} : အာဂျင်တီးနားအစိုးရက ငလျင်ဖြစ်ပွားမှုအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်း ဖော်ပြကာ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီများ ပေးအပ်ရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Clarín |first=Redacción |date=2026-06-25 |title=“Más allá de las diferencias”: Argentina expresó su solidaridad con Venezuela tras los terremotos |url=https://www.clarin.com/politica/alla-diferencias-argentina-expreso-solidaridad-venezuela-terremotos_0_nEV10bAwvh.html |access-date=2026-06-25 |website=Clarín |language=es}}</ref> * {{flag|European Union}} : ဥရောပကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ Ursula von der Leyen က ဗင်နီဇွဲလားရှိ ထိခိုက်ခံစားရသူများ၊ အထူးသဖြင့် သေဆုံးသူများ၏ မိသားစုများနှင့်အတူ ရပ်တည်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဥရောပသမဂ္ဂ၏ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုနှင့် အကျပ်အတည်းစီမံခန့်ခွဲရေးဆိုင်ရာ ကော်မရှင်နာ Hadja Lahbib ကလည်း ဥရောပသမဂ္ဂအနေဖြင့် အခြေအနေကို အနီးကပ်စောင့်ကြည့်နေပြီး ဘလောက်အဖွဲ့ဝင်များက မြေပြင်တွင် အကူအညီများ ပေးအပ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။ * {{flag|United Nations}} : နိုင်ငံတကာ ရွှေ့ပြောင်းသွားလာသူများဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်း (IOM) ၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် Amy Pope က အရေးတကြီး လိုအပ်နေသော နိုင်ငံတကာ၏ အကူအညီများကို အလျင်အမြန် ပေးအပ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့ပြီး ထိခိုက်ခံစားရသူများ၏ လိုအပ်ချက်များကို အကဲဖြတ်ရန် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်နေကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ * {{flag|Aruba}} : အရူးဗားအစိုးရက ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံအတွက် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီများ ပေးအပ်ရန် အသင့်ရှိကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ * {{flag|Azerbaijan}} : နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ငလျင်ကြောင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများနှင့် လူသေဆုံးမှုများအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ * {{flag|Barbados}} : ဝန်ကြီးချုပ် Mia Mottley က ဗင်နီဇွဲလားကြားဖြတ်သမ္မတ Delcy Rodríguez ထံ ဆက်သွယ်၍ ဝမ်းနည်းကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ဘာဘေးဒိုးစ်နိုင်ငံအနေဖြင့် အကူအညီပေးရန် အသင့်ရှိကြောင်း ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ * {{flag|Bolivia}} : ဘိုလီးဗီးယားအစိုးရက လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီများ ပေးအပ်ရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ * {{flag|Brazil}} : သမ္မတ Lula da Silva က လက်ရှိအခြေအနေကို အကဲဖြတ်ရန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဆွေးနွေးသွားမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဘရာဇီးနိုင်ငံက မီးသတ်သမား ၃၆ ဦး၊ အရပ်ဘက်ကာကွယ်ရေးနည်းပညာရှင် ၄ ဦး၊ ဆက်သွယ်ရေးကျွမ်းကျင်သူ ၄ ဦးနှင့် ကယ်ဆယ်ရေးပစ္စည်း ၉ တန်ကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ * {{flag|Canada}} : ဝန်ကြီးချုပ် [[မာ့ခ်ကာနီ]] က ငလျင်ကို "ဘေးအန္တရာယ်ကြီးမားလှသည်" ဟု ဖော်ပြကာ လူသားချင်းစာနာမှုအကူအညီများ ပေးပို့မည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် Global Affairs Canada က ဒေါ်လာ ၅ သန်းတန်ဖိုးရှိ အကူအညီများ ပေးအပ်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ * {{flag|Chile}} : နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက လိုအပ်ပါက လူသားချင်းစာနာမှုနှင့် ကယ်ဆယ်ရေးအကူအညီများ ပေးအပ်ရန် အသင့်ရှိကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၂၅ ရက်တွင် သမ္မတ José Antonio Kast က ချီလီလေတပ်လေယာဉ်ဖြင့် မြို့ပြရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၃၇ ဦးကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ နောက်တစ်ရက်တွင် ကယ်ဆယ်ရေးသမား ၁၆ ဦးနှင့် အကူအညီပစ္စည်းများပါသည့် ဒုတိယမြောက်လေယာဉ်ကို ထပ်မံစေလွှတ်ခဲ့သည်။ * {{flag|China}} : သမ္မတ [[ရှီကျင့်ဖျင်]] က "ဘေးဒုက္ခကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေး" အတွက် အကူအညီပေးရန် အသင့်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ * {{flag|Colombia}} : အမျိုးသားသဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာစီမံခန့်ခွဲမှုဌာနက ကယ်ဆယ်ရေးသမား ၆၀ ကျော်၊ ကယ်ဆယ်ရေးခွေး ၄ ကောင်နှင့် ကယ်ဆယ်ရေးပစ္စည်း ၁၂ တန်ကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ * {{flag|Costa Rica}} : သမ္မတရုံး၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံနှင့်အတူ ရပ်တည်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ * {{flag|Croatia}} : အစိုးရအနေဖြင့် ဗင်နီဇွဲလားပြည်သူများနှင့်အတူ ဝမ်းနည်းကြောင်းနှင့် စာနာကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ * {{flag|Cuba}} : နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Bruno Rodríguez Parrilla က ဝမ်းနည်းကြောင်းနှင့် စာနာကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ ကျူးဘားကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများအနေဖြင့် ထိခိုက်ခံစားရသူများကို ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ဆောင်မှုများပေးရန် အပြည့်အဝ စုစည်းဆောင်ရွက်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ * {{flag|Czech Republic}} : နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Petr Macinka က ထိခိုက်ခံစားရသူများအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်းနှင့် အကူအညီပေးရန် အသင့်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ * {{flag|Dominican Republic}} : သမ္မတ Luis Abinader က စစ်တပ်အနေဖြင့် "အထူးပြုရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးနှင့် အရေးပေါ်တုံ့ပြန်ရေးအဖွဲ့များ" ကို အသင့်အနေအထားဖြစ်စေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ * {{flag|Ecuador}} : သမ္မတ Daniel Noboa က အရေးပေါ်အခြေအနေကို တုံ့ပြန်ရန် လူသားချင်းစာနာမှုအကူအညီများ ချက်ချင်းပေးပို့ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးဝန်ထမ်း ၄၆ ဦး၊ ကယ်ဆယ်ရေးခွေးများနှင့် ပစ္စည်း ၆ တန်ကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ * {{flag|El Salvador}} : သမ္မတ Nayib Bukele က ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်း ၃၀၀ နှင့် ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်း တန် ၅၀ ပေးပို့ရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ * {{flag|France}} : သမ္မတ Emmanuel Macron က ကယ်ဆယ်ရေးဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူ ၈၅ ဦးပါဝင်သော အဖွဲ့ကို ချက်ချင်းစေလွှတ်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ * {{flag|Germany}} : ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး Boris Pistorius က လိုအပ်ပါက အသုံးပြုနိုင်ရန် Airbus A400M Atlas သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလေယာဉ် ၆ စင်းကို အသင့်ပြင်ထားကြောင်း ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ * {{flag|Guyana}} : သမ္မတ Irfaan Ali က ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံအား တတ်နိုင်သမျှ ကူညီပေးရန် အသင့်ရှိကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ * {{flag|Vatican City}} : ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး [[ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး လီယို ၁၄|လီယို ၁၄]] က ဗင်နီဇွဲလားအတွက် အရေးပေါ်လှူဒါန်းငွေ ယူရို ၁ သိန်းကို ခွင့်ပြုပေးခဲ့သည်။ * {{flag|India}} : ဝန်ကြီးချုပ် နာရင်ဒြာမိုဒီက အိန္ဒိယနိုင်ငံအနေဖြင့် တတ်နိုင်သည့် အကူအညီအားလုံး ပေးအပ်ရန် အသင့်ရှိကြောင်း X (Twitter) တွင် ရေးသားခဲ့သည်။ အိန္ဒိယလေတပ်က 'Operation Amistad' ကို စတင်ကာ ကယ်ဆယ်ရေးပစ္စည်းများပါသည့် C17 လေယာဉ် ၂ စင်းကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ * {{flag|Iran}} : နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Esmaeil Baghaei က ဗင်နီဇွဲလားအစိုးရနှင့် ပြည်သူများနှင့်အတူ ရပ်တည်ကြောင်းနှင့် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများအတွက် လိုအပ်သည့်အကူအညီများ ပေးအပ်ရန် အသင့်ရှိကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ * {{flag|Israel}} : နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးအကူအညီများ ပေးအပ်ရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ * {{flag|Italy}} : ဝန်ကြီးချုပ် Giorgia Meloni က ဗင်နီဇွဲလားအာဏာပိုင်များနှင့် ပြည်သူများအတွက် စာနာကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အကူအညီများကို အမြန်ဆုံး ပေးအပ်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းနေကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ * {{flag|Japan}} : ဝန်ကြီးချုပ် Sanae Takaichi က ငလျင်ကြောင့် သေဆုံးသူများနှင့် ထိခိုက်ပျက်စီးမှုများအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ဂျပန်နိုင်ငံအနေဖြင့် အကူအညီများ ပေးအပ်ရန် အသင့်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ * {{flag|Malaysia}} : ဝန်ကြီးချုပ် Anwar Ibrahim က ဗင်နီဇွဲလားပြည်သူများအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ * {{flag|Mexico}} : စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ ၂၅၀၊ ကယ်ဆယ်ရေးခွေးများ၊ လေယာဉ် ၄ စင်း၊ ဆေးဝါးများနှင့် ကယ်ဆယ်ရေးပစ္စည်းများကို ပေးပို့ခဲ့သည်။ * {{flag|Netherlands}} : နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Tom Berendsen က ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Yvan Gil ထံ ဆက်သွယ်၍ ကူညီရန် အသင့်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ နိုင်ငံခြားကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီး Sjoerd Sjoerdsma က USARNL ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ (ဝန်ထမ်းများ၊ ခွေးများနှင့် ပစ္စည်းများ) စေလွှတ်ရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ * {{flag|Pakistan}} : ဝန်ကြီးချုပ် Shehbaz Sharif က ဗင်နီဇွဲလားငလျင်ကြောင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများနှင့် လူသေဆုံးမှုများအတွက် "အလွန်ဝမ်းနည်းမိပါကြောင်း" ပြောကြားခဲ့သည်။ * {{flag|Panama}} : ပနားမားနိုင်ငံတွင် ကာရာကတ်စ်သို့ ပေးပို့ရန် အလှူပစ္စည်းစုဆောင်းရေးနေရာများ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၂၆ ရက်တွင် သမ္မတ Jose Raul Mulino က ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ ဗင်နီဇွဲလားသို့ ရောက်ရှိလာမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ * {{flag|Peru}} : ပီရူးအစိုးရက ဗင်နီဇွဲလားပြည်သူများနှင့်အတူ ရပ်တည်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ * {{flag|Philippines}} : သမ္မတ Bongbong Marcos က ငလျင်ကြောင့် ထိခိုက်ခံစားရသူများအတွက် စာနာကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ * {{flag|Portugal}} : ဝန်ကြီးချုပ် Luís Montenegro က စာနာကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး အရေးပေါ်နှင့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အကူအညီများ ပေးအပ်ရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ * {{flag|Qatar}} : Delcy Rodríguez က ကာတာနိုင်ငံမှ ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့များ စေလွှတ်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ * {{flag|Russia}} : သမ္မတ ဗလာဒီမာပူတင်က Delcy Rodríguez ထံသို့ ဝမ်းနည်းကြောင်း သဝဏ်လွှာ ပေးပို့ခဲ့သည်။ * {{flag|Saint Vincent and the Grenadines}} : ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနမှတစ်ဆင့် ဗင်နီဇွဲလားအစိုးရနှင့် ပြည်သူများအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်းနှင့်အတူ ရပ်တည်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ * {{flag|Saudi Arabia}} : နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက သေဆုံးသူများ၏ မိသားစုများနှင့် ဗင်နီဇွဲလားပြည်သူများအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ * {{flag|Serbia}} : သမ္မတ Aleksandar Vučić က ဗင်နီဇွဲလားပြည်သူများနှင့်အတူ ရပ်တည်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Marko Đurić ကလည်း လိုအပ်သည့်အကူအညီများ ပေးအပ်မည်ဟု ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ * {{flag|Slovakia}} : သမ္မတ Peter Pellegrini နှင့် ဝန်ကြီးချုပ် Robert Fico တို့က ဝမ်းနည်းကြောင်းနှင့် အကူအညီပေးရန် အသင့်ရှိကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ * {{flag|South Korea}} : နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ဝမ်းနည်းကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး အခြေအနေကို အကဲဖြတ်ကာ အကူအညီပေးနိုင်ရန် စဉ်းစားနေကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ * {{flag|Spain}} : စပိန်နိုင်ငံက စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၅၇ ဦးနှင့် မက်ဒရစ်မြို့မှ မီးသတ်သမား ၄၀ ဦးကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ * {{flag|Suriname}} : သမ္မတ Jennifer Simons က ဝမ်းနည်းကြောင်းနှင့် အတူရပ်တည်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး တတ်နိုင်သမျှ ကူညီပေးရန် အသင့်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ * {{flag|Switzerland}} : သမ္မတ Guy Parmelin က စာနာကြောင်းနှင့် အကူအညီပေးရန် အသင့်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဖက်ဒရယ်ကောင်စီက ကယ်ဆယ်ရေးဝန်ထမ်း ၈၀ နှင့် ကယ်ဆယ်ရေးပစ္စည်း တန်ချိန်အမြောက်အမြား စေလွှတ်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ Swiss Rescue Chain အဖွဲ့သည် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ဗင်နီဇွဲလားသို့ အသင့်ပြင်ဆင်နေသည်။ * {{flag|Syria}} : အရေးပေါ်နှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲမှုဝန်ကြီး Raed al-Saleh က ဝမ်းနည်းကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ * {{flag|Thailand}} : ထိုင်းနိုင်ငံက Urban Search and Rescue (USAR) ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ကို ဗင်နီဇွဲလားသို့ စေလွှတ်ရန် အသင့်ရှိကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ * {{flag|Turkey}} : နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထိခိုက်ပျက်စီးမှုများအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်းနှင့် အကူအညီပေးရန် အသင့်ရှိကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ * {{flag|United Kingdom}} : ဗြိတိန်နိုင်ငံက ကယ်ဆယ်ရေးခွေးများပါဝင်သော ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၆၈ ဦးကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ * {{flag|United States}} : နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး [[မာကို ရူဘီအို]] က သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတစ်ခုတွင် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများကို ကူညီရန် ဖက်ဒရယ်အရေးပေါ်စီမံခန့်ခွဲမှုအေဂျင်စီ (FEMA) ၏ ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့များဖြစ်သော Virginia Task Force One နှင့် California Task Force Two တို့ကို စေလွှတ်ထားကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန လက်ထောက်ဝန်ကြီး Jeremy P. Lewin က ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံနှင့် ပူးပေါင်းကာ အကူအညီများကို ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရန် သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ကူညီပံ့ပိုးရေးအဖွဲ့ကို စုစည်းထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဒုတိယနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Christopher Landau ကလည်း အမေရိကန်အနေဖြင့် အကူအညီများ ပေးအပ်ရန် စီစဉ်နေပြီး ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့များ၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာနှင့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အရင်းအမြစ်များ ပံ့ပိုးပေးရန် ဗင်နီဇွဲလား ကြားဖြတ်အစိုးရနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း X တွင် ရေးသားခဲ့သည်။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာအစီအစဉ်နှင့် နိုင်ငံတကာဆေးဘက်ဆိုင်ရာတပ်ဖွဲ့မှ ဒေါ်လာ ၅၀ သန်း၊ ကုလသမဂ္ဂစုပေါင်းရန်ပုံငွေသို့ ဒေါ်လာ သန်း ၁၀၀ အပါအဝင် စုစုပေါင်း ဒေါ်လာ ၁၅၀ သန်းတန်ဖိုးရှိ အကူအညီများကို ပြင်ဆင်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ * {{flag|Uruguay}} : သမ္မတ Yamandú Orsi က ဗင်နီဇွဲလားအာဏာပိုင်များနှင့် ပြည်သူများအတွက် ဥရုဂွေးနိုင်ငံ၏ "စာနာထောက်ထားမှုကို ဖော်ပြကြောင်း" X တွင် ရေးသားခဲ့ပြီး၊ အခြေအနေတိုးတက်ပြောင်းလဲမှုများကို အနီးကပ်စောင့်ကြည့်နေကာ ဗင်နီဇွဲလားအစိုးရက လိုအပ်သည်ဟု ယူဆသည့် မည်သည့်အရာတွင်မဆို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် အသင့်ရှိကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ * [[ဖိုင်:FIFA_logo_without_slogan.svg|20x20px]] [[ဖီဖာ]] : ဇွန်လ ၂၆ ရက်တွင် ကျင်းပသည့် [[၂၀၂၆ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား|၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖီဖာကမ္ဘာ့ဖလား]]ပွဲစဉ်အားလုံး၌ ငလျင်ကြောင့် ထိခိုက်ခံစားရသူများကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ငြိမ်သက်ခြင်း (moment of silence) အထိမ်းအမှတ်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:လတ်တလော ဖြစ်ရပ်များ]] [[Category:၂၀၂၆ ငလျင်များ]] [[Category:ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ]] 8hl5nov7jt66z6b6wna5so7q5tkfw0x 0 288598 1041914 1040755 2026-07-03T14:04:32Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-သြ +ဩ) 1041914 wikitext text/x-wiki == မိန်းမမင်းသား ကုလားမညွန့်စိန် (အောင်ညွန့်စိန်) == {| class="infobox" style="width:25em; text-align:left; font-size:90%;" |+ style="font-size:large; font-weight:bold;" | ကုလားမညွန့်စိန် |- ! colspan="2" style="text-align:center;" | {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image=|size=200px|alt=}} |- ! မွေးဖွားနာမည် | မညွန့်စိန် |- ! အခြားအမည် | အောင်ညွန့်စိန် |- ! မွေးဖွားရာဒေသ | မော်လမြိုင်ကျွန်း |- ! မိဘများ | ဦးဖိုးမြိုင်၊ ဒေါ်စောမြိုင် |- ! အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း | သဘင်မင်းသား (မိန်းမမင်းသား) |- ! ထင်ရှားသောဇာတ်ထုပ်များ | ရွှေလူဝံ၊ ပဲခူးသမိုင်း၊ ရေငန်ပိုင်ဦးရှင်ကြီး |- ! ခင်ပွန်း | ဦးသူတော် (နှဲဆရာ) |- ! ဆရာများ | ဆီကျော်စိန်တင်၊ ဦးစော်ဘွား၊ မင်းသားတောကျော် |} မြန်မာ့ဇာတ်သဘင်သမိုင်းတွင် မိန်းမသားဖြစ်လျက်နှင့် မင်းသားနေရာမှ အောင်မြင်စွာ ကပြနိုင်ခဲ့သည့် ထင်ရှားသောပုဂ္ဂိုလ်မှာ "ကုလားမညွန့်စိန်" ဖြစ်သည်။ သူမသည် အရပ်အမောင်း၊ အသံနှင့် အကအခုန်တို့တွင် ထူးချွန်ပြီး ပရိသတ်တို့၏ အားပေးမှုကို အထူးရရှိခဲ့သော မင်းသားတစ်လက်ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝနှင့် မိသားစုနောက်ခံ == မော်လမြိုင်ကျွန်းဇာတိဖြစ်သော မညွန့်စိန်ကို ဖခင် ဦးဖိုးမြိုင်နှင့် မိခင် ဒေါ်စောမြိုင်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူမသည် မွေးချင်းနှစ်ဦးတွင် အစ်မအကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ သူမ၏မောင်ငယ်မှာလည်း အငြိမ့်လောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် လူရွှင်တော် "ဥဩ" အဖြစ် ထင်ရှားခဲ့ကာ အသက် ၄၀ အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ == အနုပညာလမ်းကြောင်းပေါ်သို့ စတင်ခြင်း == မညွန့်စိန်သည် ငယ်စဉ်က ကျောင်းစာပေထက် အကအခုန်၊ အတီးအမှုတ်ကိုသာ ပိုမိုစိတ်ဝင်စားခဲ့သည်။ ပညာရေးအပိုင်းတွင် ရေးတတ်ဖတ်တတ်ရုံမျှသာ သင်ကြားခဲ့ပြီး အနုပညာလောကသို့ စတင်ခြေချသည့်အနေဖြင့် ရှေ့နေ ဦးဘသော် တည်ထောင်သော "မဟာဒုတ်အသင်း" တွင် ယိမ်းမင်းသမီးအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် "သုံးပန်လှ ထိပ်တင်ညွန့်" ဟု အမည်ရသည့် ကလေးဇာတ်အဖွဲ့တွင် မင်းသမီး၊ အပျိုတော်၊ မိန်းမကြမ်း စသည့် ဇာတ်ရုပ်မျိုးစုံကို သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ == ဆရာသမားများနှင့် အနုပညာသင်ယူမှု == မညွန့်စိန်သည် အနုပညာပညာရပ်များကို ဆရာအဆင့်ဆင့်ထံတွင် သင်ယူခဲ့သည် - ဆီကျော်စိန်တင်: ဂရိတ်ဦးဖိုးစိန်ဇာတ်အဖွဲ့မှ မင်းသမီးဖြစ်ပြီး မညွန့်စိန်၏ လက်ဦးဆရာဖြစ်သည်။ ရေကျော်ရပ်မှ မင်းသမီးတစ်ဦးကို အကြောင်းပြု၍ နာမည်မှည့်ခေါ်ရာမှ "ဆီကျော်စိန်တင်" ဟု ထင်ရှားလာခြင်းဖြစ်သည်။ မင်းသားကြီး ဦးစော်ဘွား: ဆီကျော်စိန်တင်ထံတွင် ပညာယူပြီးနောက် မင်းသားကြီး ဦးစော်ဘွားထံသို့ ရောက်ရှိသွားသည်။ မင်းသားတောကျော်: ဗန္ဓုလကျော်စိန်ဇာတ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ဇာတ်မင်းသမီးတို့၏ အဓိကကျသော အဆို၊ အငို၊ အပြောပညာရပ်များကို မင်းသားတောကျော်ထံမှ စနစ်တကျ သင်ယူခဲ့သည်။ == မင်းသမီးဘဝမှ မင်းသားဘဝသို့ ပြောင်းလဲခြင်း == မညွန့်စိန်သည် အသက် ၂၃ နှစ်အရွယ် (ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ၁၉၂၀ ဝန်းကျင်) အထိ မင်းသမီးအဖြစ်သာ ကပြခဲ့သည်။ သို့သော် သူမနှင့် တွဲဖက်ကပြနေသည့် "ဒေါင်းဖို" အမည်ရှိ မင်းသားကို ပရိသတ်က “မင်းသမီးကို တို့ပါ၊ ဆိတ်ပါ” ဟု ပွဲတောင်းကြသည့်အတွက် သူမအလွန်ရှက်ရွံ့မိသည်။ ထိုအချိန်က ဟီရိဩတ္တပ္ပတရားကို အလေးထားသည့်ခေတ်ဖြစ်ရာ မင်းသမီးအဖြစ် ဆက်လက်မကတော့ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ မိန်းမသားဖြစ်သော်လည်း သူမ၏ အရပ်အမောင်း၊ အသံဟန်ပန်နှင့် အကအခုန်တို့က မင်းသားနေရာအတွက် အထူးသင့်လျော်နေသဖြင့် ပရိသတ်၏ အားပေးမှုနှင့်အတူ "အောင်ညွန့်စိန်" ဟူသော အမည်ဖြင့် မင်းသားစတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့မှ အပျိုကြီးညီအစ်မနှစ်ဦးဖြစ်သော ဒေါ်ညိုနှင့် ဒေါ်လှတို့က သူမ၏ ဇာတ်ပိုင်ရှင်များ ဖြစ်ကြသည်။ မင်းသားအမည်မှာ "အောင်ညွန့်စိန်" ဖြစ်သော်လည်း ပရိသတ်ကမူ "ကုလားမညွန့်စိန်" ဟုသာ ရင်းနှီးစွာ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။ == ထင်ရှားသော ဇာတ်ထုပ်များ == ကုလားမညွန့်စိန်သည် အောက်ပါဇာတ်ထုပ်များကို အနိုင်နင်းဆုံး ကပြနိုင်ခဲ့သည် - ရွှေလူဝံ (ဆရာတောကျော်ပင် ချီးကျူးရသည်အထိ နိုင်နင်းခဲ့သည်) ပဲခူးသမိုင်း ရေငန်ပိုင်ဦးရှင်ကြီး ရှင်သီဝလိ ငွေကုမ္ဘာန်ဘီလူး ပဒုမ ပုဖွယက္ခ မိတ္ထီလာကန်တော်သမိုင်း ဇီဝိတသာမဏေ ထို့အပြင် သူမသည် မင်းသား၊ မင်းသမီးအများစု မတတ်ကျွမ်းကြသည့် “ဧယဉ်ကျူး” သည့်အလုပ်တွင်လည်း အလွန်ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်သည်။ == ဘဝနှောင်းပိုင်းနှင့် ကိုယ်ပိုင်သီချင်း == အသက် ၅၀ အရွယ်တွင် မင်းသားအလုပ်မှ အနားယူခဲ့သည်။ သူမ၏ ခင်ပွန်းမှာ နှဲဆရာ ဦးသူတော်ဖြစ်သည်။ သူမသည် မင်းသားအောင်ညွန့်စိန်အမည်ဖြင့် ပွဲဦးထွက်တွင် ပရိသတ်ကို မေတ္တာပို့လေ့ရှိသော ထင်ရှားသည့် မေတ္တာပို့တေးမှာ - “သဗ္ဗေသတ္တာ ဝေနေယျာအများတို့ × × စိတ်သွားတိုင်း ကိုယ်ပါ စေ × × လိုရာဆန္ဒ သဗ္ဗစိတ္တ ပြည့်စုံတော်မူကြပါစေ × × လက်ယာအောင်သပြေ × × မပျက်ပါ ညောင်ရေ × × ဘေး အပေါင်းရန်ကွာ × ကျန်းမာကြစေ (မာရဲ့လားလေ × × သာ ရဲ့လားလေ) သဘောစိတ်မှာ × အနောဒိသာ × ဩဒိဿ မေတ္တာရေ × × အောင်ပါစေယခု × × ဇေယျတုဖြာဝေ × တင် ပဏ္ဏာခြွေ × × ဆင်ကာရဝေ × × ကြွလာကြတဲ့ မိဘများကို မေးပါရတော့ × × အောင်ညွန့်စိန်ကလေ × × မာကြရဲ့လား ဗျာ × × ကျန်းမာပါစေ × × စကားလက်ဆောင်ဝေ” ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ကုလားမညွန့်စိန်သည် အသားမည်းသော်လည်း မီးရောင်အောက်တွင် အလွန်လှပသူဖြစ်ပြီး၊ သူမ၏ အနုပညာစွမ်းရည်ဖြင့် မြန်မာ့သဘင်သမိုင်းတွင် မိန်းမမင်းသားအဖြစ် ထူးခြားစွာ မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ == ကိုးကား == * ရင်းမြစ် - ( စာရေးဆရာ ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း ရေးသားသော မြန်မာ့ဇာတ်သဘင်ပညာရှင် များစာအုပ်မှ ဖော်ပြသည်။ ) 4b0rp7g4audgpk61c0p0w0abkxrlt0q 0 288609 1041912 1040797 2026-07-03T14:04:12Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-သြ +ဩ) 1041912 wikitext text/x-wiki == တိုင်းချစ်တင်ငွေ { ဇာတ်မင်းသား } == {{Infobox person | name = တိုင်းချစ်တင်ငွေ | image = | caption = | birth_name = မောင်တင်ငွေ | birth_date = ဩဂုတ်လ ၂၄ ရက် | birth_place = နပဲပင်ကျေးရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံ | occupation = ဇာတ်မင်းသား၊ ရုပ်သေးပညာရှင် | spouse = ဒေါ်သီတာအေး | children = ၂ ဦး | awards = နိုင်ငံတော်ရွှေတံဆိပ် (၅) ဆု }} တိုင်းချစ်တင်ငွေ သည် မြန်မာ့ရိုးရာအနုပညာနယ်ပယ်တွင် ထင်ရှားသော နိုင်ငံတော်ရွှေတံဆိပ် (၅) ဆုရှင် ဇာတ်မင်းသားနှင့် ရုပ်စုံ ပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူသည် ဆို၊ ငို၊ ပြော အကပညာရပ်များတွင် ထူးချွန်သူတစ်ဦးအဖြစ် လူသိများသည်။ == ငယ်ဘဝနှင့် မိသားစု == တိုင်းချစ်တင်ငွေကို တော်သလင်းလဆန်း ၁၀ ရက်၊ စနေနေ့တွင် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်၊ နပဲပင်ကျေးရွာ၌ ဖခင် ဦးကျော်အေးနှင့် မိခင် ဒေါ်သန်းမြတို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ သူသည် အသက် ၆ နှစ်အရွယ်တွင် မိခင်ကွယ်လွန်ခဲ့သဖြင့် ငယ်စဉ်ကတည်းက ရိုးရာတောင်သူလယ်သမားဘဝဖြင့် ကြံ့ကြံ့ခံ၍ ကြီးပြင်းခဲ့ရသည်။ တိုင်းချစ်တင်ငွေ၏ ဇနီးမှာ ဒေါ်သီတာအေးဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့စုံတွဲတွင် မကွေးဇာတိဖြစ်သော သားသမီးနှစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ == အနုပညာခရီးလမ်း == အသက် ၉ နှစ်မှ ၁၆ နှစ်အရွယ်အထိ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့စဉ်ကာလ၌ အနုပညာဝါသနာများ စတင်နိုးကြားလာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် သူ၏အစ်မဖြစ်သူ မင်းသမီးမျိုးချစ်စိန်က တိုင်းချစ်တင်ငွေ၏ အနုပညာဝါသနာကို မြင်တွေ့သွားပြီးနောက် ရန်ကုန်မြို့သို့ ခေါ်ဆောင်သွားကာ ဇာတ်မင်းသားအဖြစ် စတင်စင်တင်ပေးခဲ့သည်။ အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ်တွင် "တိုင်းချစ်တင်ငွေ" ဟူသောအမည်ဖြင့် ပရိသတ်တို့ကြား ရေပန်းစားလာခဲ့သည်။ == ဆုတံဆိပ်များနှင့် အောင်မြင်မှုများ == ဇာတ်မင်းသား တိုင်းချစ်တင်ငွေသည် မြန်မာ့ရိုးရာ ဆိုကရေးတီးပြိုင်ပွဲများတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ရာ၌ အထူးထူးချွန်ဆုံးသော ရလဒ်များကို ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ == အဓိကမှတ်တိုင်များ == ၁၉၉၇ ခုနှစ် - ဆိုကရေးတီးပြိုင်ပွဲတွင် "[[သုဝဏ္ဏသာမဇာတ်တော်|သုဝဏ္ဏသာမ]]" ဇာတ်တော်ကြီးဖြင့် သရုပ်ဆောင်ထူးချွန်ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ် - ဆိုကရေးတီးပြိုင်ပွဲတွင် မင်းသားအက ပထမဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ် - ရိုးရာရုပ်စုံမင်းသားအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရာ "ဆို၊ ငို၊ ပြော ရုပ်သေးမင်းသား" ပထမဆုကို ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ သူသည် စုစုပေါင်း နိုင်ငံတော်ရွှေတံဆိပ် (၅) ဆုကို ရရှိပိုင်ဆိုင်ထားသူအဖြစ် ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းတင်ခြင်း ခံရသည်။ == ကိုးကား == * ရင်းမြစ် - ( စာရေးဆရာ [[ဆင်ဖြူကျွန်း အောင်သိန်း|ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း]] ရေးသားသော မြန်မာ့ဇာတ်သဘင်ပညာရှင် များစာအုပ်မှ ဖော်ပြသည်။ ) ik83638mom5r7ene6nckhgq1tyge8b1 0 288644 1041911 1040934 2026-07-03T14:04:02Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-သြ +ဩ) 1041911 wikitext text/x-wiki == ပြည်တော်သန်း { သဘင်ပညာရှင် } == {| class="wikitable" style="width:100%;" |+ ပြည်တော်သန်း (ရွှေဒေါင်းဖို) ၏ ဘဝအကျဉ်း |- ! ကာလ ! ဖြစ်ရပ်အကျဉ်း |- | ၁၉၃၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ || တောင်ကုတ်မြို့တွင် ဦးဖိုးနှံ၊ ဒေါ်ထွားစိန်တို့၏ ဇာတ်အဖွဲ့၌ မင်းသား "ရွှေဒေါင်းဖို" အဖြစ် စတင်လူသိများလာ။ |- | ၁၉၄၁ - ၁၉၄၂ || မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း (ပခုက္ကူ) ၌ လှည့်လည်ကပြနေစဉ် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြောင့် သောင်တင်။ |- | ၁၉၄၅ နောက်ပိုင်း || စစ်ပြီးခေတ်တွင် ပဲခူးမြဇာတ်အဖွဲ့နှင့်အတူ မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်းသို့ ရောက်ရှိ။ |- | လွတ်လပ်ရေးရပြီးခေတ် || ဓနုဖြူ၌ ပြည်တွင်းရောင်စုံသောင်းကျန်းမှုနှင့် ကြုံတွေ့၍ တောင်ကုတ်သို့ ပြန်လည်ရှောင်တိမ်း။ |- | အသက် ၃၀ အရွယ် || တက္ကသိုလ်စိုး၏ ဇာတ်အဖွဲ့၌ "ပြည်တော်သန်း" အမည်ဖြင့် ထင်ရှားသော မင်းသား ဖြစ်လာ။ |} ပြည်တော်သန်း (မူလအမည် ရွှေဒေါင်းဖို) သည် မြန်မာ့ဇာတ်သဘင်လောကတွင် ထင်ရှားခဲ့သော မင်းသားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူ၏ အနုပညာသက်တမ်းသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီကာလမှစ၍ စစ်ပြီးခေတ်အထိ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အပြောင်းအလဲများကြားတွင် ဖြတ်သန်းခဲ့ရသည်။ == ဇာတ်သဘင်လောကသို့ ဝင်ရောက်ခြင်း == ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီ ၁၉၃၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း ရခိုင်ပြည်နယ်၊ တောင်ကုတ်မြို့တွင် ဦးဖိုးနှံနှင့် ဒေါ်ထွားစိန်တို့က ဇာတ်အဖွဲ့တစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ရွှေဒေါင်းဖိုသည် ထိုဇာတ်အဖွဲ့တွင် မင်းသားအဖြစ် ပါဝင်ကပြခဲ့ပြီး ပရိသတ်၏ အားပေးမှုကို ရရှိခဲ့သော ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ == ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း သောင်တင်ခြင်း == ရွှေဒေါင်းဖိုဇာတ်အဖွဲ့သည် မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်းသို့ နယ်လှည့်ကပြနေစဉ် ၁၉၄၁-၁၉၄၂ ခုနှစ်ကာလတွင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ဒဏ်ကို ခံခဲ့ရသည်။ ပခုက္ကူမြို့သို့ ရောက်ရှိနေချိန်၌ စစ်ဖြစ်ပွားမှုနှင့် တိုင်းပြည်ပျက်စီးမှုများကြောင့် ခရီးဆက်ရန် မဖြစ်နိုင်တော့ဘဲ ထိုဒေသတွင်ပင် သောင်တင်ခဲ့ရသည်။ == စစ်ပြီးခေတ်နှင့် ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုကာလ == ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီး (၁၉၄၅ နောက်ပိုင်း) တွင် ရွှေဒေါင်းဖိုသည် ပဲခူးမြဇာတ်အဖွဲ့နှင့် တွဲဖက်ကာ မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်းသို့ ဆင်းလာပြီး ကပြဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ သို့သော် လွတ်လပ်ရေးရပြီးခေတ်တွင် ပေါ်ပေါက်လာသော ပြည်တွင်းရောင်စုံသောင်းကျန်းမှုများကြောင့် ဓနုဖြူမြို့သို့ ရောက်ရှိနေချိန်တွင် အခက်အခဲများနှင့် ထပ်မံကြုံတွေ့ရပြန်သည်။ ဘေးလွတ်ရာသို့ ရှောင်တိမ်းရင်း ဇာတိဖြစ်သော တောင်ကုတ်မြို့သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သော်လည်း၊ သူ၏ အနုပညာလမ်းကြောင်းကို ဖောက်လုပ်ပေးခဲ့သူများဖြစ်သော ဦးဖိုးနှံနှင့် ဒေါ်ထွားစိန်တို့ ကွယ်လွန်သွားပြီဖြစ်ကြောင်း ဝမ်းနည်းဖွယ် တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ == ပြည်တော်သန်းအဖြစ် ရောက်ရှိလာပုံ == အထောက်အပံ့မဲ့ ဖြစ်နေသော ရွှေဒေါင်းဖိုသည် အဒေါ်ရင်းဖြစ်သူ ဩဘာစိန်ထံသို့ စာရေးသား၍ အကူအညီ တောင်းခံခဲ့သည်။ ထိုအချိန်၌ ဇာတ်ဆရာ ဦးဖေနှင့် ဦးသိန်းတို့မှာလည်း မင်းသားသစ် ရှာဖွေနေချိန်နှင့် တိုက်ဆိုင်နေသည်။ ရွှေဒေါင်းဖိုသည် ထိုဇာတ်ဆရာများမှတစ်ဆင့် တက္ကသိုလ်စိုး၏ လက်အောက်သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်စိုး၏ ဇာတ်အဖွဲ့တွင် ရွှေဒေါင်းဖိုသည် "ပြည်တော်သန်း" ဟူသော အမည်သစ်ဖြင့် ပြောင်းလဲကပြခဲ့သည်။ ၁၂ နှစ်သားအရွယ်က ဇာတ်စင်ပေါ်သို့ စတင်ရောက်ရှိခဲ့သော သူသည် အသက် ၃၀ အရွယ်ခန့်တွင် ပြည်တော်သန်းအမည်ဖြင့် ထင်ရှားသော မင်းသားတစ်လက် ဖြစ်လာခဲ့လေသည်။ == ကိုးကား == * ရင်းမြစ် - ( စာရေးဆရာ ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း ရေးသားသော မြန်မာ့ဇာတ်သဘင်ပညာရှင် များစာအုပ်မှ ဖော်ပြသည်။ ) l3lg4crk5sgc41cenlpbjo5nids8vvz 0 288737 1041910 1041249 2026-07-03T14:03:52Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-နေ့လည် +နေ့လယ်, -စျ +ဈ, -ဥ် +ဉ်) 1041910 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ဆဒုံးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]မှ [[ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ကချင်ထိုးစစ် (၂၀၂၄)]] | date = ၁၁ ဇွန် ၂၀၂၄ | place = [[ဆဒုံးမြို့]]၊ [[ဝိုင်းမော်မြို့နယ်]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]] | result = KIA ပူးပေါင်းတပ်များ အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက် | combatant1 = *{{armed forces|Myanmar}} * {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] * {{flagicon image|Lisu National Development Party flag.png}} [[လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ|လီဆူပြည်သူ့စစ်]] | combatant2 = *{{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] * {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] | commander1 = * [[မင်းအောင်လှိုင်]] * [[ရွှေမင်း]] | commander2 = [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] | units1 = *ခမရ (၃၈၉) * ခလရ (၄၀) | units2 = [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] | map_type = Myanmar | latitude = 25.7000 | longitude = 98.0500 | map_label = ဆဒုံးမြို့ | map_caption = ကချင်ပြည်နယ်၊ ဆဒုံးမြို့၏ တည်နေရာ | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} | notes = ဆဒုံးမြို့အား သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်းဖြင့် ဝိုင်းမော်-ကန်ပိုင်တည် လမ်းမတစ်လျှောက် စစ်စခန်းများ ကင်းစင်သွားခဲ့သည်။ }} '''ဆဒုံးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] မှ [[ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ကချင်ထိုးစစ် (၂၀၂၄)]] တို့၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ဝိုင်းမော်မြို့နယ်]]ရှိ [[ဆဒုံးမြို့]]၌ [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) ပူးပေါင်းတပ်များနှင့် [[တပ်မတော်]] တို့ အကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ဤတိုက်ပွဲ၏ ရလဒ်အဖြစ် KIA ပူးပေါင်းတပ်များက ဆဒုံးဗျူဟာကုန်းအပါအဝင် အရေးပါသော တပ်စခန်း ၅ ခုအား တစ်ရက်တည်းတွင် အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး မြို့ကို ထိန်းချုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=မင်းမောင် |date=2024-06-11 |title=တစ်မနက်အတွင်း ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ စစ်စခန်း ၃ ခုကို KIA သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/53158/ |access-date=2026-06-28 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == နောက်ခံသမိုင်း == ဆဒုံးမြို့သည် ဝိုင်းမော်မြို့နယ်အတွင်းရှိ မြို့နယ်ခွဲတစ်ခုဖြစ်ပြီး တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းဖြစ်သည့် ကံပိုင်တည်နယ်စပ်လမ်းပိုင်းတွင် အရေးပါသော အချက်အချာနေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ အဆိုပါမြို့ရှိ ဗျူဟာစခန်းအား မိုးကောင်းမြို့အခြေစိုက် အမှတ် (၃) ရှေ့တန်းစစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲရေးဌာနချုပ် လက်အောက်ခံ ခမရ (၃၈၉) နှင့် ခလရ (၄၀) တပ်ရင်းတို့က ပူးပေါင်းတပ်စွဲထားခဲ့သည်။ ဤစခန်းများသည် စစ်ရေးနှင့် နယ်မြေထိန်းချုပ်ရေးအရ အလွန်အရေးပါသည့် နေရာများ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ဆဒုံးဗျူဟာကုန်းအပါ တပ်စခန်း ၅ ခုကို KIA က တစ်ရက်တည်းအပြီးသတ်သိမ်းပိုက် |url=https://www.bnionline.net/mm/news-104954 |access-date=2026-06-28 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> == တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် == === ရှေ့ပြေးတိုက်ပွဲများ === ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ တိုက်ပွဲမဖြစ်ပွားမီကာလကတည်းက ဆဒုံးဒေသတွင် KIA နှင့် တပ်မတော် တို့အကြား တင်းမာမှုများ ရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအတွင်းက [[အင်ဝမ်ကောင်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်|အင်ဝမ်းကောင်]] နှင့် [[ဘွမ်တောင်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်|ဘွမ်တောင်ရွာ]]တစ်လျှောက် တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်ခဲ့ပြီးနောက် KIA သည် ဆဒုံးရေတံခွန်အနီးပတ်ဝန်းကျင်တွင် နေရာယူထားနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=စံကျော် |date=2022-08-05 |title=ဝိုင်းမော်မြို့နယ် ဆဒုံးအနီး တိုက်ပွဲဖြစ်ပွား |url=https://burmese.voanews.com/a/myanmarfighting-voaburmese-%E1%80%80%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%84%E1%80%BA-kia-%E1%80%9D%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA-%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%B1%E1%80%8A%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%84%E1%80%BA/6688226.html |access-date=2026-06-28 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် KIA တပ်ရင်း (၃) က စစ်တပ်သတင်းပေးတစ်ဦးကို ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီးနောက်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ရက်တွင် ခလရ (၃၈၉) မှ ဒုတပ်ရင်းမှူးနှင့်အဖွဲ့ကို ဆဒုံးရေတံခွန်နှင့် ဘွမ်တောင်ရွာကြားတွင် KIA က ကြားဖြတ်ဖမ်းဆီးနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်အပြီးတွင် တပ်မတော် က ဆဒုံးမြို့၌ ည ၉ နာရီနောက်ပိုင်း အပြင်မထွက်ရ မာရှယ်လော ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး လုံခြုံရေးကို တင်းကျပ်စွာ ချထားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဖမ်းဆီးခံရသည့် ဒုတပ်ရင်းမှူးအဖွဲ့အား ကယ်ဆယ်ရန် ကြိုးပမ်းသော စစ်ကြောင်းများကို KIA က ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် ထိခိုက်ကျဆုံးမှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2023-02-14 |title=စစ်တပ်သတင်းပေးနှင့် ဒုတပ်ရင်းမှူးအဖွဲ့ကို KIA ဖမ်းဆီးလိုက်ပြီးနောက်တပြိုင်နက် စစ်ကောင်စီတပ်မှ ဆဒုံးမြို့အတွင်း မာရှယ်လော ထုတ်ပြန် |url=https://burmese.kachinnews.com/2023/02/14/ld-13/ |access-date=2026-06-28 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် မေလအတွင်းတွင် ပဋိပက္ခများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မေလ ၈ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော် နှင့် [[ရွှေမင်း|ဦးရွှေမင်း]]ပြည်သူ့စစ်များသည် ဆဒုံးမြို့အဝင် ရေတံခွန်အနီးရှိ KIA ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ကုန်ကားများအား အခွန်ကောက်ခံသည့်ဂိတ်ကို ဝင်ရောက်ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ အရပ်သား (၃) ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး မေလ ၉ ရက်နေ့တွင် အဆိုပါတပ်ဖွဲ့များက သေဆုံးသူများ၏ နေအိမ်များကို မီးရှို့ရန် ထပ်မံရောက်ရှိလာစဉ် KIA က တန်ပြန်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဆက်လက်၍ မေလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် အင်အား ၅၀ ခန့်စီရှိသည့် နှစ်ဖက်တပ်ဖွဲ့တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2023-05-09 |title=ဆဒုံးမြို့အဝင် အခွန်ဂိတ်ကို စစ်ကောင်စီပူးပေါင်းတပ်ပစ်ခတ်သဖြင့် အရပ်သား ၃ ဦးပွဲချင်းပြီးသေဆုံး |url=https://burmese.kachinnews.com/2023/05/09/sadung-zm/ |access-date=2026-06-28 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=KNG |date=2023-05-22 |title=ဆဒုံးတွင် စစ်ကောင်စီ၊ ပြည်သူ့စစ် ပူးပေါင်းတပ် နှင့် KIA တို့အကြား တိုက်ပွဲဖြစ်ပွား |url=https://burmese.kachinnews.com/2023/05/22/zm1-64/ |access-date=2026-06-28 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=KNG |date=2023-05-09 |title=ဆဒုံးမြို့အဝင် အခွန်ဂိတ်ကို စစ်ကောင်စီပူးပေါင်းတပ်ပစ်ခတ်သဖြင့် အရပ်သား ၃ ဦးပွဲချင်းပြီးသေဆုံး |url=https://burmese.kachinnews.com/2023/05/09/sadung-zm/ |access-date=2026-06-28 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၆ ရက်နေ့မှစ၍ နယ်မြေခံတပ်မတော်စစ်ကြောင်း နှင့် ရွှေမင်းပြည်သူ့စစ်ပူးပေါင်းတပ်များသည် ဆဒုံး-ကန်ပိုင်တည်လမ်းကြောင်း၌ နယ်မြေရှင်းလင်းရေးခေါင်းစဉ်ဖြင့် ထိုးစစ်ဆင်လာခဲ့သည်။ ဇူလိုင်လ ၃ ရက်နေ့တွင် [[ဝူယန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်|ဝူယန်ကျေးရွာ]]မှတစ်ဆင့် စစ်အင်အားဖြည့်တင်းပြီး ထိုးစစ်ဆင်လာမှုကြောင့် တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်ခဲ့ကာ ဇူလိုင်လ ၄ ရက်နေ့တွင် KIA သည် လဂတ်ကောင်တပ်စခန်းကို နောက်ဆုတ်ပေးလိုက်ရသည်။ တိုက်ပွဲကာလအတွင်း တပ်မတော်(လေ)၏ လေကြောင်းပစ်ကူများ အသုံးပြုခဲ့ပြီး ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ဆဒုံးလနားရေတံခွန်အနီး တရုတ်ကောင်စစ်ဝန်ရုံးအဖွဲ့၏ ယာဉ်တန်း ပစ်ခတ်ခံရသည့်ဖြစ်စဉ်များလည်း ရှိခဲ့သည်။ထိုရုံးအဖွဲ့ ယာဉ်တန်းသည် ဆဒုံး- ကန်ပိုက်တီလမ်းပိုင်း၌ နှစ်ဖက် စစ်ရေးတင်းမာနေစဉ်အတွင်း မြစ်ကြီးနား၊ နမ့်ကျင်စီးပွားရေးဇုံအတွက် စစ်တပ် နှင့် လာရောက် ဆွေးနွေးကြသည့် ယူနန်ပြည်နယ်တရုတ် ကောင်စီဝန်ရုံးအဖွဲ့ယာဉ်တန်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2023-07-04 |title=ဆဒုံးတိုက်ပွဲမှာ KIA ရဲ့ တပ်စခန်းတစ်ခု နောက်ဆုတ်ပေးလိုက်ရ |url=https://burmese.kachinnews.com/2023/07/04/18188/ |access-date=2026-06-28 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင်လည်း KIA တပ်ရင်း (၃) သည် ဆဒုံးမြို့ ရပ်ကွက် (၃) တွင်ရှိသော စစ်တပ်၏ စုပေါင်းဂိတ်ကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ဂိတ်စောင့် ရဲနှင့် စစ်သား (၃) ဦးကို ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး ဂိတ်အနီးရှိ ဈေးသည် (၃) ဦးကိုလည်း ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=KNG |date=2023-11-03 |title=ဆဒုံး စုပေါင်းဂိတ်တိုက်ခိုက်ခံရပြီး စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၃ ဦးကို KIA ဖမ်းဆီးသွား |url=https://burmese.kachinnews.com/2023/11/03/hope1-11/ |access-date=2026-06-28 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref> === မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲဆင်နွဲခြင်း === ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် KIA ပူးပေါင်းတပ်များက ဝိုင်းမော်-ကန်ပိုင်တည်လမ်းမတစ်လျှောက်ရှိ စခန်းများကို ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ နေ့လယ် ၁၂ နာရီမတိုင်မီတွင် ဂေါ်ဆက်ယန် (၁၃ မိုင်) စုပေါင်းဂိတ်၊ ဘွမ့်တောင် ပြည်သူ့စစ်စခန်းနှင့် လဖိုင်စခန်းတို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ ညနေ ၅ နာရီခန့်တွင် ဆဒုံးဗျူဟာကုန်းကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤတိုက်ပွဲတွင် ဒိန်ဂါစစ်တပ်စခန်းအပါအဝင် စုစုပေါင်း စခန်း ၅ ခုကို တစ်ရက်တည်း၌ပင် သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-06-11 |title=ဆဒုံးစစ်ဌာနချုပ်တစ်ခုလုံး KIA သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/sac-sadone-kia-occupied-06112024131445.html |access-date=2026-06-28 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=KNG |date=2024-06-11 |title=ဆဒုံး - ကန်ပိုက်တည်လမ်းက ၁၃ မိုင်စုပေါင်းဂိတ်နဲ့ ဘွမ့်တောင်တပ်စခန်း ၂ ခု KIA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.kachinnews.com/2024/06/11/yl1-231/ |access-date=2026-06-28 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref> == နောက်ဆက်တွဲအခြေအနေ == ဆဒုံးမြို့ကို KIA က သိမ်းပိုက်လိုက်ခြင်းကြောင့် ဝိုင်းမော်မှ ဆဒုံး-ကန်ပိုင်တည်သို့သွားသော လမ်းတစ်လျှောက် စစ်တပ်ကင်းစင်နယ်မြေဖြစ်သွားခဲ့သည်။ သို့သော် တိုက်ပွဲများကြောင့် ဒေသခံပြည်သူများ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး ကုန်သွယ်ရေးလမ်းပိုင်းများ ပိတ်ဆို့မှုဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် KIA ထိန်းချုပ်ထားသော ဆဒုံးမြို့အား တပ်မတော်(လေ) က လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ကလေးငယ်များအပါအဝင် အရပ်သား ၈ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2025-09-29 |title=ဆဒုံးမြို့ဈေးတန်း ဗုံးကြဲတိုက်ခံရမှုမှာ ကလေးအပါအဝင် အရပ်သား ၈ ဦးသေဆုံး |url=https://burmese.kachinnews.com/2025/09/29/yl1-428/ |access-date=2026-06-28 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] q2t7epqp7xvu0bw5x12xmt8ks7r3ytg 0 288843 1041909 1041585 2026-07-03T14:03:42Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-၀န် +ဝန်) 1041909 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = မုံရွာ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား ပဋိပက္ခ (၂၀၂၆) | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] မှ [[တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] | date = ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၉ ရက် | place = [[မုံရွာမြို့နယ်]], [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] | map_type = Myanmar | latitude = 22.1150 | longitude = 95.1490 | map_size = 250 | map_caption = ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားရာ မုံရွာမြို့နယ်၏ တည်နေရာပြမြေပုံ | map_label = မုံရွာ | result = NUG လက်အောက်ခံ တပ်ရင်းများက ပလဖစခန်းများအား စီးနင်းထိန်းချုပ်ခြင်း | status = စုံစမ်းစစ်ဆေးနေဆဲ | combatant1 = မုံရွာခရိုင် တပ်ရင်း (၂၂၊ ၂၃၊ ၂၄၊ ၂၅၊ ၂၈) | combatant2 = မုံရွာမြို့နယ် ပလဖ (ပြည်သူ့လုံခြုံရေးအဖွဲ့) | commander1 = မုံရွာခရိုင် တပ်ရင်းမှူးများ | commander2 = ကိုအာကူး (မြို့နယ်တာဝန်ခံ) | casualties1 = မသိရှိရ | casualties2 = ၆ ဦး သေဆုံး (ပလဖအဖွဲ့ဝင် ၃ ဦး၊ အချုပ်သား ၁ ဦး၊ အရပ်သား ၂ ဦး) | notes = စခန်းအတွင်းရှိ လက်နက်များသိမ်းဆည်းခံရပြီး ပလဖအဖွဲ့ဝင်အချို့ ဖမ်းဆီးခံရသည်။ | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} }} '''မုံရွာ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား ပဋိပက္ခ (၂၀၂၆)''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] မှ [[တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]]၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မုံရွာမြို့နယ်]]အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) လက်အောက်ခံ မုံရွာခရိုင် တပ်ရင်းများက မုံရွာမြို့နယ် ပလဖစခန်းနှင့် တိုက်နယ်စခန်းများကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့မှုကြောင့် နှစ်ဖက်အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အရပ်သားများအပါအဝင် လူသေဆုံးမှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=MLAT |date=2026-06-30 |title=⁨မုံရွာ ပလဖ စခန်းကို NUG တပ်ရင်းတွေဝင်ရောက်စီးနင်း သေဆုံးမှုတွေရှိ |url=https://myaelattathan.com/news/25151/ |access-date=2026-06-30 |website=Myaelatt Athan |language=en-US}}</ref> == ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၉ ရက်၊ ညနေ ၃ နာရီကျော်ခန့်တွင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) လက်အောက်ခံ မုံရွာခရိုင် တပ်ရင်း (၂၂၊ ၂၃၊ ၂၄၊ ၂၅၊ ၂၈) တို့က ပူးပေါင်း၍ မုံရွာမြို့နယ် ပလဖစခန်းနှင့် တိုက်နယ် (၄) ပလဖစခန်းအပါအဝင် နေရာ (၃) ခုကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။ အဆိုပါဖြစ်စဉ်ကြောင့် နှစ်ဖက်အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး မြို့နယ် ပလဖအဖွဲ့ဝင် (၃) ဦး၊ အချုပ်သား (၁) ဦးနှင့် စားသောက်ဆိုင်အနီးတွင် ရှိနေသော အရပ်သား (၂) ဦး စုစုပေါင်း (၆) ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ အရပ်သား ၂ ဦးသေဆုံးရခြင်းမှာ စီးနင်းသူအဖွဲ့က ပစ်ခတ်မှုအတွင်း ဘေးကပ်လျက်ရှိသော တုတ်ထိုးဆိုင်မှ အရပ်သားများ ကျည်ထိမှန်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-06-30 |title=၂၀၂၆ ဇွန် ၃၀ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/ce95yk5d43yt |access-date=2026-06-30 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == ပဋိပက္ခ၏ နောက်ခံအကြောင်းရင်း == တပ်ရင်းများဘက်မှ ဝင်ရောက်စီးနင်းရခြင်းမှာ မုံရွာမြို့နယ် ပလဖအဖွဲ့အပေါ် တိုင်ကြားချက်များရှိခြင်းနှင့် တပ်ရင်းများအကြား ညှိနှိုင်းထိန်းချုပ်၍ မရနိုင်တော့သည့် အခြေအနေများကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း ဒေသတွင်း သတင်းရင်းမြစ်များက ဆိုသည်။ စီးနင်းမှုအပြီးတွင် တပ်ရင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့က စခန်းကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး လက်နက်များ သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သလို ပလဖအဖွဲ့ဝင်အချို့ကိုလည်း ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ မြို့နယ် ပလဖတာဝန်ခံ ကိုအာကူးမှာ တိုက်ပွဲကြားတွင် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မုံရွာမြို့နယ် ပလဖ စခန်းကို NUG-MOD တပ် ဝင်စီးနင်း၊ ပလဖ တာဝန်ခံ ကျဆုံး |url=https://burmese.dvb.no/post/104648 |access-date=2026-06-30 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> == တုံ့ပြန်မှုများ == အဆိုပါဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးနှင့် သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများထံ ဆက်သွယ်မေးမြန်းမှုများ ပြုလုပ်ထားသော်လည်း ဇွန်လ ၃၀ ရက်၊ နံနက်ပိုင်းအထိ တရားဝင် သတင်းထုတ်ပြန်ချက် တစ်စုံတစ်ရာ ထွက်ပေါ်လာခြင်း မရှိသေးပေ။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2026/06/30/94723|title=မုံရွာ ပလဖစခန်း စီးနင်းမှုအပြီး တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အချင်းချင်း လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခအပေါ် စိုးရိမ်မှုမြင့်တက်|work=Mizzima Burmese|access-date=၃၀ ဇွန် ၂၀၂၆|date=၃၀ ဇွန် ၂၀၂၆}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အချင်းချင်း ပဋိပက္ခများ]] n3hk4vo1xnnmq89cuqbdk025j5ka3mk 0 288847 1041908 1041606 2026-07-03T14:03:32Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ကြေငြာ +ကြေညာ) 1041908 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist|name=ဂျိမ်း ဝပ်ဆန်|image=James D. Watson LCCN2007680359.jpg|alt=|caption=၁၉၆၀နှစ်ဆီက ဝပ်ဆန်|birth_name=|birth_date={{Birth date|၁၉၂၈|၀၄|၀၆}}|birth_place=ချီကာဂို၊ အီလီနွိုက်စ်, ယူအက်စ်|death_date={{Death date and age|၂၀၂၅|၁၁|၀၆|၁၉၂၈|၀၄|၀၆}}|death_place={{nowrap|[[East Northport, New York]], U.S.}}|residence=|citizenship=<!-- use only when necessary per [[WP:INFONAT]] -->|nationality=<!-- use only when necessary per [[WP:INFONAT]] -->|fields=[[မျိုးရိုးဗီဇလေ့လာခြင်း]]|workplaces={{collapsible list|title={{nobold|''See list''}} | [[Indiana University]] | [[Cold Spring Harbor Laboratory]] | {{longitem|[[Laboratory of Molecular Biology]]}} | [[Harvard University]] | {{longitem|[[California Institute of Technology]]}} | [[University of Cambridge]] | [[National Institutes of Health]]}}|thesis_title=The Biological Properties of X{{nbhyph}}Ray Inactivated Bacteriophage|thesis_url=https://www.proquest.com/docview/1909788974?sourcetype=Dissertations%20&%20Theses|thesis_year=1951|doctoral_advisor=[[Salvador Luria]]|academic_advisors=|doctoral_students={{ubl | [[Mario Capecchi]] | [[Bob Horvitz]] | [[Peter B. Moore]] | [[David Schlessinger]] | [[Joan Steitz]]}}|notable_students={{collapsible list|title={{nobold|''See list''}} | [[Ewan Birney]] | [[Ronald W. Davis]] (postdoc) | [[Phillip Allen Sharp]] (postdoc) | [[Richard J. Roberts]] (postdoc) | [[John Tooze]] (postdoc) | [[Chen Lan-bo]] (postdoc) | [[Nancy Hopkins (scientist)|Nancy Hopkins]] (postdoc)}}|known_for={{hlist|[[DNA structure]]|[[molecular biology]]}}|awards={{ubl|item_style={{longitem}} | [[Albert Lasker Award for Basic Medical Research]] (1960) | [[Nobel Prize in Physiology or Medicine]] (1962) | [[John J. Carty Award]] (1971) | [[Copley Medal]] (1993) | [[Lomonosov Gold Medal]] (1994)}}|spouse={{marriage|Elizabeth Lewis|1968}}|children=2|signature=James D Watson signature.svg}}'''ဂျိမ်းစ် ဒူဝီ ဝပ်ဆန်''' (၁၉၂၈ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၆ ရက် - ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်) သည် အမေရိကန် မော်လီကျူးဇီဝဗေဒပညာရှင်၊ မျိုးရိုးဗီဇပညာရှင်နှင့် [[သတ္တဗေဒ|သတ္တဗေဒပညာရှင်]] တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် သူနှင့် ဖရန်စစ် ခရစ်တို့သည် ရိုဇလင် ဖရန်ကလင် နှင့် ရေမွန် ဂို့စ်လင် တို့၏ သုတေသနအချက်အလက်များကို အခြေခံ၍ ဒီအင်အေ မော်လီကျူး၏ ဒဘယ် ဟယ်လစ် ဖွဲ့စည်းပုံကို အဆိုပြုဖော်ပြထားသော ပညာရပ်ဆိုင်ရာ စာတမ်းတစ်စောင်ကို နေချာ (Nature) ဂျာနယ်တွင် ပူးတွဲရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့ကြသည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ဝပ်ဆန်၊ ကရစ် နှင့် မော်ရစ် ဝယ်ကင်စ် တို့သည် “နျူကလီယစ် အက်ဆစ်များ၏ မော်လီကျူး ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် သက်ရှိပစ္စည်းများတွင် သတင်းအချက်အလက် လွှဲပြောင်းမှုအတွက် ၎င်း၏ အရေးပါမှုနှင့် ပတ်သက်သည့် ၎င်းတို့၏ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုများအတွက်” ဇီဝကမ္မဗေဒ သို့မဟုတ် ဆေးပညာဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆု ရရှိခဲ့သည်။ ဝပ်ဆန်သည် ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ချီကာဂိုတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် အင်ဒီယားနားတက္ကသိုလ် ဘလူးမင်တန်မှ ပါရဂူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ ကိုပင်ဟေဂင်တက္ကသိုလ်တွင် ဟာမန် ကယ်လ်ကာ နှင့် အိုလေ မာလိုး တို့နှင့်အတူ ပါရဂူဘွဲ့လွန်တစ်နှစ် ပြီးနောက် ဝပ်ဆန် သည် အင်္ဂလန်ရှိ ကိမ်းဘရစ်ခ်ျ တက္ကသိုလ်၏ ကယ်ဗင်ဒစ်ချ် ဓာတ်ခွဲခန်းတွင် အလုပ်လုပ်ခဲ့ပြီး ထိုနေရာတွင် သူ၏ အနာဂတ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သူ ဖရန်စစ် ခရစ်ခ် နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ၁၉၅၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၆ ခုနှစ်အထိ ဝပ်ဆန်သည် [[ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်|ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်]] ဇီဝဗေဒဌာန၏ ဌာနမှူးများတွင် မော်လီကျူးဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ သုတေသနကို မြှင့်တင်ပေးခြင်းဖြင့် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ်မှစ၍ ဝပ်ဆန်သည် နယူးယောက်ပြည်နယ် လော်ရယ် ဟောလိုးရှိ ကောလ် စပရင် ဟာဘာ သုတေသနဓာတ်ခွဲခန်း (CSHL) ၏ ဒါရိုက်တာအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏ ရန်ပုံငွေနှင့် သုတေသနအဆင့်ကို သိသိသာသာ တိုးချဲ့ခဲ့သည်။ CSHLတွင် သူသည် ၎င်း၏ သုတေသနအလေးပေးမှုကို ကင်ဆာလေ့လာမှုသို့ ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး မော်လီကျူးဇီဝဗေဒတွင် ကမ္ဘာ့ဦးဆောင်သုတေသနဌာနတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ခုနှစ်တွင် ဝပ်ဆန်သည် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၀ နှစ်ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူသည် လူမျိုးနှင့် ဉာဏ်ရည်ဉာဏ် သွေးကြား မျိုးရိုးဗီဇဆက်စပ်မှုရှိသည်ဟုဆိုကာ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်သည်အထိ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ဝပ်ဆန် က လူမျိုးရေးနှင့် မျိုးရိုးဗီဇ ဆိုင်ရာ ဤအမြင်များကို ထပ်လောင်းပြောကြားသည့် မှတ်တမ်းရုပ်ရှင် ထုတ်လွှင့်ပြီးနောက် CSHL သည် သူ၏ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များကို ရုပ်သိမ်းပြီး သူနှင့် ဆက်ဆံရေးအားလုံးကို ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။ ဝပ်ဆန်သည် သိပ္ပံစာအုပ်များစွာကို ရေးသားခဲ့ပြီး “ဂျင်း၏ မော်လီကျူး ဇီဝဗေဒ” (၁၉၆၅) စာအုပ်နှင့် သူ၏ အရောင်းရဆုံးစာအုပ် “နှစ်ထပ်ဟယ်လစ်စ်” ''The Double Helix'' (၁၉၆၈) စာအုပ် အပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ဒီအန်အေ၏ဖွဲ့စည်းပုံကို ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုသို့ ဦးတည်စေသည့် အချက်အလက်များ စုဆောင်းရာတွင် တာဝန်ရှိပြီး အမျိုးသမီးမုန်းတီးမှု အတွက် ဝေဖန်ခံခဲ့ရသော ရိုဆာလင့် ဖရန့်ကလင်းကြောင်း နှိမ့်ချသော မှတ်ချက်များ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၂ ခုနှစ်အတွင်း ဝပ်ဆန်သည် အမျိုးသားကျန်းမာရေးအင်စတီကျု နှင့် ပူးပေါင်းခဲ့ပြီး လူ့မျိုးရိုးဗီဇစီမံကိန်းကို တည်ထောင်ရာတွင် ကူညီပေးခဲ့ပြီး ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် လူ့မျိုးရိုးဗီဇကို မြေပုံရေးဆွဲခြင်းလုပ်ငန်းကို ပြီးမြောက်အောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ == ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး == ဂျိမ်းစ် ဒီဝေး ဝပ်ဆန်ကို ၁၉၂၈ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ချီကာဂို၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး ဂျင်းန် ({{မွေးနာမည်|Mitchell}} ) နှင့် အမေရိကသို့ ကိုလိုနီခေတ် အင်္ဂလိပ်ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများမှ ဆင်းသက်လာသော စီးပွားရေးသမား ဂျိမ်းစ် ဒီ ဝပ်ဆန်တို့၏တစ်ဦးတည်းသော သားဖြစ်သည်။ <ref name="The Nobel Foundation">{{Cite web |year=1964 |title=James Watson, The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1962 |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1962/watson-bio.html |access-date=June 12, 2013 |publisher=NobelPrize.org}}</ref> သူ၏ မိခင်ဘက်က အဘိုးဖြစ်သူ လောချလင် မစ်ချဲလ် သည် အပ်ချုပ်သမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး စကော့တလန်နိုင်ငံ၊ [[ဂလပ်စဂိုးမြို့|ဂလက်စဂို့စ်]]မှဖြစ်ပြီး၊ သူ၏ မိခင်ဘက်က အဖွားဖြစ်သူ လစ်ဇီ ဂလေဆန်သည် အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ၊ ကောင်တီ တစ်ပါရရီမှ မိဘများမှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ <ref name="watson retires">{{Cite news |last=Randerson |first=James |date=October 25, 2007 |title=Watson retires |url=https://www.theguardian.com/science/blog/2007/oct/25/watsonretires |access-date=December 12, 2007 |work=The Guardian |location=London}}</ref> ဝပ်ဆန်၏ မိခင်သည် ဘာသာရေးကိုင်းရှိုင်းသော [[ကက်သလစ် အသင်းတော်|ကက်သလစ်ဘာသာဝင်]] တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သူ၏ဖခင်သည် ဘုရားသခင်အပေါ် ယုံကြည်မှု ဆုံးရှုံးသွားသော ဧပိစကောပါလိယန်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ <ref name="TimeReligion">{{Cite magazine|title=Nobel Scientist: I Place My Faith in Human Gods|url=https://time.com/4259269/nobel-scientist-religion/|archivedate=July 30, 2024|date=March 25, 2016|archive-date=December 8, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241208094402/https://time.com/4259269/nobel-scientist-religion/}}</ref> ဝပ်ဆန်သည် ကက်သလစ်ဘာသာဝင်အဖြစ် ကြီးပြင်းလာခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် သူ့ကိုယ်သူ "ကက်သလစ်ဘာသာမှ ထွက်ပြေးလာသူ" အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။ <ref name="ggg">{{Cite book |last=Watson |first=J. D. |year=2003 |title=Genes, Girls, and Gamow: After the Double Helix |publisher=Vintage |isbn=978-0-375-72715-3 |location=New York |page=118 |oclc=51338952}}</ref> ဝပ်ဆန်က "ကျွန်တော့်အတွက် ကံအကောင်းဆုံးအရာကတော့ ကျွန်တော့်အဖေက ဘုရားသခင်ကို မယုံကြည်တာပါပဲ။" ဟု ပြောကြားခဲ့သည် <ref name="Discover">{{Cite journal |date=July 2003 |title=Discover Dialogue: Geneticist James Watson |url=http://discovermagazine.com/2003/jul/featdialogue |url-status=dead |journal=Discover |archive-url=https://web.archive.org/web/20110926201819/http://discovermagazine.com/2003/jul/featdialogue |archive-date=September 26, 2011 |quote=The luckiest thing that ever happened to me was that my father didn't believe in God}}</ref> အသက် ၁၁ နှစ်အရွယ်တွင် ဝပ်ဆန်သည် ဝတ်ပြုကိုးကွယ်မှုကို ရပ်တန့်ပြီး "သိပ္ပံနှင့် လူသားဆန်သော အသိပညာများကို ရှာဖွေခြင်း" ကို လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့သည်။ <ref name="TimeReligion" /> ဝပ်ဆန်သည် ချီကာဂိုမြို့၏ တောင်ဘက်ခြမ်း တွင် ကြီးပြင်းခဲ့ပြီး ဟိုရေ့စ် မန် မူလတန်းကျောင်းနှင့် ဆော့သ်ရှိုးအထက်တန်းကျောင်း အပါအဝင် အစိုးရကျောင်းများတွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ <ref name="The Nobel Foundation">{{Cite web |year=1964 |title=James Watson, The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1962 |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1962/watson-bio.html |access-date=June 12, 2013 |publisher=NobelPrize.org}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1962/watson-bio.html "James Watson, The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1962"]. NobelPrize.org. 1964<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">June 12,</span> 2013</span>.</cite></ref> <ref>{{Cite book |last=Cullen |first=Katherine E. |year=2006 |title=Biology: the people behind the science |publisher=[[Infobase Publishing|Chelsea House]] |isbn=0-8160-5461-4 |location=New York |page=133}}</ref> သူသည် သူ့ဖခင်နှင့်အတူ ဝါသနာတူရာဖြစ်သည့် ငှက်ကြည့်ခြင်းကို စိတ်ဝင်စားခဲ့သည် <ref name="WebOfStories">{{Cite web |last=Watson |first=James |title=James Watson (Oral History) |url=http://www.webofstories.com/play/james.watson/2;jsessionid=BAD4C204C0FAA462F8C81A7C4070AD73 |access-date=December 5, 2013 |publisher=Web of Stories}}</ref> ထို့ကြောင့် ဝပ်ဆန် သည် ငှက်ဗေဒဘာသာရပ်ကို အဓိကထား သင်ယူရန် စဉ်းစားခဲ့သည်။ <ref name="Cullen">{{Cite book |last=Cullen |first=Katherine E. |year=2006 |title=Biology: the people behind the science |publisher=[[Infobase Publishing|Chelsea House]] |isbn=0-8160-5461-4 |location=New York}}</ref> သူသည် ထက်မြက်သော လူငယ်များကို မေးခွန်းများကို ဖြေဆိုရန် စိန်ခေါ်သည့် လူကြိုက်များသော ရေဒီယိုအစီအစဉ် ''ကွစ်ဇ် ခစ်ဒ်စ် (Quiz Kids)'' တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=Samuels, Rich |title=The Quiz Kids |url=http://www.richsamuels.com/nbcmm/qk.html |access-date=November 20, 2007 |website=Broadcasting in Chicago, 1921–1989}}</ref> တက္ကသိုလ်ဥက္ကဋ္ဌ ရောဘာ့တ် ဟွတ်ချင်စ်၏ လစ်ဘရယ်မူဝါဒကြောင့် ဝပ်ဆန်သည် ချီကာဂိုတက္ကသိုလ်တွင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး အသက် ၁၅ နှစ်တွင် ပညာသင်ထောက်ပံ့ကြေး ရရှိခဲ့သည် <ref name="The Nobel Foundation" /> <ref name="Cullen" /> <ref name="chicago medal">{{Cite web |date=June 1, 2007 |title=Nobel laureate, Chicago native James Watson to receive University of Chicago. Alumni Medal June&nbsp;2 |url=http://www-news.uchicago.edu/releases/07/070601.watson.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180315183810/http://www-news.uchicago.edu/releases/07/070601.watson.shtml |archive-date=March 15, 2018 |access-date=November 20, 2007 |publisher=The University of Chicago News Office}}</ref> သူ၏ ပါမောက္ခများထဲတွင် လူးဝစ် လေအွန် သာစတုန်းပါဝင်ပြီး ဝပ်ဆန်သည် နောက်ပိုင်းတွင် လူမျိုးရေးဆိုင်ရာ သူ၏ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ အမြင်များကို ရည်ညွှန်းပြောဆိုခဲ့သော ဖက်တာ အနာလိုင့်စစ် (factor analysis) အကြောင်း သူ့ထံမှ သင်ယူခဲ့သည်။ <ref>{{Cite book |last=Isaacson |first=Walter |author-link=Walter Isaacson |year=2021 |title=[[The Code Breaker]] |publisher=[[Simon & Schuster]] |isbn=978-1-982115-85-2 |page=392}}</ref> ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် [[အာဝင် ရှရိုဒင်ဂါ|အာရ်ဝင် ချရောဒင်းဂါး (Erwin Schrödinger]])၏ ''ဝှတ်ထစ်လိုက်ဖ် (What Is Life?)'' စာအုပ်ကို ဖတ်ပြီးနောက် ဝပ်ဆန်သည် သူ၏ ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ရည်မှန်းချက်များကို ငှက်ပညာလေ့လာခြင်းမှ [[မျိုးရိုးဗီဇပညာ]] သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ <ref>{{Cite book |last=Friedberg |first=Errol C. |year=2005 |title=The Writing Life of James D. Watson |publisher=Cold Spring Harbor Laboratory Press |isbn=978-0-87969-700-6 |location=Cold Spring Harbor, New York}} [http://www.nature.com/nature/journal/v433/n7027/full/433686a.html Reviewed by Lewis Wolpert, ''Nature'', (2005) '''433''':686–687.]</ref> ဝပ်ဆန်သည် နောက်တစ်နှစ်တွင် ချီကာဂိုတက္ကသိုလ်မှ [[သတ္တဗေဒ|သတ္တဗေဒဘာသာရပ်]] ဖြင့် သိပ္ပံဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ <ref name="Cullen">{{Cite book |last=Cullen |first=Katherine E. |year=2006 |title=Biology: the people behind the science |publisher=[[Infobase Publishing|Chelsea House]] |isbn=0-8160-5461-4 |location=New York}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFCullen2006">Cullen, Katherine E. (2006). ''Biology: the people behind the science''. New York: [[Infobase Publishing|Chelsea House]]. [[International Standard Book Number|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-8160-5461-4|<bdi>0-8160-5461-4</bdi>]].</cite></ref> သူ၏ ကိုယ်တိုင်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိ အဗွိုတ်ဘိုးရင်း ပီးပိုးလ် (''Avoid Boring People)'' တွင် ဝပ်ဆန်သည် ချီကာဂိုတက္ကသိုလ်ကို နောက်ပိုင်းအတွေ့အကြုံများအကြောင်း ဖော်ပြချက်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် "ဝေဖန်ပိုင်းခြားတွေးခေါ်နိုင်စွမ်းနှင့် အမှန်တရားကို ရှာဖွေခြင်းကို တားဆီးသော လူမိုက်များကို ဒုက္ခမပေးသော ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ တွန်းအားဖြင့် [သူ့ကို] သွတ်သွင်းပေးခဲ့သော သာယာလှပသော ပညာရေးဌာန" အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ဝပ်ဆန်သည် ချီကာဂိုတက္ကသိုလ်မှ ထွက်ခွာပြီး အင်ဒီယားနားတက္ကသိုလ်တွင် ဘွဲ့လွန်ကျောင်းသားတစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့ပြီး ဘလူးမင်တန်တွင် ၁၉၄၆ ခုနှစ် နိုဘယ်ဆုရှင် ဟာမန် ဂျိုးဇက်ဖ် မူးလာရ်ရှိနေခြင်းကြောင့် ဆွဲဆောင်ခံခဲ့ရသည်။ သူသည် ၁၉၂၂၊ ၁၉၂၉ နှင့် ၁၉၃၀ ခုနှစ်များတွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော အရေးကြီးသော စာတမ်းများတွင် ချရောဒင်းဂါး၏ ၁၉၄၄ စာအုပ်တွင် တင်ပြခဲ့သော မျိုးရိုးဗီဇမော်လီကျူး၏ အခြေခံဂုဏ်သတ္တိများအားလုံးကို ချမှတ်ခဲ့သည်။ <ref name="ReferenceA">{{Cite book |last=Schwartz |first=James |year=2008 |title=In pursuit of the gene : from Darwin to DNA |url=https://archive.org/details/inpursuitofgenef00schw |publisher=Harvard University Press |isbn=978-0-674-02670-4 |location=Cambridge, Mass. |url-access=registration}}</ref> ဝပ်ဆန်သည် ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် အင်ဒီယားနားတက္ကသိုလ် ဘလူးမင်တန်မှ ပါရဂူဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ဆယ်လ်ဗေဒေါရ် လူရီယာသည် သူ၏ ပါရဂူဘွဲ့ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။ <ref name="Cullen" /> === နှစ်ထပ် helix ကို ဖော်ထုတ်ခြင်း === [[ဖိုင်:DNA_Model_Crick-Watson.jpg|thumb|၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်ရှိ သိပ္ပံပြတိုက်တွင် ခရစ်က် နှင့် ဝပ်ဆန်မှ တည်ဆောက်ခဲ့သော ဒီအဲန်အေ မော်ဒယ်]] ၁၉၅၃ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ဆစ်ဒနီ ဘရင်နာ၊ ဂျက် ဒူနစ်ဇ် ၊ ဒေါ်ရိုသီ ဟော့ဪဒ်ခင် ၊ လဲစလီအော်ဂယ်လ် နှင့် ဗဲရီလ် အမ်. အော့ထန်တို့သည် ခရစ်က်နှင့် ဝပ်ဆန်တို့ တည်ဆောက်ထားသော [[ဒီအန်အေ|ဒီအဲန်အေ]] ၏ ဖွဲ့စည်းပုံပုံစံကို ပထမဆုံးမြင်တွေ့ခဲ့ရသူများထဲတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ၎င်းတို့သည် [[အောက်စ်ဖိုဒ် တက္ကသိုလ်|အောက်စဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်၏]] ဓာတုဗေဒဌာနတွင် အလုပ်လုပ်နေကြသည်။ အားလုံးသည် အသက်ဓာတ်မြစ် (ဒီအန်အေ)ပုံစံအသစ်ကို အထင်ကြီးလေးစားခဲ့ကြပြီး အထူးသဖြင့် နောက်ပိုင်းတွင် [[ကိန်းဘရစ်ချ် တက္ကသိုလ်|ကိမ်းဘရစ်ချ်]]ရှိ ကာဗင်ဒစ်ရှ်ဓာတ်ခွဲခန်းနှင့် မော်လီကျူး ဇီဝဗေဒဓာတ်ခွဲခန်း အသစ်တွင် ခရစ်က်နှင့်အတူ လုပ်ကိုင်ခဲ့သော ဘရင်နာရ် တို့ကို အထင်ကြီးခဲ့ကြသည်။ ကွယ်လွန်သူ ဗဲရီလ် အော့ထန် (နောက်ပိုင်းတွင် ရင်မာရ်)၏ အဆိုအရ ဟော့ဒ်ခင်သည် အသက်ဓာတ်မြစ် ခေါ် ဒီအန်အေ၏ ဖွဲ့စည်းပုံပုံစံကို ကြည့်ရှုရန် ကိမ်းဘရစ်ခ်ျသို့ ထွက်ခွာသွားမည်ဟု ကြေညာပြီးနောက် ၎င်းတို့အားလုံးသည် ကားနှစ်စီးဖြင့် အတူတကွ ခရီးသွားခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite book |last=Olby |first=Robert |year=2009 |title=Francis Crick: hunter of life's secrets |publisher=Cold Spring Harbor Laboratory Press |isbn=978-0-87969-798-3 |location=Cold Spring Harbor, New York |page=181 |chapter=10}}</ref> [[ဖိုင်:AMNHWatson.jpg|right|thumb|နယူးယောက်မြို့ရဲ့ နိုဘယ်လ်အထိမ်းအမှတ်ကျောက်တိုင်တွင် ဝပ်ဆန်၏ နာမည်ကို ရေးထိုးထားပါတယ်။ အမေရိကန်ဆုရှင်တွေကိုသာ စာရင်းပြုစုထားပြီး ၁၉၆၂ ခုနှစ် ဇီဝကမ္မဗေဒ သို့မဟုတ် ဆေးပညာဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆုကို ပူးတွဲရရှိခဲ့တဲ့ ခရစ်က် နဲ့ ဝီလ်ခင်စ်တို့ကိုတော့ဖြင့် စာရင်းမသွင်းထားပါပေ။]] <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{External media|width=210px|video1=[http://vimeo.com/75428437 "James Watson: Why society isn't ready for genomic-based medicine"], 2012, [[Chemical Heritage Foundation]]}} === လူသားမျိုးရိုးဗီဇမြေပုံစီမံကိန်း === [[ဖိုင်:James_Dewey_Watson.jpg|thumb|၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ဝပ်ဆင်]] == ကိုယ်ရေးကိုယ်တာဘဝနှင့်သေခြင်း == ဝပ်ဆန်သည် [[အဒေဝဝါဒ|ဘုရားမဲ့ဝါဒီ]] တစ်ဦးဖြစ်သည်။ <ref name="Discover">{{Cite journal |date=July 2003 |title=Discover Dialogue: Geneticist James Watson |url=http://discovermagazine.com/2003/jul/featdialogue |url-status=dead |journal=Discover |archive-url=https://web.archive.org/web/20110926201819/http://discovermagazine.com/2003/jul/featdialogue |archive-date=September 26, 2011 |quote=The luckiest thing that ever happened to me was that my father didn't believe in God}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20110926201819/http://discovermagazine.com/2003/jul/featdialogue "Discover Dialogue: Geneticist James Watson"]. ''Discover''. July 2003. Archived from [https://discovermagazine.com/2003/jul/featdialogue the original] on September 26, 2011. <q>The luckiest thing that ever happened to me was that my father didn't believe in God</q></cite></ref> <ref>{{Cite book |last=Mandell |first=David M. |year=2008 |title=Atheist Acrimonious |url=https://books.google.com/books?id=SXMN4WasMyMC&dq=James+Watson+-+was+an+atheist&pg=PA14 |publisher=Vervante |isbn=978-1-60643-244-0}}</ref> ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် လူသားဝါဒကြေညာစာတမ်းကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သော နိုဘယ်ဆုရှင် ၂၂ ဦးတွင် တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web |title=Notable Signers |url=http://www.americanhumanist.org/Humanism/Humanist_Manifesto_III/Notable_Signers |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121005105825/http://www.americanhumanist.org/Humanism/Humanist_Manifesto_III/Notable_Signers |archive-date=October 5, 2012 |access-date=October 4, 2012 |website=Humanism and Its Aspirations |publisher=American Humanist Association}}</ref> သူသည် ဘာရ်နီ ဆန်ဒါးစ်၏ ၂၀၁၆ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲအတွက် ဒေါ်လာ ၁၀၀၀ လှူဒါန်းခဲ့ကြောင်း "တိုင်းမ်"''[[တိုင်းမ် မဂ္ဂဇင်း|Time]]'' တွင် ရေးသားခဲ့သည်။ <ref name="TimeReligion">{{Cite magazine|title=Nobel Scientist: I Place My Faith in Human Gods|url=https://time.com/4259269/nobel-scientist-religion/|archivedate=July 30, 2024|date=March 25, 2016|archive-date=December 8, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241208094402/https://time.com/4259269/nobel-scientist-religion/}}<cite class="citation magazine cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWatson2016">Watson, James (March 25, 2016). [https://web.archive.org/web/20241208094402/https://time.com/4259269/nobel-scientist-religion/ "Nobel Scientist: I Place My Faith in Human Gods"]. ''TIME''. Archived from [https://time.com/4259269/nobel-scientist-religion/ the original] on December 8, 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 30,</span> 2024</span>.</cite></ref> <blockquote>'''ဝပ်ဆန် (Watson)''' နှင့် '''အဲလစ်ဇဘက် လူးဝစ် (Elizabeth Lewis)''' တို့သည် '''၁၉၆၈ ခုနှစ်'''တွင် လက်ထပ်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် သားနှစ်ဦးရှိပြီး '''ရူဖတ်စ် ရောဘတ် ဝတ်ဆန် (Rufus Robert Watson၊ ၁၉၇၀ ခုနှစ်ဖွား)''' နှင့် '''ဒန်ကန် ဂျိမ်းစ် ဝတ်ဆန် (Duncan James Watson၊ ၁၉၇၂ ခုနှစ်ဖွား)''' တို့ဖြစ်သည်။ ဝပ်ဆန်သည် စိတ်ကျန်းမာရေးရောဂါဖြစ်သည့် ခံစားနေရသော ၎င်း၏သား ရူဖတ်စ်အကြောင်းကို မကြာခဏ ပြောဆိုလေ့ရှိသည်။ ထိုသို့ ပြောဆိုခြင်းမှာ မျိုးရိုးဗီဇက စိတ်ရောဂါဖြစ်ပွားမှုတွင် မည်သို့ ပါဝင်သက်ရောက်သည်ကို ပိုမိုနားလည်နိုင်ရန်နှင့် စိတ်ရောဂါများ၏ နားလည်မှုနှင့် ကုသမှုဆိုင်ရာ တိုးတက်မှုများကို အားပေးကူညီလိုသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြစ်သည်။</blockquote>ဝပ်ဆန်သည် ရောဂါပိုးဝင်ခြင်းအတွက် ကုသမှုခံယူပြီးနောက် နာတာရှည်စောင့်ရှောက်မှုသို့ ပြောင်းရွှေ့ခံရပြီး တစ်ပတ်အကြာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် နယူးယောက်၊ အိ့စ် နော့သ်ဖို့ထ်တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။ သူသည် အသက် ၉၇ နှစ်ရှိပြီဖြစ်သည် <ref name="NYTobit">{{Cite web |last=Dean |first=Cornelia |date=November 7, 2025 |title=James Watson, Co-Discoverer of the Structure of DNA, Is Dead at 97 |url=https://www.nytimes.com/2025/11/07/science/james-watson-dead.html |access-date=November 7, 2025 |website=[[The New York Times]]}}</ref> သူကွယ်လွန်ပြီးနောက် ''[[နယူးယောက် တိုင်းမ်စ်|The New York Times သတင်းစာက]]'' ဝပ်ဆန်အား ၂၀ ရာစု၏ အရေးအကြီးဆုံး သိပ္ပံပညာရှင်များထဲမှ တစ်ဦးအဖြစ် ခေါ်ဆိုခဲ့ပြီး သူ၏ လူမျိုးရေးအမြင်များ၏ နောက်ကွယ်ရှိ အငြင်းပွားဖွယ်ရာများကိုလည်း အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ <ref name="NYTobit" /> [[ဘီဘီစီ|ဘီဘီစီ က]] ဝပ်ဆန်၏ လက်ရာများသည် ဒီအဲန်အေသည် မည်သို့ပုံတူကူးပြီး မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို မည်သို့သယ်ဆောင်သည်ကို ရှင်းပြရန် "တံခါးဖွင့်ပေး" ခဲ့ပြီး "မော်လီကျူးဇီဝဗေဒတွင် အလျင်အမြန်တိုးတက်မှုများအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်ချပေး"ခဲ့ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=November 7, 2025 |title=DNA pioneer James Watson dies at 97 |url=https://www.bbc.com/news/articles/cn8xdypnz32o |access-date=November 7, 2025 |publisher=[[BBC]]}}</ref> == ရရှိထားသော ဂုဏ်ထူးဆောင်ဆုများ == === ဲ့သော ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ === <templatestyles src="Div col/styles.css" /> === ပရော်ဖက်ရှင်နယ်နှင့် ဂူးဆောင်ဆက်နွယ်မှုများ === <templatestyles src="Div col/styles.css" />{{Columns-list|* [[American Academy of Arts and Sciences]] * [[American Association for Cancer Research]] * [[American Philosophical Society]] * [[American Society of Biological Chemists]] * [[Athenaeum Club, London]], member<ref>{{citation |url=https://libgallery.cshl.edu/items/show/30476 |author=Susan Chrysochou |title=Letter from Susan Chrysochou of the Athenaeum Club to James D. Watson |work=CSHL Archives Repository |year=1992}}</ref> * [[Cambridge University]], Honorary Fellow, [[Clare College, Cambridge]]<ref name=watsonswho/> * [[Cold Spring Harbor Laboratory]], Chancellor Emeritus; Honorary Trustee; Oliver R. Grace Professor Emeritus (all revoked in 2019)<ref name="auto"/><ref name="auto1"/> * [[European Molecular Biology Organization]], member since 1985<ref name=membo/> * [[National Academy of Sciences]] * [[Oxford University]], Newton-Abraham Visiting Professor * [[Royal Danish Academy of Sciences and Letters]] * [[Royal Society]], [[List of Fellows of the Royal Society elected in 1981|Foreign Member of the Royal Society]] (ForMemRS) since 1981<ref name=formemrs>{{cite web|title=Dr James Watson ForMemRS |url=https://royalsociety.org/people/james-watson-12494/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20151117023619/https://royalsociety.org/people/james-watson-12494/ |archive-date=November 17, 2015 |publisher=[[Royal Society]] |location=London |website=royalsociety.org |year=1981 |author=Anon}} One or more of the preceding sentences incorporates text from the royalsociety.org website where: {{blockquote|"All text published under the heading 'Biography' on Fellow profile pages is available under [[Creative Commons license|Creative Commons Attribution 4.0 International License]]." --{{cite web|url=https://royalsociety.org/about-us/terms-conditions-policies/ |title=Royal Society Terms, conditions and policies |access-date=March 9, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925220834/https://royalsociety.org/about-us/terms-conditions-policies/ |url-status=live |archive-date=September 25, 2015 |df=mdy}}}}</ref> * [[Russian Academy of Sciences]]|colwidth=30em}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ကွယ်လွန်သူများ]] [[ကဏ္ဍ:၁၉၂၈ မွေးဖွားသူများ]] sr0xcqdlfyvs5t49br082u7w4tftbxd 0 288849 1041907 1041625 2026-07-03T14:03:22Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-သြ +ဩ, -အိမ်မက် +အိပ်မက်, -ရုပ်ထု +ရုပ်တု) 1041907 wikitext text/x-wiki ရော်နယ်ဒို ဒီ အစစ် မော်ရီရာ (မွေးဖွား - ၂၁ မတ် ၁၉၈၀) ခေါ် ရော်နယ်ဒင်ဟို သည် ဘရာဇီးလ်လူမျိုး ဘောလုံးသမားတစ်ဦးဖြစ် တိုက်စစ်ကွင်းလယ်လူ (သို့မဟုတ်) ဘယ်တောင်ပံ ကစားသမားအဖြစ် ကစားခဲ့သည်။ သမိုင်းတစ်လျှောက် အကောင်းဆုံး ဘောလုံးသမားများထဲမှ တစ်ဦးအဖြစ် ကျယ်ပြန့်စွာ သတ်မှတ်ခံထားရပြီး [[FIFA World Player of the Year]] ဆုနှစ်ကြိမ်နှင့် [[Ballon d'Or]] ဆုတို့ကို ရရှိခဲ့ဖူးသူ ဖြစ်သည်။ သူသည် [[FIFA World Cup|ကမ္ဘာ့ဖလား]]၊ [[Copa América]]၊ [[FIFA Confederations Cup]]၊ [[UEFA Champions League]]၊ [[Copa Libertadores]] နှင့် [[Ballon d'Or]] တို့ကို အားလုံးပေါင်းစပ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် တစ်ဦးတည်းသော ဘောလုံးသမားလည်း ဖြစ်သည်။ ''**O Bruxo**'' (The Wizard - စုန်းကဝေ) ဟူသော နာမည်ဖြင့်လည်း ကျော်ကြားသည်။ == ငယ်ဘဝ == [[File:Porto Alegre skyline.jpg|thumb|right|၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် [[Porto Alegre]] ၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး အသက် ၈ နှစ်တွင် ချမ်းသာကြွယ်ဝသော ရပ်ကွက်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။]] ရော်နယ်ဒင်ဟိုကို ဘရာဇီးလ်နိုင်ငံ၊ [[Rio Grande do Sul]] ပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သော [[Porto Alegre]] တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မိခင်ဖြစ်သူ Miguelina Elói Assis dos Santos မှာ သူနာပြုဖြစ်ရန် လေ့လာနေဆဲ အရောင်းဝန်ထမ်းတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဖခင် João de Assis Moreira မှာ သင်္ဘောကျင်း အလုပ်သမားနှင့် ဒေသခံကလပ် အသင်းတစ်သင်းတွင် ဘောလုံးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အစ်ကိုဖြစ်သူ Roberto သည် Grêmio အသင်းနှင့် စာချုပ်ချုပ်ဆိုပြီးနောက် မိသားစုသည် ပိုမိုချမ်းသာကြွယ်ဝသည့် Guarujá ရပ်ကွက်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြသည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟို အသက် ၈ နှစ်အရွယ်တွင် ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ရေကူးကန်တွင် ဦးခေါင်းထိကာ ရေနစ်သေဆုံးခဲ့သည်။ အသက် ၈ နှစ်အရွယ်တွင် ဘောလုံးစွမ်းရည်များ စတင်ထွက်ပေါ်လာခဲ့ပြီး လူငယ်ကလပ်ပွဲစဉ်များတွင် အသက်အငယ်ဆုံးနှင့် အသေးဆုံးဖြစ်သောကြောင့် ''**Ronaldinho**'' (အဓိပ္ပာယ်မှာ 'ငယ်/သေးငယ်သော ရော်နယ်ဒို' ဟု အဓိပ္ပာယ်ရ) ဟူသော နာမည်ပြောင်ကို စတင်ရရှိခဲ့သည်။ သူသည် ဖူဆယ် (futsal) နှင့် သဲသောင်ပြင် ဘောလုံးကစားနည်းများကို စိတ်ဝင်စားခဲ့ရာမှ ဘောလုံးလောကသို့ ကူးပြောင်းလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အသက် ၁၃ နှစ်တွင် ဒေသခံအသင်းတစ်သင်းကို ၂၃ - ၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ဂိုးအားလုံးကို သူတစ်ဦးတည်း သွင်းယူပေးခဲ့ခြင်းဖြင့် မီဒီယာများ၏ အာရုံစိုက်မှုကို စတင်ခံခဲ့ရသည်။ == ကလပ် ကစားသမားဘဝ == {{Quote box|width=28%|align=right|quote="ကျွန်တော် လက်တွဲခဲ့တဲ့ ကစားသမားတွေထဲမှာ အသက် ၁၉-၂၀ အရွယ် အကောင်းဆုံး ကစားသမားတွေ ပါပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တခြားသူတွေကို လေးစားတဲ့အနေနဲ့ ပြောရရင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုကတော့ သူတို့အားလုံးထက် အဆင့်တစ်ဆင့် ပိုသာပါတယ်။." |source =— Grêmio နည်းပြ [[Celso Roth]]။}} === Grêmio === ရော်နယ်ဒင်ဟို၏ ကစားသမားဘဝသည် Grêmio လူငယ်အသင်းမှ စတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ် [[Copa Libertadores]] ပြိုင်ပွဲတွင် အသင်းကြီးအတွက် ပွဲဦးထွက် ကစားခဲ့သည်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ်နှင့်အတူ ပွဲစဉ် ၄၇ ပွဲတွင် ၂၂ ဂိုးအထိ သွင်းယူနိုင်ခဲ့ပြီး ထိပ်တန်း ကစားသမားတစ်ဦးအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် [[အာဆင်နယ်]] အသင်းက ခေါ်ယူရန် စိတ်ဝင်စားခဲ့သော်လည်း နိုင်ငံတကာပွဲစဉ် ကစားနှုန်း မပြည့်မီခြင်းကြောင့် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့် (work permit) မရရှိခဲ့သဖြင့် အပြောင်းအရွှေ့ ပျက်ပြားခဲ့ရသည်။ === Paris Saint-Germain === [[File:Pdptifo.jpg|thumb|right|[[Parc des Princes]] သို့ အထူးအခမ်းအနားဖြင့် ရောက်ရှိလာခဲ့သော ရော်နယ်ဒင်ဟို။]] ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်ကလပ် [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]] (PSG) အသင်းနှင့် ယူရို ၅ သန်းဖြင့် ၅ နှစ်စာချုပ် ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။ ပါရီသို့ ရောက်ရှိလာချိန်တွင် ကျောနံပါတ် ၂၁ ကို ရရှိခဲ့ပြီး Aloísio၊ Jay-Jay Okocha နှင့် Nicolas Anelka တို့ကဲ့သို့ ကစားသမားများနှင့်အတူ ပူးတွဲ ပါဝင်ကစားခဲ့သည်။ ==== ၂၀၀၁-၀၂ ရာသီ ==== ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ၂၀၀၁ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၄ ရက်တွင် အူဇဲရား (Auxerre) အသင်းနှင့် တစ်ဖက် တစ်ဂိုးစီ သရေကျပွဲ၌ လူစားလဲဝင်ရောက်ကာ အသင်းအတွက် ပွဲဦးထွက် ကစားခဲ့သည်။ ၂၀၀၁-၀၂ ရာသီ ပထမလအနည်းငယ်တွင် ပွဲထွက်ခွင့်နှင့် အရန်ခွင့်ကို အလှည့်ကျ ရရှိခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာ ၁၃ ရက်တွင် လိုင်ယွန် (Lyon) အသင်းနှင့် ၂-၂ သရေကျပွဲ၌ ပွဲချိန် မိနစ် ၇၀ တွင် လူစားလဲဝင်ရောက်ပြီး ၇၉ မိနစ်၌ ပယ်နယ်တီမှတဆင့် အသင်းအတွက် ပထမဆုံးဂိုးကို သွင်းယူပေးခဲ့သည်။ [[ဆောင်းရာသီ]] အနားယူချိန်မှ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာပြီးနောက် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ခြေစွမ်းပြနိုင်ခဲ့ပြီး နှစ်သစ်စတင်ပွဲစဉ် လေးပွဲဆက်တိုက် ဂိုးသွင်းယူနိုင်ခဲ့သည်။ မိုနာကို (Monaco)၊ ရန်း (Rennes)၊ လန်း (Lens) နှင့် လိုရီယန် (Lorient) တို့နှင့်ပွဲစဉ်များတွင် အထင်ကြီးလောက်စရာ ဂိုးများ သွင်းယူခဲ့သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ် မတ် ၁၆ ရက်တွင် တန်းဆင်းဇုန် ရုန်းကန်နေရသည့် ထရွိုင်းစ် (Troyes) အသင်းကို ၃-၁ ဖြင့် အနိုင်ရသည့်ပွဲ၌ နှစ်ဂိုးသွင်းယူခဲ့သည်။ ဧပြီ ၂၇ ရက်တွင် မက်ဇ် (Metz) အသင်းကို ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ရသည့်ပွဲတွင် ရာသီ၏ နောက်ဆုံးလိဂ်ဂိုးကို သွင်းယူခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ၂၀၀၁-၀၂ Coupe de la Ligue ပြိုင်ပွဲတွင်လည်း အဓိကနေရာမှ ပါဝင်ခဲ့ပြီး PSG အသင်း ဆီမီးဖိုင်နယ်သို့ တက်ရောက်နိုင်ရန် ကူညီပေးခဲ့သော်လည်း ဘော်ဒိုး (Bordeaux) အသင်းနှင့်ပွဲတွင် ထွက်ခဲ့ရသည်။ Guingamp အသင်းနှင့် ၁၆ သင်းအဆင့် ပွဲစဉ်တွင် ပွဲချိန်ဝက်၌ လူစားလဲဝင်ရောက်ပြီး ဒုတိယပိုင်းတွင် နှစ်ဂိုးသွင်းယူခဲ့သည်။ အသင်းနှင့်အတူ ကနဦး အောင်မြင်မှုများ ရရှိခဲ့သော်လည်း ဤရာသီတွင် ပါရီစိန့်ဂျာမိန်း (Paris Saint-Germain) အသင်း၏ မန်နေဂျာ လူဝီစ် ဖာနန်ဒက်စ် (Luis Fernández) နှင့် အငြင်းပွားမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မန်နေဂျာက ဘရာဇီးလ်သားသည် ဘောလုံးထက် ပါရီမြို့၏ ညဘဝပျော်ပါးမှုများကိုသာ ပိုမိုအာရုံစိုက်နေကြောင်း စွပ်စွဲခဲ့ပြီး ဘရာဇီးလ်သို့ အားလပ်ရက်ပြန်သည့်အခါ သတ်မှတ်ချိန်အတိုင်း ပြန်မလာကြောင်း တိုင်ကြားခဲ့သည်။ ==== ၂၀၀၂-၀၃ ရာသီ ==== ဖာနန်ဒက်စ်နှင့် အကြိမ်ကြိမ် အချင်းများခဲ့သော်လည်း ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ၂၀၀၂-၀၃ ရာသီအတွက် အသင်းသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး ကျောနံပါတ် ၁၀ ဝတ်ဆင်ကစားခဲ့သည်။ ကလပ်အသင်းတွင် ၎င်း၏ ဒုတိယမြောက်ရာသီ ခြေစွမ်းမှာ ပထမရာသီလောက် မထင်ရှားလှသော်လည်း ချီးကျူးလောက်သည့် ခြေစွမ်းကို ပြသနိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၆ ရက်တွင် ပြိုင်ဘက်အသင်းကြီး [[မာဆေးလ်]] (Marseille) ကို ၃-၁ ဖြင့် အနိုင်ရသည့်ပွဲ၌ နှစ်ဂိုးသွင်းယူခဲ့သည်။ ပထမှာဂိုးမှာ ၁၈ ကိုက်ဧရိယာအတွင်း ကစားသမားများကို ကျော်ဖြတ်ကာ ဂိုးသမား ဗီဒရန် ရွန်ဂျီ (Vedran Runje) ၏ ဘေးမှ ဝင်သွားသော ဖရီးကစ်ဂိုး ဖြစ်သည်။ အဝေးကွင်းပွဲစဉ်တွင်လည်း စတိတ် ဗီလာဒရုန်း (Stade Vélodrome) ၌ ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ရပွဲ၌ ဂိုးထပ်သွင်းခဲ့ပြီး ကွင်းတစ်ဝက်မှစ၍ ဘောလုံးကို ဆွဲပြေးကာ ဂိုးသမား၏ ခေါင်းပေါ်မှ ကျော်သွင်းယူခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ ရက်တွင် Guingamp အသင်းနှင့်ပွဲ၌ လူထုမဲပေးရွေးချယ်မှုဖြင့် ရာသီ၏ အကောင်းဆုံးဂိုးအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည့် ဂိုးကို သွင်းယူခဲ့သည်။ ပြိုင်ဘက်တစ်ဦးကို ဖြတ်ကျော်ပြီး ဝမ်းတူးရိုက်ကာ နောက်ထပ်တစ်ဦးကို ကျော်ဖြတ်ခဲ့သည်၊ တတိယလူကို ဘောလုံးကို မြှောက်တင်ကာ ကျော်ပြီး စတုတ္ထလူကို စတက်အိုဗာ (step over) ဖြင့် လှည့်စားပြီး ဂိုးသမား၏ ခေါင်းပေါ်မှ ပင့်တင်ကာ အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် Coupe de France ပြိုင်ပွဲတွင်လည်း ခြေစွမ်းပြနိုင်ခဲ့ပြီး ဆီမီးဖိုင်နယ်တွင် ဘော်ဒိုး (Bordeaux) အသင်းကို ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သည့်ပွဲ၌ ဂိုးနှစ်ဂိုးစလုံးကို သွင်းယူပေးခဲ့ကာ PSG အသင်းကို [[ဗိုလ်လုပွဲ]] သို့ ပို့ဆောင်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ပွဲချိန် ၂၂ မိနစ်တွင် ပထမဂိုးသွင်းယူပြီးနောက် ၈၁ မိနစ်တွင် ပွဲကို အပြီးသတ်ပေးခဲ့သည်။ ဂိုးသမား အူရ်ရစ် ရာမေး (Ulrich Ramé) အနေဖြင့် အကောင်းဆုံးအနေအထားတွင် ရှိနေသော်လည်း ၁၈ ကိုက်မျဉ်းအနီးမှ ဂိုးသမား၏ ခေါင်းပေါ်သို့ ကျွမ်းကျင်စွာ အသာပင့်တင်သွင်းယူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ယင်းခြေစွမ်းအတွက် [[ပါရီမြို့|ပါရီ]] ပရိသတ်များက [[မတ်တတ်ရပ် အသိအမှတ်ပြု]] လက်ခုပ်တီး ချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း ဗိုလ်လုပွဲတွင် အူဇဲရား (Auxerre) အသင်းကို ဂျန်-အလန် ဘွမ်ဆောင်း (Jean-Alain Boumsong) ၏ နောက်ဆုံးမိနစ် သွင်းဂိုးကြောင့် ၂-၁ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရသည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟို၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကောင်းများ ရှိသော်လည်း အသင်းမှာ စိတ်ပျက်ဖွယ် အဆင့် (၁၁) နေရာတွင်သာ ရပ်တည်ခဲ့ရသည်။ ရာသီကုန်ဆုံးပြီးနောက် ပါရီကလပ်အသင်းအနေဖြင့် ဥရောပပြိုင်ပွဲတစ်ရပ်ရပ်သို့ ဝင်ခွင့်မရရှိခဲ့သဖြင့် အသင်းမှ ထွက်ခွာလိုကြောင်း ရော်နယ်ဒင်ဟိုက ကြေညာခဲ့သည်။ === ဘာစီလိုနာ (Barcelona) === <blockquote>'''"ဘာဆာ (Barça) အသင်းရဲ့ အပြောင်းအလဲအတွက် ရော်နယ်ဒင်ဟိုမှာ တာဝန်ရှိပါတယ်။ အဲဒီအချိန်တုန်းက အခြေအနေတွေ ဆိုးရွားနေခဲ့တာဖြစ်ပြီး သူရောက်လာပြီးနောက် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အပြောင်းအလဲကတော့ တကယ်ကို အံ့ဩဖို့ကောင်းပါတယ်။"'''</blockquote>— ဘာစီလိုနာအသင်းသို့ ရော်နယ်ဒင်ဟို ရောက်ရှိလာခြင်း၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုအပေါ် လီယိုနယ် မက်ဆီ ၏ ပြောကြားချက်။ အသစ်ရွေးချယ်ခံရသော ဘာစီလိုနာအသင်း [[ဥက္ကဋ္ဌ]] ဂျိုအန် လာပေါ်တာ (Joan Laporta) က '''"ကျွန်တော်တို့ ဘာဆာအသင်းကို ဘောလုံးလောကရဲ့ ထိပ်တန်းဆီ ဦးဆောင်ခေါ်သွားမယ်လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်၊ အဲဒီလိုဖြစ်လာဖို့ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ [[ဒေးဗစ် ဘက်ခ်ဟမ်|ဒေးဗစ် ဘက်ခမ်း]]၊ သီယာရီ အွန်နရီ ဒါမှမဟုတ် ရော်နယ်ဒင်ဟို တို့ သုံးယောက်ထဲက တစ်ယောက်ယောက်ကို ခေါ်ယူရမှာဖြစ်ပါတယ်"''' ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ အွန်နရီသည် အာဆင်နယ်အသင်းတွင် ဆက်နေခဲ့ပြီး လာပေါ်တာသည် ဘက်ခမ်းကို အသင်းသို့ ခေါ်ယူပေးရန် ကတိပြုခဲ့သော်လည်း ဘက်ခမ်း [[ရီးယဲလ် မဒရစ်|ရီးယဲလ်မက်ဒရစ်]] သို့ ပြောင်းရွှေ့သွားပြီးနောက်တွင်မူ ဘာစီလိုနာသည် ရော်နယ်ဒင်ဟိုကို ခေါ်ယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး [[မန်ချက်စတာ ယူနိုက်တက်|မန်ချက်စတာယူနိုက်တက်]] ထက် ပိုမိုကမ်းလှမ်းကာ ယူရို သန်း ၃၀ တန်ကြေးရှိသော သဘောတူညီချက်ဖြင့် လက်မှတ်ရေးထိုးနိုင်ခဲ့သည်။ ==== ၂၀၀၃–၀၄ ရာသီ ==== ၎င်း၏ အထွတ်အထိပ် ကာလများနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကျော်ကြားမှု၏ အခြေခံအုတ်မြစ်များကို ကုန်ဆုံးစေခဲ့သော ကလပ်အသင်းတွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ဇူလိုင် ၂၇ ရက်က မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်၊ ဖောက်ဘိုရိုရှိ ဂျီလက်ကွင်း (Gillette Stadium) တွင် ဂျူဗင်တပ်အသင်းနှင့် ကစားခဲ့သော ခြေစမ်းပွဲ၌ ဘာစီလိုနာအတွက် ပွဲဦးထွက် ပါဝင်ကစားခဲ့သည်။ ပွဲအပြီးတွင် နည်းပြ ဖရန့် ရစ်ကဒ် (Frank Rijkaard) က "သူ ဘောလုံးကို ထိလိုက်တိုင်းမှာ ထူးခြားတဲ့ တစ်စုံတစ်ရာ ရှိနေပါတယ်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၃ ရက် ဒေသစံတော်ချိန် နံနက် ၁:၃၀ နာရီတွင် [[ဆီဗီလာ]] အသင်းနှင့် ပွဲစဉ်၌ [[လာ လီဂါ|လာလီဂါ]] ၏ ပထမဆုံး ယှဉ်ပြိုင်မှုသွင်းဂိုးကို သွင်းယူခဲ့ပြီး အဆိုပါပွဲစဉ်မှာ သန်းခေါင်ယံကျော် ၅ မိနစ်တွင် စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မိမိဘက်ခြမ်း ကွင်းလယ်အတွင်း၌ ဂိုးသမားထံမှ ဘောလုံးကို လက်ခံရရှိပြီးနောက် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ကွင်းလယ်တစ်လျှောက် ဆွဲပြေးခဲ့ပြီး ဆီဗီလာ ကစားသမားနှစ်ဦးကို လှည့်စားကျော်ဖြတ်ကာ ကိုက် ၃၀ အကွာမှ ကန်သွင်းခဲ့ရာ ဘောလုံးမှာ ဂိုးဘားတန်း၏ အောက်ခြေကို အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ထိမှန်ပြီး ဂိုးပိုက်အပေါ်ခြေထဲသို့ ဝင်ရောက်သွားခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ရာသီပထမနှစ်ဝက်အတွင်း ဒဏ်ရာပြဿနာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီး ဘာစီလိုနာသည် ရာသီဝက်တွင် လာလီဂါအဆင့် ၁၂ အထိ ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ဒဏ်ရာမှ ပြန်လည်သက်သာလာပြီးနောက် ၂၀၀၃-၀၄ ရာသီအတွင်း လာလီဂါ၌ ၁၅ ဂိုး သွင်းယူပေးခဲ့ကာ အသင်းအား အမှတ်ပေးဇယား ဒုတိယနေရာဖြင့် အဆုံးသတ်နိုင်ရန် အဓိက ကူညီပေးခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၅ ရက်တွင် ၎င်း၏ အသာအယာ မတင်ပေးလိုက်သော ပတ်စ် (scooped pass) မှတစ်ဆင့် ဇာဗီ (Xavi) က ရီးယဲလ်မက်ဒရစ်အဝေးကွင်း၌ အနိုင်ဂိုး သွင်းယူနိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းမှာ [[ဘာနေဗျူး]] (Bernabéu) ကွင်း၌ ခုနစ်နှစ်အတွင်း အသင်း၏ ပထမဆုံးအကြိမ် အနိုင်ရရှိမှုဖြစ်ပြီး ဇာဗီက ယင်းရလဒ်ကို '''"ဘာစီလိုနာ ပြန်လည်နိုးထလာခြင်း"''' ၏ အစအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ==== ၂၀၀၄–၀၅ ရာသီ ==== ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ၂၀၀၄-၀၅ ရာသီတွင် ၎င်း၏ ပထမဆုံး လိဂ်ချန်ပီယံဆုကို ဆွတ်ခူးခဲ့ပြီး ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၀ ရက်တွင် FIFA World Player of the Year အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ဘာစီလိုနာအသင်းခေါင်းဆောင် [[ကားလက်စ် ပူယိုလ်]] (Carles Puyol) က '''"သူ့ကို ကျွန်တော် ပေးနိုင်တဲ့ အကြီးမားဆုံး ချီးကျူးစကားကတော့ သူဟာ ဘာစီလိုနာကို ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စိတ်ဓာတ်တွေ ပြန်လည်ရရှိစေခဲ့တာပါပဲ။ သူက ကျွန်တော်တို့ကို ပြန်ပြီး ပြုံးနိုင်အောင် လုပ်ပေးခဲ့ပါတယ်"''' ဟု ဆိုခဲ့သည်။ လာလီဂါနှင့် ယူအီးအက်ဖ်အေ [[ယူအေးဖာ ချန်ပီယံလိဂ်|ချန်ပီယံလိဂ်]] နှစ်ရပ်စလုံးတွင် ၎င်း၏ ဖျော်ဖြေမှုဆန်ပြီး အကျိုးရှိလှသော ကစားကွက်များကြောင့် ရော်နယ်ဒင်ဟို၏ ကျော်ကြားမှုမှာ ပိုမိုမြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ် မတ် ၈ ရက်တွင် ဘာစီလိုနာသည် ချန်ပီယံလိဂ် ပထမ ရှုံးထွက်အဆင့်၌ [[ချဲလ်ဆီးဘောလုံးအသင်း|ချယ်လ်ဆီး]] အသင်းနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး နှစ်ကျော့ပေါင်း ၅-၄ ဂိုးဖြင့် ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခဲ့ရသည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် လန်ဒန်မြို့ [[စတမ်းဖို့ဒ်ဘရစ်ချ်]] (Stamford Bridge) ကွင်းတွင် ၄-၂ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သော ဒုတိယအကျော့ပွဲစဉ်၌ ဂိုးနှစ်ဂိုးစလုံးကို သွင်းယူခဲ့သည်။ ဒုတိယဂိုးမှာ အလွန်လှပဆန်းပြားသော သွင်းဂိုးဖြစ်ပြီး၊ သူသည် ကန်သွင်းတော့မည့်အယောင်ဖြင့် အချိန်ဆွဲလှည့်စားကာ ခြေနောက်ပြန်သိပ်မယူဘဲ ကိုက် ၂၀ အကွာမှ ချယ်လ်ဆီးဂိုးသမား ပီတာ ချက် (Petr Čech) ကို ကျော်ဖြတ်၍ ကန်သွင်းယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<blockquote>'''"အဲဒါက တစ်ယောက်ယောက်က ခလုတ်ကို ခေတ္တရပ် (pause) ထားလိုက်သလိုပါပဲ၊ သုံးစက္ကန့်လောက်အတွင်း ကစားသမားအားလုံး ရပ်တန့်သွားပြီး လှုပ်ရှားနေတာ ကျွန်တော်တစ်ယောက်တည်း ရှိနေခဲ့သလိုပါပဲ။"'''</blockquote>— ချယ်လ်ဆီးနှင့်ပွဲတွင် ခြေဖျားဖြင့် တို့ကန်သွင်းယူခဲ့သော ဂိုးနှင့်ပတ်သက်၍ ရော်နယ်ဒင်ဟို၏ ပြန်လည်ပြောပြချက်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ် မေ ၁ ရက်တွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် အယ်လ်ဘာဆက်တီ (Albacete) ခံစစ်ကြောင်းအပေါ်မှ ဘောလုံးကို ပင့်မြှောက်ပေးကာ လီယိုနယ် မက်ဆီ၏ ဘာစီလိုနာအတွက် ပထမဆုံးဂိုးကို ဖန်တီးပေးခဲ့သည်။ ၎င်း၏စာချုပ်မှာ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ကုန်ဆုံးမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဘာစီလိုနာက ကိုးနှစ်အတွင်း စုစုပေါင်း ပေါင် ၈၅ သန်း ရရှိမည့် ၂၀၁၄ ခုနှစ်အထိ သက်တမ်းတိုးရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သော်လည်း သူက ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် သူသည် အခြားကလပ်အသင်းတစ်ခုခုက ဘာစီလိုနာသို့ အနည်းဆုံး ပေါင် ၈၅ သန်းဖြင့် ကမ်းလှမ်းလာပါက အသင်းမှ ထွက်ခွာခွင့်ပြုမည့် အနည်းဆုံးစာချုပ်ဖျက်သိမ်းကြေး (release clause) ပါဝင်သော နှစ်နှစ်သက်တမ်းတိုးစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ ==== ၂၀၀၅–၀၆ ရာသီ ==== ၂၀၀၅ ခုနှစ် နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် တစ်ဦးချင်းဆုတံဆိပ်များစွာကို စတင်ဆွတ်ခူး ရရှိလာခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ချီးမြှင့်သော FIFPro World Player of the Year ဆုကို ရရှိခဲ့သည့်အပြင်၊ 2005 FIFPro World XI (ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံး ၁၁ ယောက်စာရင်း) တွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၅ ခုနှစ်အတွက် ဥရောပအကောင်းဆုံး ဘောလုံးသမားဆု (European Footballer of the Year) ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ထိုနှစ်မှာပင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် FIFA World Player of the Year ဆုကို နှစ်နှစ်ဆက်တိုက်အဖြစ် ထပ်မံမဲပေး ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ သူသည် အဆိုပါဆုကို သုံးကြိမ်စီရရှိထားသော ရော်နယ်ဒို (Ronaldo) နှင့် ဇနဒီ ဇီဒန်း (Zinedine Zidane) တို့ပြီးနောက် တစ်ကြိမ်ထက်မက ရရှိဖူးသည့် တတိယမြောက် ကစားသမား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံး ဘောလုံးသမားအဖြစ် ၎င်း၏ စိုးမိုးမှုမှာ ငြင်းချက်ထုတ်စရာမရှိနိုင်အောင် ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏ကစားသမားဘဝ တစ်လျှောက်လုံးတွင် တစ်ခုတည်းသော ဂုဏ်သိက္ခာကြီးမားလှသည့် Ballon d'Or (ဘလွန်ဒီအော်) ဆုကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက်တွင် ဘာစီလိုနာက အဝေးကွင်း၌ ရီးယဲလ်မက်ဒရစ်ကို ၃-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သော အယ်လ် ကလယ်စီကို (El Clásico) ပထမအကျော့ပွဲစဉ်တွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုက နှစ်ဂိုး သွင်းယူပေးခဲ့သည်။ သူက ဒုတိယဂိုးဖြင့် ပွဲရလဒ်ကို အပြတ်အသတ် အဆုံးသတ်လိုက်ပြီးနောက် မက်ဒရစ်ပရိသတ်များက ၎င်း၏စွမ်းဆောင်ရည်ကို မတ်တတ်ရပ်ကာ လက်ခုပ်တီး၍ ဂုဏ်ပြုချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ ယခုကဲ့သို့ အလွန်ရှားပါးလှသော ဂုဏ်ပြုမှုကို ဘာစီလိုနာကစားသမားတစ်ဦးအနေဖြင့် ဆန်တီယာဂို ဘာနေဗျူး (Santiago Bernabéu Stadium) ကွင်း၌ [[ဒီယဲဂို မာရာဒိုနာ|ဒီရေဂို မာရာဒိုနာ]] (Diego Maradona) တစ်ဦးတည်းသာ ယခင်က ရရှိခဲ့ဖူးခြင်းဖြစ်သည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုက '''"ဒါကို ကျွန်တော် ဘယ်တော့မှ မေ့မှာမဟုတ်ပါဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ဘောလုံးသမားတစ်ဦးအတွက် ပြိုင်ဘက်ပရိသတ်တွေဆီကနေ ဒီလိုမျိုး လက်ခုပ်တီး အားပေးတာကို ခံရဖို့ဆိုတာ အင်မတန်မှ ရှားပါးလွန်းလို့ပါ"''' ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<blockquote>'''"သူဟာ ကစားပွဲအတွင်းမှာ အလွန်တရာ ပျော်ရွှင်စရာကောင်းတဲ့ ခံစားချက်ကို ဖော်ပြပေးနိုင်ပြီး၊ ကမ္ဘာပေါ်က လူတိုင်းက စွဲစွဲလန်းလန်း ချစ်ခင်ကြရလောက်အောင်ကိုပဲ တစ်ဦးချင်း စွမ်းရည်ပိုင်းမှာ အင်မတန် မြင့်မားတဲ့ အဆင့်တစ်ခု ရှိနေသူဖြစ်ပါတယ်။"'''</blockquote>— ၂၀၀၅-၀၆ ရာသီအတွင်း ရော်နယ်ဒင်ဟိုနှင့် ပတ်သက်၍ ဘာစီလိုနာနည်းပြ ဖရန့် ရစ်ကဒ်၏ မှတ်ချက်။ ဤရာသီသည် ဘာစီလိုနာအသင်း၏ ၁၄ နှစ်အတွင်း ပထမဆုံး ချန်ပီယံလိဂ်ဖလားကို ရရှိစေရန်အတွက် အဓိက အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ရော်နယ်ဒင်ဟို၏ ကစားသမားဘဝတွင် အကောင်းဆုံး ရာသီတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံရသည်။ အုပ်စုအဆင့်တွင် အပြတ်အသတ်ဖြင့် အနိုင်ရရှိပြီးနောက် ဘာစီလိုနာသည် ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် ယခင်နှစ်က ပြိုင်ဘက်ဟောင်း ချယ်လ်ဆီးအသင်းနှင့် ပြန်လည်တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ဒုတိယအကျော့ပွဲစဉ်တွင် ပယ်နယ်တီဧရိယာအနား၌ ချယ်လ်ဆီးနောက်ခံလူ သုံးဦးကို ကျော်ဖြတ်ကာ ဂိုးသမားကိုပါ အနိုင်ယူပြီး အဆုံးအဖြတ်ဂိုးကို သွင်းယူပေးခဲ့ကာ ဘာစီလိုနာကို နောက်တစ်ဆင့်သို့ တက်ရောက်စေရန် အတည်ပြုပေးခဲ့သည်။ သူသည် ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် ဘင်ဖီကာ (Benfica) အသင်းကို အိမ်ကွင်း၌ ၂-၀ ဖြင့် အနိုင်ရကာ ဖယ်ထုတ်ခဲ့သည့် ပွဲစဉ်၌လည်း တစ်ဂိုး ထည့်သွင်းပေးခဲ့သည်။ အေစီမီလန် (Milan) နှင့် ဆီမီးဖိုင်နယ် နှစ်ကျော့ပေါင်း ၁-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သည့် ပွဲစဉ်တွင်လည်း အဆိုပါပွဲစဉ်၏ တစ်လုံးတည်းသော အနိုင်ဂိုးကို လူဒိုဗစ် ဂီယူလီ (Ludovic Giuly) သွင်းယူနိုင်ရန် ရော်နယ်ဒင်ဟိုက ဖန်တီးပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ဘာစီလိုနာသည် ချန်ပီယံလိဂ် ဗိုလ်လုပွဲသို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၆ ခုနှစ် မေ ၁၇ ရက်တွင် [[အာဆင်နယ်]] (Arsenal) အသင်းကို ၂-၁ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ဖလား ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းမတိုင်မီ နှစ်ပတ်အလိုတွင် ဘာစီလိုနာသည် ဆဲလ်တာဗီဂို (Celta de Vigo) အသင်းကို ၁-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ လာလီဂါချန်ပီယံဆုကို နှစ်နှစ်ဆက်တိုက်အဖြစ် ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့ပြီးဖြစ်၍ ရော်နယ်ဒင်ဟိုအတွက် ကစားသမားဘဝ ပထမဆုံး ဖလားနှစ်လုံးတွဲ (Double) အောင်ပွဲကို ရရှိစေခဲ့သည်။ ရာသီတစ်လျှောက်လုံးတွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ကင်မရွန်းတိုက်စစ်မှူး [[ဆင်မြူရယ် အီတူး]] (Samuel Eto'o) နှင့် တိုက်စစ်တွင် တွဲဖက်ညီခဲ့ပြီး ၃၄ ဂိုးအထိ သွင်းယူခဲ့သော တိုက်စစ်မှူးအတွက် ဂိုးဖန်တီးမှုများစွာ ပြုလုပ်ပေးခဲ့သည်။ ချန်ပီယံလိဂ် ဗိုလ်လုပွဲတွင်လည်း ရော်နယ်ဒင်ဟို၏ ပေးပို့မှုမှတစ်ဆင့် အီတူး ဂိုးသွင်းရန် ထွက်ပြေးစဉ် [[အာဆင်နယ်]] ဂိုးသမား [[ယန်း လေမန်း]] (Jens Lehmann) က ဖျက်ထုတ်ခဲ့သဖြင့် လေမန်း အနီကတ်ပြ ထုတ်ပယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် လာလီဂါတွင် ၁၇ ဂိုးနှင့် ချန်ပီယံလိဂ်တွင် ၇ ဂိုး အပါအဝင် ကစားသမားဘဝ တစ်ရာသီအတွင်း အကောင်းဆုံးသွင်းဂိုးအဖြစ် ၂၆ ဂိုးဖြင့် ရာသီကို အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် UEFA Team of the Year တွင် သုံးနှစ်ဆက်တိုက်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရပြီး ၂၀၀၅-၀၆ အတွက် UEFA Club Footballer of the Year အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူသည် ၂၀၀၆ ခုနှစ်အတွက် Laureus World Sportsman of the Year ဆုအတွက် နောက်ဆုံးဆန်ခါတင် ခြောက်ဦးစာရင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး FIFA World XI တွင်လည်း ရွေးချယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ==== ၂၀၀၆–၀၇ ရာသီ ==== <blockquote>'''"သူနဲ့အတူ တွဲကစားပြီး သူ ဘောလုံးနဲ့ ဘာတွေလုပ်ပြလဲဆိုတာ မြင်တွေ့ရတဲ့အခါ ကျွန်တော့်အတွက် ဘာမှ အံ့ဩစရာ မရှိတော့ပါဘူး။ တစ်နေ့နေ့ကျရင် သူဟာ ဘောလုံးကို စကားပြောခိုင်းနိုင်လိမ့်မယ် ထင်ပါတယ်။"'''</blockquote>— ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုနှင့် ပတ်သက်၍ ဘာစီလိုနာအသင်းဖော် အိုင်ဒါ ဂုဒ်ဂျွန်ဆင် (Eiður Guðjohnsen) ၏ ပြောကြားချက်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၅ ရက်တွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် [[ဗီလာရီးယဲလ်]] (Villarreal) အသင်းနှင့်ပွဲ၌ ၎င်း၏ ကစားသမားဘဝ လိဂ်သွင်းဂိုး ၅၀ ပြည့်မြောက်ခဲ့ပြီးနောက် ထူးခြားလှပလှသော ဘိုင်စကယ်ကစ် (overhead bicycle kick) ဖြင့် ဒုတိယဂိုးကို သွင်းယူခဲ့သည်။ ဇာဗီ၏ ဖြတ်တင်ဘောကို ရင်ဘတ်ဖြင့် ထိန်းကာ ၁၈၀ ဒီဂရီ လှည့်၍ ကန်သွင်းယူခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဘာစီလိုနာပရိသတ်များက ၎င်းသွင်းဂိုးအပေါ် ချီးကျူးဂုဏ်ပြုသည့်အနေဖြင့် [[ပုဝါဖြူ]] များကို ဝှေ့ယမ်းခဲ့ကြသည်။ ပွဲအပြီးတွင် ၎င်းက သတင်းထောက်များကို ယခုသွင်းဂိုးမှာ သူငယ်စဉ်ကလေးဘဝကတည်းက သွင်းယူရန် အိပ်မက်မက်ခဲ့ဖူးသော ဂိုးမျိုးဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာ ၁၄ ရက်တွင် [[ဂျပန်နိုင်ငံ|ဂျပန်]]နိုင်ငံ၊ ယိုကိုဟားမားမြို့၌ ကျင်းပသော ကလပ်ကမ္ဘာ့ဖလား (Club World Cup) တွင် မက္ကဆီကိုကလပ် Club América ကို ၄-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သော ပွဲစဉ်၌ သူက တစ်ဂိုးသွင်းကာ နှစ်ဂိုး ဖန်တီးပေးခဲ့သော်လည်း ဘာစီလိုနာသည် ဗိုလ်လုပွဲတွင် ဘရာဇီးလ်ကလပ် အင်တာနာစီယွန်နယ် (Internacional) ကို ၁-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရသည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် အဆိုပါပြိုင်ပွဲ၏ ကြေးဘောလုံးဆု (Bronze Ball Award) ကို ရရှိခဲ့သည်။ နောက်တစ်ရက်တွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ၂၀၀၆ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ဖလားချန်ပီယံ အသင်းခေါင်းဆောင် ဖာဘီယို ကန်နာဗာရို (Fabio Cannavaro) နှင့် ဇီနဒင် ဇီဒန်းတို့၏နောက်တွင် ရှိနေကာ ၂၀၀၆ ခုနှစ်အတွက် FIFA World Player of the Year ဆု၏ တတိယနေရာတွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် မတ်လတွင် လက်ရှိချန်ပီယံ ဘာစီလိုနာသည် ချန်ပီယံလိဂ် ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် လီဗာပူးလ်အသင်း၏ ဖယ်ထုတ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ရီးယဲလ်မက်ဒရစ်နှင့် ၃-၃ ဂိုးဖြင့် သရေကျခဲ့သော အယ်လ် ကလယ်စီကိုပွဲစဉ်အတွင်း ရက်အနည်းငယ်က ရရှိခဲ့သော ဒဏ်ရာကြောင့် မတ် ၁၃ ရက်တွင် ကျင်းပသည့် အလှူဒါနပွဲစဉ်တစ်ပွဲကို လွဲချော်ခဲ့ရသည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ၎င်း၏ကစားသမားဘဝ တစ်ရာသီအတွင်း အကောင်းဆုံးအဖြစ် လိဂ်သွင်းဂိုး ၂၁ ဂိုးအထိ သွင်းယူနိုင်ခဲ့သော်လည်း အသင်းနှစ်သင်းစလုံး ရာသီကုန်တွင် အမှတ်တူညီခဲ့သဖြင့် ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမှုရလဒ် (head-to-head) ပိုမိုဆိုးရွားမှုကြောင့် ဘာစီလိုနာသည် ချန်ပီယံဆုကို ရီးယဲလ်အသင်းထံ လက်လွှတ်ခဲ့ရသည်။ ==== ၂၀၀၇–၀၈ ရာသီ ==== ဘောလုံးလောက၏ အဓိက ဆုဖလားကြီးအားလုံးကို ဆွတ်ခူးပြီးနောက်တွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် အာရုံစိုက်မှုများ လျော့နည်းလာခဲ့ကာ ပါတီပွဲများ ပိုမိုဆင်နွှဲပြီး လေ့ကျင့်ခန်းဆင်းမှု နည်းပါးလာခဲ့ခြင်းကြောင့် ဘာစီလိုနာက ၎င်းကို ရောင်းထုတ်ခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၃ ရက်တွင် [[အိုဆာဆူနာ]] (Osasuna) နှင့် လိဂ်ပွဲစဉ်၌ ဘာစီလိုနာအတွက် ၎င်း၏ ကစားသမားဘဝ ပွဲပေါင်း ၂၀၀ ပြည့်မြောက်အောင် ကစားပေးခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ၎င်း၏ ၂၀၀၇-၀၈ ရာသီတစ်ခုလုံးမှာ ဒဏ်ရာပြဿနာများဖြင့်သာ လွှမ်းမိုးနေခဲ့ပြီး၊ ဧပြီ ၃ ရက်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ညာခြေထောက် ကြွက်သားစုတ်ပြဲမှုကြောင့် ၎င်း၏ရာသီမှာ အချိန်မတိုင်မီ စောစီးစွာ ပြီးဆုံးသွားခဲ့ရသည်။ ဘာစီလိုနာတွင် အလွန်အောင်မြင်ခဲ့သော ပထမဆုံး သုံးရာသီအတွင်း စံပြပရော်ဖက်ရှင်နယ်တစ်ဦးအဖြစ် လေ့ကျင့်ရေးတွင် စိတ်နှစ်မြှုပ်ခဲ့သော်လည်း ရော်နယ်ဒင်ဟို၏ ပါတီပွဲများပြားသော လူနေမှုပုံစံနှင့် လေ့ကျင့်ရေးအပေါ် စိတ်ပါဝင်စားမှု အားနည်းလာခြင်းတို့ကြောင့် ၎င်း၏ ကြံ့ခိုင်မှုပိုင်းမှာ ကျဆင်းလာခဲ့ရသည်။ အသင်းရှိ လူအများစုကလည်း သူသည် အထွတ်အထိပ်ခြေစွမ်းအောက် ရောက်ရှိနေပြီဟု ယုံကြည်လာကြသည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေ ၁၉ ရက်တွင် ဘာစီလိုနာအသင်း [[ဥက္ကဋ္ဌ]] ဂျိုအန် လာပေါ်တာက ရော်နယ်ဒင်ဟိုအနေဖြင့် ၎င်း၏ကစားသမားဘဝကို ပြန်လည်အသက်သွင်းရန်အတွက် "စိန်ခေါ်မှုအသစ်" တစ်ရပ် လိုအပ်နေပြီဖြစ်ပြီး အသင်းသစ်တစ်ခု လိုအပ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။<blockquote>'''"ရော်နယ်ဒင်ဟိုဟာ သွားခေါခေါနဲ့ အပြုံးပိုင်ရှင် စုန်းကဝေ တစ်ယောက်လို ဘာဆာအသင်းဆီ ရောက်လာခဲ့ပြီး ကြီးကျယ်ခမ်းနားလှတဲ့ သုံးရာသီအတွင်းမှာ အသင်းကို သူ့ရဲ့မှော်မန္တန်အောက် သွတ်သွင်းထားနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ အခုတော့ သူဟာ အတော်လေးကို အထီးကျန်ဆန်တဲ့ ပုံရိပ်တစ်ခုနဲ့ ထွက်ခွာသွားရတော့မှာပါ။ သူ့ရဲ့ မှော်ပညာတွေ ကုန်ဆုံးသွားပြီလား ဒါမှမဟုတ် သူကပဲ စိန်ခေါ်မှုအသစ်တစ်ခု လိုအပ်နေတာလားဆိုတာကတော့ ဆက်လက်စောင့်ကြည့်ရဦးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။"'''</blockquote>— ဆိုင်မွန် ဘတ်စကတ်၊ ရိုက်တာသတင်းဌာန၊ ဇူလိုင် ၂၀၀၈။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုနှင့် ၎င်း၏ ဘာစီလိုနာအသင်းဖော် လီယိုနယ် မက်ဆီတို့သည် ဇွန် ၂၈ ရက်က [[ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ|ဗင်နီဇွဲလား]]နိုင်ငံ၌ ကျင်းပခဲ့သော လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု ဆန့်ကျင်ရေး အထိမ်းအမှတ် ပွဲစဉ်တွင် နိုင်ငံတကာ ကြယ်ပွင့်ကစားသမားများ ပါဝင်သည့် အသင်းတစ်သင်းစီကို အသင်းခေါင်းဆောင်အဖြစ် အသီးသီး ဦးဆောင်ကစားခဲ့ကြပြီး ပွဲရလဒ်မှာ ၇-၇ ဂိုးဖြင့် သရေကျခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ဘာစီလိုနာကစားသမားအဖြစ် ၎င်း၏နောက်ဆုံးပွဲစဉ် ဖြစ်လာခဲ့သော ထိုပွဲတွင် နှစ်ဂိုးသွင်းယူကာ နှစ်ဂိုး ဖန်တီးပေးခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ Joan Gamper Trophy ပွဲစဉ်အတွက် ပြင်ဆင်မှုအဖြစ် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ဘာစီလိုနာပရိသတ်များနှင့် ကစားသမားများထံ အိတ်ဖွင့်ပေးစာတစ်စောင် ပေးပို့ခဲ့ပြီး၊ ၎င်း၏ အကောင်းဆုံးနှစ်များမှာ ကာတာလန်ကလပ်တွင် ကုန်ဆုံးခဲ့သော ငါးနှစ်တာကာလ ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ယင်းမှာ သူ့အတွက် ဝမ်းနည်းစရာ အချိန်တစ်ခုဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ မက်ဆီနှင့်အတူ အချိန်အကြာကြီး တွဲဖက်မကစားခဲ့ရဘဲ ထွက်ခွာခဲ့ရခြင်းအပေါ် နောင်တရမိကြောင်း နောက်ပိုင်းတွင် [[အင်တာဗျူး]]တစ်ခု၌ ပြောကြားခဲ့သည်။ === အေစီမီလန် (AC Milan) === ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် တစ်ပတ်လျှင် လုပ်ခလစာ ပေါင် ၂၀၀,၀၀၀ ပေးမည့် ပရီမီယံလိဂ်ကလပ် [[မန်ချက်စတာ စီးတီး|မန်ချက်စတာစီးတီး]] အသင်း၏ ပေါင် ၂၅.၅ သန်း တန်ကြေးရှိသော ကမ်းလှမ်းမှုကို ငြင်းပယ်ခဲ့ပြီး၊ အီတလီ စီးရီးအေ အင်အားကြီးကလပ် [[အေစီ မီလန်|အေစီမီလန်]] အသင်းသို့ သုံးနှစ်စာချုပ်ဖြင့် ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ယင်းစာချုပ်မှာ တစ်နှစ်လျှင် ပြောင်းရွှေ့ကြေး ပေါင် ၅.၁ သန်း (ယူရို ၆.၅ သန်း) ခန့် တန်ကြေးရှိပြီး စုစုပေါင်း ယူရို ၂၂.၀၅ သန်းအပြင် ရာသီအလိုက် အပိုဆုကြေး ယူရို ၁.၀၅ သန်း (၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ယူရို ၂၄.