ထူးအိမ်သင်

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="my">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝီကီပီးဒီးယား</sitename>
    <dbname>mywiki</dbname>
    <base>https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.9</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">မီဒီယာ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">အထူး</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">အသုံးပြုသူ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝီကီပီးဒီးယား</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ဖိုင်</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဖိုင် ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">တမ်းပလိတ်</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">အကူအညီ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">အကူအညီ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ကဏ္ဍ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">မုခ်ဝ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">စာမူကြမ်း</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">မော်ဂျူး</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ထူးအိမ်သင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1743</id>
    <revision>
      <id>1042124</id>
      <parentid>1033318</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T19:00:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38045-88</username>
        <id>145220</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပြင်ပလင့်ခ်များ */ Links ကမှားနေတယ် @HtooEainThinOfficial ဖြစ်ရမှာပါ</comment>
      <origin>1042124</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14550" sha1="4zlmcn4k6hat4qefjl6ypnekwir9hp5" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = ထူးအိမ်သင်
| other_names = သျှပ်၊ ဘဲဥ၊ ငှက်ကြီး၊ သျှပ်မှူးကျော် (ကလောင်အမည်)၊ လင်းထက် (ကလောင်အမည်)၊ရဲသင်ရန်(ကလောင်အမည်)&lt;ref&gt;အဆုံးအစမဲ့ မိုးသားထဲသွားရဦးမယ် (ထူးအိမ်သင်ကောက်ကြောင်း)၊ နိုင်ဇော်၊ သိရိဝစ္ဆစာပေ&lt;/ref&gt;
|ethnicity=[[မွန်ဗမာ ကပြား]]| image = Htoo-Ein-Thin-Concert.jpg
| caption = 
|children=မိကွန်ထော| image_size = 
| birth_name = ကျော်မြင့်လွင်
| birth_date = {{Birth date|1963|7|1|df=yes}}
|birth_place =[[ပုသိမ်မြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| death_date = {{Death date and age|2004|8|14|1963|7|1|df=yes}}
|death_place =[[ရန်ကုန်]]၊ မြန်မာ။
| occupation = အဆိုတော်၊ တေးရေးသူ၊ကဗျာဆရာ
| known_for =ကျော်ကြားသော အဆိုတော် တေးရေးသူ
| years_active = ၁၉၈၆–၂၀၀၄
| website = {{URL|www.htooeainthin.com}}
| signature = Htooeinthin_signature.svg
|parents = ဦးထွန်းမြင့်၊ ဒေါ်မြရီ
| module =
{{Infobox musical artist | embed=yes
  | background = solo_singer
  | instrument = ဂစ်တာ၊ ပီယာနို၊ ဒရမ်၊ပက်ကားရှင်း၊ဟာမိုနီကာ
  | genre = ရော့ခ် ဂီတ၊ ပေါ့ရောခ်၊ ဂျက်စ်၊ bossa nova
  | label = 
  | associated_acts = 
  }}
}}

'''ထူးအိမ်သင်''' (၁ ဇူလိုင် ၁၉၆၃ – ၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၀၄) သည် ၁၉၈၀ ခုနှစ်လယ်များတွင် မြန်မာ့ဂီတလောက၌ ပေါ့ဂီတကို ပေါ့ရော့ခ်၊ ပေါ့ဂျက်ဇ် စသည်ဖြင့် မတူညီသည့်အသွင်များဖြင့် ယူဆောင်ပေးသည့် ကျော်ကြားသော အဆိုတော် တေးရေးဆရာတယောက်ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;irrawaddy&quot;&gt;{{cite journal | url=http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=2710 | title=Burmese Pop Music: Identity in Transition | author=Min Zin | date=2002-09-01 | publisher=Irrawaddy News | deadurl=yes | archiveurl=https://web.archive.org/web/20100803105658/http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=2710 | archivedate=2010-08-03 | df= }} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=2710 |access-date=6 August 2018 |archive-date=3 August 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100803105658/http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=2710 }}&lt;/ref&gt; အနုပညာသက်တမ်း ၁၈ နှစ်တာကာလအတွင်း တကိုယ်တော် အယ်လ်ဘမ် ၁၄ ခုထိ ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး သူ၏ အနုပညာလက်ရာများသည် မြန်မာပရိသတ်များကြားတွင် ယနေ့တိုင် လွှမ်းမိုးနေဆဲဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;wl&quot;&gt;{{cite news | title=With Love: a final farewell to the legendary Htoo Ein Thin | url=http://www.myanmar.gov.mm/myanmartimes/no280/MyanmarTimes14-280/t002.htm | author=Kyaw Kyaw Tun | publisher=The Myanmar Times | date=2005-08-22 | deadurl=yes | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080226045049/http://www.myanmar.gov.mm/myanmartimes/no280/MyanmarTimes14-280/t002.htm | archivedate=2008-02-26 | df= }}&lt;/ref&gt;

== ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ==
အဘဦးထွန်းမြင့်နှင့် အမိဒေါ်မြရင်တို့မှ ၁၉၆၃ခုနှစ် ဇူလိုင်လ(၁)ရက်နေ့တွင် [[ပုသိမ်မြို့]]၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အဖေ ဗမာ၊ အမေ မွန်ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ကျော်မြင့်လွင်ဖြစ်ပြီး သျှပ်၊ ဘဲဥ၊ ငှက်ကြီးစသည်ဖြင့် ချစ်စနိုးခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ မွေးချင်း ၆ ဦးအနက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။

ထူးအိမ်သင်၏ဇနီးမှာ မသွယ်⁠သွယ်ထွေးဖြစ်ပြီး သူ၏တစ်ဦးတည်းသော သမီးအမည်မှာ မိကွန်ထော ဖြစ်သည်။

== ပညာရေး ==
အ.မ.က (၂၀) ပုသိမ်တွင် မူလတန်းပညာကို သင်ကြားခဲ့ပြီး အ.ထ.က (၃) ပုသိမ်မှ အထက်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၉-၈၀ တွင် [[ဧရာဝတီတိုင်း]] ရှိ [[ပုသိမ်ဒေသကောလိပ်]] သို့တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် မိသားစုနှင့်အတူ [[မော်လမြိုင်]]သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီးနောက် [[မော်လမြိုင်တက္ကသိုလ်]] မှ [[ရုက္ခဗေဒ]] အထူးပြုဖြင့် သိပ္ပံဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။

== အနုပညာလှုပ်ရှားမှု ==
မော်လမြိုင်မြို့တွင် ဂီတဆရာ ဦးအောင်စိုး (KC Francis) ထံမှ ဂီတ သင်္ကေတနှင့် ဂီတပညာ သင်ယူခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;het&quot;&gt;{{cite journal | url=http://www.people.com.mm/starbio_view.cfm?id=5310&amp;parent=5310&amp;sec=9 | title=Musical Bird That Has Flown Away | date=April 2006 | author=Moe Moe Aung | work=People Magazine Myanmar | volume=3 | deadurl=yes | archiveurl=https://web.archive.org/web/20110429095418/http://www.people.com.mm/starbio_view.cfm?id=5310&amp;parent=5310&amp;sec=9 | archivedate=2011-04-29 | df= | archive-date=29 April 2011 | access-date=6 August 2018 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110429095418/http://www.people.com.mm/starbio_view.cfm?id=5310&amp;parent=5310&amp;sec=9 | url-status=dead }} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.people.com.mm/starbio_view.cfm?id=5310&amp;parent=5310&amp;sec=9 |access-date=6 August 2018 |archive-date=29 April 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110429095418/http://www.people.com.mm/starbio_view.cfm?id=5310&amp;parent=5310&amp;sec=9 }}&lt;/ref&gt; ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ''နာရီပေါ်မှမျက်ရည်စက်များ'' စီးရီးဖြင့် ဂီတလောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထူးအိမ်သင်သည် ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်သီချင်းအများစုကို ရေးသားသီကုံးခဲ့ပြီး ဂီတပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်ရန် ကြိုးပမ်းအားထုတ်ခဲ့သည်။ ထူးအိမ်သင်၏ အခြားတစ်ကိုယ်တော် တေးစီးရီးများမှာ မှော်ဆရာအိပ်မက်၊ သက်ငြိမ်၊ အတ္တပုံဆောင်ခဲများ၊ အရင်အတိုင်း၊ စကားလုံးမရှိတဲ့ကောင်းကင်၊ မြို့ပြလရောင်တမ်းချင်း၊ ဝင်ရိုးစွန်းမီး၊ အမေ (သို့မဟုတ်) မေတ္တာတော်ဘွဲ့၊ အစိမ်းရောင်ရက်စွဲများ၊ တစ်နေ့စာအလွဲများ၊ ချစ်ခြင်းအားဖြင့် စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ထူးအိမ်သင်သည် ကဗျာများကိုလည်း ရေးသားခဲ့သည်။

၁၉⁠၉၁ခုနှစ်တွင်ထွက်ရှိခဲ့သည့် ရာဇဝင်များရဲ့ သတို့သမီးသီချင်းကြောင့် ပရိတ်သက်များမျက်ခုံးလှုပ်ခဲ့ရသည်။ သီချင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဓိက ရေစီးကြောင်းဖြစ်သည့် ဧရာဝတီမြစ်ကို ဖော်ကျူးထားသော်လည်း  ဒီမိုကရေစီခေါင်းဆောင် [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]ကို ရည်စူး၍ ရေးသားထားသည်ဟု အများက ထင်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် သူ၏ ဖျော်ဖြေတင်ဆက်ရေးပွဲများကို စစ်အစိုးရမှ ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။

== နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု ==
၁၉၈၈ အရေးအခင်းအပြီးတွင် [[ကျောင်းသားတပ်မတော်|မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး(ABSDF)]]၌ ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံအဖြစ် အဆိုတော် [[မွန်းအောင်‌]] နှင့် အတူ ခေတ္တမျှ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ &quot;အရေးကြီးပြီ&quot; ဆိုသောတိုက်ပွဲဝင်သီချင်းကို ထိုစဉ်ကရေးစပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့နောက် မြို့ပေါ်သို့ပြန်လာပြီး အနုပညာလုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

== ဘဝနိဂုံး ==
နောက်ဆုံး သီချင်းခွေအတွက် Oasis တေးသံသွင်းတွင် အသံသွင်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကာ ၁၄-၈-၂၀⁠၀၄ နံနက် ၁၁:၄၀ အသက်‌ ၄၁ နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ သူ့ကိုချစ်ခင်လေးစားသော ပရိသတ်များက သူ့အတွက်အမှတ်တရအဖြစ် ဝက်ဆိုဒ်တစ်ခု ထောင်ပေးထားကြသည်။

==တေးသီချင်းခွေများ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! စဉ် !! တေးအမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !!စတူဒီယို !! တီးဝိုင်း!!တေးသံသွင်း  
|- 
| ၁|| ''[[နာရီပေါ်မှမျက်ရည်စက်များ|နာရီပေါ်မှ မျက်ရည်စက်များ]]''||၁၉၈၇||Oasis||The Aces||ဂန္ဓမာတေးသံသွင်း
|-
| ၂|| ''မှော်ဆရာအိပ်မက်''||၁၉၈၈ (Feb)||Oasis||The Aces||ပန်းနုလဝန်းတေးသံသွင်း
|-
| ၃|| ''သက်ငြိမ်''||၁၉၈၉ (Oct)||Oasis||The Aces||Country Boy Recording
|-
| ၄|| ''အတ္တပုံဆောင်ခဲများ''||၁၉⁠၉၁ (Jan)||Oasis||Emperor||စံပယ်ဦးတေးသံသွင်း
|-
| ၅|| ''အကြင်နာအိပ်မက်''||၁၉⁠၉၁ (Jun)||Oasis, May||T Four, Emperor, Success||ယင်းမာတေးသံသွင်း
|-
| ၆|| ''အရင်အတိုင်း''||၁၉⁠၉၁ (Dec)||Oasis||Emperor||ဂျူပီတာတေးသံသွင်း, Ko Ye Music Production
|-
| ၇|| ''စကားလုံးမရှိတဲ့ ကောင်းကင်''||၁၉⁠၉၅ (Feb)||Oasis||Emperor||နှင်းဆီလှိုင်းတေးထုတ်လုပ်ရေး
|-
| ၈|| ''ထူးအိမ်သင်'' (Unplugged Live) (23-2-1995 One man show at Aung San Stadium)||၁၉⁠၉၆ (Dec)||May||Iron Cross||Sein Min Music Production
|-
|၉||  ''မြို့ပြလရောင်တမ်းချင်း''||၁၉⁠၉၆ (Oct)||Oasis||Session Players||Mercury Recording
|-
|၁၀||  ''ဝင်ရိုးစွန်းမီး''||၁၉⁠၉၇ (Feb)||LYNN||Session Players||NASA Recording
|-
| ၁၁|| ''အမေ (သို့) အကြွင်းမဲ့ မေတ္တာတော်သီချင်း''||၁၉⁠၉၇ (May)||LYNN||Iron Cross||IC Music Production
|-
| ၁၂|| ''အမှတ်တရ ဒဏ်ရာသီချင်းများ''||၁၉⁠၉၉ (Jun)||Oasis||Emperor||Heart Music Production
|-
| ၁၃|| ''အစိမ်းရောင် ရက်စွဲများ''||၂၀⁠၀၁ (Nov)||Oasis||Iron Cross||စံပယ်ဦးတေးသံသွင်း
|-
|၁၄||  ''တနေ့စာအလွဲများ''||၂၀⁠၀၃ (Oct)||Oasis||Emperor||မန်းသီရိတေးသံသွင်း
|-
| ၁၅|| ''ချစ်ခြင်းအားဖြင့်''||၂၀⁠၀၅ (Aug)||Oasis, PTL, Nawarat||Iron Cross, The Trees, Session Players||
|}

==ကိုးကား==
{{Reflist}}

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* {{YouTube|@HtooEainThinOfficial}}

{{Lifetime|၁၉၆၃|၂၀၀၄|}}
[[Category: မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
[[Category:မွန်လူမျိုးများ]]</text>
      <sha1>4zlmcn4k6hat4qefjl6ypnekwir9hp5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1042151</id>
      <parentid>1042124</parentid>
      <timestamp>2026-07-05T06:43:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-38045-88|~2026-38045-88]] ([[User talk:~2026-38045-88|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1042124|1042124]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည်</comment>
      <origin>1042151</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14581" sha1="nyaburoc6u0wffcvd3z34ctz0zo27p0" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = ထူးအိမ်သင်
| other_names = သျှပ်၊ ဘဲဥ၊ ငှက်ကြီး၊ သျှပ်မှူးကျော် (ကလောင်အမည်)၊ လင်းထက် (ကလောင်အမည်)၊ရဲသင်ရန်(ကလောင်အမည်)&lt;ref&gt;အဆုံးအစမဲ့ မိုးသားထဲသွားရဦးမယ် (ထူးအိမ်သင်ကောက်ကြောင်း)၊ နိုင်ဇော်၊ သိရိဝစ္ဆစာပေ&lt;/ref&gt;
|ethnicity=[[မွန်ဗမာ ကပြား]]| image = Htoo-Ein-Thin-Concert.jpg
| caption = 
|children=မိကွန်ထော| image_size = 
| birth_name = ကျော်မြင့်လွင်
| birth_date = {{Birth date|1963|7|1|df=yes}}
|birth_place =[[ပုသိမ်မြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| death_date = {{Death date and age|2004|8|14|1963|7|1|df=yes}}
|death_place =[[ရန်ကုန်]]၊ မြန်မာ။
| occupation = အဆိုတော်၊ တေးရေးသူ၊ကဗျာဆရာ
| known_for =ကျော်ကြားသော အဆိုတော် တေးရေးသူ
| years_active = ၁၉၈၆–၂၀၀၄
| website = {{URL|www.htooeainthin.com}}
| signature = Htooeinthin_signature.svg
|parents = ဦးထွန်းမြင့်၊ ဒေါ်မြရီ
| module =
{{Infobox musical artist | embed=yes
  | background = solo_singer
  | instrument = ဂစ်တာ၊ ပီယာနို၊ ဒရမ်၊ပက်ကားရှင်း၊ဟာမိုနီကာ
  | genre = ရော့ခ် ဂီတ၊ ပေါ့ရောခ်၊ ဂျက်စ်၊ bossa nova
  | label = 
  | associated_acts = 
  }}
}}

'''ထူးအိမ်သင်''' (၁ ဇူလိုင် ၁၉၆၃ – ၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၀၄) သည် ၁၉၈၀ ခုနှစ်လယ်များတွင် မြန်မာ့ဂီတလောက၌ ပေါ့ဂီတကို ပေါ့ရော့ခ်၊ ပေါ့ဂျက်ဇ် စသည်ဖြင့် မတူညီသည့်အသွင်များဖြင့် ယူဆောင်ပေးသည့် ကျော်ကြားသော အဆိုတော် တေးရေးဆရာတယောက်ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;irrawaddy&quot;&gt;{{cite journal | url=http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=2710 | title=Burmese Pop Music: Identity in Transition | author=Min Zin | date=2002-09-01 | publisher=Irrawaddy News | deadurl=yes | archiveurl=https://web.archive.org/web/20100803105658/http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=2710 | archivedate=2010-08-03 | df= }} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=2710 |access-date=6 August 2018 |archive-date=3 August 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100803105658/http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=2710 }}&lt;/ref&gt; အနုပညာသက်တမ်း ၁၈ နှစ်တာကာလအတွင်း တကိုယ်တော် အယ်လ်ဘမ် ၁၄ ခုထိ ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး သူ၏ အနုပညာလက်ရာများသည် မြန်မာပရိသတ်များကြားတွင် ယနေ့တိုင် လွှမ်းမိုးနေဆဲဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;wl&quot;&gt;{{cite news | title=With Love: a final farewell to the legendary Htoo Ein Thin | url=http://www.myanmar.gov.mm/myanmartimes/no280/MyanmarTimes14-280/t002.htm | author=Kyaw Kyaw Tun | publisher=The Myanmar Times | date=2005-08-22 | deadurl=yes | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080226045049/http://www.myanmar.gov.mm/myanmartimes/no280/MyanmarTimes14-280/t002.htm | archivedate=2008-02-26 | df= }}&lt;/ref&gt;

== ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ==
အဘဦးထွန်းမြင့်နှင့် အမိဒေါ်မြရင်တို့မှ ၁၉၆၃ခုနှစ် ဇူလိုင်လ(၁)ရက်နေ့တွင် [[ပုသိမ်မြို့]]၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အဖေ ဗမာ၊ အမေ မွန်ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ကျော်မြင့်လွင်ဖြစ်ပြီး သျှပ်၊ ဘဲဥ၊ ငှက်ကြီးစသည်ဖြင့် ချစ်စနိုးခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ မွေးချင်း ၆ ဦးအနက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။

ထူးအိမ်သင်၏ဇနီးမှာ မသွယ်⁠သွယ်ထွေးဖြစ်ပြီး သူ၏တစ်ဦးတည်းသော သမီးအမည်မှာ မိကွန်ထော ဖြစ်သည်။

== ပညာရေး ==
အ.မ.က (၂၀) ပုသိမ်တွင် မူလတန်းပညာကို သင်ကြားခဲ့ပြီး အ.ထ.က (၃) ပုသိမ်မှ အထက်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၉-၈၀ တွင် [[ဧရာဝတီတိုင်း]] ရှိ [[ပုသိမ်ဒေသကောလိပ်]] သို့တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် မိသားစုနှင့်အတူ [[မော်လမြိုင်]]သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီးနောက် [[မော်လမြိုင်တက္ကသိုလ်]] မှ [[ရုက္ခဗေဒ]] အထူးပြုဖြင့် သိပ္ပံဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။

== အနုပညာလှုပ်ရှားမှု ==
မော်လမြိုင်မြို့တွင် ဂီတဆရာ ဦးအောင်စိုး (KC Francis) ထံမှ ဂီတ သင်္ကေတနှင့် ဂီတပညာ သင်ယူခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;het&quot;&gt;{{cite journal | url=http://www.people.com.mm/starbio_view.cfm?id=5310&amp;parent=5310&amp;sec=9 | title=Musical Bird That Has Flown Away | date=April 2006 | author=Moe Moe Aung | work=People Magazine Myanmar | volume=3 | deadurl=yes | archiveurl=https://web.archive.org/web/20110429095418/http://www.people.com.mm/starbio_view.cfm?id=5310&amp;parent=5310&amp;sec=9 | archivedate=2011-04-29 | df= | archive-date=29 April 2011 | access-date=6 August 2018 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110429095418/http://www.people.com.mm/starbio_view.cfm?id=5310&amp;parent=5310&amp;sec=9 | url-status=dead }} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.people.com.mm/starbio_view.cfm?id=5310&amp;parent=5310&amp;sec=9 |access-date=6 August 2018 |archive-date=29 April 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110429095418/http://www.people.com.mm/starbio_view.cfm?id=5310&amp;parent=5310&amp;sec=9 }}&lt;/ref&gt; ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ''နာရီပေါ်မှမျက်ရည်စက်များ'' စီးရီးဖြင့် ဂီတလောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထူးအိမ်သင်သည် ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်သီချင်းအများစုကို ရေးသားသီကုံးခဲ့ပြီး ဂီတပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်ရန် ကြိုးပမ်းအားထုတ်ခဲ့သည်။ ထူးအိမ်သင်၏ အခြားတစ်ကိုယ်တော် တေးစီးရီးများမှာ မှော်ဆရာအိပ်မက်၊ သက်ငြိမ်၊ အတ္တပုံဆောင်ခဲများ၊ အရင်အတိုင်း၊ စကားလုံးမရှိတဲ့ကောင်းကင်၊ မြို့ပြလရောင်တမ်းချင်း၊ ဝင်ရိုးစွန်းမီး၊ အမေ (သို့မဟုတ်) မေတ္တာတော်ဘွဲ့၊ အစိမ်းရောင်ရက်စွဲများ၊ တစ်နေ့စာအလွဲများ၊ ချစ်ခြင်းအားဖြင့် စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ထူးအိမ်သင်သည် ကဗျာများကိုလည်း ရေးသားခဲ့သည်။

၁၉⁠၉၁ခုနှစ်တွင်ထွက်ရှိခဲ့သည့် ရာဇဝင်များရဲ့ သတို့သမီးသီချင်းကြောင့် ပရိတ်သက်များမျက်ခုံးလှုပ်ခဲ့ရသည်။ သီချင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဓိက ရေစီးကြောင်းဖြစ်သည့် ဧရာဝတီမြစ်ကို ဖော်ကျူးထားသော်လည်း  ဒီမိုကရေစီခေါင်းဆောင် [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]ကို ရည်စူး၍ ရေးသားထားသည်ဟု အများက ထင်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် သူ၏ ဖျော်ဖြေတင်ဆက်ရေးပွဲများကို စစ်အစိုးရမှ ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။

== နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု ==
၁၉၈၈ အရေးအခင်းအပြီးတွင် [[ကျောင်းသားတပ်မတော်|မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး(ABSDF)]]၌ ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံအဖြစ် အဆိုတော် [[မွန်းအောင်‌]] နှင့် အတူ ခေတ္တမျှ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ &quot;အရေးကြီးပြီ&quot; ဆိုသောတိုက်ပွဲဝင်သီချင်းကို ထိုစဉ်ကရေးစပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့နောက် မြို့ပေါ်သို့ပြန်လာပြီး အနုပညာလုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

== ဘဝနိဂုံး ==
နောက်ဆုံး သီချင်းခွေအတွက် Oasis တေးသံသွင်းတွင် အသံသွင်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကာ ၁၄-၈-၂၀⁠၀၄ နံနက် ၁၁:၄၀ အသက်‌ ၄၁ နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ သူ့ကိုချစ်ခင်လေးစားသော ပရိသတ်များက သူ့အတွက်အမှတ်တရအဖြစ် ဝက်ဆိုဒ်တစ်ခု ထောင်ပေးထားကြသည်။

==တေးသီချင်းခွေများ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! စဉ် !! တေးအမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !!စတူဒီယို !! တီးဝိုင်း!!တေးသံသွင်း  
|- 
| ၁|| ''[[နာရီပေါ်မှမျက်ရည်စက်များ|နာရီပေါ်မှ မျက်ရည်စက်များ]]''||၁၉၈၇||Oasis||The Aces||ဂန္ဓမာတေးသံသွင်း
|-
| ၂|| ''မှော်ဆရာအိပ်မက်''||၁၉၈၈ (Feb)||Oasis||The Aces||ပန်းနုလဝန်းတေးသံသွင်း
|-
| ၃|| ''သက်ငြိမ်''||၁၉၈၉ (Oct)||Oasis||The Aces||Country Boy Recording
|-
| ၄|| ''အတ္တပုံဆောင်ခဲများ''||၁၉⁠၉၁ (Jan)||Oasis||Emperor||စံပယ်ဦးတေးသံသွင်း
|-
| ၅|| ''အကြင်နာအိပ်မက်''||၁၉⁠၉၁ (Jun)||Oasis, May||T Four, Emperor, Success||ယင်းမာတေးသံသွင်း
|-
| ၆|| ''အရင်အတိုင်း''||၁၉⁠၉၁ (Dec)||Oasis||Emperor||ဂျူပီတာတေးသံသွင်း, Ko Ye Music Production
|-
| ၇|| ''စကားလုံးမရှိတဲ့ ကောင်းကင်''||၁၉⁠၉၅ (Feb)||Oasis||Emperor||နှင်းဆီလှိုင်းတေးထုတ်လုပ်ရေး
|-
| ၈|| ''ထူးအိမ်သင်'' (Unplugged Live) (23-2-1995 One man show at Aung San Stadium)||၁၉⁠၉၆ (Dec)||May||Iron Cross||Sein Min Music Production
|-
|၉||  ''မြို့ပြလရောင်တမ်းချင်း''||၁၉⁠၉၆ (Oct)||Oasis||Session Players||Mercury Recording
|-
|၁၀||  ''ဝင်ရိုးစွန်းမီး''||၁၉⁠၉၇ (Feb)||LYNN||Session Players||NASA Recording
|-
| ၁၁|| ''အမေ (သို့) အကြွင်းမဲ့ မေတ္တာတော်သီချင်း''||၁၉⁠၉၇ (May)||LYNN||Iron Cross||IC Music Production
|-
| ၁၂|| ''အမှတ်တရ ဒဏ်ရာသီချင်းများ''||၁၉⁠၉၉ (Jun)||Oasis||Emperor||Heart Music Production
|-
| ၁၃|| ''အစိမ်းရောင် ရက်စွဲများ''||၂၀⁠၀၁ (Nov)||Oasis||Iron Cross||စံပယ်ဦးတေးသံသွင်း
|-
|၁၄||  ''တနေ့စာအလွဲများ''||၂၀⁠၀၃ (Oct)||Oasis||Emperor||မန်းသီရိတေးသံသွင်း
|-
| ၁၅|| ''ချစ်ခြင်းအားဖြင့်''||၂၀⁠၀၅ (Aug)||Oasis, PTL, Nawarat||Iron Cross, The Trees, Session Players||
|}

==ကိုးကား==
{{Reflist}}

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* {{YouTube|@HtooEainThinOfficial|ထူးအိမ်သင်}}

{{Lifetime|၁၉၆၃|၂၀၀၄|}}
[[Category: မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
[[Category:မွန်လူမျိုးများ]]</text>
      <sha1>nyaburoc6u0wffcvd3z34ctz0zo27p0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1042152</id>
      <parentid>1042151</parentid>
      <timestamp>2026-07-05T06:44:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>တည်းဖြတ်ခြင်း</comment>
      <origin>1042152</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14460" sha1="6mbsozibxllrx6whwyv3a711hn46pxj" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = ထူးအိမ်သင်
| other_names = သျှပ်၊ ဘဲဥ၊ ငှက်ကြီး၊ သျှပ်မှူးကျော် (ကလောင်အမည်)၊ လင်းထက် (ကလောင်အမည်)၊ရဲသင်ရန်(ကလောင်အမည်)&lt;ref&gt;အဆုံးအစမဲ့ မိုးသားထဲသွားရဦးမယ် (ထူးအိမ်သင်ကောက်ကြောင်း)၊ နိုင်ဇော်၊ သိရိဝစ္ဆစာပေ&lt;/ref&gt;
|ethnicity=[[မွန်ဗမာ ကပြား]]| image = Htoo-Ein-Thin-Concert.jpg
| caption = 
|children=မိကွန်ထော| image_size = 
| birth_name = ကျော်မြင့်လွင်
| birth_date = {{Birth date|1963|7|1|df=yes}}
|birth_place =[[ပုသိမ်မြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| death_date = {{Death date and age|2004|8|14|1963|7|1|df=yes}}
|death_place =[[ရန်ကုန်]]၊ မြန်မာ။
| occupation = အဆိုတော်၊ တေးရေးသူ၊ကဗျာဆရာ
| known_for =ကျော်ကြားသော အဆိုတော် တေးရေးသူ
| years_active = ၁၉၈၆–၂၀၀၄
| website = {{URL|www.htooeainthin.com}}
| signature = Htooeinthin_signature.svg
|parents = ဦးထွန်းမြင့်၊ ဒေါ်မြရီ
| module =
{{Infobox musical artist | embed=yes
  | background = solo_singer
  | instrument = ဂစ်တာ၊ ပီယာနို၊ ဒရမ်၊ပက်ကားရှင်း၊ဟာမိုနီကာ
  | genre = ရော့ခ် ဂီတ၊ ပေါ့ရောခ်၊ ဂျက်စ်၊ bossa nova
  | label = 
  | associated_acts = 
  }}
}}

'''ထူးအိမ်သင်''' (၁ ဇူလိုင် ၁၉၆၃ – ၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၀၄) သည် ၁၉၈၀ ခုနှစ်လယ်များတွင် မြန်မာ့ဂီတလောက၌ ပေါ့ဂီတကို ပေါ့ရော့ခ်၊ ပေါ့ဂျက်ဇ် စသည်ဖြင့် မတူညီသည့်အသွင်များဖြင့် ယူဆောင်ပေးသည့် ကျော်ကြားသော အဆိုတော် တေးရေးဆရာတယောက်ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;irrawaddy&quot;&gt;{{cite journal | url=http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=2710 | title=Burmese Pop Music: Identity in Transition | author=Min Zin | date=2002-09-01 | publisher=Irrawaddy News | deadurl=yes | archiveurl=https://web.archive.org/web/20100803105658/http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=2710 | archivedate=2010-08-03 | df= }} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=2710 |access-date=6 August 2018 |archive-date=3 August 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100803105658/http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=2710 }}&lt;/ref&gt; အနုပညာသက်တမ်း ၁၈ နှစ်တာကာလအတွင်း တကိုယ်တော် အယ်လ်ဘမ် ၁၄ ခုထိ ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး သူ၏ အနုပညာလက်ရာများသည် မြန်မာပရိသတ်များကြားတွင် ယနေ့တိုင် လွှမ်းမိုးနေဆဲဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;wl&quot;&gt;{{cite news | title=With Love: a final farewell to the legendary Htoo Ein Thin | url=http://www.myanmar.gov.mm/myanmartimes/no280/MyanmarTimes14-280/t002.htm | author=Kyaw Kyaw Tun | publisher=The Myanmar Times | date=2005-08-22 | deadurl=yes | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080226045049/http://www.myanmar.gov.mm/myanmartimes/no280/MyanmarTimes14-280/t002.htm | archivedate=2008-02-26 | df= }}&lt;/ref&gt;

== ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ==
အဘဦးထွန်းမြင့်နှင့် အမိဒေါ်မြရင်တို့မှ ၁၉၆၃ခုနှစ် ဇူလိုင်လ(၁)ရက်နေ့တွင် [[ပုသိမ်မြို့]]၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အဖေ ဗမာ၊ အမေ မွန်ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ကျော်မြင့်လွင်ဖြစ်ပြီး သျှပ်၊ ဘဲဥ၊ ငှက်ကြီးစသည်ဖြင့် ချစ်စနိုးခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ မွေးချင်း ၆ ဦးအနက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။

ထူးအိမ်သင်၏ဇနီးမှာ မသွယ်⁠သွယ်ထွေးဖြစ်ပြီး သူ၏တစ်ဦးတည်းသော သမီးအမည်မှာ မိကွန်ထော ဖြစ်သည်။

== ပညာရေး ==
အ.မ.က (၂၀) ပုသိမ်တွင် မူလတန်းပညာကို သင်ကြားခဲ့ပြီး အ.ထ.က (၃) ပုသိမ်မှ အထက်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၉-၈၀ တွင် [[ဧရာဝတီတိုင်း]] ရှိ [[ပုသိမ်ဒေသကောလိပ်]] သို့တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် မိသားစုနှင့်အတူ [[မော်လမြိုင်]]သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီးနောက် [[မော်လမြိုင်တက္ကသိုလ်]] မှ [[ရုက္ခဗေဒ]] အထူးပြုဖြင့် သိပ္ပံဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။

== အနုပညာလှုပ်ရှားမှု ==
မော်လမြိုင်မြို့တွင် ဂီတဆရာ ဦးအောင်စိုး (KC Francis) ထံမှ ဂီတ သင်္ကေတနှင့် ဂီတပညာ သင်ယူခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;het&quot;&gt;{{cite journal | url=http://www.people.com.mm/starbio_view.cfm?id=5310&amp;parent=5310&amp;sec=9 | title=Musical Bird That Has Flown Away | date=April 2006 | author=Moe Moe Aung | work=People Magazine Myanmar | volume=3 | deadurl=yes | archiveurl=https://web.archive.org/web/20110429095418/http://www.people.com.mm/starbio_view.cfm?id=5310&amp;parent=5310&amp;sec=9 | archivedate=2011-04-29 | df= | archive-date=29 April 2011 | access-date=6 August 2018 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110429095418/http://www.people.com.mm/starbio_view.cfm?id=5310&amp;parent=5310&amp;sec=9 | url-status=dead }} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.people.com.mm/starbio_view.cfm?id=5310&amp;parent=5310&amp;sec=9 |access-date=6 August 2018 |archive-date=29 April 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110429095418/http://www.people.com.mm/starbio_view.cfm?id=5310&amp;parent=5310&amp;sec=9 }}&lt;/ref&gt; ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ''နာရီပေါ်မှမျက်ရည်စက်များ'' စီးရီးဖြင့် ဂီတလောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထူးအိမ်သင်သည် ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်သီချင်းအများစုကို ရေးသားသီကုံးခဲ့ပြီး ဂီတပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်ရန် ကြိုးပမ်းအားထုတ်ခဲ့သည်။ ထူးအိမ်သင်၏ အခြားတစ်ကိုယ်တော် တေးစီးရီးများမှာ မှော်ဆရာအိပ်မက်၊ သက်ငြိမ်၊ အတ္တပုံဆောင်ခဲများ၊ အရင်အတိုင်း၊ စကားလုံးမရှိတဲ့ကောင်းကင်၊ မြို့ပြလရောင်တမ်းချင်း၊ ဝင်ရိုးစွန်းမီး၊ အမေ (သို့မဟုတ်) မေတ္တာတော်ဘွဲ့၊ အစိမ်းရောင်ရက်စွဲများ၊ တစ်နေ့စာအလွဲများ၊ ချစ်ခြင်းအားဖြင့် စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ထူးအိမ်သင်သည် ကဗျာများကိုလည်း ရေးသားခဲ့သည်။

၁၉⁠၉၁ခုနှစ်တွင်ထွက်ရှိခဲ့သည့် ရာဇဝင်များရဲ့ သတို့သမီးသီချင်းကြောင့် ပရိတ်သက်များမျက်ခုံးလှုပ်ခဲ့ရသည်။ သီချင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဓိက ရေစီးကြောင်းဖြစ်သည့် ဧရာဝတီမြစ်ကို ဖော်ကျူးထားသော်လည်း  ဒီမိုကရေစီခေါင်းဆောင် [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]ကို ရည်စူး၍ ရေးသားထားသည်ဟု အများက ထင်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် သူ၏ ဖျော်ဖြေတင်ဆက်ရေးပွဲများကို စစ်အစိုးရမှ ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။

== နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု ==
၁၉၈၈ အရေးအခင်းအပြီးတွင် [[ကျောင်းသားတပ်မတော်|မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး(ABSDF)]]၌ ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံအဖြစ် အဆိုတော် [[မွန်းအောင်‌]] နှင့် အတူ ခေတ္တမျှ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ &quot;အရေးကြီးပြီ&quot; ဆိုသောတိုက်ပွဲဝင်သီချင်းကို ထိုစဉ်ကရေးစပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့နောက် မြို့ပေါ်သို့ပြန်လာပြီး အနုပညာလုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

== ဘဝနိဂုံး ==
နောက်ဆုံး သီချင်းခွေအတွက် Oasis တေးသံသွင်းတွင် အသံသွင်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကာ ၁၄-၈-၂၀⁠၀၄ နံနက် ၁၁:၄၀ အသက်‌ ၄၁ နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ သူ့ကိုချစ်ခင်လေးစားသော ပရိသတ်များက သူ့အတွက်အမှတ်တရအဖြစ် ဝက်ဆိုဒ်တစ်ခု ထောင်ပေးထားကြသည်။

==တေးသီချင်းခွေများ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! စဉ် !! တေးအမည် !! ထုတ်ဝေနှစ် !!စတူဒီယို !! တီးဝိုင်း!!တေးသံသွင်း  
|- 
| ၁|| ''[[နာရီပေါ်မှမျက်ရည်စက်များ|နာရီပေါ်မှ မျက်ရည်စက်များ]]''||၁၉၈၇||Oasis||The Aces||ဂန္ဓမာတေးသံသွင်း
|-
| ၂|| ''မှော်ဆရာအိပ်မက်''||၁၉၈၈ (Feb)||Oasis||The Aces||ပန်းနုလဝန်းတေးသံသွင်း
|-
| ၃|| ''သက်ငြိမ်''||၁၉၈၉ (Oct)||Oasis||The Aces||Country Boy Recording
|-
| ၄|| ''အတ္တပုံဆောင်ခဲများ''||၁၉⁠၉၁ (Jan)||Oasis||Emperor||စံပယ်ဦးတေးသံသွင်း
|-
| ၅|| ''အကြင်နာအိပ်မက်''||၁၉⁠၉၁ (Jun)||Oasis, May||T Four, Emperor, Success||ယင်းမာတေးသံသွင်း
|-
| ၆|| ''အရင်အတိုင်း''||၁၉⁠၉၁ (Dec)||Oasis||Emperor||ဂျူပီတာတေးသံသွင်း, Ko Ye Music Production
|-
| ၇|| ''စကားလုံးမရှိတဲ့ ကောင်းကင်''||၁၉⁠၉၅ (Feb)||Oasis||Emperor||နှင်းဆီလှိုင်းတေးထုတ်လုပ်ရေး
|-
| ၈|| ''ထူးအိမ်သင်'' (Unplugged Live) (23-2-1995 One man show at Aung San Stadium)||၁၉⁠၉၆ (Dec)||May||Iron Cross||Sein Min Music Production
|-
|၉||  ''မြို့ပြလရောင်တမ်းချင်း''||၁၉⁠၉၆ (Oct)||Oasis||Session Players||Mercury Recording
|-
|၁၀||  ''ဝင်ရိုးစွန်းမီး''||၁၉⁠၉၇ (Feb)||LYNN||Session Players||NASA Recording
|-
| ၁၁|| ''အမေ (သို့) အကြွင်းမဲ့ မေတ္တာတော်သီချင်း''||၁၉⁠၉၇ (May)||LYNN||Iron Cross||IC Music Production
|-
| ၁၂|| ''အမှတ်တရ ဒဏ်ရာသီချင်းများ''||၁၉⁠၉၉ (Jun)||Oasis||Emperor||Heart Music Production
|-
| ၁၃|| ''အစိမ်းရောင် ရက်စွဲများ''||၂၀⁠၀၁ (Nov)||Oasis||Iron Cross||စံပယ်ဦးတေးသံသွင်း
|-
|၁၄||  ''တနေ့စာအလွဲများ''||၂၀⁠၀၃ (Oct)||Oasis||Emperor||မန်းသီရိတေးသံသွင်း
|-
| ၁၅|| ''ချစ်ခြင်းအားဖြင့်''||၂၀⁠၀၅ (Aug)||Oasis, PTL, Nawarat||Iron Cross, The Trees, Session Players||
|}

==ကိုးကား==
{{Reflist}}
{{Lifetime|၁၉၆၃|၂၀၀၄|}}
[[Category: မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
[[Category:မွန်လူမျိုးများ]]</text>
      <sha1>6mbsozibxllrx6whwyv3a711hn46pxj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မြန်မာ့သူရဲကောင်း (သီချင်း)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5617</id>
    <revision>
      <id>1042095</id>
      <parentid>947519</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T15:12:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RC Xtreme</username>
        <id>141544</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ဗမာ့သူရဲကောင်း (သီချင်း)]] စာမျက်နှာကို [[မြန်မာ့သူရဲကောင်း (သီချင်း)]] သို့ ပြန်ညွှန်းပေါ်ထပ်၍ RC Xtreme က ရွှေ့ခဲ့သည်: Updated song name and it is now myanmar, not burma.</comment>
      <origin>947519</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11271" sha1="cr9j968l5ngcgxj09ord2xr7zo95obw" xml:space="preserve">{{Infobox song
| name          = ဗမာ့သူရဲကောင်း
| cover         = &lt;!--just the file name--&gt;
| alt           = 
| type          = 
| artist        =
| album         = 
| B-side        = 
| released      = &lt;!--{{Start date|YYYY|MM|DD}}--&gt;
| recorded      = 
| studio        = 
| genre         = &lt;!--do not add unsourced genres--&gt;
| length        = 
| label         = 
| writer        = [[သဟာယ ဆရာတင်]]
| producer      = 
| prev_title    = &lt;!--for a singles chronology--&gt;
| prev_year     = 
| next_title    = 
| next_year     = }}
{{Listen
| filename    =Aungsan.ogg
| title       = ဗမာ့သူရဲကောင်း
| description =
| pos         =
}}
'''ဗမာ့သူရဲကောင်း''' သီချင်းသည် [[သဟာယ ဆရာတင်]]ရေးသားခဲ့ပြီး အဆိုတော်မျိုးချစ်က သီဆိုခဲ့သော ၁၉၄၂ သီချင်းတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;mdn&quot;&gt;{{cite web |author1=မမိုးမြေ |title=မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးနှင့် တေးဂီတစာဆိုတို့၏ အနုပညာ |url=https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaalttlprenng-ttegiittcaachiuttiue-anupnnyaa |website=MDN - Myanmar DigitalNews |access-date=၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |language=my |date=၃၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၀ |archive-date=19 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230219070418/https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaalttlprenng-ttegiittcaachiuttiue-anupnnyaa }}&lt;/ref&gt; နောက်ပိုင်းတွင် အဆိုတော် [[မြကြီး (အဆိုတော်)|ကိုမြကြီး]] က ပြန်လည်သီဆိုခဲ့သည်။ မူလရေးသားစဉ် သီချင်းအမည်မှာ ဗမာ့သူရဲကောင်း ဖြစ်သော်လည်း ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန စတုတ္ထတန်း သင်ရိုးသစ် မြန်မာစာဖတ်စာတွင် &quot;မြန်မာ့သူရဲကောင်း&quot; အမည်ဖြင့် ဖော်ပြထားပြီး စာသားများတွင်လည်း ဗမာ အစား မြန်မာ ပြောင်းလဲဖော်ပြခဲ့သည်။

== နောက်ခံ ==
[[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]နှင့် [[ရဲဘော်သုံးကျိပ်]]တို့သည် လွတ်လပ်ရေးအတွက် ဂျပန်နိုင်ငံ၌ စစ်ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ၁၉၄၂ ခုနှစ် မတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ခေါင်းဆောင်သော [[ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]]သည် [[ရန်ကုန်မြို့]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် ရဲဘော်သုံးကျိပ်တို့၏ စွမ်းဆောင်မှုများကို ဂုဏ်ပြုသည့်အနေဖြင့် သဟာယဆရာတင်က ဗမာ့သူရဲကောင်း သီချင်းကို ရေးသားခဲ့ကာ အဆိုတော်မျိုးချစ်က သီဆိုခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;mdn&quot;/&gt;

== စာသား ==
{|
|+
|-
!မူရင်းစာသား
!ပြင်ဆင်ထားသော စာသား
|-valign=&quot;top&quot;
| | 
: ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးအတွက် တပ်မတော်ဖွဲ့ဘို့ ဂျပန်ပြည်မှာကွယ်
: တကယ်ဘဲ အသက်နဲ့လဲလို့ ဆင်းရဲဒုက္ခခံကာ ကြံစည်တယ်
: သူရဲကောင်းတဲ့ ဗိုလ်အောင်ဆန်းနဲ့ အာဇာနည်တွေရယ်

: ငါဒို့ဗမာပြည်၊ အမိဘတိုင်းကကွယ်
: ဗိုလ်အောင်ဆန်းလို သူရဲကောင်းတွေ မွေးရမယ်
: ငါဒို့ဗမာပြည်ဝယ်၊ အမိဘအပေါင်းတို့ကကွယ်
: အာဇာနည်အစစ်ကို ဒို့တတွေ မွေးရမယ်

: ဪ ဘုရင့်နောင်နဲ့ ရာဇဓိရာဇ်တို့လို
: မင်းရဲကျော်စွာ ပမာပုံနှယ် အလောင်းဘုရားတို့လိုကွယ်
: ဗမာတိုင်း ဗမာမျိုး အားကိုးလောက်ပေရဲ့
: မကြောက်တန်း မလန့်တမ်း
: ဗမာတွေ အောင်ပန်းဆွတ်ရှာလေတယ်။

: ရာဇဝင် ထုပ္ပတ္တိလဲ ရှိရမယ်
: မော်ကွန်းလဲ ထိုးလောက်တယ်
: မြင့်မြတ်တဲ့ ဗိုလ်အောင်ဆန်းရယ်

: တိုင်းပြည်ကျိုး စွန့်ခဲ့တယ်၊ မျိုးဇာနည်နွယ်
: လွတ်လပ်ဘို့ ဒို့များကို ကျွန်တွင်းမှကယ်
: ဒို့ဗမာတွေ စိုးမိုးဘို့၊ မျှော်ကြရှာလို့ ပေါ်လာတယ်

: ဗမာနိုင်ငံ ထူထောင်ရန်နဲ့ မျိုးရိုးမတိမ်အောင် ကြံဆောင်လေတယ်
: နေမျိုးသာကီ ဗမာပြည်လက်ရုံး ဗမာနိုင်ငံအလုံး ထင်ပေါ်စေတယ်
: စိတ်အားသန်သန် မာန်ကိုမလျော့တယ်
: ငါတို့လူမျိုးတန်ခိုးရှိဖို့ သူရဲကောင်းတွေစုံညီတယ်
: တကယ်ပင် သတိုးမဟာဗန္ဓုလနဲ့ စွမ်းသတ္တိ ရာဇဝင်ပြောင်တယ်
: သားကောင်းများလို့ခေါ်ရလောက်ပေတယ်
: ဥဒါန်းတွင်စေဖွယ် ဗမာသူရဲကောင်းအပေါင်းတွေရယ်။

: ရာဇဝင် ထုပ္ပတ္တိလဲ ရှိရမယ်
: မော်ကွန်းလဲ ထိုးလောက်တယ်
: မြင့်မြတ်တဲ့ ဗိုလ်အောင်ဆန်းရယ်

: တိုင်းပြည်ကျိုး စွန့်ခဲ့တယ်၊ မျိုးဇာနည်နွယ်
: လွတ်လပ်ဘို့ ဒို့များကို ကျွန်တွင်းမှကယ်
: ဒို့ဗမာတွေ စိုးမိုးဘို့၊ မျှော်ကြရှာလို့ ပေါ်လာတယ်
|
: မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးအတွက် တပ်မတော်ဖွဲ့ဖို့ ဂျပန်ပြည်မှာကွယ်
: တကယ်ပဲ အသက်နဲ့လဲလို့ ဆင်းရဲဒုက္ခခံကာ ကြံစည်တယ်
: သူရဲကောင်းတဲ့ ဗိုလ်အောင်ဆန်းနဲ့ အာဇာနည်တွေရယ်။

: ငါတို့မြန်မာပြည် မိဘတိုင်းကရယ်
: ဗိုလ်အောင်ဆန်းလို သူရဲကောင်းမွေးရမယ်။
: ငါတို့မြန်မာပြည် မိဘအပေါင်းတို့ကရယ်
: အာဇာနည်အစစ်ကို ရှိဖို့မွေးရမယ်။

: ဩော် ဘုရင့်နောင်နဲ့ ရာဇာဓိရာဇ်တို့လို
: မင်းရဲကျော်စွာ ပမာပုံဆောင်အလောင်းဘုရားတို့လိုကွယ်
: မြန်မာတိုင်း မြန်မာမျိုး အားကိုးလောက်ပေတဲ့
: မကြောက်တမ်း မရွံ့တမ်း
: မြန်မာတွေအောင်ပန်းဆွတ်ကြရှာလေတယ်။ 

: ရာဇဝင် အတ္ထုပ္ပတ္တိလည်းရှိရမယ်
: မော်ကွန်းလဲထိုးလောက်တဲ့
: မြင့်မြတ်တဲ့ဗိုလ်အောင်ဆန်းရယ်။

: တိုင်းပြည်အကျိုး စွန့်ခဲ့တဲ့ များဇာနည်နွယ်
: လွတ်လပ်ဖို့ တို့များကို ကျွန်တွင်းမှကယ်
: တို့မြန်မာတွေစိုးမိုးဘို့ မျှော်ကြရှာလို့ ပေါ်လာတယ်။

: မြန်မာနိုင်ငံ ထူထောင်ရန်နဲ့ မျိုးရိုးမတိမ်အောင် ကြံဆောင်လေတယ်
: နေမျိုးသာကီ မြန်မာပြည်လက်ရုံး မြန်မာနိုင်ငံအလုံး ထင်ပေါ်စေတယ်
: စိတ်အားသန်သန် မာန်ကိုမလျော့တယ်
: ငါတို့လူမျိုးတန်ခိုးရှိဖို့ သူရဲကောင်းတွေစုံညီတယ်
: တစ်ကယ်ပင် သတိုးမဟာဗန္ဓုလနဲ့ စွမ်းသတ္တိ ရာဇဝင်ပြောင်တယ်
: သားကောင်းများလို့ခေါ်ရလောက်ပေတယ်
: ဥဒါန်းတွင်စေဖွယ် မြန်မာသူရဲကောင်းအပေါင်းတွေရယ်

: ရာဇဝင် အတ္ထုပ္ပတ္တိလည်းရှိရမယ်
: မော်ကွန်းလဲထိုးလောက်တဲ့
: မြင့်မြတ်တဲ့ဗိုလ်အောင်ဆန်းရယ်

: တိုင်းပြည်အကျိုး စွန့်ခဲ့တဲ့ များဇာနည်နွယ်
: လွတ်လပ်ဖို့ တို့များကို ကျွန်တွင်းမှကယ်
: တို့မြန်မာတွေစိုးမိုးဘို့ မျှော်ကြရှာလို့ ပေါ်လာတယ်
|}

==ကိုးကား==
{{reflist}}
# စတုတ္ထတန်း မြန်မာဖတ်စာ (သင်ရိုးသစ်)

[[Category:မြန်မာသီချင်းများ]]</text>
      <sha1>cr9j968l5ngcgxj09ord2xr7zo95obw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပိုက်သာဂိုရ သီအိုရမ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7394</id>
    <revision>
      <id>1042100</id>
      <parentid>1033469</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T15:14:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RC Xtreme</username>
        <id>141544</id>
      </contributor>
      <comment>[[ပိုက်သာဂိုရပ်စ် သီအိုရမ်]] သို့ ပြန်ညွှန်းကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်</comment>
      <origin>1042100</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4952" sha1="dj3tjclbahzyaeqxxhslwoqbfzbaggy" xml:space="preserve">[[File:Pythagorean.svg|thumb|ပိုက်သာဂိုရပ်စ် သီအိုရမ်၊ ဒေါင့်မှန်အနား (c) ၏ ဧရီယာ သည် အခြားအနားနှစ်ခု (a + b) ၏ ဧရီယာ ပေါင်းလပ်နှင့် တူညီသည်။]]
'''ပိုက်သာဂိုရပ်စ် သီအိုရမ်''' သည် [[သင်္ချာ]] ပညာ၏ဘာသာရပ်ခွဲတစ်ခုဖြစ်သော [[ဂျီဩမေတြီ]] နည်းဖြင့် [[ထောင့်မှန်တြိဂံ]] တစ်ခု၏ အနားများနှင့် သက်ဆိုင်သော မှန်ကန်ချက်ကိုဖော်ထုတ်ပြသည့်[[သီအိုရမ်]] တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုသီအိုရမ် ကို [[ဂရိလူမျိုး|ဂရိ]] [[သင်္ချာပညာရှင်များ|သင်္ချာပညာရှင်]] [[ပိုက်သာဂိုးရပ်စ်|ပိုက်သာဂိုရပ်စ်]] တည်ထောင်သော ဂိုဏ်းသားများက ဖော်ထုတ်သက်သေပြခဲ့ခြင်းကြောင့် ပိုက်သာဂိုရအမည်ဖြင့် ကိုယ်စားပြု၍ မှည့်ခေါ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုသီအိုရမ်မှာ ထောင့်မှန်တြိဂံတစ်ခုတွင် ထောင့်မှန်ခံအနားရှိ စတုရန်းသည် ကျန်အနားနှစ်ခုရှိ စတုရန်းများပေါင်းကိန်းနှင့် တူသည်။ အကယ်၍ &lt;math&gt;AC&lt;/math&gt; သည် ထောင့်မှန်တြိဂံတစ်ခု၏ ထောင့်မှန်ခံအနားဖြစ်ပြီး၊ &lt;math&gt;AB&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;BC&lt;/math&gt; သည် ကျန်အနားများဖြစ်ခဲ့သော် --
[[ပိုက်သာဂိုးရပ်စ်|ပိုက်သာဂိုရပ်စ်]]၏ သီအိုရမ်အရ &lt;math&gt;AC^2 = AB^2 + BC^2&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။

== သက်သေပြခြင်း ==
[[ပိုက်သာဂိုးရပ်စ်|ပိုက်သာဂိုရပ်စ်]]၏ သီအိုရမ် မှန်ကန်ကြောင်း သက်သေပြရသော် 
[[File:Pythagoras Converse.jpg|right|thumb]]
ထောင့်မှန်တြိဂံ &lt;math&gt;ABC&lt;/math&gt; တွင် ထောင့် &lt;math&gt;B&lt;/math&gt; မှ မျက်နှာချင်းဆိုင်အနားပေါ်သို့ ထောင့်မှန်မျဉ်းကြောင်းကို တည်ဆောက်ရာ အနား &lt;math&gt;AC&lt;/math&gt; ပေါ် &lt;math&gt;D&lt;/math&gt;  အမှတ်တွင် တွေ့ဆုံစေသည်။ ထိုအခါ အသစ်ဖြစ်ပေါ်လာသော ထောင့်မှန်တြိဂံ &lt;math&gt;BDC&lt;/math&gt; သည်လည်း မူလထောင့်မှန်တြိဂံ &lt;math&gt;ABC&lt;/math&gt; နှင့် ပုံသဏ္ဌာန်တူလေသည်။ အကြောင်းမှာ တြိဂံနှစ်ခုစလုံးတွင် ထောင့်မှန်ထောင့်တစ်ခုစီရှိသည့်အပြင် ဘုံထောင့် &lt;math&gt;C&lt;/math&gt; ဖြင့် ဖွဲ့ စည်းထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့အတူ ထောင့်မှန်တြိဂံ &lt;math&gt;ABC&lt;/math&gt;  နှင့် &lt;math&gt;BDA&lt;/math&gt; တို့ ပုံသဏ္ဌာန်တူလေသည်။ ပုံသဏ္ဌာန်တူသော တြိဂံများ၏ သက်ဆိုင်ရာအနားတို့၏ အချိုးလည်းတူညီကြသည်။
ထိုအခါ ထောင့်မှန်တြိဂံ &lt;math&gt;ABC&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;BDC&lt;/math&gt;  နှင့် &lt;math&gt;BDA&lt;/math&gt; တို့တွင်

:&lt;math&gt; BC=a, AC=b, \text{ and } AB=c, \!&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့်
:&lt;math&gt; \frac{a}{c}=\frac{DB}{a} \mbox{ and } \frac{b}{c}=\frac{AD}{b}.\,&lt;/math&gt;
၎င်းကို ဤသို့ ရေးနိုင်သည်
:&lt;math&gt;a^2=c\times DB \mbox{ and }b^2=c\times AD. \,&lt;/math&gt;
၎င်းနှစ်ခု ပေါင်းလိုက်သော အခါ -
:&lt;math&gt;a^2+b^2=c\times DB+c\times AD=c\times(DB+AD)=c^2 .\,\!&lt;/math&gt;

တနည်းအားဖြင့် ပိုက်သာဂိုရပ်စ် သီအိုရမ်သည် -
:&lt;math&gt;a^2+b^2=c^2.\,\!&lt;/math&gt;

[[Category:သင်္ချာ]]
__STATICREDIRECT__</text>
      <sha1>dj3tjclbahzyaeqxxhslwoqbfzbaggy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1042103</id>
      <parentid>1042100</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T15:19:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RC Xtreme</username>
        <id>141544</id>
      </contributor>
      <comment>စာမျက်နှာကို ဗလာလုပ်လိုက်သည်</comment>
      <origin>1042103</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9809</id>
    <revision>
      <id>1042130</id>
      <parentid>854209</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T20:03:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38259-49</username>
        <id>145223</id>
      </contributor>
      <comment>/* အရေးအခင်းစတင်ခြင်းနှင့်နောက်ဆက်တွဲအကျဉ်း */</comment>
      <origin>1042130</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68065" sha1="7eqhw9w7q0dn8denu09chmp86dub3lg" xml:space="preserve">{{Infobox civil conflict
| title = ၈၈၈၈ အရေးအခင်း
| partof =
| image = Info box collage for 8888 Uprising.jpeg
| caption = {{unbulleted list
 |'''အပေါ်ဆုံးတန်း'''- [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[ဆူးလေစေတီတော်]]ရှေ့ ဆန္ဒ‌ပြပြပြည်သူများ
|'''အလယ်တန်း'''- [[မန္တလေးမြို့]]တွင် ဆန္ဒပြနေသော သံဃာတော်များ၊ [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]မှ လူထုအား မိန့်ခွန်းပြောကြားနေပုံ
|'''အောက်ဆုံးတန်း'''- မောင်းပြန်သေနတ်များ ကိုယ်စီ ကိုင်ဆောင်ထားသော စစ်သားများ၊ [[တပ်မတော်|စစ်သားများ]] ၏ ပစ်ခတ်မှုတွင် ကျည်ဆန်ထိမှန်ခဲ့သောကျောင်းသူလေး [[ဝင်းမော်ဦး]]အား ဒေါက်တာ စောလွင်(ရှေ့) ဒေါက်တာဝင်းဇော်(နောက်)မှ သယ်ဆောင်လာစဉ်။&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=x5mITs2KoTA&lt;/ref&gt;
 }}
| date = {{Start date|df=yes|1988|03|12}} – {{End date|df=yes|1988|09|21}}
| place = [[နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|မြန်မာနိုင်ငံ]]
| coordinates =
| causes =
* ငွေစက္ကူများကိုတရားမဝင်ဟုကြေညာခြင်း
* တိုင်းပြည်စီးပွားရေးကျဆင်းခြင်း
* [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]]မှာ မအောင်မြင်ခြင်း
* ရဲတပ်ဖွဲ့၏ဖိနှိပ်မှုများရှိ‌ခြင်း
* အဂတိလိုက်စားမှုများရှိနေခြင်း
* [[တစ်ပါတီစနစ်]]ရှိနေခြင်း
*ပုဂ္ဂလိကပိုင်လုပ်ငန်းများအားပြည်သူပိုင်သိမ်းခြင်း
| result =* စစ်အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွား
* ဆန္ဒပြလှုပ်ရှားမှု နှိမ်နင်းခံရ
* စစ်အစိုးရမှ ၂၀၁၁အထိ နိုင်ငံအား အာဏာရှင်စနစ်ဖြင့်အုပ်ချုပ်
| goals = *[[တစ်ပါတီစနစ်]]ဖျက်သိမ်းပေးရန်
*ပါတီစုံ[[ဒီမိုကရေစီ]]စနစ်ရရှိရန်
*[[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်း]] အစိုးရအဖွဲ့မှ နုတ်ထွက်ရန်
| concessions =
* ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံတော်အား တရားဝင်ဖျက်သိမ်း
* [[ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၉၀|ရွေးကောက်ပွဲ]]ကျင်းပ (ရလဒ်အားအသိအမှတ်မပြု)

| methods =
* အာဏာဖီဆန်မှုများ
* ဆန္ဒပြမှုများ
* သပိတ်မှောက်ခြင်း
| side1 = '''ဆန့်ကျင်သူများ'''
* {{flagicon image|Flag of National League for Democracy.svg}} [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]
* ဆန္ဒပြပြည်သူသူများ
| side2 = {{flagdeco|Burma|1974}} '''[[ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်]]'''
* {{flagicon image|Flag of the Burma Socialist Programme Party (1962–1988).svg}} [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]] 
* {{flagicon image|Army Flag of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]]
** {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့|မြန်မာ့ရဲတပ်ဖွဲ့]]
| leadfigures1 = [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]
| leadfigures2 = [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]]&lt;br/&gt;[[စောမောင် (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စောမောင်]]
| howmany1 =
* ဆန္ဒပြသူ ၁,၀၀၀,၀၀၀ (ရန်ကုန်မြို့၌)
* ၅၀၀,၀၀၀ ([[ရွှေတိဂုံဘုရား]]ရှေ့)&lt;ref&gt;{{cite book | title=Buddha, his life &amp; teachings | url=https://books.google.com/books?id=Oa9_uCi83RsC&amp;q=8888+Uprising&amp;pg=PT260 | publisher=Mahavir &amp; Sons Publisher | author=Neeraj Gautam | year=2009 | isbn=978-81-8377-247-1 }}{{Dead link|date=August 2021 }}&lt;/ref&gt;
* ၅၀၀,၀၀၀ (ရန်ကုန်မြို့လယ်)
* ၁၀၀,၀၀၀ ([[မန္တလေးမြို့]])
* ၅၀,၀၀၀ ([[စစ်တွေမြို့]])
* အခြားနေရာတွင်မသိရ
| howmany2 =
| fatalities = ၃၅၀ (အစိုးရထုတ်ပြန်ချက်)&lt;br/&gt;၃၀၀၀ – ၁၀,၀၀၀ (ခန့်မှန်းခြေ)
| injuries = မသိရ
| arrests = မသိရ
| notes =
}}

{{မြန်မာ့ ဒီမိုကရေစီအရေး လှုပ်ရှားမှုများ}}

၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်]]၌ ချီတက်ဆန္ဒပြပွဲများ၊ ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြပွဲများနှင့် အဓိကရုဏ်းများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ကို အစွဲပြု၍ '''ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း''' (၈၈၈၈ အရေးအခင်း) ဟုခေါ်ကြသည်။&lt;ref&gt;Tweedie, Penny. (2008). [https://www.reuters.com/news/video?videoId=88623&amp;videoChannel=1 Junta oppression remembered] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110502175303/https://www.reuters.com/news/video?videoId=88623&amp;videoChannel=1 |date=2 May 2011 }}. Reuters.&lt;/ref&gt;

၁၉၆၂ ခုနှစ် မတ်လ ၂ ရက်နေ့ မှစ၍ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]ကို [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်း]] ဦးဆောင်သော [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]]က တစ်ပါတီစနစ်ဖြင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ အောင်မြင်မှုမရခဲ့သော ဆိုရှယ်လစ်စနစ်ဆီသို့ လျှောက်လှမ်းသော မြန်မာ့နည်းသည် မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာ့အဆင်းရဲဆုံးနိုင်ငံများတွင် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်စေခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;burmawatcher&quot;&gt;Burma Watcher (1989)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;*Tallentire, Mark (28 September 2007). [https://www.theguardian.com/world/2007/sep/28/burma.uk The Burma road to ruin] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20160304081122/https://www.theguardian.com/world/2007/sep/28/burma.uk |date=4 March 2016 }}. ''The Guardian''.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;woodsome&quot;&gt;Woodsome, Kate. (7 October 2007). [https://web.archive.org/web/20090826114804/http://www.voanews.com/english/archive/2007-10/2007-10-04-voa10.cfm 'Burmese Way to Socialism' Drives Country into Poverty]. Voice of America.&lt;/ref&gt; ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော Newsweek မဂ္ဂဇင်းပါ ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်တွင် ဆိုရှယ်လစ်စနစ်ဆီသို့ လျှောက်လှမ်းသော မြန်မာ့နည်းကို “ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့်မာ့က်စ်ဝါဒီ ယုတ္တိမတန်မှုတို့ပေါင်းစည်းခြင်း” ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။

== အရေးအခင်းစတင်ခြင်းနှင့်နောက်ဆက်တွဲအlee ==
ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်းသည် ၁၉၈၇ မတ်လ ကျောင်းသားအရေးအခင်းမှ စတင်မြစ်ဖျားခံခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီ အစိုးရမှ ငွေစက္ကူများကို တရားမဝင်ကြေညာခဲ့ခြင်းကြောင့် တိုင်းပြည်အတွင်း ဆင်းရဲကျပ်တည်းမှုများ မြင့်တက်နေချိန်တွင် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသား ကိုဘုန်းမော်သေဆုံးရသည့် ကျောင်းသားနှင့်အရပ်သားအငြင်းပွားမှုဖြစ်စဉ်တွင် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများအား အစိုးရမှလူသေဆုံးသည်အထိ ပြင်းပြင်းထန်ထန်ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သဖြင့် ကျောင်းသားများမှ အစိုးရအားဆန့်ကျင် ဆန္ဒပြခဲ့ရာမှစတင်သည်။  ပြည်သူပြည်သားများ၏ အထွေထွေကျပ်တည်းမှုများ ထွက်ပေါက်မဲ့လာခြင်း၊ အစိုးရမှ ပြေလည်အောင်ဖြေရှင်းနိုင်ခြင်းမရှိဘဲ အင်အားသုံးဖြေရှင်းရာတွင် ထိခိုက်သေဆုံးသူကျောင်းသားပြည်သူများ အလွန်အမင်းများပြားလာခြင်း၊ အဓိကရုဏ်များကိုအင်အားအများအပြားသုံးကာနှမ်နှင်းခြင်းတို့ကြောင့် တစ်ပြည်လုံးအုံကြွဆန့်ကျင့်ခြင်းများဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၈၈၈၈ အရေးအခင်းမှာ [[ရန်ကုန်မြို့]]တွင် ကျောင်းသားများက ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြပွဲများသည် တစ်နိုင်ငံလုံးသို့ ပြန့်နှံ့သွားခဲ့သည်။ သိန်းပေါင်းများစွာသော ရဟန်းသံဃာများ၊ ကလေးငယ်များ၊ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများ၊ အိမ်ရှင်မများနှင့် ဆရာဝန်များသည် အစိုးရကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ အရေးအခင်းသည်[[တပ်မတော်|စစ်တပ်]]မှ အာဏာသိမ်းယူမှုအပြီး စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]ရှိ အာဏာပိုင်တို့က သေဆုံးခဲ့သည့် အရေအတွက်မှာ ၃၅၀ ခန့်မျှသာဟု ဆိုခဲ့သော်လည်း လက်ရှိတွင်ပို၍များနိုင်ပြီး အများဆုံး နိုင်ငံတစ်ဝန်း သေဆုံးမှု့ တစ်သောင်းနှင့်အထက်ခန့်မှန်းမှု့များရှိခဲ့သည်။ 

အရေးအခင်းဖြစ်ပွားပြီးနောက် မြန်မာ့အသံနှင့် ရုပ်မြင်သံကြားမှ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းမှ &lt;blockquote&gt;“နောင်ကို လူစုလူဝေးနဲ့ ဆူဆူပူပူလုပ်လို့ရှိရင်တော့ စစ်တပ်ဆိုတာ ပစ်ရင်မှန်အောင်ပစ် မိုးပေါ်ထောင်ပြီးခြောက်တာမပါဘူး အဲ့ဒီတော့ နောင်ကိုဆူဆူပူပူလုပ်မယ်ဆိုရင်တော့ တပ်ကိုသုံးလို့ရှိရင်တော့ အဲဒါဆူတဲ့လူတွေ မသက်သာဘူးမှတ်ပေတော့”&lt;/blockquote&gt; ဟု ဆန္ဒပြသူများအား ခြိမ်းခြောက်ပြောဆိုခဲ့သည်။

ဤအကျပ်အတည်းကာလအတွင်း [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]သည် နိုင်ငံ​ရေးလောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်လာသည်။ နဝတအစိုးရက စီစဉ်ဆောင်ရွက်သော ၁၉၉၀ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် သူမ၏ ပါတီဖြစ်သော [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]က အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ သို့သော် နဝတအစိုးရသည် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို အသိအမှတ်ပြုရန် ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်တွင် အကျယ်ချုပ် ချထားခဲ့သည်။

== အဓိက ဆန္ဒပြပွဲများ ==
ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှုများသည် ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် အထွဋ်အထိပ်သို့ ရောက်ခဲ့သည်။ ကျောင်းသားများသည် ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ ထူးခြားမှုကို အခြေခံသည့် ဂဏန်းထပ်နေ့စွဲ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ၈ လပိုင်း(ဩဂုတ်) ၈ ရက်တွင် နိုင်ငံအဝှမ်း ချီတက်ဆန္ဒပြပွဲပြုလုပ်ရန် စီစဉ်ခဲ့ကြသည်။ ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှု သတင်းသည် တောနယ်ဒေသများသို့ပါ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး နိုင်ငံအဝှမ်း ချီတက်ဆန္ဒပြပွဲမတိုင်မီ လေးရက်အလိုတွင် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ကျောင်းသားများသည် [[ဦးစိန်လွင်]]၏ အုပ်ချုပ်မှုကို ရှုံ့ချကြပြီး တပ်မတော်သားများသည် အင်အား စုရုံးနေခဲ့ကြသည်။ ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂ (ဗကသ) အမှတ်အသားဖြစ်သော ခွပ်ဒေါင်းပုံပါ လက်ကမ်းစာစောင်များနှင့် ပိုစတာများသည် ရန်ကုန်မြို့ရှိ လမ်းများတွင် ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။

မြေအောက်လှုပ်ရှားသူများ၏ အကြံပေးချက်အရ ရပ်ကွက်လုံခြုံရေး နှင့် သပိတ်မှောက်ရေး ကော်မတီများကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှ အများအပြားမှာ ၁၉၈၀ ခုနှစ်များက အလားတူဖြစ်ခဲ့သော အလုပ်သမားများနှင့် သံဃာတော်များ၏ မြေအောက်လှုပ်ရှားမှုများတွင် ဩဇာညောင်းသူများ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဩဂုတ်လ ၂ ရက်မှ ၁၀ ရက် အကြားတွင် ပူးပေါင်း ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှုများသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြို့အများစုတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဤကာလအတွင်း အစိုးရကို ဆန့်ကျင်သော သတင်းစာများကို လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဝေကြသည်။ ခွပ်ဒေါင်း အောင်တံခွန်များကို ဖြန့်ခဲ့ပြီး ချီတက်ပွဲများကို တပြိုင်နက် ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး ချီတက်ပွဲများ၌ ဟောပြောသူများကို အကာအကွယ်ပေးခဲ့ကြသည်။

ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြသူ ကျောင်းသားများက ဆန္ဒပြပွဲများကို ပံ့ပိုးမှုပေးကြရန် တောင်းဆိုမှုများ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည့်အခါ ရန်ကုန်မြို့တွင် ပထမဆုံး လှုပ်ရှားမှုကို ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၏ ဝါဆိုလပြည့်နေ့ ဝန်းကျင် ရက်များတွင် [[ရွှေတိဂုံဘုရား]]၌ စတင်ခဲ့သည်။ ရပ်ကွက်လုံခြုံရေးနှင့် သပိတ်မှောက်ရေး ကော်မတီများသည် ရပ်ကွက်ပတ်ဝန်းကျင်တွင် အရန်အတားများ ချထားပြီး မိမိတို့ရပ်ကွက်ကို ခုခံကာကွယ်ခဲ့ပြီး နောက်ထပ်ချီတက် ဆန္ဒပြပွဲများအတွက် ပြင်ဆင်ခဲ့ကြသည်။ အချို့ဒေသများတွင် ကော်မတီများသည် ဟောပြောသူများက လူအများ တက်ရောက် ဟောပြောနိုင်ရန် ယာယီစင်မြင့်များ တည်ဆောက်ပြီး လူထုစည်းဝေးပွဲများကို ထောက်ပံ့ရန် အလှူငွေများကို စုဆောင်းပေးခဲ့သည်။

== ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြပွဲများ၏အမှတ်အသား ==
[[ဖိုင်:ABFSU Flag.svg|alt=|thumb|ကျောင်းသားများ၏ဘယ်ဘက်လက်မောင်းတွင်ပတ်ကာဆန္ဒပြခဲ့သည့်အမှတ်အသား]]
[[ဖိုင်:Flag of Burma (1948–1974).svg|alt=|thumb|၁၉၆၂ မတိုင်မီပါတီစုံစနစ်အားရည်ညွှန်းလိုသည့်အမှတ်အသား]]
ရန်ကုန် ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြပွဲများ၏ အစပိုင်း ရက်အနည်းငယ်တွင် လှုပ်ရှားသူများက [[မန္တလေးမြို့|မန္တလေး]]ရှိ ရှေ့နေများနှင့် သံဃာတော်များကိုကန့်ကွက်ဆန္ဒပြပွဲများတွင် ပါဝင်ဖို့ တိုက်တွန်းရန် ဆက်သွယ်ခဲ့ကြသည်။ အစိုးရ အလုပ်သမားများ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ သံဃာတော်များ၊ [[တပ်မတော် (ကြည်း)|ကြည်း ‌]][[တပ်မတော် (ရေ)|ရေ]] [[တပ်မတော် (လေ)|လေ]] [[တပ်မတော်|တပ်မတော်သား]]များ&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=LJFsL0A1G8Q&lt;/ref&gt;၊ အကောက်ခွန် အရာရှိများ၊ ကျောင်းဆရာများနှင့် ဆေးရုံဝန်ထမ်းများ အပါအဝင် အလွှာပေါင်းစုံမှ မြန်မာနိုင်ငံသားများက ကျောင်းသားများနှင့် လျင်မြန်စွာ ပူးပေါင်းခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ချီတက်ဆန္ဒပြပွဲများသည် အခြား ပြည်နယ်မြို့တော်များသို့ ပျံ့နှံ့စေခဲ့သော အခြားသော ချီတက်ဆန္ဒပြပွဲများအတွက် အဓိကကျသည့် အချက်ဖြစ်ခဲ့သည်။

ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြသူပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ခန့်သည် [[ရန်ကုန်မြို့]]တွင် ဆူးလေဘုရား အပြင်ဘက်တွင် ချီတက် ဆန္ဒပြခဲ့ကြပြီး၊ ထိုနေရာတွင် တရားဝင် ငွေကြေးအဖြစ်မှ ရပ်စဲခဲ့သော ငွေစက္ကူများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော [[ဦးနေဝင်း]]နှင့် ဦး[[စိန်လွင် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စိန်လွင်]]တို့၏ ပုံတူရုပ်များ ထည့်ထားသည့် ခေါင်းတလားများကို မီးရှို့ကာ မြေမြုပ်ခဲ့ကြသည်။ အခြားသော ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြသူများသည် နိုင်ငံအဝှမ်း အားကစားရုံများနှင့် ဆေးရုံများတွင် နေရာယူခဲ့ကြသည်။ ဆူးလေဘုရားရှိ သံဃာတော်များက ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်၏ အရိပ်တော်သည် ကောင်းကင်ထဲတွင် ဦးခေါင်းတော်နှင့်ရပ်နေသည့် ပုံသဏ္ဌာန် ပြောင်းသွားခဲ့သည်ဟု ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။ ဩဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် အာဏာပိုင်များက စစ်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ရာ ည ၈ နာရီမှ နောက်တနေ့ နံနက် ၄ နာရီ အထိ အပြင်မထွက်ရအမိန့်နှင့် လူငါးယောက်ထက် ပိုမို၍ စုရုံးခွင့်မရှိ အမိန့်များ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

== ဩဂုတ်လ ၈-၁၂ ရက် ==
“[[မြန်မာပြည်]] တစ်ဝှမ်း ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှုများတွင် ပါဝင်ရန် ထောင်နှင့်ချီသော ပြည်သူများ ထွက်လာခဲ့ကြသည် - ကျောင်းသားများသာမက ဆရာများ၊ သံဃာတော်များ၊ ကလေးသူငယ်များ၊ ကျွမ်းကျင် အတတ်ပညာရှင်များ နှင့် အလွှာပေါင်းစုံမှ အလုပ်သမား သမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်များ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ ဤနေ့တွင်  မဆလအစိုးရသည် ဆုံးဖြတ်ချက် ချပြီးဖြစ်သော ဖိနှိပ်ချုပ်ခြယ်မှုတို့၏ ပထမဆုံးအကြိမ် ကြိုးစားခြင်းကို စတင်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ စစ်သားများသည် ချီတက်ဆန္ဒပြသူများထဲသို့ သေနတ်များဖြင့် ပစ်ခဲ့ကြပြီး ရာနှင့်ချီသော လက်နက်မဲ့ ချီတက်သူများ အသတ်ခံခဲ့ရသည်။ သတ်ဖြတ်ခြင်းသည် တစ်ပတ်ကြာ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သော်လည်း လမ်းမများသည် ချီတက် ဆန္ဒပြသူများနှင့် ဆက်လက် ပြည့်လျှံနေခဲ့သည်။”

အထွေထွေ သပိတ်မှောက်ကြီးသည် ကြိုတင် စီစဉ်ခဲ့သည့်အတိုင်း ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။ ကြီးမားသော ချီတက်ဆန္ဒပြမှုများ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း ကျင်းပခဲ့ရာ လူမျိုးစုများ၊ ကျောင်းသားများ၊ အလုပ်သမားများနှင့် လူကြီးလူငယ်မရွေး ချီတက် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ ပထမဆုံး စီတန်းလှည့်လည်ခြင်းသည် ရန်ကုန်မြို့ကို လှည့်ပတ်ခဲ့ပြီးနောက် နေရာအချို့တွင် ဟောပြောရန် ရပ်တန့်ခဲ့သည်။ စင်မြင့်ကိုလည်း ဆောက်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်မြို့]]ဝန်းကျင်မှ ချီတက်ဆန္ဒပြသူများသည် ရန်ကုန်မြို့လယ်တွင် စုရုံးကြသည်။ ဤနေရာတွင် ကြောက်ရွံ့နေသော ယာဉ်ထိန်းရဲများက လူစုထဲသို့ သေနတ်နှင့် ပစ်ပြီး ထွက်ပြေးသွားပြီး တစ်ဦးတည်းသာ ကျဆုံးမှုရှိသည်ဟု သတင်းပို့ခဲ့သည်။ (ထိုကဲ့သို့ စစ်ကြောင်းချီတက်မှုများသည် စက်တင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့အထိ နေ့စဉ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။) ဆန္ဒပြသူများသည် ပြည်သူ့ ဆန္ဒပြပွဲသို့ ပူးပေါင်းဖို့ ဆွဲဆောင်ရန် ကြိုးစားသည့်အနေဖြင့် စစ်သားများ၏ ရှူးဖိနပ်များကို နမ်းခဲ့ကြသည်။ လူအုပ်ကြီးနှင့် အစောပိုင်း အကြမ်းဖက်မှုမှ ကာကွယ်ရန် လူအချို့က စစ်တပ်မှ အရာရှိများကို ဝိုင်းရံ ထားခဲ့သည်။ နောက်ထပ် လေးရက်အတောအတွင်း ချီတက်ဆန္ဒပြပွဲများ ဆက်လက် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အစိုးရသည် ပြည်လုံးကျွတ်များပြားလှသော ဆန္ဒပြသူများကို တအံ့တဩဖြစ်ခဲ့ပြီး ပြည်သူများ၏ တောင်းဆိုချက်ကို “တတ်နိုင်သလောက်” လိုက်လျောရန် ကတိပြုသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ဦးစိန်လွင်သည် ဆန္ဒပြပြည်သူများကို နှိမ်နင်းရန် လက်နက်ကိုင် လှုပ်ရှားမှုများရှိသော နေရာမှ စစ်သားများပိုမို ခေါ်ဆောင်ခဲ့သည်။

[[မန္တလေးတိုင်း]]တွင် ပိုမို၍ ဖွဲ့စည်းမှုကောင်းသော သပိတ်မှောက် ကော်မတီကို ရှေ့နေများက ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး ဆွေးနွေးပွဲသည် ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီနှင့် လူ့အခွင့်အရေးကို ဦးတည်ခဲ့သည်။ ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြပွဲတွင် ပါဝင်ရန် အနီးအပါး မြို့များနှင့် ရွာများမှ လူပေါင်းများစွာ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။ အထူးသဖြင့် အစိုးရ၏ စီးပွားရေး ပေါ်လစီအပေါ် မကျေနပ်ကြသော လယ်သမားများသည်လည်း ရန်ကုန်မြို့ ဆန္ဒပြပွဲကို ပူးပေါင်းခဲ့ကြသည်။ လူဦးရေ ၅,၀၀၀ ရှိသော ရွာတစ်ရွာတွင်မှ ၂,၀၀၀ သည် သပိတ်မှောက်ပွဲသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။
များမကြာမီ၊ အာဏာပိုင်တို့က ဆန္ဒပြသူမျာကို သေနတ်နှင့် ပစ်ခဲ့သည်။ ဦးနေဝင်းက “သေနတ်ဆိုတာ မိုးပေါ်ထောင်မပစ်ဘူး” ဟု ညွှန်ကြားခဲ့ရာ ၎င်းသည် စစ်တပ်ကို ဆန္ဒပြသူလူထုထဲသို့ တည့်တည့်ပစ်ရန် အမိန့်ပေးသည့် အဓိပ္ပာယ်ပင် ဖြစ်သည်။ ဆန္ဒပြပြည်သူများက လက်လုပ်ဗုံးများ၊ ဓားရှည်များ၊ ဓားများ၊ ကျောက်ခဲများ၊ အဆိပ်သုတ်ထားသော မြားတိုများနှင့် စက်ဘီး စပုတ်တံများကို ပစ်လွှတ်ခြင်းဖြင့် တုံ့ပြန်ကြသည်။ တစ်ခုသော ဖြစ်ရပ်တွင် ဆန္ဒပြသူများက ရဲဌာနကို မီးရှို့ပြီး၊ ထွက်ပြေးသော အရာရှိ လေးဦးကို ဆွဲဆုတ်ခဲ့သည်။ ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် စစ်သားများသည် ရန်ကုန် အထွေထွေရောဂါကု ဆေးရုံကြီးကို မီးရှို့ခဲ့ရာ ဒဏ်ရာရဆန္ဒပြသူများကို ကုသနေသော သူနာပြုများနှင့် ဆရာဝန်များ သေဆုံးခဲ့သည်။ နိုင်ငံပိုင် ရေဒီယို ရန်ကုန်က “လုယက်သူများနှင့် အနှောင့်အယှက်ပေးသူများ” ၁,၄၅၁ ယောက် အဖမ်းခံခဲ့ရကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
၈-၈-၈၈ ချီတက်ဆန္ဒပြပွဲအတွင်း သေကြေဒဏ်ရာရသူပေါင်း ခန့်မှန်းခြေ ရာပေါင်းများစွာမှ ၁၀,၀၀၀ အတွင်း ရှိခဲ့သည်။ မဆလအစိုးရသည်နိုင်ငံတော်ပိုင်ရုပ်မြင်သံကြားသတင်းဌာနမှ ၉၅ ယောက်သေဆုံးပြီး ၂၄၀ ဒဏ်ရာရခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

== ဩဂုတ်လ ၁၃-၃၁ ရက် ==
ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဦးစိန်လွင်၏ ဖြေရှင်းချက်မပါသော ရုတ်တရက်နုတ်ထွက်မှုသည် ကန့်ကွက် ဆန္ဒပြသူပေါင်း များစွာကို စိတ်ရှုပ်ထွေးမှု ဖြစ်စေခဲ့ပြီး ဝမ်းမြောက်စေခဲ့သည်။ လုံခြုံရေး အင်အားစုများက ချီတက်ဆန္ဒပြသူများကို သတိကြီးစွာထားခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ချီတက်ဆန္ဒပြသူများနှင့် ကော်မတီများ၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် လုံးလုံးလျားလျား ကျရောက်နေသော ရပ်ကွက်များတွင် ဖြစ်သည်။ ဩဂုတ်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် အရပ်သားအစိုးရကို ဖွဲ့စည်းရန် တောင်းဆိုမှုများအရ ဦးနေဝင်း၏ အတ္ထုပတ္တိကို ရေးသားသူ ဒေါက်တာမောင်မောင်ကို အစိုးရခေါင်းဆောင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ သူသည် ဥပဒေပညာရှင် တစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည့် စစ်ဘက်မှမဟုတ်သည့် တစ်ဦးတည်းသော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။ ဒေါက်တာ မောင်မောင်ကို ခန့်အပ်ခြင်းသည် ပစ်ခတ်မှုများနှင့် ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြမှုမျာကို လျော့ကျစေခဲ့သည်။

နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ချီတက်ဆန္ဒပြပွဲများသည် ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မန္တလေးမြို့တွင် သံဃာတော်များ အပါအဝင် လူပေါင်း ၁၀၀,၀၀၀ နှင့် စစ်တွေတွင် ၅၀,၀၀၀ ချီတက် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ ကြီးမားသော ချီတက်ဆန္ဒပြ စစ်ကြောင်းများသည် တောင်ကြီးနှင့် မော်လမြိုင် မြို့များမှသည် ဝေးကွာလှသော တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုပြည်နယ်များ (အထူးသဖြင့် ယခင်က စစ်တပ်က စစ်ဆင်ရေးများ ပြုလုပ်ခဲ့သော နေရာများ) ဆီသို့ပါ ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။ ဒီမိုကရေစီ အထိမ်းအမှတ် အရောင်ဖြစ်သော အနီရောင်ကို အောင်တံခွန်များ လွှင့်ထူကြထားသည်။ နှစ်ရက်အကြာတွင် ဆရာဝန်များ၊ သံဃာတော်များ၊ ဂီတပညာရှင်များ၊ သရုပ်ဆောင်များ၊ ရှေ့နေများ၊ စစ်မှုထမ်းဟောင်းများနှင့် အစိုးရဝန်ထမ်းများသည် ကန့်ကွက် ဆန္ဒပြပွဲများတွင် ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။ ကော်မတီများအနေနှင့် ဆန္ဒပြပွဲများကို ထိန်းချုပ်ရန် အခက်အခဲ ရှိလာခဲ့သည်။ ထိုအတောအတွင်း ချီတက်ဆန္ဒပြသူများသည် “သံသယဖြစ်ဖွယ် ကောင်းသော” လူများ၊ ရဲများနှင့် စစ်တပ်မှ အရာရှိများအပေါ် သတိထားမှု ပိုလာခဲ့ကြသည်။