၁၅ သန်း) ရှိခဲ့သည်။ အသင်းဖော် ကလရန့်စ် ဆီးဒေါ့ဖ် (Clarence Seedorf) က ကျောနံပါတ် ၁၀ ကို ဝတ်ဆင်ထားပြီးဖြစ်သောကြောင့် သူသည် သူ၏မွေးသက္ကရာဇ်ကို အစွဲပြု၍ ကျောနံပါတ် ၈၀ ကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ==== ၂၀၀၈–၀၉ ရာသီ ==== ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် စက်တင်ဘာ ၂၈ ရက်က [[အင်တာမီလန်]] အသင်းကို ၁–၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သော ဒါဘီ ပွဲစဉ်တွင် မီလန်အသင်းအတွက် ၎င်း၏ ပထမဆုံးဂိုးကို သွင်းယူခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာ ၁၉ ရက်တွင် ဆမ်ဒိုးရီးယားအသင်းကို ၃–၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိသည့်ပွဲ၌ ၎င်း၏ ပထမဆုံး နှစ်ဂိုးသွင်းယူမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာ ၆ ရက် ယူအီးအက်ဖ်အေဖလား အုပ်စုအဆင့်တွင် ဘရာဂါ (Braga) အသင်းနှင့် ပွဲစဉ်၌ ပွဲချိန် ၉၃ မိနစ်တွင် အနိုင်ဂိုး သွင်းယူပေးခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် မီလန်အသင်းနှင့်အတူ ၂၀၀၈-၀၉ ရာသီ ပြိုင်ပွဲစုံ ၃၂ ပွဲ ပါဝင်ကစားခဲ့ပြီး ၁၀ ဂိုးဖြင့် ရာသီကို အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ရာသီအစပိုင်းတွင် အလားအလာကောင်းများ ရှိခဲ့သော်လည်း ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ကြံ့ခိုင်မှုပိုင်းဆိုင်ရာ ရုန်းကန်ခဲ့ရပြီး မီလန်အသင်းအတွက် စိတ်ပျက်ဖွယ် ပထမဆုံးရာသီကို အဆုံးသတ်ရန် အရန်ခုံမှသာ မကြာခဏ ပါဝင်ကစားခဲ့ရသည်။ လေ့ကျင့်ရေးအပေါ် စိတ်ပါဝင်စားမှု အားနည်းသည်ဟု ယူဆရခြင်းနှင့် အားကစားသမားတစ်ဦးနှင့် မဆီလျော်သော ညဉ့်နက်ပိုင်း ပါတီပွဲဆင်နွှဲသည့် လူနေမှုပုံစံတို့ကြောင့် သူသည် ဝေဖန်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ အီတလီတွင် ၎င်း၏ ပထမဆုံးရာသီက မီလန်နည်းပြဖြစ်သူ ကာလို အန်ဆလော့တီ (Carlo Ancelotti) က '''"ရော်နယ်ဒင်ဟိုရဲ့ ခြေစွမ်းကျဆင်းမှုက ကျွန်တော့်ကို အံ့ဩစရာ မဖြစ်စေပါဘူး။ သူ့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကြံ့ခိုင်မှု အခြေအနေက အမြဲတမ်း အရမ်းကို မရေမရာ ဖြစ်နေခဲ့တာပါ။ ဒါပေမဲ့ သူ့ရဲ့ ပါရမီအပေါ်မှာတော့ ဘယ်တုန်းကမှ သံသယဖြစ်စရာ မရှိခဲ့ပါဘူး"''' ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ ==== ၂၀၀၉–၁၀ ရာသီ ==== ရော်နယ်ဒင်ဟို၏ ဒုတိယမြောက်ရာသီသည် အရှိန်အဟုန်ကောင်းကောင်းဖြင့် စတင်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့သော်လည်း၊ မကြာမီမှာပင် သူသည် ၎င်း၏ခြေစွမ်းကို ပြန်လည်ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး မီလန်အသင်း၏ ထိုရာသီအတွင်း အကောင်းဆုံး ကစားသမားဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ အသစ်ခန့်အပ်ခံရသော နည်းပြ လီယိုနာဒို (Leonardo) သည် တိုက်စစ်ပိုင်း ၄-၃-၃ ကစားကွက်တွင် ရော်နယ်ဒင်ဟို၏ ကဏ္ဍကို အလယ်ဗဟို တိုက်စစ်ကွင်းလယ်လူနေရာမှ ကွင်းလယ်၏ ဘယ်ဘက်ခြမ်းသို့ ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး ညာဘက်ခြမ်းတွင် အလက်ဇန်းဒါး ပါတို (Alexandre Pato) ကို ထားရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၀ ရက်တွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် [[ဂျူဗင်တပ်]] အသင်းနှင့် အဝေးကွင်းပွဲစဉ်၌ နှစ်ဂိုးသွင်းယူခဲ့ပြီး မီလန်အသင်းအတွက် ၃–၀ ဖြင့် အနိုင်ရလဒ်ကို အတည်ပြုပေးခဲ့သည်။ ဇန်နဝါရီ ၁၇ ရက်တွင် ကစားခဲ့သော နောက်ဆက်တွဲ ဆီယီနာ (Siena) အသင်းနှင့် ပွဲစဉ်၌ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ပယ်နယ်တီကို ဂိုးအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်း၊ ထောင့်ကန်ဘောမှတစ်ဆင့် ခေါင်းတိုက်သွင်းခြင်းနှင့် ကိုက် ၂၀ အကွာမှ ညာဘက်အပေါ်ထောင့်သို့ ကန်သွင်းခြင်းတို့ဖြင့် မီလန်အသင်းအတွက် ၎င်း၏ ပထမဆုံး ဟက်ထရစ်ကို သွင်းယူခဲ့သည်။ ''Estado De São Paulo'' သတင်းစာက '''"ရော်နယ်ဒင်ဟိုဟာ သူ့ရဲ့ ရွှေရောင်နေ့ရက်တွေကို ပြန်လည်အသက်သွင်းလိုက်ပြီ"''' ဟု ရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ ရက်တွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ချန်ပီယံလိဂ်ပွဲစဉ်အဖြစ် မန်ချက်စတာယူနိုက်တက်အသင်းနှင့် ရင်ဆိုင်ကစားခဲ့သည်။ သူသည် ဆန်စီရို (San Siro) ကွင်း၌ ပွဲစစချင်းမှာပင် မီလန်အသင်းအတွက် ဦးဆောင်ဂိုး သွင်းယူပေးခဲ့သည်။ ထိုပွဲတွင် မီလန်အသင်းက [[ပေါလ် စခိုး|ပေါလ် စခိုးလ်]] (Paul Scholes) ၏ တစ်ဂိုး၊ [[ဝိန်း ရွန်နီ|ဝိန်း ရူနီ]] (Wayne Rooney) ၏ နှစ်ဂိုးတို့ကြောင့် ၃–၂ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရသည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် စီးရီးအေ၏ ဂိုးဖန်တီးမှု (Assists) အများဆုံး ကစားသမားအဖြစ် ရာသီကို အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အဆိုးဘက်တွင်မူ သူသည် ယခင်ရာသီက လွဲချော်ခဲ့သော ပယ်နယ်တီတစ်လုံးအပြင် ယခုပြည်တွင်းရာသီတွင်လည်း ပယ်နယ်တီ သုံးလုံးအထိ ထပ်မံလွဲချော်ခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ဂျူဗင်တပ်အသင်းနှင့်ပွဲတွင် နှစ်ဂိုး သွင်းယူကာ စီးရီးအေပွဲစဉ်များကို အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ လူကာ အန်တိုနီနီ (Luca Antonini) က ဦးဆောင်ဂိုး သွင်းယူခဲ့ပြီး မီလန်အသင်းသည် နည်းပြအဖြစ် လီယိုနာဒို၏ နောက်ဆုံးပွဲစဉ်ကို ၃–၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ==== ၂၀၁၀–၁၁ ရာသီ ==== ရာသီ၏ ပထမနှစ်ဝက်အတွင်း ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် အသင်းသစ်သို့ ရောက်ရှိလာသည့် ကစားသမားသစ်နှစ်ဦးဖြစ်သော ဇလာတန် အီဘရာဟီမိုဗစ် (Zlatan Ibrahimović)၊ [[ရော်ဘင်ဟို]] (Robinho) တို့နှင့်အတူ အသင်း၏ တိုက်စစ်ပိုင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဆောင်းရာသီ အားလပ်ရက် မတိုင်မီတွင် သူသည် ၁၆ ပွဲ ပါဝင်ကစားခဲ့ပြီး တစ်ဂိုးသွင်းယူကာ ဂိုးဖန်တီးမှု အချို့ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ === ဖလန်မင်ဂို (Flamengo) === ၎င်း၏ ငယ်ဘဝကလပ်ဖြစ်သော ဂရီမီယို (Grêmio) အသင်းသို့ ပြန်လည်ပြောင်းရွှေ့ရန် သတင်းထွက်ပေါ်ခဲ့ပြီးနောက်၊ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်တွင် ၂၀၁၄ ခုနှစ်၌ သက်တမ်းကုန်ဆုံးမည့် စာချုပ်ဖြင့် [[ဖလန်မင်ဂို]] အသင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ အပြောင်းအရွှေ့ ကာလအတွင်း ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံး ကစားသမားဟောင်းကို မေဂျာလိဂ်ဆော့ကာ (MLS) ကလပ် အယ်လ်အေ ဂလက်ဆီ (LA Galaxy)၊ ပရီမီယံလိဂ်ကလပ် [[ဘလက်ဘန်း ရိုဗာစ်]] (Blackburn Rovers) နှင့် ဘရာဇီးလ်ကလပ်များဖြစ်သော ကော်ရင်သီယန် (Corinthians)၊ ပါးမီးရပ်စ် (Palmeiras) အစရှိသည့် ကလပ်အသင်းအသီးသီးသို့ ပြောင်းရွှေ့မည်ဖြစ်ကြောင်း သတင်းများစွာ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၃ ရက်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ၎င်း၏ အသင်းသစ် မိတ်ဆက်ပွဲ၌ [[ပရိသတ်]]ပေါင်း ၂၀,၀၀၀ ကျော်က ကြိုဆိုခဲ့ကြသည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၆ ရက်တွင် ဘိုအာဗစ္စတာ (Boavista) အသင်းကို ၃–၂ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သော ပွဲစဉ်၌ ဖလန်မင်ဂိုအသင်းအတွက် ၎င်း၏ ပထမဆုံးဂိုးကို သွင်းယူခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ ရက်တွင် သူသည် ဒုတိယပိုင်း၌ ဖရီးကစ်ကို ဂိုးအဖြစ် ပြောင်းလဲကာ ဖလန်မင်ဂိုအသင်းက ဘိုအာဗစ္စတာအသင်းကို ၁–၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိစေခဲ့ပြီး အသင်းနှင့်အတူ ၎င်း၏ ပထမဆုံး ဆုဖလားဖြစ်သော Taça Guanabara ဖလားကို ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် အင်ဂျင်ဟို (Engenhão) ကွင်းတွင် ပွဲချိန် ၇၁ မိနစ်၌ ညာခြေဖြင့် လူတံတိုင်းပေါ်ကျော်၍ အကွေးကန်သွင်းကာ ဖလန်မင်ဂိုနှင့်အတူ ၎င်း၏ ပထမဆုံး ဖလားကို မြှောက်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသွင်းဂိုးသည် ဖလန်မင်ဂိုအသင်းအတွက် ၁၉ ကြိမ်မြောက် Taça Guanabara ချန်ပီယံဆုကို ရရှိစေခဲ့ပြီး အသင်းသည် Taça Rio ဖလားကိုပါ ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် နှစ်လအကြာတွင် Campeonato Carioca ချန်ပီယံဆုကိုပါ ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၇ ရက်တွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ပြိုင်ဘက် ဆန်းတို့စ် (Santos) အသင်းနှင့် အဝေးကွင်းပွဲစဉ်၌ ပထမ မိနစ် ၃၀ အတွင်း ၃–၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်နေခဲ့ရာမှ ဖလန်မင်ဂိုအသင်း ၅–၄ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သော ပွဲစဉ်တွင် ဟက်ထရစ် သွင်းယူပေးခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် မေ ၃၁ ရက်တွင် ရက်အနည်းငယ်ခန့် ပျက်ကွက်ခဲ့ပြီးနောက်၊ သူသည် လေးလစာ လုပ်ခလစာ မရရှိဟု ဆိုကာ ဖလန်မင်ဂိုအသင်းကို တရားစွဲဆိုခဲ့ပြီး ကလပ်အသင်းနှင့် ချုပ်ဆိုထားသော ၎င်း၏စာချုပ်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ === အတ္တလက်တီကို မီနေးရိုး (Atlético Mineiro) === ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ဖလန်မင်ဂိုအသင်းမှ ထွက်ခွာပြီး လေးရက်အကြာ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇွန် ၄ ရက်တွင် အတ္တလက်တီကို မီနေးရိုးအသင်းသို့ ခြောက်လစာချုပ်ဖြင့် ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ရာသီတွင် သူနှစ်သက်သော ကျောနံပါတ် ၁၀ ကို ဂီဟာမီ (Guilherme) က ဝတ်ဆင်ထားပြီးဖြစ်သောကြောင့် သူသည် မိခင်ဖြစ်သူ၏ မွေးသက္ကရာဇ်နှစ်ကို ရည်ညွှန်း၍ ကျောနံပါတ် ၄၉ ကို ဝတ်ဆင်ခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇွန်ID ၉ ရက်တွင် ပါးမီးရပ်စ်အသင်းအား အဝေးကွင်း၌ ၁–၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိသော ပွဲစဉ်တွင် မိနစ် ၉၀ ပြည့် ပါဝင်ကစားကာ ပွဲဦးထွက်ခဲ့ပြီး၊ ဇွန် ၂၃ ရက်တွင် နာအူးတီကို (Náutico) အသင်းနှင့်ပွဲ၌ ပယ်နယ်တီမှတစ်ဆင့် အသင်းအတွက် ပထမဆုံးဂိုးကို သွင်းယူခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် အတ္တလက်တီကို မီနေးရိုးအသင်းကို ၂၀၁၂ ရာသီတွင် အကောင်းဆုံးဦးဆောင်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ အသင်းသည် ဘရာဇီးလ်လိဂ် (Brasileirão) တွင် ဒုတိယနေရာ ရရှိခဲ့ကာ ၂၀၁၃ ကိုပါ လစ်ဘာတာဒိုရက်စ် (Copa Libertadores) ပြိုင်ပွဲသို့ ဝင်ခွင့်ရရှိခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် လိဂ်၏ အကောင်းဆုံးကစားသမားအဖြစ် ရွေးချယ်ခံရပြီး Bola de Ouro ဆုကို ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။<blockquote>'''"ရော်နယ်ဒင်ဟိုရဲ့ ကစားသမားဘဝဟာ ပြတ်သားတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။ သူ ကျွန်တော်တို့ကို ပေးဆပ်ခဲ့တာတွေအတွက် ကျေးဇူးတင်ရမလား၊ ဒါမှမဟုတ် အချိန်စောစောစီးစီး ပြီးဆုံးသွားခဲ့ရတာကိုပဲ စိတ်ဆိုးရမလားဆိုတာပါပဲ။ သူ့နဲ့အတူ ကွင်းအတွင်း မိနစ် ၉၀ စာ တွဲဖက်ကစားခွင့်ရလို့ ဝမ်းမြောက်နေကြတဲ့ ရာဂျာ ကာဆာဘလန်ကာ ကစားသမားတွေကတော့ သူတို့ရဲ့မဲကို ဘယ်ဘက်ကို ပေးမလဲဆိုတာ သံသယဖြစ်စရာ မလိုပါဘူး။"'''</blockquote>— ၎င်း၏ အထွတ်အထိပ်ခြေစွမ်းထက် ခြောက်နှစ်ခန့် နောက်ကျနေပြီဖြစ်သော ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ၂၀၁၃ ကမ္ဘာ့ကလပ်ဖလားပြိုင်ပွဲတွင် ပြိုင်ဘက်ကစားသမားများ၏ ဝိုင်းအုံခြင်းကို ခံခဲ့ရမှုအပေါ် တင်မ် ဗစ်ကရီ ၏ ပြောကြားချက်။ နောက်တစ်နှစ်တွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် အတ္တလက်တီကိုအသင်းကို Campeonato Mineiro ချန်ပီယံဆု ရရှိအောင် ကူညီပေးခဲ့ပြီး၊ အသင်းသမိုင်းတစ်လျှောက် ပထမဆုံးအကြိမ် ကိုပါ လစ်ဘာတာဒိုရက်စ် ချန်ပီယံဆု ရရှိရန် ဦးဆောင်ပေးခဲ့သည်။ အတ္တလက်တီကိုအသင်း၏ စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ် ချန်ပီယံလမ်းကြောင်းအတွင်း ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် လေးဂိုးသွင်းယူကာ ရှစ်ဂိုး ဖန်တီးပေးခဲ့သည်။ ယင်းလမ်းကြောင်းတွင် ဆီမီးဖိုင်နယ်၌ အာဂျင်တီးနားကလပ် Newell's Old Boys နှင့် ဗိုလ်လုပွဲ၌ [[ပါရာဂွေးနိုင်ငံ|ပါရာဂွေး]]ကလပ် အိုလံပီယာ (Club Olimpia) တို့ကို ပထမအကျော့များတွင် ၂–၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရာမှ နောက်တစ်ကျော့တွင် အံ့ဩဖွယ် အဆင့်ဆင့် ပြန်လည်အနိုင်ယူကျော်ဖြတ်ခဲ့ခြင်းများ ပါဝင်သည်။ နှုတ်ဆက်ပွဲစဉ်နှစ်ခုစလုံးကို ပယ်နယ်တီ အဆုံးအဖြတ်ဖြင့် အတ္တလက်တီကိုက အနိုင်ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အကောင်းဆုံးခြေစွမ်းအောက် ခြောက်နှစ်ခန့် လျော့နည်းနေပြီ ဖြစ်သော်လည်း ရော်နယ်ဒင်ဟို၏ ပြသနိုင်ခဲ့သော စွမ်းဆောင်ရည်များကြောင့် သူသည် ၂၀၁၃ ခုနှစ်အတွက် တောင်အမေရိက အကောင်းဆုံး ဘောလုံးသမား (South American Footballer of the Year) အဖြစ် မဲပေးရွေးချယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ဒီဇင်ဘာလတွင် [[မော်ရိုကိုနိုင်ငံ|မော်ရိုကို]]နိုင်ငံ၌ ကျင်းပခဲ့သော ၂၀၁၃ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ကလပ်ဖလားပြိုင်ပွဲ ဆီမီးဖိုင်နယ်တွင် အတ္တလက်တီကိုသည် ရာဂျာ ကာဆာဘလန်ကာ (Raja Casablanca) ကို ၃–၁ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး ရော်နယ်ဒင်ဟိုက ဖရီးကစ်မှတစ်ဆင့် တစ်ဂိုး သွင်းယူပေးခဲ့သည်။ ပွဲသိမ်းခလုတ်အပြီးတွင် ရာဂျာ ကာဆာဘလန်ကာ အသင်းသားများသည် ၎င်းတို့၏ ငယ်ဘဝအိုင်ဒေါထံသို့ အပြေးအလွှား သွားရောက်ခဲ့ကြပြီး အမှတ်တရပစ္စည်းများအဖြစ် ရယူရန်အတွက် ၎င်း၏ ဘောင်းဘီတိုအထိ ချွတ်ယူ၍ သိမ်းဆည်းခဲ့ကြသည်။ သူသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် အတ္တလက်တီကိုနှင့် စာချုပ်သက်တမ်းတိုးခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ Recopa Sudamericana ဖလားကို ဆွတ်ခူးပြီးနောက်၊ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် နှစ်ဦးသဘောတူ စာချုပ်ဖျက်သိမ်းရန် သဘောတူညီချက် ရရှိခဲ့ပြီး ဇူလိုင်လတွင် အသင်းမှ ထွက်ခွာခဲ့သည်။ === ကီရီတာရို (Querétaro) === အလွတ်ပြောင်းရွှေ့ကြေးဖြင့် ကစားသမားတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့ပြီးနောက် ရော်နယ်ဒင်ဟိုကို အင်္ဂလန် ကွန်ဖရင့်ဆောက်သ်ကလပ် Basingstoke Town နှင့် အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]] စူပါလိဂ်အသင်း Chennai Titans တို့က ၎င်းတို့၏ ပူးတွဲပိုင်ရှင် ပရာရှန့် အဂါဝါလ်မှတစ်ဆင့် စာချုပ်များ ကမ်းလှမ်းခဲ့သော်လည်း၊ နောက်ဆုံးတွင် သူသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၅ ရက်တွင် မက္ကဆီကိုကလပ် ကီရီတာရိုနှင့် နှစ်နှစ်စာချုပ် ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် Tigres UANL အသင်းကို ၁–၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သော ပွဲစဉ်တွင် ကီရီတာရိုအတွက် ပွဲဦးထွက် ကစားခဲ့ပြီး အဆိုပါပွဲ၌ ပယ်နယ်တီတစ်လုံး လွဲချော်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဂွါဒါလာဟာရာ (Guadalajara) အသင်းနှင့် ကစားခဲ့သော ၎င်း၏နောက်ပွဲတွင် ခြေစွမ်းပိုမိုကောင်းမွန်ခဲ့ပြီး ကာမီလို ဆန်ဗက်ဇို (Camilo Sanvezzo) ဂိုးသွင်းယူနိုင်ရန် ဖန်တီးပေးခဲ့သည့်အပြင် ၎င်းကိုယ်တိုင်လည်း ၄–၁ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သော ပွဲစဉ်၌ ပယ်နယ်တီမှတစ်ဆင့် ဂိုးသွင်းယူခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၃၀ ရက်တွင် သူသည် ဂျာလစ်စကိုကွင်း (Estadio Jalisco) အဝေးကွင်းပွဲစဉ်၌ အက်တလတ်စ် (Atlas) အသင်းဘက်သို့ ဖရီးကစ်ဂိုး သွင်းယူခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၈ ရက်တွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် အက်ဇ်တီကာကွင်း (Estadio Azteca) အဝေးကွင်းပွဲစဉ်၌ လာလီဂါ အမ်အက်စ် (Liga MX) ချန်ပီယံ အမေရိကား (América) အသင်းဘက်သို့ နှစ်ဂိုး သွင်းယူပေးခဲ့ပြီး ၎င်း၏အသင်းက ၄–၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ အမေရိကားအသင်း အားပေးသူများ အများစုပါဝင်သော ပရိသတ်အားလုံးသည် ရော်နယ်ဒင်ဟို၏ ဂိုးသွင်းယူမှုများကြောင့် ၎င်းမျက်ရည်ကျခဲ့ရပြီးနောက် မတ်တတ်ရပ်ကာ လက်ခုပ်တီး၍ ဂုဏ်ပြုချီးကျူးခဲ့ကြသည်။ ယခုကဲ့သို့ ပြိုင်ဘက်ပရိသတ်များ၏ မတ်တတ်ရပ် ဂုဏ်ပြုမှုကို ရော်နယ်ဒင်ဟို၏ ကစားသမားဘဝတွင် ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ရရှိခြင်းဖြစ်သည် (၂၀၀၅ ခုနှစ်က ဘာစီလိုနာ ဂျာစီဖြင့် ရီးယဲလ်မက်ဒရစ် ပရိသတ်များ၏ ချီးကျူးမှုကို ခံရပြီးနောက်)။ ပွဲအပြီးတွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုက အင်တာဗျူးတစ်ခု၌ <blockquote>'''"ဒါက ဘဝမှာ ပိုပြီး ခံစားရတဲ့ စိတ်လှုပ်ရှားမှုတစ်ခုပါ။ ကျွန်တော် ဘာနေဗျူးမှာ ဂုဏ်ပြုတာ ခံခဲ့ရဖူးပြီး အခု ဒီမှာလည်း ထပ်ရပြန်ပါပြီ။ ဒါမျိုးကို ဘယ်တုန်းကမှ မမျှော်လင့်ခဲ့ဖူးပါဘူး။ ဒါက မက္ကဆီကိုနိုင်ငံကို ကျွန်တော် ပိုပြီး သဘောကျလာစေတဲ့အရာဖြစ်ပြီး ကိုယ့်အိမ်ကိုယ်ရာလို ခံစားရစေပါတယ်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။'''</blockquote>ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် နောက်ဆက်တွဲပွဲစဉ်များတွင် ပယ်နယ်တီ နှစ်လုံး သွင်းယူခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယပယ်နယ်တီဂိုးသည် ကီရီတာရိုအသင်းကို Liga MX ၏ ပလေးအော့ဖ် (Playoffs) အဆင့်သို့ ဝင်ခွင့်ရရှိစေခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် မေ ၁၇ ရက်တွင် ကီရီတာရိုသည် ဗီရာခရုဇ် (Veracruz) အသင်းကို နှစ်ကျော့ပေါင်း ၄–၃ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ဆီမီးဖိုင်နယ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဒုတိယပွဲစဉ်တွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ဘောလုံးကို လာထိမိသော ပြိုင်ဘက်ဂိုးသမား၏ အကူအညီဖြင့် ဖရီးကစ်ဂိုးတစ်လုံး သွင်းယူခဲ့သည်။ ကီရီတာရိုသည် ပါချူကာ (Pachuca) အသင်းကို နှစ်ကျော့ပေါင်း ၂–၂ ဖြင့် သရေကျသော်လည်း အဝေးဂိုးစည်းမျဉ်းဖြင့် ဗိုလ်လုပွဲသို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဆန်းတို့စ် လာဂူနာ (Santos Laguna) နှင့် ကစားရသော ဗိုလ်လုပွဲတွင် ကီရီတာရိုသည် ပထမအကျော့၌ ၀–၅ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး ဒုတိယအကျော့တွင် ၃–၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သော်လည်း နှစ်ကျော့ပေါင်း ၃–၅ ရလဒ်ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် အသက် ၃၅ နှစ်ရှိပြီဖြစ်သော ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် အသင်းမှ ထွက်ခွာမည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး မက္ကဆီကို ပြည်သူများနှင့် ကီရီတာရို ပရိသတ်များကို ကျေးဇူးတင်စကား ပြောကြားခဲ့သည် - '''"အင်မတန် ထူးခြားတဲ့သူတွေနဲ့အတူ ကျွန်တော် ဖြတ်သန်းခဲ့ရတဲ့ နေ့ရက်တွေအားလုံးအတွက် မက္ကဆီကိုတစ်နိုင်ငံလုံးကို ကျေးဇူးတင်ချင်ပါတယ်၊ သင်တို့အားလုံးဟာ ကျွန်တော့်နှလုံးသားထဲမှာ ထာဝရ ရှိနေမှာပါ။ Gallos Blancos အဖွဲ့ဝင် အားလုံးကိုလည်း အထူးကျေးဇူးတင်ပါတယ်၊ ဒီဂျာစီကို ဝတ်ဆင်ခွင့်ရပြီး ဒီကလပ်ကို ကာကွယ်ခွင့်ရခဲ့တဲ့အတွက် ကျွန်တော် အလွန် ဂုဏ်ယူမိပါတယ်"။''' === ဖလူမီနန်းစ် (Fluminense) === ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၁ ရက်တွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ဘရာဇီးလ်နိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး ဖလူမီနန်းစ်အသင်းနှင့် ၁၈ လစာချုပ် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သော်လည်း၊ စက်တင်ဘာ ၂၈ ရက်တွင် ကလပ်အသင်းနှင့် နှစ်ဦးသဘောတူညီချက်ဖြင့် စာချုပ်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ သူသည် ကလပ်အသင်း၌ နှစ်လကြာ ကာလအတွင်း ကိုးပွဲ ပါဝင်ကစားခဲ့သော်လည်း ခြေစွမ်းပြသနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ဘဲ ပရိသတ်များ၏ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ ဖလူမီနန်းစ် အားကစားဒါရိုက်တာ မာရီယို ဘစ်တန်ကော့တ် (Mario Bittencourt) က '''"ရော်နယ်ဒင်ဟိုက ကျွန်တော်တို့ကို တွေ့ဆုံဖို့ တောင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။ သူက သူလိုချင်သလောက် ခြေစွမ်းကောင်းကောင်း မပြနိုင်တော့ဘူးလို့ ခံစားရပြီး ဒါက သူ့အတွက် မကောင်းတဲ့ အခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်နေတယ်လို့ လေးလေးစားစား ပြောပြခဲ့ပါတယ်။ သူဟာ အခုအချိန်မှာ သူဖြစ်သင့်တယ်လို့ ခံစားရတဲ့ ကစားသမားတစ်ဦး ဖြစ်မနေတော့တဲ့အတွက် အခုလို ပြောကြားခဲ့တာဟာ အလွန် ကောင်းမွန်တဲ့ အပြုအမူတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ သူ ဘောလုံးလောကက အနားယူမလား၊ မယူဘူးလားဆိုတာကိုတော့ ကျွန်တော် ဘယ်တော့မှ ပြောမှာမဟုတ်ပါဘူး။ ဒါက သူ့လို အဆင့်အတန်းရှိတဲ့ ကစားသမားတစ်ဦးအတွက် ပြောရမယ့်အရာ မဟုတ်ပါဘူး။ သူဟာ ကစားသမားတစ်ဦးအနေနဲ့ရော၊ လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအနေနဲ့ပါ အမြဲတမ်း ပြောင်မြောက်ခဲ့သူ ဖြစ်ပါတယ်"''' ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ === အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ဖူဆယ် (Futsal) ကစားခြင်း === ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသော ပရီမီယံ ဖူဆယ်လိဂ်ပြိုင်ပွဲ၌ [[ရိုင်ယန် ဂစ်ဂ်|ရိုင်ယန် ဂစ်ဂ်စ်]]၊ ပေါလ် စခိုးလ်၊ မီချယ် ဆာဂါဒို၊ ဟာနန် ကရက်စ်ပို နှင့် ဖူဆယ်ကစားသမား ဖယ်လ်ကာအို တို့နှင့်အတူ ဂိုအာ (Goa 5′s) ဖူဆယ်အသင်းအတွက် ပါဝင်ကစားခဲ့သည်။ နှစ်ပွဲ ကစားပြီးနောက်၊ သူသည် ရီယိုဒီဂျနေးရိုးမြို့တွင် ကျင်းပမည့် ၂၀၁၆ နွေရာသီ [[ပါရာလံပစ်]]ပြိုင်ပွဲ၏ သံတမန်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ရန် အိန္ဒိယမှ ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ၎င်း၏နေရာတွင် [[ကာဖူး]] (Cafu) က အစားထိုး ဝင်ရောက်ကစားခဲ့သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလမှ အောက်တိုဘာလအစအထိ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ပရီမီယံ ဖူဆယ်လိဂ်တွင် ဒေလီ (Delhi Dragons) အသင်း၌ ပါဝင်ခဲ့သည်။ သူသည် ရှစ်ပွဲ ကစားခဲ့ရာတွင် ၁၆ ဂိုးအထိ သွင်းယူနိုင်ခဲ့သည်။ === ပထမအကြိမ် အနားယူခြင်း === ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၆ ရက်တွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ၎င်း၏ အစ်ကိုဖြစ်သူ/အေးဂျင့်မှတစ်ဆင့် ဘောလုံးလောကမှ အနားယူကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည် - '''"သူ ရပ်တန့်လိုက်ပါပြီ၊ အားလုံး ပြီးဆုံးသွားပါပြီ။ ရုရှားကမ္ဘာ့ဖလားအပြီး ဩဂုတ်လောက်မှာ ကြီးကျယ်ခမ်းနားပြီး ကောင်းမွန်တဲ့ နှုတ်ဆက်ပွဲတစ်ခု ပြုလုပ်ကြရအောင်"'''။ ယခုကဲ့သို့သော ဂုဏ်ပြုပွဲစဉ်ကို ဖလူမီနန်းစ်အသင်းအတွက် ၎င်း၏နောက်ဆုံး ပါဝင်ကစားမှုအပြီး သုံးနှစ်အကြာတွင် ကျင်းပရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သော်လည်း အမှန်တကယ် ဖြစ်လာခဲ့ခြင်း မရှိပေ။ သူသည် ဖီဖာကမ္ဘာ့ဖလား၊ ယူအီးအက်ဖ်အေ ချန်ပီယံလိဂ် နှင့် Ballon d'Or ဆု သုံးခုစလုံးကို ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သော သမိုင်းတစ်လျှောက် ကစားသမား ရှစ်ဦးထဲမှ တစ်ဦးအဖြစ် ဘောလုံးလောကမှ အနားယူခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၅ ရက်တွင် [[မော်စကိုမြို့|မော်စကို]]မြို့ရှိ လုဇ်နီကီကွင်း (Luzhniki Stadium) ၌ ကျင်းပခဲ့သော ၂၀၁၈ ဖီဖာကမ္ဘာ့ဖလား ပိတ်ပွဲအခမ်းအနားတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး၊ [[အာဖရိက]] စည်တိုကို တီးခတ်၍ ရုရှားရိုးရာသီချင်းဖြစ်သော "Kalinka" (အော်ပရာအဆိုတော် အာအီဒါ ဂါရီဖူလီနာ သီဆိုသည်) ၏ တေးသွားအချို့ကို တီးခတ်ပြသခဲ့သည်။ === သဲသောင်ပြင် ဘောလုံးကစားနည်း (Beach soccer) === ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ရီယိုဒီဂျနေးရိုးမြို့၌ ကျင်းပသော ဂုဏ်ပြုသဲသောင်ပြင် ဘောလုံးပွဲစဉ်တွင် ပါဝင်ကစားခဲ့ပြီး၊ ၎င်း၏ ရင်းနှီးသောသူငယ်ချင်းဖြစ်သူ ဘရာဇီးလ် သဲသောင်ပြင်ဘောလုံး ဂန္ထဝင် [[ဂျော်ဂျင်ဟို]] (Jorginho) အား ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။ ဂျော်ဂျင်ဟိုသည် နှစ်ပေါင်း နှစ်ဆယ်ကျော် ဖြတ်သန်းခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ပြိုင်ပွဲများမှ အနားယူခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ဘရာဇီးလ်အသင်းအတွက် ဂျပန်အသင်းနှင့် ကစားခဲ့သော ထိုပွဲတွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုက [[ဟက်ထရစ်]] သွင်းယူပေးခဲ့ပြီး ဘရာဇီးလ်က ၁၁–၄ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါပွဲစဉ်သည် ဂျော်ဂျင်ဟို၏ [[သဲသောင်ပြင်ဘောလုံး]]အပေါ် ပေးဆပ်မှုများကို ဂုဏ်ပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ကစားသမားနှစ်ဦးစလုံးက ကျောနံပါတ် ၁၀ ဂျာစီကို ဝတ်ဆင်ခဲ့ကြသည်။ === ရာဗင်နာ (Ravenna) === ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် အနားယူရာမှ ပြန်လည်သက်တမ်းတိုးကာ စီးရီးအေ (Serie C) ကလပ် ရာဗင်နာ (Ravenna) အသင်းသို့ စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။ သူ အမှန်တကယ် ကစားမလားဆိုသည်နှင့် ပတ်သက်၍ ထင်မြင်ချက်များ ရှိနေသော်လည်း ရော်နယ်ဒင်ဟိုက '''"ဟုတ်ပါတယ်၊ အဲဒါ အမှန်ပါပဲ။ ဒါဟာ ကျွန်တော့်အတွက်လည်း စိန်ခေါ်မှုတစ်ခုလို့ ပြောပါရစေ။ တရားဝင်ပွဲစဉ်တစ်ခုမှာ မိနစ်အနည်းငယ်တော့ ကျွန်တော် သေချာပေါက် ကစားမှာပါ၊ အဲဒီနောက်မှာ ကျွန်တော် ဘယ်လိုခံစားရလဲဆိုတာ ဆက်ကြည့်ကြတာပေါ့"''' ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ == ကလပ်အသင်း ပိုင်ဆိုင်မှု == ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ၎င်း၏ အစ်ကိုဖြစ်သူနှင့် စီးပွားဖက် အက်ဆစ် (Assis) တို့နှင့်အတူ USL League One ကလပ် Greenville Triumph SC အသင်းနှင့် ၎င်းတို့၏ အမျိုးသမီးအသင်း ဖြစ်သော USL W League ကလပ် Greenville Liberty SC အသင်းတို့၏ ပိုင်ရှင်အဖွဲ့စုတွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည်။ == နိုင်ငံတကာ ကစားသမားဘဝ == === လူငယ်လက်ရွေးစင်အသင်းများ === ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် [[အီဂျစ်နိုင်ငံ|အီဂျစ်]]နိုင်ငံ၌ ကျင်းပခဲ့သော ဖီဖာ ယူ-၁၇ ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံရှစ်ပြိုင်ပွဲတွင် အနိုင်ရရှိခဲ့သည့် ပထမဆုံးသော ဘရာဇီးလ်အသင်း၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ပထမဆုံးဂိုးမှာ အုပ်စုပထမပွဲစဉ်တွင် ဩစတြီးယားအသင်းအား ၇–၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သော ပွဲ၌ ပယ်နယ်တီမှတစ်ဆင့် သွင်းယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် အဆိုပါပြိုင်ပွဲတွင် နှစ်ဂိုးသွင်းယူကာ ရာသီပိတ်ခဲ့ပြီး ကြေးဘောလုံးဆု (Bronze Ball Award) ကို ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။ ဘရာဇီးလ်အသင်းသည် ထိုပြိုင်ပွဲ၌ စုစုပေါင်း ၂၁ ဂိုးအထိ သွင်းယူခဲ့ပြီး နှစ်ဂိုးသာ ပေးခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်သည် နိုင်ငံတကာပွဲစဉ်များကြောင့် ရော်နယ်ဒင်ဟိုအတွက် အလွန်အလုပ်များသော နှစ်တစ်နှစ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ပထမဦးစွာ သူသည် [[တောင်အမေရိက]] လူငယ်ချန်ပီယံရှစ်ပြိုင်ပွဲတွင် ကိုးပွဲပါဝင်ကစားကာ သုံးဂိုးသွင်းယူခဲ့ပြီး ယူ-၂၀ အသင်းအား တတိယနေရာ ရရှိအောင် ကူညီပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ၌ ကျင်းပသော ထိုနှစ်၏ ဖီဖာကမ္ဘာ့လူငယ်ချန်ပီယံရှစ်ပြိုင်ပွဲတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ဘရာဇီးလ်၏ နောက်ဆုံးအုပ်စုပွဲစဉ်၌ ၎င်း၏ ပထမဆုံးဂိုးကို သွင်းယူခဲ့သည်။ ၁၆ သင်းအဆင့်တွင် ခရိုအေးရှားအသင်းအား ၄–၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိသောပွဲ၌ ပထမပိုင်းအတွင်း နှစ်ဂိုးသွင်းယူခဲ့ကာ၊ ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် ဥရုဂွေးအသင်း၏ ဖယ်ထုတ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည့်ပွဲအထိ စုစုပေါင်း သုံးဂိုးဖြင့် ပြိုင်ပွဲကို အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ === အစောပိုင်း အောင်မြင်မှုများ === ၁၉၉၉ ခုနှစ် ဇွန် ၂၆ ရက်၊ ကိုပါအမေရိကပြိုင်ပွဲ မစတင်မီ သုံးရက်အလိုတွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် လတ်ဗီယားအသင်းအား ၃–၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သော ခြေစမ်းပွဲ၌ ဘရာဇီးလ် စီနီယာလက်ရွေးစင်အသင်းအတွက် ပထမဆုံး ပွဲဦးထွက် ကစားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဘရာဇီးလ်အသင်း ဗိုလ်စွဲခဲ့သော အဆိုပါ ကိုပါအမေရိက ပြိုင်ပွဲတစ်လျှောက်တွင်လည်း တစ်ဂိုး သွင်းယူပေးခဲ့သည်။ [[ကိုပါအမေရိက]]ပြိုင်ပွဲ ပြီးဆုံးပြီး တစ်ပတ်အကြာတွင် သူသည် ၁၉၉၉ ဖီဖာ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလား ပြိုင်ပွဲအတွက် ခေါ်ယူခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူသည် ဆီမီးဖိုင်နယ်တွင် [[ဆော်ဒီအာရေးဘီးယားနိုင်ငံ|ဆော်ဒီအာရေဗျ]]အသင်းကို ၈–၂ ဖြင့် အပြတ်အသတ် အနိုင်ရရှိခဲ့သော ပွဲ၌ ဟက်ထရစ်သွင်းယူခဲ့ခြင်း အပါအဝင် ဗိုလ်လုပွဲမှလွဲ၍ ပွဲစဉ်တိုင်းတွင် ဂိုးသွင်းယူနိုင်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်လုပွဲတွင်မူ ဘရာဇီးလ်သည် [[မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ|မက္ကဆီကို]]အသင်းကို ၄–၃ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ပြိုင်ပွဲ၏ အကောင်းဆုံးကစားသမားဆု (Golden Ball Award) နှင့် ဂိုးအများဆုံးသွင်းသူဆု (Golden Boot Award) နှစ်ရပ်စလုံးကို ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် [[ဩစတြေးလျနိုင်ငံ|ဩစတြေးလျ]]နိုင်ငံ၊ ဆစ်ဒနီမြို့၌ ကျင်းပသော နွေရာသီအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲသို့ ယူ-၂၃ အမျိုးသားလက်ရွေးစင်အသင်းနှင့်အတူ ပါဝင်ဆင်နွှဲခဲ့သည်။ ထိုနှစ်အစောပိုင်းက ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ဘရာဇီးလ်အသင်းကို အိုလံပစ်ခြေစစ်ပွဲ (Pre-Olympic Tournament) တွင် ချန်ပီယံဖြစ်အောင် ဦးဆောင်ပေးခဲ့ပြီး ခုနစ်ပွဲအတွင်း ကိုးဂိုးအထိ သွင်းယူခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း [[အိုလံပစ် အားကစားပွဲတော်|အိုလံပစ်]]ပြိုင်ပွဲ အစစ်အမှန်တွင်မူ ဘရာဇီးလ်သည် ကွာတားဖိုင်နယ်၌ နောက်ပိုင်းတွင် ရွှေတံဆိပ်ဆွတ်ခူးသွားခဲ့သော [[ကင်မရွန်းနိုင်ငံ|ကင်မရွန်း]]အသင်း၏ ဖယ်ထုတ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် လေးပွဲပါဝင်ကစားခဲ့ပြီး ကင်မရွန်းအသင်းကို ရှုံးနိမ့်ခဲ့သော [[ကွာတားဖိုင်နယ်]]ပွဲစဉ်၌သာ တစ်လုံးတည်းသော ဂိုးကို သွင်းယူနိုင်ခဲ့သည်။ === ၂၀၀၂ ကမ္ဘာ့ဖလား အောင်ပွဲ === <blockquote>'''"ဗိုလ်လုပွဲ မတိုင်မီညက ရော်နယ်ဒို၊ ရီဗာဒိုနဲ့ ရော်နယ်ဒင်ဟိုတို့ဟာ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ မိုးဖွဲဖွဲလေးတွေကြားထဲမှာ တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် မှော်ဆန်တဲ့အလှည့်အပြောင်းတွေနဲ့ အနိုင်ယူဖို့ ပျော်ပျော်ပါးပါး ကြိုးစားရင်း ယိုကိုဟားမားကွင်းထဲမှာ သွေးပူလေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။"'''</blockquote>— "Three Rs" (အာသုံးယောက်) တို့၏ ရင်းနှီးမှုကို ဂါးဒီယန်းသတင်းစာမှ အေမီ လောရင့်စ် က တင်စားပြောကြားချက်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ၎င်း၏ ပထမဆုံး ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲကို [[ရော်နယ်လ်ဒို|ရော်နယ်ဒို]]၊ ရီဗာဒိုတို့နှင့်အတူ "Three Rs" ဟု လူသိများသော ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသည့် တိုက်စစ်အတွဲအဖက်အဖြစ် ပါဝင်ကစားခဲ့သည်။ အဆိုပါအတွဲမှာ ၁၉၉၉ ကိုပါအမေရိကဖလား ရရှိခဲ့စဉ်ကလည်း အတူတူ ပါဝင်ခဲ့ဖူးသည်။ တောင်ကိုရီးယားနှင့် ဂျပန်တို့တွင် ပူးတွဲကျင်းပခဲ့သော ယင်းကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲအတွင်း ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ငါးပွဲပါဝင်ကစားခဲ့ပြီး နှစ်ဂိုးသွင်းယူကာ ဂိုးဖန်တီးမှု သုံးကြိမ် ပြုလုပ်ပေးခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ပထမဆုံးကမ္ဘာ့ဖလားဂိုးမှာ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်]]အသင်းကို ၄–၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သော အုပ်စုအဆင့်ပွဲစဉ်တွင် ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟို၏ ကမ္ဘာ့ဖလားသမိုင်းတွင် အမှတ်ရစရာအကောင်းဆုံး ပွဲစဉ်မှာ ဇွန် ၂၁ ရက်က အင်္ဂလန်အသင်းနှင့် ကစားခဲ့သော ကွာတားဖိုင်နယ် ပွဲစဉ်ဖြစ်သည်။ [[မိုက်ကယ်အိုဝင်]] ၏ ၂၃ မိနစ် သွင်းဂိုးကြောင့် ဘရာဇီးလ်တို့ နောက်ကလိုက်နေရချိန်တွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုက ပွဲရလဒ်ကို အလှည့်အပြောင်း ဖြစ်စေခဲ့သည်။ မိမိဘက်ခြမ်း ကွင်းလယ်အတွင်း ဘောလုံးကို လက်ခံရရှိပြီးနောက် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် အင်္ဂလန်ခံစစ်ကြောင်းထံ ဆွဲပြေးခဲ့ပြီး ၎င်း၏ အမှတ်သံဆိပ်ဖြစ်သော ခြေလှမ်းကျော်ဖြတ်မှု (step over) ဖြင့် ကြယ်ပွင့်နောက်ခံလူ [[အက်ရှ်လေ ကိုးလ်]] ကို လှည့်စားကာ ပယ်နယ်တီဧရိယာအနားရှိ ရီဗာဒိုထံသို့ ပေးပို့ခဲ့ပြီး ရီဗာဒိုက ပထမပိုင်းမပြီးမီ [[ချေပဂိုး]]ကို သွင်းယူခဲ့သည်။ ထို့နောက် ပွဲချိန် မိနစ် ၅၀ တွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ကိုက် ၄၀ အကွာမှ ဖရီးကစ် ကန်သွင်းခဲ့ရာ ဘောလုံးမှာ အကွေးဝိုက်ဖြင့် ဂိုးပိုက်၏ ဘယ်ဘက်အပေါ်ထောင့်သို့ ဝင်ရောက်သွားခဲ့ပြီး၊ အင်္ဂလန်ဂိုးသမား [[ဒေးဗစ်ဆီးမန်း]] ကို လုံးဝအံ့အားသင့်စေကာ ဘရာဇီးလ်ကို ၂–၁ ဖြင့် ဦးဆောင်စေခဲ့သည်။ ခုနစ်မိနစ်အကြာတွင်မူ သူသည် အင်္ဂလန်နောက်ခံလူ ဒန်နီ မိလ်း ကို ဖျက်ထုတ်ခဲ့မှုကြောင့် အနီကတ်ပြ ထုတ်ပယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ဆီမီးဖိုင်နယ်ပွဲစဉ်ကို ပွဲပယ်ကြောင့် လွဲချော်ခဲ့ရသော်လည်း၊ ဗိုလ်လုပွဲတွင် [[ဂျာမနီနိုင်ငံ|ဂျာမနီ]]အသင်းကို ၂–၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ ဘရာဇီးလ်အသင်း စံချိန်တင် ပဉ္စမအကြိမ်မြောက် ကမ္ဘာ့ဖလားချန်ပီယံဆုကို ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည့် ပွဲစဉ်၌ ပွဲထွက်လူစာရင်းသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ === ၂၀၀၅ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလား ချန်ပီယံဆု === ရော်နယ်ဒင်ဟို၏ နောက်ထပ် နိုင်ငံတကာပြိုင်ပွဲမှာ ၂၀၀၃ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလား ဖြစ်ပြီး၊ ထိုပွဲတွင် သူသည် ဂိုးသွင်းယူနိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ဘရာဇီးလ်အသင်းမှာ အုပ်စုအဆင့်ဖြင့်သာ ထွက်ခဲ့ရသည်။ နောက်တစ်နှစ်တွင် နည်းပြ ကာလို့စ် အယ်လ်ဘာတို ပါရီရာ (Carlos Alberto Parreira) က ၎င်း၏ ကြယ်ပွင့်ကစားသမားများကို အနားပေးရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး အရန်ကစားသမား အများစုကိုသာ အသုံးပြုခဲ့သောကြောင့် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ၂၀၀၄ ကိုပါအမေရိက ဘရာဇီးလ်အသင်းလူစာရင်းမှ ချန်လှပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၉ နှင့် ၂၀၀၃ ခုနှစ်တို့တွင် လိုအပ်ချက်များ ရှိခဲ့ပြီးနောက်၊ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ဘရာဇီးလ်အသင်း၏ အသင်းခေါင်းဆောင်အဖြစ် အသင်းကို ဦးဆောင်ကာ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် အသင်းသမိုင်းတစ်လျှောက် ဒုတိယမြောက် ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလား ချန်ပီယံဆုကို ရရှိအောင် စွမ်းဆောင်ပေးခဲ့သည်။ သူသည် အိမ်ရှင် ဂျာမနီအသင်းကို ၃–၂ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သော ဆီမီးဖိုင်နယ်ပွဲ၌ ပယ်နယ်တီတစ်လုံး သွင်းယူခဲ့ပြီး၊ ဇွန် ၂၉ ရက်က ပြိုင်ဘက်ဟောင်း [[အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ|အာဂျင်တီးနား]]အသင်းကို ၄–၁ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သော ဗိုလ်လုပွဲတွင် အကောင်းဆုံးကစားသမား (Man of the Match) အဖြစ် သတ်မှတ်ခံခဲ့ရသည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ထိုပြိုင်ပွဲတွင် သုံးဂိုးသွင်းယူခဲ့ပြီး မက္ကဆီကို တိုက်စစ်မှူး Cuauhtémoc Blanco နှင့်အတူ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလား သမိုင်းတစ်လျှောက် ကိုးဂိုးဖြင့် ဂိုးအများဆုံး သွင်းယူထားသူအဖြစ် ပူးတွဲရပ်တည်ခဲ့သည်။ === ၂၀၀၆ ကမ္ဘာ့ဖလား === ၂၀၀၆ ကမ္ဘာ့ဖလား အကြိုဗိုလ်လုပွဲများအတွက် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် [[အက်ဒရီယာနို]]၊ [[ရော်နယ်လ်ဒို|ရော်နယ်ဒို]] နှင့် [[ကာကာ]] တို့နှင့်အတူ ဘရာဇီးလ်အသင်း၏ လူသိများလှသော "magic quartet" (မှော်တိုက်စစ်လေးပွင့်ဆိုင်) ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ယင်းအတွဲမှာ ပြိုင်ပွဲမတိုင်မီက နိုက်ကီ (Nike) ၏ ကျယ်ပြန့်သော ကြော်ငြာကမ်ပိန်းများ၏ အဓိကအချက်ဖြစ်သည့် "Joga Bonito" (လှပစွာကစားခြင်း) ပုံစံကို ပြသနိုင်လိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သို့သော်လည်း အသင်းမှာ တိုက်စစ်ပိုင်း သိပ်သည်းလွန်းပြီး မျှခြေမရှိဟု ယူဆခြင်းခံခဲ့ရကာ ငါးပွဲအတွင်း ၁၀ ဂိုးသာ သွင်းယူနိုင်ခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟို ကိုယ်တိုင်လည်း ဂိုးသွင်းယူနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ဘဲ (ဂျပန်ကို ၄–၁ ဖြင့် အနိုင်ရရှိသော အုပ်စုပွဲစဉ်တွင် [[ဂီလ်ဘာတို]] သွင်းယူသည့်ဂိုးအတွက်) ဂိုးဖန်တီးမှု တစ်ကြိမ်သာ ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သဖြင့် ၎င်း၏ နိုင်ငံတကာ ကစားသမားဘဝတွင် အဆိုးရွားဆုံးသော အသင်းလိုက်စွမ်းဆောင်ရည်အဖြစ် ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ ဘရာဇီးလ်အသင်းသည် ကွာတားဖိုင်နယ်တွင် ပြင်သစ်အသင်းကို ၁–၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ကာ စိတ်ပျက်ဖွယ် ထွက်ခွာခဲ့ရပြီး ယင်းပွဲတွင် ဘရာဇီးလ်အသင်းအနေဖြင့် ဂိုးပေါက်တည့်မှု တစ်ကြိမ်သာ ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<blockquote>'''"ရော်နယ်ဒင်ဟို ဘယ်လိုတုံ့ပြန်မလဲ? ၁၉၆၆ ကမ္ဘာ့ဖလားမှာ ပီလီ စိတ်ပျက်ခဲ့ရပြီးနောက်၊ သူဟာ ၁၉၇၀ အတွက် အကောင်းဆုံးပုံစံရဖို့ ခြင်္သေ့တစ်ကောင်လို တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ပါတယ်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုကတော့ မတူညီတဲ့ လမ်းစဉ်ကို ရွေးချယ်ခဲ့တယ် - အဲဒီလမ်းက လေ့ကျင့်ရေးကွင်းဆီကို မဟုတ်ဘဲ နိုက်ကလပ်ဆီကို ဦးတည်သွားခဲ့တာပါ။"'''</blockquote>— တင်မ် ဗစ်ကရီ၊ ESPN အတွက် သုံးသပ်ချက်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၈။ အိမ်ပြန်ရောက်ပြီးနောက် အသင်းသည် ဘရာဇီးလ်ပရိသတ်များနှင့် မီဒီယာများ၏ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်မှုကို ခံခဲ့ရသည်။ ဘရာဇီးလ်အသင်း ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခွာခဲ့ရပြီး နှစ်ရက်အကြာ ဇူလိုင် ၃ ရက်တွင် ဖျက်ဆီးသူအချို့သည် ချာပီကို (Chapecó) မြို့ရှိ ၂၃ ပေ (၇.၅ မီတာ) မြင့်သော ရော်နယ်ဒင်ဟို၏ ဖိုင်ဘာမှန်နှင့် အစေးဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် [[ရုပ်တု]]ကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါရုပ်တုအား ၎င်း၏ ပထမဆုံး ဖီဖာကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံး ကစားသမားဆုကို ဂုဏ်ပြုသည့်အနေဖြင့် ၂၀၀၄ ခုနှစ်က တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုနေ့မှာပင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် အက်ဒရီယာနိုနှင့်အတူ ဘာစီလိုနာမြို့သို့ ပြန်လာခဲ့ပြီး ၎င်း၏အိမ်တွင် ပါတီပွဲတစ်ခု ကျင်းပခဲ့ကာ နိုက်ကလပ်တစ်ခု၌ နံနက်အစောပိုင်းအထိ ဆက်လက်ဆင်နွှဲခဲ့သည်။ ယင်းလုပ်ရပ်က အသင်း၏ ကြိုးစားအားထုတ်မှု ကင်းမဲ့ခြင်းကြောင့် သစ္စာဖောက်ခံရသည်ဟု ယူဆထားကြသော ဘရာဇီးလ်ပရိသတ်များစွာ၏ မကျေနပ်မှုကို ပိုမိုဆိုးရွားစေခဲ့သည်။ ဘရာဇီးလ်၏ ဆိုးရွားသော စွမ်းဆောင်ရည်အပေါ် ဂရုမစိုက်ဟန် ပြသခဲ့ခြင်းကြောင့် ၂၀၀၆ ကမ္ဘာ့ဖလားသည် ရော်နယ်ဒင်ဟို၏ ကစားသမားဘဝတွင် ထိပ်တန်းအဆင့်မှ စတင်ကျဆင်းလာခဲ့သည့် အလှည့်အပြောင်းတစ်ခုအဖြစ် ယခုအခါ ရှုမြင်ကြသည်။ ၁၉၇၀ ဘရာဇီးလ်ကမ္ဘာ့ဖလား ချန်ပီယံ တွတ်စတာအို (Tostão) က ''O Tempo'' တွင် '''"ရော်နယ်ဒင်ဟိုမှာ မာရာဒိုနာနဲ့ ပီလီတို့လို အရေးကြီးတဲ့ ဝိသေသတစ်ခုဖြစ်တဲ့ တိုက်ပွဲဝင်လိုစိတ် (aggression) ကင်းမဲ့နေပါတယ်။ သူတို့ကတော့ အခက်အခဲတွေကြားထဲမှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြောင်းလဲပစ်နိုင်ခဲ့ကြတာပါ"''' ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ === ၂၀၀၈ အိုလံပစ် ဆုတံဆိပ် === ၂၀၀၇ ခုနှစ် မတ် ၂၄ ရက်တွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် [[ချီလီနိုင်ငံ|ချီလီ]]အသင်းအား ၄–၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သော ပွဲ၌ နှစ်ဂိုး သွင်းယူပေးခဲ့သည်။ ယင်းမှာ ၂၀၀၅ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလား ဗိုလ်လုပွဲပြီးနောက်ပိုင်း ၎င်း၏ ပထမဆုံးဂိုးဖြစ်ပြီး နှစ်နှစ်နီးပါး ကြာမြင့်ခဲ့သော ဂိုးပျောက်ဆုံးနေမှုကို အဆုံးသတ်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ သူသည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကြောင့် ပြိုင်ပွဲမှ အနားပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၀၇ ကိုပါအမေရိက ဖလားပြိုင်ပွဲအတွက် ခေါ်ယူခြင်း မခံခဲ့ရပေ။ အောက်တိုဘာ ၁၈ ရက်တွင် ဘရာဇီးလ်က [[အီကွေဒေါနိုင်ငံ|အီကွေဒေါ]]အသင်းကို ၅–၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သော ခြေစမ်းပွဲအပြီး စပိန်နိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိရန် နောက်ကျခဲ့ခြင်းကြောင့် ဘာစီလိုနာအသင်း၌ အရန်ခုံတွင် ထိုင်ခဲ့ရသဖြင့် ဝေဖန်စရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူနှင့် ဘရာဇီးလ်ကစားသမားအချို့သည် အနိုင်ရလဒ်ကို [[ရီယိုဒီဂျနေးရိုးမြို့|ရီယိုဒီဂျနေးရိုး]]ရှိ ဇိမ်ခံနိုက်ကလပ်တစ်ခု၌ တစ်ညလုံး ပါတီပွဲဆင်နွှဲကာ အောင်ပွဲခံခဲ့ကြသည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် မီဒီယာများကို ရှောင်ရှားရန်အတွက် ကားတစ်စီး၏ နောက်ဖုံး (Trunk) အတွင်း ပုန်းအောင်း၍ နောက်တစ်နေ့ နံနက် ၁၁ နာရီတွင် ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၇ ရက်တွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ၂၀၀၈ နွေရာသီအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲအတွက် အသက်ကျော်လွန်သော ကစားသမားတစ်ဦးအဖြစ် ဘရာဇီးလ်[[အိုလံပစ် အားကစားပွဲတော်|အိုလံပစ်]] အသင်းတွင် အမည်စာရင်း ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ဘာစီလိုနာအသင်းကမူ ထိုစဉ်က ကစားရမည့် ချန်ပီယံလိဂ်ပွဲစဉ်များကြောင့် ၎င်းအား သွားရောက်ခွင့်ကို အစပိုင်းတွင် ပိတ်ပင်ခဲ့သော်လည်း၊ ရော်နယ်ဒင်ဟို အေစီမီလန်သို့ ပြောင်းရွှေ့သွားပြီးနောက်တွင်မူ မီလန်အသင်းက တရုတ်နိုင်ငံ၊ [[ပေကျင်းမြို့|ပေကျင်း]]မြို့သို့ သွားရောက်ခွင့် ပြုခဲ့ခြင်းကြောင့် အဆိုပါဆုံးဖြတ်ချက်မှာ ပျက်ပြယ်သွားခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် အသင်းခေါင်းဆောင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ နယူးဇီလန်အသင်းကို ၅–၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိသော ပွဲ၌ ၎င်း၏ တစ်ခုတည်းသော နှစ်ဂိုးကို သွင်းယူခဲ့ကာ၊ ဆီမီးဖိုင်နယ်တွင် ဘရာဇီးလ်သည် အာဂျင်တီးနားအသင်းကို ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ တတိယနေရာလုပွဲတွင် [[ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံ|ဘယ်လ်ဂျီယံ]]အသင်းကို ၃–၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီးနောက် ဘရာဇီးလ်သည် ကြေးတံဆိပ်ဆုဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့ရသည်။ === ၂၀၁၀ နှင့် ၂၀၁၄ ကမ္ဘာ့ဖလားများ လွဲချော်ခြင်း === ခြေစွမ်းကောင်းများ ပြန်လည်ရရှိလာခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် မေ ၁၁ ရက်တွင် [[ဖီဖာ]] ထံ တင်သွင်းခဲ့သော ကစားသမား ၃၀ ဦး ပဏာမလူစာရင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့သော်လည်း၊ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ပြိုင်ပွဲသို့ ပါဝင်လိုသော ပြင်းပြသည့် ဆန္ဒရှိလင့်ကစား တောင်အာဖရိကတွင် ကျင်းပမည့် ၂၀၁၀ ကမ္ဘာ့ဖလားအတွက် နည်းပြ [[ဒွန်ဂါ]] (Dunga) ၏ နောက်ဆုံး ၂၃ ဦး စာရင်းတွင် ချန်လှပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ဝေဖန်သူများက ရော်နယ်ဒင်ဟို၊ အလက်ဇန်းဒါး ပါတို၊ အက်ဒရီယာနို နှင့် ရော်နယ်ဒို ကဲ့သို့သော ကစားသမားများကို ချန်လှပ်ခဲ့ခြင်းသည် ဘရာဇီးလ်၏ ဂန္ထဝင် တိုက်စစ်ကစားဟန်ဖြစ်သော "Joga Bonito" စတိုင်မှ သွေဖည်သွားခြင်းဖြစ်ကြောင်း ထောက်ပြခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါပြိုင်ပွဲတွင် ဘရာဇီးလ်သည် ကွာတားဖိုင်နယ်၌ [[နယ်သာလန်နိုင်ငံ|နယ်သာလန်]]အသင်း၏ ဖယ်ထုတ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် နည်းပြ မာနို မီနီးဇက်စ် (Mano Menezes) လက်ထက်တွင် ဖူဟမ်အသင်း၏ ခရေဗင်ကော့တေ့ခ် (Craven Cottage) ကွင်း၌ [[ဂါနာနိုင်ငံ|ဂါနာ]]အသင်းနှင့် ကစားခဲ့သော ခြေစမ်းပွဲ၌ အမျိုးသားအသင်းသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး ဘရာဇီးလ်က ၁–၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သော ထိုပွဲတွင် မိနစ် ၉၀ ပြည့် ပါဝင်ကစားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ထိုလထဲမှာပင် အာဂျင်တီးနားနှင့် ကစားခဲ့သော နောက်ဆက်တွဲ ခြေစမ်းပွဲများတွင်လည်း တည်ငြိမ်သော စွမ်းဆောင်ရည်များကို ပြသနိုင်ခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာလတွင် မက္ကဆီကိုနှင့် ကစားခဲ့သော ခြေစမ်းပွဲ၌လည်း ကောင်းမွန်စွာ ကစားနိုင်ခဲ့ပြီး ဒါနီ အဲလ်ဗတ်စ် အနီကတ်ပြခံရပြီးနောက် သရေဂိုးအဖြစ် ဖရီးကစ်ဂိုး သွင်းယူပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် မာဆယ်လို (Marcelo) ၏ သွင်းဂိုးဖြင့် ဘရာဇီးလ်က ပွဲကို အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟို၏ ကောင်းမွန်သောခြေစွမ်းသည် ၂၀၁၃ ခုနှစ်အထိ ဆက်လက်တည်ရှိနေခဲ့ပြီး ဇန်နဝါရီလတွင် ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် (FA) ၏ နှစ် ၁၅၀ ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၆ ရက်က ဝင်ဘလေကွင်း (Wembley Stadium) ၌ ကစားခဲ့သော [[အင်္ဂလန် အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း|အင်္ဂလန်]]နှင့် ခြေစမ်းပွဲအတွက် နည်းပြ လူဝစ် ဖိလစ်ပီ [[စခိုလာရီ]] (Luiz Felipe Scolari) ၏ မမျှော်လင့်ဘဲ ခေါ်ယူခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် (တရားဝင်မဟုတ်သော ပွဲစဉ်များအပါအဝင်) ၎င်း၏ အကြိမ် ၁၀၀ မြောက် လျှောက်လှမ်းမှုအဖြစ် ပွဲထွက်ကစားခဲ့ပြီး [[ပယ်နယ်တီ]] မှတစ်ဆင့် ဂိုးသွင်းရန် အခွင့်အရေး ရရှိခဲ့သော်လည်း ၎င်း၏ကန်ချက်ကို ဂျိုး ဟတ် (Joe Hart) က ကာကွယ်သွားခဲ့သည်။ ထိုပွဲတွင် ဘရာဇီးလ်က ၁–၂ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ သူသည် ဆီလီဆောင်း (Seleção - ဘရာဇီးလ်လက်ရွေးစင်အသင်း) အတွက် ထပ်မံခေါ်ယူခြင်း ခံခဲ့ရပြီး ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၄ ရက်တွင် ချီလီနှင့် ကစားခဲ့သော နိုင်ငံတကာခြေစမ်းပွဲ၌ အမျိုးသားအသင်း၏ အသင်းခေါင်းဆောင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သို့သော်လည်း ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ၂၀၁၃ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလားအတွက် အမျိုးသားအသင်းတွင် ရွေးချယ်ခြင်း မခံခဲ့ရသလို၊ စခိုလာရီ၏ ၂၀၁၄ ကမ္ဘာ့ဖလား အကြိုဗိုလ်လုပွဲ နောက်ဆုံးလူစာရင်းမှလည်း ချန်လှပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ == ကစားသမားမှတ်တမ်းနှင့် ကစားဟန် (Player profile & Style of play) == ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ၎င်း၏ ကလပ်အသင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ ကစားသမားဘဝ တစ်လျှောက်လုံးတွင် ကျောနံပါတ် ၁၀ ကို အများဆုံး ဝတ်ဆင်ခဲ့သည်။ "O Bruxo" ([[မှော်ဆရာ]]/ စုန်းကဝေ) ဟူသော အမည်ပြောင်ဖြင့် လူသိများသည့် ရော်နယ်ဒင်ဟိုကို ဘောလုံးသမိုင်းတစ်လျှောက် အကြီးကျယ်ဆုံးနှင့် စွမ်းရည်အထက်မြက်ဆုံး ကစားသမားများထဲမှ တစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ ဂိုးသွင်းယူနိုင်ခြင်းနှင့် ဂိုးဖန်တီးနိုင်ခြင်း စွမ်းရည်တို့ကြောင့် သူသည် တိုက်စစ်နေရာအမျိုးမျိုးတွင် ကစားနိုင်စွမ်း ရှိခဲ့သည်။ သူ၏ ကစားသမားဘဝတစ်လျှောက်တွင် ကွင်းလယ် တိုက်စစ်မှူးနေရာ၌ ဂန္ထဝင် ကျောနံပါတ် ၁၀ အဖြစ် အများဆုံး ကစားခဲ့သော်လည်း [[တောင်ပံကစားသမား]] (Winger) အဖြစ်လည်း မကြာခဏ တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ သူသည် သဘာဝအတိုင်း ညာခြေအားသန်သူ ဖြစ်သော်လည်း [[ဘာစီလိုနာ ဘောလုံးအသင်း|ဘာစီလိုနာ]] အသင်း၌ ရှိစဉ်အတွင်း နည်းပြ ဖရန့် ရိုက်ခါတ်က သူ့ကို ဘယ်တောင်ပံတွင် အတွင်းဆွဲကစားသမား (Inverted winger) အဖြစ် ရံဖန်ရံခါ အသုံးပြုခဲ့ပြီး ဘယ်ခြေအားသန်သော မက်ဆီကိုမူ ညာဘက်တွင် ထားရှိခဲ့သည်။ ယခုကဲ့သို့ နေရာချထားခြင်းက သူ့ကို ကွင်းအတွင်းဘက်သို့ ဆွဲဝင်ကာ ၎င်း၏ အားသန်သောခြေထောက်ဖြင့် ဂိုးပေါက်ကန်သွင်းနိုင်ရန် အခွင့်အလမ်း ရရှိစေခဲ့သည်။ ထို့အပြင် သူသည် ဒုတိယတိုက်စစ်မှူး (Second striker) အဖြစ်လည်း ကစားနိုင်စွမ်း ရှိခဲ့သည်။ သူသည် ပေးပို့မှု၊ မြင်ကွင်းကျယ်မှုနှင့် ကစားကွက်ဖန်တီးမှုတို့ကြောင့် ကျော်ကြားသော ဖန်တီးရှင်တစ်ဦး ဖြစ်လင့်ကစား၊ ပယ်နယ်တီဧရိယာ အတွင်းနှင့် အပြင် နှစ်ရပ်စလုံးမှ ဘယ်၊ ညာ ခြေနှစ်ဖက်စလုံးဖြင့် တိကျစွာ အဆုံးသတ်နိုင်သူဖြစ်ပြီး ဖရီးကစ်နှင့် ပယ်နယ်တီ ကန်သွင်းခြင်းတွင်လည်း အထူးပြုကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်သည်။ သူသည် ပြစ်ဒဏ်ဘောများမှတစ်ဆင့် ဘောလုံးကို အကွေးကန်သွင်းနိုင်သည့် စွမ်းရည်ကြောင့် အဓိကလူသိများသော်လည်း လူတံတိုင်းအောက်မှတစ်ဆင့် အရှိန်အဟုန်ပြင်းစွာ ကန်သွင်းနိုင်စွမ်းလည်း ရှိသည့်အပြင် ၎င်း၏ အမျိုးသားချင်းဖြစ်သူ ဂျူနင်ဟို ပာနမ်ဗူကာနို (Juninho Pernambucano) ကြောင့် လူကြိုက်များလာခဲ့သည့် နပ်ကယ်ဘော (Knuckleball) နည်းစနစ်ကိုလည်း ရံဖန်ရံခါ အသုံးပြုခဲ့သည်။ သူ့ကို သမိုင်းတစ်လျှောက် အထိရောက်ဆုံး ဖရီးကစ်ကန်သွင်းသူများထဲမှ တစ်ဦးအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သတ်မှတ်ကြပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် ဖရီးကစ်အထူးပြု ကျွမ်းကျင်သူတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သော ၎င်း၏ အသင်းဖော်ဟောင်း [[လီယွန်နယ် မက်ဆီ|မက်ဆီ]] အပေါ်တွင်လည်း လွှမ်းမိုးမှု ရှိခဲ့သည်။ သူ၏ ကစားသမားဘဝတစ်လျှောက်တွင် ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ၎င်း၏ နည်းစနစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှုများ၊ ပါရမီနှင့် တီထွင်ဖန်တီးနိုင်စွမ်းတို့အပြင် ထူးခြားပြောင်မြောက်လှသော ပထမအကြိမ် ဘောလုံးထိန်းချက် (First touch) တို့ကြောင့် ဘောလုံးဝေဖန်သူများ၏ အထူးချီးကျူးခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ ၎င်း၏ အရှိန်နှုန်း၊ အရှိန်မြှင့်တင်နိုင်မှု၊ အားကစားသမားပီသသော ကြံ့ခိုင်မှု၊ ဘောလုံးထိန်းချုပ်မှုနှင့် ဆွဲပြေးနိုင်စွမ်းတို့ကြောင့် သူသည် တစ်ဦးချင်း ဆွဲပြေးမှုများအတွင်း ကစားသမားများကို ကျော်ဖြတ်နိုင်ခဲ့ပြီး တစ်ဦးချင်း ရင်ဆိုင်ရသည့် အခြေအနေများတွင် ပြိုင်ဘက်များကို ကျော်ဖြတ်ရန်အတွက် ခြေလှမ်းကျော်ဖြတ်မှုများ (Step overs) နှင့် ခြေကြားထဲမှ လှည့်စားခြင်းများ (Nutmegs) အပါအဝင် လှည့်ကွက်များနှင့် လှည့်စားမှုအမျိုးမျိုးကို မကြာခဏ အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဘောလုံးပိုင်ဆိုင်ထားချိန်တွင် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ တောင့်တင်းခိုင်မာမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရစ်ချက် ဝီလျံစ် က '''"သူ့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်တည်ဆောက်ပုံက သွယ်လျသော်လည်း၊ ဒီဘရာဇီးလ်ကစားသမားမှာ ကာတွန်းဆန်ဆန် အပြုံးရဲ့နောက်ကွယ်က ကြံ့ခိုင်မှုတစ်ခု ရှိနေပါတယ်"''' ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ သူသည် ၎င်း၏ ကစားဟန်အတွင်းသို့ ဖနောင့်ဖြင့်တို့ခြင်း (Back-heels)၊ ဘိုင်စကယ်ကစ်များ (Bicycle kicks) နှင့် မကြည့်ဘဲ ပတ်စ်ပေးခြင်းများ (No-look passes) ကဲ့သို့သော ဆန်းပြားလှပသည့် လှုပ်ရှားမှုများကိုလည်း ထည့်သွင်းကစားခဲ့သည်။ ၎င်း၏ လှုပ်ရှားမှုများထဲတွင် "Elastico" (အီလက်စတီကို) လှုပ်ရှားမှုလည်း ပါဝင်ပြီး ယင်းမှာ သူ၏ အိုင်ဒေါများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သူ ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များက ဘရာဇီးလ်ကြယ်ပွင့် ရီဗယ်လီနို (Rivelino) ၏ ဗီဒီယိုများကို ကြည့်ရှုခြင်းဖြင့် သင်ယူခဲ့သော လှုပ်ရှားမှုဖြစ်သည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် အလှည့်အပြောင်း လှည့်စားမှုများကို အကောင်းဆုံး ပြသနိုင်သူအဖြစ် လူသိများလာခဲ့ပြီး အာဖရိက အချို့ဒေသများတွင် - အထူးသဖြင့် [[နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ|နိုင်ဂျီးရီးယား]]နိုင်ငံ၌ - သူသည် ယခုကဲ့သို့သော သီးသန့်စွမ်းရည်ကို လူကြိုက်များအောင် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဤလှုပ်ရှားမှုကို ယခုအခါ 'The Gaúcho' ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ == အသိအမှတ်ပြု ခံရမှု (Reception) == ၎င်း၏ ဘောလုံးဆွဲပြေးနိုင်စွမ်းနှင့် စွမ်းရည်အမျိုးမျိုးကို ပြသနိုင်မှုအပြင်၊ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် ၎င်း၏ တီထွင်ဖန်တီးနိုင်စွမ်းနှင့် မြင်ကွင်းကျယ်မှုတို့ကြောင့်လည်း လူသိများသည်။ ESPN က ရော်နယ်ဒင်ဟိုနှင့် ပတ်သက်၍ '''"သူ့ရဲ့ သဘာဝအတိုင်း စွမ်းရည်ထက်မြက်မှု၊ သူရဲ့ လှည့်ကွက်တွေက နှိုင်းယှဉ်လို့မရနိုင်အောင် ဖြစ်ပြီး ဘောလုံးကို ခြေဖျားမှာ ထားပြီး ကစားရတာကို အရမ်းသဘောကျသူ ဖြစ်ပါတယ်။ ဖိအားပေးခံရတဲ့ အခြေအနေတွေမှာ အေးအေးဆေးဆေး အရှိဆုံး ကစားသမားတွေထဲက တစ်ဦးဖြစ်ပါတယ်"''' ဟု ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ သူသည် '''"မြန်ဆန်ခြင်း၊ ရဲတင်းခြင်း၊ စွမ်းရည်ထက်မြက်ခြင်း၊ လှည့်ကွက်များပြားခြင်းနှင့် အဟန့်အတားမရှိသော [[ကစားကွက်ဖန်တီးရှင်]]"''' ဖြစ်ကာ '''"သွင်းဂိုးများ၊ ဂိုးဖန်တီးမှုများ၊ စွမ်းရည်များနှင့် ကျွမ်းကျင်လှပသော လှုပ်ရှားမှုများစွာကို ပေါင်းစပ်ပေးစွမ်းနိုင်သူ"''' ဖြစ်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ဇလာတန် [[အီဘရာဟီမိုဗစ်]] က '''"အထွတ်အထိပ် ရောက်နေတဲ့အချိန်က ရော်နယ်ဒင်ဟိုဟာ တကယ်ကို ထူးခြားဆန်းပြားလွန်းပါတယ်။ သူက သူ့ရဲ့ ပြိုင်ဘက်တွေကို ကလေးတွေလို ဖြစ်သွားအောင် လုပ်နိုင်ခဲ့တာပါ"''' ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ [[ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ|ပေါ်တူဂီ]] ကွင်းလယ်ကစားကွက်ဖန်တီးရှင်ဟောင်း [[ရုအီ ကော်စတာ]] (Rui Costa) က ၎င်း၏ မြင်ကွင်းကျယ်မှုနှင့် ပတ်စ်ပေးနိုင်စွမ်းအပေါ် '''"သူ ပေးပို့နိုင်သလိုမျိုး ဂိုးသွင်းယူနိုင်မယ့် ပတ်စ်မျိုးတွေကို ပေးနိုင်တဲ့ ကစားသမား သိပ်မရှိပါဘူး။ သူက တကယ်ကို အံ့ဩစရာကောင်းပါတယ်။ သူဟာ ဘယ်နေရာကမဆို ဘောလုံးကို ဖန်တီးပေးပို့နိုင်တဲ့ ဂိုးဖန်တီးရှင် ရှားရှားပါးပါး ဖြစ်ရပ်တစ်ခုပါပဲ"''' ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် ၎င်း၏ ဘာစီလိုနာ အသင်းဖော်ဟောင်း [[အက်ဂါဒေးဗစ်]] (Edgar Davids) က သူနှင့် ပတ်သက်၍ '''"စွမ်းရည်တွေနဲ့ လှည့်ကွက်တွေအတွက်တော့ ရော်နယ်ဒင်ဟိုဟာ ကျွန်တော်နဲ့အတူ တွဲကစားခဲ့ဖူးသမျှထဲမှာ အကောင်းဆုံး ကစားသမားပါပဲ"''' ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အခြား ဘာစီလိုနာ အသင်းဖော်ဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်သူ ဟင်နရစ် လာဆင် (Henrik Larsson) ကလည်း ဤအမြင်ကို ထပ်ဆင့်ထောက်ခံခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အမျိုးသားချင်းဖြစ်သူ ဝီလီယံ (Willian) က ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် သူ့ကို သမိုင်းတစ်လျှောက် အကြီးကျယ်ဆုံး ကစားသမားအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး၊ [[ဂျူနင်ဟို]] ကလည်း သူ့ကို သူမြင်ဖူးသမျှထဲတွင် စွမ်းရည်အရှိဆုံး ကစားသမားအဖြစ် တင်စားခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် *FourFourTwo* မဂ္ဂဇင်းက သူ့ကို '''"ဘရာဇီးလ်ဘောလုံးသမိုင်းတွင် အကောင်းဆုံး နည်းစနစ်ပိုင်ရှင် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသူ"''' အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ "လွန်ခဲ့တဲ့ ၂၅ နှစ်အတွင်း အကြီးကျယ်ဆုံး ဘောလုံးသမား ၁၀၁ ဦး" စာရင်းတွင် အဆင့်ငါးနေရာ၌ ထားရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် *The Guardian* မှ ရစ်ချက် ဝီလျံစ် က ရော်နယ်ဒင်ဟိုကို '''"ပါရမီရှင်"''' အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ ၎င်း၏ ဘာစီလိုနာ အသင်းဖော်ဟောင်း ဆီဗင်ဟို (Sylvinho) က သူနှင့် ပတ်သက်၍ '''"သူဟာ အရမ်းကို တော်လွန်းတယ်၊ အရမ်းကို ဉာဏ်ကောင်းလွန်းတာကြောင့် ရံဖန်ရံခါမှာ သူ့ရဲ့ စိတ်ကူးကို ဖတ်ဖို့တောင် ခက်ခဲပါတယ်"''' ဟု ပြောကြားခဲ့သည့်အပြင် '''"သူက အံ့ဩစရာကောင်းပါတယ်။ သူဟာ ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်း ပါရမီရှင်ပါ။ ပြီးတော့ သူက သန်မာတဲ့ ကစားသမားလည်း ဖြစ်တာကြောင့် သူ့ကို တားဆီးဖို့ဆိုတာ အင်မတန် ခက်ခဲပါတယ်"''' ဟု ထပ်လောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<blockquote>"ဘရာဇီးလ်ဂန္ထဝင် တွတ်စတာအို က - ရော်နယ်ဒင်ဟိုမှာ [[ရီဗယ်လီနို]]ရဲ့ ဘောလုံးဆွဲပြေးမှု စွမ်းရည်၊ [[ဂါဆန်]]ရဲ့ မြင်ကွင်းကျယ်မှု၊ [[ဂါရင်ချာ]]ရဲ့ စိတ်ဓာတ်နဲ့ ပျော်ရွှင်မှု၊ [[ဂျာဇင်ဟို]]နဲ့ [[ရော်နယ်လ်ဒို|ရော်နယ်ဒို]]တို့ရဲ့ အရှိန်နှုန်း၊ စွမ်းရည်နဲ့ ခွန်အား၊ [[ဇီကို]]ရဲ့ နည်းစနစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်နိုင်မှုနဲ့ [[ရိုမာရီယို]]ရဲ့ တီထွင်ဖန်တီးနိုင်စွမ်းတို့ ရှိနေပါတယ် - ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။ အားလုံးထက် ထူးခြားတာကတော့ သူ့မှာ အင်မတန် ထူးခြားတဲ့ စွမ်းရည်တစ်ခု ရှိနေတာပါပဲ - သူဟာ သင့်ကို ပြုံးရယ်စေနိုင်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။"</blockquote>— ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ရော်နယ်ဒင်ဟို အနားယူပြီးနောက် [[ဆစ်ဒ်လိုး]] ၏ ရေးသားချက်။ သူ၏ အထွတ်အထိပ်ကာလအတွင်း ပေးဆပ်မှုများနှင့် အာရုံစိုက်မှုများကြောင့် ဖီဖာကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံး ကစားသမားဆုကို နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ဆွတ်ခူးခဲ့ပြီး Ballon d'Or ဆုကိုလည်း ရရှိခဲ့သော်လည်း၊ ရော်နယ်ဒင်ဟိုသည် လေ့ကျင့်ရေးတွင် စည်းကမ်းလိုက်နာမှု အားနည်းခြင်းနှင့် ကွင်းပြင်ပ၌ ပျော်ပါးမှုကို အလေးထားသော လူနေမှုပုံစံတို့ကြောင့် ၎င်း၏ ကစားသမားဘဝ ထာဝရတည်တံ့မှုကို ထိခိုက်စေခဲ့ရသဖြင့် မီဒီယာများတွင် ရံဖန်ရံခါ ဝေဖန်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ရော်နယ်ဒင်ဟိုကို '''"ဘယ်တော့မှ ကြီးပြင်းမလာခဲ့တဲ့ ဘရာဇီးလ်ရဲ့ ကလေးဆန်တဲ့ ပါရမီရှင်"''' ဟု ရည်ညွှန်းပြီး၊ တင်မ် ဗစ်ကရီ က ထိုကဲ့သို့ ငယ်ရွယ်စဉ် အချိန်မှာပင် ဖခင်ဖြစ်သူ ရုတ်တရက် ကွယ်လွန်သွားခဲ့ခြင်းကြောင့် ရော်နယ်ဒင်ဟိုအနေဖြင့် အထွတ်အထိပ်နေရာတွင် ဆက်လက်ရပ်တည်ရန် ရှောင်လွှဲခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်ပြီး '''"ဘဝက တိုတောင်းလှပြီး မမျှော်လင့်ဘဲ အဆုံးသတ်သွားနိုင်တယ် - ဒါကြောင့် သင်တတ်နိုင်သမျှ ပျော်ပျော်ပါးပါး ဖြတ်သန်းပါ"''' ဟူသော [[အယူအဆ]]မျိုး ရှိသွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ရေးသားခဲ့သည်။ di0jtnwz38qj0wfmed063iw8pgz766f 0 288852 1041906 1041620 2026-07-03T14:03:12Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း +ကမ္ဘာတစ်ဝန်း) 1041906 wikitext text/x-wiki {{Multiple image|caption_align=center|image9=Cyanobacteriaunicellularandcolonial020.jpg|image6=Simplefilaments022.jpg}}စိမ်းပြာရောင်ဘက်တီးရီးယား (Cyanobacteria) သည် Cyanobacteriota မျိုးပေါင်းစု (phylum) တွင် ပါဝင်သော ကိုယ်တိုင်အာဟာရထုတ်လုပ်နိုင်သော (autotrophic) ဂရမ်အနုတ် (Gram-negative) ဘက်တီးရီးယားအုပ်စုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် အောက်ဆီဂျင်ထုတ်လုပ်သော အလင်းရောင်ဖြင့် အစာချက်လုပ်ခြင်း (oxygenic photosynthesis) လုပ်ငန်းစဉ်ကို အသုံးပြု၍ အသက်ရှင်ရန်လိုအပ်သော စွမ်းအင်ကို ရယူနိုင်ကြသည်။ အလင်းမှီစု အစာဖွဲ့စည်းခြင်းကို လုပ်ဆောင်နိုင်သောကြောင့် စိမ်းပြာရောင်ဘက်တီးရီးယားများသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အောက်ဆီဂျင်ပမာဏ တိုးပွားလာစေရန် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်ဟု သိပ္ပံပညာရှင်များက ယုံကြည်ကြသည်။ သုတေသနများအရ Cyanobacteria များသည် ရှေးဟောင်းအာကီးယန်းခေတ် (Archean Eon) အလယ်ပိုင်းတွင် ပထမဆုံး ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး၊ အစပိုင်းတွင် ရေချိုပတ်ဝန်းကျင် သို့မဟုတ် မြေပြင်ပတ်ဝန်းကျင် များတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု ယူဆထားသည်။ ၎င်းတို့သည် ကမ္ဘာမြေသမိုင်းတစ်လျှောက် အရေအတွက်အများဆုံး တည်ရှိခဲ့ဖူးသော သက်ရှိအုပ်စုများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်နိုင်သည်။ "Cyanobacteria" ဟူသော အမည်သည် ရှေးဂရိစကားလုံး "kyanos" (အပြာရောင် သို့မဟုတ် စိမ်းပြာရောင်) မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့၏ စိမ်းပြာရောင် အရောင်လက္ခဏာကို ရည်ညွှန်းသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့ကို အများအားဖြင့် Blue-green algae (စိမ်းပြာရောင်ရေညှိ) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ သို့သော် သိပ္ပံနည်းကျ ခွဲခြားသတ်မှတ်မှုအရ Cyanobacteria များသည် ရေညှိ (algae) မဟုတ်ဘဲ ဘက်တီးရီးယား အုပ်စုဝင် သက်ရှိများဖြစ်သည်။ စိမ်းပြာရောင်ဘက်တီးရီးယားများသည် နေရောင်ခြည်ရှိ [[ဖြာထွက်စွမ်းအင်|ဖိုတွန်စွမ်းအင်ကို]] ဓာတုစွမ်းအင် အဖြစ်ပြောင်းလဲရန်အတွက် ကလို ရိုဖီးလ် ၊ ကာရိုတီနွိုက် နှင့် ဖိုင်ကိုဘီလင် ပုံစံအမျိုးမျိုးကဲ့သို့သော အလင်းစွမ်းအင်သုံး ရောင်ခြယ်ပစ္စည်းများကို အသုံးပြုကြသည်။ ဟီတာရိုထ ရိုဖိုက် ပရိုကာရီယိုများနှင့်မတူဘဲ၊ ဆိုက်ယာနိုဘက်တီးရီးယားများတွင် အတွင်းပိုင်းအမြှေးပါးများ ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် အလင်းစွမ်းအင်သုံး ဓာတ်ပြုခြင်းကို လုပ်ဆောင်သည့် သိုင်းလာကွိုက် ဟုခေါ်သော ပြားချပ်ချပ်အိတ်များဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite book |year=2008 |title=The Cyanobacteria: Molecular Biology, Genomics, and Evolution |vauthors=Liberton M, Pakrasi HB |publisher=[[Horizon Scientific Press]] |isbn=978-1-904455-15-8 |veditors=Herrero A, Flore E |location=Norwich, United Kingdom |pages=217–287 |chapter=Chapter 10. Membrane Systems in Cyanobacteria}}</ref> <ref>{{Cite journal |vauthors=Liberton M, Page LE, O'Dell WB, O'Neill H, Mamontov E, Urban VS, Pakrasi HB |date=February 2013 |title=Organization and flexibility of cyanobacterial thylakoid membranes examined by neutron scattering |journal=The Journal of Biological Chemistry |volume=288 |issue=5 |pages=3632–3640 |doi=10.1074/jbc.M112.416933 |pmc=3561581 |pmid=23255600 |doi-access=free}}</ref> အနီရောင်ရေညှိ ၊ အစိမ်းရောင်ရေညှိ နှင့် [[အပင်|အပင်များ]] ကဲ့သို့သော အလင်းစွမ်းအင်သုံး အော်တိုထရိုဖိုက် အနှစ်အစစ်ပါသက်ရှိ (ယူကာယုတ်)များသည် ဟိုးအရင်ကတည်းက အင်ဒိုဆမ်ဘီယိုဆစ်မှတစ်ဆင့် ရရှိခဲ့သော ဆိုက်ယာနိုဘက်တီးရီးယားတွင် ၎င်းတို့၏ မူလအစရှိသည်ဟု ယူဆရသော ကလိုရိုဖီလစ် အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများတွင် အလင်းစွမ်းအင်သုံး ဓာတ်ပြုခြင်းကို လုပ်ဆောင်ကြသည်။ အီးကာရီယိုများရှိ ဤ အင်ဒိုဆမ်ဘီယွန် ဆိုက်ယာ နို ဘက်တီးရီးယားများသည် ထို့နောက် ကလို ရိုပလတ်စ်၊ ခရိုမိုပလတ်စ် ၊ အီတီအိုပလတ်စ် နှင့် လူကိုပလတ်စ် ကဲ့သို့သော အထူးပြု အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲလာပြီး ပလတ်စတစ်များအဖြစ် စုပေါင်း၍ လူသိများသည်။ == ခြုံငုံသုံးသပ်ချက် == [[ဖိုင်:Ocean_mist_and_spray_2.jpg|right|thumb|ဆိုင်ယာနိုဘက်တီးရီးယားများကို နေရာတိုင်းလိုလိုတွင် တွေ့ရှိရသည်။ ဆိုင်ယာနိုဘက်တီးရီးယားအပါအဝင် ရေနေအဏုဇီဝပိုးမွှားများ ပါရှိသော ပင်လယ်ရေမှုန်ရေမွှားများကို လေထုထဲသို့ မြင့်မားစွာ တွန်းပို့နိုင်ပြီး ၎င်းတို့သည် aeroplankton ဖြစ်လာကာ ကမ္ဘာမြေပေါ်သို့ ပြန်မကျမီ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းသို့ ခရီးသွားနိုင်သည်။ <ref>{{Cite web |date=11 January 2016 |title=Living Bacteria Are Riding Earth's Air Currents |url=https://www.smithsonianmag.com/science-nature/living-bacteria-are-riding-earths-air-currents-180957734/ |access-date=2022-08-10 |website=Smithsonian Magazine |language=en}}</ref>]] စိမ်းပြာရောင်ဘက်တီးရီးယားသည် photosynthetic prokaryotes မျိုးခွဲတစ်ခုအဖြစ် အရွယ်အစားကြီးပြီး မျိုးစုံကွဲပြားမှုများစွာရှိသည်။ ၎င်းတို့ကို ၎င်းတို့၏ ထူးခြားသော pigment များ၏ ပေါင်းစပ်မှုနှင့် oxygenic photosynthesis ပြုလုပ်နိုင်စွမ်းတို့ဖြင့် သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသည်။ ၎င်းတို့သည် ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုးယူနိုင်သော ကိုလိုနီအစုအဝေးများအဖြစ် မကြာခဏ ရှင်သန်နေထိုင်ကြသည်။ အထူးစိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသော အမျိုးအစားမှာ filamentous မျိုးစိတ်များဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် မိုက်ခရိုဘ်အုပ်စုများ (microbial mats) ၏ အပေါ်လွှာများတွင် မကြာခဏ လွှမ်းမိုးနေတတ်သည်။ ထို microbial mats များသည် အပူစမ်းရေ၊ ဆားဓာတ်အလွန်မြင့်သောရေ၊ သဲကန္တာရနှင့် မြောက်ဘက်တောင်ဝင်ဒေသများကဲ့သို့ အလွန်ခက်ခဲသော ပတ်ဝန်းကျင်များတွင် တွေ့ရသော်လည်း သာမန်ပတ်ဝန်းကျင်များတွင်လည်း ကျယ်ပြန့်စွာ ရှိနေသည်။ ၎င်းတို့သည် အောက်ဆီဂျင်နည်းပါးသော ပတ်ဝန်းကျင်အခြေအနေများအတွက် ဆင့်ကဲပြောင်းလဲမှုအရ အကောင်းဆုံးအလိုက်သင့်ဖြစ်အောင် ပြုပြင်ထားကြသည်။ မျိုးစိတ်အချို့သည် နိုက်ထရိုဂျင်ကို ဖမ်းယူအသုံးပြုနိုင်ပြီး စိုစွတ်သော မြေဆီလွှာများနှင့် ရေထဲတွင် လွတ်လပ်စွာဖြစ်စေ၊ အပင်များနှင့် သို့မဟုတ် လိုင်ကန်ဖွဲ့စည်းသော မှိုများနှင့် အတူတကွ ဆက်စပ်နေထိုင်မှု (symbiotic relationship) ဖြင့်ဖြစ်စေ နေထိုင်ကြသည် (ဥပမာ လိုင်ကန်မျိုးစိတ် genus Peltigera တွင်ကဲ့သို့)။<ref>{{Cite journal |vauthors=Dodds WK, Gudder DA, Mollenhauer D |year=1995 |title=The ecology of 'Nostoc' |journal=Journal of Phycology |volume=31 |issue=1 |pages=2–18 |bibcode=1995JPcgy..31....2D |doi=10.1111/j.0022-3646.1995.00002.x}}</ref> [[ဖိုင်:Prochlorococcus_marinus.jpg|right|thumb| {{Center|''[[Prochlorococcus]]'', an influential marine cyanobacterium which produces much of the world's oxygen}}]] == ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဗေဒ == <templatestyles src="Multiple image/styles.css" wrapper=".tmulti"></templatestyles>{{Multiple image|image9=Gloeotrichia in Sytox.jpg|image6=CyanobacteriaColl1.jpg}} [[ဖိုင်:Morphological_variation_within_cyanobacterial_genera.jpg|thumb|'''ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကွဲပြားမှုများ''' : <ref>{{Cite journal |vauthors=Esteves-Ferreira AA, Cavalcanti JH, Vaz MG, Alvarenga LV, Nunes-Nesi A, Araújo WL |year=2017 |title=Cyanobacterial nitrogenases: phylogenetic diversity, regulation and functional predictions |journal=Genetics and Molecular Biology |volume=40 |issue=1 suppl 1 |pages=261–275 |doi=10.1590/1678-4685-GMB-2016-0050 |pmc=5452144 |pmid=28323299}}</ref> {{Bulleted list|Unicellular: (a) ''[[Synechocystis]]'' and (b) ''[[Synechococcus elongatus]]''|Non-[[Heterocyst|heterocytous]]: (c) ''[[Arthrospira|Arthrospira maxima]]'',(d) ''[[Trichodesmium]]'' and (e) ''Phormidium''|False- or non-branching heterocytous: (f) ''[[Nostoc]]'' and (g) ''Brasilonema octagenarum''|True-branching heterocytous: (h) ''Stigonema'' (ak) akinetes (fb) false branching (tb) true branching}}]] == နိုက်ထရိုဂျင် ဖမ်းယူခြင်း == [[ဖိုင်:Nitrogen-fixing_cyanobacteria.png|thumb|{{Center|Nitrogen-fixing cyanobacteria}}]] == အလင်းမှီစု အစာဖွဲ့စည်းခြင်း == [[ဖိုင်:Cyanobacterium-inline.svg|thumb| {{Center|'''Diagram of a typical cyanobacterial cell'''}}]] [[ဖိုင်:Cyanobacterial_thylakoid_membrane.png|thumb|{{Center|'''Cyanobacterial thylakoid membrane'''{{hsp}}<ref>{{cite journal | vauthors = Huokko T, Ni T, Dykes GF, Simpson DM, Brownridge P, Conradi FD, Beynon RJ, Nixon PJ, Mullineaux CW, Zhang P, Liu LN | display-authors = 6 | title = Probing the biogenesis pathway and dynamics of thylakoid membranes | journal = Nature Communications | volume = 12 | issue = 1 | article-number = 3475 | date = June 2021 | pmid = 34108457 | pmc = 8190092 | doi = 10.1038/s41467-021-23680-1 | bibcode = 2021NatCo..12.3475H }}</ref>}}]] == ဂေဟဗေဒ == [[ဖိုင်:Environmental_impact_of_aquatic_photosynthetic_microorganisms.png|thumb|ရေနေစနစ်များတွင် ဆိုင်ယာနိုဘက်တီးရီးယားနှင့် အခြားအလင်းစွမ်းအင်သုံး အဏုဇီဝများ၏ ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှု။ အလင်းစွမ်းအင်သုံး အဏုဇီဝ အမျိုးအစား အမျိုးမျိုးကို ရေနေနှင့် ရေနေပတ်ဝန်းကျင်များတွင် တွေ့ရှိနိုင်ပြီး ၎င်းတို့သည် ကျန်းမာသော အစားအစာကွန်ရက်များ၏ အခြေခံကို ဖွဲ့စည်းပြီး အခြားသက်ရှိများနှင့် သဟဇာတဖြစ်မှုတွင် ပါဝင်ကြသည်။ သို့သော်၊ ပတ်ဝန်းကျင်အခြေအနေများ ပြောင်းလဲခြင်းသည် အသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း ဇီဝပျက်စီးခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပြီး အခွင့်အရေးယူတတ်သော မျိုးစိတ်များ၏ ကြီးထွားမှုသည် လူ့ကျန်းမာရေး၊ မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်များနှင့် ငါးမျိုးစိတ်များအပေါ် အပျက်သဘောဆောင်သော အကျိုးဆက်များဖြစ်စေကာ အန္တရာယ်ရှိသော ပန်းပွင့်များနှင့် အဆိပ်အတောက်များ ထုတ်လုပ်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ အပြုသဘောဆောင်သော အပြန်အလှန် ဆက်သွယ်မှုများကို မြားများဖြင့် ညွှန်ပြထားပြီး၊ အနုတ်လက္ခဏာ အပြန်အလှန် ဆက်သွယ်မှုများကို ဂေဟဗေဒပုံစံတွင် ပိတ်ထားသော စက်ဝိုင်းများဖြင့် ညွှန်ပြထားသည်။ <ref>{{Cite journal |vauthors=Mazard S, Penesyan A, Ostrowski M, Paulsen IT, Egan S |date=May 2016 |title=Tiny Microbes with a Big Impact: The Role of Cyanobacteria and Their Metabolites in Shaping Our Future |journal=Marine Drugs |volume=14 |issue=5 |page=97 |doi=10.3390/md14050097 |pmc=4882571 |pmid=27196915 |doi-access=free}}</ref>]] [[ဖိုင်:Cyanobacteriaassociatedwithtufa014_Microcoleus_v.jpg|right|thumb|ရောဂါရှာဖွေရေးပုံ- tufa နှင့်ဆက်စပ်နေသော စိမ်းပြာရောင်ဘက်တီးရီးယား: ''Microcoleus vaginatus'']] <blockquote>"စိမ်းပြာရောင်ဘက်တီးရီးယား များသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အအောင်မြင်ဆုံး [[အဏုဇီဝသက်ရှိများ|အဏုဇီဝ]] အုပ်စုဖြစ်သည်ဟု ငြင်းခုံနိုင်ပါသည်။ ၎င်းတို့သည် မျိုးရိုးဗီဇအရ ကွဲပြားမှုအရှိဆုံးဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ရေချို၊ ရေကြောင်းနှင့် ကုန်းမြေဂေဟစနစ်များတွင် လတ္တီတွဒ်အားလုံးရှိ ကျယ်ပြန့်သော နေထိုင်ရာအမျိုးမျိုးကို သိမ်းပိုက်ထားပြီး ရေပူစမ်းများ၊ ဆားလုပ်ငန်းများနှင့် ဆားငန်ပင်လယ်အော်များကဲ့သို့သော အပြင်းထန်ဆုံးနေရာများတွင် တွေ့ရှိရသည်။ အောက်ဆီဂျင်ထုတ်လုပ်သော photoautotrophic စိမ်းပြာရောင်ဘက်တီးရီးယားများသည် ကမ္ဘာဂြိုဟ်၏ အစောပိုင်းလေထုတွင် aerobic metabolism နှင့် eukaryotic photosynthesis တို့၏ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်ကို ညွှန်ကြားပေးသည့် အခြေအနေများကို ဖန်တီးပေးခဲ့သည်။ စိမ်းပြာရောင်ဘက်တီးရီးယား များသည် ကမ္ဘာ့သမုဒ္ဒရာများတွင် အရေးကြီးသော ဂေဟဗေဒဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကာဗွန်နှင့် နိုက်ထရိုဂျင်ဘတ်ဂျက်များအတွက် အရေးကြီးသော ပံ့ပိုးကူညီသူများဖြစ်သည်။" – Stewart နှင့် Falconer <ref name="WalshSmith2011">{{Cite book |date=2 September 2011 |title=Oceans and Human Health: Risks and Remedies from the Seas |vauthors=Stewart I, Falconer IR |publisher=[[Academic Press]] |isbn=978-0-08-087782-2 |veditors=Walsh PJ, Smith S, Fleming L, Solo-Gabriele H, Gerwick WH |pages=271–296 |chapter=Cyanobacteria and cyanobacterial toxins |chapter-url={{google books |plainurl=y |id=LMZPqW-PmFYC |page=271}}}}</ref></blockquote> [[ကဏ္ဍ:အလင်းမှီစုဖွဲ့ခြင်း]] qmwh5wnaaizeebgn8wzyv8tg105pw19 0 288877 1041995 1041847 2026-07-03T16:51:57Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ရာသီဥတု */ 1041995 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = Gifu Prefecture | native_name = {{nobold|{{lang|ja|岐阜県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|岐阜県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Gifu-ken}} | image_skyline = {{multiple image | total_width = 280 | border = infobox | perrow = 1/2/2/2/1 | caption_align = center | image1 = Ukai Gifu Nagaragawa 05.jpg | caption1 = [[Cormorant fishing on the Nagara River]] | image2 = 220727 Nakasendo Magome-juku Nakatsugawa Gifu pref Japan03s3.jpg | caption2 = [[Magome-juku]] | image3 = Takayama Matsuri-2017-5.jpg | caption3 = Spring Festival in Takayama | image4 = Shirakawa-go (2023-07-22).jpg | caption4 = Shirakawa-go | image5 = Hida Folk Village, May 2017.jpg | caption5 = [[Hida Minzoku Mura Folk Village]] | image6 = The-Battlefield-of-Sekigahara-1.jpg | caption6 = A monument in [[Battle of Sekigahara]] | image7 = Usuzumi Zakura 20220401 02.jpg | caption7 = Usuzumi cherry-blossom in Motosu | image8 = Kiso River and Mount Ibuki.JPG | caption8 = [[Mount Ibuki]] and [[Kiso River]] }} | image_flag = Flag of Gifu Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Gifu Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 21 Gifu prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Tōkai region|Tōkai]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Gifu]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 9 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 42 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Yoshihide Esaki]] | area_total_km2 = 10621.29 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|7th]] | population_footnotes = | population_total = 2040000 | population_as_of = Summer, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|17th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]8,225 billion<br />[[US$]]60.8 billion (2022) | iso_code = JP-21 | website = {{URL|www.pref.gifu.lg.jp/English}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Rock ptarmigan]]<br/>(''Lagopus muta'') | fish = [[Ayu sweetfish|Ayu]]<br/>(''Plecoglossus altivelis'') | flower = Chinese milk vetch<br/>(''[[Astragalus (plant)|Astragalus]] sinicus'') | tree = [[Taxus cuspidata|Japanese yew]]<br/>(''Taxus cuspidata'') }} | anthem = [[:ja:岐阜県民の歌|Gifu kenmin no uta]] }} [[File:Gifucastleview.jpg|thumb|right|200px|= Panoramic view of the [[Nōbi Plain]] with [[Gifu]] City, Gifu Prefecture seen from the top of [[Gifu Castle]]]] '''ဂိဖုခရိုင်''' (岐阜県, ဂိဖုခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ဂျိဖုခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၄၀,၀၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၀,၆၂၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၁၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဂခရိုင်]]နှင့် [[ဖုခုအိခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[မိအဲခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ဂိဖုမြို့သည် ခရိုင်၏ အကြီးဆုံးမြို့နှင့် မြို့တော် ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များတွင် အိုးဂခိမြို့၊ နခမိဂဟရမြို့နှင့် တဂျိမိမြို့တို့ ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိသည်။ ဂျပန်ကုန်းတွင်းပိုင်းရှိ ခရိုင်ရှစ်ခုထဲတွင် တစ်ခု ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် နိုင်ငံ၏ အရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရှေးခေတ်လမ်းများကြီးများ ဖြတ်သန်းရာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုလမ်းများတွင် အဲဒိုခေတ်တွင် အသုံးပြုခဲ့သည့် လမ်းမကြီး ငါးခုထဲရှိ "နခဆန်းဒိုး" လည်း ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ရိုးရာ "ဝရှိ" စက္ကူလုပ်ငန်း၊ ဂိဖုမီးအိမ်၊ ဂိဖုထီးနှင့် ဂျပန်ဓားပန်းပဲဖိုများ၊ အခြားမီးဖိုချောင်သုံးဓားများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ဂိဖုရဲတိုက် တည်ရှိသည်။ ထိုရဲတိုက်သည် နှစ် ၁၃၀၀ သက်တမ်းရှိပြီဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ဂိဖုခရိုင်သည် ဟွန်းရှူးကျွန်း၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းတလျှောက် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အဆုံးအဖြတ်တိုက်ပွဲများစွာသည် ဂိဖုခရိုင်တည်ရှိရာ နယ်မြေတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုအထဲမှ ရှေးအကျဆုံးအဓိကကျသည့် တိုက်ပွဲမှာ ၆၇၂ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဂျင်းရှင်းတိုက်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတိုက်ပွဲသည် တန်းမူး (Tenmu) ဂျပန်အင်ပါယာ၏ ၄၀ ဦးမြောက်ဘုရင် ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။ ဂိဖုခရိုင်အတွင်းတွင် ရှေးခေတ်တိုင်းပြည်များဖြစ်သည့် ဟိဒနှင့် မိနိုတို့ တည်ရှီခဲ့ကြသည်။ ခရိုင်၏ အမည်သည် မြို့တော် "ဂိဖု" မှ ဆင်းသက်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ "ဂိဖု" ဟူသည့် အမည်ကို ၁၅၆၇ ခုနှစ်တွင် အိဒနိုဘုနဂ သည် ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလဒ့ဂကို စည်းလုံးစေရန် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် စည်းရုံးပွဲတွင် ပေးခဲ့သည်။ ခရိုင်အတွက် အသုံးပြုခဲ့သည့် ပထမအက္ခရာသည် (岐山) ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံပေါင်းစည်းမှုသမိုင်းကြောင်း၏ ဒဏ္ဍာရီလာတောင်၏ အမည်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအက္ခရာသည် (曲阜) ဖြစ်ပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်၏ မွေးရပ်မြေကို ဖော်ပြသည့် စကားလုံး ဖြစ်သည်။ နိုဘုနဂသည် ဂျပန်နိုင်ငံကို စည်းလုံးစေချင်သည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဤစကားလုံးနှစ်ခုကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်တစ်နိုင်လုံးအတွက် ဓားများထုတ်လုပ်ရာအဓိကနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆဲခိမြို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံးဓားရှည်များကို ထုတ်လုပ်သည့်အတွက် လူသိများသည်။ မကြာသေးမီကာလတွင် ဂိဖုခရိုင် အထူးသဖြင့် ဂိဖုမြို့တွင် ဖက်ရှင်လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ခခမိဂဟရမြို့တွင် လေကြောင်းအင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ၁၈၉၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၈ရက်နေ့တွင် လက်ရှိကာလ မိတိုဆုမြို့သည် "မိနိုအိုဝရိငလျင်" ၏ ဗဟိုချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့ဖူးသမျှ ငလျင်များထဲတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံးငလျင် ဖြစ်သည်။ ငလျင်သည် ပြင်းအား ၈.၀ ရှိခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ဂိဖုခရိုင်သည် ပထဝီသွင်ပြင်အားဖြင့် ကုန်းတွင်းပိတ်မိနေသည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်အနည်းငယ်ထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည့် ခရိုင် ခုနစ်ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ တိုယမခရိုင်၊ အိရှိခဝခရိုင်၊ ဖုခုအိခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ မိအဲခရိုင်၊ အအိချိခရိုင်နှင့် နဂနိုခရိုင်တို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စာပို့ကုတ်နံပါတ်များအားလုံးသည် ၀၀၁ မှ ၉၉၉ အထိ ဂဏန်းသုံးလုံးဖြင့် စတင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိသည့်အတွက် စာပို့ကုတ်နံပါတ်သည် ၅၀၀ ဖြင့် စတင်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ခရိုင်၏ ကုန်းမြေဧရိယာ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားပန်းခြံများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဟခုဆန်နှင့် ချူးဘု - ဆန်းဂခုအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဒ ခိဆိုဂဝနှင့် အိဘိ - ဆဲခိဂဟရ - ယောရိုး အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် ခရိုင်အမျိုးသားပန်းခြံ ၁၅ ခု ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2019 |access-date=22 July 2019}}</ref> ===ဒေသများ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် တရားဝင်သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိသည့် ဒေသငါးခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းဒေသငါးခုမှာ ဆဲနိုး<ref name="nishimino">[http://www.ginet.or.jp/nisimino/index.shtml Nishi Mino Portal Site]. {{in lang|ja}} Ginet. Accessed June 24, 2008.</ref>၊ ဂိဖု<ref name="gifushinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ Gifu Regional Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153534/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ ချူးနိုး<ref name="chunoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ Chūnō Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153556/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ တိုးနိုး<ref name="tonoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ Tōnō Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153606/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>နှင့် ဟိဒ<ref name="hidashinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ Hida Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153611/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>တို့ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသများ၏ နယ်နိမိတ်များကိုမူ တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားမှု မရှိပေ။ ===မြေမျက်နှာသွင်ပြင်=== ဟိဒဒေသမြောက်ပိုင်းသည် မြင့်မားသည့် တောင်တန်းများ ရှိကြသည်။ ၎င်းတောင်တန်းများတွင် ဂျပန်တောင်တန်းများ၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်။ မိနိုဒေသတောင်ပိုင်းသည် နိုးဘိလွင်ပြင်၏ အစိတ်အပိုင်းများစွာ ပါဝင်နေသည်။ နိုးဘိလွင်ပြင်သည် စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်မြေဆီလွှာများ ပါဝင်သည့် ကြီးမားကျယ်ပြန့်သည့် လွင်ပြင် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေ၏ အများစုသည် ခရိုင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်း၊ နဂိုယမြို့၏ အနီးအနားတွင် နေထိုင်ကြသည်။ တောင်ထူထပ်သည့် ဟိဒဒေသတွင် ဟိဒတောင်တန်း တည်ရှိနေသည်။ ဟိဒတောင်တန်းကို ဂျပန်နိုင်ငံတွင် "မြောက်ပိုင်းတောင်တန်း" ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ရောဟခုတောင်တန်းသည်လည်း ဟိဒဒေသတွင်ပင် ပါဝင်သည်။ အခြားသော အဓိကကျသည့် တောင်တန်းများမှာ အိဘုခိတောင်တန်းနှင့် ယောရိုးတောင်တန်းတို့ ဖြစ်သည်။ မိနိုဒေသတွင် ခိဆိုမြစ်သုံးစင်း တည်ရှိပြီး ဒေသ၏မြေအများစုသည် နုန်းမြေများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းခိဆိုမြစ်သုံးစင်းတွင် ခိဆိုမြစ်၊ နဂရမြစ်နှင့် အိဘိမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ခိဆိုမြစ်သည် နဂနိုခရိုင်တွင် စတင်မြစ်ဖျားခံစီးဆင်းလာပြီး၊ အခြားမြစ်နှစ်စင်းသည် ဂိဖုခရိုင်တွင် မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းသည်။ ဤမြစ်များသည် အိဆဲပင်လယ်အော်အတွင်း မဝင်ရောက်မီ အအိချိခရိုင်နှင့် မိအဲခရိုင်များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ခရိုင်အတွင်းရှိ အခြားအဓိကကျသည့် မြစ်များတွင် မိယမြစ်၊ တခဟရမြစ်၊ ရှောမြစ်၊ တိုခိမြစ် (ရှောနိုင်း)၊ ယဟဂိမြစ်နှင့် အိတိုရှိရိုမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ==မြို့ပြဒေသများ== ===မြို့ပြ=== ===မြို့နှင့် ရွာများ=== ==ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ== ==စီးပွားရေး== ===ရိုးရာလုပ်ငန်းများ=== ===ခေတ်မီလုပ်ငန်းများ=== ===ခရီးသွားလုပ်ငန်း=== ===သိပ္ပံပညာ=== ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==ပညာရေး== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Gifu prefecture}} *{{Wikivoyage-inline|Gifu (prefecture)}} * {{Official website|http://www.pref.gifu.lg.jp/foreign-languages/English/}} *[http://travel.kankou-gifu.jp/en/ Gifu travel guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151204033532/http://travel.kankou-gifu.jp/en/ |date=December 4, 2015 }} *[https://gogifu.wordpress.com Go Gifu (blog about tourism in Gifu)] *[https://web.archive.org/web/20090322201250/http://jpimg.digital.archives.go.jp/jpg_prg/jgmWeb?%25TmpFileDisp%25Env=jpeg2k_images%2Fezu%2Ffukenchizu%2F017_gifu_e.env Map of Gifu Prefecture in 1891]. National Archives of Japan. ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] fo95b0f49n3nm5salcvs43pqg0w9fr1 1041996 1041995 2026-07-03T16:55:19Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* မြို့ပြဒေသများ */ 1041996 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = Gifu Prefecture | native_name = {{nobold|{{lang|ja|岐阜県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|岐阜県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Gifu-ken}} | image_skyline = {{multiple image | total_width = 280 | border = infobox | perrow = 1/2/2/2/1 | caption_align = center | image1 = Ukai Gifu Nagaragawa 05.jpg | caption1 = [[Cormorant fishing on the Nagara River]] | image2 = 220727 Nakasendo Magome-juku Nakatsugawa Gifu pref Japan03s3.jpg | caption2 = [[Magome-juku]] | image3 = Takayama Matsuri-2017-5.jpg | caption3 = Spring Festival in Takayama | image4 = Shirakawa-go (2023-07-22).jpg | caption4 = Shirakawa-go | image5 = Hida Folk Village, May 2017.jpg | caption5 = [[Hida Minzoku Mura Folk Village]] | image6 = The-Battlefield-of-Sekigahara-1.jpg | caption6 = A monument in [[Battle of Sekigahara]] | image7 = Usuzumi Zakura 20220401 02.jpg | caption7 = Usuzumi cherry-blossom in Motosu | image8 = Kiso River and Mount Ibuki.JPG | caption8 = [[Mount Ibuki]] and [[Kiso River]] }} | image_flag = Flag of Gifu Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Gifu Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 21 Gifu prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Tōkai region|Tōkai]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Gifu]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 9 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 42 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Yoshihide Esaki]] | area_total_km2 = 10621.29 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|7th]] | population_footnotes = | population_total = 2040000 | population_as_of = Summer, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|17th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]8,225 billion<br />[[US$]]60.8 billion (2022) | iso_code = JP-21 | website = {{URL|www.pref.gifu.lg.jp/English}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Rock ptarmigan]]<br/>(''Lagopus muta'') | fish = [[Ayu sweetfish|Ayu]]<br/>(''Plecoglossus altivelis'') | flower = Chinese milk vetch<br/>(''[[Astragalus (plant)|Astragalus]] sinicus'') | tree = [[Taxus cuspidata|Japanese yew]]<br/>(''Taxus cuspidata'') }} | anthem = [[:ja:岐阜県民の歌|Gifu kenmin no uta]] }} [[File:Gifucastleview.jpg|thumb|right|200px|= Panoramic view of the [[Nōbi Plain]] with [[Gifu]] City, Gifu Prefecture seen from the top of [[Gifu Castle]]]] '''ဂိဖုခရိုင်''' (岐阜県, ဂိဖုခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ဂျိဖုခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၄၀,၀၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၀,၆၂၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၁၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဂခရိုင်]]နှင့် [[ဖုခုအိခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[မိအဲခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ဂိဖုမြို့သည် ခရိုင်၏ အကြီးဆုံးမြို့နှင့် မြို့တော် ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များတွင် အိုးဂခိမြို့၊ နခမိဂဟရမြို့နှင့် တဂျိမိမြို့တို့ ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိသည်။ ဂျပန်ကုန်းတွင်းပိုင်းရှိ ခရိုင်ရှစ်ခုထဲတွင် တစ်ခု ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် နိုင်ငံ၏ အရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရှေးခေတ်လမ်းများကြီးများ ဖြတ်သန်းရာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုလမ်းများတွင် အဲဒိုခေတ်တွင် အသုံးပြုခဲ့သည့် လမ်းမကြီး ငါးခုထဲရှိ "နခဆန်းဒိုး" လည်း ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ရိုးရာ "ဝရှိ" စက္ကူလုပ်ငန်း၊ ဂိဖုမီးအိမ်၊ ဂိဖုထီးနှင့် ဂျပန်ဓားပန်းပဲဖိုများ၊ အခြားမီးဖိုချောင်သုံးဓားများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ဂိဖုရဲတိုက် တည်ရှိသည်။ ထိုရဲတိုက်သည် နှစ် ၁၃၀၀ သက်တမ်းရှိပြီဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ဂိဖုခရိုင်သည် ဟွန်းရှူးကျွန်း၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းတလျှောက် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အဆုံးအဖြတ်တိုက်ပွဲများစွာသည် ဂိဖုခရိုင်တည်ရှိရာ နယ်မြေတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုအထဲမှ ရှေးအကျဆုံးအဓိကကျသည့် တိုက်ပွဲမှာ ၆၇၂ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဂျင်းရှင်းတိုက်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတိုက်ပွဲသည် တန်းမူး (Tenmu) ဂျပန်အင်ပါယာ၏ ၄၀ ဦးမြောက်ဘုရင် ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။ ဂိဖုခရိုင်အတွင်းတွင် ရှေးခေတ်တိုင်းပြည်များဖြစ်သည့် ဟိဒနှင့် မိနိုတို့ တည်ရှီခဲ့ကြသည်။ ခရိုင်၏ အမည်သည် မြို့တော် "ဂိဖု" မှ ဆင်းသက်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ "ဂိဖု" ဟူသည့် အမည်ကို ၁၅၆၇ ခုနှစ်တွင် အိဒနိုဘုနဂ သည် ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလဒ့ဂကို စည်းလုံးစေရန် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် စည်းရုံးပွဲတွင် ပေးခဲ့သည်။ ခရိုင်အတွက် အသုံးပြုခဲ့သည့် ပထမအက္ခရာသည် (岐山) ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံပေါင်းစည်းမှုသမိုင်းကြောင်း၏ ဒဏ္ဍာရီလာတောင်၏ အမည်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအက္ခရာသည် (曲阜) ဖြစ်ပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်၏ မွေးရပ်မြေကို ဖော်ပြသည့် စကားလုံး ဖြစ်သည်။ နိုဘုနဂသည် ဂျပန်နိုင်ငံကို စည်းလုံးစေချင်သည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဤစကားလုံးနှစ်ခုကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်တစ်နိုင်လုံးအတွက် ဓားများထုတ်လုပ်ရာအဓိကနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆဲခိမြို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံးဓားရှည်များကို ထုတ်လုပ်သည့်အတွက် လူသိများသည်။ မကြာသေးမီကာလတွင် ဂိဖုခရိုင် အထူးသဖြင့် ဂိဖုမြို့တွင် ဖက်ရှင်လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ခခမိဂဟရမြို့တွင် လေကြောင်းအင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ၁၈၉၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၈ရက်နေ့တွင် လက်ရှိကာလ မိတိုဆုမြို့သည် "မိနိုအိုဝရိငလျင်" ၏ ဗဟိုချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့ဖူးသမျှ ငလျင်များထဲတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံးငလျင် ဖြစ်သည်။ ငလျင်သည် ပြင်းအား ၈.၀ ရှိခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ဂိဖုခရိုင်သည် ပထဝီသွင်ပြင်အားဖြင့် ကုန်းတွင်းပိတ်မိနေသည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်အနည်းငယ်ထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည့် ခရိုင် ခုနစ်ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ တိုယမခရိုင်၊ အိရှိခဝခရိုင်၊ ဖုခုအိခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ မိအဲခရိုင်၊ အအိချိခရိုင်နှင့် နဂနိုခရိုင်တို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စာပို့ကုတ်နံပါတ်များအားလုံးသည် ၀၀၁ မှ ၉၉၉ အထိ ဂဏန်းသုံးလုံးဖြင့် စတင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိသည့်အတွက် စာပို့ကုတ်နံပါတ်သည် ၅၀၀ ဖြင့် စတင်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ခရိုင်၏ ကုန်းမြေဧရိယာ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားပန်းခြံများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဟခုဆန်နှင့် ချူးဘု - ဆန်းဂခုအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဒ ခိဆိုဂဝနှင့် အိဘိ - ဆဲခိဂဟရ - ယောရိုး အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် ခရိုင်အမျိုးသားပန်းခြံ ၁၅ ခု ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2019 |access-date=22 July 2019}}</ref> ===ဒေသများ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် တရားဝင်သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိသည့် ဒေသငါးခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းဒေသငါးခုမှာ ဆဲနိုး<ref name="nishimino">[http://www.ginet.or.jp/nisimino/index.shtml Nishi Mino Portal Site]. {{in lang|ja}} Ginet. Accessed June 24, 2008.</ref>၊ ဂိဖု<ref name="gifushinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ Gifu Regional Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153534/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ ချူးနိုး<ref name="chunoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ Chūnō Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153556/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ တိုးနိုး<ref name="tonoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ Tōnō Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153606/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>နှင့် ဟိဒ<ref name="hidashinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ Hida Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153611/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>တို့ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသများ၏ နယ်နိမိတ်များကိုမူ တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားမှု မရှိပေ။ ===မြေမျက်နှာသွင်ပြင်=== ဟိဒဒေသမြောက်ပိုင်းသည် မြင့်မားသည့် တောင်တန်းများ ရှိကြသည်။ ၎င်းတောင်တန်းများတွင် ဂျပန်တောင်တန်းများ၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်။ မိနိုဒေသတောင်ပိုင်းသည် နိုးဘိလွင်ပြင်၏ အစိတ်အပိုင်းများစွာ ပါဝင်နေသည်။ နိုးဘိလွင်ပြင်သည် စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်မြေဆီလွှာများ ပါဝင်သည့် ကြီးမားကျယ်ပြန့်သည့် လွင်ပြင် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေ၏ အများစုသည် ခရိုင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်း၊ နဂိုယမြို့၏ အနီးအနားတွင် နေထိုင်ကြသည်။ တောင်ထူထပ်သည့် ဟိဒဒေသတွင် ဟိဒတောင်တန်း တည်ရှိနေသည်။ ဟိဒတောင်တန်းကို ဂျပန်နိုင်ငံတွင် "မြောက်ပိုင်းတောင်တန်း" ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ရောဟခုတောင်တန်းသည်လည်း ဟိဒဒေသတွင်ပင် ပါဝင်သည်။ အခြားသော အဓိကကျသည့် တောင်တန်းများမှာ အိဘုခိတောင်တန်းနှင့် ယောရိုးတောင်တန်းတို့ ဖြစ်သည်။ မိနိုဒေသတွင် ခိဆိုမြစ်သုံးစင်း တည်ရှိပြီး ဒေသ၏မြေအများစုသည် နုန်းမြေများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းခိဆိုမြစ်သုံးစင်းတွင် ခိဆိုမြစ်၊ နဂရမြစ်နှင့် အိဘိမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ခိဆိုမြစ်သည် နဂနိုခရိုင်တွင် စတင်မြစ်ဖျားခံစီးဆင်းလာပြီး၊ အခြားမြစ်နှစ်စင်းသည် ဂိဖုခရိုင်တွင် မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းသည်။ ဤမြစ်များသည် အိဆဲပင်လယ်အော်အတွင်း မဝင်ရောက်မီ အအိချိခရိုင်နှင့် မိအဲခရိုင်များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ခရိုင်အတွင်းရှိ အခြားအဓိကကျသည့် မြစ်များတွင် မိယမြစ်၊ တခဟရမြစ်၊ ရှောမြစ်၊ တိုခိမြစ် (ရှောနိုင်း)၊ ယဟဂိမြစ်နှင့် အိတိုရှိရိုမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ==မြို့ပြဒေသများ== {{main|ဂိဖုခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}} ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ မြို့ပြဒေသများ၊ မြို့များ၊ ရွာများနှင့် ဒေသများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ ===မြို့ပြ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသသည် ၂၁ ခု ရှိသည်။ [[Image:Minokamo and Mount Ontake from Mount Hatobuki.jpg|thumb|right|Minokamo]] [[Image:Mount Kinshō from Mount Ikeda.JPG|thumb|right|Ōgaki]] [[Image:Takayama from Mount Kurai.jpg|thumb|right|Takayama]] {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[Romanization of Japanese|Rōmaji]] ![[Kanji]] |- |[[File:Flag of Ena, Gifu.svg|25x25px]] [[Ena, Gifu|Ena]] |恵那市 |504.24 |48,777 |[[File:Ena in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gero, Gifu.svg|25x25px]] [[Gero, Gifu|Gero]] |下呂市 |851.21 |33,283 |[[File:Gero in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gifu, Gifu.svg|25x25px]] [[Gifu]] (capital) |岐阜市 |203.60 |400,118 |[[File:Gifu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gujo, Gifu.svg|25x25px]] [[Gujō, Gifu|Gujō]] |郡上市 |1,030.75 |41,858 |[[File:Gujo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hashima, Gifu.svg|25x25px]] [[Hashima, Gifu|Hashima]] |羽島市 |53.66 |67,909 |[[File:Hashima in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hida, Gifu.svg|25x25px]] [[Hida, Gifu|Hida]] |飛騨市 |792.53 |24,726 |[[File:Hida in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kaizu, Gifu.svg|25x25px]] [[Kaizu]] |海津市 |112.03 |34,960 |[[File:Kaizu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kakamigahara Gifu.svg|25x25px]] [[Kakamigahara]] |各務原市 |87.81 |148,225 |[[File:Kakamigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kani, Gifu.svg|25x25px]] [[Kani, Gifu|Kani]] |可児市 |87.57 |99,826 |[[File:Kani in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mino, Gifu.svg|25x25px]] [[Mino, Gifu|Mino]] |美濃市 |117.01 |20,749 |[[File:Mino in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Minokamo, Gifu.svg|25x25px]] [[Minokamo, Gifu|Minokamo]] |美濃加茂市 |74.81 |56,972 |[[File:Minokamo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizuho, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizuho, Gifu|Mizuho]] |瑞穂市 |28.19 |54,686 |[[File:Mizuho in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizunami, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizunami, Gifu|Mizunami]] |瑞浪市 |174.86 |37,705 |[[File:Mizunami in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Motosu Gifu.svg|25x25px]] [[Motosu, Gifu|Motosu]] |本巣市 |374.65 |34,453 |[[File:Motosu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Nakatsugawa, Gifu.svg|25x25px]] [[Nakatsugawa]] |中津川市 |676.45 |78,930 |[[File:Nakatsugawa in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ogaki, Gifu.svg|25x25px]] [[Ōgaki]] |大垣市 |206.57 |161,539 |[[File:Ogaki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Seki, Gifu.svg|25x25px]] [[Seki, Gifu|Seki]] |関市 |472.33 |89,020 |[[File:Seki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tajimi, Gifu.svg|25x25px]] [[Tajimi]] |多治見市 |91.25 |110,070 |[[File:Tajimi in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Takayama, Gifu.svg|25x25px]] [[Takayama, Gifu|Takayama]] |高山市 |2,177.61 |81,968 |[[File:Takayama in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Toki, Gifu.svg|25x25px]] [[Toki, Gifu|Toki]] |土岐市 |116.02 |58,567 |[[File:Toki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yamagata, Gifu.svg|25x25px]] [[Yamagata, Gifu|Yamagata]] |山県市 |221.98 |27,356 |[[File:Yamagata in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |} ===မြို့နှင့် ရွာများ=== ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် အောက်ပါမြို့များနှင့် ရွာများ တည်ရှိကြသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |Name ! rowspan="2" |Area (km²) ! rowspan="2" |Population ! rowspan="2" |District ! rowspan="2" |Map |- ![[Romanization of Japanese|Rōmaji]] ![[Kanji]] |- |[[File:Flag of Anpachi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Anpachi, Gifu|Anpachi]] |安八町 |18.19 |15,072 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Ampachi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ginan, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ginan, Gifu|Ginan]] |岐南町 |7.91 |25,661 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Ginan in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Godo Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Gōdo, Gifu|Gōdo]] |神戸町 |18.78 |19,361 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Godo in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hichiso, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Hichisō, Gifu|Hichisō]] |七宗町 |40.4 |3,801 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Hichiso in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Higashishirakawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Higashishirakawa, Gifu|Higashishirakawa]] |東白川村 |87.09 |2,278 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Higashishirakawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ibigawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ibigawa]] |揖斐川町 |803.44 |21,319 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ibigawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ikeda Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ikeda, Gifu|Ikeda]] |池田町 |38.80 |24,034 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ikeda in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kasamatsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kasamatsu, Gifu|Kasamatsu]] |笠松町 |10.3 |22,273 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Kasamatsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kawabe Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kawabe, Gifu|Kawabe]] |川辺町 |41.16 |10,303 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Kawabe in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kitagata Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kitagata, Gifu|Kitagata]] |北方町 |5.18 |18,410 |[[Motosu District, Gifu|Motosu District]] |[[File:Kitagata in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mitake, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Mitake, Gifu|Mitake]] |御嵩町 |56.69 |18,363 |[[Kani District, Gifu|Kani District]] |[[File:Mitake in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ono, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ōno, Gifu|Ōno]] |大野町 |34.20 |23,111 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ono in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sakahogi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sakahogi, Gifu|Sakahogi]] |坂祝町 |12.87 |8,253 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Sakahogi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sekigahara Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sekigahara, Gifu|Sekigahara]] |関ケ原町 |49.28 |7,109 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Sekigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa Town, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (town)|Shirakawa]] |白川町 |237.90 |8,288 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Shirakawa town in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa, Gifu (village).svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (village)|Shirakawa]] |白川村 |356.64 |1,630 |[[Ōno District, Gifu|Ōno District]] |[[File:Shirakawa village in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tarui Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tarui, Gifu|Tarui]] |垂井町 |57.09 |25,632 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Tarui in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tomika, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tomika, Gifu|Tomika]] |富加町 |16.82 |5,714 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Tomika in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Wanouchi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Wanouchi, Gifu|Wanouchi]] |輪之内町 |22.33 |9,910 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Wanouchi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yaotsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yaotsu]] |八百津町 |128.79 |11,036 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Yaotsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yoro, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yōrō, Gifu|Yōrō]] |養老町 |72.29 |29,309 |[[Yōrō District, Gifu|Yōrō District]] |[[File:Yoro in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |} ==ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ== ==စီးပွားရေး== ===ရိုးရာလုပ်ငန်းများ=== ===ခေတ်မီလုပ်ငန်းများ=== ===ခရီးသွားလုပ်ငန်း=== ===သိပ္ပံပညာ=== ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==ပညာရေး== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Gifu prefecture}} *{{Wikivoyage-inline|Gifu (prefecture)}} * {{Official website|http://www.pref.gifu.lg.jp/foreign-languages/English/}} *[http://travel.kankou-gifu.jp/en/ Gifu travel guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151204033532/http://travel.kankou-gifu.jp/en/ |date=December 4, 2015 }} *[https://gogifu.wordpress.com Go Gifu (blog about tourism in Gifu)] *[https://web.archive.org/web/20090322201250/http://jpimg.digital.archives.go.jp/jpg_prg/jgmWeb?%25TmpFileDisp%25Env=jpeg2k_images%2Fezu%2Ffukenchizu%2F017_gifu_e.env Map of Gifu Prefecture in 1891]. National Archives of Japan. ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 1mlmm05dtoc6v4ze2jcizl57r4p4q20 1041997 1041996 2026-07-03T16:56:06Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* မြို့နှင့် ရွာများ */ 1041997 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = Gifu Prefecture | native_name = {{nobold|{{lang|ja|岐阜県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|岐阜県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Gifu-ken}} | image_skyline = {{multiple image | total_width = 280 | border = infobox | perrow = 1/2/2/2/1 | caption_align = center | image1 = Ukai Gifu Nagaragawa 05.jpg | caption1 = [[Cormorant fishing on the Nagara River]] | image2 = 220727 Nakasendo Magome-juku Nakatsugawa Gifu pref Japan03s3.jpg | caption2 = [[Magome-juku]] | image3 = Takayama Matsuri-2017-5.jpg | caption3 = Spring Festival in Takayama | image4 = Shirakawa-go (2023-07-22).jpg | caption4 = Shirakawa-go | image5 = Hida Folk Village, May 2017.jpg | caption5 = [[Hida Minzoku Mura Folk Village]] | image6 = The-Battlefield-of-Sekigahara-1.jpg | caption6 = A monument in [[Battle of Sekigahara]] | image7 = Usuzumi Zakura 20220401 02.jpg | caption7 = Usuzumi cherry-blossom in Motosu | image8 = Kiso River and Mount Ibuki.JPG | caption8 = [[Mount Ibuki]] and [[Kiso River]] }} | image_flag = Flag of Gifu Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Gifu Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 21 Gifu prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Tōkai region|Tōkai]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Gifu]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 9 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 42 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Yoshihide Esaki]] | area_total_km2 = 10621.29 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|7th]] | population_footnotes = | population_total = 2040000 | population_as_of = Summer, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|17th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]8,225 billion<br />[[US$]]60.8 billion (2022) | iso_code = JP-21 | website = {{URL|www.pref.gifu.lg.jp/English}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Rock ptarmigan]]<br/>(''Lagopus muta'') | fish = [[Ayu sweetfish|Ayu]]<br/>(''Plecoglossus altivelis'') | flower = Chinese milk vetch<br/>(''[[Astragalus (plant)|Astragalus]] sinicus'') | tree = [[Taxus cuspidata|Japanese yew]]<br/>(''Taxus cuspidata'') }} | anthem = [[:ja:岐阜県民の歌|Gifu kenmin no uta]] }} [[File:Gifucastleview.jpg|thumb|right|200px|= Panoramic view of the [[Nōbi Plain]] with [[Gifu]] City, Gifu Prefecture seen from the top of [[Gifu Castle]]]] '''ဂိဖုခရိုင်''' (岐阜県, ဂိဖုခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ဂျိဖုခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၄၀,၀၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၀,၆၂၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၁၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဂခရိုင်]]နှင့် [[ဖုခုအိခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[မိအဲခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ဂိဖုမြို့သည် ခရိုင်၏ အကြီးဆုံးမြို့နှင့် မြို့တော် ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များတွင် အိုးဂခိမြို့၊ နခမိဂဟရမြို့နှင့် တဂျိမိမြို့တို့ ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိသည်။ ဂျပန်ကုန်းတွင်းပိုင်းရှိ ခရိုင်ရှစ်ခုထဲတွင် တစ်ခု ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် နိုင်ငံ၏ အရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရှေးခေတ်လမ်းများကြီးများ ဖြတ်သန်းရာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုလမ်းများတွင် အဲဒိုခေတ်တွင် အသုံးပြုခဲ့သည့် လမ်းမကြီး ငါးခုထဲရှိ "နခဆန်းဒိုး" လည်း ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ရိုးရာ "ဝရှိ" စက္ကူလုပ်ငန်း၊ ဂိဖုမီးအိမ်၊ ဂိဖုထီးနှင့် ဂျပန်ဓားပန်းပဲဖိုများ၊ အခြားမီးဖိုချောင်သုံးဓားများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ဂိဖုရဲတိုက် တည်ရှိသည်။ ထိုရဲတိုက်သည် နှစ် ၁၃၀၀ သက်တမ်းရှိပြီဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ဂိဖုခရိုင်သည် ဟွန်းရှူးကျွန်း၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းတလျှောက် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အဆုံးအဖြတ်တိုက်ပွဲများစွာသည် ဂိဖုခရိုင်တည်ရှိရာ နယ်မြေတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုအထဲမှ ရှေးအကျဆုံးအဓိကကျသည့် တိုက်ပွဲမှာ ၆၇၂ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဂျင်းရှင်းတိုက်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတိုက်ပွဲသည် တန်းမူး (Tenmu) ဂျပန်အင်ပါယာ၏ ၄၀ ဦးမြောက်ဘုရင် ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။ ဂိဖုခရိုင်အတွင်းတွင် ရှေးခေတ်တိုင်းပြည်များဖြစ်သည့် ဟိဒနှင့် မိနိုတို့ တည်ရှီခဲ့ကြသည်။ ခရိုင်၏ အမည်သည် မြို့တော် "ဂိဖု" မှ ဆင်းသက်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ "ဂိဖု" ဟူသည့် အမည်ကို ၁၅၆၇ ခုနှစ်တွင် အိဒနိုဘုနဂ သည် ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလဒ့ဂကို စည်းလုံးစေရန် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် စည်းရုံးပွဲတွင် ပေးခဲ့သည်။ ခရိုင်အတွက် အသုံးပြုခဲ့သည့် ပထမအက္ခရာသည် (岐山) ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံပေါင်းစည်းမှုသမိုင်းကြောင်း၏ ဒဏ္ဍာရီလာတောင်၏ အမည်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအက္ခရာသည် (曲阜) ဖြစ်ပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်၏ မွေးရပ်မြေကို ဖော်ပြသည့် စကားလုံး ဖြစ်သည်။ နိုဘုနဂသည် ဂျပန်နိုင်ငံကို စည်းလုံးစေချင်သည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဤစကားလုံးနှစ်ခုကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်တစ်နိုင်လုံးအတွက် ဓားများထုတ်လုပ်ရာအဓိကနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆဲခိမြို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံးဓားရှည်များကို ထုတ်လုပ်သည့်အတွက် လူသိများသည်။ မကြာသေးမီကာလတွင် ဂိဖုခရိုင် အထူးသဖြင့် ဂိဖုမြို့တွင် ဖက်ရှင်လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ခခမိဂဟရမြို့တွင် လေကြောင်းအင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ၁၈၉၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၈ရက်နေ့တွင် လက်ရှိကာလ မိတိုဆုမြို့သည် "မိနိုအိုဝရိငလျင်" ၏ ဗဟိုချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့ဖူးသမျှ ငလျင်များထဲတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံးငလျင် ဖြစ်သည်။ ငလျင်သည် ပြင်းအား ၈.၀ ရှိခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ဂိဖုခရိုင်သည် ပထဝီသွင်ပြင်အားဖြင့် ကုန်းတွင်းပိတ်မိနေသည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်အနည်းငယ်ထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည့် ခရိုင် ခုနစ်ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ တိုယမခရိုင်၊ အိရှိခဝခရိုင်၊ ဖုခုအိခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ မိအဲခရိုင်၊ အအိချိခရိုင်နှင့် နဂနိုခရိုင်တို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စာပို့ကုတ်နံပါတ်များအားလုံးသည် ၀၀၁ မှ ၉၉၉ အထိ ဂဏန်းသုံးလုံးဖြင့် စတင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိသည့်အတွက် စာပို့ကုတ်နံပါတ်သည် ၅၀၀ ဖြင့် စတင်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ခရိုင်၏ ကုန်းမြေဧရိယာ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားပန်းခြံများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဟခုဆန်နှင့် ချူးဘု - ဆန်းဂခုအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဒ ခိဆိုဂဝနှင့် အိဘိ - ဆဲခိဂဟရ - ယောရိုး အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် ခရိုင်အမျိုးသားပန်းခြံ ၁၅ ခု ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2019 |access-date=22 July 2019}}</ref> ===ဒေသများ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် တရားဝင်သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိသည့် ဒေသငါးခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းဒေသငါးခုမှာ ဆဲနိုး<ref name="nishimino">[http://www.ginet.or.jp/nisimino/index.shtml Nishi Mino Portal Site]. {{in lang|ja}} Ginet. Accessed June 24, 2008.</ref>၊ ဂိဖု<ref name="gifushinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ Gifu Regional Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153534/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ ချူးနိုး<ref name="chunoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ Chūnō Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153556/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ တိုးနိုး<ref name="tonoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ Tōnō Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153606/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>နှင့် ဟိဒ<ref name="hidashinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ Hida Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153611/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>တို့ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသများ၏ နယ်နိမိတ်များကိုမူ တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားမှု မရှိပေ။ ===မြေမျက်နှာသွင်ပြင်=== ဟိဒဒေသမြောက်ပိုင်းသည် မြင့်မားသည့် တောင်တန်းများ ရှိကြသည်။ ၎င်းတောင်တန်းများတွင် ဂျပန်တောင်တန်းများ၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်။ မိနိုဒေသတောင်ပိုင်းသည် နိုးဘိလွင်ပြင်၏ အစိတ်အပိုင်းများစွာ ပါဝင်နေသည်။ နိုးဘိလွင်ပြင်သည် စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်မြေဆီလွှာများ ပါဝင်သည့် ကြီးမားကျယ်ပြန့်သည့် လွင်ပြင် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေ၏ အများစုသည် ခရိုင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်း၊ နဂိုယမြို့၏ အနီးအနားတွင် နေထိုင်ကြသည်။ တောင်ထူထပ်သည့် ဟိဒဒေသတွင် ဟိဒတောင်တန်း တည်ရှိနေသည်။ ဟိဒတောင်တန်းကို ဂျပန်နိုင်ငံတွင် "မြောက်ပိုင်းတောင်တန်း" ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ရောဟခုတောင်တန်းသည်လည်း ဟိဒဒေသတွင်ပင် ပါဝင်သည်။ အခြားသော အဓိကကျသည့် တောင်တန်းများမှာ အိဘုခိတောင်တန်းနှင့် ယောရိုးတောင်တန်းတို့ ဖြစ်သည်။ မိနိုဒေသတွင် ခိဆိုမြစ်သုံးစင်း တည်ရှိပြီး ဒေသ၏မြေအများစုသည် နုန်းမြေများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းခိဆိုမြစ်သုံးစင်းတွင် ခိဆိုမြစ်၊ နဂရမြစ်နှင့် အိဘိမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ခိဆိုမြစ်သည် နဂနိုခရိုင်တွင် စတင်မြစ်ဖျားခံစီးဆင်းလာပြီး၊ အခြားမြစ်နှစ်စင်းသည် ဂိဖုခရိုင်တွင် မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းသည်။ ဤမြစ်များသည် အိဆဲပင်လယ်အော်အတွင်း မဝင်ရောက်မီ အအိချိခရိုင်နှင့် မိအဲခရိုင်များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ခရိုင်အတွင်းရှိ အခြားအဓိကကျသည့် မြစ်များတွင် မိယမြစ်၊ တခဟရမြစ်၊ ရှောမြစ်၊ တိုခိမြစ် (ရှောနိုင်း)၊ ယဟဂိမြစ်နှင့် အိတိုရှိရိုမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ==မြို့ပြဒေသများ== {{main|ဂိဖုခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}} ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ မြို့ပြဒေသများ၊ မြို့များ၊ ရွာများနှင့် ဒေသများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ ===မြို့ပြ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသသည် ၂၁ ခု ရှိသည်။ [[Image:Minokamo and Mount Ontake from Mount Hatobuki.jpg|thumb|right|Minokamo]] [[Image:Mount Kinshō from Mount Ikeda.JPG|thumb|right|Ōgaki]] [[Image:Takayama from Mount Kurai.jpg|thumb|right|Takayama]] {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[Romanization of Japanese|Rōmaji]] ![[Kanji]] |- |[[File:Flag of Ena, Gifu.svg|25x25px]] [[Ena, Gifu|Ena]] |恵那市 |504.24 |48,777 |[[File:Ena in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gero, Gifu.svg|25x25px]] [[Gero, Gifu|Gero]] |下呂市 |851.21 |33,283 |[[File:Gero in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gifu, Gifu.svg|25x25px]] [[Gifu]] (capital) |岐阜市 |203.60 |400,118 |[[File:Gifu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gujo, Gifu.svg|25x25px]] [[Gujō, Gifu|Gujō]] |郡上市 |1,030.75 |41,858 |[[File:Gujo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hashima, Gifu.svg|25x25px]] [[Hashima, Gifu|Hashima]] |羽島市 |53.66 |67,909 |[[File:Hashima in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hida, Gifu.svg|25x25px]] [[Hida, Gifu|Hida]] |飛騨市 |792.53 |24,726 |[[File:Hida in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kaizu, Gifu.svg|25x25px]] [[Kaizu]] |海津市 |112.03 |34,960 |[[File:Kaizu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kakamigahara Gifu.svg|25x25px]] [[Kakamigahara]] |各務原市 |87.81 |148,225 |[[File:Kakamigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kani, Gifu.svg|25x25px]] [[Kani, Gifu|Kani]] |可児市 |87.57 |99,826 |[[File:Kani in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mino, Gifu.svg|25x25px]] [[Mino, Gifu|Mino]] |美濃市 |117.01 |20,749 |[[File:Mino in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Minokamo, Gifu.svg|25x25px]] [[Minokamo, Gifu|Minokamo]] |美濃加茂市 |74.81 |56,972 |[[File:Minokamo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizuho, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizuho, Gifu|Mizuho]] |瑞穂市 |28.19 |54,686 |[[File:Mizuho in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizunami, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizunami, Gifu|Mizunami]] |瑞浪市 |174.86 |37,705 |[[File:Mizunami in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Motosu Gifu.svg|25x25px]] [[Motosu, Gifu|Motosu]] |本巣市 |374.65 |34,453 |[[File:Motosu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Nakatsugawa, Gifu.svg|25x25px]] [[Nakatsugawa]] |中津川市 |676.45 |78,930 |[[File:Nakatsugawa in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ogaki, Gifu.svg|25x25px]] [[Ōgaki]] |大垣市 |206.57 |161,539 |[[File:Ogaki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Seki, Gifu.svg|25x25px]] [[Seki, Gifu|Seki]] |関市 |472.33 |89,020 |[[File:Seki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tajimi, Gifu.svg|25x25px]] [[Tajimi]] |多治見市 |91.25 |110,070 |[[File:Tajimi in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Takayama, Gifu.svg|25x25px]] [[Takayama, Gifu|Takayama]] |高山市 |2,177.61 |81,968 |[[File:Takayama in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Toki, Gifu.svg|25x25px]] [[Toki, Gifu|Toki]] |土岐市 |116.02 |58,567 |[[File:Toki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yamagata, Gifu.svg|25x25px]] [[Yamagata, Gifu|Yamagata]] |山県市 |221.98 |27,356 |[[File:Yamagata in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |} ===မြို့နှင့် ရွာများ=== ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် အောက်ပါမြို့များနှင့် ရွာများ တည်ရှိကြသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Anpachi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Anpachi, Gifu|Anpachi]] |安八町 |18.19 |15,072 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Ampachi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ginan, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ginan, Gifu|Ginan]] |岐南町 |7.91 |25,661 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Ginan in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Godo Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Gōdo, Gifu|Gōdo]] |神戸町 |18.78 |19,361 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Godo in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hichiso, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Hichisō, Gifu|Hichisō]] |七宗町 |40.4 |3,801 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Hichiso in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Higashishirakawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Higashishirakawa, Gifu|Higashishirakawa]] |東白川村 |87.09 |2,278 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Higashishirakawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ibigawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ibigawa]] |揖斐川町 |803.44 |21,319 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ibigawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ikeda Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ikeda, Gifu|Ikeda]] |池田町 |38.80 |24,034 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ikeda in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kasamatsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kasamatsu, Gifu|Kasamatsu]] |笠松町 |10.3 |22,273 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Kasamatsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kawabe Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kawabe, Gifu|Kawabe]] |川辺町 |41.16 |10,303 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Kawabe in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kitagata Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kitagata, Gifu|Kitagata]] |北方町 |5.18 |18,410 |[[Motosu District, Gifu|Motosu District]] |[[File:Kitagata in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mitake, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Mitake, Gifu|Mitake]] |御嵩町 |56.69 |18,363 |[[Kani District, Gifu|Kani District]] |[[File:Mitake in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ono, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ōno, Gifu|Ōno]] |大野町 |34.20 |23,111 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ono in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sakahogi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sakahogi, Gifu|Sakahogi]] |坂祝町 |12.87 |8,253 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Sakahogi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sekigahara Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sekigahara, Gifu|Sekigahara]] |関ケ原町 |49.28 |7,109 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Sekigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa Town, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (town)|Shirakawa]] |白川町 |237.90 |8,288 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Shirakawa town in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa, Gifu (village).svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (village)|Shirakawa]] |白川村 |356.64 |1,630 |[[Ōno District, Gifu|Ōno District]] |[[File:Shirakawa village in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tarui Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tarui, Gifu|Tarui]] |垂井町 |57.09 |25,632 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Tarui in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tomika, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tomika, Gifu|Tomika]] |富加町 |16.82 |5,714 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Tomika in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Wanouchi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Wanouchi, Gifu|Wanouchi]] |輪之内町 |22.33 |9,910 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Wanouchi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yaotsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yaotsu]] |八百津町 |128.79 |11,036 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Yaotsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yoro, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yōrō, Gifu|Yōrō]] |養老町 |72.29 |29,309 |[[Yōrō District, Gifu|Yōrō District]] |[[File:Yoro in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |} ==ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ== ==စီးပွားရေး== ===ရိုးရာလုပ်ငန်းများ=== ===ခေတ်မီလုပ်ငန်းများ=== ===ခရီးသွားလုပ်ငန်း=== ===သိပ္ပံပညာ=== ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==ပညာရေး== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Gifu prefecture}} *{{Wikivoyage-inline|Gifu (prefecture)}} * {{Official website|http://www.pref.gifu.lg.jp/foreign-languages/English/}} *[http://travel.kankou-gifu.jp/en/ Gifu travel guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151204033532/http://travel.kankou-gifu.jp/en/ |date=December 4, 2015 }} *[https://gogifu.wordpress.com Go Gifu (blog about tourism in Gifu)] *[https://web.archive.org/web/20090322201250/http://jpimg.digital.archives.go.jp/jpg_prg/jgmWeb?%25TmpFileDisp%25Env=jpeg2k_images%2Fezu%2Ffukenchizu%2F017_gifu_e.env Map of Gifu Prefecture in 1891]. National Archives of Japan. ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 6pxbtnw6gz0fgj9yqdcpowt84qg0onj 1041998 1041997 2026-07-03T16:56:46Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ */ 1041998 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = Gifu Prefecture | native_name = {{nobold|{{lang|ja|岐阜県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|岐阜県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Gifu-ken}} | image_skyline = {{multiple image | total_width = 280 | border = infobox | perrow = 1/2/2/2/1 | caption_align = center | image1 = Ukai Gifu Nagaragawa 05.jpg | caption1 = [[Cormorant fishing on the Nagara River]] | image2 = 220727 Nakasendo Magome-juku Nakatsugawa Gifu pref Japan03s3.jpg | caption2 = [[Magome-juku]] | image3 = Takayama Matsuri-2017-5.jpg | caption3 = Spring Festival in Takayama | image4 = Shirakawa-go (2023-07-22).jpg | caption4 = Shirakawa-go | image5 = Hida Folk Village, May 2017.jpg | caption5 = [[Hida Minzoku Mura Folk Village]] | image6 = The-Battlefield-of-Sekigahara-1.jpg | caption6 = A monument in [[Battle of Sekigahara]] | image7 = Usuzumi Zakura 20220401 02.jpg | caption7 = Usuzumi cherry-blossom in Motosu | image8 = Kiso River and Mount Ibuki.JPG | caption8 = [[Mount Ibuki]] and [[Kiso River]] }} | image_flag = Flag of Gifu Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Gifu Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 21 Gifu prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Tōkai region|Tōkai]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Gifu]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 9 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 42 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Yoshihide Esaki]] | area_total_km2 = 10621.29 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|7th]] | population_footnotes = | population_total = 2040000 | population_as_of = Summer, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|17th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]8,225 billion<br />[[US$]]60.8 billion (2022) | iso_code = JP-21 | website = {{URL|www.pref.gifu.lg.jp/English}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Rock ptarmigan]]<br/>(''Lagopus muta'') | fish = [[Ayu sweetfish|Ayu]]<br/>(''Plecoglossus altivelis'') | flower = Chinese milk vetch<br/>(''[[Astragalus (plant)|Astragalus]] sinicus'') | tree = [[Taxus cuspidata|Japanese yew]]<br/>(''Taxus cuspidata'') }} | anthem = [[:ja:岐阜県民の歌|Gifu kenmin no uta]] }} [[File:Gifucastleview.jpg|thumb|right|200px|= Panoramic view of the [[Nōbi Plain]] with [[Gifu]] City, Gifu Prefecture seen from the top of [[Gifu Castle]]]] '''ဂိဖုခရိုင်''' (岐阜県, ဂိဖုခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ဂျိဖုခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၄၀,၀၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၀,၆၂၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၁၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဂခရိုင်]]နှင့် [[ဖုခုအိခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[မိအဲခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ဂိဖုမြို့သည် ခရိုင်၏ အကြီးဆုံးမြို့နှင့် မြို့တော် ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များတွင် အိုးဂခိမြို့၊ နခမိဂဟရမြို့နှင့် တဂျိမိမြို့တို့ ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိသည်။ ဂျပန်ကုန်းတွင်းပိုင်းရှိ ခရိုင်ရှစ်ခုထဲတွင် တစ်ခု ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် နိုင်ငံ၏ အရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရှေးခေတ်လမ်းများကြီးများ ဖြတ်သန်းရာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုလမ်းများတွင် အဲဒိုခေတ်တွင် အသုံးပြုခဲ့သည့် လမ်းမကြီး ငါးခုထဲရှိ "နခဆန်းဒိုး" လည်း ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ရိုးရာ "ဝရှိ" စက္ကူလုပ်ငန်း၊ ဂိဖုမီးအိမ်၊ ဂိဖုထီးနှင့် ဂျပန်ဓားပန်းပဲဖိုများ၊ အခြားမီးဖိုချောင်သုံးဓားများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ဂိဖုရဲတိုက် တည်ရှိသည်။ ထိုရဲတိုက်သည် နှစ် ၁၃၀၀ သက်တမ်းရှိပြီဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ဂိဖုခရိုင်သည် ဟွန်းရှူးကျွန်း၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းတလျှောက် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အဆုံးအဖြတ်တိုက်ပွဲများစွာသည် ဂိဖုခရိုင်တည်ရှိရာ နယ်မြေတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုအထဲမှ ရှေးအကျဆုံးအဓိကကျသည့် တိုက်ပွဲမှာ ၆၇၂ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဂျင်းရှင်းတိုက်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတိုက်ပွဲသည် တန်းမူး (Tenmu) ဂျပန်အင်ပါယာ၏ ၄၀ ဦးမြောက်ဘုရင် ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။ ဂိဖုခရိုင်အတွင်းတွင် ရှေးခေတ်တိုင်းပြည်များဖြစ်သည့် ဟိဒနှင့် မိနိုတို့ တည်ရှီခဲ့ကြသည်။ ခရိုင်၏ အမည်သည် မြို့တော် "ဂိဖု" မှ ဆင်းသက်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ "ဂိဖု" ဟူသည့် အမည်ကို ၁၅၆၇ ခုနှစ်တွင် အိဒနိုဘုနဂ သည် ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလဒ့ဂကို စည်းလုံးစေရန် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် စည်းရုံးပွဲတွင် ပေးခဲ့သည်။ ခရိုင်အတွက် အသုံးပြုခဲ့သည့် ပထမအက္ခရာသည် (岐山) ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံပေါင်းစည်းမှုသမိုင်းကြောင်း၏ ဒဏ္ဍာရီလာတောင်၏ အမည်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအက္ခရာသည် (曲阜) ဖြစ်ပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်၏ မွေးရပ်မြေကို ဖော်ပြသည့် စကားလုံး ဖြစ်သည်။ နိုဘုနဂသည် ဂျပန်နိုင်ငံကို စည်းလုံးစေချင်သည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဤစကားလုံးနှစ်ခုကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်တစ်နိုင်လုံးအတွက် ဓားများထုတ်လုပ်ရာအဓိကနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆဲခိမြို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံးဓားရှည်များကို ထုတ်လုပ်သည့်အတွက် လူသိများသည်။ မကြာသေးမီကာလတွင် ဂိဖုခရိုင် အထူးသဖြင့် ဂိဖုမြို့တွင် ဖက်ရှင်လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ခခမိဂဟရမြို့တွင် လေကြောင်းအင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ၁၈၉၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၈ရက်နေ့တွင် လက်ရှိကာလ မိတိုဆုမြို့သည် "မိနိုအိုဝရိငလျင်" ၏ ဗဟိုချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့ဖူးသမျှ ငလျင်များထဲတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံးငလျင် ဖြစ်သည်။ ငလျင်သည် ပြင်းအား ၈.၀ ရှိခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ဂိဖုခရိုင်သည် ပထဝီသွင်ပြင်အားဖြင့် ကုန်းတွင်းပိတ်မိနေသည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်အနည်းငယ်ထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည့် ခရိုင် ခုနစ်ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ တိုယမခရိုင်၊ အိရှိခဝခရိုင်၊ ဖုခုအိခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ မိအဲခရိုင်၊ အအိချိခရိုင်နှင့် နဂနိုခရိုင်တို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စာပို့ကုတ်နံပါတ်များအားလုံးသည် ၀၀၁ မှ ၉၉၉ အထိ ဂဏန်းသုံးလုံးဖြင့် စတင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိသည့်အတွက် စာပို့ကုတ်နံပါတ်သည် ၅၀၀ ဖြင့် စတင်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ခရိုင်၏ ကုန်းမြေဧရိယာ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားပန်းခြံများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဟခုဆန်နှင့် ချူးဘု - ဆန်းဂခုအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဒ ခိဆိုဂဝနှင့် အိဘိ - ဆဲခိဂဟရ - ယောရိုး အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် ခရိုင်အမျိုးသားပန်းခြံ ၁၅ ခု ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2019 |access-date=22 July 2019}}</ref> ===ဒေသများ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် တရားဝင်သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိသည့် ဒေသငါးခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းဒေသငါးခုမှာ ဆဲနိုး<ref name="nishimino">[http://www.ginet.or.jp/nisimino/index.shtml Nishi Mino Portal Site]. {{in lang|ja}} Ginet. Accessed June 24, 2008.