တစ်ခါတွင် ရပ်ကွက် ကော်မတီတစ်ခုသည် ဗုံးတစ်လုံး သယ်ဆောင်လာသည်ဟု ယူဆကာ လူနှစ်ယောက်ကို မှားယွင်းစွာ ခေါင်းဖြတ်သတ်ခဲ့သည်။ မန္တလေးမြို့တွင် ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှုများကို ရှေ့နေများနှင့် သံဃာတော်များက ဦးဆောင်ခဲ့သောကြောင့် ပိုမို၍အေးချမ်းခဲ့ပြီး ထိုကဲ့သို့ ဖြစ်ရပ်များ မရှိခဲ့ပေ။ နာမကျန်းသော မိခင်၏ အိပ်ယာနံဘေးတွင် ပြုစုလျက် ချီတက်ဆန္ဒပြပွဲများကို စောင့်ကြည့်နေခဲ့သော ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ရွှေတိဂုံဘုရား၌ သန်းဝက်မျှသော ပြည်သူလူထုကို မိန့်ခွန်းချွေခြင်းဖြင့် နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ဤအကြောင်းကြောင့် အထူးသဖြင့် အနောက်တိုင်းလောက၏ အမြင်တွင် သူမသည် မြန်မာနိုင်ငံ ရုန်းကန်မှု၏ သင်္ကေတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် လွတ်လပ်ရေး လှုပ်ရှားမှုကို ဦးဆောင်ခဲ့သည့် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ သမီးအဖြစ် ဒီမိုကရေစီ ရရှိရေးအတွက် လှုပ်ရှားမှုများကို ဦးဆောင်ရန် အဆင်သင့် ဖြစ်နေခဲ့သည်။ သူမသည် လူထုကြီးအား စစ်တပ်ကို ဦးတည်ခြင်း မပြုရန်နှင့် အကြမ်းမဖက်ဘဲ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ရှေးရှုရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ မြန်မာပြည်၏ ဤအချိန်အခါကာလတွင် ကြုံတွေ့ရသော အရေးအခင်းကို ၁၉၈၆ ခုနှစ်က ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပြည်သူ့စွမ်းအား တော်လှန်ရေးနှင့် အလားတူအဖြစ် ရှုမြင်ခဲ့ကြသည်။

ဤအချိန်အတောအတွင်းတွင် ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦးနုနှင့် ဗိုလ်မှူးချုပ်ဟောင်းအောင်ကြီး သည်လည်း နိုင်ငံရေး နယ်ပယ်ထဲသို့ ပြန်လည် ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ များစွာသော ဒီမိုကရေစီ ခေါင်းဆောင်ဟောင်းများ ပြန်လည်ပါဝင်လာချိန် နိုင်ငံရေးရှုခင်းကို “ဒီမိုကရေစီ နွေရာသီ” ဟု တင်စားဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုကြောင့် ရလဒ်များ ရှိသော်လည်း [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]] သည် နောက်ကွယ်တွင် ဆက်လက် တည်ရှိနေခဲ့သည်။

== စက်တင်ဘာလ ==
၁၉၈၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ပြုလုပ်သော လွှတ်တော် အစည်းအဝေးတွင် ပါတီကိုယ်စားလှယ် ၇၅% (၁,၀၈၀ ဦးရှိသည့်အနက် ၉၆၈ ဦး) သည် ပါတီစုံစနစ် အစိုးရဖွဲ့စည်းရန် မဲဆန္ဒပေးခဲ့ကြသည်။ မဆလအစိုးရက ၎င်းတို့သည် ရွေးကောက်ပွဲပြုလုပ်ရန် စီစဉ်ဆောင်ရွက်မည်ဟု ကြေညာသော်လည်း အတိုက်အခံ ပါတီများက အစိုးရချက်ချင်းနုတ်ထွက်ပြီး ကြားဖြတ်အစိုးရဖွဲ့စည်း၍ ရွေးကောက်ပွဲကို စီစဉ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ မဆလအစိုးရ က တောင်းဆိုချက် နှစ်ခုစလုံးကို ငြင်းဆိုခဲ့အပြီးတွင် ကန့်ကွက် ဆန္ဒပြသူများသည် ၁၉၈၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် လမ်းများပေါ်၌ ပြန်လည် နေရာယူကြသည်။ ဦးနုသည် ယာယီအစိုးရဟု ကြေညာခဲ့ကာ တစ်လအတွင်း ရွေးကောက်ပွဲပြုလုပ်ပေးမည်ဟု ဂတိပေးခဲ့သည်။ ထိုအတောအတွင်းတွင် ရဲများနှင့် စစ်တပ်သည် ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြသူများနှင့် ပူးပေါင်းလာခဲ့ကြသည်။

လှုပ်ရှားမှုသည် ၎င်းတို့၏ တောင်းဆိုချက်များကို အစိုးရမှ တုံ့ပြန်မှု ရရှိရန်အတွက် နေ့စဉ် ချီတက်ဆန္ဒပြပွဲများ ပြုလုပ်ခြင်း၊ စစ်သားများကို ဘက်ပြောင်းရန် အားပေးခြင်းနှင့် ကုလသမဂ္ဂနှင့် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုမှ စစ်တပ်များ ရောက်ရှိလာလိမ့်မည်ဟူသော အားထားကြသဖြင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပရိသတ်ကို မေတ္တာရပ်ခံခြင်း တည်းဟူသော မျှော်လင့်ချက် သုံးခုအပေါ်တွင် မှီခိုရသည့် တစ်ဖက်ပိတ်လမ်း အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ အချို့သော တပ်မတော်သားများ၊ အများအားဖြင့် ရေတပ်မှ ဘက်ပြောင်းသွေဖည်ခဲ့ကြသော်လည်း အနည်းအကျဉ်းသာ ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံအပေါ်တွင် ထားရှိသည့် [[အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု]] အစိုးရ၏ ပေါ်လစီကို ထင်ဟပ်သော စတီဗင် ဆိုလာ့ဇ်သည် မြန်မာနိုင်ငံအုပ်ချုပ်ရေး ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရန်အတွက် အစိုးရကို တွန်းအားပေးရန် မြန်မာနိုင်ငံသို့ စက်တင်ဘာလတွင် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ သူသည် ဖိလစ်ပိုင်နှင့် တောင်ကိုရီးယားတို့တွင် မကြာသေးမီက ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဒီမိုကရေစီ ဆန္ဒပြပွဲများတွင် အတွေ့အကြုံရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။ စက်တင်ဘာလလယ်တွင် ဆန္ဒပြမှုများသည် ပိုမို၍ အကြမ်းဖက်လာကြပြီး ဥပဒေမဲ့ဖြစ်လာသည်။ စစ်သားများက ဆန္ဒပြသူများကို ၎င်းတို့စစ်တပ်က အလွယ်အကူ အနိုင်ရသော စစ်ပွဲငယ်လေးများ အတွင်းသို့ ရောက်ရန် သွေးအေးစွာ လမ်းကြောင်းခဲ့သည်။ ဆန္ဒပြသူများသည် ပိုမိုမြန်ဆန်သော ပြောင်းလဲမှုများ ချက်ချင်းပြုလုပ်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြပြီး တဖြည်းဖြည်း ပြန်လည်ဖွဲ့စည်း တည်ဆောက်ရေး အဆင့်များကို အယုံအကြည် မရှိခဲ့ကြပေ။

== နဝတ “အာဏာသိမ်းယူခြင်း” နှင့် နှိမ်နင်းခြင်း ==
&lt;blockquote&gt;“ကျွန်မကတော့ မြန်မာပြည်သားတွေ ဘာအကြောင်းမှမရှိဘဲ အပစ်သတ်ခံရတယ် ဆိုတာကို တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာရှိတဲ့ နိုင်ငံအားလုံးကို သိစေချင်ပါတယ်။&quot;&lt;br&gt;
— [[အောင်ဆန်းစုကြည်]] (၂၂ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၈)&lt;/blockquote&gt;

၁၉၈၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်တွင် စစ်တပ်သည် နိုင်ငံ့အာဏာကို ရယူခဲ့သည်။ [[စောမောင် (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်စောမောင်]]သည် ၁၉၇၄ ခုနှစ်က ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေကို ရုပ်သိမ်းခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ (State Law and Order Restoration Council - SLORC) ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဦးစောမောင်က မာရှယ်လောခေါ် စစ်တပ်မှ အုပ်ချုပ်သည့် ဥပဒေကို ထုတ်ပြန်ပြီးနောက်တွင် ဆန္ဒပြသူများသည် ပြိုကွဲခဲ့သည်။ အစိုးရက [[မြန်မာ့အသံ]]မှတဆင့် စစ်တပ်သည် ပြည်သူ့အကျိုးအတွက် “နိုင်ငံအဝှမ်းတွင် ဖြစ်ပွားနေသော ဆိုးဝါးနေသည့် အခြေအနေများကို အချိန်မီ ရပ်တန့်ရန်” နိုင်ငံတော်အာဏာကို သိမ်းယူခဲ့ရသည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။

စစ်သား များသည် မြန်မာနိုင်ငံတဝှမ်းလုံးရှိ မြို့များတွင် ရှိနေပြီး ဆန္ဒပြသူများကို အတားအဆီးမဲ့စွာ ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။ အာဏာရယူအပြီး ပထမ သီတင်းပတ်အတွင်း ကျောင်းသားများ၊ သံဃာတော်များနှင့် ကျောင်းသားငယ် ၁၀၀၀ ခန့် အသတ်ခံခဲ့ရပြီး [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] သံရုံးရှေ့တွင် ဆန္ဒပြသူ ၅၀၀ လည်း အသတ်ခံခဲ့ရသည်။ ဤဖြစ်ရပ်ကို ကမ္ဘာ့မီဒီယာအတွက် သတင်းရိုက်ကူးသူဖြစ်သော အနီးအနားရှိ ဓာတ်ပုံဆရာတစ်ဦးက ရိုက်ကူးထားခဲ့သည်။ ဦးစောမောင်က သေဆုံးသူများကို “လုယက်သူများ” ဟုပြောဆိုခဲ့သည်။ ဆန္ဒပြသူများသည် တောခိုခဲ့ကြပြီး အချို့ကျောင်းသားများသည် ထိုင်းနိုင်ငံ နယ်စပ်တွင် စစ်သင်တန်းများ တက်ခဲ့ကြသည်။

စက်တင်ဘာလကုန်တွင် ဆန္ဒပြသူ ၃,၀၀၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့ပြီး ဒဏ်ရာရသူ ဦးရေ အတိအကျကိုမူ ယခုအချိန်အထိ မသိရပေ။ ရန်ကုန်မြို့ တစ်ခုထဲတွင်ပင် လူ ၁,၀၀၀ သေဆုံးခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် အကူအညီပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံခဲ့သည်။ စက်တင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် အစိုးရသည် နိုင်ငံကို ထိရောက်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာလတွင်း လှုပ်ရှားမှုများသည် ထိရောက်စွာ ပြိုကွဲပျက်ပြားခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်ကုန်တွင် ဆန္ဒပြသူများနှင့် စစ်သားများအပါအဝင် လူပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့ရသည်။ အခြား များစွာသော သူများလည်း ပျောက်ဆုံးနေခဲ့သည်။

== နောက်ဆက်တွဲရလဒ် ==
မြန်မာအများစုက ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်မှာ အကယ်၍ ကုလသမဂ္ဂနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများက စစ်တပ်မှ အာဏာသိမ်းခြင်းကို အသိအမှတ်ပြုရန် ငြင်းဆန်ခဲ့ပါက စစ်အစိုးရ ပြိုကျသွားနိုင်သည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ အနောက်နိုင်ငံများနှင့် ဂျပန်နိုင်ငံတို့မှ အထောက်အပံ့ပေးမှုများ ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။ မြန်မာ့အိမ်နီးချင်း များအနက် အိန္ဒိယနိုင်ငံက အများဆုံး ဝေဖန်ခဲ့ပြီး ဖိနှိပ်မှုကို ရှုတ်ချခဲ့သည်။ ၎င်း၏နယ်စပ်ကို ပိတ်ပစ်လိုက်ပြီး ဒုက္ခသည် စခန်းများကို မြန်မာနှင့် နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် NLD အား ထောက်ခံသူ ၆,၀၀၀ ခန့်ကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းလိုက်သည်။ တိုင်းရင်းသားများ နေထိုင်ကြသော ကရင်ပြည်နယ် ကဲ့သို့သော နယ်စပ်ဒေသသို့ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်သွားသော သူများသည် ကိုယ်ပိုင် အုပ်ချုပ်ခွင့် ပိုမိုလိုလားသော သူများနှင့်အတူ ပူးပေါင်းကာ အုပ်စုများ ဖွဲ့ခဲ့ကြသည်။ ကရင်အမျိုးသား ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ် ကဲ့သို့သော လူမျိုးစုလက်နက်ကိုင်တပ်များ ထိန်းချုပ်ရာ တောင်တန်းဒေသများသို့ ၁၀,၀၀၀ ခန့် ထွက်ပြေးသွားသည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ယင်းတို့အနက် အများအပြားကို စစ်သားများဖြစ်လာရန် သင်တန်းများ ပေးခဲ့သည်။

အရေးအခင်းပြီးနောက် ဆန္ဒပြပွဲများကို စီစဉ်ဦးဆောင်သူများကို ဦးတည်၍ “ယုတ္တိမရှိသော ဝါဒဖြန့်ချိမှုနည်းစနစ်”ကို နဝတ က စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ စစ်ထောက်လှမ်းရေးချုပ် [[ခင်ညွန့်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ခင်ညွန့်]]က နိုင်ငံခြား သံတမန်များနှင့် သတင်းဌာနများသို့ နဝတ က မျက်နှာသာပေးသည့်အနေဖြင့် ရည်ရွယ်ပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဆန္ဒပြပွဲ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်နေချိန်၍ ယခင်သတင်းများနှင့် နှိုင်းစာလျှင် ပိုမိုလွတ်လပ်သော သတင်းများ ပို့ပြီးသည့်နောက် မြန်မာ့သတင်းဌာနသည် ဤကာလအတောအတွင်း ပိုမိုတင်းကြပ်သော ကန့်သတ်မှုများ တွေ့ကြုံရသည်။ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် လက်ယာသမားများနှင့် အဖျက်သမား နိုင်ငံခြားသားများ လျှို့ဝှက်ပူးပေါင်းကြံစည်ပြီး စစ်တပ်ကို ဖြုတ်ချရန် လုပ်ကြံမှုနှင့် လက်ဝဲသမားများ၏ အစိုးရကို ဖြုတ်ချရန် လျှို့ဝှက်ကြံစည်မှုများအကြောင်း ၎င်းက အသေးစိတ်ရှင်းပြခဲ့သည်။ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ယင်းသတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲများ ပြုလုပ်နေစဉ် ကာလအတွင်း သည် သူပုန်များနှင့် တိတ်တဆိတ် စေ့စပ်ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

၁၉၈၈ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် အကြားတွင် မြန်မာအစိုးရသည် မြန်မာ့သမိုင်း တစ်လျှောက်လုံး စစ်တပ်၏ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုအကြောင်း အသေးစိတ်ပြထားသော ပြတိုက်အသစ် ၂၀ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ စစ်အင်အားကိုလည်း ၁၈၀,၀၀၀ မှ ၄၀၀,၀၀၀သို့ တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ နောက်ထပ် အုံကြွမှုများမှ ကာကွယ်သည့်အနေဖြင့် ကျောင်းများနှင့် တက္ကသိုလ်များကိုလည်း ပိတ်ထားခဲ့သည်။ အစဦး၌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ဦးတင်ဦးနှင့် ဦးအောင်ကြီးတို့ နောက်လာမည့်နှစ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပပေးမည်ဟူသော နဝတ ၏ ကမ်းလှမ်းချက်ကို စစ်အစိုးရ၏ လက်အောက်တွင် လွတ်လပ်စွာ ကျင်းပနိုင်မည်မဟုတ်ဟူသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။

== အရေးပါခြင်း ==
ယနေ့အချိန်အခါတွင် အရေးအခင်းကြီးအား နိုင်ငံရပ်ခြားတွင် ရောက်ရှိနေထိုင်လျက်ရှိကြကုန်သော[[မြန်မာနိုင်ငံ]]သားများက မမေ့နိုင်အောင် မှတ်မိနေကြပြီး ဂုဏ်ပြုကြသောနေ့ တစ်နေ့လယ်း ဖြစ်သည်။ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]တွင် ရှိကြသော ကျောင်းသားများအကြားတွင်လည်း နှစ်စဉ် ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့ရောက်တိုင်း အမှတ်တရပွဲများ ကျင်းပခြင်းအားဖြင့် လှုပ်ရှားမှုကို ပံ့ပိုးကူညီကြသည်။ အရေးအခင်း နှစ်ပတ်လည် အနှစ် ၂၀ ပြည့်နေ့တွင် ထိုအဖြစ်အပျက်ကို အမှတ်ရ ကျင်းပကြသော လှုပ်ရှားတက်ကြွသူ ၄၈ ဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ ဤအဖြစ်အပျက်က မြန်မာပြည်သားများအပေါ် နိုင်ငံတကာမှ ပံ့ပိုးမှုများ ပိုမိုရရှိစေခဲ့သည်။ ဆန္ဒပြပွဲတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသော ကျောင်းသားများက အမှတ်တရ ကဗျာများ ရေးခဲ့ကြသည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ်က ရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် [[ရန်ကုန်အလွန် (ရုပ်ရှင်)|Beyond Rangoon]] ဟူသော ရုပ်ရှင်မှာ အရေးအခင်းကာလအတွင် တွေ့ကြုံခဲ့ရသော ဖြစ်ရပ်မှန်ကို အခြေခံကာ ရိုက်ကူးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဖြစ်ရပ်သည် နောင် ၁၉ နှစ်အကြာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော[[ရွှေဝါရောင် တော်လှန်ရေး|၂၀၀၇ ခုနှစ် မြန်မာတို့ အစိုးရဆန့်ကျင် ဆန္ဒပြပွဲများ]]အတွက် အထူးအဓိပ္ပာယ်ရှိခဲ့သည်။
==ဓာတ်ပုံများ==
{{Gallery
| title =
| align = center
|File:8888s-Strike.JPG
 |၁၉၈၈ အရေးအခင်းနှစ်ပတ်လည်နေ့ အမှတ်တရပွဲများကို နှစ်စဉ်မပျက် ကမ္ဘာနှင့်အဝှမ်း ကျင်းပကြသည်။
|File:8888 wim maw oo.jpg
 |ရန်ကုန် လူထု ဆန္ဒပြပွဲ အတွင်း စစ်တပ်က အဓိကရုဏ်းဖြိုခွဲရာတွင် ကျည်ဆန် ထိမှန်ခဲ့သော အ.လ.က(၄)ကြည့်မြင်တိုင်၊ [[အ.ထ.က(၂)လသာ]] ကျောင်းသူလေး  [[ဝင်းမော်ဦး၊ မ|မဝင်းမော်ဦး]] ကို ဒေါက်တာစောလွင်နှင့် ဒေါက်တာဝင်းဇော်တို့မှ သယ်ဆောင်လာစဉ်။&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=x5mITs2KoTA&lt;/ref&gt;
|File:Uprising.4.jpg
 |အရေးအခင်းကာလအတွင်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်သို့ ပထမဦးဆုံးအကြိမ် ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။
|File:Uprising.3.jpg
 |[[တပ်မတော် (ရေ)|ဘားမားရေတပ်]] ချီတက်ဆန္ဒပြစဉ်။
|File:Image preview.jpeg
 |ဆန္ဒပြကျောင်းသား/သူ လေးများ။
|
 |ယူနီဖောင်းဝတ်အရာရှိများချီတက် ဆန္ဒပြစဉ်။
|
 |[[တပ်မတော် (လေ)|ဘားမားလေတပ်]]ချီတက်တန္ဒပြစဉ်
|
 |[[တပ်မတော် (လေ)|ဘားမားလေတပ်]]ချီတက်တန္ဒပြစဉ်
|
 |[[တပ်မတော် (လေ)|ဘားမားလေတပ်]]ချီတက်တန္ဒပြစဉ်
|
 |စစ်သားတစ်ဦးမှ အရပ်သားပြည်သူတို့အား အော်ဟစ်ကြိမ်းမောင်း ဆဲဆိုနေစဉ်
}}

==အခြားဖတ်ရှုရန်==
* [[ထျန်းအန်းမင် အရေးအခင်း (၁၉၈၉)|၁၉၈၉ ထျန်းအန်းမင်ရင်ပြင်သတ်ဖြတ်မှုကြီး]]
* [[ရွှေဝါရောင် တော်လှန်ရေး| ၂၀၀၇ ရွှေဝါရောင်တော်လှန်ရေး]]
* [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံဆန္ဒပြမှုများ]]
* [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး]]
* [[၁၉၆၂ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]]
* [[ဒီပဲယင်းလူသတ်ပွဲ]]

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

{{မြန်မာနိုင်ငံ‎}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာဒီမိုကရေစီ လှုပ်ရှားမှုများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ စစ်ဘက်အာဏာသိမ်းမှုများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]]
[[ကဏ္ဍ:အောင်ဆန်းစုကြည်]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဆန္ဒပြပွဲများ]]</text>
      <sha1>7eqhw9w7q0dn8denu09chmp86dub3lg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1042150</id>
      <parentid>1042130</parentid>
      <timestamp>2026-07-05T06:42:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-38259-49|~2026-38259-49]] ([[User talk:~2026-38259-49|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1042130|1042130]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည်</comment>
      <origin>1042150</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68077" sha1="71olu73gq82xsu1sx6uyg7jvr7lsiib" xml:space="preserve">{{Infobox civil conflict
| title = ၈၈၈၈ အရေးအခင်း
| partof =
| image = Info box collage for 8888 Uprising.jpeg
| caption = {{unbulleted list
 |'''အပေါ်ဆုံးတန်း'''- [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[ဆူးလေစေတီတော်]]ရှေ့ ဆန္ဒ‌ပြပြပြည်သူများ
|'''အလယ်တန်း'''- [[မန္တလေးမြို့]]တွင် ဆန္ဒပြနေသော သံဃာတော်များ၊ [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]မှ လူထုအား မိန့်ခွန်းပြောကြားနေပုံ
|'''အောက်ဆုံးတန်း'''- မောင်းပြန်သေနတ်များ ကိုယ်စီ ကိုင်ဆောင်ထားသော စစ်သားများ၊ [[တပ်မတော်|စစ်သားများ]] ၏ ပစ်ခတ်မှုတွင် ကျည်ဆန်ထိမှန်ခဲ့သောကျောင်းသူလေး [[ဝင်းမော်ဦး]]အား ဒေါက်တာ စောလွင်(ရှေ့) ဒေါက်တာဝင်းဇော်(နောက်)မှ သယ်ဆောင်လာစဉ်။&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=x5mITs2KoTA&lt;/ref&gt;
 }}
| date = {{Start date|df=yes|1988|03|12}} – {{End date|df=yes|1988|09|21}}
| place = [[နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|မြန်မာနိုင်ငံ]]
| coordinates =
| causes =
* ငွေစက္ကူများကိုတရားမဝင်ဟုကြေညာခြင်း
* တိုင်းပြည်စီးပွားရေးကျဆင်းခြင်း
* [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]]မှာ မအောင်မြင်ခြင်း
* ရဲတပ်ဖွဲ့၏ဖိနှိပ်မှုများရှိ‌ခြင်း
* အဂတိလိုက်စားမှုများရှိနေခြင်း
* [[တစ်ပါတီစနစ်]]ရှိနေခြင်း
*ပုဂ္ဂလိကပိုင်လုပ်ငန်းများအားပြည်သူပိုင်သိမ်းခြင်း
| result =* စစ်အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွား
* ဆန္ဒပြလှုပ်ရှားမှု နှိမ်နင်းခံရ
* စစ်အစိုးရမှ ၂၀၁၁အထိ နိုင်ငံအား အာဏာရှင်စနစ်ဖြင့်အုပ်ချုပ်
| goals = *[[တစ်ပါတီစနစ်]]ဖျက်သိမ်းပေးရန်
*ပါတီစုံ[[ဒီမိုကရေစီ]]စနစ်ရရှိရန်
*[[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်း]] အစိုးရအဖွဲ့မှ နုတ်ထွက်ရန်
| concessions =
* ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံတော်အား တရားဝင်ဖျက်သိမ်း
* [[ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၉၀|ရွေးကောက်ပွဲ]]ကျင်းပ (ရလဒ်အားအသိအမှတ်မပြု)

| methods =
* အာဏာဖီဆန်မှုများ
* ဆန္ဒပြမှုများ
* သပိတ်မှောက်ခြင်း
| side1 = '''ဆန့်ကျင်သူများ'''
* {{flagicon image|Flag of National League for Democracy.svg}} [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]
* ဆန္ဒပြပြည်သူသူများ
| side2 = {{flagdeco|Burma|1974}} '''[[ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်]]'''
* {{flagicon image|Flag of the Burma Socialist Programme Party (1962–1988).svg}} [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]] 
* {{flagicon image|Army Flag of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]]
** {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့|မြန်မာ့ရဲတပ်ဖွဲ့]]
| leadfigures1 = [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]
| leadfigures2 = [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]]&lt;br/&gt;[[စောမောင် (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စောမောင်]]
| howmany1 =
* ဆန္ဒပြသူ ၁,၀၀၀,၀၀၀ (ရန်ကုန်မြို့၌)
* ၅၀၀,၀၀၀ ([[ရွှေတိဂုံဘုရား]]ရှေ့)&lt;ref&gt;{{cite book | title=Buddha, his life &amp; teachings | url=https://books.google.com/books?id=Oa9_uCi83RsC&amp;q=8888+Uprising&amp;pg=PT260 | publisher=Mahavir &amp; Sons Publisher | author=Neeraj Gautam | year=2009 | isbn=978-81-8377-247-1 }}{{Dead link|date=August 2021 }}&lt;/ref&gt;
* ၅၀၀,၀၀၀ (ရန်ကုန်မြို့လယ်)
* ၁၀၀,၀၀၀ ([[မန္တလေးမြို့]])
* ၅၀,၀၀၀ ([[စစ်တွေမြို့]])
* အခြားနေရာတွင်မသိရ
| howmany2 =
| fatalities = ၃၅၀ (အစိုးရထုတ်ပြန်ချက်)&lt;br/&gt;၃၀၀၀ – ၁၀,၀၀၀ (ခန့်မှန်းခြေ)
| injuries = မသိရ
| arrests = မသိရ
| notes =
}}

{{မြန်မာ့ ဒီမိုကရေစီအရေး လှုပ်ရှားမှုများ}}

၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်]]၌ ချီတက်ဆန္ဒပြပွဲများ၊ ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြပွဲများနှင့် အဓိကရုဏ်းများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ကို အစွဲပြု၍ '''ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း''' (၈၈၈၈ အရေးအခင်း) ဟုခေါ်ကြသည်။&lt;ref&gt;Tweedie, Penny. (2008). [https://www.reuters.com/news/video?videoId=88623&amp;videoChannel=1 Junta oppression remembered] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110502175303/https://www.reuters.com/news/video?videoId=88623&amp;videoChannel=1 |date=2 May 2011 }}. Reuters.&lt;/ref&gt;

၁၉၆၂ ခုနှစ် မတ်လ ၂ ရက်နေ့ မှစ၍ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]ကို [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်း]] ဦးဆောင်သော [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]]က တစ်ပါတီစနစ်ဖြင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ အောင်မြင်မှုမရခဲ့သော ဆိုရှယ်လစ်စနစ်ဆီသို့ လျှောက်လှမ်းသော မြန်မာ့နည်းသည် မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာ့အဆင်းရဲဆုံးနိုင်ငံများတွင် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်စေခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;burmawatcher&quot;&gt;Burma Watcher (1989)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;*Tallentire, Mark (28 September 2007). [https://www.theguardian.com/world/2007/sep/28/burma.uk The Burma road to ruin] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20160304081122/https://www.theguardian.com/world/2007/sep/28/burma.uk |date=4 March 2016 }}. ''The Guardian''.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;woodsome&quot;&gt;Woodsome, Kate. (7 October 2007). [https://web.archive.org/web/20090826114804/http://www.voanews.com/english/archive/2007-10/2007-10-04-voa10.cfm 'Burmese Way to Socialism' Drives Country into Poverty]. Voice of America.&lt;/ref&gt; ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော Newsweek မဂ္ဂဇင်းပါ ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်တွင် ဆိုရှယ်လစ်စနစ်ဆီသို့ လျှောက်လှမ်းသော မြန်မာ့နည်းကို “ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့်မာ့က်စ်ဝါဒီ ယုတ္တိမတန်မှုတို့ပေါင်းစည်းခြင်း” ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။

== အရေးအခင်းစတင်ခြင်းနှင့်နောက်ဆက်တွဲအကျဉ်း ==
ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်းသည် ၁၉၈၇ မတ်လ ကျောင်းသားအရေးအခင်းမှ စတင်မြစ်ဖျားခံခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီ အစိုးရမှ ငွေစက္ကူများကို တရားမဝင်ကြေညာခဲ့ခြင်းကြောင့် တိုင်းပြည်အတွင်း ဆင်းရဲကျပ်တည်းမှုများ မြင့်တက်နေချိန်တွင် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသား ကိုဘုန်းမော်သေဆုံးရသည့် ကျောင်းသားနှင့်အရပ်သားအငြင်းပွားမှုဖြစ်စဉ်တွင် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများအား အစိုးရမှလူသေဆုံးသည်အထိ ပြင်းပြင်းထန်ထန်ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သဖြင့် ကျောင်းသားများမှ အစိုးရအားဆန့်ကျင် ဆန္ဒပြခဲ့ရာမှစတင်သည်။  ပြည်သူပြည်သားများ၏ အထွေထွေကျပ်တည်းမှုများ ထွက်ပေါက်မဲ့လာခြင်း၊ အစိုးရမှ ပြေလည်အောင်ဖြေရှင်းနိုင်ခြင်းမရှိဘဲ အင်အားသုံးဖြေရှင်းရာတွင် ထိခိုက်သေဆုံးသူကျောင်းသားပြည်သူများ အလွန်အမင်းများပြားလာခြင်း၊ အဓိကရုဏ်များကိုအင်အားအများအပြားသုံးကာနှမ်နှင်းခြင်းတို့ကြောင့် တစ်ပြည်လုံးအုံကြွဆန့်ကျင့်ခြင်းများဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၈၈၈၈ အရေးအခင်းမှာ [[ရန်ကုန်မြို့]]တွင် ကျောင်းသားများက ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြပွဲများသည် တစ်နိုင်ငံလုံးသို့ ပြန့်နှံ့သွားခဲ့သည်။ သိန်းပေါင်းများစွာသော ရဟန်းသံဃာများ၊ ကလေးငယ်များ၊ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများ၊ အိမ်ရှင်မများနှင့် ဆရာဝန်များသည် အစိုးရကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ အရေးအခင်းသည်[[တပ်မတော်|စစ်တပ်]]မှ အာဏာသိမ်းယူမှုအပြီး စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]ရှိ အာဏာပိုင်တို့က သေဆုံးခဲ့သည့် အရေအတွက်မှာ ၃၅၀ ခန့်မျှသာဟု ဆိုခဲ့သော်လည်း လက်ရှိတွင်ပို၍များနိုင်ပြီး အများဆုံး နိုင်ငံတစ်ဝန်း သေဆုံးမှု့ တစ်သောင်းနှင့်အထက်ခန့်မှန်းမှု့များရှိခဲ့သည်။ 

အရေးအခင်းဖြစ်ပွားပြီးနောက် မြန်မာ့အသံနှင့် ရုပ်မြင်သံကြားမှ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းမှ &lt;blockquote&gt;“နောင်ကို လူစုလူဝေးနဲ့ ဆူဆူပူပူလုပ်လို့ရှိရင်တော့ စစ်တပ်ဆိုတာ ပစ်ရင်မှန်အောင်ပစ် မိုးပေါ်ထောင်ပြီးခြောက်တာမပါဘူး အဲ့ဒီတော့ နောင်ကိုဆူဆူပူပူလုပ်မယ်ဆိုရင်တော့ တပ်ကိုသုံးလို့ရှိရင်တော့ အဲဒါဆူတဲ့လူတွေ မသက်သာဘူးမှတ်ပေတော့”&lt;/blockquote&gt; ဟု ဆန္ဒပြသူများအား ခြိမ်းခြောက်ပြောဆိုခဲ့သည်။

ဤအကျပ်အတည်းကာလအတွင်း [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]သည် နိုင်ငံ​ရေးလောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်လာသည်။ နဝတအစိုးရက စီစဉ်ဆောင်ရွက်သော ၁၉၉၀ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် သူမ၏ ပါတီဖြစ်သော [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]က အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ သို့သော် နဝတအစိုးရသည် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို အသိအမှတ်ပြုရန် ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်တွင် အကျယ်ချုပ် ချထားခဲ့သည်။

== အဓိက ဆန္ဒပြပွဲများ ==
ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှုများသည် ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် အထွဋ်အထိပ်သို့ ရောက်ခဲ့သည်။ ကျောင်းသားများသည် ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ ထူးခြားမှုကို အခြေခံသည့် ဂဏန်းထပ်နေ့စွဲ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ၈ လပိုင်း(ဩဂုတ်) ၈ ရက်တွင် နိုင်ငံအဝှမ်း ချီတက်ဆန္ဒပြပွဲပြုလုပ်ရန် စီစဉ်ခဲ့ကြသည်။ ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှု သတင်းသည် တောနယ်ဒေသများသို့ပါ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး နိုင်ငံအဝှမ်း ချီတက်ဆန္ဒပြပွဲမတိုင်မီ လေးရက်အလိုတွင် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ကျောင်းသားများသည် [[ဦးစိန်လွင်]]၏ အုပ်ချုပ်မှုကို ရှုံ့ချကြပြီး တပ်မတော်သားများသည် အင်အား စုရုံးနေခဲ့ကြသည်။ ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂ (ဗကသ) အမှတ်အသားဖြစ်သော ခွပ်ဒေါင်းပုံပါ လက်ကမ်းစာစောင်များနှင့် ပိုစတာများသည် ရန်ကုန်မြို့ရှိ လမ်းများတွင် ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။

မြေအောက်လှုပ်ရှားသူများ၏ အကြံပေးချက်အရ ရပ်ကွက်လုံခြုံရေး နှင့် သပိတ်မှောက်ရေး ကော်မတီများကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှ အများအပြားမှာ ၁၉၈၀ ခုနှစ်များက အလားတူဖြစ်ခဲ့သော အလုပ်သမားများနှင့် သံဃာတော်များ၏ မြေအောက်လှုပ်ရှားမှုများတွင် ဩဇာညောင်းသူများ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဩဂုတ်လ ၂ ရက်မှ ၁၀ ရက် အကြားတွင် ပူးပေါင်း ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှုများသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြို့အများစုတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဤကာလအတွင်း အစိုးရကို ဆန့်ကျင်သော သတင်းစာများကို လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဝေကြသည်။ ခွပ်ဒေါင်း အောင်တံခွန်များကို ဖြန့်ခဲ့ပြီး ချီတက်ပွဲများကို တပြိုင်နက် ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး ချီတက်ပွဲများ၌ ဟောပြောသူများကို အကာအကွယ်ပေးခဲ့ကြသည်။

ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြသူ ကျောင်းသားများက ဆန္ဒပြပွဲများကို ပံ့ပိုးမှုပေးကြရန် တောင်းဆိုမှုများ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည့်အခါ ရန်ကုန်မြို့တွင် ပထမဆုံး လှုပ်ရှားမှုကို ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၏ ဝါဆိုလပြည့်နေ့ ဝန်းကျင် ရက်များတွင် [[ရွှေတိဂုံဘုရား]]၌ စတင်ခဲ့သည်။ ရပ်ကွက်လုံခြုံရေးနှင့် သပိတ်မှောက်ရေး ကော်မတီများသည် ရပ်ကွက်ပတ်ဝန်းကျင်တွင် အရန်အတားများ ချထားပြီး မိမိတို့ရပ်ကွက်ကို ခုခံကာကွယ်ခဲ့ပြီး နောက်ထပ်ချီတက် ဆန္ဒပြပွဲများအတွက် ပြင်ဆင်ခဲ့ကြသည်။ အချို့ဒေသများတွင် ကော်မတီများသည် ဟောပြောသူများက လူအများ တက်ရောက် ဟောပြောနိုင်ရန် ယာယီစင်မြင့်များ တည်ဆောက်ပြီး လူထုစည်းဝေးပွဲများကို ထောက်ပံ့ရန် အလှူငွေများကို စုဆောင်းပေးခဲ့သည်။

== ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြပွဲများ၏အမှတ်အသား ==
[[ဖိုင်:ABFSU Flag.svg|alt=|thumb|ကျောင်းသားများ၏ဘယ်ဘက်လက်မောင်းတွင်ပတ်ကာဆန္ဒပြခဲ့သည့်အမှတ်အသား]]
[[ဖိုင်:Flag of Burma (1948–1974).svg|alt=|thumb|၁၉၆၂ မတိုင်မီပါတီစုံစနစ်အားရည်ညွှန်းလိုသည့်အမှတ်အသား]]
ရန်ကုန် ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြပွဲများ၏ အစပိုင်း ရက်အနည်းငယ်တွင် လှုပ်ရှားသူများက [[မန္တလေးမြို့|မန္တလေး]]ရှိ ရှေ့နေများနှင့် သံဃာတော်များကိုကန့်ကွက်ဆန္ဒပြပွဲများတွင် ပါဝင်ဖို့ တိုက်တွန်းရန် ဆက်သွယ်ခဲ့ကြသည်။ အစိုးရ အလုပ်သမားများ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ သံဃာတော်များ၊ [[တပ်မတော် (ကြည်း)|ကြည်း ‌]][[တပ်မတော် (ရေ)|ရေ]] [[တပ်မတော် (လေ)|လေ]] [[တပ်မတော်|တပ်မတော်သား]]များ&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=LJFsL0A1G8Q&lt;/ref&gt;၊ အကောက်ခွန် အရာရှိများ၊ ကျောင်းဆရာများနှင့် ဆေးရုံဝန်ထမ်းများ အပါအဝင် အလွှာပေါင်းစုံမှ မြန်မာနိုင်ငံသားများက ကျောင်းသားများနှင့် လျင်မြန်စွာ ပူးပေါင်းခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ချီတက်ဆန္ဒပြပွဲများသည် အခြား ပြည်နယ်မြို့တော်များသို့ ပျံ့နှံ့စေခဲ့သော အခြားသော ချီတက်ဆန္ဒပြပွဲများအတွက် အဓိကကျသည့် အချက်ဖြစ်ခဲ့သည်။

ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြသူပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ခန့်သည် [[ရန်ကုန်မြို့]]တွင် ဆူးလေဘုရား အပြင်ဘက်တွင် ချီတက် ဆန္ဒပြခဲ့ကြပြီး၊ ထိုနေရာတွင် တရားဝင် ငွေကြေးအဖြစ်မှ ရပ်စဲခဲ့သော ငွေစက္ကူများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော [[ဦးနေဝင်း]]နှင့် ဦး[[စိန်လွင် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စိန်လွင်]]တို့၏ ပုံတူရုပ်များ ထည့်ထားသည့် ခေါင်းတလားများကို မီးရှို့ကာ မြေမြုပ်ခဲ့ကြသည်။ အခြားသော ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြသူများသည် နိုင်ငံအဝှမ်း အားကစားရုံများနှင့် ဆေးရုံများတွင် နေရာယူခဲ့ကြသည်။ ဆူးလေဘုရားရှိ သံဃာတော်များက ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်၏ အရိပ်တော်သည် ကောင်းကင်ထဲတွင် ဦးခေါင်းတော်နှင့်ရပ်နေသည့် ပုံသဏ္ဌာန် ပြောင်းသွားခဲ့သည်ဟု ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။ ဩဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် အာဏာပိုင်များက စစ်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ရာ ည ၈ နာရီမှ နောက်တနေ့ နံနက် ၄ နာရီ အထိ အပြင်မထွက်ရအမိန့်နှင့် လူငါးယောက်ထက် ပိုမို၍ စုရုံးခွင့်မရှိ အမိန့်များ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

== ဩဂုတ်လ ၈-၁၂ ရက် ==
“[[မြန်မာပြည်]] တစ်ဝှမ်း ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှုများတွင် ပါဝင်ရန် ထောင်နှင့်ချီသော ပြည်သူများ ထွက်လာခဲ့ကြသည် - ကျောင်းသားများသာမက ဆရာများ၊ သံဃာတော်များ၊ ကလေးသူငယ်များ၊ ကျွမ်းကျင် အတတ်ပညာရှင်များ နှင့် အလွှာပေါင်းစုံမှ အလုပ်သမား သမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်များ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ ဤနေ့တွင်  မဆလအစိုးရသည် ဆုံးဖြတ်ချက် ချပြီးဖြစ်သော ဖိနှိပ်ချုပ်ခြယ်မှုတို့၏ ပထမဆုံးအကြိမ် ကြိုးစားခြင်းကို စတင်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ စစ်သားများသည် ချီတက်ဆန္ဒပြသူများထဲသို့ သေနတ်များဖြင့် ပစ်ခဲ့ကြပြီး ရာနှင့်ချီသော လက်နက်မဲ့ ချီတက်သူများ အသတ်ခံခဲ့ရသည်။ သတ်ဖြတ်ခြင်းသည် တစ်ပတ်ကြာ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သော်လည်း လမ်းမများသည် ချီတက် ဆန္ဒပြသူများနှင့် ဆက်လက် ပြည့်လျှံနေခဲ့သည်။”

အထွေထွေ သပိတ်မှောက်ကြီးသည် ကြိုတင် စီစဉ်ခဲ့သည့်အတိုင်း ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။ ကြီးမားသော ချီတက်ဆန္ဒပြမှုများ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း ကျင်းပခဲ့ရာ လူမျိုးစုများ၊ ကျောင်းသားများ၊ အလုပ်သမားများနှင့် လူကြီးလူငယ်မရွေး ချီတက် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ ပထမဆုံး စီတန်းလှည့်လည်ခြင်းသည် ရန်ကုန်မြို့ကို လှည့်ပတ်ခဲ့ပြီးနောက် နေရာအချို့တွင် ဟောပြောရန် ရပ်တန့်ခဲ့သည်။ စင်မြင့်ကိုလည်း ဆောက်ခဲ့သည်။ [[ရန်ကုန်မြို့]]ဝန်းကျင်မှ ချီတက်ဆန္ဒပြသူများသည် ရန်ကုန်မြို့လယ်တွင် စုရုံးကြသည်။ ဤနေရာတွင် ကြောက်ရွံ့နေသော ယာဉ်ထိန်းရဲများက လူစုထဲသို့ သေနတ်နှင့် ပစ်ပြီး ထွက်ပြေးသွားပြီး တစ်ဦးတည်းသာ ကျဆုံးမှုရှိသည်ဟု သတင်းပို့ခဲ့သည်။ (ထိုကဲ့သို့ စစ်ကြောင်းချီတက်မှုများသည် စက်တင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့အထိ နေ့စဉ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။) ဆန္ဒပြသူများသည် ပြည်သူ့ ဆန္ဒပြပွဲသို့ ပူးပေါင်းဖို့ ဆွဲဆောင်ရန် ကြိုးစားသည့်အနေဖြင့် စစ်သားများ၏ ရှူးဖိနပ်များကို နမ်းခဲ့ကြသည်။ လူအုပ်ကြီးနှင့် အစောပိုင်း အကြမ်းဖက်မှုမှ ကာကွယ်ရန် လူအချို့က စစ်တပ်မှ အရာရှိများကို ဝိုင်းရံ ထားခဲ့သည်။ နောက်ထပ် လေးရက်အတောအတွင်း ချီတက်ဆန္ဒပြပွဲများ ဆက်လက် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အစိုးရသည် ပြည်လုံးကျွတ်များပြားလှသော ဆန္ဒပြသူများကို တအံ့တဩဖြစ်ခဲ့ပြီး ပြည်သူများ၏ တောင်းဆိုချက်ကို “တတ်နိုင်သလောက်” လိုက်လျောရန် ကတိပြုသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ဦးစိန်လွင်သည် ဆန္ဒပြပြည်သူများကို နှိမ်နင်းရန် လက်နက်ကိုင် လှုပ်ရှားမှုများရှိသော နေရာမှ စစ်သားများပိုမို ခေါ်ဆောင်ခဲ့သည်။