</ref>၊ ဂိဖု<ref name="gifushinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ Gifu Regional Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153534/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ ချူးနိုး<ref name="chunoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ Chūnō Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153556/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ တိုးနိုး<ref name="tonoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ Tōnō Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153606/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>နှင့် ဟိဒ<ref name="hidashinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ Hida Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153611/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>တို့ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသများ၏ နယ်နိမိတ်များကိုမူ တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားမှု မရှိပေ။ ===မြေမျက်နှာသွင်ပြင်=== ဟိဒဒေသမြောက်ပိုင်းသည် မြင့်မားသည့် တောင်တန်းများ ရှိကြသည်။ ၎င်းတောင်တန်းများတွင် ဂျပန်တောင်တန်းများ၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်။ မိနိုဒေသတောင်ပိုင်းသည် နိုးဘိလွင်ပြင်၏ အစိတ်အပိုင်းများစွာ ပါဝင်နေသည်။ နိုးဘိလွင်ပြင်သည် စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်မြေဆီလွှာများ ပါဝင်သည့် ကြီးမားကျယ်ပြန့်သည့် လွင်ပြင် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေ၏ အများစုသည် ခရိုင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်း၊ နဂိုယမြို့၏ အနီးအနားတွင် နေထိုင်ကြသည်။ တောင်ထူထပ်သည့် ဟိဒဒေသတွင် ဟိဒတောင်တန်း တည်ရှိနေသည်။ ဟိဒတောင်တန်းကို ဂျပန်နိုင်ငံတွင် "မြောက်ပိုင်းတောင်တန်း" ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ရောဟခုတောင်တန်းသည်လည်း ဟိဒဒေသတွင်ပင် ပါဝင်သည်။ အခြားသော အဓိကကျသည့် တောင်တန်းများမှာ အိဘုခိတောင်တန်းနှင့် ယောရိုးတောင်တန်းတို့ ဖြစ်သည်။ မိနိုဒေသတွင် ခိဆိုမြစ်သုံးစင်း တည်ရှိပြီး ဒေသ၏မြေအများစုသည် နုန်းမြေများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းခိဆိုမြစ်သုံးစင်းတွင် ခိဆိုမြစ်၊ နဂရမြစ်နှင့် အိဘိမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ခိဆိုမြစ်သည် နဂနိုခရိုင်တွင် စတင်မြစ်ဖျားခံစီးဆင်းလာပြီး၊ အခြားမြစ်နှစ်စင်းသည် ဂိဖုခရိုင်တွင် မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းသည်။ ဤမြစ်များသည် အိဆဲပင်လယ်အော်အတွင်း မဝင်ရောက်မီ အအိချိခရိုင်နှင့် မိအဲခရိုင်များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ခရိုင်အတွင်းရှိ အခြားအဓိကကျသည့် မြစ်များတွင် မိယမြစ်၊ တခဟရမြစ်၊ ရှောမြစ်၊ တိုခိမြစ် (ရှောနိုင်း)၊ ယဟဂိမြစ်နှင့် အိတိုရှိရိုမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ==မြို့ပြဒေသများ== {{main|ဂိဖုခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}} ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ မြို့ပြဒေသများ၊ မြို့များ၊ ရွာများနှင့် ဒေသများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ ===မြို့ပြ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသသည် ၂၁ ခု ရှိသည်။ [[Image:Minokamo and Mount Ontake from Mount Hatobuki.jpg|thumb|right|Minokamo]] [[Image:Mount Kinshō from Mount Ikeda.JPG|thumb|right|Ōgaki]] [[Image:Takayama from Mount Kurai.jpg|thumb|right|Takayama]] {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[Romanization of Japanese|Rōmaji]] ![[Kanji]] |- |[[File:Flag of Ena, Gifu.svg|25x25px]] [[Ena, Gifu|Ena]] |恵那市 |504.24 |48,777 |[[File:Ena in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gero, Gifu.svg|25x25px]] [[Gero, Gifu|Gero]] |下呂市 |851.21 |33,283 |[[File:Gero in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gifu, Gifu.svg|25x25px]] [[Gifu]] (capital) |岐阜市 |203.60 |400,118 |[[File:Gifu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gujo, Gifu.svg|25x25px]] [[Gujō, Gifu|Gujō]] |郡上市 |1,030.75 |41,858 |[[File:Gujo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hashima, Gifu.svg|25x25px]] [[Hashima, Gifu|Hashima]] |羽島市 |53.66 |67,909 |[[File:Hashima in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hida, Gifu.svg|25x25px]] [[Hida, Gifu|Hida]] |飛騨市 |792.53 |24,726 |[[File:Hida in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kaizu, Gifu.svg|25x25px]] [[Kaizu]] |海津市 |112.03 |34,960 |[[File:Kaizu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kakamigahara Gifu.svg|25x25px]] [[Kakamigahara]] |各務原市 |87.81 |148,225 |[[File:Kakamigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kani, Gifu.svg|25x25px]] [[Kani, Gifu|Kani]] |可児市 |87.57 |99,826 |[[File:Kani in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mino, Gifu.svg|25x25px]] [[Mino, Gifu|Mino]] |美濃市 |117.01 |20,749 |[[File:Mino in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Minokamo, Gifu.svg|25x25px]] [[Minokamo, Gifu|Minokamo]] |美濃加茂市 |74.81 |56,972 |[[File:Minokamo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizuho, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizuho, Gifu|Mizuho]] |瑞穂市 |28.19 |54,686 |[[File:Mizuho in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizunami, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizunami, Gifu|Mizunami]] |瑞浪市 |174.86 |37,705 |[[File:Mizunami in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Motosu Gifu.svg|25x25px]] [[Motosu, Gifu|Motosu]] |本巣市 |374.65 |34,453 |[[File:Motosu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Nakatsugawa, Gifu.svg|25x25px]] [[Nakatsugawa]] |中津川市 |676.45 |78,930 |[[File:Nakatsugawa in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ogaki, Gifu.svg|25x25px]] [[Ōgaki]] |大垣市 |206.57 |161,539 |[[File:Ogaki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Seki, Gifu.svg|25x25px]] [[Seki, Gifu|Seki]] |関市 |472.33 |89,020 |[[File:Seki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tajimi, Gifu.svg|25x25px]] [[Tajimi]] |多治見市 |91.25 |110,070 |[[File:Tajimi in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Takayama, Gifu.svg|25x25px]] [[Takayama, Gifu|Takayama]] |高山市 |2,177.61 |81,968 |[[File:Takayama in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Toki, Gifu.svg|25x25px]] [[Toki, Gifu|Toki]] |土岐市 |116.02 |58,567 |[[File:Toki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yamagata, Gifu.svg|25x25px]] [[Yamagata, Gifu|Yamagata]] |山県市 |221.98 |27,356 |[[File:Yamagata in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |} ===မြို့နှင့် ရွာများ=== ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် အောက်ပါမြို့များနှင့် ရွာများ တည်ရှိကြသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Anpachi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Anpachi, Gifu|Anpachi]] |安八町 |18.19 |15,072 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Ampachi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ginan, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ginan, Gifu|Ginan]] |岐南町 |7.91 |25,661 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Ginan in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Godo Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Gōdo, Gifu|Gōdo]] |神戸町 |18.78 |19,361 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Godo in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hichiso, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Hichisō, Gifu|Hichisō]] |七宗町 |40.4 |3,801 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Hichiso in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Higashishirakawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Higashishirakawa, Gifu|Higashishirakawa]] |東白川村 |87.09 |2,278 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Higashishirakawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ibigawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ibigawa]] |揖斐川町 |803.44 |21,319 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ibigawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ikeda Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ikeda, Gifu|Ikeda]] |池田町 |38.80 |24,034 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ikeda in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kasamatsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kasamatsu, Gifu|Kasamatsu]] |笠松町 |10.3 |22,273 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Kasamatsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kawabe Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kawabe, Gifu|Kawabe]] |川辺町 |41.16 |10,303 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Kawabe in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kitagata Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kitagata, Gifu|Kitagata]] |北方町 |5.18 |18,410 |[[Motosu District, Gifu|Motosu District]] |[[File:Kitagata in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mitake, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Mitake, Gifu|Mitake]] |御嵩町 |56.69 |18,363 |[[Kani District, Gifu|Kani District]] |[[File:Mitake in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ono, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ōno, Gifu|Ōno]] |大野町 |34.20 |23,111 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ono in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sakahogi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sakahogi, Gifu|Sakahogi]] |坂祝町 |12.87 |8,253 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Sakahogi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sekigahara Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sekigahara, Gifu|Sekigahara]] |関ケ原町 |49.28 |7,109 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Sekigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa Town, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (town)|Shirakawa]] |白川町 |237.90 |8,288 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Shirakawa town in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa, Gifu (village).svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (village)|Shirakawa]] |白川村 |356.64 |1,630 |[[Ōno District, Gifu|Ōno District]] |[[File:Shirakawa village in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tarui Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tarui, Gifu|Tarui]] |垂井町 |57.09 |25,632 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Tarui in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tomika, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tomika, Gifu|Tomika]] |富加町 |16.82 |5,714 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Tomika in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Wanouchi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Wanouchi, Gifu|Wanouchi]] |輪之内町 |22.33 |9,910 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Wanouchi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yaotsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yaotsu]] |八百津町 |128.79 |11,036 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Yaotsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yoro, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yōrō, Gifu|Yōrō]] |養老町 |72.29 |29,309 |[[Yōrō District, Gifu|Yōrō District]] |[[File:Yoro in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |} ==ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ== {{main|ဂိဖုခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ===ရိုးရာလုပ်ငန်းများ=== ===ခေတ်မီလုပ်ငန်းများ=== ===ခရီးသွားလုပ်ငန်း=== ===သိပ္ပံပညာ=== ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==ပညာရေး== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Gifu prefecture}} *{{Wikivoyage-inline|Gifu (prefecture)}} * {{Official website|http://www.pref.gifu.lg.jp/foreign-languages/English/}} *[http://travel.kankou-gifu.jp/en/ Gifu travel guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151204033532/http://travel.kankou-gifu.jp/en/ |date=December 4, 2015 }} *[https://gogifu.wordpress.com Go Gifu (blog about tourism in Gifu)] *[https://web.archive.org/web/20090322201250/http://jpimg.digital.archives.go.jp/jpg_prg/jgmWeb?%25TmpFileDisp%25Env=jpeg2k_images%2Fezu%2Ffukenchizu%2F017_gifu_e.env Map of Gifu Prefecture in 1891]. National Archives of Japan. ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 8j1oih4pdkaldzbq0m6pjogusihduaq 1042000 1041998 2026-07-03T17:10:14Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* စီးပွားရေး */ 1042000 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = Gifu Prefecture | native_name = {{nobold|{{lang|ja|岐阜県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|岐阜県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Gifu-ken}} | image_skyline = {{multiple image | total_width = 280 | border = infobox | perrow = 1/2/2/2/1 | caption_align = center | image1 = Ukai Gifu Nagaragawa 05.jpg | caption1 = [[Cormorant fishing on the Nagara River]] | image2 = 220727 Nakasendo Magome-juku Nakatsugawa Gifu pref Japan03s3.jpg | caption2 = [[Magome-juku]] | image3 = Takayama Matsuri-2017-5.jpg | caption3 = Spring Festival in Takayama | image4 = Shirakawa-go (2023-07-22).jpg | caption4 = Shirakawa-go | image5 = Hida Folk Village, May 2017.jpg | caption5 = [[Hida Minzoku Mura Folk Village]] | image6 = The-Battlefield-of-Sekigahara-1.jpg | caption6 = A monument in [[Battle of Sekigahara]] | image7 = Usuzumi Zakura 20220401 02.jpg | caption7 = Usuzumi cherry-blossom in Motosu | image8 = Kiso River and Mount Ibuki.JPG | caption8 = [[Mount Ibuki]] and [[Kiso River]] }} | image_flag = Flag of Gifu Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Gifu Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 21 Gifu prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Tōkai region|Tōkai]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Gifu]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 9 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 42 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Yoshihide Esaki]] | area_total_km2 = 10621.29 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|7th]] | population_footnotes = | population_total = 2040000 | population_as_of = Summer, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|17th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]8,225 billion<br />[[US$]]60.8 billion (2022) | iso_code = JP-21 | website = {{URL|www.pref.gifu.lg.jp/English}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Rock ptarmigan]]<br/>(''Lagopus muta'') | fish = [[Ayu sweetfish|Ayu]]<br/>(''Plecoglossus altivelis'') | flower = Chinese milk vetch<br/>(''[[Astragalus (plant)|Astragalus]] sinicus'') | tree = [[Taxus cuspidata|Japanese yew]]<br/>(''Taxus cuspidata'') }} | anthem = [[:ja:岐阜県民の歌|Gifu kenmin no uta]] }} [[File:Gifucastleview.jpg|thumb|right|200px|= Panoramic view of the [[Nōbi Plain]] with [[Gifu]] City, Gifu Prefecture seen from the top of [[Gifu Castle]]]] '''ဂိဖုခရိုင်''' (岐阜県, ဂိဖုခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ဂျိဖုခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၄၀,၀၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၀,၆၂၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၁၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဂခရိုင်]]နှင့် [[ဖုခုအိခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[မိအဲခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ဂိဖုမြို့သည် ခရိုင်၏ အကြီးဆုံးမြို့နှင့် မြို့တော် ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များတွင် အိုးဂခိမြို့၊ နခမိဂဟရမြို့နှင့် တဂျိမိမြို့တို့ ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိသည်။ ဂျပန်ကုန်းတွင်းပိုင်းရှိ ခရိုင်ရှစ်ခုထဲတွင် တစ်ခု ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် နိုင်ငံ၏ အရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရှေးခေတ်လမ်းများကြီးများ ဖြတ်သန်းရာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုလမ်းများတွင် အဲဒိုခေတ်တွင် အသုံးပြုခဲ့သည့် လမ်းမကြီး ငါးခုထဲရှိ "နခဆန်းဒိုး" လည်း ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ရိုးရာ "ဝရှိ" စက္ကူလုပ်ငန်း၊ ဂိဖုမီးအိမ်၊ ဂိဖုထီးနှင့် ဂျပန်ဓားပန်းပဲဖိုများ၊ အခြားမီးဖိုချောင်သုံးဓားများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ဂိဖုရဲတိုက် တည်ရှိသည်။ ထိုရဲတိုက်သည် နှစ် ၁၃၀၀ သက်တမ်းရှိပြီဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ဂိဖုခရိုင်သည် ဟွန်းရှူးကျွန်း၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းတလျှောက် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အဆုံးအဖြတ်တိုက်ပွဲများစွာသည် ဂိဖုခရိုင်တည်ရှိရာ နယ်မြေတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုအထဲမှ ရှေးအကျဆုံးအဓိကကျသည့် တိုက်ပွဲမှာ ၆၇၂ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဂျင်းရှင်းတိုက်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတိုက်ပွဲသည် တန်းမူး (Tenmu) ဂျပန်အင်ပါယာ၏ ၄၀ ဦးမြောက်ဘုရင် ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။ ဂိဖုခရိုင်အတွင်းတွင် ရှေးခေတ်တိုင်းပြည်များဖြစ်သည့် ဟိဒနှင့် မိနိုတို့ တည်ရှီခဲ့ကြသည်။ ခရိုင်၏ အမည်သည် မြို့တော် "ဂိဖု" မှ ဆင်းသက်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ "ဂိဖု" ဟူသည့် အမည်ကို ၁၅၆၇ ခုနှစ်တွင် အိဒနိုဘုနဂ သည် ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလဒ့ဂကို စည်းလုံးစေရန် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် စည်းရုံးပွဲတွင် ပေးခဲ့သည်။ ခရိုင်အတွက် အသုံးပြုခဲ့သည့် ပထမအက္ခရာသည် (岐山) ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံပေါင်းစည်းမှုသမိုင်းကြောင်း၏ ဒဏ္ဍာရီလာတောင်၏ အမည်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအက္ခရာသည် (曲阜) ဖြစ်ပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်၏ မွေးရပ်မြေကို ဖော်ပြသည့် စကားလုံး ဖြစ်သည်။ နိုဘုနဂသည် ဂျပန်နိုင်ငံကို စည်းလုံးစေချင်သည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဤစကားလုံးနှစ်ခုကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်တစ်နိုင်လုံးအတွက် ဓားများထုတ်လုပ်ရာအဓိကနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆဲခိမြို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံးဓားရှည်များကို ထုတ်လုပ်သည့်အတွက် လူသိများသည်။ မကြာသေးမီကာလတွင် ဂိဖုခရိုင် အထူးသဖြင့် ဂိဖုမြို့တွင် ဖက်ရှင်လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ခခမိဂဟရမြို့တွင် လေကြောင်းအင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ၁၈၉၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၈ရက်နေ့တွင် လက်ရှိကာလ မိတိုဆုမြို့သည် "မိနိုအိုဝရိငလျင်" ၏ ဗဟိုချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့ဖူးသမျှ ငလျင်များထဲတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံးငလျင် ဖြစ်သည်။ ငလျင်သည် ပြင်းအား ၈.၀ ရှိခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ဂိဖုခရိုင်သည် ပထဝီသွင်ပြင်အားဖြင့် ကုန်းတွင်းပိတ်မိနေသည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်အနည်းငယ်ထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည့် ခရိုင် ခုနစ်ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ တိုယမခရိုင်၊ အိရှိခဝခရိုင်၊ ဖုခုအိခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ မိအဲခရိုင်၊ အအိချိခရိုင်နှင့် နဂနိုခရိုင်တို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စာပို့ကုတ်နံပါတ်များအားလုံးသည် ၀၀၁ မှ ၉၉၉ အထိ ဂဏန်းသုံးလုံးဖြင့် စတင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိသည့်အတွက် စာပို့ကုတ်နံပါတ်သည် ၅၀၀ ဖြင့် စတင်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ခရိုင်၏ ကုန်းမြေဧရိယာ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားပန်းခြံများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဟခုဆန်နှင့် ချူးဘု - ဆန်းဂခုအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဒ ခိဆိုဂဝနှင့် အိဘိ - ဆဲခိဂဟရ - ယောရိုး အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် ခရိုင်အမျိုးသားပန်းခြံ ၁၅ ခု ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2019 |access-date=22 July 2019}}</ref> ===ဒေသများ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် တရားဝင်သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိသည့် ဒေသငါးခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းဒေသငါးခုမှာ ဆဲနိုး<ref name="nishimino">[http://www.ginet.or.jp/nisimino/index.shtml Nishi Mino Portal Site]. {{in lang|ja}} Ginet. Accessed June 24, 2008.</ref>၊ ဂိဖု<ref name="gifushinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ Gifu Regional Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153534/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ ချူးနိုး<ref name="chunoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ Chūnō Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153556/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ တိုးနိုး<ref name="tonoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ Tōnō Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153606/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>နှင့် ဟိဒ<ref name="hidashinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ Hida Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153611/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>တို့ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသများ၏ နယ်နိမိတ်များကိုမူ တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားမှု မရှိပေ။ ===မြေမျက်နှာသွင်ပြင်=== ဟိဒဒေသမြောက်ပိုင်းသည် မြင့်မားသည့် တောင်တန်းများ ရှိကြသည်။ ၎င်းတောင်တန်းများတွင် ဂျပန်တောင်တန်းများ၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်။ မိနိုဒေသတောင်ပိုင်းသည် နိုးဘိလွင်ပြင်၏ အစိတ်အပိုင်းများစွာ ပါဝင်နေသည်။ နိုးဘိလွင်ပြင်သည် စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်မြေဆီလွှာများ ပါဝင်သည့် ကြီးမားကျယ်ပြန့်သည့် လွင်ပြင် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေ၏ အများစုသည် ခရိုင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်း၊ နဂိုယမြို့၏ အနီးအနားတွင် နေထိုင်ကြသည်။ တောင်ထူထပ်သည့် ဟိဒဒေသတွင် ဟိဒတောင်တန်း တည်ရှိနေသည်။ ဟိဒတောင်တန်းကို ဂျပန်နိုင်ငံတွင် "မြောက်ပိုင်းတောင်တန်း" ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ရောဟခုတောင်တန်းသည်လည်း ဟိဒဒေသတွင်ပင် ပါဝင်သည်။ အခြားသော အဓိကကျသည့် တောင်တန်းများမှာ အိဘုခိတောင်တန်းနှင့် ယောရိုးတောင်တန်းတို့ ဖြစ်သည်။ မိနိုဒေသတွင် ခိဆိုမြစ်သုံးစင်း တည်ရှိပြီး ဒေသ၏မြေအများစုသည် နုန်းမြေများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းခိဆိုမြစ်သုံးစင်းတွင် ခိဆိုမြစ်၊ နဂရမြစ်နှင့် အိဘိမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ခိဆိုမြစ်သည် နဂနိုခရိုင်တွင် စတင်မြစ်ဖျားခံစီးဆင်းလာပြီး၊ အခြားမြစ်နှစ်စင်းသည် ဂိဖုခရိုင်တွင် မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းသည်။ ဤမြစ်များသည် အိဆဲပင်လယ်အော်အတွင်း မဝင်ရောက်မီ အအိချိခရိုင်နှင့် မိအဲခရိုင်များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ခရိုင်အတွင်းရှိ အခြားအဓိကကျသည့် မြစ်များတွင် မိယမြစ်၊ တခဟရမြစ်၊ ရှောမြစ်၊ တိုခိမြစ် (ရှောနိုင်း)၊ ယဟဂိမြစ်နှင့် အိတိုရှိရိုမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ==မြို့ပြဒေသများ== {{main|ဂိဖုခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}} ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ မြို့ပြဒေသများ၊ မြို့များ၊ ရွာများနှင့် ဒေသများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ ===မြို့ပြ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသသည် ၂၁ ခု ရှိသည်။ [[Image:Minokamo and Mount Ontake from Mount Hatobuki.jpg|thumb|right|Minokamo]] [[Image:Mount Kinshō from Mount Ikeda.JPG|thumb|right|Ōgaki]] [[Image:Takayama from Mount Kurai.jpg|thumb|right|Takayama]] {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[Romanization of Japanese|Rōmaji]] ![[Kanji]] |- |[[File:Flag of Ena, Gifu.svg|25x25px]] [[Ena, Gifu|Ena]] |恵那市 |504.24 |48,777 |[[File:Ena in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gero, Gifu.svg|25x25px]] [[Gero, Gifu|Gero]] |下呂市 |851.21 |33,283 |[[File:Gero in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gifu, Gifu.svg|25x25px]] [[Gifu]] (capital) |岐阜市 |203.60 |400,118 |[[File:Gifu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gujo, Gifu.svg|25x25px]] [[Gujō, Gifu|Gujō]] |郡上市 |1,030.75 |41,858 |[[File:Gujo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hashima, Gifu.svg|25x25px]] [[Hashima, Gifu|Hashima]] |羽島市 |53.66 |67,909 |[[File:Hashima in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hida, Gifu.svg|25x25px]] [[Hida, Gifu|Hida]] |飛騨市 |792.53 |24,726 |[[File:Hida in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kaizu, Gifu.svg|25x25px]] [[Kaizu]] |海津市 |112.03 |34,960 |[[File:Kaizu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kakamigahara Gifu.svg|25x25px]] [[Kakamigahara]] |各務原市 |87.81 |148,225 |[[File:Kakamigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kani, Gifu.svg|25x25px]] [[Kani, Gifu|Kani]] |可児市 |87.57 |99,826 |[[File:Kani in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mino, Gifu.svg|25x25px]] [[Mino, Gifu|Mino]] |美濃市 |117.01 |20,749 |[[File:Mino in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Minokamo, Gifu.svg|25x25px]] [[Minokamo, Gifu|Minokamo]] |美濃加茂市 |74.81 |56,972 |[[File:Minokamo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizuho, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizuho, Gifu|Mizuho]] |瑞穂市 |28.19 |54,686 |[[File:Mizuho in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizunami, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizunami, Gifu|Mizunami]] |瑞浪市 |174.86 |37,705 |[[File:Mizunami in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Motosu Gifu.svg|25x25px]] [[Motosu, Gifu|Motosu]] |本巣市 |374.65 |34,453 |[[File:Motosu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Nakatsugawa, Gifu.svg|25x25px]] [[Nakatsugawa]] |中津川市 |676.45 |78,930 |[[File:Nakatsugawa in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ogaki, Gifu.svg|25x25px]] [[Ōgaki]] |大垣市 |206.57 |161,539 |[[File:Ogaki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Seki, Gifu.svg|25x25px]] [[Seki, Gifu|Seki]] |関市 |472.33 |89,020 |[[File:Seki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tajimi, Gifu.svg|25x25px]] [[Tajimi]] |多治見市 |91.25 |110,070 |[[File:Tajimi in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Takayama, Gifu.svg|25x25px]] [[Takayama, Gifu|Takayama]] |高山市 |2,177.61 |81,968 |[[File:Takayama in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Toki, Gifu.svg|25x25px]] [[Toki, Gifu|Toki]] |土岐市 |116.02 |58,567 |[[File:Toki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yamagata, Gifu.svg|25x25px]] [[Yamagata, Gifu|Yamagata]] |山県市 |221.98 |27,356 |[[File:Yamagata in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |} ===မြို့နှင့် ရွာများ=== ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် အောက်ပါမြို့များနှင့် ရွာများ တည်ရှိကြသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Anpachi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Anpachi, Gifu|Anpachi]] |安八町 |18.19 |15,072 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Ampachi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ginan, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ginan, Gifu|Ginan]] |岐南町 |7.91 |25,661 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Ginan in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Godo Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Gōdo, Gifu|Gōdo]] |神戸町 |18.78 |19,361 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Godo in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hichiso, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Hichisō, Gifu|Hichisō]] |七宗町 |40.4 |3,801 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Hichiso in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Higashishirakawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Higashishirakawa, Gifu|Higashishirakawa]] |東白川村 |87.09 |2,278 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Higashishirakawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ibigawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ibigawa]] |揖斐川町 |803.44 |21,319 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ibigawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ikeda Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ikeda, Gifu|Ikeda]] |池田町 |38.80 |24,034 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ikeda in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kasamatsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kasamatsu, Gifu|Kasamatsu]] |笠松町 |10.3 |22,273 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Kasamatsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kawabe Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kawabe, Gifu|Kawabe]] |川辺町 |41.16 |10,303 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Kawabe in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kitagata Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kitagata, Gifu|Kitagata]] |北方町 |5.18 |18,410 |[[Motosu District, Gifu|Motosu District]] |[[File:Kitagata in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mitake, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Mitake, Gifu|Mitake]] |御嵩町 |56.69 |18,363 |[[Kani District, Gifu|Kani District]] |[[File:Mitake in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ono, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ōno, Gifu|Ōno]] |大野町 |34.20 |23,111 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ono in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sakahogi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sakahogi, Gifu|Sakahogi]] |坂祝町 |12.87 |8,253 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Sakahogi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sekigahara Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sekigahara, Gifu|Sekigahara]] |関ケ原町 |49.28 |7,109 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Sekigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa Town, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (town)|Shirakawa]] |白川町 |237.90 |8,288 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Shirakawa town in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa, Gifu (village).svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (village)|Shirakawa]] |白川村 |356.64 |1,630 |[[Ōno District, Gifu|Ōno District]] |[[File:Shirakawa village in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tarui Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tarui, Gifu|Tarui]] |垂井町 |57.09 |25,632 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Tarui in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tomika, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tomika, Gifu|Tomika]] |富加町 |16.82 |5,714 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Tomika in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Wanouchi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Wanouchi, Gifu|Wanouchi]] |輪之内町 |22.33 |9,910 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Wanouchi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yaotsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yaotsu]] |八百津町 |128.79 |11,036 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Yaotsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yoro, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yōrō, Gifu|Yōrō]] |養老町 |72.29 |29,309 |[[Yōrō District, Gifu|Yōrō District]] |[[File:Yoro in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |} ==ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ== {{main|ဂိဖုခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ဂိဖုခရိုင်တွင် စက္ကူပြုလုပ်ခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုးရေးကဲ့သို့သော ရိုးရာလုပ်ငန်းများကို တွေ့နိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ခရိုင်၏ စီးပွားရေးကို လွှမ်းမိုးထားသည်မှာ ထုတ်လုပ်ရေးကဏ္ဍ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် လေကြောင်းဆိုင်ရာနှင့် ကားလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ ရှိကြသည်။ စက်ရုံများသည် နဂိုယဧရိယာမှသည် ခရိုင်အထိ ဖြန့်ကျက်တည်ရှီနေကြသည်။ အသေးစားပစ္စည်းများထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းသည်လည်း များပြားစွာ တည်ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တိုင်းတာရေးစက်ကိရိယာများ၊ အရောင်ဆိုးဆေးနှင့် ပုံစံခွက်ပြုလုပ်သည့်လုပ်ငန်းနှင့် ပလပ်စတစ်ပုံစံသွင်းခြင်း လုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ===ရိုးရာလုပ်ငန်းများ=== ဂိဖုခရိုင်သည် တင်ကျီးငှက်ဖမ်းခြင်းသည် သမိုင်းအကြောင်းအရ နှစ် ၁၃၀၀ ကျော်ရှိပြီဖြစ်ကာ အလွန်ထင်ရှားသည်။ ခရိုင်တွင် ကျယ်ပြန့်သော စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်လွင်ပြင်များ ရှိသဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးသည်လည်း အဓိကကျသည့် လုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ ခရိုင်မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ သစ်တောများသည် သစ်လုပ်ငန်းအတွက်လိုအပ်သည့် သစ်သားများကို ထောက်ပံ့ပေးလျက်ရှိသည်။ ထို့အပြင် တင်ကျီးငှက်ဖမ်းရာတွင် အသုံးပြုသည့် လှေများပြုလုပ်ရာတွင်လည်း ထိုသစ်သားများကို အသုံးပြုသည်။ မိနိုဒေသသည် "မိနိုဝရှိ" ဟုခေါ်သည့် အရည်အသွေးမြင့်သည့် စက္ကူထွက်ရှိသည့် လူသိများသည်။ ထိုစက္ကူများသည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အခြားသော စက္ကူအများစုထက် ပါးလွှာကာ ခိုင်ခန့်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းတွင် ဂျပန်စစ်တပ်သည် ထိုစက္ကူများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ အခြားစက္ကူကို အသုံးပြုကာ ထုတ်လုပ်သည့် ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ဂိဖုမီးအိမ်နှင့် ဂျိဖုထီးများကို ခရိုင်မြို့တော် ဂိဖုမြို့တွင် ပြုလုပ်သည်။ "မိနိုယခိအိုး" သည်လည်း ခရိုင်၏ ရိုးရာထုတ်ကုန် ဖြစ်ပြန်သည်။ ထိုအိုးကို တဂျိမိမြို့၊ တိုခိမြို့၊ မိဇုနမိမြို့တို့တွင် ပြလုပ်ကြသည်။ ===ခေတ်မီလုပ်ငန်းများ=== ===ခရီးသွားလုပ်ငန်း=== ===သိပ္ပံပညာ=== ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==ပညာရေး== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Gifu prefecture}} *{{Wikivoyage-inline|Gifu (prefecture)}} * {{Official website|http://www.pref.gifu.lg.jp/foreign-languages/English/}} *[http://travel.kankou-gifu.jp/en/ Gifu travel guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151204033532/http://travel.kankou-gifu.jp/en/ |date=December 4, 2015 }} *[https://gogifu.wordpress.com Go Gifu (blog about tourism in Gifu)] *[https://web.archive.org/web/20090322201250/http://jpimg.digital.archives.go.jp/jpg_prg/jgmWeb?%25TmpFileDisp%25Env=jpeg2k_images%2Fezu%2Ffukenchizu%2F017_gifu_e.env Map of Gifu Prefecture in 1891]. National Archives of Japan. ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] h6w6bjclvbqnzvvlx5uaxxi1c1ncxy3 1042024 1042000 2026-07-04T03:27:08Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ခေတ်မီလုပ်ငန်းများ */ 1042024 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = Gifu Prefecture | native_name = {{nobold|{{lang|ja|岐阜県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|岐阜県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Gifu-ken}} | image_skyline = {{multiple image | total_width = 280 | border = infobox | perrow = 1/2/2/2/1 | caption_align = center | image1 = Ukai Gifu Nagaragawa 05.jpg | caption1 = [[Cormorant fishing on the Nagara River]] | image2 = 220727 Nakasendo Magome-juku Nakatsugawa Gifu pref Japan03s3.jpg | caption2 = [[Magome-juku]] | image3 = Takayama Matsuri-2017-5.jpg | caption3 = Spring Festival in Takayama | image4 = Shirakawa-go (2023-07-22).jpg | caption4 = Shirakawa-go | image5 = Hida Folk Village, May 2017.jpg | caption5 = [[Hida Minzoku Mura Folk Village]] | image6 = The-Battlefield-of-Sekigahara-1.jpg | caption6 = A monument in [[Battle of Sekigahara]] | image7 = Usuzumi Zakura 20220401 02.jpg | caption7 = Usuzumi cherry-blossom in Motosu | image8 = Kiso River and Mount Ibuki.JPG | caption8 = [[Mount Ibuki]] and [[Kiso River]] }} | image_flag = Flag of Gifu Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Gifu Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 21 Gifu prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Tōkai region|Tōkai]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Gifu]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 9 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 42 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Yoshihide Esaki]] | area_total_km2 = 10621.29 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|7th]] | population_footnotes = | population_total = 2040000 | population_as_of = Summer, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|17th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]8,225 billion<br />[[US$]]60.8 billion (2022) | iso_code = JP-21 | website = {{URL|www.pref.gifu.lg.jp/English}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Rock ptarmigan]]<br/>(''Lagopus muta'') | fish = [[Ayu sweetfish|Ayu]]<br/>(''Plecoglossus altivelis'') | flower = Chinese milk vetch<br/>(''[[Astragalus (plant)|Astragalus]] sinicus'') | tree = [[Taxus cuspidata|Japanese yew]]<br/>(''Taxus cuspidata'') }} | anthem = [[:ja:岐阜県民の歌|Gifu kenmin no uta]] }} [[File:Gifucastleview.jpg|thumb|right|200px|= Panoramic view of the [[Nōbi Plain]] with [[Gifu]] City, Gifu Prefecture seen from the top of [[Gifu Castle]]]] '''ဂိဖုခရိုင်''' (岐阜県, ဂိဖုခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ဂျိဖုခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၄၀,၀၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၀,၆၂၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၁၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဂခရိုင်]]နှင့် [[ဖုခုအိခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[မိအဲခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ဂိဖုမြို့သည် ခရိုင်၏ အကြီးဆုံးမြို့နှင့် မြို့တော် ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များတွင် အိုးဂခိမြို့၊ နခမိဂဟရမြို့နှင့် တဂျိမိမြို့တို့ ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိသည်။ ဂျပန်ကုန်းတွင်းပိုင်းရှိ ခရိုင်ရှစ်ခုထဲတွင် တစ်ခု ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် နိုင်ငံ၏ အရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရှေးခေတ်လမ်းများကြီးများ ဖြတ်သန်းရာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုလမ်းများတွင် အဲဒိုခေတ်တွင် အသုံးပြုခဲ့သည့် လမ်းမကြီး ငါးခုထဲရှိ "နခဆန်းဒိုး" လည်း ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ရိုးရာ "ဝရှိ" စက္ကူလုပ်ငန်း၊ ဂိဖုမီးအိမ်၊ ဂိဖုထီးနှင့် ဂျပန်ဓားပန်းပဲဖိုများ၊ အခြားမီးဖိုချောင်သုံးဓားများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ဂိဖုရဲတိုက် တည်ရှိသည်။ ထိုရဲတိုက်သည် နှစ် ၁၃၀၀ သက်တမ်းရှိပြီဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ဂိဖုခရိုင်သည် ဟွန်းရှူးကျွန်း၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းတလျှောက် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အဆုံးအဖြတ်တိုက်ပွဲများစွာသည် ဂိဖုခရိုင်တည်ရှိရာ နယ်မြေတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုအထဲမှ ရှေးအကျဆုံးအဓိကကျသည့် တိုက်ပွဲမှာ ၆၇၂ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဂျင်းရှင်းတိုက်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတိုက်ပွဲသည် တန်းမူး (Tenmu) ဂျပန်အင်ပါယာ၏ ၄၀ ဦးမြောက်ဘုရင် ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။ ဂိဖုခရိုင်အတွင်းတွင် ရှေးခေတ်တိုင်းပြည်များဖြစ်သည့် ဟိဒနှင့် မိနိုတို့ တည်ရှီခဲ့ကြသည်။ ခရိုင်၏ အမည်သည် မြို့တော် "ဂိဖု" မှ ဆင်းသက်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ "ဂိဖု" ဟူသည့် အမည်ကို ၁၅၆၇ ခုနှစ်တွင် အိဒနိုဘုနဂ သည် ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလဒ့ဂကို စည်းလုံးစေရန် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် စည်းရုံးပွဲတွင် ပေးခဲ့သည်။ ခရိုင်အတွက် အသုံးပြုခဲ့သည့် ပထမအက္ခရာသည် (岐山) ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံပေါင်းစည်းမှုသမိုင်းကြောင်း၏ ဒဏ္ဍာရီလာတောင်၏ အမည်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအက္ခရာသည် (曲阜) ဖြစ်ပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်၏ မွေးရပ်မြေကို ဖော်ပြသည့် စကားလုံး ဖြစ်သည်။ နိုဘုနဂသည် ဂျပန်နိုင်ငံကို စည်းလုံးစေချင်သည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဤစကားလုံးနှစ်ခုကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်တစ်နိုင်လုံးအတွက် ဓားများထုတ်လုပ်ရာအဓိကနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆဲခိမြို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံးဓားရှည်များကို ထုတ်လုပ်သည့်အတွက် လူသိများသည်။ မကြာသေးမီကာလတွင် ဂိဖုခရိုင် အထူးသဖြင့် ဂိဖုမြို့တွင် ဖက်ရှင်လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ခခမိဂဟရမြို့တွင် လေကြောင်းအင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ၁၈၉၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၈ရက်နေ့တွင် လက်ရှိကာလ မိတိုဆုမြို့သည် "မိနိုအိုဝရိငလျင်" ၏ ဗဟိုချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့ဖူးသမျှ ငလျင်များထဲတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံးငလျင် ဖြစ်သည်။ ငလျင်သည် ပြင်းအား ၈.၀ ရှိခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ဂိဖုခရိုင်သည် ပထဝီသွင်ပြင်အားဖြင့် ကုန်းတွင်းပိတ်မိနေသည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်အနည်းငယ်ထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည့် ခရိုင် ခုနစ်ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ တိုယမခရိုင်၊ အိရှိခဝခရိုင်၊ ဖုခုအိခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ မိအဲခရိုင်၊ အအိချိခရိုင်နှင့် နဂနိုခရိုင်တို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စာပို့ကုတ်နံပါတ်များအားလုံးသည် ၀၀၁ မှ ၉၉၉ အထိ ဂဏန်းသုံးလုံးဖြင့် စတင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိသည့်အတွက် စာပို့ကုတ်နံပါတ်သည် ၅၀၀ ဖြင့် စတင်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ခရိုင်၏ ကုန်းမြေဧရိယာ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားပန်းခြံများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဟခုဆန်နှင့် ချူးဘု - ဆန်းဂခုအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဒ ခိဆိုဂဝနှင့် အိဘိ - ဆဲခိဂဟရ - ယောရိုး အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် ခရိုင်အမျိုးသားပန်းခြံ ၁၅ ခု ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2019 |access-date=22 July 2019}}</ref> ===ဒေသများ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် တရားဝင်သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိသည့် ဒေသငါးခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းဒေသငါးခုမှာ ဆဲနိုး<ref name="nishimino">[http://www.ginet.or.jp/nisimino/index.shtml Nishi Mino Portal Site]. {{in lang|ja}} Ginet. Accessed June 24, 2008.</ref>၊ ဂိဖု<ref name="gifushinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ Gifu Regional Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153534/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ ချူးနိုး<ref name="chunoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ Chūnō Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153556/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ တိုးနိုး<ref name="tonoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ Tōnō Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153606/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>နှင့် ဟိဒ<ref name="hidashinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ Hida Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153611/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>တို့ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသများ၏ နယ်နိမိတ်များကိုမူ တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားမှု မရှိပေ။ ===မြေမျက်နှာသွင်ပြင်=== ဟိဒဒေသမြောက်ပိုင်းသည် မြင့်မားသည့် တောင်တန်းများ ရှိကြသည်။ ၎င်းတောင်တန်းများတွင် ဂျပန်တောင်တန်းများ၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်။ မိနိုဒေသတောင်ပိုင်းသည် နိုးဘိလွင်ပြင်၏ အစိတ်အပိုင်းများစွာ ပါဝင်နေသည်။ နိုးဘိလွင်ပြင်သည် စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်မြေဆီလွှာများ ပါဝင်သည့် ကြီးမားကျယ်ပြန့်သည့် လွင်ပြင် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေ၏ အများစုသည် ခရိုင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်း၊ နဂိုယမြို့၏ အနီးအနားတွင် နေထိုင်ကြသည်။ တောင်ထူထပ်သည့် ဟိဒဒေသတွင် ဟိဒတောင်တန်း တည်ရှိနေသည်။ ဟိဒတောင်တန်းကို ဂျပန်နိုင်ငံတွင် "မြောက်ပိုင်းတောင်တန်း" ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ရောဟခုတောင်တန်းသည်လည်း ဟိဒဒေသတွင်ပင် ပါဝင်သည်။ အခြားသော အဓိကကျသည့် တောင်တန်းများမှာ အိဘုခိတောင်တန်းနှင့် ယောရိုးတောင်တန်းတို့ ဖြစ်သည်။ မိနိုဒေသတွင် ခိဆိုမြစ်သုံးစင်း တည်ရှိပြီး ဒေသ၏မြေအများစုသည် နုန်းမြေများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းခိဆိုမြစ်သုံးစင်းတွင် ခိဆိုမြစ်၊ နဂရမြစ်နှင့် အိဘိမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ခိဆိုမြစ်သည် နဂနိုခရိုင်တွင် စတင်မြစ်ဖျားခံစီးဆင်းလာပြီး၊ အခြားမြစ်နှစ်စင်းသည် ဂိဖုခရိုင်တွင် မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းသည်။ ဤမြစ်များသည် အိဆဲပင်လယ်အော်အတွင်း မဝင်ရောက်မီ အအိချိခရိုင်နှင့် မိအဲခရိုင်များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ခရိုင်အတွင်းရှိ အခြားအဓိကကျသည့် မြစ်များတွင် မိယမြစ်၊ တခဟရမြစ်၊ ရှောမြစ်၊ တိုခိမြစ် (ရှောနိုင်း)၊ ယဟဂိမြစ်နှင့် အိတိုရှိရိုမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ==မြို့ပြဒေသများ== {{main|ဂိဖုခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}} ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ မြို့ပြဒေသများ၊ မြို့များ၊ ရွာများနှင့် ဒေသများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ ===မြို့ပြ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသသည် ၂၁ ခု ရှိသည်။ [[Image:Minokamo and Mount Ontake from Mount Hatobuki.jpg|thumb|right|Minokamo]] [[Image:Mount Kinshō from Mount Ikeda.JPG|thumb|right|Ōgaki]] [[Image:Takayama from Mount Kurai.jpg|thumb|right|Takayama]] {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[Romanization of Japanese|Rōmaji]] ![[Kanji]] |- |[[File:Flag of Ena, Gifu.svg|25x25px]] [[Ena, Gifu|Ena]] |恵那市 |504.24 |48,777 |[[File:Ena in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gero, Gifu.svg|25x25px]] [[Gero, Gifu|Gero]] |下呂市 |851.21 |33,283 |[[File:Gero in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gifu, Gifu.svg|25x25px]] [[Gifu]] (capital) |岐阜市 |203.60 |400,118 |[[File:Gifu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gujo, Gifu.svg|25x25px]] [[Gujō, Gifu|Gujō]] |郡上市 |1,030.75 |41,858 |[[File:Gujo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hashima, Gifu.svg|25x25px]] [[Hashima, Gifu|Hashima]] |羽島市 |53.66 |67,909 |[[File:Hashima in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hida, Gifu.svg|25x25px]] [[Hida, Gifu|Hida]] |飛騨市 |792.53 |24,726 |[[File:Hida in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kaizu, Gifu.svg|25x25px]] [[Kaizu]] |海津市 |112.03 |34,960 |[[File:Kaizu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kakamigahara Gifu.svg|25x25px]] [[Kakamigahara]] |各務原市 |87.81 |148,225 |[[File:Kakamigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kani, Gifu.svg|25x25px]] [[Kani, Gifu|Kani]] |可児市 |87.57 |99,826 |[[File:Kani in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mino, Gifu.svg|25x25px]] [[Mino, Gifu|Mino]] |美濃市 |117.01 |20,749 |[[File:Mino in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Minokamo, Gifu.svg|25x25px]] [[Minokamo, Gifu|Minokamo]] |美濃加茂市 |74.81 |56,972 |[[File:Minokamo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizuho, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizuho, Gifu|Mizuho]] |瑞穂市 |28.19 |54,686 |[[File:Mizuho in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizunami, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizunami, Gifu|Mizunami]] |瑞浪市 |174.86 |37,705 |[[File:Mizunami in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Motosu Gifu.svg|25x25px]] [[Motosu, Gifu|Motosu]] |本巣市 |374.65 |34,453 |[[File:Motosu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Nakatsugawa, Gifu.svg|25x25px]] [[Nakatsugawa]] |中津川市 |676.45 |78,930 |[[File:Nakatsugawa in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ogaki, Gifu.svg|25x25px]] [[Ōgaki]] |大垣市 |206.57 |161,539 |[[File:Ogaki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Seki, Gifu.svg|25x25px]] [[Seki, Gifu|Seki]] |関市 |472.33 |89,020 |[[File:Seki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tajimi, Gifu.svg|25x25px]] [[Tajimi]] |多治見市 |91.25 |110,070 |[[File:Tajimi in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Takayama, Gifu.svg|25x25px]] [[Takayama, Gifu|Takayama]] |高山市 |2,177.61 |81,968 |[[File:Takayama in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Toki, Gifu.svg|25x25px]] [[Toki, Gifu|Toki]] |土岐市 |116.02 |58,567 |[[File:Toki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yamagata, Gifu.svg|25x25px]] [[Yamagata, Gifu|Yamagata]] |山県市 |221.98 |27,356 |[[File:Yamagata in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |} ===မြို့နှင့် ရွာများ=== ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် အောက်ပါမြို့များနှင့် ရွာများ တည်ရှိကြသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Anpachi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Anpachi, Gifu|Anpachi]] |安八町 |18.19 |15,072 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Ampachi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ginan, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ginan, Gifu|Ginan]] |岐南町 |7.91 |25,661 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Ginan in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Godo Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Gōdo, Gifu|Gōdo]] |神戸町 |18.78 |19,361 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Godo in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hichiso, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Hichisō, Gifu|Hichisō]] |七宗町 |40.4 |3,801 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Hichiso in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Higashishirakawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Higashishirakawa, Gifu|Higashishirakawa]] |東白川村 |87.09 |2,278 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Higashishirakawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ibigawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ibigawa]] |揖斐川町 |803.44 |21,319 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ibigawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ikeda Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ikeda, Gifu|Ikeda]] |池田町 |38.80 |24,034 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ikeda in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kasamatsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kasamatsu, Gifu|Kasamatsu]] |笠松町 |10.3 |22,273 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Kasamatsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kawabe Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kawabe, Gifu|Kawabe]] |川辺町 |41.16 |10,303 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Kawabe in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kitagata Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kitagata, Gifu|Kitagata]] |北方町 |5.18 |18,410 |[[Motosu District, Gifu|Motosu District]] |[[File:Kitagata in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mitake, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Mitake, Gifu|Mitake]] |御嵩町 |56.69 |18,363 |[[Kani District, Gifu|Kani District]] |[[File:Mitake in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ono, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ōno, Gifu|Ōno]] |大野町 |34.20 |23,111 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ono in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sakahogi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sakahogi, Gifu|Sakahogi]] |坂祝町 |12.87 |8,253 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Sakahogi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sekigahara Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sekigahara, Gifu|Sekigahara]] |関ケ原町 |49.28 |7,109 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Sekigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa Town, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (town)|Shirakawa]] |白川町 |237.90 |8,288 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Shirakawa town in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa, Gifu (village).svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (village)|Shirakawa]] |白川村 |356.64 |1,630 |[[Ōno District, Gifu|Ōno District]] |[[File:Shirakawa village in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tarui Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tarui, Gifu|Tarui]] |垂井町 |57.09 |25,632 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Tarui in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tomika, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tomika, Gifu|Tomika]] |富加町 |16.82 |5,714 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Tomika in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Wanouchi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Wanouchi, Gifu|Wanouchi]] |輪之内町 |22.33 |9,910 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Wanouchi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yaotsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yaotsu]] |八百津町 |128.79 |11,036 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Yaotsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yoro, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yōrō, Gifu|Yōrō]] |養老町 |72.29 |29,309 |[[Yōrō District, Gifu|Yōrō District]] |[[File:Yoro in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |} ==ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ== {{main|ဂိဖုခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ဂိဖုခရိုင်တွင် စက္ကူပြုလုပ်ခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုးရေးကဲ့သို့သော ရိုးရာလုပ်ငန်းများကို တွေ့နိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ခရိုင်၏ စီးပွားရေးကို လွှမ်းမိုးထားသည်မှာ ထုတ်လုပ်ရေးကဏ္ဍ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် လေကြောင်းဆိုင်ရာနှင့် ကားလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ ရှိကြသည်။ စက်ရုံများသည် နဂိုယဧရိယာမှသည် ခရိုင်အထိ ဖြန့်ကျက်တည်ရှီနေကြသည်။ အသေးစားပစ္စည်းများထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းသည်လည်း များပြားစွာ တည်ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တိုင်းတာရေးစက်ကိရိယာများ၊ အရောင်ဆိုးဆေးနှင့် ပုံစံခွက်ပြုလုပ်သည့်လုပ်ငန်းနှင့် ပလပ်စတစ်ပုံစံသွင်းခြင်း လုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ===ရိုးရာလုပ်ငန်းများ=== ဂိဖုခရိုင်သည် တင်ကျီးငှက်ဖမ်းခြင်းသည် သမိုင်းအကြောင်းအရ နှစ် ၁၃၀၀ ကျော်ရှိပြီဖြစ်ကာ အလွန်ထင်ရှားသည်။ ခရိုင်တွင် ကျယ်ပြန့်သော စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်လွင်ပြင်များ ရှိသဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးသည်လည်း အဓိကကျသည့် လုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ ခရိုင်မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ သစ်တောများသည် သစ်လုပ်ငန်းအတွက်လိုအပ်သည့် သစ်သားများကို ထောက်ပံ့ပေးလျက်ရှိသည်။ ထို့အပြင် တင်ကျီးငှက်ဖမ်းရာတွင် အသုံးပြုသည့် လှေများပြုလုပ်ရာတွင်လည်း ထိုသစ်သားများကို အသုံးပြုသည်။ မိနိုဒေသသည် "မိနိုဝရှိ" ဟုခေါ်သည့် အရည်အသွေးမြင့်သည့် စက္ကူထွက်ရှိသည့် လူသိများသည်။ ထိုစက္ကူများသည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အခြားသော စက္ကူအများစုထက် ပါးလွှာကာ ခိုင်ခန့်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းတွင် ဂျပန်စစ်တပ်သည် ထိုစက္ကူများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ အခြားစက္ကူကို အသုံးပြုကာ ထုတ်လုပ်သည့် ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ဂိဖုမီးအိမ်နှင့် ဂျိဖုထီးများကို ခရိုင်မြို့တော် ဂိဖုမြို့တွင် ပြုလုပ်သည်။ "မိနိုယခိအိုး" သည်လည်း ခရိုင်၏ ရိုးရာထုတ်ကုန် ဖြစ်ပြန်သည်။ ထိုအိုးကို တဂျိမိမြို့၊ တိုခိမြို့၊ မိဇုနမိမြို့တို့တွင် ပြလုပ်ကြသည်။ ===ခေတ်မီလုပ်ငန်းများ=== ခခမိဂဟရမြို့သည် ခရိုင်၏ ခေတ်မီလုပ်ငန်းများတွင် ကြီးမားသည့်အခန်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့တွင် လေကြောင်းဆိုင်ရာပစ္စည်းများထုတ်လုပ်သည့် ခဝဆခိလုပ်ငန်းကြီးနှင့် မိဆွတ်ဘိရှိလုပ်ငန်းကြီးတို့ ရှိကြသည်။ ထို့အပြင် များစွာသော သတ္ထုပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများလည်း ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာကဏ္ဍသည်လည်း ခြေကုပ်ရရှိလာပြီ ဖြစ်သည်။ အိုးဂခိမြို့တွင် ဆော့တိုပီးယားဂျပန် (Softopia Japan) နှင့် ခမိဂဟရမြို့တွင် VR Techno Japan တို့ ရှိကြသည်။ အိုးဂခိမြို့နှင့် ခမိဂဟရမြို့အကြားရှိ ခရိုင်မြို့တော် ဂိဖုသည်လည်း အိုင်တီလုပ်ငန်း တိုးတက်လာစေရန် လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ ===ခရီးသွားလုပ်ငန်း=== ===သိပ္ပံပညာ=== ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==ပညာရေး== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Gifu prefecture}} *{{Wikivoyage-inline|Gifu (prefecture)}} * {{Official website|http://www.pref.gifu.lg.jp/foreign-languages/English/}} *[http://travel.kankou-gifu.jp/en/ Gifu travel guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151204033532/http://travel.kankou-gifu.jp/en/ |date=December 4, 2015 }} *[https://gogifu.wordpress.com Go Gifu (blog about tourism in Gifu)] *[https://web.archive.org/web/20090322201250/http://jpimg.digital.archives.go.jp/jpg_prg/jgmWeb?%25TmpFileDisp%25Env=jpeg2k_images%2Fezu%2Ffukenchizu%2F017_gifu_e.env Map of Gifu Prefecture in 1891]. National Archives of Japan. ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] ogjpf7la70154j9b6ckrlnpla5ygq5a 1042029 1042024 2026-07-04T03:34:19Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ခရီးသွားလုပ်ငန်း */ 1042029 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = Gifu Prefecture | native_name = {{nobold|{{lang|ja|岐阜県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|岐阜県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Gifu-ken}} | image_skyline = {{multiple image | total_width = 280 | border = infobox | perrow = 1/2/2/2/1 | caption_align = center | image1 = Ukai Gifu Nagaragawa 05.jpg | caption1 = [[Cormorant fishing on the Nagara River]] | image2 = 220727 Nakasendo Magome-juku Nakatsugawa Gifu pref Japan03s3.jpg | caption2 = [[Magome-juku]] | image3 = Takayama Matsuri-2017-5.jpg | caption3 = Spring Festival in Takayama | image4 = Shirakawa-go (2023-07-22).jpg | caption4 = Shirakawa-go | image5 = Hida Folk Village, May 2017.jpg | caption5 = [[Hida Minzoku Mura Folk Village]] | image6 = The-Battlefield-of-Sekigahara-1.jpg | caption6 = A monument in [[Battle of Sekigahara]] | image7 = Usuzumi Zakura 20220401 02.jpg | caption7 = Usuzumi cherry-blossom in Motosu | image8 = Kiso River and Mount Ibuki.JPG | caption8 = [[Mount Ibuki]] and [[Kiso River]] }} | image_flag = Flag of Gifu Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Gifu Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 21 Gifu prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Tōkai region|Tōkai]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Gifu]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 9 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 42 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Yoshihide Esaki]] | area_total_km2 = 10621.29 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|7th]] | population_footnotes = | population_total = 2040000 | population_as_of = Summer, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|17th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]8,225 billion<br />[[US$]]60.8 billion (2022) | iso_code = JP-21 | website = {{URL|www.pref.gifu.lg.jp/English}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Rock ptarmigan]]<br/>(''Lagopus muta'') | fish = [[Ayu sweetfish|Ayu]]<br/>(''Plecoglossus altivelis'') | flower = Chinese milk vetch<br/>(''[[Astragalus (plant)|Astragalus]] sinicus'') | tree = [[Taxus cuspidata|Japanese yew]]<br/>(''Taxus cuspidata'') }} | anthem = [[:ja:岐阜県民の歌|Gifu kenmin no uta]] }} [[File:Gifucastleview.jpg|thumb|right|200px|= Panoramic view of the [[Nōbi Plain]] with [[Gifu]] City, Gifu Prefecture seen from the top of [[Gifu Castle]]]] '''ဂိဖုခရိုင်''' (岐阜県, ဂိဖုခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ဂျိဖုခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၄၀,၀၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၀,၆၂၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၁၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဂခရိုင်]]နှင့် [[ဖုခုအိခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[မိအဲခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ဂိဖုမြို့သည် ခရိုင်၏ အကြီးဆုံးမြို့နှင့် မြို့တော် ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များတွင် အိုးဂခိမြို့၊ နခမိဂဟရမြို့နှင့် တဂျိမိမြို့တို့ ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိသည်။ ဂျပန်ကုန်းတွင်းပိုင်းရှိ ခရိုင်ရှစ်ခုထဲတွင် တစ်ခု ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် နိုင်ငံ၏ အရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရှေးခေတ်လမ်းများကြီးများ ဖြတ်သန်းရာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုလမ်းများတွင် အဲဒိုခေတ်တွင် အသုံးပြုခဲ့သည့် လမ်းမကြီး ငါးခုထဲရှိ "နခဆန်းဒိုး" လည်း ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ရိုးရာ "ဝရှိ" စက္ကူလုပ်ငန်း၊ ဂိဖုမီးအိမ်၊ ဂိဖုထီးနှင့် ဂျပန်ဓားပန်းပဲဖိုများ၊ အခြားမီးဖိုချောင်သုံးဓားများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ဂိဖုရဲတိုက် တည်ရှိသည်။ ထိုရဲတိုက်သည် နှစ် ၁၃၀၀ သက်တမ်းရှိပြီဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ဂိဖုခရိုင်သည် ဟွန်းရှူးကျွန်း၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းတလျှောက် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အဆုံးအဖြတ်တိုက်ပွဲများစွာသည် ဂိဖုခရိုင်တည်ရှိရာ နယ်မြေတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုအထဲမှ ရှေးအကျဆုံးအဓိကကျသည့် တိုက်ပွဲမှာ ၆၇၂ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဂျင်းရှင်းတိုက်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတိုက်ပွဲသည် တန်းမူး (Tenmu) ဂျပန်အင်ပါယာ၏ ၄၀ ဦးမြောက်ဘုရင် ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။ ဂိဖုခရိုင်အတွင်းတွင် ရှေးခေတ်တိုင်းပြည်များဖြစ်သည့် ဟိဒနှင့် မိနိုတို့ တည်ရှီခဲ့ကြသည်။ ခရိုင်၏ အမည်သည် မြို့တော် "ဂိဖု" မှ ဆင်းသက်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ "ဂိဖု" ဟူသည့် အမည်ကို ၁၅၆၇ ခုနှစ်တွင် အိဒနိုဘုနဂ သည် ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလဒ့ဂကို စည်းလုံးစေရန် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် စည်းရုံးပွဲတွင် ပေးခဲ့သည်။ ခရိုင်အတွက် အသုံးပြုခဲ့သည့် ပထမအက္ခရာသည် (岐山) ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံပေါင်းစည်းမှုသမိုင်းကြောင်း၏ ဒဏ္ဍာရီလာတောင်၏ အမည်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအက္ခရာသည် (曲阜) ဖြစ်ပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်၏ မွေးရပ်မြေကို ဖော်ပြသည့် စကားလုံး ဖြစ်သည်။ နိုဘုနဂသည် ဂျပန်နိုင်ငံကို စည်းလုံးစေချင်သည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဤစကားလုံးနှစ်ခုကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်တစ်နိုင်လုံးအတွက် ဓားများထုတ်လုပ်ရာအဓိကနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆဲခိမြို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံးဓားရှည်များကို ထုတ်လုပ်သည့်အတွက် လူသိများသည်။ မကြာသေးမီကာလတွင် ဂိဖုခရိုင် အထူးသဖြင့် ဂိဖုမြို့တွင် ဖက်ရှင်လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ခခမိဂဟရမြို့တွင် လေကြောင်းအင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ၁၈၉၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၈ရက်နေ့တွင် လက်ရှိကာလ မိတိုဆုမြို့သည် "မိနိုအိုဝရိငလျင်" ၏ ဗဟိုချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့ဖူးသမျှ ငလျင်များထဲတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံးငလျင် ဖြစ်သည်။ ငလျင်သည် ပြင်းအား ၈.၀ ရှိခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ဂိဖုခရိုင်သည် ပထဝီသွင်ပြင်အားဖြင့် ကုန်းတွင်းပိတ်မိနေသည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်အနည်းငယ်ထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည့် ခရိုင် ခုနစ်ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ တိုယမခရိုင်၊ အိရှိခဝခရိုင်၊ ဖုခုအိခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ မိအဲခရိုင်၊ အအိချိခရိုင်နှင့် နဂနိုခရိုင်တို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စာပို့ကုတ်နံပါတ်များအားလုံးသည် ၀၀၁ မှ ၉၉၉ အထိ ဂဏန်းသုံးလုံးဖြင့် စတင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိသည့်အတွက် စာပို့ကုတ်နံပါတ်သည် ၅၀၀ ဖြင့် စတင်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ခရိုင်၏ ကုန်းမြေဧရိယာ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားပန်းခြံများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဟခုဆန်နှင့် ချူးဘု - ဆန်းဂခုအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဒ ခိဆိုဂဝနှင့် အိဘိ - ဆဲခိဂဟရ - ယောရိုး အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် ခရိုင်အမျိုးသားပန်းခြံ ၁၅ ခု ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2019 |access-date=22 July 2019}}</ref> ===ဒေသများ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် တရားဝင်သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိသည့် ဒေသငါးခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းဒေသငါးခုမှာ ဆဲနိုး<ref name="nishimino">[http://www.ginet.or.jp/nisimino/index.shtml Nishi Mino Portal Site]. {{in lang|ja}} Ginet. Accessed June 24, 2008.</ref>၊ ဂိဖု<ref name="gifushinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ Gifu Regional Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153534/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ ချူးနိုး<ref name="chunoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ Chūnō Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153556/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ တိုးနိုး<ref name="tonoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ Tōnō Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153606/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>နှင့် ဟိဒ<ref name="hidashinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ Hida Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153611/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>တို့ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသများ၏ နယ်နိမိတ်များကိုမူ တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားမှု မရှိပေ။ ===မြေမျက်နှာသွင်ပြင်=== ဟိဒဒေသမြောက်ပိုင်းသည် မြင့်မားသည့် တောင်တန်းများ ရှိကြသည်။ ၎င်းတောင်တန်းများတွင် ဂျပန်တောင်တန်းများ၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်။ မိနိုဒေသတောင်ပိုင်းသည် နိုးဘိလွင်ပြင်၏ အစိတ်အပိုင်းများစွာ ပါဝင်နေသည်။ နိုးဘိလွင်ပြင်သည် စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်မြေဆီလွှာများ ပါဝင်သည့် ကြီးမားကျယ်ပြန့်သည့် လွင်ပြင် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေ၏ အများစုသည် ခရိုင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်း၊ နဂိုယမြို့၏ အနီးအနားတွင် နေထိုင်ကြသည်။ တောင်ထူထပ်သည့် ဟိဒဒေသတွင် ဟိဒတောင်တန်း တည်ရှိနေသည်။ ဟိဒတောင်တန်းကို ဂျပန်နိုင်ငံတွင် "မြောက်ပိုင်းတောင်တန်း" ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ရောဟခုတောင်တန်းသည်လည်း ဟိဒဒေသတွင်ပင် ပါဝင်သည်။ အခြားသော အဓိကကျသည့် တောင်တန်းများမှာ အိဘုခိတောင်တန်းနှင့် ယောရိုးတောင်တန်းတို့ ဖြစ်သည်။ မိနိုဒေသတွင် ခိဆိုမြစ်သုံးစင်း တည်ရှိပြီး ဒေသ၏မြေအများစုသည် နုန်းမြေများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းခိဆိုမြစ်သုံးစင်းတွင် ခိဆိုမြစ်၊ နဂရမြစ်နှင့် အိဘိမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ခိဆိုမြစ်သည် နဂနိုခရိုင်တွင် စတင်မြစ်ဖျားခံစီးဆင်းလာပြီး၊ အခြားမြစ်နှစ်စင်းသည် ဂိဖုခရိုင်တွင် မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းသည်။ ဤမြစ်များသည် အိဆဲပင်လယ်အော်အတွင်း မဝင်ရောက်မီ အအိချိခရိုင်နှင့် မိအဲခရိုင်များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ခရိုင်အတွင်းရှိ အခြားအဓိကကျသည့် မြစ်များတွင် မိယမြစ်၊ တခဟရမြစ်၊ ရှောမြစ်၊ တိုခိမြစ် (ရှောနိုင်း)၊ ယဟဂိမြစ်နှင့် အိတိုရှိရိုမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ==မြို့ပြဒေသများ== {{main|ဂိဖုခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}} ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ မြို့ပြဒေသများ၊ မြို့များ၊ ရွာများနှင့် ဒေသများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ ===မြို့ပြ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသသည် ၂၁ ခု ရှိသည်။ [[Image:Minokamo and Mount Ontake from Mount Hatobuki.jpg|thumb|right|Minokamo]] [[Image:Mount Kinshō from Mount Ikeda.JPG|thumb|right|Ōgaki]] [[Image:Takayama from Mount Kurai.jpg|thumb|right|Takayama]] {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[Romanization of Japanese|Rōmaji]] ![[Kanji]] |- |[[File:Flag of Ena, Gifu.svg|25x25px]] [[Ena, Gifu|Ena]] |恵那市 |504.24 |48,777 |[[File:Ena in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gero, Gifu.svg|25x25px]] [[Gero, Gifu|Gero]] |下呂市 |851.21 |33,283 |[[File:Gero in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gifu, Gifu.svg|25x25px]] [[Gifu]] (capital) |岐阜市 |203.60 |400,118 |[[File:Gifu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gujo, Gifu.svg|25x25px]] [[Gujō, Gifu|Gujō]] |郡上市 |1,030.75 |41,858 |[[File:Gujo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hashima, Gifu.svg|25x25px]] [[Hashima, Gifu|Hashima]] |羽島市 |53.66 |67,909 |[[File:Hashima in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hida, Gifu.svg|25x25px]] [[Hida, Gifu|Hida]] |飛騨市 |792.53 |24,726 |[[File:Hida in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kaizu, Gifu.svg|25x25px]] [[Kaizu]] |海津市 |112.03 |34,960 |[[File:Kaizu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kakamigahara Gifu.svg|25x25px]] [[Kakamigahara]] |各務原市 |87.81 |148,225 |[[File:Kakamigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kani, Gifu.svg|25x25px]] [[Kani, Gifu|Kani]] |可児市 |87.57 |99,826 |[[File:Kani in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mino, Gifu.svg|25x25px]] [[Mino, Gifu|Mino]] |美濃市 |117.01 |20,749 |[[File:Mino in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Minokamo, Gifu.svg|25x25px]] [[Minokamo, Gifu|Minokamo]] |美濃加茂市 |74.81 |56,972 |[[File:Minokamo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizuho, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizuho, Gifu|Mizuho]] |瑞穂市 |28.19 |54,686 |[[File:Mizuho in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizunami, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizunami, Gifu|Mizunami]] |瑞浪市 |174.86 |37,705 |[[File:Mizunami in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Motosu Gifu.svg|25x25px]] [[Motosu, Gifu|Motosu]] |本巣市 |374.65 |34,453 |[[File:Motosu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Nakatsugawa, Gifu.svg|25x25px]] [[Nakatsugawa]] |中津川市 |676.45 |78,930 |[[File:Nakatsugawa in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ogaki, Gifu.svg|25x25px]] [[Ōgaki]] |大垣市 |206.57 |161,539 |[[File:Ogaki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Seki, Gifu.svg|25x25px]] [[Seki, Gifu|Seki]] |関市 |472.33 |89,020 |[[File:Seki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tajimi, Gifu.svg|25x25px]] [[Tajimi]] |多治見市 |91.25 |110,070 |[[File:Tajimi in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Takayama, Gifu.svg|25x25px]] [[Takayama, Gifu|Takayama]] |高山市 |2,177.61 |81,968 |[[File:Takayama in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Toki, Gifu.svg|25x25px]] [[Toki, Gifu|Toki]] |土岐市 |116.02 |58,567 |[[File:Toki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yamagata, Gifu.svg|25x25px]] [[Yamagata, Gifu|Yamagata]] |山県市 |221.98 |27,356 |[[File:Yamagata in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |} ===မြို့နှင့် ရွာများ=== ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် အောက်ပါမြို့များနှင့် ရွာများ တည်ရှိကြသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Anpachi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Anpachi, Gifu|Anpachi]] |安八町 |18.19 |15,072 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Ampachi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ginan, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ginan, Gifu|Ginan]] |岐南町 |7.91 |25,661 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Ginan in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Godo Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Gōdo, Gifu|Gōdo]] |神戸町 |18.78 |19,361 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Godo in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hichiso, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Hichisō, Gifu|Hichisō]] |七宗町 |40.4 |3,801 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Hichiso in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Higashishirakawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Higashishirakawa, Gifu|Higashishirakawa]] |東白川村 |87.09 |2,278 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Higashishirakawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ibigawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ibigawa]] |揖斐川町 |803.44 |21,319 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ibigawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ikeda Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ikeda, Gifu|Ikeda]] |池田町 |38.80 |24,034 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ikeda in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kasamatsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kasamatsu, Gifu|Kasamatsu]] |笠松町 |10.3 |22,273 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Kasamatsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kawabe Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kawabe, Gifu|Kawabe]] |川辺町 |41.16 |10,303 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Kawabe in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kitagata Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kitagata, Gifu|Kitagata]] |北方町 |5.18 |18,410 |[[Motosu District, Gifu|Motosu District]] |[[File:Kitagata in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mitake, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Mitake, Gifu|Mitake]] |御嵩町 |56.69 |18,363 |[[Kani District, Gifu|Kani District]] |[[File:Mitake in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ono, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ōno, Gifu|Ōno]] |大野町 |34.20 |23,111 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ono in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sakahogi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sakahogi, Gifu|Sakahogi]] |坂祝町 |12.87 |8,253 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Sakahogi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sekigahara Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sekigahara, Gifu|Sekigahara]] |関ケ原町 |49.28 |7,109 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Sekigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa Town, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (town)|Shirakawa]] |白川町 |237.90 |8,288 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Shirakawa town in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa, Gifu (village).svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (village)|Shirakawa]] |白川村 |356.64 |1,630 |[[Ōno District, Gifu|Ōno District]] |[[File:Shirakawa village in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tarui Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tarui, Gifu|Tarui]] |垂井町 |57.09 |25,632 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Tarui in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tomika, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tomika, Gifu|Tomika]] |富加町 |16.82 |5,714 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Tomika in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Wanouchi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Wanouchi, Gifu|Wanouchi]] |輪之内町 |22.33 |9,910 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Wanouchi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yaotsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yaotsu]] |八百津町 |128.79 |11,036 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Yaotsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yoro, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yōrō, Gifu|Yōrō]] |養老町 |72.29 |29,309 |[[Yōrō District, Gifu|Yōrō District]] |[[File:Yoro in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |} ==ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ== {{main|ဂိဖုခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ဂိဖုခရိုင်တွင် စက္ကူပြုလုပ်ခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုးရေးကဲ့သို့သော ရိုးရာလုပ်ငန်းများကို တွေ့နိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ခရိုင်၏ စီးပွားရေးကို လွှမ်းမိုးထားသည်မှာ ထုတ်လုပ်ရေးကဏ္ဍ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် လေကြောင်းဆိုင်ရာနှင့် ကားလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ ရှိကြသည်။ စက်ရုံများသည် နဂိုယဧရိယာမှသည် ခရိုင်အထိ ဖြန့်ကျက်တည်ရှီနေကြသည်။ အသေးစားပစ္စည်းများထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းသည်လည်း များပြားစွာ တည်ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တိုင်းတာရေးစက်ကိရိယာများ၊ အရောင်ဆိုးဆေးနှင့် ပုံစံခွက်ပြုလုပ်သည့်လုပ်ငန်းနှင့် ပလပ်စတစ်ပုံစံသွင်းခြင်း လုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ===ရိုးရာလုပ်ငန်းများ=== ဂိဖုခရိုင်သည် တင်ကျီးငှက်ဖမ်းခြင်းသည် သမိုင်းအကြောင်းအရ နှစ် ၁၃၀၀ ကျော်ရှိပြီဖြစ်ကာ အလွန်ထင်ရှားသည်။ ခရိုင်တွင် ကျယ်ပြန့်သော စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်လွင်ပြင်များ ရှိသဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးသည်လည်း အဓိကကျသည့် လုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ ခရိုင်မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ သစ်တောများသည် သစ်လုပ်ငန်းအတွက်လိုအပ်သည့် သစ်သားများကို ထောက်ပံ့ပေးလျက်ရှိသည်။ ထို့အပြင် တင်ကျီးငှက်ဖမ်းရာတွင် အသုံးပြုသည့် လှေများပြုလုပ်ရာတွင်လည်း ထိုသစ်သားများကို အသုံးပြုသည်။ မိနိုဒေသသည် "မိနိုဝရှိ" ဟုခေါ်သည့် အရည်အသွေးမြင့်သည့် စက္ကူထွက်ရှိသည့် လူသိများသည်။ ထိုစက္ကူများသည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အခြားသော စက္ကူအများစုထက် ပါးလွှာကာ ခိုင်ခန့်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းတွင် ဂျပန်စစ်တပ်သည် ထိုစက္ကူများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ အခြားစက္ကူကို အသုံးပြုကာ ထုတ်လုပ်သည့် ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ဂိဖုမီးအိမ်နှင့် ဂျိဖုထီးများကို ခရိုင်မြို့တော် ဂိဖုမြို့တွင် ပြုလုပ်သည်။ "မိနိုယခိအိုး" သည်လည်း ခရိုင်၏ ရိုးရာထုတ်ကုန် ဖြစ်ပြန်သည်။ ထိုအိုးကို တဂျိမိမြို့၊ တိုခိမြို့၊ မိဇုနမိမြို့တို့တွင် ပြလုပ်ကြသည်။ ===ခေတ်မီလုပ်ငန်းများ=== ခခမိဂဟရမြို့သည် ခရိုင်၏ ခေတ်မီလုပ်ငန်းများတွင် ကြီးမားသည့်အခန်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့တွင် လေကြောင်းဆိုင်ရာပစ္စည်းများထုတ်လုပ်သည့် ခဝဆခိလုပ်ငန်းကြီးနှင့် မိဆွတ်ဘိရှိလုပ်ငန်းကြီးတို့ ရှိကြသည်။ ထို့အပြင် များစွာသော သတ္ထုပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများလည်း ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာကဏ္ဍသည်လည်း ခြေကုပ်ရရှိလာပြီ ဖြစ်သည်။ အိုးဂခိမြို့တွင် ဆော့တိုပီးယားဂျပန် (Softopia Japan) နှင့် ခမိဂဟရမြို့တွင် VR Techno Japan တို့ ရှိကြသည်။ အိုးဂခိမြို့နှင့် ခမိဂဟရမြို့အကြားရှိ ခရိုင်မြို့တော် ဂိဖုသည်လည်း အိုင်တီလုပ်ငန်း တိုးတက်လာစေရန် လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ ===ခရီးသွားလုပ်ငန်း=== ဂိဖုခရိုင်တွင် များစွာသော ခရီးသွားနေရာများရှိသည်။ ခရိုင်၏ အစိတ်အပိုင်းအားလုံးသို့ ခရီးသွားများသည် သွားရောက်လည်ပတ်ကြသည်။ အထင်ရှားဆုံးနေရာများမှာ ဂိဖုမြို့၊ ဂဲရိုမြို့၊ ရှိရခဝရွာနှင့် တခယမမြို့တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဂဲရိုမြို့သည် အပန်းဖြေနိုင်သည့် ရေပူစမ်းများ ရှိသဖြင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်ထားနိုင်သည့်နေရာ ဖြစ်သည်။ ရှိရခဝရွာသည် သမိုင်းကြောင်းရှိသည့် ရွာဖြစ်ကာ ယူနက်စကိုကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းဝင်နေရာ ဖြစ်သည်။ တခယမသည် မူလအသွင်အပြင်လက္ခဏာများကို ထိန်းသိမ်းထားသဖြင့် ထင်ရှားသည်။ တစ်ခါတရံ ဤမြို့ကို "ကျိုတိုမြို့ငယ်"ဟုပင် တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ နိုင်ငံတကာခရီးသွားများအတွက် ဂိဖုမြို့သည် များစွာသော နိုင်ငံတကာပွဲတော်များကို ကျင်းပသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ခိုင်းဇုမြို့တွင် ကမ္ဘာ့လှေလှော်ချန်ပီယံပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဂုဂျောမြို့တွင် FIS ကမ္ဘာ့နှင်းလျှောစီးပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ APEC Japan 2010 SME ဝန်ကြီးများအစည်းအဝေးကို ဂိဖုမြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ===သိပ္ပံပညာ=== ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==ပညာရေး== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Gifu prefecture}} *{{Wikivoyage-inline|Gifu (prefecture)}} * {{Official website|http://www.pref.gifu.lg.jp/foreign-languages/English/}} *[http://travel.kankou-gifu.jp/en/ Gifu travel guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151204033532/http://travel.kankou-gifu.jp/en/ |date=December 4, 2015 }} *[https://gogifu.wordpress.com Go Gifu (blog about tourism in Gifu)] *[https://web.archive.org/web/20090322201250/http://jpimg.digital.archives.go.jp/jpg_prg/jgmWeb?%25TmpFileDisp%25Env=jpeg2k_images%2Fezu%2Ffukenchizu%2F017_gifu_e.env Map of Gifu Prefecture in 1891]. National Archives of Japan. ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 1eygrn8hdoo62ilf0h874i72lntpc3i 1042030 1042029 2026-07-04T03:39:07Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* သိပ္ပံပညာ */ 1042030 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = Gifu Prefecture | native_name = {{nobold|{{lang|ja|岐阜県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|岐阜県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Gifu-ken}} | image_skyline = {{multiple image | total_width = 280 | border = infobox | perrow = 1/2/2/2/1 | caption_align = center | image1 = Ukai Gifu Nagaragawa 05.jpg | caption1 = [[Cormorant fishing on the Nagara River]] | image2 = 220727 Nakasendo Magome-juku Nakatsugawa Gifu pref Japan03s3.jpg | caption2 = [[Magome-juku]] | image3 = Takayama Matsuri-2017-5.jpg | caption3 = Spring Festival in Takayama | image4 = Shirakawa-go (2023-07-22).jpg | caption4 = Shirakawa-go | image5 = Hida Folk Village, May 2017.jpg | caption5 = [[Hida Minzoku Mura Folk Village]] | image6 = The-Battlefield-of-Sekigahara-1.jpg | caption6 = A monument in [[Battle of Sekigahara]] | image7 = Usuzumi Zakura 20220401 02.jpg | caption7 = Usuzumi cherry-blossom in Motosu | image8 = Kiso River and Mount Ibuki.JPG | caption8 = [[Mount Ibuki]] and [[Kiso River]] }} | image_flag = Flag of Gifu Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Gifu Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 21 Gifu prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Tōkai region|Tōkai]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Gifu]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 9 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 42 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Yoshihide Esaki]] | area_total_km2 = 10621.29 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|7th]] | population_footnotes = | population_total = 2040000 | population_as_of = Summer, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|17th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]8,225 billion<br />[[US$]]60.8 billion (2022) | iso_code = JP-21 | website = {{URL|www.pref.gifu.lg.jp/English}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Rock ptarmigan]]<br/>(''Lagopus muta'') | fish = [[Ayu sweetfish|Ayu]]<br/>(''Plecoglossus altivelis'') | flower = Chinese milk vetch<br/>(''[[Astragalus (plant)|Astragalus]] sinicus'') | tree = [[Taxus cuspidata|Japanese yew]]<br/>(''Taxus cuspidata'') }} | anthem = [[:ja:岐阜県民の歌|Gifu kenmin no uta]] }} [[File:Gifucastleview.jpg|thumb|right|200px|= Panoramic view of the [[Nōbi Plain]] with [[Gifu]] City, Gifu Prefecture seen from the top of [[Gifu Castle]]]] '''ဂိဖုခရိုင်''' (岐阜県, ဂိဖုခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ဂျိဖုခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၄၀,၀၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၀,၆၂၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၁၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဂခရိုင်]]နှင့် [[ဖုခုအိခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[မိအဲခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ဂိဖုမြို့သည် ခရိုင်၏ အကြီးဆုံးမြို့နှင့် မြို့တော် ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များတွင် အိုးဂခိမြို့၊ နခမိဂဟရမြို့နှင့် တဂျိမိမြို့တို့ ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိသည်။ ဂျပန်ကုန်းတွင်းပိုင်းရှိ ခရိုင်ရှစ်ခုထဲတွင် တစ်ခု ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် နိုင်ငံ၏ အရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရှေးခေတ်လမ်းများကြီးများ ဖြတ်သန်းရာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုလမ်းများတွင် အဲဒိုခေတ်တွင် အသုံးပြုခဲ့သည့် လမ်းမကြီး ငါးခုထဲရှိ "နခဆန်းဒိုး" လည်း ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ရိုးရာ "ဝရှိ" စက္ကူလုပ်ငန်း၊ ဂိဖုမီးအိမ်၊ ဂိဖုထီးနှင့် ဂျပန်ဓားပန်းပဲဖိုများ၊ အခြားမီးဖိုချောင်သုံးဓားများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ဂိဖုရဲတိုက် တည်ရှိသည်။ ထိုရဲတိုက်သည် နှစ် ၁၃၀၀ သက်တမ်းရှိပြီဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ဂိဖုခရိုင်သည် ဟွန်းရှူးကျွန်း၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းတလျှောက် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အဆုံးအဖြတ်တိုက်ပွဲများစွာသည် ဂိဖုခရိုင်တည်ရှိရာ နယ်မြေတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုအထဲမှ ရှေးအကျဆုံးအဓိကကျသည့် တိုက်ပွဲမှာ ၆၇၂ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဂျင်းရှင်းတိုက်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတိုက်ပွဲသည် တန်းမူး (Tenmu) ဂျပန်အင်ပါယာ၏ ၄၀ ဦးမြောက်ဘုရင် ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။ ဂိဖုခရိုင်အတွင်းတွင် ရှေးခေတ်တိုင်းပြည်များဖြစ်သည့် ဟိဒနှင့် မိနိုတို့ တည်ရှီခဲ့ကြသည်။ ခရိုင်၏ အမည်သည် မြို့တော် "ဂိဖု" မှ ဆင်းသက်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ "ဂိဖု" ဟူသည့် အမည်ကို ၁၅၆၇ ခုနှစ်တွင် အိဒနိုဘုနဂ သည် ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလဒ့ဂကို စည်းလုံးစေရန် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် စည်းရုံးပွဲတွင် ပေးခဲ့သည်။ ခရိုင်အတွက် အသုံးပြုခဲ့သည့် ပထမအက္ခရာသည် (岐山) ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံပေါင်းစည်းမှုသမိုင်းကြောင်း၏ ဒဏ္ဍာရီလာတောင်၏ အမည်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအက္ခရာသည် (曲阜) ဖြစ်ပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်၏ မွေးရပ်မြေကို ဖော်ပြသည့် စကားလုံး ဖြစ်သည်။ နိုဘုနဂသည် ဂျပန်နိုင်ငံကို စည်းလုံးစေချင်သည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဤစကားလုံးနှစ်ခုကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်တစ်နိုင်လုံးအတွက် ဓားများထုတ်လုပ်ရာအဓိကနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆဲခိမြို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံးဓားရှည်များကို ထုတ်လုပ်သည့်အတွက် လူသိများသည်။ မကြာသေးမီကာလတွင် ဂိဖုခရိုင် အထူးသဖြင့် ဂိဖုမြို့တွင် ဖက်ရှင်လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ခခမိဂဟရမြို့တွင် လေကြောင်းအင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ၁၈၉၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၈ရက်နေ့တွင် လက်ရှိကာလ မိတိုဆုမြို့သည် "မိနိုအိုဝရိငလျင်" ၏ ဗဟိုချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့ဖူးသမျှ ငလျင်များထဲတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံးငလျင် ဖြစ်သည်။ ငလျင်သည် ပြင်းအား ၈.၀ ရှိခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ဂိဖုခရိုင်သည် ပထဝီသွင်ပြင်အားဖြင့် ကုန်းတွင်းပိတ်မိနေသည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်အနည်းငယ်ထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည့် ခရိုင် ခုနစ်ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ တိုယမခရိုင်၊ အိရှိခဝခရိုင်၊ ဖုခုအိခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ မိအဲခရိုင်၊ အအိချိခရိုင်နှင့် နဂနိုခရိုင်တို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စာပို့ကုတ်နံပါတ်များအားလုံးသည် ၀၀၁ မှ ၉၉၉ အထိ ဂဏန်းသုံးလုံးဖြင့် စတင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိသည့်အတွက် စာပို့ကုတ်နံပါတ်သည် ၅၀၀ ဖြင့် စတင်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ခရိုင်၏ ကုန်းမြေဧရိယာ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားပန်းခြံများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဟခုဆန်နှင့် ချူးဘု - ဆန်းဂခုအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဒ ခိဆိုဂဝနှင့် အိဘိ - ဆဲခိဂဟရ - ယောရိုး အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် ခရိုင်အမျိုးသားပန်းခြံ ၁၅ ခု ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2019 |access-date=22 July 2019}}</ref> ===ဒေသများ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် တရားဝင်သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိသည့် ဒေသငါးခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းဒေသငါးခုမှာ ဆဲနိုး<ref name="nishimino">[http://www.ginet.or.jp/nisimino/index.shtml Nishi Mino Portal Site]. {{in lang|ja}} Ginet. Accessed June 24, 2008.</ref>၊ ဂိဖု<ref name="gifushinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ Gifu Regional Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153534/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ ချူးနိုး<ref name="chunoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ Chūnō Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153556/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ တိုးနိုး<ref name="tonoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ Tōnō Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153606/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>နှင့် ဟိဒ<ref name="hidashinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ Hida Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153611/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>တို့ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသများ၏ နယ်နိမိတ်များကိုမူ တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားမှု မရှိပေ။ ===မြေမျက်နှာသွင်ပြင်=== ဟိဒဒေသမြောက်ပိုင်းသည် မြင့်မားသည့် တောင်တန်းများ ရှိကြသည်။ ၎င်းတောင်တန်းများတွင် ဂျပန်တောင်တန်းများ၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်။ မိနိုဒေသတောင်ပိုင်းသည် နိုးဘိလွင်ပြင်၏ အစိတ်အပိုင်းများစွာ ပါဝင်နေသည်။ နိုးဘိလွင်ပြင်သည် စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်မြေဆီလွှာများ ပါဝင်သည့် ကြီးမားကျယ်ပြန့်သည့် လွင်ပြင် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေ၏ အများစုသည် ခရိုင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်း၊ နဂိုယမြို့၏ အနီးအနားတွင် နေထိုင်ကြသည်။ တောင်ထူထပ်သည့် ဟိဒဒေသတွင် ဟိဒတောင်တန်း တည်ရှိနေသည်။ ဟိဒတောင်တန်းကို ဂျပန်နိုင်ငံတွင် "မြောက်ပိုင်းတောင်တန်း" ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ရောဟခုတောင်တန်းသည်လည်း ဟိဒဒေသတွင်ပင် ပါဝင်သည်။ အခြားသော အဓိကကျသည့် တောင်တန်းများမှာ အိဘုခိတောင်တန်းနှင့် ယောရိုးတောင်တန်းတို့ ဖြစ်သည်။ မိနိုဒေသတွင် ခိဆိုမြစ်သုံးစင်း တည်ရှိပြီး ဒေသ၏မြေအများစုသည် နုန်းမြေများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းခိဆိုမြစ်သုံးစင်းတွင် ခိဆိုမြစ်၊ နဂရမြစ်နှင့် အိဘိမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ခိဆိုမြစ်သည် နဂနိုခရိုင်တွင် စတင်မြစ်ဖျားခံစီးဆင်းလာပြီး၊ အခြားမြစ်နှစ်စင်းသည် ဂိဖုခရိုင်တွင် မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းသည်။ ဤမြစ်များသည် အိဆဲပင်လယ်အော်အတွင်း မဝင်ရောက်မီ အအိချိခရိုင်နှင့် မိအဲခရိုင်များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ခရိုင်အတွင်းရှိ အခြားအဓိကကျသည့် မြစ်များတွင် မိယမြစ်၊ တခဟရမြစ်၊ ရှောမြစ်၊ တိုခိမြစ် (ရှောနိုင်း)၊ ယဟဂိမြစ်နှင့် အိတိုရှိရိုမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ==မြို့ပြဒေသများ== {{main|ဂိဖုခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}} ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ မြို့ပြဒေသများ၊ မြို့များ၊ ရွာများနှင့် ဒေသများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ ===မြို့ပြ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသသည် ၂၁ ခု ရှိသည်။ [[Image:Minokamo and Mount Ontake from Mount Hatobuki.jpg|thumb|right|Minokamo]] [[Image:Mount Kinshō from Mount Ikeda.JPG|thumb|right|Ōgaki]] [[Image:Takayama from Mount Kurai.jpg|thumb|right|Takayama]] {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[Romanization of Japanese|Rōmaji]] ![[Kanji]] |- |[[File:Flag of Ena, Gifu.svg|25x25px]] [[Ena, Gifu|Ena]] |恵那市 |504.24 |48,777 |[[File:Ena in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gero, Gifu.svg|25x25px]] [[Gero, Gifu|Gero]] |下呂市 |851.21 |33,283 |[[File:Gero in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gifu, Gifu.svg|25x25px]] [[Gifu]] (capital) |岐阜市 |203.60 |400,118 |[[File:Gifu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gujo, Gifu.svg|25x25px]] [[Gujō, Gifu|Gujō]] |郡上市 |1,030.75 |41,858 |[[File:Gujo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hashima, Gifu.svg|25x25px]] [[Hashima, Gifu|Hashima]] |羽島市 |53.66 |67,909 |[[File:Hashima in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hida, Gifu.svg|25x25px]] [[Hida, Gifu|Hida]] |飛騨市 |792.53 |24,726 |[[File:Hida in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kaizu, Gifu.svg|25x25px]] [[Kaizu]] |海津市 |112.03 |34,960 |[[File:Kaizu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kakamigahara Gifu.svg|25x25px]] [[Kakamigahara]] |各務原市 |87.81 |148,225 |[[File:Kakamigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kani, Gifu.svg|25x25px]] [[Kani, Gifu|Kani]] |可児市 |87.57 |99,826 |[[File:Kani in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mino, Gifu.svg|25x25px]] [[Mino, Gifu|Mino]] |美濃市 |117.01 |20,749 |[[File:Mino in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Minokamo, Gifu.svg|25x25px]] [[Minokamo, Gifu|Minokamo]] |美濃加茂市 |74.81 |56,972 |[[File:Minokamo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizuho, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizuho, Gifu|Mizuho]] |瑞穂市 |28.19 |54,686 |[[File:Mizuho in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizunami, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizunami, Gifu|Mizunami]] |瑞浪市 |174.86 |37,705 |[[File:Mizunami in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Motosu Gifu.svg|25x25px]] [[Motosu, Gifu|Motosu]] |本巣市 |374.65 |34,453 |[[File:Motosu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Nakatsugawa, Gifu.svg|25x25px]] [[Nakatsugawa]] |中津川市 |676.45 |78,930 |[[File:Nakatsugawa in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ogaki, Gifu.svg|25x25px]] [[Ōgaki]] |大垣市 |206.57 |161,539 |[[File:Ogaki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Seki, Gifu.svg|25x25px]] [[Seki, Gifu|Seki]] |関市 |472.33 |89,020 |[[File:Seki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tajimi, Gifu.svg|25x25px]] [[Tajimi]] |多治見市 |91.25 |110,070 |[[File:Tajimi in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Takayama, Gifu.svg|25x25px]] [[Takayama, Gifu|Takayama]] |高山市 |2,177.61 |81,968 |[[File:Takayama in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Toki, Gifu.svg|25x25px]] [[Toki, Gifu|Toki]] |土岐市 |116.02 |58,567 |[[File:Toki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yamagata, Gifu.svg|25x25px]] [[Yamagata, Gifu|Yamagata]] |山県市 |221.98 |27,356 |[[File:Yamagata in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |} ===မြို့နှင့် ရွာများ=== ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် အောက်ပါမြို့များနှင့် ရွာများ တည်ရှိကြသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Anpachi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Anpachi, Gifu|Anpachi]] |安八町 |18.19 |15,072 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Ampachi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ginan, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ginan, Gifu|Ginan]] |岐南町 |7.91 |25,661 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Ginan in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Godo Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Gōdo, Gifu|Gōdo]] |神戸町 |18.78 |19,361 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Godo in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hichiso, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Hichisō, Gifu|Hichisō]] |七宗町 |40.4 |3,801 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Hichiso in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Higashishirakawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Higashishirakawa, Gifu|Higashishirakawa]] |東白川村 |87.09 |2,278 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Higashishirakawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ibigawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ibigawa]] |揖斐川町 |803.44 |21,319 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ibigawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ikeda Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ikeda, Gifu|Ikeda]] |池田町 |38.80 |24,034 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ikeda in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kasamatsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kasamatsu, Gifu|Kasamatsu]] |笠松町 |10.3 |22,273 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Kasamatsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kawabe Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kawabe, Gifu|Kawabe]] |川辺町 |41.16 |10,303 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Kawabe in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kitagata Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kitagata, Gifu|Kitagata]] |北方町 |5.18 |18,410 |[[Motosu District, Gifu|Motosu District]] |[[File:Kitagata in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mitake, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Mitake, Gifu|Mitake]] |御嵩町 |56.69 |18,363 |[[Kani District, Gifu|Kani District]] |[[File:Mitake in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ono, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ōno, Gifu|Ōno]] |大野町 |34.20 |23,111 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ono in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sakahogi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sakahogi, Gifu|Sakahogi]] |坂祝町 |12.87 |8,253 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Sakahogi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sekigahara Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sekigahara, Gifu|Sekigahara]] |関ケ原町 |49.28 |7,109 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Sekigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa Town, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (town)|Shirakawa]] |白川町 |237.90 |8,288 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Shirakawa town in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa, Gifu (village).svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (village)|Shirakawa]] |白川村 |356.64 |1,630 |[[Ōno District, Gifu|Ōno District]] |[[File:Shirakawa village in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tarui Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tarui, Gifu|Tarui]] |垂井町 |57.09 |25,632 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Tarui in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tomika, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tomika, Gifu|Tomika]] |富加町 |16.82 |5,714 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Tomika in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Wanouchi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Wanouchi, Gifu|Wanouchi]] |輪之内町 |22.33 |9,910 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Wanouchi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yaotsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yaotsu]] |八百津町 |128.79 |11,036 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Yaotsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yoro, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yōrō, Gifu|Yōrō]] |養老町 |72.29 |29,309 |[[Yōrō District, Gifu|Yōrō District]] |[[File:Yoro in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |} ==ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ== {{main|ဂိဖုခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ဂိဖုခရိုင်တွင် စက္ကူပြုလုပ်ခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုးရေးကဲ့သို့သော ရိုးရာလုပ်ငန်းများကို တွေ့နိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ခရိုင်၏ စီးပွားရေးကို လွှမ်းမိုးထားသည်မှာ ထုတ်လုပ်ရေးကဏ္ဍ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် လေကြောင်းဆိုင်ရာနှင့် ကားလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ ရှိကြသည်။ စက်ရုံများသည် နဂိုယဧရိယာမှသည် ခရိုင်အထိ ဖြန့်ကျက်တည်ရှီနေကြသည်။ အသေးစားပစ္စည်းများထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းသည်လည်း များပြားစွာ တည်ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တိုင်းတာရေးစက်ကိရိယာများ၊ အရောင်ဆိုးဆေးနှင့် ပုံစံခွက်ပြုလုပ်သည့်လုပ်ငန်းနှင့် ပလပ်စတစ်ပုံစံသွင်းခြင်း လုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ===ရိုးရာလုပ်ငန်းများ=== ဂိဖုခရိုင်သည် တင်ကျီးငှက်ဖမ်းခြင်းသည် သမိုင်းအကြောင်းအရ နှစ် ၁၃၀၀ ကျော်ရှိပြီဖြစ်ကာ အလွန်ထင်ရှားသည်။ ခရိုင်တွင် ကျယ်ပြန့်သော စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်လွင်ပြင်များ ရှိသဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးသည်လည်း အဓိကကျသည့် လုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ ခရိုင်မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ သစ်တောများသည် သစ်လုပ်ငန်းအတွက်လိုအပ်သည့် သစ်သားများကို ထောက်ပံ့ပေးလျက်ရှိသည်။ ထို့အပြင် တင်ကျီးငှက်ဖမ်းရာတွင် အသုံးပြုသည့် လှေများပြုလုပ်ရာတွင်လည်း ထိုသစ်သားများကို အသုံးပြုသည်။ မိနိုဒေသသည် "မိနိုဝရှိ" ဟုခေါ်သည့် အရည်အသွေးမြင့်သည့် စက္ကူထွက်ရှိသည့် လူသိများသည်။ ထိုစက္ကူများသည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အခြားသော စက္ကူအများစုထက် ပါးလွှာကာ ခိုင်ခန့်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းတွင် ဂျပန်စစ်တပ်သည် ထိုစက္ကူများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ အခြားစက္ကူကို အသုံးပြုကာ ထုတ်လုပ်သည့် ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ဂိဖုမီးအိမ်နှင့် ဂျိဖုထီးများကို ခရိုင်မြို့တော် ဂိဖုမြို့တွင် ပြုလုပ်သည်။ "မိနိုယခိအိုး" သည်လည်း ခရိုင်၏ ရိုးရာထုတ်ကုန် ဖြစ်ပြန်သည်။ ထိုအိုးကို တဂျိမိမြို့၊ တိုခိမြို့၊ မိဇုနမိမြို့တို့တွင် ပြလုပ်ကြသည်။ ===ခေတ်မီလုပ်ငန်းများ=== ခခမိဂဟရမြို့သည် ခရိုင်၏ ခေတ်မီလုပ်ငန်းများတွင် ကြီးမားသည့်အခန်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့တွင် လေကြောင်းဆိုင်ရာပစ္စည်းများထုတ်လုပ်သည့် ခဝဆခိလုပ်ငန်းကြီးနှင့် မိဆွတ်ဘိရှိလုပ်ငန်းကြီးတို့ ရှိကြသည်။ ထို့အပြင် များစွာသော သတ္ထုပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများလည်း ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာကဏ္ဍသည်လည်း ခြေကုပ်ရရှိလာပြီ ဖြစ်သည်။ အိုးဂခိမြို့တွင် ဆော့တိုပီးယားဂျပန် (Softopia Japan) နှင့် ခမိဂဟရမြို့တွင် VR Techno Japan တို့ ရှိကြသည်။ အိုးဂခိမြို့နှင့် ခမိဂဟရမြို့အကြားရှိ ခရိုင်မြို့တော် ဂိဖုသည်လည်း အိုင်တီလုပ်ငန်း တိုးတက်လာစေရန် လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ ===ခရီးသွားလုပ်ငန်း=== ဂိဖုခရိုင်တွင် များစွာသော ခရီးသွားနေရာများရှိသည်။ ခရိုင်၏ အစိတ်အပိုင်းအားလုံးသို့ ခရီးသွားများသည် သွားရောက်လည်ပတ်ကြသည်။ အထင်ရှားဆုံးနေရာများမှာ ဂိဖုမြို့၊ ဂဲရိုမြို့၊ ရှိရခဝရွာနှင့် တခယမမြို့တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဂဲရိုမြို့သည် အပန်းဖြေနိုင်သည့် ရေပူစမ်းများ ရှိသဖြင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်ထားနိုင်သည့်နေရာ ဖြစ်သည်။ ရှိရခဝရွာသည် သမိုင်းကြောင်းရှိသည့် ရွာဖြစ်ကာ ယူနက်စကိုကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းဝင်နေရာ ဖြစ်သည်။ တခယမသည် မူလအသွင်အပြင်လက္ခဏာများကို ထိန်းသိမ်းထားသဖြင့် ထင်ရှားသည်။ တစ်ခါတရံ ဤမြို့ကို "ကျိုတိုမြို့ငယ်"ဟုပင် တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ နိုင်ငံတကာခရီးသွားများအတွက် ဂိဖုမြို့သည် များစွာသော နိုင်ငံတကာပွဲတော်များကို ကျင်းပသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ခိုင်းဇုမြို့တွင် ကမ္ဘာ့လှေလှော်ချန်ပီယံပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဂုဂျောမြို့တွင် FIS ကမ္ဘာ့နှင်းလျှောစီးပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ APEC Japan 2010 SME ဝန်ကြီးများအစည်းအဝေးကို ဂိဖုမြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==ပညာရေး== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Gifu prefecture}} *{{Wikivoyage-inline|Gifu (prefecture)}} * {{Official website|http://www.pref.gifu.lg.jp/foreign-languages/English/}} *[http://travel.kankou-gifu.jp/en/ Gifu travel guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151204033532/http://travel.kankou-gifu.jp/en/ |date=December 4, 2015 }} *[https://gogifu.wordpress.com Go Gifu (blog about tourism in Gifu)] *[https://web.archive.org/web/20090322201250/http://jpimg.digital.archives.go.jp/jpg_prg/jgmWeb?%25TmpFileDisp%25Env=jpeg2k_images%2Fezu%2Ffukenchizu%2F017_gifu_e.env Map of Gifu Prefecture in 1891]. National Archives of Japan. ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] tgnqiiq6cbrsjn24m1kfla4mbvo9zft 1042031 1042030 2026-07-04T03:44:13Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* လူဦးရေဆိုင်ရာ */ 1042031 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = Gifu Prefecture | native_name = {{nobold|{{lang|ja|岐阜県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|岐阜県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Gifu-ken}} | image_skyline = {{multiple image | total_width = 280 | border = infobox | perrow = 1/2/2/2/1 | caption_align = center | image1 = Ukai Gifu Nagaragawa 05.jpg | caption1 = [[Cormorant fishing on the Nagara River]] | image2 = 220727 Nakasendo Magome-juku Nakatsugawa Gifu pref Japan03s3.jpg | caption2 = [[Magome-juku]] | image3 = Takayama Matsuri-2017-5.jpg | caption3 = Spring Festival in Takayama | image4 = Shirakawa-go (2023-07-22).jpg | caption4 = Shirakawa-go | image5 = Hida Folk Village, May 2017.jpg | caption5 = [[Hida Minzoku Mura Folk Village]] | image6 = The-Battlefield-of-Sekigahara-1.jpg | caption6 = A monument in [[Battle of Sekigahara]] | image7 = Usuzumi Zakura 20220401 02.jpg | caption7 = Usuzumi cherry-blossom in Motosu | image8 = Kiso River and Mount Ibuki.JPG | caption8 = [[Mount Ibuki]] and [[Kiso River]] }} | image_flag = Flag of Gifu Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Gifu Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 21 Gifu prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Tōkai region|Tōkai]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Gifu]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 9 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 42 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Yoshihide Esaki]] | area_total_km2 = 10621.29 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|7th]] | population_footnotes = | population_total = 2040000 | population_as_of = Summer, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|17th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]8,225 billion<br />[[US$]]60.8 billion (2022) | iso_code = JP-21 | website = {{URL|www.pref.gifu.lg.jp/English}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Rock ptarmigan]]<br/>(''Lagopus muta'') | fish = [[Ayu sweetfish|Ayu]]<br/>(''Plecoglossus altivelis'') | flower = Chinese milk vetch<br/>(''[[Astragalus (plant)|Astragalus]] sinicus'') | tree = [[Taxus cuspidata|Japanese yew]]<br/>(''Taxus cuspidata'') }} | anthem = [[:ja:岐阜県民の歌|Gifu kenmin no uta]] }} [[File:Gifucastleview.jpg|thumb|right|200px|= Panoramic view of the [[Nōbi Plain]] with [[Gifu]] City, Gifu Prefecture seen from the top of [[Gifu Castle]]]] '''ဂိဖုခရိုင်''' (岐阜県, ဂိဖုခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ဂျိဖုခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၄၀,၀၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၀,၆၂၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၁၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဂခရိုင်]]နှင့် [[ဖုခုအိခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[မိအဲခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ဂိဖုမြို့သည် ခရိုင်၏ အကြီးဆုံးမြို့နှင့် မြို့တော် ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များတွင် အိုးဂခိမြို့၊ နခမိဂဟရမြို့နှင့် တဂျိမိမြို့တို့ ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိသည်။ ဂျပန်ကုန်းတွင်းပိုင်းရှိ ခရိုင်ရှစ်ခုထဲတွင် တစ်ခု ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် နိုင်ငံ၏ အရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရှေးခေတ်လမ်းများကြီးများ ဖြတ်သန်းရာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုလမ်းများတွင် အဲဒိုခေတ်တွင် အသုံးပြုခဲ့သည့် လမ်းမကြီး ငါးခုထဲရှိ "နခဆန်းဒိုး" လည်း ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ရိုးရာ "ဝရှိ" စက္ကူလုပ်ငန်း၊ ဂိဖုမီးအိမ်၊ ဂိဖုထီးနှင့် ဂျပန်ဓားပန်းပဲဖိုများ၊ အခြားမီးဖိုချောင်သုံးဓားများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ဂိဖုရဲတိုက် တည်ရှိသည်။ ထိုရဲတိုက်သည် နှစ် ၁၃၀၀ သက်တမ်းရှိပြီဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ဂိဖုခရိုင်သည် ဟွန်းရှူးကျွန်း၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းတလျှောက် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အဆုံးအဖြတ်တိုက်ပွဲများစွာသည် ဂိဖုခရိုင်တည်ရှိရာ နယ်မြေတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုအထဲမှ ရှေးအကျဆုံးအဓိကကျသည့် တိုက်ပွဲမှာ ၆၇၂ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဂျင်းရှင်းတိုက်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတိုက်ပွဲသည် တန်းမူး (Tenmu) ဂျပန်အင်ပါယာ၏ ၄၀ ဦးမြောက်ဘုရင် ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။ ဂိဖုခရိုင်အတွင်းတွင် ရှေးခေတ်တိုင်းပြည်များဖြစ်သည့် ဟိဒနှင့် မိနိုတို့ တည်ရှီခဲ့ကြသည်။ ခရိုင်၏ အမည်သည် မြို့တော် "ဂိဖု" မှ ဆင်းသက်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ "ဂိဖု" ဟူသည့် အမည်ကို ၁၅၆၇ ခုနှစ်တွင် အိဒနိုဘုနဂ သည် ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလဒ့ဂကို စည်းလုံးစေရန် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် စည်းရုံးပွဲတွင် ပေးခဲ့သည်။ ခရိုင်အတွက် အသုံးပြုခဲ့သည့် ပထမအက္ခရာသည် (岐山) ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံပေါင်းစည်းမှုသမိုင်းကြောင်း၏ ဒဏ္ဍာရီလာတောင်၏ အမည်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအက္ခရာသည် (曲阜) ဖြစ်ပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်၏ မွေးရပ်မြေကို ဖော်ပြသည့် စကားလုံး ဖြစ်သည်။ နိုဘုနဂသည် ဂျပန်နိုင်ငံကို စည်းလုံးစေချင်သည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဤစကားလုံးနှစ်ခုကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်တစ်နိုင်လုံးအတွက် ဓားများထုတ်လုပ်ရာအဓိကနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆဲခိမြို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံးဓားရှည်များကို ထုတ်လုပ်သည့်အတွက် လူသိများသည်။ မကြာသေးမီကာလတွင် ဂိဖုခရိုင် အထူးသဖြင့် ဂိဖုမြို့တွင် ဖက်ရှင်လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ခခမိဂဟရမြို့တွင် လေကြောင်းအင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ၁၈၉၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၈ရက်နေ့တွင် လက်ရှိကာလ မိတိုဆုမြို့သည် "မိနိုအိုဝရိငလျင်" ၏ ဗဟိုချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့ဖူးသမျှ ငလျင်များထဲတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံးငလျင် ဖြစ်သည်။ ငလျင်သည် ပြင်းအား ၈.၀ ရှိခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ဂိဖုခရိုင်သည် ပထဝီသွင်ပြင်အားဖြင့် ကုန်းတွင်းပိတ်မိနေသည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်အနည်းငယ်ထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည့် ခရိုင် ခုနစ်ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ တိုယမခရိုင်၊ အိရှိခဝခရိုင်၊ ဖုခုအိခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ မိအဲခရိုင်၊ အအိချိခရိုင်နှင့် နဂနိုခရိုင်တို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စာပို့ကုတ်နံပါတ်များအားလုံးသည် ၀၀၁ မှ ၉၉၉ အထိ ဂဏန်းသုံးလုံးဖြင့် စတင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိသည့်အတွက် စာပို့ကုတ်နံပါတ်သည် ၅၀၀ ဖြင့် စတင်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ခရိုင်၏ ကုန်းမြေဧရိယာ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားပန်းခြံများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဟခုဆန်နှင့် ချူးဘု - ဆန်းဂခုအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဒ ခိဆိုဂဝနှင့် အိဘိ - ဆဲခိဂဟရ - ယောရိုး အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် ခရိုင်အမျိုးသားပန်းခြံ ၁၅ ခု ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2019 |access-date=22 July 2019}}</ref> ===ဒေသများ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် တရားဝင်သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိသည့် ဒေသငါးခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းဒေသငါးခုမှာ ဆဲနိုး<ref name="nishimino">[http://www.ginet.or.jp/nisimino/index.shtml Nishi Mino Portal Site]. {{in lang|ja}} Ginet. Accessed June 24, 2008.</ref>၊ ဂိဖု<ref name="gifushinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ Gifu Regional Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153534/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ ချူးနိုး<ref name="chunoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ Chūnō Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153556/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ တိုးနိုး<ref name="tonoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ Tōnō Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153606/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>နှင့် ဟိဒ<ref name="hidashinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ Hida Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153611/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>တို့ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသများ၏ နယ်နိမိတ်များကိုမူ တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားမှု မရှိပေ။ ===မြေမျက်နှာသွင်ပြင်=== ဟိဒဒေသမြောက်ပိုင်းသည် မြင့်မားသည့် တောင်တန်းများ ရှိကြသည်။ ၎င်းတောင်တန်းများတွင် ဂျပန်တောင်တန်းများ၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်။ မိနိုဒေသတောင်ပိုင်းသည် နိုးဘိလွင်ပြင်၏ အစိတ်အပိုင်းများစွာ ပါဝင်နေသည်။ နိုးဘိလွင်ပြင်သည် စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်မြေဆီလွှာများ ပါဝင်သည့် ကြီးမားကျယ်ပြန့်သည့် လွင်ပြင် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေ၏ အများစုသည် ခရိုင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်း၊ နဂိုယမြို့၏ အနီးအနားတွင် နေထိုင်ကြသည်။ တောင်ထူထပ်သည့် ဟိဒဒေသတွင် ဟိဒတောင်တန်း တည်ရှိနေသည်။ ဟိဒတောင်တန်းကို ဂျပန်နိုင်ငံတွင် "မြောက်ပိုင်းတောင်တန်း" ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ရောဟခုတောင်တန်းသည်လည်း ဟိဒဒေသတွင်ပင် ပါဝင်သည်။ အခြားသော အဓိကကျသည့် တောင်တန်းများမှာ အိဘုခိတောင်တန်းနှင့် ယောရိုးတောင်တန်းတို့ ဖြစ်သည်။ မိနိုဒေသတွင် ခိဆိုမြစ်သုံးစင်း တည်ရှိပြီး ဒေသ၏မြေအများစုသည် နုန်းမြေများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းခိဆိုမြစ်သုံးစင်းတွင် ခိဆိုမြစ်၊ နဂရမြစ်နှင့် အိဘိမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ခိဆိုမြစ်သည် နဂနိုခရိုင်တွင် စတင်မြစ်ဖျားခံစီးဆင်းလာပြီး၊ အခြားမြစ်နှစ်စင်းသည် ဂိဖုခရိုင်တွင် မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းသည်။ ဤမြစ်များသည် အိဆဲပင်လယ်အော်အတွင်း မဝင်ရောက်မီ အအိချိခရိုင်နှင့် မိအဲခရိုင်များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ခရိုင်အတွင်းရှိ အခြားအဓိကကျသည့် မြစ်များတွင် မိယမြစ်၊ တခဟရမြစ်၊ ရှောမြစ်၊ တိုခိမြစ် (ရှောနိုင်း)၊ ယဟဂိမြစ်နှင့် အိတိုရှိရိုမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ==မြို့ပြဒေသများ== {{main|ဂိဖုခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}} ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ မြို့ပြဒေသများ၊ မြို့များ၊ ရွာများနှင့် ဒေသများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ ===မြို့ပြ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသသည် ၂၁ ခု ရှိသည်။ [[Image:Minokamo and Mount Ontake from Mount Hatobuki.jpg|thumb|right|Minokamo]] [[Image:Mount Kinshō from Mount Ikeda.JPG|thumb|right|Ōgaki]] [[Image:Takayama from Mount Kurai.jpg|thumb|right|Takayama]] {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[Romanization of Japanese|Rōmaji]] ![[Kanji]] |- |[[File:Flag of Ena, Gifu.svg|25x25px]] [[Ena, Gifu|Ena]] |恵那市 |504.24 |48,777 |[[File:Ena in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gero, Gifu.svg|25x25px]] [[Gero, Gifu|Gero]] |下呂市 |851.21 |33,283 |[[File:Gero in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gifu, Gifu.svg|25x25px]] [[Gifu]] (capital) |岐阜市 |203.60 |400,118 |[[File:Gifu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gujo, Gifu.svg|25x25px]] [[Gujō, Gifu|Gujō]] |郡上市 |1,030.75 |41,858 |[[File:Gujo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hashima, Gifu.svg|25x25px]] [[Hashima, Gifu|Hashima]] |羽島市 |53.66 |67,909 |[[File:Hashima in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hida, Gifu.svg|25x25px]] [[Hida, Gifu|Hida]] |飛騨市 |792.53 |24,726 |[[File:Hida in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kaizu, Gifu.svg|25x25px]] [[Kaizu]] |海津市 |112.03 |34,960 |[[File:Kaizu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kakamigahara Gifu.svg|25x25px]] [[Kakamigahara]] |各務原市 |87.81 |148,225 |[[File:Kakamigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kani, Gifu.svg|25x25px]] [[Kani, Gifu|Kani]] |可児市 |87.57 |99,826 |[[File:Kani in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mino, Gifu.svg|25x25px]] [[Mino, Gifu|Mino]] |美濃市 |117.01 |20,749 |[[File:Mino in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Minokamo, Gifu.svg|25x25px]] [[Minokamo, Gifu|Minokamo]] |美濃加茂市 |74.81 |56,972 |[[File:Minokamo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizuho, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizuho, Gifu|Mizuho]] |瑞穂市 |28.19 |54,686 |[[File:Mizuho in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizunami, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizunami, Gifu|Mizunami]] |瑞浪市 |174.86 |37,705 |[[File:Mizunami in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Motosu Gifu.svg|25x25px]] [[Motosu, Gifu|Motosu]] |本巣市 |374.65 |34,453 |[[File:Motosu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Nakatsugawa, Gifu.svg|25x25px]] [[Nakatsugawa]] |中津川市 |676.45 |78,930 |[[File:Nakatsugawa in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ogaki, Gifu.svg|25x25px]] [[Ōgaki]] |大垣市 |206.57 |161,539 |[[File:Ogaki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Seki, Gifu.svg|25x25px]] [[Seki, Gifu|Seki]] |関市 |472.33 |89,020 |[[File:Seki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tajimi, Gifu.svg|25x25px]] [[Tajimi]] |多治見市 |91.25 |110,070 |[[File:Tajimi in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Takayama, Gifu.svg|25x25px]] [[Takayama, Gifu|Takayama]] |高山市 |2,177.61 |81,968 |[[File:Takayama in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Toki, Gifu.svg|25x25px]] [[Toki, Gifu|Toki]] |土岐市 |116.02 |58,567 |[[File:Toki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yamagata, Gifu.svg|25x25px]] [[Yamagata, Gifu|Yamagata]] |山県市 |221.98 |27,356 |[[File:Yamagata in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |} ===မြို့နှင့် ရွာများ=== ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် အောက်ပါမြို့များနှင့် ရွာများ တည်ရှိကြသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Anpachi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Anpachi, Gifu|Anpachi]] |安八町 |18.19 |15,072 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Ampachi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ginan, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ginan, Gifu|Ginan]] |岐南町 |7.91 |25,661 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Ginan in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Godo Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Gōdo, Gifu|Gōdo]] |神戸町 |18.78 |19,361 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Godo in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hichiso, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Hichisō, Gifu|Hichisō]] |七宗町 |40.4 |3,801 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Hichiso in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Higashishirakawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Higashishirakawa, Gifu|Higashishirakawa]] |東白川村 |87.09 |2,278 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Higashishirakawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ibigawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ibigawa]] |揖斐川町 |803.44 |21,319 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ibigawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ikeda Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ikeda, Gifu|Ikeda]] |池田町 |38.80 |24,034 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ikeda in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kasamatsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kasamatsu, Gifu|Kasamatsu]] |笠松町 |10.3 |22,273 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Kasamatsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kawabe Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kawabe, Gifu|Kawabe]] |川辺町 |41.16 |10,303 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Kawabe in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kitagata Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kitagata, Gifu|Kitagata]] |北方町 |5.18 |18,410 |[[Motosu District, Gifu|Motosu District]] |[[File:Kitagata in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mitake, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Mitake, Gifu|Mitake]] |御嵩町 |56.69 |18,363 |[[Kani District, Gifu|Kani District]] |[[File:Mitake in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ono, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ōno, Gifu|Ōno]] |大野町 |34.20 |23,111 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ono in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sakahogi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sakahogi, Gifu|Sakahogi]] |坂祝町 |12.87 |8,253 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Sakahogi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sekigahara Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sekigahara, Gifu|Sekigahara]] |関ケ原町 |49.28 |7,109 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Sekigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa Town, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (town)|Shirakawa]] |白川町 |237.90 |8,288 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Shirakawa town in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa, Gifu (village).svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (village)|Shirakawa]] |白川村 |356.64 |1,630 |[[Ōno District, Gifu|Ōno District]] |[[File:Shirakawa village in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tarui Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tarui, Gifu|Tarui]] |垂井町 |57.09 |25,632 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Tarui in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tomika, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tomika, Gifu|Tomika]] |富加町 |16.82 |5,714 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Tomika in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Wanouchi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Wanouchi, Gifu|Wanouchi]] |輪之内町 |22.33 |9,910 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Wanouchi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yaotsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yaotsu]] |八百津町 |128.79 |11,036 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Yaotsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yoro, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yōrō, Gifu|Yōrō]] |養老町 |72.29 |29,309 |[[Yōrō District, Gifu|Yōrō District]] |[[File:Yoro in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |} ==ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ== {{main|ဂိဖုခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ဂိဖုခရိုင်တွင် စက္ကူပြုလုပ်ခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုးရေးကဲ့သို့သော ရိုးရာလုပ်ငန်းများကို တွေ့နိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ခရိုင်၏ စီးပွားရေးကို လွှမ်းမိုးထားသည်မှာ ထုတ်လုပ်ရေးကဏ္ဍ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် လေကြောင်းဆိုင်ရာနှင့် ကားလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ ရှိကြသည်။ စက်ရုံများသည် နဂိုယဧရိယာမှသည် ခရိုင်အထိ ဖြန့်ကျက်တည်ရှီနေကြသည်။ အသေးစားပစ္စည်းများထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းသည်လည်း များပြားစွာ တည်ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တိုင်းတာရေးစက်ကိရိယာများ၊ အရောင်ဆိုးဆေးနှင့် ပုံစံခွက်ပြုလုပ်သည့်လုပ်ငန်းနှင့် ပလပ်စတစ်ပုံစံသွင်းခြင်း လုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ===ရိုးရာလုပ်ငန်းများ=== ဂိဖုခရိုင်သည် တင်ကျီးငှက်ဖမ်းခြင်းသည် သမိုင်းအကြောင်းအရ နှစ် ၁၃၀၀ ကျော်ရှိပြီဖြစ်ကာ အလွန်ထင်ရှားသည်။ ခရိုင်တွင် ကျယ်ပြန့်သော စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်လွင်ပြင်များ ရှိသဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးသည်လည်း အဓိကကျသည့် လုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ ခရိုင်မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ သစ်တောများသည် သစ်လုပ်ငန်းအတွက်လိုအပ်သည့် သစ်သားများကို ထောက်ပံ့ပေးလျက်ရှိသည်။ ထို့အပြင် တင်ကျီးငှက်ဖမ်းရာတွင် အသုံးပြုသည့် လှေများပြုလုပ်ရာတွင်လည်း ထိုသစ်သားများကို အသုံးပြုသည်။ မိနိုဒေသသည် "မိနိုဝရှိ" ဟုခေါ်သည့် အရည်အသွေးမြင့်သည့် စက္ကူထွက်ရှိသည့် လူသိများသည်။ ထိုစက္ကူများသည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အခြားသော စက္ကူအများစုထက် ပါးလွှာကာ ခိုင်ခန့်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းတွင် ဂျပန်စစ်တပ်သည် ထိုစက္ကူများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ အခြားစက္ကူကို အသုံးပြုကာ ထုတ်လုပ်သည့် ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ဂိဖုမီးအိမ်နှင့် ဂျိဖုထီးများကို ခရိုင်မြို့တော် ဂိဖုမြို့တွင် ပြုလုပ်သည်။ "မိနိုယခိအိုး" သည်လည်း ခရိုင်၏ ရိုးရာထုတ်ကုန် ဖြစ်ပြန်သည်။ ထိုအိုးကို တဂျိမိမြို့၊ တိုခိမြို့၊ မိဇုနမိမြို့တို့တွင် ပြလုပ်ကြသည်။ ===ခေတ်မီလုပ်ငန်းများ=== ခခမိဂဟရမြို့သည် ခရိုင်၏ ခေတ်မီလုပ်ငန်းများတွင် ကြီးမားသည့်အခန်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့တွင် လေကြောင်းဆိုင်ရာပစ္စည်းများထုတ်လုပ်သည့် ခဝဆခိလုပ်ငန်းကြီးနှင့် မိဆွတ်ဘိရှိလုပ်ငန်းကြီးတို့ ရှိကြသည်။ ထို့အပြင် များစွာသော သတ္ထုပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများလည်း ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာကဏ္ဍသည်လည်း ခြေကုပ်ရရှိလာပြီ ဖြစ်သည်။ အိုးဂခိမြို့တွင် ဆော့တိုပီးယားဂျပန် (Softopia Japan) နှင့် ခမိဂဟရမြို့တွင် VR Techno Japan တို့ ရှိကြသည်။ အိုးဂခိမြို့နှင့် ခမိဂဟရမြို့အကြားရှိ ခရိုင်မြို့တော် ဂိဖုသည်လည်း အိုင်တီလုပ်ငန်း တိုးတက်လာစေရန် လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ ===ခရီးသွားလုပ်ငန်း=== ဂိဖုခရိုင်တွင် များစွာသော ခရီးသွားနေရာများရှိသည်။ ခရိုင်၏ အစိတ်အပိုင်းအားလုံးသို့ ခရီးသွားများသည် သွားရောက်လည်ပတ်ကြသည်။ အထင်ရှားဆုံးနေရာများမှာ ဂိဖုမြို့၊ ဂဲရိုမြို့၊ ရှိရခဝရွာနှင့် တခယမမြို့တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဂဲရိုမြို့သည် အပန်းဖြေနိုင်သည့် ရေပူစမ်းများ ရှိသဖြင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်ထားနိုင်သည့်နေရာ ဖြစ်သည်။ ရှိရခဝရွာသည် သမိုင်းကြောင်းရှိသည့် ရွာဖြစ်ကာ ယူနက်စကိုကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းဝင်နေရာ ဖြစ်သည်။ တခယမသည် မူလအသွင်အပြင်လက္ခဏာများကို ထိန်းသိမ်းထားသဖြင့် ထင်ရှားသည်။ တစ်ခါတရံ ဤမြို့ကို "ကျိုတိုမြို့ငယ်"ဟုပင် တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ နိုင်ငံတကာခရီးသွားများအတွက် ဂိဖုမြို့သည် များစွာသော နိုင်ငံတကာပွဲတော်များကို ကျင်းပသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ခိုင်းဇုမြို့တွင် ကမ္ဘာ့လှေလှော်ချန်ပီယံပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဂုဂျောမြို့တွင် FIS ကမ္ဘာ့နှင်းလျှောစီးပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ APEC Japan 2010 SME ဝန်ကြီးများအစည်းအဝေးကို ဂိဖုမြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂,၀၄၀,၀၀၀ ဦး ရှိသည်။ မြို့ပြများတွင် ခန့်မှန်းခြေ ၁.၈ သန်းနေထိုင်ကြသည်။ ကျန်အရေအတွက်သည် မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ အမျိုးသားသည် ၄၈.၄ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အမျိုးသမီးသည် ၅၁.၆ ရာခိုင်နှုန်း ရှိသည်။ လူဦးရေ၏ ၁၄.၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် အသက်၁၄ နှစ်ကျော်များ ဖြစ်ကြပြီး ထိုအထဲမှ ၂၂.၁ ရာခိုင်နှုန်းသည် အနည်းဆုံးအသက် ၆၅ နှစ်ရှိနေကြသူများ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းများအရ နိုင်ငံလူဦးရေ၏ ဗဟိုချက်သည် ဂိဖုခရိုင်တွင် ရှိသည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေဗဟိုချက်သည် မုဂိမြို့တွင် ရှိခဲ့သည်။ မကြာသေးမီ ၂၀၀၅ ခုနှစ် လူဦးရေစာရင်းများအရ လူဦးရေဗဟိုချက်သည် အနည်းငယ်အရှေ့ဘက်သို့ ရွေ့လျားသွားကာ ဂိဖုမြို့အတွင်း ရှိနေသည်။ ==ပညာရေး== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Gifu prefecture}} *{{Wikivoyage-inline|Gifu (prefecture)}} * {{Official website|http://www.pref.gifu.lg.jp/foreign-languages/English/}} *[http://travel.kankou-gifu.jp/en/ Gifu travel guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151204033532/http://travel.kankou-gifu.jp/en/ |date=December 4, 2015 }} *[https://gogifu.wordpress.com Go Gifu (blog about tourism in Gifu)] *[https://web.archive.org/web/20090322201250/http://jpimg.digital.archives.go.jp/jpg_prg/jgmWeb?%25TmpFileDisp%25Env=jpeg2k_images%2Fezu%2Ffukenchizu%2F017_gifu_e.env Map of Gifu Prefecture in 1891]. National Archives of Japan. ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] bk7mk6xuhw2cfmk5bb5ckj8oqbow6oy 1042032 1042031 2026-07-04T03:44:29Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပညာရေး */ 1042032 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = Gifu Prefecture | native_name = {{nobold|{{lang|ja|岐阜県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|岐阜県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Gifu-ken}} | image_skyline = {{multiple image | total_width = 280 | border = infobox | perrow = 1/2/2/2/1 | caption_align = center | image1 = Ukai Gifu Nagaragawa 05.jpg | caption1 = [[Cormorant fishing on the Nagara River]] | image2 = 220727 Nakasendo Magome-juku Nakatsugawa Gifu pref Japan03s3.jpg | caption2 = [[Magome-juku]] | image3 = Takayama Matsuri-2017-5.jpg | caption3 = Spring Festival in Takayama | image4 = Shirakawa-go (2023-07-22).jpg | caption4 = Shirakawa-go | image5 = Hida Folk Village, May 2017.jpg | caption5 = [[Hida Minzoku Mura Folk Village]] | image6 = The-Battlefield-of-Sekigahara-1.jpg | caption6 = A monument in [[Battle of Sekigahara]] | image7 = Usuzumi Zakura 20220401 02.jpg | caption7 = Usuzumi cherry-blossom in Motosu | image8 = Kiso River and Mount Ibuki.JPG | caption8 = [[Mount Ibuki]] and [[Kiso River]] }} | image_flag = Flag of Gifu Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Gifu Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 21 Gifu prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Tōkai region|Tōkai]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Gifu]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 9 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 42 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Yoshihide Esaki]] | area_total_km2 = 10621.29 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|7th]] | population_footnotes = | population_total = 2040000 | population_as_of = Summer, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|17th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]8,225 billion<br />[[US$]]60.8 billion (2022) | iso_code = JP-21 | website = {{URL|www.pref.gifu.lg.jp/English}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Rock ptarmigan]]<br/>(''Lagopus muta'') | fish = [[Ayu sweetfish|Ayu]]<br/>(''Plecoglossus altivelis'') | flower = Chinese milk vetch<br/>(''[[Astragalus (plant)|Astragalus]] sinicus'') | tree = [[Taxus cuspidata|Japanese yew]]<br/>(''Taxus cuspidata'') }} | anthem = [[:ja:岐阜県民の歌|Gifu kenmin no uta]] }} [[File:Gifucastleview.jpg|thumb|right|200px|= Panoramic view of the [[Nōbi Plain]] with [[Gifu]] City, Gifu Prefecture seen from the top of [[Gifu Castle]]]] '''ဂိဖုခရိုင်''' (岐阜県, ဂိဖုခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ဂျိဖုခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၄၀,၀၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၀,၆၂၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၁၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဂခရိုင်]]နှင့် [[ဖုခုအိခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[မိအဲခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ဂိဖုမြို့သည် ခရိုင်၏ အကြီးဆုံးမြို့နှင့် မြို့တော် ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များတွင် အိုးဂခိမြို့၊ နခမိဂဟရမြို့နှင့် တဂျိမိမြို့တို့ ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိသည်။ ဂျပန်ကုန်းတွင်းပိုင်းရှိ ခရိုင်ရှစ်ခုထဲတွင် တစ်ခု ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် နိုင်ငံ၏ အရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရှေးခေတ်လမ်းများကြီးများ ဖြတ်သန်းရာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုလမ်းများတွင် အဲဒိုခေတ်တွင် အသုံးပြုခဲ့သည့် လမ်းမကြီး ငါးခုထဲရှိ "နခဆန်းဒိုး" လည်း ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ရိုးရာ "ဝရှိ" စက္ကူလုပ်ငန်း၊ ဂိဖုမီးအိမ်၊ ဂိဖုထီးနှင့် ဂျပန်ဓားပန်းပဲဖိုများ၊ အခြားမီးဖိုချောင်သုံးဓားများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ဂိဖုရဲတိုက် တည်ရှိသည်။ ထိုရဲတိုက်သည် နှစ် ၁၃၀၀ သက်တမ်းရှိပြီဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ဂိဖုခရိုင်သည် ဟွန်းရှူးကျွန်း၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းတလျှောက် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အဆုံးအဖြတ်တိုက်ပွဲများစွာသည် ဂိဖုခရိုင်တည်ရှိရာ နယ်မြေတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုအထဲမှ ရှေးအကျဆုံးအဓိကကျသည့် တိုက်ပွဲမှာ ၆၇၂ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဂျင်းရှင်းတိုက်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတိုက်ပွဲသည် တန်းမူး (Tenmu) ဂျပန်အင်ပါယာ၏ ၄၀ ဦးမြောက်ဘုရင် ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။ ဂိဖုခရိုင်အတွင်းတွင် ရှေးခေတ်တိုင်းပြည်များဖြစ်သည့် ဟိဒနှင့် မိနိုတို့ တည်ရှီခဲ့ကြသည်။ ခရိုင်၏ အမည်သည် မြို့တော် "ဂိဖု" မှ ဆင်းသက်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ "ဂိဖု" ဟူသည့် အမည်ကို ၁၅၆၇ ခုနှစ်တွင် အိဒနိုဘုနဂ သည် ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလဒ့ဂကို စည်းလုံးစေရန် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် စည်းရုံးပွဲတွင် ပေးခဲ့သည်။ ခရိုင်အတွက် အသုံးပြုခဲ့သည့် ပထမအက္ခရာသည် (岐山) ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံပေါင်းစည်းမှုသမိုင်းကြောင်း၏ ဒဏ္ဍာရီလာတောင်၏ အမည်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအက္ခရာသည် (曲阜) ဖြစ်ပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်၏ မွေးရပ်မြေကို ဖော်ပြသည့် စကားလုံး ဖြစ်သည်။ နိုဘုနဂသည် ဂျပန်နိုင်ငံကို စည်းလုံးစေချင်သည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဤစကားလုံးနှစ်ခုကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်တစ်နိုင်လုံးအတွက် ဓားများထုတ်လုပ်ရာအဓိကနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆဲခိမြို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံးဓားရှည်များကို ထုတ်လုပ်သည့်အတွက် လူသိများသည်။ မကြာသေးမီကာလတွင် ဂိဖုခရိုင် အထူးသဖြင့် ဂိဖုမြို့တွင် ဖက်ရှင်လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ခခမိဂဟရမြို့တွင် လေကြောင်းအင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ၁၈၉၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၈ရက်နေ့တွင် လက်ရှိကာလ မိတိုဆုမြို့သည် "မိနိုအိုဝရိငလျင်" ၏ ဗဟိုချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့ဖူးသမျှ ငလျင်များထဲတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံးငလျင် ဖြစ်သည်။ ငလျင်သည် ပြင်းအား ၈.၀ ရှိခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ဂိဖုခရိုင်သည် ပထဝီသွင်ပြင်အားဖြင့် ကုန်းတွင်းပိတ်မိနေသည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်အနည်းငယ်ထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည့် ခရိုင် ခုနစ်ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ တိုယမခရိုင်၊ အိရှိခဝခရိုင်၊ ဖုခုအိခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ မိအဲခရိုင်၊ အအိချိခရိုင်နှင့် နဂနိုခရိုင်တို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စာပို့ကုတ်နံပါတ်များအားလုံးသည် ၀၀၁ မှ ၉၉၉ အထိ ဂဏန်းသုံးလုံးဖြင့် စတင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိသည့်အတွက် စာပို့ကုတ်နံပါတ်သည် ၅၀၀ ဖြင့် စတင်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ခရိုင်၏ ကုန်းမြေဧရိယာ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားပန်းခြံများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဟခုဆန်နှင့် ချူးဘု - ဆန်းဂခုအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဒ ခိဆိုဂဝနှင့် အိဘိ - ဆဲခိဂဟရ - ယောရိုး အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် ခရိုင်အမျိုးသားပန်းခြံ ၁၅ ခု ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2019 |access-date=22 July 2019}}</ref> ===ဒေသများ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် တရားဝင်သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိသည့် ဒေသငါးခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းဒေသငါးခုမှာ ဆဲနိုး<ref name="nishimino">[http://www.ginet.or.jp/nisimino/index.shtml Nishi Mino Portal Site]. {{in lang|ja}} Ginet. Accessed June 24, 2008.</ref>၊ ဂိဖု<ref name="gifushinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ Gifu Regional Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153534/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ ချူးနိုး<ref name="chunoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ Chūnō Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153556/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ တိုးနိုး<ref name="tonoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ Tōnō Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153606/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>နှင့် ဟိဒ<ref name="hidashinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ Hida Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153611/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>တို့ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသများ၏ နယ်နိမိတ်များကိုမူ တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားမှု မရှိပေ။ ===မြေမျက်နှာသွင်ပြင်=== ဟိဒဒေသမြောက်ပိုင်းသည် မြင့်မားသည့် တောင်တန်းများ ရှိကြသည်။ ၎င်းတောင်တန်းများတွင် ဂျပန်တောင်တန်းများ၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်။ မိနိုဒေသတောင်ပိုင်းသည် နိုးဘိလွင်ပြင်၏ အစိတ်အပိုင်းများစွာ ပါဝင်နေသည်။ နိုးဘိလွင်ပြင်သည် စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်မြေဆီလွှာများ ပါဝင်သည့် ကြီးမားကျယ်ပြန့်သည့် လွင်ပြင် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေ၏ အများစုသည် ခရိုင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်း၊ နဂိုယမြို့၏ အနီးအနားတွင် နေထိုင်ကြသည်။ တောင်ထူထပ်သည့် ဟိဒဒေသတွင် ဟိဒတောင်တန်း တည်ရှိနေသည်။ ဟိဒတောင်တန်းကို ဂျပန်နိုင်ငံတွင် "မြောက်ပိုင်းတောင်တန်း" ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ရောဟခုတောင်တန်းသည်လည်း ဟိဒဒေသတွင်ပင် ပါဝင်သည်။ အခြားသော အဓိကကျသည့် တောင်တန်းများမှာ အိဘုခိတောင်တန်းနှင့် ယောရိုးတောင်တန်းတို့ ဖြစ်သည်။ မိနိုဒေသတွင် ခိဆိုမြစ်သုံးစင်း တည်ရှိပြီး ဒေသ၏မြေအများစုသည် နုန်းမြေများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းခိဆိုမြစ်သုံးစင်းတွင် ခိဆိုမြစ်၊ နဂရမြစ်နှင့် အိဘိမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ခိဆိုမြစ်သည် နဂနိုခရိုင်တွင် စတင်မြစ်ဖျားခံစီးဆင်းလာပြီး၊ အခြားမြစ်နှစ်စင်းသည် ဂိဖုခရိုင်တွင် မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းသည်။ ဤမြစ်များသည် အိဆဲပင်လယ်အော်အတွင်း မဝင်ရောက်မီ အအိချိခရိုင်နှင့် မိအဲခရိုင်များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ခရိုင်အတွင်းရှိ အခြားအဓိကကျသည့် မြစ်များတွင် မိယမြစ်၊ တခဟရမြစ်၊ ရှောမြစ်၊ တိုခိမြစ် (ရှောနိုင်း)၊ ယဟဂိမြစ်နှင့် အိတိုရှိရိုမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ==မြို့ပြဒေသများ== {{main|ဂိဖုခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}} ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ မြို့ပြဒေသများ၊ မြို့များ၊ ရွာများနှင့် ဒေသများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ ===မြို့ပြ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသသည် ၂၁ ခု ရှိသည်။ [[Image:Minokamo and Mount Ontake from Mount Hatobuki.jpg|thumb|right|Minokamo]] [[Image:Mount Kinshō from Mount Ikeda.JPG|thumb|right|Ōgaki]] [[Image:Takayama from Mount Kurai.jpg|thumb|right|Takayama]] {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[Romanization of Japanese|Rōmaji]] ![[Kanji]] |- |[[File:Flag of Ena, Gifu.svg|25x25px]] [[Ena, Gifu|Ena]] |恵那市 |504.24 |48,777 |[[File:Ena in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gero, Gifu.svg|25x25px]] [[Gero, Gifu|Gero]] |下呂市 |851.21 |33,283 |[[File:Gero in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gifu, Gifu.svg|25x25px]] [[Gifu]] (capital) |岐阜市 |203.60 |400,118 |[[File:Gifu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gujo, Gifu.svg|25x25px]] [[Gujō, Gifu|Gujō]] |郡上市 |1,030.75 |41,858 |[[File:Gujo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hashima, Gifu.svg|25x25px]] [[Hashima, Gifu|Hashima]] |羽島市 |53.66 |67,909 |[[File:Hashima in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hida, Gifu.svg|25x25px]] [[Hida, Gifu|Hida]] |飛騨市 |792.53 |24,726 |[[File:Hida in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kaizu, Gifu.svg|25x25px]] [[Kaizu]] |海津市 |112.03 |34,960 |[[File:Kaizu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kakamigahara Gifu.svg|25x25px]] [[Kakamigahara]] |各務原市 |87.81 |148,225 |[[File:Kakamigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kani, Gifu.svg|25x25px]] [[Kani, Gifu|Kani]] |可児市 |87.57 |99,826 |[[File:Kani in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mino, Gifu.svg|25x25px]] [[Mino, Gifu|Mino]] |美濃市 |117.01 |20,749 |[[File:Mino in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Minokamo, Gifu.svg|25x25px]] [[Minokamo, Gifu|Minokamo]] |美濃加茂市 |74.81 |56,972 |[[File:Minokamo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizuho, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizuho, Gifu|Mizuho]] |瑞穂市 |28.19 |54,686 |[[File:Mizuho in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizunami, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizunami, Gifu|Mizunami]] |瑞浪市 |174.86 |37,705 |[[File:Mizunami in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Motosu Gifu.svg|25x25px]] [[Motosu, Gifu|Motosu]] |本巣市 |374.65 |34,453 |[[File:Motosu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Nakatsugawa, Gifu.svg|25x25px]] [[Nakatsugawa]] |中津川市 |676.45 |78,930 |[[File:Nakatsugawa in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ogaki, Gifu.svg|25x25px]] [[Ōgaki]] |大垣市 |206.57 |161,539 |[[File:Ogaki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Seki, Gifu.svg|25x25px]] [[Seki, Gifu|Seki]] |関市 |472.33 |89,020 |[[File:Seki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tajimi, Gifu.svg|25x25px]] [[Tajimi]] |多治見市 |91.25 |110,070 |[[File:Tajimi in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Takayama, Gifu.svg|25x25px]] [[Takayama, Gifu|Takayama]] |高山市 |2,177.61 |81,968 |[[File:Takayama in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Toki, Gifu.svg|25x25px]] [[Toki, Gifu|Toki]] |土岐市 |116.02 |58,567 |[[File:Toki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yamagata, Gifu.svg|25x25px]] [[Yamagata, Gifu|Yamagata]] |山県市 |221.98 |27,356 |[[File:Yamagata in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |} ===မြို့နှင့် ရွာများ=== ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် အောက်ပါမြို့များနှင့် ရွာများ တည်ရှိကြသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Anpachi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Anpachi, Gifu|Anpachi]] |安八町 |18.19 |15,072 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Ampachi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ginan, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ginan, Gifu|Ginan]] |岐南町 |7.91 |25,661 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Ginan in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Godo Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Gōdo, Gifu|Gōdo]] |神戸町 |18.78 |19,361 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Godo in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hichiso, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Hichisō, Gifu|Hichisō]] |七宗町 |40.4 |3,801 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Hichiso in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Higashishirakawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Higashishirakawa, Gifu|Higashishirakawa]] |東白川村 |87.09 |2,278 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Higashishirakawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ibigawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ibigawa]] |揖斐川町 |803.44 |21,319 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ibigawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ikeda Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ikeda, Gifu|Ikeda]] |池田町 |38.80 |24,034 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ikeda in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kasamatsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kasamatsu, Gifu|Kasamatsu]] |笠松町 |10.3 |22,273 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Kasamatsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kawabe Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kawabe, Gifu|Kawabe]] |川辺町 |41.16 |10,303 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Kawabe in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kitagata Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kitagata, Gifu|Kitagata]] |北方町 |5.18 |18,410 |[[Motosu District, Gifu|Motosu District]] |[[File:Kitagata in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mitake, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Mitake, Gifu|Mitake]] |御嵩町 |56.69 |18,363 |[[Kani District, Gifu|Kani District]] |[[File:Mitake in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ono, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ōno, Gifu|Ōno]] |大野町 |34.20 |23,111 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ono in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sakahogi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sakahogi, Gifu|Sakahogi]] |坂祝町 |12.87 |8,253 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Sakahogi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sekigahara Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sekigahara, Gifu|Sekigahara]] |関ケ原町 |49.28 |7,109 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Sekigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa Town, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (town)|Shirakawa]] |白川町 |237.90 |8,288 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Shirakawa town in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa, Gifu (village).svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (village)|Shirakawa]] |白川村 |356.64 |1,630 |[[Ōno District, Gifu|Ōno District]] |[[File:Shirakawa village in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tarui Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tarui, Gifu|Tarui]] |垂井町 |57.09 |25,632 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Tarui in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tomika, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tomika, Gifu|Tomika]] |富加町 |16.82 |5,714 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Tomika in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Wanouchi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Wanouchi, Gifu|Wanouchi]] |輪之内町 |22.33 |9,910 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Wanouchi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yaotsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yaotsu]] |八百津町 |128.79 |11,036 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Yaotsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yoro, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yōrō, Gifu|Yōrō]] |養老町 |72.29 |29,309 |[[Yōrō District, Gifu|Yōrō District]] |[[File:Yoro in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |} ==ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ== {{main|ဂိဖုခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ဂိဖုခရိုင်တွင် စက္ကူပြုလုပ်ခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုးရေးကဲ့သို့သော ရိုးရာလုပ်ငန်းများကို တွေ့နိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ခရိုင်၏ စီးပွားရေးကို လွှမ်းမိုးထားသည်မှာ ထုတ်လုပ်ရေးကဏ္ဍ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် လေကြောင်းဆိုင်ရာနှင့် ကားလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ ရှိကြသည်။ စက်ရုံများသည် နဂိုယဧရိယာမှသည် ခရိုင်အထိ ဖြန့်ကျက်တည်ရှီနေကြသည်။ အသေးစားပစ္စည်းများထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းသည်လည်း များပြားစွာ တည်ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တိုင်းတာရေးစက်ကိရိယာများ၊ အရောင်ဆိုးဆေးနှင့် ပုံစံခွက်ပြုလုပ်သည့်လုပ်ငန်းနှင့် ပလပ်စတစ်ပုံစံသွင်းခြင်း လုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ===ရိုးရာလုပ်ငန်းများ=== ဂိဖုခရိုင်သည် တင်ကျီးငှက်ဖမ်းခြင်းသည် သမိုင်းအကြောင်းအရ နှစ် ၁၃၀၀ ကျော်ရှိပြီဖြစ်ကာ အလွန်ထင်ရှားသည်။ ခရိုင်တွင် ကျယ်ပြန့်သော စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်လွင်ပြင်များ ရှိသဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးသည်လည်း အဓိကကျသည့် လုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ ခရိုင်မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ သစ်တောများသည် သစ်လုပ်ငန်းအတွက်လိုအပ်သည့် သစ်သားများကို ထောက်ပံ့ပေးလျက်ရှိသည်။ ထို့အပြင် တင်ကျီးငှက်ဖမ်းရာတွင် အသုံးပြုသည့် လှေများပြုလုပ်ရာတွင်လည်း ထိုသစ်သားများကို အသုံးပြုသည်။ မိနိုဒေသသည် "မိနိုဝရှိ" ဟုခေါ်သည့် အရည်အသွေးမြင့်သည့် စက္ကူထွက်ရှိသည့် လူသိများသည်။ ထိုစက္ကူများသည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အခြားသော စက္ကူအများစုထက် ပါးလွှာကာ ခိုင်ခန့်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းတွင် ဂျပန်စစ်တပ်သည် ထိုစက္ကူများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ အခြားစက္ကူကို အသုံးပြုကာ ထုတ်လုပ်သည့် ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ဂိဖုမီးအိမ်နှင့် ဂျိဖုထီးများကို ခရိုင်မြို့တော် ဂိဖုမြို့တွင် ပြုလုပ်သည်။ "မိနိုယခိအိုး" သည်လည်း ခရိုင်၏ ရိုးရာထုတ်ကုန် ဖြစ်ပြန်သည်။ ထိုအိုးကို တဂျိမိမြို့၊ တိုခိမြို့၊ မိဇုနမိမြို့တို့တွင် ပြလုပ်ကြသည်။ ===ခေတ်မီလုပ်ငန်းများ=== ခခမိဂဟရမြို့သည် ခရိုင်၏ ခေတ်မီလုပ်ငန်းများတွင် ကြီးမားသည့်အခန်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့တွင် လေကြောင်းဆိုင်ရာပစ္စည်းများထုတ်လုပ်သည့် ခဝဆခိလုပ်ငန်းကြီးနှင့် မိဆွတ်ဘိရှိလုပ်ငန်းကြီးတို့ ရှိကြသည်။ ထို့အပြင် များစွာသော သတ္ထုပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများလည်း ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာကဏ္ဍသည်လည်း ခြေကုပ်ရရှိလာပြီ ဖြစ်သည်။ အိုးဂခိမြို့တွင် ဆော့တိုပီးယားဂျပန် (Softopia Japan) နှင့် ခမိဂဟရမြို့တွင် VR Techno Japan တို့ ရှိကြသည်။ အိုးဂခိမြို့နှင့် ခမိဂဟရမြို့အကြားရှိ ခရိုင်မြို့တော် ဂိဖုသည်လည်း အိုင်တီလုပ်ငန်း တိုးတက်လာစေရန် လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ ===ခရီးသွားလုပ်ငန်း=== ဂိဖုခရိုင်တွင် များစွာသော ခရီးသွားနေရာများရှိသည်။ ခရိုင်၏ အစိတ်အပိုင်းအားလုံးသို့ ခရီးသွားများသည် သွားရောက်လည်ပတ်ကြသည်။ အထင်ရှားဆုံးနေရာများမှာ ဂိဖုမြို့၊ ဂဲရိုမြို့၊ ရှိရခဝရွာနှင့် တခယမမြို့တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဂဲရိုမြို့သည် အပန်းဖြေနိုင်သည့် ရေပူစမ်းများ ရှိသဖြင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်ထားနိုင်သည့်နေရာ ဖြစ်သည်။ ရှိရခဝရွာသည် သမိုင်းကြောင်းရှိသည့် ရွာဖြစ်ကာ ယူနက်စကိုကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းဝင်နေရာ ဖြစ်သည်။ တခယမသည် မူလအသွင်အပြင်လက္ခဏာများကို ထိန်းသိမ်းထားသဖြင့် ထင်ရှားသည်။ တစ်ခါတရံ ဤမြို့ကို "ကျိုတိုမြို့ငယ်"ဟုပင် တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ နိုင်ငံတကာခရီးသွားများအတွက် ဂိဖုမြို့သည် များစွာသော နိုင်ငံတကာပွဲတော်များကို ကျင်းပသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ခိုင်းဇုမြို့တွင် ကမ္ဘာ့လှေလှော်ချန်ပီယံပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဂုဂျောမြို့တွင် FIS ကမ္ဘာ့နှင်းလျှောစီးပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ APEC Japan 2010 SME ဝန်ကြီးများအစည်းအဝေးကို ဂိဖုမြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂,၀၄၀,၀၀၀ ဦး ရှိသည်။ မြို့ပြများတွင် ခန့်မှန်းခြေ ၁.၈ သန်းနေထိုင်ကြသည်။ ကျန်အရေအတွက်သည် မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ အမျိုးသားသည် ၄၈.၄ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အမျိုးသမီးသည် ၅၁.၆ ရာခိုင်နှုန်း ရှိသည်။ လူဦးရေ၏ ၁၄.၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် အသက်၁၄ နှစ်ကျော်များ ဖြစ်ကြပြီး ထိုအထဲမှ ၂၂.၁ ရာခိုင်နှုန်းသည် အနည်းဆုံးအသက် ၆၅ နှစ်ရှိနေကြသူများ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းများအရ နိုင်ငံလူဦးရေ၏ ဗဟိုချက်သည် ဂိဖုခရိုင်တွင် ရှိသည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေဗဟိုချက်သည် မုဂိမြို့တွင် ရှိခဲ့သည်။ မကြာသေးမီ ၂၀၀၅ ခုနှစ် လူဦးရေစာရင်းများအရ လူဦးရေဗဟိုချက်သည် အနည်းငယ်အရှေ့ဘက်သို့ ရွေ့လျားသွားကာ ဂိဖုမြို့အတွင်း ရှိနေသည်။ ==ပညာရေး== [[File:Gifu-u snow.jpg|thumb|Gifu University Faculty of Engineering]] {{div col|colwidth=18em}} *[[Asahi University]] *[[Chubu Gakuin University]] *[[Chukyo Gakuin University]] *[[Gifu City Women's College]] *[[Gifu College of Nursing]] *[[Gifu Keizai University]] *[[Gifu Pharmaceutical University]] *[[Gifu Shotoku Gakuen University]] *[[Gifu University]] *[[Gifu University of Medical Science]] *[[Gifu Women's University]] *[[Institute of Advanced Media Arts and Sciences]] *[[Tokai Gakuin University]] {{div col end}} ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Gifu prefecture}} *{{Wikivoyage-inline|Gifu (prefecture)}} * {{Official website|http://www.pref.gifu.lg.jp/foreign-languages/English/}} *[http://travel.kankou-gifu.jp/en/ Gifu travel guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151204033532/http://travel.kankou-gifu.jp/en/ |date=December 4, 2015 }} *[https://gogifu.wordpress.com Go Gifu (blog about tourism in Gifu)] *[https://web.archive.org/web/20090322201250/http://jpimg.digital.archives.go.jp/jpg_prg/jgmWeb?%25TmpFileDisp%25Env=jpeg2k_images%2Fezu%2Ffukenchizu%2F017_gifu_e.env Map of Gifu Prefecture in 1891]. National Archives of Japan. ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] l3fedmsgk7ro187v14519g7e5ixnrsc 1042033 1042032 2026-07-04T03:44:55Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး */ 1042033 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = Gifu Prefecture | native_name = {{nobold|{{lang|ja|岐阜県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|岐阜県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Gifu-ken}} | image_skyline = {{multiple image | total_width = 280 | border = infobox | perrow = 1/2/2/2/1 | caption_align = center | image1 = Ukai Gifu Nagaragawa 05.jpg | caption1 = [[Cormorant fishing on the Nagara River]] | image2 = 220727 Nakasendo Magome-juku Nakatsugawa Gifu pref Japan03s3.jpg | caption2 = [[Magome-juku]] | image3 = Takayama Matsuri-2017-5.jpg | caption3 = Spring Festival in Takayama | image4 = Shirakawa-go (2023-07-22).jpg | caption4 = Shirakawa-go | image5 = Hida Folk Village, May 2017.jpg | caption5 = [[Hida Minzoku Mura Folk Village]] | image6 = The-Battlefield-of-Sekigahara-1.jpg | caption6 = A monument in [[Battle of Sekigahara]] | image7 = Usuzumi Zakura 20220401 02.jpg | caption7 = Usuzumi cherry-blossom in Motosu | image8 = Kiso River and Mount Ibuki.JPG | caption8 = [[Mount Ibuki]] and [[Kiso River]] }} | image_flag = Flag of Gifu Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Gifu Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 21 Gifu prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Tōkai region|Tōkai]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Gifu]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 9 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 42 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Yoshihide Esaki]] | area_total_km2 = 10621.29 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|7th]] | population_footnotes = | population_total = 2040000 | population_as_of = Summer, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|17th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]8,225 billion<br />[[US$]]60.8 billion (2022) | iso_code = JP-21 | website = {{URL|www.pref.gifu.lg.jp/English}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Rock ptarmigan]]<br/>(''Lagopus muta'') | fish = [[Ayu sweetfish|Ayu]]<br/>(''Plecoglossus altivelis'') | flower = Chinese milk vetch<br/>(''[[Astragalus (plant)|Astragalus]] sinicus'') | tree = [[Taxus cuspidata|Japanese yew]]<br/>(''Taxus cuspidata'') }} | anthem = [[:ja:岐阜県民の歌|Gifu kenmin no uta]] }} [[File:Gifucastleview.jpg|thumb|right|200px|= Panoramic view of the [[Nōbi Plain]] with [[Gifu]] City, Gifu Prefecture seen from the top of [[Gifu Castle]]]] '''ဂိဖုခရိုင်''' (岐阜県, ဂိဖုခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ဂျိဖုခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၄၀,၀၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၀,၆၂၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၁၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဂခရိုင်]]နှင့် [[ဖုခုအိခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[မိအဲခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ဂိဖုမြို့သည် ခရိုင်၏ အကြီးဆုံးမြို့နှင့် မြို့တော် ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များတွင် အိုးဂခိမြို့၊ နခမိဂဟရမြို့နှင့် တဂျိမိမြို့တို့ ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိသည်။ ဂျပန်ကုန်းတွင်းပိုင်းရှိ ခရိုင်ရှစ်ခုထဲတွင် တစ်ခု ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် နိုင်ငံ၏ အရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရှေးခေတ်လမ်းများကြီးများ ဖြတ်သန်းရာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုလမ်းများတွင် အဲဒိုခေတ်တွင် အသုံးပြုခဲ့သည့် လမ်းမကြီး ငါးခုထဲရှိ "နခဆန်းဒိုး" လည်း ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ရိုးရာ "ဝရှိ" စက္ကူလုပ်ငန်း၊ ဂိဖုမီးအိမ်၊ ဂိဖုထီးနှင့် ဂျပန်ဓားပန်းပဲဖိုများ၊ အခြားမီးဖိုချောင်သုံးဓားများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ဂိဖုရဲတိုက် တည်ရှိသည်။ ထိုရဲတိုက်သည် နှစ် ၁၃၀၀ သက်တမ်းရှိပြီဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ဂိဖုခရိုင်သည် ဟွန်းရှူးကျွန်း၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းတလျှောက် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အဆုံးအဖြတ်တိုက်ပွဲများစွာသည် ဂိဖုခရိုင်တည်ရှိရာ နယ်မြေတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုအထဲမှ ရှေးအကျဆုံးအဓိကကျသည့် တိုက်ပွဲမှာ ၆၇၂ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဂျင်းရှင်းတိုက်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတိုက်ပွဲသည် တန်းမူး (Tenmu) ဂျပန်အင်ပါယာ၏ ၄၀ ဦးမြောက်ဘုရင် ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။ ဂိဖုခရိုင်အတွင်းတွင် ရှေးခေတ်တိုင်းပြည်များဖြစ်သည့် ဟိဒနှင့် မိနိုတို့ တည်ရှီခဲ့ကြသည်။ ခရိုင်၏ အမည်သည် မြို့တော် "ဂိဖု" မှ ဆင်းသက်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ "ဂိဖု" ဟူသည့် အမည်ကို ၁၅၆၇ ခုနှစ်တွင် အိဒနိုဘုနဂ သည် ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလဒ့ဂကို စည်းလုံးစေရန် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် စည်းရုံးပွဲတွင် ပေးခဲ့သည်။ ခရိုင်အတွက် အသုံးပြုခဲ့သည့် ပထမအက္ခရာသည် (岐山) ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံပေါင်းစည်းမှုသမိုင်းကြောင်း၏ ဒဏ္ဍာရီလာတောင်၏ အမည်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအက္ခရာသည် (曲阜) ဖြစ်ပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်၏ မွေးရပ်မြေကို ဖော်ပြသည့် စကားလုံး ဖြစ်သည်။ နိုဘုနဂသည် ဂျပန်နိုင်ငံကို စည်းလုံးစေချင်သည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဤစကားလုံးနှစ်ခုကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်တစ်နိုင်လုံးအတွက် ဓားများထုတ်လုပ်ရာအဓိကနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆဲခိမြို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံးဓားရှည်များကို ထုတ်လုပ်သည့်အတွက် လူသိများသည်။ မကြာသေးမီကာလတွင် ဂိဖုခရိုင် အထူးသဖြင့် ဂိဖုမြို့တွင် ဖက်ရှင်လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ခခမိဂဟရမြို့တွင် လေကြောင်းအင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ၁၈၉၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၈ရက်နေ့တွင် လက်ရှိကာလ မိတိုဆုမြို့သည် "မိနိုအိုဝရိငလျင်" ၏ ဗဟိုချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့ဖူးသမျှ ငလျင်များထဲတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံးငလျင် ဖြစ်သည်။ ငလျင်သည် ပြင်းအား ၈.၀ ရှိခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ဂိဖုခရိုင်သည် ပထဝီသွင်ပြင်အားဖြင့် ကုန်းတွင်းပိတ်မိနေသည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်အနည်းငယ်ထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည့် ခရိုင် ခုနစ်ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ တိုယမခရိုင်၊ အိရှိခဝခရိုင်၊ ဖုခုအိခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ မိအဲခရိုင်၊ အအိချိခရိုင်နှင့် နဂနိုခရိုင်တို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စာပို့ကုတ်နံပါတ်များအားလုံးသည် ၀၀၁ မှ ၉၉၉ အထိ ဂဏန်းသုံးလုံးဖြင့် စတင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိသည့်အတွက် စာပို့ကုတ်နံပါတ်သည် ၅၀၀ ဖြင့် စတင်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ခရိုင်၏ ကုန်းမြေဧရိယာ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားပန်းခြံများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဟခုဆန်နှင့် ချူးဘု - ဆန်းဂခုအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဒ ခိဆိုဂဝနှင့် အိဘိ - ဆဲခိဂဟရ - ယောရိုး အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် ခရိုင်အမျိုးသားပန်းခြံ ၁၅ ခု ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2019 |access-date=22 July 2019}}</ref> ===ဒေသများ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် တရားဝင်သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိသည့် ဒေသငါးခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းဒေသငါးခုမှာ ဆဲနိုး<ref name="nishimino">[http://www.ginet.or.jp/nisimino/index.shtml Nishi Mino Portal Site]. {{in lang|ja}} Ginet. Accessed June 24, 2008.</ref>၊ ဂိဖု<ref name="gifushinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ Gifu Regional Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153534/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ ချူးနိုး<ref name="chunoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ Chūnō Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153556/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ တိုးနိုး<ref name="tonoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ Tōnō Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153606/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>နှင့် ဟိဒ<ref name="hidashinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ Hida Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153611/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>တို့ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသများ၏ နယ်နိမိတ်များကိုမူ တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားမှု မရှိပေ။ ===မြေမျက်နှာသွင်ပြင်=== ဟိဒဒေသမြောက်ပိုင်းသည် မြင့်မားသည့် တောင်တန်းများ ရှိကြသည်။ ၎င်းတောင်တန်းများတွင် ဂျပန်တောင်တန်းများ၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်။ မိနိုဒေသတောင်ပိုင်းသည် နိုးဘိလွင်ပြင်၏ အစိတ်အပိုင်းများစွာ ပါဝင်နေသည်။ နိုးဘိလွင်ပြင်သည် စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်မြေဆီလွှာများ ပါဝင်သည့် ကြီးမားကျယ်ပြန့်သည့် လွင်ပြင် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေ၏ အများစုသည် ခရိုင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်း၊ နဂိုယမြို့၏ အနီးအနားတွင် နေထိုင်ကြသည်။ တောင်ထူထပ်သည့် ဟိဒဒေသတွင် ဟိဒတောင်တန်း တည်ရှိနေသည်။ ဟိဒတောင်တန်းကို ဂျပန်နိုင်ငံတွင် "မြောက်ပိုင်းတောင်တန်း" ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ရောဟခုတောင်တန်းသည်လည်း ဟိဒဒေသတွင်ပင် ပါဝင်သည်။ အခြားသော အဓိကကျသည့် တောင်တန်းများမှာ အိဘုခိတောင်တန်းနှင့် ယောရိုးတောင်တန်းတို့ ဖြစ်သည်။ မိနိုဒေသတွင် ခိဆိုမြစ်သုံးစင်း တည်ရှိပြီး ဒေသ၏မြေအများစုသည် နုန်းမြေများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းခိဆိုမြစ်သုံးစင်းတွင် ခိဆိုမြစ်၊ နဂရမြစ်နှင့် အိဘိမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ခိဆိုမြစ်သည် နဂနိုခရိုင်တွင် စတင်မြစ်ဖျားခံစီးဆင်းလာပြီး၊ အခြားမြစ်နှစ်စင်းသည် ဂိဖုခရိုင်တွင် မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းသည်။ ဤမြစ်များသည် အိဆဲပင်လယ်အော်အတွင်း မဝင်ရောက်မီ အအိချိခရိုင်နှင့် မိအဲခရိုင်များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ခရိုင်အတွင်းရှိ အခြားအဓိကကျသည့် မြစ်များတွင် မိယမြစ်၊ တခဟရမြစ်၊ ရှောမြစ်၊ တိုခိမြစ် (ရှောနိုင်း)၊ ယဟဂိမြစ်နှင့် အိတိုရှိရိုမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ==မြို့ပြဒေသများ== {{main|ဂိဖုခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}} ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ မြို့ပြဒေသများ၊ မြို့များ၊ ရွာများနှင့် ဒေသများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ ===မြို့ပြ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသသည် ၂၁ ခု ရှိသည်။ [[Image:Minokamo and Mount Ontake from Mount Hatobuki.jpg|thumb|right|Minokamo]] [[Image:Mount Kinshō from Mount Ikeda.JPG|thumb|right|Ōgaki]] [[Image:Takayama from Mount Kurai.jpg|thumb|right|Takayama]] {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[Romanization of Japanese|Rōmaji]] ![[Kanji]] |- |[[File:Flag of Ena, Gifu.svg|25x25px]] [[Ena, Gifu|Ena]] |恵那市 |504.24 |48,777 |[[File:Ena in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gero, Gifu.svg|25x25px]] [[Gero, Gifu|Gero]] |下呂市 |851.21 |33,283 |[[File:Gero in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gifu, Gifu.svg|25x25px]] [[Gifu]] (capital) |岐阜市 |203.60 |400,118 |[[File:Gifu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gujo, Gifu.svg|25x25px]] [[Gujō, Gifu|Gujō]] |郡上市 |1,030.75 |41,858 |[[File:Gujo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hashima, Gifu.svg|25x25px]] [[Hashima, Gifu|Hashima]] |羽島市 |53.66 |67,909 |[[File:Hashima in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hida, Gifu.svg|25x25px]] [[Hida, Gifu|Hida]] |飛騨市 |792.53 |24,726 |[[File:Hida in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kaizu, Gifu.svg|25x25px]] [[Kaizu]] |海津市 |112.03 |34,960 |[[File:Kaizu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kakamigahara Gifu.svg|25x25px]] [[Kakamigahara]] |各務原市 |87.81 |148,225 |[[File:Kakamigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kani, Gifu.svg|25x25px]] [[Kani, Gifu|Kani]] |可児市 |87.57 |99,826 |[[File:Kani in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mino, Gifu.svg|25x25px]] [[Mino, Gifu|Mino]] |美濃市 |117.01 |20,749 |[[File:Mino in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Minokamo, Gifu.svg|25x25px]] [[Minokamo, Gifu|Minokamo]] |美濃加茂市 |74.81 |56,972 |[[File:Minokamo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizuho, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizuho, Gifu|Mizuho]] |瑞穂市 |28.19 |54,686 |[[File:Mizuho in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizunami, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizunami, Gifu|Mizunami]] |瑞浪市 |174.86 |37,705 |[[File:Mizunami in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Motosu Gifu.svg|25x25px]] [[Motosu, Gifu|Motosu]] |本巣市 |374.65 |34,453 |[[File:Motosu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Nakatsugawa, Gifu.svg|25x25px]] [[Nakatsugawa]] |中津川市 |676.45 |78,930 |[[File:Nakatsugawa in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ogaki, Gifu.svg|25x25px]] [[Ōgaki]] |大垣市 |206.57 |161,539 |[[File:Ogaki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Seki, Gifu.svg|25x25px]] [[Seki, Gifu|Seki]] |関市 |472.33 |89,020 |[[File:Seki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tajimi, Gifu.svg|25x25px]] [[Tajimi]] |多治見市 |91.25 |110,070 |[[File:Tajimi in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Takayama, Gifu.svg|25x25px]] [[Takayama, Gifu|Takayama]] |高山市 |2,177.61 |81,968 |[[File:Takayama in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Toki, Gifu.svg|25x25px]] [[Toki, Gifu|Toki]] |土岐市 |116.02 |58,567 |[[File:Toki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yamagata, Gifu.svg|25x25px]] [[Yamagata, Gifu|Yamagata]] |山県市 |221.98 |27,356 |[[File:Yamagata in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |} ===မြို့နှင့် ရွာများ=== ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် အောက်ပါမြို့များနှင့် ရွာများ တည်ရှိကြသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Anpachi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Anpachi, Gifu|Anpachi]] |安八町 |18.19 |15,072 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Ampachi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ginan, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ginan, Gifu|Ginan]] |岐南町 |7.91 |25,661 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Ginan in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Godo Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Gōdo, Gifu|Gōdo]] |神戸町 |18.78 |19,361 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Godo in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hichiso, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Hichisō, Gifu|Hichisō]] |七宗町 |40.4 |3,801 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Hichiso in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Higashishirakawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Higashishirakawa, Gifu|Higashishirakawa]] |東白川村 |87.09 |2,278 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Higashishirakawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ibigawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ibigawa]] |揖斐川町 |803.44 |21,319 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ibigawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ikeda Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ikeda, Gifu|Ikeda]] |池田町 |38.80 |24,034 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ikeda in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kasamatsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kasamatsu, Gifu|Kasamatsu]] |笠松町 |10.3 |22,273 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Kasamatsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kawabe Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kawabe, Gifu|Kawabe]] |川辺町 |41.16 |10,303 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Kawabe in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kitagata Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kitagata, Gifu|Kitagata]] |北方町 |5.18 |18,410 |[[Motosu District, Gifu|Motosu District]] |[[File:Kitagata in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mitake, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Mitake, Gifu|Mitake]] |御嵩町 |56.69 |18,363 |[[Kani District, Gifu|Kani District]] |[[File:Mitake in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ono, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ōno, Gifu|Ōno]] |大野町 |34.20 |23,111 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ono in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sakahogi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sakahogi, Gifu|Sakahogi]] |坂祝町 |12.87 |8,253 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Sakahogi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sekigahara Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sekigahara, Gifu|Sekigahara]] |関ケ原町 |49.28 |7,109 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Sekigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa Town, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (town)|Shirakawa]] |白川町 |237.90 |8,288 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Shirakawa town in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa, Gifu (village).svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (village)|Shirakawa]] |白川村 |356.64 |1,630 |[[Ōno District, Gifu|Ōno District]] |[[File:Shirakawa village in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tarui Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tarui, Gifu|Tarui]] |垂井町 |57.09 |25,632 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Tarui in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tomika, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tomika, Gifu|Tomika]] |富加町 |16.82 |5,714 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Tomika in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Wanouchi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Wanouchi, Gifu|Wanouchi]] |輪之内町 |22.33 |9,910 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Wanouchi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yaotsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yaotsu]] |八百津町 |128.79 |11,036 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Yaotsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yoro, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yōrō, Gifu|Yōrō]] |養老町 |72.29 |29,309 |[[Yōrō District, Gifu|Yōrō District]] |[[File:Yoro in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |} ==ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ== {{main|ဂိဖုခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ဂိဖုခရိုင်တွင် စက္ကူပြုလုပ်ခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုးရေးကဲ့သို့သော ရိုးရာလုပ်ငန်းများကို တွေ့နိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ခရိုင်၏ စီးပွားရေးကို လွှမ်းမိုးထားသည်မှာ ထုတ်လုပ်ရေးကဏ္ဍ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် လေကြောင်းဆိုင်ရာနှင့် ကားလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ ရှိကြသည်။ စက်ရုံများသည် နဂိုယဧရိယာမှသည် ခရိုင်အထိ ဖြန့်ကျက်တည်ရှီနေကြသည်။ အသေးစားပစ္စည်းများထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းသည်လည်း များပြားစွာ တည်ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တိုင်းတာရေးစက်ကိရိယာများ၊ အရောင်ဆိုးဆေးနှင့် ပုံစံခွက်ပြုလုပ်သည့်လုပ်ငန်းနှင့် ပလပ်စတစ်ပုံစံသွင်းခြင်း လုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ===ရိုးရာလုပ်ငန်းများ=== ဂိဖုခရိုင်သည် တင်ကျီးငှက်ဖမ်းခြင်းသည် သမိုင်းအကြောင်းအရ နှစ် ၁၃၀၀ ကျော်ရှိပြီဖြစ်ကာ အလွန်ထင်ရှားသည်။ ခရိုင်တွင် ကျယ်ပြန့်သော စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်လွင်ပြင်များ ရှိသဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးသည်လည်း အဓိကကျသည့် လုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ ခရိုင်မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ သစ်တောများသည် သစ်လုပ်ငန်းအတွက်လိုအပ်သည့် သစ်သားများကို ထောက်ပံ့ပေးလျက်ရှိသည်။ ထို့အပြင် တင်ကျီးငှက်ဖမ်းရာတွင် အသုံးပြုသည့် လှေများပြုလုပ်ရာတွင်လည်း ထိုသစ်သားများကို အသုံးပြုသည်။ မိနိုဒေသသည် "မိနိုဝရှိ" ဟုခေါ်သည့် အရည်အသွေးမြင့်သည့် စက္ကူထွက်ရှိသည့် လူသိများသည်။ ထိုစက္ကူများသည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အခြားသော စက္ကူအများစုထက် ပါးလွှာကာ ခိုင်ခန့်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းတွင် ဂျပန်စစ်တပ်သည် ထိုစက္ကူများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ အခြားစက္ကူကို အသုံးပြုကာ ထုတ်လုပ်သည့် ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ဂိဖုမီးအိမ်နှင့် ဂျိဖုထီးများကို ခရိုင်မြို့တော် ဂိဖုမြို့တွင် ပြုလုပ်သည်။ "မိနိုယခိအိုး" သည်လည်း ခရိုင်၏ ရိုးရာထုတ်ကုန် ဖြစ်ပြန်သည်။ ထိုအိုးကို တဂျိမိမြို့၊ တိုခိမြို့၊ မိဇုနမိမြို့တို့တွင် ပြလုပ်ကြသည်။ ===ခေတ်မီလုပ်ငန်းများ=== ခခမိဂဟရမြို့သည် ခရိုင်၏ ခေတ်မီလုပ်ငန်းများတွင် ကြီးမားသည့်အခန်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့တွင် လေကြောင်းဆိုင်ရာပစ္စည်းများထုတ်လုပ်သည့် ခဝဆခိလုပ်ငန်းကြီးနှင့် မိဆွတ်ဘိရှိလုပ်ငန်းကြီးတို့ ရှိကြသည်။ ထို့အပြင် များစွာသော သတ္ထုပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများလည်း ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာကဏ္ဍသည်လည်း ခြေကုပ်ရရှိလာပြီ ဖြစ်သည်။ အိုးဂခိမြို့တွင် ဆော့တိုပီးယားဂျပန် (Softopia Japan) နှင့် ခမိဂဟရမြို့တွင် VR Techno Japan တို့ ရှိကြသည်။ အိုးဂခိမြို့နှင့် ခမိဂဟရမြို့အကြားရှိ ခရိုင်မြို့တော် ဂိဖုသည်လည်း အိုင်တီလုပ်ငန်း တိုးတက်လာစေရန် လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ ===ခရီးသွားလုပ်ငန်း=== ဂိဖုခရိုင်တွင် များစွာသော ခရီးသွားနေရာများရှိသည်။ ခရိုင်၏ အစိတ်အပိုင်းအားလုံးသို့ ခရီးသွားများသည် သွားရောက်လည်ပတ်ကြသည်။ အထင်ရှားဆုံးနေရာများမှာ ဂိဖုမြို့၊ ဂဲရိုမြို့၊ ရှိရခဝရွာနှင့် တခယမမြို့တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဂဲရိုမြို့သည် အပန်းဖြေနိုင်သည့် ရေပူစမ်းများ ရှိသဖြင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်ထားနိုင်သည့်နေရာ ဖြစ်သည်။ ရှိရခဝရွာသည် သမိုင်းကြောင်းရှိသည့် ရွာဖြစ်ကာ ယူနက်စကိုကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းဝင်နေရာ ဖြစ်သည်။ တခယမသည် မူလအသွင်အပြင်လက္ခဏာများကို ထိန်းသိမ်းထားသဖြင့် ထင်ရှားသည်။ တစ်ခါတရံ ဤမြို့ကို "ကျိုတိုမြို့ငယ်"ဟုပင် တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ နိုင်ငံတကာခရီးသွားများအတွက် ဂိဖုမြို့သည် များစွာသော နိုင်ငံတကာပွဲတော်များကို ကျင်းပသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ခိုင်းဇုမြို့တွင် ကမ္ဘာ့လှေလှော်ချန်ပီယံပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဂုဂျောမြို့တွင် FIS ကမ္ဘာ့နှင်းလျှောစီးပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ APEC Japan 2010 SME ဝန်ကြီးများအစည်းအဝေးကို ဂိဖုမြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂,၀၄၀,၀၀၀ ဦး ရှိသည်။ မြို့ပြများတွင် ခန့်မှန်းခြေ ၁.၈ သန်းနေထိုင်ကြသည်။ ကျန်အရေအတွက်သည် မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ အမျိုးသားသည် ၄၈.၄ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အမျိုးသမီးသည် ၅၁.၆ ရာခိုင်နှုန်း ရှိသည်။ လူဦးရေ၏ ၁၄.၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် အသက်၁၄ နှစ်ကျော်များ ဖြစ်ကြပြီး ထိုအထဲမှ ၂၂.၁ ရာခိုင်နှုန်းသည် အနည်းဆုံးအသက် ၆၅ နှစ်ရှိနေကြသူများ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းများအရ နိုင်ငံလူဦးရေ၏ ဗဟိုချက်သည် ဂိဖုခရိုင်တွင် ရှိသည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေဗဟိုချက်သည် မုဂိမြို့တွင် ရှိခဲ့သည်။ မကြာသေးမီ ၂၀၀၅ ခုနှစ် လူဦးရေစာရင်းများအရ လူဦးရေဗဟိုချက်သည် အနည်းငယ်အရှေ့ဘက်သို့ ရွေ့လျားသွားကာ ဂိဖုမြို့အတွင်း ရှိနေသည်။ ==ပညာရေး== [[File:Gifu-u snow.jpg|thumb|Gifu University Faculty of Engineering]] {{div col|colwidth=18em}} *[[Asahi University]] *[[Chubu Gakuin University]] *[[Chukyo Gakuin University]] *[[Gifu City Women's College]] *[[Gifu College of Nursing]] *[[Gifu Keizai University]] *[[Gifu Pharmaceutical University]] *[[Gifu Shotoku Gakuen University]] *[[Gifu University]] *[[Gifu University of Medical Science]] *[[Gifu Women's University]] *[[Institute of Advanced Media Arts and Sciences]] *[[Tokai Gakuin University]] {{div col end}} ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== === ရထား === {{div col|colwidth=24em}} *[[Akechi Railway]] *[[Central Japan Railway|JR Central]] **[[Chūō Main Line|Chuo Line]] **[[Taita Line]] **[[Takayama Line]] **[[Tokaido Line]] **[[Tokaido Shinkansen]] – [[Gifu-Hashima Station]] *[[Meitetsu]] **[[Meitetsu Hashima Line|Hashima Line]] **[[Meitetsu Hiromi Line|Hiromi Line]] **[[Meitetsu Inuyama Line|Inuyama Line]] **[[Meitetsu Kakamigahara Line|Kakamigahara Line]] **[[Meitetsu Nagoya Line|Nagoya Line]] **[[Meitetsu Takehana Line|Takehana Line]] *[[Nagaragawa Railway]] *[[Tarumi Railway]] *[[Yoro Railway]] {{div col end}} ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Gifu prefecture}} *{{Wikivoyage-inline|Gifu (prefecture)}} * {{Official website|http://www.pref.gifu.lg.jp/foreign-languages/English/}} *[http://travel.kankou-gifu.jp/en/ Gifu travel guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151204033532/http://travel.kankou-gifu.jp/en/ |date=December 4, 2015 }} *[https://gogifu.wordpress.com Go Gifu (blog about tourism in Gifu)] *[https://web.archive.org/web/20090322201250/http://jpimg.digital.archives.go.jp/jpg_prg/jgmWeb?%25TmpFileDisp%25Env=jpeg2k_images%2Fezu%2Ffukenchizu%2F017_gifu_e.env Map of Gifu Prefecture in 1891]. National Archives of Japan. ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] odrmuy1gbj4t9jk48mri7v5y2yff31j 1042034 1042033 2026-07-04T03:45:33Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ရထား */ 1042034 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = Gifu Prefecture | native_name = {{nobold|{{lang|ja|岐阜県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|岐阜県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Gifu-ken}} | image_skyline = {{multiple image | total_width = 280 | border = infobox | perrow = 1/2/2/2/1 | caption_align = center | image1 = Ukai Gifu Nagaragawa 05.jpg | caption1 = [[Cormorant fishing on the Nagara River]] | image2 = 220727 Nakasendo Magome-juku Nakatsugawa Gifu pref Japan03s3.jpg | caption2 = [[Magome-juku]] | image3 = Takayama Matsuri-2017-5.jpg | caption3 = Spring Festival in Takayama | image4 = Shirakawa-go (2023-07-22).jpg | caption4 = Shirakawa-go | image5 = Hida Folk Village, May 2017.jpg | caption5 = [[Hida Minzoku Mura Folk Village]] | image6 = The-Battlefield-of-Sekigahara-1.jpg | caption6 = A monument in [[Battle of Sekigahara]] | image7 = Usuzumi Zakura 20220401 02.jpg | caption7 = Usuzumi cherry-blossom in Motosu | image8 = Kiso River and Mount Ibuki.JPG | caption8 = [[Mount Ibuki]] and [[Kiso River]] }} | image_flag = Flag of Gifu Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Gifu Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 21 Gifu prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Tōkai region|Tōkai]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Gifu]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 9 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 42 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Yoshihide Esaki]] | area_total_km2 = 10621.29 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|7th]] | population_footnotes = | population_total = 2040000 | population_as_of = Summer, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|17th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]8,225 billion<br />[[US$]]60.8 billion (2022) | iso_code = JP-21 | website = {{URL|www.pref.gifu.lg.jp/English}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Rock ptarmigan]]<br/>(''Lagopus muta'') | fish = [[Ayu sweetfish|Ayu]]<br/>(''Plecoglossus altivelis'') | flower = Chinese milk vetch<br/>(''[[Astragalus (plant)|Astragalus]] sinicus'') | tree = [[Taxus cuspidata|Japanese yew]]<br/>(''Taxus cuspidata'') }} | anthem = [[:ja:岐阜県民の歌|Gifu kenmin no uta]] }} [[File:Gifucastleview.jpg|thumb|right|200px|= Panoramic view of the [[Nōbi Plain]] with [[Gifu]] City, Gifu Prefecture seen from the top of [[Gifu Castle]]]] '''ဂိဖုခရိုင်''' (岐阜県, ဂိဖုခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ဂျိဖုခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၄၀,၀၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၀,၆၂၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၁၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဂခရိုင်]]နှင့် [[ဖုခုအိခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[မိအဲခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ဂိဖုမြို့သည် ခရိုင်၏ အကြီးဆုံးမြို့နှင့် မြို့တော် ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များတွင် အိုးဂခိမြို့၊ နခမိဂဟရမြို့နှင့် တဂျိမိမြို့တို့ ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိသည်။ ဂျပန်ကုန်းတွင်းပိုင်းရှိ ခရိုင်ရှစ်ခုထဲတွင် တစ်ခု ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် နိုင်ငံ၏ အရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရှေးခေတ်လမ်းများကြီးများ ဖြတ်သန်းရာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုလမ်းများတွင် အဲဒိုခေတ်တွင် အသုံးပြုခဲ့သည့် လမ်းမကြီး ငါးခုထဲရှိ "နခဆန်းဒိုး" လည်း ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ရိုးရာ "ဝရှိ" စက္ကူလုပ်ငန်း၊ ဂိဖုမီးအိမ်၊ ဂိဖုထီးနှင့် ဂျပန်ဓားပန်းပဲဖိုများ၊ အခြားမီးဖိုချောင်သုံးဓားများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ဂိဖုရဲတိုက် တည်ရှိသည်။ ထိုရဲတိုက်သည် နှစ် ၁၃၀၀ သက်တမ်းရှိပြီဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ဂိဖုခရိုင်သည် ဟွန်းရှူးကျွန်း၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းတလျှောက် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အဆုံးအဖြတ်တိုက်ပွဲများစွာသည် ဂိဖုခရိုင်တည်ရှိရာ နယ်မြေတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုအထဲမှ ရှေးအကျဆုံးအဓိကကျသည့် တိုက်ပွဲမှာ ၆၇၂ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဂျင်းရှင်းတိုက်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတိုက်ပွဲသည် တန်းမူး (Tenmu) ဂျပန်အင်ပါယာ၏ ၄၀ ဦးမြောက်ဘုရင် ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။ ဂိဖုခရိုင်အတွင်းတွင် ရှေးခေတ်တိုင်းပြည်များဖြစ်သည့် ဟိဒနှင့် မိနိုတို့ တည်ရှီခဲ့ကြသည်။ ခရိုင်၏ အမည်သည် မြို့တော် "ဂိဖု" မှ ဆင်းသက်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ "ဂိဖု" ဟူသည့် အမည်ကို ၁၅၆၇ ခုနှစ်တွင် အိဒနိုဘုနဂ သည် ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလဒ့ဂကို စည်းလုံးစေရန် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် စည်းရုံးပွဲတွင် ပေးခဲ့သည်။ ခရိုင်အတွက် အသုံးပြုခဲ့သည့် ပထမအက္ခရာသည် (岐山) ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံပေါင်းစည်းမှုသမိုင်းကြောင်း၏ ဒဏ္ဍာရီလာတောင်၏ အမည်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအက္ခရာသည် (曲阜) ဖြစ်ပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်၏ မွေးရပ်မြေကို ဖော်ပြသည့် စကားလုံး ဖြစ်သည်။ နိုဘုနဂသည် ဂျပန်နိုင်ငံကို စည်းလုံးစေချင်သည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဤစကားလုံးနှစ်ခုကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်တစ်နိုင်လုံးအတွက် ဓားများထုတ်လုပ်ရာအဓိကနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆဲခိမြို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံးဓားရှည်များကို ထုတ်လုပ်သည့်အတွက် လူသိများသည်။ မကြာသေးမီကာလတွင် ဂိဖုခရိုင် အထူးသဖြင့် ဂိဖုမြို့တွင် ဖက်ရှင်လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ခခမိဂဟရမြို့တွင် လေကြောင်းအင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ၁၈၉၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၈ရက်နေ့တွင် လက်ရှိကာလ မိတိုဆုမြို့သည် "မိနိုအိုဝရိငလျင်" ၏ ဗဟိုချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့ဖူးသမျှ ငလျင်များထဲတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံးငလျင် ဖြစ်သည်။ ငလျင်သည် ပြင်းအား ၈.၀ ရှိခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ဂိဖုခရိုင်သည် ပထဝီသွင်ပြင်အားဖြင့် ကုန်းတွင်းပိတ်မိနေသည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်အနည်းငယ်ထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည့် ခရိုင် ခုနစ်ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ တိုယမခရိုင်၊ အိရှိခဝခရိုင်၊ ဖုခုအိခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ မိအဲခရိုင်၊ အအိချိခရိုင်နှင့် နဂနိုခရိုင်တို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စာပို့ကုတ်နံပါတ်များအားလုံးသည် ၀၀၁ မှ ၉၉၉ အထိ ဂဏန်းသုံးလုံးဖြင့် စတင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိသည့်အတွက် စာပို့ကုတ်နံပါတ်သည် ၅၀၀ ဖြင့် စတင်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ခရိုင်၏ ကုန်းမြေဧရိယာ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားပန်းခြံများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဟခုဆန်နှင့် ချူးဘု - ဆန်းဂခုအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဒ ခိဆိုဂဝနှင့် အိဘိ - ဆဲခိဂဟရ - ယောရိုး အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် ခရိုင်အမျိုးသားပန်းခြံ ၁၅ ခု ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2019 |access-date=22 July 2019}}</ref> ===ဒေသများ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် တရားဝင်သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိသည့် ဒေသငါးခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းဒေသငါးခုမှာ ဆဲနိုး<ref name="nishimino">[http://www.ginet.or.jp/nisimino/index.shtml Nishi Mino Portal Site]. {{in lang|ja}} Ginet. Accessed June 24, 2008.</ref>၊ ဂိဖု<ref name="gifushinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ Gifu Regional Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153534/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ ချူးနိုး<ref name="chunoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ Chūnō Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153556/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ တိုးနိုး<ref name="tonoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ Tōnō Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153606/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>နှင့် ဟိဒ<ref name="hidashinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ Hida Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153611/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>တို့ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသများ၏ နယ်နိမိတ်များကိုမူ တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားမှု မရှိပေ။ ===မြေမျက်နှာသွင်ပြင်=== ဟိဒဒေသမြောက်ပိုင်းသည် မြင့်မားသည့် တောင်တန်းများ ရှိကြသည်။ ၎င်းတောင်တန်းများတွင် ဂျပန်တောင်တန်းများ၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်။ မိနိုဒေသတောင်ပိုင်းသည် နိုးဘိလွင်ပြင်၏ အစိတ်အပိုင်းများစွာ ပါဝင်နေသည်။ နိုးဘိလွင်ပြင်သည် စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်မြေဆီလွှာများ ပါဝင်သည့် ကြီးမားကျယ်ပြန့်သည့် လွင်ပြင် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေ၏ အများစုသည် ခရိုင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်း၊ နဂိုယမြို့၏ အနီးအနားတွင် နေထိုင်ကြသည်။ တောင်ထူထပ်သည့် ဟိဒဒေသတွင် ဟိဒတောင်တန်း တည်ရှိနေသည်။ ဟိဒတောင်တန်းကို ဂျပန်နိုင်ငံတွင် "မြောက်ပိုင်းတောင်တန်း" ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ရောဟခုတောင်တန်းသည်လည်း ဟိဒဒေသတွင်ပင် ပါဝင်သည်။ အခြားသော အဓိကကျသည့် တောင်တန်းများမှာ အိဘုခိတောင်တန်းနှင့် ယောရိုးတောင်တန်းတို့ ဖြစ်သည်။ မိနိုဒေသတွင် ခိဆိုမြစ်သုံးစင်း တည်ရှိပြီး ဒေသ၏မြေအများစုသည် နုန်းမြေများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းခိဆိုမြစ်သုံးစင်းတွင် ခိဆိုမြစ်၊ နဂရမြစ်နှင့် အိဘိမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ခိဆိုမြစ်သည် နဂနိုခရိုင်တွင် စတင်မြစ်ဖျားခံစီးဆင်းလာပြီး၊ အခြားမြစ်နှစ်စင်းသည် ဂိဖုခရိုင်တွင် မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းသည်။ ဤမြစ်များသည် အိဆဲပင်လယ်အော်အတွင်း မဝင်ရောက်မီ အအိချိခရိုင်နှင့် မိအဲခရိုင်များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ခရိုင်အတွင်းရှိ အခြားအဓိကကျသည့် မြစ်များတွင် မိယမြစ်၊ တခဟရမြစ်၊ ရှောမြစ်၊ တိုခိမြစ် (ရှောနိုင်း)၊ ယဟဂိမြစ်နှင့် အိတိုရှိရိုမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ==မြို့ပြဒေသများ== {{main|ဂိဖုခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}} ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ မြို့ပြဒေသများ၊ မြို့များ၊ ရွာများနှင့် ဒေသများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ ===မြို့ပြ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသသည် ၂၁ ခု ရှိသည်။ [[Image:Minokamo and Mount Ontake from Mount Hatobuki.jpg|thumb|right|Minokamo]] [[Image:Mount Kinshō from Mount Ikeda.JPG|thumb|right|Ōgaki]] [[Image:Takayama from Mount Kurai.jpg|thumb|right|Takayama]] {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[Romanization of Japanese|Rōmaji]] ![[Kanji]] |- |[[File:Flag of Ena, Gifu.svg|25x25px]] [[Ena, Gifu|Ena]] |恵那市 |504.24 |48,777 |[[File:Ena in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gero, Gifu.svg|25x25px]] [[Gero, Gifu|Gero]] |下呂市 |851.21 |33,283 |[[File:Gero in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gifu, Gifu.svg|25x25px]] [[Gifu]] (capital) |岐阜市 |203.60 |400,118 |[[File:Gifu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gujo, Gifu.svg|25x25px]] [[Gujō, Gifu|Gujō]] |郡上市 |1,030.75 |41,858 |[[File:Gujo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hashima, Gifu.svg|25x25px]] [[Hashima, Gifu|Hashima]] |羽島市 |53.66 |67,909 |[[File:Hashima in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hida, Gifu.svg|25x25px]] [[Hida, Gifu|Hida]] |飛騨市 |792.53 |24,726 |[[File:Hida in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kaizu, Gifu.svg|25x25px]] [[Kaizu]] |海津市 |112.03 |34,960 |[[File:Kaizu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kakamigahara Gifu.svg|25x25px]] [[Kakamigahara]] |各務原市 |87.81 |148,225 |[[File:Kakamigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kani, Gifu.svg|25x25px]] [[Kani, Gifu|Kani]] |可児市 |87.57 |99,826 |[[File:Kani in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mino, Gifu.svg|25x25px]] [[Mino, Gifu|Mino]] |美濃市 |117.01 |20,749 |[[File:Mino in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Minokamo, Gifu.svg|25x25px]] [[Minokamo, Gifu|Minokamo]] |美濃加茂市 |74.81 |56,972 |[[File:Minokamo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizuho, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizuho, Gifu|Mizuho]] |瑞穂市 |28.19 |54,686 |[[File:Mizuho in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizunami, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizunami, Gifu|Mizunami]] |瑞浪市 |174.86 |37,705 |[[File:Mizunami in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Motosu Gifu.svg|25x25px]] [[Motosu, Gifu|Motosu]] |本巣市 |374.65 |34,453 |[[File:Motosu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Nakatsugawa, Gifu.svg|25x25px]] [[Nakatsugawa]] |中津川市 |676.45 |78,930 |[[File:Nakatsugawa in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ogaki, Gifu.svg|25x25px]] [[Ōgaki]] |大垣市 |206.57 |161,539 |[[File:Ogaki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Seki, Gifu.svg|25x25px]] [[Seki, Gifu|Seki]] |関市 |472.33 |89,020 |[[File:Seki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tajimi, Gifu.svg|25x25px]] [[Tajimi]] |多治見市 |91.25 |110,070 |[[File:Tajimi in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Takayama, Gifu.svg|25x25px]] [[Takayama, Gifu|Takayama]] |高山市 |2,177.61 |81,968 |[[File:Takayama in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Toki, Gifu.svg|25x25px]] [[Toki, Gifu|Toki]] |土岐市 |116.02 |58,567 |[[File:Toki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yamagata, Gifu.svg|25x25px]] [[Yamagata, Gifu|Yamagata]] |山県市 |221.98 |27,356 |[[File:Yamagata in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |} ===မြို့နှင့် ရွာများ=== ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် အောက်ပါမြို့များနှင့် ရွာများ တည်ရှိကြသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Anpachi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Anpachi, Gifu|Anpachi]] |安八町 |18.19 |15,072 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Ampachi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ginan, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ginan, Gifu|Ginan]] |岐南町 |7.91 |25,661 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Ginan in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Godo Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Gōdo, Gifu|Gōdo]] |神戸町 |18.78 |19,361 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Godo in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hichiso, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Hichisō, Gifu|Hichisō]] |七宗町 |40.4 |3,801 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Hichiso in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Higashishirakawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Higashishirakawa, Gifu|Higashishirakawa]] |東白川村 |87.09 |2,278 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Higashishirakawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ibigawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ibigawa]] |揖斐川町 |803.44 |21,319 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ibigawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ikeda Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ikeda, Gifu|Ikeda]] |池田町 |38.80 |24,034 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ikeda in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kasamatsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kasamatsu, Gifu|Kasamatsu]] |笠松町 |10.3 |22,273 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Kasamatsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kawabe Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kawabe, Gifu|Kawabe]] |川辺町 |41.16 |10,303 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Kawabe in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kitagata Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kitagata, Gifu|Kitagata]] |北方町 |5.18 |18,410 |[[Motosu District, Gifu|Motosu District]] |[[File:Kitagata in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mitake, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Mitake, Gifu|Mitake]] |御嵩町 |56.69 |18,363 |[[Kani District, Gifu|Kani District]] |[[File:Mitake in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ono, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ōno, Gifu|Ōno]] |大野町 |34.20 |23,111 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ono in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sakahogi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sakahogi, Gifu|Sakahogi]] |坂祝町 |12.87 |8,253 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Sakahogi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sekigahara Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sekigahara, Gifu|Sekigahara]] |関ケ原町 |49.28 |7,109 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Sekigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa Town, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (town)|Shirakawa]] |白川町 |237.90 |8,288 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Shirakawa town in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa, Gifu (village).svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (village)|Shirakawa]] |白川村 |356.64 |1,630 |[[Ōno District, Gifu|Ōno District]] |[[File:Shirakawa village in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tarui Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tarui, Gifu|Tarui]] |垂井町 |57.09 |25,632 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Tarui in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tomika, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tomika, Gifu|Tomika]] |富加町 |16.82 |5,714 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Tomika in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Wanouchi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Wanouchi, Gifu|Wanouchi]] |輪之内町 |22.33 |9,910 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Wanouchi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yaotsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yaotsu]] |八百津町 |128.79 |11,036 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Yaotsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yoro, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yōrō, Gifu|Yōrō]] |養老町 |72.29 |29,309 |[[Yōrō District, Gifu|Yōrō District]] |[[File:Yoro in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |} ==ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ== {{main|ဂိဖုခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ဂိဖုခရိုင်တွင် စက္ကူပြုလုပ်ခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုးရေးကဲ့သို့သော ရိုးရာလုပ်ငန်းများကို တွေ့နိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ခရိုင်၏ စီးပွားရေးကို လွှမ်းမိုးထားသည်မှာ ထုတ်လုပ်ရေးကဏ္ဍ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် လေကြောင်းဆိုင်ရာနှင့် ကားလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ ရှိကြသည်။ စက်ရုံများသည် နဂိုယဧရိယာမှသည် ခရိုင်အထိ ဖြန့်ကျက်တည်ရှီနေကြသည်။ အသေးစားပစ္စည်းများထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းသည်လည်း များပြားစွာ တည်ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တိုင်းတာရေးစက်ကိရိယာများ၊ အရောင်ဆိုးဆေးနှင့် ပုံစံခွက်ပြုလုပ်သည့်လုပ်ငန်းနှင့် ပလပ်စတစ်ပုံစံသွင်းခြင်း လုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ===ရိုးရာလုပ်ငန်းများ=== ဂိဖုခရိုင်သည် တင်ကျီးငှက်ဖမ်းခြင်းသည် သမိုင်းအကြောင်းအရ နှစ် ၁၃၀၀ ကျော်ရှိပြီဖြစ်ကာ အလွန်ထင်ရှားသည်။ ခရိုင်တွင် ကျယ်ပြန့်သော စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်လွင်ပြင်များ ရှိသဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးသည်လည်း အဓိကကျသည့် လုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ ခရိုင်မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ သစ်တောများသည် သစ်လုပ်ငန်းအတွက်လိုအပ်သည့် သစ်သားများကို ထောက်ပံ့ပေးလျက်ရှိသည်။ ထို့အပြင် တင်ကျီးငှက်ဖမ်းရာတွင် အသုံးပြုသည့် လှေများပြုလုပ်ရာတွင်လည်း ထိုသစ်သားများကို အသုံးပြုသည်။ မိနိုဒေသသည် "မိနိုဝရှိ" ဟုခေါ်သည့် အရည်အသွေးမြင့်သည့် စက္ကူထွက်ရှိသည့် လူသိများသည်။ ထိုစက္ကူများသည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အခြားသော စက္ကူအများစုထက် ပါးလွှာကာ ခိုင်ခန့်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းတွင် ဂျပန်စစ်တပ်သည် ထိုစက္ကူများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ အခြားစက္ကူကို အသုံးပြုကာ ထုတ်လုပ်သည့် ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ဂိဖုမီးအိမ်နှင့် ဂျိဖုထီးများကို ခရိုင်မြို့တော် ဂိဖုမြို့တွင် ပြုလုပ်သည်။ "မိနိုယခိအိုး" သည်လည်း ခရိုင်၏ ရိုးရာထုတ်ကုန် ဖြစ်ပြန်သည်။ ထိုအိုးကို တဂျိမိမြို့၊ တိုခိမြို့၊ မိဇုနမိမြို့တို့တွင် ပြလုပ်ကြသည်။ ===ခေတ်မီလုပ်ငန်းများ=== ခခမိဂဟရမြို့သည် ခရိုင်၏ ခေတ်မီလုပ်ငန်းများတွင် ကြီးမားသည့်အခန်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့တွင် လေကြောင်းဆိုင်ရာပစ္စည်းများထုတ်လုပ်သည့် ခဝဆခိလုပ်ငန်းကြီးနှင့် မိဆွတ်ဘိရှိလုပ်ငန်းကြီးတို့ ရှိကြသည်။ ထို့အပြင် များစွာသော သတ္ထုပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများလည်း ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာကဏ္ဍသည်လည်း ခြေကုပ်ရရှိလာပြီ ဖြစ်သည်။ အိုးဂခိမြို့တွင် ဆော့တိုပီးယားဂျပန် (Softopia Japan) နှင့် ခမိဂဟရမြို့တွင် VR Techno Japan တို့ ရှိကြသည်။ အိုးဂခိမြို့နှင့် ခမိဂဟရမြို့အကြားရှိ ခရိုင်မြို့တော် ဂိဖုသည်လည်း အိုင်တီလုပ်ငန်း တိုးတက်လာစေရန် လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ ===ခရီးသွားလုပ်ငန်း=== ဂိဖုခရိုင်တွင် များစွာသော ခရီးသွားနေရာများရှိသည်။ ခရိုင်၏ အစိတ်အပိုင်းအားလုံးသို့ ခရီးသွားများသည် သွားရောက်လည်ပတ်ကြသည်။ အထင်ရှားဆုံးနေရာများမှာ ဂိဖုမြို့၊ ဂဲရိုမြို့၊ ရှိရခဝရွာနှင့် တခယမမြို့တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဂဲရိုမြို့သည် အပန်းဖြေနိုင်သည့် ရေပူစမ်းများ ရှိသဖြင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်ထားနိုင်သည့်နေရာ ဖြစ်သည်။ ရှိရခဝရွာသည် သမိုင်းကြောင်းရှိသည့် ရွာဖြစ်ကာ ယူနက်စကိုကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းဝင်နေရာ ဖြစ်သည်။ တခယမသည် မူလအသွင်အပြင်လက္ခဏာများကို ထိန်းသိမ်းထားသဖြင့် ထင်ရှားသည်။ တစ်ခါတရံ ဤမြို့ကို "ကျိုတိုမြို့ငယ်"ဟုပင် တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ နိုင်ငံတကာခရီးသွားများအတွက် ဂိဖုမြို့သည် များစွာသော နိုင်ငံတကာပွဲတော်များကို ကျင်းပသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ခိုင်းဇုမြို့တွင် ကမ္ဘာ့လှေလှော်ချန်ပီယံပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဂုဂျောမြို့တွင် FIS ကမ္ဘာ့နှင်းလျှောစီးပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ APEC Japan 2010 SME ဝန်ကြီးများအစည်းအဝေးကို ဂိဖုမြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂,၀၄၀,၀၀၀ ဦး ရှိသည်။ မြို့ပြများတွင် ခန့်မှန်းခြေ ၁.၈ သန်းနေထိုင်ကြသည်။ ကျန်အရေအတွက်သည် မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ အမျိုးသားသည် ၄၈.၄ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အမျိုးသမီးသည် ၅၁.၆ ရာခိုင်နှုန်း ရှိသည်။ လူဦးရေ၏ ၁၄.၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် အသက်၁၄ နှစ်ကျော်များ ဖြစ်ကြပြီး ထိုအထဲမှ ၂၂.၁ ရာခိုင်နှုန်းသည် အနည်းဆုံးအသက် ၆၅ နှစ်ရှိနေကြသူများ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းများအရ နိုင်ငံလူဦးရေ၏ ဗဟိုချက်သည် ဂိဖုခရိုင်တွင် ရှိသည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေဗဟိုချက်သည် မုဂိမြို့တွင် ရှိခဲ့သည်။ မကြာသေးမီ ၂၀၀၅ ခုနှစ် လူဦးရေစာရင်းများအရ လူဦးရေဗဟိုချက်သည် အနည်းငယ်အရှေ့ဘက်သို့ ရွေ့လျားသွားကာ ဂိဖုမြို့အတွင်း ရှိနေသည်။ ==ပညာရေး== [[File:Gifu-u snow.jpg|thumb|Gifu University Faculty of Engineering]] {{div col|colwidth=18em}} *[[Asahi University]] *[[Chubu Gakuin University]] *[[Chukyo Gakuin University]] *[[Gifu City Women's College]] *[[Gifu College of Nursing]] *[[Gifu Keizai University]] *[[Gifu Pharmaceutical University]] *[[Gifu Shotoku Gakuen University]] *[[Gifu University]] *[[Gifu University of Medical Science]] *[[Gifu Women's University]] *[[Institute of Advanced Media Arts and Sciences]] *[[Tokai Gakuin University]] {{div col end}} ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== === ရထား === {{div col|colwidth=24em}} *[[Akechi Railway]] *[[Central Japan Railway|JR Central]] **[[Chūō Main Line|Chuo Line]] **[[Taita Line]] **[[Takayama Line]] **[[Tokaido Line]] **[[Tokaido Shinkansen]] – [[Gifu-Hashima Station]] *[[Meitetsu]] **[[Meitetsu Hashima Line|Hashima Line]] **[[Meitetsu Hiromi Line|Hiromi Line]] **[[Meitetsu Inuyama Line|Inuyama Line]] **[[Meitetsu Kakamigahara Line|Kakamigahara Line]] **[[Meitetsu Nagoya Line|Nagoya Line]] **[[Meitetsu Takehana Line|Takehana Line]] *[[Nagaragawa Railway]] *[[Tarumi Railway]] *[[Yoro Railway]] {{div col end}} ==== Expressway and toll roads==== {{div col|colwidth=18em}} *Chubu Jukan Expressway *[[Chuo Expressway]] *Hakusan Forest Road *[[Meishin Expressway]] *Mount Ibuki Toll Road *Nagaragawa Riversideway *[[Tokai-Hokuriku Expressway|Tokai Hokuriku Expressway]] *[[Tokai-Kanjo Expressway|Tokai Loop Expressway]] {{div col end}} ==== National highways==== {{div col|colwidth=8em}} * [[Japan National Route 19|Route 19]] * [[Japan National Route 21|Route 21]] * [[Japan National Route 22|Route 22]] * [[Japan National Route 41|Route 41]] * [[Japan National Route 156|Route 156]] * [[Japan National Route 157|Route 157]] * [[Japan National Route 158|Route 158]] * [[Japan National Route 248|Route 248]] * [[Japan National Route 256|Route 256]] * [[Japan National Route 257|Route 257]] * [[Japan National Route 258|Route 258]] * [[Japan National Route 303|Route 303]] * [[Japan National Route 360|Route 360]] * [[Japan National Route 361|Route 361]] * [[Japan National Route 363|Route 363]] * [[Japan National Route 365|Route 365]] * [[Japan National Route 417|Route 417]] * [[Japan National Route 418|Route 418]] * [[Japan National Route 419|Route 419]] * [[Japan National Route 471|Route 471]] * [[Japan National Route 472|Route 472]] * [[Tōkai-Kanjō Expressway|Route 475]] {{div col end}} ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Gifu prefecture}} *{{Wikivoyage-inline|Gifu (prefecture)}} * {{Official website|http://www.pref.gifu.lg.jp/foreign-languages/English/}} *[http://travel.kankou-gifu.jp/en/ Gifu travel guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151204033532/http://travel.kankou-gifu.jp/en/ |date=December 4, 2015 }} *[https://gogifu.wordpress.com Go Gifu (blog about tourism in Gifu)] *[https://web.archive.org/web/20090322201250/http://jpimg.digital.archives.go.jp/jpg_prg/jgmWeb?%25TmpFileDisp%25Env=jpeg2k_images%2Fezu%2Ffukenchizu%2F017_gifu_e.env Map of Gifu Prefecture in 1891]. National Archives of Japan. ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 322jr8j6syt0keqqsmpbsfz2k3e5n1l 1042035 1042034 2026-07-04T03:46:04Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* Expressway and toll roads */ 1042035 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = Gifu Prefecture | native_name = {{nobold|{{lang|ja|岐阜県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|岐阜県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Gifu-ken}} | image_skyline = {{multiple image | total_width = 280 | border = infobox | perrow = 1/2/2/2/1 | caption_align = center | image1 = Ukai Gifu Nagaragawa 05.jpg | caption1 = [[Cormorant fishing on the Nagara River]] | image2 = 220727 Nakasendo Magome-juku Nakatsugawa Gifu pref Japan03s3.jpg | caption2 = [[Magome-juku]] | image3 = Takayama Matsuri-2017-5.jpg | caption3 = Spring Festival in Takayama | image4 = Shirakawa-go (2023-07-22).jpg | caption4 = Shirakawa-go | image5 = Hida Folk Village, May 2017.jpg | caption5 = [[Hida Minzoku Mura Folk Village]] | image6 = The-Battlefield-of-Sekigahara-1.jpg | caption6 = A monument in [[Battle of Sekigahara]] | image7 = Usuzumi Zakura 20220401 02.jpg | caption7 = Usuzumi cherry-blossom in Motosu | image8 = Kiso River and Mount Ibuki.JPG | caption8 = [[Mount Ibuki]] and [[Kiso River]] }} | image_flag = Flag of Gifu Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Gifu Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 21 Gifu prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Tōkai region|Tōkai]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Gifu]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 9 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 42 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Yoshihide Esaki]] | area_total_km2 = 10621.29 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|7th]] | population_footnotes = | population_total = 2040000 | population_as_of = Summer, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|17th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]8,225 billion<br />[[US$]]60.8 billion (2022) | iso_code = JP-21 | website = {{URL|www.pref.gifu.lg.jp/English}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Rock ptarmigan]]<br/>(''Lagopus muta'') | fish = [[Ayu sweetfish|Ayu]]<br/>(''Plecoglossus altivelis'') | flower = Chinese milk vetch<br/>(''[[Astragalus (plant)|Astragalus]] sinicus'') | tree = [[Taxus cuspidata|Japanese yew]]<br/>(''Taxus cuspidata'') }} | anthem = [[:ja:岐阜県民の歌|Gifu kenmin no uta]] }} [[File:Gifucastleview.jpg|thumb|right|200px|= Panoramic view of the [[Nōbi Plain]] with [[Gifu]] City, Gifu Prefecture seen from the top of [[Gifu Castle]]]] '''ဂိဖုခရိုင်''' (岐阜県, ဂိဖုခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ဂျိဖုခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၄၀,၀၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၀,၆၂၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၁၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဂခရိုင်]]နှင့် [[ဖုခုအိခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[မိအဲခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ဂိဖုမြို့သည် ခရိုင်၏ အကြီးဆုံးမြို့နှင့် မြို့တော် ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များတွင် အိုးဂခိမြို့၊ နခမိဂဟရမြို့နှင့် တဂျိမိမြို့တို့ ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိသည်။ ဂျပန်ကုန်းတွင်းပိုင်းရှိ ခရိုင်ရှစ်ခုထဲတွင် တစ်ခု ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် နိုင်ငံ၏ အရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရှေးခေတ်လမ်းများကြီးများ ဖြတ်သန်းရာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုလမ်းများတွင် အဲဒိုခေတ်တွင် အသုံးပြုခဲ့သည့် လမ်းမကြီး ငါးခုထဲရှိ "နခဆန်းဒိုး" လည်း ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ရိုးရာ "ဝရှိ" စက္ကူလုပ်ငန်း၊ ဂိဖုမီးအိမ်၊ ဂိဖုထီးနှင့် ဂျပန်ဓားပန်းပဲဖိုများ၊ အခြားမီးဖိုချောင်သုံးဓားများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ဂိဖုရဲတိုက် တည်ရှိသည်။ ထိုရဲတိုက်သည် နှစ် ၁၃၀၀ သက်တမ်းရှိပြီဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ဂိဖုခရိုင်သည် ဟွန်းရှူးကျွန်း၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းတလျှောက် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အဆုံးအဖြတ်တိုက်ပွဲများစွာသည် ဂိဖုခရိုင်တည်ရှိရာ နယ်မြေတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုအထဲမှ ရှေးအကျဆုံးအဓိကကျသည့် တိုက်ပွဲမှာ ၆၇၂ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဂျင်းရှင်းတိုက်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတိုက်ပွဲသည် တန်းမူး (Tenmu) ဂျပန်အင်ပါယာ၏ ၄၀ ဦးမြောက်ဘုရင် ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။ ဂိဖုခရိုင်အတွင်းတွင် ရှေးခေတ်တိုင်းပြည်များဖြစ်သည့် ဟိဒနှင့် မိနိုတို့ တည်ရှီခဲ့ကြသည်။ ခရိုင်၏ အမည်သည် မြို့တော် "ဂိဖု" မှ ဆင်းသက်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ "ဂိဖု" ဟူသည့် အမည်ကို ၁၅၆၇ ခုနှစ်တွင် အိဒနိုဘုနဂ သည် ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလဒ့ဂကို စည်းလုံးစေရန် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် စည်းရုံးပွဲတွင် ပေးခဲ့သည်။ ခရိုင်အတွက် အသုံးပြုခဲ့သည့် ပထမအက္ခရာသည် (岐山) ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံပေါင်းစည်းမှုသမိုင်းကြောင်း၏ ဒဏ္ဍာရီလာတောင်၏ အမည်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအက္ခရာသည် (曲阜) ဖြစ်ပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်၏ မွေးရပ်မြေကို ဖော်ပြသည့် စကားလုံး ဖြစ်သည်။ နိုဘုနဂသည် ဂျပန်နိုင်ငံကို စည်းလုံးစေချင်သည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဤစကားလုံးနှစ်ခုကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်တစ်နိုင်လုံးအတွက် ဓားများထုတ်လုပ်ရာအဓိကနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆဲခိမြို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံးဓားရှည်များကို ထုတ်လုပ်သည့်အတွက် လူသိများသည်။ မကြာသေးမီကာလတွင် ဂိဖုခရိုင် အထူးသဖြင့် ဂိဖုမြို့တွင် ဖက်ရှင်လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ခခမိဂဟရမြို့တွင် လေကြောင်းအင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ၁၈၉၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၈ရက်နေ့တွင် လက်ရှိကာလ မိတိုဆုမြို့သည် "မိနိုအိုဝရိငလျင်" ၏ ဗဟိုချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့ဖူးသမျှ ငလျင်များထဲတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံးငလျင် ဖြစ်သည်။ ငလျင်သည် ပြင်းအား ၈.၀ ရှိခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ဂိဖုခရိုင်သည် ပထဝီသွင်ပြင်အားဖြင့် ကုန်းတွင်းပိတ်မိနေသည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်အနည်းငယ်ထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည့် ခရိုင် ခုနစ်ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ တိုယမခရိုင်၊ အိရှိခဝခရိုင်၊ ဖုခုအိခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ မိအဲခရိုင်၊ အအိချိခရိုင်နှင့် နဂနိုခရိုင်တို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စာပို့ကုတ်နံပါတ်များအားလုံးသည် ၀၀၁ မှ ၉၉၉ အထိ ဂဏန်းသုံးလုံးဖြင့် စတင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိသည့်အတွက် စာပို့ကုတ်နံပါတ်သည် ၅၀၀ ဖြင့် စတင်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ခရိုင်၏ ကုန်းမြေဧရိယာ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားပန်းခြံများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဟခုဆန်နှင့် ချူးဘု - ဆန်းဂခုအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဒ ခိဆိုဂဝနှင့် အိဘိ - ဆဲခိဂဟရ - ယောရိုး အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် ခရိုင်အမျိုးသားပန်းခြံ ၁၅ ခု ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2019 |access-date=22 July 2019}}</ref> ===ဒေသများ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် တရားဝင်သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိသည့် ဒေသငါးခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းဒေသငါးခုမှာ ဆဲနိုး<ref name="nishimino">[http://www.ginet.or.jp/nisimino/index.shtml Nishi Mino Portal Site]. {{in lang|ja}} Ginet. Accessed June 24, 2008.