[[မန္တလေးတိုင်း]]တွင် ပိုမို၍ ဖွဲ့စည်းမှုကောင်းသော သပိတ်မှောက် ကော်မတီကို ရှေ့နေများက ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး ဆွေးနွေးပွဲသည် ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီနှင့် လူ့အခွင့်အရေးကို ဦးတည်ခဲ့သည်။ ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြပွဲတွင် ပါဝင်ရန် အနီးအပါး မြို့များနှင့် ရွာများမှ လူပေါင်းများစွာ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။ အထူးသဖြင့် အစိုးရ၏ စီးပွားရေး ပေါ်လစီအပေါ် မကျေနပ်ကြသော လယ်သမားများသည်လည်း ရန်ကုန်မြို့ ဆန္ဒပြပွဲကို ပူးပေါင်းခဲ့ကြသည်။ လူဦးရေ ၅,၀၀၀ ရှိသော ရွာတစ်ရွာတွင်မှ ၂,၀၀၀ သည် သပိတ်မှောက်ပွဲသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။
များမကြာမီ၊ အာဏာပိုင်တို့က ဆန္ဒပြသူမျာကို သေနတ်နှင့် ပစ်ခဲ့သည်။ ဦးနေဝင်းက “သေနတ်ဆိုတာ မိုးပေါ်ထောင်မပစ်ဘူး” ဟု ညွှန်ကြားခဲ့ရာ ၎င်းသည် စစ်တပ်ကို ဆန္ဒပြသူလူထုထဲသို့ တည့်တည့်ပစ်ရန် အမိန့်ပေးသည့် အဓိပ္ပာယ်ပင် ဖြစ်သည်။ ဆန္ဒပြပြည်သူများက လက်လုပ်ဗုံးများ၊ ဓားရှည်များ၊ ဓားများ၊ ကျောက်ခဲများ၊ အဆိပ်သုတ်ထားသော မြားတိုများနှင့် စက်ဘီး စပုတ်တံများကို ပစ်လွှတ်ခြင်းဖြင့် တုံ့ပြန်ကြသည်။ တစ်ခုသော ဖြစ်ရပ်တွင် ဆန္ဒပြသူများက ရဲဌာနကို မီးရှို့ပြီး၊ ထွက်ပြေးသော အရာရှိ လေးဦးကို ဆွဲဆုတ်ခဲ့သည်။ ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် စစ်သားများသည် ရန်ကုန် အထွေထွေရောဂါကု ဆေးရုံကြီးကို မီးရှို့ခဲ့ရာ ဒဏ်ရာရဆန္ဒပြသူများကို ကုသနေသော သူနာပြုများနှင့် ဆရာဝန်များ သေဆုံးခဲ့သည်။ နိုင်ငံပိုင် ရေဒီယို ရန်ကုန်က “လုယက်သူများနှင့် အနှောင့်အယှက်ပေးသူများ” ၁,၄၅၁ ယောက် အဖမ်းခံခဲ့ရကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
၈-၈-၈၈ ချီတက်ဆန္ဒပြပွဲအတွင်း သေကြေဒဏ်ရာရသူပေါင်း ခန့်မှန်းခြေ ရာပေါင်းများစွာမှ ၁၀,၀၀၀ အတွင်း ရှိခဲ့သည်။ မဆလအစိုးရသည်နိုင်ငံတော်ပိုင်ရုပ်မြင်သံကြားသတင်းဌာနမှ ၉၅ ယောက်သေဆုံးပြီး ၂၄၀ ဒဏ်ရာရခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

== ဩဂုတ်လ ၁၃-၃၁ ရက် ==
ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဦးစိန်လွင်၏ ဖြေရှင်းချက်မပါသော ရုတ်တရက်နုတ်ထွက်မှုသည် ကန့်ကွက် ဆန္ဒပြသူပေါင်း များစွာကို စိတ်ရှုပ်ထွေးမှု ဖြစ်စေခဲ့ပြီး ဝမ်းမြောက်စေခဲ့သည်။ လုံခြုံရေး အင်အားစုများက ချီတက်ဆန္ဒပြသူများကို သတိကြီးစွာထားခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ချီတက်ဆန္ဒပြသူများနှင့် ကော်မတီများ၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် လုံးလုံးလျားလျား ကျရောက်နေသော ရပ်ကွက်များတွင် ဖြစ်သည်။ ဩဂုတ်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် အရပ်သားအစိုးရကို ဖွဲ့စည်းရန် တောင်းဆိုမှုများအရ ဦးနေဝင်း၏ အတ္ထုပတ္တိကို ရေးသားသူ ဒေါက်တာမောင်မောင်ကို အစိုးရခေါင်းဆောင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ သူသည် ဥပဒေပညာရှင် တစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည့် စစ်ဘက်မှမဟုတ်သည့် တစ်ဦးတည်းသော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။ ဒေါက်တာ မောင်မောင်ကို ခန့်အပ်ခြင်းသည် ပစ်ခတ်မှုများနှင့် ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြမှုမျာကို လျော့ကျစေခဲ့သည်။

နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ချီတက်ဆန္ဒပြပွဲများသည် ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မန္တလေးမြို့တွင် သံဃာတော်များ အပါအဝင် လူပေါင်း ၁၀၀,၀၀၀ နှင့် စစ်တွေတွင် ၅၀,၀၀၀ ချီတက် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ ကြီးမားသော ချီတက်ဆန္ဒပြ စစ်ကြောင်းများသည် တောင်ကြီးနှင့် မော်လမြိုင် မြို့များမှသည် ဝေးကွာလှသော တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုပြည်နယ်များ (အထူးသဖြင့် ယခင်က စစ်တပ်က စစ်ဆင်ရေးများ ပြုလုပ်ခဲ့သော နေရာများ) ဆီသို့ပါ ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။ ဒီမိုကရေစီ အထိမ်းအမှတ် အရောင်ဖြစ်သော အနီရောင်ကို အောင်တံခွန်များ လွှင့်ထူကြထားသည်။ နှစ်ရက်အကြာတွင် ဆရာဝန်များ၊ သံဃာတော်များ၊ ဂီတပညာရှင်များ၊ သရုပ်ဆောင်များ၊ ရှေ့နေများ၊ စစ်မှုထမ်းဟောင်းများနှင့် အစိုးရဝန်ထမ်းများသည် ကန့်ကွက် ဆန္ဒပြပွဲများတွင် ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။ ကော်မတီများအနေနှင့် ဆန္ဒပြပွဲများကို ထိန်းချုပ်ရန် အခက်အခဲ ရှိလာခဲ့သည်။ ထိုအတောအတွင်း ချီတက်ဆန္ဒပြသူများသည် “သံသယဖြစ်ဖွယ် ကောင်းသော” လူများ၊ ရဲများနှင့် စစ်တပ်မှ အရာရှိများအပေါ် သတိထားမှု ပိုလာခဲ့ကြသည်။

တစ်ခါတွင် ရပ်ကွက် ကော်မတီတစ်ခုသည် ဗုံးတစ်လုံး သယ်ဆောင်လာသည်ဟု ယူဆကာ လူနှစ်ယောက်ကို မှားယွင်းစွာ ခေါင်းဖြတ်သတ်ခဲ့သည်။ မန္တလေးမြို့တွင် ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှုများကို ရှေ့နေများနှင့် သံဃာတော်များက ဦးဆောင်ခဲ့သောကြောင့် ပိုမို၍အေးချမ်းခဲ့ပြီး ထိုကဲ့သို့ ဖြစ်ရပ်များ မရှိခဲ့ပေ။ နာမကျန်းသော မိခင်၏ အိပ်ယာနံဘေးတွင် ပြုစုလျက် ချီတက်ဆန္ဒပြပွဲများကို စောင့်ကြည့်နေခဲ့သော ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ရွှေတိဂုံဘုရား၌ သန်းဝက်မျှသော ပြည်သူလူထုကို မိန့်ခွန်းချွေခြင်းဖြင့် နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ဤအကြောင်းကြောင့် အထူးသဖြင့် အနောက်တိုင်းလောက၏ အမြင်တွင် သူမသည် မြန်မာနိုင်ငံ ရုန်းကန်မှု၏ သင်္ကေတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် လွတ်လပ်ရေး လှုပ်ရှားမှုကို ဦးဆောင်ခဲ့သည့် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ သမီးအဖြစ် ဒီမိုကရေစီ ရရှိရေးအတွက် လှုပ်ရှားမှုများကို ဦးဆောင်ရန် အဆင်သင့် ဖြစ်နေခဲ့သည်။ သူမသည် လူထုကြီးအား စစ်တပ်ကို ဦးတည်ခြင်း မပြုရန်နှင့် အကြမ်းမဖက်ဘဲ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ရှေးရှုရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ မြန်မာပြည်၏ ဤအချိန်အခါကာလတွင် ကြုံတွေ့ရသော အရေးအခင်းကို ၁၉၈၆ ခုနှစ်က ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပြည်သူ့စွမ်းအား တော်လှန်ရေးနှင့် အလားတူအဖြစ် ရှုမြင်ခဲ့ကြသည်။

ဤအချိန်အတောအတွင်းတွင် ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦးနုနှင့် ဗိုလ်မှူးချုပ်ဟောင်းအောင်ကြီး သည်လည်း နိုင်ငံရေး နယ်ပယ်ထဲသို့ ပြန်လည် ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ များစွာသော ဒီမိုကရေစီ ခေါင်းဆောင်ဟောင်းများ ပြန်လည်ပါဝင်လာချိန် နိုင်ငံရေးရှုခင်းကို “ဒီမိုကရေစီ နွေရာသီ” ဟု တင်စားဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုကြောင့် ရလဒ်များ ရှိသော်လည်း [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]] သည် နောက်ကွယ်တွင် ဆက်လက် တည်ရှိနေခဲ့သည်။

== စက်တင်ဘာလ ==
၁၉၈၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ပြုလုပ်သော လွှတ်တော် အစည်းအဝေးတွင် ပါတီကိုယ်စားလှယ် ၇၅% (၁,၀၈၀ ဦးရှိသည့်အနက် ၉၆၈ ဦး) သည် ပါတီစုံစနစ် အစိုးရဖွဲ့စည်းရန် မဲဆန္ဒပေးခဲ့ကြသည်။ မဆလအစိုးရက ၎င်းတို့သည် ရွေးကောက်ပွဲပြုလုပ်ရန် စီစဉ်ဆောင်ရွက်မည်ဟု ကြေညာသော်လည်း အတိုက်အခံ ပါတီများက အစိုးရချက်ချင်းနုတ်ထွက်ပြီး ကြားဖြတ်အစိုးရဖွဲ့စည်း၍ ရွေးကောက်ပွဲကို စီစဉ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ မဆလအစိုးရ က တောင်းဆိုချက် နှစ်ခုစလုံးကို ငြင်းဆိုခဲ့အပြီးတွင် ကန့်ကွက် ဆန္ဒပြသူများသည် ၁၉၈၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် လမ်းများပေါ်၌ ပြန်လည် နေရာယူကြသည်။ ဦးနုသည် ယာယီအစိုးရဟု ကြေညာခဲ့ကာ တစ်လအတွင်း ရွေးကောက်ပွဲပြုလုပ်ပေးမည်ဟု ဂတိပေးခဲ့သည်။ ထိုအတောအတွင်းတွင် ရဲများနှင့် စစ်တပ်သည် ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြသူများနှင့် ပူးပေါင်းလာခဲ့ကြသည်။

လှုပ်ရှားမှုသည် ၎င်းတို့၏ တောင်းဆိုချက်များကို အစိုးရမှ တုံ့ပြန်မှု ရရှိရန်အတွက် နေ့စဉ် ချီတက်ဆန္ဒပြပွဲများ ပြုလုပ်ခြင်း၊ စစ်သားများကို ဘက်ပြောင်းရန် အားပေးခြင်းနှင့် ကုလသမဂ္ဂနှင့် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုမှ စစ်တပ်များ ရောက်ရှိလာလိမ့်မည်ဟူသော အားထားကြသဖြင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပရိသတ်ကို မေတ္တာရပ်ခံခြင်း တည်းဟူသော မျှော်လင့်ချက် သုံးခုအပေါ်တွင် မှီခိုရသည့် တစ်ဖက်ပိတ်လမ်း အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ အချို့သော တပ်မတော်သားများ၊ အများအားဖြင့် ရေတပ်မှ ဘက်ပြောင်းသွေဖည်ခဲ့ကြသော်လည်း အနည်းအကျဉ်းသာ ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံအပေါ်တွင် ထားရှိသည့် [[အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု]] အစိုးရ၏ ပေါ်လစီကို ထင်ဟပ်သော စတီဗင် ဆိုလာ့ဇ်သည် မြန်မာနိုင်ငံအုပ်ချုပ်ရေး ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရန်အတွက် အစိုးရကို တွန်းအားပေးရန် မြန်မာနိုင်ငံသို့ စက်တင်ဘာလတွင် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ သူသည် ဖိလစ်ပိုင်နှင့် တောင်ကိုရီးယားတို့တွင် မကြာသေးမီက ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဒီမိုကရေစီ ဆန္ဒပြပွဲများတွင် အတွေ့အကြုံရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။ စက်တင်ဘာလလယ်တွင် ဆန္ဒပြမှုများသည် ပိုမို၍ အကြမ်းဖက်လာကြပြီး ဥပဒေမဲ့ဖြစ်လာသည်။ စစ်သားများက ဆန္ဒပြသူများကို ၎င်းတို့စစ်တပ်က အလွယ်အကူ အနိုင်ရသော စစ်ပွဲငယ်လေးများ အတွင်းသို့ ရောက်ရန် သွေးအေးစွာ လမ်းကြောင်းခဲ့သည်။ ဆန္ဒပြသူများသည် ပိုမိုမြန်ဆန်သော ပြောင်းလဲမှုများ ချက်ချင်းပြုလုပ်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြပြီး တဖြည်းဖြည်း ပြန်လည်ဖွဲ့စည်း တည်ဆောက်ရေး အဆင့်များကို အယုံအကြည် မရှိခဲ့ကြပေ။

== နဝတ “အာဏာသိမ်းယူခြင်း” နှင့် နှိမ်နင်းခြင်း ==
&lt;blockquote&gt;“ကျွန်မကတော့ မြန်မာပြည်သားတွေ ဘာအကြောင်းမှမရှိဘဲ အပစ်သတ်ခံရတယ် ဆိုတာကို တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာရှိတဲ့ နိုင်ငံအားလုံးကို သိစေချင်ပါတယ်။&quot;&lt;br&gt;
— [[အောင်ဆန်းစုကြည်]] (၂၂ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၈)&lt;/blockquote&gt;

၁၉၈၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်တွင် စစ်တပ်သည် နိုင်ငံ့အာဏာကို ရယူခဲ့သည်။ [[စောမောင် (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်စောမောင်]]သည် ၁၉၇၄ ခုနှစ်က ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေကို ရုပ်သိမ်းခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ (State Law and Order Restoration Council - SLORC) ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဦးစောမောင်က မာရှယ်လောခေါ် စစ်တပ်မှ အုပ်ချုပ်သည့် ဥပဒေကို ထုတ်ပြန်ပြီးနောက်တွင် ဆန္ဒပြသူများသည် ပြိုကွဲခဲ့သည်။ အစိုးရက [[မြန်မာ့အသံ]]မှတဆင့် စစ်တပ်သည် ပြည်သူ့အကျိုးအတွက် “နိုင်ငံအဝှမ်းတွင် ဖြစ်ပွားနေသော ဆိုးဝါးနေသည့် အခြေအနေများကို အချိန်မီ ရပ်တန့်ရန်” နိုင်ငံတော်အာဏာကို သိမ်းယူခဲ့ရသည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။

စစ်သား များသည် မြန်မာနိုင်ငံတဝှမ်းလုံးရှိ မြို့များတွင် ရှိနေပြီး ဆန္ဒပြသူများကို အတားအဆီးမဲ့စွာ ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။ အာဏာရယူအပြီး ပထမ သီတင်းပတ်အတွင်း ကျောင်းသားများ၊ သံဃာတော်များနှင့် ကျောင်းသားငယ် ၁၀၀၀ ခန့် အသတ်ခံခဲ့ရပြီး [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] သံရုံးရှေ့တွင် ဆန္ဒပြသူ ၅၀၀ လည်း အသတ်ခံခဲ့ရသည်။ ဤဖြစ်ရပ်ကို ကမ္ဘာ့မီဒီယာအတွက် သတင်းရိုက်ကူးသူဖြစ်သော အနီးအနားရှိ ဓာတ်ပုံဆရာတစ်ဦးက ရိုက်ကူးထားခဲ့သည်။ ဦးစောမောင်က သေဆုံးသူများကို “လုယက်သူများ” ဟုပြောဆိုခဲ့သည်။ ဆန္ဒပြသူများသည် တောခိုခဲ့ကြပြီး အချို့ကျောင်းသားများသည် ထိုင်းနိုင်ငံ နယ်စပ်တွင် စစ်သင်တန်းများ တက်ခဲ့ကြသည်။

စက်တင်ဘာလကုန်တွင် ဆန္ဒပြသူ ၃,၀၀၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့ပြီး ဒဏ်ရာရသူ ဦးရေ အတိအကျကိုမူ ယခုအချိန်အထိ မသိရပေ။ ရန်ကုန်မြို့ တစ်ခုထဲတွင်ပင် လူ ၁,၀၀၀ သေဆုံးခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် အကူအညီပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံခဲ့သည်။ စက်တင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် အစိုးရသည် နိုင်ငံကို ထိရောက်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာလတွင်း လှုပ်ရှားမှုများသည် ထိရောက်စွာ ပြိုကွဲပျက်ပြားခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်ကုန်တွင် ဆန္ဒပြသူများနှင့် စစ်သားများအပါအဝင် လူပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့ရသည်။ အခြား များစွာသော သူများလည်း ပျောက်ဆုံးနေခဲ့သည်။

== နောက်ဆက်တွဲရလဒ် ==
မြန်မာအများစုက ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်မှာ အကယ်၍ ကုလသမဂ္ဂနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများက စစ်တပ်မှ အာဏာသိမ်းခြင်းကို အသိအမှတ်ပြုရန် ငြင်းဆန်ခဲ့ပါက စစ်အစိုးရ ပြိုကျသွားနိုင်သည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ အနောက်နိုင်ငံများနှင့် ဂျပန်နိုင်ငံတို့မှ အထောက်အပံ့ပေးမှုများ ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။ မြန်မာ့အိမ်နီးချင်း များအနက် အိန္ဒိယနိုင်ငံက အများဆုံး ဝေဖန်ခဲ့ပြီး ဖိနှိပ်မှုကို ရှုတ်ချခဲ့သည်။ ၎င်း၏နယ်စပ်ကို ပိတ်ပစ်လိုက်ပြီး ဒုက္ခသည် စခန်းများကို မြန်မာနှင့် နယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် NLD အား ထောက်ခံသူ ၆,၀၀၀ ခန့်ကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းလိုက်သည်။ တိုင်းရင်းသားများ နေထိုင်ကြသော ကရင်ပြည်နယ် ကဲ့သို့သော နယ်စပ်ဒေသသို့ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်သွားသော သူများသည် ကိုယ်ပိုင် အုပ်ချုပ်ခွင့် ပိုမိုလိုလားသော သူများနှင့်အတူ ပူးပေါင်းကာ အုပ်စုများ ဖွဲ့ခဲ့ကြသည်။ ကရင်အမျိုးသား ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ် ကဲ့သို့သော လူမျိုးစုလက်နက်ကိုင်တပ်များ ထိန်းချုပ်ရာ တောင်တန်းဒေသများသို့ ၁၀,၀၀၀ ခန့် ထွက်ပြေးသွားသည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ယင်းတို့အနက် အများအပြားကို စစ်သားများဖြစ်လာရန် သင်တန်းများ ပေးခဲ့သည်။

အရေးအခင်းပြီးနောက် ဆန္ဒပြပွဲများကို စီစဉ်ဦးဆောင်သူများကို ဦးတည်၍ “ယုတ္တိမရှိသော ဝါဒဖြန့်ချိမှုနည်းစနစ်”ကို နဝတ က စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ စစ်ထောက်လှမ်းရေးချုပ် [[ခင်ညွန့်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ခင်ညွန့်]]က နိုင်ငံခြား သံတမန်များနှင့် သတင်းဌာနများသို့ နဝတ က မျက်နှာသာပေးသည့်အနေဖြင့် ရည်ရွယ်ပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဆန္ဒပြပွဲ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်နေချိန်၍ ယခင်သတင်းများနှင့် နှိုင်းစာလျှင် ပိုမိုလွတ်လပ်သော သတင်းများ ပို့ပြီးသည့်နောက် မြန်မာ့သတင်းဌာနသည် ဤကာလအတောအတွင်း ပိုမိုတင်းကြပ်သော ကန့်သတ်မှုများ တွေ့ကြုံရသည်။ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် လက်ယာသမားများနှင့် အဖျက်သမား နိုင်ငံခြားသားများ လျှို့ဝှက်ပူးပေါင်းကြံစည်ပြီး စစ်တပ်ကို ဖြုတ်ချရန် လုပ်ကြံမှုနှင့် လက်ဝဲသမားများ၏ အစိုးရကို ဖြုတ်ချရန် လျှို့ဝှက်ကြံစည်မှုများအကြောင်း ၎င်းက အသေးစိတ်ရှင်းပြခဲ့သည်။ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ယင်းသတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲများ ပြုလုပ်နေစဉ် ကာလအတွင်း သည် သူပုန်များနှင့် တိတ်တဆိတ် စေ့စပ်ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

၁၉၈၈ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် အကြားတွင် မြန်မာအစိုးရသည် မြန်မာ့သမိုင်း တစ်လျှောက်လုံး စစ်တပ်၏ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုအကြောင်း အသေးစိတ်ပြထားသော ပြတိုက်အသစ် ၂၀ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ စစ်အင်အားကိုလည်း ၁၈၀,၀၀၀ မှ ၄၀၀,၀၀၀သို့ တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ နောက်ထပ် အုံကြွမှုများမှ ကာကွယ်သည့်အနေဖြင့် ကျောင်းများနှင့် တက္ကသိုလ်များကိုလည်း ပိတ်ထားခဲ့သည်။ အစဦး၌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ဦးတင်ဦးနှင့် ဦးအောင်ကြီးတို့ နောက်လာမည့်နှစ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပပေးမည်ဟူသော နဝတ ၏ ကမ်းလှမ်းချက်ကို စစ်အစိုးရ၏ လက်အောက်တွင် လွတ်လပ်စွာ ကျင်းပနိုင်မည်မဟုတ်ဟူသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။

== အရေးပါခြင်း ==
ယနေ့အချိန်အခါတွင် အရေးအခင်းကြီးအား နိုင်ငံရပ်ခြားတွင် ရောက်ရှိနေထိုင်လျက်ရှိကြကုန်သော[[မြန်မာနိုင်ငံ]]သားများက မမေ့နိုင်အောင် မှတ်မိနေကြပြီး ဂုဏ်ပြုကြသောနေ့ တစ်နေ့လယ်း ဖြစ်သည်။ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]တွင် ရှိကြသော ကျောင်းသားများအကြားတွင်လည်း နှစ်စဉ် ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့ရောက်တိုင်း အမှတ်တရပွဲများ ကျင်းပခြင်းအားဖြင့် လှုပ်ရှားမှုကို ပံ့ပိုးကူညီကြသည်။ အရေးအခင်း နှစ်ပတ်လည် အနှစ် ၂၀ ပြည့်နေ့တွင် ထိုအဖြစ်အပျက်ကို အမှတ်ရ ကျင်းပကြသော လှုပ်ရှားတက်ကြွသူ ၄၈ ဦး အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ ဤအဖြစ်အပျက်က မြန်မာပြည်သားများအပေါ် နိုင်ငံတကာမှ ပံ့ပိုးမှုများ ပိုမိုရရှိစေခဲ့သည်။ ဆန္ဒပြပွဲတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသော ကျောင်းသားများက အမှတ်တရ ကဗျာများ ရေးခဲ့ကြသည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ်က ရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် [[ရန်ကုန်အလွန် (ရုပ်ရှင်)|Beyond Rangoon]] ဟူသော ရုပ်ရှင်မှာ အရေးအခင်းကာလအတွင် တွေ့ကြုံခဲ့ရသော ဖြစ်ရပ်မှန်ကို အခြေခံကာ ရိုက်ကူးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဖြစ်ရပ်သည် နောင် ၁၉ နှစ်အကြာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော[[ရွှေဝါရောင် တော်လှန်ရေး|၂၀၀၇ ခုနှစ် မြန်မာတို့ အစိုးရဆန့်ကျင် ဆန္ဒပြပွဲများ]]အတွက် အထူးအဓိပ္ပာယ်ရှိခဲ့သည်။
==ဓာတ်ပုံများ==
{{Gallery
| title =
| align = center
|File:8888s-Strike.JPG
 |၁၉၈၈ အရေးအခင်းနှစ်ပတ်လည်နေ့ အမှတ်တရပွဲများကို နှစ်စဉ်မပျက် ကမ္ဘာနှင့်အဝှမ်း ကျင်းပကြသည်။
|File:8888 wim maw oo.jpg
 |ရန်ကုန် လူထု ဆန္ဒပြပွဲ အတွင်း စစ်တပ်က အဓိကရုဏ်းဖြိုခွဲရာတွင် ကျည်ဆန် ထိမှန်ခဲ့သော အ.လ.က(၄)ကြည့်မြင်တိုင်၊ [[အ.ထ.က(၂)လသာ]] ကျောင်းသူလေး  [[ဝင်းမော်ဦး၊ မ|မဝင်းမော်ဦး]] ကို ဒေါက်တာစောလွင်နှင့် ဒေါက်တာဝင်းဇော်တို့မှ သယ်ဆောင်လာစဉ်။&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=x5mITs2KoTA&lt;/ref&gt;
|File:Uprising.4.jpg
 |အရေးအခင်းကာလအတွင်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်သို့ ပထမဦးဆုံးအကြိမ် ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။
|File:Uprising.3.jpg
 |[[တပ်မတော် (ရေ)|ဘားမားရေတပ်]] ချီတက်ဆန္ဒပြစဉ်။
|File:Image preview.jpeg
 |ဆန္ဒပြကျောင်းသား/သူ လေးများ။
|
 |ယူနီဖောင်းဝတ်အရာရှိများချီတက် ဆန္ဒပြစဉ်။
|
 |[[တပ်မတော် (လေ)|ဘားမားလေတပ်]]ချီတက်တန္ဒပြစဉ်
|
 |[[တပ်မတော် (လေ)|ဘားမားလေတပ်]]ချီတက်တန္ဒပြစဉ်
|
 |[[တပ်မတော် (လေ)|ဘားမားလေတပ်]]ချီတက်တန္ဒပြစဉ်
|
 |စစ်သားတစ်ဦးမှ အရပ်သားပြည်သူတို့အား အော်ဟစ်ကြိမ်းမောင်း ဆဲဆိုနေစဉ်
}}

==အခြားဖတ်ရှုရန်==
* [[ထျန်းအန်းမင် အရေးအခင်း (၁၉၈၉)|၁၉၈၉ ထျန်းအန်းမင်ရင်ပြင်သတ်ဖြတ်မှုကြီး]]
* [[ရွှေဝါရောင် တော်လှန်ရေး| ၂၀၀၇ ရွှေဝါရောင်တော်လှန်ရေး]]
* [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံဆန္ဒပြမှုများ]]
* [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး]]
* [[၁၉၆၂ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]]
* [[ဒီပဲယင်းလူသတ်ပွဲ]]

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

{{မြန်မာနိုင်ငံ‎}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာဒီမိုကရေစီ လှုပ်ရှားမှုများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ စစ်ဘက်အာဏာသိမ်းမှုများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]]
[[ကဏ္ဍ:အောင်ဆန်းစုကြည်]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဆန္ဒပြပွဲများ]]</text>
      <sha1>71olu73gq82xsu1sx6uyg7jvr7lsiib</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သဘင်ဝန်ဦးနု</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11706</id>
    <redirect title="ဦးနု (သဘင်ဝန်)" />
    <revision>
      <id>1042137</id>
      <parentid>52939</parentid>
      <timestamp>2026-07-05T02:37:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>5629</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ဦးနု (သဘင်ဝန်)]] သို့ ပြန်ညွှန်းနှစ်ထပ်ဖြစ်နေသည်ကို ပြင်နေသည်</comment>
      <origin>1042137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50" sha1="j7hdk8s5dcrubb6g7mt8r48hl7h8nkw" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ဦးနု (သဘင်ဝန်)]]</text>
      <sha1>j7hdk8s5dcrubb6g7mt8r48hl7h8nkw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဟဲလမွတ်ခိုးလ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13582</id>
    <revision>
      <id>1042116</id>
      <parentid>697217</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T18:15:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aung Myint Myat MM</username>
        <id>145152</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>1042116</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7807" sha1="fzynywuwyuemm9ds14k9xvypfsabig8" xml:space="preserve">[[File:Bundesarchiv B 145 Bild-F074398-0021, Bonn, Pressekonferenz Bundestagswahlkampf, Kohl.jpg|thumb|ခိုးလ်အား ၁၉၈၇ တွင် တွေ့ရစဉ်]]

ပြည်ထောင်စုသမ္မတ[[ဂျာမနီနိုင်ငံ]]တွင် ရှစ်နှစ်ခွဲကြာမျှ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် အာဏာရရှိခဲ့သော ဆိုရှယ်လစ်ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီခေါင်းဆောင် ဟဲလမွတ်ရှမစ်သည် ၁၉၈၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ပါလီမန်၌ အယုံအကြည် မရှိကြောင်းအဆိုကို ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရသည့်အတွက် ရာထူးမှ နုတ်ထွက် ပေးခဲ့ရာတွင် အတိုက်အခံပါတီဖြစ်သော ခရစ်ယာန် ဒီမိုကရက်တစ်ယူနီယံပါတီ ခေါင်းဆောင် ဟဲလမွတ်ခိုးလ်သည် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဆက်ခံခွင့်ရခဲ့သည်။

ဝန်ကြီးချုပ် ဟဲလမွတ်ခိုးလ်ကို ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် လူဒါ ဝစ်ရှားဖန်မြို့တွင် မွေးဖွားသည်။ ခိုးလ်သည် ငယ်စဉ်က လယ်သမားတစ်ယောက်ဖြစ်လိုသော်လည်း ဖြစ်မလာခဲ့ချေ။ ဟိန်ဒယ်တက္ကသိုလ်မှ [[နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ]] ဘာသာဖြင့် ပါရဂူ (ဒေါက်တာ)ဘွဲ့ကို ရခဲ့သည်။

အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ်တွင် အက်ဒီနောဝါ၏ စီဒီယူ ပါတီခွဲဖြစ်သော လူငယ်အဖွဲ့ တည်ထောင်ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး အသက် ၂၉ နှစ်အရွယ်တွင် ရိုင်းလန်ပြည်နယ်မှ ပြည်သူ့ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် အရွေးခံရသည်။ အသက် ၃၉ နှစ် အရွယ်တွင် ခရစ်ယာန်ဒီမိုကရက်တစ် ယူနီယံပါတီဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသည်။ ၁၉၅၀ခုနှစ်မှ ၁၉၅၄ခုနှစ်အတွင်း [[ဖရန့်ဖွတ်မြို့]]၊ မိန်းတက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ထိုနောက် ၁၉၅၄-၅၈ခုနှစ်များအတွင်း ဟေဒင်ဘတ်ခ် တက္ကသိုလ်တွင် ဆက်လက် ပညာဆည်းပူးသည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဟဲလမွတ်ခိုးလ်သည် ပါတီ၏ ဝန်ကြီးချုပ်လောင်းအဖြစ် အမည်စာရင်း တင်သွင်းခြင်းခံရသည်။

၁၉၇၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၉ ခုနှစ်အထိ လွှတ်တော်တွင် အတိုက်အခံပါတီဖြစ်သော ခရစ်ယာန်ဒီမိုကရက်တစ် ယူနီယံပါတီ၏ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီး ချုပ် ဟဲလမွတ်ရှမစ်အစိုးရအဖွဲ့အား အယုံအကြည် မရှိကြောင်း အဆိုကို ဟဲလမွတ်ခိုးလ်၏ ခရစ်ယာန်ဒီမိုကရက်တစ်ယူနီယံ ပါတီက ခေါင်းဆောင်၍ တင်သွင်းခဲ့ရာ ၂၅၆ မဲ ၂၃၅ မဲဖြင့် အနိုင်ရခဲ့သည်။ မဲမပေးပဲ ပျက်ကွက်သူလေးဦး ရှိသည်။ ဝန်ကြီးချုပ် ရှမစ်သည် အယုံအကြည်မရှိကြောင်းအဆိုကို ရှုံးနိမ့်ကာ ရာထူးမှ ထွက်ပေးခဲ့ရသဖြင့် ဟဲလမွတ်ခိုးလ်သည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတဂျာမနီနိုင်ငံ၏ ခြောက်ဦးမြောက် ဝန်ကြီး ချုပ်(အဓိပတိ)အဖြစ် အရွေးခံခဲ့ရသည်။

ဝန်ကြီးချုပ်ခိုးလ်၏ ဗဟိုလက်ယာအစိုးရအဖွဲ့စာရင်းကို အောက်တိုဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် ကြေညာသည်။ ဝန်ကြီးချုပ်ခိုးလ်က ပြည်ထောင်စုဂျာမနီနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး ပြန်လည်နာလန်ထူအောင် ကြိုးစားမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် အစိုးရသက်တမ်း ရက်သတ္တ ၁၁ ပတ်အကြာ ၁၉၈၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ခိုးလ်သည် ပါလီမန်တွင် အယုံအကြည်မရှိ အဆိုကို ရှုံးနိမ့်အောင် စီစဉ်ပြီး ပါလီမန်ကို ဖျက်သိမ်းကာ ရွေးကောက်ပွဲသစ်ကို ၁၉၈၃ ခုနှစ် မတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပေးရန် သမ္မတ [[ကား ကာစတင်]]ထံ တင်သွင်းခဲ့လေသည်။&lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂)&lt;/ref&gt; ရာထူးမရယူမီနှင့် ရာထူးရယူပြီးကာလများတောက်လျှောက်က အရှေ့နှင့် အနောက် ဂျာမနီ နှစ်ပြည်ထောင် ပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေးကို အားသွန်ခွန်စိုက် ကြိုးစားခဲ့ပြီး ၁၉၈၉တွင် ဂျာမနီနှစ်နိုင်ငံပြန်လည်း ပေါင်းစည်းသည့် နောက် ၁၉၉၀ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင်လည်း အနိုင်ရကာ တစ်စည်းတစ်လုံးထဲသော ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ခုနှစ်ရွေးကောက်ပွဲတွင်မူ ဟဲမွတ်ခိုးလ် အရေးနှိမ့်ကာ ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ 


== ကိုးကား ==
{{reflist}}

{{lifetime|၁၉၃၀|၁၉၉၈}}
[[Category:ကမ္ဘာ့ နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်များ]]</text>
      <sha1>fzynywuwyuemm9ds14k9xvypfsabig8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မက်အာသာ၊ ဒေါက်ဂလပ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17860</id>
    <revision>
      <id>1042117</id>
      <parentid>200535</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T18:15:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aung Myint Myat MM</username>
        <id>145152</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>1042117</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22758" sha1="mv8h6ad6ojifohcpf3ewo84luul7heg" xml:space="preserve">[[file:MacArthur Manila.jpg|thumb|ဗိုလ်ချုပ်ကြီးမက်အာသာ]]
==မက်အာသာ၊ ဒေါက်ဂလပ်(ခရစ် ၁၈၈ဝ - ၁၉၆၄)==
ဒေါက်ဂလပ် မက်အာသာသည် ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီး 
အတွင်းက ကမ္ဘာ့အရှေ့ပိုင်း စစ်မျက်နှာတွင် အလွန်ထင်ရှား 
ကျော်ကြားခဲ့သော အမေရိကန် ဗိုလ်ချုပ်မှူးဖြစ်သည်။ မက် 
အာသာသည် ၁၈၈ဝ ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် 
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ အာကင်ဆောပြည်နယ်ရှိ လစ်တဲ 
ရော့မြို့ စစ်တန်းလျားတွင် မွေးဖွားသူဖြစ်သည်။ သူ၏ ဖခင်မှာ 
အမေရိကန် ပြည်တွင်းစစ်ပွဲ၊ စပိန်-အမေရိကန်စစ်ပွဲတို့တွင် 
ထင်ရှားခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အသာသာ မက်အာသာဖြစ်၏။ 
ဒေါက်ဂလပ် မက်အာသာမှာ ငယ်စဉ်မှစ၍ စစ်သားများနှင့် 
လက်ပွန်းတတီး နေခဲ့ရသူဖြစ်သည်။ ဝက်စပွိုင့် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] 
သို့ ဝင်ခွင့်ရပြီးနောက် ၁၉ဝ၃ ခုနှစ်တွင် ထူးချွန်စွာ ဘွဲ့ထူး 
ဆွတ်ခူးခဲ့လေသည်။ စစ်တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရပြီးနောက် ဖိလစ်ပိုင် 
ကျွန်းစုတွင် စစ်မှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉ဝ၆ ခုနှစ်တွင် သမ္မတကြီး 
သီယိုဒိုရူးဇဗဲ့၏ သက်တော်စောင့်အဖြစ် တစ်နှစ်ခန့်ဆောင်ရွက် 
ခဲ့ရ၏။


အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံသည် ပထမကမ္ဘာစစ်တွင် 
စတင်ပါဝင်လိုက်သော အချိန်၌ မက်အာသာမှာ ဗိုလ်မှူးဖြစ်နေ 
လေပြီ။ ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်စစ်မျက်နှာသို့ ချီတက်ခဲ့ရ 
သော နာမည်ကျော် သက်တံတပ်မ (အမှတ် ၈၄ တပ်မ) တွင် 
စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် လိုက်ပါသွားခဲ့ရလေရာ သူ၏စွမ်းရည်နှင့် 
သူရသတ္တိများကို ဖော်ပြခွင့် ရခဲ့လေသည်။ တိုက်ပွဲများတွင် ၂ 
ကြိမ်ဒဏ်ရာရခဲ့၍ တစ်ကြိမ်အဆိပ်ငွေ့သင့်ခဲ့သည်။ သူရဲကောင်း 
တံဆိပ်အများအပြားနှင့် အထူးတလည်ဂုဏ်ပြုချီးကျူးခြင်း ခံရ 
သည်။ ထို့နောက် တပ်မဟာကိုအုပ်ချုပ်ရသော ဗိုလ်မှူးချုပ် အ 
ဖြစ်တိုးမြှင့်ခန့်ထားခြင်း ခံခဲ့ရ၏။ စစ်ပြီးသောအခါ အမေရိကန် 
ပြည်ထောင်စုသို့ ပြန်လာရပြီးနောက် ဝက်စပွိုင့် စစ်တက္ကသိုလ် 
တွင် ကျောင်းအုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ရလေသည်။ ၁၉၂၂ ခုနှစ် 
မှစ၍ ၃ နှစ်တိုင်တိုင် ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်းစုတွင် ဖိလစ်ပိုင်တပ်မမှူး 
အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် 
ဗိုလ်ချုပ်အဖြစ် ခန့်ထားခြင်းခံရခဲ့ရာ အမေရိကန်စစ်သမိုင်းတွင် 
အသက်အငယ်ဆုံးနှင့် ထိုရာထူးမျိုးကို ထမ်းရွက်ခဲ့ရသူ ဖြစ်ပေ 
သည်။


၁၉၂၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်အထိ ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်းရှိ 
အမေရိကန်တပ်များကို အုပ်ချုပ်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ် နို 
ဝင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးအဆင့်အတန်းဖြင့် 
အမေရိကန်စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရလေသည်။ ထို 
ရာထူးခန့်ထားခြင်း ခံရသောသူများတွင်လည်း မက်အာသာမှာ 
အသက်အငယ်ဆုံးပင် ဖြစ်ခဲ့၏။ အမေရိကန်တပ်မတော် စစ်ဦး 
စီးချုပ်အဖြစ် ထမ်းရွက်ခဲ့စဉ် နိုင်ငံကာကွယ်ရေးအတွက် အင် 
အားဖြည့်တင်းရန် ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်ကို တိုက်တွန်းပြောဆိုခဲ့ 
၏။ အမေရိကန်တပ်မတော်ကိုလည်း လျင်မြန်နိုင် သမျှလျင်မြန် 
စွာ ခေတ်မီလာအောင် ကြိုးပမ်းခဲ့လေသည်။ ၁၉၃၅ ခုနှစ် 
အောက်တိုဘာလတွင် စစ်ဦးစီးချုပ်ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး 
နောက် ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတ၏ တောင်းဆိုချက်အရ ဖိလစ်ပိုင် 
အစိုးရ၏ စစ်မှုရေးရာ အကြံပေးအရာရှိအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ 
သည်။ ၁၉၃၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဖိလစ်ပိုင်တပ်မ 
တော်၏ စစ်သူကြီးအဖြစ် ခန့်ထားခြင်းခံရသည်။ မက်အာသာ 
သည် ၁၉၃၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ ရက်နေ့၌ စစ်တပ်မှ 
အငြိမ်းစားယူလိုက်သော်လည်း ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတက သူ့အား 
ဖိလစ်ပိုင်တပ်ပေါင်းစု၏ အကြီးအကဲအဖြစ် ဆက်လက်ထားရှိခဲ့ 
၏။ ၁၉၄၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ဖိလစ်ပိုင်စစ်တပ် 
အားလုံးကို အမေရိကန်တပ်မတော်ထဲသို့ သွတ်သွင်းလိုက်သော 
အခါ၊ သမ္မတ ဖရန်ကလင်ရူးဇဗဲ့က မက်အာသာအား ဗိုလ်ချုပ် 
ကြီး အဆင့်အတန်းဖြင့် အရှေ့ဖျားရှိ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု 
၏ စစ်တပ်များကိုအုပ်ချုပ်ရန် တာဝန်လွှဲအပ်ခဲ့လေသည်။ 
၁၉၄၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်းစုကို ဂျပန်တို့က 
တိုက်ခိုက်သည့်အချိန်၌ မက်အာသာအား ဗိုလ်ချုပ်မှူးအဖြစ် 
သမ္မတ ရူးဇဗဲ့က ပြန်လည်ခန့်အပ်လေသည်။ မက်အာသာသည် 
ဖိလစ်ပိုင်နှင့် အမေရိကန်တပ်ပေါင်းစုတို့ကိုပေါင်းကာ ဂျပန်တပ် 
များကို ခုခံတိုက်ခိုက်ခဲ့၏။ သို့သော် အင်အားချင်းမမျှသဖြင့် 
နောက်သို့တဆုတ်တည်း ဆုတ်ခဲ့ရလေသည်။ ပထမ၌ ဗာတန်း 
ကျွန်းဆွယ်သို့ ဆုတ်ခဲ့ပြီးနောက် ကော်ရက်ဂျီဒေါ် ခံတပ်ကျွန်း 
သို့ဆုတ်ခဲ့ရ၏။ ထိုသို့ ဆုတ်ခဲ့ယင်း ၃ လကြာမျှ ဂျပန်တို့ 
မနီလာပင်လယ်အော်ကို အသုံးမပြုနိုင်အောင် စွမ်းဆောင်ပေးခဲ့ 
သည်။ ထို့ပြင် ထိုသို့အောင်မြင်စွာ ဆုတ်ခွာနိုင်ခဲ့သဖြင့် မက် 
အာသာမှာ ကွန်ဂရက် ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ် အပ်နှင်းခြင်းခံရ 
၏။ လူ အမြောက်အမြား အဆုံးအရှုံးခံကာ အမေရိကန်တို့ကို 
ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်းများမှ မောင်းထုတ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော ဂျပန် 
ဗိုလ်ချုပ်မှာကား အကြံမအောင်သဖြင့် ကိုယ့်ကိုကိုယ် သတ်သေ 
ခဲ့သည်ဟု ဆိုလေသည်။