</ref>၊ ဂိဖု<ref name="gifushinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ Gifu Regional Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153534/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ ချူးနိုး<ref name="chunoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ Chūnō Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153556/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ တိုးနိုး<ref name="tonoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ Tōnō Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153606/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>နှင့် ဟိဒ<ref name="hidashinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ Hida Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153611/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>တို့ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသများ၏ နယ်နိမိတ်များကိုမူ တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားမှု မရှိပေ။ ===မြေမျက်နှာသွင်ပြင်=== ဟိဒဒေသမြောက်ပိုင်းသည် မြင့်မားသည့် တောင်တန်းများ ရှိကြသည်။ ၎င်းတောင်တန်းများတွင် ဂျပန်တောင်တန်းများ၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်။ မိနိုဒေသတောင်ပိုင်းသည် နိုးဘိလွင်ပြင်၏ အစိတ်အပိုင်းများစွာ ပါဝင်နေသည်။ နိုးဘိလွင်ပြင်သည် စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်မြေဆီလွှာများ ပါဝင်သည့် ကြီးမားကျယ်ပြန့်သည့် လွင်ပြင် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေ၏ အများစုသည် ခရိုင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်း၊ နဂိုယမြို့၏ အနီးအနားတွင် နေထိုင်ကြသည်။ တောင်ထူထပ်သည့် ဟိဒဒေသတွင် ဟိဒတောင်တန်း တည်ရှိနေသည်။ ဟိဒတောင်တန်းကို ဂျပန်နိုင်ငံတွင် "မြောက်ပိုင်းတောင်တန်း" ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ရောဟခုတောင်တန်းသည်လည်း ဟိဒဒေသတွင်ပင် ပါဝင်သည်။ အခြားသော အဓိကကျသည့် တောင်တန်းများမှာ အိဘုခိတောင်တန်းနှင့် ယောရိုးတောင်တန်းတို့ ဖြစ်သည်။ မိနိုဒေသတွင် ခိဆိုမြစ်သုံးစင်း တည်ရှိပြီး ဒေသ၏မြေအများစုသည် နုန်းမြေများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းခိဆိုမြစ်သုံးစင်းတွင် ခိဆိုမြစ်၊ နဂရမြစ်နှင့် အိဘိမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ခိဆိုမြစ်သည် နဂနိုခရိုင်တွင် စတင်မြစ်ဖျားခံစီးဆင်းလာပြီး၊ အခြားမြစ်နှစ်စင်းသည် ဂိဖုခရိုင်တွင် မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းသည်။ ဤမြစ်များသည် အိဆဲပင်လယ်အော်အတွင်း မဝင်ရောက်မီ အအိချိခရိုင်နှင့် မိအဲခရိုင်များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ခရိုင်အတွင်းရှိ အခြားအဓိကကျသည့် မြစ်များတွင် မိယမြစ်၊ တခဟရမြစ်၊ ရှောမြစ်၊ တိုခိမြစ် (ရှောနိုင်း)၊ ယဟဂိမြစ်နှင့် အိတိုရှိရိုမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ==မြို့ပြဒေသများ== {{main|ဂိဖုခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}} ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ မြို့ပြဒေသများ၊ မြို့များ၊ ရွာများနှင့် ဒေသများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ ===မြို့ပြ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသသည် ၂၁ ခု ရှိသည်။ [[Image:Minokamo and Mount Ontake from Mount Hatobuki.jpg|thumb|right|Minokamo]] [[Image:Mount Kinshō from Mount Ikeda.JPG|thumb|right|Ōgaki]] [[Image:Takayama from Mount Kurai.jpg|thumb|right|Takayama]] {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[Romanization of Japanese|Rōmaji]] ![[Kanji]] |- |[[File:Flag of Ena, Gifu.svg|25x25px]] [[Ena, Gifu|Ena]] |恵那市 |504.24 |48,777 |[[File:Ena in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gero, Gifu.svg|25x25px]] [[Gero, Gifu|Gero]] |下呂市 |851.21 |33,283 |[[File:Gero in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gifu, Gifu.svg|25x25px]] [[Gifu]] (capital) |岐阜市 |203.60 |400,118 |[[File:Gifu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gujo, Gifu.svg|25x25px]] [[Gujō, Gifu|Gujō]] |郡上市 |1,030.75 |41,858 |[[File:Gujo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hashima, Gifu.svg|25x25px]] [[Hashima, Gifu|Hashima]] |羽島市 |53.66 |67,909 |[[File:Hashima in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hida, Gifu.svg|25x25px]] [[Hida, Gifu|Hida]] |飛騨市 |792.53 |24,726 |[[File:Hida in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kaizu, Gifu.svg|25x25px]] [[Kaizu]] |海津市 |112.03 |34,960 |[[File:Kaizu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kakamigahara Gifu.svg|25x25px]] [[Kakamigahara]] |各務原市 |87.81 |148,225 |[[File:Kakamigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kani, Gifu.svg|25x25px]] [[Kani, Gifu|Kani]] |可児市 |87.57 |99,826 |[[File:Kani in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mino, Gifu.svg|25x25px]] [[Mino, Gifu|Mino]] |美濃市 |117.01 |20,749 |[[File:Mino in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Minokamo, Gifu.svg|25x25px]] [[Minokamo, Gifu|Minokamo]] |美濃加茂市 |74.81 |56,972 |[[File:Minokamo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizuho, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizuho, Gifu|Mizuho]] |瑞穂市 |28.19 |54,686 |[[File:Mizuho in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizunami, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizunami, Gifu|Mizunami]] |瑞浪市 |174.86 |37,705 |[[File:Mizunami in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Motosu Gifu.svg|25x25px]] [[Motosu, Gifu|Motosu]] |本巣市 |374.65 |34,453 |[[File:Motosu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Nakatsugawa, Gifu.svg|25x25px]] [[Nakatsugawa]] |中津川市 |676.45 |78,930 |[[File:Nakatsugawa in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ogaki, Gifu.svg|25x25px]] [[Ōgaki]] |大垣市 |206.57 |161,539 |[[File:Ogaki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Seki, Gifu.svg|25x25px]] [[Seki, Gifu|Seki]] |関市 |472.33 |89,020 |[[File:Seki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tajimi, Gifu.svg|25x25px]] [[Tajimi]] |多治見市 |91.25 |110,070 |[[File:Tajimi in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Takayama, Gifu.svg|25x25px]] [[Takayama, Gifu|Takayama]] |高山市 |2,177.61 |81,968 |[[File:Takayama in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Toki, Gifu.svg|25x25px]] [[Toki, Gifu|Toki]] |土岐市 |116.02 |58,567 |[[File:Toki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yamagata, Gifu.svg|25x25px]] [[Yamagata, Gifu|Yamagata]] |山県市 |221.98 |27,356 |[[File:Yamagata in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |} ===မြို့နှင့် ရွာများ=== ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် အောက်ပါမြို့များနှင့် ရွာများ တည်ရှိကြသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Anpachi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Anpachi, Gifu|Anpachi]] |安八町 |18.19 |15,072 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Ampachi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ginan, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ginan, Gifu|Ginan]] |岐南町 |7.91 |25,661 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Ginan in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Godo Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Gōdo, Gifu|Gōdo]] |神戸町 |18.78 |19,361 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Godo in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hichiso, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Hichisō, Gifu|Hichisō]] |七宗町 |40.4 |3,801 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Hichiso in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Higashishirakawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Higashishirakawa, Gifu|Higashishirakawa]] |東白川村 |87.09 |2,278 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Higashishirakawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ibigawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ibigawa]] |揖斐川町 |803.44 |21,319 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ibigawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ikeda Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ikeda, Gifu|Ikeda]] |池田町 |38.80 |24,034 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ikeda in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kasamatsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kasamatsu, Gifu|Kasamatsu]] |笠松町 |10.3 |22,273 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Kasamatsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kawabe Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kawabe, Gifu|Kawabe]] |川辺町 |41.16 |10,303 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Kawabe in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kitagata Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kitagata, Gifu|Kitagata]] |北方町 |5.18 |18,410 |[[Motosu District, Gifu|Motosu District]] |[[File:Kitagata in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mitake, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Mitake, Gifu|Mitake]] |御嵩町 |56.69 |18,363 |[[Kani District, Gifu|Kani District]] |[[File:Mitake in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ono, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ōno, Gifu|Ōno]] |大野町 |34.20 |23,111 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ono in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sakahogi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sakahogi, Gifu|Sakahogi]] |坂祝町 |12.87 |8,253 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Sakahogi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sekigahara Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sekigahara, Gifu|Sekigahara]] |関ケ原町 |49.28 |7,109 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Sekigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa Town, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (town)|Shirakawa]] |白川町 |237.90 |8,288 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Shirakawa town in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa, Gifu (village).svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (village)|Shirakawa]] |白川村 |356.64 |1,630 |[[Ōno District, Gifu|Ōno District]] |[[File:Shirakawa village in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tarui Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tarui, Gifu|Tarui]] |垂井町 |57.09 |25,632 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Tarui in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tomika, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tomika, Gifu|Tomika]] |富加町 |16.82 |5,714 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Tomika in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Wanouchi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Wanouchi, Gifu|Wanouchi]] |輪之内町 |22.33 |9,910 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Wanouchi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yaotsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yaotsu]] |八百津町 |128.79 |11,036 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Yaotsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yoro, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yōrō, Gifu|Yōrō]] |養老町 |72.29 |29,309 |[[Yōrō District, Gifu|Yōrō District]] |[[File:Yoro in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |} ==ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ== {{main|ဂိဖုခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ဂိဖုခရိုင်တွင် စက္ကူပြုလုပ်ခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုးရေးကဲ့သို့သော ရိုးရာလုပ်ငန်းများကို တွေ့နိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ခရိုင်၏ စီးပွားရေးကို လွှမ်းမိုးထားသည်မှာ ထုတ်လုပ်ရေးကဏ္ဍ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် လေကြောင်းဆိုင်ရာနှင့် ကားလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ ရှိကြသည်။ စက်ရုံများသည် နဂိုယဧရိယာမှသည် ခရိုင်အထိ ဖြန့်ကျက်တည်ရှီနေကြသည်။ အသေးစားပစ္စည်းများထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းသည်လည်း များပြားစွာ တည်ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တိုင်းတာရေးစက်ကိရိယာများ၊ အရောင်ဆိုးဆေးနှင့် ပုံစံခွက်ပြုလုပ်သည့်လုပ်ငန်းနှင့် ပလပ်စတစ်ပုံစံသွင်းခြင်း လုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ===ရိုးရာလုပ်ငန်းများ=== ဂိဖုခရိုင်သည် တင်ကျီးငှက်ဖမ်းခြင်းသည် သမိုင်းအကြောင်းအရ နှစ် ၁၃၀၀ ကျော်ရှိပြီဖြစ်ကာ အလွန်ထင်ရှားသည်။ ခရိုင်တွင် ကျယ်ပြန့်သော စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်လွင်ပြင်များ ရှိသဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးသည်လည်း အဓိကကျသည့် လုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ ခရိုင်မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ သစ်တောများသည် သစ်လုပ်ငန်းအတွက်လိုအပ်သည့် သစ်သားများကို ထောက်ပံ့ပေးလျက်ရှိသည်။ ထို့အပြင် တင်ကျီးငှက်ဖမ်းရာတွင် အသုံးပြုသည့် လှေများပြုလုပ်ရာတွင်လည်း ထိုသစ်သားများကို အသုံးပြုသည်။ မိနိုဒေသသည် "မိနိုဝရှိ" ဟုခေါ်သည့် အရည်အသွေးမြင့်သည့် စက္ကူထွက်ရှိသည့် လူသိများသည်။ ထိုစက္ကူများသည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အခြားသော စက္ကူအများစုထက် ပါးလွှာကာ ခိုင်ခန့်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းတွင် ဂျပန်စစ်တပ်သည် ထိုစက္ကူများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ အခြားစက္ကူကို အသုံးပြုကာ ထုတ်လုပ်သည့် ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ဂိဖုမီးအိမ်နှင့် ဂျိဖုထီးများကို ခရိုင်မြို့တော် ဂိဖုမြို့တွင် ပြုလုပ်သည်။ "မိနိုယခိအိုး" သည်လည်း ခရိုင်၏ ရိုးရာထုတ်ကုန် ဖြစ်ပြန်သည်။ ထိုအိုးကို တဂျိမိမြို့၊ တိုခိမြို့၊ မိဇုနမိမြို့တို့တွင် ပြလုပ်ကြသည်။ ===ခေတ်မီလုပ်ငန်းများ=== ခခမိဂဟရမြို့သည် ခရိုင်၏ ခေတ်မီလုပ်ငန်းများတွင် ကြီးမားသည့်အခန်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့တွင် လေကြောင်းဆိုင်ရာပစ္စည်းများထုတ်လုပ်သည့် ခဝဆခိလုပ်ငန်းကြီးနှင့် မိဆွတ်ဘိရှိလုပ်ငန်းကြီးတို့ ရှိကြသည်။ ထို့အပြင် များစွာသော သတ္ထုပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများလည်း ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာကဏ္ဍသည်လည်း ခြေကုပ်ရရှိလာပြီ ဖြစ်သည်။ အိုးဂခိမြို့တွင် ဆော့တိုပီးယားဂျပန် (Softopia Japan) နှင့် ခမိဂဟရမြို့တွင် VR Techno Japan တို့ ရှိကြသည်။ အိုးဂခိမြို့နှင့် ခမိဂဟရမြို့အကြားရှိ ခရိုင်မြို့တော် ဂိဖုသည်လည်း အိုင်တီလုပ်ငန်း တိုးတက်လာစေရန် လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ ===ခရီးသွားလုပ်ငန်း=== ဂိဖုခရိုင်တွင် များစွာသော ခရီးသွားနေရာများရှိသည်။ ခရိုင်၏ အစိတ်အပိုင်းအားလုံးသို့ ခရီးသွားများသည် သွားရောက်လည်ပတ်ကြသည်။ အထင်ရှားဆုံးနေရာများမှာ ဂိဖုမြို့၊ ဂဲရိုမြို့၊ ရှိရခဝရွာနှင့် တခယမမြို့တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဂဲရိုမြို့သည် အပန်းဖြေနိုင်သည့် ရေပူစမ်းများ ရှိသဖြင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်ထားနိုင်သည့်နေရာ ဖြစ်သည်။ ရှိရခဝရွာသည် သမိုင်းကြောင်းရှိသည့် ရွာဖြစ်ကာ ယူနက်စကိုကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းဝင်နေရာ ဖြစ်သည်။ တခယမသည် မူလအသွင်အပြင်လက္ခဏာများကို ထိန်းသိမ်းထားသဖြင့် ထင်ရှားသည်။ တစ်ခါတရံ ဤမြို့ကို "ကျိုတိုမြို့ငယ်"ဟုပင် တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ နိုင်ငံတကာခရီးသွားများအတွက် ဂိဖုမြို့သည် များစွာသော နိုင်ငံတကာပွဲတော်များကို ကျင်းပသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ခိုင်းဇုမြို့တွင် ကမ္ဘာ့လှေလှော်ချန်ပီယံပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဂုဂျောမြို့တွင် FIS ကမ္ဘာ့နှင်းလျှောစီးပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ APEC Japan 2010 SME ဝန်ကြီးများအစည်းအဝေးကို ဂိဖုမြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂,၀၄၀,၀၀၀ ဦး ရှိသည်။ မြို့ပြများတွင် ခန့်မှန်းခြေ ၁.၈ သန်းနေထိုင်ကြသည်။ ကျန်အရေအတွက်သည် မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ အမျိုးသားသည် ၄၈.၄ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အမျိုးသမီးသည် ၅၁.၆ ရာခိုင်နှုန်း ရှိသည်။ လူဦးရေ၏ ၁၄.၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် အသက်၁၄ နှစ်ကျော်များ ဖြစ်ကြပြီး ထိုအထဲမှ ၂၂.၁ ရာခိုင်နှုန်းသည် အနည်းဆုံးအသက် ၆၅ နှစ်ရှိနေကြသူများ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းများအရ နိုင်ငံလူဦးရေ၏ ဗဟိုချက်သည် ဂိဖုခရိုင်တွင် ရှိသည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေဗဟိုချက်သည် မုဂိမြို့တွင် ရှိခဲ့သည်။ မကြာသေးမီ ၂၀၀၅ ခုနှစ် လူဦးရေစာရင်းများအရ လူဦးရေဗဟိုချက်သည် အနည်းငယ်အရှေ့ဘက်သို့ ရွေ့လျားသွားကာ ဂိဖုမြို့အတွင်း ရှိနေသည်။ ==ပညာရေး== [[File:Gifu-u snow.jpg|thumb|Gifu University Faculty of Engineering]] {{div col|colwidth=18em}} *[[Asahi University]] *[[Chubu Gakuin University]] *[[Chukyo Gakuin University]] *[[Gifu City Women's College]] *[[Gifu College of Nursing]] *[[Gifu Keizai University]] *[[Gifu Pharmaceutical University]] *[[Gifu Shotoku Gakuen University]] *[[Gifu University]] *[[Gifu University of Medical Science]] *[[Gifu Women's University]] *[[Institute of Advanced Media Arts and Sciences]] *[[Tokai Gakuin University]] {{div col end}} ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== === ရထား === {{div col|colwidth=24em}} *[[Akechi Railway]] *[[Central Japan Railway|JR Central]] **[[Chūō Main Line|Chuo Line]] **[[Taita Line]] **[[Takayama Line]] **[[Tokaido Line]] **[[Tokaido Shinkansen]] – [[Gifu-Hashima Station]] *[[Meitetsu]] **[[Meitetsu Hashima Line|Hashima Line]] **[[Meitetsu Hiromi Line|Hiromi Line]] **[[Meitetsu Inuyama Line|Inuyama Line]] **[[Meitetsu Kakamigahara Line|Kakamigahara Line]] **[[Meitetsu Nagoya Line|Nagoya Line]] **[[Meitetsu Takehana Line|Takehana Line]] *[[Nagaragawa Railway]] *[[Tarumi Railway]] *[[Yoro Railway]] {{div col end}} ===ကားလမ်း=== ==== အမြန်လမ်းများ==== {{div col|colwidth=18em}} *Chubu Jukan Expressway *[[Chuo Expressway]] *Hakusan Forest Road *[[Meishin Expressway]] *Mount Ibuki Toll Road *Nagaragawa Riversideway *[[Tokai-Hokuriku Expressway|Tokai Hokuriku Expressway]] *[[Tokai-Kanjo Expressway|Tokai Loop Expressway]] {{div col end}} ==== National highways==== {{div col|colwidth=8em}} * [[Japan National Route 19|Route 19]] * [[Japan National Route 21|Route 21]] * [[Japan National Route 22|Route 22]] * [[Japan National Route 41|Route 41]] * [[Japan National Route 156|Route 156]] * [[Japan National Route 157|Route 157]] * [[Japan National Route 158|Route 158]] * [[Japan National Route 248|Route 248]] * [[Japan National Route 256|Route 256]] * [[Japan National Route 257|Route 257]] * [[Japan National Route 258|Route 258]] * [[Japan National Route 303|Route 303]] * [[Japan National Route 360|Route 360]] * [[Japan National Route 361|Route 361]] * [[Japan National Route 363|Route 363]] * [[Japan National Route 365|Route 365]] * [[Japan National Route 417|Route 417]] * [[Japan National Route 418|Route 418]] * [[Japan National Route 419|Route 419]] * [[Japan National Route 471|Route 471]] * [[Japan National Route 472|Route 472]] * [[Tōkai-Kanjō Expressway|Route 475]] {{div col end}} ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Gifu prefecture}} *{{Wikivoyage-inline|Gifu (prefecture)}} * {{Official website|http://www.pref.gifu.lg.jp/foreign-languages/English/}} *[http://travel.kankou-gifu.jp/en/ Gifu travel guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151204033532/http://travel.kankou-gifu.jp/en/ |date=December 4, 2015 }} *[https://gogifu.wordpress.com Go Gifu (blog about tourism in Gifu)] *[https://web.archive.org/web/20090322201250/http://jpimg.digital.archives.go.jp/jpg_prg/jgmWeb?%25TmpFileDisp%25Env=jpeg2k_images%2Fezu%2Ffukenchizu%2F017_gifu_e.env Map of Gifu Prefecture in 1891]. National Archives of Japan. ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 6d5couhtj9iin378sqthdtzp9qzfxsq 1042036 1042035 2026-07-04T03:46:31Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* National highways */ 1042036 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = Gifu Prefecture | native_name = {{nobold|{{lang|ja|岐阜県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|岐阜県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Gifu-ken}} | image_skyline = {{multiple image | total_width = 280 | border = infobox | perrow = 1/2/2/2/1 | caption_align = center | image1 = Ukai Gifu Nagaragawa 05.jpg | caption1 = [[Cormorant fishing on the Nagara River]] | image2 = 220727 Nakasendo Magome-juku Nakatsugawa Gifu pref Japan03s3.jpg | caption2 = [[Magome-juku]] | image3 = Takayama Matsuri-2017-5.jpg | caption3 = Spring Festival in Takayama | image4 = Shirakawa-go (2023-07-22).jpg | caption4 = Shirakawa-go | image5 = Hida Folk Village, May 2017.jpg | caption5 = [[Hida Minzoku Mura Folk Village]] | image6 = The-Battlefield-of-Sekigahara-1.jpg | caption6 = A monument in [[Battle of Sekigahara]] | image7 = Usuzumi Zakura 20220401 02.jpg | caption7 = Usuzumi cherry-blossom in Motosu | image8 = Kiso River and Mount Ibuki.JPG | caption8 = [[Mount Ibuki]] and [[Kiso River]] }} | image_flag = Flag of Gifu Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Gifu Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 21 Gifu prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Tōkai region|Tōkai]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Gifu]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 9 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 42 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Yoshihide Esaki]] | area_total_km2 = 10621.29 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|7th]] | population_footnotes = | population_total = 2040000 | population_as_of = Summer, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|17th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]8,225 billion<br />[[US$]]60.8 billion (2022) | iso_code = JP-21 | website = {{URL|www.pref.gifu.lg.jp/English}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Rock ptarmigan]]<br/>(''Lagopus muta'') | fish = [[Ayu sweetfish|Ayu]]<br/>(''Plecoglossus altivelis'') | flower = Chinese milk vetch<br/>(''[[Astragalus (plant)|Astragalus]] sinicus'') | tree = [[Taxus cuspidata|Japanese yew]]<br/>(''Taxus cuspidata'') }} | anthem = [[:ja:岐阜県民の歌|Gifu kenmin no uta]] }} [[File:Gifucastleview.jpg|thumb|right|200px|= Panoramic view of the [[Nōbi Plain]] with [[Gifu]] City, Gifu Prefecture seen from the top of [[Gifu Castle]]]] '''ဂိဖုခရိုင်''' (岐阜県, ဂိဖုခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ဂျိဖုခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၄၀,၀၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၀,၆၂၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၁၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဂခရိုင်]]နှင့် [[ဖုခုအိခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[မိအဲခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ဂိဖုမြို့သည် ခရိုင်၏ အကြီးဆုံးမြို့နှင့် မြို့တော် ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များတွင် အိုးဂခိမြို့၊ နခမိဂဟရမြို့နှင့် တဂျိမိမြို့တို့ ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိသည်။ ဂျပန်ကုန်းတွင်းပိုင်းရှိ ခရိုင်ရှစ်ခုထဲတွင် တစ်ခု ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် နိုင်ငံ၏ အရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရှေးခေတ်လမ်းများကြီးများ ဖြတ်သန်းရာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုလမ်းများတွင် အဲဒိုခေတ်တွင် အသုံးပြုခဲ့သည့် လမ်းမကြီး ငါးခုထဲရှိ "နခဆန်းဒိုး" လည်း ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ရိုးရာ "ဝရှိ" စက္ကူလုပ်ငန်း၊ ဂိဖုမီးအိမ်၊ ဂိဖုထီးနှင့် ဂျပန်ဓားပန်းပဲဖိုများ၊ အခြားမီးဖိုချောင်သုံးဓားများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ဂိဖုရဲတိုက် တည်ရှိသည်။ ထိုရဲတိုက်သည် နှစ် ၁၃၀၀ သက်တမ်းရှိပြီဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ဂိဖုခရိုင်သည် ဟွန်းရှူးကျွန်း၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းတလျှောက် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အဆုံးအဖြတ်တိုက်ပွဲများစွာသည် ဂိဖုခရိုင်တည်ရှိရာ နယ်မြေတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုအထဲမှ ရှေးအကျဆုံးအဓိကကျသည့် တိုက်ပွဲမှာ ၆၇၂ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဂျင်းရှင်းတိုက်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတိုက်ပွဲသည် တန်းမူး (Tenmu) ဂျပန်အင်ပါယာ၏ ၄၀ ဦးမြောက်ဘုရင် ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။ ဂိဖုခရိုင်အတွင်းတွင် ရှေးခေတ်တိုင်းပြည်များဖြစ်သည့် ဟိဒနှင့် မိနိုတို့ တည်ရှီခဲ့ကြသည်။ ခရိုင်၏ အမည်သည် မြို့တော် "ဂိဖု" မှ ဆင်းသက်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ "ဂိဖု" ဟူသည့် အမည်ကို ၁၅၆၇ ခုနှစ်တွင် အိဒနိုဘုနဂ သည် ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလဒ့ဂကို စည်းလုံးစေရန် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် စည်းရုံးပွဲတွင် ပေးခဲ့သည်။ ခရိုင်အတွက် အသုံးပြုခဲ့သည့် ပထမအက္ခရာသည် (岐山) ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံပေါင်းစည်းမှုသမိုင်းကြောင်း၏ ဒဏ္ဍာရီလာတောင်၏ အမည်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအက္ခရာသည် (曲阜) ဖြစ်ပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်၏ မွေးရပ်မြေကို ဖော်ပြသည့် စကားလုံး ဖြစ်သည်။ နိုဘုနဂသည် ဂျပန်နိုင်ငံကို စည်းလုံးစေချင်သည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဤစကားလုံးနှစ်ခုကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်တစ်နိုင်လုံးအတွက် ဓားများထုတ်လုပ်ရာအဓိကနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆဲခိမြို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံးဓားရှည်များကို ထုတ်လုပ်သည့်အတွက် လူသိများသည်။ မကြာသေးမီကာလတွင် ဂိဖုခရိုင် အထူးသဖြင့် ဂိဖုမြို့တွင် ဖက်ရှင်လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ခခမိဂဟရမြို့တွင် လေကြောင်းအင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ၁၈၉၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၈ရက်နေ့တွင် လက်ရှိကာလ မိတိုဆုမြို့သည် "မိနိုအိုဝရိငလျင်" ၏ ဗဟိုချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့ဖူးသမျှ ငလျင်များထဲတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံးငလျင် ဖြစ်သည်။ ငလျင်သည် ပြင်းအား ၈.၀ ရှိခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ဂိဖုခရိုင်သည် ပထဝီသွင်ပြင်အားဖြင့် ကုန်းတွင်းပိတ်မိနေသည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်အနည်းငယ်ထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည့် ခရိုင် ခုနစ်ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ တိုယမခရိုင်၊ အိရှိခဝခရိုင်၊ ဖုခုအိခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ မိအဲခရိုင်၊ အအိချိခရိုင်နှင့် နဂနိုခရိုင်တို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စာပို့ကုတ်နံပါတ်များအားလုံးသည် ၀၀၁ မှ ၉၉၉ အထိ ဂဏန်းသုံးလုံးဖြင့် စတင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိသည့်အတွက် စာပို့ကုတ်နံပါတ်သည် ၅၀၀ ဖြင့် စတင်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ခရိုင်၏ ကုန်းမြေဧရိယာ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားပန်းခြံများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဟခုဆန်နှင့် ချူးဘု - ဆန်းဂခုအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဒ ခိဆိုဂဝနှင့် အိဘိ - ဆဲခိဂဟရ - ယောရိုး အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် ခရိုင်အမျိုးသားပန်းခြံ ၁၅ ခု ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2019 |access-date=22 July 2019}}</ref> ===ဒေသများ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် တရားဝင်သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိသည့် ဒေသငါးခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းဒေသငါးခုမှာ ဆဲနိုး<ref name="nishimino">[http://www.ginet.or.jp/nisimino/index.shtml Nishi Mino Portal Site]. {{in lang|ja}} Ginet. Accessed June 24, 2008.</ref>၊ ဂိဖု<ref name="gifushinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ Gifu Regional Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153534/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ ချူးနိုး<ref name="chunoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ Chūnō Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153556/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ တိုးနိုး<ref name="tonoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ Tōnō Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153606/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>နှင့် ဟိဒ<ref name="hidashinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ Hida Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153611/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>တို့ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသများ၏ နယ်နိမိတ်များကိုမူ တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားမှု မရှိပေ။ ===မြေမျက်နှာသွင်ပြင်=== ဟိဒဒေသမြောက်ပိုင်းသည် မြင့်မားသည့် တောင်တန်းများ ရှိကြသည်။ ၎င်းတောင်တန်းများတွင် ဂျပန်တောင်တန်းများ၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်။ မိနိုဒေသတောင်ပိုင်းသည် နိုးဘိလွင်ပြင်၏ အစိတ်အပိုင်းများစွာ ပါဝင်နေသည်။ နိုးဘိလွင်ပြင်သည် စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်မြေဆီလွှာများ ပါဝင်သည့် ကြီးမားကျယ်ပြန့်သည့် လွင်ပြင် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေ၏ အများစုသည် ခရိုင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်း၊ နဂိုယမြို့၏ အနီးအနားတွင် နေထိုင်ကြသည်။ တောင်ထူထပ်သည့် ဟိဒဒေသတွင် ဟိဒတောင်တန်း တည်ရှိနေသည်။ ဟိဒတောင်တန်းကို ဂျပန်နိုင်ငံတွင် "မြောက်ပိုင်းတောင်တန်း" ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ရောဟခုတောင်တန်းသည်လည်း ဟိဒဒေသတွင်ပင် ပါဝင်သည်။ အခြားသော အဓိကကျသည့် တောင်တန်းများမှာ အိဘုခိတောင်တန်းနှင့် ယောရိုးတောင်တန်းတို့ ဖြစ်သည်။ မိနိုဒေသတွင် ခိဆိုမြစ်သုံးစင်း တည်ရှိပြီး ဒေသ၏မြေအများစုသည် နုန်းမြေများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းခိဆိုမြစ်သုံးစင်းတွင် ခိဆိုမြစ်၊ နဂရမြစ်နှင့် အိဘိမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ခိဆိုမြစ်သည် နဂနိုခရိုင်တွင် စတင်မြစ်ဖျားခံစီးဆင်းလာပြီး၊ အခြားမြစ်နှစ်စင်းသည် ဂိဖုခရိုင်တွင် မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းသည်။ ဤမြစ်များသည် အိဆဲပင်လယ်အော်အတွင်း မဝင်ရောက်မီ အအိချိခရိုင်နှင့် မိအဲခရိုင်များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ခရိုင်အတွင်းရှိ အခြားအဓိကကျသည့် မြစ်များတွင် မိယမြစ်၊ တခဟရမြစ်၊ ရှောမြစ်၊ တိုခိမြစ် (ရှောနိုင်း)၊ ယဟဂိမြစ်နှင့် အိတိုရှိရိုမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ==မြို့ပြဒေသများ== {{main|ဂိဖုခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}} ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ မြို့ပြဒေသများ၊ မြို့များ၊ ရွာများနှင့် ဒေသများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ ===မြို့ပြ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသသည် ၂၁ ခု ရှိသည်။ [[Image:Minokamo and Mount Ontake from Mount Hatobuki.jpg|thumb|right|Minokamo]] [[Image:Mount Kinshō from Mount Ikeda.JPG|thumb|right|Ōgaki]] [[Image:Takayama from Mount Kurai.jpg|thumb|right|Takayama]] {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[Romanization of Japanese|Rōmaji]] ![[Kanji]] |- |[[File:Flag of Ena, Gifu.svg|25x25px]] [[Ena, Gifu|Ena]] |恵那市 |504.24 |48,777 |[[File:Ena in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gero, Gifu.svg|25x25px]] [[Gero, Gifu|Gero]] |下呂市 |851.21 |33,283 |[[File:Gero in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gifu, Gifu.svg|25x25px]] [[Gifu]] (capital) |岐阜市 |203.60 |400,118 |[[File:Gifu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gujo, Gifu.svg|25x25px]] [[Gujō, Gifu|Gujō]] |郡上市 |1,030.75 |41,858 |[[File:Gujo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hashima, Gifu.svg|25x25px]] [[Hashima, Gifu|Hashima]] |羽島市 |53.66 |67,909 |[[File:Hashima in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hida, Gifu.svg|25x25px]] [[Hida, Gifu|Hida]] |飛騨市 |792.53 |24,726 |[[File:Hida in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kaizu, Gifu.svg|25x25px]] [[Kaizu]] |海津市 |112.03 |34,960 |[[File:Kaizu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kakamigahara Gifu.svg|25x25px]] [[Kakamigahara]] |各務原市 |87.81 |148,225 |[[File:Kakamigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kani, Gifu.svg|25x25px]] [[Kani, Gifu|Kani]] |可児市 |87.57 |99,826 |[[File:Kani in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mino, Gifu.svg|25x25px]] [[Mino, Gifu|Mino]] |美濃市 |117.01 |20,749 |[[File:Mino in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Minokamo, Gifu.svg|25x25px]] [[Minokamo, Gifu|Minokamo]] |美濃加茂市 |74.81 |56,972 |[[File:Minokamo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizuho, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizuho, Gifu|Mizuho]] |瑞穂市 |28.19 |54,686 |[[File:Mizuho in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizunami, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizunami, Gifu|Mizunami]] |瑞浪市 |174.86 |37,705 |[[File:Mizunami in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Motosu Gifu.svg|25x25px]] [[Motosu, Gifu|Motosu]] |本巣市 |374.65 |34,453 |[[File:Motosu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Nakatsugawa, Gifu.svg|25x25px]] [[Nakatsugawa]] |中津川市 |676.45 |78,930 |[[File:Nakatsugawa in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ogaki, Gifu.svg|25x25px]] [[Ōgaki]] |大垣市 |206.57 |161,539 |[[File:Ogaki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Seki, Gifu.svg|25x25px]] [[Seki, Gifu|Seki]] |関市 |472.33 |89,020 |[[File:Seki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tajimi, Gifu.svg|25x25px]] [[Tajimi]] |多治見市 |91.25 |110,070 |[[File:Tajimi in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Takayama, Gifu.svg|25x25px]] [[Takayama, Gifu|Takayama]] |高山市 |2,177.61 |81,968 |[[File:Takayama in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Toki, Gifu.svg|25x25px]] [[Toki, Gifu|Toki]] |土岐市 |116.02 |58,567 |[[File:Toki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yamagata, Gifu.svg|25x25px]] [[Yamagata, Gifu|Yamagata]] |山県市 |221.98 |27,356 |[[File:Yamagata in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |} ===မြို့နှင့် ရွာများ=== ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် အောက်ပါမြို့များနှင့် ရွာများ တည်ရှိကြသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Anpachi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Anpachi, Gifu|Anpachi]] |安八町 |18.19 |15,072 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Ampachi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ginan, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ginan, Gifu|Ginan]] |岐南町 |7.91 |25,661 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Ginan in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Godo Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Gōdo, Gifu|Gōdo]] |神戸町 |18.78 |19,361 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Godo in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hichiso, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Hichisō, Gifu|Hichisō]] |七宗町 |40.4 |3,801 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Hichiso in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Higashishirakawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Higashishirakawa, Gifu|Higashishirakawa]] |東白川村 |87.09 |2,278 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Higashishirakawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ibigawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ibigawa]] |揖斐川町 |803.44 |21,319 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ibigawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ikeda Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ikeda, Gifu|Ikeda]] |池田町 |38.80 |24,034 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ikeda in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kasamatsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kasamatsu, Gifu|Kasamatsu]] |笠松町 |10.3 |22,273 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Kasamatsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kawabe Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kawabe, Gifu|Kawabe]] |川辺町 |41.16 |10,303 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Kawabe in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kitagata Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kitagata, Gifu|Kitagata]] |北方町 |5.18 |18,410 |[[Motosu District, Gifu|Motosu District]] |[[File:Kitagata in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mitake, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Mitake, Gifu|Mitake]] |御嵩町 |56.69 |18,363 |[[Kani District, Gifu|Kani District]] |[[File:Mitake in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ono, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ōno, Gifu|Ōno]] |大野町 |34.20 |23,111 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ono in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sakahogi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sakahogi, Gifu|Sakahogi]] |坂祝町 |12.87 |8,253 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Sakahogi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sekigahara Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sekigahara, Gifu|Sekigahara]] |関ケ原町 |49.28 |7,109 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Sekigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa Town, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (town)|Shirakawa]] |白川町 |237.90 |8,288 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Shirakawa town in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa, Gifu (village).svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (village)|Shirakawa]] |白川村 |356.64 |1,630 |[[Ōno District, Gifu|Ōno District]] |[[File:Shirakawa village in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tarui Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tarui, Gifu|Tarui]] |垂井町 |57.09 |25,632 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Tarui in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tomika, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tomika, Gifu|Tomika]] |富加町 |16.82 |5,714 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Tomika in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Wanouchi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Wanouchi, Gifu|Wanouchi]] |輪之内町 |22.33 |9,910 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Wanouchi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yaotsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yaotsu]] |八百津町 |128.79 |11,036 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Yaotsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yoro, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yōrō, Gifu|Yōrō]] |養老町 |72.29 |29,309 |[[Yōrō District, Gifu|Yōrō District]] |[[File:Yoro in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |} ==ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ== {{main|ဂိဖုခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ဂိဖုခရိုင်တွင် စက္ကူပြုလုပ်ခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုးရေးကဲ့သို့သော ရိုးရာလုပ်ငန်းများကို တွေ့နိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ခရိုင်၏ စီးပွားရေးကို လွှမ်းမိုးထားသည်မှာ ထုတ်လုပ်ရေးကဏ္ဍ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် လေကြောင်းဆိုင်ရာနှင့် ကားလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ ရှိကြသည်။ စက်ရုံများသည် နဂိုယဧရိယာမှသည် ခရိုင်အထိ ဖြန့်ကျက်တည်ရှီနေကြသည်။ အသေးစားပစ္စည်းများထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းသည်လည်း များပြားစွာ တည်ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တိုင်းတာရေးစက်ကိရိယာများ၊ အရောင်ဆိုးဆေးနှင့် ပုံစံခွက်ပြုလုပ်သည့်လုပ်ငန်းနှင့် ပလပ်စတစ်ပုံစံသွင်းခြင်း လုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ===ရိုးရာလုပ်ငန်းများ=== ဂိဖုခရိုင်သည် တင်ကျီးငှက်ဖမ်းခြင်းသည် သမိုင်းအကြောင်းအရ နှစ် ၁၃၀၀ ကျော်ရှိပြီဖြစ်ကာ အလွန်ထင်ရှားသည်။ ခရိုင်တွင် ကျယ်ပြန့်သော စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်လွင်ပြင်များ ရှိသဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးသည်လည်း အဓိကကျသည့် လုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ ခရိုင်မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ သစ်တောများသည် သစ်လုပ်ငန်းအတွက်လိုအပ်သည့် သစ်သားများကို ထောက်ပံ့ပေးလျက်ရှိသည်။ ထို့အပြင် တင်ကျီးငှက်ဖမ်းရာတွင် အသုံးပြုသည့် လှေများပြုလုပ်ရာတွင်လည်း ထိုသစ်သားများကို အသုံးပြုသည်။ မိနိုဒေသသည် "မိနိုဝရှိ" ဟုခေါ်သည့် အရည်အသွေးမြင့်သည့် စက္ကူထွက်ရှိသည့် လူသိများသည်။ ထိုစက္ကူများသည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အခြားသော စက္ကူအများစုထက် ပါးလွှာကာ ခိုင်ခန့်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းတွင် ဂျပန်စစ်တပ်သည် ထိုစက္ကူများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ အခြားစက္ကူကို အသုံးပြုကာ ထုတ်လုပ်သည့် ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ဂိဖုမီးအိမ်နှင့် ဂျိဖုထီးများကို ခရိုင်မြို့တော် ဂိဖုမြို့တွင် ပြုလုပ်သည်။ "မိနိုယခိအိုး" သည်လည်း ခရိုင်၏ ရိုးရာထုတ်ကုန် ဖြစ်ပြန်သည်။ ထိုအိုးကို တဂျိမိမြို့၊ တိုခိမြို့၊ မိဇုနမိမြို့တို့တွင် ပြလုပ်ကြသည်။ ===ခေတ်မီလုပ်ငန်းများ=== ခခမိဂဟရမြို့သည် ခရိုင်၏ ခေတ်မီလုပ်ငန်းများတွင် ကြီးမားသည့်အခန်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့တွင် လေကြောင်းဆိုင်ရာပစ္စည်းများထုတ်လုပ်သည့် ခဝဆခိလုပ်ငန်းကြီးနှင့် မိဆွတ်ဘိရှိလုပ်ငန်းကြီးတို့ ရှိကြသည်။ ထို့အပြင် များစွာသော သတ္ထုပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများလည်း ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာကဏ္ဍသည်လည်း ခြေကုပ်ရရှိလာပြီ ဖြစ်သည်။ အိုးဂခိမြို့တွင် ဆော့တိုပီးယားဂျပန် (Softopia Japan) နှင့် ခမိဂဟရမြို့တွင် VR Techno Japan တို့ ရှိကြသည်။ အိုးဂခိမြို့နှင့် ခမိဂဟရမြို့အကြားရှိ ခရိုင်မြို့တော် ဂိဖုသည်လည်း အိုင်တီလုပ်ငန်း တိုးတက်လာစေရန် လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ ===ခရီးသွားလုပ်ငန်း=== ဂိဖုခရိုင်တွင် များစွာသော ခရီးသွားနေရာများရှိသည်။ ခရိုင်၏ အစိတ်အပိုင်းအားလုံးသို့ ခရီးသွားများသည် သွားရောက်လည်ပတ်ကြသည်။ အထင်ရှားဆုံးနေရာများမှာ ဂိဖုမြို့၊ ဂဲရိုမြို့၊ ရှိရခဝရွာနှင့် တခယမမြို့တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဂဲရိုမြို့သည် အပန်းဖြေနိုင်သည့် ရေပူစမ်းများ ရှိသဖြင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်ထားနိုင်သည့်နေရာ ဖြစ်သည်။ ရှိရခဝရွာသည် သမိုင်းကြောင်းရှိသည့် ရွာဖြစ်ကာ ယူနက်စကိုကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းဝင်နေရာ ဖြစ်သည်။ တခယမသည် မူလအသွင်အပြင်လက္ခဏာများကို ထိန်းသိမ်းထားသဖြင့် ထင်ရှားသည်။ တစ်ခါတရံ ဤမြို့ကို "ကျိုတိုမြို့ငယ်"ဟုပင် တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ နိုင်ငံတကာခရီးသွားများအတွက် ဂိဖုမြို့သည် များစွာသော နိုင်ငံတကာပွဲတော်များကို ကျင်းပသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ခိုင်းဇုမြို့တွင် ကမ္ဘာ့လှေလှော်ချန်ပီယံပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဂုဂျောမြို့တွင် FIS ကမ္ဘာ့နှင်းလျှောစီးပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ APEC Japan 2010 SME ဝန်ကြီးများအစည်းအဝေးကို ဂိဖုမြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂,၀၄၀,၀၀၀ ဦး ရှိသည်။ မြို့ပြများတွင် ခန့်မှန်းခြေ ၁.၈ သန်းနေထိုင်ကြသည်။ ကျန်အရေအတွက်သည် မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ အမျိုးသားသည် ၄၈.၄ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အမျိုးသမီးသည် ၅၁.၆ ရာခိုင်နှုန်း ရှိသည်။ လူဦးရေ၏ ၁၄.၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် အသက်၁၄ နှစ်ကျော်များ ဖြစ်ကြပြီး ထိုအထဲမှ ၂၂.၁ ရာခိုင်နှုန်းသည် အနည်းဆုံးအသက် ၆၅ နှစ်ရှိနေကြသူများ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းများအရ နိုင်ငံလူဦးရေ၏ ဗဟိုချက်သည် ဂိဖုခရိုင်တွင် ရှိသည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေဗဟိုချက်သည် မုဂိမြို့တွင် ရှိခဲ့သည်။ မကြာသေးမီ ၂၀၀၅ ခုနှစ် လူဦးရေစာရင်းများအရ လူဦးရေဗဟိုချက်သည် အနည်းငယ်အရှေ့ဘက်သို့ ရွေ့လျားသွားကာ ဂိဖုမြို့အတွင်း ရှိနေသည်။ ==ပညာရေး== [[File:Gifu-u snow.jpg|thumb|Gifu University Faculty of Engineering]] {{div col|colwidth=18em}} *[[Asahi University]] *[[Chubu Gakuin University]] *[[Chukyo Gakuin University]] *[[Gifu City Women's College]] *[[Gifu College of Nursing]] *[[Gifu Keizai University]] *[[Gifu Pharmaceutical University]] *[[Gifu Shotoku Gakuen University]] *[[Gifu University]] *[[Gifu University of Medical Science]] *[[Gifu Women's University]] *[[Institute of Advanced Media Arts and Sciences]] *[[Tokai Gakuin University]] {{div col end}} ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== === ရထား === {{div col|colwidth=24em}} *[[Akechi Railway]] *[[Central Japan Railway|JR Central]] **[[Chūō Main Line|Chuo Line]] **[[Taita Line]] **[[Takayama Line]] **[[Tokaido Line]] **[[Tokaido Shinkansen]] – [[Gifu-Hashima Station]] *[[Meitetsu]] **[[Meitetsu Hashima Line|Hashima Line]] **[[Meitetsu Hiromi Line|Hiromi Line]] **[[Meitetsu Inuyama Line|Inuyama Line]] **[[Meitetsu Kakamigahara Line|Kakamigahara Line]] **[[Meitetsu Nagoya Line|Nagoya Line]] **[[Meitetsu Takehana Line|Takehana Line]] *[[Nagaragawa Railway]] *[[Tarumi Railway]] *[[Yoro Railway]] {{div col end}} ===ကားလမ်း=== ==== အမြန်လမ်းများ==== {{div col|colwidth=18em}} *Chubu Jukan Expressway *[[Chuo Expressway]] *Hakusan Forest Road *[[Meishin Expressway]] *Mount Ibuki Toll Road *Nagaragawa Riversideway *[[Tokai-Hokuriku Expressway|Tokai Hokuriku Expressway]] *[[Tokai-Kanjo Expressway|Tokai Loop Expressway]] {{div col end}} ==== နိုင်ငံအဆင့်အမြန်လမ်းမများ==== {{div col|colwidth=8em}} * [[Japan National Route 19|Route 19]] * [[Japan National Route 21|Route 21]] * [[Japan National Route 22|Route 22]] * [[Japan National Route 41|Route 41]] * [[Japan National Route 156|Route 156]] * [[Japan National Route 157|Route 157]] * [[Japan National Route 158|Route 158]] * [[Japan National Route 248|Route 248]] * [[Japan National Route 256|Route 256]] * [[Japan National Route 257|Route 257]] * [[Japan National Route 258|Route 258]] * [[Japan National Route 303|Route 303]] * [[Japan National Route 360|Route 360]] * [[Japan National Route 361|Route 361]] * [[Japan National Route 363|Route 363]] * [[Japan National Route 365|Route 365]] * [[Japan National Route 417|Route 417]] * [[Japan National Route 418|Route 418]] * [[Japan National Route 419|Route 419]] * [[Japan National Route 471|Route 471]] * [[Japan National Route 472|Route 472]] * [[Tōkai-Kanjō Expressway|Route 475]] {{div col end}} ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Gifu prefecture}} *{{Wikivoyage-inline|Gifu (prefecture)}} * {{Official website|http://www.pref.gifu.lg.jp/foreign-languages/English/}} *[http://travel.kankou-gifu.jp/en/ Gifu travel guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151204033532/http://travel.kankou-gifu.jp/en/ |date=December 4, 2015 }} *[https://gogifu.wordpress.com Go Gifu (blog about tourism in Gifu)] *[https://web.archive.org/web/20090322201250/http://jpimg.digital.archives.go.jp/jpg_prg/jgmWeb?%25TmpFileDisp%25Env=jpeg2k_images%2Fezu%2Ffukenchizu%2F017_gifu_e.env Map of Gifu Prefecture in 1891]. National Archives of Japan. ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 5v649f2zftoowkrslo3spcatjlbp6ys 1042037 1042036 2026-07-04T03:47:43Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ရိုးရာလုပ်ငန်းများ */ 1042037 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = Gifu Prefecture | native_name = {{nobold|{{lang|ja|岐阜県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|岐阜県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Gifu-ken}} | image_skyline = {{multiple image | total_width = 280 | border = infobox | perrow = 1/2/2/2/1 | caption_align = center | image1 = Ukai Gifu Nagaragawa 05.jpg | caption1 = [[Cormorant fishing on the Nagara River]] | image2 = 220727 Nakasendo Magome-juku Nakatsugawa Gifu pref Japan03s3.jpg | caption2 = [[Magome-juku]] | image3 = Takayama Matsuri-2017-5.jpg | caption3 = Spring Festival in Takayama | image4 = Shirakawa-go (2023-07-22).jpg | caption4 = Shirakawa-go | image5 = Hida Folk Village, May 2017.jpg | caption5 = [[Hida Minzoku Mura Folk Village]] | image6 = The-Battlefield-of-Sekigahara-1.jpg | caption6 = A monument in [[Battle of Sekigahara]] | image7 = Usuzumi Zakura 20220401 02.jpg | caption7 = Usuzumi cherry-blossom in Motosu | image8 = Kiso River and Mount Ibuki.JPG | caption8 = [[Mount Ibuki]] and [[Kiso River]] }} | image_flag = Flag of Gifu Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Gifu Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 21 Gifu prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Tōkai region|Tōkai]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Gifu]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 9 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 42 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Yoshihide Esaki]] | area_total_km2 = 10621.29 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|7th]] | population_footnotes = | population_total = 2040000 | population_as_of = Summer, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|17th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]8,225 billion<br />[[US$]]60.8 billion (2022) | iso_code = JP-21 | website = {{URL|www.pref.gifu.lg.jp/English}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Rock ptarmigan]]<br/>(''Lagopus muta'') | fish = [[Ayu sweetfish|Ayu]]<br/>(''Plecoglossus altivelis'') | flower = Chinese milk vetch<br/>(''[[Astragalus (plant)|Astragalus]] sinicus'') | tree = [[Taxus cuspidata|Japanese yew]]<br/>(''Taxus cuspidata'') }} | anthem = [[:ja:岐阜県民の歌|Gifu kenmin no uta]] }} [[File:Gifucastleview.jpg|thumb|right|200px|= Panoramic view of the [[Nōbi Plain]] with [[Gifu]] City, Gifu Prefecture seen from the top of [[Gifu Castle]]]] '''ဂိဖုခရိုင်''' (岐阜県, ဂိဖုခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ဂျိဖုခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၄၀,၀၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၀,၆၂၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၁၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဂခရိုင်]]နှင့် [[ဖုခုအိခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[မိအဲခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ဂိဖုမြို့သည် ခရိုင်၏ အကြီးဆုံးမြို့နှင့် မြို့တော် ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များတွင် အိုးဂခိမြို့၊ နခမိဂဟရမြို့နှင့် တဂျိမိမြို့တို့ ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိသည်။ ဂျပန်ကုန်းတွင်းပိုင်းရှိ ခရိုင်ရှစ်ခုထဲတွင် တစ်ခု ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် နိုင်ငံ၏ အရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရှေးခေတ်လမ်းများကြီးများ ဖြတ်သန်းရာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုလမ်းများတွင် အဲဒိုခေတ်တွင် အသုံးပြုခဲ့သည့် လမ်းမကြီး ငါးခုထဲရှိ "နခဆန်းဒိုး" လည်း ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ရိုးရာ "ဝရှိ" စက္ကူလုပ်ငန်း၊ ဂိဖုမီးအိမ်၊ ဂိဖုထီးနှင့် ဂျပန်ဓားပန်းပဲဖိုများ၊ အခြားမီးဖိုချောင်သုံးဓားများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ဂိဖုရဲတိုက် တည်ရှိသည်။ ထိုရဲတိုက်သည် နှစ် ၁၃၀၀ သက်တမ်းရှိပြီဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ဂိဖုခရိုင်သည် ဟွန်းရှူးကျွန်း၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းတလျှောက် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အဆုံးအဖြတ်တိုက်ပွဲများစွာသည် ဂိဖုခရိုင်တည်ရှိရာ နယ်မြေတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုအထဲမှ ရှေးအကျဆုံးအဓိကကျသည့် တိုက်ပွဲမှာ ၆၇၂ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဂျင်းရှင်းတိုက်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတိုက်ပွဲသည် တန်းမူး (Tenmu) ဂျပန်အင်ပါယာ၏ ၄၀ ဦးမြောက်ဘုရင် ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။ ဂိဖုခရိုင်အတွင်းတွင် ရှေးခေတ်တိုင်းပြည်များဖြစ်သည့် ဟိဒနှင့် မိနိုတို့ တည်ရှီခဲ့ကြသည်။ ခရိုင်၏ အမည်သည် မြို့တော် "ဂိဖု" မှ ဆင်းသက်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ "ဂိဖု" ဟူသည့် အမည်ကို ၁၅၆၇ ခုနှစ်တွင် အိဒနိုဘုနဂ သည် ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလဒ့ဂကို စည်းလုံးစေရန် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် စည်းရုံးပွဲတွင် ပေးခဲ့သည်။ ခရိုင်အတွက် အသုံးပြုခဲ့သည့် ပထမအက္ခရာသည် (岐山) ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံပေါင်းစည်းမှုသမိုင်းကြောင်း၏ ဒဏ္ဍာရီလာတောင်၏ အမည်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအက္ခရာသည် (曲阜) ဖြစ်ပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်၏ မွေးရပ်မြေကို ဖော်ပြသည့် စကားလုံး ဖြစ်သည်။ နိုဘုနဂသည် ဂျပန်နိုင်ငံကို စည်းလုံးစေချင်သည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဤစကားလုံးနှစ်ခုကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်တစ်နိုင်လုံးအတွက် ဓားများထုတ်လုပ်ရာအဓိကနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆဲခိမြို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံးဓားရှည်များကို ထုတ်လုပ်သည့်အတွက် လူသိများသည်။ မကြာသေးမီကာလတွင် ဂိဖုခရိုင် အထူးသဖြင့် ဂိဖုမြို့တွင် ဖက်ရှင်လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ခခမိဂဟရမြို့တွင် လေကြောင်းအင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ၁၈၉၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၈ရက်နေ့တွင် လက်ရှိကာလ မိတိုဆုမြို့သည် "မိနိုအိုဝရိငလျင်" ၏ ဗဟိုချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့ဖူးသမျှ ငလျင်များထဲတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံးငလျင် ဖြစ်သည်။ ငလျင်သည် ပြင်းအား ၈.၀ ရှိခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ဂိဖုခရိုင်သည် ပထဝီသွင်ပြင်အားဖြင့် ကုန်းတွင်းပိတ်မိနေသည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်အနည်းငယ်ထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည့် ခရိုင် ခုနစ်ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ တိုယမခရိုင်၊ အိရှိခဝခရိုင်၊ ဖုခုအိခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ မိအဲခရိုင်၊ အအိချိခရိုင်နှင့် နဂနိုခရိုင်တို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စာပို့ကုတ်နံပါတ်များအားလုံးသည် ၀၀၁ မှ ၉၉၉ အထိ ဂဏန်းသုံးလုံးဖြင့် စတင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိသည့်အတွက် စာပို့ကုတ်နံပါတ်သည် ၅၀၀ ဖြင့် စတင်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ခရိုင်၏ ကုန်းမြေဧရိယာ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားပန်းခြံများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဟခုဆန်နှင့် ချူးဘု - ဆန်းဂခုအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဒ ခိဆိုဂဝနှင့် အိဘိ - ဆဲခိဂဟရ - ယောရိုး အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် ခရိုင်အမျိုးသားပန်းခြံ ၁၅ ခု ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2019 |access-date=22 July 2019}}</ref> ===ဒေသများ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် တရားဝင်သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိသည့် ဒေသငါးခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းဒေသငါးခုမှာ ဆဲနိုး<ref name="nishimino">[http://www.ginet.or.jp/nisimino/index.shtml Nishi Mino Portal Site]. {{in lang|ja}} Ginet. Accessed June 24, 2008.</ref>၊ ဂိဖု<ref name="gifushinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ Gifu Regional Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153534/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ ချူးနိုး<ref name="chunoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ Chūnō Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153556/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ တိုးနိုး<ref name="tonoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ Tōnō Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153606/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>နှင့် ဟိဒ<ref name="hidashinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ Hida Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153611/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>တို့ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသများ၏ နယ်နိမိတ်များကိုမူ တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားမှု မရှိပေ။ ===မြေမျက်နှာသွင်ပြင်=== ဟိဒဒေသမြောက်ပိုင်းသည် မြင့်မားသည့် တောင်တန်းများ ရှိကြသည်။ ၎င်းတောင်တန်းများတွင် ဂျပန်တောင်တန်းများ၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်။ မိနိုဒေသတောင်ပိုင်းသည် နိုးဘိလွင်ပြင်၏ အစိတ်အပိုင်းများစွာ ပါဝင်နေသည်။ နိုးဘိလွင်ပြင်သည် စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်မြေဆီလွှာများ ပါဝင်သည့် ကြီးမားကျယ်ပြန့်သည့် လွင်ပြင် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေ၏ အများစုသည် ခရိုင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်း၊ နဂိုယမြို့၏ အနီးအနားတွင် နေထိုင်ကြသည်။ တောင်ထူထပ်သည့် ဟိဒဒေသတွင် ဟိဒတောင်တန်း တည်ရှိနေသည်။ ဟိဒတောင်တန်းကို ဂျပန်နိုင်ငံတွင် "မြောက်ပိုင်းတောင်တန်း" ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ရောဟခုတောင်တန်းသည်လည်း ဟိဒဒေသတွင်ပင် ပါဝင်သည်။ အခြားသော အဓိကကျသည့် တောင်တန်းများမှာ အိဘုခိတောင်တန်းနှင့် ယောရိုးတောင်တန်းတို့ ဖြစ်သည်။ မိနိုဒေသတွင် ခိဆိုမြစ်သုံးစင်း တည်ရှိပြီး ဒေသ၏မြေအများစုသည် နုန်းမြေများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းခိဆိုမြစ်သုံးစင်းတွင် ခိဆိုမြစ်၊ နဂရမြစ်နှင့် အိဘိမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ခိဆိုမြစ်သည် နဂနိုခရိုင်တွင် စတင်မြစ်ဖျားခံစီးဆင်းလာပြီး၊ အခြားမြစ်နှစ်စင်းသည် ဂိဖုခရိုင်တွင် မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းသည်။ ဤမြစ်များသည် အိဆဲပင်လယ်အော်အတွင်း မဝင်ရောက်မီ အအိချိခရိုင်နှင့် မိအဲခရိုင်များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ခရိုင်အတွင်းရှိ အခြားအဓိကကျသည့် မြစ်များတွင် မိယမြစ်၊ တခဟရမြစ်၊ ရှောမြစ်၊ တိုခိမြစ် (ရှောနိုင်း)၊ ယဟဂိမြစ်နှင့် အိတိုရှိရိုမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ==မြို့ပြဒေသများ== {{main|ဂိဖုခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}} ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ မြို့ပြဒေသများ၊ မြို့များ၊ ရွာများနှင့် ဒေသများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ ===မြို့ပြ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသသည် ၂၁ ခု ရှိသည်။ [[Image:Minokamo and Mount Ontake from Mount Hatobuki.jpg|thumb|right|Minokamo]] [[Image:Mount Kinshō from Mount Ikeda.JPG|thumb|right|Ōgaki]] [[Image:Takayama from Mount Kurai.jpg|thumb|right|Takayama]] {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[Romanization of Japanese|Rōmaji]] ![[Kanji]] |- |[[File:Flag of Ena, Gifu.svg|25x25px]] [[Ena, Gifu|Ena]] |恵那市 |504.24 |48,777 |[[File:Ena in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gero, Gifu.svg|25x25px]] [[Gero, Gifu|Gero]] |下呂市 |851.21 |33,283 |[[File:Gero in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gifu, Gifu.svg|25x25px]] [[Gifu]] (capital) |岐阜市 |203.60 |400,118 |[[File:Gifu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gujo, Gifu.svg|25x25px]] [[Gujō, Gifu|Gujō]] |郡上市 |1,030.75 |41,858 |[[File:Gujo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hashima, Gifu.svg|25x25px]] [[Hashima, Gifu|Hashima]] |羽島市 |53.66 |67,909 |[[File:Hashima in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hida, Gifu.svg|25x25px]] [[Hida, Gifu|Hida]] |飛騨市 |792.53 |24,726 |[[File:Hida in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kaizu, Gifu.svg|25x25px]] [[Kaizu]] |海津市 |112.03 |34,960 |[[File:Kaizu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kakamigahara Gifu.svg|25x25px]] [[Kakamigahara]] |各務原市 |87.81 |148,225 |[[File:Kakamigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kani, Gifu.svg|25x25px]] [[Kani, Gifu|Kani]] |可児市 |87.57 |99,826 |[[File:Kani in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mino, Gifu.svg|25x25px]] [[Mino, Gifu|Mino]] |美濃市 |117.01 |20,749 |[[File:Mino in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Minokamo, Gifu.svg|25x25px]] [[Minokamo, Gifu|Minokamo]] |美濃加茂市 |74.81 |56,972 |[[File:Minokamo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizuho, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizuho, Gifu|Mizuho]] |瑞穂市 |28.19 |54,686 |[[File:Mizuho in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizunami, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizunami, Gifu|Mizunami]] |瑞浪市 |174.86 |37,705 |[[File:Mizunami in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Motosu Gifu.svg|25x25px]] [[Motosu, Gifu|Motosu]] |本巣市 |374.65 |34,453 |[[File:Motosu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Nakatsugawa, Gifu.svg|25x25px]] [[Nakatsugawa]] |中津川市 |676.45 |78,930 |[[File:Nakatsugawa in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ogaki, Gifu.svg|25x25px]] [[Ōgaki]] |大垣市 |206.57 |161,539 |[[File:Ogaki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Seki, Gifu.svg|25x25px]] [[Seki, Gifu|Seki]] |関市 |472.33 |89,020 |[[File:Seki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tajimi, Gifu.svg|25x25px]] [[Tajimi]] |多治見市 |91.25 |110,070 |[[File:Tajimi in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Takayama, Gifu.svg|25x25px]] [[Takayama, Gifu|Takayama]] |高山市 |2,177.61 |81,968 |[[File:Takayama in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Toki, Gifu.svg|25x25px]] [[Toki, Gifu|Toki]] |土岐市 |116.02 |58,567 |[[File:Toki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yamagata, Gifu.svg|25x25px]] [[Yamagata, Gifu|Yamagata]] |山県市 |221.98 |27,356 |[[File:Yamagata in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |} ===မြို့နှင့် ရွာများ=== ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် အောက်ပါမြို့များနှင့် ရွာများ တည်ရှိကြသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Anpachi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Anpachi, Gifu|Anpachi]] |安八町 |18.19 |15,072 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Ampachi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ginan, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ginan, Gifu|Ginan]] |岐南町 |7.91 |25,661 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Ginan in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Godo Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Gōdo, Gifu|Gōdo]] |神戸町 |18.78 |19,361 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Godo in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hichiso, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Hichisō, Gifu|Hichisō]] |七宗町 |40.4 |3,801 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Hichiso in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Higashishirakawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Higashishirakawa, Gifu|Higashishirakawa]] |東白川村 |87.09 |2,278 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Higashishirakawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ibigawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ibigawa]] |揖斐川町 |803.44 |21,319 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ibigawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ikeda Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ikeda, Gifu|Ikeda]] |池田町 |38.80 |24,034 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ikeda in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kasamatsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kasamatsu, Gifu|Kasamatsu]] |笠松町 |10.3 |22,273 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Kasamatsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kawabe Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kawabe, Gifu|Kawabe]] |川辺町 |41.16 |10,303 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Kawabe in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kitagata Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kitagata, Gifu|Kitagata]] |北方町 |5.18 |18,410 |[[Motosu District, Gifu|Motosu District]] |[[File:Kitagata in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mitake, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Mitake, Gifu|Mitake]] |御嵩町 |56.69 |18,363 |[[Kani District, Gifu|Kani District]] |[[File:Mitake in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ono, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ōno, Gifu|Ōno]] |大野町 |34.20 |23,111 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ono in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sakahogi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sakahogi, Gifu|Sakahogi]] |坂祝町 |12.87 |8,253 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Sakahogi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sekigahara Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sekigahara, Gifu|Sekigahara]] |関ケ原町 |49.28 |7,109 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Sekigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa Town, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (town)|Shirakawa]] |白川町 |237.90 |8,288 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Shirakawa town in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa, Gifu (village).svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (village)|Shirakawa]] |白川村 |356.64 |1,630 |[[Ōno District, Gifu|Ōno District]] |[[File:Shirakawa village in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tarui Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tarui, Gifu|Tarui]] |垂井町 |57.09 |25,632 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Tarui in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tomika, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tomika, Gifu|Tomika]] |富加町 |16.82 |5,714 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Tomika in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Wanouchi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Wanouchi, Gifu|Wanouchi]] |輪之内町 |22.33 |9,910 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Wanouchi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yaotsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yaotsu]] |八百津町 |128.79 |11,036 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Yaotsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yoro, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yōrō, Gifu|Yōrō]] |養老町 |72.29 |29,309 |[[Yōrō District, Gifu|Yōrō District]] |[[File:Yoro in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |} ==ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ== {{main|ဂိဖုခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ဂိဖုခရိုင်တွင် စက္ကူပြုလုပ်ခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုးရေးကဲ့သို့သော ရိုးရာလုပ်ငန်းများကို တွေ့နိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ခရိုင်၏ စီးပွားရေးကို လွှမ်းမိုးထားသည်မှာ ထုတ်လုပ်ရေးကဏ္ဍ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် လေကြောင်းဆိုင်ရာနှင့် ကားလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ ရှိကြသည်။ စက်ရုံများသည် နဂိုယဧရိယာမှသည် ခရိုင်အထိ ဖြန့်ကျက်တည်ရှီနေကြသည်။ အသေးစားပစ္စည်းများထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းသည်လည်း များပြားစွာ တည်ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တိုင်းတာရေးစက်ကိရိယာများ၊ အရောင်ဆိုးဆေးနှင့် ပုံစံခွက်ပြုလုပ်သည့်လုပ်ငန်းနှင့် ပလပ်စတစ်ပုံစံသွင်းခြင်း လုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ===ရိုးရာလုပ်ငန်းများ=== [[File:Ukai Gifu Nagaragawa 05.jpg|thumb|[[Cormorant fishing]] in Nagara River]] ဂိဖုခရိုင်သည် တင်ကျီးငှက်ဖမ်းခြင်းသည် သမိုင်းအကြောင်းအရ နှစ် ၁၃၀၀ ကျော်ရှိပြီဖြစ်ကာ အလွန်ထင်ရှားသည်။ ခရိုင်တွင် ကျယ်ပြန့်သော စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်လွင်ပြင်များ ရှိသဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးသည်လည်း အဓိကကျသည့် လုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ ခရိုင်မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ သစ်တောများသည် သစ်လုပ်ငန်းအတွက်လိုအပ်သည့် သစ်သားများကို ထောက်ပံ့ပေးလျက်ရှိသည်။ ထို့အပြင် တင်ကျီးငှက်ဖမ်းရာတွင် အသုံးပြုသည့် လှေများပြုလုပ်ရာတွင်လည်း ထိုသစ်သားများကို အသုံးပြုသည်။ မိနိုဒေသသည် "မိနိုဝရှိ" ဟုခေါ်သည့် အရည်အသွေးမြင့်သည့် စက္ကူထွက်ရှိသည့် လူသိများသည်။ ထိုစက္ကူများသည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အခြားသော စက္ကူအများစုထက် ပါးလွှာကာ ခိုင်ခန့်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းတွင် ဂျပန်စစ်တပ်သည် ထိုစက္ကူများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ အခြားစက္ကူကို အသုံးပြုကာ ထုတ်လုပ်သည့် ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ဂိဖုမီးအိမ်နှင့် ဂျိဖုထီးများကို ခရိုင်မြို့တော် ဂိဖုမြို့တွင် ပြုလုပ်သည်။ "မိနိုယခိအိုး" သည်လည်း ခရိုင်၏ ရိုးရာထုတ်ကုန် ဖြစ်ပြန်သည်။ ထိုအိုးကို တဂျိမိမြို့၊ တိုခိမြို့၊ မိဇုနမိမြို့တို့တွင် ပြလုပ်ကြသည်။<ref name="fireballoon">{{cite web |title=The Fire Balloons |url=http://www.faqs.org/docs/air/avfusen.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303175214/http://www.faqs.org/docs/air/avfusen.html |archive-date=March 3, 2016 |author=Greg Goebel |access-date=November 23, 2007}}</ref> ===ခေတ်မီလုပ်ငန်းများ=== ခခမိဂဟရမြို့သည် ခရိုင်၏ ခေတ်မီလုပ်ငန်းများတွင် ကြီးမားသည့်အခန်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့တွင် လေကြောင်းဆိုင်ရာပစ္စည်းများထုတ်လုပ်သည့် ခဝဆခိလုပ်ငန်းကြီးနှင့် မိဆွတ်ဘိရှိလုပ်ငန်းကြီးတို့ ရှိကြသည်။ ထို့အပြင် များစွာသော သတ္ထုပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများလည်း ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာကဏ္ဍသည်လည်း ခြေကုပ်ရရှိလာပြီ ဖြစ်သည်။ အိုးဂခိမြို့တွင် ဆော့တိုပီးယားဂျပန် (Softopia Japan) နှင့် ခမိဂဟရမြို့တွင် VR Techno Japan တို့ ရှိကြသည်။ အိုးဂခိမြို့နှင့် ခမိဂဟရမြို့အကြားရှိ ခရိုင်မြို့တော် ဂိဖုသည်လည်း အိုင်တီလုပ်ငန်း တိုးတက်လာစေရန် လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ ===ခရီးသွားလုပ်ငန်း=== ဂိဖုခရိုင်တွင် များစွာသော ခရီးသွားနေရာများရှိသည်။ ခရိုင်၏ အစိတ်အပိုင်းအားလုံးသို့ ခရီးသွားများသည် သွားရောက်လည်ပတ်ကြသည်။ အထင်ရှားဆုံးနေရာများမှာ ဂိဖုမြို့၊ ဂဲရိုမြို့၊ ရှိရခဝရွာနှင့် တခယမမြို့တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဂဲရိုမြို့သည် အပန်းဖြေနိုင်သည့် ရေပူစမ်းများ ရှိသဖြင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်ထားနိုင်သည့်နေရာ ဖြစ်သည်။ ရှိရခဝရွာသည် သမိုင်းကြောင်းရှိသည့် ရွာဖြစ်ကာ ယူနက်စကိုကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းဝင်နေရာ ဖြစ်သည်။ တခယမသည် မူလအသွင်အပြင်လက္ခဏာများကို ထိန်းသိမ်းထားသဖြင့် ထင်ရှားသည်။ တစ်ခါတရံ ဤမြို့ကို "ကျိုတိုမြို့ငယ်"ဟုပင် တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ နိုင်ငံတကာခရီးသွားများအတွက် ဂိဖုမြို့သည် များစွာသော နိုင်ငံတကာပွဲတော်များကို ကျင်းပသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ခိုင်းဇုမြို့တွင် ကမ္ဘာ့လှေလှော်ချန်ပီယံပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဂုဂျောမြို့တွင် FIS ကမ္ဘာ့နှင်းလျှောစီးပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ APEC Japan 2010 SME ဝန်ကြီးများအစည်းအဝေးကို ဂိဖုမြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂,၀၄၀,၀၀၀ ဦး ရှိသည်။ မြို့ပြများတွင် ခန့်မှန်းခြေ ၁.၈ သန်းနေထိုင်ကြသည်။ ကျန်အရေအတွက်သည် မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ အမျိုးသားသည် ၄၈.၄ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အမျိုးသမီးသည် ၅၁.၆ ရာခိုင်နှုန်း ရှိသည်။ လူဦးရေ၏ ၁၄.၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် အသက်၁၄ နှစ်ကျော်များ ဖြစ်ကြပြီး ထိုအထဲမှ ၂၂.၁ ရာခိုင်နှုန်းသည် အနည်းဆုံးအသက် ၆၅ နှစ်ရှိနေကြသူများ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းများအရ နိုင်ငံလူဦးရေ၏ ဗဟိုချက်သည် ဂိဖုခရိုင်တွင် ရှိသည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေဗဟိုချက်သည် မုဂိမြို့တွင် ရှိခဲ့သည်။ မကြာသေးမီ ၂၀၀၅ ခုနှစ် လူဦးရေစာရင်းများအရ လူဦးရေဗဟိုချက်သည် အနည်းငယ်အရှေ့ဘက်သို့ ရွေ့လျားသွားကာ ဂိဖုမြို့အတွင်း ရှိနေသည်။ ==ပညာရေး== [[File:Gifu-u snow.jpg|thumb|Gifu University Faculty of Engineering]] {{div col|colwidth=18em}} *[[Asahi University]] *[[Chubu Gakuin University]] *[[Chukyo Gakuin University]] *[[Gifu City Women's College]] *[[Gifu College of Nursing]] *[[Gifu Keizai University]] *[[Gifu Pharmaceutical University]] *[[Gifu Shotoku Gakuen University]] *[[Gifu University]] *[[Gifu University of Medical Science]] *[[Gifu Women's University]] *[[Institute of Advanced Media Arts and Sciences]] *[[Tokai Gakuin University]] {{div col end}} ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== === ရထား === {{div col|colwidth=24em}} *[[Akechi Railway]] *[[Central Japan Railway|JR Central]] **[[Chūō Main Line|Chuo Line]] **[[Taita Line]] **[[Takayama Line]] **[[Tokaido Line]] **[[Tokaido Shinkansen]] – [[Gifu-Hashima Station]] *[[Meitetsu]] **[[Meitetsu Hashima Line|Hashima Line]] **[[Meitetsu Hiromi Line|Hiromi Line]] **[[Meitetsu Inuyama Line|Inuyama Line]] **[[Meitetsu Kakamigahara Line|Kakamigahara Line]] **[[Meitetsu Nagoya Line|Nagoya Line]] **[[Meitetsu Takehana Line|Takehana Line]] *[[Nagaragawa Railway]] *[[Tarumi Railway]] *[[Yoro Railway]] {{div col end}} ===ကားလမ်း=== ==== အမြန်လမ်းများ==== {{div col|colwidth=18em}} *Chubu Jukan Expressway *[[Chuo Expressway]] *Hakusan Forest Road *[[Meishin Expressway]] *Mount Ibuki Toll Road *Nagaragawa Riversideway *[[Tokai-Hokuriku Expressway|Tokai Hokuriku Expressway]] *[[Tokai-Kanjo Expressway|Tokai Loop Expressway]] {{div col end}} ==== နိုင်ငံအဆင့်အမြန်လမ်းမများ==== {{div col|colwidth=8em}} * [[Japan National Route 19|Route 19]] * [[Japan National Route 21|Route 21]] * [[Japan National Route 22|Route 22]] * [[Japan National Route 41|Route 41]] * [[Japan National Route 156|Route 156]] * [[Japan National Route 157|Route 157]] * [[Japan National Route 158|Route 158]] * [[Japan National Route 248|Route 248]] * [[Japan National Route 256|Route 256]] * [[Japan National Route 257|Route 257]] * [[Japan National Route 258|Route 258]] * [[Japan National Route 303|Route 303]] * [[Japan National Route 360|Route 360]] * [[Japan National Route 361|Route 361]] * [[Japan National Route 363|Route 363]] * [[Japan National Route 365|Route 365]] * [[Japan National Route 417|Route 417]] * [[Japan National Route 418|Route 418]] * [[Japan National Route 419|Route 419]] * [[Japan National Route 471|Route 471]] * [[Japan National Route 472|Route 472]] * [[Tōkai-Kanjō Expressway|Route 475]] {{div col end}} ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Gifu prefecture}} *{{Wikivoyage-inline|Gifu (prefecture)}} * {{Official website|http://www.pref.gifu.lg.jp/foreign-languages/English/}} *[http://travel.kankou-gifu.jp/en/ Gifu travel guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151204033532/http://travel.kankou-gifu.jp/en/ |date=December 4, 2015 }} *[https://gogifu.wordpress.com Go Gifu (blog about tourism in Gifu)] *[https://web.archive.org/web/20090322201250/http://jpimg.digital.archives.go.jp/jpg_prg/jgmWeb?%25TmpFileDisp%25Env=jpeg2k_images%2Fezu%2Ffukenchizu%2F017_gifu_e.env Map of Gifu Prefecture in 1891]. National Archives of Japan. ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 394onte6krg1er39mrwrxcklpyh0bds 1042038 1042037 2026-07-04T03:48:53Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* လူဦးရေဆိုင်ရာ */ 1042038 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = Gifu Prefecture | native_name = {{nobold|{{lang|ja|岐阜県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|岐阜県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Gifu-ken}} | image_skyline = {{multiple image | total_width = 280 | border = infobox | perrow = 1/2/2/2/1 | caption_align = center | image1 = Ukai Gifu Nagaragawa 05.jpg | caption1 = [[Cormorant fishing on the Nagara River]] | image2 = 220727 Nakasendo Magome-juku Nakatsugawa Gifu pref Japan03s3.jpg | caption2 = [[Magome-juku]] | image3 = Takayama Matsuri-2017-5.jpg | caption3 = Spring Festival in Takayama | image4 = Shirakawa-go (2023-07-22).jpg | caption4 = Shirakawa-go | image5 = Hida Folk Village, May 2017.jpg | caption5 = [[Hida Minzoku Mura Folk Village]] | image6 = The-Battlefield-of-Sekigahara-1.jpg | caption6 = A monument in [[Battle of Sekigahara]] | image7 = Usuzumi Zakura 20220401 02.jpg | caption7 = Usuzumi cherry-blossom in Motosu | image8 = Kiso River and Mount Ibuki.JPG | caption8 = [[Mount Ibuki]] and [[Kiso River]] }} | image_flag = Flag of Gifu Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Gifu Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 21 Gifu prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Tōkai region|Tōkai]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Gifu]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 9 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 42 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Yoshihide Esaki]] | area_total_km2 = 10621.29 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|7th]] | population_footnotes = | population_total = 2040000 | population_as_of = Summer, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|17th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]]8,225 billion<br />[[US$]]60.8 billion (2022) | iso_code = JP-21 | website = {{URL|www.pref.gifu.lg.jp/English}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Rock ptarmigan]]<br/>(''Lagopus muta'') | fish = [[Ayu sweetfish|Ayu]]<br/>(''Plecoglossus altivelis'') | flower = Chinese milk vetch<br/>(''[[Astragalus (plant)|Astragalus]] sinicus'') | tree = [[Taxus cuspidata|Japanese yew]]<br/>(''Taxus cuspidata'') }} | anthem = [[:ja:岐阜県民の歌|Gifu kenmin no uta]] }} [[File:Gifucastleview.jpg|thumb|right|200px|= Panoramic view of the [[Nōbi Plain]] with [[Gifu]] City, Gifu Prefecture seen from the top of [[Gifu Castle]]]] '''ဂိဖုခရိုင်''' (岐阜県, ဂိဖုခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ဂျိဖုခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၄၀,၀၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၀,၆၂၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၁၀၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိဂခရိုင်]]နှင့် [[ဖုခုအိခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[မိအဲခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[နဂနိုခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ဂိဖုမြို့သည် ခရိုင်၏ အကြီးဆုံးမြို့နှင့် မြို့တော် ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များတွင် အိုးဂခိမြို့၊ နခမိဂဟရမြို့နှင့် တဂျိမိမြို့တို့ ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိသည်။ ဂျပန်ကုန်းတွင်းပိုင်းရှိ ခရိုင်ရှစ်ခုထဲတွင် တစ်ခု ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် နိုင်ငံ၏ အရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရှေးခေတ်လမ်းများကြီးများ ဖြတ်သန်းရာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုလမ်းများတွင် အဲဒိုခေတ်တွင် အသုံးပြုခဲ့သည့် လမ်းမကြီး ငါးခုထဲရှိ "နခဆန်းဒိုး" လည်း ပါဝင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ရိုးရာ "ဝရှိ" စက္ကူလုပ်ငန်း၊ ဂိဖုမီးအိမ်၊ ဂိဖုထီးနှင့် ဂျပန်ဓားပန်းပဲဖိုများ၊ အခြားမီးဖိုချောင်သုံးဓားများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ဂိဖုခရိုင်တွင် ဂိဖုရဲတိုက် တည်ရှိသည်။ ထိုရဲတိုက်သည် နှစ် ၁၃၀၀ သက်တမ်းရှိပြီဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ဂိဖုခရိုင်သည် ဟွန်းရှူးကျွန်း၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းတလျှောက် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အဆုံးအဖြတ်တိုက်ပွဲများစွာသည် ဂိဖုခရိုင်တည်ရှိရာ နယ်မြေတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုအထဲမှ ရှေးအကျဆုံးအဓိကကျသည့် တိုက်ပွဲမှာ ၆၇၂ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဂျင်းရှင်းတိုက်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတိုက်ပွဲသည် တန်းမူး (Tenmu) ဂျပန်အင်ပါယာ၏ ၄၀ ဦးမြောက်ဘုရင် ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။ ဂိဖုခရိုင်အတွင်းတွင် ရှေးခေတ်တိုင်းပြည်များဖြစ်သည့် ဟိဒနှင့် မိနိုတို့ တည်ရှီခဲ့ကြသည်။ ခရိုင်၏ အမည်သည် မြို့တော် "ဂိဖု" မှ ဆင်းသက်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ "ဂိဖု" ဟူသည့် အမည်ကို ၁၅၆၇ ခုနှစ်တွင် အိဒနိုဘုနဂ သည် ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလဒ့ဂကို စည်းလုံးစေရန် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် စည်းရုံးပွဲတွင် ပေးခဲ့သည်။ ခရိုင်အတွက် အသုံးပြုခဲ့သည့် ပထမအက္ခရာသည် (岐山) ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံပေါင်းစည်းမှုသမိုင်းကြောင်း၏ ဒဏ္ဍာရီလာတောင်၏ အမည်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအက္ခရာသည် (曲阜) ဖြစ်ပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်၏ မွေးရပ်မြေကို ဖော်ပြသည့် စကားလုံး ဖြစ်သည်။ နိုဘုနဂသည် ဂျပန်နိုင်ငံကို စည်းလုံးစေချင်သည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဤစကားလုံးနှစ်ခုကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်တစ်နိုင်လုံးအတွက် ဓားများထုတ်လုပ်ရာအဓိကနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆဲခိမြို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံးဓားရှည်များကို ထုတ်လုပ်သည့်အတွက် လူသိများသည်။ မကြာသေးမီကာလတွင် ဂိဖုခရိုင် အထူးသဖြင့် ဂိဖုမြို့တွင် ဖက်ရှင်လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ခခမိဂဟရမြို့တွင် လေကြောင်းအင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်လာကြသည်။ ၁၈၉၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၈ရက်နေ့တွင် လက်ရှိကာလ မိတိုဆုမြို့သည် "မိနိုအိုဝရိငလျင်" ၏ ဗဟိုချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့ဖူးသမျှ ငလျင်များထဲတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံးငလျင် ဖြစ်သည်။ ငလျင်သည် ပြင်းအား ၈.၀ ရှိခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ဂိဖုခရိုင်သည် ပထဝီသွင်ပြင်အားဖြင့် ကုန်းတွင်းပိတ်မိနေသည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်အနည်းငယ်ထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည့် ခရိုင် ခုနစ်ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ တိုယမခရိုင်၊ အိရှိခဝခရိုင်၊ ဖုခုအိခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ မိအဲခရိုင်၊ အအိချိခရိုင်နှင့် နဂနိုခရိုင်တို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စာပို့ကုတ်နံပါတ်များအားလုံးသည် ၀၀၁ မှ ၉၉၉ အထိ ဂဏန်းသုံးလုံးဖြင့် စတင်သည်။ ဂိဖုခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိသည့်အတွက် စာပို့ကုတ်နံပါတ်သည် ၅၀၀ ဖြင့် စတင်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့ အချက်အလက်အရ ခရိုင်၏ ကုန်းမြေဧရိယာ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားပန်းခြံများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဟခုဆန်နှင့် ချူးဘု - ဆန်းဂခုအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဒ ခိဆိုဂဝနှင့် အိဘိ - ဆဲခိဂဟရ - ယောရိုး အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် ခရိုင်အမျိုးသားပန်းခြံ ၁၅ ခု ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=31 March 2019 |access-date=22 July 2019}}</ref> ===ဒေသများ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် တရားဝင်သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိသည့် ဒေသငါးခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းဒေသငါးခုမှာ ဆဲနိုး<ref name="nishimino">[http://www.ginet.or.jp/nisimino/index.shtml Nishi Mino Portal Site]. {{in lang|ja}} Ginet. Accessed June 24, 2008.</ref>၊ ဂိဖု<ref name="gifushinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ Gifu Regional Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153534/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/gifu/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ ချူးနိုး<ref name="chunoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ Chūnō Promotion Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153556/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/chuno/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>၊ တိုးနိုး<ref name="tonoshinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ Tōnō Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153606/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/tono/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>နှင့် ဟိဒ<ref name="hidashinko">[http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ Hida Promotional Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927153611/http://www.pref.gifu.lg.jp/soshiki/shinkokyoku/hida/ |date=September 27, 2011 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed August 9, 2011.</ref>တို့ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသများ၏ နယ်နိမိတ်များကိုမူ တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားမှု မရှိပေ။ ===မြေမျက်နှာသွင်ပြင်=== ဟိဒဒေသမြောက်ပိုင်းသည် မြင့်မားသည့် တောင်တန်းများ ရှိကြသည်။ ၎င်းတောင်တန်းများတွင် ဂျပန်တောင်တန်းများ၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်။ မိနိုဒေသတောင်ပိုင်းသည် နိုးဘိလွင်ပြင်၏ အစိတ်အပိုင်းများစွာ ပါဝင်နေသည်။ နိုးဘိလွင်ပြင်သည် စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်မြေဆီလွှာများ ပါဝင်သည့် ကြီးမားကျယ်ပြန့်သည့် လွင်ပြင် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်လူဦးရေ၏ အများစုသည် ခရိုင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်း၊ နဂိုယမြို့၏ အနီးအနားတွင် နေထိုင်ကြသည်။ တောင်ထူထပ်သည့် ဟိဒဒေသတွင် ဟိဒတောင်တန်း တည်ရှိနေသည်။ ဟိဒတောင်တန်းကို ဂျပန်နိုင်ငံတွင် "မြောက်ပိုင်းတောင်တန်း" ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ရောဟခုတောင်တန်းသည်လည်း ဟိဒဒေသတွင်ပင် ပါဝင်သည်။ အခြားသော အဓိကကျသည့် တောင်တန်းများမှာ အိဘုခိတောင်တန်းနှင့် ယောရိုးတောင်တန်းတို့ ဖြစ်သည်။ မိနိုဒေသတွင် ခိဆိုမြစ်သုံးစင်း တည်ရှိပြီး ဒေသ၏မြေအများစုသည် နုန်းမြေများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းခိဆိုမြစ်သုံးစင်းတွင် ခိဆိုမြစ်၊ နဂရမြစ်နှင့် အိဘိမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ခိဆိုမြစ်သည် နဂနိုခရိုင်တွင် စတင်မြစ်ဖျားခံစီးဆင်းလာပြီး၊ အခြားမြစ်နှစ်စင်းသည် ဂိဖုခရိုင်တွင် မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းသည်။ ဤမြစ်များသည် အိဆဲပင်လယ်အော်အတွင်း မဝင်ရောက်မီ အအိချိခရိုင်နှင့် မိအဲခရိုင်များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ခရိုင်အတွင်းရှိ အခြားအဓိကကျသည့် မြစ်များတွင် မိယမြစ်၊ တခဟရမြစ်၊ ရှောမြစ်၊ တိုခိမြစ် (ရှောနိုင်း)၊ ယဟဂိမြစ်နှင့် အိတိုရှိရိုမြစ်တို့ ပါဝင်သည်။ ==မြို့ပြဒေသများ== {{main|ဂိဖုခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}} ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ မြို့ပြဒေသများ၊ မြို့များ၊ ရွာများနှင့် ဒေသများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ ===မြို့ပြ=== ဂိဖုခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသသည် ၂၁ ခု ရှိသည်။ [[Image:Minokamo and Mount Ontake from Mount Hatobuki.jpg|thumb|right|Minokamo]] [[Image:Mount Kinshō from Mount Ikeda.JPG|thumb|right|Ōgaki]] [[Image:Takayama from Mount Kurai.jpg|thumb|right|Takayama]] {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[Romanization of Japanese|Rōmaji]] ![[Kanji]] |- |[[File:Flag of Ena, Gifu.svg|25x25px]] [[Ena, Gifu|Ena]] |恵那市 |504.24 |48,777 |[[File:Ena in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gero, Gifu.svg|25x25px]] [[Gero, Gifu|Gero]] |下呂市 |851.21 |33,283 |[[File:Gero in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gifu, Gifu.svg|25x25px]] [[Gifu]] (capital) |岐阜市 |203.60 |400,118 |[[File:Gifu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Gujo, Gifu.svg|25x25px]] [[Gujō, Gifu|Gujō]] |郡上市 |1,030.75 |41,858 |[[File:Gujo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hashima, Gifu.svg|25x25px]] [[Hashima, Gifu|Hashima]] |羽島市 |53.66 |67,909 |[[File:Hashima in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hida, Gifu.svg|25x25px]] [[Hida, Gifu|Hida]] |飛騨市 |792.53 |24,726 |[[File:Hida in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kaizu, Gifu.svg|25x25px]] [[Kaizu]] |海津市 |112.03 |34,960 |[[File:Kaizu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kakamigahara Gifu.svg|25x25px]] [[Kakamigahara]] |各務原市 |87.81 |148,225 |[[File:Kakamigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kani, Gifu.svg|25x25px]] [[Kani, Gifu|Kani]] |可児市 |87.57 |99,826 |[[File:Kani in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mino, Gifu.svg|25x25px]] [[Mino, Gifu|Mino]] |美濃市 |117.01 |20,749 |[[File:Mino in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Minokamo, Gifu.svg|25x25px]] [[Minokamo, Gifu|Minokamo]] |美濃加茂市 |74.81 |56,972 |[[File:Minokamo in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizuho, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizuho, Gifu|Mizuho]] |瑞穂市 |28.19 |54,686 |[[File:Mizuho in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mizunami, Gifu.svg|25x25px]] [[Mizunami, Gifu|Mizunami]] |瑞浪市 |174.86 |37,705 |[[File:Mizunami in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Motosu Gifu.svg|25x25px]] [[Motosu, Gifu|Motosu]] |本巣市 |374.65 |34,453 |[[File:Motosu in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Nakatsugawa, Gifu.svg|25x25px]] [[Nakatsugawa]] |中津川市 |676.45 |78,930 |[[File:Nakatsugawa in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ogaki, Gifu.svg|25x25px]] [[Ōgaki]] |大垣市 |206.57 |161,539 |[[File:Ogaki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Seki, Gifu.svg|25x25px]] [[Seki, Gifu|Seki]] |関市 |472.33 |89,020 |[[File:Seki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tajimi, Gifu.svg|25x25px]] [[Tajimi]] |多治見市 |91.25 |110,070 |[[File:Tajimi in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Takayama, Gifu.svg|25x25px]] [[Takayama, Gifu|Takayama]] |高山市 |2,177.61 |81,968 |[[File:Takayama in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Toki, Gifu.svg|25x25px]] [[Toki, Gifu|Toki]] |土岐市 |116.02 |58,567 |[[File:Toki in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yamagata, Gifu.svg|25x25px]] [[Yamagata, Gifu|Yamagata]] |山県市 |221.98 |27,356 |[[File:Yamagata in Gifu Prefecture Ja.svg|59x59px]] |} ===မြို့နှင့် ရွာများ=== ဂိဖုခရိုင်အတွင်းရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် အောက်ပါမြို့များနှင့် ရွာများ တည်ရှိကြသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Anpachi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Anpachi, Gifu|Anpachi]] |安八町 |18.19 |15,072 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Ampachi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ginan, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ginan, Gifu|Ginan]] |岐南町 |7.91 |25,661 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Ginan in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Godo Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Gōdo, Gifu|Gōdo]] |神戸町 |18.78 |19,361 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Godo in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Hichiso, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Hichisō, Gifu|Hichisō]] |七宗町 |40.4 |3,801 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Hichiso in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Higashishirakawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Higashishirakawa, Gifu|Higashishirakawa]] |東白川村 |87.09 |2,278 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Higashishirakawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ibigawa, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ibigawa]] |揖斐川町 |803.44 |21,319 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ibigawa in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ikeda Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ikeda, Gifu|Ikeda]] |池田町 |38.80 |24,034 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ikeda in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kasamatsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kasamatsu, Gifu|Kasamatsu]] |笠松町 |10.3 |22,273 |[[Hashima District, Gifu|Hashima District]] |[[File:Kasamatsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kawabe Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kawabe, Gifu|Kawabe]] |川辺町 |41.16 |10,303 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Kawabe in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Kitagata Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Kitagata, Gifu|Kitagata]] |北方町 |5.18 |18,410 |[[Motosu District, Gifu|Motosu District]] |[[File:Kitagata in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Mitake, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Mitake, Gifu|Mitake]] |御嵩町 |56.69 |18,363 |[[Kani District, Gifu|Kani District]] |[[File:Mitake in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Ono, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Ōno, Gifu|Ōno]] |大野町 |34.20 |23,111 |[[Ibi District, Gifu|Ibi District]] |[[File:Ono in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sakahogi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sakahogi, Gifu|Sakahogi]] |坂祝町 |12.87 |8,253 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Sakahogi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Sekigahara Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Sekigahara, Gifu|Sekigahara]] |関ケ原町 |49.28 |7,109 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Sekigahara in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa Town, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (town)|Shirakawa]] |白川町 |237.90 |8,288 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Shirakawa town in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Shirakawa, Gifu (village).svg|frameless|25x25px]] [[Shirakawa, Gifu (village)|Shirakawa]] |白川村 |356.64 |1,630 |[[Ōno District, Gifu|Ōno District]] |[[File:Shirakawa village in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tarui Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tarui, Gifu|Tarui]] |垂井町 |57.09 |25,632 |[[Fuwa District, Gifu|Fuwa District]] |[[File:Tarui in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Tomika, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Tomika, Gifu|Tomika]] |富加町 |16.82 |5,714 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Tomika in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Wanouchi, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Wanouchi, Gifu|Wanouchi]] |輪之内町 |22.33 |9,910 |[[Anpachi District, Gifu|Anpachi District]] |[[File:Wanouchi in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yaotsu, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yaotsu]] |八百津町 |128.79 |11,036 |[[Kamo District, Gifu|Kamo District]] |[[File:Yaotsu in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |- |[[File:Flag of Yoro, Gifu.svg|frameless|25x25px]] [[Yōrō, Gifu|Yōrō]] |養老町 |72.29 |29,309 |[[Yōrō District, Gifu|Yōrō District]] |[[File:Yoro in Gifu Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]] |} ==ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ== {{main|ဂိဖုခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ဂိဖုခရိုင်တွင် စက္ကူပြုလုပ်ခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုးရေးကဲ့သို့သော ရိုးရာလုပ်ငန်းများကို တွေ့နိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ခရိုင်၏ စီးပွားရေးကို လွှမ်းမိုးထားသည်မှာ ထုတ်လုပ်ရေးကဏ္ဍ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် လေကြောင်းဆိုင်ရာနှင့် ကားလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ ရှိကြသည်။ စက်ရုံများသည် နဂိုယဧရိယာမှသည် ခရိုင်အထိ ဖြန့်ကျက်တည်ရှီနေကြသည်။ အသေးစားပစ္စည်းများထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းသည်လည်း များပြားစွာ တည်ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တိုင်းတာရေးစက်ကိရိယာများ၊ အရောင်ဆိုးဆေးနှင့် ပုံစံခွက်ပြုလုပ်သည့်လုပ်ငန်းနှင့် ပလပ်စတစ်ပုံစံသွင်းခြင်း လုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ===ရိုးရာလုပ်ငန်းများ=== [[File:Ukai Gifu Nagaragawa 05.jpg|thumb|[[Cormorant fishing]] in Nagara River]] ဂိဖုခရိုင်သည် တင်ကျီးငှက်ဖမ်းခြင်းသည် သမိုင်းအကြောင်းအရ နှစ် ၁၃၀၀ ကျော်ရှိပြီဖြစ်ကာ အလွန်ထင်ရှားသည်။ ခရိုင်တွင် ကျယ်ပြန့်သော စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်လွင်ပြင်များ ရှိသဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးသည်လည်း အဓိကကျသည့် လုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ ခရိုင်မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ သစ်တောများသည် သစ်လုပ်ငန်းအတွက်လိုအပ်သည့် သစ်သားများကို ထောက်ပံ့ပေးလျက်ရှိသည်။ ထို့အပြင် တင်ကျီးငှက်ဖမ်းရာတွင် အသုံးပြုသည့် လှေများပြုလုပ်ရာတွင်လည်း ထိုသစ်သားများကို အသုံးပြုသည်။ မိနိုဒေသသည် "မိနိုဝရှိ" ဟုခေါ်သည့် အရည်အသွေးမြင့်သည့် စက္ကူထွက်ရှိသည့် လူသိများသည်။ ထိုစက္ကူများသည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အခြားသော စက္ကူအများစုထက် ပါးလွှာကာ ခိုင်ခန့်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းတွင် ဂျပန်စစ်တပ်သည် ထိုစက္ကူများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ အခြားစက္ကူကို အသုံးပြုကာ ထုတ်လုပ်သည့် ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ဂိဖုမီးအိမ်နှင့် ဂျိဖုထီးများကို ခရိုင်မြို့တော် ဂိဖုမြို့တွင် ပြုလုပ်သည်။ "မိနိုယခိအိုး" သည်လည်း ခရိုင်၏ ရိုးရာထုတ်ကုန် ဖြစ်ပြန်သည်။ ထိုအိုးကို တဂျိမိမြို့၊ တိုခိမြို့၊ မိဇုနမိမြို့တို့တွင် ပြလုပ်ကြသည်။<ref name="fireballoon">{{cite web |title=The Fire Balloons |url=http://www.faqs.org/docs/air/avfusen.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303175214/http://www.faqs.org/docs/air/avfusen.html |archive-date=March 3, 2016 |author=Greg Goebel |access-date=November 23, 2007}}</ref> ===ခေတ်မီလုပ်ငန်းများ=== ခခမိဂဟရမြို့သည် ခရိုင်၏ ခေတ်မီလုပ်ငန်းများတွင် ကြီးမားသည့်အခန်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့တွင် လေကြောင်းဆိုင်ရာပစ္စည်းများထုတ်လုပ်သည့် ခဝဆခိလုပ်ငန်းကြီးနှင့် မိဆွတ်ဘိရှိလုပ်ငန်းကြီးတို့ ရှိကြသည်။ ထို့အပြင် များစွာသော သတ္ထုပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများလည်း ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာကဏ္ဍသည်လည်း ခြေကုပ်ရရှိလာပြီ ဖြစ်သည်။ အိုးဂခိမြို့တွင် ဆော့တိုပီးယားဂျပန် (Softopia Japan) နှင့် ခမိဂဟရမြို့တွင် VR Techno Japan တို့ ရှိကြသည်။ အိုးဂခိမြို့နှင့် ခမိဂဟရမြို့အကြားရှိ ခရိုင်မြို့တော် ဂိဖုသည်လည်း အိုင်တီလုပ်ငန်း တိုးတက်လာစေရန် လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ ===ခရီးသွားလုပ်ငန်း=== ဂိဖုခရိုင်တွင် များစွာသော ခရီးသွားနေရာများရှိသည်။ ခရိုင်၏ အစိတ်အပိုင်းအားလုံးသို့ ခရီးသွားများသည် သွားရောက်လည်ပတ်ကြသည်။ အထင်ရှားဆုံးနေရာများမှာ ဂိဖုမြို့၊ ဂဲရိုမြို့၊ ရှိရခဝရွာနှင့် တခယမမြို့တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဂဲရိုမြို့သည် အပန်းဖြေနိုင်သည့် ရေပူစမ်းများ ရှိသဖြင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်ထားနိုင်သည့်နေရာ ဖြစ်သည်။ ရှိရခဝရွာသည် သမိုင်းကြောင်းရှိသည့် ရွာဖြစ်ကာ ယူနက်စကိုကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းဝင်နေရာ ဖြစ်သည်။ တခယမသည် မူလအသွင်အပြင်လက္ခဏာများကို ထိန်းသိမ်းထားသဖြင့် ထင်ရှားသည်။ တစ်ခါတရံ ဤမြို့ကို "ကျိုတိုမြို့ငယ်"ဟုပင် တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ နိုင်ငံတကာခရီးသွားများအတွက် ဂိဖုမြို့သည် များစွာသော နိုင်ငံတကာပွဲတော်များကို ကျင်းပသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ခိုင်းဇုမြို့တွင် ကမ္ဘာ့လှေလှော်ချန်ပီယံပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဂုဂျောမြို့တွင် FIS ကမ္ဘာ့နှင်းလျှောစီးပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ APEC Japan 2010 SME ဝန်ကြီးများအစည်းအဝေးကို ဂိဖုမြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== [[File:Gifu prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|Gifu prefecture population pyramid in 2020]] ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်လူဦးရေသည် ၂,၀၄၀,၀၀၀ ဦး ရှိသည်။ မြို့ပြများတွင် ခန့်မှန်းခြေ ၁.၈ သန်းနေထိုင်ကြသည်။ ကျန်အရေအတွက်သည် မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများတွင် နေထိုင်ကြသည်။<ref name="stat">[http://www.pref.gifu.lg.jp/pref/s11111/data/data.htm Statistics Division of Gifu Prefecture] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071014004923/http://www.pref.gifu.lg.jp/pref/s11111/data/data.htm |date=October 14, 2007 }}. {{in lang|ja}} Gifu Prefecture. Accessed November 2, 2007.</ref> အမျိုးသားသည် ၄၈.၄ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အမျိုးသမီးသည် ၅၁.၆ ရာခိုင်နှုန်း ရှိသည်။ လူဦးရေ၏ ၁၄.၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် အသက်၁၄ နှစ်ကျော်များ ဖြစ်ကြပြီး ထိုအထဲမှ ၂၂.၁ ရာခိုင်နှုန်းသည် အနည်းဆုံးအသက် ၆၅ နှစ်ရှိနေကြသူများ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းများအရ နိုင်ငံလူဦးရေ၏ ဗဟိုချက်သည် ဂိဖုခရိုင်တွင် ရှိသည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေဗဟိုချက်သည် မုဂိမြို့တွင် ရှိခဲ့သည်။ မကြာသေးမီ ၂၀၀၅ ခုနှစ် လူဦးရေစာရင်းများအရ လူဦးရေဗဟိုချက်သည် အနည်းငယ်အရှေ့ဘက်သို့ ရွေ့လျားသွားကာ ဂိဖုမြို့အတွင်း ရှိနေသည်။ ==ပညာရေး== [[File:Gifu-u snow.jpg|thumb|Gifu University Faculty of Engineering]] {{div col|colwidth=18em}} *[[Asahi University]] *[[Chubu Gakuin University]] *[[Chukyo Gakuin University]] *[[Gifu City Women's College]] *[[Gifu College of Nursing]] *[[Gifu Keizai University]] *[[Gifu Pharmaceutical University]] *[[Gifu Shotoku Gakuen University]] *[[Gifu University]] *[[Gifu University of Medical Science]] *[[Gifu Women's University]] *[[Institute of Advanced Media Arts and Sciences]] *[[Tokai Gakuin University]] {{div col end}} ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== === ရထား === {{div col|colwidth=24em}} *[[Akechi Railway]] *[[Central Japan Railway|JR Central]] **[[Chūō Main Line|Chuo Line]] **[[Taita Line]] **[[Takayama Line]] **[[Tokaido Line]] **[[Tokaido Shinkansen]] – [[Gifu-Hashima Station]] *[[Meitetsu]] **[[Meitetsu Hashima Line|Hashima Line]] **[[Meitetsu Hiromi Line|Hiromi Line]] **[[Meitetsu Inuyama Line|Inuyama Line]] **[[Meitetsu Kakamigahara Line|Kakamigahara Line]] **[[Meitetsu Nagoya Line|Nagoya Line]] **[[Meitetsu Takehana Line|Takehana Line]] *[[Nagaragawa Railway]] *[[Tarumi Railway]] *[[Yoro Railway]] {{div col end}} ===ကားလမ်း=== ==== အမြန်လမ်းများ==== {{div col|colwidth=18em}} *Chubu Jukan Expressway *[[Chuo Expressway]] *Hakusan Forest Road *[[Meishin Expressway]] *Mount Ibuki Toll Road *Nagaragawa Riversideway *[[Tokai-Hokuriku Expressway|Tokai Hokuriku Expressway]] *[[Tokai-Kanjo Expressway|Tokai Loop Expressway]] {{div col end}} ==== နိုင်ငံအဆင့်အမြန်လမ်းမများ==== {{div col|colwidth=8em}} * [[Japan National Route 19|Route 19]] * [[Japan National Route 21|Route 21]] * [[Japan National Route 22|Route 22]] * [[Japan National Route 41|Route 41]] * [[Japan National Route 156|Route 156]] * [[Japan National Route 157|Route 157]] * [[Japan National Route 158|Route 158]] * [[Japan National Route 248|Route 248]] * [[Japan National Route 256|Route 256]] * [[Japan National Route 257|Route 257]] * [[Japan National Route 258|Route 258]] * [[Japan National Route 303|Route 303]] * [[Japan National Route 360|Route 360]] * [[Japan National Route 361|Route 361]] * [[Japan National Route 363|Route 363]] * [[Japan National Route 365|Route 365]] * [[Japan National Route 417|Route 417]] * [[Japan National Route 418|Route 418]] * [[Japan National Route 419|Route 419]] * [[Japan National Route 471|Route 471]] * [[Japan National Route 472|Route 472]] * [[Tōkai-Kanjō Expressway|Route 475]] {{div col end}} ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Gifu prefecture}} *{{Wikivoyage-inline|Gifu (prefecture)}} * {{Official website|http://www.pref.gifu.lg.jp/foreign-languages/English/}} *[http://travel.kankou-gifu.jp/en/ Gifu travel guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151204033532/http://travel.kankou-gifu.jp/en/ |date=December 4, 2015 }} *[https://gogifu.wordpress.com Go Gifu (blog about tourism in Gifu)] *[https://web.archive.org/web/20090322201250/http://jpimg.digital.archives.go.jp/jpg_prg/jgmWeb?%25TmpFileDisp%25Env=jpeg2k_images%2Fezu%2Ffukenchizu%2F017_gifu_e.env Map of Gifu Prefecture in 1891]. National Archives of Japan. ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] qrzx2tm6xosf9mj6aq757d609dp4asd 0 288879 1041905 1041738 2026-07-03T14:03:02Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-သြ +ဩ) 1041905 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = မင်းတိုင်ပင် NUG တရားရုံး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု (၂၀၂၃) | partof = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] နှင့် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | date = ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ ရက် | place = [[မင်းတိုင်ပင်ရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်|မင်းတိုင်ပင်ရွာ]], [[ပုလဲမြို့နယ်]], [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] | map_type = Myanmar | latitude = 22.3782 | longitude = 94.9451 | map_size = 250 | map_caption = တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားရာ မင်းတိုင်ပင်ရွာ၏ တည်နေရာပြမြေပုံ | map_label = မင်းတိုင်ပင် | result = တရားရုံးပျက်စီးပြီး တရားသူကြီးအပါအဝင် ၆ ဦး သေဆုံး | status = | combatant1 = [[တပ်မတော် (လေ)]] | combatant2 = [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] (မြို့နယ်တရားရေးဌာန) | commander1 = | commander2 = | casualties1 = မရှိ | casualties2 = ၆ ဦး သေဆုံး၊ ၃ ဦး အပြင်းအထန်ဒဏ်ရာရ | notes = လေကြောင်းမှ ဗုံး ၄ လုံး ကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} }} '''မင်းတိုင်ပင် NUG တရားရုံး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] မှ [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်(၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပုလဲမြို့နယ်]]၊ [[မင်းတိုင်ပင်ရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်|မင်းတိုင်ပင်ကျေးရွာ]]ရှိ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] ၏ မြို့နယ်တရားရုံးကို [[တပ်မတော် (လေ)]] က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သော ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=လင်းထင် |first=မောင်ရွှေဝါ |date=2023-12-12 |title=ပုလဲမြို့နယ် NUG တရားရုံး ဗုံးကြဲခံရ၊ တရားသူကြီးအပါအဝင် ၆ ဦး သေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46787/ |access-date=2026-07-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းရင်း == မင်းတိုင်ပင်ကျေးရွာ သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုလဲမြို့နယ် ထဲရှိ ကျေးရွာတစ်ရွာ ဖြစ်ပြီး ကင်းဝန်မင်းကြီးဇာတိကျေးရွာအဖြစ် ထင်ရှားသည်။ယင်းအပြင် ၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ပုလဲမြို့နယ်သည် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ အားကောင်းသည့် ဒေသတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ယောဒေသနှင့် ထိစပ်နေသည့် စစ်ကိုင်းတိုင်းအနောက်တောင်ဘက်ခြမ်းရှိ မင်းတိုင်ပင်ရွာ သည် NUG ၏ တရားစီရင်ရေးယန္တရားများ စတင် လည်ပတ်ရာ နေရာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ထိုတရားရေးဆိုင်ရာ သတင်းပေါက်ကြားမှုကြောင့် သို့မဟုတ် သတင်းပေးများ၏ လမ်းညွှန်မှုဖြင့် တပ်မတော်(လေ)က NUG တရားရုံးကို ဦးတည်တိုက်ခိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ယင်းတရားရုံးတွင် တရားသူကြီးများ ရုံးထိုင်၍ မြို့နယ်တွင်းရှိ ပြစ်မှုများ စစ်ဆေးမှုများကို ၂၀၂၂ ခုနှစ် မေလမှစတင်၍ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=ပုလဲမြို့နယ် မင်းတိုင်ပင်ရွာကို စစ်တပ်ကဗုံးကြဲ၊ ရွာသား ၁ ဦးသေဆုံးပြီး အများအပြားဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/708976 |access-date=2026-07-02 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> တော်လှန်ရေးအားကောင်းသည်ဆိုသော စွပ်စွဲချက်ဖြင့် ပုလဲမြို့နယ် နှင့် ၆ မိုင်အကွာရှိ မင်းတိုင်ပင်ရွာ သည် အိမ်ခြေ ၁,၀၀၀ နီးပါးရှိပြီး စစ်တပ်၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို အကြိမ်ကြိမ်ခံခဲ့ရပြီး၊ စစ်ကြောင်းထိုးခြင်း နှင့် နောက်ဆက်တွဲ မီးရှို့ခံရမှုများကို အကြိမ်ကြိမ်ခံရသည့်ရွာ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပုလဲမြို့နယ် မင်းတိုင်ပင်ရွာကို စစ်တပ်ကမီးရှို့ |url=https://burmese.dvb.no/post/720652 |access-date=2026-07-02 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=ကျော်စွာ |date=2025-06-06 |title=ပုလဲမှာ ၅ ရက်ဆက်ဗုံးကြဲခံရပြီး အငြိမ်းစားကျောင်းဆရာ ၁ ဦးခေါင်းပြတ်သေဆုံး |url=https://myaelattathan.com/news/7374/ |access-date=2026-07-02 |website=Myaelatt Athan |language=en-US}}</ref> == ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း == ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့၊ မွန်းတည့်ချိန်တွင် တပ်မတော်(လေ)၏ လေယာဉ်များက မင်းတိုင်ပင်ရွာရှိ NUG မြို့နယ်တရားရုံးကို ဗုံး ၄ လုံး ကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ပုလဲမြို့အနောက်ဘက် ၈ မိုင်အကွာရှိ မင်းတိုင်ပင်ရွာအနောက်ပိုင်း၌ တည်ဆောက်ထားသည့်  မြို့နယ်တရားရုံးပေါ် နှစ်လုံးတွဲ ဗုံးသီး နှစ်ကြိမ် ကျရောက်ပေါက်ကွဲရာ တရားရုံးကို တည့်တည့်ထိမှန်ခဲ့သော နှစ်လုံးတွဲ ဗုံးသီးများကြောင့် တရားရုံးအတွင်းရှိသူများ ပွဲချင်းပြီး သေဆုံးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-12-12 |title=ပုလဲမြို့နယ်မှာ စစ်ကောင်စီ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ငါးဦးသေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/pale-airstrikes-died-12122023042858.html |access-date=2026-07-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> == ၂၀၂၁-၂၀၂၂ ရှေ့ပြေး ဖြစ်စဉ်များ == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ မေလ ၃၁ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် မင်းတိုင်ပင်ရွာရှိ အ.ထ.က ကျောင်းအတွင်း ဗုံးပေါက်ကွဲမှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ဤသည်မှာ ၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းစ စစ်တပ်ကို သပိတ်မှောက်ဆန့်ကျင်သည့် လုပ်ရပ် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပုလဲမြို့နယ် မင်းတိုင်ပင်ကျေးရွာစာသင်ကျောင်း ဗုံးပေါက် |url=https://burmese.dvb.no/post/467130 |access-date=2026-07-02 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>ယင်းအပြင် ထိုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် ကန်ဒေါင့်ကျေးရွာ အထိုင်စခန်းမှ တပ်သား ၃၀ ကျော်သည် မင်းတိုင်ပင်ရွာအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာပြီး အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) အမတ် ဦးဇော်ထက်၏ နေအိမ်အား စီးနင်းခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါ တပ်ဖွဲ့များကို ပုလဲပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) နှင့် ပြည်သူ့တော်လှန်ရေးတပ်မတော် (PRA) တို့က လမ်းခုလတ်တွင် ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=သူရမောင် |date=2021-11-04 |title=ပုလဲမြို့နယ်ရောက် စစ်ကောင်စီတပ်ကို PDF နှစ်ဖွဲ့ ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/9155/ |access-date=2026-07-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> ဆက်လက်၍ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ လဆန်းပိုင်းတွင် မင်းတိုင်ပင်ကျေးရွာမှ ပြည်သူ ၁၀၀ ဝန်းကျင်ကို စစ်တပ်က ဖမ်းဆီးစစ်မေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ထို့နောက် ဩဂုတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ် စစ်ကြောင်းတစ်ခုက ရွာအတွင်း ထပ်မံဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီးနောက် ဩဂုတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် အသက် ၂၈ နှစ်အရွယ် ကိုထိုက်ထိုက်၏ ရုပ်အလောင်းကို ရိုက်နှက်ခံထားရသော ဒဏ်ရာများနှင့်အတူ ပြန်လည်တွေ့ရှိခဲ့ရမှုလည်းဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2022-08-05 |title=ပုလဲမြို့နယ် မင်းတိုင်ပင်ရွာမှာ စစ်ကောင်စီတပ် ဝင်ရောက်ပြီးနောက် အရပ်သားတစ်ဦး အလောင်းတွေ့ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/min-tine-pin-villager-killed-08052022032638.html |access-date=2026-07-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> {{main|ဖလံပင်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု}} ယင်းအပြင် ၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၅ ရက်နေ့ကလည်း မင်းတိုင်ပင်ရွာအနောက်ဘက် မိုင် ၂၀ ခန့်အကွာရှိ ဖလံပင်ရွာတွင် အခြေစိုက်သည့် မြို့နယ်ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးရုံးကို တပ်မတော်(လေ)က လေကြောင်းမှ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် အထူးကွန်မန်ဒိုများဖြင့်လည်း အသုံးပြုစီးနင်းခဲ့သည်။အဆိုပါ စီးနင်းမှုအတွင်း ရှစ်တန်းကျောင်းသား အပါအဝင် ပြည်သူ ၃ ဦး၊ ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၃ ဦး၊ အမှုများကြောင့် ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခံထားရသည့် အချုပ်သား ၁၀ ဦးနှင့် စစ်သားတစ်ဦးတို့ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2022-10-27 |title=ပုလဲနယ်မှာ ဖုန်းလိုင်းဖြတ်ပြီး ရဟတ်ယာဉ်နဲ့လာပစ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2pr2p1ggro |access-date=2026-07-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == သေဆုံးသူများ == ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အောက်ပါပုဂ္ဂိုလ် (၆) ဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။NUG တရားသူကြီး ဦးပေါပြည့်အောင်မှာ ယခင်က ပုလဲမြို့နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လကတည်းက အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပါဝင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပုလဲမြို့နယ် မင်းတိုင်ပင်ရွာရှိ NUG တရားရုံး လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲခံရပြီး တရားရေးတာဝန်ခံလင်မယား အပါအဝင် အနည်းဆုံး ငါးဦး သေဆုံး – Myanmar Transparency News |url=https://www.mtnewstoday.com/archives/46121 |access-date=2026-07-02 |language=en-US}}</ref> {| class="wikitable" style="width:100%;" |- style="background: #ececec; text-align: center;" ! စဉ် !! အမည် !! ရာထူး/အဖွဲ့အစည်း !! အသက် !! မှတ်ချက် |- | ၁ || ဦးပေါပြည့်အောင် || မြို့နယ်တရားသူကြီး || ၂၇ || |- | ၂ || ဒေါ်သဲသဲသဲသဲ || - || ၂၂ || တရားသူကြီး၏ဇနီး |- | ၃ || မိုးမိုး || ပလဖ ရဲဘော် || ၂၆ || |- | ၄ || အမည်မသိ || ပလဖ ရဲဘော် || ၂၀ ကျော် || |- | ၅ || အမည်မသိ || အရပ်သား || - || အမျိုးသား |- | ၆ || အမည်မသိ || အရပ်သား || - || အမျိုးသမီး |} == နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များ == ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ဇွန်လ ၅ရက်နေ့ နှင့် ၆ရက် နေ့တို့တွင် တပ်မတော်(လေ)သည် မင်းတိုင်ပင်ရွာကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ထိုတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စာသင် ကျောင်းဆောင် ပျက်စီးကာ အမျိုးသားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ဇွန်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် တပ်သား ၂၀၀ ဝန်းကျင်သည် မင်းတိုင်ပင်ရွာအတွင်းသို့ စီးနင်း ဝင်ရောက်လာပြီး ရွာသူရွာသား ၁၀၀ ခန့်ကို စာသင်ကျောင်း၌ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းစစ်မေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုနေ့ နံနက်ပိုင်းမှာပင် တပ်မတော်(လေ)က လေကြောင်းမှတစ်ဆင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် ကျေးရွာအတွင်းရှိ နေအိမ် ၈ လုံးခန့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2025-06-14 |title=ပုလဲမြို့နယ်၊ မင်းတိုင်ပင်ရွာကို စစ်တပ်ဗုံးကြဲ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/06/15/124124/ |access-date=2026-07-02 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] p33ebrwoophxu6aw8h2zw99n2stups2 0 288882 1041904 1041743 2026-07-03T14:02:52Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥ် +ဉ်) 1041904 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ဖလံပင်ကျေးရွာ စီးနင်းမှု (၂၀၂၂) | partof = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | date = ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက် | place = [[ဖလံပင်ရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်|ဖလံပင်ရွာ]], [[ပုလဲမြို့နယ်]], [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] | map_type = Myanmar | latitude = 22.3083 | longitude = 94.9450 | map_size = 250 | map_caption = ဖလံပင်ကျေးရွာ၏ တည်နေရာပြမြေပုံ | map_label = ဖလံပင် | result = စစ်ကောင်စီတပ်မှ ဓားစာခံ ၂၆ ဦးအား ကယ်ထုတ်နိုင်ခြင်း | combatant1 = {{flagicon|Myanmar|military}} [[တပ်မတော်]] * {{flagicon image|Air Force Ensign of Myanmar.svg}}[[တပ်မတော် (လေ)|တပ်မတော်(လေ)]] * {{flagicon image|Shoulder Sleeve Insignia of the Myanmar Army Special Operations Task Force.svg}} [[အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့|အထူးကွန်မန်ဒို]] | combatant2 = ပုလဲမြို့နယ် ပအဖ | casualties1 = အရာရှိဇနီးအပါအဝင် ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ထားသည့် အမျိုးသမီး ၇ ဦး၊ ကလေးငယ် ၄ ဦး၊ အမျိုးသား ၁၅ ဦးအား ကယ်တင်နိုင်ခဲ့ | casualties2 = ၁၆ ဦး သေဆုံး (အချုပ်သား ၁၀ ဦး၊ အရပ်သား ၃ ဦး၊ ပ.က.