၁၉၄၂ ခုနှစ် မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ရူးဇဗဲ့ 
၏အမိန့်အရ မက်အာသာသည် သူ၏ဇနီးသည်နှင့် သားငယ်ကို 
ခေါ်ဆောင်ကာ ကောက်ရက်ဂျီဒေါ်ကျွန်းမှ တိုပီဒိုသင်္ဘောဖြင့် 
တိတ်တဆိတ်ထွက်ခွာခဲ့ပြီးနောက် ဖိလစ်ပိုင်တောင်ပိုင်းတစ်နေ 
ရာသို့အရောက်တွင် လေယာဉ်ပျံဖြင့် ဩစတြေးလီးယားသို့ထွက် 
ခွာခဲ့ရလေသည်။ မက်အာသာမှာ ပစိဖိတ်တောင်ပိုင်း မဟာမိတ် 
တပ်များ၏ သေနာပတိအဖြစ်ဆောင်ရွက်ရန် ထွက်ခွာခဲ့ရခြင်း 
ဖြစ်ပေသည်။ သို့သော် မက်အာသာသည် ဖိလစ်ပိုင်မှ မခွာလို 
လှချေ။ သူ၏လူများကို ''ကျွန်ုပ်ပြန်လာခဲ့မည်'' ဟု ကတိပြု 
ထားခဲ့၏။ ထို့နောက် အစစအရာရာ အသင့်ဖြစ်အောင် ပြင် 
ဆင်ပြီးနောက် ၁၉၄၂ ခုနှစ် ကုန်ခါနီးမှစ၍ ဂျပန်တို့ကို စတင် 
ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့လေသည်။ ထိုအခါ နယူးဂင်နီဖက်မှ ဝင်လာသော 
ရန်သူများ တန့်သွားပြီနောက် အမေရိကန်တပ်များသည် ဆော် 
လမွန်ကျွန်းပေါ်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့ကြလေသည်။ ၁၉၄၃ ခု 
နှစ်အကုန်တွင် မက်အာသာ အုပ်ချုပ်သောတပ်များသည် နယူး 
ဂင်းနီအရှေ့ပိုင်းကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့်ပြင် ဆော်လ 
မွန်ကျွန်းများနှင့် နယူးဗြိတိန်ကျွန်းပေါ်ရှိ ဂျပန်တပ်များကိုလည်း 
အခြေယိုင်အောင် ပြုနိုင်ခဲ့လေသည်။ ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင်ကား 
မက်အာသာသည် ဂျပန်များကို ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းရှိ 
ကျွန်းများမှတဖြည်းဖြည်း ရှင်းလင်းပစ်ခဲ့လေသည်။ ထို့ပြင် ဖိ 
လစ်ပိုင်ကျွန်းစုတွင် ယခင်က မက်အာသာ သင်ကြားလေ့ကျင့် 
ပေးခဲ့သော ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်းသားများသည် ပြောက်ကျားစနစ်ဖြင့် 
ဂျပန်တို့ကိုတော်လှန်ခဲ့ရာ ထိုပြောက်ကျားတို့အား မက်အာသာ 
ကလက်နက်များပေး၍ ကူညီခဲ့သည်။ သို့ဖြင့် ထိုနှစ်အကုန်တွင် 
ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်းစုသည် ဂျပန်တို့လက်အောက်မှ လွတ်မြောက်ခဲ့ရ 
လေသည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ် နွေဦးပေါက်တွင် မက်အာသာသည် 
ဗိုလ်ချုပ်မှူး အဆင့်အတန်းဖြင့် ပစိဖိတ်အနောက်ပိုင်းရှိ အမေရိ 
ကန်တပ်ပေါင်းစု စစ်သေနာပတိအဖြစ် ခန့်ထားခြင်း ခံရလေ 
သည်။ ထို့ပြင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးအဖြစ် သူဆောင်ရွက်ရမည့် တာဝန် 
မှာ ဂျပန်ကျွန်းစုကို တိုက်စစ်ဆင်ရန် ဖြစ်သည်။


ထိုသို့ တိုက်စစ်ဆင်ရန် အစီအစဉ်များပြုလုပ်နေဆဲ 
တွင် သမ္မတသစ် ထရူးမင်းက ဂျပန်တို့သည် မဟာမိတ်တို့၏ 
လက်နက်ချရေးစည်းကမ်းများကို လက်ခံကြောင်းနှင့် မက်အာ 
သာအား ဂျပန်တို့လက်နက်ချသည်ကို ခံယူရန်နှင့် ဂျပန်ပြည်ကို 
အုပ်ချုပ်ရန် မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု စစ်သေနာပတိချုပ်အဖြစ် 
ခန့်ထားကြောင်း ကြေညာလိုက်လေသည်။ သို့ဖြစ်၍ ၁၉၄၅ ခု 
နှစ် စက်တင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် တိုကျိုပင်လယ်ကွေ့၌ 
ကျောက်ချနေသော မိဘူးရီ စစ်သင်္ဘောကြီးပေါ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူး 
မက်အာသာသည် ဂျပန်တို့ချွင်းချက်မရှိ လက်နက်ချသည်ကို ခံ 
ယူလေသည်။


ထို့နောက် တိုကျိုမြို့တွင် ဌာနချုပ်ထားရှိ၍ [[ဂျပန်နိုင်ငံ]] 
စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကို တာဝန်ခံကာ ကြိုးကိုင်ခဲ့၏။ မက်အာသာ 
သည် ဂျပန်စစ်အင်အားကို လျှော့ရန်နှင့် ဂျပန်နိုင်ငံသည် ဒီမို 
ကရေစီနိုင်ငံဖြစ်လာစေရန် စတင်လုံးပန်းခဲ့လေသည်။ သူ၏ 
အမိန့်အရ အမျိုးသမီးများ မဲဆန္ဒပေးနိုင်ရေး၊ မြေပိုင်စနစ်ပြုပြင် 
ရေး စသည့်လူမှုရေးရာ ပြုပြင်မှုများကို ဂျပန်တို့သည် လက်ခံ 
ခဲ့ရသည်။ မက်အာသာ၏ တည်ကြည်သော အမူအရာ၊ မျှတ 
သောအပြုအမူတို့ကြောင့် ဂျပန်တို့သည် သူ့အားလေးစား ကြည် 
ညိုသည်ဟု ဆိုလေသည်။


၁၉၄၇ ခုနှစ် လောက်တွင် မက်အာသာသည် အမေရိ 
ကန်ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံတွင်လည်း ထင်ရှားကျော်ကြားလာပြီး 
လျှင် သူ့အား သမ္မတလောင်းတစ်ဦးအဖြစ် ရီပတ်ဗလစ်ကင် 
ပါတီမှ တင်မြောက်ကြရန်ပင် စိုင်းပြင်ခဲ့လေသည်။ သို့ရာတွင် 
မက်အာသာကမူ မိမိသည် မည်သည့်ရာထူးကိုမျှ မရည်ရွယ် 
ကြောင်း၊ သို့သော် တိုင်းပြည်ကလိုလားသည်ဆိုလျှင် မည်သည့် 
တာဝန်ကိုမဆို ထမ်းဆောင်ရန် ငြင်းဆိုမည် မဟုတ်ကြောင်း 
ပြန်ကြားပြောဆိုခဲ့လေသည်။


၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် စတင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ကိုရီးယား 
စစ်ရေးကိစ္စတွင် မက်အာသာ၏အမည်သည် ထင်ရှားသည်ထက် 
ထင်ရှားလာသည်။ မက်အာသာသည် ကုလသမဂ္ဂတပ်များ၏ 
စစ်သေနာပတိချုပ်အဖြစ် ခန့်ထားခြင်းခံရလေသည်။ သို့ရာတွင် 
၁၉၅၁ ခုနှစ် နှစ်ဦးပိုင်းတွင် တရုတ်နီတို့ စစ်ထဲသို့ဝင်လာသည့် 
အခါ မက်အာသာသည် စစ်ဆင်မှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အမေရိကန် 
အစိုးရနှင့်လည်းကောင်း၊ ကုလသမဂ္ဂစစ်တပ်နှင့်လည်းကောင်း 
သဘောမညီမညွတ် ဖြစ်လာသည်။ မက်အာသာ၏ ဝါဒမှာ 
တရုတ်ကွန်မြူနစ်တို့ကို ချေမှုန်းနိုင်ရန် တရုတ်နီပြည်မကို 
ဦးစွာ တိုက်ခိုက်ချေမှုန်းရမည် ဟူ၍တည်း။ ထို့ကြောင့် တရုတ် 
နီပြည်မကို တိုက်ခိုက်ရန် စစ်မျက်နှာဖွင့်သင့်ကြောင်းကို ဖွင့်ဆို 
ကြေညာ၏။ အမေရိကန်အစိုးရကမူ တတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ဖြစ် 
ပေါ်ရေးကို အားပေးရာရောက်မည်ဟု ယူဆလျက် သဘောမတူ 
ဘဲရှိ၏။ သို့ဖြစ်၍ သမ္မတထရူးမင်းက မက်အာသာကို ပြည် 
ထောင်စု၏ဝါဒကို ဆန့်ကျင်သည်ဟု စွပ်စွဲကာ သေနာပတိချုပ် 
ရာထူးမှ ဖြုတ်ချပြီးလျှင် သူ၏နေရာတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူး ရစ်ဂျဝေး 
ကို ခန့်ထားခဲ့သည်။ မက်အာသာမှာ မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု 
စစ်သေနာပတိချုပ်၊ အရှေ့ဖျား အမေရိကန်တပ်မှူးကြီး စသည့် 
ရာထူးများမှ ဖြုတ်ချခြင်းခံရသော်လည်း ဗိုလ်ချုပ်မှူး အဆင့် 
အတန်းနှင့် လစာများကား တစ်သက်ပန် ရမြဲရရှိခဲ့၏။ ထို့ 
နောက် ဒေါက်ဂလပ် မက်အာသာသည် နယူးယော့မြို့တွင် နေ 
ထိုင်ခဲ့ရာမှ နာမကျန်းဖြစ်လာ၍ ၁၉၆၄ ခုနှစ် မတ်လ ၂ ရက် 
နေ့တွင် ဝေါ်လတာရိဆေးရုံသို့ တက်ရောက်ခွဲစိပ်ကုသခဲ့ရသည်။ 
သို့သော် သက်သာခွင့်မရဘဲ၊ ဧပြီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ကွယ် 
လွန်သည်။&lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)&lt;/ref&gt;


== ကိုးကား ==
&lt;references/&gt;

[[Category:ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မှ ထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်များ‎]]</text>
      <sha1>mv8h6ad6ojifohcpf3ewo84luul7heg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1042153</id>
      <parentid>1042117</parentid>
      <timestamp>2026-07-05T06:55:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Removed irrelevant wikilink to the Defence Services Academy (DSA) page from the Douglas MacArthur article, as there is no contextual connection.</comment>
      <origin>1042153</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22679" sha1="dz4tocwtmbqenv91a7kmfm7bwr1xr7m" xml:space="preserve">[[file:MacArthur Manila.jpg|thumb|ဗိုလ်ချုပ်ကြီးမက်အာသာ]]
==မက်အာသာ၊ ဒေါက်ဂလပ်(ခရစ် ၁၈၈ဝ - ၁၉၆၄)==
ဒေါက်ဂလပ် မက်အာသာသည် ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီး 
အတွင်းက ကမ္ဘာ့အရှေ့ပိုင်း စစ်မျက်နှာတွင် အလွန်ထင်ရှား 
ကျော်ကြားခဲ့သော အမေရိကန် ဗိုလ်ချုပ်မှူးဖြစ်သည်။ မက် 
အာသာသည် ၁၈၈ဝ ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် 
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ အာကင်ဆောပြည်နယ်ရှိ လစ်တဲ 
ရော့မြို့ စစ်တန်းလျားတွင် မွေးဖွားသူဖြစ်သည်။ သူ၏ ဖခင်မှာ 
အမေရိကန် ပြည်တွင်းစစ်ပွဲ၊ စပိန်-အမေရိကန်စစ်ပွဲတို့တွင် 
ထင်ရှားခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အသာသာ မက်အာသာဖြစ်၏။ 
ဒေါက်ဂလပ် မက်အာသာမှာ ငယ်စဉ်မှစ၍ စစ်သားများနှင့် 
လက်ပွန်းတတီး နေခဲ့ရသူဖြစ်သည်။ ဝက်စပွိုင့် စစ်တက္ကသိုလ် 
သို့ ဝင်ခွင့်ရပြီးနောက် ၁၉ဝ၃ ခုနှစ်တွင် ထူးချွန်စွာ ဘွဲ့ထူး 
ဆွတ်ခူးခဲ့လေသည်။ စစ်တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရပြီးနောက် ဖိလစ်ပိုင် 
ကျွန်းစုတွင် စစ်မှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉ဝ၆ ခုနှစ်တွင် သမ္မတကြီး 
သီယိုဒိုရူးဇဗဲ့၏ သက်တော်စောင့်အဖြစ် တစ်နှစ်ခန့်ဆောင်ရွက် 
ခဲ့ရ၏။


အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံသည် ပထမကမ္ဘာစစ်တွင် 
စတင်ပါဝင်လိုက်သော အချိန်၌ မက်အာသာမှာ ဗိုလ်မှူးဖြစ်နေ 
လေပြီ။ ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်စစ်မျက်နှာသို့ ချီတက်ခဲ့ရ 
သော နာမည်ကျော် သက်တံတပ်မ (အမှတ် ၈၄ တပ်မ) တွင် 
စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် လိုက်ပါသွားခဲ့ရလေရာ သူ၏စွမ်းရည်နှင့် 
သူရသတ္တိများကို ဖော်ပြခွင့် ရခဲ့လေသည်။ တိုက်ပွဲများတွင် ၂ 
ကြိမ်ဒဏ်ရာရခဲ့၍ တစ်ကြိမ်အဆိပ်ငွေ့သင့်ခဲ့သည်။ သူရဲကောင်း 
တံဆိပ်အများအပြားနှင့် အထူးတလည်ဂုဏ်ပြုချီးကျူးခြင်း ခံရ 
သည်။ ထို့နောက် တပ်မဟာကိုအုပ်ချုပ်ရသော ဗိုလ်မှူးချုပ် အ 
ဖြစ်တိုးမြှင့်ခန့်ထားခြင်း ခံခဲ့ရ၏။ စစ်ပြီးသောအခါ အမေရိကန် 
ပြည်ထောင်စုသို့ ပြန်လာရပြီးနောက် ဝက်စပွိုင့် စစ်တက္ကသိုလ် 
တွင် ကျောင်းအုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ရလေသည်။ ၁၉၂၂ ခုနှစ် 
မှစ၍ ၃ နှစ်တိုင်တိုင် ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်းစုတွင် ဖိလစ်ပိုင်တပ်မမှူး 
အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် 
ဗိုလ်ချုပ်အဖြစ် ခန့်ထားခြင်းခံရခဲ့ရာ အမေရိကန်စစ်သမိုင်းတွင် 
အသက်အငယ်ဆုံးနှင့် ထိုရာထူးမျိုးကို ထမ်းရွက်ခဲ့ရသူ ဖြစ်ပေ 
သည်။


၁၉၂၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်အထိ ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်းရှိ 
အမေရိကန်တပ်များကို အုပ်ချုပ်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ် နို 
ဝင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးအဆင့်အတန်းဖြင့် 
အမေရိကန်စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရလေသည်။ ထို 
ရာထူးခန့်ထားခြင်း ခံရသောသူများတွင်လည်း မက်အာသာမှာ 
အသက်အငယ်ဆုံးပင် ဖြစ်ခဲ့၏။ အမေရိကန်တပ်မတော် စစ်ဦး 
စီးချုပ်အဖြစ် ထမ်းရွက်ခဲ့စဉ် နိုင်ငံကာကွယ်ရေးအတွက် အင် 
အားဖြည့်တင်းရန် ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်ကို တိုက်တွန်းပြောဆိုခဲ့ 
၏။ အမေရိကန်တပ်မတော်ကိုလည်း လျင်မြန်နိုင် သမျှလျင်မြန် 
စွာ ခေတ်မီလာအောင် ကြိုးပမ်းခဲ့လေသည်။ ၁၉၃၅ ခုနှစ် 
အောက်တိုဘာလတွင် စစ်ဦးစီးချုပ်ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး 
နောက် ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတ၏ တောင်းဆိုချက်အရ ဖိလစ်ပိုင် 
အစိုးရ၏ စစ်မှုရေးရာ အကြံပေးအရာရှိအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ 
သည်။ ၁၉၃၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဖိလစ်ပိုင်တပ်မ 
တော်၏ စစ်သူကြီးအဖြစ် ခန့်ထားခြင်းခံရသည်။ မက်အာသာ 
သည် ၁၉၃၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ ရက်နေ့၌ စစ်တပ်မှ 
အငြိမ်းစားယူလိုက်သော်လည်း ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတက သူ့အား 
ဖိလစ်ပိုင်တပ်ပေါင်းစု၏ အကြီးအကဲအဖြစ် ဆက်လက်ထားရှိခဲ့ 
၏။ ၁၉၄၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ဖိလစ်ပိုင်စစ်တပ် 
အားလုံးကို အမေရိကန်တပ်မတော်ထဲသို့ သွတ်သွင်းလိုက်သော 
အခါ၊ သမ္မတ ဖရန်ကလင်ရူးဇဗဲ့က မက်အာသာအား ဗိုလ်ချုပ် 
ကြီး အဆင့်အတန်းဖြင့် အရှေ့ဖျားရှိ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု 
၏ စစ်တပ်များကိုအုပ်ချုပ်ရန် တာဝန်လွှဲအပ်ခဲ့လေသည်။ 
၁၉၄၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်းစုကို ဂျပန်တို့က 
တိုက်ခိုက်သည့်အချိန်၌ မက်အာသာအား ဗိုလ်ချုပ်မှူးအဖြစ် 
သမ္မတ ရူးဇဗဲ့က ပြန်လည်ခန့်အပ်လေသည်။ မက်အာသာသည် 
ဖိလစ်ပိုင်နှင့် အမေရိကန်တပ်ပေါင်းစုတို့ကိုပေါင်းကာ ဂျပန်တပ် 
များကို ခုခံတိုက်ခိုက်ခဲ့၏။ သို့သော် အင်အားချင်းမမျှသဖြင့် 
နောက်သို့တဆုတ်တည်း ဆုတ်ခဲ့ရလေသည်။ ပထမ၌ ဗာတန်း 
ကျွန်းဆွယ်သို့ ဆုတ်ခဲ့ပြီးနောက် ကော်ရက်ဂျီဒေါ် ခံတပ်ကျွန်း 
သို့ဆုတ်ခဲ့ရ၏။ ထိုသို့ ဆုတ်ခဲ့ယင်း ၃ လကြာမျှ ဂျပန်တို့ 
မနီလာပင်လယ်အော်ကို အသုံးမပြုနိုင်အောင် စွမ်းဆောင်ပေးခဲ့ 
သည်။ ထို့ပြင် ထိုသို့အောင်မြင်စွာ ဆုတ်ခွာနိုင်ခဲ့သဖြင့် မက် 
အာသာမှာ ကွန်ဂရက် ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ် အပ်နှင်းခြင်းခံရ 
၏။ လူ အမြောက်အမြား အဆုံးအရှုံးခံကာ အမေရိကန်တို့ကို 
ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်းများမှ မောင်းထုတ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော ဂျပန် 
ဗိုလ်ချုပ်မှာကား အကြံမအောင်သဖြင့် ကိုယ့်ကိုကိုယ် သတ်သေ 
ခဲ့သည်ဟု ဆိုလေသည်။


၁၉၄၂ ခုနှစ် မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ရူးဇဗဲ့ 
၏အမိန့်အရ မက်အာသာသည် သူ၏ဇနီးသည်နှင့် သားငယ်ကို 
ခေါ်ဆောင်ကာ ကောက်ရက်ဂျီဒေါ်ကျွန်းမှ တိုပီဒိုသင်္ဘောဖြင့် 
တိတ်တဆိတ်ထွက်ခွာခဲ့ပြီးနောက် ဖိလစ်ပိုင်တောင်ပိုင်းတစ်နေ 
ရာသို့အရောက်တွင် လေယာဉ်ပျံဖြင့် ဩစတြေးလီးယားသို့ထွက် 
ခွာခဲ့ရလေသည်။ မက်အာသာမှာ ပစိဖိတ်တောင်ပိုင်း မဟာမိတ် 
တပ်များ၏ သေနာပတိအဖြစ်ဆောင်ရွက်ရန် ထွက်ခွာခဲ့ရခြင်း 
ဖြစ်ပေသည်။ သို့သော် မက်အာသာသည် ဖိလစ်ပိုင်မှ မခွာလို 
လှချေ။ သူ၏လူများကို ''ကျွန်ုပ်ပြန်လာခဲ့မည်'' ဟု ကတိပြု 
ထားခဲ့၏။ ထို့နောက် အစစအရာရာ အသင့်ဖြစ်အောင် ပြင် 
ဆင်ပြီးနောက် ၁၉၄၂ ခုနှစ် ကုန်ခါနီးမှစ၍ ဂျပန်တို့ကို စတင် 
ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့လေသည်။ ထိုအခါ နယူးဂင်နီဖက်မှ ဝင်လာသော 
ရန်သူများ တန့်သွားပြီနောက် အမေရိကန်တပ်များသည် ဆော် 
လမွန်ကျွန်းပေါ်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့ကြလေသည်။ ၁၉၄၃ ခု 
နှစ်အကုန်တွင် မက်အာသာ အုပ်ချုပ်သောတပ်များသည် နယူး 
ဂင်းနီအရှေ့ပိုင်းကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့်ပြင် ဆော်လ 
မွန်ကျွန်းများနှင့် နယူးဗြိတိန်ကျွန်းပေါ်ရှိ ဂျပန်တပ်များကိုလည်း 
အခြေယိုင်အောင် ပြုနိုင်ခဲ့လေသည်။ ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင်ကား 
မက်အာသာသည် ဂျပန်များကို ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းရှိ 
ကျွန်းများမှတဖြည်းဖြည်း ရှင်းလင်းပစ်ခဲ့လေသည်။ ထို့ပြင် ဖိ 
လစ်ပိုင်ကျွန်းစုတွင် ယခင်က မက်အာသာ သင်ကြားလေ့ကျင့် 
ပေးခဲ့သော ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်းသားများသည် ပြောက်ကျားစနစ်ဖြင့် 
ဂျပန်တို့ကိုတော်လှန်ခဲ့ရာ ထိုပြောက်ကျားတို့အား မက်အာသာ 
ကလက်နက်များပေး၍ ကူညီခဲ့သည်။ သို့ဖြင့် ထိုနှစ်အကုန်တွင် 
ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်းစုသည် ဂျပန်တို့လက်အောက်မှ လွတ်မြောက်ခဲ့ရ 
လေသည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ် နွေဦးပေါက်တွင် မက်အာသာသည် 
ဗိုလ်ချုပ်မှူး အဆင့်အတန်းဖြင့် ပစိဖိတ်အနောက်ပိုင်းရှိ အမေရိ 
ကန်တပ်ပေါင်းစု စစ်သေနာပတိအဖြစ် ခန့်ထားခြင်း ခံရလေ 
သည်။ ထို့ပြင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးအဖြစ် သူဆောင်ရွက်ရမည့် တာဝန် 
မှာ ဂျပန်ကျွန်းစုကို တိုက်စစ်ဆင်ရန် ဖြစ်သည်။


ထိုသို့ တိုက်စစ်ဆင်ရန် အစီအစဉ်များပြုလုပ်နေဆဲ 
တွင် သမ္မတသစ် ထရူးမင်းက ဂျပန်တို့သည် မဟာမိတ်တို့၏ 
လက်နက်ချရေးစည်းကမ်းများကို လက်ခံကြောင်းနှင့် မက်အာ 
သာအား ဂျပန်တို့လက်နက်ချသည်ကို ခံယူရန်နှင့် ဂျပန်ပြည်ကို 
အုပ်ချုပ်ရန် မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု စစ်သေနာပတိချုပ်အဖြစ် 
ခန့်ထားကြောင်း ကြေညာလိုက်လေသည်။ သို့ဖြစ်၍ ၁၉၄၅ ခု 
နှစ် စက်တင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် တိုကျိုပင်လယ်ကွေ့၌ 
ကျောက်ချနေသော မိဘူးရီ စစ်သင်္ဘောကြီးပေါ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူး 
မက်အာသာသည် ဂျပန်တို့ချွင်းချက်မရှိ လက်နက်ချသည်ကို ခံ 
ယူလေသည်။


ထို့နောက် တိုကျိုမြို့တွင် ဌာနချုပ်ထားရှိ၍ ဂျပန်နိုင်ငံ 
စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကို တာဝန်ခံကာ ကြိုးကိုင်ခဲ့၏။ မက်အာသာ 
သည် ဂျပန်စစ်အင်အားကို လျှော့ရန်နှင့် ဂျပန်နိုင်ငံသည် ဒီမို 
ကရေစီနိုင်ငံဖြစ်လာစေရန် စတင်လုံးပန်းခဲ့လေသည်။ သူ၏ 
အမိန့်အရ အမျိုးသမီးများ မဲဆန္ဒပေးနိုင်ရေး၊ မြေပိုင်စနစ်ပြုပြင် 
ရေး စသည့်လူမှုရေးရာ ပြုပြင်မှုများကို ဂျပန်တို့သည် လက်ခံ 
ခဲ့ရသည်။ မက်အာသာ၏ တည်ကြည်သော အမူအရာ၊ မျှတ 
သောအပြုအမူတို့ကြောင့် ဂျပန်တို့သည် သူ့အားလေးစား ကြည် 
ညိုသည်ဟု ဆိုလေသည်။


၁၉၄၇ ခုနှစ် လောက်တွင် မက်အာသာသည် အမေရိ 
ကန်ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံတွင်လည်း ထင်ရှားကျော်ကြားလာပြီး 
လျှင် သူ့အား သမ္မတလောင်းတစ်ဦးအဖြစ် ရီပတ်ဗလစ်ကင် 
ပါတီမှ တင်မြောက်ကြရန်ပင် စိုင်းပြင်ခဲ့လေသည်။ သို့ရာတွင် 
မက်အာသာကမူ မိမိသည် မည်သည့်ရာထူးကိုမျှ မရည်ရွယ် 
ကြောင်း၊ သို့သော် တိုင်းပြည်ကလိုလားသည်ဆိုလျှင် မည်သည့် 
တာဝန်ကိုမဆို ထမ်းဆောင်ရန် ငြင်းဆိုမည် မဟုတ်ကြောင်း 
ပြန်ကြားပြောဆိုခဲ့လေသည်။


၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် စတင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ကိုရီးယား 
စစ်ရေးကိစ္စတွင် မက်အာသာ၏အမည်သည် ထင်ရှားသည်ထက် 
ထင်ရှားလာသည်။ မက်အာသာသည် ကုလသမဂ္ဂတပ်များ၏ 
စစ်သေနာပတိချုပ်အဖြစ် ခန့်ထားခြင်းခံရလေသည်။ သို့ရာတွင် 
၁၉၅၁ ခုနှစ် နှစ်ဦးပိုင်းတွင် တရုတ်နီတို့ စစ်ထဲသို့ဝင်လာသည့် 
အခါ မက်အာသာသည် စစ်ဆင်မှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အမေရိကန် 
အစိုးရနှင့်လည်းကောင်း၊ ကုလသမဂ္ဂစစ်တပ်နှင့်လည်းကောင်း 
သဘောမညီမညွတ် ဖြစ်လာသည်။ မက်အာသာ၏ ဝါဒမှာ 
တရုတ်ကွန်မြူနစ်တို့ကို ချေမှုန်းနိုင်ရန် တရုတ်နီပြည်မကို 
ဦးစွာ တိုက်ခိုက်ချေမှုန်းရမည် ဟူ၍တည်း။ ထို့ကြောင့် တရုတ် 
နီပြည်မကို တိုက်ခိုက်ရန် စစ်မျက်နှာဖွင့်သင့်ကြောင်းကို ဖွင့်ဆို 
ကြေညာ၏။ အမေရိကန်အစိုးရကမူ တတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ဖြစ် 
ပေါ်ရေးကို အားပေးရာရောက်မည်ဟု ယူဆလျက် သဘောမတူ 
ဘဲရှိ၏။ သို့ဖြစ်၍ သမ္မတထရူးမင်းက မက်အာသာကို ပြည် 
ထောင်စု၏ဝါဒကို ဆန့်ကျင်သည်ဟု စွပ်စွဲကာ သေနာပတိချုပ် 
ရာထူးမှ ဖြုတ်ချပြီးလျှင် သူ၏နေရာတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူး ရစ်ဂျဝေး 
ကို ခန့်ထားခဲ့သည်။ မက်အာသာမှာ မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု 
စစ်သေနာပတိချုပ်၊ အရှေ့ဖျား အမေရိကန်တပ်မှူးကြီး စသည့် 
ရာထူးများမှ ဖြုတ်ချခြင်းခံရသော်လည်း ဗိုလ်ချုပ်မှူး အဆင့် 
အတန်းနှင့် လစာများကား တစ်သက်ပန် ရမြဲရရှိခဲ့၏။ ထို့ 
နောက် ဒေါက်ဂလပ် မက်အာသာသည် နယူးယော့မြို့တွင် နေ 
ထိုင်ခဲ့ရာမှ နာမကျန်းဖြစ်လာ၍ ၁၉၆၄ ခုနှစ် မတ်လ ၂ ရက် 
နေ့တွင် ဝေါ်လတာရိဆေးရုံသို့ တက်ရောက်ခွဲစိပ်ကုသခဲ့ရသည်။ 
သို့သော် သက်သာခွင့်မရဘဲ၊ ဧပြီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ကွယ် 
လွန်သည်။&lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)&lt;/ref&gt;


== ကိုးကား ==
&lt;references/&gt;

[[Category:ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မှ ထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်များ‎]]</text>
      <sha1>dz4tocwtmbqenv91a7kmfm7bwr1xr7m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တေလာ ဆွစ်ဖ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>48044</id>
    <revision>
      <id>1042159</id>
      <parentid>950088</parentid>
      <timestamp>2026-07-05T08:24:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Phone Thway22</username>
        <id>137006</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ added her marriage</comment>
      <origin>1042159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42808" sha1="r72c5opcym0zeqklmn7v3hkt9gifpvg" xml:space="preserve">{{cleanup|date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၈}}{{Infobox musical artist|Name=တေလာဆွစ်ဖ်|image=File:Taylor Swift at the 2023 MTV Video Music Awards (3).png|Birth_name=Taylor Alison Swift|birth_place=West Reading မြို့၊ Pennsylvania ပြည်နယ်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|Label=Republic ၊ Big Machine|Years_active=၂၀၀၄ - လက်ရှိ|native_name=Taylor Swift|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1989|12|13}}|caption=၂၀၂၃ ခုနှစ် MTV ဗီဒီယိုဂီတဆုပေးပွဲတွင် ပွဲတက်နေသော တေလာဆွစ်ဖ်}}

'''တေလာဆွစ်ဖ်''' ({{lang-en|Taylor Alison Swift}}) သည် အမေရိကန်နိုင်ငံသူ တေးရေး၊ တေးဆို တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူမသည် ငယ်စဉ်က Wyomissing, Pennsylvania တွင်နေထိုင်ခဲ့ပြီး  ကျေးလက်ဂီတ လောကသို့ ဝင်ရောက်ရန် Tennessee ပြည်နယ်၊ Nashville မြို့သို့ အသက်ဆယ့်လေးနှစ်အရွယ်တွင် ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ထို့နောက် Big Machine ကုမ္ပဏီနှင့် စာချုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး Sony/ATV တေးသံသွင်းနှင့်စာချုပ်ချုပ်သော အငယ်ဆုံးသီချင်းရေးသူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ Swift သည် သူ၏ ပွဲဦးထွက် Taylor Swift အမည်ရှိ အယ်လ်ဘမ်ဖြင့်ပင် အထူးအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ထိုအယ်လ်ဘမ်မှ တတိယမြောက်သီချင်းတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည့် Our Song အမည်ရှိ သီချင်းဖြင့် ကျေးလက်သီချင်းစာရင်းတွင် ပထမချိတ်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ်၏ အကောင်းဆုံး လက်သစ်အဆိုတော်ဆုကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဆွစ်ဖ်သည်အမေရိကန်ဘောလုံးသမား [https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%91%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%97%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%BA_%E1%80%80%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%AE&amp;oldid=1042158 ထရာဗစ်စ်ကယ်စီ]နှင့် ၂၀၂၆ခုနှစ်၊ ဂျူလိုင်လအတွင်းလက်ထပ်ခဲ့သည်။ 

သူ၏ ဒုတိယအယ်လ်ဘမ် Fearless သည် ၂၀၀၈ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သည်။ သူ၏ Pop ဂီတအငွေ့အသက်များ ရောနှောထားသော ''Love Story'' နှင့် ''You Belong With Me'' သီချင်းများ၏ အောင်မြင်မှုနှင့်အတူ ''Fearless'' အယ်လ်ဘမ်သည်လည်း ၂၀၀၉ခုနှစ်အတွက် U.S တွင်ရောင်းအားအကောင်းဆုံး အယ်လ်ဘမ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုအယ်လ်ဘမ်သည် ၂၀၁၀ခုနှစ် ၅၂ ကြိမ်မြောက် ''Grammy'' ဆုပေးပွဲတွင် အမြင့်ဆုံးဆုဖြစ်သော တစ်နှစ်တာ အကောင်းဆုံး တေးအယ်လ်ဘမ်ဆု (''Album of the Year)'' ကို ရရှိခဲ့သည်။ ထိုဆုကိုရရှိချိန်တွင် တေလာသည် အသက်၂၀သာ ရှိသေးပြီး တစ်နှစ်တာ အကောင်းဆုံးတေးအယ်လ်ဘမ်ဆုကို အသက်အငယ်ဆုံးနှင့် ရရှိသူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ''Fearless'' အယ်လ်ဘမ်သည် ''Grammy'' ဆုပေးပွဲတွင် အကောင်းဆုံးကျေးလက်တေးဂီတအယ်လ်ဘမ်ဆု နှင့် ''White Horse'' သီချင်းက ဆုနှစ်ဆုထပ်မံရရှိခဲ့ကာ စုစုပေါင်း ဆုလေးဆု ရရှိခဲ့သည်။ တတိယအယ်လ်ဘမ်ဖြစ်သော ''Speak Now'' အယ်လ်ဘမ်သည်လည်း စတင်ရောင်းချသည့် ရက်သတ္တပတ်အတွင်းမှာပင် အချပ်ရေ ၁ သန်းကျော် ရောင်းချနိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းအယ်လ်ဘမ်ရှိ ''Mean ''သီချင်းဖြင့် ''Grammy'' ဆု နှစ်ခုထပ်မံရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် သူမ၏ စတုတ္ထမြောက် အယ်လ်ဘမ်ဖြစ်သော Red အယ်လ်ဘမ် ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ယင်း အယ်လ်ဘမ်မှာ စတင်ရောင်းချသည့် တစ်ပတ်အတွင်း ချပ်ရေ ၁.၂ သန်းထိ စံချိန်တင်ရောင်းချနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအယ်လ်ဘမ်ရှိ ''We Are Never Getting Back Together'' နှင့် ''I Knew You Were Trouble ''တို့မှာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် အထူးအောင်မြင်ခဲ့သည်။

''Taylor Swift'' သည် သူ့သီချင်းများတွင် ကိုယ်တွေ့အကြောင်းအရာများကို ထည့်သွင်းရေးသားလေ့ရှိသည်။ သူ့အား ''Nashville ''တေးရေးသူများအစည်းအရုံးနှင့် ''the'' ''Songwriters Hall of Fame'' တို့ကလည်း ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။ ''Swift'' သည် ''Grammy''ဆု ဆယ်ဆု၊ ''Billboard'' တေးဂီတဆု နှစ်ဆယ့်သုံးဆု(Most Awarded female artist)၊အမေရီကန် တေးဂီတဆု နှစ်ဆယ့်ကိုးဆု(Most Awarded artist) ကျေးလက်တေးဂီတ အဖွဲ့အစည်းမှချီးမြှင့်သောဆု တစ်ဆယ့်တစ်ခု နှင့် ကျေးလက်တေးဂီတ အကယ်ဒမီဆု ခြောက်ဆုတို့ကို လက်ခံရရှိထားသူဖြစ်သည်။AMA(American Music Award)တွင်လည်းဆယ်စုနှစ်အတွင်းအအောင်မြင်ဆုံးအဆိုတော်(Artist of the decade)ဘွဲ့ကိုလက်ခံထားသူဖြစ်သည်၊ Billboard (Greatest Artist of All Time List)တွင်လည်; No.5၌ ဂန္ဓဝင်အဆိုတော်ကြီးများနဲ့အတူပါဝင်ဖော်ပြခြင်း ခံထားရသူလည်းဖြစ်သည်။ 

ယနေ့အချိန်အထိ အယ်လ်ဘမ်အချပ်ရေ ၂၆သန်းကျော် ရောင်းထွက်ခဲ့ခြင်းကလည်း သူမအား သီချင်းခွေဝယ်လိုအားကောင်းသော အဆိုတော်များထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်စေခဲ့သည်။ Swift သည် တေးဂီတနယ်ပယ်တွင်သာမက ရုပ်ရှင်နယ်ပယ်မှာပါ မင်းသမီးတစ်ဦးအနေဖြင့်ပါဝင်ခဲ့သည်။ သူမသည် ၂၀၁၀ခုနှစ်က ရိုက်ကူးသော ဟာသရုပ်ရှင်တစ်ခုဖြစ်သည့် ''Valentine's Day'' ရုပ်ရှင်တွင် ''Felicia Miller'' အဖြစ်လည်းကောင်း ၂၀၁၂ခုနှစ်တွင်ဖြန့်ချိသော ''The Lorax ''ဟူသည့် ကာတွန်းရုပ်ရှင်တွင် အသံသရုပ်ဆောင်အဖြစ်လည်းကောင်းပါဝင်ခဲ့သည်။ Swiftသည် လူမှုရေးလုပ်ငန်းများဖြစ်သော အနုပညာကျောင်း၊ ကလေးသူငယ်များ စာအရေးအဖတ်တတ်မြောက်ရေး၊ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များမှ ပြန်လည်ထူထောင်ရေး၊ ''LGBT anti-discrimination ''(လိင်တူချစ်သူများအား ခွဲခြားဆက်ဆံမှု ပပျောက်ရေး)နှင့် ကျန်းမာရေးချို့တဲ့သော ကလေးသူငယ်များအတွက် အကျိုးပြုအဖွဲ့အစည်းများတွင်ပါဝင်ခဲ့သည်။  

Taylor သည် အမေရိကန်ရှိ Major Music Awards ပွဲများတွင် အဓိက ဆုများကို နှစ်ကြိမ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ဆွတ်ခူးနိုင်သော တစ်ဦးတည်းသော Artist တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။  

2019 ခုနှစ် Forbes Magazine အဆိုအရ Taylor တွင် စုစုပေါင်းကြွယ်ဝချမ်းသာမှုပေါင်း အမေရိကန်ဒေါ်လာ 380 သန်းကျော်ဟုရှိသည်ဟုသိရှိရသည်။

==ဘဝဇာတ်ကြောင်းနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း==
===ငယ်ဘဝ===

Taylor Alison Swift အား ၁၉၈၉ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၃တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူ၏ဖခင်ဖြစ်သူ Mr.Scott Kingsleyသည် Merrill Lynch ဘဏ်တွင် ဘဏ္ဍာရေးအကြံပေးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး Pennsylvania ဇာတိဖြစ်သည်။ မိခင်ဖြစ်သူ Andrea (ငယ်အမည် Finlay) သည် ယခင်က အရောင်းမြှင့်တင်ရေး အရာရှိတစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင်ယင်းအလုပ်မှအနားယူထားပြီးဖြစ်သည်။ Texasပြည်နယ်တွင်အခြေချမနေထိုင်မီ Andrea ၏ဖခင်သည် [[အရှေ့တောင်အာရှ]]တွင် [[အင်ဂျင်နီယာ]]တစ်ဦးအဖြစ် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့ရာ သူမအသက်ဆယ်နှစ်အထိ  [[စင်ကာပူ]]တွင်နေထိုင်ခဲ့ရသည်။ Swift တွင် Noth Dame တက္ကသိုလ်တွင်တက်ရောက်နေသော Austin Swift ဟူသည့်မောင်တစ်ဦးလည်းရှိသည်။ သူတို့နှစ်ယောက်စလုံး Presbyterian faith နှင့် bible ကျောင်းတို့တွင်တက်ရောက် ကြီးပြင်းခဲ့သည်။ Swift သည် သူ၏ငယ်ဘဝကို Curium မြို့နယ်အနီးရှိ (၁၁)ဧက ကျယ်သောခရစ်စမတ်သစ်ပင်ခြံတွင် ကုန်လွန်စေခဲ့သည်။ သူသည် မူကြိုနှင့်မူလတန်းကို Alvernia Montessori ကျောင်းတွင်တက်ရောက်ခဲ့ပြီး Wundcroft ကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ သူ ကိုးနှစ်ပြည့်သောအခါ မိသားစုနှင့် Wyomissing, Pennsylvania သို့ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရာ West Reading မူလတန်းကျောင်းတွင် လည်းကောင်း  Wyomissing Area Junior/Senior အထက်တန်းကျောင်းတွင်လည်းကောင်း အတန်းပညာ သင်ယူခဲ့သည်။ နွေရာသီ အားလပ်ရက်များတွင် New Jersy၊ Stone ဆိပ်ကမ်းရှိ မိသားစုပိုင် ကမ်းခြေအိမ်ကလေးတွင် အပန်းဖြေလေ့ရှိသည်။ ( ထိုနေရာသည် သူ၏ ငယ်ဘဝ အမှတ်တရ အများစုဖြစ်ခဲ့ကြောင်း နောက်ပိုင်းတွင် ပြန်လည်ပြောပြခဲ့သည်။ )

မိသားစုပိုင် မြင်းများလည်းရှိသေးသဖြင့် သူ၏မြင်းစီးခြင်း ဝါသနာပါခြင်းမှာ သံသယဖြစ်ဖွယ်မရှိခြေ။ သူကိုးလသား အရွယ်တည်းက မိခင်နှင့် မြင်းစီးသင်ခဲ့ပြီး နောင်တွင် မြင်းစီးပြိုင်ပွဲများပင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သေးသည်။ အသက်ကိုးနှစ်အရွယ်သို့ ရောက်လာသော Swift လေးသည် တေးဂီတဆိုင်ရာပြဇာတ်များကို စိတ်ဝင်စားလာသည်။ ထိုဝါသနာအရ Berks Youth Theatre Academy ထုတ်လုပ်ရေးတွင် အကြိမ်ကြိမ် ပါဝင်တင်ဆက်ခဲ့ပြီး Broadway ကာ အသံနှင့် သရုပ်ဆောင်ခြင်းဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်မှုများလည်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ Swift သည် စနေ၊ တနင်္ဂနွေရက်များတွင် မြို့နယ်ပွဲတော်များ၊ ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲများ၊ ကာရာအိုကေပြိုင်ပွဲများ၊ ပန်းဥယျာဉ်အသင်း၊ ကင်းထောက်အသင်းနှင့် အားကစားပွဲများတွင် အချိန်ဖြုန်းလေ့ရှိသည်။ ရှုံးနိမ့်မှုများစွာနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသော အသက်ဆယ့်တစ်နှစ်အရွယ် Swift လေးသည် တစ်နေ့တွင် မြို့နယ်ပြိုင်ပွဲတစ်ခု၌ LeAnn Rime ၏ 'Big Deal'သီချင်းဖြင့်အနိုင်ရခဲ့ပြီး Strauss townပြဇာတ်ရုံတွင် Charlie Daniels အဖြစ်အဖွင့်ပိုင်းတွင် ပါဝင်တင်ဆက်ရန် အခွင့်အရေးရခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ထိုအခွင့်အရေးက Swift အား အလယ်တန်းကျောင်းမှ သာမန်ကျောင်းသူများနှင့် သီးခြားကဲ့သို့ဖြစ်စေခဲ့သည်။