ဖ ၃ ဦး)<br/>ငွေကျပ်သိန်း ၁,၇၀၀ ကျော် ဆုံးရှုံး | notes = ရဟတ်ယာဉ် ၅ စီး အသုံးပြု၍ စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} }} '''ဖလံပင်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] မှ [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်(၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပုလဲမြို့နယ်]]၊ [[ဖလံပင်ရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်|ဖလံပင်ကျေးရွာ]]အနီးရှိ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] ၏ မြို့နယ်ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ (ပအဖ) စခန်းကို တပ်မတော် က ရဟတ်ယာဉ် ၅ စီးအပါအဝင် အထူးကွန်မန်ဒိုများ အသုံးပြု၍ ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သော ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ဤစီးနင်းမှုကို တပ်မတော် က မတရား အနိုင်ကျင့်ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ထားသူများအား ပြန်လည်ကယ်တင်နိုင်မှုဟု အမည်ပေးခဲ့ပြီး၊တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ဘက်ကမူ ပအဖစခန်း စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုဟု သုံးနှုန်းခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=2022-10-27 |title=ပုလဲနယ်မှာ ဖုန်းလိုင်းဖြတ်ပြီး ရဟတ်ယာဉ်နဲ့လာပစ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2pr2p1ggro |access-date=2026-07-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2022-10-25 |title=ပုလဲမြို့ရှိ PDF စခန်းကို စစ်တပ်က တိုက်လေယာဉ်၊ ရဟတ်ယာဉ်များဖြင့် ပစ်ခတ် စီးနင်းခဲ့ပြီး PDF တပ်ဖွဲ့များ လွတ်မြောက်ခဲ့ကာ ဒလန်များကိုသာ ဖမ်းဆီးသွား |url=https://yktnews.com/2022/10/53743/ |access-date=2026-07-02 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=ပုလဲနယ် ဖလံပင်ရွာတွင် မီးရှို့သတ်ခံထားရသည့်အလောင်းများ တွေ့ရှိ – Era's Eye Channel |url=https://eraseye.com/2022/27/2968/ |access-date=2026-07-02 |website=eraseye.com}}</ref> == ဖြစ်စဉ်နောက်ခံ == တပ်မတော် ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်အနီး တပ်ရင်းမှ အရာရှိဇနီးတစ်ဦးသည် မုံရွာမှ ကျောမြို့ သို့ အသွား ကန်ဒေါင့်ကျေးရွာအနီးတွင် PDF အဖွဲ့များ၏ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ခြင်းခံခဲ့ရပြီး ၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၂ ရက်နေ့ကတည်းက ပျောက်ဆုံးနေခဲ့သည်။ စစ်တပ်က အမာခံသတင်းပေးများမှတစ်ဆင့် စုံစမ်းရာတွင် ၎င်းအား ယင်းမာပင်နှင့် ပုလဲနယ်စပ်တစ်ဝိုက်တွင် ဖမ်းဆီးထားကြောင်း သတင်းများရရှိခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာလ ၁၉ နှင့် ၂၀ ရက်များတွင် ကွန်မန်ဒိုတပ်ဖွဲ့ဖြင့် [[ရင်ပေါင်တိုင်ရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်|ရင်ပေါင်တိုင်]] နှင့် [[ရွှေလှန်ရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်|ရွှေလှန်ကျေးရွာ]]တစ်ဝိုက်တွင် ရှာဖွေခဲ့သော်လည်း KIA နှင့် PDF အဖွဲ့များ၏ ခုခံမှုကြောင့် အလောင်းနှင့် လက်နက်အချို့သာ ရရှိခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဖမ်းဆီးထားသူများရှိသည့် တည်နေရာအတိအကျကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့သဖြင့် အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ဖလံပင်ရွာအနီးတွင် စီးနင်းတိုက်ခိုက်မှုအား ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2022-10-27 |title=ပုလဲနယ်မှာ ဖုန်းလိုင်းဖြတ်ပြီး ရဟတ်ယာဉ်နဲ့လာပစ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2pr2p1ggro |access-date=2026-07-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=2022-10-25 |title=တော်လှန်ရေးသမားတို့၏ ပုလဲမြို့နယ်ရုံးကို စစ်ကောင်စီတပ် စီးနင်းတိုက်ခိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/13027/ |access-date=2026-07-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-10-27 |title=လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ပုလဲ ဒေသခံ ထောင်နဲ့ချီ ထွက်ပြေးနေရ |url=https://www.bbc.com/burmese/institutional-63419145 |access-date=2026-07-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == တိုက်ခိုက်မှုနှင့် ကယ်ဆယ်ရေး == ၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက် တွင် တပ်မတော် သည် ရဟတ်ယာဉ် ၅ စီးဖြင့် ပုလဲမြို့နယ်၊ ဖလံပင်ရွာအနီးရှိ မြောက်ယမားဆည်အနီးမှ NUG ၏ အုပ်ချုပ်ရေးစခန်းကို ရုတ်တရက် ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။ စီးနင်းမှုအတွင်း အချုပ်ခန်းဖောက်ထွက်၍ အချုပ်သားများ လွတ်မြောက်သွားခဲ့ပြီး အုပ်ချုပ်ရေးရုံးတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော ဒေသခံ ၂ ဦး ပျောက်ဆုံးခဲ့သည်။ စစ်တပ်၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ၎င်းတို့သည် အရာရှိဇနီးအပါအဝင် အမျိုးသမီး ၇ ဦး၊ ကလေးငယ် ၄ ဦး၊ အမျိုးသား ၁၅ ဦး စုစုပေါင်း ၂၆ ဦးကို အန္တရာယ်ကင်းစွာ ကယ်တင်နိုင်ခဲ့ကြောင်း၊ တိုက်ပွဲ ၃ ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်းနှင့် စစ်တပ် ဆုတ်ခွာစဉ် PDF များက အဆောက်အဦကို ဖောက်ခွဲခဲ့သဖြင့် အချို့ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။<ref>{{Cite web |title=NUG၊ CRPH တို့၏လက်ဝေခံ PDF အမည်ခံ အကြမ်းဖက်သမားများ၏ မတရား အနိုင်ကျင့်ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ထားသူများအား လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ကောင်းမွန်စွာ ပြန်လည်ကယ်တင်နိုင် |url=http://www.moi.gov.mm/news/31631 |access-date=2026-07-02 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> == ဝင်ရောက်စီးနင်းမှု အသေးစိတ် == ဧရာဝတီ သတင်းဌာန၏ ဖော်ပြချက်အရ အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်သည် ရဟတ်ယာဉ် ၁ စီးဖြင့် ဝေဟင်မှ ပစ်ခတ်ပြီး ကျန်ရဟတ်ယာဉ် ၂ စီးဖြင့် ဖလံပင်ရွာ၊ သဲပြင်ကျယ်ရွာနှင့် အိုင်းမကျေးရွာများ တစ်ဝိုက်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ချထားပေးခဲ့သည်။ စခန်းဝန်းကျင် ပတ်ပတ်လည်ရှိ လမ်းမကြီးများပေါ်တွင်ပါ တပြိုင်နက်တည်း တပ်စွဲကာ ပြေးပေါက်မရှိအောင် ညှပ်ပူးညှပ်ပိတ် ပိတ်ဆို့တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2022-10-29 |title=ပုလဲမြို့နယ် ပ.အ.ဖ ရုံး စီးနင်းခံရမှု ၁၆ ဦး သေဆုံး |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/10/29/255643.html |access-date=2026-07-02 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> == ထိခိုက်သေဆုံးမှုနှင့် ဆုံးရှုံးမှုများ == စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ပြန်လည်ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များက နယ်မြေရှင်းလင်းရေး ပြုလုပ်ရာ ရုပ်အလောင်း ၁၇ လောင်းကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ပ.အ.ဖ ရုံးအတွင်း၌ ရုပ်အလောင်း ၄ လောင်းနှင့် ရုံးအနီးဝန်းကျင်တွင် ၁၂ လောင်း တွေ့ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။အစောပိုင်းတွင် ရုပ်အလောင်း ၁၁ လောင်း ကို တွေ့ရှိပြီးမှ နောက်ထပ် ရုပ်အလောင်းများ ထပ်မံတွေ့ရှိခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2022-10-28 |title=ပုလဲမြို့နယ် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ရုံး စီးနင်းခံရပြီးနောက် အလောင်း ၁၁ လောင်းတွေ့ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/pale-dead-bodies-10282022052105.html |access-date=2026-07-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> သေဆုံးသူ ၁၆ ဦးတွင် ပ.အ.ဖ ရုံး၌ ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ထားသူ ၁၀ ဦး၊ အရပ်သား ၃ ဦး၊ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၃ ဦး နှင့် စစ်သား အလောင်း တစ်လောင်း တို့ ပါဝင်သည်။ သေဆုံးသူများ၏ ရုပ်အလောင်းများတွင် လည်ပင်းလှီးဖြတ်ခံထားရသော ဒဏ်ရာများနှင့် အနီးကပ် ပစ်ခတ်ခံထားရသည့် ဒဏ်ရာများ တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ထို့အပြင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ပ.အ.ဖ ရုံးမှ ကောက်ခံရရှိထားသော အခွန်ငွေကျပ် သိန်း ၁,၇၀၀ ကျော်ကိုလည်း လုယက်ယူဆောင်သွားခဲ့ကြောင်း ပုလဲမြို့နယ် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=2022-10-27 |title=ပုလဲနယ်၊ ဖလံပင်ရွာတွင် စစ်တပ်ပြန်သွားပြီးနောက် ရုပ်အလောင်း ၁၇ ခုတွေ့ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/13048/ |access-date=2026-07-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == အငြင်းပွားမှုများ == NUG (ပုလဲ ပအဖ) ၏ တုံ့ပြန်ချက်တွင် စစ်ကောင်စီ၏ စွပ်စွဲချက်များကို ပုလဲမြို့နယ် ပအဖ တာဝန်ရှိသူများက ငြင်းဆိုကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်ထားသူများနှင့် ပျူစောထီးများကိုသာ လူ့အခွင့်အရေးစံနှုန်းများနှင့်အညီ ထိန်းသိမ်းထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်သည်များအပါအဝင် ဆရာဝန်နှင့် သေချာစောင့်ရှောက်ပေးထားကြောင်းနှင့် ၎င်းတို့သည် NUG လက်အောက်ခံ အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့်အတွက် ဥပဒေနှင့်အညီ ဆောင်ရွက်နေခြင်းဖြစ်ကြောင်း တုံ့ပြန်ပြောဆိုသည်။တပ်မတော် ကမူ ၎င်းတို့လုပ်ဆောင်ချက်သည် ဂျီနီဗာကွန်ဗန်းရှင်းနှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဥပဒေများအရ စစ်ရာဇဝတ်မှု (War Crime) ကျူးလွန်နေသည့် PDFများထံမှ အပြစ်မဲ့ပြည်သူများအား ပြန်လည်ကယ်တင်ခြင်း (Counter-terrorism Action) သာဖြစ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2022-10-25 |title=PDF တွေ ဖမ်းဆီးထားသူ ၂၆ ယောက်ကို ကယ်တင်ခဲ့တယ်လို့ စစ်ကောင်စီကြေညာချက် PDF ကန့်ကွက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/junta-acused-pdf-arrested-people-sagaing-10252022160309.html |access-date=2026-07-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> == နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များ == ၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တို ဘာ ၂၇ နံနက်ပိုင်းတွင် စစ်ရဟတ်ယာဉ်များဖြင့် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပုလဲမြို့နယ် အနောက်ဘက်ပိုင်းကျေးရွာများဖြစ်သည့် ဖလံပင်ဆည်အနီးရှိ နွယ်အင်း၊ အိုင်းမကျေးရွာများကို စစ်တပ်က ဆက်လက်စီးနင်း၍ နယ်မြေရှင်းလင်းမှုများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=2022-10-26 |title=ပုလဲမြို့ကို စစ်တပ်က လေကြောင်းမှ ထပ်မံထိုးစစ်ဆင် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/13040/ |access-date=2026-07-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> ဆက်လက်၍ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ M7 ၏ စခန်းကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၅ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် စီးနင်းခဲ့သည်။ပုလဲနှင့် မြိုင်နယ်အစပ်တွင် အခြေစိုက်လှုပ်ရှားသည့် ထိုအဖွဲ့၏ စခန်းကို ရဟတ်ယာဉ် ၃ စင်းဖြင့် လာရောက်ပစ်ခတ်စီးနင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=2023-04-05 |title=ပုလဲကာကွယ်ရေးအဖွဲ့စခန်း လေကြောင်းမှ စီးနင်းခံရ၊ လက်နက်အချို့ ဆုံးရှုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/30806/ |access-date=2026-07-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၂ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] r7y0nxsxjf4a5lh77ucf2xirlxjr0ep 0 288883 1041903 1041744 2026-07-03T14:02:42Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဓါတ် +ဓာတ်, -ဥ် +ဉ်) 1041903 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ရွှေလှန်ရွာ စီးနင်းမှု | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] | date = ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၁ ရက် | place = ရွှေလှန်ရွာ, [[ယင်းမာပင်မြို့နယ်]], [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] | result = ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင်များနှင့် ဒေသခံ ၁၀ ဦး သေဆုံး | combatant1 = {{flagicon|Myanmar|military}} [[တပ်မတော်]] | combatant2 = [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (မုံရွာခရိုင် တပ်ရင်း ၁၃၊ ပခုက္ကူခရိုင် တပ်ရင်း ၂) | casualties1 = မသိရှိရ | casualties2 = ၁၀ ဦး သေဆုံး၊ ၂ ဦး ဒဏ်ရာရ၊ ၂ ဦး ပျောက်ဆုံး | notes = ရဟတ်ယာဉ်များအသုံးပြု၍ အလစ်အငိုက် ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} }} '''ရွှေလှန်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ကာလအတွင်း ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၁ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ယင်းမာပင်မြို့နယ်]]၊ ရွှေလှန်ကျေးရွာ၌ [[တပ်မတော်]]က [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF)]] များအား ရဟတ်ယာဉ်များအသုံးပြု၍ အလစ်အငိုက် ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သော ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=2022-10-21 |title=ယင်းမာပင်တွင် မီးရှို့ခံထားရသည့် ရုပ်အလောင်း ၁၀ လောင်းတွေ့ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/12995/ |access-date=2026-07-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း == {{main|ရင်ပေါင်တိုင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု}} ၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သည် ရင်ပေါင်တိုင်ကျေးရွာအနီးသို့ ရဟတ်ယာဉ်များဖြင့် အင်အားချကာ စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက် အောက်တိုဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ရွှေလှန်ရွာသို့ ဆက်လက်စစ်ကြောင်းထိုးခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာလ ၂၁ ရက် နံနက် ၅ နာရီခန့်တွင် တပ်မတော်သည် ရွှေလှန်ရွာအတွင်းသို့ အင်အား ၁၀၀ နီးပါးဖြင့် ရုတ်တရက် ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။ အဆိုပါနေအိမ်၌ ခေတ္တတည်းခိုနေထိုင်သည့် မုံရွာခရိုင် တပ်ရင်း ၁၃ နှင့် ပခုက္ကူခရိုင် တပ်ရင်း ၂ မှ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များမှာ အလစ်အငိုက် တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရသဖြင့် အကျအဆုံးများပြားခဲ့သည်။ စီးနင်းမှုအပြီးတွင် တပ်မတော်သည် ရဟတ်ယာဉ်များဖြင့် ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2022-10-22 |title=ယင်းမာပင်မြို့နယ် ရွှေလှံရွာ စီးနင်းခံရပြီး ဒေသခံနဲ့ PDF ၁၀ ဦးသေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/10-local-pdf-dead-in-yinmarbin-10222022035857.html |access-date=2026-07-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> == ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ == စီးနင်းမှုအပြီးနောက်ပိုင်းတွင် နေအိမ်အတွင်း၌ပင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် မီးရှို့သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့်အလောင်းများကို တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ရုပ်အလောင်း ၁၀ လောင်း တွေ့ရှိခဲ့ရမှုနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး ၎င်းတို့မှာ မုံရွာခရိုင် တပ်ရင်း ၁၃ မှ အဖွဲ့ဝင် ၈ ဦး၊ ပခုက္ကူခရိုင် တပ်ရင်း ၂ မှ အဖွဲ့ဝင် ၁ ဦးနှင့် ဒေသခံ အရပ်သား ၁ ဦးတို့ ဖြစ်ကြကြောင်း တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်းများဖြင့် ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး ၂ ဦးမှာ ပျောက်ဆုံးလျက်ရှိကာ စီးနင်းမှုအတွင်း နေအိမ် ၈ လုံး မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရကြောင်း ဆိုသည်။<ref>{{Cite web |title=စစ်ကောင်စီတပ်က ရွှေလှံရွာကို ဝင်ရောက်စီးနင်းထားပြီး ဒေသခံများအား ဖမ်းဆီးနှိပ်စက်နေ |url=https://cjplatform.com/%e1%80%85%e1%80%85%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ae%e1%80%90%e1%80%95%e1%80%ba%e1%80%80-%e1%80%9b%e1%80%bd%e1%80%be%e1%80%b1%e1%80%9c%e1%80%be%e1%80%b6%e1%80%9b/ |access-date=2026-07-02 |website=cjplatform.com |language=en}}</ref> == ဝေဖန်မှုများ == ဤဖြစ်စဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ နှစ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းများ၏ သုံးနှုန်းပုံမှာ ကွဲပြားလျက်ရှိသည်။ တပ်မတော်ဘက်ကမူ ၎င်းတို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို အကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာ စစ်ဆင်ရေးများအဖြစ် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်တွင် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများကမူ ဤလုပ်ရပ်များကို "ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်မှု" နှင့် "အစုလိုက်အပြုံလိုက် မီးရှို့သတ်ဖြတ်မှု" အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2022-10-20 |title=ရင်ပေါင်တိုင်ရွာပစ်ခတ်မှု အမျိုးသမီး ၂ ဦးသေဆုံး၊ လူ၄၀ကို ဓားစာခံ ဖမ်းထား |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/10/20/255417.html |access-date=2026-07-02 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၂ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] ir1xkdidnlj4qr13m0jnygq3rjkbwse 0 288884 1041902 1041745 2026-07-03T14:02:32Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥ် +ဉ်) 1041902 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ရင်ပေါင်တိုင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] | date = ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်မှ ၁၄ ရက်အထိ | place = [[ရင်ပေါင်တိုင်ရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်|ရင်ပေါင်တိုင်ရွာ]], [[ယင်းမာပင်မြို့နယ်]], [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] | map_type = Myanmar | latitude = 22.1800 | longitude = 94.9500 | map_size = 250 | map_caption = ရင်ပေါင်တိုင်ရွာ၏ တည်နေရာပြမြေပုံ | map_label = ရင်ပေါင်တိုင်ရွာ | result = အရပ်သား ၁၈ ဦးနှင့် CDF တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁ ဦး သေဆုံး၊ ရွာသူရွာသား ၂၀ ကျော် ဖမ်းဆီးခံရ | combatant1 = {{flagicon|Myanmar|military}} [[တပ်မတော်]] | combatant2 = [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များ) | casualties1 = မသိရှိရ | casualties2 = ၁၉ ဦး သေဆုံး | notes = ရဟတ်ယာဉ် ၄ စီး အသုံးပြု၍ ၃ ရက်ဆက်တိုက် လေကြောင်းမှ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} }} '''ရင်ပေါင်တိုင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ကာလအတွင်း ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်မှ ၁၄ ရက်အထိ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ယင်းမာပင်မြို့နယ်]]၊ [[ရင်ပေါင်တိုင်ရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်|ရင်ပေါင်တိုင်ရွာ]]တွင် [[တပ်မတော်]]က လေကြောင်းနှင့် ကြည်းကြောင်းဖြင့် ပူးတွဲစီးနင်းကာ အရပ်သားပြည်သူအများအပြား အသက်ဆုံးခဲ့ရသည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=The Irrawaddy News |date=2022-08-16 |title=ရင်ပေါင်တိုင်ရွာသားများပျောက်ဆုံး |url=https://www.youtube.com/watch?v=y1mblYFsfwc |access-date=2026-07-02}}</ref><ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2022-08-18 |title=◉ ရင်​ပေါင်တိုင်ရွာမှာဘာ​ဖြစ်ခဲ့သလဲ |url=https://www.ludunwayoo.com/interviews-mm/2022/08/18/49089/ |access-date=2026-07-02 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |last=Editor |date=2022-08-14 |title=ရင်ပေါင်တိုင်ရွာနားမှာ ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ထိတွေ့တိုက်ပွဲမှာ ဒေသခံအရပ်သား သေဆုံးတာတွေရှိခဲ့ |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2022/08/14/%e1%80%9b%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%9b%e1%80%bd%e1%80%ac%e1%80%94%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac/ |access-date=2026-07-02 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=ယင်းမာပင်မြို့နယ် ရင်ပေါင်တိုင်ရွာတွင် စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် PDF တိုက်ပွဲဖြစ် |url=https://burmese.dvb.no/post/548568 |access-date=2026-07-02 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> == ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း == ရင်ပေါင်တိုင်ရွာတွင် [[ချင်းပြည်နယ်]]မှ CDF တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ရောက်ရှိနေသည်ဟူသော သတင်းကြောင့် တပ်မတော်က ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ရဟတ်ယာဉ် ၄ စီးဖြင့် စတင်ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ တပ်မတော်သည် ၃ ရက်ဆက်တိုက် ရွာအတွင်း တပ်စွဲ၍ လေကြောင်းမှ စက်သေနတ်များဖြင့် ပစ်ခတ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးနောက် ဩဂုတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။ စီးနင်းမှုအတွင်း ရွာအတွင်းရှိ နေအိမ်များ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |date=2022-08-12 |title=ယင်းမာပင် ရင်ပေါင်တိုင်ရွာ ပစ်ခတ်ခံရမှု အရပ်သားနှစ်ဦး၊ PDF တစ်ဦး သေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/two-civilians-were-shot-in-yinmarpin-08122022054627.html |access-date=2026-07-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mandalay Free Press - MFP |date=2022-08-14 |title=ရင်ပေါင်တိုင်ရွာ နောက်ဆုံး အခြေအနေနှင့် ပုလဲ - ယင်းမာပင် နယ်စပ် တိုက်ပွဲအကြောင်း မေးမြန်းချက်၊ |url=https://www.youtube.com/watch?v=EEBqC7qrXJU |access-date=2026-07-02}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2022-08-14 |title=ယင်းမာပင်၊ ရင်ပေါင်တိုင်ကျေးရွာအနီးကို ရဟတ်ယာဉ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ပြီး စစ်ကူများ ချထားပေး၊ စစ်တပ်က ပြည်သူ ၂ ဦးထက်မနည်းကို သတ်ဖြတ်ပြီး ရွာကိုမီးရှို့ ၊ PDF များနှင့် တိုက်ပွဲဖြစ် |url=https://yktnews.com/2022/08/27080/ |access-date=2026-07-02 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=admin |date=2022-08-18 |title=ရင်ပေါင်တိုင်ရွာမှာ စစ်ကောင်စီတပ်တွေက ဒေသခံ ၂၂ ဦးထက်မနည်းသတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး နေအိမ်တွေကို မီးရှို့ကာ ဘုရားစေတီတွေပါ လေယာဉ်နဲ့ပစ်ခတ်ခဲ့ |url=https://ayartimes.com/?p=4646 |access-date=2026-07-02 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=MAWKUN |date=2022-08-15 |title=ရင်ပေါင်တိုင်ရွာတွင် မီးရှို့ခံထားရသည့် အသက် ခုနှစ်နှစ်ဝန်းကျင်အရွယ်အလောင်းအပါအဝင် ရုပ်အလောင်းများတွေ့ရှိ - MAWKUN |url=https://mawkun.com/%e1%80%9b%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%9b%e1%80%bd%e1%80%ac%e1%80%90%e1%80%bd%e1%80%84%e1%80%ba-%e1%80%99%e1%80%ae/ |archive-url=http://web.archive.org/web/20221221032943/https://mawkun.com/%e1%80%9b%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%9b%e1%80%bd%e1%80%ac%e1%80%90%e1%80%bd%e1%80%84%e1%80%ba-%e1%80%99%e1%80%ae/ |archive-date=2022-12-21 |access-date=2026-07-02 |work=MAWKUN |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2022-08-14 |title=ယင်းမာပင် ရင်ပေါင်တိုင်ရွာတွင် နှစ်ရက်ဆက်တိုက်ပွဲဖြစ်ပြီး စစ်ကောင်စီတပ် သေဆုံးထိခိုက်များ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2022/08/14/48434/ |access-date=2026-07-02 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> == ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ == တပ်မတော် ပြန်လည်ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် ဒေသခံများ ရွာအတွင်း ဝင်ရောက်ရှင်းလင်းရာတွင် စုစုပေါင်း ရုပ်အလောင်း ၁၉ လောင်းကို တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ ၎င်းတို့အနက် ၁ ဦးမှာ CDF တပ်ဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ပြီး ကျန် ၁၈ ဦးမှာ အရပ်သားများ ဖြစ်ကြသည်။ သေဆုံးသူများတွင် အသက် ၁၀ နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးငယ်နှင့် ၁၇ နှစ်အရွယ် ကျောင်းသားတစ်ဦးအပါအဝင် အသက်ကြီးရွယ်အို ၃ ဦး ပါဝင်သည်။ ရုပ်အလောင်းအချို့ကို လမ်းမများပေါ်တွင် တွေ့ရှိရပြီး အချို့ကိုမူ မီးရှို့ခံထားရသော အဆောက်အဦများ၏ ပြာပုံကြားမှ အရိုးစုများအဖြစ် တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ ထို့အပြင် ရွာသူရွာသား ၂၀ ကျော်ကိုလည်း ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |date=2022-08-15 |title=ယင်းမာပင် ရင်ပေါင်တိုင်ရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရပြီး ၁၇ ဦး သေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/airstrike-yinmarpin-village-08152022084616.html |access-date=2026-07-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2022-08-17 |title=ရင်ပေါင်တိုင်ရွာသားများကို စစ်တပ် အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်ခဲ့ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/08/17/253930.html |access-date=2026-07-02 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> == ဝေဖန်မှုများ == ဒေသခံများနှင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက ဤလုပ်ရပ်ကို "အရပ်သားပြည်သူများအား အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခြင်း" နှင့် "စစ်ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်ခြင်း" အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ အရပ်သားများအပေါ် လေကြောင်းမှ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခြင်းမှာ လက်ခံနိုင်စရာမရှိကြောင်းနှင့် ကျေးရွာတစ်ရွာလုံးအား သုသာန်တစပြင်ကဲ့သို့ ဖြစ်စေခဲ့ကြောင်း ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=2022-08-15 |title=ရင်ပေါင်တိုင်ရွာမှာ ရုပ်အလောင်းတွေ ပြန့်ကျဲနေ |url=https://www.bbc.com/burmese/media-62554672 |access-date=2026-07-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=0001-11-30 |title=ရင်ပေါင်တိုင်ရွာသားများကို သတ်ဖြတ်ပြီးနောက် စစ်တပ်က အနီးရှိရွာများကို ဆက်မီးရှို့ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/12327/ |access-date=2026-07-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်ရပ်များ == ရင်ပေါင်တိုင်ကျေးရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု ဖြစ်ပွားပြီးနောက်ပိုင်းတွင်လည်း စစ်တပ်သည် အဆိုပါဒေသတစ်ဝိုက်တွင် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၉ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ ယင်းမာပင်နှင့် ပုလဲမြို့နယ်အစပ်ရှိ ကျေးရွာများကို တပ်မတော်က လေကြောင်းမှ ထပ်မံပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ထိုရက် နံနက် ၁၀ နာရီခန့်တွင် ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ ရင်ပေါင်တိုင်ရွာနှင့် ကပ်လျက်ရှိ ပုလဲမြို့နယ်၊ ပုထိုးသာရွာတို့ကို Mi-35 တိုက်ခိုက်ရေးရဟတ်ယာဉ် ၂ စီးဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ပြီးနောက် ရဟတ်ယာဉ် ၄ စီးဖြင့် စစ်သည်များကို ချထားပေးခဲ့သည်။ အဆိုပါ စစ်ဆင်ရေးတွင် စုစုပေါင်း ရဟတ်ယာဉ် ၆ စီးအထိ ပါဝင်ခဲ့ပြီး မြေပြင်နှင့် ဝေဟင် နှစ်ဖက်ညှပ်၍ ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ကြောင်း ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ဆိုသည်။ ဤလှုပ်ရှားမှုများသည် ရင်ပေါင်တိုင်ရွာနှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ ကျေးရွာများကို ပစ်မှတ်ထားကာ ဆက်လက်ဖိအားပေး လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=0001-11-30 |title=ရင်ပေါင်တိုင်ရွာအနီးတစ်ဝိုက် စစ်တပ်က လေကြောင်းမှလာပစ်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/12949/ |access-date=2026-07-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=အလိမ္မာ |date=2022-10-19 |title=ယင်းမာပင်-ရင်ပေါင်တိုင်ရွာ မြန်မာစစ်တပ်က ဝေဟင်နဲ့မြေပြင် ထိုးစစ်ဆင်နေ |url=https://burmese.voanews.com/a/%E1%80%9A%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%95%E1%80%84%E1%80%BA-%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%AC-%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%98%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA-%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%AE%E1%80%90%E1%80%95%E1%80%BA/6796269.html |access-date=2026-07-02 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> အောက်တိုဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ရင်ပေါင်တိုင်တံတားအနီး၌ ဒေသခံပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) ဖြစ်သည့် "ဒေါင်းမင်းတပ်ရင်း" က စစ်ကောင်စီတပ်ကို မိုင်းဆွဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ယင်းတိုက်ပွဲအတွင်း အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး တပ်ရင်းမှူးဖြစ်သူ ဗိုလ်စက္ကနှင့် ရဲဘော်တစ်ဦးတို့ ကျည်ကုန်သွားသည့်တိုင် ခံစစ်ဖြင့် တိုက်ပွဲဝင်ရင်း ကျဆုံးခဲ့ရသည်။ ဒေသခံ PDF များ၏ ပြောကြားချက်အရ စစ်ကောင်စီတပ်သည် ကျဆုံးသွားသည့် တပ်ရင်းမှူး ဗိုလ်စက္ကအား ခေါင်းဖြတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ယင်းမာပင်မြို့နယ်အတွင်း ၂ ရက်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများနှင့် စီးနင်းမှုများကြောင့် ဒေသခံ PDF တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၂ ဦးခန့် ကျဆုံးခဲ့ရကြောင်း တပ်ဖွဲ့တာဝန်ရှိသူများက အတည်ပြုပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2022-10-21 |title=ယင်းမာပင်နယ် ရင်ပေါင်တိုင်ရွာ လေကြောင်းမှစီးနင်းသည့်ထိုးစစ်အတွင်း ဒေသတွင်း PDF ၁၂ဦးခန့်ကျဆုံး၊ အရပ်သားသေဆုံးဖမ်းဆီးခံရမှုရှိ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2022/10/21/57187/ |access-date=2026-07-02 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၂ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 3fe147yq1mq75i5qkfkj74z5qml5cr1 0 288891 1041901 1041762 2026-07-03T14:02:22Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ကြေငြာ +ကြေညာ) 1041901 wikitext text/x-wiki {{Infobox military unit|unit_name=ထိုင်းတော်ဝင်တပ်မတော် လေကြောင်းဗဟိုဌာန|native_name={{lang|th|ศูนย์การบินทหารบก}}|image=Roundel of Thailand – Army Aviation.svg|image_size=|caption=Symbol of Army Aviation|start_date=၁၉၃၅ ဇွန် ၂၅|country=ထိုင်းနိုင်ငံ|branch=[[ထိုင်းတော်ဝင်ကြည်းတပ်]]|type=[[Army aviation]]|role=|size=|command_structure=|garrison=Fort Princess Srinagarindra, [[Mueang Lopburi District|Mueang Lopburi]], [[Lopburi Province|Lopburi]]|nickname=|colors=|motto=|march=|mascot=|anniversaries=|battles=|website={{url|https://aavnc.rta.mi.th/}}|disbanded=<!-- Commanders -->|commander1=|commander1_label=|commander2=|commander2_label=|commander3=|commander3_label=|notable_commanders=<!-- Insignia -->|identification_symbol=[[File:Roundel of Thailand.svg|100px]]|identification_symbol_label=Aircraft symbol|identification_symbol_2=|identification_symbol_2_label=<!-- Aircraft -->|aircraft_helicopter=|aircraft_helicopter_attack=[[Bell AH-1 Cobra|Bell AH-1F Huey Cobra]]<br />[[Boeing AH-6]]<br />[[Eurocopter Fennec|Eurocopter Fennec AS550 C3]]|aircraft_helicopter_cargo=[[CH-47 Chinook|CH-47]]<br />[[Mil Mi-17|Mil Mi-17-V5]]|aircraft_helicopter_multirole=[[AgustaWestland AW149]]<br />[[Bell UH-1H|Bell UH-1H Iroquois]]<br />[[UH-72A Lakota|Eurocopter UH-72A Lakota]]|aircraft_helicopter_observation=|aircraft_helicopter_trainer=[[Enstrom 480]],|aircraft_helicopter_utility=[[UH-60 Black Hawk|UH-60]]<br />[[Bell UH-1H|Bell UH-1H Iroquois]]<br />[[UH-72A Lakota|Eurocopter UH-72A Lakota]]|aircraft_transport=}} '''ထိုင်းတော်ဝင်လေကြောင်းဗဟိုဌာန''' ( '''AAVNC''' ; {{Langx|th|ศูนย์การบินทหารบก)}}သည် ထိုင်းတော်ဝင်တပ်မတော်၏ လေကြောင်းဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအရ ၎င်းသည် ကြည်းတပ်၏ ဝန်ဆောင်မှုဌာန (Service Branch) အောက်တွင် တည်ရှိသည့် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့အစည်း (Administrative Organization) တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ကြည်းတပ်လေကြောင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကို တာဝန်ယူ စီမံခန့်ခွဲရန် တာဝန်ရှိသော အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်သည်။ * သိပ္ပံပညာရပ်ဆိုင်ရာ ‌‌‌ဝေါဟာရများကို သတ်မှတ်ရန်နှင့် သိပ္ပံဆိုင်ရာ ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်များ ပြုလုပ်ရန် သုတေသနပြုလုပ်ခြင်းနှင့် တီထွင်ခြင်း။ * တပ်မတော်လေကြောင်းတပ်ဖွဲ့အားလုံး၏ ဖွဲ့စည်းမှု။ * စစ်တပ်ယူနစ်တစ်ခုစီအတွက် အထွေထွေပံ့ပိုးမှု လေယာဉ်ခရီးစဉ်လုပ်ငန်းများ၊ အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာမစ်ရှင်များနှင့် စေလွှတ်ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုနှင့် တာဝန်ပေးအပ်ထားသည့်အတိုင်း အခြားမစ်ရှင်များ။ * စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ။ * လေယာဉ်စက်ပြင်များ၊ လေယာဉ်အမှုထမ်းများ၊ လေယာဉ်မှူးများနှင့် တပ်မတော်လေကြောင်းဆိုင်ရာ အလုပ်သမားများကို မွေးထုတ်ပေးခြင်း၊ လေ့ကျင့်ပေးခြင်းနှင့် ထိန်းချုပ်ခြင်း။ * သက်ဆိုင်ရာတပ်ရင်းများနှင့် နည်းပညာဌာနများသို့ တပ်မတော်လေကြောင်းရေးရာကိစ္စရပ်များနှင့် ပတ်သက်၍ အကြံဉာဏ်နှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်များ ပေးအပ်ခြင်း။ * ထိုင်းတော်ဝင်တပ်မတော်၏ လေကြောင်းဘေးကင်းလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ လေကြောင်းရေးရာကိစ္စရပ်များကို အကြံပြုခြင်း၊ အကြံပြုခြင်း၊ ကြီးကြပ်ခြင်း။ * အစိုးရအေဂျင်စီများနှင့် အခြားအဖွဲ့အစည်းများအား ဘေးအန္တရာယ်ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပံ့ပိုးရန်အတွက် ဘေးအန္တရာယ်ခံရသူများအတွက် ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးအကူအညီ။ * တပ်မတော်လေကြောင်းရေးရာနှင့်ပတ်သက်သည့် စာရင်းအင်းများကို လေ့လာခြင်း၊ သုတေသနပြုခြင်းနှင့် တီထွင်ခြင်းအပြင် စုဆောင်းခြင်း။ ၎င်းသည် မူးအန်း လော့ဘူရီခရိုင်ရှိ မင်းသမီး သီရိနာဂရင်ဒြာအမည်ရှိသော ခံတပ်တွင် အခြေစိုက်သည်။ [[ဖိုင်:Thaiarmy_UH60L.jpg|right|thumb|ဒွန်မောင်းလေတပ်စခန်းရှိ လေကြောင်းပြပွဲအတွင်း မြင်တွေ့ရသော UH-60L Black Hawk]] [[ဖိုင်:Royal_Thai_Army_MI-17_V5.JPG|right|thumb|ဒွန်မောင်းလေတပ်စခန်းရှိ လေကြောင်းပြပွဲအတွင်း မြင်ရသော Mil Mi-17 V5]] [[ဖိုင်:Thaiarmy_UH60L_engineoff.jpg|right|thumb|ဒွန်မောင်းလေတပ်စခန်းရှိလေကြောင်းပြပွဲအတွင်း မြင်ရသော UH-60L Black Hawk]] == သမိုင်း == ထိုင်းစစ်ဘက်လေကြောင်းပျံသန်းမှုသည် ၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းစစ်တပ်အရာရှိသုံးဦးကို လေယာဉ်မောင်းသင်တန်းတက်ရန် ပြင်သစ်သို့စေလွှတ်ခြင်းမှ စတင်ခဲ့ပါသည်။ ၎င်းတို့သည် ၁၉၁၃ခုနှစ်တွင် Nieuport monoplanes လေးစင်းနှင့် Breguet biplanes လေးစင်းဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ပြန်လာခဲ့ကြသည်။ ဒွန်မောင်း ၁၉၁၈ခုနှစ်တွင် လေတပ်သည် တောင်ပံသုံးခုပါဝင်သော တပ်မတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်ခဲသည်။ ၁၉၂၁ ုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် လေတပ်ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး စစ်ဝနကြီးဌာနအောကတွင် တိုက်ရိုက်ထားရှိသည်အထိ တပ်မတော်အောက်တွင် ရှိနေခဲ့သည်။ လေတပ်၏အမည်ကို ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် လေတပ်တပ်မအဖြစ် ထပ်မံပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းတော်ဝင်လေတပ် အဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။ <ref name="Scramble-nd">{{Cite web |title=Royal Thai Air Force - Kong Thap Akat Thai |url=https://www.scramble.nl/orbats/thailand/summary |access-date=14 February 2020 |website=Scramble}}</ref> ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်လေကြောင်းကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး တပ်မတော်လေကြောင်းစင်ဗဟိုဌာန ၁၉၇၇ ခုှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်ပါ။ == မစ်ရှင် == * ထိုင်းတော်ဝင်တပ်မတော်၏ စစ်ဆင်ရေးများကို စီစဉ်ခြင်း၊ ညွှန်ကြားခြင်းနှင့် လေ့ကျင့်ခြင်းနှင့် လေ့လာခြင်း။ * သုတေသနပြုလုပ်ရန်။ သိပ္ပံပညာတွင် အခြေခံမူများကို တီထွင်ခြင်း၊ သတ်မှတ်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သော စာသားများကို ရေးဆွဲခြင်း။ * ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန လိုအပ်သော စစ်တပ်ယူနစ်များကို အုပ်ချုပ်ခြင်းသည် တပ်မတော်လေကြောင်းဌာနမှူးသည် တာဝန်ရှိသည်။ == အဖွဲ့အစည်း == * '''ထိုင်းတော်ဝင်တပ်မတော်လေကြောင်းဌာနချုပ်''' ** '''လေကြောင်းတပ်ရင်း''' *** ပထမလေကြောင်းတပ်ရင်း *** ဒုတိယလေကြောင်းတပ်ရင်း *** တတိယမြောက် လေကြောင်းတပ်ရင်း *** ၉ ကြိမ်မြောက် လေကြောင်းတပ်ရင်း *** ၂၁ တပ်မဟာ လေကြောင်းတပ်ရင်း *** ၄၁ တပ်ရင်း ** '''သိပ္ပံဌာနခွဲ''' ** '''ဝန်ဆောင်မှုဌာနခွဲ''' ** '''လေဆိပ်ဌာနခွဲ''' ** '''လေကြောင်းဆက်သွယ်ရေးဌာန''' ** '''လေကြောင်းဘေးကင်းရေးဌာန''' ** '''ရောဂါစစ်ဆေးရေးဌာန''' ** '''တပ်မတော်လေကြောင်းကျောင်း''' ** '''လေကြောင်းဌာန''' ** '''လေတပ်စခန်းကာကွယ်ရေးတပ်ရင်း''' ** '''လေကြောင်းဆက်သွယ်ရေး ပံ့ပိုးမှုဌာန''' === လေယာဉ် === ထိုင်းတော်ဝင်တပ်မတော်သည် အောက်ပါလေယာဉ်အမျိုးအစားများကို လည်ပတ်ဆောင်ရွက်သည်ဟု လူသိများသည်- {| class="wikitable" style="width:90%;" ! style="width:9%;" |Photo ! style="width:15%;" |Model ! style="width:15%;" |Type ! style="width:15%;" |Origin ! style="width:5%;" |Quantity !Notes |- ! colspan="7" style="align: centre; background: lavender;" |'''[[ရဟတ်ယာဉ်|Helicopters]]''' |- |[[ဖိုင်:Thaiarmy_AH1F_Cobra.jpg|center|120x120px]] |Bell AH-1F Huey Cobra |Attack helicopter |{{Flagu|US}} |7<ref name="WAF 2018">{{Cite web |year=2018 |title=World Air Forces 2018 |url=https://www.flightglobal.com/asset/21905/waf/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180206123925/https://www.flightglobal.com/asset/21905/waf/ |archive-date=6 February 2018 |access-date=18 May 2018 |publisher=Flightglobal Insight |df=dmy-all}}</ref> |Will be replaced by Boeing AH-6. Four were ordered in 1988 and another four were ordered in 2005.<ref name="Trade Registers">{{Cite web |date= |title=Trade Registers |url=http://armstrade.sipri.org/armstrade/page/trade_register.php |access-date=4 August 2014 |publisher=Armstrade.sipri.org}}</ref><ref name="AH-1 Cobra retirement program at Fort Drum ends; final four helicopters head to Thailand">{{Cite web |last=Paul Steven Ghiringhelli |date=21 October 2010 |title=AH-1 Cobra retirement |url=https://www.army.mil/article/46906 |access-date=4 August 2014 |publisher=United States Army}}</ref> One was lost in 2001 crash. Three in storage for spare parts. |- |[[ဖိုင်:SAS_2010_Boeing_AH-6.JPG|center|120x120px]] |Boeing AH-6 |Light Attack helicopter |{{Flagu|US}} |0+(8)<ref>{{Cite web |last=online |first=thairath |date=26 September 2019 |title=DOS clears US$400 mn Thai attack chopper deal |url=https://asiatimes.com/2019/09/article/us-oks-400-mn-thai-attack-helicopter-purchase/ |access-date=3 October 2019 |website=www.asiatimes.com}}</ref> |8 on order.<ref>{{Cite web |last=CHAN |first=DM |date=26 September 2019 |title=DOS clears US$400 mn Thai attack chopper deal |url=https://www.thairath.co.th/news/politic/1669056 |access-date=1 November 2019 |website=www.thairath.co.th}}</ref> |- |[[ဖိုင်:Airbus_AS550_Fennec.jpg|center|120x120px]] |Eurocopter Fennec AS550 C3 |Light Attack helicopter |{{Flagu|France}} |8<ref name="WAF 2018" /> | |- |[[ဖိုင်:Sikorsky_UH-60_Blackhawk_of_the_Royal_Thai_Army_at_Khon_Kaen_(8876686169)_(2).jpg|center|120x120px]] |Sikorsky UH-60L/M/A Blackhawk |Utility helicopter |{{Flagu|US}} |18 |8 UH-60L, 7 UH-60M, 3 UH-60A<ref>{{Cite web |date=12 December 2022 |title=กองทัพบกไทยรับมอบเฮลิคอปเตอร์ใช้งานทั่วไป UH-60M ใหม่เพิ่ม ๔เครื่อง |url=https://aagth1.blogspot.com/2022/12/uh-60m.html |access-date=28 March 2023}}</ref> |- |[[ဖိုင်:Bell_Helicopters_212_of_the_Royal_Thai_Army_at_Khon_Kaen-_KKC.jpg|center|120x120px]] |Bell 212 |Utility helicopter |{{Flagu|US}} |48<ref name="WAF 2018" /> |48 units undergoing upgrade to tactical helicopter. |- |[[ဖိုင်:UH-72_Lakota2.jpg|center|120x120px]] |Eurocopter UH-72A Lakota |Utility helicopter |{{Flagu|US}} |5<ref>{{Cite web |last=รวมสุวรรณ |first=อาคม |date=4 August 2015 |title=เปิดสเปก เฮลิคอปเตอร์รุ่นใหม่ Airbus Helicopter UH-72 Lakota แทนปลดระวาง |url=https://www.thairath.co.th/content/515676 |access-date=3 November 2019}}</ref> |One lost in 2016 crash.<ref>{{Cite web |date=15 August 2016 |title=Thai Army UH-72 Lakota Crashes |url=http://militaryaviationreview.com/thai-army-uh-72-lakota-crashes |access-date=4 January 2017 |publisher=militaryaviationreview.com}}</ref> |- |[[ဖိုင်:Eurocopter_EC645.jpg|center|120x120px]] |Eurocopter EC145 |VIP transport/Utility helicopter |{{Flagu|Germany}} |6<ref name="WAF 2018" /> | |- |[[ဖိုင်:AgustaWestland_AW139_of_the_Royal_Thai_Army_at_Khon_Kaen-KKC_(2).jpg|center|120x120px]] |AgustaWestland AW139 |VIP transport/Utility helicopter |{{Flagu|Italy}} |10<ref>{{Cite web |date=12 October 2015 |title=Thai army to boost AW139 fleet size |url=https://www.flightglobal.com/helicopters/thai-army-to-boost-aw139-fleet-size/118485.article |access-date=10 April 2023}}</ref> |Used for VIPs.<ref>{{Cite web |date= |title=Royal Thai Army Takes Delivery of Two AW139 Helicopters |url=http://www.leonardocompany.com/-/aw1114_thai_army_w139a |access-date=20 July 2016 |publisher=Leonardocompany.com}}</ref><ref>{{Cite web |date= |title=Thai Army Orders 8 AgustaWestland AW139 Helicopters |url=http://www.defenseworld.net/news/14244/Thai_Army_Orders_8_AgustaWestland_AW139_Helicopters#.Vhd9Yfmqqko |access-date=8 October 2015 |publisher=defenseworld.net}}</ref> |- |[[ဖိုင်:MIAS_260915_AW149_02.jpg|center|120x120px]] |AgustaWestland AW149 |VIP transport/Utility helicopter |{{Flagu|Italy}} |5<ref name="WAF 2019">{{Cite web |title=Archived copy |url=https://dl.cypc.fr/Documents/Aviation/General/World%20Air%20Forces%202019.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190430142156/https://dl.cypc.fr/Documents/Aviation/General/World%20Air%20Forces%202019.pdf |archive-date=30 April 2019 |access-date=14 July 2020}}</ref> |<ref name="AW149_Thailand">{{Cite web |date=9 December 2016 |title=Royal Thai Army buys AW149 and six AW139s |url=http://helihub.com/2016/12/09/exclusive-royal-thai-army-buys-aw149-and-six-aw139s/ |access-date=25 April 2017 |website=Jeremy Parkin |publisher=Helihub}}</ref> |- |[[ဖိုင်:Royal_Thai_Army_MI-17_V5.JPG|center|120x120px]] |Mil Mi-17-V5 |Transport helicopter |{{Flagu|Russia}} |10 |2 on order. <ref>{{Cite web |title=Thailand Mulls Buying New Military Helicopters from Russia |url=https://thediplomat.com/2016/05/thailand-mulls-buying-new-military-helicopters-from-russia/}}</ref> |- |[[ဖိုင်:Kamov_Ka-32A,_MChS_Rossii_-_Russia_Ministry_for_Emergency_Situations_AN1750249.jpg|center|120x120px]] |Kamov Ka-32A1 |Utility helicopter |{{Flagu|Russia}} |4 |Ka-32A11BC. Fire fighting helicopter flown for Department of Disaster Prevention and Mitigation.<ref>{{Cite web |last=นาคพุ่ม |first=เอกพล |date=28 November 2018 |title=Russian Helicopters touts platforms to Thai military |url=https://aagth1.blogspot.com/2018/11/mi-171a2-ansat.html |access-date=29 November 2019 |website=aagth1.blogspot.com}}</ref> |- |[[ဖိုင်:Bell_Helicopters_206B_of_the_Royal_Thai_Army_at_Khon_Kaen-KKC.jpg|center|120x120px]] |Bell 206 Jet Ranger |Utility helicopter |{{Flagu|US}} |20<ref name="WAF 2018" /> |Both the Bell 206A and Bell 206B are in use. |- |[[ဖိုင်:Schweitzer_300CB_Side_View.jpg|center|120x120px]] |Schweizer S-300C |Observation/Trainer helicopter |{{Flagu|US}} |45<ref name="WAF 2018" /> |For observation and training |- |[[ဖိုင်:G-LADD-Enstrom480.jpg|center|120x120px]] |Enstrom 480B |Trainer helicopter |{{Flagu|US}} |21<ref name="WAF 2018" /> |For training one crash in 2021 |- |[[ဖိုင်:G-OCAF_Robinson_R44_Helicopter_(47122402961).jpg|center|120x120px]] |Robinson R44 |Trainer helicopter |{{Flagu|US}} |1<ref name="WAF 2018" /> |For training |- ! colspan="7" style="align: centre; background: lavender;" |'''[[လေယာဉ်ပျံ|Fixed-wing aircraft]]''' |- |[[ဖိုင်:Royal_Thai_Army_C-295W_(31242247700).jpg|120x120px]] |CASA C-295W |[[ကုန်တင်လေယာဉ်|Transport aircraft]] |{{Flagu|Spain}} |3<ref name="WAF 2018" /> |<ref>{{Cite web |title=Orders, Deliveries, In Operation Military aircraft by Country - Worldwide |url=http://militaryaircraft-airbusds.com/Portals/0/Images/Aircraft/OrdersAndDeliveries/AMOrdersDeliveries.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151120091009/http://www.militaryaircraft-airbusds.com/Portals/0/Images/Aircraft/OrdersAndDeliveries/AMOrdersDeliveries.pdf |archive-date=20 November 2015 |access-date=18 June 2016 |publisher=Airbus Defence & Space}}</ref> |- |[[ဖိုင်:CASA_C-212-300_Aviocar,_Thailand_-_Army_AN1641411.jpg|center|120x120px]] |CASA C-212-300 Aviocar |transport aircraft |{{Flagu|Spain}} |2<ref name="WAF 2018" /> |Serial numbers 446 and 447 based with the VIP squadron at [[ဒွန်မောင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်|Don Mueang Airport]]. |- |[[ဖိုင်:Embraer_ERJ-135LR_of_the_Royal_Thai_Army_at_Khon_Kaen-KKC.jpg|center|120x120px]] |Embraer ERJ-135LR |VIP transport aircraft |{{Flagu|Brazil}} |2 |Both aircraft delivered (serial numbers 1084/HS-AMP and 1124)<ref>[http://www.embraer.com/english/content/imprensa/press_releases_detalhe.asp?id=1710 Embraer Press Release] Embraer sign contracts with the Royal Thai Army and the Royal Thai Navy {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090729012049/http://www.embraer.com/english/content/imprensa/press_releases_detalhe.asp?id=1710|date=29 July 2009}}</ref> |- |[[ဖိုင်:British_Aerospace_Jetstream_41,_Thailand_-_Army_AN0913365.jpg|center|120x120px]] |British Aerospace Jetstream 41 |VIP transport aircraft |{{Flagu|UK}} |2 |Serial numbers 41060 and 41094. Based with the VIP unit at Don Mueang Airport. |- |[[ဖိုင်:Beech_1900C-1,_Thailand_-_Army_AN1643846.jpg|center|120x120px]] |Beechcraft 1900C-1 |VIP transport aircraft |{{Flagu|US}} |2 |Serial numbers 0169 and 0170. Based with the VIP unit at Don Mueang Airport. |- |[[ဖိုင်:Beech_B200_1165_(34306148950).jpg|center|120x120px]] |Beechcraft Super King Air 200 |VIP transport aircraft |{{Flagu|US}} |2<ref name="WAF 2018" /> |Serial numbers 0342 and 1165. Based at the Lopburi army complex. |- ! colspan="7" style="align: centre; background: lavender;" |'''[[မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်|Unmanned aerial vehicles]]''' |- |[[ဖိုင်:Vant_Hermes_450_da_FAB_no_aeroporto_de_Cáceres_(MT)_(8101398607).jpg|center|120x120px]] |Elbit Hermes 450 |[[မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်|UAV]] |{{Flagu|Israel}} |4 |The UAVs are operated by the 21st Aviation Battalion at the Army Aviation Centre at Lopburi.<ref>{{Cite web |title=Thailand expands ties with Israel through UAV acquisition |url=http://www.janes.com/article/81317/thailand-expands-ties-with-israel-through-uav-acquisition |website=janes.com}}</ref> |- |[[ဖိုင်:IAI-Searcher1.jpg|center|120x120px]] |IAI Searcher |UAV |{{Flagu|Israel}} |4 | |- |[[ဖိုင်:A_Raven_unmanned_aerial_vehicle_(UAV)_flies_over_a_Romanian_Land_Forces_base_in_Buzau,_Romania,_June_2,_2011,_where_U.S._Marines_and_Soldiers_assigned_to_Black_Sea_Rotational_Force_11_are_providing_Raven_UAV_110602-M-GN320-003.jpg|center|120x120px]] |AeroVironment RQ-11 Raven |UAV |{{Flagu|US}} |Unknown | |} == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" /> [[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာနှင့် ကွဲပြားသော ဖော်ပြချက်တိုများ]] [[ကဏ္ဍ:ဖော်ပြချက်တို ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]] [[ကဏ္ဍ:ထိုင်းဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]] g4oht09g7ca737qsvzhtgaqm1tps78l 1042061 1041901 2026-07-04T05:58:11Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1042061 wikitext text/x-wiki {{Infobox military unit|unit_name=ထိုင်းတော်ဝင်တပ်မတော် လေကြောင်းဗဟိုဌာန|native_name={{lang|th|ศูนย์การบินทหารบก}}|image=Roundel of Thailand – Army Aviation.svg|image_size=|caption=Symbol of Army Aviation|start_date=၁၉၃၅ ဇွန် ၂၅|country=ထိုင်းနိုင်ငံ|branch=[[ထိုင်းတော်ဝင်ကြည်းတပ်]]|type=[[Army aviation]]|role=|size=|command_structure=|garrison=Fort Princess Srinagarindra, [[Mueang Lopburi District|Mueang Lopburi]], [[Lopburi Province|Lopburi]]|nickname=|colors=|motto=|march=|mascot=|anniversaries=|battles=|website={{url|https://aavnc.rta.mi.th/}}|disbanded=<!-- Commanders -->|commander1=|commander1_label=|commander2=|commander2_label=|commander3=|commander3_label=|notable_commanders=<!-- Insignia -->|identification_symbol=[[File:Roundel of Thailand.svg|100px]]|identification_symbol_label=Aircraft symbol|identification_symbol_2=|identification_symbol_2_label=<!-- Aircraft -->|aircraft_helicopter=|aircraft_helicopter_attack=[[Bell AH-1 Cobra|Bell AH-1F Huey Cobra]]<br />[[Boeing AH-6]]<br />[[Eurocopter Fennec|Eurocopter Fennec AS550 C3]]|aircraft_helicopter_cargo=[[CH-47 Chinook|CH-47]]<br />[[Mil Mi-17|Mil Mi-17-V5]]|aircraft_helicopter_multirole=[[AgustaWestland AW149]]<br />[[Bell UH-1H|Bell UH-1H Iroquois]]<br />[[UH-72A Lakota|Eurocopter UH-72A Lakota]]|aircraft_helicopter_observation=|aircraft_helicopter_trainer=[[Enstrom 480]],|aircraft_helicopter_utility=[[UH-60 Black Hawk|UH-60]]<br />[[Bell UH-1H|Bell UH-1H Iroquois]]<br />[[UH-72A Lakota|Eurocopter UH-72A Lakota]]|aircraft_transport=}} '''ထိုင်းတော်ဝင်လေကြောင်းဗဟိုဌာန''' ( '''AAVNC''' ; {{Langx|th|ศูนย์การบินทหารบก)}}သည် ထိုင်းတော်ဝင်တပ်မတော်၏ လေကြောင်းဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအရ ၎င်းသည် ကြည်းတပ်၏ ဝန်ဆောင်မှုဌာန (Service Branch) အောက်တွင် တည်ရှိသည့် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့အစည်း (Administrative Organization) တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ကြည်းတပ်လေကြောင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကို တာဝန်ယူ စီမံခန့်ခွဲရန် တာဝန်ရှိသော အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်သည်။ * သိပ္ပံပညာရပ်ဆိုင်ရာ ‌‌‌ဝေါဟာရများကို သတ်မှတ်ရန်နှင့် သိပ္ပံဆိုင်ရာ ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်များ ပြုလုပ်ရန် သုတေသနပြုလုပ်ခြင်းနှင့် တီထွင်ခြင်း။ * တပ်မတော်လေကြောင်းတပ်ဖွဲ့အားလုံး၏ ဖွဲ့စည်းမှု။ * စစ်တပ်ယူနစ်တစ်ခုစီအတွက် အထွေထွေပံ့ပိုးမှု လေယာဉ်ခရီးစဉ်လုပ်ငန်းများ၊ အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာမစ်ရှင်များနှင့် စေလွှတ်ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုနှင့် တာဝန်ပေးအပ်ထားသည့်အတိုင်း အခြားမစ်ရှင်များ။ * စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ။ * လေယာဉ်စက်ပြင်များ၊ လေယာဉ်အမှုထမ်းများ၊ လေယာဉ်မှူးများနှင့် တပ်မတော်လေကြောင်းဆိုင်ရာ အလုပ်သမားများကို မွေးထုတ်ပေးခြင်း၊ လေ့ကျင့်ပေးခြင်းနှင့် ထိန်းချုပ်ခြင်း။ * သက်ဆိုင်ရာတပ်ရင်းများနှင့် နည်းပညာဌာနများသို့ တပ်မတော်လေကြောင်းရေးရာကိစ္စရပ်များနှင့် ပတ်သက်၍ အကြံဉာဏ်နှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်များ ပေးအပ်ခြင်း။ * ထိုင်းတော်ဝင်တပ်မတော်၏ လေကြောင်းဘေးကင်းလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ လေကြောင်းရေးရာကိစ္စရပ်များကို အကြံပြုခြင်း၊ အကြံပြုခြင်း၊ ကြီးကြပ်ခြင်း။ * အစိုးရအေဂျင်စီများနှင့် အခြားအဖွဲ့အစည်းများအား ဘေးအန္တရာယ်ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပံ့ပိုးရန်အတွက် ဘေးအန္တရာယ်ခံရသူများအတွက် ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးအကူအညီ။ * တပ်မတော်လေကြောင်းရေးရာနှင့်ပတ်သက်သည့် စာရင်းအင်းများကို လေ့လာခြင်း၊ သုတေသနပြုခြင်းနှင့် တီထွင်ခြင်းအပြင် စုဆောင်းခြင်း။ ၎င်းသည် မူးအန်း လော့ဘူရီခရိုင်ရှိ မင်းသမီး သီရိနာဂရင်ဒြာအမည်ရှိသော ခံတပ်တွင် အခြေစိုက်သည်။ [[ဖိုင်:Thaiarmy_UH60L.jpg|right|thumb|ဒွန်မောင်းလေတပ်စခန်းရှိ လေကြောင်းပြပွဲအတွင်း မြင်တွေ့ရသော UH-60L Black Hawk]] [[ဖိုင်:Royal_Thai_Army_MI-17_V5.JPG|right|thumb|ဒွန်မောင်းလေတပ်စခန်းရှိ လေကြောင်းပြပွဲအတွင်း မြင်ရသော Mil Mi-17 V5]] [[ဖိုင်:Thaiarmy_UH60L_engineoff.jpg|right|thumb|ဒွန်မောင်းလေတပ်စခန်းရှိလေကြောင်းပြပွဲအတွင်း မြင်ရသော UH-60L Black Hawk]] == သမိုင်း == ထိုင်းစစ်ဘက်လေကြောင်းပျံသန်းမှုသည် ၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းစစ်တပ်အရာရှိသုံးဦးကို လေယာဉ်မောင်းသင်တန်းတက်ရန် ပြင်သစ်သို့စေလွှတ်ခြင်းမှ စတင်ခဲ့ပါသည်။ ၎င်းတို့သည် ၁၉၁၃ခုနှစ်တွင် Nieuport monoplanes လေးစင်းနှင့် Breguet biplanes လေးစင်းဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ပြန်လာခဲ့ကြသည်။ ဒွန်မောင်း ၁၉၁၈ခုနှစ်တွင် လေတပ်သည် တောင်ပံသုံးခုပါဝင်သော တပ်မတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်ခဲသည်။ ၁၉၂၁ ုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် လေတပ်ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး စစ်ဝနကြီးဌာနအောကတွင် တိုက်ရိုက်ထားရှိသည်အထိ တပ်မတော်အောက်တွင် ရှိနေခဲ့သည်။ လေတပ်၏အမည်ကို ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် လေတပ်တပ်မအဖြစ် ထပ်မံပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းတော်ဝင်လေတပ် အဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။ <ref name="Scramble-nd">{{Cite web |title=Royal Thai Air Force - Kong Thap Akat Thai |url=https://www.scramble.nl/orbats/thailand/summary |access-date=14 February 2020 |website=Scramble}}</ref> ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်လေကြောင်းကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး တပ်မတော်လေကြောင်းစင်ဗဟိုဌာန ၁၉၇၇ ခုှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်ပါ။ == မစ်ရှင် == * ထိုင်းတော်ဝင်တပ်မတော်၏ စစ်ဆင်ရေးများကို စီစဉ်ခြင်း၊ ညွှန်ကြားခြင်းနှင့် လေ့ကျင့်ခြင်းနှင့် လေ့လာခြင်း။ * သုတေသနပြုလုပ်ရန်။ သိပ္ပံပညာတွင် အခြေခံမူများကို တီထွင်ခြင်း၊ သတ်မှတ်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သော စာသားများကို ရေးဆွဲခြင်း။ * ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန လိုအပ်သော စစ်တပ်ယူနစ်များကို အုပ်ချုပ်ခြင်းသည် တပ်မတော်လေကြောင်းဌာနမှူးသည် တာဝန်ရှိသည်။ == အဖွဲ့အစည်း == * '''ထိုင်းတော်ဝင်တပ်မတော်လေကြောင်းဌာနချုပ်''' ** '''လေကြောင်းတပ်ရင်း''' *** ပထမလေကြောင်းတပ်ရင်း *** ဒုတိယလေကြောင်းတပ်ရင်း *** တတိယမြောက် လေကြောင်းတပ်ရင်း *** ၉ ကြိမ်မြောက် လေကြောင်းတပ်ရင်း *** ၂၁ တပ်မဟာ လေကြောင်းတပ်ရင်း *** ၄၁ တပ်ရင်း ** '''သိပ္ပံဌာနခွဲ''' ** '''ဝန်ဆောင်မှုဌာနခွဲ''' ** '''လေဆိပ်ဌာနခွဲ''' ** '''လေကြောင်းဆက်သွယ်ရေးဌာန''' ** '''လေကြောင်းဘေးကင်းရေးဌာန''' ** '''ရောဂါစစ်ဆေးရေးဌာန''' ** '''တပ်မတော်လေကြောင်းကျောင်း''' ** '''လေကြောင်းဌာန''' ** '''လေတပ်စခန်းကာကွယ်ရေးတပ်ရင်း''' ** '''လေကြောင်းဆက်သွယ်ရေး ပံ့ပိုးမှုဌာန''' === လေယာဉ် === ထိုင်းတော်ဝင်တပ်မတော်သည် အောက်ပါလေယာဉ်အမျိုးအစားများကို လည်ပတ်ဆောင်ရွက်သည်ဟု လူသိများသည်- {| class="wikitable" style="width:90%;" ! style="width:9%;" |Photo ! style="width:15%;" |Model ! style="width:15%;" |Type ! style="width:15%;" |Origin ! style="width:5%;" |Quantity !Notes |- ! colspan="7" style="align: centre; background: lavender;" |'''[[ရဟတ်ယာဉ်|Helicopters]]''' |- |[[ဖိုင်:Thaiarmy_AH1F_Cobra.jpg|center|120x120px]] |Bell AH-1F Huey Cobra |Attack helicopter |{{Flagu|US}} |7<ref name="WAF 2018">{{Cite web |year=2018 |title=World Air Forces 2018 |url=https://www.flightglobal.com/asset/21905/waf/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180206123925/https://www.flightglobal.com/asset/21905/waf/ |archive-date=6 February 2018 |access-date=18 May 2018 |publisher=Flightglobal Insight |df=dmy-all}}</ref> |Will be replaced by Boeing AH-6. Four were ordered in 1988 and another four were ordered in 2005.<ref name="Trade Registers">{{Cite web |date= |title=Trade Registers |url=http://armstrade.sipri.org/armstrade/page/trade_register.php |access-date=4 August 2014 |publisher=Armstrade.sipri.org |archive-date=12 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171112185733/http://armstrade.sipri.org/armstrade/page/trade_register.php |url-status=dead }}</ref><ref name="AH-1 Cobra retirement program at Fort Drum ends; final four helicopters head to Thailand">{{Cite web |last=Paul Steven Ghiringhelli |date=21 October 2010 |title=AH-1 Cobra retirement |url=https://www.army.mil/article/46906 |access-date=4 August 2014 |publisher=United States Army}}</ref> One was lost in 2001 crash. Three in storage for spare parts. |- |[[ဖိုင်:SAS_2010_Boeing_AH-6.JPG|center|120x120px]] |Boeing AH-6 |Light Attack helicopter |{{Flagu|US}} |0+(8)<ref>{{Cite web |last=online |first=thairath |date=26 September 2019 |title=DOS clears US$400 mn Thai attack chopper deal |url=https://asiatimes.com/2019/09/article/us-oks-400-mn-thai-attack-helicopter-purchase/ |access-date=3 October 2019 |website=www.asiatimes.com}}</ref> |8 on order.<ref>{{Cite web |last=CHAN |first=DM |date=26 September 2019 |title=DOS clears US$400 mn Thai attack chopper deal |url=https://www.thairath.co.th/news/politic/1669056 |access-date=1 November 2019 |website=www.thairath.co.th}}</ref> |- |[[ဖိုင်:Airbus_AS550_Fennec.jpg|center|120x120px]] |Eurocopter Fennec AS550 C3 |Light Attack helicopter |{{Flagu|France}} |8<ref name="WAF 2018" /> | |- |[[ဖိုင်:Sikorsky_UH-60_Blackhawk_of_the_Royal_Thai_Army_at_Khon_Kaen_(8876686169)_(2).jpg|center|120x120px]] |Sikorsky UH-60L/M/A Blackhawk |Utility helicopter |{{Flagu|US}} |18 |8 UH-60L, 7 UH-60M, 3 UH-60A<ref>{{Cite web |date=12 December 2022 |title=กองทัพบกไทยรับมอบเฮลิคอปเตอร์ใช้งานทั่วไป UH-60M ใหม่เพิ่ม ๔เครื่อง |url=https://aagth1.blogspot.com/2022/12/uh-60m.html |access-date=28 March 2023}}</ref> |- |[[ဖိုင်:Bell_Helicopters_212_of_the_Royal_Thai_Army_at_Khon_Kaen-_KKC.jpg|center|120x120px]] |Bell 212 |Utility helicopter |{{Flagu|US}} |48<ref name="WAF 2018" /> |48 units undergoing upgrade to tactical helicopter. |- |[[ဖိုင်:UH-72_Lakota2.jpg|center|120x120px]] |Eurocopter UH-72A Lakota |Utility helicopter |{{Flagu|US}} |5<ref>{{Cite web |last=รวมสุวรรณ |first=อาคม |date=4 August 2015 |title=เปิดสเปก เฮลิคอปเตอร์รุ่นใหม่ Airbus Helicopter UH-72 Lakota แทนปลดระวาง |url=https://www.thairath.co.th/content/515676 |access-date=3 November 2019}}</ref> |One lost in 2016 crash.<ref>{{Cite web |date=15 August 2016 |title=Thai Army UH-72 Lakota Crashes |url=http://militaryaviationreview.com/thai-army-uh-72-lakota-crashes |access-date=4 January 2017 |publisher=militaryaviationreview.com}}</ref> |- |[[ဖိုင်:Eurocopter_EC645.jpg|center|120x120px]] |Eurocopter EC145 |VIP transport/Utility helicopter |{{Flagu|Germany}} |6<ref name="WAF 2018" /> | |- |[[ဖိုင်:AgustaWestland_AW139_of_the_Royal_Thai_Army_at_Khon_Kaen-KKC_(2).jpg|center|120x120px]] |AgustaWestland AW139 |VIP transport/Utility helicopter |{{Flagu|Italy}} |10<ref>{{Cite web |date=12 October 2015 |title=Thai army to boost AW139 fleet size |url=https://www.flightglobal.com/helicopters/thai-army-to-boost-aw139-fleet-size/118485.article |access-date=10 April 2023}}</ref> |Used for VIPs.<ref>{{Cite web |date= |title=Royal Thai Army Takes Delivery of Two AW139 Helicopters |url=http://www.leonardocompany.com/-/aw1114_thai_army_w139a |access-date=20 July 2016 |publisher=Leonardocompany.com}}</ref><ref>{{Cite web |date= |title=Thai Army Orders 8 AgustaWestland AW139 Helicopters |url=http://www.defenseworld.net/news/14244/Thai_Army_Orders_8_AgustaWestland_AW139_Helicopters#.Vhd9Yfmqqko |access-date=8 October 2015 |publisher=defenseworld.net}}</ref> |- |[[ဖိုင်:MIAS_260915_AW149_02.jpg|center|120x120px]] |AgustaWestland AW149 |VIP transport/Utility helicopter |{{Flagu|Italy}} |5<ref name="WAF 2019">{{Cite web |title=Archived copy |url=https://dl.cypc.fr/Documents/Aviation/General/World%20Air%20Forces%202019.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190430142156/https://dl.cypc.fr/Documents/Aviation/General/World%20Air%20Forces%202019.pdf |archive-date=30 April 2019 |access-date=14 July 2020}}</ref> |<ref name="AW149_Thailand">{{Cite web |date=9 December 2016 |title=Royal Thai Army buys AW149 and six AW139s |url=http://helihub.com/2016/12/09/exclusive-royal-thai-army-buys-aw149-and-six-aw139s/ |access-date=25 April 2017 |website=Jeremy Parkin |publisher=Helihub}}</ref> |- |[[ဖိုင်:Royal_Thai_Army_MI-17_V5.JPG|center|120x120px]] |Mil Mi-17-V5 |Transport helicopter |{{Flagu|Russia}} |10 |2 on order. <ref>{{Cite web |title=Thailand Mulls Buying New Military Helicopters from Russia |url=https://thediplomat.com/2016/05/thailand-mulls-buying-new-military-helicopters-from-russia/}}</ref> |- |[[ဖိုင်:Kamov_Ka-32A,_MChS_Rossii_-_Russia_Ministry_for_Emergency_Situations_AN1750249.jpg|center|120x120px]] |Kamov Ka-32A1 |Utility helicopter |{{Flagu|Russia}} |4 |Ka-32A11BC. Fire fighting helicopter flown for Department of Disaster Prevention and Mitigation.<ref>{{Cite web |last=นาคพุ่ม |first=เอกพล |date=28 November 2018 |title=Russian Helicopters touts platforms to Thai military |url=https://aagth1.blogspot.com/2018/11/mi-171a2-ansat.html |access-date=29 November 2019 |website=aagth1.blogspot.com}}</ref> |- |[[ဖိုင်:Bell_Helicopters_206B_of_the_Royal_Thai_Army_at_Khon_Kaen-KKC.jpg|center|120x120px]] |Bell 206 Jet Ranger |Utility helicopter |{{Flagu|US}} |20<ref name="WAF 2018" /> |Both the Bell 206A and Bell 206B are in use. |- |[[ဖိုင်:Schweitzer_300CB_Side_View.jpg|center|120x120px]] |Schweizer S-300C |Observation/Trainer helicopter |{{Flagu|US}} |45<ref name="WAF 2018" /> |For observation and training |- |[[ဖိုင်:G-LADD-Enstrom480.jpg|center|120x120px]] |Enstrom 480B |Trainer helicopter |{{Flagu|US}} |21<ref name="WAF 2018" /> |For training one crash in 2021 |- |[[ဖိုင်:G-OCAF_Robinson_R44_Helicopter_(47122402961).jpg|center|120x120px]] |Robinson R44 |Trainer helicopter |{{Flagu|US}} |1<ref name="WAF 2018" /> |For training |- ! colspan="7" style="align: centre; background: lavender;" |'''[[လေယာဉ်ပျံ|Fixed-wing aircraft]]''' |- |[[ဖိုင်:Royal_Thai_Army_C-295W_(31242247700).jpg|120x120px]] |CASA C-295W |[[ကုန်တင်လေယာဉ်|Transport aircraft]] |{{Flagu|Spain}} |3<ref name="WAF 2018" /> |<ref>{{Cite web |title=Orders, Deliveries, In Operation Military aircraft by Country - Worldwide |url=http://militaryaircraft-airbusds.com/Portals/0/Images/Aircraft/OrdersAndDeliveries/AMOrdersDeliveries.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151120091009/http://www.militaryaircraft-airbusds.com/Portals/0/Images/Aircraft/OrdersAndDeliveries/AMOrdersDeliveries.pdf |archive-date=20 November 2015 |access-date=18 June 2016 |publisher=Airbus Defence & Space}}</ref> |- |[[ဖိုင်:CASA_C-212-300_Aviocar,_Thailand_-_Army_AN1641411.jpg|center|120x120px]] |CASA C-212-300 Aviocar |transport aircraft |{{Flagu|Spain}} |2<ref name="WAF 2018" /> |Serial numbers 446 and 447 based with the VIP squadron at [[ဒွန်မောင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်|Don Mueang Airport]]. |- |[[ဖိုင်:Embraer_ERJ-135LR_of_the_Royal_Thai_Army_at_Khon_Kaen-KKC.jpg|center|120x120px]] |Embraer ERJ-135LR |VIP transport aircraft |{{Flagu|Brazil}} |2 |Both aircraft delivered (serial numbers 1084/HS-AMP and 1124)<ref>[http://www.embraer.com/english/content/imprensa/press_releases_detalhe.asp?id=1710 Embraer Press Release] Embraer sign contracts with the Royal Thai Army and the Royal Thai Navy {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090729012049/http://www.embraer.com/english/content/imprensa/press_releases_detalhe.asp?id=1710|date=29 July 2009}}</ref> |- |[[ဖိုင်:British_Aerospace_Jetstream_41,_Thailand_-_Army_AN0913365.jpg|center|120x120px]] |British Aerospace Jetstream 41 |VIP transport aircraft |{{Flagu|UK}} |2 |Serial numbers 41060 and 41094. Based with the VIP unit at Don Mueang Airport. |- |[[ဖိုင်:Beech_1900C-1,_Thailand_-_Army_AN1643846.jpg|center|120x120px]] |Beechcraft 1900C-1 |VIP transport aircraft |{{Flagu|US}} |2 |Serial numbers 0169 and 0170. Based with the VIP unit at Don Mueang Airport. |- |[[ဖိုင်:Beech_B200_1165_(34306148950).jpg|center|120x120px]] |Beechcraft Super King Air 200 |VIP transport aircraft |{{Flagu|US}} |2<ref name="WAF 2018" /> |Serial numbers 0342 and 1165. Based at the Lopburi army complex. |- ! colspan="7" style="align: centre; background: lavender;" |'''[[မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်|Unmanned aerial vehicles]]''' |- |[[ဖိုင်:Vant_Hermes_450_da_FAB_no_aeroporto_de_Cáceres_(MT)_(8101398607).jpg|center|120x120px]] |Elbit Hermes 450 |[[မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်|UAV]] |{{Flagu|Israel}} |4 |The UAVs are operated by the 21st Aviation Battalion at the Army Aviation Centre at Lopburi.<ref>{{Cite web |title=Thailand expands ties with Israel through UAV acquisition |url=http://www.janes.com/article/81317/thailand-expands-ties-with-israel-through-uav-acquisition |website=janes.com}}</ref> |- |[[ဖိုင်:IAI-Searcher1.jpg|center|120x120px]] |IAI Searcher |UAV |{{Flagu|Israel}} |4 | |- |[[ဖိုင်:A_Raven_unmanned_aerial_vehicle_(UAV)_flies_over_a_Romanian_Land_Forces_base_in_Buzau,_Romania,_June_2,_2011,_where_U.S._Marines_and_Soldiers_assigned_to_Black_Sea_Rotational_Force_11_are_providing_Raven_UAV_110602-M-GN320-003.jpg|center|120x120px]] |AeroVironment RQ-11 Raven |UAV |{{Flagu|US}} |Unknown | |} == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" /> [[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာနှင့် ကွဲပြားသော ဖော်ပြချက်တိုများ]] [[ကဏ္ဍ:ဖော်ပြချက်တို ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]] [[ကဏ္ဍ:ထိုင်းဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]] 52gmhn3a4x0495muqm7xan8lafinr7z 0 288895 1041900 1041806 2026-07-03T14:02:12Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-တစ်ချို့ +တချို့) 1041900 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] မှ [[ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ကချင်ထိုးစစ် (၂၀၂၄)]] | date = မတ်လ ၉ ရက် – မေလ ၅ ရက်၊ ၂၀၂၄ | place = [[ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]] | result = KIA ပူးပေါင်းတပ်များ အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက် | combatant1 = {{flagicon|Myanmar|military}} [[တပ်မတော်]] | combatant2 = *{{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) *{{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (KPDF) * ခါကာဘိုပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (KPF) | units1 = ခြေလျင်တပ်ရင်း ([[ခလရ (၄၆)|ခလရ ၄၆]]) ဗျူဟာကုန်း | units2 = KIA တပ်မဟာ (၁)၊ တပ်မဟာ (၇) | map_type = Myanmar | latitude = 26.5500 | longitude = 97.2333 | map_label = ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့ | map_caption = ကချင်ပြည်နယ်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့၏ တည်နေရာ | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} }} '''ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] မှ [[ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ကချင်ထိုးစစ် (၂၀၂၄)]] တို့၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ မြစ်ကြီးနား-ပူတာအိုလမ်းမပေါ်ရှိ ဗျူဟာမြောက်အရေးပါသော [[ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့]]ကို [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သော ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲကာလမှာ နှစ်လခန့် ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် မြို့ကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-05-07 |title=ဂီဒွန်နဲ့ ဆွမ်ပရာဘွမ် ခလရ ၄၆ တပ်စခန်းတွေ ဘယ်လောက်အရေးပါသလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/ceklpme302vo |access-date=2026-07-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2024-05-08 |title=ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲက ရဲ​ဘော်အဒီး |url=https://www.ludunwayoo.com/feature-mm/2024/05/08/91359/ |access-date=2026-07-02 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့ကို KIA ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ အလုံးစုံ ထိန်းချုပ် |url=https://burmese.dvb.no/post/650997 |access-date=2026-07-02 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2024-05-05 |title=ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့ကို KIA အပြီးသတ်သိမ်းပိုက် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/05/05/91257/ |access-date=2026-07-02 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> == ဖြစ်စဉ်နောက်ခံ == ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့သည် မြစ်ကြီးနားနှင့် ပူတာအိုမြို့များကို ဆက်သွယ်ထားသည့် လမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး စစ်ရေးအရ အလွန်အရေးပါသော မြို့ဖြစ်သည်။ KIA သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် မြို့မြောက်ဘက် ၆ မိုင်ခန့်အကွာရှိ မလိယန်စခန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် မတ်လ ၉ ရက်နေ့မှစ၍ မြို့ပေါ်ရှိ ခလရ (၄၆) ဗျူဟာကုန်းကို စတင်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် မြို့ပေါ်ရှိ ရဲစခန်းမှ ရဲမှူးနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များ KIA ထံ လက်နက်ချခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=မင်းမောင် |date=2024-05-05 |title=ခလရ (၄၆) ဗျူဟာကုန်းကို သိမ်းပြီးနောက် ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့ကို KIA အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/51961/ |access-date=2026-07-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> === ရှေ့ပြေးတိုက်ပွဲများ === ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၀ ရက် တွင် ပြည်နယ်မြို့တော် မြစ်ကြီးနားမြို့အရှေ့ဘက် ၇၅ မိုင်ခန့်အကွာ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ် ရှိ ဒရူချောင်းတံတား စခန်းကို KIA, ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) ပူးပေါင်းတပ်က စီးနင်းကြပြီး တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။ဤတိုက်ပွဲသည် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ အတွက် ခြေလှမ်းအစဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2023-09-21 |title=ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ စစ်စခန်းတစ်ခုကို KIA သိမ်းယူ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/42371/ |access-date=2026-07-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == တိုက်ပွဲအခြေအနေ == နှစ်လနီးပါး ကြာမြင့်ခဲ့သည့် တိုက်ပွဲအတွင်း တပ်မတော်(လေ)သည် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို အပြင်းအထန် အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း KIA ပူးပေါင်းတပ်များက မြို့တွင်းနေရာအများစုကို ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-05-05 |title=ဆွမ်ပရာဘွမ်က တပ်စခန်းတစ်ခုကို KIA သိမ်းပိုက်၊ တစ်မြို့လုံးသိမ်းနိုင်ဖို့ ဆက်တိုက်နေ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-council-camp-seized-suamprabom-05052024022811.html |access-date=2026-07-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> မေလ ၄ ရက်နေ့တွင် KIA က အပြင်းအထန် ထိုးစစ်ဆင်မှုကြောင့် တပ်မတော် တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ခုခံနိုင်စွမ်းမရှိတော့ဘဲ တပ်ရင်းမှူးများပါ ထွက်ပြေးသွားခဲ့သည်။ မေလ ၅ ရက်၊ နံနက် ၄ နာရီကျော်တွင် KIA က ခလရ (၄၆) ဗျူဟာကုန်းကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း တပ်မတော် ၏ လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ် ၆၀ ကျော်ကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Editor |first=Mizzima |date=2024-05-05 |title=ဆွမ်ပရာဘွမ်ရှိ စစ်ကောင်စီ တပ်စခန်းကို KIA သိမ်းပိုက် - BUR.MIZZIMA.COM |url=https://bur.mizzima.com/2024/05/05/21480 |archive-url=http://web.archive.org/web/20260121225342/https://bur.mizzima.com/2024/05/05/21480 |archive-date=2026-01-21 |access-date=2026-07-02 |work=BUR.MIZZIMA.COM |language=en-US}}</ref> စခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲ တွင် စစ်တပ်အလောင်း ၁၅ လောင်းခန့်တွေ့ရှိခဲ့ရပြီး၊ တပ်ရင်းမှူး ၂ ဦး နှင့် အတူတပ်သားတချို့ ထွက်ပြေးသွားကြကြောင်း သတင်းများတွင် ဖော်ပြကြသည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2024-05-06 |title=ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲမှာ စစ်ကောင်စီတပ်သား ရုပ်အလောင်း ၁၅ လောင်းတွေ့ရှိ |url=https://burmese.kachinnews.com/2024/05/06/ld1-146/ |access-date=2026-07-02 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref> == နောက်ဆက်တွဲအခြေအနေ == ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွင် စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အရပ်သားနေအိမ် ၁၀ အိမ်ထက်မနည်း ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite web |title=KIA ပူးပေါင်းတပ်သိမ်းပိုက်ထားတဲ့ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့ နယ်မြေရှင်းလင်းရေးလုပ်ဆောင်နေသေးတာကြောင့် ဒေသခံများနေရပ်ပြန်ဝင်ခွင့်မရသေး |url=https://www.bnionline.net/mm/news-104571 |access-date=2026-07-02 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂ရက် နေ့ နှင့် ၃ ရက်နေ့ တို့ တွင် ကချင်ပြည်နယ် မြစ်ကြီးနား – ဆွမ်ပရာဘွမ်လမ်းပိုင်းရှိ တီယန်ဇွပ်ရွာအနီးမှ စစ်ကောင်စီ စခန်း သုံးခု နှင့် အင်ဆွပ်ရွာရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းကို KIA က ဆက်လက် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2024-08-03 |title=မြစ်ကြီးနား - ဆွမ်ပရာဘွမ်လမ်းပိုင်းရှိ အင်ဆွပ်တပ်စခန်းကို KIA ထပ်မံသိမ်းပိုက် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/08/03/94856/ |access-date=2026-07-02 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်နိုင်ခြင်းကြောင့် KIA သည် အဆိုပါဒေသတစ်ဝိုက်ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို ပိုမိုထိန်းချုပ်နိုင်သွားပြီး ပူတာအိုနှင့် မြစ်ကြီးနားကြားရှိ စစ်ကောင်စီ၏ သွေးကြောကို ဖြတ်တောက်နိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း စစ်ရေးအခြေအနေမှာ တင်းမာနေဆဲဖြစ်ပြီး လက်နက်ကြီးများ ထိုင်ထားသော [[ပူတာအိုမြို့နယ်]]၊ [[တန်ဂျာရွာ၊ ပူတာအိုမြို့နယ်|တန်ဂျာကျေးရွာ]] ရှေ့တန်းစခန်းကို KIA ထံမှ စစ်ကောင်စီတပ်က ပြန်လည်ဝင်ရောက်တပ်စွဲနိုင်ခဲ့သည့်အတွက် ဖြစ်သည်။ထိုစခန်းကို KIA ပူးပေါင်းတပ်များက ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည့် စခန်းဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web |last=KNG |date=2025-01-03 |title=KIA သိမ်းပိုက်ထားတဲ့ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ဘက်ကို စစ်ကောင်စီက လက်နက်ကြီး ရမ်းသမ်းပစ်ခတ် |url=https://burmese.kachinnews.com/2025/01/03/zz1-192/ |access-date=2026-07-02 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=KNG |date=2026-04-28 |title=KIA ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဆွမ်ပရာဘွမ်ဘက် စစ်တပ်ကစစ်ကြောင်းထိုးနေ |url=https://burmese.kachinnews.com/2026/04/28/ld1-323/ |access-date=2026-07-02 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=KNG |date=2024-05-10 |title=တန်ဂျာရွာမှာ စစ်ကြောင်းထိုး ဝင်ရောက်နေတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ် တိုက်ခိုက်ခံရပြီး သေဆုံးမှုရှိ |url=https://burmese.kachinnews.com/2024/05/10/yl2-60/ |access-date=2026-07-02 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] ds4s1zmdcajvzk8g37dsfjalotclnbk 1042027 1041900 2026-07-04T03:31:29Z InternetArchiveBot 61272 ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5 1042027 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] မှ [[ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ကချင်ထိုးစစ် (၂၀၂၄)]] | date = မတ်လ ၉ ရက် – မေလ ၅ ရက်၊ ၂၀၂၄ | place = [[ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]] | result = KIA ပူးပေါင်းတပ်များ အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက် | combatant1 = {{flagicon|Myanmar|military}} [[တပ်မတော်]] | combatant2 = *{{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) *{{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (KPDF) * ခါကာဘိုပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (KPF) | units1 = ခြေလျင်တပ်ရင်း ([[ခလရ (၄၆)|ခလရ ၄၆]]) ဗျူဟာကုန်း | units2 = KIA တပ်မဟာ (၁)၊ တပ်မဟာ (၇) | map_type = Myanmar | latitude = 26.5500 | longitude = 97.2333 | map_label = ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့ | map_caption = ကချင်ပြည်နယ်၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့၏ တည်နေရာ | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} }} '''ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] မှ [[ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ကချင်ထိုးစစ် (၂၀၂၄)]] တို့၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ မြစ်ကြီးနား-ပူတာအိုလမ်းမပေါ်ရှိ ဗျူဟာမြောက်အရေးပါသော [[ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့]]ကို [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သော ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲကာလမှာ နှစ်လခန့် ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် မြို့ကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-05-07 |title=ဂီဒွန်နဲ့ ဆွမ်ပရာဘွမ် ခလရ ၄၆ တပ်စခန်းတွေ ဘယ်လောက်အရေးပါသလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/ceklpme302vo |access-date=2026-07-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2024-05-08 |title=ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲက ရဲ​ဘော်အဒီး |url=https://www.ludunwayoo.com/feature-mm/2024/05/08/91359/ |access-date=2026-07-02 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့ကို KIA ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ အလုံးစုံ ထိန်းချုပ် |url=https://burmese.dvb.no/post/650997 |access-date=2026-07-02 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2024-05-05 |title=ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့ကို KIA အပြီးသတ်သိမ်းပိုက် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/05/05/91257/ |access-date=2026-07-02 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> == ဖြစ်စဉ်နောက်ခံ == ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့သည် မြစ်ကြီးနားနှင့် ပူတာအိုမြို့များကို ဆက်သွယ်ထားသည့် လမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး စစ်ရေးအရ အလွန်အရေးပါသော မြို့ဖြစ်သည်။ KIA သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် မြို့မြောက်ဘက် ၆ မိုင်ခန့်အကွာရှိ မလိယန်စခန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် မတ်လ ၉ ရက်နေ့မှစ၍ မြို့ပေါ်ရှိ ခလရ (၄၆) ဗျူဟာကုန်းကို စတင်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် မြို့ပေါ်ရှိ ရဲစခန်းမှ ရဲမှူးနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များ KIA ထံ လက်နက်ချခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=မင်းမောင် |date=2024-05-05 |title=ခလရ (၄၆) ဗျူဟာကုန်းကို သိမ်းပြီးနောက် ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့ကို KIA အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/51961/ |access-date=2026-07-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> === ရှေ့ပြေးတိုက်ပွဲများ === ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၀ ရက် တွင် ပြည်နယ်မြို့တော် မြစ်ကြီးနားမြို့အရှေ့ဘက် ၇၅ မိုင်ခန့်အကွာ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ် ရှိ ဒရူချောင်းတံတား စခန်းကို KIA, ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) ပူးပေါင်းတပ်က စီးနင်းကြပြီး တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။ဤတိုက်ပွဲသည် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ အတွက် ခြေလှမ်းအစဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2023-09-21 |title=ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ရှိ စစ်စခန်းတစ်ခုကို KIA သိမ်းယူ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/42371/ |access-date=2026-07-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == တိုက်ပွဲအခြေအနေ == နှစ်လနီးပါး ကြာမြင့်ခဲ့သည့် တိုက်ပွဲအတွင်း တပ်မတော်(လေ)သည် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို အပြင်းအထန် အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း KIA ပူးပေါင်းတပ်များက မြို့တွင်းနေရာအများစုကို ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-05-05 |title=ဆွမ်ပရာဘွမ်က တပ်စခန်းတစ်ခုကို KIA သိမ်းပိုက်၊ တစ်မြို့လုံးသိမ်းနိုင်ဖို့ ဆက်တိုက်နေ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-council-camp-seized-suamprabom-05052024022811.html |access-date=2026-07-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> မေလ ၄ ရက်နေ့တွင် KIA က အပြင်းအထန် ထိုးစစ်ဆင်မှုကြောင့် တပ်မတော် တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ခုခံနိုင်စွမ်းမရှိတော့ဘဲ တပ်ရင်းမှူးများပါ ထွက်ပြေးသွားခဲ့သည်။ မေလ ၅ ရက်၊ နံနက် ၄ နာရီကျော်တွင် KIA က ခလရ (၄၆) ဗျူဟာကုန်းကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း တပ်မတော် ၏ လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ် ၆၀ ကျော်ကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Editor |first=Mizzima |date=2024-05-05 |title=ဆွမ်ပရာဘွမ်ရှိ စစ်ကောင်စီ တပ်စခန်းကို KIA သိမ်းပိုက် - BUR.MIZZIMA.COM |url=https://bur.mizzima.com/2024/05/05/21480 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260121225342/https://bur.mizzima.com/2024/05/05/21480 |archive-date=21 January 2026 |access-date=2026-07-02 |work=BUR.MIZZIMA.COM |language=en-US |url-status=live }}</ref> စခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲ တွင် စစ်တပ်အလောင်း ၁၅ လောင်းခန့်တွေ့ရှိခဲ့ရပြီး၊ တပ်ရင်းမှူး ၂ ဦး နှင့် အတူတပ်သားတချို့ ထွက်ပြေးသွားကြကြောင်း သတင်းများတွင် ဖော်ပြကြသည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2024-05-06 |title=ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲမှာ စစ်ကောင်စီတပ်သား ရုပ်အလောင်း ၁၅ လောင်းတွေ့ရှိ |url=https://burmese.kachinnews.com/2024/05/06/ld1-146/ |access-date=2026-07-02 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref> == နောက်ဆက်တွဲအခြေအနေ == ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွင် စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အရပ်သားနေအိမ် ၁၀ အိမ်ထက်မနည်း ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite web |title=KIA ပူးပေါင်းတပ်သိမ်းပိုက်ထားတဲ့ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့ နယ်မြေရှင်းလင်းရေးလုပ်ဆောင်နေသေးတာကြောင့် ဒေသခံများနေရပ်ပြန်ဝင်ခွင့်မရသေး |url=https://www.bnionline.net/mm/news-104571 |access-date=2026-07-02 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂ရက် နေ့ နှင့် ၃ ရက်နေ့ တို့ တွင် ကချင်ပြည်နယ် မြစ်ကြီးနား – ဆွမ်ပရာဘွမ်လမ်းပိုင်းရှိ တီယန်ဇွပ်ရွာအနီးမှ စစ်ကောင်စီ စခန်း သုံးခု နှင့် အင်ဆွပ်ရွာရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းကို KIA က ဆက်လက် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2024-08-03 |title=မြစ်ကြီးနား - ဆွမ်ပရာဘွမ်လမ်းပိုင်းရှိ အင်ဆွပ်တပ်စခန်းကို KIA ထပ်မံသိမ်းပိုက် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/08/03/94856/ |access-date=2026-07-02 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်နိုင်ခြင်းကြောင့် KIA သည် အဆိုပါဒေသတစ်ဝိုက်ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို ပိုမိုထိန်းချုပ်နိုင်သွားပြီး ပူတာအိုနှင့် မြစ်ကြီးနားကြားရှိ စစ်ကောင်စီ၏ သွေးကြောကို ဖြတ်တောက်နိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း စစ်ရေးအခြေအနေမှာ တင်းမာနေဆဲဖြစ်ပြီး လက်နက်ကြီးများ ထိုင်ထားသော [[ပူတာအိုမြို့နယ်]]၊ [[တန်ဂျာရွာ၊ ပူတာအိုမြို့နယ်|တန်ဂျာကျေးရွာ]] ရှေ့တန်းစခန်းကို KIA ထံမှ စစ်ကောင်စီတပ်က ပြန်လည်ဝင်ရောက်တပ်စွဲနိုင်ခဲ့သည့်အတွက် ဖြစ်သည်။ထိုစခန်းကို KIA ပူးပေါင်းတပ်များက ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည့် စခန်းဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web |last=KNG |date=2025-01-03 |title=KIA သိမ်းပိုက်ထားတဲ့ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်ဘက်ကို စစ်ကောင်စီက လက်နက်ကြီး ရမ်းသမ်းပစ်ခတ် |url=https://burmese.kachinnews.com/2025/01/03/zz1-192/ |access-date=2026-07-02 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=KNG |date=2026-04-28 |title=KIA ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဆွမ်ပရာဘွမ်ဘက် စစ်တပ်ကစစ်ကြောင်းထိုးနေ |url=https://burmese.kachinnews.com/2026/04/28/ld1-323/ |access-date=2026-07-02 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=KNG |date=2024-05-10 |title=တန်ဂျာရွာမှာ စစ်ကြောင်းထိုး ဝင်ရောက်နေတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ် တိုက်ခိုက်ခံရပြီး သေဆုံးမှုရှိ |url=https://burmese.kachinnews.com/2024/05/10/yl2-60/ |access-date=2026-07-02 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] 91zy0xnkixv22b519vqig20xdc7bfa3 0 288898 1041899 1041826 2026-07-03T14:02:02Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥ် +ဉ်) 1041899 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = မြို့လှမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] မှ [[ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ကချင်ထိုးစစ် (၂၀၂၄)]] | date = ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂၊ ၂၀၂၄ | place = [[မြို့လှမြို့]]၊ [[ရွှေကူမြို့နယ်]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]] | result = KIA ပူးပေါင်းတပ်များ အောင်မြင်စွာ ထိန်းချုပ် | combatant1 = {{flagicon|Myanmar|military}} [[တပ်မတော်]] (စစ်ကောင်စီ) | combatant2 = [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) | units1 = ခမရ ၃၈၇ | units2 = [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]] | map_type = Myanmar | latitude = 24.1167 | longitude = 96.6500 | map_label = မြို့လှမြို့ | map_caption = ကချင်ပြည်နယ်၊ မြို့လှမြို့၏ တည်နေရာ | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} }} '''မြို့လှမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] မှ [[ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ကချင်ထိုးစစ် (၂၀၂၄)]] တို့၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ရွှေကူမြို့နယ်]]၊ [[မြို့လှမြို့]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) က အဆိုပါမြို့ရှိ စစ်စခန်းအား ထိုးစစ်ဆင် မတိုက်ခိုက်ရဘဲ စစ်တပ်၏စခန်းစွန့်ခွာမှုကြောင့် မြို့ကို အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=မင်းမောင် |date=2024-02-23 |title=ရွှေကူမြို့နယ်မှ စခန်းတစ်ခုကို စစ်ကောင်စီတပ် စွန့်ခွာ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/49566/ |access-date=2026-07-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=DVB TV News |date=2024-02-23 |title=KIA နဲ့ ပူးပေါင်းတပ်တွေ မြို့လှ စခန်းကုန်းနဲ့ မြို့လှမြို့ကို ထိန်းချုပ် - DVB News |url=https://www.youtube.com/watch?v=umz_YXa_MCI |access-date=2026-07-02}}</ref><ref>{{Cite web |last=KNG |date=2024-02-23 |title=မြို့လှ ဗျူဟာကုန်းတပ်စခန်းက စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေ ရွှေကူဘက်ကိုပြောင်းရွှေ့ |url=https://burmese.kachinnews.com/2024/02/23/am1-99/ |access-date=2026-07-02 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=News |first=Mekong |date=2024-02-23 |title=မြို့လှမြို့က စစ်ကောင်စီစွန့်သွားတဲ့ ဗျူဟာစခန်းကုန်းကို KIA နဲ့ PDF တို့ ပြန်ထိန်းချုပ် |url=https://mekongnewsmm.com/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%A6%E1%80%B8/12508/ |access-date=2026-07-02 |website=Mekong News Myanmar |language=my-MM}}</ref> == နောက်ခံအကျဉ်းချုပ် == မြို့လှမြို့နယ်ခွဲသည် စစ်ကိုင်း– ကချင်အစပ် တွင် ရှိပြီး ၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် မြို့လှသည် KPDF ကာကွယ်ရေးတပ်များ အားကောင်းရာ နေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ယင်းအပြင် ကသာဒေသခံများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည့် မြို့လှ PDF အဖွဲ့လည်း ရှိသည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2022-03-14 |title=မြို့လှ PDF ခေါင်းဆောင်ကို KIA ဖမ်းဆီးထားသည်ဆိုသော သတင်းအမှား |url=https://burmese.kachinnews.com/2022/03/14/mar-14-z-2/ |access-date=2026-07-02 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=KNG |date=2023-09-11 |title=တပ်မ ၈၈ လက်အောက်ခံ တပ်သား ၃ ဦး မြို့လှ KPDF တပ်ရင်းဆီမှာ အလင်းဝင်လာ |url=https://burmese.kachinnews.com/2023/09/11/zm1-109/ |access-date=2026-07-02 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref> === ကနဦးတိုက်ပွဲများ === ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ရွှေကူမြို့နယ်၊ သာယာကုန်းရွာအနီးရှိ လုပ်တိုင်းချောင်းကူးတံတား၌ စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် မြို့လှ PDF တို့အကြား တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့က ဂျိုအင်းတွင် ဝင်ရောက်နေထိုင်ခဲ့သည့် တပ်မ (၈၈) လက်အောက်ခံ ခလရ (၄၁၆) တပ်ဖွဲ့သည် အုတ်ချီဖက်ရွာမှတစ်ဆင့် သာယာကုန်းရွာဘက်သို့ ထွက်ခွာလာစဉ် မြို့လှ PDF ပူးပေါင်းတပ်က မိုင်းဆွဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၅ မိနစ်ခန့် ကြာမြင့်ခဲ့သည့် အဆိုပါတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ ၁၅ ဦးထက်မနည်း ကျဆုံးပြီး အများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း မြို့လှ PDF က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2021-12-10 |title=မြို့လှ PDF နှင့် စစ်ကောင်စီ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွား စစ်ကောင်စီဘက်မှ ၁၄ ဦးထက်မနည်း သေဆုံး |url=https://burmese.kachinnews.com/2021/12/10/dec-10-z-2/ |access-date=2026-07-02 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref> ယင်းနောက် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့ နံနက် ၇ နာရီခန့်တွင် ကသာမြို့နယ်၊ ချောင်းဝကျေးရွာအနီး၌ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ရင်း (၁၀၁) နှင့် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA)၊ မြို့လှ PDF တပ်ခွဲ (၂) ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တို့အကြား တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့သည် သင်္ဘောလုံခြုံရေးအတွက် ချောင်းဝရွာမှ ထွက်ခွာလာစဉ် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က မိုင်းဆွဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲမှာ နာရီဝက်ခန့်ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်ထိခိုက်မှု အခြေအနေများကို မထုတ်ပြန်ခဲ့ကြပေ။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2022-01-15 |title=ချောင်းဝရွာအနီး မြို့လှ PDF ပူးးပေါင်းတပ်ဖွဲ့နှင့် စစ်ကောင်စီတပ်တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ |url=https://burmese.kachinnews.com/2022/01/15/jan-15-z2/ |access-date=2026-07-02 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင်လည်း အဆိုပါ ချောင်းဝရွာအနီး၌ပင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် အင်အား ၅၀ ခန့်ပါဝင်သော စစ်ကြောင်းကို ဗိုလ်မိုဃ်းကြိုး ဦးဆောင်သည့် မြို့လှ PDF တပ်ဖွဲ့က မိုင်း ၈ လုံးဖြင့် စောင့်ကြိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီဘက်မှ ၂ ဦးသေဆုံးပြီး ၅ ဦးထက်မနည်း ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ထိုကာလအတွင်း စစ်ကောင်စီသည် ကသာအထက်ပိုင်း၊ ရွှေကူနှင့် ဗန်းမော်ဘက်သို့ ရေကြောင်းမှတစ်ဆင့် စစ်အင်အားနှင့် ရိက္ခာများ ပိုမိုဖြည့်တင်းလာခဲ့ပြီး လုံခြုံရေးလုပ်ဆောင်ချက်များကို တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်နေချိန် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2022-03-23 |title=စစ်ကောင်စီ ခြေလျှင်တပ်အား မြို့လှ PDF တပ်မှ မိုင်းဆွဲတိုက်ခိုက်၊ ထိခိုက်သေဆုံးမူရှိနိုင် |url=https://burmese.kachinnews.com/2022/03/23/mar-23-z-1/ |access-date=2026-07-02 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref> ထို့အပြင် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၂ ရက်နေ့ နံနက် ၉ နာရီခန့်တွင် ရွှေကူမြို့နယ်၊ ရွှေငြိမ်းချမ်းရွာမှ ကျောက်ကြီးရွာဘက်သို့ ခြေလျင်စစ်ကြောင်း ထိုးလာသည့် စစ်ကောင်စီ၏ ခမရ (၄၁၅) တပ်ဖွဲ့ (အင်အား ၈၀ ကျော်) ကို မြို့လှ KPDF တပ်ဖွဲ့က မိုင်း ၈ လုံးဖြင့် စောင့်ကြိုတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ မြို့လှ KPDF တပ်ဖွဲ့မှ တာဝန်ရှိသူ၏ အဆိုအရ မီတာ ၅၀ ခန့်အကွာမှ မိုင်းဆွဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက် နောက်ဆုတ်၍ ပြန်လည်ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များ ထိခိုက်သေဆုံးမှုများပြားနိုင်ကြောင်း မျက်မြင်တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2022-06-13 |title=စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့၏ ခြေလျှင်စစ်ကြောင်းကို မြို့လှ KPDF စောင့်ကြိုတိုက်ခိုက် |url=https://burmese.kachinnews.com/2022/06/13/jun13-sm2/ |access-date=2026-07-02 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref> == ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း == ရွှေကူမြို့နယ်၊ မြို့လှမြို့တွင် တပ်စွဲထားသောခြေမြန်တပ်ရင်း (ခမရ ၃၈၇) အား လက်နက်ချရန် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် KIA က သတိပေးစာ ပေးပို့ခဲ့သည်။ သတ်မှတ်ရက် ကျော်လွန်ပြီးနောက် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များ မြို့မှ ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။ တပ်မတော် ဆုတ်ခွာသွားပြီးနောက် KIA က မြို့တစ်ခုလုံးကို အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း KIA သတင်းနှင့် ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ ဗိုလ်မှူးကြီး နော်ဘူက အတည်ပြု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-02-24 |title=မြို့လှမြို့ကို KIA ထိန်းချုပ်၊ ဆင်ဘိုမြို့မှာလည်း တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/battle-in-kachin-02242024055655.html |access-date=2026-07-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> အဆိုပါ ဗျူဟာကုန်းတပ်စခန်း တွင် တပ်မ ၈၈ လက်အောက်ခံ ခမရ ၃၈၇ တပ်ရင်းနှင့် ဗျူဟာမှူး ဗိုလ်မှူး ဝင်းသူရအောင် ဦးစီးကွပ်ကဲသည့် တပ်စခန်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2024-02-23 |title=၃ ရက်အတွင်း လက်နက်ချဖို့ KIA ကစာပို့ခဲ့လို့မြို့လှတပ် စခန်းစွန့်ခွာ |url=https://burmese.kachinnews.com/2024/02/23/zz2-30/ |access-date=2026-07-02 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] 47n618i64lg4rvyorjbgpgju1w3gi9e 0 288899 1041898 1041829 2026-07-03T14:01:52Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-တုန့်ပြန် +တုံ့ပြန်) 1041898 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = အင်ဂျန်းယန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] မှ [[ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] | date = နိုဝင်ဘာ ၂၁၊ ၂၀၂၃ | place = [[အင်ဂျန်းယန်မြို့]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]] | result = တပ်မတော် က တပ်စခန်းစွန့်ခွာ၊ KIA သွေးမြေမကျဘဲ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ | combatant1 = {{flagicon|Myanmar|military}} [[တပ်မတော်]] | combatant2 = [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) | units1 = [[အမှတ်(၄၀) ခြေလျင်တပ်ရင်း|ခလရ (၄၀)]]၊ မြစ်ဆုံစခန်း၊ ၁၆ မိုင်စခန်း | units2 = [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] | map_type = Myanmar | latitude = 25.7500 | longitude = 97.6667 | map_label = အင်ဂျန်းယန်မြို့ | map_caption = ကချင်ပြည်နယ်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့၏ တည်နေရာ | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} }} '''အင်ဂျန်းယန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည်   [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] မှ [[ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[ကချင်ပြည်နယ်]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ရေးဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် အင်ဂျန်းယန်မြို့ရှိ တပ်မတော်တပ်စခန်းများမှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ စခန်းများကို စွန့်ခွာ၍ မြစ်ကြီးနားမြို့ဘက်သို့ ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။ယင်းဖြစ်စဉ်သည် ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ) ကာလအတွင်း [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) အနေဖြင့် တိုက်ပွဲမဖြစ်ပွားဘဲ သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည့် ပထမဦးဆုံးသော မြို့ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-02-03 |title=စစ်အာဏာသိမ်းလေးနှစ်ပြည့် - သိမ်းပိုက်ထားတဲ့မြို့တွေနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/clye4y7l7rpo |access-date=2026-07-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == နောက်ခံအခြေအနေ == အင်ဂျန်းယန်မြို့သည် ဧရာဝတီမြစ်ဆုံ၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ၃၃ မိုင်ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိပြီး မြစ်ကြီးနား၊ ချီဖွေ၊ ဝိုင်းမော်၊ ဆော့လော်နှင့် ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည့် မဟာဗျူဟာကျသော မြို့ဖြစ်သည်။ အဆိုပါမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများသည် ၁၀ နှစ်ကျော်ကြာ အထိုင်ချ တပ်စွဲထားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=အေးချမ်းဆု |date=2025-10-09 |title=သူ့အတွေး သူ့အမြင် {{!}} စကမ ထိုးစစ်အပေါ် ဆိုက်ဝါးမဟုတ်သော သုံးသပ်ချက် |url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/viewpoint/2025/10/09/406618.html |access-date=2026-07-02 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> == ဆုတ်ခွာမှုနှင့် မြို့သိမ်းခြင်း == ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် အင်ဂျန်းယန်မြို့ရှိ ခလရ (၄၀)၊ ၁၆ မိုင်စခန်းနှင့် မြစ်ဆုံစခန်းတို့မှ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် တိုက်ပွဲတစ်စုံတစ်ရာ ဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ မြစ်ကြီးနားမြို့ဘက်သို့ တပ်ဆုတ်သွားခဲ့သည်။ ယင်းသို့ ဆုတ်ခွာသွားမှုနှင့် ပတ်သက်၍ KIA ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ ဗိုလ်မှူးကြီး နော်ဘူက "တိုက်ပွဲတွေ ဘာတွေတော့ မရှိဘူး။ သူတို့ဘာသာပဲ ဆုတ်ခွာသွားတာ ဖြစ်ပါတယ်" ဟု အတည်ပြု ပြောကြားခဲ့သည်။ထိုနေ့တွင်ပင် မြို့ပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားများ ရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့ပြီး ဌာနဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်းများလည်း မြို့မှ ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး [[တူးခေါင်|ဒေါက်တာတူးခေါင်]] က လည်း အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်အား "သွေးမစွန်းဘဲ အပ်လိုက်ပြီ" ဟု ဖော်ပြခဲ့ပြီး KIA အနေဖြင့် တိုက်ပွဲမဖြစ်ပွားဘဲ မြို့ကို အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။တိုက်ပွဲမဖြစ်ဘဲ ဆုတ်ခွာရသည့် အကြောင်းရင်းကိုမူ တပ်မတော် ဘက်က တုံ့ပြန်ချက် မပေးခဲ့ပေ။ <ref>{{Cite news |last=Editor |first=Mizzima |date=2023-11-23 |title=အင်ဂျန်းယန်မြို့မှ စစ်ကောင်စီနှင့် ရဲများ စခန်းစွန့် ခွာသွားဟု KIA ပြော - BUR.MIZZIMA.COM |url=https://bur.mizzima.com/2023/11/23/8047 |archive-url=http://web.archive.org/web/20251205051616/https://bur.mizzima.com/2023/11/23/8047 |archive-date=2025-12-05 |access-date=2026-07-02 |work=BUR.MIZZIMA.COM |language=en-US}}</ref> == နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်ရပ်များ == KIA က ၎င်းတို့ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားသော နယ်မြေများတွင် KIO ပညာရေးဌာန၏ စီစဉ်မှုဖြင့် ကျောင်းများ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး အထူးသဖြင့် အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၌ ၂၀၂၄-၂၅ ပညာသင်နှစ်မှစ၍ KIO ပညာရေးစနစ်ကို စတင်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=KIA သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဒေသတွေမှာ ကျောင်းဖွင့်နိုင်ရေး KIO ပညာရေးဌာနက စတင်စီစဉ်နေ |url=https://www.bnionline.net/mm/news-104588 |access-date=2026-07-02 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ တန်ဘောင်ယာန်ရွာကို တပ်မတော်(လေ)က ဂျက်တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ပြည်သူ ၄ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး နေအိမ် ၂ လုံး ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုမှာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဒေသခံများက ဆိုသည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2025-12-29 |title=KIA ထိန်းချုပ် အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ကို စစ်တပ် ဗုံးကြဲလို့ ပြည်သူ ၄ဦး ဒဏ်ရာရ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/12/29/144222/ |access-date=2026-07-02 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] 6nni3zjbi73lmo8s9bfgdep1uaufosz 0 288901 1041897 1041834 2026-07-03T14:01:42Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-သံပုရာ +သံပရာ) 1041897 wikitext text/x-wiki '''မူးအန်း ဗိသနုလောက်'''( {{Langx|th|เมืองพิษณุโลก}} )သည် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၏ အောက်ဘက်ပိုင်း‌ဒေသဖြစ်သော ဗိသနုလောက်ပြည်နယ် ၏ ခရိုင်မြို့တော် ( ''[[အမ်ဖေါ|အမ်ဖိုးမူအန်]]'' )ဖြစ်သည်။ == သမိုင်း == ''မူးအန်း ဗိ''သနုလောက်မြို့သည် ၁၇၆၇ခုနှစ် နိုင်ငံတော် ပျက်သုဉ်းချိန်အထိ အယုဒ္ဓယနိုင်ငံတော်၏ မြောက်ပိုင်းတွင် ပထမတန်းစားမြို့ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘုရင်မဟာ[[တာကသိန|တပ်ဆင်]]လက်ထက်တွင်လည်း ဗိသနုလောက်မြို့သည် ပထမတန်းစားမြို့ဖြစ်ခဲ့သည်။ [[ရာမ ၅|ချူလာလောင်ကွန်း]]ဘုရင် (ရာမ ၅)၏ ''ထေဆာဖိဘန်'' အုပ်ချုပ်ရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများနောက်တွင် ဗိသနုလောက်မြို့သည် ဗဟိုချက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဤပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများအတွင်း ၁၈၉၈ ခုနှစ်၌ ဤခရိုင်ကိုဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ''လူအန်'' ဥဒုံခက်ဘိုရီဟန်သည် ပထမဆုံးခရိုင်မှူးဖြစ်လာခဲ့သည်။ == ပထဝီဝင် == === တည်နေရာ === အနီးနားရှိ ခရိုင်များမှာ ိုင်များမှာ) ဖရွန်ဖီရမ် ၊ ဝပ်ဘုတ်၊ ဝမ်ထောင်၊ ဘန်ကရထုံနှင့် ဘန်ပါရာကမ်တို့ဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite report|date=5 October 2020|title=บรรยายสรุปอำเภอเมืองพิษณุโลก|language=th|page=3}}</ref> === မြေမျက်နှာသွင်ပြင် === မူးအန်း ဗိသနုလောက်သည် နန်ချိုင့်ဝှမ်း အတွင်းတည်ရှိပြီး ခရိုင်၏အနောက်ဘက်နယ်နိမိတ်မှာ ဘန်ရာခမ်ခရိုင်နှင့် အကြမ်းဖျဉ်းအနားသတ်မှာ နန်ချိုင့်ဝှမ်းနှင့် ယွန်ချိုင့်ဝှမ်းကြား နယ်နိမိတ်လည်း ဖြစ်သည်။ ဤဒေသတွင် ချိုင့်ဝှမ်းများကြား မြေမျက်နှာအနေအထားမှာ အမျိုးမျိုးဖြစ်နေသည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မြေပြင်အနေအထားသည် ပြန့်ပြူးနေပြီး ဒေသခံများသည် နှစ်ပေါင်းများစွာ ရေစီးဆင်းမှုအများစုကို စိုက်ပျိုးရေးအတွက် လမ်းကြောင်းပြောင်းခဲ့ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ချိုင့်ဝှမ်းနှစ်ခုစလုံးသည် [[ကျောက်ဖယားမြစ်|ကျောက်ဖယားရေဝေရေလဲ]]ဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ အဓိကရေးပါဆုံးသော ရေအရင်းအမြစ်မှာနန်မြစ် ဖြစ်ပြီး ခွာနွိုင်းမြစ်သည်လည်း ခရိုင်ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသွားသည်။ <ref>{{Cite report|date=5 October 2020|title=บรรยายสรุปอำเภอเมืองพิษณุโลก|language=th|page=3}}</ref> === ရာသီဥတု === === သဘာဝတရား === သစ်တောဧရိယာမှာ ခရိုင်စုစုပေါင်းဧရိယာ၏ ၆.၈ ရာခိုင်နှုန်းခန့် {{Convert|53|km2}}ရှိပါသည်။ <ref>{{Cite report|date=5 October 2020|title=บรรยายสรุปอำเภอเมืองพิษณุโลก|language=th|page=3}}</ref> ခရီးအရမ်းမဝေးသောနေရာတွင် ၁,၂၆၂ ကီလိုမီတာ (၄၈၇ စတုရန်းမိုင်)ကျယ်ဝန်းသောထုံသလင်လွမ်အမျိုးသားပန်းခြံ ( Thung Salaeng Luang National Park )ရှိသည်။ == ဘာသာတရား == ၂၀၁၉ ခုနှစ်စာရင်းများအရ မူးအန်း ဗိသနုလောက်ခရိုင်ရှိ လူဦးရေ၏ ၉၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များဖြစ်ကြပြီး ဝပ်ကျောင်း ၈၃ကျောင်းနှင့် မှတ်ပုံမတင်ထားသော သံဃာကျောင်း၂၆ကျောင်း ရှိပါသည်။ <ref>{{Cite report|title=Phitsanulok Provincial Statistical Report 2562-2019|page=51}}</ref>မူးအန်း ဗိသနုလောက်ခရိုင်တွင် ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်း ၁၁ ကျောင်း၊ [[မွတ်စလင်မ်|မွတ်စလင်]]မာစဂျစ် အဗူဗက် ပါကစ္စတန်( Masjid Abubak Pakistan) ဗလီ တခုရှိပါသည်။ == အုပ်ချုပ်ရေး == === ပြည်နယ်အစိုးရ === ခရိုင်ကို ခရိုင်ခွဲ ၂၀ ( ''[[တမ်ဘွန်]]'' )အဖြစ် ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ပြီး၊ ၎င်းတို့ကို ထပ်မံကာ ရွာ ၁၇၅ ရွာ ( ''[[မူးဘန်|မူဘန်]]'' )အဖြစ် ထပ်မံခွဲခြားထားသည်။ === ဒေသန္တရအစိုးရ === {{Clear}} [[ဖိုင်:Mueang_Phitsanulok_district_EN.svg|left|thumb|600x600px|မူအန်း ဗိသနုလောက်ခရိုင်ကို ဒေသဆိုင်ရာ နယ်မြေ ၂၁ ခုအဖြစ် ပိုင်းခြားထားသည်ပုံ။]] == လူဦးရေစာရင်း == === လူဦးရေ === မူးအန်း ဗိသနုလောက်ခရိုင်သည် လူဦးရေ ၂၇၉,၇၇၄ဦးရှိရာ ဗိသနုလောက်ပြည်နယ်၏ လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးခရိုင်လည်းဖြစ်ပါသည်။ အခြား ကျန်ခရိုင်ရှစ်ခု၏ လူဦးရေ စုစုပေါင်းမှာ ၂၇၆,၉၃၆ ဦးရှိပါသည်။ === မြို့ပြဧရိယာ === မူးအန်း ဗိသနုလောက်ခရိုင်ရှိ မြို့ပြလူဦးရေမှာ ၁၅၈,၅၃၄ ဦး (၅၄.၄ ရာခိုင်နှုန်း) ရှိသည်။ ဗိသနုလောက်မြို့တစ်ဝိုက်ရှိ မြို့ပြဧရိယာတွင် ၁၅၆,၅၄၇ ဦးနှင့် ဘန်မိုင်တစ်ဝိုက်တွင် ၁၉၈၇ ဦးရှိပြီး ခရိုင်ရှိ လူဦးရေ၏ ၅၄.၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် မြူနီစပယ်ဧရိယာတွင် နေထိုင်ကြပြီး ၁၃၂,၂၇၇ ဦး (၄၅.၆ ရာခိုင်နှုန်း) သည် မြူနီစပယ်ဧရိယာမဟုတ်သော ဧရိယာတွင် နေထိုင်ကြသည်။ == စီးပွားရေး == မူးအန်း ဗိသနုလောက်ခရိုင်သည် ဗိသနုလောက်ပြည်နယ်၏ ဈေးဝယ်ခြင်းနှင့် ဝန်ဆောင်မှုကဏ္ဍတို့၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်ပါသည်။ === ကုန်တိုက်များ === * Big C စူပါစင်တာ * စင်ထရယ်ပလာဇာ ဗိသနုလောက် * Lotus နှင့် Lotus Extra * မက်ခရို ၁ နှင့် ၂ [http://www.siammakro.co.th] * ထိုင်းဝပ်ဆာဒူး ဗိသနုလောက် [https://www.thaiwatsadu.com] === ဝန်ဆောင်မှု အထောက်အကူပြုပစ္စည်းများ === * ဟွာရို - မူး ၄နှင့် ၅ရှိ အစိုးရ၏ ဝန်ဆောင်မှု အဆောက်အအုံ ၁၅ ခု။ * ဘဏ်နှင့် ငွေကြေးအဖွဲ့အစည်းများ ၄၉ ခု။ <ref>{{Cite report|date=5 October 2020|title=บรรยายสรุปอำเภอเมืองพิษณุโลก|language=th|page=7}}</ref> * ဟိုတယ် ၁၀၂ ခု။ <ref>{{Cite report|date=5 October 2020|title=บรรยายสรุปอำเภอเมืองพิษณุโลก|language=th|page=7}}</ref> * "တစ်မြို့နယ် - တစ်ထုတ်ကုန်" (OTOP) အဖွဲ့ ၂၁၀ ဖွဲ့။ <ref>{{Cite report|date=5 October 2020|title=บรรยายสรุปอำเภอเมืองพิษณุโลก|language=th|page=8}}</ref> === စိုက်ပျိုးရေး === ==== အဓိကသီးနှံလေးမျိုး ==== * [[ဆန်]]သည်အဓိကထွက်ကုန်ဖြစ်ပြီး ၁၉၆,၄၉၇ တန် (ပြည်နယ်၏၁၅.၃ ရာခိုင်နှုန်း၊၁,၂၈၄,၁၆၄တန်) ထုတ်လုပ်မှုရှိသည်။ <ref name="AGRI">{{Cite report|title=Phitsanulok Provincial Statistical Report 2562-2019: Agriculture and Fishery Statistics}}</ref> {{Rp|105–107}}။ အိမ်ထောင်စု ၇,၂၈၄ စုသည် ကောက်ပဲသီးနှံ ဧရိယာမှာ {{Convert|24,553|ha}} သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တွင်း သီးနှံစိုက်ဧရိယာ၏ ၇.၃ ရာခိုင်နှုန်းတွင် စိုက်ပျိုးကြသည်။ <ref>{{Cite report|date=5 October 2020|title=บรรยายสรุปอำเภอเมืองพิษณุโลก|language=th|page=7}}</ref> * [[ပီလောပီနံ]] နှင့် [[ပြောင်းဖူး]]စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုကို အိမ်ထောင်စု ၄၉၁ စုက {{Convert|1,509|ha}}တွင် စိုက်ပျိုးကြသည်။ သီးနှံဧရိယာသည် ပြည်နယ် သီးနှံဧရိယာ၏ ၂.၀ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရှိပါသည်။ * [[ဆူးခြို့|ကြံသကြား]]ထုတ်လုပ်မှုကို အိမ်ထောင်စု ၂၀၂ စုက {{Convert|838|ha}}တွင် ပြုလုပ်ကြသည်။ သီးနှံဧရိယာသည် ပြည်နယ်၏ သီးနှံဧရိယာ၏ ၃.၃ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရှိသည်။ ==== သစ်သီးပင်များနှင့် သစ်ပင်သီးနှံများ ==== * [[သရက်သီး]]၊ [[ငှက်ပျော|ငှက်ပျောသီး]]၊ [[သံပရာ|သံပရာသီး]]၊ [[တောကြက်မောက်|လောင်ဂန်သီး]]၊ [[မန်ကျည်း|မန်ကျည်းသီး]]နှင့် [[ကျွဲကောပင်|ရှောက်သီး]]ထုတ်လုပ်မှုသည်အိမ်ထောင်စု ၃၀၇ စုက {{Convert|155|ha}} သို့မဟုတ် ပြည်နယ်၏ ရိတ်သိမ်းဧရိယာ၏ ၀.၃ ရာခိုင်နှုန်းတွင် လုပ်ကိုင်ကြသည်။ရာခိုင်နှုန်းသာရှိ ==== ဟင်းသီးဟင်းရွက်သီးနှံများ ==== * [[ဖရဲပင်|ဖရဲသီး]]၊ တရုတ်ဂေါ်ဖီထုပ်၊ [[ဂေါ်ဖီထုပ်]]၊ [[သခွားပင်|သခွားသီး]]နှင့် ရွှေဖရုံသီး ထုတ်လုပ်မှုသည် အိမ်ထောင်စု ၁၉၈ စုကပြည်နယ်၏ သီးနှံဧရိယာ၏ ၅.၈ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သော {{Convert|91|ha}}တွင် စိုက်ပျိုးကြသည်။ ==== မွေးမြူရေးခြံ ==== မွေးမြူရေးခြံများသည် [[ကြက်]] ၅၉၇,၄၉၇ ကောင်၊ [[ဘဲ]] ၁၀၁,၂၅၂ ကောင်၊ [[ဝက်]] ၁၆,၇၃၂ ကောင်၊ [[နွား]] ၃,၅၄၀ ကောင်၊ ကျွဲ ၁,၇၃၆ ကောင်၊ [[ဆိတ်]] ၂၄၄၆ ကောင်နှင့် ငန်း ၁၄၁ ကောင်မှ ကုန်စည်များကို ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ <ref name="AGRI">{{Cite report|title=Phitsanulok Provincial Statistical Report 2562-2019: Agriculture and Fishery Statistics}}<cite class="citation report cs1" data-ve-ignore="">Phitsanulok Provincial Statistical Report 2562-2019: Agriculture and Fishery Statistics. </cite></ref> {{Rp|111}} ==== ငါးလုပ်ငန်း ==== ဗိသနုလောက်ခရိုင်မှ ရေချိုငါးမွေးမြူရေးမှ စုစုပေါင်းဖမ်းဆီးရမိမှုမှာ ၁၁၄၄ တန် သို့မဟုတ် ၁၂၁၆၉ တန်၏ ၉.၄ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။ <ref name="AGRI">{{Cite report|title=Phitsanulok Provincial Statistical Report 2562-2019: Agriculture and Fishery Statistics}}<cite class="citation report cs1" data-ve-ignore="">Phitsanulok Provincial Statistical Report 2562-2019: Agriculture and Fishery Statistics. </cite></ref> {{Rp|111}} == ပညာရေး == မူးအန်း ဗိသနုလောက်ခရိုင်သည် ဗိသနုလောက်ပြည်နယ်၏ ပညာရေးဗဟိုချက်ဖြစ်သည်။ အစိုးရနှင့် ပုဂ္ဂလိက နှစ်မျိုးလုံးတွင် သူငယ်တန်းမှ တက္ကသိုလ်အဆင့်အထိ အဆင့်အားလုံးတွင် ပညာရေးအဖွဲ့အစည်းများစွာ ရှိပါသည်။ <ref>{{Cite report|title=Phitsanulok Provincial Statistical Report 2562-2019: Education Statistics|pages=33–45}}</ref> === အဆင့်မြင့်ပညာရေး === ခရိုင်အတွင်း သို့မဟုတ် အနီးတစ်ဝိုက်တွင် အဆင့်မြင့်ပညာရေးဌာန ခြောက်ခုရှိပြီး ကျောင်းသား ၃၈,၅၅၃ ဦး ရှိသည်။ * ဌာန ၁၆ခု၊ ဘာသာရပ် ၁၈၄ခုနှင့် ကျောင်းသား ၂၂၀၀၀ ကျော်ရှိသော နရေစွမ်တက္ကသိုလ် သည် ဗိသနုလောက်ပြည်နယ်ရှိ တက္ကသိုလ်များ၏ ဦးဆောင်တက္ကသိုလ်ဖြစ်သည်။ * ပီဘူဆွန်ခရမ် ရာဇဘတ် တက္ကသိုလ်တွင်ဌာန ၆ ခု ရှိသည်။ * ရာဇမင်္ဂလနည်းပညာတက္ကသိုလ်၊ လန်နာ၊ ဗိသနုလောက်ကျောင်းဝင်းတွင် ဌာန ၃ ခုရှိသည်။ * ဗိသနုလောက်တက္ကသိုလ်သည် နောက်ဆုံးအဆင့်ဖြစ်ပြီး ဌာန ၅ ခုပါရှိသော ပုဂ္ဂလိကတက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ [http://www.pluniversity.com] * သီရိန်ဓိုရ်ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးကောလိပ်၊ ဗိသနုလောက်ပြည်နယ်။ [https://www.scphpl.ac.th/main/] * သူနာပြု ဗုဒ္ဓဆီနာရာဇ် ပြမရာဇောနာနီကောလိပ် [http://www.bcnb.ac.th/bcnb/www] === အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပညာရေး === * ကျောင်းသား ၁၁,၀၂၃ ဦးရှိသော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကောလိပ် ခုနစ်ခု။ <ref>{{Cite report|title=Phitsanulok Provincial Statistical Report 2562-2019: Education Statistics|page=45}}</ref> === အလယ်တန်းပညာရေး === * ကျောင်းသား ၉၂၃၀ဦးရှိသော အထက်တန်းကျောင်း ၁၂ကျောင်း။ * စုစုပေါင်း ၂၃ယောက် လျော့သွားတယ်&nbsp;ကျောင်းသား ၁၂,၅၉၀ ဦးရှိသော အလယ်တန်းကျောင်းများ။ === မူလတန်းပညာရေး === * ကျောင်းသားဦးရေ ၂၀,၈၇၇ ဦးရှိသော မူလတန်းကျောင်း ၈၇ ကျောင်း။ == ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု == === အစိုးရဆေးရုံများ === မူးအန်း ဗိသနုလောက်ခရိုင်တွင် အစိုးရဆေးရုံ လေးခုရှိသည်။ <ref>{{Cite report|title=Phitsanulok Provincial Statistical Report 2562-2019: Health Statistics|pages=59–60}}</ref> * ဗုဒ္ဓဆီနာရာဇ် ဗိသနုလောက်ဆေးရုံ သည် ပြည်နယ်နှင့် မြို့တော်၏အဓိက အစိုးရဆေးရုံဖြစ်ပြီး ကုတင် ၁၀၀၀ ဆံ့သည်။ * နရေဆွမ်တက္ကသိုလ် ဆေးရုံ သည် ဒေသတွင်း တတိယအဆင့် စောင့်ရှောက်မှု ဆေးရုံဖြစ်သည်။ * သမ္တေစဗြနရေစွမ်မဟာရာဇ် ခံတပ်ဆေးရုံသည် အများပြည်သူအတွက် ဖွင့်လှစ်ထားသော တပ်မတော်ဆေးရုံဖြစ်သည်။ [http://nah.rta.mi.th] * ထိုင်းတော်ဝင်လေတပ် ၄၆ တန်းဆေးရုံသည် လေတပ်ဆေးရုံဖြစ်ပြီး အများပြည်သူအတွက်လည်း ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ [https://www.wing46.rtaf.mi.th] === ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံများ === မူးအန်း ဗိသနုလောက်ခရိုင်တွင် ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံငါးရုံရှိပြီး စုစုပေါင်းကုတင် ၄၀၀ ဆံ့သည်။ * ဘန်ကောက်ဆေးရုံ ဗိသနုလောက် [https://www.bangkokhospitalphitsanulok.com] * ဗိသနုလောက်ဆေးရုံ [https://www.phitsanulok-hospital.com] * ပိတ်သနုဝေတ် ဆေးရုံ [https://www.pitsanuvej.com] * ရူအမ်ဖက်ဆေးရုံ * ရေဒီယိုဓာတ်ရောင်ခြည်ကုထုံးနှင့် နျူကလီးယားဆေးပညာဆေးရုံ === ကျန်းမာရေးမြှင့်တင်ရေးဆေးရုံများ === မူးအန်း ဗိသနုလောက်တွင် ကျန်းမာရေးမြှင့်တင်ဆေးရုံ ၂၄ ခုရှိသည်။ == အခြေခံအဆောက်အအုံ == === လမ်းများ === ၁၂၆လမ်းသည် ဘက်စုံသုံး ရှောင်ကွင်းလမ်းဖြစ်ပြီး မြောက်ဘက်တွင် ဥတ္တရာဒိတနှင့် [[လံပင်မြို့|လမ်ပန်း]]သို့ အဝေးပြေး လမ်းမကြီး ၁၁၊ '''အရှေ့ဘက်'''တွင် ဖက်ချဘွန်သို့ အဝေးပြေးလမ်းမကြီး ၁၂၊ '''တောင်ဘက်'''တွင် ဆင်းဘူရီသို့ အဝေးပြေးလမ်းမကြီး ၁၁၊ '''တောင်ဘက်'''တွင် နခွန်ဆဝမ်သို့ အဝေးပြေးလမ်းမကြီး ၁၁၇၊ '''အနောက်ဘက်'''တွင် ဆူခိုထိုင်း၊ တာ့ခ်နှင့် [[မဲဆောက်မြို့|မဲဆောက်]]အဝေးပြေးလမ်းမကြီးနှင့် ဆက်သွယ် '''ပေးပါသည်''' ။ === ဘတ်စ်ကားများ === ဗိသနုလောက် ဂိတ် ၁ (စန်ဖွန်ဖိုင်) နှင့် ဂိတ် ၂ ( စမိုခေး ) တို့သည် ဗိသနုလောက် === လေဆိပ် === မြို့လယ် (အာရန်ယစ်)နှင့်နီးသော ဗိသနုလောက်လေဆိပ်သည် ဘန်ကောက်မှ တစ်နေ့လျှင် လေယာဉ်ခြောက်စင်းအထိ (ပျံသန်းချိန် ၆၀ မိနစ်ခန့်) ပျံသန်းပြီး လေကြောင်းလိုင်းသုံးခုဖြစ်သည့် Nok Air၊ Thai Air Asia နှင့် Thai Lion Air မှ ပြေးဆွဲပါသည်။ === ရထားလမ်း === မြို့လယ်ခေါင်ရှိ ဗိသနုလောက် ရထားဘူတာ တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ ပြည်နယ်ရထားလမ်း မှ လည်ပတ်သော မြောက်ပိုင်းလိုင်း ရှိ မြို့တွင်းရထားများကို အဓိကထား ပြေးဆွဲပြီး နေ့စဉ် ရထား ဆယ်ဂဏန်းကျော်သည် ဦးတည်ရာတစ်ခုစီသို့ ပြေးဆွဲလျက်ရှိသည်။ === ရေဒီယို === ခရိုင်တွင် ရေဒီယိုလိုင်း ရှစ်လိုင်းရှိသည်- == ရေကြီးခြင်း == ၂၀၀၆ ခုနှစ်၌ မူးအန်း ဗိသနုလောက်မြို့ရှိနေထိုင်သူများတွင် ရေဝပ်ခြင်းကြောင့် ကူးစက်ခံရတတ်သော [[လက်ပ်တို စပီရိုးစစ်|လက်ပတိုစပိုင်ရိုးစစ်ရောဂါ]]များ ဖြစ်ပွားမှုရှိခဲ့ကြောင်း သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့ပါသည်။ == ကိုးကားချက်များ == <div style="overflow:scroll;Height:300px;"> <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} </div> == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [https://web.archive.org/web/20070927233808/http://www.amphoe.com/menu.php?am=414&pv=36 Amphoe.com] (ထိုင်း) {{Amphoe Phitsanulok}} [[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာနှင့် ကွဲပြားသော ဖော်ပြချက်တိုများ]] [[ကဏ္ဍ:ဖော်ပြချက်တို ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]] [[ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ]] 7rxted4zjkkxfi6kh84bwe0cf8862m0 1041981 1041897 2026-07-03T14:56:44Z ~2026-37988-64 145177 /* တည်နေရာ */ 1041981 wikitext text/x-wiki '''မူးအန်း ဗိသနုလောက်'''( {{Langx|th|เมืองพิษณุโลก}} )သည် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၏ အောက်ဘက်ပိုင်း‌ဒေသဖြစ်သော ဗိသနုလောက်ပြည်နယ် ၏ ခရိုင်မြို့တော် ( ''[[အမ်ဖေါ|အမ်ဖိုးမူအန်]]'' )ဖြစ်သည်။ == သမိုင်း == ''မူးအန်း ဗိ''သနုလောက်မြို့သည် ၁၇၆၇ခုနှစ် နိုင်ငံတော် ပျက်သုဉ်းချိန်အထိ အယုဒ္ဓယနိုင်ငံတော်၏ မြောက်ပိုင်းတွင် ပထမတန်းစားမြို့ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘုရင်မဟာ[[တာကသိန|တပ်ဆင်]]လက်ထက်တွင်လည်း ဗိသနုလောက်မြို့သည် ပထမတန်းစားမြို့ဖြစ်ခဲ့သည်။ [[ရာမ ၅|ချူလာလောင်ကွန်း]]ဘုရင် (ရာမ ၅)၏ ''ထေဆာဖိဘန်'' အုပ်ချုပ်ရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများနောက်တွင် ဗိသနုလောက်မြို့သည် ဗဟိုချက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဤပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများအတွင်း ၁၈၉၈ ခုနှစ်၌ ဤခရိုင်ကိုဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ''လူအန်'' ဥဒုံခက်ဘိုရီဟန်သည် ပထမဆုံးခရိုင်မှူးဖြစ်လာခဲ့သည်။ == ပထဝီဝင် == === တည်နေရာ === အနီးနားရှိ ခရိုင်များမှာ) ဖရွန်ဖီရမ် ၊ ဝပ်ဘုတ်၊ ဝမ်ထောင်၊ ဘန်ကရထုံနှင့် ဘန်ပါရာကမ်တို့ဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite report|date=5 October 2020|title=บรรยายสรุปอำเภอเมืองพิษณุโลก|language=th|page=3}}</ref> === မြေမျက်နှာသွင်ပြင် === မူးအန်း ဗိသနုလောက်သည် နန်ချိုင့်ဝှမ်း အတွင်းတည်ရှိပြီး ခရိုင်၏အနောက်ဘက်နယ်နိမိတ်မှာ ဘန်ရာခမ်ခရိုင်နှင့် အကြမ်းဖျဉ်းအနားသတ်မှာ နန်ချိုင့်ဝှမ်းနှင့် ယွန်ချိုင့်ဝှမ်းကြား နယ်နိမိတ်လည်း ဖြစ်သည်။ ဤဒေသတွင် ချိုင့်ဝှမ်းများကြား မြေမျက်နှာအနေအထားမှာ အမျိုးမျိုးဖြစ်နေသည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မြေပြင်အနေအထားသည် ပြန့်ပြူးနေပြီး ဒေသခံများသည် နှစ်ပေါင်းများစွာ ရေစီးဆင်းမှုအများစုကို စိုက်ပျိုးရေးအတွက် လမ်းကြောင်းပြောင်းခဲ့ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ချိုင့်ဝှမ်းနှစ်ခုစလုံးသည် [[ကျောက်ဖယားမြစ်|ကျောက်ဖယားရေဝေရေလဲ]]ဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ အဓိကရေးပါဆုံးသော ရေအရင်းအမြစ်မှာနန်မြစ် ဖြစ်ပြီး ခွာနွိုင်းမြစ်သည်လည်း ခရိုင်ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသွားသည်။ <ref>{{Cite report|date=5 October 2020|title=บรรยายสรุปอำเภอเมืองพิษณุโลก|language=th|page=3}}</ref> === ရာသီဥတု === === သဘာဝတရား === သစ်တောဧရိယာမှာ ခရိုင်စုစုပေါင်းဧရိယာ၏ ၆.၈ ရာခိုင်နှုန်းခန့် {{Convert|53|km2}}ရှိပါသည်။ <ref>{{Cite report|date=5 October 2020|title=บรรยายสรุปอำเภอเมืองพิษณุโลก|language=th|page=3}}</ref> ခရီးအရမ်းမဝေးသောနေရာတွင် ၁,၂၆၂ ကီလိုမီတာ (၄၈၇ စတုရန်းမိုင်)ကျယ်ဝန်းသောထုံသလင်လွမ်အမျိုးသားပန်းခြံ ( Thung Salaeng Luang National Park )ရှိသည်။ == ဘာသာတရား == ၂၀၁၉ ခုနှစ်စာရင်းများအရ မူးအန်း ဗိသနုလောက်ခရိုင်ရှိ လူဦးရေ၏ ၉၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များဖြစ်ကြပြီး ဝပ်ကျောင်း ၈၃ကျောင်းနှင့် မှတ်ပုံမတင်ထားသော သံဃာကျောင်း၂၆ကျောင်း ရှိပါသည်။ <ref>{{Cite report|title=Phitsanulok Provincial Statistical Report 2562-2019|page=51}}</ref>မူးအန်း ဗိသနုလောက်ခရိုင်တွင် ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်း ၁၁ ကျောင်း၊ [[မွတ်စလင်မ်|မွတ်စလင်]]မာစဂျစ် အဗူဗက် ပါကစ္စတန်( Masjid Abubak Pakistan) ဗလီ တခုရှိပါသည်။ == အုပ်ချုပ်ရေး == === ပြည်နယ်အစိုးရ === ခရိုင်ကို ခရိုင်ခွဲ ၂၀ ( ''[[တမ်ဘွန်]]'' )အဖြစ် ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ပြီး၊ ၎င်းတို့ကို ထပ်မံကာ ရွာ ၁၇၅ ရွာ ( ''[[မူးဘန်|မူဘန်]]'' )အဖြစ် ထပ်မံခွဲခြားထားသည်။ === ဒေသန္တရအစိုးရ === {{Clear}} [[ဖိုင်:Mueang_Phitsanulok_district_EN.svg|left|thumb|600x600px|မူအန်း ဗိသနုလောက်ခရိုင်ကို ဒေသဆိုင်ရာ နယ်မြေ ၂၁ ခုအဖြစ် ပိုင်းခြားထားသည်ပုံ။]] == လူဦးရေစာရင်း == === လူဦးရေ === မူးအန်း ဗိသနုလောက်ခရိုင်သည် လူဦးရေ ၂၇၉,၇၇၄ဦးရှိရာ ဗိသနုလောက်ပြည်နယ်၏ လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးခရိုင်လည်းဖြစ်ပါသည်။ အခြား ကျန်ခရိုင်ရှစ်ခု၏ လူဦးရေ စုစုပေါင်းမှာ ၂၇၆,၉၃၆ ဦးရှိပါသည်။ === မြို့ပြဧရိယာ === မူးအန်း ဗိသနုလောက်ခရိုင်ရှိ မြို့ပြလူဦးရေမှာ ၁၅၈,၅၃၄ ဦး (၅၄.