Faith Hill အကြောင်းရိုက်ထားသည့် Behind The Music ဇာတ်လမ်းကို ကြည့်ရှုပြီး Swift သည် သူ၏အနုပညာ လမ်းကြောင်းအတွက် Nashville, Tennesse သို့ပြောင်းရွှေရမည်ဟု ယုံကြည်လာသည်။ ထို့ကြောင့် တစ်ခုသော နွေဦးရာသီတွင် မိခင်နှင့်အတူ ယင်းမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့သည်။ တစ်နေ့သ၌ အသက်ဆယ့်နှစ်နှစ် ရောက်နေပြီဖြစ်သော Swift အား ကွန်ပျူတာပြင်သမားတစ်ဦးက ဂစ်တာကော့ဒ် သုံးခုသင်ပေးခဲ့သည်။ ထိုကော့ဒ်သုံးခုဖြင့် သူမ၏ပထမဆုံးသီချင်းဖြစ်သော Lucky You ကို ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။ Swift နှင့် သူ၏မိဘနှစ်ပါးတို့သည် ၂၀၀၃ခုနှစ်မှစတင်ကာ နယူးယောက်မြို့အခြေစိုက်  ဂီတမန်နေဂျာ Dan Dymtrow ဆိုသူနှင့် စတင်အလုပ်လုပ်ခဲ့ကြသည်။ Taylor သည် Dan ၏အကူအညီပေးမှုအရ Abercrombie &amp; Fitch ကုမ္ပဏီ၏ Rising Stars Campaign အတွက် ခေတ္တမျှ မော်ဒယ်လ်လုပ်ခဲ့သေးသည်။ Dan ၏အကူအညီဖြင့်ပင် Maybelline ကုမ္ပဏီ၏ စုပေါင်းအယ်လ်ဘမ်တွင်လည်း သူ၏ကိုယ်တိုင်ရေးသီချင်းတစ်ပုဒ်ပါဝင်ခဲ့ပြီး တေးသံသွင်းကုမ္ပဏီကြီး အမြောက်အမြားနှင့်လည်း တေးသီချင်းထုတ်ခွင့်ရရေး သွားရောက်တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ RCA တေးသံသွင်းမှပြုလုပ်သော Showcase ပွဲတွင်ကိုယ်တိုင်ရေးသီချင်းများကို ဖျော်ဖြေပြီးနောက် RCA နှင့်အနုပညာရှင်မြေတောင်မြှောက်ပေးရေးအစီအစဉ်တစ်ခုကို သဘောတူညီမှုရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက်ပိုင်းတွင် တေလာသည် သူ၏မိခင်နှင့်အတူ Nashville ကို မကြာခဏဆိုသလို ခရီးသွားခဲ့ရပေသည်။

တေလာ အသက်၁၄နှစ် ရောက်သောအခါ တေလာ၏အဖေက တေလာ Countryဂီတလောကတွင် တိုးပေါက်လာအောင် သူအလုပ်လုပ်သော Merrill Lynch ကုမ္ပဏီ၏ Nashville ရုံးခွဲသို့ ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။ သူတို့၏မိသားစုသည် Hendersonville ရှိ ရေကန်ကို မျက်နှာမူထားသောအိမ်သို့ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ တေလာသည် အစက အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းတွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဂီတအလုပ်ကို အဆင်ပြေပြေလုပ်နိုင်ရန်  အစိုးကျောင်းတက်ပြီးနှစ်နှစ်အကြာတွင် အိမ်၌နေ၍စာသင်ခွင့်ပေးသော Aaron Academy အထက်တန်းကျောင်းသို့ ပြောင်းရွေ့တက်ရောက်ခဲ့သည်။ တေလာသည် ထိုကျောင်းတွင်တက်ရင်း အထက်တန်းအောင်ခဲ့သည်။ တေလာသည် သတ်မှတ်စာသင်နှစ်ထက်တစ်နှစ်စောကာ အထက်တန်းအောင်ခဲ့သော်လည်း ဘာသာတိုင်းတွင် အမှတ်ကောင်းခဲ့သည်။ 

'''၂၀၀၄ မှ ၂၀၀၈ အထိ၊ ဂီတသက်တမ်းအစနှင့် ''Taylor Swift'' အယ်လ်ဘမ်'''

Nashville မြို့တွင် တေလာသည် Troy Verges၊ Brett Beavers၊ Brett James၊ Mac McAnally နှင့် The Warren Brothers ကဲ့သို့သော အတွေ့အကြုံရှိ တေးရေးကျွမ်းကျင်သူများနှင့် တွဲ၍အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် တေလာသည် တေးရေးဆရာမ Liz Rose နှင့် အမြဲလိုလို တွဲ၍အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။ Liz နှင့် တေလာတို့သည် အပတ်စဉ် အင်္ဂါနေ့ မွန်းလွဲပိုင်း တေလာကျောင်းဆင်းတိုင်းလိုလိုတွင်တွေ့ဆုံကြပြီး နှစ်နာရီခန့် သီချင်းရေးလေ့ကျင့်ခဲ့ကြသည်။ Liz က တေလာ၏အကြောင်းကို &quot;ဒီသီချင်းရေးလေ့ကျင့်တဲ့အချိန်တွေဟာ ကျွန်မလုပ်ဖူးသမျှတွေထဲမှာ အလွယ်ဆုံးပါပဲ။ သဘောအရဆို ကျွန်မက သူ့ရဲ့တည်းဖြတ်သူသက်သက်ပါ။ သူက သူဒီနေ့ကျောင်းမှာဘာတွေဖြစ်ခဲ့တယ် ဆိုတာကိုသီချင်းရေးတယ်။ သူက သူဘာပြောချင်သလဲဆိုတာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်းရေးပြနိုင်တယ်။ သူသီချင်းရေးရင် hook အပိုဒ်တွေက အမြဲတမ်းထူးခြားနေတာပဲ&quot; ဟုပြေခဲ့သည်။ တေလာသည် Sony/ATV Tree နှင့်စာချုပ်ချုပ်ခဲ့သော်လည်း သူ့အသက် ဆယ့်လေးနှစ်တွင် လမ်းခွဲခဲ့သည်။ နောင်ပိုင်းတွင် သူက &quot;အဲဒီတုန်းက ကျွန်မဟာ ကျွန်မအချိန်တွေကို ဆုံးရှုံးနေခဲ့တယ်။ ကျွန်မဘဝရဲ့အဲဒီနှစ်တွေကို အယ်လ်ဘမ်တချပ်ပေါ်မှာသိမ်းထားချင်ခဲ့တယ်&quot; ဟုပြောခဲ့သည်။

၂၀၀၅ခုနှစ်တွင် တေလာသည် Nashville မြို့ရှိ Bluebird Cafe ၌ပြုလုပ်သော Showcase ပွဲတွင် Big Machine အမည်ရှိ ကိုယ်ပိုင်တေးသံသွင်းကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ရန်ပြင်ဆင်နေသော Dreamworks Records ၏ အမှုဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သူ Scott Borchetta ၏အာရုံကို ဖမ်းစားနိုင်ခဲ့သည်။ တေလာသည် Big Machine ကုမ္ပဏီနှင့် အစောဆုံးစာချုပ်ချုပ်ခဲ့သူများတွင် တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ တေလာ၏အဖေသည် ဒေါ်လာ ၁၂၀၀၀၀ ခန့်တန်ဖိုးရှိသော Big Machine ၏ ရှယ်ယာ၃ရာခိုင်နှုန်းကိုဝယ်ယူခဲ့သည်။ တေလာသည် Big Machine နှင့် စာချုပ်ချုပ်ပြီးများမကြာမီမှာပင် သူ့နာမည်ကိုအစွဲပြု၍မှည့်ထားသော ''တေလာဆွစ်ဖ်'' အယ်လ်ဘမ်ကို စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ သူသည် သူနှင့်ထူးခြားသောအဆက်အသွယ်ရှိသည်ဟုခံစားမိသော တေးဂီတထုတ်လုပ်သူ Nathan Chapman ကို သူ့အတွက်ငှားပေးရန် Big Machine ကို တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ တေလာသည် အယ်လ်ဘမ်ထဲမှသီချင်းသုံးပုဒ်ကို တစ်ဦးတည်းရေးသားခဲ့ပြီး ကျန်ရှစ်ပုဒ်ကို Liz Rose၊ Robert Ellis Orrall၊ Brian Maher နှင့် Angelo Petraglia ကဲ့သို့သောတေးရေးများနှင့် ပူးပေါင်းရေးသားခဲ့သည်။ ''တေလာဆွစ်ဖ်'' ကို ၂၀၀၆ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၄ရက်နေ့တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ The New York Times ဂျာနယ်ကြီး၏ဝေဖန်ရေးဆရာ Jon Caramanica က &quot;ဒီအယ်လ်ဘမ်ဟာ တေလာရဲ့ခိုင်မာပြီးကြင်နာစရာကောင်းတဲ့အသံနဲ့ သီဆိုထားတဲ့ အံ့ဩစရာကောင်းပြီး အပြစ်ရှာစရာမရှိတဲ့ Pop အငွေ့အသက်တွေနဲ့ Country ဂန္ထဝင်လက်ရာလေးပါ&quot; ဟုချီးကျူးခဲ့သည်။ ''တေလာဆွစ်ဖ်'' သည် ၂၀၁၆ခုနှစ် ဩဂုတ်လအရောက်တွင် အချပ်ရေပေါင်း ၇.၇သန်း ရောင်းချပြီးဖြစ်သည်။

တေလာသည် ၂၀၀၆ခုနှစ်၏ အချိန်အတော်များများကို ရေဒီယိုနှင့်တီဗွီတွင် ဖျော်ဖြေရင်း ''တေလာဆွစ်ဖ်'' ကိုအရောင်းမြှင့်တင်နေခဲ့သည်။ ''တေလာဆွစ်ဖ်'' အယ်လ်ဘမ်မှ Tim McGraw၊ Teardrops on My Guitar၊ Our Song၊ Picture to Burn နှင့် Should'vd Said No ဟူ၍ Singleသီချင်း၅ပုဒ်ထွက်ရှိခဲ့ပြီး Our Song နှင့် Should've Said No တို့သည် Billboard Hot Country Songs ဇယားတွင် နံပါတ်တစ်နေရာကိုရရှိခဲ့သည်။ အခြား Singleသီချင်းများသည်လည်း အတော်အတန်အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ တေလာသည် Our Song သီချင်းကို တစ်ကိုယ်တည်းရေးထားကာ ကိုယ်တိုင်ဆိုထားသောကြောင့် Billboard Hot Country Songs ဇယားတွင် နံပါတ်တစ်ရဖူးသမျှလူများတွင် အသက်အငယ်ဆုံး သီချင်းကို ကိုယ်တိုင်ရေး ကိုယ်တိုင်ဆိုသူဖြစ်လာခဲ့သည်။ Teardrops on My Guitar သီချင်းသည် Billboard Hot 100 တွင် နံပါတ်၁၃ထိချိတ်ခဲ့ပြီး Hitသီချင်းတစ်ပုဒ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တေလာသည် ''Sounds of the Season: The Taylor Swift Holiday Collection'' အမည်ရှိ ခရစ္စမတ်အယ်လ်ဘမ်ကို ၂၀၀၇ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ နှင့် ''Beautiful Eyes'' အမည်ရှိ မီနီအယ်လ်ဘမ်ကို ၂၀၀၈ခုနှစ် ဂျူလိုင်လ တို့တွင် အသီးသီးဖြန့်ချိခဲ့သည်။ တေလာသည် အခြားနာမည်ကြီးအဆိုတော်များ၏ နယ်လှည့်ပွဲများတွင် အဖွင့်အဖြစ်သီဆိုပေးခြင်းဖြင့် သူ၏ပွဲဦးထွက်အယ်လ်ဘမ်ကို အရောင်းမြှင့်တင်ခဲ့သည်။

တေလာသည် သူ၏ပွဲဦးထွက်အယ်လ်ဘမ်ဖြင့်ပင် ဆုအမြောက်အမြားရရှိခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၇ခုနှစ်တွင် Nashville Songwriters Association ၏ Songwriter/Artist of the Year ဆုကိုရရှိကာ ထိုဆုကို အသက်အငယ်ဆုံးရရှိသူဖြစ်လာသည်။ တေလာသည် Country Music Association ၏ Horizon Award for Best New Artist ဆု၊ the Association of Country Music မှချီးမြှင့်သော Top New Female Vocalist ဆု နှင့် American Music Awards ၏ Favourite Country Female Artist ဆုတို့ကိုလည်းရရှိခဲ့သည်။ တေလာသည် ၂၀၀၈ခုနှစ် အကြိမ် ၅၀ မြောက်[[ဂရမ်မီဆု]]ပေးပွဲတွင်လည်း အကောင်းဆုံးမျက်နှာသစ်အဆိုတော်ဆု (Best New Artist) အတွက် ဆန်ကာတင်စာရင်းဝင်ခဲ့သော်လည်း Amy Winehouse ကိုရှုံး၍ ဆန်ကာတင်နှင့်သာ ကျေနပ်ခဲ့ရသည်။ သူသည် ၂၀၀၈ခုနှစ် ဂျူလိုင်လတွင် Joe Jonas နှင့် စတင်ချစ်ကြိုက်ခဲ့ပြီး ၃လအကြာတွင် လမ်းခွဲခဲ့သည်။ 

'''၂၀၀၈ မှ ၂၀၁၀ အထိ၊ ''Fearless'' အယ်လ်ဘမ်နှင့် သရုပ်ဆောင်လုပ်ခြင်း''' 

တေလာသည် သူ၏ဒုတိယမြောက်အယ်လ်ဘမ် ''Fearless'' ကို ၂၀၀၈ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၁ရက်နေ့တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ အယ်လ်ဘမ်၏ ပထမဆုံး Singleသီချင်း Love Story ကို ၂၀၀၈ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ဖြန့်ချိခဲ့ပြီး Billboard Hot 100 တွင် နံပါတ်လေးနေရာအထိ ချိတ်ခဲ့သည်။ နောက်ထပ် Single သီချင်းလေးပုဒ်ဖြစ်သည့် White Horse၊ You Belong with Me၊ Fifteen နှင့် Fearless တို့ကို ၂၀၀၈ခုနှစ်နှင့် ၂၀၀၉ခုနှစ်အတွင်းဖြန့်ချိခဲ့သည်။ အယ်လ်ဘမ်၏ Billboard Hot 100 ဇယားတွင် အမြင့်ဆုံးချိတ်ခဲ့သောသီချင်းမှာ You Belong with Me ဖြစ်ပြီး နံပါတ်နှစ်အထိချိတ်ခဲ့သည်။ ''Fearless'' သည် စတင်ဖြန့်ချိသည့် ရက်သတ္တပတ်တွင်ပင် Billboard 200 ဇယားတွင် နံပါတ်တစ်နေရာကိုရရှိခဲ့ပြီး ၂၀၀၉ခုနှစ်အတွင်း အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ ရောင်းအားအကောင်းဆုံးအယ်လ်ဘမ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တေလာသည် အယ်လ်ဘမ်ကို အရောင်းမြှင့်တင်ရန်အတွက် သူ၏ပထမဆုံးသော Fearless နယ်လှည့်ဖျော်ဖြေရေးခရီးထွက်ခဲ့ပြီး ဒေါ်လာ ၆၃သန်း အထိရရှိခဲ့သည်။ နယ်လှည့်ခရီး၏ ရှိုးပွဲများကိုရိုက်ကူးထားသော ''Taylor Swift: Journey to Fearless'' အခွေကို တီဗွီတွင်လွှင့်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် DVD နှင့် Blu-ray အခွေအဖြစ် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ တေလာသည် Country အဆိုတော် Keith Urban ၏ Escape Together နယ်လှည့်ဖျော်ဖြေရေးခရီးစဉ်အတွက် အကူအနုပညာရှင်အဖြစ် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ 

၂၀၀၉ခုနှစ် MTV Video Music Award ဆုပေးပွဲတွင် တေလာ၏ You Belong with Me သီချင်း၏ တေးဂီတဗွီဒီယိုက အကောင်းဆုံးအမျိုးသမီးဗွီဒီယိုဆု (Best Female Video) ကိုရရှိခဲ့သည်။ တေလာက ဆုကိုလက်ခံပြီးနောက် ကျေးဇူးတင်စကားပြောနေစဉ် ရပ်ပ်ပါ Kanye West သည် စင်ပေါ်သို့ပြေးတက်လာပြီး တေလာ၏ကျေးဇူးတင်စကားကို နှောင့်ယှက်ခဲ့သည်။ ထိုအဖြစ်အပျက်သည် အငြင်းပွားဖွယ်ရာနှင့် မီဒီယာ၏ မကြာခဏအာရုံစိုက်ခံရသော သတင်းတစ်ပုဒ် ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ထိုကိစ္စနှင့်ပက်သက်ပြီး Internet Meme အမြောက်အမြားလည်း ထွက်ရှိလာခဲ့သည်။ MTV ၏ James Montgomery က ထိုအဖြစ်အပျက်နှင့် မီဒီယာ၏အာရုံစိုက်ခံရမှုတို့ကြောင့် တေလာကို ရိုးသားသောပုံရိပ်ရှိသော နာမည်ကြီးအဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်လာစေခဲ့သည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။ 

''Fearless'' သည် တေလာကို ဆုပေါင်းမြောက်မြားစွာကိုရရှိစေခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ခုနှစ်တွင် တေလာသည် ဂရမ်မီဆုလေးဆုရရှိခဲ့သည်။ ''Fearless'' က တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးအယ်လ်ဘမ်ဆုနှင့် အကောင်းဆုံးကျေးလက်တေးဂီတအယ်လ်ဘမ်ဆုတို့ကို ရရှိခဲ့ပြီး White Horse သီချင်းက အကောင်းဆုံးကျေးလက်တေးဂီတသီချင်းနှင့် အကောင်းဆုံးအမျိုးသမီးကျေးလက်တေးဂီတအဆိုတော်ဆုတို့ကို ရရှိခဲ့သည်။ တေလာသည် ဂရမ်မီဆု၏အမြင့်ဆုံးဆုဖြစ်သော တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးအယ်လ်ဘမ်ဆုကို အသက်အငယ်ဆုံးနှင့် ရရှိသူဖြစ်လာသည်။ ဂရမ်မီဆုချီးမြှင့်ပွဲတွင် တေလာသည် Stevie Nicks နှင့်တွဲကာ You Belong with Me နှင့် Rhiannon သီချင်းတို့ကိုဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ ထိုဖျော်ဖြေမှု၌ သီဆိုခဲ့သော သူ၏အသံကို မီဒီယာများက အနုတ်သဘောဆောင် ဝေဖန်ခဲ့ကြပြီး အပြစ်တင်ခံခဲ့ရသည်။ တေလာသည် Country Music Association မှချီးမြှင့်သော Entertainer of the Year ဆုကို အသက်အငယ်ဆုံးနှင့်ရရှိသူ ဖြစ်လာသည်။ ''Fearless'' သည် Country Music Association ၏ Album of the Year ဆုကိုရရှိခဲ့သည်။ တေလာသည် ''Fearless'' အယ်လ်ဘမ်ဖြင့်ပင် American Music Award ၏ Artist of the Year နှင့် Favourite Country Album ဆု၊ Billboard ၏ ၂၀၀၉ခုနှစ်အတွက် Artist of the Year ဆုတို့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ 

တေလာသည် John Mayer ၏ စတုတ္ထမြောက်အယ်လ်ဘမ် Batte Studies (၂၀၀၉) မှ Singleတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည့် Half of My Heart သီချင်းအတွက် နောက်ခံအသံကို ပံ့ပိုးပေးခဲ့သည်။ တေလာသည် Kellie Pickler နှင့် Best Days of Your Life သီချင်းကို ပူးပေါင်းရေးသားခဲ့ပြီး နှစ်ဦးတွဲ၍ သီဆိုခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် တေလာသည် Hannah Montana: The Movie ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား၏ ဇာတ်ဝင်သီချင်းအဖြစ် You'll Always Find Your Way Back Home နှင့် Crazier သီချင်းနှစ်ပုဒ်ကို အခြားတေးရေးများနှင့် ပူးပေါင်းရေးသားခဲ့သည်။ သူသည် Boys Like Girls အဖွဲ့နှင့်လည်း Two Is Better Than One သီချင်းကို ပူးတွဲသီဆိုခဲ့သည်။ တေလာသည် Valentine's Day ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားအတွက်လည်း Today Was a Fairytale အမည်ရှိ ဇာတ်ဝင်တေးတစ်ပုဒ်ကို ရေးသားသီဆိုခဲ့သည်။ Today Was a Fairytale သည် တေလာ၏ Canadian Hot 100 တွင် ပထမဦးဆုံး နံပါတ်တစ်ရသော သီချင်းဖြစ်လာခဲ့သည်။ 

တေလာသည် သူ၏ပထမဆုံးသော သရုပ်ဆောင်ခြင်းကို ၂၀၀၉ခုနှစ်၏ CSI: Crime Scene Investigation ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲတွင် ဂျစ်ကန်ကန်ဆယ်ကျော်သက်တစ်ဦးအဖြစ်သရုပ်ဆောင်ပြီး စတင်ခဲ့သည်။ တေလာသည် ၂၀၀၉ခုနှစ် အကုန်ပိုင်းတွင် Saturday Night Live အစီအစဉ်တွင် အစီအစဉ်တင်ဆက်သူအဖြစ်ရော ဧည့်သည်အဆိုတော်အဖြစ်ရော ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ Entertainment Weekly မဂ္ဂဇင်းက တေလာ့ကို &quot;ဒီနှစ်အစီအစဉ်ရဲ့ အကောင်းဆုံးအစီအစဉ်တင်ဆက်သူပါပဲ။ သူဟာ အခက်အခဲတွေအတွက် အမြဲအဆင်သင့်ဖြစ်နေတယ်။ ရယ်စရာလည်းကောင်းတယ်။ ပြီးတော့ တခြားသရုပ်ဆောင်တွေကိုလည်း အကောင်းဆုံးသရုပ်ဆောင်နိုင်အောင် ကူညီပေးတယ်&quot; ဟု ချီးကျူးခဲ့သည်။ တေလာသည် ၂၀၀၉ခုနှစ်အောက်တိုဘာလအတွင်း သူ၏ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်သော Valentine's Dayကို ရိုက်ကူးနေစဉ် တွဲဖက်သရုပ်ဆောင် Taylor Lautner နှင့် ချစ်ကြိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုနှစ်အကုန်ပိုင်းတွင် နှစ်ဦးသား လမ်းခွဲခဲ့ကြသည်။ ၂၀၁၀ခုနှစ် အကုန်ပိုင်းလောက်တွင် တေလာသည် ရုပ်ရှင်မင်းသား Jake Gyllenhaal နှင့် ခဏတာ တွဲခဲ့သည်။

== ထုတ်လုပ်ခဲ့သော တေးအယ်လ်ဘမ်များ ==
'''စတိုဒီယိုအယ်လ်ဘမ်များ'''

* ''Taylor Swift'' (2006)
* ''Fearless'' (2008)
* ''Speak Now'' (2010)
* ''Red'' (2012)
* ''1989'' (2014)
* ''Reputation'' (2017)
* ''Lover'' (2019)
* ''Folklore'' (2020)
* ''Evermore'' (2020)
* ''Midnights'' (2022)
* ''The Tortured Poets Department'' (2024)
* ''The Life of a Showgirl'' (2025)

'''ပြန်လည်အသံသွင်းခဲ့သော အယ်လ်ဘမ်များ'''

* ''Fearless (Taylor's Version)'' (2021)
* ''Red (Taylor's Version)'' (2021)
* ''Speak Now (Taylor's Version)'' (2023)
* ''1989 (Taylor's Version)'' (2023)

[[ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ]]

{{Lifetime|၁၉၈၉| |}}</text>
      <sha1>r72c5opcym0zeqklmn7v3hkt9gifpvg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့</title>
    <ns>0</ns>
    <id>48902</id>
    <revision>
      <id>1042149</id>
      <parentid>815574</parentid>
      <timestamp>2026-07-05T06:37:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>{{main|ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}}</comment>
      <origin>1042149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5968" sha1="7ex6haqpbg1z307q0skiu27tde8qcg0" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = ရိဒ်ခေါဒါရ်
| other_name              = 
| nickname                = 
| settlement_type         = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ|မြို့]]
| image_skyline           = Indo-Burmese Border.jpg
|imagesize = 300px
| image_alt               = 
| image_caption           = ဘယ်ဖက်မှ ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့နှင့် ညာဘက်မှ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ Zokhawthar
| pushpin_map             = မြန်မာနိုင်ငံ
| pushpin_label_position  = left
| pushpin_map_alt         = 
| pushpin_map_caption     = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
| coordinates             = {{coord|23.3652|N|93.3855|E|dim:2000|display=inline,title|format=dms}}
| subdivision_type        = နိုင်ငံ
| subdivision_name        = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
|subdivision_type1  =[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]]
|subdivision_name1 = 
{{flag |ချင်းပြည်နယ်}}
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[ဖလမ်းခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[တွန်းဇံမြို့နယ်]]
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| government_type         = 
| governing_body          = 
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
|population_total = ၆,၆၂၀&lt;ref name=&quot;census-2014&quot;&gt;{{cite book|title=Census Report|publisher=[[Ministry of Immigration and Population]]|location=Naypyidaw|date=May 2015|series=The 2014 Myanmar Population and Housing Census|volume=2|pages=52|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}&lt;/ref&gt;
|population_urban = ၃,၆၀၄
|population_rural =၃,၀၁၆
|population_as_of = ၂၀၁၄
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = 
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = 
| timezone1               = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
| utc_offset1             = +6:30
| postal_code_type        = &lt;!-- [[Postal Index Number|PIN]] --&gt;
| postal_code             = 
| registration_plate      = 
| website                 = 
| footnotes               = 
}}
'''ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့'''သည် [[ချင်းပြည်နယ်]]မြောက်ပိုင်း [[ဖလမ်းခရိုင်]]အတွင်း ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အထက်ပေပေါင်း ၂,၅၈၀ ပေအထက်တွင် တည်ရှိသည်။ ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့သည် မြန်မာ-အိန္ဒိယ နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှုပြုလုပ်ရာ အဓိကအကြီးဆုံးကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းပေါ်တွင် ရှိသော်လည်း တစ်နှစ်လျှင် ခြောက်လကျော်သာ ကုန်စည်ကူးသန်းရောင်းဝယ်နိုင်သော လမ်းမပေါ်တွင်တည်ရှိနေခြင်းကလည်း လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးခက်ခဲနေမှုကို ဖော်ပြနေသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်တို့ကြား နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်တွင် တည်ရှိနေသော မြို့ကလေးဖြစ်ပြီး [[အသည်းပုံ ရိဒ်ရေကန်]] တည်ရှိသည်။

== အုပ်ချုပ်ရေးအပြောင်းအလဲ ==
{{main|ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}}
[[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|ပြည်တွင်းစစ်ကာလ]] ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့အား ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-11-13 |title=Breaking News- ချင်းပြည်နယ်၊ အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်မြို့ဖြစ်သော ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့ကို ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်များက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://yktnews.com/2023/11/131227/ |access-date=2023-11-13 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
&lt;references/&gt;
{{ချင်းပြည်နယ်}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]]
[[Category:ချင်းပြည်နယ်ရှိ မြို့များ]]

{{Chin-geo-stub}}</text>
      <sha1>7ex6haqpbg1z307q0skiu27tde8qcg0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မုံလယ်ဆရာတော်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>56907</id>
    <revision>
      <id>1042104</id>
      <parentid>799972</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T15:27:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>မွမ်းမံခြင်း</comment>
      <origin>1042104</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24170" sha1="ct0t1tsr96ty9filmpo8di85ta0fjj9" xml:space="preserve">{{Infobox religious biography
|background  = #FFD068
|color       = black
|name        = မုံလယ်ဆရာတော်
|image       = 
|caption     = 
|birth name  = မောင်ဝသိန်း
|alias       = 
|dharma name = သံဝရ
|monastic name = ဘဒ္ဒန္တသံဝရ
|temple      = မုံလယ်တောရဓမ္မရိပ်သာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်
|birth_date  = {{Birth date|1921|1|7}}
|birth_place = [[အနောက်ဂန့်ဂေါရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်|အနောက်ဂန့်ဂေါရွာ]]၊ [[ဂန့်ဂေါမြို့နယ်]]၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး|မကွေးတိုင်း]]
|death_date  = {{Death date and age|2011|2|25|1921|1|7|df=y}}
|death_place = [[မန္တလေးမြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
|nationality = [[မြန်မာ]]
|religion    = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
|school      = [[ထေရဝါဒ]]
|title       = အဂ္ဂမဟာကမ္မဋ္ဌာနာစရိယ
|location    = 
|honors      = {{plainlist|
* [[အဂ္ဂမဟာကမ္မဋ္ဌာနာစရိယဘွဲ့တံဆိပ်တော်|အဂ္ဂမဟာကမ္မဋ္ဌာနာစရိယ]] ဘွဲ့တံဆိပ်တော် (၁၃၆၁ ခုနှစ်)
}}
|education   = 
|teacher     = 
|predecessor = 
|successor   = 
}}
'''မုံလယ်ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တသံဝရ''' (၇ ဇန်နဝါရီ ၁၉၂၁ - ၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၁) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသော ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာနာစရိယဆရာတော်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ [[အဂ္ဂမဟာကမ္မဋ္ဌာနာစရိယဘွဲ့တံဆိပ်တော်|အဂ္ဂမဟာကမ္မဋ္ဌာနာစရိယဘွဲ့]]တံဆိပ်တော်ကို ရရှိခဲ့သော ဆရာတော်သည် မိုးကုတ်ဝိပဿနာနည်းနိဿရည်းကို အခြေခံ၍ &quot;မုံလယ်တောရဓမ္မရိပ်သာ&quot; များကို တည်ထောင်ကာ ပြည်တွင်းပြည်ပတွင် တရားဓမ္မများ ဟောကြားပြသခြင်းဖြင့် သာသနာပြုလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည့် ဆရာတော် တစ်ပါးလည်း ဖြစ်သည်။အနောက်ဂန့်ဂေါ မုံလယ်ဆရာတော် အဖြစ်လည်း ထင်ရှားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=vipassana, meditation, Paticcasamuppada teaching mp3 audio by Mone Lei Sayadaw U Thanwara |url=https://www.dhammadownload.com/moneleisayadawuthanwara-mp3.htm |access-date=2026-07-04 |website=www.dhammadownload.com}}&lt;/ref&gt;

==ဖွားမြင်တော်မူခြင်း==
မုံလယ်ဆရာတော် လောင်းလျာကို [[မကွေးတိုင်း]] [[ဂန့်ဂေါမြို့နယ်]] [[အနောက်ဂန့်ဂေါရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်|အနောက်ဂန့်ဂေါရွာ]] နေ ခမည်းတော် ဦးငွေထွန်း နှင့် မယ်တော် ဒေါ်ဆေးရန် တို့မှ ၁၂၈၂-ခုနှစ်၊ နတ်တော်လပြည့်ကျော် ၁၃-ရက် ၊ သောကြာနေ့၊ (၀၇- ၀၁- ၁၉၂၁) နံနက် ၁-နာရီအချိန်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်အမည်မှာ မောင်ဝသိန်း ဖြစ်သည်။ ဒေါ်စောရင်၊ ဦးဝမော်၊ ဦးဝသိန်း၊ ဦးဝထွေး ဟု ညီအစ်ကို မောင်နှမ လေးယောက် အနက် တတိယမြောက် ဖြစ်သည်။

==ပထမအကြိမ် ရှင်သာမဏေပြု တော်မူခြင်း==
အသက်(၃)နှစ် အရွယ်တွင် မိခင် ဒေါ်ဆေးရန် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။အသက် (၇)နှစ်အရွယ်တွင် ဖခင် ဦးငွေထွန်းက လောကုတ္တရာ စာပေများ သင်ယူရန် မုခ်ဦးကျောင်း ဆရာတော် ဦးသောဘိတထံ အပ်နှံပေးခဲ့သည်။အသက် (၈)နှစ်အရွယ်တွင် ဖခင် ဦးငွေထွန်း ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ အသက်(၁၄)နှစ် အရွယ်တွင် မိထွေး ဒေါ်ဆေးသွယ်က မုခ်ဦးကျောင်း ဆရာတော် ဦးသောဘိတအား ဥပဇ္ဈာယ် ပြုလျက် ရှင်သာမဏေဘောင်သို့ သွတ်သွင်း ချီးမြှင့်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ဘွဲ့အမည်မှာ ရှင်သံဝရ ဖြစ်သည်။ ရှင်သံဝရသည် သာမဏေဝါ (၁)ဝါဆိုပြီး လူထွက်ခဲ့သည်။

==လူဝတ်ကြောင် ကိုဝသိန်း ဘဝ ==
ထို့နောက် ကျောက်ပုတီး အရောင်းအဝယ် လုပ်ငန်းဖြင့် လည်းကောင်း ၊ လှေသူကြီးဘဝဖြင့်လည်းကောင်း မုံရွာ မြစ်ရိုးတစ်လျှောက် ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေး လုပ်ငန်းဖြင့်  အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ခဲ့ရသည်။အသက် (၂၄)နှစ် အရွယ်တွင် [[ရှုံးရှီရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်|ရှုံးရှီရွာ]]ရှိ ဒေါ်ချစ်မြိုင် နှင့် အိမ်ထောင်ကျခဲ့သည်။ ဒေါ်ဂျမ်းစိန်၊ ဒေါ်စန်းမြင့်၊ဒေါ်မြင့်မြင့်အေး၊ ဦးမြင့်အောင် ဟု သားသမီးရတနာ (၄)ဦး မွေးဖွားခဲ့သည်။အသက် (၃၅)နှစ် အရွယ်မှ စ၍ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း ဝိပဿနာတရားများကို လေ့လာခဲ့သည်။အထူးသဖြင့် လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး ပြုစုစီရင်ရေးသားအပ်သော တရားစာအုပ်များ- မိုးကုတ်ဆရာတော် ဘုရားကြီး၏ တရားစာအုပ်များကို လေ့လာခဲ့သည်။

အသက်(၄၆)နှစ် အရွယ်တွင် ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ချစ်မြိုင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ဇနီး မကွယ်လွန်မီ ကတည်းက ရဟန်းပြုလိုကြောင်း ခွင့်တောင်း ခဲ့ရာ ဇနီးသည်က ကြည်ကြည်ဖြူဖြူပင် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။သို့သော် ဇနီးဖြစ်သူ ကွယ်လွန်သောအခါ ရဟန်းဘောင်သို့ မကူးပြောင်းနိုင်သေးဘဲ သား သမီး လူမမယ်များအား လူလားမြောက်အောင် ထိန်းသိမ်း ကျွေးမွေး စောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။တချိန်ချိန်တွင် ရဟန်းဘောင်ဝင်ရန် ရည်ရွယ်ထားပြီး ဖြစ်၍ အသက် (၅၅)နှစ် အရွယ်တွင် ပရိက္ခရာ ၈-ပါး ကို ဝယ်ယူကာ အိမ်တွင် အဆင်သင့် သိမ်းဆည်းထားခဲ့ပြီး ၈-ပါးသီလကိုလည်း နေ့စဉ် စောင့်ထိန်း ကျင့်သုံးခဲ့လေသည်။

==ဒုတိယ အကြိမ် ရှင်သာမဏေပြုခြင်း==
အသက် (၅၆)နှစ် အရွယ်တွင် မုံလယ်တောရ ဆရာတော် ဦးဇာဂရ ထံတွင် ရှင်သာမဏေ ပြုခဲ့သည်။ ရှင်သာမဏေ ဘဝဖြင့် မုံလယ်တောရ ကျောင်း တောင်ဘက် ရေကန် ၏ အနောက်ဘက်နေရာတွင် တဲထိုး၍ သီတင်းသုံးကာ တရားအားထုတ် တော်မူခဲ့သည်။ ထို တဲကျောင်းဆောင်ကို ဦးထွေး ဒေါ်ချစ်လှ ကြားရပ်မှ တာဝန်ယူ၍ ကြားရပ်ဒကာ ဒကာမများ အကူအညီဖြင့် ဆောက်လုပ် လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ဆရာတော်သည် ရှင်သာမဏေ ဘဝဖြင့်သာ သီတင်းသုံး၍ တရားအားထုတ်ရန် ရည်ရွယ်ပါသော်လည်း တရားဟော ဓမ္မကထိကဆရာ ဦးလွင်၏ လျှောက်ထား တောင်းပန်မှုဖြင့် ရဟန်းခံ သိက္ခာတင်ရန် လက်ခံတော်မူခဲ့သည်။

==ရဟန်းဘောင် တက် (ဥပသမ္ပဒ ကံဆောင်)တော်မူခြင်း==
သက်တော်(၅၇)နှစ် သာမဏေ (၁)ဝါ အရ ၁၃၃၉ခု ဝါဆိုလပြည့်ကျော် ၁ရက် နံနက် ၈နာရီ အရိပ်-၂/ ၁-ဖဝါး တွင် အနောက်ဂန့်ဂေါရွာ မာန်အောင်ကျောင်း (သုဿာန်ကျောင်း) ဆရာတော် ဦးသုစိတ္တာလင်္ကာရ မဟာထေရ် ကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ ကုန်သည်ကြီး ဦးအေးဖေ ဒေါ်အုန်းကြည် တို့က ရဟန်းဒါယကာ ခံကာ ရဟန်းဘောင်သို့ သွတ်သွင်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။

== မိုးကုတ်ဝိပဿနာ နည်းနိဿရည်းခံ ကျင့်ကြံ ရှုပွားတော်မူခြင်း==
ရဟန်း ၆ ဝါ အရတွင် [[မန္တလေးမြို့]] -မြို့ဟောင်း မင်္ဂလာတိုက်ဆရာတော် ဦးဓမ္မိဿရ မြို့ဟောင်း တောင်ပြင်တိုက် ဆရာတော် ဦးသုမန တို့ထံတွင် မိုးကုတ်ဝိပဿနာ နည်းနိဿရည်းခံ ကျင့်ကြံ ရှုပွား အားထုတ်တော်မူခဲ့သည်။

==မုံလယ်သာသနာအစ သုံးပင် လေးပင် ဇရပ်က စတင်ဟောကြားတော်မူခြင်း==
မန္တလေး မြို့ဟောင်း တောင်ပြင်တိုက်မှ ပြန်ကြွလာပြီးသည့်နောက် သုံးပင်×လေးပင် ရှိသော ဇရပ်လေးတွင် ဒေါ်ချယ် ဒေါ်စောနှစ် ဒေါ်ရွှေမြိုင် ဒေါ်နွားစိန် ဒေါ်ခင်စိန် ဒေါ်အေရှိန် စသည့် ယောဂီ ၆ဦးနှင့် တရားစတင် ဟောကြားခဲ့သည်။

==မုံလယ်စခန်းပွဲအစ ဝါးဓမ္မာရုံကမှ ဂန့်ဂေါ နယ်တဝိုက် စတင်ပြန့်ပွား သာသနာပြုတော်မူခြင်း==
လေးငါး ခြောက်လခန့်အကြာတွင် ထန်းလက်မိုး ထရံကာ ဝါးဓမ္မာရုံ ဆောက်လုပ်ပြီးနောက် ဒေါ်သောင်းတင် ဒေါ်မြကြည် ဒေါ်အေကေ နှင့် ဒေါ်အုန်းကြူ စသည့် ယောဂီများ ပါ ရောက်ရှိလာပြီး တရားစခန်းဝင် အားထုတ်ကြသည်။ထို့နောက် ဦးထွန်းတင်၊ ဦးသံချောင်း နှင့် ဒေါ်ခင်စိန် တို့မှ ဦးစီးကာ မောက်၊ မောက်လင်း၊ လက်ပန် ၊ မြင်းဇာ၊ လာပို့ ၊ ကျော်ရွာ၊ တောင်ပြင် နှင့် မကျည်းခင် စသည့် ကျေးရွာများမှ ယောဂီများ လာရောက်၍ တရားစခန်းဝင် အားထုတ်ကြသည့် အချိန်မှ စကာ ဂန့်ဂေါနယ်တဝိုက် စတင် ပြန့်ပွားခဲ့သည်။

==တရားစခန်းများ ဖွင့်လှစ်ကာ သာသနာပြုရာ ပြည်တွင်း ပြည်ပ ဒေသများ==
ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် ကိုယ်တွေ့ ဉာဏ်မြင် တရားများကို ရန်ကုန် ပဲခူး မန္တလေး တောင်ကြီး ပြင်ဦးလွင် မြစ်ကြီးနား နမ္မတီး(မြတောင်) တာချီလိတ် ကျိုင်းတုံ မဘိမ်း မိုးနဲ ဟိုပုံး အောင်ပန်း ဖြူး မကွေး မင်းဘူး မင်းတပ် ကျောက်ထု မန်းသံပရာကန် စလေ ချောက် ဆိပ်ဖြူ ပခုက္ကူ ကျောက်ပန်းတောင်း ကလေး(တောင်သာ) တမူး ကြို့ပင်ကောက် မော်လမြိုင်ကျွန်း ရွှေကျင် (သူရဲသမိန်-ကွမ်းဆိပ်) ဖားကန့်(မှော်စီစာ) ဟုမ္မလင်း သုံးခွ ခရမ်း မြိတ် ကော့ကရိတ် ထားဝယ် ပုသိမ် ညောင်ဦး ဝေါ ဝန်းသို အမရပူရ မိတ္ထီလာ ပြည် နှင့် ရန်ကုန်မြို့ မိုးကုတ်ဝိပဿနာ အဖွဲ့ချုပ် သို့လည်းကောင်း ဂန့်ဂေါနယ် အတွင်းရှိ နှမ်းခါး မွှေ့လယ် ကန် မင်းရွာ တောင်ခင်ရန်း ကျောက်ပြုတ် ကျော ချောင်းကောက် မြင်းဇာ မြင်သား ဘော်ပြင်း နှင့် ကျောက်ဖူး ကျေးရွာ များသို့လည်းကောင်း ကြွရောက်၍ တရားစခန်းများ ဖွင့်ကာ သာသနာပြု ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။

မြန်မာပြည်အရပ်ရပ်အပြင် အမေရိကန် ဩစတြေးလျ အင်္ဂလန် စင်္ကာပူ ထိုင်း စသည့် ပြည်ပ နိုင်ငံများသို့လည်း ဒကာ ဒကာမများ၏ ပင့်လျှောက်ချက်အရ သာသနာပြုခရီးစဉ် ကြွရောက်ပြီး တရားစခန်းများဖွင့်ကာ သာသနာပြု ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။

==မုံလယ်တောရ ဓမ္မရိပ်သာ ကျောင်းတိုက်ခွဲများ ဖွင့်လှစ် သာသနာပြုတော်မူခြင်း==
ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် အနောက်ဂန့်ဂေါ ပင်မ မုံလယ်တောရဓမ္မရိပ်သာ အပြင် -ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး အင်းတကော်မြို့နယ် ဆယ်မိုင်ကုန်း အမှတ်(၁)တိုက်ခွဲ -ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်း ကျိုင်းတုံမြို့ အမှတ်(၂) တိုက်ခွဲ -မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ် ရေတံခွန်တောင်ခြေ အမှတ်(၃)တိုက်ခွဲ ဟူ၍ မုံလယ်တောရ ဓမ္မရိပ်သာ ကျောင်းတိုက်ခွဲများ ဖွင့်လှစ်ကာ တရားဓမ္မများပြသ တရားစခန်းဖွင့်၍ ဟောကြားပြသ သာသနာပြုတော်မူခဲ့သည်။

==အဂ္ဂမဟာကမ္မဋ္ဌာနာစရိယ ဘွဲ့တံဆိပ်တော် ဆက်ကပ်ခြင်းကို ခံယူ ရရှိတော်မူခြင်း==
ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် ၁၃၆၁ -ခု တပေါင်းလပြည့်နေ့တွင် နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေး နှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး ကောင်စီ၏ [[အဂ္ဂမဟာကမ္မဋ္ဌာနာစရိယဘွဲ့တံဆိပ်တော်|အဂ္ဂမဟာကမ္မဋ္ဌာနာစရိယ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်]] ဆက်ကပ်လှူဒါန်း ပူဇော်ခြင်းကို ခံယူ ရရှိတော်မူခဲ့သည်။

==ခန္ဓာဝန်ချတော်မူခြင်း==
ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် သက်တော် ၉၁ နှစ်၊ သိက္ခာတော် ၃၄ ဝါ အရ ၁၃၇၂ ခုနှစ် တပို့တွဲ လပြည့်ကျော် ရ ရက် (၂၅-၀၂-၂၀၁၁) သောကြာနေ့ နံနက် ၈နာရီ တိတိ တွင် မန္တလေးမြို့ ၌ ခန္ဓာဝန်ချ ချုပ်ငြိမ်းတော်မူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=dhamma talk video by Mone Lei Sayadaw U Thanwara |url=https://www.dhammadownload.com/MoneLeiSayaDawUThanWaRa-news.htm |access-date=2026-07-04 |website=www.dhammadownload.com}}&lt;/ref&gt;

== အန္တိမ အဂ္ဂိဈာပန တေဇောဓာတ်လောင်တော်မူခြင်း ==
ဆရာတော်ဘုရားကြီး ၏ ကြွင်းကျန်ရစ်သော ဥတုဇရုပ်ကလာပ်တော်ကို ၁၃၇၂ခု တပို့တွဲလပြည့်ကျော် ၁၃ရက် (၃-၃-၂၀၁၁) ကြာသပတေးနေ့ နေ့လယ် ၁နာရီ ခန့် အချိန်၌ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] [[ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်]] ရေတံခွန်တောင်ခြေ မုံလယ်တောရ ဓမ္မရိပ်သာ အမှတ် ၃တိုက်ခွဲ သီးသန့်မြေနေရာတွင် တေဇောဓာတ်လောင်တော်မူခဲ့သည်။

== မုံလယ်တိုက်ခွဲများသို့ ပင့်ဆောင်တော်မူခြင်းနှင့် မုံလယ် ကောင်းမှုတော်ကြီး တည်ထား ပူဇော်တော်မူခြင်း ==
ဆရာတော်ဘုရားကြီး ၏ ၁၈နာရီ ကျော်ကြာ တေဇောဓာတ်လောင်တော်မူပြီး မီးမခဘဲ ကြွင်းကျန်ရစ်သော ဦးနှောက်တော်၊ နှလုံးတော်၊ မေးရိုးတော်၊ သွားတော်၊ အံတော်၊ အရိုးတော် စသည် များကို မုံလယ်တိုက် ၄ တိုက်ခွဲကာ အသီးသီးပင့်ဆောင်တော်မူပြီး မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ် ရေတံခွန်တောင်ခြေ မုံလယ်တောရအနီး တေဇောဓာတ်လောင်တော်မူရာ မြေတွင် ဆရာတော်ကြီး အကြောင်းပြုကာ မုံလယ်ကောင်းမှုတော်ကြီး တည်ထားတော်မူပြီး ၁၃၇၆ခု တပို့တွဲလပြည့် (၃.၂.၂၀၁၅) အဂါင်္နေ့ နံနက်ပိုင်း တွင် ရွှေထီးတော်တင်လှူပူဇော်ခဲ့ကြသည်။ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ဥပနိဿယအတိုင်း မုံလယ်ရိပ်သာများတွင် တပည့်သံဃာများမှ ဆက်လက်၍ တရားစခန်းများဖွင့်လှစ် ပြသလျက်ရှိပြီး နှစ်စဉ် ဆရာတော်ကြီး လွန်တော်မူသောနေ့ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် တပို့တွဲလပြည့်ကျော် ၇ရက် တွင် မန္တလေး ရေတံခွန်တောင် မုံလယ်တောရ ဓမ္မရိပ်သာ၌ စာရေးတံမဲနှင့်တကွ သံဃိက ဒါန ဆွမ်းလောင်းပွဲကြီးကို လောင်းလှူ ပူဇော်လျက်ရှိသည်။

== ကိုးကား ==
*မုံလယ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ၏ခန္ဓာဖွဲ့ သစ္စာဖွဲ့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတော် စာအုပ် လာ ထေရုပ္ပတ္တိ အကျဉ်း
*ဆရာကြီး ဦးရုန်းမော် ပြုစုသော မုံလယ်တောရသမိုင်း

{{Lifetime|၁၉၂၁|၂၀၁၁}}
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ]]</text>
      <sha1>ct0t1tsr96ty9filmpo8di85ta0fjj9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အေးသာယာမြို့</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58978</id>
    <revision>
      <id>1042135</id>
      <parentid>1041717</parentid>
      <timestamp>2026-07-05T02:33:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1042135</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11584" sha1="hh6jc85buuaqhn78yimeizheam8xvex" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = အေးသာယာ
| official_name           = အေးသာယာရပ်ကွက်
| other_name              = {{nobold|{{lang|shn|ဝဵင်းဢေးတႃႇယႃႇ}} &lt;br /&gt; {{lang|blk|ဝေင်ꩻခွꩻသာႏယာႏ}}}}
| native_name             = တောင်ကြီးမြို့သစ်
| settlement_type         = မြို့ပြရပ်ကွက် / မြို့သစ်
| image_skyline           = Aye Thar Yar Town.jpg
| imagesize               = 260px
| image_caption           = အေးသာယာမြို့သစ် မြင်ကွင်း
| pushpin_map             = Myanmar
| pushpin_label_position  = right
| pushpin_map_caption     = မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံအတွင်း တည်နေရာ
| subdivision_type        = နိုင်ငံ
| subdivision_name        = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
| subdivision_type1       = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]]
| subdivision_name1       = {{flag|ရှမ်းပြည်နယ်}}
| subdivision_type2       = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
| subdivision_name2       = [[တောင်ကြီးခရိုင်]]
| subdivision_type3       = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
| subdivision_name3       = [[တောင်ကြီးမြို့နယ်]]
| established_title       = စတင်တည်ထောင်
| established_date        = ၁၉၈၉ ဒီဇင်ဘာ
| area_total_km2          = 
| population_as_of        = 
| population_footnotes    = 
| population_total        = 
| population_density_km2  = 
| timezone1               = [[မြန်မာစံတော်ချိန်|MST]]
| utc_offset1             = +6:30
| coordinates             = {{coord|20|46|38|N|96|59|56|E|region:MM_type:city|display=inline,title}}
| elevation_m             = 1170
| website                 = 
| footnotes               = 
}}
'''အေးသာယာမြို့''' ({{lang-shn|ဝဵင်းဢေးတႃႇယႃႇ}}၊ {{lang-blk|ဝေင်ꩻခွꩻသာႏယာႏ}}) သို့မဟုတ် '''အေးသာယာမြို့သစ်''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တောင်ပိုင်း၊ [[တောင်ကြီးခရိုင်]]၊ [[တောင်ကြီးမြို့နယ်]] အုပ်ချုပ်ရေးအောက်တွင် တည်ရှိသော အဓိက မြို့ပြရပ်ကွက်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် တောင်ကြီးမြို့မ၏ လူဦးရေထူထပ်မှုကို လျှော့ချရန်နှင့် မြို့ပြနယ်နိမိတ် တိုးချဲ့ရန် ရည်ရွယ်၍ &quot;တောင်ကြီးမြို့သစ်စီမံကိန်း&quot; အဖြစ် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;history_ayetharyar&quot;&gt;တောင်ကြီးမြို့နယ် အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန. (၂၀၂၆). ''တောင်ကြီးမြို့နယ် ဒေသဆိုင်ရာအချက်အလက်များ''. ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ရုံး. စာ-၁၅။&lt;/ref&gt; အုပ်ချုပ်ရေးအရ တောင်ကြီးမြို့၏ ရပ်ကွက်တစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်သော်လည်းသီးခြားစင်္ကြံမြို့ခွဲ အသွင်ဖြင့် တည်ရှိသည်။

== စီးပွားရေးနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ==
အေးသာယာသည် တောင်ကြီးမြို့၏ အဓိက ဝင်ပေါက်မုခ်ဝတွင် တည်ရှိပြီး ရှမ်းပြည်နယ်၏ အကြီးဆုံးသော စက်မှုဇုန် (အေးသာယာစက်မှုဇုန်) တည်ရှိရာ နေရာဖြစ်သည်။ မြန်မာပြည်အလယ်ပိုင်းနှင့် ရန်ကုန်၊ မန္တလေးမြို့ကြီးများမှ တောင်ကြီးမြို့သို့ လာရောက်သော အဝေးပြေးယာဉ်လိုင်းများ အားလုံး ဆိုက်ကပ်ရာ အဝေးပြေးယာဉ်ရပ်နားစခန်း (ညောင်ဖြူစခန်းနှင့် ကပ်လျက်) တည်ရှိသဖြင့် ကုန်စည်စီးဆင်းမှု၏ အဓိက ဗဟိုချက်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ အေးသာယာဂေါက်ကွင်း တည်ရှိပြီး ဒေသတွင်း အားကစားနှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းကို အထောက်အကူပြုသည်။&lt;ref name=&quot;Gensbichler&quot;&gt;{{cite book|last=Gensbichler|first=Georg|title=Golf 2008 Southeast Asia|url=https://books.google.com/books?id=2Daek9l4k00C|publisher=Bangkokbooks|isbn=978-974-8278-44-5}}&lt;/ref&gt;

== ပညာရေးကဏ္ဍ ==
အေးသာယာမြို့သည် [[တောင်ကြီးမြို့]]၏ အရှေ့ဘက်တွင် တည်ရှိပြီး ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၏ နည်းပညာနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်ပညာရေး အချက်အချာကျသော မြို့သစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;GAD2020&quot;&gt;{{cite report |title=တောင်ကြီးမြို့နယ် ဒေသန္တရအချက်အလက်များ |publisher=အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန |year=2020 |location=တောင်ကြီး}}&lt;/ref&gt; မြို့အတွင်း အခြေခံပညာရေးအပြင် ပြည်နယ်အဆင့် နည်းပညာတက္ကသိုလ်များနှင့် လေ့ကျင့်ရေးကျောင်းများ စနစ်တကျ အခြေစိုက် တည်ရှိသည်။

[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(တောင်ကြီး)]] (Technological University, Taunggyi)သည် အေးသာယာမြို့၏ ကွက်သစ် (၉) တွင် တည်ရှိပြီး အင်ဂျင်နီယာဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့သင်တန်းများကို အဓိက သင်ကြားပေးနေသည့် ရှမ်းပြည်နယ်၏ အဓိက နည်းပညာတက္ကသိုလ်ကြီး ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;TUT2024&quot;&gt;{{cite web |title=Technological University (Taunggyi) History |url=https://www.tutganyi.edu.mm |website=Ministry of Science and Technology |access-date=2026-06 }}{{Dead link|date=July 2026 }}&lt;/ref&gt;အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ (တောင်ကြီး) (Government Technical Institute - GTI, Taunggyi)ကို နည်းပညာနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ပညာရေးနှင့် လေ့ကျင့်ရေးဦးစီးဌာနအောက်ရှိ အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ (GTI) ကျောင်းဖြစ်ပြီး ကာလတို၊ ကာလရှည် နည်းပညာဒီပလိုမာ သင်တန်းများကို လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးသည်။&lt;ref name=&quot;DTVE2022&quot;&gt;{{cite report |title=နည်းပညာနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပညာရေးဦးစီးဌာနလက်အောက်ရှိ အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံများစာရင်း |publisher=သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန |year=2022}}&lt;/ref&gt;

အေးသာယာမြို့ပေါ်တွင် ဒေသခံကျောင်းသားလူငယ်များအတွက် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း (အ.ထ.က) နှင့် အလယ်တန်း၊ မူလတန်းကျောင်းများစွာ တည်ရှိပြီး ထင်ရှားသော ကျောင်းများမှာ
အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း (အ.ထ.က - ၁(စက်၊စိုက်၊မွေး)၊ အေးသာယာ)နှင့်
အမှတ် (၂) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း (အ.ထ.က - ၂၊ အေးသာယာ)'''&lt;ref name=&quot;GAD2020&quot; /&gt;တို့ဖြစ်သည်။

== လူဦးရေနှင့် တိုင်းရင်းသားများ ==
အေးသာယာတွင် သမိုင်းကြောင်းအရ အရပ်မျက်နှာအသီးသီးမှ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချလာသူများပြားသဖြင့် တိုင်းရင်းသားပေါင်းစုံ စုံလင်စွာ မှီတင်းနေထိုင်ကြသည်။ [[ပအိုဝ်းလူမျိုး|ပအိုဝ်း]]၊ [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]၊ [[ထနော့လူမျိုး|ထနော့ (ပအိုဝ်းတနိုး)]]၊ [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]၊ [[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]]၊ [[တောင်ရိုးလူမျိုး|တောင်ရိုး]]၊ [[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]]၊ [[လီဆူလူမျိုး|လီဆူ]]၊ [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]] နှင့် [[ကယားလူမျိုး|ကယား]] တို့အပြင် မွတ်စလင်ဘာသာဝင်များ၊ [[ဟန်တရုတ်လူမျိုး|တရုတ်နွယ်ဖွားများ]] နှင့် [[ဂေါ်ရခါးလူမျိုး]] များလည်း ချစ်ကြည်ရင်းနှီးစွာ အခြေချနေထိုင်လျက်ရှိသည်။

== ကိုးကားချက်များ ==
{{reflist}}

[[Category:တောင်ကြီးမြို့]]
[[Category:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မြို့သစ်များ]]</text>
      <sha1>hh6jc85buuaqhn78yimeizheam8xvex</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရေဒီယိုသတ္တိကြွ ပြိုကွဲမှု</title>
    <ns>0</ns>
    <id>59105</id>
    <revision>
      <id>1042077</id>
      <parentid>861410</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T12:16:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38209-01</username>
        <id>145205</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ မှားနေလို့</comment>
      <origin>1042077</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10985" sha1="h3ht3dzakefiwiyibv1c82bqawe1je3" xml:space="preserve">[[File:Alpha Decay.svg|thumb|အယ်လ်ဖာပြိုကွဲခြင်းသည် ရေဒီယိုသတ္တိကြွပြိုကွဲခြင်း အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်ပြီး အက်တမ်၏ နျူကလိယသည် အယ်လ်ဖာအမှုန်တစ်ခုကို ထုတ်လွှတ်သည်။ ဤသို့ဖြင့် [[ဒြပ်ထုနံပါတ်]] ၄ ခု လျော့နည်းသွားပြီး [[ဒြပ်စင်နံပါတ်]] ၂ ခုလျော့နည်းသွားသည်။]]

'''ရေဒီယိုသတ္တိကြွပြိုကွဲမှု''' သို့မဟုတ် '''ရေဒီယိုဓာတ်သတ္တိကြွမှု''' ဆိုသည်မှာ တည်မြဲမှုမရှိသော [[အက်တမ်]]တစ်ခု၏ [[နျူကလိယ]]မှ စွမ်းအင်ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်ပေါ်ပြီး [[ဓာတ်ရောင်ခြည်]]ထုတ်လွှတ်သည့် ဖြစ်စဉ်ကိုခေါ်သည်။ ဒြပ်ဝတ္တုတစ်ခုသည် [[အယ်လ်ဖာအမှုန်]]၊ [[ဘီတာအမှုန်]]နှင့် [[ဂမ်မာအမှုန်]]များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ရောင်ခြည်များ သူ့အလိုအလျောက် ထုတ်လွှတ်နေသည်ဆိုပါက ရေဒီယိုဓာတ်သတ္တိကြွနေသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။

ရေဒီယိုသတ္တိကြွပြိုကွဲမှု ဖြစ်စဉ်သည် အက်တမ်အဆင့်တွင် ဖြစ်ပွားသည့် ကြိုတင်ခန့်မှန်းတွက်ချက်၍ မရနိုင်သော ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;not-predict&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.iem-inc.com/prhlfr.html|title=Decay and Half Life|accessdate= 2009-12-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;IntroductionToHealthPhysics&quot;&gt;{{cite book |title=Radiation Protection and Dosimetry: An Introduction to Health Physics |url=https://archive.org/details/radiationprotect0000stab |last1=Stabin |first1=Michael G. |isbn=978-0387499826 |year=2007 |publisher=Springer Publishing |chapter=3 |doi=10.1007/978-0-387-49983-3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;RadiationOncologyPrimer&quot;&gt;{{cite book |title=Radiation Oncology Primer and Review |url=https://archive.org/details/radiationoncolog0000rodr |isbn=978-1620700044 |last1=Best |first1=Lara |last2=Rodrigues |first2=George |last3=Velker |first3=Vikram |publisher=Demos Medical Publishing |year=2013 |chapter=1.3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |title=Modern Nuclear Chemistry |isbn=0-471-11532-0 |last1=Loveland |first1=W. |last2=Morrissey |first2=D. |last3=Glenn T. Seaborg |first3=G.T. |publisher=Wiley-Interscience |year=2006 |page=57}}&lt;/ref&gt; ​[[ကွမ်​တမ်​သီ​အို​ရီ|ပိုက်သာဂိုရပ်သီအိုရီ]]အရ အက်တမ်တစ်ခုသည် မည်သည့်အချိန်တွင် ပြိုကွဲမည်ကို ကြိုတင်ခန့်မှန်း၍ မရနိုင်ပါ။ အက်တမ်တစ်ခုသည် မည်သည့်အချိန်တွင် ပြိုကွဲနိုင်သည်ဆိုသည့် အခွင့်အလမ်းသည် ၎င်းအက်တမ် မည်မျှကြာကြာ တည်ရှိခဲ့သည် ဆိုသည့်ကိစ္စနှင့် သက်ဆိုင်ခြင်းမရှိဘဲ လုံးဝပြောင်းလဲခြင်းမရှိပါ။ အရေအတွက် မြောက်မြားစွာ ရှိနေသော အက်တမ် အစုအဝေးအတွက်မူ အက်တမ်များ ပြိုကွဲပျက်စီးနှုန်းကို ၎င်းအက်တမ်တို့၏ [[ပြိုကွဲကိန်းသေ]] သို့မဟုတ် [[သက်တမ်းဝက်]]ဖြင့် တွက်ချက်နိုင်သည်။

ရေဒီယိုသတ္တိကြွပြိုကွဲမှု အမျိုးအစား များစွာရှိသည်။ ပထမဦးဆုံး ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော ပြိုကွဲမှုဖြစ်စဉ်များမှာ [[အယ်လ်ဖာပြိုကွဲမှု]]၊ [[ဘီတာပြိုကွဲမှု]]နှင့် [[ဂမ်မာပြိုကွဲမှု]]များ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Kasimir Fajans, &quot;Radioactive transformations and the periodic system of the elements&quot;. Chemische Berichte|Berichte der Deutschen Chemischen Gesellschaft, Nr. 46, 1913, p. 422–439&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Frederick Soddy, &quot;The Radio Elements and the Periodic Law&quot;,  Chem. News, Nr. 107, 1913, p.97–99&lt;/ref&gt; နျူကလိယတစ်ခုသည် အယ်လ်ဖာအမှုန် ထုတ်လွှတ်ခြင်းကို အယ်လ်ဖာပြိုကွဲမှုဟုခေါ်သည်။ အယ်လ်ဖာအမှုန်ဆိုသည်မှာ [[ဟီလီယမ်]]ဒြပ်စင်၏ နျူကလိယဖြစ်သည်။ အက်တမ်တစ်ခု၏ နျူကလိယ([[နျူကလိယွန်]])ကို ရောင်ခြည်အဖြစ် ထုတ်လွှတ်သော ပြိုကွဲမှုသည် ယေဘုယျအကျဆုံး ဖြစ်စဉ် ဖြစ်သော်လည်း ၎င်းသည် ရှားပါးသောပြိုကွဲမှုအမျိုးအစားဖြစ်သည်။ နျူကလိယသည် အီလက်ထရွန် သို့မဟုတ် [[ပိုစီထရွန်]] သို့မဟုတ် [[နျူထရီနို]]ထုတ်လွှတ်ခြင်းကို ဘီတာပြိုကွဲမှုဟုခေါ်သည်။ ဤဖြစ်စဉ်တွင် အက်တမ်နျူကလိယရှိ ပရိုတွန်တစ်လုံးသည် နျူထရွန်သို့မဟုတ် အခြားတစ်ခုခုသို့ ပြောင်းလဲသည်။ နျူကလိယသည် လှည့်ပတ်နေသည့် အီလက်ထရွန်တစ်ခုကို ဖမ်းယူခြင်း ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ ဤတွင် ပရိုတွန်တစ်ခုသည် နျူထရွန်တစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလည်းသွားပြီး ၎င်းဖြစ်စဉ်ကို [[အီလက်ထရွန်ဖမ်းယူခြင်း]] ဟုခေါ်သည်။ ဤဖြစ်စဉ်များအားလုံးတွင် တိကျသေချာသော [[နျူကလိယ ရုပ်ခြေပြောင်းခြင်း]] ဖြစ်ပွားသည်။ နျူကလိယ ရုပ်ခြေပြောင်းခြင်း ဆိုသည်မှာ ရေဒီယိုသတ္တိကြွပြိုကွဲမှု ဖြစ်စဉ်တွင် မူလအက်တမ်၏ နျူကလိယ၌ ပရိုတွန်နှင့် နျူထရွန်အရေအတွက်များ ပြောင်းလဲသွားခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ အချို့အခြေအနေတွင် အက်တမ်သည် မူလနှင့် ကွဲပြားခြားနားသော ဒြပ်စင်အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားသည်။

နျူကလိယ ရုပ်ခြေပြောင်းခြင်း ဖြစ်ပွားမှုမရှိသော ရေဒီယိုသတ္တိကြွပြိုကွဲခြင်း ဖြစ်စဉ်များလည်း ရှိသည်။ ဂမ်မာပြိုကွဲခြင်းတွင် တက်ကြွနေသော နျူကလိယတစ်ခုသည် ဂမ်မာရောင်ခြည်ထုတ်လွှတ်သည်။ သို့မဟုတ် တက်ကြွနေသော နျူကလိယနှင့် တုံ့ပြန်မှုပြုပြီး ပတ်လမ်းကြောင်းရှိ အီလက်ထရွန်တစ်ခုကို ထုတ်လွှတ်သည်။ အခြားသော ပြိုကွဲမှုဖြစ်စဉ်မှ ပေါ်ပေါက်လာသည့် နျူထရွန်ကြွယ်ဝသော အလွန်တက်ကြွနေသည့် နျူကလိယတစ်ခုသည် တခါတရံတွင် နျူထရွန်ကို ထုတ်လွှတ်ခြင်းအားဖြင့် စွမ်းအင်လျော့ချမှု ပြုလုပ်သည်။ ဤသို့ဖြင့် အက်တမ်သည် တူညီသော ဒြပ်စစ်၏ အခြား အိုင်ဆိုတုပ် တစ်ခုဖြစ်လာသည်။

အခြား ရေဒီယိုသတ္တကြွပြိုကွဲခြင်း ဖြစ်စဉ်တွင် တိကျသောထုတ်လွှတ်မှုမရှိဘဲ မူလနျူကလိယ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော အပိုင်းအစများအဖြစ် ပြိုကွဲသည်။ ဤပြိုကွဲခြင်းတွင် ကြီးမားသော တည်ငြိမ်မှုမရှိသည့် နျူကလိယတစ်ခုသည် သဘာဝအတိုင်း သူ့အလိုလို ပိုမိုသေးငယ်သော နျူကလိယများအဖြစ် နှစ်ပိုင်း (တစ်ခါတစ်ရံတွင် သုံးပိုင်း) ပြိုကွဲသွားပြီး ထုတ်လွှတ်မှုအဖြစ် ဂမ်မာရောင်ခြည်၊ နျူထရွန် သို့မဟုတ် အခြားအမှုန်တစ်ခုခုကို ထုတ်လွှတ်သည်။

==ကျမ်းကိုး==
{{Reflist}}

[[Category:ရေဒီယိုဓာတ်သတ္တိကြွမှု]]
[[Category:နျူကလီးယားရူပဗေဒ]]</text>
      <sha1>h3ht3dzakefiwiyibv1c82bqawe1je3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1042078</id>
      <parentid>1042077</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T12:17:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38209-01</username>
        <id>145205</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ မှားနေလို့</comment>
      <origin>1042078</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10863" sha1="dvmh3zus2r7gl7f49sgwsm2v4scnnyt" xml:space="preserve">[[File:Alpha Decay.svg|thumb|အယ်လ်ဖာပြိုကွဲခြင်းသည် ရေဒီယိုသတ္တိကြွပြိုကွဲခြင်း အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်ပြီး အက်တမ်၏ နျူကလိယသည် အယ်လ်ဖာအမှုန်တစ်ခုကို ထုတ်လွှတ်သည်။ ဤသို့ဖြင့် [[ဒြပ်ထုနံပါတ်]] ၄ ခု လျော့နည်းသွားပြီး [[ဒြပ်စင်နံပါတ်]] ၂ ခုလျော့နည်းသွားသည်။]]

'''ရေဒီယိုသတ္တိကြွပြိုကွဲမှု''' သို့မဟုတ် '''ရေဒီယိုဓာတ်သတ္တိကြွမှု''' ဆိုသည်မှာ တည်မြဲမှုမရှိသော [[အက်တမ်]]တစ်ခု၏ [[နျူကလိယ]]မှ စွမ်းအင်ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်ပေါ်ပြီး [[ဓာတ်ရောင်ခြည်]]ထုတ်လွှတ်သည့် ဖြစ်စဉ်ကိုခေါ်သည်။ ဒြပ်ဝတ္တုတစ်ခုသည် [[အယ်လ်ဖာအမှုန်]]၊ [[ဘီတာအမှုန်]]နှင့် [[ဂမ်မာအမှုန်]]များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ရောင်ခြည်များ သူ့အလိုအလျောက် ထုတ်လွှတ်နေသည်ဆိုပါက ရေဒီယိုဓာတ်သတ္တိကြွနေသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။

ရေဒီယိုသတ္တိကြွပြိုကွဲမှု ဖြစ်စဉ်သည် အက်တမ်အဆင့်တွင် ဖြစ်ပွားသည့် ကြိုတင်ခန့်မှန်းတွက်ချက်၍ မရနိုင်သော ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;not-predict&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.iem-inc.com/prhlfr.html|title=Decay and Half Life|accessdate= 2009-12-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;IntroductionToHealthPhysics&quot;&gt;{{cite book |title=Radiation Protection and Dosimetry: An Introduction to Health Physics |url=https://archive.org/details/radiationprotect0000stab |last1=Stabin |first1=Michael G. |isbn=978-0387499826 |year=2007 |publisher=Springer Publishing |chapter=3 |doi=10.1007/978-0-387-49983-3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;RadiationOncologyPrimer&quot;&gt;{{cite book |title=Radiation Oncology Primer and Review |url=https://archive.org/details/radiationoncolog0000rodr |isbn=978-1620700044 |last1=Best |first1=Lara |last2=Rodrigues |first2=George |last3=Velker |first3=Vikram |publisher=Demos Medical Publishing |year=2013 |chapter=1.3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |title=Modern Nuclear Chemistry |isbn=0-471-11532-0 |last1=Loveland |first1=W. |last2=Morrissey |first2=D. |last3=Glenn T. Seaborg |first3=G.T. |publisher=Wiley-Interscience |year=2006 |page=57}}&lt;/ref&gt; အရ အက်တမ်တစ်ခုသည် မည်သည့်အချိန်တွင် ပြိုကွဲမည်ကို ကြိုတင်ခန့်မှန်း၍ မရနိုင်ပါ။ အက်တမ်တစ်ခုသည် မည်သည့်အချိန်တွင် ပြိုကွဲနိုင်သည်ဆိုသည့် အခွင့်အလမ်းသည် ၎င်းအက်တမ် မည်မျှကြာကြာ တည်ရှိခဲ့သည် ဆိုသည့်ကိစ္စနှင့် သက်ဆိုင်ခြင်းမရှိဘဲ လုံးဝပြောင်းလဲခြင်းမရှိပါ။ အရေအတွက် မြောက်မြားစွာ ရှိနေသော အက်တမ် အစုအဝေးအတွက်မူ အက်တမ်များ ပြိုကွဲပျက်စီးနှုန်းကို ၎င်းအက်တမ်တို့၏ [[ပြိုကွဲကိန်းသေ]] သို့မဟုတ် [[သက်တမ်းဝက်]]ဖြင့် တွက်ချက်နိုင်သည်။

ရေဒီယိုသတ္တိကြွပြိုကွဲမှု အမျိုးအစား များစွာရှိသည်။ ပထမဦးဆုံး ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော ပြိုကွဲမှုဖြစ်စဉ်များမှာ [[အယ်လ်ဖာပြိုကွဲမှု]]၊ [[ဘီတာပြိုကွဲမှု]]နှင့် [[ဂမ်မာပြိုကွဲမှု]]များ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Kasimir Fajans, &quot;Radioactive transformations and the periodic system of the elements&quot;. Chemische Berichte|Berichte der Deutschen Chemischen Gesellschaft, Nr. 46, 1913, p. 422–439&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Frederick Soddy, &quot;The Radio Elements and the Periodic Law&quot;,  Chem. News, Nr. 107, 1913, p.97–99&lt;/ref&gt; နျူကလိယတစ်ခုသည် အယ်လ်ဖာအမှုန် ထုတ်လွှတ်ခြင်းကို အယ်လ်ဖာပြိုကွဲမှုဟုခေါ်သည်။ အယ်လ်ဖာအမှုန်ဆိုသည်မှာ [[ဟီလီယမ်]]ဒြပ်စင်၏ နျူကလိယဖြစ်သည်။ အက်တမ်တစ်ခု၏ နျူကလိယ([[နျူကလိယွန်]])ကို ရောင်ခြည်အဖြစ် ထုတ်လွှတ်သော ပြိုကွဲမှုသည် ယေဘုယျအကျဆုံး ဖြစ်စဉ် ဖြစ်သော်လည်း ၎င်းသည် ရှားပါးသောပြိုကွဲမှုအမျိုးအစားဖြစ်သည်။ နျူကလိယသည် အီလက်ထရွန် သို့မဟုတ် [[ပိုစီထရွန်]] သို့မဟုတ် [[နျူထရီနို]]ထုတ်လွှတ်ခြင်းကို ဘီတာပြိုကွဲမှုဟုခေါ်သည်။ ဤဖြစ်စဉ်တွင် အက်တမ်နျူကလိယရှိ ပရိုတွန်တစ်လုံးသည် နျူထရွန်သို့မဟုတ် အခြားတစ်ခုခုသို့ ပြောင်းလဲသည်။ နျူကလိယသည် လှည့်ပတ်နေသည့် အီလက်ထရွန်တစ်ခုကို ဖမ်းယူခြင်း ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ ဤတွင် ပရိုတွန်တစ်ခုသည် နျူထရွန်တစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလည်းသွားပြီး ၎င်းဖြစ်စဉ်ကို [[အီလက်ထရွန်ဖမ်းယူခြင်း]] ဟုခေါ်သည်။ ဤဖြစ်စဉ်များအားလုံးတွင် တိကျသေချာသော [[နျူကလိယ ရုပ်ခြေပြောင်းခြင်း]] ဖြစ်ပွားသည်။ နျူကလိယ ရုပ်ခြေပြောင်းခြင်း ဆိုသည်မှာ ရေဒီယိုသတ္တိကြွပြိုကွဲမှု ဖြစ်စဉ်တွင် မူလအက်တမ်၏ နျူကလိယ၌ ပရိုတွန်နှင့် နျူထရွန်အရေအတွက်များ ပြောင်းလဲသွားခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ အချို့အခြေအနေတွင် အက်တမ်သည် မူလနှင့် ကွဲပြားခြားနားသော ဒြပ်စင်အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားသည်။

နျူကလိယ ရုပ်ခြေပြောင်းခြင်း ဖြစ်ပွားမှုမရှိသော ရေဒီယိုသတ္တိကြွပြိုကွဲခြင်း ဖြစ်စဉ်များလည်း ရှိသည်။ ဂမ်မာပြိုကွဲခြင်းတွင် တက်ကြွနေသော နျူကလိယတစ်ခုသည် ဂမ်မာရောင်ခြည်ထုတ်လွှတ်သည်။ သို့မဟုတ် တက်ကြွနေသော နျူကလိယနှင့် တုံ့ပြန်မှုပြုပြီး ပတ်လမ်းကြောင်းရှိ အီလက်ထရွန်တစ်ခုကို ထုတ်လွှတ်သည်။ အခြားသော ပြိုကွဲမှုဖြစ်စဉ်မှ ပေါ်ပေါက်လာသည့် နျူထရွန်ကြွယ်ဝသော အလွန်တက်ကြွနေသည့် နျူကလိယတစ်ခုသည် တခါတရံတွင် နျူထရွန်ကို ထုတ်လွှတ်ခြင်းအားဖြင့် စွမ်းအင်လျော့ချမှု ပြုလုပ်သည်။ ဤသို့ဖြင့် အက်တမ်သည် တူညီသော ဒြပ်စစ်၏ အခြား အိုင်ဆိုတုပ် တစ်ခုဖြစ်လာသည်။

အခြား ရေဒီယိုသတ္တကြွပြိုကွဲခြင်း ဖြစ်စဉ်တွင် တိကျသောထုတ်လွှတ်မှုမရှိဘဲ မူလနျူကလိယ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော အပိုင်းအစများအဖြစ် ပြိုကွဲသည်။ ဤပြိုကွဲခြင်းတွင် ကြီးမားသော တည်ငြိမ်မှုမရှိသည့် နျူကလိယတစ်ခုသည် သဘာဝအတိုင်း သူ့အလိုလို ပိုမိုသေးငယ်သော နျူကလိယများအဖြစ် နှစ်ပိုင်း (တစ်ခါတစ်ရံတွင် သုံးပိုင်း) ပြိုကွဲသွားပြီး ထုတ်လွှတ်မှုအဖြစ် ဂမ်မာရောင်ခြည်၊ နျူထရွန် သို့မဟုတ် အခြားအမှုန်တစ်ခုခုကို ထုတ်လွှတ်သည်။

==ကျမ်းကိုး==
{{Reflist}}

[[Category:ရေဒီယိုဓာတ်သတ္တိကြွမှု]]
[[Category:နျူကလီးယားရူပဗေဒ]]</text>
      <sha1>dvmh3zus2r7gl7f49sgwsm2v4scnnyt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မိုဘိုင်းစက်လည်ပတ်မှုစနစ်များကို နှိုင်းယှဉ်ခြင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>74147</id>
    <revision>
      <id>1042082</id>
      <parentid>1040813</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T12:57:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1042082</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="138125" sha1="h6uh0xd0ay8bdoiatq886xr3syixflr" xml:space="preserve">
ဤ ဆောင်းပါးသည် မိုဘိုင်းစက်လည်ပတ်မှုစနစ်များ (mobile operating systems) ကို နှိုင်းယှဉ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးထွက် ဗားရှင်းများကိုသာ အောက်ရှိဇယားများတွင် နှိုင်းယှဉ်ပြထားသည်။ သို့သော် အရင်ဗားရှင်းအဟောင်းများမှာ ဈေးကွက်တွင် ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။

==စက်လည်ပတ်မှုစနစ် (OS)==

&lt;!-- For answers of Yes/No format only --&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; margin: 1em auto 1em auto;&quot;
|+Legend
| width=&quot;100&quot; {{Yes}}
| width=&quot;100&quot; {{beta}}
| width=&quot;100&quot; {{Okay|Limited}}
| width=&quot;100&quot; {{Rarely|Tablet-only}}
| width=&quot;100&quot; {{No2|3rd party}}
| width=&quot;100&quot; {{No}}
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; text-align: center; width: auto&quot;
|+About OS
|-
! width=&quot;10%&quot;| Feature
! width=&quot;10%&quot;| [[iOS]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Android (operating system)|Android]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Windows 10 Mobile]]
! width=&quot;10%&quot;| [[BlackBerry 10]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Tizen]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Sailfish OS]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Ubuntu Touch]]
|-
!Company
|[[Apple Inc.]]||[[Google]], [[Open Handset Alliance]]||[[Microsoft]]||[[BlackBerry Ltd.]]||[[Linux Foundation]], [[Tizen Association]], [[Samsung]], [[Intel]]||[[Sailfish Alliance]], [[Mer (software distribution)|Mer]], [[Jolla]] and Sailfish community contributors||[[Canonical Ltd.]] and Ubuntu community contributors
|-
!Market share&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.gartner.com/newsroom/id/3609817| title=Gartner Smart Phone Marketshare 2016 Q4 | publisher=Gartner, Inc |accessdate=2017-03-12}}&lt;/ref&gt;
|17.9%||81.7%||0.3%||0.0%||N/A||N/A||N/A
|-
!Current version
|10.3.0||7.1.1||10.0.14393.693&lt;ref&gt;https://support.microsoft.com/en-us/help/4000825/windows-10-update-history&lt;/ref&gt;||10.3.3.2163 / December 16, 2016||2.4 Rev8||2.0.5.6||15.04 (OTA-14)
|-
!Current version release dates
|{{Start date and age|2017|3|28}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://support.apple.com/kb/HT1222 |title=Apple security updates |publisher=Support.apple.com |accessdate=2017-01-26}}&lt;/ref&gt;||{{Start date and age|2016|12|5}}||{{Start date and age|2017|1|10}}||{{Start date and age|2016|01|12}}||{{Start date and age|2016|8|2}}||{{Start date and age|2016|12|16}}||{{Start date and age|2016|12|07}}&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Softpedia: Ubuntu Touch OTA-14 Officially Released with Revamped Unity 8 Interface, Fixes |url=http://news.softpedia.com/news/ubuntu-touch-ota-14-officially-released-with-revamped-unity-8-interface-fixes-510787.shtml |access-date=8 April 2017 |archive-date=21 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161221014957/http://news.softpedia.com/news/ubuntu-touch-ota-14-officially-released-with-revamped-unity-8-interface-fixes-510787.shtml }}&lt;/ref&gt;
|-
!License
|Proprietary except for open source components
|[[Free and open-source]], but usually bundled with proprietary apps and drivers&lt;ref&gt;{{cite web |title = Building for devices |work = Android Open Source Project |accessdate = 2012-12-20 |url = http://source.android.com/source/building-devices.html |archivedate = 7 January 2012 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20120107123505/http://source.android.com/source/building-devices.html }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ICS is coming to AOSP - Android Building&quot;&gt;[https://groups.google.com/group/android-building/msg/c0e01b4619a1455a ICS is coming to AOSP – Android Building]. Groups.google.com (2011-11-14). Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;
|Proprietary
|Proprietary
|[[Free and open-source]], but the SDK is proprietary and closed source
|[[Free and open-source]], but the UI is proprietary and closed source
|[[Free and open-source]], mainly the [[GPL]] but usually bundled with proprietary drivers
|-
!OS family
|[[Darwin (operating system)|Darwin]]||[[Linux]]||[[Windows 10 Mobile]]||[[QNX]]||[[Linux]]||[[Linux]]||[[Linux]]
|-
!Supported CPU architecture
|[[ARM architecture|ARM]], [[ARM64]]||[[ARM architecture|ARM]], [[x86]], [[MIPS instruction set|MIPS]] and the [[64-bit computing|64-bit]] variants of all three||[[ARM architecture|ARM]]||[[ARM architecture|ARM]]||[[ARM architecture|ARM]], [[x86]], [[x86-64]]||[[ARM architecture|ARM]], [[x86-64]]||[[ARM architecture|ARM]], [[x86]] and [[x86-64]]&lt;ref&gt;[https://launchpad.net/ubuntu/+source/ubuntu-touch-meta/1.256/+build/8452441 amd64 build : 1.256 : ubuntu-touch-meta package : Ubuntu]&lt;/ref&gt;
|-
!Programmed in
|[[C (programming language)|C]], [[C++]], [[Objective-C]], [[Swift (programming language)|Swift]]||C, C++, [[Java (programming language)|Java]]||7+: [[Microsoft XNA|XNA]] (.NET C#), [[Silverlight]], native C/C++ (only for vendors and partners&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://nanapho.jp/archives/2012/02/only-48-windows-phone-apps-using-native-code/ |title=ネイティブコードを使う Windows Phone アプリは全部で48個 - ななふぉ |publisher=Nanapho.jp |date=2012-02-07 |accessdate=2013-09-01 |archivedate=1 July 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140701151009/http://nanapho.jp/archives/2012/02/only-48-windows-phone-apps-using-native-code/ }}&lt;/ref&gt;)&lt;br&gt;8+: .NET C#, VB.NET, [[Silverlight]], native C/C++, WinRTP (XMLA), DirectX||C/ C++: Native SDK, C++/Qt: Cascades SDK, HTML5/Javascript/CSS: Webworks SDK, ActionScript: Adobe AIR, Java: Android runtime||C++||C++, QML, Python||Apps: [[HTML5]], [[QML]], [[Go (programming language)|Go]], [[JavaScript]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Tutorials {{!}} Ubuntu developer portal |url=http://developer.ubuntu.com/en/scopes/tutorials/ |accessdate=8 April 2017 |archivedate=26 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160326223337/http://developer.ubuntu.com/en/scopes/tutorials/ }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;System: [[C (programming language)|C]], [[C++]], [[QML]]
|-
!Public issues list
|{{No2}} 3rd party&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Open Radar |url=http://openradar.appspot.com/ |access-date=8 April 2017 |archive-date=9 January 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090109010902/http://openradar.appspot.com/ }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://code.google.com/p/android/issues/list |title=Android Issues Tracker |publisher=Google.com |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||{{No}}&lt;ref&gt;[http://mspoweruser.com/microsoft-kill-uservoice-website-rely-windows-feedback-app/ Microsoft to kill its UserVoice website, rely on Windows Feedback app - MSPoweruser]&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Issue Tracker - BlackBerry |url=https://www.blackberry.com/jira/ |access-date=8 April 2017 |archive-date=14 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200414081041/https://www.blackberry.com/us/en/issue-trackers }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://bugs.tizen.org/ |title=System Dashboard - Tizen Project |publisher=Bugs.tizen.org |date= |accessdate=2014-05-20 |archive-date=7 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141007152428/http://www.verizonwireless.com/wcms/consumer/videogallery/device-videos/blackberry/q10-video-screen-share.html }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://together.jolla.com/ |title=together.jolla.com |access-date=8 April 2017 |archive-date=7 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141007152428/http://www.verizonwireless.com/wcms/consumer/videogallery/device-videos/blackberry/q10-video-screen-share.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://bugs.launchpad.net/ubuntu-touch-preview/+bugs |title=Bugs : Ubuntu Touch Developer Preview |publisher=Bugs.launchpad.net |date= |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt;
|-
![[Digital restrictions management|DRM]]-free&lt;ref&gt;[http://www.defectivebydesign.org/ We oppose DRM. | Defective by Design]&lt;/ref&gt;
|{{No}} - [[FairPlay]]||{{No}}&lt;ref&gt;[http://developer.android.com/reference/android/drm/package-summary.html android.drm | Android Developers]&lt;/ref&gt; since Android 4.1&lt;ref&gt;[http://developer.android.com/reference/android/media/MediaCrypto.html MediaCrypto | Android Developers]&lt;/ref&gt; and Android 4.3&lt;ref&gt;[http://developer.android.com/reference/android/media/MediaDrm.html MediaDrm | Android Developers]&lt;/ref&gt; and more restrictions on Android 4.4&lt;ref&gt;[http://developer.android.com/reference/android/view/SurfaceView.html#setSecure(boolean) SurfaceView.setSecure(boolean) | Android Developers]&lt;/ref&gt;||{{No}}||{{No}}&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Digital rights management |url=http://docs.blackberry.com/en/developers/deliverables/5822/Digital_rights_management_521884_11.jsp |accessdate=8 April 2017 |archivedate=10 November 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141110103639/http://docs.blackberry.com/en/developers/deliverables/5822/Digital_rights_management_521884_11.jsp }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||{{Yes}}||{{Yes}}
|-
!Device independent system updates
|{{Yes}}&lt;ref&gt;[http://www.idownloadblog.com/2013/09/18/ios-7-installation-tips/ iOS 7: what you need to know before updating]&lt;/ref&gt;||{{No2}}No,&lt;ref&gt;[https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=78992 Android Issue 78992: Device independent system updates]&lt;/ref&gt; 3rd party software like [[LineageOS]]&lt;ref&gt;[http://www.zdnet.com/article/google-patches-stagefright-2-0-in-nexus-fixes-land-in-nightly-cyanogenmod-builds/ Google patches Stagefright 2.0 in Nexus, fixes land in 'nightly' CyanogenMod builds | ZDNet]&lt;/ref&gt;||{{No2}}Only for developers||{{No}}||{{No}}||{{Yes}}||{{Yes}}&lt;ref&gt;[https://wiki.ubuntu.com/ImageBasedUpgrades ImageBasedUpgrades - Ubuntu Wiki]&lt;/ref&gt;
|-
![[FOTA (technology)|Wireless system updates]]
|{{Yes|5+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://ipod.about.com/od/UsingiOS5/ht/Install-Iphone-Software-Updates-Without-Connecting-Itunes.htm |title=How to Install iPhone Software Updates Without Connecting to iTunes |publisher=Ipod.about.com |date=2014-05-15 |accessdate=2014-05-20 |archive-date=29 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140429192151/http://ipod.about.com/od/UsingiOS5/ht/Install-Iphone-Software-Updates-Without-Connecting-Itunes.htm }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||{{Yes|8+}}&lt;ref&gt;{{cite web |author=6/20/12 2:01pm 6/20/12 2:01pm |url=http://gizmodo.com/5919970/windows-phone-8-devices-will-get-ota-updates-and-18-months-of-firmware-support |title=Windows Phone 8 Devices Will Get OTA Updates and 18 Months of Firmware Support |publisher=Gizmodo.com |date= |accessdate=2014-05-20 |archive-date=28 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180528051314/https://gizmodo.com/5919970/windows-phone-8-devices-will-get-ota-updates-and-18-months-of-firmware-support }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=YgYYONd4eE8 |title=BlackBerry Wireless Update |publisher=youtube.com |date=2010-04-05 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||{{No}}||{{Yes}}||{{Yes}}
|-
![[Graphics processing unit|GPU]] accelerated [[Graphical user interface|GUI]]
|{{Yes}}||{{Yes|3+}}&lt;ref&gt;Stewart Mitchell, [http://www.pcpro.co.uk/news/365215/android-lets-developers-work-closer-to-the-metal &quot;Android lets developers work closer to the metal&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150427110839/http://www.pcpro.co.uk/news/365215/android-lets-developers-work-closer-to-the-metal |date=27 April 2015 }}, ''PC Pro'', 11/02/11&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.anandtech.com/show/2969/windows-phone-7-series-the-anandtech-guide/13 |title=Windows Phone 7: The AnandTech Guide |publisher=AnandTech |date=2010-03-21 |accessdate=2011-09-07 |archive-date=7 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170607042622/http://www.anandtech.com/show/2969/windows-phone-7-series-the-anandtech-guide/13 }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}, OS 7.0+||?||{{Yes}}||{{Yes}}
|-
! width=&quot;10%&quot;| Feature
! width=&quot;10%&quot;| [[iOS]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Android (operating system)|Android]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Windows 10 Mobile]]
! width=&quot;10%&quot;| [[BlackBerry 10]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Tizen]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Sailfish OS]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Ubuntu Touch]]
|}