၄ ရာခိုင်နှုန်း) ရှိသည်။ ဗိသနုလောက်မြို့တစ်ဝိုက်ရှိ မြို့ပြဧရိယာတွင် ၁၅၆,၅၄၇ ဦးနှင့် ဘန်မိုင်တစ်ဝိုက်တွင် ၁၉၈၇ ဦးရှိပြီး ခရိုင်ရှိ လူဦးရေ၏ ၅၄.၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် မြူနီစပယ်ဧရိယာတွင် နေထိုင်ကြပြီး ၁၃၂,၂၇၇ ဦး (၄၅.၆ ရာခိုင်နှုန်း) သည် မြူနီစပယ်ဧရိယာမဟုတ်သော ဧရိယာတွင် နေထိုင်ကြသည်။ == စီးပွားရေး == မူးအန်း ဗိသနုလောက်ခရိုင်သည် ဗိသနုလောက်ပြည်နယ်၏ ဈေးဝယ်ခြင်းနှင့် ဝန်ဆောင်မှုကဏ္ဍတို့၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်ပါသည်။ === ကုန်တိုက်များ === * Big C စူပါစင်တာ * စင်ထရယ်ပလာဇာ ဗိသနုလောက် * Lotus နှင့် Lotus Extra * မက်ခရို ၁ နှင့် ၂ [http://www.siammakro.co.th] * ထိုင်းဝပ်ဆာဒူး ဗိသနုလောက် [https://www.thaiwatsadu.com] === ဝန်ဆောင်မှု အထောက်အကူပြုပစ္စည်းများ === * ဟွာရို - မူး ၄နှင့် ၅ရှိ အစိုးရ၏ ဝန်ဆောင်မှု အဆောက်အအုံ ၁၅ ခု။ * ဘဏ်နှင့် ငွေကြေးအဖွဲ့အစည်းများ ၄၉ ခု။ <ref>{{Cite report|date=5 October 2020|title=บรรยายสรุปอำเภอเมืองพิษณุโลก|language=th|page=7}}</ref> * ဟိုတယ် ၁၀၂ ခု။ <ref>{{Cite report|date=5 October 2020|title=บรรยายสรุปอำเภอเมืองพิษณุโลก|language=th|page=7}}</ref> * "တစ်မြို့နယ် - တစ်ထုတ်ကုန်" (OTOP) အဖွဲ့ ၂၁၀ ဖွဲ့။ <ref>{{Cite report|date=5 October 2020|title=บรรยายสรุปอำเภอเมืองพิษณุโลก|language=th|page=8}}</ref> === စိုက်ပျိုးရေး === ==== အဓိကသီးနှံလေးမျိုး ==== * [[ဆန်]]သည်အဓိကထွက်ကုန်ဖြစ်ပြီး ၁၉၆,၄၉၇ တန် (ပြည်နယ်၏၁၅.၃ ရာခိုင်နှုန်း၊၁,၂၈၄,၁၆၄တန်) ထုတ်လုပ်မှုရှိသည်။ <ref name="AGRI">{{Cite report|title=Phitsanulok Provincial Statistical Report 2562-2019: Agriculture and Fishery Statistics}}</ref> {{Rp|105–107}}။ အိမ်ထောင်စု ၇,၂၈၄ စုသည် ကောက်ပဲသီးနှံ ဧရိယာမှာ {{Convert|24,553|ha}} သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တွင်း သီးနှံစိုက်ဧရိယာ၏ ၇.၃ ရာခိုင်နှုန်းတွင် စိုက်ပျိုးကြသည်။ <ref>{{Cite report|date=5 October 2020|title=บรรยายสรุปอำเภอเมืองพิษณุโลก|language=th|page=7}}</ref> * [[ပီလောပီနံ]] နှင့် [[ပြောင်းဖူး]]စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုကို အိမ်ထောင်စု ၄၉၁ စုက {{Convert|1,509|ha}}တွင် စိုက်ပျိုးကြသည်။ သီးနှံဧရိယာသည် ပြည်နယ် သီးနှံဧရိယာ၏ ၂.၀ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရှိပါသည်။ * [[ဆူးခြို့|ကြံသကြား]]ထုတ်လုပ်မှုကို အိမ်ထောင်စု ၂၀၂ စုက {{Convert|838|ha}}တွင် ပြုလုပ်ကြသည်။ သီးနှံဧရိယာသည် ပြည်နယ်၏ သီးနှံဧရိယာ၏ ၃.၃ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရှိသည်။ ==== သစ်သီးပင်များနှင့် သစ်ပင်သီးနှံများ ==== * [[သရက်သီး]]၊ [[ငှက်ပျော|ငှက်ပျောသီး]]၊ [[သံပရာ|သံပရာသီး]]၊ [[တောကြက်မောက်|လောင်ဂန်သီး]]၊ [[မန်ကျည်း|မန်ကျည်းသီး]]နှင့် [[ကျွဲကောပင်|ရှောက်သီး]]ထုတ်လုပ်မှုသည်အိမ်ထောင်စု ၃၀၇ စုက {{Convert|155|ha}} သို့မဟုတ် ပြည်နယ်၏ ရိတ်သိမ်းဧရိယာ၏ ၀.၃ ရာခိုင်နှုန်းတွင် လုပ်ကိုင်ကြသည်။ရာခိုင်နှုန်းသာရှိ ==== ဟင်းသီးဟင်းရွက်သီးနှံများ ==== * [[ဖရဲပင်|ဖရဲသီး]]၊ တရုတ်ဂေါ်ဖီထုပ်၊ [[ဂေါ်ဖီထုပ်]]၊ [[သခွားပင်|သခွားသီး]]နှင့် ရွှေဖရုံသီး ထုတ်လုပ်မှုသည် အိမ်ထောင်စု ၁၉၈ စုကပြည်နယ်၏ သီးနှံဧရိယာ၏ ၅.၈ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သော {{Convert|91|ha}}တွင် စိုက်ပျိုးကြသည်။ ==== မွေးမြူရေးခြံ ==== မွေးမြူရေးခြံများသည် [[ကြက်]] ၅၉၇,၄၉၇ ကောင်၊ [[ဘဲ]] ၁၀၁,၂၅၂ ကောင်၊ [[ဝက်]] ၁၆,၇၃၂ ကောင်၊ [[နွား]] ၃,၅၄၀ ကောင်၊ ကျွဲ ၁,၇၃၆ ကောင်၊ [[ဆိတ်]] ၂၄၄၆ ကောင်နှင့် ငန်း ၁၄၁ ကောင်မှ ကုန်စည်များကို ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ <ref name="AGRI">{{Cite report|title=Phitsanulok Provincial Statistical Report 2562-2019: Agriculture and Fishery Statistics}}<cite class="citation report cs1" data-ve-ignore="">Phitsanulok Provincial Statistical Report 2562-2019: Agriculture and Fishery Statistics. </cite></ref> {{Rp|111}} ==== ငါးလုပ်ငန်း ==== ဗိသနုလောက်ခရိုင်မှ ရေချိုငါးမွေးမြူရေးမှ စုစုပေါင်းဖမ်းဆီးရမိမှုမှာ ၁၁၄၄ တန် သို့မဟုတ် ၁၂၁၆၉ တန်၏ ၉.၄ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။ <ref name="AGRI">{{Cite report|title=Phitsanulok Provincial Statistical Report 2562-2019: Agriculture and Fishery Statistics}}<cite class="citation report cs1" data-ve-ignore="">Phitsanulok Provincial Statistical Report 2562-2019: Agriculture and Fishery Statistics. </cite></ref> {{Rp|111}} == ပညာရေး == မူးအန်း ဗိသနုလောက်ခရိုင်သည် ဗိသနုလောက်ပြည်နယ်၏ ပညာရေးဗဟိုချက်ဖြစ်သည်။ အစိုးရနှင့် ပုဂ္ဂလိက နှစ်မျိုးလုံးတွင် သူငယ်တန်းမှ တက္ကသိုလ်အဆင့်အထိ အဆင့်အားလုံးတွင် ပညာရေးအဖွဲ့အစည်းများစွာ ရှိပါသည်။ <ref>{{Cite report|title=Phitsanulok Provincial Statistical Report 2562-2019: Education Statistics|pages=33–45}}</ref> === အဆင့်မြင့်ပညာရေး === ခရိုင်အတွင်း သို့မဟုတ် အနီးတစ်ဝိုက်တွင် အဆင့်မြင့်ပညာရေးဌာန ခြောက်ခုရှိပြီး ကျောင်းသား ၃၈,၅၅၃ ဦး ရှိသည်။ * ဌာန ၁၆ခု၊ ဘာသာရပ် ၁၈၄ခုနှင့် ကျောင်းသား ၂၂၀၀၀ ကျော်ရှိသော နရေစွမ်တက္ကသိုလ် သည် ဗိသနုလောက်ပြည်နယ်ရှိ တက္ကသိုလ်များ၏ ဦးဆောင်တက္ကသိုလ်ဖြစ်သည်။ * ပီဘူဆွန်ခရမ် ရာဇဘတ် တက္ကသိုလ်တွင်ဌာန ၆ ခု ရှိသည်။ * ရာဇမင်္ဂလနည်းပညာတက္ကသိုလ်၊ လန်နာ၊ ဗိသနုလောက်ကျောင်းဝင်းတွင် ဌာန ၃ ခုရှိသည်။ * ဗိသနုလောက်တက္ကသိုလ်သည် နောက်ဆုံးအဆင့်ဖြစ်ပြီး ဌာန ၅ ခုပါရှိသော ပုဂ္ဂလိကတက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ [http://www.pluniversity.com] * သီရိန်ဓိုရ်ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးကောလိပ်၊ ဗိသနုလောက်ပြည်နယ်။ [https://www.scphpl.ac.th/main/] * သူနာပြု ဗုဒ္ဓဆီနာရာဇ် ပြမရာဇောနာနီကောလိပ် [http://www.bcnb.ac.th/bcnb/www] === အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပညာရေး === * ကျောင်းသား ၁၁,၀၂၃ ဦးရှိသော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကောလိပ် ခုနစ်ခု။ <ref>{{Cite report|title=Phitsanulok Provincial Statistical Report 2562-2019: Education Statistics|page=45}}</ref> === အလယ်တန်းပညာရေး === * ကျောင်းသား ၉၂၃၀ဦးရှိသော အထက်တန်းကျောင်း ၁၂ကျောင်း။ * စုစုပေါင်း ၂၃ယောက် လျော့သွားတယ်&nbsp;ကျောင်းသား ၁၂,၅၉၀ ဦးရှိသော အလယ်တန်းကျောင်းများ။ === မူလတန်းပညာရေး === * ကျောင်းသားဦးရေ ၂၀,၈၇၇ ဦးရှိသော မူလတန်းကျောင်း ၈၇ ကျောင်း။ == ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု == === အစိုးရဆေးရုံများ === မူးအန်း ဗိသနုလောက်ခရိုင်တွင် အစိုးရဆေးရုံ လေးခုရှိသည်။ <ref>{{Cite report|title=Phitsanulok Provincial Statistical Report 2562-2019: Health Statistics|pages=59–60}}</ref> * ဗုဒ္ဓဆီနာရာဇ် ဗိသနုလောက်ဆေးရုံ သည် ပြည်နယ်နှင့် မြို့တော်၏အဓိက အစိုးရဆေးရုံဖြစ်ပြီး ကုတင် ၁၀၀၀ ဆံ့သည်။ * နရေဆွမ်တက္ကသိုလ် ဆေးရုံ သည် ဒေသတွင်း တတိယအဆင့် စောင့်ရှောက်မှု ဆေးရုံဖြစ်သည်။ * သမ္တေစဗြနရေစွမ်မဟာရာဇ် ခံတပ်ဆေးရုံသည် အများပြည်သူအတွက် ဖွင့်လှစ်ထားသော တပ်မတော်ဆေးရုံဖြစ်သည်။ [http://nah.rta.mi.th] * ထိုင်းတော်ဝင်လေတပ် ၄၆ တန်းဆေးရုံသည် လေတပ်ဆေးရုံဖြစ်ပြီး အများပြည်သူအတွက်လည်း ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ [https://www.wing46.rtaf.mi.th] === ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံများ === မူးအန်း ဗိသနုလောက်ခရိုင်တွင် ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံငါးရုံရှိပြီး စုစုပေါင်းကုတင် ၄၀၀ ဆံ့သည်။ * ဘန်ကောက်ဆေးရုံ ဗိသနုလောက် [https://www.bangkokhospitalphitsanulok.com] * ဗိသနုလောက်ဆေးရုံ [https://www.phitsanulok-hospital.com] * ပိတ်သနုဝေတ် ဆေးရုံ [https://www.pitsanuvej.com] * ရူအမ်ဖက်ဆေးရုံ * ရေဒီယိုဓာတ်ရောင်ခြည်ကုထုံးနှင့် နျူကလီးယားဆေးပညာဆေးရုံ === ကျန်းမာရေးမြှင့်တင်ရေးဆေးရုံများ === မူးအန်း ဗိသနုလောက်တွင် ကျန်းမာရေးမြှင့်တင်ဆေးရုံ ၂၄ ခုရှိသည်။ == အခြေခံအဆောက်အအုံ == === လမ်းများ === ၁၂၆လမ်းသည် ဘက်စုံသုံး ရှောင်ကွင်းလမ်းဖြစ်ပြီး မြောက်ဘက်တွင် ဥတ္တရာဒိတနှင့် [[လံပင်မြို့|လမ်ပန်း]]သို့ အဝေးပြေး လမ်းမကြီး ၁၁၊ '''အရှေ့ဘက်'''တွင် ဖက်ချဘွန်သို့ အဝေးပြေးလမ်းမကြီး ၁၂၊ '''တောင်ဘက်'''တွင် ဆင်းဘူရီသို့ အဝေးပြေးလမ်းမကြီး ၁၁၊ '''တောင်ဘက်'''တွင် နခွန်ဆဝမ်သို့ အဝေးပြေးလမ်းမကြီး ၁၁၇၊ '''အနောက်ဘက်'''တွင် ဆူခိုထိုင်း၊ တာ့ခ်နှင့် [[မဲဆောက်မြို့|မဲဆောက်]]အဝေးပြေးလမ်းမကြီးနှင့် ဆက်သွယ် '''ပေးပါသည်''' ။ === ဘတ်စ်ကားများ === ဗိသနုလောက် ဂိတ် ၁ (စန်ဖွန်ဖိုင်) နှင့် ဂိတ် ၂ ( စမိုခေး ) တို့သည် ဗိသနုလောက် === လေဆိပ် === မြို့လယ် (အာရန်ယစ်)နှင့်နီးသော ဗိသနုလောက်လေဆိပ်သည် ဘန်ကောက်မှ တစ်နေ့လျှင် လေယာဉ်ခြောက်စင်းအထိ (ပျံသန်းချိန် ၆၀ မိနစ်ခန့်) ပျံသန်းပြီး လေကြောင်းလိုင်းသုံးခုဖြစ်သည့် Nok Air၊ Thai Air Asia နှင့် Thai Lion Air မှ ပြေးဆွဲပါသည်။ === ရထားလမ်း === မြို့လယ်ခေါင်ရှိ ဗိသနုလောက် ရထားဘူတာ တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ ပြည်နယ်ရထားလမ်း မှ လည်ပတ်သော မြောက်ပိုင်းလိုင်း ရှိ မြို့တွင်းရထားများကို အဓိကထား ပြေးဆွဲပြီး နေ့စဉ် ရထား ဆယ်ဂဏန်းကျော်သည် ဦးတည်ရာတစ်ခုစီသို့ ပြေးဆွဲလျက်ရှိသည်။ === ရေဒီယို === ခရိုင်တွင် ရေဒီယိုလိုင်း ရှစ်လိုင်းရှိသည်- == ရေကြီးခြင်း == ၂၀၀၆ ခုနှစ်၌ မူးအန်း ဗိသနုလောက်မြို့ရှိနေထိုင်သူများတွင် ရေဝပ်ခြင်းကြောင့် ကူးစက်ခံရတတ်သော [[လက်ပ်တို စပီရိုးစစ်|လက်ပတိုစပိုင်ရိုးစစ်ရောဂါ]]များ ဖြစ်ပွားမှုရှိခဲ့ကြောင်း သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့ပါသည်။ == ကိုးကားချက်များ == <div style="overflow:scroll;Height:300px;"> <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} </div> == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [https://web.archive.org/web/20070927233808/http://www.amphoe.com/menu.php?am=414&pv=36 Amphoe.com] (ထိုင်း) {{Amphoe Phitsanulok}} [[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာနှင့် ကွဲပြားသော ဖော်ပြချက်တိုများ]] [[ကဏ္ဍ:ဖော်ပြချက်တို ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]] [[ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ]] nd76tt81pt4ehqm32m60gmze2juwv2f 0 288908 1041896 1041853 2026-07-03T14:01:32Z NjsBot 36203 ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-ဥ် +ဉ်) 1041896 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = ရွှေမင်း (ခ) ဆီဖာလာလူး | image = | title = [[လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] ဥက္ကဋ္ဌ | term_start = ၁၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၃ | term_end = ၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၃ <ref>{{Cite web |last=htetko |first=hlaing |date=2024-03-08 |title=လီဆူပြည်သူ့စစ်ခေါင်းဆောင်ဦးရွှေမင်းကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့်ကျဆုံး |url=https://www.shannivoice.com/%E1%80%9C%E1%80%AE%E1%80%86%E1%80%B0%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1/ |access-date=2026-07-03 |website=ရှမ်းနီအသံသတင်း |language=en-US}}</ref> | predecessor = ပါတီတည်ထောင်သူ | successor = လီပေါ်ရဲ့ <ref>{{Cite web |title=လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ (ဒူးလေးပါတီ) [LISU NATIONAL DEVELOPMENT PARTY (L.N.D.P)] ကို နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြု |url=http://mdn.gov.mm/my/liichuuamiusaaphnphiuttiuttkrepttii-duulepttii-lisu-national-development-party-lndp-kiu |access-date=2026-07-03 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref> | birth_date = {{Birth date|1968|08|24}} | birth_place = [[အောင်မြေ (၁)ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်|အောင်မြေ(၁)ကျေးရွာ]]၊ [[ဝိုင်းမော်မြို့နယ်]] | death_date = {{Death date and age|2024|03|07|1968|08|24}} | death_cause = တိုက်ပွဲတွင် ကျဆုံးခြင်း | death_place = [[ခါးရှီရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်|ခါးရှီရွာ]] အနီး၊ [[ဝိုင်းမော်မြို့နယ်]] | nationality = မြန်မာ | ethnicity = လီဆူ | education = (၁၀)တန်း (အောင်) | party = [[လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]](LNUDP) | occupation = နိုင်ငံရေးသမား | spouse = သောင်းဝူမီး | parents = ဟော်လောဂျီး၊ ငွါးမီး <!--Military service--> | allegiance = ကချင်အထူးဒေသ (၁) (NDAK) | branch = [[ကချင်ဒီမိုကရေစီသစ် တပ်မတော်]] | serviceyears = ၁၉၉၁ – ၂၀၀၅ | rank = ဗိုလ်မှူး | unit = ကချင်အထူးဒေသ (၁) | commands = စစ်ဦးစီးမှူး (ဒုတိယတန်း) G2 | awards = ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်သူများ ဆုတံဆိပ်/သီရိပျံချီ }} '''ဦးရွှေမင်း (ခ) ဆီဖာလာလူး''' (၂၄ ဩဂုတ် ၁၉၆၈ – ၇ မတ် ၂၀၂၄) သည် [[လီဆူလူမျိုး|လီဆူတိုင်းရင်းသား]] နိုင်ငံရေးသမားနှင့် [[လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]] (LNUDP) ၏ တည်ထောင်သူနှင့် ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၂၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် တပ်မတော်နှင့် ပူးပေါင်းလှုပ်ရှားခဲ့သည့် လီဆူပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ကို ဦးဆောင်ခဲ့သူဖြစ်ကာ၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၌ ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (KIA) နှင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲအတွင်း ကျဆုံးခဲ့သူဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-03-07 |title=လီဆူပြည်သူ့စစ်ခေါင်းဆောင် ဦးရွှေမင်း ဝိုင်းမော်တိုက်ပွဲမှာ သေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/kia-lisu-leader-death-03072024091702.html |access-date=2026-07-03 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ပြည်သူ့စစ် ခေါင်းဆောင် ဦးရွှေမင်း စီးလာတဲ့ကားကို KIA တိုက်ခိုက်မှုမှာ ဦးရွှေမင်းသေဆုံး |url=https://www.bnionline.net/mm/news-103636 |access-date=2026-07-03 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> == ကိုယ်ရေးအကျဉ်း == ဦးရွှေမင်းကို ၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ဝိုင်းမော်မြို့နယ်]]၊ [[အောင်မြေ (၁)ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်|အောင်မြေ (၁) ကျေးရွာ]]၌ အဖ ဦးဟော်လောဂျီးနှင့် အမိ ဒေါ်ငွါးမီးတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း (၈) ဦးတွင် သတ္တမမြောက် ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် (၁၀) တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းခြင်းနှင့် နိုင်ငံရေးလုပ်ငန်းစဉ် == ၁၉၈၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ နိုင်ငံတော်ဝန်ထမ်းအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၅ ခုနှစ်အထိ တပ်မှူး [[စခုန်တိန့်ယိန်း]] ဦးဆောင်သော ကချင်အထူးဒေသ (၁) [[ကချင်ဒီမိုကရေစီသစ် တပ်မတော်|NDAK]] တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး စစ်ဦးစီးမှူး (ဒုတိယတန်း) G2 ဗိုလ်မှူးအဆင့်အထိ တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ၎င်း၏အဖွဲ့နှင့်အတူ နိုင်ငံတော်သို့ လက်နက်နှင့်အတူ ငြိမ်းချမ်းရေးလဲလှယ်၍ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကချင် မျိုးနွယ်စုကြား ရန်သတ်ပွဲ ဖန်တီးပေးတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ် |url=https://www.bnionline.net/mm/news-103706 |access-date=2026-07-03 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် လီဆူလူမှုကူညီရေးအသင်းကို ကိုယ်ပိုင်ငွေကြေးမတည်၍ ဦးစီးတည်ထောင်ခဲ့ပြီး လီဆူလူမျိုးများ၏ လူမှုရေးကိစ္စရပ်များကို ဦးတည်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ထိုနှစ်မှာပင် လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (LNUDP) ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီကို ပါတီတည်ထောင် ခွင့်ပြု |url=https://burmese.dvb.no/post/45653 |access-date=2026-07-03 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> ၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် မြစ်ကြီးနားမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၂) မှ ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော်လည်း ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း မခံခဲ့ရပေ။ နောက်ပိုင်း ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ကချင်ပြည်နယ် လီဆူတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီးနေရာ၌ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။သို့သော် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲ မဲရလဒ်များကို နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ခန့် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် က ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ၏ မူဝါဒနှင့် ရွေးကောက်ပွဲကတိကဝတ်များ |url=https://www.bnionline.net/mm/news-75527 |access-date=2026-07-03 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2015-10-20 |title=လီဆူ အမျိုးသား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ပါတီ (ဒူးလေးပါတီ) |url=https://www.bbc.com/burmese/burma/2015/10/151020_2015_election_party_60 |access-date=2026-07-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း လှုပ်ရှားမှုနှင့် ဘဝနိဂုံး == ဦးရွှေမင်းသည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] ထံမှ [[သီရိပျံချီ]]ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်ခံရသူဖြစ်သည်။သူသည် ၂၀၁၆ ခုနှစ် ကတည်းက လီဆူပြည်သူ့စစ် အဖွဲ့ကို တည်ထောင်ထားခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း နိုဝင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ကချင်ပြည်နယ်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၌ လီဆူပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ကို ဆက်လက် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်များနှင့် ပူးပေါင်း၍ [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) အား တိုက်ခိုက်မှုများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဦးရွှေမင်းသည် အရင်ကတည်းက KIO ကို ဆန့်ကျင်သည့် ဆန္ဒပြပွဲများကို ဦးဆောင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် လီဆူလူမျိုးများအား တစ်အိမ်တစ်ယောက် စစ်မှုမထမ်းမနေရ စနစ်ဖြင့် လူသစ်စုဆောင်းမှုများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2026-02-02 |title=ဝိုင်းမော်မှာ အခွန်ကောက်သောင်းကျန်းတဲ့ ပြည်သူ့စစ်ဂိတ်နှစ်ခု KIA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.kachinnews.com/2026/02/02/yl2-98/ |access-date=2026-07-03 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-15 |title=လီဆူ ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့က အဓမ္မ စစ်သား စုဆောင်းနေကြောင်း ဒေသခံတွေပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/forcibly-recruiting-soldier-lisu-01152024011913.html |access-date=2026-07-03 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=MPM |date=2023-11-29 |title=“မင်းအောင်လှိုင်အနေနဲ့ စစ်မှုမထမ်းမနေရဆိုတဲ့ လမ်းစဉ်ကို သူကကျင့်သုံးချင်တယ်။ ပြည်သူရဲ့တုံ့ပြန်မှု အဆိုးနဲ့အကောင်း ဘယ်လောက်ဖြစ်လာနိုင်လဲဆိုတာကို သုံးသပ်ချင်တဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့ ဦးရွှေမင်းကို အသုံးချပြီးမှ ကျနော်တို့လီဆူတွေကို အစမ်းသပ်ခံအနေနဲ့ ဒီကိစ္စ စတင်လိုက်တယ်လို့ မြင်သလို တနည်းအားဖြင့် လီဆူလူမျိုးတစ်မျိုးလုံးကို အထင်သေးပြီးမှ လုပ်လိုက်တဲ့လုပ်ရပ်ဖြစ်တယ်” ဦးအာတီယောဟန်- လီဆူတိုင်းရင်းသားရေးရာဝန်ကြီးဟောင်း » Myanmar Peace Monitor |url=https://mmpeacemonitor.org/my/mmr-interviews/%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%94%E1%80%B2%E1%80%B7/ |access-date=2026-07-03 |website=Myanmar Peace Monitor |language=my-MM}}</ref> ထို့အပြင် ၂၀၂၂ ခုနှစ်အတွင်း၌လည်း ဦးရွှေမင်းသည် တနိုင်းမြို့နယ်၊ ဟူးကောင့်ချိုင့်ဝှမ်းဒေသတွင် လီဆူပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ကို ထပ်မံတိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့နောက်ပိုင်းတွင် တနိုင်းမြို့နယ်၊ မကောအုပ်စု၊ ဓာတ်ဆီ Camp ကျောင်းကုန်းကျေးရွာ ကားလမ်းမပေါ်၌ ဂိတ်စခန်းဆောက်လုပ်ကာ သွားလာနေသော ပြည်သူများနှင့် ကုန်တင်ကားများကို စစ်ဆေးခြင်း၊ နာမည်စာရင်းကောက်ယူခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2022-11-25 |title=ဦးရွှေမင်း ဦးဆောင်သည့် ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ တနိုင်ဒေသတွင် စတင်အခြေချ၊ ဒေသခံများကန့်ကွက် |url=https://burmese.kachinnews.com/2022/11/25/yl1-34/ |access-date=2026-07-03 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref>တနိုင်းဒေသရှိ အခြားပြည်သူ့စစ်ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သော ဦးယောဘ (ခီဖာဝူ) နှင့် နေရာလုစိန်မှုများရှိခဲ့ကြသည်။သူသည် ထိုနှစ်ထဲမှာပင် တနိုင်းမြို့နယ် လမုန်ကျေးရွာ (Lamung)ဘက်တွင် ရပ်တည်နိုင်ရေး စိန်ခေါ်မှုများ ကြားမှ ကြိုးပမ်းခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2022-11-10 |title=တနိုင်း လမုန်ကျေးရွာတွင် ပြည်သူ့စစ်ဖြစ် ရပ်တည်နိုင်ရေး ဦးရွှေမင်းအဖွဲ့များ ကြိုးပမ်းနေ |url=https://burmese.kachinnews.com/2022/11/10/yl1-28/ |access-date=2026-07-03 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ အောင်မြေ (၁) ကျေးရွာအနီး၌ KIA နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ဦးရွှေမင်း၏ ပြည်သူ့စစ်စခန်းအား တိုက်ခိုက်စဉ် တိုက်ပွဲအတွင်း ကျဆုံးခဲ့သည်။ KIO သတင်းနှင့် ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ ဗိုလ်မှူးကြီးနော်ဘူက အဆိုပါတိုက်ပွဲအတွင်း ဦးရွှေမင်း သေဆုံးကြောင်း အတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=လီဆူပြည်သူ့စစ်ခေါင်းဆောင် ဦးရွှေမင်း စီးလာသည့်ကားကို KIA က ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ရာ ဦးရွှေမင်း အပါအဝင် သုံးဦးသေဆုံး |url=https://news-eleven.com/article/289369 |access-date=2026-07-03 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} {{lifetime|၁၉၆၈|၂၀၂၄}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၆၈ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ကွယ်လွန်သူများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]] [[Category:တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်များ]] [[Category:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ လုပ်ကြံမှုများ]] jvwsh5mbzspgw3hvlsxa1x6lrwfk134 100 288909 1042054 1041856 2026-07-04T05:13:38Z Salai Rungtoi 22844 1042054 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=07|day=03|content= <!-- All news items below this line --> '''နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေး''' *[[လာအို-မြန်မာ ဆက်ဆံရေး]] **[[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] ***ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]နှင့် ဇနီး ဒေါ[[ကြူကြူလှ|်ကြူကြူလှ]] ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ နိုင်ငံတော်အဆင့်ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်ရောက်ရှိသည်။ [https://www.moi.gov.mm/news/84781 (MOI)] <!-- All news items above this line -->}} hqv7uqifjdgdutpu359xjz1mxx6f7fy 3 288912 1041863 2026-07-03T12:21:54Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1041863 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-38080-55 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၂၁၊ ၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) 6pnd70h3lpowzq7d3t2pwbgcwvkc0gc 3 288913 1041872 2026-07-03T13:22:03Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1041872 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-37837-21 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၂၂၊ ၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) 5uh6j5takyoy0b85f3rv26mvsg0rtv9 3 288915 1041959 2026-07-03T14:22:10Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1041959 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-37923-20 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၂၊ ၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) ngt1awipjtiksi061pzqoar1x3a5apz 3 288916 1041960 2026-07-03T14:22:20Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1041960 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် မိမိ ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၂၊ ၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) hpgs6u1qv27s4x4tyu6hc8p0fkbe1ie 3 288917 1041961 2026-07-03T14:22:30Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1041961 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-37985-12 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၂၊ ၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) hkguyf2yvilvz79feiszjhbblah5ti6 3 288918 1041982 2026-07-03T15:22:37Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1041982 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-37988-64 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၂၊ ၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) am0p254fzt5bw2409xiratof0ixk6f7 0 288919 1041983 2026-07-03T15:40:43Z ကောင်းခန့်ကျော် 106432 Created by translating the opening section from the page "[[:ml:Special:Redirect/revision/4558063|രാധ]]" 1041983 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" align="right" cellpadding="2" cellspacing="0" style="margin-left:5px" width="300" | colspan="2" align="center" | |- ! style="color: black; height: 60px; align: center; background: Pink;" |စစ်မှန်သောအချစ်နတ်ဘုရားမ |- |'''အမည်''' : |ရာဓာ သို့မဟုတ် ရာဓိကာ (ရာဓာ ရာနီ) |- |'''မွေးနေ့''' : |ဘဒြဗဒ်လ(တော်သလင်းလ)၏ သုက္ကပက္ခ (လဆန်းပိုင်း) ရှစ်ရက်မြောက်နေ့ (အဋ္ဌမီ) သို့ ဘာဒြပဒ မာသတ္ထိလေ ၑုက္လပက္ၑ အၑ္ဋမိ ဝိသာခ နက္ခတ် သို့ ဝိၑါခံ နက္ၑတြမ် |- |'''မိဘများ''' : |ဝရိသဗာနု (ဖခင်) |- |'''နေထိုင်ရာ''': |ဂေါလောက (နွားတို့၏ဘုံ) ၊ ဗရ်သာနာ ၊ ဝၖန္ဒာဝန (ဗြိန္ဒာဝန်တော) ၊ ဝြဇ (ဝရဇဒေသ) ၊ ဝေကုဏ္ဌ (ဝေကုဏ်ဘုံ) ၊ ရာဝလ် |- |'''အခြားအမည်များ''': |'''လက္ၑ္မီ (ကျက်သရေမင်္ဂလာဒေဝီ) ၊ မာဓဝပြီယာ (မာဓဝ/ကရစ်ရှနား၏ အချစ်တော်) ၊ ဝၖန္ဒာဝနေသွရီ (ဗြိန္ဒာဝန်တော၏ အရှင်သခင်မ) ၊ ရာသေသွရီ (ရာသကပွဲတော်၏ အရှင်သခင်မ)''' '''သျှာမ / ၑျာမာ ၊ ရာဓိကာ ၊ ပြီယာ ၊ ကၖၑ္ဏမ် / ကၖၑ္ဏ''' |- |'''မန္တန်''': | ◇ ဥုံ ဝၖၑဘာနုဇာယဲ ဝိဒ္မဟေ ကၖၐ္ဏပရိယာယ ဓီမဟိ တန္နော ရာဓိကာ ပြစောဒယာတ်။ဥုံ ဝၖၑဘာနုဇာယဲ အင်္ဂုၐ္ဌာဘျာမ် နမး ဥုံ ဝိဒ္မဟေ တရ်္ဇနီဘျာမ် နမး ဥုံ ကၖၐ္ဏပရိယာယဲ မဒ္ဓျမာဘျာမ် နမး ဥုံ ဓီမဟိ အနာမိကာဘျာမ် နမး ဥုံ တန္နော ရာဓိကာ ကနိၐ္ဌိကာဘျာမ် နမး ဥုံ ပြစောဒယာတ် ကရတလကရပၖၐ္ဌာဘျာမ် နမး ဣတိ ကရနျာသး ဥုံ ဝၖၑဘာနုဇာယဲ ဟၖဒယာယ နမး ဥုံ ဝိဒ္မဟေ သိရသေ သွာဟာ ဥုံ ကၖၑ္ဏပရိယာယဲ သိခါယဲ ဝၑတ် ဥုံ ဓီမဟိ ကဝစာယ ဟူမ် ဥုံ တန္နော ရာဓိကာ နေတြတြယာယ ဝေါ်ၑတ် ဥုံ ပြစောဒယာတ် အသ္တြာယ ဖတ် ဣတိ ဟၖဒယာဒိနျာသး ဥုံ ရာဓိကာယဲ နမး။ ◇ ရာဓေ ၐျာမ ရာဓေ ၐျာမ ၐျာမ ၐျာမ ရာဓေ ရာဓေ ရာဓေ ကၖၑ္ဏ ရာဓေ ကၖၑ္ဏ ကၖၑ္ဏ ကၖၑ္ဏ ရာဓေ ရာဓေ။ |- |'''ချစ်သူ''': |ၐြီ ကၖၑ္ဏန် |- |'''ခင်ပွန်း''': အယာန် ဝါ ကြင်ယာတော် |- |'''သင်္ကေတ''': |ရွှေကြာပန်း |- |'''ပွဲတော်များ''': |ရာဓာၐ္ဋမိ၊ ဟောလိ၊ ဂေါပါၐ္ဋမိ၊ ကာရ်္တ္တိက ပူရ်္ဏိမ |- |'''ဖော်ပြထားသော စာအုပ်များ''' - |ဗြဟ္မဝဲဝရ်တ္တ ပုရာဏမ်၊ ဒေဝိ-ဘာဂဝတမ်၊ ပဒ္မ ပုရာဏမ်၊ ဘာဂဝတမ် ပုရာဏမ်၊ စဲတနျ စရိတာမၖတမ်၊ သြီကၖၐ္ဏ ကရ်္ဏာမၖတမ်၊ ဇဂန္နာထ ဝလ္လဘ |- |'''ဒေဝနာဂရီ''' |राधा |- |'''သက္ကတ:''' |राधा |- |'''အင်္ဂလိပ်''': |Radha |- |'''တမီးလ်''': |ராதா |} ဟိန္ဒူပုရာဏ်ကျမ်းများအရ (စကြဝဠာ၏ မူလအစွမ်းသတ္တိတော်ဖြစ်သော) ပရာသက္တိ (Parashakti) မှ ကွဲပြားထင်ရှားလာသော မဟာဒေဝီကြီး (၅) ပါး (Pancha-Devi)အနက် တစ်ပါးအပါအဝင်ဖြစ်သော ရာဓာ ({{Lang-sa|राधा}})ဖြစ်ပါသည်။ ရာဓသည် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော၊ ကောင်းချီးမင်္ဂလာအပေါင်းနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော၊ အလှပဆုံးသော၊ ထာဝရတည်တံ့သော၊ အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ပျော်ရွှင်မှု၏ ပြယုဂ်ဖြစ်သော၊ ကောင်းချီးခံစားရသောနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာရှိသောသူ ဖြစ်သည်။[[ကရစ်ရှနား|ကရစ်ရှနာ]]၏ ငယ်သူငယ်ချင်းလည်းဖြစ်၊ ချစ်သူလည်းဖြစ်၊ ကြင်ယာတော်လည်းဖြစ်၊ ရာသကပွဲ (Rasa-lila) ဟိန္ဒူဘာသာယုံကြည်ချက်အရ ရာဓသည် စစ်မှန်သောအချစ်၏ နတ်ဘုရားမဖြစ်သည်။ ရာဓကိုကိုးကွယ်ခြင်းသည် ကောင်းမွန်သော အချစ်ရေးကို ရရှိစေသည်ဟုလည်း ယုံကြည်ကြသည်။ ရာဒါကို ရာဝါလ်တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဘာဆာနာသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ရာဒါသည် ဂိုပီအားလုံး၏အကြီးအကဲဖြစ်သည်။ ရာဒါသည် ကရစ်ရှနာဘုရားရှင်အား ဆည်းကပ်ဝတ်ပြုခြင်း၏ သင်္ကေတတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရာဒါ၏မွေးနေ့ကို ဘာဒရာပါဒါလ၏ ရှုကလာပါက်ရှာ ရှစ်ရက်မြောက်နေ့တွင် ရာဒါရှတမီအဖြစ် ကျင်းပကြသည်။ [[പ്രമാണം:Radha_krishna.jpg|right|thumb|ရာဓာ ကရစ်ရှနာန်]] co3jjzk4jadlwdpc1ws80qtpuzfm151 0 288920 1041984 2026-07-03T15:47:48Z ကောင်းခန့်ကျော် 106432 Created by translating the opening section from the page "[[:kn:Special:Redirect/revision/1340242|ಕ]]" 1041984 wikitext text/x-wiki '''ಕ'''သည် [[ကန်နာဒါ အက္ခရာ]]၏ ပထမဆုံး အက္ခရာဖြစ်သော "က"အမျိုးအစား ဖြစ်ပြီး သည် ဗျည်းအတန်းအစား အများအပြားတွင် ပထမဆုံး အက္ခရာ ဖြစ်သည်။ ဒါသည် ဗျည်းအက္ခရာဖြစ်ပါသည်။ဤအက္ခရာသည် အသံမဲ့ခြင်း၊ အသံမထွက်သော၊ ရပ်တန့်ဗျည်းသံကို ညွှန်ပြနေပါသည်။ကန်နာဒါ အက္ခရာစဉ်တွင် က နှင့် အ အက္ခရာများကို ပေါင်းစပ်ထားသည်။ ဒေါင်လိုက်နှင့် အလျားလိုက်မျဉ်းများ ပါဝင်ပါသည်။ 1zckvd552wlbzm6d4vlpwaqsnu21tsj 0 288921 1041985 2026-07-03T16:05:01Z ကောင်းခန့်ကျော် 106432 Created by translating the opening section from the page "[[:kn:Special:Redirect/revision/1341270|ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ, 2013]]" 1041985 wikitext text/x-wiki {{Infobox election|election_name=၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ ကာနာတာကာပြည်နယ် လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲ|country=အိန္ဒိယ|flag_year=၂၀၁၃|type=Legislative|ongoing=no|party_colour=|previous_election=၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ ကာနာတာကာပြည်နယ် လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲ|previous_year=၂၀၀၈|election_date=၂၀၁၃ မေ ၅|next_election=၂၀၁၃၊ ၂၀၁၈ခုနှစ် ကာနာတာကာပြည်နယ် လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲ|next_year=၂၀၁၈|seats_for_election=ခုံ ၂၂၅နေရာ၊ ကာနာတာကာပြည်နယ် ဥပဒေပြုလွှတ်တော်|majority_seats=၁၁၃|turnout=၇၁.၄၅%|image1=[[File:Siddaramaiah1.jpg|100px]]|leader1=စစ်ဒရာမိုင်ယာ|party1=အိန္ဒိယ အမျိုးသား ကွန်ဂရက်ပါတီ (သို့) အိန္ဒိယ အမျိုးသား ကွန်ဂရက်|leaders_seat1=ပင်လယ်နတ်|seats_before1=၈၀|seats1=၁၂၂|seat_change1={{increase}}၄၂|popular_vote1=၁၁,၄၇၃,၀၂၅|percentage1=၃၆.၆%|swing1={{increase}}၁.၈%|map_image=2013 Karnataka Election.svg|map_size=|map_caption=|title=ဝန်ကြီးချုပ်|before_election=ဂျဂတစ်ရှက်တာ|before_party=အိန္ဒိယ ပြည်သူ့ပါတီ (BJP)|after_election=စစ်ဒရာမိုင်ယာ|after_party=အိန္ဒိယ အမျိုးသား ကွန်ဂရက်ပါတီ (သို့) အိန္ဒိယ အမျိုးသား ကွန်ဂရက်|image2=[[File:Kumaraswamy.jpg|100px]]|leader2=ဟာရာဒါနဟလ္လီ ဒီဗေဂေါ်ဒါ ကူမာရာဆွာမီ|party2=ပြည်သူ့ပါတီ|leaders_seat2=ရမနဂါရာမြို့|seats_before2=၂၈|seats2=၄၀|seat_change2={{increase}}၁၂|popular_vote2=၆,၃၂၉,၁၅၈|percentage2=၂၀.၂%|swing2={{increase}}၁.၁%|image3=[[File:Jagadish Shettar.jpg|100px]]|leader3=ဂျဂတစ်ရှက်တာ|leaders_seat3=ဒါဝါဒ် ဗဟို မဲဆန္ဒနယ်|party3=အိန္ဒိယပြည်သူ့ပါတီ သို့မဟုတ် "ဘာရတီယာ ဇနတာ ပါတီ (BJP)|seats_before3=၁၁၀|seats3=၄၀|seat_change3={{decrease}}၇၀|popular_vote3=၆၂,၃၆,၂၇၇|percentage3=၁၉.၉%|swing3={{decrease}}၁၃.၉%}} q24nulj6honrycoxdxzbkmxklwz7mm4 0 288922 1041986 2026-07-03T16:11:05Z ကောင်းခန့်ကျော် 106432 Created by translating the opening section from the page "[[:kn:Special:Redirect/revision/1350990|ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು]]" 1041986 wikitext text/x-wiki [[ဖိုင်:Dravidische_Sprachen.png|link=ಚಿತ್ರ:Dravidische_Sprachen.png|middle|255x255px|ಡ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪಕತೆ]]ဒရာဗီးဒီးယန်းဘာသာစကားများ ပျံ့နှံ့သောမြေပုံ '''ဒရာဗီးဒီးယန်းဘာသာစကားများသည်''' အိန္ဒိယတိုက်ငယ်၏ ဘာသာစကားမိသားစုတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ဒရာဗီးဒီးယန်းဘာသာစကားများကို အိန္ဒိယတောင်ပိုင်း ၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]] အလယ်ပိုင်း၊ [[သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ|သီရိလင်္ကာ]]၊ [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ|ပါကစ္စတန်]]နှင့် [[နီပေါနိုင်ငံ]]စသော ဒေသများတွင် ပြောဆိုကြပါသည်။ ဒရာဗီးဒီးယန်းဘာသာစကားများသည် အခြားဘာသာစကားမိသားစုဝင်များ ဟုတ်မဟုတ် ဆုံးဖြတ်ရန် သုတေသနများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း၊ ယခုအချိန်အထိ တိကျသော ဆက်နွယ်မှုကို မတွေ့ရှိခဲ့ကြပါ။ ထို့ကြောင့် ၎င်းကို လွတ်လပ်သော ဘာသာစကားမိသားစုတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ပါသည်။ ဒရာဗီးဒီးယန်းဘာသာစကားများ၏ မူလဘာသာစကားဖြစ်သော အရှေ့ဒရာဗီးဒီးယန်းသည် အိန္ဒိယတွင် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်းများစွာဖြစ်သော သမိုင်းမတင်မီခေတ်က စတင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ဒရာဗီးဒီးယန်းဘာသာစကားများတွင် ဘုံအင်္ဂါရပ်အချို့ရှိပြီး ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အခြားဘာသာစကားမိသားစုနှင့် ဆက်စပ်နေပုံမပေါ်ပါ။ ဒရာဗီးဒီးယန်းဘာသာစကားမိသားစုတွင် လူသန်းပေါင်း ၂၁၇ သန်းခန့်ပြောဆိုသော ဘာသာစကား ၈၅ မျိုးခန့် ပါဝင်ပါသည်။ ၎င်းတို့ကို တောင်အိန္ဒိယနှင့် အရှေ့နှင့်အလယ်ပိုင်းအိန္ဒိယ၏ အချို့သောအစိတ်အပိုင်းများအပြင် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်း၊ [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ|ပါကစ္စတန်]]၊ [[နီပေါနိုင်ငံ|နီပေါ]]၊ [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ|ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]]၊ [[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ|အာဖဂန်နစ္စတန်]]၊ [[အီရန်နိုင်ငံ|အီရန်]]၊ [[မလေးရှားနိုင်ငံ|မလေးရှား]]နှင့် [[စင်ကာပူနိုင်ငံ|စင်ကာပူ]]တို့တွင် အသုံးပြုကြပါသည်။ 04fo3swbx2mf48atg8czt4gxyci2old 0 288923 1041987 2026-07-03T16:15:00Z ကောင်းခန့်ကျော် 106432 Created by translating the opening section from the page "[[:kn:Special:Redirect/revision/1341090|ಕರ್ಣಾಟಕದ ಧರ್ಮಗಳು]]" 1041987 wikitext text/x-wiki ကာနာတာကာပြည်နယ်ရှိ ဘာသာတရားများကို လေ့လာကြည့်ရာ၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံတဝန်းလုံးတွင် တွေ့ရသော ဘာသာတရားအားလုံးနီးပါးပါဝင်သည်ကို တွေ့ရသည်။။ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၏ ဘာသာရေးသည် ကျယ်ပြောများပြားစုံလင်သော ဘာသာရေးသမုဒ္ဒရာတစ်ခုပင်ဖြစ်နေပါသည်။။ ဘာသာရေးအတွေးအခေါ် ရေစီးကြောင်းများသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ မြောက်ဘက်၊ တောင်ဘက်၊ အရှေ့ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်မှ မတူညီသောအရပ်များမှ ဤသမုဒ္ဒရာထဲသို့ စီးဆင်းလာခဲ့သည်။ 2t3hg6hcmxdfaosd4nddtodakmserqc 0 288924 1041988 2026-07-03T16:20:58Z ကောင်းခန့်ကျော် 106432 Created by translating the opening section from the page "[[:kn:Special:Redirect/revision/1375872|ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ]]" 1041988 wikitext text/x-wiki '''အိန္ဒိယရုပ်ရှင်လုပ်ငန်းတွင်''' အိန္ဒိယနိုင်ငံတစ်ဝှမ်းတွင် ထုတ်လုပ်သော ရုပ်ရှင်များပါဝင်ပါသည်။ ၎င်းတွင် [[မွမ်ဘိုင်းမြို့|မွန်ဘိုင်း]]၏ ရုပ်ရှင်ယဉ်ကျေးမှုသာမက [[အန္ဓြပဒေသပြည်နယ်|အန်ဒရာပရာဒေ့ရှ်]]၊ အာသံ၊ [[ကရဏာဋကပြည်နယ်|ကာနာတာကာ]]၊ [[ကေရလပြည်နယ်|ကီရာလာ၊]] ပန်ဂျပ်၊ [[တမီးလ်နာဒူပြည်နယ်|တမီးလ်နာဒူး]]နှင့် အနောက်ဘင်္ဂလားကဲ့သို့သော ပြည်နယ်များ၏ သမားစဉ်ရုပ်ရှင်များလည်း ပါဝင်သည်။ အိန္ဒိယရုပ်ရှင်များသည် [[တောင်အာရှ]]နှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းတစ်လျှောက်တွင် ပရိသတ်များ ရရှိခဲ့သည်။ ရုပ်ရှင်သည် နိုင်ငံအတွင်း မီဒီယာတစ်ခုအနေဖြင့် လူကြိုက်များလာသည်နှင့်အမျှ အိန္ဒိယဘာသာစကား များစွာဖြင့် နှစ်စဉ်ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော်ကို ထုတ်လုပ်ခဲ့ပါသည်။ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကဲ့သို့သော နိုင်ငံများရှိ နိုင်ငံခြားသားများသည် ဟိန္ဒီဘာသာစကားဖြင့် ရိုက်ကူးသောရုပ်ရှင်များအတွက် နိုင်ငံတကာ ပရိသတ်အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပါသည်။ ''Encyclopædia Britannica'' (၂၀၀၉) တွင် ဘောလိဝုဒ် ''Bollywood'' အကြောင်း ဖော်ပြချက်အရ ဤရုပ်ရှင်အချို့သည် "၎င်းတို့၏ ပုံသေနည်းဆန်သော ဇာတ်လမ်းများ၊ ကျွမ်းကျင်စွာ ကကွက်ရေးဆွဲထားသော တိုက်ခိုက်ရေးမြင်ကွင်းများ၊ မျက်စိကျစရာ သီချင်းနှင့် အက လှုပ်ရှားမှုများနှင့် ချဲ့ကားထားသော ဇာတ်ကောင်များဖြင့် ပရိသတ်ကို ဆက်လက်ဆွဲဆောင်ခဲ့သည်။" ၎င်းသည် စီးပွားဖြစ် တမီးလ်ရုပ်ရှင်များအပြင် တီလူဂူရုပ်ရှင်များအတွက်လည်း မှန်ကန်ပါသည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင် ဘင်္ဂါလီရုပ်ရှင်၊ မလေးရာလမ်ရုပ်ရှင်၊ ကန်နာဒါရုပ်ရှင်နှင့် ၎င်းတို့၏ လေးနက်သော အကြောင်းအရာ၊ စစ်မှန်မှုနှင့် လက်တွေ့ဆန်မှုတို့အတွက် လူသိများသော အခြားဒေသဆိုင်ရာ ဘာသာစကားလုပ်ငန်းများတွင် ထင်ရှားသော ' parallel cinema ' လမ်းကြောင်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ <ref name="Srikanth Srinivasan">{{Cite web |last=Srikanth Srinivasan |date=4 August 2008 |title=Do Bigha Zamin: Seeds of the Indian New Wave |url=http://dearcinema.com/review-do-bigha-zamin-bimal-roy |access-date=2009-04-13 |publisher=Dear Cinema}}</ref> owjb933ytn3s2iok7pdhe1ta646yj2v 0 288925 1041989 2026-07-03T16:24:05Z ကောင်းခန့်ကျော် 106432 Created by translating the opening section from the page "[[:kn:Special:Redirect/revision/1334899|ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಕಾಯಿದೆ]]" 1041989 wikitext text/x-wiki လူမှုအဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်လုံး၏ အကျိုးစီးပွားနှင့် ဘေးအန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေးကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် တာဝန်ရှိသော အစိုးရတစ်ရပ်၏ ရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် 'ပြစ်မှု (သို့မဟုတ်) ရာဇဝတ်မှု' ဟူသည် အဘယ်နည်း။ ထိုပြစ်မှုများကို ဟန့်တားထိန်းချုပ်နိုင်ရန်အတွက် ခေတ်အဆက်ဆက်တွင် မည်ကဲ့သို့သော ဥပဒေ၊ က္ကဒေများကို ပြဋ္ဌာန်းဖန်တီးခဲ့ကြသနည်းဟူသော အချက်များကို ဤဆောင်းပါးတွင် သမိုင်းအမြင်၊ ဥပဒေသမိုင်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရှုထောင့်များဖြင့် အသေးစိတ် လေ့လာဆန်းစစ် တင်ပြထားပါသည်။ kq58i2bhmqdrnmag0iciabdxrm9ot1h 0 288926 1041990 2026-07-03T16:45:50Z ကောင်းခန့်ကျော် 106432 Created by translating the opening section from the page "[[:kn:Special:Redirect/revision/1369253|ಹಿಂದೂ (ಪುಸ್ತಕ)]]" 1041990 wikitext text/x-wiki {{Infobox book|name=ဟိန္ဒူ|author=[https://en.wikipedia.org/wiki/Sharankumar_Limbale ရှရန်ကူမား လင်ဘလေ]|language=ကန်နာဒါ|country=အိန္ဒိယ|genre=|publisher=[http://www.navakarnataka.com နဝကာနာတာကာ ပဘလိကေးရှင်း ပုဂ္ဂလိက လီမိတက်]|isbn=978-81-8467-417-೦}}ဟိန္ဒူစာအုပ်သည် ရှရန်ကူမာ လင်ဘလေမှ မာရသီဘာသာဖြင့်ရေးသားပြီး ပရာမီလာမာဒဗ်မှ ကန်နာဒါဘာသာသို့ ပြန်ဆိုထားသော စာအုပ်တစ်အုပ်ဖြစ်ပါသည်။ ခေတ်ပြိုင်နိုင်ငံရေး၏ ပုတ်သင်ညိုဝါဒကို ဖော်ပြသော ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်ဖြစ်ပါသည်။ အထက်တန်းစားများ၏ လူမဆန်သောအပြုအမူကို ဖော်ပြခဲ့ပြီး ၎င်းတို့သည် ဒါလစ်များကို လူမဟုတ်သူများအဖြစ် သတ်မှတ်သည်အထိ အမြတ်ထုတ်ကာ ၎င်းတို့ကိုယ်၎င်းတို့ မှန်ကန်ကြောင်း သက်သေပြရန် အမုန်းတရားကိုပင် ဖန်တီးခဲ့ကြပါသည်။ ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်လုံးတွင် မုန်းတီးမှု၊ မထီမဲ့မြင်ပြုမှု၊ လှောင်ပြောင်မှုနှင့် လက်စားချေမှုများ ပေါက်ဖွားနေပြီး အထက်တန်းလွှာများ၏ ညစ်ပတ်သောစိတ်များကို လုံးဝဖော်ထုတ်လျက်ရှိပါသည်။ ဘာသာတရားများ၏ ဘာသာရေးလုပ်ဆောင်မှုများအတွင်း အက်ကွဲနေသောစနစ်တစ်ခုသည် ဇာတ်အတန်းစားအလွှာခွဲခြားမှုစနစ်နှင့် ထိပ်တိုက်တွေ့သောအခါ ဖြစ်ပွားသောဘေးအန္တရာယ်များသည် တစ်ခုမဟုတ်ဘဲ ရာပေါင်းများစွာ ဖြစ်လာပါသည်။ အလယ်မှာ မီးလောင်နေတဲ့ 'အိမ်တွေ'မှာ နေထိုင်သူတွေသည် လူမှုရေး မြှင့်တင်ရေးအိပ်မက်တွေ မရှိကြပါ။ ! ဘယ်လို ထက်မြက်တဲ့ ဇာတ်ကောင်တွေ ပေါ်လာလဲဆိုသည်ကို ဒီမှာ ဆက်ဖတ်ကြည့်ပါ။ odi3bfg4sopdxtosc5aj06zd545jcbx 1041991 1041990 2026-07-03T16:46:56Z ကောင်းခန့်ကျော် 106432 Created by translating the section "__LEAD_SECTION__" from the page "[[:kn:Special:Redirect/revision/1369253|ಹಿಂದೂ (ಪುಸ್ತಕ)]]" 1041991 wikitext text/x-wiki {{Infobox book|name=ဟိန္ဒူ|author=[https://en.wikipedia.org/wiki/Sharankumar_Limbale ရှရန်ကူမား လင်ဘလေ]|language=ကန်နာဒါ|country=အိန္ဒိယ|genre=|publisher=[http://www.navakarnataka.com နဝကာနာတာကာ ပဘလိကေးရှင်း ပုဂ္ဂလိက လီမိတက်]|isbn=978-81-8467-417-೦}}ဟိန္ဒူစာအုပ်သည် ရှရန်ကူမာ လင်ဘလေမှ မာရသီဘာသာဖြင့်ရေးသားပြီး ပရာမီလာမာဒဗ်မှ ကန်နာဒါဘာသာသို့ ပြန်ဆိုထားသော စာအုပ်တစ်အုပ်ဖြစ်ပါသည်။ ခေတ်ပြိုင်နိုင်ငံရေး၏ ပုတ်သင်ညိုဝါဒကို ဖော်ပြသော ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်ဖြစ်ပါသည်။ အထက်တန်းစားများ၏ လူမဆန်သောအပြုအမူကို ဖော်ပြခဲ့ပြီး ၎င်းတို့သည် ဒါလစ်များကို လူမဟုတ်သူများအဖြစ် သတ်မှတ်သည်အထိ အမြတ်ထုတ်ကာ ၎င်းတို့ကိုယ်၎င်းတို့ မှန်ကန်ကြောင်း သက်သေပြရန် အမုန်းတရားကိုပင် ဖန်တီးခဲ့ကြပါသည်။ ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်လုံးတွင် မုန်းတီးမှု၊ မထီမဲ့မြင်ပြုမှု၊ လှောင်ပြောင်မှုနှင့် လက်စားချေမှုများ ပေါက်ဖွားနေပြီး အထက်တန်းလွှာများ၏ ညစ်ပတ်သောစိတ်များကို လုံးဝဖော်ထုတ်လျက်ရှိပါသည်။ ဘာသာတရားများ၏ ဘာသာရေးလုပ်ဆောင်မှုများအတွင်း အက်ကွဲနေသောစနစ်တစ်ခုသည် ဇာတ်အတန်းစားအလွှာခွဲခြားမှုစနစ်နှင့် ထိပ်တိုက်တွေ့သောအခါ ဖြစ်ပွားသောဘေးအန္တရာယ်များသည် တစ်ခုမဟုတ်ဘဲ ရာပေါင်းများစွာ ဖြစ်လာပါသည်။ အလယ်မှာ မီးလောင်နေတဲ့ 'အိမ်တွေ'မှာ နေထိုင်သူတွေသည် လူမှုရေး မြှင့်တင်ရေးအိပ်မက်တွေ မရှိကြပါ။ ! ဘယ်လို ထက်မြက်တဲ့ ဇာတ်ကောင်တွေ ပေါ်လာလဲဆိုသည်ကို ဒီမှာ ဆက်ဖတ်ကြည့်ပါ။ == __LEAD_SECTION__ == {{Infobox book|name=ဟိန္ဒူ|author=[https://en.wikipedia.org/wiki/Sharankumar_Limbale ရှရန်ကူမား လင်ဘလေ]|language=ကန်နာဒါ|country=အိန္ဒိယ|genre=|publisher=[http://www.navakarnataka.com နဝကာနာတာကာ ပဘလိကေးရှင်း ပုဂ္ဂလိက လီမိတက်]|isbn=978-81-8467-417-೦}}ဟိန္ဒူစာအုပ်သည် ရှရန်ကူမာ လင်ဘလေမှ မာရသီဘာသာဖြင့်ရေးသားပြီး ပရာမီလာမာဒဗ်မှ ကန်နာဒါဘာသာသို့ ပြန်ဆိုထားသော စာအုပ်တစ်အုပ်ဖြစ်ပါသည်။ ခေတ်ပြိုင်နိုင်ငံရေး၏ ပုတ်သင်ညိုဝါဒကို ဖော်ပြသော ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်ဖြစ်ပါသည်။ အထက်တန်းစားများ၏ လူမဆန်သောအပြုအမူကို ဖော်ပြခဲ့ပြီး ၎င်းတို့သည် ဒါလစ်များကို လူမဟုတ်သူများအဖြစ် သတ်မှတ်သည်အထိ အမြတ်ထုတ်ကာ ၎င်းတို့ကိုယ်၎င်းတို့ မှန်ကန်ကြောင်း သက်သေပြရန် အမုန်းတရားကိုပင် ဖန်တီးခဲ့ကြပါသည်။ ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်လုံးတွင် မုန်းတီးမှု၊ မထီမဲ့မြင်ပြုမှု၊ လှောင်ပြောင်မှုနှင့် လက်စားချေမှုများ ပေါက်ဖွားနေပြီး အထက်တန်းလွှာများ၏ ညစ်ပတ်သောစိတ်များကို လုံးဝဖော်ထုတ်လျက်ရှိပါသည်။ ဘာသာတရားများ၏ ဘာသာရေးလုပ်ဆောင်မှုများအတွင်း အက်ကွဲနေသောစနစ်တစ်ခုသည် ဇာတ်အတန်းစားအလွှာခွဲခြားမှုစနစ်နှင့် ထိပ်တိုက်တွေ့သောအခါ ဖြစ်ပွားသောဘေးအန္တရာယ်များသည် တစ်ခုမဟုတ်ဘဲ ရာပေါင်းများစွာ ဖြစ်လာပါသည်။ အလယ်မှာ မီးလောင်နေတဲ့ 'အိမ်တွေ'မှာ နေထိုင်သူတွေသည် လူမှုရေး မြှင့်တင်ရေးအိပ်မက်တွေ မရှိကြပါ။ ! ဘယ်လို ထက်မြက်တဲ့ ဇာတ်ကောင်တွေ ပေါ်လာလဲဆိုသည်ကို ဒီမှာ ဆက်ဖတ်ကြည့်ပါ။ <nowiki>http://en.wikipedia.org/wiki/Sharankumar_Limbale</nowiki> Sharankumar Limbale 79dwkxp0ul0wrz196rcyi9vpkhxk2fh 0 288927 1041999 2026-07-03T17:01:29Z ကောင်းခန့်ကျော် 106432 "[[:ta:Special:Redirect/revision/3467416|குடியாத்தம் ஆஞ்சநேயசுவாமி கோயில்]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည် 1041999 wikitext text/x-wiki {{தகவற்பெட்டி இந்துக் கோயில்|name=அருள்மிகு ஆஞ்சநேயசுவாமி கோவில்|image=|image_alt=|caption=|pushpin_map=|map_caption=|latd=|latm=|lats=|latNS=|longd=|longm=|longs=|longEW=|coordinates_region=IN|coordinates_display=|வேறு_பெயர்கள்=|முறையான_பெயர்=|நாடு=[[இந்தியா]]|மாநிலம்=[[தமிழ்நாடு]]|மாவட்டம்=[[வேலூர் மாவட்டம்|வேலூர்]]|அமைவிடம்=தரணம்பேட்டை, குடியாத்தம், குடியாத்தம் வட்டம்<ref name="form1">{{cite web |title=தமிழகத் திருக்கோவில்கள் தரவுத் தொகுதி 1 |url=http://www.tamilvu.org/library/thirukkovil/Coimbatore/Form1.html |publisher=[[தமிழ் இணையக் கல்விக்கழகம்]]|accessdate=பெப்ரவரி 19, 2017}}</ref>|அஞ்சல்_குறியீடு=632602|சட்டமன்றம்_தொகுதி=[[குடியாத்தம் (சட்டமன்றத் தொகுதி)|குடியாத்தம்]]|மக்களவை_தொகுதி=[[வேலூர் மக்களவைத் தொகுதி|வேலூர்]]|elevation_m=|மூலவர்=ஆஞ்சநேயசுவாமி|தாயார்=|உற்சவர்=|உற்சவர்_தாயார்=|Direction_posture=|கோயில்_குளம்=|Vimanam=|Poets=|Prathyaksham=|சிறப்புத்_திருவிழாக்கள்=|கட்டடக்கலை=|கோயில்கள்_எண்ணிக்கை=|birth_place_of=|கல்வெட்டுகள்=|கட்டிய_நாள்=மூன்றாம் நூற்றாண்டு{{கூடுதல் சான்று தேவை (கோயில்)}}|அமைத்தவர்=|இணையத்தளம்=}}'''ကုဍိယတ္တမ်အာဉ္ဇနေယျဆွာမိဘုရားကျောင်း'''သည်[[တမီးလ်နာဒူပြည်နယ်|တမီးလ်နာဒူးပြည်နယ်]] ဗေလိုရ် (ခရိုင်)တွင် တည်ရှိပါသည်။ == သမိုင်း == ဤဘုရားကျောင်းသည် တတိယရာစုကတည်းက ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ဝီကီပီးဒီးယား:ကိုးကားချက် လိုအပ်သည်|<span title="This claim needs references to reliable sources.">ကိုးကားချက် လိုအပ်သည်</span>]]'' &#x5D;</sup> == ဘုရားကျောင်းဖွဲ့စည်းပုံ == ထိုဘုရားကျောင်းကို အဓိကဘုရားကျောင်းအဖြစ် အမျိုးအစားခွဲခြားထားပြီး ဟိန္ဒူဘဏ္ဍာရေးဌာန၏ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိပါသည်။ ၎င်းကို မျိုးရိုးမလိုက်သော ဂေါပကအဖွဲ့မှ စီမံခန့်ခွဲသည်။ <ref name="form2">{{Cite web |title=தமிழகத் திருக்கோவில்கள் தரவுத் தொகுதி 2 |url=http://www.tamilvu.org/library/thirukkovil/Coimbatore/Form2.html |access-date=பெப்ரவரி 19, 2017 |publisher=[[தமிழ் இணையக் கல்விக்கழகம்]]}}</ref> == ပူဇာများ == ဤဘုရားကျောင်းတွင် အထူးပူဇော်ပွဲတစ်ခု ကျင်းပသည်။ သီရိရာမ နဝမိလတွင် အဓိကပွဲတော်တစ်ခု ကျင်းပသည်။ == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles> <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} stx92yyicnv9hjmc6f1dsyw8rhwsljh 0 288928 1042001 2026-07-03T17:10:24Z ကောင်းခန့်ကျော် 106432 "[[:ta:Special:Redirect/revision/3470976|தோளூர் நாச்சிமார் கோயில்]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည် 1042001 wikitext text/x-wiki '''ထောလူးနာချီမာ ဘုရားကျောင်း''' သည် တမီးလ်နာဒူးပြည်နယ်၊ နာမက်ကယ်ခရိုင်၊ [[တမီးလ်နာဒူပြည်နယ်|ထောလူး]] ရွာတွင် တည်ရှိသော ဘုရားကျောင်းတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ == သမိုင်း == ဤဘုရားကျောင်းက ၁၉ ရာစုကတည်းက ရှိခဲ့တာဖြစ်ပါသည်။ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ဝီကီပီးဒီးယား:ကိုးကားချက် လိုအပ်သည်|<span title="This claim needs references to reliable sources.">ကိုးကားချက် လိုအပ်သည်</span>]]'' &#x5D;</sup> == ဘုရားကျောင်းဖွဲ့စည်းပုံ == ထိုဘုရားကျောင်းကို အဓိကဘုရားကျောင်းအဖြစ် အမျိုးအစားခွဲခြားထားပြီး ဟိန္ဒူဘဏ္ဍာရေးဌာန၏ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိသည်။ ၎င်းကို မျိုးရိုးမလိုက်သော ဂေါပကအဖွဲ့မှ စီမံခန့်ခွဲသည်။ <ref name="form2">{{Cite web |title=தமிழகத் திருக்கோவில்கள் தரவுத் தொகுதி 2 |url=http://www.tamilvu.org/library/thirukkovil/Coimbatore/Form2.html |access-date=பெப்ரவரி 19, 2017 |publisher=[[தமிழ் இணையக் கல்விக்கழகம்]]}}</ref> == ပူဇာများ == ဤဘုရားကျောင်းတွင် ရာသီအလိုက် ပူဇော်ပွဲတစ်ခု ကျင်းပသည်။ == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles> <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} t188683fa0gmevqrnolp2cgxt2i1cqw 1042002 1042001 2026-07-03T17:13:58Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1042002 wikitext text/x-wiki '''ထောလူးနာချီမာ ဘုရားကျောင်း''' သည် တမီးလ်နာဒူးပြည်နယ်၊ နာမက်ကယ်ခရိုင်၊ [[တမီးလ်နာဒူပြည်နယ်|ထောလူး]] ရွာတွင် တည်ရှိသော ဘုရားကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ == သမိုင်း == ဤဘုရားကျောင်းသည် ၁၉ ရာစုကတည်းက တည်ရှိခဲ့သည်။<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ဝီကီပီးဒီးယား:ကိုးကားချက် လိုအပ်သည်|<span title="This claim needs references to reliable sources.">ကိုးကားချက် လိုအပ်သည်</span>]]'' &#x5D;</sup> == ဘုရားကျောင်းဖွဲ့စည်းပုံ == ဘုရားကျောင်းကို အဓိကဘုရားကျောင်းအဖြစ် အမျိုးအစားခွဲခြားထားပြီး ဟိန္ဒူဘဏ္ဍာရေးဌာန၏ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။ မျိုးရိုးမလိုက်သော ဂေါပကအဖွဲ့မှ စီမံခန့်ခွဲသည်။ <ref name="form2">{{Cite web |title=தமிழகத் திருக்கோவில்கள் தரவுத் தொகுதி 2 |url=http://www.tamilvu.org/library/thirukkovil/Coimbatore/Form2.html |access-date=பெப்ரவரி 19, 2017 |publisher=[[தமிழ் இணையக் கல்விக்கழகம்]]}}</ref> == ပူဇာများ == ဘုရားကျောင်းတွင် ရာသီအလိုက် ပူဇော်ပွဲတစ်ခု ကျင်းပသည်။ == ကိုးကား== {{reflist}} <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles> <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} nrr2eufwr3ebfaobkzxz1do9t0t38lm 3 288929 1042004 2026-07-03T18:22:58Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1042004 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-37917-16 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၂၂၊ ၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) bu0pj8wu1usaj0ba1feo2mpa4d2iu96 3 288930 1042006 2026-07-03T19:23:05Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1042006 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-38106-13 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၉:၂၃၊ ၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) ek4979aqde89466w5c1j8z930r1nul3 3 288931 1042015 2026-07-04T02:23:49Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1042015 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-38097-56 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၂၃၊ ၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) gv3nj7fxh6ftdzs1xery0742szcgwfo 0 288932 1042018 2026-07-04T02:44:10Z Zawzawaungthwin 100038 ''ဒေါက်တာဖေဉာဏ် (ခ) ဦးပညာဝံသ''' (၁၂ ဧပြီ ၁၉၅၁ – ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စာရေးဆရာ၊ [[နက္ခတ်ဗေဒင် သမိုင်း|နက္ခတ်ဗေဒင်]] နှင့် အခါတော်ပေးပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ 1042018 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ဒေါက်တာ ဖေဉာဏ် | other_names = ဦးပညာဝံသ | birth_date = {{Birth date|1951|04|12}} | birth_place = [[အိမ်ရှေ့ပြင်ရွာ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်|အိမ်ရှေ့ပြင်ရွာ]]၊ [[သရက်ချောင်းမြို့နယ်]]၊ [[ထားဝယ်ခရိုင်]] | death_date = {{Death date and age|2026|07|02|1951|04|12}} | death_cause = ယာဘက်နံညွန့်တွင် ချွန်ထက်သောအရာဖြင့် ထိုးသွင်းခံရခြင်း | death_place = စန္ဒကူးမြိုင်ရိပ်သာ၊ [[မှော်ဘီမြို့နယ်]] | nationality = မြန်မာ | occupation = စာရေးဆရာ၊ အခါတော်ပေး၊ ဗေဒင်နက္ခတ္တပညာရှင်၊ ရဟန်းတော် | alma_mater = [[မွေးမြူရေးဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ်(ရေဆင်း)|မွေးမြူရေးဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ်]] | spouse = လှကြည် | children = သီလ | parents = ပေါဟန်၊ ခင်ညို | religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] }} '''ဒေါက်တာဖေဉာဏ် (ခ) ဦးပညာဝံသ''' (၁၂ ဧပြီ ၁၉၅၁ – ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စာရေးဆရာ၊ [[နက္ခတ်ဗေဒင် သမိုင်း|နက္ခတ်ဗေဒင်]] နှင့် အခါတော်ပေးပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ နောက်ပိုင်းကာလတွင် သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ကာ မှော်ဘီမြို့၌ သီတင်းသုံးခဲ့သော ရဟန်းတော်တစ်ပါးဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=thandawsint |date=2013-12-13 |title=နိုင်ငံတော်အကြံပေး ဒေါက်တာဖေဉာဏ်(ဦးပညာဝံသ)နှင့် တွေ့ဆုံခြင်း – မောင်ရေစက် |url=https://thandawsint.wordpress.com/2013/12/13/%e1%82%8f%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%b9%e1%80%84%e1%80%b6%e1%80%b1%e1%80%90%e1%80%ac%e1%80%b9%e1%80%a1%e1%82%80%e1%80%80%e1%80%b6%e1%80%b1%e1%80%95%e1%80%b8-%e1%80%b1%e1%80%92%e1%80%ab%e1%80%80/ |access-date=2026-07-04 |website= မြန်မာသံတော်ဆင့်သတင်းစာ |language=en}}</ref> == ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး == ၁၉၅၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၂ ရက်တွင် [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ထားဝယ်ခရိုင်]]၊ [[သရက်ချောင်းမြို့နယ်]]၊ [[အိမ်ရှေ့ပြင်ရွာ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်|အိမ်ရှေ့ပြင်ရွာ]]၌ ဦးပေါဟန်နှင့် ဒေါ်ခင်ညိုတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ထားဝယ် တွင် ၉ တန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ရေဦးမြို့ တွင် ဆယ်တန်းတက်ကာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ဆယ်တန်းအောင်မြင်ပြီးနောက် ရန်ကုန်မြို့ရှိ [[မွေးမြူရေးဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ်(ရေဆင်း)|မွေးမြူရေးဆိုင်ရာ ဆေးတက္ကသိုလ်]] တွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ် ကျောင်းသားသပိတ်ကာလအတွင်း ကျောင်းများခေတ္တပိတ်ထားစဉ် မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီးထံတွင် တရားအားထုတ်ခဲ့ပြီး၊ ထိုအချိန်မှစ၍ ဆရာတော်ကြီးနှင့် ၁၂ နှစ်တိုင် အနီးကပ်နေထိုင်ခွင့်ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Myanmar Thantawsint News Agent |date=2026-02-26 |title=မှော်ဘီမြို့၊စန္ဒကူးမြိုင်သာသနာ့ရိပ်သာ အရှင်ပညာဝံသ (ဒေါက်တာဖေဉာဏ်)မိန့်၊ (၂၅-၂-၂၀၂၆ မြဝတီရုပ်/သံ) |url=https://www.youtube.com/watch?v=6EH4FwbtqIQ |access-date=2026-07-04}}</ref> == နိုင်ငံတော်အဆင့် အခါတော်ပေးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခြင်း == ဒေါက်တာဖေဉာဏ်သည် [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်]] မှစ၍ [[ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ|သမ္မတဦးသိန်းစိန်အစိုးရ]]လက်ထက်အထိ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲများ၏ အခါတော်ပေးနှင့် အကြံပေးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ [[နေပြည်တော်မြို့|နေပြည်တော်]] ရှိ သတ္တဌာနတရားရိပ်သာ တည်ထားနိုင်ရေးအတွက် အဓိက အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သူဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=thandawsint |date=2014-12-12 |title=သမ္မတတင်ခဲ့သော စိန်ဖူးတော်မြေခခြင်း၊ ငလျင်လှုပ်ခြင်းတို့သည် ၁၉၆၂ ဂြိုဟ်ဆယ်လုံးပူးသည့် အခြေအနေလောက် မဆိုးကြောင်း ပျက်ချိန်တန်ပျက်သည့် သဘောဖြစ်ကြောင်း ရဟန်းဝတ်နေ သည့် နိုင်ငံတော်အခါတော်ပေး သမ္မတအကြံပေး ဒေါက်တာဖေဉာဏ်ပြောကြား – ဓမ္မပါလမြို့သား |url=https://thandawsint.wordpress.com/2014/12/12/%e1%80%9e%e1%80%99%e1%81%bc%e1%80%90%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%b9%e1%80%81%e1%80%b2%e1%80%b7%e1%80%b1%e1%80%9e%e1%80%ac-%e1%80%85%e1%80%ad%e1%80%94%e1%80%b9%e1%80%96%e1%80%b0%e1%80%b8%e1%80%b1%e1%80%90/ |access-date=2026-07-04 |website= မြန်မာသံတော်ဆင့်သတင်းစာ |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=The Irrawaddy News |date=2026-07-03 |title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေရဲ့ အခါတော်ပေး ဆရာတော် သတ်ဖြတ်ခံရ |url=https://www.youtube.com/watch?v=30MqZ0ndCLA |access-date=2026-07-04}}</ref> == ရေးသားပြုစုခဲ့သော စာပေများ == ဒေါက်တာဖေဉာဏ်သည် နက္ခတ်ဗေဒင်ပညာရပ်ဆိုင်ရာ စာအုပ်များကို ပြုစုရေးသားခဲ့သူဖြစ်သည်။ ထင်ရှားသော စာအုပ်များမှာ - * ''အနောက်တိုင်း နက္ခတ်ပညာ၏ အခြေခံသဘောတရားများ'' * ''သာသနာပိုင် မထေရ်ကြီးများ၊ ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ နှင့် ဒေါက်တာဖေဉာဏ်'' * ''အနောက်တိုင်း နက္ခတ်ပညာ အခြေခံသဘောတရား သင်ရိုးညွှန်းတမ်းများ'' ဖြစ်သည်။ == သာသနာပြုလုပ်ငန်း == အသက်အရွယ်ကြီးရင့်လာချိန်တွင် လောကီပညာရပ်များထက် လောကုတ္တရာတရားကို ပိုမိုဦးစားပေးလိုသဖြင့် ရဟန်းဝတ်ဖြင့် သာသနာပြုရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ အမှတ် (၂) ရပ်ကွက်ရှိ စန္ဒကူးမြိုင် သာသနာ့ရိပ်သာကို တည်ထောင်ပြီး တရားအားထုတ်လိုသူများကို ဝိပဿနာလမ်းစဉ်ဖြင့် အနီးကပ် လမ်းညွှန်ပြသခဲ့သည်။ရဟန်းဝတ်ချိန် တွင် အသက်အရွယ်သည် ၆၀ ဖြစ်သည်။ == ပျံလွန်တော်မူခြင်း == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့တွင် မှော်ဘီမြို့နယ်ရှိ စန္ဒကူးမြိုင်ရိပ်သာဘုန်းကြီးကျောင်း၌ ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။ ပျံလွန်တော်မူချိန်တွင် သက်တော် (၇၅) နှစ် ရှိပြီဖြစ်သည်။ ဖြစ်စဉ်မှာ နံနက် ၁၁ နာရီခွဲခန့်တွင် ဆရာတော်အား ဆွမ်းချိုင့်ပို့ရန် လျှောက်ထားရာ အကြောင်းပြန်ခြင်းမရှိသဖြင့် သော့ချိတ်တံခါးမှ ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုရာတွင် ပျံလွန်တော်မူနေသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ မှုခင်းဆေးစာဖြင့် မှော်ဘီပြည်သူ့ဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်စစ်ဆေးချက်အရ ဆရာတော်၏ ယာဘက်နံညွန့်တွင် ချွန်ထက်သောအရာဖြင့် ထိုးသွင်းခံရသည့် ဒဏ်ရာကြောင့် အသည်းထိခိုက်ကာ ပျံလွန်တော်မူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=■ အခါတော်ပေးနှင့် ဗေဒင်နက္ခပညာရှင် ဒေါက်တာဖေဉာဏ် (ခ) ဦးပညာဝံသ အသတ်ခံရပြီး ပျံလွန်တော်မူ |url=https://news-eleven.com/article/313114 |access-date=2026-07-04 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == မိသားစုဘဝ == သာသနာ့ဘောင်သို့ မဝင်ရောက်မီ အသက် ၃၃ နှစ် အရွယ် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ပြီး ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်လှကြည်နှင့်အတူ ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသော သားဖြစ်သူ မောင်သီလ ထွန်းကားခဲ့သည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} {{lifetime|၁၉၅၁|၂၀၂၆}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၅၁ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ကွယ်လွန်သူများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရဟန်းတော်များ]] m138nw3xd8i7vvmlwsinf77nzzz0bo7 14 288933 1042019 2026-07-04T02:45:33Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:အလုပ်အကိုင်အလိုက် မြန်မာလူမျိုးများ]] 1042019 wikitext text/x-wiki [[Category:နိုင်ငံသားအလိုက် နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များ|မြန်မာ]] [[Category:အလုပ်အကိုင်အလိုက် မြန်မာလူမျိုးများ]] 350uzsb1ywt6dkjo5jcfbbycczh1esa 3 288934 1042023 2026-07-04T03:23:56Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1042023 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-38244-57 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၂၃၊ ၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) gg7hc89qfi37fkclvk19eb2sp1m98n9 0 288935 1042026 2026-07-04T03:30:37Z Counterstrike1 141906 "<syntaxhighlight lang="wikitext"> [[File:Maria Ilyushkina 2025 01.jpg|Denis Rodkin and friends Ballet event, Klin, Moscow Oblast]] </syntaxhighlight>မာရီယာ အလက်ဆီဗ်နာ အီလီရှကီနာ (၁၉၉၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် စိန့..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1042026 wikitext text/x-wiki <syntaxhighlight lang="wikitext"> [[File:Maria Ilyushkina 2025 01.jpg|Denis Rodkin and friends Ballet event, Klin, Moscow Oblast]] </syntaxhighlight>မာရီယာ အလက်ဆီဗ်နာ အီလီရှကီနာ (၁၉၉၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် စိန့်ပီတာစဘတ်တွင် မွေးဖွား) သည် ရုရှား ဘဲလေးအကသမား၊ မာရီအင်စကီး ပြဇာတ်ရုံ၏ ပရာမာ ဘဲလေးအကသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။<ref>{{Cite book |date=2025-09-19 |title=Ильюшкина, Мария Алексеевна |url=https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%98%D0%BB%D1%8C%D1%8E%D1%88%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D0%B0,_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0&oldid=148648375 |language=ru}}</ref> == အတ္ထုပ္ပတ္တိ == သူမကို ၁၉၉၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် စိန့်ပီတာစဘတ်မြို့၌ ပြဇာတ်ရုံနှင့် ဆက်စပ်မှုမရှိသော မိသားစုမှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူမသည် အသက် ၁၁ နှစ်အရွယ်အထိ စည်းချက်ကျနမ်ဘာဝနာကို လေ့ကျင့်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် သူမသည် Vaganova Academy of Russian Ballet မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီး (Yulia Kasenkova အတန်း) Mariinsky Theater တွင် ထိုနှစ်တွင်ပင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ သူမသည် corps de ballet တွင် လေးနှစ်ကြာ ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် တစ်ကိုယ်တော်အဆိုတော်၊ ၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမဆုံး တစ်ကိုယ်တော်အဆိုတော် နှင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် prima ballerina ဖြစ်လာခဲ့သည်။ == လင့်ခ်များ == '''[https://www.youtube.com/watch?v=6BdNvJOdH_A မာရီယာ အီလီရှကီနာ - Mariinsky Ballet မှ Mariinsky Ballet ၏ ပရီမာ ဘဲလေးအက]''' [https://www.youtube.com/watch?v=_7VQJ_Lbxnw&pp=ygUQTWFyaWEgSWx5dXNoa2luYQ%3D%3D မာရီယာ အီလီရှကီနာ အဖြူရောင်ငန်း ဗားရှင်း] https://www.mariinsky.ru/en/company/ballet_mt_women/ilyushkina/ p06rgbmjscjyk0rtzcp9o2ke6zw9xmz 1042028 1042026 2026-07-04T03:32:07Z Counterstrike1 141906 /* အတ္ထုပ္ပတ္တိ */ 1042028 wikitext text/x-wiki <syntaxhighlight lang="icon"> [[File:Maria Ilyushkina 2025 01.jpg|Denis Rodkin and friends Ballet event, Klin, Moscow Oblast]] </syntaxhighlight>မာရီယာ အလက်ဆီဗ်နာ အီလီရှကီနာ (၁၉၉၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် စိန့်ပီတာစဘတ်တွင် မွေးဖွား) သည် ရုရှား ဘဲလေးအကသမား၊ မာရီအင်စကီး ပြဇာတ်ရုံ၏ ပရာမာ ဘဲလေးအကသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။<ref>{{Cite book |date=2025-09-19 |title=Ильюшкина, Мария Алексеевна |url=https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%98%D0%BB%D1%8C%D1%8E%D1%88%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D0%B0,_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0&oldid=148648375 |language=ru}}</ref> == အတ္ထုပ္ပတ္တိ == သူမကို ၁၉၉၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် စိန့်ပီတာစဘတ်မြို့၌ ပြဇာတ်ရုံနှင့် ဆက်စပ်မှုမရှိသော မိသားစုမှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူမသည် အသက် ၁၁ နှစ်အရွယ်အထိ စည်းချက်ကျနမ်ဘာဝနာကို လေ့ကျင့်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် သူမသည် Vaganova Academy of Russian Ballet မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီး (Yulia Kasenkova အတန်း) Mariinsky Theater တွင် ထိုနှစ်တွင်ပင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ သူမသည် corps de ballet တွင် လေးနှစ်ကြာ ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် တစ်ကိုယ်တော်အဆိုတော်၊ ၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမဆုံး တစ်ကိုယ်တော်အဆိုတော် နှင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် prima ballerina ဖြစ်လာခဲ့သည်။ == လင့်ခ်များ == '''[https://www.youtube.com/watch?v=6BdNvJOdH_A မာရီယာ အီလီရှကီနာ - Mariinsky Ballet မှ Mariinsky Ballet ၏ ပရီမာ ဘဲလေးအက]''' [https://www.youtube.com/watch?v=_7VQJ_Lbxnw&pp=ygUQTWFyaWEgSWx5dXNoa2luYQ%3D%3D မာရီယာ အီလီရှကီနာ အဖြူရောင်ငန်း ဗားရှင်း] https://www.mariinsky.ru/en/company/ballet_mt_women/ilyushkina/ ij6os1gzbtdlnujx4rokp1d0fdhl9ha 0 288936 1042039 2026-07-04T04:01:30Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 " '''မိအဲခရိုင်''' (三重県, မိအဲခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦး၇ေ ၁,..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1042039 wikitext text/x-wiki '''မိအဲခရိုင်''' (三重県, မိအဲခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦး၇ေ ၁,၇၈၁,၉၄၈ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) နေထိုင်ကြသည်။ မြေဧရိယာ ၅၇၇၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၂၉ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ကျိုတိုစီရင်စု]]နှင့် [[ရှိဂခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[နာရခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဝခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည်။ ဆွတ်မြို့သည် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ယော့ခအိချိမြို့သည် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ဆုဇုခမြို့၊ မဆွတ်ဆခမြို့၊ အိဆဲမြို့နှင့် ခုဝနမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်တွင် နဂရှိမအပန်းဖြေနေရာ၊ ဆုဇုခနိုင်ငံတကာကမ်းပြိုင်ကွင်းနှင့် ရှင်းတိုးဘာသာနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရှေးကျပြီး မြင့်မြတ်သည့်နေရာများစွာတို့သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရှင်းတိုးဘာသာကျောင်းတော်များထဲတွင် တော်ဝင်နတ်ကျောင်းနှင့် ဆွတ်ဘခိတော်ဝင်နတ်ကျောင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} khmdtfblw6ksipmsdkjxnfw29k43dsu 1042040 1042039 2026-07-04T04:02:23Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1042040 wikitext text/x-wiki '''မိအဲခရိုင်''' (三重県, မိအဲခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦး၇ေ ၁,၇၈၁,၉၄၈ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) နေထိုင်ကြသည်။ မြေဧရိယာ ၅၇၇၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၂၉ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ကျိုတိုစီရင်စု]]နှင့် [[ရှိဂခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[နာရခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဝခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည်။ ဆွတ်မြို့သည် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ယော့ခအိချိမြို့သည် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ဆုဇုခမြို့၊ မဆွတ်ဆခမြို့၊ အိဆဲမြို့နှင့် ခုဝနမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်တွင် နဂရှိမအပန်းဖြေနေရာ၊ ဆုဇုခနိုင်ငံတကာကမ်းပြိုင်ကွင်းနှင့် ရှင်းတိုးဘာသာနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရှေးကျပြီး မြင့်မြတ်သည့်နေရာများစွာတို့သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရှင်းတိုးဘာသာကျောင်းတော်များထဲတွင် တော်ဝင်နတ်ကျောင်းနှင့် ဆွတ်ဘခိတော်ဝင်နတ်ကျောင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 2o42jpqjbp7fxamvmj99vvaczshi8m7 1042041 1042040 2026-07-04T04:04:15Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1042041 wikitext text/x-wiki '''မိအဲခရိုင်''' (三重県, မိအဲခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦး၇ေ ၁,၇၈၁,၉၄၈ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) နေထိုင်ကြသည်။ မြေဧရိယာ ၅၇၇၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၂၉ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ကျိုတိုစီရင်စု]]နှင့် [[ရှိဂခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[နာရခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဝခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည်။ ဆွတ်မြို့သည် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ယော့ခအိချိမြို့သည် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ဆုဇုခမြို့၊ မဆွတ်ဆခမြို့၊ အိဆဲမြို့နှင့် ခုဝနမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်တွင် နဂရှိမအပန်းဖြေနေရာ၊ ဆုဇုခနိုင်ငံတကာကမ်းပြိုင်ကွင်းနှင့် ရှင်းတိုးဘာသာနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရှေးကျပြီး မြင့်မြတ်သည့်နေရာများစွာတို့သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရှင်းတိုးဘာသာကျောင်းတော်များထဲတွင် တော်ဝင်နတ်ကျောင်းနှင့် ဆွတ်ဘခိတော်ဝင်နတ်ကျောင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ==ပထဝီသွင်ပြင်== ==မြို့ပြများ== ==စီးပွားရေး== ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==ယဉ်ကျေးမှု== =ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ခရီးသွားလုပ်ငန်း== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Mie prefecture}} * [http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm Mie Prefecture official homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230014936/http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm |date=2010-12-30 }} * [http://tourismmiejapan.com/ Kanko Mie tourist information] * [http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html Outdoor Japan - Section Mie] * [http://www.mief.or.jp/en/index.html Mie International Exchange Foundation] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] jyxte41u4msbqr8nbqyuxz39z2rwykb 1042064 1042041 2026-07-04T07:00:52Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* သမိုင်းကြောင်း */ 1042064 wikitext text/x-wiki '''မိအဲခရိုင်''' (三重県, မိအဲခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦး၇ေ ၁,၇၈၁,၉၄၈ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) နေထိုင်ကြသည်။ မြေဧရိယာ ၅၇၇၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၂၉ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ကျိုတိုစီရင်စု]]နှင့် [[ရှိဂခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[နာရခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဝခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည်။ ဆွတ်မြို့သည် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ယော့ခအိချိမြို့သည် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ဆုဇုခမြို့၊ မဆွတ်ဆခမြို့၊ အိဆဲမြို့နှင့် ခုဝနမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်တွင် နဂရှိမအပန်းဖြေနေရာ၊ ဆုဇုခနိုင်ငံတကာကမ်းပြိုင်ကွင်းနှင့် ရှင်းတိုးဘာသာနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရှေးကျပြီး မြင့်မြတ်သည့်နေရာများစွာတို့သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရှင်းတိုးဘာသာကျောင်းတော်များထဲတွင် တော်ဝင်နတ်ကျောင်းနှင့် ဆွတ်ဘခိတော်ဝင်နတ်ကျောင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမတိုင်မီအထိ မိအဲခရိုင်ရှိရာဧရိယာသည် အိဆဲတိုင်းပြည်၊ ရှိမတိုင်းပြည်၊ အိဂတိုင်းပြည်နှင့် ခိအိတိုင်းပြည်အစိတ်အပိုင်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် လူသားများနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရသည်။ ဂျောမွန်းခေတ်နှင့် ယယောအိခေတ်များတွင် ဒေသရှိ ကမ်းခြေဧရိယာများနှင့် မြစ်တစ်လျှောက်တွင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ ယယောအိခေတ်ကာလအတွင်းတွင် အိဆဲနတ်ကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၇ ရာစုတွင် ဆိုင်းခူးအင်ပါယာနန်းတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာလသည် လက်ရျိအချိန်တွင် မဲအိဝမြို့တွင် တည်ရိသည်။ အဲဒိုခေတ်တွင် ထိုဧရိယာကို "မိအဲခရိုင်" ဟူသည့် အမည်ဖြင့် သိလာကြသည်။ မိအဲခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ ပါဝင်သည်။ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများအနေဖြင့် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းနှင့် အိဆဲလမ်းတို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ဆိပ်ကမ်းမြို့များတွင် အိုမိနတို၊ ခုဝနနှင့် အန်းအိုးဆွတ်မြို့တို့ ပါဝင်သည်။ အိဆဲနတ်ကျောင်းသည် ထင်ရှားသည့် ဝတ်ပြုဆုတောင်းရာ နေရာဖြစ်သည်။ မဲဂျိခေတ်ကာလ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ယခင်တိုင်းပြည်များဖြစ်ခဲ့သည့် အိဆဲ၊ အိဂနှင့် ခိခိတို့၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသများကို စုပေါင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် မြောက်ဘက်ရှိ ခိဆိုမြစ်သုံးစင်းရှိရာဒေသမှသည် လက်ရှိဆွတ်မြို့ဟု သိကြသည့် မြို့အထိသည် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုဧရိယာ၏ တောင်ဘက်သည် ဝတရအိခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့မှသည် ယော့ခအိချိမြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားခဲ့ပြီး ခရိုင်ကိုလည်း "မိအဲ" ဟုသည့် အမည်ပေးခဲ့သည်။ နောက်နှစ်တွင် ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့သို့ ပြည်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြန်ကာ မိအဲခရိုင်သည်လည်း ၁၈၇၆ ခုနှစ်ကတည်းက လက်ရှိကာလအခြေအနေအတိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ==မြို့ပြများ== ==စီးပွားရေး== ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==ယဉ်ကျေးမှု== =ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ခရီးသွားလုပ်ငန်း== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Mie prefecture}} * [http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm Mie Prefecture official homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230014936/http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm |date=2010-12-30 }} * [http://tourismmiejapan.com/ Kanko Mie tourist information] * [http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html Outdoor Japan - Section Mie] * [http://www.mief.or.jp/en/index.html Mie International Exchange Foundation] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] dra8w6e4d2lb9cuvr6cc52ugn5wtkqr 1042065 1042064 2026-07-04T07:15:25Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပထဝီသွင်ပြင် */ 1042065 wikitext text/x-wiki '''မိအဲခရိုင်''' (三重県, မိအဲခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦး၇ေ ၁,၇၈၁,၉၄၈ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) နေထိုင်ကြသည်။ မြေဧရိယာ ၅၇၇၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၂၉ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ကျိုတိုစီရင်စု]]နှင့် [[ရှိဂခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[နာရခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဝခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည်။ ဆွတ်မြို့သည် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ယော့ခအိချိမြို့သည် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ဆုဇုခမြို့၊ မဆွတ်ဆခမြို့၊ အိဆဲမြို့နှင့် ခုဝနမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်တွင် နဂရှိမအပန်းဖြေနေရာ၊ ဆုဇုခနိုင်ငံတကာကမ်းပြိုင်ကွင်းနှင့် ရှင်းတိုးဘာသာနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရှေးကျပြီး မြင့်မြတ်သည့်နေရာများစွာတို့သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရှင်းတိုးဘာသာကျောင်းတော်များထဲတွင် တော်ဝင်နတ်ကျောင်းနှင့် ဆွတ်ဘခိတော်ဝင်နတ်ကျောင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမတိုင်မီအထိ မိအဲခရိုင်ရှိရာဧရိယာသည် အိဆဲတိုင်းပြည်၊ ရှိမတိုင်းပြည်၊ အိဂတိုင်းပြည်နှင့် ခိအိတိုင်းပြည်အစိတ်အပိုင်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် လူသားများနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရသည်။ ဂျောမွန်းခေတ်နှင့် ယယောအိခေတ်များတွင် ဒေသရှိ ကမ်းခြေဧရိယာများနှင့် မြစ်တစ်လျှောက်တွင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ ယယောအိခေတ်ကာလအတွင်းတွင် အိဆဲနတ်ကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၇ ရာစုတွင် ဆိုင်းခူးအင်ပါယာနန်းတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာလသည် လက်ရျိအချိန်တွင် မဲအိဝမြို့တွင် တည်ရိသည်။ အဲဒိုခေတ်တွင် ထိုဧရိယာကို "မိအဲခရိုင်" ဟူသည့် အမည်ဖြင့် သိလာကြသည်။ မိအဲခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ ပါဝင်သည်။ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများအနေဖြင့် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းနှင့် အိဆဲလမ်းတို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ဆိပ်ကမ်းမြို့များတွင် အိုမိနတို၊ ခုဝနနှင့် အန်းအိုးဆွတ်မြို့တို့ ပါဝင်သည်။ အိဆဲနတ်ကျောင်းသည် ထင်ရှားသည့် ဝတ်ပြုဆုတောင်းရာ နေရာဖြစ်သည်။ မဲဂျိခေတ်ကာလ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ယခင်တိုင်းပြည်များဖြစ်ခဲ့သည့် အိဆဲ၊ အိဂနှင့် ခိခိတို့၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသများကို စုပေါင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် မြောက်ဘက်ရှိ ခိဆိုမြစ်သုံးစင်းရှိရာဒေသမှသည် လက်ရှိဆွတ်မြို့ဟု သိကြသည့် မြို့အထိသည် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုဧရိယာ၏ တောင်ဘက်သည် ဝတရအိခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့မှသည် ယော့ခအိချိမြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားခဲ့ပြီး ခရိုင်ကိုလည်း "မိအဲ" ဟုသည့် အမည်ပေးခဲ့သည်။ နောက်နှစ်တွင် ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့သို့ ပြည်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြန်ကာ မိအဲခရိုင်သည်လည်း ၁၈၇၆ ခုနှစ်ကတည်းက လက်ရှိကာလအခြေအနေအတိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းဒေသကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အအိချိခရိုင်၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ နာရခရိုင်နှင့် ဝခယမခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ ယဉ်ကျေးမှုအရ လွှမ်းမိုးမှုရှိသည့်အတွက် မိအဲခရိုင်ကို ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် အအိချိခရိုင်နှင့် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဆက်စပ်မှုရှိနေသဖြင့် မိအဲခရိုင်သည် တိုးခိုင်းဒေသတွင် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်တွင် "ခန်းဆိုင်းဒေသစကား" ကို ပြောဆိုကြသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် မိအဲခရိုင်ရှိ အိဂဒေသသည် ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်အနေဖြင့် အမြဲတမ်း တည်ရှိနေခဲ့သည်။ မိအဲခရိုင်သည် မြောက်မှ တောင်အထိ ၁၇၀ ကီလိုမီတာ (၁၀၆ မိုင်)၊ အရှေ့မှ အနောက်အထိ ၈၀ ကီလိုမီတာ (၅၀ မိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဒေသငါးခု ပါဝင်နေသည်။ # မိအဲခရိုင်၏ အနောက်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ဆုဇုခတောင်တန်းများ တည်ရှိသည်။ #အအိချိခရိုင်နယ်စပ်မှ အိဆဲမြို့အထိ အိဆဲပင်လယ်အော်တစ်လျှောက်တွင် အိဆဲလွင်ပြင် တည်ရှိသည်။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် မိအဲခရိုင်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး ဧရိယာ ဖြစ်သည်။ #အိဆဲလွင်ပြင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းသည် ရှိမကျွန်းဆွယ်ဒေသ ဖြစ်သည်။ #ခရိုင်၏ အနောက်အလယ်ပိုင်း နာရခရိုင်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ဆက်စပ်နေသည့်နေရာသည် အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသ ဖြစ်သည်။ #မိအဲခရိုင်အလယ်ပိုင်းမှ တောင်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်များအထိသည် နုနိုဘိခိတောင်ထူထပ်သည့် ဒေသဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင် ကမ်းရိုးတန်းအရှည်သည် ၁၀၉၄.၉ ကီလိုမီတာ (၆၈၀.၃ မိုင်) ရှိသည်။ ကုန်းမြေသည် ၅၇၇၆.၄၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၃၀.၃၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ထိုကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၆၄.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ၊ ၁၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးမြေ၊ ၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် လူနေဧရိယာ၊ ၃.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် လမ်းများနှင့် ၃.၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် မြစ်များ ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိနေသည့် ၁၀.၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားမှု မရှိသေးပေ။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် သင့်တင့်သည့် ရာသီဥတုရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် အပူချိန်သည် ပျမ်းမျှ ၁၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ ၁၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၇ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်မှ ၅၉ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသသည် အိဆဲလွင်ပြင်ထက် ၁ မှ ၂ ဒီဂရီအထိ ပိုမိုအေးမြသည်။ ==မြို့ပြများ== ==စီးပွားရေး== ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==ယဉ်ကျေးမှု== =ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ခရီးသွားလုပ်ငန်း== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Mie prefecture}} * [http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm Mie Prefecture official homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230014936/http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm |date=2010-12-30 }} * [http://tourismmiejapan.com/ Kanko Mie tourist information] * [http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html Outdoor Japan - Section Mie] * [http://www.mief.or.jp/en/index.html Mie International Exchange Foundation] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 3636gcee6sqr16u64h6ytjwhk59m333 1042066 1042065 2026-07-04T07:15:49Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး= */ 1042066 wikitext text/x-wiki '''မိအဲခရိုင်''' (三重県, မိအဲခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦး၇ေ ၁,၇၈၁,၉၄၈ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) နေထိုင်ကြသည်။ မြေဧရိယာ ၅၇၇၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၂၉ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ကျိုတိုစီရင်စု]]နှင့် [[ရှိဂခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[နာရခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဝခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည်။ ဆွတ်မြို့သည် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ယော့ခအိချိမြို့သည် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ဆုဇုခမြို့၊ မဆွတ်ဆခမြို့၊ အိဆဲမြို့နှင့် ခုဝနမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်တွင် နဂရှိမအပန်းဖြေနေရာ၊ ဆုဇုခနိုင်ငံတကာကမ်းပြိုင်ကွင်းနှင့် ရှင်းတိုးဘာသာနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရှေးကျပြီး မြင့်မြတ်သည့်နေရာများစွာတို့သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရှင်းတိုးဘာသာကျောင်းတော်များထဲတွင် တော်ဝင်နတ်ကျောင်းနှင့် ဆွတ်ဘခိတော်ဝင်နတ်ကျောင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမတိုင်မီအထိ မိအဲခရိုင်ရှိရာဧရိယာသည် အိဆဲတိုင်းပြည်၊ ရှိမတိုင်းပြည်၊ အိဂတိုင်းပြည်နှင့် ခိအိတိုင်းပြည်အစိတ်အပိုင်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် လူသားများနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရသည်။ ဂျောမွန်းခေတ်နှင့် ယယောအိခေတ်များတွင် ဒေသရှိ ကမ်းခြေဧရိယာများနှင့် မြစ်တစ်လျှောက်တွင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ ယယောအိခေတ်ကာလအတွင်းတွင် အိဆဲနတ်ကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၇ ရာစုတွင် ဆိုင်းခူးအင်ပါယာနန်းတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာလသည် လက်ရျိအချိန်တွင် မဲအိဝမြို့တွင် တည်ရိသည်။ အဲဒိုခေတ်တွင် ထိုဧရိယာကို "မိအဲခရိုင်" ဟူသည့် အမည်ဖြင့် သိလာကြသည်။ မိအဲခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ ပါဝင်သည်။ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများအနေဖြင့် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းနှင့် အိဆဲလမ်းတို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ဆိပ်ကမ်းမြို့များတွင် အိုမိနတို၊ ခုဝနနှင့် အန်းအိုးဆွတ်မြို့တို့ ပါဝင်သည်။ အိဆဲနတ်ကျောင်းသည် ထင်ရှားသည့် ဝတ်ပြုဆုတောင်းရာ နေရာဖြစ်သည်။ မဲဂျိခေတ်ကာလ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ယခင်တိုင်းပြည်များဖြစ်ခဲ့သည့် အိဆဲ၊ အိဂနှင့် ခိခိတို့၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသများကို စုပေါင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် မြောက်ဘက်ရှိ ခိဆိုမြစ်သုံးစင်းရှိရာဒေသမှသည် လက်ရှိဆွတ်မြို့ဟု သိကြသည့် မြို့အထိသည် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုဧရိယာ၏ တောင်ဘက်သည် ဝတရအိခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့မှသည် ယော့ခအိချိမြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားခဲ့ပြီး ခရိုင်ကိုလည်း "မိအဲ" ဟုသည့် အမည်ပေးခဲ့သည်။ နောက်နှစ်တွင် ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့သို့ ပြည်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြန်ကာ မိအဲခရိုင်သည်လည်း ၁၈၇၆ ခုနှစ်ကတည်းက လက်ရှိကာလအခြေအနေအတိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းဒေသကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အအိချိခရိုင်၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ နာရခရိုင်နှင့် ဝခယမခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ ယဉ်ကျေးမှုအရ လွှမ်းမိုးမှုရှိသည့်အတွက် မိအဲခရိုင်ကို ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် အအိချိခရိုင်နှင့် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဆက်စပ်မှုရှိနေသဖြင့် မိအဲခရိုင်သည် တိုးခိုင်းဒေသတွင် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်တွင် "ခန်းဆိုင်းဒေသစကား" ကို ပြောဆိုကြသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် မိအဲခရိုင်ရှိ အိဂဒေသသည် ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်အနေဖြင့် အမြဲတမ်း တည်ရှိနေခဲ့သည်။ မိအဲခရိုင်သည် မြောက်မှ တောင်အထိ ၁၇၀ ကီလိုမီတာ (၁၀၆ မိုင်)၊ အရှေ့မှ အနောက်အထိ ၈၀ ကီလိုမီတာ (၅၀ မိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဒေသငါးခု ပါဝင်နေသည်။ # မိအဲခရိုင်၏ အနောက်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ဆုဇုခတောင်တန်းများ တည်ရှိသည်။ #အအိချိခရိုင်နယ်စပ်မှ အိဆဲမြို့အထိ အိဆဲပင်လယ်အော်တစ်လျှောက်တွင် အိဆဲလွင်ပြင် တည်ရှိသည်။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် မိအဲခရိုင်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး ဧရိယာ ဖြစ်သည်။ #အိဆဲလွင်ပြင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းသည် ရှိမကျွန်းဆွယ်ဒေသ ဖြစ်သည်။ #ခရိုင်၏ အနောက်အလယ်ပိုင်း နာရခရိုင်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ဆက်စပ်နေသည့်နေရာသည် အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသ ဖြစ်သည်။ #မိအဲခရိုင်အလယ်ပိုင်းမှ တောင်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်များအထိသည် နုနိုဘိခိတောင်ထူထပ်သည့် ဒေသဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင် ကမ်းရိုးတန်းအရှည်သည် ၁၀၉၄.၉ ကီလိုမီတာ (၆၈၀.၃ မိုင်) ရှိသည်။ ကုန်းမြေသည် ၅၇၇၆.၄၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၃၀.၃၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ထိုကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၆၄.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ၊ ၁၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးမြေ၊ ၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် လူနေဧရိယာ၊ ၃.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် လမ်းများနှင့် ၃.၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် မြစ်များ ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိနေသည့် ၁၀.၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားမှု မရှိသေးပေ။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် သင့်တင့်သည့် ရာသီဥတုရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် အပူချိန်သည် ပျမ်းမျှ ၁၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ ၁၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၇ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်မှ ၅၉ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသသည် အိဆဲလွင်ပြင်ထက် ၁ မှ ၂ ဒီဂရီအထိ ပိုမိုအေးမြသည်။ ==မြို့ပြများ== ==စီးပွားရေး== ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==ယဉ်ကျေးမှု== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ခရီးသွားလုပ်ငန်း== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Mie prefecture}} * [http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm Mie Prefecture official homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230014936/http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm |date=2010-12-30 }} * [http://tourismmiejapan.com/ Kanko Mie tourist information] * [http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html Outdoor Japan - Section Mie] * [http://www.mief.or.jp/en/index.html Mie International Exchange Foundation] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] aenwar1l66uc3xy8nyoeum6480lumnx 1042067 1042066 2026-07-04T07:16:28Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1042067 wikitext text/x-wiki '''မိအဲခရိုင်''' (三重県, မိအဲခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦး၇ေ ၁,၇၈၁,၉၄၈ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) နေထိုင်ကြသည်။ မြေဧရိယာ ၅၇၇၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၂၉ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ကျိုတိုစီရင်စု]]နှင့် [[ရှိဂခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[နာရခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဝခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည်။ ဆွတ်မြို့သည် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ယော့ခအိချိမြို့သည် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ဆုဇုခမြို့၊ မဆွတ်ဆခမြို့၊ အိဆဲမြို့နှင့် ခုဝနမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်တွင် နဂရှိမအပန်းဖြေနေရာ၊ ဆုဇုခနိုင်ငံတကာကားပြိုင်ကွင်းနှင့် ရှင်းတိုးဘာသာနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရှေးကျပြီး မြင့်မြတ်သည့်နေရာများစွာတို့သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရှင်းတိုးဘာသာကျောင်းတော်များထဲတွင် တော်ဝင်နတ်ကျောင်းနှင့် ဆွတ်ဘခိတော်ဝင်နတ်ကျောင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမတိုင်မီအထိ မိအဲခရိုင်ရှိရာဧရိယာသည် အိဆဲတိုင်းပြည်၊ ရှိမတိုင်းပြည်၊ အိဂတိုင်းပြည်နှင့် ခိအိတိုင်းပြည်အစိတ်အပိုင်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် လူသားများနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရသည်။ ဂျောမွန်းခေတ်နှင့် ယယောအိခေတ်များတွင် ဒေသရှိ ကမ်းခြေဧရိယာများနှင့် မြစ်တစ်လျှောက်တွင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ ယယောအိခေတ်ကာလအတွင်းတွင် အိဆဲနတ်ကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၇ ရာစုတွင် ဆိုင်းခူးအင်ပါယာနန်းတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာလသည် လက်ရျိအချိန်တွင် မဲအိဝမြို့တွင် တည်ရိသည်။ အဲဒိုခေတ်တွင် ထိုဧရိယာကို "မိအဲခရိုင်" ဟူသည့် အမည်ဖြင့် သိလာကြသည်။ မိအဲခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ ပါဝင်သည်။ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများအနေဖြင့် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းနှင့် အိဆဲလမ်းတို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ဆိပ်ကမ်းမြို့များတွင် အိုမိနတို၊ ခုဝနနှင့် အန်းအိုးဆွတ်မြို့တို့ ပါဝင်သည်။ အိဆဲနတ်ကျောင်းသည် ထင်ရှားသည့် ဝတ်ပြုဆုတောင်းရာ နေရာဖြစ်သည်။ မဲဂျိခေတ်ကာလ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ယခင်တိုင်းပြည်များဖြစ်ခဲ့သည့် အိဆဲ၊ အိဂနှင့် ခိခိတို့၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသများကို စုပေါင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် မြောက်ဘက်ရှိ ခိဆိုမြစ်သုံးစင်းရှိရာဒေသမှသည် လက်ရှိဆွတ်မြို့ဟု သိကြသည့် မြို့အထိသည် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုဧရိယာ၏ တောင်ဘက်သည် ဝတရအိခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့မှသည် ယော့ခအိချိမြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားခဲ့ပြီး ခရိုင်ကိုလည်း "မိအဲ" ဟုသည့် အမည်ပေးခဲ့သည်။ နောက်နှစ်တွင် ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့သို့ ပြည်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြန်ကာ မိအဲခရိုင်သည်လည်း ၁၈၇၆ ခုနှစ်ကတည်းက လက်ရှိကာလအခြေအနေအတိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းဒေသကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အအိချိခရိုင်၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ နာရခရိုင်နှင့် ဝခယမခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ ယဉ်ကျေးမှုအရ လွှမ်းမိုးမှုရှိသည့်အတွက် မိအဲခရိုင်ကို ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် အအိချိခရိုင်နှင့် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဆက်စပ်မှုရှိနေသဖြင့် မိအဲခရိုင်သည် တိုးခိုင်းဒေသတွင် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်တွင် "ခန်းဆိုင်းဒေသစကား" ကို ပြောဆိုကြသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် မိအဲခရိုင်ရှိ အိဂဒေသသည် ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်အနေဖြင့် အမြဲတမ်း တည်ရှိနေခဲ့သည်။ မိအဲခရိုင်သည် မြောက်မှ တောင်အထိ ၁၇၀ ကီလိုမီတာ (၁၀၆ မိုင်)၊ အရှေ့မှ အနောက်အထိ ၈၀ ကီလိုမီတာ (၅၀ မိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဒေသငါးခု ပါဝင်နေသည်။ # မိအဲခရိုင်၏ အနောက်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ဆုဇုခတောင်တန်းများ တည်ရှိသည်။ #အအိချိခရိုင်နယ်စပ်မှ အိဆဲမြို့အထိ အိဆဲပင်လယ်အော်တစ်လျှောက်တွင် အိဆဲလွင်ပြင် တည်ရှိသည်။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် မိအဲခရိုင်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး ဧရိယာ ဖြစ်သည်။ #အိဆဲလွင်ပြင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းသည် ရှိမကျွန်းဆွယ်ဒေသ ဖြစ်သည်။ #ခရိုင်၏ အနောက်အလယ်ပိုင်း နာရခရိုင်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ဆက်စပ်နေသည့်နေရာသည် အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသ ဖြစ်သည်။ #မိအဲခရိုင်အလယ်ပိုင်းမှ တောင်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်များအထိသည် နုနိုဘိခိတောင်ထူထပ်သည့် ဒေသဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင် ကမ်းရိုးတန်းအရှည်သည် ၁၀၉၄.၉ ကီလိုမီတာ (၆၈၀.၃ မိုင်) ရှိသည်။ ကုန်းမြေသည် ၅၇၇၆.၄၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၃၀.၃၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ထိုကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၆၄.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ၊ ၁၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးမြေ၊ ၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် လူနေဧရိယာ၊ ၃.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် လမ်းများနှင့် ၃.၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် မြစ်များ ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိနေသည့် ၁၀.၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားမှု မရှိသေးပေ။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် သင့်တင့်သည့် ရာသီဥတုရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် အပူချိန်သည် ပျမ်းမျှ ၁၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ ၁၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၇ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်မှ ၅၉ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသသည် အိဆဲလွင်ပြင်ထက် ၁ မှ ၂ ဒီဂရီအထိ ပိုမိုအေးမြသည်။ ==မြို့ပြများ== ==စီးပွားရေး== ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==ယဉ်ကျေးမှု== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ခရီးသွားလုပ်ငန်း== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Mie prefecture}} * [http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm Mie Prefecture official homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230014936/http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm |date=2010-12-30 }} * [http://tourismmiejapan.com/ Kanko Mie tourist information] * [http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html Outdoor Japan - Section Mie] * [http://www.mief.or.jp/en/index.html Mie International Exchange Foundation] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] g2x0cfvmyktmfyq1b8qur6b0cb8wvha 0 288937 1042044 2026-07-04T04:11:46Z Zawzawaungthwin 100038 [[နု၊ ဦး (သဘင်ဝန်)]] စာမျက်နှာကို [[ဦးနု (သဘင်ဝန်)]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: စကားဘညှပ်၊ သံတူကြောင်းကွဲ ထည့်ခြင်း 1042044 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ဦးနု (သဘင်ဝန်)]] j7hdk8s5dcrubb6g7mt8r48hl7h8nkw 1 288938 1042048 2026-07-04T04:36:56Z ~2026-38264-73 145192 "သောကြာ‌ေ ~~~~" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1042048 wikitext text/x-wiki သောကြာ‌ေ [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/&#126;2026-38264-73|&#126;2026-38264-73]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:&#126;2026-38264-73|talk]]) ၀၄:၃၆၊ ၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) 7q9glqo8xw5t9osi30bdon5znojr8kt 1042050 1042048 2026-07-04T04:38:40Z ~2026-38264-73 145192 /* */ အကြောင်းပြန်ခြင်း 1042050 wikitext text/x-wiki သောကြာ‌ေ [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/&#126;2026-38264-73|&#126;2026-38264-73]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:&#126;2026-38264-73|talk]]) ၀၄:၃၆၊ ၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) :သောကြာမွေးတဲ့သူအတွက် ပဲလားဆိုရိုးက [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/&#126;2026-38264-73|&#126;2026-38264-73]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:&#126;2026-38264-73|talk]]) ၀၄:၃၈၊ ၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) o11kzu2ug7z6xl1rcwy42ku3z0gunqs 3 288939 1042055 2026-07-04T05:24:09Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1042055 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-38264-73 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၂၄၊ ၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) pjs7exfcxzuu032bxqsynkysrdz1vir 100 288940 1042057 2026-07-04T05:39:11Z Salai Rungtoi 22844 "{{Current events|year=2026|month=07|day=04|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}}" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1042057 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=07|day=04|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}} dg4gx2rdfzckkahadlr09glr0nn6us6 1042058 1042057 2026-07-04T05:42:00Z Salai Rungtoi 22844 1042058 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=07|day=04|content= <!-- All news items below this line --> '''အနုပညာနှင့် ယဉ်ကျေးမှု''' *[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]သည် ၁၇၇၆ ခုနှစ်တွင် လွတ်လပ်ရေးကြေညာစာတမ်းကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည့် နှစ် ၂၅၀ ပြည့် အထိမ်းအမှတ် နှစ်ပတ်လည်နေ့ကို တရားဝင်ကျင်းပလျက်ရှိသည်။ [https://apnews.com/article/america-250-celebrations-heatwave-trump-9d84acb8bd36837b2f21fab9e1808fc0 (AP News)] <!-- All news items above this line -->}} rbnk7l35z3lqm471s9x5ni89mewp4u1 0 288941 1042068 2026-07-04T09:24:57Z Zawzawaungthwin 100038 '''လိုင်လင်းပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] ကာလ [[ချင်း စစ်မြေပြင်]] အတွင်း [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[မတူပီမြို့နယ်]]၊ [[လိုင်လင်းပီမြို့]]တွင် 1042068 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = လိုင်လင်းပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]၏ [[ချင်း စစ်မြေပြင်]] | date = ၂၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ – ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ | place = [[လိုင်လင်းပီမြို့]]၊ [[မတူပီမြို့နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]] | coordinates = {{coord|22.0667|N|92.8333|E|display=inline,title}} | map_type = Myanmar | latitude = 22.0667 | longitude = 92.8333 | map_size = 250 | map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း လိုင်လင်းပီမြို့၏ တည်နေရာ | map_label = လိုင်လင်းပီ | result = ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစုများ အောင်မြင် (မြို့အား သိမ်းပိုက်နိုင်) | combatant1 = {{flagdeco|MYA}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] * {{flagicon image|Shoulder Sleeve of Myanmar Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)]] ** ခလရ ၃၀၄ | combatant2 = * {{flagicon image|Flag of the Chin National Front.svg}} [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]] (CNF) * {{flagicon image|Chin National Army Flag.svg}} [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] (CNA/CNF) * {{flagicon image|Flag of Chin State.svg}}[[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ]](CDF) ** CDF-Mara ** CDF-Matupi ** CDF-Lautu ** CDF-Zophei | commander1 = ဗိုလ်မှူး စိုးဝင်းထိုက် (ကျဆုံး) | commander2 = မသိရှိရ | strength1 = မသိရှိရ | strength2 = မသိရှိရ | casualties1 = အနည်းဆုံး ၁ ဦးသေဆုံး | casualties2 = မသိရှိရ | notes = လိုင်လင်းပီမြို့အား သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးစတင် နိုင်ခဲ့သည်။ | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} }} '''လိုင်လင်းပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] ကာလ [[ချင်း စစ်မြေပြင်]] အတွင်း [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[မတူပီမြို့နယ်]]၊ [[လိုင်လင်းပီမြို့]]တွင် [[တပ်မတော်]]နှင့် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]] (CNF) ဦးဆောင်သော ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစုတို့အကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ၄ ရက်အကြာ နိုဝင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များက မြို့အား အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ရန်နိုင် |date=2023-11-24 |title=မတူပီမြို့နယ် လိုင်လင်းပီမြို့ကို ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်တွေ သိမ်းယူ |url=https://burmese.voanews.com/a/7368524.html |access-date=2026-07-04 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Myanmar Now News |date=2023-11-24 |title=ချင်းပြည်နယ်၊ လိုင်လင်းပီမြို့ကို တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ သိမ်းပိုက် |url=https://www.youtube.com/watch?v=tjaeKvZp8Ws |access-date=2026-07-04}}</ref><ref>{{Cite web |last=DVB TV News |date=2023-11-24 |title=မတူပီမြို့နယ် လိုင်လင်းပီမြို့ကို ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်တွေ သိမ်းပိုက် - DVB News |url=https://www.youtube.com/watch?v=eS0xbk3GXqY |access-date=2026-07-04}}</ref> == နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း == လိုင်လင်းပီမြို့သည် အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်တွင် တည်ရှိပြီး [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]နှင့် ချင်းပြည်နယ်တို့အကြား စစ်ရေး၊ လုံခြုံရေးနှင့် စစ်ဘေးရှောင်များ သွားလာရေးတို့အတွက် မဟာဗျူဟာကျသည့် မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ အဆိုပါမြို့တွင် [[တပ်မတော်]] ၏ ခလရ ၃၀၄ တပ်ရင်းလက်အောက်ခံ တပ်စခန်းနှစ်ခု အခြေစိုက်ထားရှိသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-11-24 |title=လိုင်လင်းပီမြို့ကိုသိမ်းပိုက်ခဲ့ကြောင်း CNF ပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/lailenpi-11242023045851.html |access-date=2026-07-04 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိခေါဒါရ်မြို့]]ကို ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၆ ရက်နေ့တွင် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် လိုင်လင်းပီမြို့သည် ချင်းပြည်နယ်တွင် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်နိုင်သည့် ဒုတိယမြောက်မြို့ ဖြစ်လာသည်။<ref>{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=2023-11-24 |title=ချင်းပြည်နယ်၊ လိုင်လင်းပီမြို့ကို တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/45959/ |access-date=2026-07-04 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် == [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] (CNA)၊ မရာနယ်မြေအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (Maraland Council)၊ CDF-Mara၊ CDF-Matupi၊ CDF-Lautu နှင့် CDF-Zophei ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တို့သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၉/၂၀ ရက်နေ့မှစတင်ကာ လိုင်လင်းပီမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို ပိုက်ဆို့တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲကာလအတွင်း တပ်မတော်(လေ)က လေကြောင်းပစ်ကူများဖြင့် ၄ ရက်ဆက်တိုက် ပြင်းထန်စွာ တန်ပြန်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2023-11-24 |title=ချင်းပြည်နယ်ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များ မြို့တစ်မြို့ ထပ်မံရရှိ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/45972/ |access-date=2026-07-04 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး ချင်းအမျိုးသားအလံကို လွှင့်ထူနိုင်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ တစ်ဦးသေဆုံးပြီး ကျန်တပ်သားများမှာ စခန်းစွန့်ခွာ ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြသည်။ တိုက်ပွဲတွင် ၂၀၂၂ ခုနှစ်က ဒေသခံအရပ်သား ၁၀ ဦးကို သတ်ဖြတ်မှု၌ ပါဝင်ခဲ့သည့် ခမရ ၃၀၄ မှ ဒုတပ်ရင်းမှူး ဗိုလ်မှူးစိုးဝင်းထိုက် သေဆုံးခဲ့ကြောင်း တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=admin |date=2023-11-25 |title=လိုင်လင်းပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွင် မတူပီဒေသခံ ၁၀ ဦးကို ရက်ရက်စက်စက်သတ်ဖြတ်ခဲ့သော ဗိုလ်မှူးစိုးဝင်းထိုက် သေဆုံး |url=https://ayartimes.com/?p=28634 |access-date=2026-07-04 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ayeyarwaddy Times |date=2023-11-25 |title=လိုင်လင်းပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲမှာ ဗိုလ်မှူးတစ်ဦးအပါအဝင် စစ်ကောင်စီသား ၃ ဦးသေဆုံးပြီး အလံဖြူထောင် |url=https://www.youtube.com/watch?v=33exzoxoJb8 |access-date=2026-07-04}}</ref> == နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များ == မြို့အား သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF) နှင့် မရာနယ်မြေအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီတို့က လိုင်လင်းပီမြို့တွင် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ကို စတင်အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း တပ်မတော်(လေ)၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အရပ်သား ၄ ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး ဘုရားကျောင်းနှင့် နေအိမ်အဆောက်အအုံ ၁၀ လုံးကျော် ပျက်စီးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=ထပ်မံသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့တဲ့ လိုင်လင်းပီမြို့ကို ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေး အကောင်အထည်ဖော်မယ်လို့ CNF ထုတ်ပြန် – Era's Eye Channel |url=https://eraseye.com/2023/29/18207/ |access-date=2026-07-04 |website=eraseye.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-11-29 |title=ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ သိမ်းပိုက်ထားသည့် လိုင်လင်းပီမြို့ကို နယ်မြေရှင်းလင်းရေးလုပ် နေပြီး ပြည်သူများ နေရပ်ပြန်နိုင်ရန် စီစဉ် |url=https://yktnews.com/2023/11/133667/ |access-date=2026-07-04 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] 3irbvxhrrc82akyirs0caab35zr7fdz 0 288942 1042070 2026-07-04T10:10:13Z Choco Miles 142646 "[[:en:Special:Redirect/revision/1351366121|Supervised learning]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည် 1042070 wikitext text/x-wiki [[ဖိုင်:Supervised_and_unsupervised_learning.png|thumb|'''ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်'''တွင် စနစ်ကို လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးမည့် အချက်အလက်များ၌ မျှော်မှန်းထားသည့် အဖြေများကို တစ်ပါတည်း ထည့်သွင်းဖော်ပြထားရှိပြီး၊ '''ညွှန်ပြချက်မဲ့ သင်ယူမှုစနစ်'''တွင်မူ မော်ဒယ်သည် အဖြေအညွှန်း ဖော်ပြထားခြင်းမရှိသည့် အချက်အလက်များထဲမှ ပုံစံများနှင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံများကို ကိုယ်တိုင် ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။]] '''[[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] (Machine Learning)''' တွင် '''ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် ('''{{lang-en|Supervised Learning - SL}} သို့မဟုတ် '''''ကြီးကြပ်မှုဖြင့် သင်ယူမှုစနစ်'')''' ဆိုသည်မှာ နမူနာအဖြစ် ပေးထားသော '''Input'''''(ထည့်သွင်းလိုက်သည့် အချက်အလက်)'' နှင့် '''Output'''''(မျှော်လင့်ထားသည့် အဖြေမှန်)'' တွဲများအပေါ် အခြေခံ၍ Input များကို သတ်မှတ်ထားသည့် Output များအဖြစ်သို့ ချိတ်ဆက်ပြောင်းလဲရန် အယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုက လေ့လာသင်ယူရသည့် စနစ်အမျိုးအစားတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။<ref name=":0">Mitchell, Tom M. (2013). ''Machine learning''. McGraw-Hill series in Computer Science (Nachdr.&#x20;ed.). New York: McGraw-Hill. https://www.cs.cmu.edu/~tom/files/MachineLearningTomMitchell.pdf</ref> ဤလုပ်ငန်းစဉ်တွင် အဖြေအညွှန်းတပ်ထားသည့် ဒေတာများကို အသုံးပြု၍ Statistical Model တစ်ခုကို လေ့ကျင့်ပေးရခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းမှာ Input ''ဒေတာ'' တစ်ခုချင်းစီအတွက် မှန်ကန်သောအဖြေကို တစ်ပါတည်း ပံ့ပိုးပေးထားခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။ "'''Supervised'''"၊ "'''ကြီးကြပ်မှု'''" သို့မဟုတ် "'''ညွှန်ပြချက်ပါ'''" ဟူသော ဝေါဟာရသည် မှန်ကန်သော ခန့်မှန်းချက်များ ရရှိစေရန် ဤလေ့ကျင့်ရေးဒေတာများကို ပံ့ပိုးပေးပြီး အယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို လမ်းညွှန်ပြသပေးသည့် ဆရာ သို့မဟုတ် ကြီးကြပ်သူတစ်ဦး၏ အခန်းကဏ္ဍကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်ပါသည်။<ref name=":0" /> ဥပမာအားဖြင့် ပုံရိပ်များထဲမှ ကြောင်များကို ခွဲခြားသတ်မှတ်နိုင်မည့် မော်ဒယ်တစ်ခုကို ဖန်တီးလိုပါက ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်တွင် "ကြောင်" ဟု တိတိကျကျ အဖြေညွှန်းတပ်ထားသော (Outputs)၊ ကြောင်ပုံရိပ် (Inputs) အမြောက်အမြားကို စနစ်ထဲသို့ ထည့်သွင်းပေးခြင်းဖြင့် လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးရမည် ဖြစ်ပါသည်။ '''ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်'''၏ ရည်မှန်းချက်မှာ လေ့ကျင့်ပေးထားသော မော်ဒယ်သည် ယခင်က မမြင်ဖူးသေးသည့် အချက်အလက်ဒေတာအသစ်များအတွက် အဖြေကို တိကျမှန်ကန်စွာ ခန့်မှန်းပေးနိုင်ရန် ဖြစ်ပါသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အယ်လ်ဂိုရီသမ်အနေဖြင့် လေ့ကျင့်ရေးနမူနာများမှတစ်ဆင့် ယေဘုယျကောက်ချက်ချနိုင်စွမ်း (Generalize) ထိရောက်စွာ ရှိရန်လိုအပ်ပြီး၊ ၎င်းအရည်အသွေးကို ယေဘုယျကောက်ချက်ချမှုဆိုင်ရာ လွဲမှားမှုနှုန်း (Generalization Error) ဖြင့် တိုင်းတာပါသည်။ ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်ကို '''အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း (Classification) လုပ်ငန်းစဉ်များ''' (ဥပမာ - အီးမေးလ်တစ်ခုသည် spam ဖြစ် မဖြစ် အမျိုးအစားခွဲခြား ခန့်မှန်းခြင်း) နှင့် '''တန်ဖိုးခန့်မှန်းခြင်း (Regression)''' လုပ်ငန်းစဉ်များ (ဥပမာ - အိမ်ဈေးနှုန်းကဲ့သို့သော ဆက်တိုက်ပြောင်းလဲနေသည့် တန်ဖိုးများကို ခန့်မှန်းခြင်း) တို့တွင် အများဆုံး အသုံးပြုကြပါသည်။ == လိုက်နာရမည့် အဆင့်ဆင့် == '''ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)''' ၏ ပုစ္ဆာတစ်ရပ်ကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် အောက်ပါလုပ်ငန်းစဉ် အဆင့်ဆင့်အတိုင်း လုပ်ဆောင်ရမည် ဖြစ်ပါသည် - '''၁။ လေ့ကျင့်ရေးနမူနာ အမျိုးအစားကို ဆုံးဖြတ်ပါ။ (Determine the type of training samples)''' မည်သည့်အရာကိုမဆို စတင်လုပ်ဆောင်ခြင်းမပြုမီ အသုံးပြုသူသည် '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု''' (Training Set) အဖြစ် မည်သည့် အချက်အလက်ဒေတာ အမျိုးအစားကို အသုံးပြုမည်နည်းဟူသည်ကို ပထမဦးစွာ ဆုံးဖြတ်ရပါမည်။ ဥပမာအားဖြင့် လက်ရေးမူကို ခွဲခြားစိတ်ဖြာသည့် လုပ်ငန်းစဉ် (Handwriting Analysis) တွင် ၎င်းဒေတာသည် လက်ရေးဖြင့် ရေးသားထားသော စာလုံးတစ်လုံးချင်းစီ၊ စာလုံးတစ်လုံးလုံး၊ စာကြောင်းတစ်ကြောင်းလုံး သို့မဟုတ် စာပိုဒ်တစ်ခုလုံး ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ '''၂။ လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု (Training Set) ကို စုဆောင်းပါ။ (Gather a training set)''' လေ့ကျင့်ရေးအစုအဝေးသည် လက်တွေ့ကမ္ဘာတွင် အမှန်တကယ် အသုံးပြုမည့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများ၏ ပုံစံကို ကိုယ်စားပြုနိုင်ရပါမည်။ သို့ဖြစ်ရာ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များထံမှသော်လည်းကောင်း၊ တိုင်းတာရရှိချက်များမှသော်လည်းကောင်း Input Objects များနှင့် ၎င်းတို့နှင့် ကိုက်ညီသည့် Outputs များကို အတူတကွ စုဆောင်းရရှိမည် ဖြစ်ပါသည်။ '''၃။ သင်ယူမည့် လုပ်ဆောင်ချက်၏ Input Feature ပုံစံကို ဆုံးဖြတ်ပါ။ (Determine the input feature representation)''' သင်ယူမည့် လုပ်ဆောင်ချက်၏ တိကျမှုနှုန်းသည် Input Object ကို မည်ကဲ့သို့ ဖော်ပြတည်ဆောက်ထားသနည်းဟူသည့်အချက်ပေါ်တွင် များစွာမူတည်ပါသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် Input Object ကို ၎င်း Object ၏ သဘောသဘာဝကို ဖော်ပြပေးနိုင်မည့် '''Feature''' အရေအတွက်များစွာ ပါဝင်သော Feature Vector အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပေးရပါသည်။ အရွယ်အစား ကြီးမားလွန်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အတိုင်းအတာဆိုင်ရာ အခက်အခဲပြဿနာများ (Curse of Dimensionality) ကို ရှောင်ရှားရန် '''Feature''' အရေအတွက်သည် မများလွန်းသင့်သော်လည်း၊ '''Output'''''(မျှော်လင့်ထားသည့် အဖြေမှန်)'' ကို တိကျစွာ ခန့်မှန်းနိုင်ရန်အတွက် လုံလောက်သော ဒေတာအချက်အလက်များတော့ ပါဝင်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။ '''၄။ သင်ယူမည့် လုပ်ဆောင်ချက်၏ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် သက်ဆိုင်ရာ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို ဆုံးဖြတ်ပါ။ (Determine the structure and learning algorithm)''' ဥပမာအားဖြင့် အသုံးပြုသူအနေဖြင့် Support-Vector Machines သို့မဟုတ် ဆုံDecision Trees စသည်တို့ထဲမှ တစ်ခုခုကို ရွေးချယ်အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ '''၅။ ဒီဇိုင်းကို အပြီးသတ်ပါ။ (Complete the design)''' စုဆောင်းရရှိထားသော '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု'''အပေါ်တွင် သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ် (Learning Algorithm) ကို စတင်မောင်းနှင် (Run) ရပါမည်။ အချို့သော ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်များသည် အသုံးပြုသူဘက်မှ ထိန်းချုပ်မှု ကန့်သတ်ချက်ဘောင်များ (Control Parameters) ကို သတ်မှတ်ပေးရန် လိုအပ်ပါသည်။ ဤကန့်သတ်ချက်ဘောင်များကို '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု'''၏ အစိတ်အပိုင်းခွဲတစ်ခုဖြစ်သော '''စိစစ်ရေးဒေတာအစု''' (Validation Set) ပေါ်တွင် လုပ်ဆောင်ချက်ကို အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ချိန်ညှိခြင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် အပြန်အလှန် စိစစ်ခြင်းနည်းလမ်း (Cross-Validation) ဖြင့်သော်လည်းကောင်း ညှိယူနိုင်ပါသည်။ '''၆။ သင်ယူရရှိလာသော လုပ်ဆောင်ချက်၏ တိကျမှန်ကန်မှုကို အကဲဖြတ်ပါ။ (Evaluate the accuracy)''' Control Parameters များကို ချိန်ညှိခြင်းနှင့် သင်ယူမှုလုပ်ငန်းစဉ်များ ပြီးဆုံးသွားသည့်နောက်တွင်၊ ထွက်ပေါ်လာသော လုပ်ဆောင်ချက်၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု''' (Training Set) နှင့် သီးခြားခွဲထုတ်ထားသည့် '''စမ်းသပ်ဒေတာအစု''' (Test Set) ပေါ်တွင် တိုင်းတာအကဲဖြတ်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။ == အယ်လ်ဂိုရီသမ် ရွေးချယ်ခြင်း == ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်ဆိုင်ရာ အယ်လ်ဂိုရီသမ် အမြောက်အမြား ရှိပြီး ၎င်းတို့တွင် အသီးသီးသော အားသာချက်နှင့် အားနည်းချက်များ ရှိကြပါသည်။ ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုပြဿနာ အားလုံးအတွက် အကောင်းဆုံး လုပ်ဆောင်နိုင်သည့် တစ်ခုတည်းသော သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်ဟူ၍ မရှိပါ (အခမဲ့ နေ့လယ်စာမရှိဟူသော သီအိုရမ် - No free lunch theorem ကို ကြည့်ပါ)။ ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်တွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အဓိက အခက်အခဲပြဿနာကြီး လေးရပ် ရှိပါသည် - === ၁။ ဘက်လိုက်မှုနှင့် ကွဲလွဲမှုကြား မျှတအောင် ညှိယူခြင်း (Bias–variance tradeoff) === <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>{{Main|Bias–variance tradeoff}}ပထမဦးဆုံး ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အချက်မှာ ဘက်လိုက်မှု (Bias) နှင့် ကွဲလွဲမှု (Variance) ကြား မျှတအောင် ညှိယူရသည့် အချက်ဖြစ်ပါသည်။<ref>S. Geman, E. Bienenstock, and R. Doursat (1992). [http://delta-apache-vm.cs.tau.ac.il/~nin/Courses/NC06/VarbiasBiasGeman.pdf Neural networks and the bias/variance dilemma]. Neural Computation 4, 1–58.</ref> ကျွန်ုပ်တို့တွင် မတူညီသော်လည်း အရည်အသွေး တူညီကြသည့် '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု''' (Training Data Sets) အမြောက်အမြား ရှိသည်ဟု မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။ အကယ်၍ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုကို ၎င်းဒေတာအစု တစ်ခုချင်းစီဖြင့် လေ့ကျင့်ပေးသည့်အခါ သတ်မှတ်ထားသော Input <math>x</math> အတွက် မှန်ကန်သောအဖြေကို ပုံမှန်အတိုင်း လွဲမှားစွာ ဆက်တိုက် ခန့်မှန်းနေမည်ဆိုပါက ၎င်းအယ်လ်ဂိုရီသမ်သည် <math>x</math> အပေါ် ဘက်လိုက်မှု (Biased) ရှိနေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ တစ်ဖက်တွင်မူ အယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုသည် မတူညီသော '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု'''များဖြင့် လေ့ကျင့်ပြီးနောက် သတ်မှတ်ထားသော Input <math>x</math> အတွက် ကွဲပြားခြားနားလွန်းသည့် အဖြေများကို ခန့်မှန်းနေမည်ဆိုပါက ၎င်းအယ်လ်ဂိုရီသမ်သည် <math>x</math> အပေါ် ကွဲလွဲမှု မြင့်မားခြင်း (High Variance) ရှိနေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ သင်ယူထားသော အမျိုးအစားခွဲစနစ် (Classifier) တစ်ခု၏ ခန့်မှန်းမှုဆိုင်ရာ လွဲမှားမှုနှုန်း (Prediction Error) သည် သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်၏ ဘက်လိုက်မှုနှင့် ကွဲလွဲမှုတို့ ပေါင်းလဒ်နှင့် တိုက်ရိုက်သက်ဆိုင်နေပါသည်<ref>G. James (2003) [http://www-bcf.usc.edu/~gareth/research/bv.pdf Variance and Bias for General Loss Functions], Machine Learning 51, 115–135.</ref>။ ယေဘုယျအားဖြင့် ဘက်လိုက်မှုနှင့် ကွဲလွဲမှုကြားတွင် တစ်ခုရလျှင် တစ်ခုပေးရသည့် အပေးအယူ မျှတမှု (Tradeoff) ရှိပါသည်။ ဘက်လိုက်မှု နည်းပါးသော သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုသည် ဒေတာအချက်အလက်များနှင့် ကောင်းမွန်စွာ ကိုက်ညီမှုရှိစေရန်အတွက် "ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ဖြစ်မှု" (Flexible) ရှိရပါမည်။ သို့သော် အကယ်၍ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်သည် ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ် အလွန်ဖြစ်လွန်းနေပါက ၎င်းသည် '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု''' တစ်ခုချင်းစီအပေါ်တွင် ကွဲပြားစွာ လိုက်လျောညီထွေ ဖြစ်သွားမည်ဖြစ်ရာ ကွဲလွဲမှု မြင့်မားခြင်း (High Variance) ကို ဖြစ်ပေါ်စေပါမည်။ ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုနည်းလမ်း အများစု၏ အဓိက အရေးကြီးသောအချက်မှာ ၎င်းတို့သည် ဤဘက်လိုက်မှုနှင့် ကွဲလွဲမှုကြား အပေးအယူ မျှတမှုကို (အလိုအလျောက်သော်လည်းကောင်း သို့မဟုတ် အသုံးပြုသူ ကိုယ်တိုင် ညှိယူနိုင်မည့် bias/variance Parameter တစ်ခု ပံ့ပိုးပေးခြင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း) ချိန်ညှိပေးနိုင်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ === ၂။ Function (သို့) လုပ်ဆောင်ချက်ဆိုင်ရာ ရှုပ်ထွေးမှုနှင့် လေ့ကျင့်ရေးဒေတာ ပမာဏ (Function complexity and amount of training data === ဒုတိယမြောက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့်အချက်မှာ လက်တွေ့ကမ္ဘာတွင် ဖြစ်တည်နေသော "အစစ်အမှန်" Function (သို့) လုပ်ဆောင်ချက်''(အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း သို့မဟုတ် တန်ဖိုးခန့်မှန်းခြင်း လုပ်ဆောင်ချက်)'' ၏ ရှုပ်ထွေးမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အသုံးပြုနိုင်မည့် လေ့ကျင့်ရေးဒေတာ ပမာဏ မည်မျှရှိသနည်းဟူသည့် အချက်ဖြစ်ပါသည်။ အကယ်၍ အစစ်အမှန် function သည် ရိုးရှင်းပါက ဘက်လိုက်မှုမြင့်မားပြီး ကွဲလွဲမှုနည်းပါးသည့် "ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်မရှိသော" (Inflexible) သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုသည် ဒေတာပမာဏ အနည်းငယ်ဖြင့်ပင် ၎င်းကို လေ့လာသင်ယူနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် အကယ်၍ အစစ်အမှန် function သည် အလွန်တရာ ရှုပ်ထွေးနေမည်ဆိုပါက (ဥပမာ - မတူညီသော input feature များစွာကြား ရှုပ်ထွေးသော အပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုများ ပါဝင်နေခြင်း သို့မဟုတ် input ၏ မတူညီသောနေရာများတွင် ကွဲပြားစွာ တုံ့ပြန်လုပ်ဆောင်ခြင်းမျိုးကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါသည်) ဘက်လိုက်မှုနည်းပြီး ကွဲလွဲမှုမြင့်မားသည့် "ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိသော" (Flexible) သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုနှင့်အတူ လေ့ကျင့်ရေးဒေတာ ပမာဏအမြောက်အမြား တွဲဖက်ရှိမှသာ ၎င်း function ကို လေ့လာသင်ယူနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ === ၃။ Input နယ်ပယ်၏ အတိုင်းအတာဆိုင်ရာ အရွယ်အစား (Dimensionality of the input space) === တတိယမြောက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့်အချက်မှာ အဝင်နယ်ပယ်၏ အတိုင်းအတာဆိုင်ရာ အရွယ်အစား (Dimensionality) ဖြစ်ပါသည်။ အကယ်၍ Input Feature Vectors များတွင် Dimensions အလွန်ကြီးမားနေပါက အစစ်အမှန် function သည် ၎င်း Feature များအနက် အရေအတွက်အနည်းငယ်အပေါ်တွင်သာ မူတည်နေသည့်တိုင်အောင် function ကို လေ့လာသင်ယူရန် ခက်ခဲနိုင်ပါသည်။ အကြောင်းမှာ ပိုလျှံနေသော "အပို" အတိုင်းအတာအမြောက်အမြားသည် သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို ရှုပ်ထွေးသွားစေနိုင်ပြီး ကွဲလွဲမှုမြင့်မားခြင်း (High Variance) ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အတိုင်းအတာအရွယ်အစား ကြီးမားသော input များအတွက်မူ ယေဘုယျအားဖြင့် ကွဲလွဲမှုနည်းပြီး ဘက်လိုက်မှုမြင့်မားစေရန် အမျိုးအစားခွဲစနစ် (Classifier) ကို ချိန်ညှိပေးဖို့ လိုအပ်ပါသည်။ လက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင်တွင် အင်ဂျင်နီယာအနေဖြင့် input ဒေတာများထဲမှ မသက်ဆိုင်သော Feature များကို ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ဖယ်ရှားပစ်နိုင်ပါက သင်ယူထားသော function ၏ တိကျမှုနှုန်းကို ပိုမိုကောင်းမွန်လာစေနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ ထို့အပြင် သက်ဆိုင်ရာ Feature များကို ရွေးချယ်ဖော်ထုတ်ပြီး မသက်ဆိုင်သည်များကို ပယ်ဖျက်ရန်အတွက် Feature ရွေးချယ်ခြင်းဆိုင်ရာ အယ်လ်ဂိုရီသမ် (Feature Selection Algorithms) များစွာလည်း ရှိပါသည်။ ၎င်းသည် ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို မမောင်းနှင်မီ input ဒေတာများကို အတိုင်းအတာအရွယ်အစား ပိုမိုနည်းပါးသော နယ်ပယ်သို့ ပြောင်းလဲချိတ်ဆက်ပေးသည့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဗျူဟာတစ်ခုဖြစ်သော အတိုင်းအတာအရွယ်အစား လျှော့ချခြင်း (Dimensionality Reduction) ၏ နမူနာတစ်ရပ်ပင် ဖြစ်ပါသည်။ === ၄။ Output တန်ဖိုးများတွင် အမှားအယွင်းများ ပါဝင်နေခြင်း (Noise in the output values) === စတုတ္ထမြောက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့်အချက်မှာ လိုလားအပ်သော output တန်ဖိုးများ (ကြီးကြပ်မှုဆိုင်ရာ ပစ်မှတ်တန်ဖိုးများ - Supervisory Target Variables) တွင် အမှားအယွင်း (Noise) မည်မျှအထိ ပါဝင်နေသနည်းဟူသည့် ပမာဏဖြစ်ပါသည်]။ အကယ်၍ လူသားတို့၏ မှားယွင်းမှုများ သို့မဟုတ် ဆင်ဆာအမှားအယွင်းများကြောင့် လိုလားအပ်သော output တန်ဖိုးများသည် မကြာခဏဆိုသလို မှားယွင်းနေတတ်ပါက သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်အနေဖြင့် လေ့ကျင့်ရေးဒေတာနမူနာများနှင့် ကွက်တိကိုက်ညီမည့် function တစ်ခုကို ရှာဖွေရန် မကြိုးပမ်းသင့်ပါပဲ။ ဒေတာများနှင့် အလွန်အမင်း တိကျကိုက်ညီအောင် ကြိုးပမ်းခြင်းသည် အချက်အလက်အပေါ် အလွန်အကျွံ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်ခြင်း (Overfitting) ကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။ အကယ်၍ သင်သင်ယူရန် ကြိုးပမ်းနေသော function သည် သင့်သင်ယူမှုမော်ဒယ်အတွက် အလွန်အမင်း ရှုပ်ထွေးနေပါက တိုင်းတာမှုဆိုင်ရာ အမှားအယွင်းများ (Stochastic Noise) မရှိသည့်တိုင်အောင် အချက်အလက်အပေါ် အလွန်အကျွံ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်ခြင်း (Overfit) မျိုး ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။ ထိုသို့သောအခြေအနေမျိုးတွင် မော်ဒယ်အဖြစ် တည်ဆောက်၍မရနိုင်သော ပစ်မှတ် function ၏ အစိတ်အပိုင်းသည် သင်၏လေ့ကျင့်ရေးဒေတာများကို "ပျက်စီး" သွားစေတတ်ပြီး ဤဖြစ်စဉ်ကို သတ်မှတ်ချက်ပါ အမှားအယွင်း (Deterministic Noise) ဟု ခေါ်ဆိုကြပါသည်။ အမှားအယွင်း အမျိုးအစားနှစ်ခုအနက် မည်သည့်အမျိုးအစားမဆို ရှိနေသည့်အခါတွင် ဘက်လိုက်မှု ပိုမိုမြင့်မားပြီး ကွဲလွဲမှု ပိုမိုနည်းပါးသည့် ခန့်မှန်းတွက်ချက်မှုစနစ် (Estimator) ကို ရွေးချယ်အသုံးပြုခြင်းက ပိုမိုကောင်းမွန်ပါသည်။ လက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင်တွင် အချက်အလက်အပေါ် အလွန်အကျွံ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်ခြင်း (Overfitting) ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် စောစီးစွာ ရပ်တန့်ခြင်း (Early Stopping) ကဲ့သို့သော နည်းလမ်းများအပြင်၊ ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို မလေ့ကျင့်မီ အမှားအယွင်းပါဝင်နေသည့် လေ့ကျင့်ရေးဒေတာနမူနာများကို ရှာဖွေဖယ်ရှားခြင်းဖြင့် Output တန်ဖိုးများရှိ အမှားအယွင်း များကို လျှော့ချပေးနိုင်မည့် ချဉ်းကပ်မှုပုံစံများစွာ ရှိပါသည်။ အမှားအယွင်းပါဝင်နေသော လေ့ကျင့်ရေးဒေတာနမူနာများကို ဖော်ထုတ်ပေးနိုင်သည့် အယ်လ်ဂိုရီသမ်များစွာ ရှိပြီး၊ စနစ်ကို မလေ့ကျင့်မီ ၎င်းအမှားအယွင်းရှိသည်ဟု သံသယရှိရသော လေ့ကျင့်ရေးဒေတာနမူနာများကို ဖယ်ရှားပစ်ခြင်းသည် ယေဘုယျကောက်ချက်ချမှုဆိုင်ရာ လွဲမှားမှုနှုန်း (Generalization Error) ကို စာရင်းအင်းဆိုင်ရာ သိသာထင်ရှားမှု (Statistical Significance) ရှိရှိဖြင့် လျော့ကျစေကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။<ref>C.E. Brodely and M.A. Friedl (1999). [http://jair.org/media/606/live-606-1803-jair.pdf Identifying and Eliminating Mislabeled Training Instances], Journal of Artificial Intelligence Research 11, 131–167. </ref><ref>{{Cite journal |last=Smith |first=Michael R. |date=2011-07 |title=Improving classification accuracy by identifying and removing instances that should be misclassified |url=https://ieeexplore.ieee.org/document/6033571/ |journal=The 2011 International Joint Conference on Neural Networks |pages=2690–2697 |doi=10.1109/IJCNN.2011.6033571}}</ref> === ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အခြားသောအချက်များ === သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုကို ရွေးချယ်ပြီး အသုံးချသည့်အခါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အခြားသောအချက်များတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည် - * '''ဒေတာများ၏ ကွဲပြားစုံလင်မှု (Heterogeneity of the data)''' အကယ်၍ feature vector များတွင် အမျိုးအစား မတူညီကြသော feature များစွာ (ဥပမာ - သီးခြားတန်ဖိုးများ၊ အစဉ်လိုက်သတ်မှတ်ထားသော သီးခြားတန်ဖိုးများ၊ ရေတွက်မှုတန်ဖိုးများနှင့် ဆက်တိုက်ပြောင်းလဲနေသော တန်ဖိုးများ) ရောနှောပါဝင်နေပါက အချို့သော အယ်လ်ဂိုရီသမ်များသည် အခြားအယ်လ်ဂိုရီသမ်များထက် အသုံးပြုရ ပိုမိုလွယ်ကူပါသည်။ Support-Vector Machines၊ Linear Regression၊ Logistic Regression၊ '''အာရုံကြောပုံတူ ကွန်ရက်''' (Neural Networks) နှင့် Nearest Neighbor Methods အပါအဝင် အယ်လ်ဂိုရီသမ်အများစုသည် Input feature များကို ကိန်းဂဏန်းတန်ဖိုးများ ဖြစ်ရန်လိုအပ်ပြီး တူညီသောပမာဏဘောင်များ (ဥပမာ - [-1,1] ကြား ကန့်သတ်ချက်) အတွင်းသို့ ချုံ့ချဲ့ချိန်ညှိထားရန် လိုအပ်ပါသည်။ အကွာအဝေးတွက်ချက်မှု Function ကို အသုံးပြုသည့် Nearest Neighbor Method များနှင့် Gaussian Kernels ပါဝင်သော Support-Vector Machines with Gaussian Kernels ကဲ့သို့သော နည်းလမ်းများသည် ဤအချက်အပေါ် အထူးသဖြင့် ပိုမိုအာရုံခံစားလွယ်ပါသည်။ Decision Trees များ၏ အားသာချက်မှာမူ ၎င်းတို့သည် ကွဲပြားစုံလင်သော ဒေတာများကို လွယ်ကူစွာ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ * '''ဒေတာများ ထပ်နေခြင်း (Redundancy in the data)''' အကယ်၍ input feature များထဲတွင် ပိုလျှံနေသော ထပ်နေသည့် အချက်အလက်များ (ဥပမာ - အချင်းချင်း အလွန်အမင်း ဆက်စပ်နေသော feature များ) ပါဝင်နေပါက အချို့သော သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်များသည် ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ မတည်ငြိမ်မှုများကြောင့် စွမ်းဆောင်ရည် ညံ့ဖျင်းသွားတတ်ပါသည်။ ဤပြဿနာများကို ပုံမှန်ဖြစ်စေခြင်းဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်ပုံစံအချို့ (Regularization) ကို ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ပေးခြင်းဖြင့် မကြာခဏ ဖြေရှင်းနိုင်ပါသည်။ * '''အပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုများနှင့် linear မဟုတ်သော သဘာဝများ ရှိနေခြင်း (Presence of interactions and non-linearities)''' အကယ်၍ feature တစ်ခုချင်းစီသည် Output တန်ဖိုး ပေါ်သို့ အမှီအခိုကင်းကင်းဖြင့် သီးခြားစီ သက်ရောက်မှုရှိနေမည်ဆိုပါက Linear လုပ်ဆောင်ချက်များအပေါ် အခြေခံထားသော အယ်လ်ဂိုရီသမ်များနှင့် အကွာအဝေးတွက်ချက်မှု လုပ်ဆောင်ချက်များ (ဥပမာ - Nearest Neighbor, Support-Vector Machines with Gaussian Kernels) သည် ယေဘုယျအားဖြင့် ကောင်းမွန်စွာ လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည်။ သို့သော် feature များကြားတွင် ရှုပ်ထွေးသော အပြန်အလှန် သက်ရောက်မှုများ ရှိနေပါက Decision Trees မော်ဒယ်များနှင့် '''အာရုံကြောပုံတူ ကွန်ရက်''' (Neural Networks) ကဲ့သို့သော အယ်လ်ဂိုရီသမ်များက ပိုမိုထိရောက်စွာ အလုပ်လုပ်နိုင်ပါသည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့ကို ထိုသို့သော အပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုများကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရန် သီးသန့်ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ Linear နည်းလမ်းများကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်သော်လည်း အင်ဂျင်နီယာအနေဖြင့် ၎င်းတို့ကို အသုံးပြုသည့်အခါ ထိုအပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုများကို ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ လက်ဖြင့် သတ်မှတ်ပေးရမည် ဖြစ်ပါသည်။ စနစ်သစ်တစ်ခုကို အသုံးပြုရန် စဉ်းစားသည့်အခါ အင်ဂျင်နီယာသည် သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်အမြောက်အမြားကို နှိုင်းယှဉ်ကာ လက်ရှိပြဿနာအတွက် မည်သည့်အရာက အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်ကို လက်တွေ့စမ်းသပ် ဆုံးဖြတ်နိုင်ပါသည် (အပြန်အလှန် စိစစ်ခြင်းနည်းလမ်း - Cross-Validation ကို ကြည့်ပါ)။ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခု၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို လိုက်လံချိန်ညှိခြင်း (Tuning) သည် အချိန်အလွန်ကုန်နိုင်ပါသည်။ သတ်မှတ်ထားသော အရင်းအမြစ် ကန့်သတ်ချက်အတွင်း၌ အယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် လိုက်လံချိန်ညှိရန် အချိန်အပိုပေးနေမည့်အစား ပိုမိုအသုံးဝင်မည့် အချက်အလက်အသစ်များနှင့် ပိုမိုအချက်အလက်ပြည့်စုံသော feature များကို စုဆောင်းရန် အချိန်ပိုပေးခြင်းက ပိုမိုကောင်းမွန်တတ်ပါသည်။ === အယ်လ်ဂိုရီသမ်များ === ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးများ‌သော အယ်လ်ဂိုရီသမ်များမှာ - * Support-vector machines * Linear regression * Logistic regression * Naive Bayes * Linear discriminant analysis * Decision trees * <nowiki><i id="mwig">k</i></nowiki>-nearest neighbors algorithm * Neural networks (e.g., Multilayer perceptron) * Similarity learning == နည်းလမ်းများနှင့် အယ်လ်ဂိုရီသမ်များ == * Analytical learning * Artificial neural network * Backpropagation * Boosting (meta-algorithm) * Bayesian statistics * Case-based reasoning * Decision tree learning * Inductive logic programming * Gaussian process regression * Genetic programming * Group method of data handling * Kernel estimators * Learning automata * Learning classifier systems * Learning vector quantization * Minimum message length (decision trees, decision graphs, etc.) * Multilinear subspace learning * Naive Bayes classifier * Maximum entropy classifier * Conditional random field * Nearest neighbor algorithm * Probably approximately correct learning (PAC) learning * Ripple down rules, a knowledge acquisition methodology * Symbolic machine learning algorithms * Subsymbolic machine learning algorithms * Support vector machines * Minimum complexity machines (MCM) * Random forests * Ensembles of classifiers * Ordinal classification * Data pre-processing * Handling imbalanced datasets * Statistical relational learning * Proaftn, a multicriteria classification algorithm == အသုံးချမှုများ == ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်ကို လက်တွေ့နယ်ပယ်အသီးသီးတွင် အသုံးပြုနေသည့် နေရာများဖြစ်ပါသည် - * '''ဇီဝသတင်းအချက်အလက်ဗေဒ (Bioinformatics):''' ဇီဝဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း။ * '''ဓာတုသတင်းအချက်အလက်ဗေဒနှင့် ဓာတုဗေဒဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှု ခန့်မှန်းခြင်း (Cheminformatics & QSAR):''' ဓာတုပစ္စည်းများ၏ ဂုဏ်သတ္တိနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များအကြား ဆက်နွယ်မှုကို လေ့လာခြင်း။ * '''ဒေတာဘေ့စ်ဆိုင်ရာ စျေးကွက်ရှာဖွေရေး (Database marketing):''' စားသုံးသူများ၏ အချက်အလက်အပေါ်မူတည်၍ စျေးကွက်အစီအစဉ်များ ရေးဆွဲခြင်း။ * '''လက်ရေးစာများကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း (Handwriting recognition):''' လက်ရေးဖြင့်ရေးသားထားသော စာသားများကို ဒစ်ဂျစ်တယ်စာသားအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်း။ * '''သတင်းအချက်အလက် ပြန်လည်ရှာဖွေခြင်းနှင့် အဆင့်သတ်မှတ်ခြင်း (Information retrieval & Learning to rank):''' အချက်အလက်များကို ရှာဖွေပြီး အရေးပါမှုအလိုက် အဆင့်ခွဲခြားခြင်း။ * '''သတင်းအချက်အလက် ထုတ်ယူခြင်း (Information extraction):''' စာသားများထဲမှ လိုအပ်သော အချက်အလက်များကို ထုတ်ယူခြင်း။ * '''ကွန်ပျူတာဖြင့် မြင်ကွင်းဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုများကို ခွဲခြားခြင်း (Object recognition in computer vision):''' ပုံရိပ်များထဲမှ အရာဝတ္ထုများကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်း။ * '''စာသားများကို အလိုအလျောက် အသိအမှတ်ပြုခြင်း (Optical character recognition - OCR):''' ပုံရိပ်မှ စာသားများကို ကွန်ပျူတာဖြင့် ဖတ်ရှုခြင်း။ * '''အမှိုက်သရိုက် စာတိုများအား ဖယ်ရှားခြင်း (Spam detection):''' မလိုလားအပ်သော အီးမေးလ်များ သို့မဟုတ် မက်ဆေ့ချ်များကို ခွဲခြားခြင်း။ * '''ပုံစံများကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း (Pattern recognition):''' အချက်အလက်များအတွင်းမှ ပုံစံများကို ရှာဖွေခြင်း။ * '''စကားပြောဆိုမှုကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း (Speech recognition):''' အသံကို စာသား သို့မဟုတ် အမိန့်ပေးချက်အဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်း။ * '''ဇီဝစနစ်များအတွင်း ဖြစ်ပေါ်သည့် အကြောင်းရင်းခံများ (Downward causation in biological systems):''' ဇီဝစနစ်များတွင် ဖြစ်ပေါ်သည့် သက်ရောက်မှုများကို လေ့လာခြင်း။ * '''ဂြိုဟ်တုပုံရိပ်များဖြင့် မြေပြင်အနေအထား ခွဲခြားခြင်း (Landform classification using satellite imagery):''' မြေမျက်နှာသွင်ပြင်ကို ဂြိုဟ်တုပုံရိပ်များမှတစ်ဆင့် ခွဲခြားခြင်း။ * '''ဝယ်ယူမှုလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ကုန်ကျစရိတ်များကို အမျိုးအစားခွဲခြင်း (Spend classification in procurement processes):''' ကုမ္ပဏီများ၏ ဝယ်ယူမှုများကို အမျိုးအစားအလိုက် ခွဲခြားခြင်း။ == အထွေထွေပြဿနာရပ်များ == ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်တွင် ကြုံတွေ့ရလေ့ရှိသည့် စိန်ခေါ်မှုများနှင့် သီအိုရီဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများဖြစ်ပါသည် - * '''ကွန်ပျူတာဖြင့် သင်ယူခြင်းဆိုင်ရာ သီအိုရီ (Computational learning theory):''' သင်ယူမှုလုပ်ငန်းစဉ်၏ သင်္ချာနှင့် သီအိုရီဆိုင်ရာ အခြေခံများ။ * '''ရည်မှန်းချက်ဆိုင်ရာ ဘက်လိုက်မှု (Inductive bias):''' စနစ်တစ်ခုက မမြင်ဖူးသော ဒေတာများကို ခန့်မှန်းရာတွင် အသုံးပြုသည့် ကြိုတင်ယူဆချက်များ။ * '''အလွန်အကျွံ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်ခြင်း (Overfitting):''' ဒေတာကို အလွန်အမင်း တိကျစွာ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် လုပ်မိခြင်းကြောင့် အမှားများခြင်း။ * '''အမျိုးအစားဝင်ရောက်မှု ဖြစ်နိုင်ခြေများ (Uncalibrated class membership probabilities):''' အမျိုးအစားတစ်ခုတွင် ပါဝင်နိုင်ခြေကို တိုင်းတာခြင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ။ * '''Version space):''' ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော မော်ဒယ်များ၏ အစုအဝေးကို ရှာဖွေခြင်း။ == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [http://www.mloss.org/ Machine Learning Open Source Software (MLOSS)] [[ကဏ္ဍ:ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်]] [[ကဏ္ဍ:ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] q7yay19ibojliitqv8py8nf0yfgdku3 1042071 1042070 2026-07-04T10:11:31Z Choco Miles 142646 "[[:en:Special:Redirect/revision/1351366121|Supervised learning]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည် 1042071 wikitext text/x-wiki [[ဖိုင်:Supervised_and_unsupervised_learning.png|thumb|'''ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်'''တွင် စနစ်ကို လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးမည့် အချက်အလက်များ၌ မျှော်မှန်းထားသည့် အဖြေများကို တစ်ပါတည်း ထည့်သွင်းဖော်ပြထားရှိပြီး၊ '''ညွှန်ပြချက်မဲ့ သင်ယူမှုစနစ်'''တွင်မူ မော်ဒယ်သည် အဖြေအညွှန်း ဖော်ပြထားခြင်းမရှိသည့် အချက်အလက်များထဲမှ ပုံစံများနှင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံများကို ကိုယ်တိုင် ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။]] '''[[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] (Machine Learning)''' တွင် '''ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် ('''{{lang-en|Supervised Learning - SL}} သို့မဟုတ် '''''ကြီးကြပ်မှုဖြင့် သင်ယူမှုစနစ်'')''' ဆိုသည်မှာ နမူနာအဖြစ် ပေးထားသော '''Input'''''(ထည့်သွင်းလိုက်သည့် အချက်အလက်)'' နှင့် '''Output'''''(မျှော်လင့်ထားသည့် အဖြေမှန်)'' တွဲများအပေါ် အခြေခံ၍ Input များကို သတ်မှတ်ထားသည့် Output များအဖြစ်သို့ ချိတ်ဆက်ပြောင်းလဲရန် အယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုက လေ့လာသင်ယူရသည့် စနစ်အမျိုးအစားတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။<ref name=":0">Mitchell, Tom M. (2013). ''Machine learning''. McGraw-Hill series in Computer Science (Nachdr.&#x20;ed.). New York: McGraw-Hill. https://www.cs.cmu.edu/~tom/files/MachineLearningTomMitchell.pdf</ref> ဤလုပ်ငန်းစဉ်တွင် အဖြေအညွှန်းတပ်ထားသည့် ဒေတာများကို အသုံးပြု၍ Statistical Model တစ်ခုကို လေ့ကျင့်ပေးရခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းမှာ Input ''ဒေတာ'' တစ်ခုချင်းစီအတွက် မှန်ကန်သောအဖြေကို တစ်ပါတည်း ပံ့ပိုးပေးထားခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။ "'''Supervised'''"၊ "'''ကြီးကြပ်မှု'''" သို့မဟုတ် "'''ညွှန်ပြချက်ပါ'''" ဟူသော ဝေါဟာရသည် မှန်ကန်သော ခန့်မှန်းချက်များ ရရှိစေရန် ဤလေ့ကျင့်ရေးဒေတာများကို ပံ့ပိုးပေးပြီး အယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို လမ်းညွှန်ပြသပေးသည့် ဆရာ သို့မဟုတ် ကြီးကြပ်သူတစ်ဦး၏ အခန်းကဏ္ဍကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်ပါသည်။<ref name=":0" /> ဥပမာအားဖြင့် ပုံရိပ်များထဲမှ ကြောင်များကို ခွဲခြားသတ်မှတ်နိုင်မည့် မော်ဒယ်တစ်ခုကို ဖန်တီးလိုပါက ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်တွင် "ကြောင်" ဟု တိတိကျကျ အဖြေညွှန်းတပ်ထားသော (Outputs)၊ ကြောင်ပုံရိပ် (Inputs) အမြောက်အမြားကို စနစ်ထဲသို့ ထည့်သွင်းပေးခြင်းဖြင့် လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးရမည် ဖြစ်ပါသည်။ '''ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်'''၏ ရည်မှန်းချက်မှာ လေ့ကျင့်ပေးထားသော မော်ဒယ်သည် ယခင်က မမြင်ဖူးသေးသည့် အချက်အလက်ဒေတာအသစ်များအတွက် အဖြေကို တိကျမှန်ကန်စွာ ခန့်မှန်းပေးနိုင်ရန် ဖြစ်ပါသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အယ်လ်ဂိုရီသမ်အနေဖြင့် လေ့ကျင့်ရေးနမူနာများမှတစ်ဆင့် ယေဘုယျကောက်ချက်ချနိုင်စွမ်း (Generalize) ထိရောက်စွာ ရှိရန်လိုအပ်ပြီး၊ ၎င်းအရည်အသွေးကို ယေဘုယျကောက်ချက်ချမှုဆိုင်ရာ လွဲမှားမှုနှုန်း (Generalization Error) ဖြင့် တိုင်းတာပါသည်။ ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်ကို '''အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း (Classification) လုပ်ငန်းစဉ်များ''' (ဥပမာ - အီးမေးလ်တစ်ခုသည် spam ဖြစ် မဖြစ် အမျိုးအစားခွဲခြား ခန့်မှန်းခြင်း) နှင့် '''တန်ဖိုးခန့်မှန်းခြင်း (Regression)''' လုပ်ငန်းစဉ်များ (ဥပမာ - အိမ်ဈေးနှုန်းကဲ့သို့သော ဆက်တိုက်ပြောင်းလဲနေသည့် တန်ဖိုးများကို ခန့်မှန်းခြင်း) တို့တွင် အများဆုံး အသုံးပြုကြပါသည်။ == လိုက်နာရမည့် အဆင့်ဆင့် == '''ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)''' ၏ ပုစ္ဆာတစ်ရပ်ကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် အောက်ပါလုပ်ငန်းစဉ် အဆင့်ဆင့်အတိုင်း လုပ်ဆောင်ရမည် ဖြစ်ပါသည် - '''၁။ လေ့ကျင့်ရေးနမူနာ အမျိုးအစားကို ဆုံးဖြတ်ပါ။ (Determine the type of training samples)''' မည်သည့်အရာကိုမဆို စတင်လုပ်ဆောင်ခြင်းမပြုမီ အသုံးပြုသူသည် '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု''' (Training Set) အဖြစ် မည်သည့် အချက်အလက်ဒေတာ အမျိုးအစားကို အသုံးပြုမည်နည်းဟူသည်ကို ပထမဦးစွာ ဆုံးဖြတ်ရပါမည်။ ဥပမာအားဖြင့် လက်ရေးမူကို ခွဲခြားစိတ်ဖြာသည့် လုပ်ငန်းစဉ် (Handwriting Analysis) တွင် ၎င်းဒေတာသည် လက်ရေးဖြင့် ရေးသားထားသော စာလုံးတစ်လုံးချင်းစီ၊ စာလုံးတစ်လုံးလုံး၊ စာကြောင်းတစ်ကြောင်းလုံး သို့မဟုတ် စာပိုဒ်တစ်ခုလုံး ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ '''၂။ လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု (Training Set) ကို စုဆောင်းပါ။ (Gather a training set)''' လေ့ကျင့်ရေးအစုအဝေးသည် လက်တွေ့ကမ္ဘာတွင် အမှန်တကယ် အသုံးပြုမည့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများ၏ ပုံစံကို ကိုယ်စားပြုနိုင်ရပါမည်။ သို့ဖြစ်ရာ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များထံမှသော်လည်းကောင်း၊ တိုင်းတာရရှိချက်များမှသော်လည်းကောင်း Input Objects များနှင့် ၎င်းတို့နှင့် ကိုက်ညီသည့် Outputs များကို အတူတကွ စုဆောင်းရရှိမည် ဖြစ်ပါသည်။ '''၃။ သင်ယူမည့် လုပ်ဆောင်ချက်၏ Input Feature ပုံစံကို ဆုံးဖြတ်ပါ။ (Determine the input feature representation)''' သင်ယူမည့် လုပ်ဆောင်ချက်၏ တိကျမှုနှုန်းသည် Input Object ကို မည်ကဲ့သို့ ဖော်ပြတည်ဆောက်ထားသနည်းဟူသည့်အချက်ပေါ်တွင် များစွာမူတည်ပါသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် Input Object ကို ၎င်း Object ၏ သဘောသဘာဝကို ဖော်ပြပေးနိုင်မည့် '''Feature''' အရေအတွက်များစွာ ပါဝင်သော Feature Vector အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပေးရပါသည်။ အရွယ်အစား ကြီးမားလွန်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အတိုင်းအတာဆိုင်ရာ အခက်အခဲပြဿနာများ (Curse of Dimensionality) ကို ရှောင်ရှားရန် '''Feature''' အရေအတွက်သည် မများလွန်းသင့်သော်လည်း၊ '''Output'''''(မျှော်လင့်ထားသည့် အဖြေမှန်)'' ကို တိကျစွာ ခန့်မှန်းနိုင်ရန်အတွက် လုံလောက်သော ဒေတာအချက်အလက်များတော့ ပါဝင်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။ '''၄။ သင်ယူမည့် လုပ်ဆောင်ချက်၏ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် သက်ဆိုင်ရာ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို ဆုံးဖြတ်ပါ။ (Determine the structure and learning algorithm)''' ဥပမာအားဖြင့် အသုံးပြုသူအနေဖြင့် Support-Vector Machines သို့မဟုတ် ဆုံDecision Trees စသည်တို့ထဲမှ တစ်ခုခုကို ရွေးချယ်အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ '''၅။ ဒီဇိုင်းကို အပြီးသတ်ပါ။ (Complete the design)''' စုဆောင်းရရှိထားသော '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု'''အပေါ်တွင် သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ် (Learning Algorithm) ကို စတင်မောင်းနှင် (Run) ရပါမည်။ အချို့သော ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်များသည် အသုံးပြုသူဘက်မှ ထိန်းချုပ်မှု ကန့်သတ်ချက်ဘောင်များ (Control Parameters) ကို သတ်မှတ်ပေးရန် လိုအပ်ပါသည်။ ဤကန့်သတ်ချက်ဘောင်များကို '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု'''၏ အစိတ်အပိုင်းခွဲတစ်ခုဖြစ်သော '''စိစစ်ရေးဒေတာအစု''' (Validation Set) ပေါ်တွင် လုပ်ဆောင်ချက်ကို အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ချိန်ညှိခြင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် အပြန်အလှန် စိစစ်ခြင်းနည်းလမ်း (Cross-Validation) ဖြင့်သော်လည်းကောင်း ညှိယူနိုင်ပါသည်။ '''၆။ သင်ယူရရှိလာသော လုပ်ဆောင်ချက်၏ တိကျမှန်ကန်မှုကို အကဲဖြတ်ပါ။ (Evaluate the accuracy)''' Control Parameters များကို ချိန်ညှိခြင်းနှင့် သင်ယူမှုလုပ်ငန်းစဉ်များ ပြီးဆုံးသွားသည့်နောက်တွင်၊ ထွက်ပေါ်လာသော လုပ်ဆောင်ချက်၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု''' (Training Set) နှင့် သီးခြားခွဲထုတ်ထားသည့် '''စမ်းသပ်ဒေတာအစု''' (Test Set) ပေါ်တွင် တိုင်းတာအကဲဖြတ်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။ == အယ်လ်ဂိုရီသမ် ရွေးချယ်ခြင်း == ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်ဆိုင်ရာ အယ်လ်ဂိုရီသမ် အမြောက်အမြား ရှိပြီး ၎င်းတို့တွင် အသီးသီးသော အားသာချက်နှင့် အားနည်းချက်များ ရှိကြပါသည်။ ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုပြဿနာ အားလုံးအတွက် အကောင်းဆုံး လုပ်ဆောင်နိုင်သည့် တစ်ခုတည်းသော သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်ဟူ၍ မရှိပါ (အခမဲ့ နေ့လယ်စာမရှိဟူသော သီအိုရမ် - No free lunch theorem ကို ကြည့်ပါ)။ ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်တွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အဓိက အခက်အခဲပြဿနာကြီး လေးရပ် ရှိပါသည် - === ၁။ ဘက်လိုက်မှုနှင့် ကွဲလွဲမှုကြား မျှတအောင် ညှိယူခြင်း (Bias–variance tradeoff) === <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>{{Main|Bias–variance tradeoff}}ပထမဦးဆုံး ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အချက်မှာ ဘက်လိုက်မှု (Bias) နှင့် ကွဲလွဲမှု (Variance) ကြား မျှတအောင် ညှိယူရသည့် အချက်ဖြစ်ပါသည်။<ref>S. Geman, E. Bienenstock, and R. Doursat (1992). [http://delta-apache-vm.cs.tau.ac.il/~nin/Courses/NC06/VarbiasBiasGeman.pdf Neural networks and the bias/variance dilemma]. Neural Computation 4, 1–58.</ref> ကျွန်ုပ်တို့တွင် မတူညီသော်လည်း အရည်အသွေး တူညီကြသည့် '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု''' (Training Data Sets) အမြောက်အမြား ရှိသည်ဟု မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။ အကယ်၍ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုကို ၎င်းဒေတာအစု တစ်ခုချင်းစီဖြင့် လေ့ကျင့်ပေးသည့်အခါ သတ်မှတ်ထားသော Input <math>x</math> အတွက် မှန်ကန်သောအဖြေကို ပုံမှန်အတိုင်း လွဲမှားစွာ ဆက်တိုက် ခန့်မှန်းနေမည်ဆိုပါက ၎င်းအယ်လ်ဂိုရီသမ်သည် <math>x</math> အပေါ် ဘက်လိုက်မှု (Biased) ရှိနေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ တစ်ဖက်တွင်မူ အယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုသည် မတူညီသော '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု'''များဖြင့် လေ့ကျင့်ပြီးနောက် သတ်မှတ်ထားသော Input <math>x</math> အတွက် ကွဲပြားခြားနားလွန်းသည့် အဖြေများကို ခန့်မှန်းနေမည်ဆိုပါက ၎င်းအယ်လ်ဂိုရီသမ်သည် <math>x</math> အပေါ် ကွဲလွဲမှု မြင့်မားခြင်း (High Variance) ရှိနေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ သင်ယူထားသော အမျိုးအစားခွဲစနစ် (Classifier) တစ်ခု၏ ခန့်မှန်းမှုဆိုင်ရာ လွဲမှားမှုနှုန်း (Prediction Error) သည် သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်၏ ဘက်လိုက်မှုနှင့် ကွဲလွဲမှုတို့ ပေါင်းလဒ်နှင့် တိုက်ရိုက်သက်ဆိုင်နေပါသည်<ref>G. James (2003) [http://www-bcf.usc.edu/~gareth/research/bv.pdf Variance and Bias for General Loss Functions], Machine Learning 51, 115–135.</ref>။ ယေဘုယျအားဖြင့် ဘက်လိုက်မှုနှင့် ကွဲလွဲမှုကြားတွင် တစ်ခုရလျှင် တစ်ခုပေးရသည့် အပေးအယူ မျှတမှု (Tradeoff) ရှိပါသည်။ ဘက်လိုက်မှု နည်းပါးသော သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုသည် ဒေတာအချက်အလက်များနှင့် ကောင်းမွန်စွာ ကိုက်ညီမှုရှိစေရန်အတွက် "ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ဖြစ်မှု" (Flexible) ရှိရပါမည်။ သို့သော် အကယ်၍ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်သည် ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ် အလွန်ဖြစ်လွန်းနေပါက ၎င်းသည် '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု''' တစ်ခုချင်းစီအပေါ်တွင် ကွဲပြားစွာ လိုက်လျောညီထွေ ဖြစ်သွားမည်ဖြစ်ရာ ကွဲလွဲမှု မြင့်မားခြင်း (High Variance) ကို ဖြစ်ပေါ်စေပါမည်။ ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုနည်းလမ်း အများစု၏ အဓိက အရေးကြီးသောအချက်မှာ ၎င်းတို့သည် ဤဘက်လိုက်မှုနှင့် ကွဲလွဲမှုကြား အပေးအယူ မျှတမှုကို (အလိုအလျောက်သော်လည်းကောင်း သို့မဟုတ် အသုံးပြုသူ ကိုယ်တိုင် ညှိယူနိုင်မည့် bias/variance Parameter တစ်ခု ပံ့ပိုးပေးခြင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း) ချိန်ညှိပေးနိုင်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ === ၂။ Function (သို့) လုပ်ဆောင်ချက်ဆိုင်ရာ ရှုပ်ထွေးမှုနှင့် လေ့ကျင့်ရေးဒေတာ ပမာဏ (Function complexity and amount of training data === ဒုတိယမြောက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့်အချက်မှာ လက်တွေ့ကမ္ဘာတွင် ဖြစ်တည်နေသော "အစစ်အမှန်" Function (သို့) လုပ်ဆောင်ချက်''(အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း သို့မဟုတ် တန်ဖိုးခန့်မှန်းခြင်း လုပ်ဆောင်ချက်)'' ၏ ရှုပ်ထွေးမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အသုံးပြုနိုင်မည့် လေ့ကျင့်ရေးဒေတာ ပမာဏ မည်မျှရှိသနည်းဟူသည့် အချက်ဖြစ်ပါသည်။ အကယ်၍ အစစ်အမှန် function သည် ရိုးရှင်းပါက ဘက်လိုက်မှုမြင့်မားပြီး ကွဲလွဲမှုနည်းပါးသည့် "ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်မရှိသော" (Inflexible) သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုသည် ဒေတာပမာဏ အနည်းငယ်ဖြင့်ပင် ၎င်းကို လေ့လာသင်ယူနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် အကယ်၍ အစစ်အမှန် function သည် အလွန်တရာ ရှုပ်ထွေးနေမည်ဆိုပါက (ဥပမာ - မတူညီသော input feature များစွာကြား ရှုပ်ထွေးသော အပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုများ ပါဝင်နေခြင်း သို့မဟုတ် input ၏ မတူညီသောနေရာများတွင် ကွဲပြားစွာ တုံ့ပြန်လုပ်ဆောင်ခြင်းမျိုးကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါသည်) ဘက်လိုက်မှုနည်းပြီး ကွဲလွဲမှုမြင့်မားသည့် "ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိသော" (Flexible) သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုနှင့်အတူ လေ့ကျင့်ရေးဒေတာ ပမာဏအမြောက်အမြား တွဲဖက်ရှိမှသာ ၎င်း function ကို လေ့လာသင်ယူနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ === ၃။ Input နယ်ပယ်၏ အတိုင်းအတာဆိုင်ရာ အရွယ်အစား (Dimensionality of the input space) === တတိယမြောက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့်အချက်မှာ အဝင်နယ်ပယ်၏ အတိုင်းအတာဆိုင်ရာ အရွယ်အစား (Dimensionality) ဖြစ်ပါသည်။ အကယ်၍ Input Feature Vectors များတွင် Dimensions အလွန်ကြီးမားနေပါက အစစ်အမှန် function သည် ၎င်း Feature များအနက် အရေအတွက်အနည်းငယ်အပေါ်တွင်သာ မူတည်နေသည့်တိုင်အောင် function ကို လေ့လာသင်ယူရန် ခက်ခဲနိုင်ပါသည်။ အကြောင်းမှာ ပိုလျှံနေသော "အပို" အတိုင်းအတာအမြောက်အမြားသည် သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို ရှုပ်ထွေးသွားစေနိုင်ပြီး ကွဲလွဲမှုမြင့်မားခြင်း (High Variance) ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အတိုင်းအတာအရွယ်အစား ကြီးမားသော input များအတွက်မူ ယေဘုယျအားဖြင့် ကွဲလွဲမှုနည်းပြီး ဘက်လိုက်မှုမြင့်မားစေရန် အမျိုးအစားခွဲစနစ် (Classifier) ကို ချိန်ညှိပေးဖို့ လိုအပ်ပါသည်။ လက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင်တွင် အင်ဂျင်နီယာအနေဖြင့် input ဒေတာများထဲမှ မသက်ဆိုင်သော Feature များကို ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ဖယ်ရှားပစ်နိုင်ပါက သင်ယူထားသော function ၏ တိကျမှုနှုန်းကို ပိုမိုကောင်းမွန်လာစေနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ ထို့အပြင် သက်ဆိုင်ရာ Feature များကို ရွေးချယ်ဖော်ထုတ်ပြီး မသက်ဆိုင်သည်များကို ပယ်ဖျက်ရန်အတွက် Feature ရွေးချယ်ခြင်းဆိုင်ရာ အယ်လ်ဂိုရီသမ် (Feature Selection Algorithms) များစွာလည်း ရှိပါသည်။ ၎င်းသည် ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို မမောင်းနှင်မီ input ဒေတာများကို အတိုင်းအတာအရွယ်အစား ပိုမိုနည်းပါးသော နယ်ပယ်သို့ ပြောင်းလဲချိတ်ဆက်ပေးသည့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဗျူဟာတစ်ခုဖြစ်သော အတိုင်းအတာအရွယ်အစား လျှော့ချခြင်း (Dimensionality Reduction) ၏ နမူနာတစ်ရပ်ပင် ဖြစ်ပါသည်။ === ၄။ Output တန်ဖိုးများတွင် အမှားအယွင်းများ ပါဝင်နေခြင်း (Noise in the output values) === စတုတ္ထမြောက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့်အချက်မှာ လိုလားအပ်သော output တန်ဖိုးများ (ကြီးကြပ်မှုဆိုင်ရာ ပစ်မှတ်တန်ဖိုးများ - Supervisory Target Variables) တွင် အမှားအယွင်း (Noise) မည်မျှအထိ ပါဝင်နေသနည်းဟူသည့် ပမာဏဖြစ်ပါသည်]။ အကယ်၍ လူသားတို့၏ မှားယွင်းမှုများ သို့မဟုတ် ဆင်ဆာအမှားအယွင်းများကြောင့် လိုလားအပ်သော output တန်ဖိုးများသည် မကြာခဏဆိုသလို မှားယွင်းနေတတ်ပါက သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်အနေဖြင့် လေ့ကျင့်ရေးဒေတာနမူနာများနှင့် ကွက်တိကိုက်ညီမည့် function တစ်ခုကို ရှာဖွေရန် မကြိုးပမ်းသင့်ပါပဲ။ ဒေတာများနှင့် အလွန်အမင်း တိကျကိုက်ညီအောင် ကြိုးပမ်းခြင်းသည် အချက်အလက်အပေါ် အလွန်အကျွံ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်ခြင်း (Overfitting) ကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။ အကယ်၍ သင်သင်ယူရန် ကြိုးပမ်းနေသော function သည် သင့်သင်ယူမှုမော်ဒယ်အတွက် အလွန်အမင်း ရှုပ်ထွေးနေပါက တိုင်းတာမှုဆိုင်ရာ အမှားအယွင်းများ (Stochastic Noise) မရှိသည့်တိုင်အောင် အချက်အလက်အပေါ် အလွန်အကျွံ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်ခြင်း (Overfit) မျိုး ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။ ထိုသို့သောအခြေအနေမျိုးတွင် မော်ဒယ်အဖြစ် တည်ဆောက်၍မရနိုင်သော ပစ်မှတ် function ၏ အစိတ်အပိုင်းသည် သင်၏လေ့ကျင့်ရေးဒေတာများကို "ပျက်စီး" သွားစေတတ်ပြီး ဤဖြစ်စဉ်ကို သတ်မှတ်ချက်ပါ အမှားအယွင်း (Deterministic Noise) ဟု ခေါ်ဆိုကြပါသည်။ အမှားအယွင်း အမျိုးအစားနှစ်ခုအနက် မည်သည့်အမျိုးအစားမဆို ရှိနေသည့်အခါတွင် ဘက်လိုက်မှု ပိုမိုမြင့်မားပြီး ကွဲလွဲမှု ပိုမိုနည်းပါးသည့် ခန့်မှန်းတွက်ချက်မှုစနစ် (Estimator) ကို ရွေးချယ်အသုံးပြုခြင်းက ပိုမိုကောင်းမွန်ပါသည်။ လက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင်တွင် အချက်အလက်အပေါ် အလွန်အကျွံ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်ခြင်း (Overfitting) ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် စောစီးစွာ ရပ်တန့်ခြင်း (Early Stopping) ကဲ့သို့သော နည်းလမ်းများအပြင်၊ ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို မလေ့ကျင့်မီ အမှားအယွင်းပါဝင်နေသည့် လေ့ကျင့်ရေးဒေတာနမူနာများကို ရှာဖွေဖယ်ရှားခြင်းဖြင့် Output တန်ဖိုးများရှိ အမှားအယွင်း များကို လျှော့ချပေးနိုင်မည့် ချဉ်းကပ်မှုပုံစံများစွာ ရှိပါသည်။ အမှားအယွင်းပါဝင်နေသော လေ့ကျင့်ရေးဒေတာနမူနာများကို ဖော်ထုတ်ပေးနိုင်သည့် အယ်လ်ဂိုရီသမ်များစွာ ရှိပြီး၊ စနစ်ကို မလေ့ကျင့်မီ ၎င်းအမှားအယွင်းရှိသည်ဟု သံသယရှိရသော လေ့ကျင့်ရေးဒေတာနမူနာများကို ဖယ်ရှားပစ်ခြင်းသည် ယေဘုယျကောက်ချက်ချမှုဆိုင်ရာ လွဲမှားမှုနှုန်း (Generalization Error) ကို စာရင်းအင်းဆိုင်ရာ သိသာထင်ရှားမှု (Statistical Significance) ရှိရှိဖြင့် လျော့ကျစေကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။<ref>C.E. Brodely and M.A. Friedl (1999). [http://jair.org/media/606/live-606-1803-jair.pdf Identifying and Eliminating Mislabeled Training Instances], Journal of Artificial Intelligence Research 11, 131–167. </ref><ref>{{Cite journal |last=Smith |first=Michael R. |date=2011-07 |title=Improving classification accuracy by identifying and removing instances that should be misclassified |url=https://ieeexplore.ieee.org/document/6033571/ |journal=The 2011 International Joint Conference on Neural Networks |pages=2690–2697 |doi=10.1109/IJCNN.2011.6033571}}</ref> === ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အခြားသောအချက်များ === သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုကို ရွေးချယ်ပြီး အသုံးချသည့်အခါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အခြားသောအချက်များတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည် - * '''ဒေတာများ၏ ကွဲပြားစုံလင်မှု (Heterogeneity of the data)''' အကယ်၍ feature vector များတွင် အမျိုးအစား မတူညီကြသော feature များစွာ (ဥပမာ - သီးခြားတန်ဖိုးများ၊ အစဉ်လိုက်သတ်မှတ်ထားသော သီးခြားတန်ဖိုးများ၊ ရေတွက်မှုတန်ဖိုးများနှင့် ဆက်တိုက်ပြောင်းလဲနေသော တန်ဖိုးများ) ရောနှောပါဝင်နေပါက အချို့သော အယ်လ်ဂိုရီသမ်များသည် အခြားအယ်လ်ဂိုရီသမ်များထက် အသုံးပြုရ ပိုမိုလွယ်ကူပါသည်။ Support-Vector Machines၊ Linear Regression၊ Logistic Regression၊ '''အာရုံကြောပုံတူ ကွန်ရက်''' (Neural Networks) နှင့် Nearest Neighbor Methods အပါအဝင် အယ်လ်ဂိုရီသမ်အများစုသည် Input feature များကို ကိန်းဂဏန်းတန်ဖိုးများ ဖြစ်ရန်လိုအပ်ပြီး တူညီသောပမာဏဘောင်များ (ဥပမာ - [-1,1] ကြား ကန့်သတ်ချက်) အတွင်းသို့ ချုံ့ချဲ့ချိန်ညှိထားရန် လိုအပ်ပါသည်။ အကွာအဝေးတွက်ချက်မှု Function ကို အသုံးပြုသည့် Nearest Neighbor Method များနှင့် Gaussian Kernels ပါဝင်သော Support-Vector Machines with Gaussian Kernels ကဲ့သို့သော နည်းလမ်းများသည် ဤအချက်အပေါ် အထူးသဖြင့် ပိုမိုအာရုံခံစားလွယ်ပါသည်။ Decision Trees များ၏ အားသာချက်မှာမူ ၎င်းတို့သည် ကွဲပြားစုံလင်သော ဒေတာများကို လွယ်ကူစွာ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ * '''ဒေတာများ ထပ်နေခြင်း (Redundancy in the data)''' အကယ်၍ input feature များထဲတွင် ပိုလျှံနေသော ထပ်နေသည့် အချက်အလက်များ (ဥပမာ - အချင်းချင်း အလွန်အမင်း ဆက်စပ်နေသော feature များ) ပါဝင်နေပါက အချို့သော သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်များသည် ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ မတည်ငြိမ်မှုများကြောင့် စွမ်းဆောင်ရည် ညံ့ဖျင်းသွားတတ်ပါသည်။ ဤပြဿနာများကို ပုံမှန်ဖြစ်စေခြင်းဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်ပုံစံအချို့ (Regularization) ကို ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ပေးခြင်းဖြင့် မကြာခဏ ဖြေရှင်းနိုင်ပါသည်။ * '''အပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုများနှင့် linear မဟုတ်သော သဘာဝများ ရှိနေခြင်း (Presence of interactions and non-linearities)''' အကယ်၍ feature တစ်ခုချင်းစီသည် Output တန်ဖိုး ပေါ်သို့ အမှီအခိုကင်းကင်းဖြင့် သီးခြားစီ သက်ရောက်မှုရှိနေမည်ဆိုပါက Linear လုပ်ဆောင်ချက်များအပေါ် အခြေခံထားသော အယ်လ်ဂိုရီသမ်များနှင့် အကွာအဝေးတွက်ချက်မှု လုပ်ဆောင်ချက်များ (ဥပမာ - Nearest Neighbor, Support-Vector Machines with Gaussian Kernels) သည် ယေဘုယျအားဖြင့် ကောင်းမွန်စွာ လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည်။ သို့သော် feature များကြားတွင် ရှုပ်ထွေးသော အပြန်အလှန် သက်ရောက်မှုများ ရှိနေပါက Decision Trees မော်ဒယ်များနှင့် '''အာရုံကြောပုံတူ ကွန်ရက်''' (Neural Networks) ကဲ့သို့သော အယ်လ်ဂိုရီသမ်များက ပိုမိုထိရောက်စွာ အလုပ်လုပ်နိုင်ပါသည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့ကို ထိုသို့သော အပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုများကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရန် သီးသန့်ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ Linear နည်းလမ်းများကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်သော်လည်း အင်ဂျင်နီယာအနေဖြင့် ၎င်းတို့ကို အသုံးပြုသည့်အခါ ထိုအပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုများကို ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ လက်ဖြင့် သတ်မှတ်ပေးရမည် ဖြစ်ပါသည်။ စနစ်သစ်တစ်ခုကို အသုံးပြုရန် စဉ်းစားသည့်အခါ အင်ဂျင်နီယာသည် သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်အမြောက်အမြားကို နှိုင်းယှဉ်ကာ လက်ရှိပြဿနာအတွက် မည်သည့်အရာက အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်ကို လက်တွေ့စမ်းသပ် ဆုံးဖြတ်နိုင်ပါသည် (အပြန်အလှန် စိစစ်ခြင်းနည်းလမ်း - Cross-Validation ကို ကြည့်ပါ)။ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခု၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို လိုက်လံချိန်ညှိခြင်း (Tuning) သည် အချိန်အလွန်ကုန်နိုင်ပါသည်။ သတ်မှတ်ထားသော အရင်းအမြစ် ကန့်သတ်ချက်အတွင်း၌ အယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် လိုက်လံချိန်ညှိရန် အချိန်အပိုပေးနေမည့်အစား ပိုမိုအသုံးဝင်မည့် အချက်အလက်အသစ်များနှင့် ပိုမိုအချက်အလက်ပြည့်စုံသော feature များကို စုဆောင်းရန် အချိန်ပိုပေးခြင်းက ပိုမိုကောင်းမွန်တတ်ပါသည်။ === အယ်လ်ဂိုရီသမ်များ === ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးများ‌သော အယ်လ်ဂိုရီသမ်များမှာ - * Support-vector machines * Linear regression * Logistic regression * Naive Bayes * Linear discriminant analysis * Decision trees * k-nearest neighbors algorithm * Neural networks (e.g., Multilayer perceptron) * Similarity learning == နည်းလမ်းများနှင့် အယ်လ်ဂိုရီသမ်များ == * Analytical learning * Artificial neural network * Backpropagation * Boosting (meta-algorithm) * Bayesian statistics * Case-based reasoning * Decision tree learning * Inductive logic programming * Gaussian process regression * Genetic programming * Group method of data handling * Kernel estimators * Learning automata * Learning classifier systems * Learning vector quantization * Minimum message length (decision trees, decision graphs, etc.) * Multilinear subspace learning * Naive Bayes classifier * Maximum entropy classifier * Conditional random field * Nearest neighbor algorithm * Probably approximately correct learning (PAC) learning * Ripple down rules, a knowledge acquisition methodology * Symbolic machine learning algorithms * Subsymbolic machine learning algorithms * Support vector machines * Minimum complexity machines (MCM) * Random forests * Ensembles of classifiers * Ordinal classification * Data pre-processing * Handling imbalanced datasets * Statistical relational learning * Proaftn, a multicriteria classification algorithm == အသုံးချမှုများ == ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်ကို လက်တွေ့နယ်ပယ်အသီးသီးတွင် အသုံးပြုနေသည့် နေရာများဖြစ်ပါသည် - * '''ဇီဝသတင်းအချက်အလက်ဗေဒ (Bioinformatics):''' ဇီဝဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း။ * '''ဓာတုသတင်းအချက်အလက်ဗေဒနှင့် ဓာတုဗေဒဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှု ခန့်မှန်းခြင်း (Cheminformatics & QSAR):''' ဓာတုပစ္စည်းများ၏ ဂုဏ်သတ္တိနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များအကြား ဆက်နွယ်မှုကို လေ့လာခြင်း။ * '''ဒေတာဘေ့စ်ဆိုင်ရာ စျေးကွက်ရှာဖွေရေး (Database marketing):''' စားသုံးသူများ၏ အချက်အလက်အပေါ်မူတည်၍ စျေးကွက်အစီအစဉ်များ ရေးဆွဲခြင်း။ * '''လက်ရေးစာများကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း (Handwriting recognition):''' လက်ရေးဖြင့်ရေးသားထားသော စာသားများကို ဒစ်ဂျစ်တယ်စာသားအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်း။ * '''သတင်းအချက်အလက် ပြန်လည်ရှာဖွေခြင်းနှင့် အဆင့်သတ်မှတ်ခြင်း (Information retrieval & Learning to rank):''' အချက်အလက်များကို ရှာဖွေပြီး အရေးပါမှုအလိုက် အဆင့်ခွဲခြားခြင်း။ * '''သတင်းအချက်အလက် ထုတ်ယူခြင်း (Information extraction):''' စာသားများထဲမှ လိုအပ်သော အချက်အလက်များကို ထုတ်ယူခြင်း။ * '''ကွန်ပျူတာဖြင့် မြင်ကွင်းဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုများကို ခွဲခြားခြင်း (Object recognition in computer vision):''' ပုံရိပ်များထဲမှ အရာဝတ္ထုများကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်း။ * '''စာသားများကို အလိုအလျောက် အသိအမှတ်ပြုခြင်း (Optical character recognition - OCR):''' ပုံရိပ်မှ စာသားများကို ကွန်ပျူတာဖြင့် ဖတ်ရှုခြင်း။ * '''အမှိုက်သရိုက် စာတိုများအား ဖယ်ရှားခြင်း (Spam detection):''' မလိုလားအပ်သော အီးမေးလ်များ သို့မဟုတ် မက်ဆေ့ချ်များကို ခွဲခြားခြင်း။ * '''ပုံစံများကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း (Pattern recognition):''' အချက်အလက်များအတွင်းမှ ပုံစံများကို ရှာဖွေခြင်း။ * '''စကားပြောဆိုမှုကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း (Speech recognition):''' အသံကို စာသား သို့မဟုတ် အမိန့်ပေးချက်အဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်း။ * '''ဇီဝစနစ်များအတွင်း ဖြစ်ပေါ်သည့် အကြောင်းရင်းခံများ (Downward causation in biological systems):''' ဇီဝစနစ်များတွင် ဖြစ်ပေါ်သည့် သက်ရောက်မှုများကို လေ့လာခြင်း။ * '''ဂြိုဟ်တုပုံရိပ်များဖြင့် မြေပြင်အနေအထား ခွဲခြားခြင်း (Landform classification using satellite imagery):''' မြေမျက်နှာသွင်ပြင်ကို ဂြိုဟ်တုပုံရိပ်များမှတစ်ဆင့် ခွဲခြားခြင်း။ * '''ဝယ်ယူမှုလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ကုန်ကျစရိတ်များကို အမျိုးအစားခွဲခြင်း (Spend classification in procurement processes):''' ကုမ္ပဏီများ၏ ဝယ်ယူမှုများကို အမျိုးအစားအလိုက် ခွဲခြားခြင်း။ == အထွေထွေပြဿနာရပ်များ == ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်တွင် ကြုံတွေ့ရလေ့ရှိသည့် စိန်ခေါ်မှုများနှင့် သီအိုရီဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများဖြစ်ပါသည် - * '''ကွန်ပျူတာဖြင့် သင်ယူခြင်းဆိုင်ရာ သီအိုရီ (Computational learning theory):''' သင်ယူမှုလုပ်ငန်းစဉ်၏ သင်္ချာနှင့် သီအိုရီဆိုင်ရာ အခြေခံများ။ * '''ရည်မှန်းချက်ဆိုင်ရာ ဘက်လိုက်မှု (Inductive bias):''' စနစ်တစ်ခုက မမြင်ဖူးသော ဒေတာများကို ခန့်မှန်းရာတွင် အသုံးပြုသည့် ကြိုတင်ယူဆချက်များ။ * '''အလွန်အကျွံ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်ခြင်း (Overfitting):''' ဒေတာကို အလွန်အမင်း တိကျစွာ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် လုပ်မိခြင်းကြောင့် အမှားများခြင်း။ * '''အမျိုးအစားဝင်ရောက်မှု ဖြစ်နိုင်ခြေများ (Uncalibrated class membership probabilities):''' အမျိုးအစားတစ်ခုတွင် ပါဝင်နိုင်ခြေကို တိုင်းတာခြင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ။ * '''Version space):''' ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော မော်ဒယ်များ၏ အစုအဝေးကို ရှာဖွေခြင်း။ == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [http://www.mloss.org/ Machine Learning Open Source Software (MLOSS)] [[ကဏ္ဍ:ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်]] [[ကဏ္ဍ:ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] hc6bdcehcp0ow43xc2yasxvmpakcb0c 1042072 1042071 2026-07-04T10:31:31Z Choco Miles 142646 "[[:en:Special:Redirect/revision/1351366121|Supervised learning]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည် 1042072 wikitext text/x-wiki [[ဖိုင်:Supervised_and_unsupervised_learning.png|thumb|'''ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်'''တွင် စနစ်ကို လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးမည့် အချက်အလက်များ၌ မျှော်မှန်းထားသည့် အဖြေများကို တစ်ပါတည်း ထည့်သွင်းဖော်ပြထားရှိပြီး၊ '''ညွှန်ပြချက်မဲ့ သင်ယူမှုစနစ်'''တွင်မူ မော်ဒယ်သည် အဖြေအညွှန်း ဖော်ပြထားခြင်းမရှိသည့် အချက်အလက်များထဲမှ ပုံစံများနှင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံများကို ကိုယ်တိုင် ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။]] '''[[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] (Machine Learning)''' တွင် '''ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် ('''{{lang-en|Supervised Learning - SL}} သို့မဟုတ် '''''ကြီးကြပ်မှုဖြင့် သင်ယူမှုစနစ်'')''' ဆိုသည်မှာ နမူနာအဖြစ် ပေးထားသော '''Input'''''(ထည့်သွင်းလိုက်သည့် အချက်အလက်)'' နှင့် '''Output'''''(မျှော်လင့်ထားသည့် အဖြေမှန်)'' တွဲများအပေါ် အခြေခံ၍ Input များကို သတ်မှတ်ထားသည့် Output များအဖြစ်သို့ ချိတ်ဆက်ပြောင်းလဲရန် အယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုက လေ့လာသင်ယူရသည့် စနစ်အမျိုးအစားတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။<ref name=":0">Mitchell, Tom M. (2013). ''Machine learning''. McGraw-Hill series in Computer Science (Nachdr.&#x20;ed.). New York: McGraw-Hill. https://www.cs.cmu.edu/~tom/files/MachineLearningTomMitchell.pdf</ref> ဤလုပ်ငန်းစဉ်တွင် အဖြေအညွှန်းတပ်ထားသည့် ဒေတာများကို အသုံးပြု၍ Statistical Model တစ်ခုကို လေ့ကျင့်ပေးရခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းမှာ Input ''ဒေတာ'' တစ်ခုချင်းစီအတွက် မှန်ကန်သောအဖြေကို တစ်ပါတည်း ပံ့ပိုးပေးထားခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။ "'''Supervised'''"၊ "'''ကြီးကြပ်မှု'''" သို့မဟုတ် "'''ညွှန်ပြချက်ပါ'''" ဟူသော ဝေါဟာရသည် မှန်ကန်သော ခန့်မှန်းချက်များ ရရှိစေရန် ဤလေ့ကျင့်ရေးဒေတာများကို ပံ့ပိုးပေးပြီး အယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို လမ်းညွှန်ပြသပေးသည့် ဆရာ သို့မဟုတ် ကြီးကြပ်သူတစ်ဦး၏ အခန်းကဏ္ဍကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်ပါသည်။<ref name=":0" /> ဥပမာအားဖြင့် ပုံရိပ်များထဲမှ ကြောင်များကို ခွဲခြားသတ်မှတ်နိုင်မည့် မော်ဒယ်တစ်ခုကို ဖန်တီးလိုပါက ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်တွင် "ကြောင်" ဟု တိတိကျကျ အဖြေညွှန်းတပ်ထားသော (Outputs)၊ ကြောင်ပုံရိပ် (Inputs) အမြောက်အမြားကို စနစ်ထဲသို့ ထည့်သွင်းပေးခြင်းဖြင့် လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးရမည် ဖြစ်ပါသည်။ '''ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်'''၏ ရည်မှန်းချက်မှာ လေ့ကျင့်ပေးထားသော မော်ဒယ်သည် ယခင်က မမြင်ဖူးသေးသည့် အချက်အလက်ဒေတာအသစ်များအတွက် အဖြေကို တိကျမှန်ကန်စွာ ခန့်မှန်းပေးနိုင်ရန် ဖြစ်ပါသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အယ်လ်ဂိုရီသမ်အနေဖြင့် လေ့ကျင့်ရေးနမူနာများမှတစ်ဆင့် ယေဘုယျကောက်ချက်ချနိုင်စွမ်း (Generalize) ထိရောက်စွာ ရှိရန်လိုအပ်ပြီး၊ ၎င်းအရည်အသွေးကို ယေဘုယျကောက်ချက်ချမှုဆိုင်ရာ လွဲမှားမှုနှုန်း (Generalization Error) ဖြင့် တိုင်းတာပါသည်။ ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်ကို '''အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း (Classification) လုပ်ငန်းစဉ်များ''' (ဥပမာ - အီးမေးလ်တစ်ခုသည် spam ဖြစ် မဖြစ် အမျိုးအစားခွဲခြား ခန့်မှန်းခြင်း) နှင့် '''တန်ဖိုးခန့်မှန်းခြင်း (Regression)''' လုပ်ငန်းစဉ်များ (ဥပမာ - အိမ်ဈေးနှုန်းကဲ့သို့သော ဆက်တိုက်ပြောင်းလဲနေသည့် တန်ဖိုးများကို ခန့်မှန်းခြင်း) တို့တွင် အများဆုံး အသုံးပြုကြပါသည်။{{Main|Bias–variance tradeoff}} == လိုက်နာရမည့် အဆင့်ဆင့် == '''ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)''' ၏ ပုစ္ဆာတစ်ရပ်ကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် အောက်ပါလုပ်ငန်းစဉ် အဆင့်ဆင့်အတိုင်း လုပ်ဆောင်ရမည် ဖြစ်ပါသည် - '''၁။ လေ့ကျင့်ရေးနမူနာ အမျိုးအစားကို ဆုံးဖြတ်ပါ။ (Determine the type of training samples)''' မည်သည့်အရာကိုမဆို စတင်လုပ်ဆောင်ခြင်းမပြုမီ အသုံးပြုသူသည် '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု''' (Training Set) အဖြစ် မည်သည့် အချက်အလက်ဒေတာ အမျိုးအစားကို အသုံးပြုမည်နည်းဟူသည်ကို ပထမဦးစွာ ဆုံးဖြတ်ရပါမည်။ ဥပမာအားဖြင့် လက်ရေးမူကို ခွဲခြားစိတ်ဖြာသည့် လုပ်ငန်းစဉ် (Handwriting Analysis) တွင် ၎င်းဒေတာသည် လက်ရေးဖြင့် ရေးသားထားသော စာလုံးတစ်လုံးချင်းစီ၊ စာလုံးတစ်လုံးလုံး၊ စာကြောင်းတစ်ကြောင်းလုံး သို့မဟုတ် စာပိုဒ်တစ်ခုလုံး ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ '''၂။ လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု (Training Set) ကို စုဆောင်းပါ။ (Gather a training set)''' လေ့ကျင့်ရေးအစုအဝေးသည် လက်တွေ့ကမ္ဘာတွင် အမှန်တကယ် အသုံးပြုမည့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများ၏ ပုံစံကို ကိုယ်စားပြုနိုင်ရပါမည်။ သို့ဖြစ်ရာ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များထံမှသော်လည်းကောင်း၊ တိုင်းတာရရှိချက်များမှသော်လည်းကောင်း Input Objects များနှင့် ၎င်းတို့နှင့် ကိုက်ညီသည့် Outputs များကို အတူတကွ စုဆောင်းရရှိမည် ဖြစ်ပါသည်။ '''၃။ သင်ယူမည့် လုပ်ဆောင်ချက်၏ Input Feature ပုံစံကို ဆုံးဖြတ်ပါ။ (Determine the input feature representation)''' သင်ယူမည့် လုပ်ဆောင်ချက်၏ တိကျမှုနှုန်းသည် Input Object ကို မည်ကဲ့သို့ ဖော်ပြတည်ဆောက်ထားသနည်းဟူသည့်အချက်ပေါ်တွင် များစွာမူတည်ပါသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် Input Object ကို ၎င်း Object ၏ သဘောသဘာဝကို ဖော်ပြပေးနိုင်မည့် '''Feature''' အရေအတွက်များစွာ ပါဝင်သော Feature Vector အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပေးရပါသည်။ အရွယ်အစား ကြီးမားလွန်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အတိုင်းအတာဆိုင်ရာ အခက်အခဲပြဿနာများ (Curse of Dimensionality) ကို ရှောင်ရှားရန် '''Feature''' အရေအတွက်သည် မများလွန်းသင့်သော်လည်း၊ '''Output'''''(မျှော်လင့်ထားသည့် အဖြေမှန်)'' ကို တိကျစွာ ခန့်မှန်းနိုင်ရန်အတွက် လုံလောက်သော ဒေတာအချက်အလက်များတော့ ပါဝင်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။ '''၄။ သင်ယူမည့် လုပ်ဆောင်ချက်၏ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် သက်ဆိုင်ရာ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို ဆုံးဖြတ်ပါ။ (Determine the structure and learning algorithm)''' ဥပမာအားဖြင့် အသုံးပြုသူအနေဖြင့် Support-Vector Machines သို့မဟုတ် ဆုံDecision Trees စသည်တို့ထဲမှ တစ်ခုခုကို ရွေးချယ်အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ '''၅။ ဒီဇိုင်းကို အပြီးသတ်ပါ။ (Complete the design)''' စုဆောင်းရရှိထားသော '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု'''အပေါ်တွင် သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ် (Learning Algorithm) ကို စတင်မောင်းနှင် (Run) ရပါမည်။ အချို့သော ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်များသည် အသုံးပြုသူဘက်မှ ထိန်းချုပ်မှု ကန့်သတ်ချက်ဘောင်များ (Control Parameters) ကို သတ်မှတ်ပေးရန် လိုအပ်ပါသည်။ ဤကန့်သတ်ချက်ဘောင်များကို '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု'''၏ အစိတ်အပိုင်းခွဲတစ်ခုဖြစ်သော '''စိစစ်ရေးဒေတာအစု''' (Validation Set) ပေါ်တွင် လုပ်ဆောင်ချက်ကို အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ချိန်ညှိခြင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် အပြန်အလှန် စိစစ်ခြင်းနည်းလမ်း (Cross-Validation) ဖြင့်သော်လည်းကောင်း ညှိယူနိုင်ပါသည်။ '''၆။ သင်ယူရရှိလာသော လုပ်ဆောင်ချက်၏ တိကျမှန်ကန်မှုကို အကဲဖြတ်ပါ။ (Evaluate the accuracy)''' Control Parameters များကို ချိန်ညှိခြင်းနှင့် သင်ယူမှုလုပ်ငန်းစဉ်များ ပြီးဆုံးသွားသည့်နောက်တွင်၊ ထွက်ပေါ်လာသော လုပ်ဆောင်ချက်၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု''' (Training Set) နှင့် သီးခြားခွဲထုတ်ထားသည့် '''စမ်းသပ်ဒေတာအစု''' (Test Set) ပေါ်တွင် တိုင်းတာအကဲဖြတ်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။ == အယ်လ်ဂိုရီသမ် ရွေးချယ်ခြင်း == ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်ဆိုင်ရာ အယ်လ်ဂိုရီသမ် အမြောက်အမြား ရှိပြီး ၎င်းတို့တွင် အသီးသီးသော အားသာချက်နှင့် အားနည်းချက်များ ရှိကြပါသည်။ ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုပြဿနာ အားလုံးအတွက် အကောင်းဆုံး လုပ်ဆောင်နိုင်သည့် တစ်ခုတည်းသော သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်ဟူ၍ မရှိပါ (အခမဲ့ နေ့လယ်စာမရှိဟူသော သီအိုရမ် - No free lunch theorem ကို ကြည့်ပါ)။ ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်တွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အဓိက အခက်အခဲပြဿနာကြီး လေးရပ် ရှိပါသည် - === ၁။ ဘက်လိုက်မှုနှင့် ကွဲလွဲမှုကြား မျှတအောင် ညှိယူခြင်း (Bias–variance tradeoff) === <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}ပထမဦးဆုံး ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အချက်မှာ ဘက်လိုက်မှု (Bias) နှင့် ကွဲလွဲမှု (Variance) ကြား မျှတအောင် ညှိယူရသည့် အချက်ဖြစ်ပါသည်။<ref>S. Geman, E. Bienenstock, and R. Doursat (1992). [http://delta-apache-vm.cs.tau.ac.il/~nin/Courses/NC06/VarbiasBiasGeman.pdf Neural networks and the bias/variance dilemma]. Neural Computation 4, 1–58.</ref> ကျွန်ုပ်တို့တွင် မတူညီသော်လည်း အရည်အသွေး တူညီကြသည့် '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု''' (Training Data Sets) အမြောက်အမြား ရှိသည်ဟု မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။ အကယ်၍ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုကို ၎င်းဒေတာအစု တစ်ခုချင်းစီဖြင့် လေ့ကျင့်ပေးသည့်အခါ သတ်မှတ်ထားသော Input <math>x</math> အတွက် မှန်ကန်သောအဖြေကို ပုံမှန်အတိုင်း လွဲမှားစွာ ဆက်တိုက် ခန့်မှန်းနေမည်ဆိုပါက ၎င်းအယ်လ်ဂိုရီသမ်သည် <math>x</math> အပေါ် ဘက်လိုက်မှု (Biased) ရှိနေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ တစ်ဖက်တွင်မူ အယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုသည် မတူညီသော '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု'''များဖြင့် လေ့ကျင့်ပြီးနောက် သတ်မှတ်ထားသော Input <math>x</math> အတွက် ကွဲပြားခြားနားလွန်းသည့် အဖြေများကို ခန့်မှန်းနေမည်ဆိုပါက ၎င်းအယ်လ်ဂိုရီသမ်သည် <math>x</math> အပေါ် ကွဲလွဲမှု မြင့်မားခြင်း (High Variance) ရှိနေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ သင်ယူထားသော အမျိုးအစားခွဲစနစ် (Classifier) တစ်ခု၏ ခန့်မှန်းမှုဆိုင်ရာ လွဲမှားမှုနှုန်း (Prediction Error) သည် သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်၏ ဘက်လိုက်မှုနှင့် ကွဲလွဲမှုတို့ ပေါင်းလဒ်နှင့် တိုက်ရိုက်သက်ဆိုင်နေပါသည်<ref>G. James (2003) [http://www-bcf.usc.edu/~gareth/research/bv.pdf Variance and Bias for General Loss Functions], Machine Learning 51, 115–135.</ref>။ ယေဘုယျအားဖြင့် ဘက်လိုက်မှုနှင့် ကွဲလွဲမှုကြားတွင် တစ်ခုရလျှင် တစ်ခုပေးရသည့် အပေးအယူ မျှတမှု (Tradeoff) ရှိပါသည်။ ဘက်လိုက်မှု နည်းပါးသော သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုသည် ဒေတာအချက်အလက်များနှင့် ကောင်းမွန်စွာ ကိုက်ညီမှုရှိစေရန်အတွက် "ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ဖြစ်မှု" (Flexible) ရှိရပါမည်။ သို့သော် အကယ်၍ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်သည် ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ် အလွန်ဖြစ်လွန်းနေပါက ၎င်းသည် '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု''' တစ်ခုချင်းစီအပေါ်တွင် ကွဲပြားစွာ လိုက်လျောညီထွေ ဖြစ်သွားမည်ဖြစ်ရာ ကွဲလွဲမှု မြင့်မားခြင်း (High Variance) ကို ဖြစ်ပေါ်စေပါမည်။ ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုနည်းလမ်း အများစု၏ အဓိက အရေးကြီးသောအချက်မှာ ၎င်းတို့သည် ဤဘက်လိုက်မှုနှင့် ကွဲလွဲမှုကြား အပေးအယူ မျှတမှုကို (အလိုအလျောက်သော်လည်းကောင်း သို့မဟုတ် အသုံးပြုသူ ကိုယ်တိုင် ညှိယူနိုင်မည့် bias/variance Parameter တစ်ခု ပံ့ပိုးပေးခြင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း) ချိန်ညှိပေးနိုင်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ === ၂။ Function (သို့) လုပ်ဆောင်ချက်ဆိုင်ရာ ရှုပ်ထွေးမှုနှင့် လေ့ကျင့်ရေးဒေတာ ပမာဏ (Function complexity and amount of training data === ဒုတိယမြောက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့်အချက်မှာ လက်တွေ့ကမ္ဘာတွင် ဖြစ်တည်နေသော "အစစ်အမှန်" Function (သို့) လုပ်ဆောင်ချက်''(အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း သို့မဟုတ် တန်ဖိုးခန့်မှန်းခြင်း လုပ်ဆောင်ချက်)'' ၏ ရှုပ်ထွေးမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အသုံးပြုနိုင်မည့် လေ့ကျင့်ရေးဒေတာ ပမာဏ မည်မျှရှိသနည်းဟူသည့် အချက်ဖြစ်ပါသည်။ အကယ်၍ အစစ်အမှန် function သည် ရိုးရှင်းပါက ဘက်လိုက်မှုမြင့်မားပြီး ကွဲလွဲမှုနည်းပါးသည့် "ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်မရှိသော" (Inflexible) သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုသည် ဒေတာပမာဏ အနည်းငယ်ဖြင့်ပင် ၎င်းကို လေ့လာသင်ယူနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် အကယ်၍ အစစ်အမှန် function သည် အလွန်တရာ ရှုပ်ထွေးနေမည်ဆိုပါက (ဥပမာ - မတူညီသော input feature များစွာကြား ရှုပ်ထွေးသော အပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုများ ပါဝင်နေခြင်း သို့မဟုတ် input ၏ မတူညီသောနေရာများတွင် ကွဲပြားစွာ တုံ့ပြန်လုပ်ဆောင်ခြင်းမျိုးကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါသည်) ဘက်လိုက်မှုနည်းပြီး ကွဲလွဲမှုမြင့်မားသည့် "ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိသော" (Flexible) သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုနှင့်အတူ လေ့ကျင့်ရေးဒေတာ ပမာဏအမြောက်အမြား တွဲဖက်ရှိမှသာ ၎င်း function ကို လေ့လာသင်ယူနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ တတိယမြောက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့်အချက်မှာ အဝင်နယ်ပယ်၏ အတိုင်းအတာဆိုင်ရာ အရွယ်အစား (Dimensionality) ဖြစ်ပါသည်။ အကယ်၍ Input Feature Vectors များတွင် Dimensions အလွန်ကြီးမားနေပါက အစစ်အမှန် function သည် ၎င်း Feature များအနက် အရေအတွက်အနည်းငယ်အပေါ်တွင်သာ မူတည်နေသည့်တိုင်အောင် function ကို လေ့လာသင်ယူရန် ခက်ခဲနိုင်ပါသည်။ အကြောင်းမှာ ပိုလျှံနေသော "အပို" အတိုင်းအတာအမြောက်အမြားသည် သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို ရှုပ်ထွေးသွားစေနိုင်ပြီး ကွဲလွဲမှုမြင့်မားခြင်း (High Variance) ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အတိုင်းအတာအရွယ်အစား ကြီးမားသော input များအတွက်မူ ယေဘုယျအားဖြင့် ကွဲလွဲမှုနည်းပြီး ဘက်လိုက်မှုမြင့်မားစေရန် အမျိုးအစားခွဲစနစ် (Classifier) ကို ချိန်ညှိပေးဖို့ လိုအပ်ပါသည်။ လက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင်တွင် အင်ဂျင်နီယာအနေဖြင့် input ဒေတာများထဲမှ မသက်ဆိုင်သော Feature များကို ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ဖယ်ရှားပစ်နိုင်ပါက သင်ယူထားသော function ၏ တိကျမှုနှုန်းကို ပိုမိုကောင်းမွန်လာစေနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ ထို့အပြင် သက်ဆိုင်ရာ Feature များကို ရွေးချယ်ဖော်ထုတ်ပြီး မသက်ဆိုင်သည်များကို ပယ်ဖျက်ရန်အတွက် Feature ရွေးချယ်ခြင်းဆိုင်ရာ အယ်လ်ဂိုရီသမ် (Feature Selection Algorithms) များစွာလည်း ရှိပါသည်။ ၎င်းသည် ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို မမောင်းနှင်မီ input ဒေတာများကို အတိုင်းအတာအရွယ်အစား ပိုမိုနည်းပါးသော နယ်ပယ်သို့ ပြောင်းလဲချိတ်ဆက်ပေးသည့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဗျူဟာတစ်ခုဖြစ်သော အတိုင်းအတာအရွယ်အစား လျှော့ချခြင်း (Dimensionality Reduction) ၏ နမူနာတစ်ရပ်ပင် ဖြစ်ပါသည်။ === ၄။ Output တန်ဖိုးများတွင် အမှားအယွင်းများ ပါဝင်နေခြင်း (Noise in the output values) === စတုတ္ထမြောက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့်အချက်မှာ လိုလားအပ်သော output တန်ဖိုးများ (ကြီးကြပ်မှုဆိုင်ရာ ပစ်မှတ်တန်ဖိုးများ - Supervisory Target Variables) တွင် အမှားအယွင်း (Noise) မည်မျှအထိ ပါဝင်နေသနည်းဟူသည့် ပမာဏဖြစ်ပါသည်]။ အကယ်၍ လူသားတို့၏ မှားယွင်းမှုများ သို့မဟုတ် ဆင်ဆာအမှားအယွင်းများကြောင့် လိုလားအပ်သော output တန်ဖိုးများသည် မကြာခဏဆိုသလို မှားယွင်းနေတတ်ပါက သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်အနေဖြင့် လေ့ကျင့်ရေးဒေတာနမူနာများနှင့် ကွက်တိကိုက်ညီမည့် function တစ်ခုကို ရှာဖွေရန် မကြိုးပမ်းသင့်ပါပဲ။ ဒေတာများနှင့် အလွန်အမင်း တိကျကိုက်ညီအောင် ကြိုးပမ်းခြင်းသည် အချက်အလက်အပေါ် အလွန်အကျွံ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်ခြင်း (Overfitting) ကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။ အကယ်၍ သင်သင်ယူရန် ကြိုးပမ်းနေသော function သည် သင့်သင်ယူမှုမော်ဒယ်အတွက် အလွန်အမင်း ရှုပ်ထွေးနေပါက တိုင်းတာမှုဆိုင်ရာ အမှားအယွင်းများ (Stochastic Noise) မရှိသည့်တိုင်အောင် အချက်အလက်အပေါ် အလွန်အကျွံ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်ခြင်း (Overfit) မျိုး ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။ ထိုသို့သောအခြေအနေမျိုးတွင် မော်ဒယ်အဖြစ် တည်ဆောက်၍မရနိုင်သော ပစ်မှတ် function ၏ အစိတ်အပိုင်းသည် သင်၏လေ့ကျင့်ရေးဒေတာများကို "ပျက်စီး" သွားစေတတ်ပြီး ဤဖြစ်စဉ်ကို သတ်မှတ်ချက်ပါ အမှားအယွင်း (Deterministic Noise) ဟု ခေါ်ဆိုကြပါသည်။ အမှားအယွင်း အမျိုးအစားနှစ်ခုအနက် မည်သည့်အမျိုးအစားမဆို ရှိနေသည့်အခါတွင် ဘက်လိုက်မှု ပိုမိုမြင့်မားပြီး ကွဲလွဲမှု ပိုမိုနည်းပါးသည့် ခန့်မှန်းတွက်ချက်မှုစနစ် (Estimator) ကို ရွေးချယ်အသုံးပြုခြင်းက ပိုမိုကောင်းမွန်ပါသည်။ လက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင်တွင် အချက်အလက်အပေါ် အလွန်အကျွံ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်ခြင်း (Overfitting) ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် စောစီးစွာ ရပ်တန့်ခြင်း (Early Stopping) ကဲ့သို့သော နည်းလမ်းများအပြင်၊ ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို မလေ့ကျင့်မီ အမှားအယွင်းပါဝင်နေသည့် လေ့ကျင့်ရေးဒေတာနမူနာများကို ရှာဖွေဖယ်ရှားခြင်းဖြင့် Output တန်ဖိုးများရှိ အမှားအယွင်း များကို လျှော့ချပေးနိုင်မည့် ချဉ်းကပ်မှုပုံစံများစွာ ရှိပါသည်။ အမှားအယွင်းပါဝင်နေသော လေ့ကျင့်ရေးဒေတာနမူနာများကို ဖော်ထုတ်ပေးနိုင်သည့် အယ်လ်ဂိုရီသမ်များစွာ ရှိပြီး၊ စနစ်ကို မလေ့ကျင့်မီ ၎င်းအမှားအယွင်းရှိသည်ဟု သံသယရှိရသော လေ့ကျင့်ရေးဒေတာနမူနာများကို ဖယ်ရှားပစ်ခြင်းသည် ယေဘုယျကောက်ချက်ချမှုဆိုင်ရာ လွဲမှားမှုနှုန်း (Generalization Error) ကို စာရင်းအင်းဆိုင်ရာ သိသာထင်ရှားမှု (Statistical Significance) ရှိရှိဖြင့် လျော့ကျစေကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။<ref>C.E. Brodely and M.A. Friedl (1999). [http://jair.org/media/606/live-606-1803-jair.pdf Identifying and Eliminating Mislabeled Training Instances], Journal of Artificial Intelligence Research 11, 131–167. </ref><ref>{{Cite journal |last=Smith |first=Michael R. |date=2011-07 |title=Improving classification accuracy by identifying and removing instances that should be misclassified |url=https://ieeexplore.ieee.org/document/6033571/ |journal=The 2011 International Joint Conference on Neural Networks |pages=2690–2697 |doi=10.1109/IJCNN.2011.6033571}}</ref> === ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အခြားသောအချက်များ === သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုကို ရွေးချယ်ပြီး အသုံးချသည့်အခါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အခြားသောအချက်များတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည် - * '''ဒေတာများ၏ ကွဲပြားစုံလင်မှု (Heterogeneity of the data)''' အကယ်၍ feature vector များတွင် အမျိုးအစား မတူညီကြသော feature များစွာ (ဥပမာ - သီးခြားတန်ဖိုးများ၊ အစဉ်လိုက်သတ်မှတ်ထားသော သီးခြားတန်ဖိုးများ၊ ရေတွက်မှုတန်ဖိုးများနှင့် ဆက်တိုက်ပြောင်းလဲနေသော တန်ဖိုးများ) ရောနှောပါဝင်နေပါက အချို့သော အယ်လ်ဂိုရီသမ်များသည် အခြားအယ်လ်ဂိုရီသမ်များထက် အသုံးပြုရ ပိုမိုလွယ်ကူပါသည်။ Support-Vector Machines၊ Linear Regression၊ Logistic Regression၊ '''အာရုံကြောပုံတူ ကွန်ရက်''' (Neural Networks) နှင့် Nearest Neighbor Methods အပါအဝင် အယ်လ်ဂိုရီသမ်အများစုသည် Input feature များကို ကိန်းဂဏန်းတန်ဖိုးများ ဖြစ်ရန်လိုအပ်ပြီး တူညီသောပမာဏဘောင်များ (ဥပမာ - [-1,1] ကြား ကန့်သတ်ချက်) အတွင်းသို့ ချုံ့ချဲ့ချိန်ညှိထားရန် လိုအပ်ပါသည်။ အကွာအဝေးတွက်ချက်မှု Function ကို အသုံးပြုသည့် Nearest Neighbor Method များနှင့် Gaussian Kernels ပါဝင်သော Support-Vector Machines with Gaussian Kernels ကဲ့သို့သော နည်းလမ်းများသည် ဤအချက်အပေါ် အထူးသဖြင့် ပိုမိုအာရုံခံစားလွယ်ပါသည်။ Decision Trees များ၏ အားသာချက်မှာမူ ၎င်းတို့သည် ကွဲပြားစုံလင်သော ဒေတာများကို လွယ်ကူစွာ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ * '''ဒေတာများ ထပ်နေခြင်း (Redundancy in the data)''' အကယ်၍ input feature များထဲတွင် ပိုလျှံနေသော ထပ်နေသည့် အချက်အလက်များ (ဥပမာ - အချင်းချင်း အလွန်အမင်း ဆက်စပ်နေသော feature များ) ပါဝင်နေပါက အချို့သော သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်များသည် ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ မတည်ငြိမ်မှုများကြောင့် စွမ်းဆောင်ရည် ညံ့ဖျင်းသွားတတ်ပါသည်။ ဤပြဿနာများကို ပုံမှန်ဖြစ်စေခြင်းဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်ပုံစံအချို့ (Regularization) ကို ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ပေးခြင်းဖြင့် မကြာခဏ ဖြေရှင်းနိုင်ပါသည်။ * '''အပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုများနှင့် linear မဟုတ်သော သဘာဝများ ရှိနေခြင်း (Presence of interactions and non-linearities)''' အကယ်၍ feature တစ်ခုချင်းစီသည် Output တန်ဖိုး ပေါ်သို့ အမှီအခိုကင်းကင်းဖြင့် သီးခြားစီ သက်ရောက်မှုရှိနေမည်ဆိုပါက Linear လုပ်ဆောင်ချက်များအပေါ် အခြေခံထားသော အယ်လ်ဂိုရီသမ်များနှင့် အကွာအဝေးတွက်ချက်မှု လုပ်ဆောင်ချက်များ (ဥပမာ - Nearest Neighbor, Support-Vector Machines with Gaussian Kernels) သည် ယေဘုယျအားဖြင့် ကောင်းမွန်စွာ လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည်။ သို့သော် feature များကြားတွင် ရှုပ်ထွေးသော အပြန်အလှန် သက်ရောက်မှုများ ရှိနေပါက Decision Trees မော်ဒယ်များနှင့် '''အာရုံကြောပုံတူ ကွန်ရက်''' (Neural Networks) ကဲ့သို့သော အယ်လ်ဂိုရီသမ်များက ပိုမိုထိရောက်စွာ အလုပ်လုပ်နိုင်ပါသည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့ကို ထိုသို့သော အပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုများကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရန် သီးသန့်ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ Linear နည်းလမ်းများကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်သော်လည်း အင်ဂျင်နီယာအနေဖြင့် ၎င်းတို့ကို အသုံးပြုသည့်အခါ ထိုအပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုများကို ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ လက်ဖြင့် သတ်မှတ်ပေးရမည် ဖြစ်ပါသည်။ စနစ်သစ်တစ်ခုကို အသုံးပြုရန် စဉ်းစားသည့်အခါ အင်ဂျင်နီယာသည် သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်အမြောက်အမြားကို နှိုင်းယှဉ်ကာ လက်ရှိပြဿနာအတွက် မည်သည့်အရာက အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်ကို လက်တွေ့စမ်းသပ် ဆုံးဖြတ်နိုင်ပါသည် (အပြန်အလှန် စိစစ်ခြင်းနည်းလမ်း - Cross-Validation ကို ကြည့်ပါ)။ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခု၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို လိုက်လံချိန်ညှိခြင်း (Tuning) သည် အချိန်အလွန်ကုန်နိုင်ပါသည်။ သတ်မှတ်ထားသော အရင်းအမြစ် ကန့်သတ်ချက်အတွင်း၌ အယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် လိုက်လံချိန်ညှိရန် အချိန်အပိုပေးနေမည့်အစား ပိုမိုအသုံးဝင်မည့် အချက်အလက်အသစ်များနှင့် ပိုမိုအချက်အလက်ပြည့်စုံသော feature များကို စုဆောင်းရန် အချိန်ပိုပေးခြင်းက ပိုမိုကောင်းမွန်တတ်ပါသည်။ === အယ်လ်ဂိုရီသမ်များ === ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးများ‌သော အယ်လ်ဂိုရီသမ်များမှာ - * Support-vector machines * Linear regression * Logistic regression * Naive Bayes * Linear discriminant analysis * Decision trees * k-nearest neighbors algorithm * Neural networks (e.g., Multilayer perceptron) * Similarity learning <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles> == နည်းလမ်းများနှင့် အယ်လ်ဂိုရီသမ်များ == * Analytical learning * Artificial neural network * Backpropagation * Boosting (meta-algorithm) * Bayesian statistics * Case-based reasoning * Decision tree learning * Inductive logic programming * Gaussian process regression * Genetic programming * Group method of data handling * Kernel estimators * Learning automata * Learning classifier systems * Learning vector quantization * Minimum message length (decision trees, decision graphs, etc.) * Multilinear subspace learning * Naive Bayes classifier * Maximum entropy classifier * Conditional random field * Nearest neighbor algorithm * Probably approximately correct learning (PAC) learning * Ripple down rules, a knowledge acquisition methodology * Symbolic machine learning algorithms * Subsymbolic machine learning algorithms * Support vector machines * Minimum complexity machines (MCM) * Random forests * Ensembles of classifiers * Ordinal classification * Data pre-processing * Handling imbalanced datasets * Statistical relational learning * Proaftn, a multicriteria classification algorithm == အသုံးချမှုများ == ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်ကို လက်တွေ့နယ်ပယ်အသီးသီးတွင် အသုံးပြုနေသည့် နေရာများဖြစ်ပါသည် - * '''ဇီဝသတင်းအချက်အလက်ဗေဒ (Bioinformatics):''' ဇီဝဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း။ * '''ဓာတုသတင်းအချက်အလက်ဗေဒနှင့် ဓာတုဗေဒဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှု ခန့်မှန်းခြင်း (Cheminformatics & QSAR):''' ဓာတုပစ္စည်းများ၏ ဂုဏ်သတ္တိနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များအကြား ဆက်နွယ်မှုကို လေ့လာခြင်း။ * '''ဒေတာဘေ့စ်ဆိုင်ရာ စျေးကွက်ရှာဖွေရေး (Database marketing):''' စားသုံးသူများ၏ အချက်အလက်အပေါ်မူတည်၍ စျေးကွက်အစီအစဉ်များ ရေးဆွဲခြင်း။ * '''လက်ရေးစာများကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြုခြင်း (Handwriting recognition):''' လက်ရေးဖြင့်ရေးသားထားသော စာသားများကို ဒစ်ဂျစ်တယ်စာသားအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်း။ * '''သတင်းအချက်အလက် ပြန်လည်ရှာဖွေခြင်းနှင့် အဆင့်သတ်မှတ်ခြင်း (Information retrieval & Learning to rank):''' အချက်အလက်များကို ရှာဖွေပြီး အရေးပါမှုအလိုက် အဆင့်ခွဲခြားခြင်း။ * '''သတင်းအချက်အလက် ထုတ်ယူခြင်း (Information extraction):''' စာသားများထဲမှ လိုအပ်သော အချက်အလက်များကို ထုတ်ယူခြင်း။ * '''ကွန်ပျူတာဖြင့် မြင်ကွင်းဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုများကို ခွဲခြားခြင်း (Object recognition in computer vision):''' ပုံရိပ်များထဲမှ အရာဝတ္ထုများကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်း။ * '''စာသားများကို အလိုအလျောက် အသိအမှတ်ပြုခြင်း (Optical character recognition - OCR):''' ပုံရိပ်မှ စာသားများကို ကွန်ပျူတာဖြင့် ဖတ်ရှုခြင်း။ * '''အမှိုက်သရိုက် စာတိုများအား ဖယ်ရှားခြင်း (Spam detection):''' မလိုလားအပ်သော အီးမေးလ်များ သို့မဟုတ် မက်ဆေ့ချ်များကို ခွဲခြားခြင်း။ * '''ပုံစံများကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း (Pattern recognition):''' အချက်အလက်များအတွင်းမှ ပုံစံများကို ရှာဖွေခြင်း။ * '''စကားပြောဆိုမှုကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း (Speech recognition):''' အသံကို စာသား သို့မဟုတ် အမိန့်ပေးချက်အဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်း။ * '''ဇီဝစနစ်များအတွင်း ဖြစ်ပေါ်သည့် အကြောင်းရင်းခံများ (Downward causation in biological systems):''' ဇီဝစနစ်များတွင် ဖြစ်ပေါ်သည့် သက်ရောက်မှုများကို လေ့လာခြင်း။ * '''ဂြိုဟ်တုပုံရိပ်များဖြင့် မြေပြင်အနေအထား ခွဲခြားခြင်း (Landform classification using satellite imagery):''' မြေမျက်နှာသွင်ပြင်ကို ဂြိုဟ်တုပုံရိပ်များမှတစ်ဆင့် ခွဲခြားခြင်း။ * '''ဝယ်ယူမှုလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ကုန်ကျစရိတ်များကို အမျိုးအစားခွဲခြင်း (Spend classification in procurement processes):''' ကုမ္ပဏီများ၏ ဝယ်ယူမှုများကို အမျိုးအစားအလိုက် ခွဲခြားခြင်း။ == အထွေထွေပြဿနာရပ်များ == ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်တွင် ကြုံတွေ့ရလေ့ရှိသည့် စိန်ခေါ်မှုများနှင့် သီအိုရီဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများဖြစ်ပါသည် - * '''ကွန်ပျူတာဖြင့် သင်ယူခြင်းဆိုင်ရာ သီအိုရီ (Computational learning theory):''' သင်ယူမှုလုပ်ငန်းစဉ်၏ သင်္ချာနှင့် သီအိုရီဆိုင်ရာ အခြေခံများ။ * '''ရည်မှန်းချက်ဆိုင်ရာ ဘက်လိုက်မှု (Inductive bias):''' စနစ်တစ်ခုက မမြင်ဖူးသော ဒေတာများကို ခန့်မှန်းရာတွင် အသုံးပြုသည့် ကြိုတင်ယူဆချက်များ။ * '''အလွန်အကျွံ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်ခြင်း (Overfitting):''' ဒေတာကို အလွန်အမင်း တိကျစွာ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် လုပ်မိခြင်းကြောင့် အမှားများခြင်း။ * '''အမျိုးအစားဝင်ရောက်မှု ဖြစ်နိုင်ခြေများ (Uncalibrated class membership probabilities):''' အမျိုးအစားတစ်ခုတွင် ပါဝင်နိုင်ခြေကို တိုင်းတာခြင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ။ * '''Version space):''' ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော မော်ဒယ်များ၏ အစုအဝေးကို ရှာဖွေခြင်း။ == ကိုးကားချက်များ == == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [http://www.mloss.org/ Machine Learning Open Source Software (MLOSS)] [[ကဏ္ဍ:ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်]] [[ကဏ္ဍ:ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] 401qlc1sjnbqt2xlgfkytth3lziw0kx 1042073 1042072 2026-07-04T10:38:01Z Choco Miles 142646 1042073 wikitext text/x-wiki [[ဖိုင်:Supervised_and_unsupervised_learning.png|thumb|'''ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်'''တွင် စနစ်ကို လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးမည့် အချက်အလက်များ၌ မျှော်မှန်းထားသည့် အဖြေများကို တစ်ပါတည်း ထည့်သွင်းဖော်ပြထားရှိပြီး၊ '''ညွှန်ပြချက်မဲ့ သင်ယူမှုစနစ်'''တွင်မူ မော်ဒယ်သည် အဖြေအညွှန်း ဖော်ပြထားခြင်းမရှိသည့် အချက်အလက်များထဲမှ ပုံစံများနှင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံများကို ကိုယ်တိုင် ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။]] '''[[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] (Machine Learning)''' တွင် '''ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် ('''{{lang-en|Supervised Learning - SL}} သို့မဟုတ် '''''ကြီးကြပ်မှုဖြင့် သင်ယူမှုစနစ်'')''' ဆိုသည်မှာ နမူနာအဖြစ် ပေးထားသော '''Input'''''(ထည့်သွင်းလိုက်သည့် အချက်အလက်)'' နှင့် '''Output'''''(မျှော်လင့်ထားသည့် အဖြေမှန်)'' တွဲများအပေါ် အခြေခံ၍ Input များကို သတ်မှတ်ထားသည့် Output များအဖြစ်သို့ ချိတ်ဆက်ပြောင်းလဲရန် အယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုက လေ့လာသင်ယူရသည့် စနစ်အမျိုးအစားတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။<ref name=":0">Mitchell, Tom M. (2013). ''Machine learning''. McGraw-Hill series in Computer Science (Nachdr.&#x20;ed.). New York: McGraw-Hill. https://www.cs.cmu.edu/~tom/files/MachineLearningTomMitchell.pdf</ref> ဤလုပ်ငန်းစဉ်တွင် အဖြေအညွှန်းတပ်ထားသည့် ဒေတာများကို အသုံးပြု၍ Statistical Model တစ်ခုကို လေ့ကျင့်ပေးရခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းမှာ Input ''ဒေတာ'' တစ်ခုချင်းစီအတွက် မှန်ကန်သောအဖြေကို တစ်ပါတည်း ပံ့ပိုးပေးထားခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။ "'''Supervised'''"၊ "'''ကြီးကြပ်မှု'''" သို့မဟုတ် "'''ညွှန်ပြချက်ပါ'''" ဟူသော ဝေါဟာရသည် မှန်ကန်သော ခန့်မှန်းချက်များ ရရှိစေရန် ဤလေ့ကျင့်ရေးဒေတာများကို ပံ့ပိုးပေးပြီး အယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို လမ်းညွှန်ပြသပေးသည့် ဆရာ သို့မဟုတ် ကြီးကြပ်သူတစ်ဦး၏ အခန်းကဏ္ဍကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်ပါသည်။<ref name=":0" /> ဥပမာအားဖြင့် ပုံရိပ်များထဲမှ ကြောင်များကို ခွဲခြားသတ်မှတ်နိုင်မည့် မော်ဒယ်တစ်ခုကို ဖန်တီးလိုပါက ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်တွင် "ကြောင်" ဟု တိတိကျကျ အဖြေညွှန်းတပ်ထားသော (Outputs)၊ ကြောင်ပုံရိပ် (Inputs) အမြောက်အမြားကို စနစ်ထဲသို့ ထည့်သွင်းပေးခြင်းဖြင့် လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးရမည် ဖြစ်ပါသည်။ '''ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်'''၏ ရည်မှန်းချက်မှာ လေ့ကျင့်ပေးထားသော မော်ဒယ်သည် ယခင်က မမြင်ဖူးသေးသည့် အချက်အလက်ဒေတာအသစ်များအတွက် အဖြေကို တိကျမှန်ကန်စွာ ခန့်မှန်းပေးနိုင်ရန် ဖြစ်ပါသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အယ်လ်ဂိုရီသမ်အနေဖြင့် လေ့ကျင့်ရေးနမူနာများမှတစ်ဆင့် ယေဘုယျကောက်ချက်ချနိုင်စွမ်း (Generalize) ထိရောက်စွာ ရှိရန်လိုအပ်ပြီး၊ ၎င်းအရည်အသွေးကို ယေဘုယျကောက်ချက်ချမှုဆိုင်ရာ လွဲမှားမှုနှုန်း (Generalization Error) ဖြင့် တိုင်းတာပါသည်။ ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်ကို '''အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း (Classification) လုပ်ငန်းစဉ်များ''' (ဥပမာ - အီးမေးလ်တစ်ခုသည် spam ဖြစ် မဖြစ် အမျိုးအစားခွဲခြား ခန့်မှန်းခြင်း) နှင့် '''တန်ဖိုးခန့်မှန်းခြင်း (Regression)''' လုပ်ငန်းစဉ်များ (ဥပမာ - အိမ်ဈေးနှုန်းကဲ့သို့သော ဆက်တိုက်ပြောင်းလဲနေသည့် တန်ဖိုးများကို ခန့်မှန်းခြင်း) တို့တွင် အများဆုံး အသုံးပြုကြပါသည်။ == လိုက်နာရမည့် အဆင့်ဆင့် == '''ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)''' ၏ ပုစ္ဆာတစ်ရပ်ကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် အောက်ပါလုပ်ငန်းစဉ် အဆင့်ဆင့်အတိုင်း လုပ်ဆောင်ရမည် ဖြစ်ပါသည် - '''၁။ လေ့ကျင့်ရေးနမူနာ အမျိုးအစားကို ဆုံးဖြတ်ပါ။ (Determine the type of training samples)''' မည်သည့်အရာကိုမဆို စတင်လုပ်ဆောင်ခြင်းမပြုမီ အသုံးပြုသူသည် '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု''' (Training Set) အဖြစ် မည်သည့် အချက်အလက်ဒေတာ အမျိုးအစားကို အသုံးပြုမည်နည်းဟူသည်ကို ပထမဦးစွာ ဆုံးဖြတ်ရပါမည်။ ဥပမာအားဖြင့် လက်ရေးမူကို ခွဲခြားစိတ်ဖြာသည့် လုပ်ငန်းစဉ် (Handwriting Analysis) တွင် ၎င်းဒေတာသည် လက်ရေးဖြင့် ရေးသားထားသော စာလုံးတစ်လုံးချင်းစီ၊ စာလုံးတစ်လုံးလုံး၊ စာကြောင်းတစ်ကြောင်းလုံး သို့မဟုတ် စာပိုဒ်တစ်ခုလုံး ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ '''၂။ လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု (Training Set) ကို စုဆောင်းပါ။ (Gather a training set)''' လေ့ကျင့်ရေးအစုအဝေးသည် လက်တွေ့ကမ္ဘာတွင် အမှန်တကယ် အသုံးပြုမည့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများ၏ ပုံစံကို ကိုယ်စားပြုနိုင်ရပါမည်။ သို့ဖြစ်ရာ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များထံမှသော်လည်းကောင်း၊ တိုင်းတာရရှိချက်များမှသော်လည်းကောင်း Input Objects များနှင့် ၎င်းတို့နှင့် ကိုက်ညီသည့် Outputs များကို အတူတကွ စုဆောင်းရရှိမည် ဖြစ်ပါသည်။ '''၃။ သင်ယူမည့် လုပ်ဆောင်ချက်၏ Input Feature ပုံစံကို ဆုံးဖြတ်ပါ။ (Determine the input feature representation)''' သင်ယူမည့် လုပ်ဆောင်ချက်၏ တိကျမှုနှုန်းသည် Input Object ကို မည်ကဲ့သို့ ဖော်ပြတည်ဆောက်ထားသနည်းဟူသည့်အချက်ပေါ်တွင် များစွာမူတည်ပါသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် Input Object ကို ၎င်း Object ၏ သဘောသဘာဝကို ဖော်ပြပေးနိုင်မည့် '''Feature''' အရေအတွက်များစွာ ပါဝင်သော Feature Vector အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပေးရပါသည်။ အရွယ်အစား ကြီးမားလွန်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အတိုင်းအတာဆိုင်ရာ အခက်အခဲပြဿနာများ (Curse of Dimensionality) ကို ရှောင်ရှားရန် '''Feature''' အရေအတွက်သည် မများလွန်းသင့်သော်လည်း၊ '''Output'''''(မျှော်လင့်ထားသည့် အဖြေမှန်)'' ကို တိကျစွာ ခန့်မှန်းနိုင်ရန်အတွက် လုံလောက်သော ဒေတာအချက်အလက်များတော့ ပါဝင်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။ '''၄။ သင်ယူမည့် လုပ်ဆောင်ချက်၏ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် သက်ဆိုင်ရာ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို ဆုံးဖြတ်ပါ။ (Determine the structure and learning algorithm)''' ဥပမာအားဖြင့် အသုံးပြုသူအနေဖြင့် Support-Vector Machines သို့မဟုတ် ဆုံDecision Trees စသည်တို့ထဲမှ တစ်ခုခုကို ရွေးချယ်အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ '''၅။ ဒီဇိုင်းကို အပြီးသတ်ပါ။ (Complete the design)''' စုဆောင်းရရှိထားသော '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု'''အပေါ်တွင် သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ် (Learning Algorithm) ကို စတင်မောင်းနှင် (Run) ရပါမည်။ အချို့သော ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်များသည် အသုံးပြုသူဘက်မှ ထိန်းချုပ်မှု ကန့်သတ်ချက်ဘောင်များ (Control Parameters) ကို သတ်မှတ်ပေးရန် လိုအပ်ပါသည်။ ဤကန့်သတ်ချက်ဘောင်များကို '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု'''၏ အစိတ်အပိုင်းခွဲတစ်ခုဖြစ်သော '''စိစစ်ရေးဒေတာအစု''' (Validation Set) ပေါ်တွင် လုပ်ဆောင်ချက်ကို အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ချိန်ညှိခြင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် အပြန်အလှန် စိစစ်ခြင်းနည်းလမ်း (Cross-Validation) ဖြင့်သော်လည်းကောင်း ညှိယူနိုင်ပါသည်။ '''၆။ သင်ယူရရှိလာသော လုပ်ဆောင်ချက်၏ တိကျမှန်ကန်မှုကို အကဲဖြတ်ပါ။ (Evaluate the accuracy)''' Control Parameters များကို ချိန်ညှိခြင်းနှင့် သင်ယူမှုလုပ်ငန်းစဉ်များ ပြီးဆုံးသွားသည့်နောက်တွင်၊ ထွက်ပေါ်လာသော လုပ်ဆောင်ချက်၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု''' (Training Set) နှင့် သီးခြားခွဲထုတ်ထားသည့် '''စမ်းသပ်ဒေတာအစု''' (Test Set) ပေါ်တွင် တိုင်းတာအကဲဖြတ်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။ == အယ်လ်ဂိုရီသမ် ရွေးချယ်ခြင်း == ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်ဆိုင်ရာ အယ်လ်ဂိုရီသမ် အမြောက်အမြား ရှိပြီး ၎င်းတို့တွင် အသီးသီးသော အားသာချက်နှင့် အားနည်းချက်များ ရှိကြပါသည်။ ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုပြဿနာ အားလုံးအတွက် အကောင်းဆုံး လုပ်ဆောင်နိုင်သည့် တစ်ခုတည်းသော သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်ဟူ၍ မရှိပါ (အခမဲ့ နေ့လယ်စာမရှိဟူသော သီအိုရမ် - No free lunch theorem ကို ကြည့်ပါ)။ ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်တွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အဓိက အခက်အခဲပြဿနာကြီး လေးရပ် ရှိပါသည် - === ၁။ ဘက်လိုက်မှုနှင့် ကွဲလွဲမှုကြား မျှတအောင် ညှိယူခြင်း (Bias–variance tradeoff) === <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>{{Main|Bias–variance tradeoff}}ပထမဦးဆုံး ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အချက်မှာ ဘက်လိုက်မှု (Bias) နှင့် ကွဲလွဲမှု (Variance) ကြား မျှတအောင် ညှိယူရသည့် အချက်ဖြစ်ပါသည်။<ref>S. Geman, E. Bienenstock, and R. Doursat (1992). [http://delta-apache-vm.cs.tau.ac.il/~nin/Courses/NC06/VarbiasBiasGeman.pdf Neural networks and the bias/variance dilemma]. Neural Computation 4, 1–58.</ref> ကျွန်ုပ်တို့တွင် မတူညီသော်လည်း အရည်အသွေး တူညီကြသည့် '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု''' (Training Data Sets) အမြောက်အမြား ရှိသည်ဟု မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။ အကယ်၍ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုကို ၎င်းဒေတာအစု တစ်ခုချင်းစီဖြင့် လေ့ကျင့်ပေးသည့်အခါ သတ်မှတ်ထားသော Input <math>x</math> အတွက် မှန်ကန်သောအဖြေကို ပုံမှန်အတိုင်း လွဲမှားစွာ ဆက်တိုက် ခန့်မှန်းနေမည်ဆိုပါက ၎င်းအယ်လ်ဂိုရီသမ်သည် <math>x</math> အပေါ် ဘက်လိုက်မှု (Biased) ရှိနေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ တစ်ဖက်တွင်မူ အယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုသည် မတူညီသော '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု'''များဖြင့် လေ့ကျင့်ပြီးနောက် သတ်မှတ်ထားသော Input <math>x</math> အတွက် ကွဲပြားခြားနားလွန်းသည့် အဖြေများကို ခန့်မှန်းနေမည်ဆိုပါက ၎င်းအယ်လ်ဂိုရီသမ်သည် <math>x</math> အပေါ် ကွဲလွဲမှု မြင့်မားခြင်း (High Variance) ရှိနေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ သင်ယူထားသော အမျိုးအစားခွဲစနစ် (Classifier) တစ်ခု၏ ခန့်မှန်းမှုဆိုင်ရာ လွဲမှားမှုနှုန်း (Prediction Error) သည် သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်၏ ဘက်လိုက်မှုနှင့် ကွဲလွဲမှုတို့ ပေါင်းလဒ်နှင့် တိုက်ရိုက်သက်ဆိုင်နေပါသည်<ref>G. James (2003) [http://www-bcf.usc.edu/~gareth/research/bv.pdf Variance and Bias for General Loss Functions], Machine Learning 51, 115–135.</ref>။ ယေဘုယျအားဖြင့် ဘက်လိုက်မှုနှင့် ကွဲလွဲမှုကြားတွင် တစ်ခုရလျှင် တစ်ခုပေးရသည့် အပေးအယူ မျှတမှု (Tradeoff) ရှိပါသည်။ ဘက်လိုက်မှု နည်းပါးသော သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုသည် ဒေတာအချက်အလက်များနှင့် ကောင်းမွန်စွာ ကိုက်ညီမှုရှိစေရန်အတွက် "ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ဖြစ်မှု" (Flexible) ရှိရပါမည်။ သို့သော် အကယ်၍ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်သည် ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ် အလွန်ဖြစ်လွန်းနေပါက ၎င်းသည် '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု''' တစ်ခုချင်းစီအပေါ်တွင် ကွဲပြားစွာ လိုက်လျောညီထွေ ဖြစ်သွားမည်ဖြစ်ရာ ကွဲလွဲမှု မြင့်မားခြင်း (High Variance) ကို ဖြစ်ပေါ်စေပါမည်။ ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုနည်းလမ်း အများစု၏ အဓိက အရေးကြီးသောအချက်မှာ ၎င်းတို့သည် ဤဘက်လိုက်မှုနှင့် ကွဲလွဲမှုကြား အပေးအယူ မျှတမှုကို (အလိုအလျောက်သော်လည်းကောင်း သို့မဟုတ် အသုံးပြုသူ ကိုယ်တိုင် ညှိယူနိုင်မည့် bias/variance Parameter တစ်ခု ပံ့ပိုးပေးခြင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း) ချိန်ညှိပေးနိုင်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ === ၂။ Function (သို့) လုပ်ဆောင်ချက်ဆိုင်ရာ ရှုပ်ထွေးမှုနှင့် လေ့ကျင့်ရေးဒေတာ ပမာဏ (Function complexity and amount of training data === ဒုတိယမြောက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့်အချက်မှာ လက်တွေ့ကမ္ဘာတွင် ဖြစ်တည်နေသော "အစစ်အမှန်" Function (သို့) လုပ်ဆောင်ချက်''(အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း သို့မဟုတ် တန်ဖိုးခန့်မှန်းခြင်း လုပ်ဆောင်ချက်)'' ၏ ရှုပ်ထွေးမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အသုံးပြုနိုင်မည့် လေ့ကျင့်ရေးဒေတာ ပမာဏ မည်မျှရှိသနည်းဟူသည့် အချက်ဖြစ်ပါသည်။ အကယ်၍ အစစ်အမှန် function သည် ရိုးရှင်းပါက ဘက်လိုက်မှုမြင့်မားပြီး ကွဲလွဲမှုနည်းပါးသည့် "ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်မရှိသော" (Inflexible) သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုသည် ဒေတာပမာဏ အနည်းငယ်ဖြင့်ပင် ၎င်းကို လေ့လာသင်ယူနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် အကယ်၍ အစစ်အမှန် function သည် အလွန်တရာ ရှုပ်ထွေးနေမည်ဆိုပါက (ဥပမာ - မတူညီသော input feature များစွာကြား ရှုပ်ထွေးသော အပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုများ ပါဝင်နေခြင်း သို့မဟုတ် input ၏ မတူညီသောနေရာများတွင် ကွဲပြားစွာ တုံ့ပြန်လုပ်ဆောင်ခြင်းမျိုးကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါသည်) ဘက်လိုက်မှုနည်းပြီး ကွဲလွဲမှုမြင့်မားသည့် "ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိသော" (Flexible) သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုနှင့်အတူ လေ့ကျင့်ရေးဒေတာ ပမာဏအမြောက်အမြား တွဲဖက်ရှိမှသာ ၎င်း function ကို လေ့လာသင်ယူနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ === ၃။ Input နယ်ပယ်၏ အတိုင်းအတာဆိုင်ရာ အရွယ်အစား (Dimensionality of the input space) === တတိယမြောက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့်အချက်မှာ အဝင်နယ်ပယ်၏ အတိုင်းအတာဆိုင်ရာ အရွယ်အစား (Dimensionality) ဖြစ်ပါသည်။ အကယ်၍ Input Feature Vectors များတွင် Dimensions အလွန်ကြီးမားနေပါက အစစ်အမှန် function သည် ၎င်း Feature များအနက် အရေအတွက်အနည်းငယ်အပေါ်တွင်သာ မူတည်နေသည့်တိုင်အောင် function ကို လေ့လာသင်ယူရန် ခက်ခဲနိုင်ပါသည်။ အကြောင်းမှာ ပိုလျှံနေသော "အပို" အတိုင်းအတာအမြောက်အမြားသည် သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို ရှုပ်ထွေးသွားစေနိုင်ပြီး ကွဲလွဲမှုမြင့်မားခြင်း (High Variance) ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အတိုင်းအတာအရွယ်အစား ကြီးမားသော input များအတွက်မူ ယေဘုယျအားဖြင့် ကွဲလွဲမှုနည်းပြီး ဘက်လိုက်မှုမြင့်မားစေရန် အမျိုးအစားခွဲစနစ် (Classifier) ကို ချိန်ညှိပေးဖို့ လိုအပ်ပါသည်။ လက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင်တွင် အင်ဂျင်နီယာအနေဖြင့် input ဒေတာများထဲမှ မသက်ဆိုင်သော Feature များကို ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ဖယ်ရှားပစ်နိုင်ပါက သင်ယူထားသော function ၏ တိကျမှုနှုန်းကို ပိုမိုကောင်းမွန်လာစေနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ ထို့အပြင် သက်ဆိုင်ရာ Feature များကို ရွေးချယ်ဖော်ထုတ်ပြီး မသက်ဆိုင်သည်များကို ပယ်ဖျက်ရန်အတွက် Feature ရွေးချယ်ခြင်းဆိုင်ရာ အယ်လ်ဂိုရီသမ် (Feature Selection Algorithms) များစွာလည်း ရှိပါသည်။ ၎င်းသည် ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို မမောင်းနှင်မီ input ဒေတာများကို အတိုင်းအတာအရွယ်အစား ပိုမိုနည်းပါးသော နယ်ပယ်သို့ ပြောင်းလဲချိတ်ဆက်ပေးသည့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဗျူဟာတစ်ခုဖြစ်သော အတိုင်းအတာအရွယ်အစား လျှော့ချခြင်း (Dimensionality Reduction) ၏ နမူနာတစ်ရပ်ပင် ဖြစ်ပါသည်။ === ၄။ Output တန်ဖိုးများတွင် အမှားအယွင်းများ ပါဝင်နေခြင်း (Noise in the output values) === စတုတ္ထမြောက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့်အချက်မှာ လိုလားအပ်သော output တန်ဖိုးများ (ကြီးကြပ်မှုဆိုင်ရာ ပစ်မှတ်တန်ဖိုးများ - Supervisory Target Variables) တွင် အမှားအယွင်း (Noise) မည်မျှအထိ ပါဝင်နေသနည်းဟူသည့် ပမာဏဖြစ်ပါသည်]။ အကယ်၍ လူသားတို့၏ မှားယွင်းမှုများ သို့မဟုတ် ဆင်ဆာအမှားအယွင်းများကြောင့် လိုလားအပ်သော output တန်ဖိုးများသည် မကြာခဏဆိုသလို မှားယွင်းနေတတ်ပါက သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်အနေဖြင့် လေ့ကျင့်ရေးဒေတာနမူနာများနှင့် ကွက်တိကိုက်ညီမည့် function တစ်ခုကို ရှာဖွေရန် မကြိုးပမ်းသင့်ပါပဲ။ ဒေတာများနှင့် အလွန်အမင်း တိကျကိုက်ညီအောင် ကြိုးပမ်းခြင်းသည် အချက်အလက်အပေါ် အလွန်အကျွံ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်ခြင်း (Overfitting) ကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။ အကယ်၍ သင်သင်ယူရန် ကြိုးပမ်းနေသော function သည် သင့်သင်ယူမှုမော်ဒယ်အတွက် အလွန်အမင်း ရှုပ်ထွေးနေပါက တိုင်းတာမှုဆိုင်ရာ အမှားအယွင်းများ (Stochastic Noise) မရှိသည့်တိုင်အောင် အချက်အလက်အပေါ် အလွန်အကျွံ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်ခြင်း (Overfit) မျိုး ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။ ထိုသို့သောအခြေအနေမျိုးတွင် မော်ဒယ်အဖြစ် တည်ဆောက်၍မရနိုင်သော ပစ်မှတ် function ၏ အစိတ်အပိုင်းသည် သင်၏လေ့ကျင့်ရေးဒေတာများကို "ပျက်စီး" သွားစေတတ်ပြီး ဤဖြစ်စဉ်ကို သတ်မှတ်ချက်ပါ အမှားအယွင်း (Deterministic Noise) ဟု ခေါ်ဆိုကြပါသည်။ အမှားအယွင်း အမျိုးအစားနှစ်ခုအနက် မည်သည့်အမျိုးအစားမဆို ရှိနေသည့်အခါတွင် ဘက်လိုက်မှု ပိုမိုမြင့်မားပြီး ကွဲလွဲမှု ပိုမိုနည်းပါးသည့် ခန့်မှန်းတွက်ချက်မှုစနစ် (Estimator) ကို ရွေးချယ်အသုံးပြုခြင်းက ပိုမိုကောင်းမွန်ပါသည်။ လက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင်တွင် အချက်အလက်အပေါ် အလွန်အကျွံ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်ခြင်း (Overfitting) ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် စောစီးစွာ ရပ်တန့်ခြင်း (Early Stopping) ကဲ့သို့သော နည်းလမ်းများအပြင်၊ ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို မလေ့ကျင့်မီ အမှားအယွင်းပါဝင်နေသည့် လေ့ကျင့်ရေးဒေတာနမူနာများကို ရှာဖွေဖယ်ရှားခြင်းဖြင့် Output တန်ဖိုးများရှိ အမှားအယွင်း များကို လျှော့ချပေးနိုင်မည့် ချဉ်းကပ်မှုပုံစံများစွာ ရှိပါသည်။ အမှားအယွင်းပါဝင်နေသော လေ့ကျင့်ရေးဒေတာနမူနာများကို ဖော်ထုတ်ပေးနိုင်သည့် အယ်လ်ဂိုရီသမ်များစွာ ရှိပြီး၊ စနစ်ကို မလေ့ကျင့်မီ ၎င်းအမှားအယွင်းရှိသည်ဟု သံသယရှိရသော လေ့ကျင့်ရေးဒေတာနမူနာများကို ဖယ်ရှားပစ်ခြင်းသည် ယေဘုယျကောက်ချက်ချမှုဆိုင်ရာ လွဲမှားမှုနှုန်း (Generalization Error) ကို စာရင်းအင်းဆိုင်ရာ သိသာထင်ရှားမှု (Statistical Significance) ရှိရှိဖြင့် လျော့ကျစေကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။<ref>C.E. Brodely and M.A. Friedl (1999). [http://jair.org/media/606/live-606-1803-jair.pdf Identifying and Eliminating Mislabeled Training Instances], Journal of Artificial Intelligence Research 11, 131–167. </ref><ref>{{Cite journal |last=Smith |first=Michael R. |date=2011-07 |title=Improving classification accuracy by identifying and removing instances that should be misclassified |url=https://ieeexplore.ieee.org/document/6033571/ |journal=The 2011 International Joint Conference on Neural Networks |pages=2690–2697 |doi=10.1109/IJCNN.2011.6033571}}</ref> === ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အခြားသောအချက်များ === သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုကို ရွေးချယ်ပြီး အသုံးချသည့်အခါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အခြားသောအချက်များတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည် - * '''ဒေတာများ၏ ကွဲပြားစုံလင်မှု (Heterogeneity of the data)''' အကယ်၍ feature vector များတွင် အမျိုးအစား မတူညီကြသော feature များစွာ (ဥပမာ - သီးခြားတန်ဖိုးများ၊ အစဉ်လိုက်သတ်မှတ်ထားသော သီးခြားတန်ဖိုးများ၊ ရေတွက်မှုတန်ဖိုးများနှင့် ဆက်တိုက်ပြောင်းလဲနေသော တန်ဖိုးများ) ရောနှောပါဝင်နေပါက အချို့သော အယ်လ်ဂိုရီသမ်များသည် အခြားအယ်လ်ဂိုရီသမ်များထက် အသုံးပြုရ ပိုမိုလွယ်ကူပါသည်။ Support-Vector Machines၊ Linear Regression၊ Logistic Regression၊ '''အာရုံကြောပုံတူ ကွန်ရက်''' (Neural Networks) နှင့် Nearest Neighbor Methods အပါအဝင် အယ်လ်ဂိုရီသမ်အများစုသည် Input feature များကို ကိန်းဂဏန်းတန်ဖိုးများ ဖြစ်ရန်လိုအပ်ပြီး တူညီသောပမာဏဘောင်များ (ဥပမာ - [-1,1] ကြား ကန့်သတ်ချက်) အတွင်းသို့ ချုံ့ချဲ့ချိန်ညှိထားရန် လိုအပ်ပါသည်။ အကွာအဝေးတွက်ချက်မှု Function ကို အသုံးပြုသည့် Nearest Neighbor Method များနှင့် Gaussian Kernels ပါဝင်သော Support-Vector Machines with Gaussian Kernels ကဲ့သို့သော နည်းလမ်းများသည် ဤအချက်အပေါ် အထူးသဖြင့် ပိုမိုအာရုံခံစားလွယ်ပါသည်။ Decision Trees များ၏ အားသာချက်မှာမူ ၎င်းတို့သည် ကွဲပြားစုံလင်သော ဒေတာများကို လွယ်ကူစွာ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ * '''ဒေတာများ ထပ်နေခြင်း (Redundancy in the data)''' အကယ်၍ input feature များထဲတွင် ပိုလျှံနေသော ထပ်နေသည့် အချက်အလက်များ (ဥပမာ - အချင်းချင်း အလွန်အမင်း ဆက်စပ်နေသော feature များ) ပါဝင်နေပါက အချို့သော သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်များသည် ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ မတည်ငြိမ်မှုများကြောင့် စွမ်းဆောင်ရည် ညံ့ဖျင်းသွားတတ်ပါသည်။ ဤပြဿနာများကို ပုံမှန်ဖြစ်စေခြင်းဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်ပုံစံအချို့ (Regularization) ကို ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ပေးခြင်းဖြင့် မကြာခဏ ဖြေရှင်းနိုင်ပါသည်။ * '''အပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုများနှင့် linear မဟုတ်သော သဘာဝများ ရှိနေခြင်း (Presence of interactions and non-linearities)''' အကယ်၍ feature တစ်ခုချင်းစီသည် Output တန်ဖိုး ပေါ်သို့ အမှီအခိုကင်းကင်းဖြင့် သီးခြားစီ သက်ရောက်မှုရှိနေမည်ဆိုပါက Linear လုပ်ဆောင်ချက်များအပေါ် အခြေခံထားသော အယ်လ်ဂိုရီသမ်များနှင့် အကွာအဝေးတွက်ချက်မှု လုပ်ဆောင်ချက်များ (ဥပမာ - Nearest Neighbor, Support-Vector Machines with Gaussian Kernels) သည် ယေဘုယျအားဖြင့် ကောင်းမွန်စွာ လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည်။ သို့သော် feature များကြားတွင် ရှုပ်ထွေးသော အပြန်အလှန် သက်ရောက်မှုများ ရှိနေပါက Decision Trees မော်ဒယ်များနှင့် '''အာရုံကြောပုံတူ ကွန်ရက်''' (Neural Networks) ကဲ့သို့သော အယ်လ်ဂိုရီသမ်များက ပိုမိုထိရောက်စွာ အလုပ်လုပ်နိုင်ပါသည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့ကို ထိုသို့သော အပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုများကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရန် သီးသန့်ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ Linear နည်းလမ်းများကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်သော်လည်း အင်ဂျင်နီယာအနေဖြင့် ၎င်းတို့ကို အသုံးပြုသည့်အခါ ထိုအပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုများကို ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ လက်ဖြင့် သတ်မှတ်ပေးရမည် ဖြစ်ပါသည်။ စနစ်သစ်တစ်ခုကို အသုံးပြုရန် စဉ်းစားသည့်အခါ အင်ဂျင်နီယာသည် သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်အမြောက်အမြားကို နှိုင်းယှဉ်ကာ လက်ရှိပြဿနာအတွက် မည်သည့်အရာက အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်ကို လက်တွေ့စမ်းသပ် ဆုံးဖြတ်နိုင်ပါသည် (အပြန်အလှန် စိစစ်ခြင်းနည်းလမ်း - Cross-Validation ကို ကြည့်ပါ)။ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခု၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို လိုက်လံချိန်ညှိခြင်း (Tuning) သည် အချိန်အလွန်ကုန်နိုင်ပါသည်။ သတ်မှတ်ထားသော အရင်းအမြစ် ကန့်သတ်ချက်အတွင်း၌ အယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် လိုက်လံချိန်ညှိရန် အချိန်အပိုပေးနေမည့်အစား ပိုမိုအသုံးဝင်မည့် အချက်အလက်အသစ်များနှင့် ပိုမိုအချက်အလက်ပြည့်စုံသော feature များကို စုဆောင်းရန် အချိန်ပိုပေးခြင်းက ပိုမိုကောင်းမွန်တတ်ပါသည်။ === အယ်လ်ဂိုရီသမ်များ === ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးများ‌သော အယ်လ်ဂိုရီသမ်များမှာ - * Support-vector machines * Linear regression * Logistic regression * Naive Bayes * Linear discriminant analysis * Decision trees * <nowiki><i id="mwig">k</i></nowiki>-nearest neighbors algorithm * Neural networks (e.g., Multilayer perceptron) * Similarity learning == နည်းလမ်းများနှင့် အယ်လ်ဂိုရီသမ်များ == * Analytical learning * Artificial neural network * Backpropagation * Boosting (meta-algorithm) * Bayesian statistics * Case-based reasoning * Decision tree learning * Inductive logic programming * Gaussian process regression * Genetic programming * Group method of data handling * Kernel estimators * Learning automata * Learning classifier systems * Learning vector quantization * Minimum message length (decision trees, decision graphs, etc.) * Multilinear subspace learning * Naive Bayes classifier * Maximum entropy classifier * Conditional random field * Nearest neighbor algorithm * Probably approximately correct learning (PAC) learning * Ripple down rules, a knowledge acquisition methodology * Symbolic machine learning algorithms * Subsymbolic machine learning algorithms * Support vector machines * Minimum complexity machines (MCM) * Random forests * Ensembles of classifiers * Ordinal classification * Data pre-processing * Handling imbalanced datasets * Statistical relational learning * Proaftn, a multicriteria classification algorithm == အသုံးချမှုများ == ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်ကို လက်တွေ့နယ်ပယ်အသီးသီးတွင် အသုံးပြုနေသည့် နေရာများဖြစ်ပါသည် - * '''ဇီဝသတင်းအချက်အလက်ဗေဒ (Bioinformatics):''' ဇီဝဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း။ * '''ဓာတုသတင်းအချက်အလက်ဗေဒနှင့် ဓာတုဗေဒဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှု ခန့်မှန်းခြင်း (Cheminformatics & QSAR):''' ဓာတုပစ္စည်းများ၏ ဂုဏ်သတ္တိနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များအကြား ဆက်နွယ်မှုကို လေ့လာခြင်း။ * '''ဒေတာဘေ့စ်ဆိုင်ရာ စျေးကွက်ရှာဖွေရေး (Database marketing):''' စားသုံးသူများ၏ အချက်အလက်အပေါ်မူတည်၍ စျေးကွက်အစီအစဉ်များ ရေးဆွဲခြင်း။ * '''လက်ရေးစာများကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း (Handwriting recognition):''' လက်ရေးဖြင့်ရေးသားထားသော စာသားများကို ဒစ်ဂျစ်တယ်စာသားအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်း။ * '''သတင်းအချက်အလက် ပြန်လည်ရှာဖွေခြင်းနှင့် အဆင့်သတ်မှတ်ခြင်း (Information retrieval & Learning to rank):''' အချက်အလက်များကို ရှာဖွေပြီး အရေးပါမှုအလိုက် အဆင့်ခွဲခြားခြင်း။ * '''သတင်းအချက်အလက် ထုတ်ယူခြင်း (Information extraction):''' စာသားများထဲမှ လိုအပ်သော အချက်အလက်များကို ထုတ်ယူခြင်း။ * '''ကွန်ပျူတာဖြင့် မြင်ကွင်းဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုများကို ခွဲခြားခြင်း (Object recognition in computer vision):''' ပုံရိပ်များထဲမှ အရာဝတ္ထုများကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်း။ * '''စာသားများကို အလိုအလျောက် အသိအမှတ်ပြုခြင်း (Optical character recognition - OCR):''' ပုံရိပ်မှ စာသားများကို ကွန်ပျူတာဖြင့် ဖတ်ရှုခြင်း။ * '''အမှိုက်သရိုက် စာတိုများအား ဖယ်ရှားခြင်း (Spam detection):''' မလိုလားအပ်သော အီးမေးလ်များ သို့မဟုတ် မက်ဆေ့ချ်များကို ခွဲခြားခြင်း။ * '''ပုံစံများကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း (Pattern recognition):''' အချက်အလက်များအတွင်းမှ ပုံစံများကို ရှာဖွေခြင်း။ * '''စကားပြောဆိုမှုကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း (Speech recognition):''' အသံကို စာသား သို့မဟုတ် အမိန့်ပေးချက်အဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်း။ * '''ဇီဝစနစ်များအတွင်း ဖြစ်ပေါ်သည့် အကြောင်းရင်းခံများ (Downward causation in biological systems):''' ဇီဝစနစ်များတွင် ဖြစ်ပေါ်သည့် သက်ရောက်မှုများကို လေ့လာခြင်း။ * '''ဂြိုဟ်တုပုံရိပ်များဖြင့် မြေပြင်အနေအထား ခွဲခြားခြင်း (Landform classification using satellite imagery):''' မြေမျက်နှာသွင်ပြင်ကို ဂြိုဟ်တုပုံရိပ်များမှတစ်ဆင့် ခွဲခြားခြင်း။ * '''ဝယ်ယူမှုလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ကုန်ကျစရိတ်များကို အမျိုးအစားခွဲခြင်း (Spend classification in procurement processes):''' ကုမ္ပဏီများ၏ ဝယ်ယူမှုများကို အမျိုးအစားအလိုက် ခွဲခြားခြင်း။ == အထွေထွေပြဿနာရပ်များ == ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်တွင် ကြုံတွေ့ရလေ့ရှိသည့် စိန်ခေါ်မှုများနှင့် သီအိုရီဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများဖြစ်ပါသည် - * '''ကွန်ပျူတာဖြင့် သင်ယူခြင်းဆိုင်ရာ သီအိုရီ (Computational learning theory):''' သင်ယူမှုလုပ်ငန်းစဉ်၏ သင်္ချာနှင့် သီအိုရီဆိုင်ရာ အခြေခံများ။ * '''ရည်မှန်းချက်ဆိုင်ရာ ဘက်လိုက်မှု (Inductive bias):''' စနစ်တစ်ခုက မမြင်ဖူးသော ဒေတာများကို ခန့်မှန်းရာတွင် အသုံးပြုသည့် ကြိုတင်ယူဆချက်များ။ * '''အလွန်အကျွံ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်ခြင်း (Overfitting):''' ဒေတာကို အလွန်အမင်း တိကျစွာ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် လုပ်မိခြင်းကြောင့် အမှားများခြင်း။ * '''အမျိုးအစားဝင်ရောက်မှု ဖြစ်နိုင်ခြေများ (Uncalibrated class membership probabilities):''' အမျိုးအစားတစ်ခုတွင် ပါဝင်နိုင်ခြေကို တိုင်းတာခြင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ။ * '''Version space):''' ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော မော်ဒယ်များ၏ အစုအဝေးကို ရှာဖွေခြင်း။ == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [http://www.mloss.org/ Machine Learning Open Source Software (MLOSS)] [[ကဏ္ဍ:ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်]] [[ကဏ္ဍ:ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] q7yay19ibojliitqv8py8nf0yfgdku3 0 288943 1042074 2026-07-04T11:03:57Z Choco Miles 142646 "[[:en:Special:Redirect/revision/1359982166|CPU-Z]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည် 1042074 wikitext text/x-wiki {{Infobox software|name=CPU-Z|logo=CPU-Z Icon.svg|screenshot=CPU-Z.png|caption=CPU-Z 2.03.1 under [[Windows 11]], showing information about an [[Intel Core]] [[Kaby Lake (microprocessor)|i5-7200U]]|developer=CPUID|latest_release_version={{wikidata|property|references|preferred|edit|P348|P548=Q2804309|P400=Q1406}}|latest_release_date={{Start date and age|{{wikidata|qualifier|preferred|single|P348|P548=Q2804309|P400=Q1406|P577}}}}|operating_system=[[Microsoft Windows]], [[Android (operating system)|Android]]|platform=[[IA-32]], [[x86-64]], [[Arm architecture family|ARM]]|size=4.60 [[Megabyte|MB]]|language=[[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား]], [[တရုတ်ဘာသာစကား]]|genre=[[System profiler]]|license=[[Freeware]]|website={{URL|https://www.cpuid.com/softwares/cpu-z.html}}}} CPU-Z သည် CPUID ကုမ္ပဏီမှ အခမဲ့ထုတ်လုပ်ထားသော စနစ်အချက်အလက် စစ်ဆေးရေးနှင့် စောင့်ကြည့်ရေးဆော့ဖ်ဝဲ (Freeware System Profiling and Monitoring Software) ဖြစ်သည်။ ဤဆော့ဖ်ဝဲသည် ခေတ်မီကိုယ်ပိုင်ကွန်ပျူတာ (PC) သို့မဟုတ် [[အန်းဒရွိုက် (မိုဘိုင်းလ်စက်လည်ပတ်ရေးစနစ်)|အန်းဒရွိုက်]] (Android)၊ [[စီပီယူ]] (CPU)၊ မန်မိုရီ (RAM)၊ မားသားဘုတ်ချစ်ပ်ဆက် (Motherboard Chipset) နှင့် အခြားသော [[ကွန်ပျူတာ ဟတ်ဒ်ဝဲလ်]] (Hardware) ဆိုင်ရာ အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို ဖော်ပြပေးသည်။<ref>{{Cite web |title=CPU-Z |url=https://www.oit.va.gov/services/trm/ToolPage.aspx?tid=10922 |access-date=2026-07-04 |website=www.oit.va.gov}}</ref> == ခြုံငုံသုံးသပ်ချက် == CPU-Z သည် Windows နှင့် Android စနစ်များတွင် အသုံးပြုနိုင်သည့် အခမဲ့ဆော့ဖ်ဝဲ (Freeware) တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-07-04 |title=CPU-Z {{!}} Softwares {{!}} CPUID |url=https://www.cpuid.com/softwares/cpu-z.html |access-date=2026-07-04 |website=www.cpuid.com |language=en}}</ref> ၎င်းသည် ကွန်ပျူတာ သို့မဟုတ် ဖုန်းအတွင်းရှိ ဟတ်ဒ်ဝဲလ် (Hardware) အစိတ်အပိုင်း အမျိုးမျိုးကို စစ်ဆေးပေးနိုင်သည့်အပြင် အဓိကအားဖြင့် CPU ၏ Core ပရိုဆက်ဆာဗားရှင်း (Core Revision) နှင့် RAM ၏ လုပ်ဆောင်ချက်အမြန်နှုန်း (Clock Rate) စသည်တို့ကို အသေးစိတ် ခွဲခြားသိရှိနိုင်ရန် ကူညီပေးသည်။ ဆော့ဖ်ဝဲကို စတင်ဖွင့်လိုက်လျှင် ပထမဦးစွာ CPU အချက်အလက်များပြသသည့် Tab မျက်နှာပြင်ကို မြင်တွေ့ရမည် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စနစ်အတွင်းရှိ GPU (ဂရပ်ဖစ်ကတ်) ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကိုလည်း ထောက်ပံ့ပေးထားသည်။<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-07-04 |title=CPU-Z {{!}} Softwares {{!}} CPUID |url=https://www.cpuid.com/softwares/cpu-z.html |access-date=2026-07-04 |website=www.cpuid.com |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=CPU-EZ |first=Robert Zak |date=2021-02-11 |title=How to use CPU-Z: the complete guide |url=https://www.techradar.com/how-to/how-to-use-cpu-z |access-date=2026-07-04 |website=TechRadar |language=en}}</ref> ဤဆော့ဖ်ဝဲကို ဟာ့ဒ်ဝဲအစိတ်အပိုင်းများကို လျင်မြန်စွာ စစ်ဆေးရန်အတွက် အသုံးပြုကြသည်။<ref name=":0" /> CPU-Z သည် စနစ်အတွင်းပိုင်းအခြေအနေကို ဖော်ပြပေးသည့် System Profiler ဆော့ဖ်ဝဲတစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း CPU အမျိုးအစားများ၊ Chipset များ၊ BIOS စနစ်များနှင့် Motherboard များ၏ ကွဲပြားခြားနားမှုများကြောင့် ဟတ်ဒ်ဝဲလ်အစိတ်အပိုင်းများနှင့် ပတ်သက်သည့် အချက်အလက်များကို အမြဲတမ်း ပြည့်ပြည့်စုံစုံ သို့မဟုတ် တိတိကျကျ ဖော်ပြနိုင်ခြင်း မရှိဘဲ လိုအပ်ချက် အနည်းငယ် ရှိနိုင်ပါသည်။<ref>{{Cite web |last=Mills |first=Matt |date=2021-06-25 |title=CPU-Z User Manual to Get the Most Out of It |url=https://itigic.com/cpu-z-user-manual-to-get-most-out-of-it/ |access-date=2026-07-04 |language=en-us}}</ref> == လုပ်ဆောင်ချက်များ == ပရိုဂရမ်သည် အောက်ပါတို့အတွက် tab များနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များကို ပံ့ပိုးပေးသည်- * '''CPU''' - ပရိုဆက်ဆာအမည် (Processor Name)၊ စိုက်ပျိုးမှုပုံစံ (Package)၊ ကုဒ်အမည်များ (Code Names) နှင့် Core အမြန်နှုန်း (Core Speed) တို့ကို ဖော်ပြပေးသည်။ * '''Mainboard''' - မားသားဘုတ်ထုတ်လုပ်သည့်ကုမ္ပဏီ (Motherboard Manufacturer)၊ မော်ဒယ်အမည်များ (Model Names)၊ BIOS အချက်အလက်များနှင့် Chipset တို့ကို ပြသပေးသည်။ * '''Memory''' - မန်မိုရီအမျိုးအစား (Memory Types)၊ ပမာဏ (Size) နှင့် ကြိမ်နှုန်း (Frequency) တို့ကို ပြသပေးသည်။ * '''SPD''' - မန်မိုရီမော်ဂျူးများ (Memory Modules) နှင့် ၎င်းတို့၏ သတ်မှတ်ချက်များ (Specifications) ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို ကြိမ်နှုန်း၊ ပမာဏတို့နှင့်တကွ ဖော်ပြပေးသည်။ * '''Graphics''' - GPU အမည်၊ မန်မိုရီပမာဏနှင့် ကုဒ်အမည်တို့ကို ပြသပေးသည်။ * '''Bench''' - CPU စွမ်းဆောင်ရည်စစ်ဆေးမှု (CPU Benchmarks) များကို ဖော်ပြပေးပြီး အသုံးပြုသူများအနေဖြင့် ပရိုဆက်ဆာစမ်းသပ်မှုများကိုလည်း လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ * '''About''' - ဆော့ဖ်ဝဲ၏ ဗားရှင်း (Program Version) ကို ပြသပေးသည့်အပြင် မှတ်တမ်းအစီရင်ခံစာများ သိမ်းဆည်းခြင်း (Saving Reports) အပါအဝင် အသုံးဝင်သည့် ကိရိယာ (Tools) များကိုလည်း ဖော်ပြပေးသည်။<ref name=":1" /><ref>"[https://storage-asset.msi.com/file/pdf/CPU_Z_User_Guide_EN.pdf CPU-Z User Guide]" (PDF). MSI. [https://web.archive.org/web/20250317141829/https://storage-asset.msi.com/file/pdf/CPU_Z_User_Guide_EN.pdf Archived] (PDF) from the original on March 17, 2025. Retrieved April 11, 2026.</ref> == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:အန်းဒရိုက် ဆော့ဝဲလ်]] 7xxifbuv0txu2doekqdj20hxb38apm3 1042075 1042074 2026-07-04T11:07:05Z Choco Miles 142646 "[[:en:Special:Redirect/revision/1359982166|CPU-Z]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည် 1042075 wikitext text/x-wiki {{Infobox software|name=CPU-Z|logo=CPU-Z Icon.svg|screenshot=CPU-Z.png|caption=CPU-Z 2.03.1 under [[Windows 11]], showing information about an [[Intel Core]] [[Kaby Lake (microprocessor)|i5-7200U]]|developer=CPUID|latest_release_version={{wikidata|property|references|preferred|edit|P348|P548=Q2804309|P400=Q1406}}|latest_release_date={{Start date and age|{{wikidata|qualifier|preferred|single|P348|P548=Q2804309|P400=Q1406|P577}}}}|operating_system=[[Microsoft Windows]], [[Android (operating system)|Android]]|platform=[[IA-32]], [[x86-64]], [[Arm architecture family|ARM]]|size=4.60 [[Megabyte|MB]]|language=[[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား]], [[တရုတ်ဘာသာစကား]]|genre=[[System profiler]]|license=[[Freeware]]|website={{URL|https://www.cpuid.com/softwares/cpu-z.html}}}} စီပီယူ-ဇိ ({{lang-en|CPU-Z}}) သည် CPUID ကုမ္ပဏီမှ အခမဲ့ထုတ်လုပ်ထားသော စနစ်အချက်အလက် စစ်ဆေးရေးနှင့် စောင့်ကြည့်ရေးဆော့ဖ်ဝဲ (Freeware System Profiling and Monitoring Software) ဖြစ်သည်။ ဤဆော့ဖ်ဝဲသည် ခေတ်မီကိုယ်ပိုင်ကွန်ပျူတာ (PC) သို့မဟုတ် [[အန်းဒရွိုက် (မိုဘိုင်းလ်စက်လည်ပတ်ရေးစနစ်)|အန်းဒရွိုက်]] (Android)၊ [[စီပီယူ]] (CPU)၊ မန်မိုရီ (RAM)၊ မားသားဘုတ်ချစ်ပ်ဆက် (Motherboard Chipset) နှင့် အခြားသော [[ကွန်ပျူတာ ဟတ်ဒ်ဝဲလ်]] (Hardware) ဆိုင်ရာ အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို ဖော်ပြပေးသည်။<ref>{{Cite web |title=CPU-Z |url=https://www.oit.va.gov/services/trm/ToolPage.aspx?tid=10922 |access-date=2026-07-04 |website=www.oit.va.gov}}</ref> == ခြုံငုံသုံးသပ်ချက် == CPU-Z သည် Windows နှင့် Android စနစ်များတွင် အသုံးပြုနိုင်သည့် အခမဲ့ဆော့ဖ်ဝဲ (Freeware) တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-07-04 |title=CPU-Z {{!}} Softwares {{!}} CPUID |url=https://www.cpuid.com/softwares/cpu-z.html |access-date=2026-07-04 |website=www.cpuid.com |language=en}}</ref> ၎င်းသည် ကွန်ပျူတာ သို့မဟုတ် ဖုန်းအတွင်းရှိ ဟတ်ဒ်ဝဲလ် (Hardware) အစိတ်အပိုင်း အမျိုးမျိုးကို စစ်ဆေးပေးနိုင်သည့်အပြင် အဓိကအားဖြင့် CPU ၏ Core ပရိုဆက်ဆာဗားရှင်း (Core Revision) နှင့် RAM ၏ လုပ်ဆောင်ချက်အမြန်နှုန်း (Clock Rate) စသည်တို့ကို အသေးစိတ် ခွဲခြားသိရှိနိုင်ရန် ကူညီပေးသည်။ ဆော့ဖ်ဝဲကို စတင်ဖွင့်လိုက်လျှင် ပထမဦးစွာ CPU အချက်အလက်များပြသသည့် Tab မျက်နှာပြင်ကို မြင်တွေ့ရမည် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စနစ်အတွင်းရှိ GPU (ဂရပ်ဖစ်ကတ်) ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကိုလည်း ထောက်ပံ့ပေးထားသည်။<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-07-04 |title=CPU-Z {{!}} Softwares {{!}} CPUID |url=https://www.cpuid.com/softwares/cpu-z.html |access-date=2026-07-04 |website=www.cpuid.com |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=CPU-EZ |first=Robert Zak |date=2021-02-11 |title=How to use CPU-Z: the complete guide |url=https://www.techradar.com/how-to/how-to-use-cpu-z |access-date=2026-07-04 |website=TechRadar |language=en}}</ref> ဤဆော့ဖ်ဝဲကို ဟာ့ဒ်ဝဲအစိတ်အပိုင်းများကို လျင်မြန်စွာ စစ်ဆေးရန်အတွက် အသုံးပြုကြသည်။<ref name=":0" /> CPU-Z သည် စနစ်အတွင်းပိုင်းအခြေအနေကို ဖော်ပြပေးသည့် System Profiler ဆော့ဖ်ဝဲတစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း CPU အမျိုးအစားများ၊ Chipset များ၊ BIOS စနစ်များနှင့် Motherboard များ၏ ကွဲပြားခြားနားမှုများကြောင့် ဟတ်ဒ်ဝဲလ်အစိတ်အပိုင်းများနှင့် ပတ်သက်သည့် အချက်အလက်များကို အမြဲတမ်း ပြည့်ပြည့်စုံစုံ သို့မဟုတ် တိတိကျကျ ဖော်ပြနိုင်ခြင်း မရှိဘဲ လိုအပ်ချက် အနည်းငယ် ရှိနိုင်ပါသည်။<ref>{{Cite web |last=Mills |first=Matt |date=2021-06-25 |title=CPU-Z User Manual to Get the Most Out of It |url=https://itigic.com/cpu-z-user-manual-to-get-most-out-of-it/ |access-date=2026-07-04 |language=en-us}}</ref> == လုပ်ဆောင်ချက်များ == ပရိုဂရမ်သည် အောက်ပါတို့အတွက် tab များနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များကို ပံ့ပိုးပေးသည်- * '''CPU''' - ပရိုဆက်ဆာအမည် (Processor Name)၊ စိုက်ပျိုးမှုပုံစံ (Package)၊ ကုဒ်အမည်များ (Code Names) နှင့် Core အမြန်နှုန်း (Core Speed) တို့ကို ဖော်ပြပေးသည်။ * '''Mainboard''' - မားသားဘုတ်ထုတ်လုပ်သည့်ကုမ္ပဏီ (Motherboard Manufacturer)၊ မော်ဒယ်အမည်များ (Model Names)၊ BIOS အချက်အလက်များနှင့် Chipset တို့ကို ပြသပေးသည်။ * '''Memory''' - မန်မိုရီအမျိုးအစား (Memory Types)၊ ပမာဏ (Size) နှင့် ကြိမ်နှုန်း (Frequency) တို့ကို ပြသပေးသည်။ * '''SPD''' - မန်မိုရီမော်ဂျူးများ (Memory Modules) နှင့် ၎င်းတို့၏ သတ်မှတ်ချက်များ (Specifications) ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို ကြိမ်နှုန်း၊ ပမာဏတို့နှင့်တကွ ဖော်ပြပေးသည်။ * '''Graphics''' - GPU အမည်၊ မန်မိုရီပမာဏနှင့် ကုဒ်အမည်တို့ကို ပြသပေးသည်။ * '''Bench''' - CPU စွမ်းဆောင်ရည်စစ်ဆေးမှု (CPU Benchmarks) များကို ဖော်ပြပေးပြီး အသုံးပြုသူများအနေဖြင့် ပရိုဆက်ဆာစမ်းသပ်မှုများကိုလည်း လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ * '''About''' - ဆော့ဖ်ဝဲ၏ ဗားရှင်း (Program Version) ကို ပြသပေးသည့်အပြင် မှတ်တမ်းအစီရင်ခံစာများ သိမ်းဆည်းခြင်း (Saving Reports) အပါအဝင် အသုံးဝင်သည့် ကိရိယာ (Tools) များကိုလည်း ဖော်ပြပေးသည်။<ref name=":1" /><ref>"[https://storage-asset.msi.com/file/pdf/CPU_Z_User_Guide_EN.pdf CPU-Z User Guide]" (PDF). MSI. [https://web.archive.org/web/20250317141829/https://storage-asset.msi.com/file/pdf/CPU_Z_User_Guide_EN.pdf Archived] (PDF) from the original on March 17, 2025. Retrieved April 11, 2026.</ref> == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:အန်းဒရိုက် ဆော့ဝဲလ်]] 6yperswx2qk6iyt5fvs2nca2s0vv2dl