==ဘရောက်ဆာ==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; text-align: center; width: auto&quot;
|+Browser
|-
! width=&quot;10%&quot;| Feature
! width=&quot;10%&quot;| [[iOS]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Android (operating system)|Android]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Windows 10 Mobile]]
! width=&quot;10%&quot;| [[BlackBerry 10]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Tizen]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Sailfish OS]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Ubuntu Touch]]
|-
!Default web browser/engine
| [[WebKit]] || [[Blink (layout engine)|Blink]] || [[Trident (layout engine)|Trident]] ([[EdgeHTML]] after 10) || WebKit || WebKit || Gecko&lt;ref name=&quot;jolla-browser-engine&quot;&gt;{{cite web |url = https://together.jolla.com/question/11943/what-is-browser-plan-for-jolla/ |title = What is browser plan for Jolla? - together.jolla.com |date = 8 January 2014 |accessdate = 2014-02-10 |archive-date = 7 October 2014 |archive-url = https://web.archive.org/web/20141007152428/http://www.verizonwireless.com/wcms/consumer/videogallery/device-videos/blackberry/q10-video-screen-share.html |url-status = dead }}&lt;/ref&gt; || Oxide&lt;ref&gt;[https://launchpad.net/oxide Oxide in Launchpad]&lt;/ref&gt;
|-
!Major web browser available&lt;!-- Major mobile browsers (as of August 2015 by NetApplications) are: Safari (41.81%), Chrome (35.67%), or Android Browser (12.45%). Any other mobile browsers should not be considered &quot;major&quot;. --&gt;
| {{Yes|Safari, Chrome for iOS, Opera Mini, Firefox}} || {{Yes|Chrome for Android, Opera, Firefox}} || {{Okay|[[Internet Explorer]], [[Opera Mini]], [[UC Browser]], [[Microsoft Edge]]}} || {{Okay|BlackBerry 10 Browser, [[Opera Mini]], [[Firefox]]}} ||{{Okay|Tizen Browser (Based on UC Browser)}} || {{Yes|Sailfish Browser (Firefox), Webcat (WebKit), Web Pirate (WebKit), others via Android (Firefox, Chrome, Opera)}} || {{Okay|Ubuntu Browser}} 
|-
!Browser extensions
|{{Yes|8+}}&lt;ref&gt;[http://www.redmondpie.com/ten-best-ios-8-safari-extensions-for-iphone-and-ipad-to-enhance-your-web-browsing-experience/ Ten Best iOS 8 Safari Extensions For iPhone And iPad To Enhance Your Web Browsing Experience]&lt;/ref&gt;||{{No2}} No&lt;ref&gt;{{Cite web |title=FAQ - Google Chrome |url=https://developer.chrome.com/multidevice/faq |access-date=8 April 2017 |archive-date=28 May 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140528092411/https://developer.chrome.com/multidevice/faq }}&lt;/ref&gt; 3rd party software&lt;ref&gt;[https://support.mozilla.org/en-US/kb/find-and-install-add-ons-firefox-android Find and install Add-ons on Firefox for Android | Firefox for Android Help]&lt;/ref&gt;||{{No}}||{{No}}||{{No}}||{{No}}||{{No}}
|-
!Browser direct Internet connection (increased resilience to outages)
|{{Yes}}||{{Yes}}||{{Yes}}||{{Yes|10+}},&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://forums.crackberry.com/blackberry-10-os-f269/faq-why-does-blackberry-10-not-include-bis-786880/ |title=FAQ: Why does Blackberry 10 not include BIS? |accessdate=2014-01-26}}&lt;/ref&gt; 7.1 and older route through [[BlackBerry Internet Service]], direct browsing supported over WiFi||{{Yes}}||?||?
|-
!Browser undo close tab
|{{Yes|8+}}&lt;ref&gt;[http://ios.wonderhowto.com/how-to/quick-easy-secret-reopen-accidentally-closed-tabs-ios-8s-safari-0157420/ The Quick &amp; Easy Secret to Reopen Accidentally Closed Tabs in iOS 8's Safari]&lt;/ref&gt;||{{Yes|3rd party software [[Google Chrome for Android]]}}&lt;ref&gt;[http://www.cnet.com/how-to/how-to-reopen-a-closed-tab-in-chrome-for-android/ How to reopen a closed tab in Chrome for Android - CNET]&lt;/ref&gt;||{{No}}||{{No}}||{{No}}||{{No}}||{{No}}
|-
!Browser keeps windows open on shutdown or crash
|{{Yes}}||{{Yes|2.3+}} Google Chrome&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.google.com/intl/en/chrome/browser/mobile/android.html |title=Google Chrome for Android |publisher=Google.com}}&lt;/ref&gt; but not on main browser&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=8880 |title=Android Issue 8880: Keep open URLs/windows on shutdown or crash |publisher=Google.com |date=2010-06-06 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||{{Yes|10+}} Opens dialog for choosing which websites to restore after crash, option to restore all sites after restart||{{No}}||{{Yes}}||{{Yes}}
|-
!Browser keeps windows open when cleaning cookies
|{{no2|3rd party software}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://itunes.apple.com/app/chrome-web-browser-by-google/id535886823?mt=8 |title=Chrome - web browser by Google on the App Store on iTunes |accessdate=2015-04-14}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||{{Yes}}||{{Yes}}||?||{{Yes}}||?
|-
!Browser search engine options
|[[Bing (search engine)|Bing]], [[Google Search|Google]], [[Yahoo! Search]], [[DuckDuckGo]]||Many&lt;ref&gt;{{cite web |title=Android &amp;#x5b;Repository:&amp;#x5d; root / packages / apps / Browser / res / values / '''all_search_engines.xml''' @ f6156a77 |work=Giga-Byte » FROYO-QRD-GB-DSDS-7225 |publisher=codeaurora.org |year=2010 |url=https://www.codeaurora.org/git/projects/qrd-gb-dsds-7225/repository/revisions/f6156a77044113680d038934b06bde333a1e69ea/entry/packages/apps/Browser/res/values/all_search_engines.xml |accessdate=2012-08-28 |archivedate=27 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130927060456/https://www.codeaurora.org/git/projects/qrd-gb-dsds-7225/repository/revisions/f6156a77044113680d038934b06bde333a1e69ea/entry/packages/apps/Browser/res/values/all_search_engines.xml }}&lt;/ref&gt;||[[Bing (search engine)|Bing]], [[Google Search|Google]] support removed on some markets on 8.1 GDR1+&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Windows Phone 8.1 GDR1 update removes Google search in some markets {{!}} Digit.in |url=http://www.digit.in/mobile-phones/windows-phone-81-gdr1-update-removes-google-search-in-some-markets-23480.html |access-date=8 April 2017 |archive-date=6 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170806225609/http://www.digit.in/mobile-phones/windows-phone-81-gdr1-update-removes-google-search-in-some-markets-23480.html }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt; W10M: Many||Bing, Dictionary.com, Google, Wikipedia, Yahoo, User Defined||[[Bing (search engine)|Bing]], [[Google Search|Google]], [[Yahoo! Search]] |||Bing, Google, Yahoo, [[Yandex Search|Yandex]]. Baidu, DuckDuckGo, StartPage, Searx, ixquick, Swisscows, Qwant, Seznam, Hulbee via openrepos&lt;ref&gt;[]&lt;/ref&gt;||?
|-https://openrepos.net/content/coderus/search-engines-sailfish-browser| Openrepos.net
!Browser find on page
|{{Yes|4.2+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.tipb.com/2010/09/16/ios-42-features-find-text-safari-web-page/ |title=iOS 4.2 features: Find text on Safari web page |publisher=TiPb.com |date=2010-09-16 |accessdate=2011-09-07 |archivedate=13 December 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111213164359/http://www.tipb.com/2010/09/16/ios-42-features-find-text-safari-web-page/ }}&lt;/ref&gt;||{{Yes|1.5+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://smarterware.org/1744/cupcake-adds-video-camera-touchscreen-keyboard-and-more-to-android |title=Cupcake Adds Camcorder, Touchscreen Keyboard, and More to Android |publisher=smarterware.org |date=2009-05-27 |accessdate=2011-09-07 |archive-date=17 March 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120317062449/http://smarterware.org/1744/cupcake-adds-video-camera-touchscreen-keyboard-and-more-to-android }}&lt;/ref&gt;||{{Yes|8+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.wpcentral.com/comment/204475 |title=Internet Explorer 10 for Windows Phone &amp;#124; Windows Phone Central |publisher=Wpcentral.com |date=2012-10-29 |accessdate=2013-09-01 |archivedate=28 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130928043227/http://www.wpcentral.com/comment/204475 }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://docs.blackberry.com/en/smartphone_users/deliverables/18579/BlackBerry_Torch_9800_Smartphone-User_Guide-T643442-941426-0810050917-001-6.0-US.pdf |title=BlackBerry Torch 9800 Smartphone User Guide Version: 6.0 |format=PDF |publisher=Research In Motion |accessdate=2011-09-07 |archivedate=24 August 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140824090253/http://docs.blackberry.com/en/smartphone_users/deliverables/18579/BlackBerry_Torch_9800_Smartphone-User_Guide-T643442-941426-0810050917-001-6.0-US.pdf }}&lt;/ref&gt;||Yes||{{Yes|1.1.2.16+}}&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://together.jolla.com/question/4197/search-in-browser/ |title=Search in browser |access-date=8 April 2017 |archive-date=29 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129082628/https://together.jolla.com/question/4197/search-in-browser/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;||Yes
|-
!Browser/email save images
|{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.iphonehacks.com/2008/07/save-images.html |title=iPhone Tip: Save Images in iPhone’s Safari browser and Mail App |publisher=iphonehacks.com |accessdate=2011-09-07 |archive-date=31 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110831073708/http://www.iphonehacks.com/2008/07/save-images.html }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |author=Mafaldaly, TitinaZG, Debora S. |title=&amp;#x5b;Question&amp;#x5d; How do you save a picture from the web page or googled images on windows phone? |work=Microsoft Answers |publisher=Microsoft |date=2011-04-23 |url= http://answers.microsoft.com/en-us/winphone/forum/wp7-wppics/how-do-you-save-a-picture-from-the-web-page-or/222970d0-b96c-e011-8dfc-68b599b31bf5?msgId=c302e2e8-a56d-e011-8dfc-68b599b31bf5 |accessdate=2012-08-26|display-authors=etal}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||?||{{Yes}}||{{Yes}}
|-
!Browser/email save PDFs
|{{Yes}}&lt;ref name=&quot;iPhoneTips&quot;&gt;[https://www.apple.com/iphone/tips/ Apple – iPhone – Tips and Tricks]. Apple.com. Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://wmpoweruser.com/adobe-brings-pdf-support-to-windows-phone-7/ |title=Adobe brings PDF support to Windows Phone 7 |publisher=WMPoweruser |accessdate=2012-03-02 |archivedate=25 December 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151225055624/http://wmpoweruser.com/adobe-brings-pdf-support-to-windows-phone-7/ }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||{{Yes}}||{{Yes}}||{{Yes|OTA-9+}}
|-
!Browser save audio/video
|{{No2|3rd party software}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.itworld.com/article/2700930/mobile/free-idownloader-app-lets-you-download-anything-from-the-web-to-your-ios-device.html |title=Free iDownloader app lets you download anything from the web to your iOS device |publisher=ITworld |accessdate=2015-04-10 |archivedate=15 November 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151115053554/http://www.itworld.com/article/2700930/mobile/free-idownloader-app-lets-you-download-anything-from-the-web-to-your-ios-device.html }}&lt;/ref&gt;||{{Okay|Yes, but only links, not embedded media}}||{{Yes|8.1+}}&lt;ref name=&quot;windowappreviews.com&quot;&gt;{{cite web |url=http://windowappreviews.com/internet-explorer-11-features-in-windows-phone-8-1/ |title=Internet Explorer 11 Features in Windows Phone 8.1 |access-date=8 April 2017 |archive-date=1 July 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160701090932/http://www.windowappreviews.com/internet-explorer-11-features-in-windows-phone-8-1/ }}&lt;/ref&gt;||{{Okay|Yes (embedded media not supported)}}||{{Yes}}||{{Yes}}||{{Yes}}
|-
!Browser save page
|{{Yes|6+}}: Offline Reading List;&lt;ref name=&quot;iOS 6: All the New Features Coming Soon to Your iPhone and iPad&quot;&gt;[http://gizmodo.com/5917359/ios-6-new-features-coming-soon-to-your-iphone-and-ipad iOS 6: All the New Features Coming Soon to Your iPhone and iPad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170628003638/http://gizmodo.com/5917359/ios-6-new-features-coming-soon-to-your-iphone-and-ipad |date=28 June 2017 }}. Gizmodo.com (2012-06-11). Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt; 3rd party software&lt;ref&gt;[https://itunes.apple.com/us/app/instapaper/id288545208 App Store – Instapaper]. Itunes.apple.com (2012-06-02). Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;||{{Yes}}, Google Chrome 55+&lt;ref&gt;[http://www.theverge.com/2016/12/8/13880794/download-web-pages-chrome-android-google Chrome for Android now lets you download webpages and read them offline]&lt;/ref&gt;||{{Yes|10+}}&lt;ref&gt;[http://www.engadget.com/2015/01/21/windows-10-project-spartan/ Microsoft's new browser includes Cortana and offline reading]&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://docs.blackberry.com/en/smartphone_users/deliverables/11298/Save_a_web_page_to_a_message_list_30041_11.jsp |title=Save a web page to the main messages application – User Guide – BlackBerry Bold 9700 Smartphone – 5.0 |publisher=Research In Motion |accessdate=2011-09-07 |archivedate=29 November 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141129225634/http://docs.blackberry.com/en/smartphone_users/deliverables/11298/Save_a_web_page_to_a_message_list_30041_11.jsp }}&lt;/ref&gt;||Yes||?||?
|-
!Browser save any file
|{{Okay|When an app that can handle/open the filetype is installed (excluding audio/video - requires 3rd party software&lt;ref&gt;[http://www.iphoneactive.com/2011/12/download-any-file-on-your-iphone-with.html Download any file on your iPhone with iDownloader Pro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170806222414/http://www.iphoneactive.com/2011/12/download-any-file-on-your-iphone-with.html |date=6 August 2017 }}. Iphone Active (2011-12-02). Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;)}};&lt;ref&gt;[http://apple.stackexchange.com/questions/25678/downloading-and-uploading-files-through-safari-ios Downloading and uploading files through Safari iOS]. Ask Different (2011-09-22). Retrieved on 2015-09-13.&lt;/ref&gt;||{{No2}}No,&lt;ref&gt;[https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=2450 Android Issue 2450: Download any type of file]. Code.google.com (2009-04-17). Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt; 3rd party software&lt;ref&gt;[http://android-dls.com/wiki/index.php?title=Android_Browser_File_Types Android Browser File Types – Android Wiki] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170806222015/http://android-dls.com/wiki/index.php?title=Android_Browser_File_Types |date=6 August 2017 }}. Android-dls.com (2011-12-11). Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;||{{Yes|8.1+}}&lt;ref name=&quot;windowappreviews.com&quot;/&gt;||{{Yes|10+}}||?||{{Yes}}||{{Yes|OTA-9+}}&lt;ref&gt;[https://bugs.launchpad.net/ubuntu/+source/webbrowser-app/+bug/1354391 Bug #1354391 “&amp;#91;browser&amp;#93; Can't download random files” : Bugs : webbrowser-app package : Ubuntu]&lt;/ref&gt;
|-
!Browser force enable zoom
|{{Yes}}&lt;ref&gt;[http://ios.wonderhowto.com/how-to/re-enable-zoom-for-websites-block-safari-for-your-iphone-0156489/ How to Re-Enable Zoom for Websites That Block It in Safari for Your iPhone]&lt;/ref&gt;||{{No}}, not working anymore on Android 4.4&lt;ref&gt;[https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=62801 Android Issue 62801: KitKat WebView no longer allows force enable zoom]&lt;/ref&gt;||{{Yes}}, via accessibility settings||{{Yes}},via accessibility settings||?||?||?
|-
!Browser text reflow&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=LpQhXZH1_1Y Browser Text Reflow – WP7 Internet Explorer vs Android]. Youtube.com (2011-12-07). Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;
|{{Okay|5+: Only on pages with reader mode available}};&lt;ref name=&quot;iOS5Safari&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.apple.com/ios/features.html#safari |title=iOS 5 Safari |publisher=Apple Inc. |date=2011-06-11 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;InsideiOS5Safari&quot;&gt;[http://www.appleinsider.com/articles/11/06/07/inside_apples_ios_5_safari_reader_private_browsing_tabs_on_ipad/ Inside Apple's iOS 5: Safari Reader, private browsing, tabs on iPad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170806221400/http://appleinsider.com/articles/11/06/07/inside_apples_ios_5_safari_reader_private_browsing_tabs_on_ipad/ |date=6 August 2017 }}. Appleinsider.com (2011-06-07). Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt; 3rd party browsers on prior versions&lt;ref&gt;[http://www.456bereastreet.com/archive/201101/ios_browsers_that_allow_font_scaling_and_text_reflow/ iOS browsers that allow font scaling and text reflow]. 456 Berea Street (2011-01-05). Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;||{{No}}, removed on Android 4.4&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=62378 |title=Android Issue 62378: KitKat WebView text wrap no longer works |publisher=Code.google.com |date=2013-11-16 |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.androidpolice.com/2014/01/28/bug-watch-text-reflow-removed-from-webviews-in-kitkat-probably-not-coming-back/ Text Reflow Removed From WebViews In KitKat, Probably Not Coming Back]&lt;/ref&gt;||{{Okay|Only on pages available on reading view on 8.1+}}||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |last=Cha |first=Bonnie |url=http://download.cnet.com/8301-20_4-10475434-10084490.html |title=BlackBerry OS 6 &amp;#124; Download Product Review |publisher=Download.com |date=2010-08-05 |accessdate=2011-09-07 |archivedate=6 October 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141006085801/http://download.cnet.com/8301-20_4-10475434-10084490.html }}&lt;/ref&gt; 10+ Only in reader mode||{{No}}||{{No}}||?
|-
!Browser Reader Mode
|{{Yes|5+}}&lt;ref name=&quot;iOS5Safari&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;InsideiOS5Safari&quot;/&gt;||{{No2}}No,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://code.google.com/p/chromium/issues/detail?id=178381 |title=Chromium Issue 178381: Chrome doesn't support Reader Mode |publisher=Code.google.com |date=2013-02-26 |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt; 3rd party software&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://support.mozilla.org/en-US/kb/how-to-use-reader-mode |title=How to use Reader Mode &amp;#124; Firefox for Android Help |publisher=Support.mozilla.org |date= |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://phandroid.com/2012/12/07/samsung-premium-suite-upgrade-galaxy-s3/ |title=Samsung shows off new features coming to the Galaxy S3 in Premium Suite Upgrade |publisher=Phandroid.com |date=2012-12-07 |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt;||{{Yes|8.1+}}&lt;ref&gt;{{cite web|author=Paul Thurrott |url=http://winsupersite.com/windows-phone/windows-phone-81-tip-use-reading-view-ie-11 |title=Windows Phone 8.1 Tip: Use Reading View in IE 11 &amp;#124; Windows Phone content from Paul Thurrott's SuperSite for Windows |publisher=Winsupersite.com |date=2014-04-14 |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt;||{{Yes|10+}}&lt;ref&gt;{{cite web|author=734 (forum posts) |url=http://crackberry.com/how-turn-reader-mode-blackberry-10 |title=How to turn on Reader mode in BlackBerry 10 |publisher=CrackBerry.com |date= |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt;||Yes||{{No}}&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://together.jolla.com/question/12544/browser-reader-mode/ |title=Browser reader mode - together.jolla.com |access-date=8 April 2017 |archive-date=14 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141214150542/https://together.jolla.com/question/12544/browser-reader-mode/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;||?
|-
!Browser file upload
|{{Yes|9+;}}&lt;br /&gt;6-8: Limited||{{Yes|2.2+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=2519 |title=Android Issue 2519: Browser should support file uploads (input type&lt;nowiki&gt;=&lt;/nowiki&gt;&quot;file&quot;) |publisher=Google.com |date=2009-04-27 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||{{Yes|4.2+}}&lt;ref name=&quot;http://docs.blackberry.com/en/developers/deliverables/11844/Feature_forms_513051_11.jsp&quot;&gt;{{cite web |url=http://docs.blackberry.com/en/developers/deliverables/11844/Feature_forms_513051_11.jsp |title=BlackBerry Manuals &amp; Help &gt; Developer Documentation &gt; BlackBerry Browser &gt; Forms support |publisher=Docs.blackberry.com |date= |accessdate=2014-05-20 |archivedate=2 December 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141202234916/http://docs.blackberry.com/en/developers/deliverables/11844/Feature_forms_513051_11.jsp }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||{{Yes|1.0.7.16+}}&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://together.jolla.com/question/1006/add-file-upload-functionality-to-web-browser/ |title=Add file upload functionality to web browser |access-date=8 April 2017 |archive-date=29 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129082624/https://together.jolla.com/question/1006/add-file-upload-functionality-to-web-browser/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;||{{yes}}
|-
!Browser form navigation
|{{Yes|Previous, Next, AutoFill, and Done buttons}}&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://developer.apple.com/library/iOS/#documentation/AppleApplications/Reference/SafariWebContent/DesigningForms/DesigningForms.html#//apple_ref/doc/uid/TP40006512-SW5 |title=Safari Web Content Guide: Laying Out Forms |publisher=Apple Inc. |date=2010-12-18 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||{{Yes|Next button}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://android.stackexchange.com/questions/11018/how-can-i-switch-to-next-field-in-web-form-using-android-browser |title=How can i switch to next field in web form using Android browser? |publisher=android.stackexchange.com |date=2011-07-09 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||{{Yes}}&lt;ref name=&quot;http://docs.blackberry.com/en/developers/deliverables/11844/Feature_forms_513051_11.jsp&quot;/&gt;||?||?|| {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141202234916/http://docs.blackberry.com/en/developers/deliverables/11844/Feature_forms_513051_11.jsp |date=2 December 2014 }}?
|-
!Browser private browsing mode
|{{Yes|5+}}&lt;ref&gt;{{cite web |author=Joe White |url=http://appadvice.com/appnn/2011/06/safari-ios-5-adds-private-browsing-protect-privacy |title=Safari In iOS 5 Adds &quot;Private Browsing&quot; – Easily Protect Your Privacy While Surfing The Web |publisher=AppAdvice |date=2011-06-08 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||{{Yes|3.0+}}&lt;ref&gt;[http://reviews.cnet.co.uk/mobile-phones/android-updates-guide-all-the-features-of-every-version-50003779/ Android updates guide: All the features of every version] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140218074755/http://reviews.cnet.co.uk/mobile-phones/android-updates-guide-all-the-features-of-every-version-50003779/ |date=18 February 2014 }}. Reviews.cnet.co.uk. Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt; or with rooted devices and 3rd party firmware&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cyanogenmod.com/ |title=cyanogenmod |accessdate=2011-10-19 |archivedate=19 October 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111019171406/http://www.cyanogenmod.com/ }}&lt;/ref&gt;||{{Yes|8.1+}}&lt;ref name=&quot;blogs.windows.com&quot;/&gt;||{{Yes|10+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://helpblog.blackberry.com/2013/03/private-browsing-blackberry-10/ |title=How to turn on Private Browsing in BlackBerry 10 |publisher=BlackBerry |date=2013-03-11 |accessdate=2014-01-26}}&lt;/ref&gt;||Yes||{{Yes|1.1.6.27+}}&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://together.jolla.com/question/1821/private-mode-in-web-browser/ |title=Private mode in web browser |access-date=8 April 2017 |archive-date=29 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129082727/https://together.jolla.com/question/1821/private-mode-in-web-browser/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;||Yes
|-
!Offline web apps
|{{Yes}}&lt;ref&gt;[http://www.thecssninja.com/javascript/how-to-create-offline-webapps-on-the-iphone How to create offline webapps on the iPhone | The CSS Ninja – All things CSS, JavaScript &amp; HTML] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170807020833/https://www.thecssninja.com/javascript/how-to-create-offline-webapps-on-the-iphone |date=7 August 2017 }}. Thecssninja.com. Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://developer.apple.com/library/IOS/#documentation/AppleApplications/Reference/SafariWebContent/ConfiguringWebApplications/ConfiguringWebApplications.html Safari Web Content Guide: Configuring Web Applications]. Developer.apple.com. Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.apple.com/webapps/whatarewebapps.html Apple – Web apps]. Apple.com. Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;[https://stackoverflow.com/questions/4321622/android-offline-webapp-resources iphone – Android Offline Webapp Resources – Stack Overflow]. Stackoverflow.com. Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;||?||?||{{No}}||?||{{Yes}}&lt;ref&gt;[http://sturmflut.github.io/ubuntu/touch/2015/06/11/how-to-run-standalone-html5-apps-on-an-ubuntu-device/ How to run standalone HTML5 apps on an Ubuntu device]&lt;/ref&gt;
|-
![[HTTP Live Streaming]]
|{{Yes|3+}}&lt;ref&gt;{{cite web |last=McLean |first=Prince |url=http://www.appleinsider.com/articles/09/07/08/apple_launches_http_live_streaming_standard_in_iphone_3_0.html |title=Apple launches HTTP Live Streaming standard in iPhone 3.0 |publisher=Appleinsider.com |date=2009-07-08 |accessdate=2014-05-20 |archive-date=13 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190513173527/https://appleinsider.com/articles/09/07/08/apple_launches_http_live_streaming_standard_in_iphone_3_0.html }}&lt;/ref&gt;||{{Yes|3+}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://developer.android.com/guide/appendix/media-formats.html |title=Android Supported Media Formats &amp;#124; Android Developers |publisher=Developer.android.com |date= |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt;||{{Yes|10+}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://blogs.msdn.com/b/ie/archive/2015/01/29/simplified-adaptive-video-streaming-announcing-support-for-hls-and-dash-in-windows-10.aspx |title=Simplified Adaptive Video Streaming: Announcing support for HLS and DASH in Windows 10 }}&lt;/ref&gt;||{{Yes|10+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://developer.blackberry.com/develop/supported_media/bb10_pbos_streaming_support.html |title=Supported streaming protocols - BlackBerry Developer Portal |publisher=BlackBerry |accessdate=2014-01-26}}&lt;/ref&gt;||{{No}}||{{?}}&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://together.jolla.com/question/3622/hls-in-sailfish/ |title=HLS in sailfish |access-date=8 April 2017 |archive-date=20 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141220114048/https://together.jolla.com/question/3622/hls-in-sailfish/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;||?
|-
![[WebRTC]]
|{{No2|3rd party software}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.openwebrtc.org/bowser/|title=Bowser - WebRTC on iOS|publisher=OpenWebRTC|accessdate=2016-04-18|archivedate=26 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180626234604/https://www.openwebrtc.org/bowser}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;[http://thenextweb.com/google/2013/08/21/chrome-29-for-android-is-out-webrtc-and-webaudio-support-improved-scrolling-and-new-color-picker-for-web-forms/ Chrome 29 for Android is out: WebRTC and Web Audio support, improved scrolling, and new color picker for Web forms]&lt;/ref&gt;||{{No}}||{{No}}||{{No}}||{{No}}||{{No}}&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Does WebRTC work on Ubuntu Phones? |url=http://askubuntu.com/questions/652156/does-webrtc-work-on-ubuntu-phones |accessdate=8 April 2017 |archivedate=7 May 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160507035230/http://askubuntu.com/questions/652156/does-webrtc-work-on-ubuntu-phones }}&lt;/ref&gt;
|-
|}

==ဆက်သွယ်မှုနှင့် ချိတ်ဆက်မှု==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; text-align: center; width: auto&quot;
|+Communication and connectivity
|-
! width=&quot;10%&quot;| Feature
! width=&quot;10%&quot;| [[iOS]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Android (operating system)|Android]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Windows 10 Mobile]]
! width=&quot;10%&quot;| [[BlackBerry 10]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Tizen]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Sailfish OS]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Ubuntu Touch]]
|-
!Unified Inbox
|{{Yes}}||{{No2}}No,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=8261 |title=Android Issue 8261: Unified Inbox (Gmail &amp; other mailboxes in 1 place) |publisher=Code.google.com |date=2010-05-11 |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt; but 3rd party apps available&lt;ref&gt;[https://play.google.com/store/apps/details?id=com.fsck.k9&amp; K-9 Mail - Android-apps op Google Play]. Play.google.com. Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;||{{Yes|7.5+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.engadget.com/2011/05/24/live-from-microsofts-windows-phone-vip-preview-event/ |title=Live from Microsoft's Windows Phone VIP preview event! |publisher=Engadget |date=2011-05-24 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||{{Yes}}||{{Yes}}||{{No}}
|-
!Email sync protocols supported
|[[POP3]], [[IMAP]], [[MAPI]], [[ActiveSync]]&lt;ref&gt;[https://support.apple.com/en-us/HT201729 Set up Exchange ActiveSync on your iPhone, iPad, or iPod touch - Apple Support]&lt;/ref&gt;||POP3, IMAP, MAPI||POP3, IMAP, MAPI, ActiveSync||BES, BIS, Push e-mail, 10+: POP3, IMAP, ActiveSync||POP3, IMAP||POP3, IMAP, ActiveSync||IMAP+SMTP
|-
!Non-carrier-based integrated messaging&lt;!-- with direct links from built-in address book --&gt;
|{{Yes|5+}} ([[iMessage]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.apple.com/ios/messages/ |title=Apple - iOS 7 - Messages |publisher=Apple Inc. |date=2014-09-20 |accessdate=2014-09-20}}&lt;/ref&gt;||{{Yes|[[Google Hangouts]]}}||{{Yes|[[Skype]]}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://socialtimes.com/windows-phone-mango-update-threads-brings-sms-facebook-messenger-together_b63786 |title=Windows Phone Mango Update Threads Brings SMS, Facebook &amp; Messenger Together |publisher=SocialTimes.com |date=2011-05-24 |accessdate=2012-03-02 |archive-date=18 March 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120318194942/http://socialtimes.com/windows-phone-mango-update-threads-brings-sms-facebook-messenger-together_b63786 }}&lt;/ref&gt;||{{Yes|[[BlackBerry Messenger|BBM]]}}||?||{{No2}} 3rd party software||{{Yes|[[Telegram (software)|Telegram]]&lt;ref&gt;[https://uappexplorer.com/app/com.ubuntu.telegram uApp Explorer: Telegram]&lt;/ref&gt;}}
|-
![[Visual voicemail]]
|{{Yes}}||{{Yes|2.1+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.androidpolice.com/2011/10/18/android-4-0-ice-cream-sandwich-sdk-and-adt-14-released/ |title=Android 4.0 (Ice Cream Sandwich) SDK and ADT 14 Released |publisher=Android Police |date=October 19, 2011 |accessdate=2011-10-19}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |last=Miniman |first=Brandon |url=http://pocketnow.com/windows-phone/visual-voicemail-in-windows-phone-mango-video |title=Visual Voicemail in Windows Phone Mango (Video) |publisher=Pocketnow.com |accessdate=2012-03-02 |archivedate=3 April 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120403125020/http://pocketnow.com/windows-phone/visual-voicemail-in-windows-phone-mango-video }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||?||?||?
|-
!Call log duration
|{{Yes}}&lt;ref&gt;[http://www.simplemobilereview.com/ios-4-on-the-iphone-has-improved-call-history/ iOS 4 on the iPhone has Improved Call History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120425133249/http://www.simplemobilereview.com/ios-4-on-the-iphone-has-improved-call-history/ |date=25 April 2012 }}. Simplemobilereview.com (2010-09-02). Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;[http://the-gadgeteer.com/2009/01/29/a-week-with-the-android-g1-smartphone-day-3-4/ A Week with the Android G1 Smartphone – Day 3 &amp; 4 — The Gadgeteer]. The-gadgeteer.com. Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;||{{Yes|8.1+}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://forums.wpcentral.com/windows-phone-8-1/273773-wp8-1-now-shows-call-duration.html|title=WP8.1 now shows call duration|access-date=8 April 2017|archive-date=13 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413150205/http://forums.wpcentral.com/windows-phone-8-1/273773-wp8-1-now-shows-call-duration.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;[http://docs.blackberry.com/en/smartphone_users/deliverables/22178/About_call_logs_26291_11.jsp About call logs – User Guide – BlackBerry Bold 9780 Smartphone – 6.0] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120823154501/http://docs.blackberry.com/en/smartphone_users/deliverables/22178/About_call_logs_26291_11.jsp |date=23 August 2012 }}. Docs.blackberry.com. Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;||?||{{Yes}}||?
|-
!Multiple mobile phones per contact
|{{Yes}}||{{Yes}}||{{Yes}}||{{Yes}}||?||{{Yes}}||{{Yes}}
|-
!Contact groups
|{{Okay|Via [[iCloud]] or 3rd party software}}&lt;ref&gt;[http://www.digitaltrends.com/mobile/how-to-make-a-contact-group-on-iphone/ How to make a contact group on iPhone]. www.digitaltrends.com (2016-05-25). Retrieved on 2016-09-25.&lt;/ref&gt;||{{Yes|4+}}&lt;ref&gt;[http://www.androidpolice.com/2011/11/20/getting-to-know-android-4-0-part-5-everything-changes-in-contacts-even-the-name/ Getting To Know Android 4.0, Part 5 Everything Changes In Contacts, Even The Name!]&lt;/ref&gt; or 3rd party software&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=8ajmcejVf88 Manage your contacts with groups on your android – Clix Group Manager]. Youtube.com (2009-09-30). Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;||{{Yes|7.5+}}&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=hqw_GLXgs4s Groups on Windows Phone 7.5]. Youtube.com (2011-09-01). Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||{{Yes}}||{{No}}&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://together.jolla.com/question/2837/groups-for-contacts/ |title=Groups for contacts |access-date=8 April 2017 |archive-date=29 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129082835/https://together.jolla.com/question/2837/groups-for-contacts/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;||?
|-
![[Voice over IP]]
|{{Yes|[[FaceTime]];}} 3rd party software&lt;ref&gt;{{cite web |author=AppAdvice Staff Author |url=http://appadvice.com/appguides/show/voip-apps-for-ios |title=VOIP Apps For iOS: iPad/iPhone Apps AppGuide |publisher=Appadvice.com |date= |accessdate=2014-05-20 |archivedate=21 May 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140521031209/http://appadvice.com/appguides/show/voip-apps-for-ios }}&lt;/ref&gt;||{{Yes|Yes ([[Session Initiation Protocol|SIP]])}}&lt;ref&gt;{{cite web |author=Kevin Purdy |url=http://lifehacker.com/5716008/set-up-voip-calling-on-android-23-gingerbread |title=Set Up VoIP Calling on Android 2.3 Gingerbread |publisher=lifehacker.com |date=2010-12-22 |accessdate=2011-09-07 |archive-date=10 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110910151137/http://lifehacker.com/5716008/set-up-voip-calling-on-android-23-gingerbread }}&lt;/ref&gt; or 3rd party software&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.androidauthority.com/best-android-apps-voip-sip-calls-wi-fi-calling-internet-calling-87396/ |title=Best Android apps for VoIP and SIP calls |publisher=Android Authority |date=2012-05-22 |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt;||{{Yes|8+}} [[Skype]]&lt;ref&gt;{{cite web |author=Paul Paliath |url=http://techie-buzz.com/windows-phone/windows-phone-8-to-get-tight-skypevoip-integration.html |title=Windows Phone 8 To Get Tight Skype/VoIP Integration |publisher=Techie-buzz.com |date=2012-06-20 |accessdate=2014-05-20 |archivedate=20 May 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140520220740/http://techie-buzz.com/windows-phone/windows-phone-8-to-get-tight-skypevoip-integration.html }}&lt;/ref&gt;||{{Yes|BBM 7+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://blogs.blackberry.com/2012/12/new-bbm-7-voice/ |title=New BBM 7 Update Now Available: Get Talking with BBM Voice «Inside BlackBerry - The Official BlackBerry Blog |publisher=Blogs.blackberry.com |date=2012-12-08 |accessdate=2014-05-20 |archivedate=20 May 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140520221357/http://blogs.blackberry.com/2012/12/new-bbm-7-voice/ }}&lt;/ref&gt; or 3rd party software&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.voip-sol.com/the-best-blackberry-voip-apps-services/ |title=The Best BlackBerry VoIP Apps &amp; Services |publisher=voip-sol.com |date=2008-06-15 |accessdate=2011-09-07 |archivedate=17 November 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111117070649/http://www.voip-sol.com/the-best-blackberry-voip-apps-services/ }}&lt;/ref&gt;||{{No}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.joernesdohr.com/bada/bada-voip-applications-finally-allowed/ |title=bada VoIP applications finally allowed |publisher=Joernesdohr.com |date=2011-04-04 |accessdate=2011-09-07 |archive-date=17 January 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120117081049/http://www.joernesdohr.com/bada/bada-voip-applications-finally-allowed/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;||{{No2}} 3rd party software||?
|-
!NFC payment software
|{{Yes|8+: [[iPhone 6|iPhone 6/6 Plus]] and later ([[iPhone 5]] and later if used with [[Apple Watch]])}}, via [[Apple Pay]]||{{Yes|Available on any device that supports the hardware. Android Pay for NFC payments available in Play Store.}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://play.google.com/store/apps/details?id=com.google.android.apps.walletnfcrel&amp;hl=en |title=Google Wallet - Android Appstore |publisher=Google.com |date=2012-06-01 |accessdate=2012-06-01}}&lt;/ref&gt;||{{Yes|8+}}&lt;ref&gt;{{cite news |author=Victor H. |title=Windows Phone 8: the new features |publisher=phoneArena.com |date=2012-06-12 |url=http://www.phonearena.com/news/Windows-Phone-8-the-new-features_id31466#11-Wallet-Hub |accessdate=2012-08-26}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.cibc.com/ca/features/mobile-payment.html|publisher=Cibc.com|title=CIBC Press Releases|accessdate=2013-09-02|archivedate=28 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130928171411/https://www.cibc.com/ca/features/mobile-payment.html}}&lt;/ref&gt; ||{{No}}||{{No}}||?
|-
!Tethering
|4.3+: Personal Hotspot (Wi-Fi, Bluetooth, USB; carrier dependent)||Mobile Wi-Fi Hotspot, USB, Bluetooth||Internet Sharing (Wi-Fi Hotspot),&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.phonearena.com/news/WiFi-hotspot-to-be-available-in-Windows-Phone-Mango-called-Internet-Sharing_id21769 |title=WiFi hotspot to be available in Windows Phone Mango, called Internet Sharing |publisher=Phonearena.com |accessdate=2012-03-02}}&lt;/ref&gt; Bluetooth (8.1 Update+)||USB, Bluetooth, Mobile Wi-Fi Hotspot||microUSB, Bluetooth 3.0, Mobile Wi-Fi Hotspot||Mobile Wi-Fi Hotspot, USB, Bluetooth||Mobile Wi-Fi Hotspot, USB
|-
![[USB On-The-Go]]
|{{No}}||{{Yes|3.1+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=738 |title=Android Issue 738: I hope Android will implement and support the USB host feature |publisher=Google.com |date=2008-05-30 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://developer.android.com/guide/topics/usb/host.html |title=USB Host – Android Developers |publisher=developer.android.com |date=2011-09-22 |accessdate=2011-09-28}}&lt;/ref&gt;||{{Yes|10+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.windowscentral.com/lumia-950-and-usb-otg|title=The Lumia 950 and USB OTG}}&lt;/ref&gt;||{{Yes|10.2+}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://btsc.webapps.blackberry.com/btsc/viewdocument.do?externalId=KB34983 |title=KB34983-Support for USB Embedded Host mode on BlackBerry 10 OS version 10.2 |publisher=Btsc.webapps.blackberry.com |date=2013-10-29 |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt;||{{No}}||{{Yes}}||{{Yes}}
|-
!Direct file transfer over [[Wi-Fi Direct]]
|{{No2}}No, 3rd party software on jailbroken devices||{{Yes|4+}}&lt;ref name=&quot;Android 4.0 Platform Highlights&quot; /&gt; and selected devices&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=Eb3s8MJ9hSs Samsung Galaxy S II – WiFi Direct]. Youtube.com. Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.broadcom.com/docs/articles/GIGAOM_02-05-10.pdf Broadcom Adds Bluetooth 3.0, Wi-Fi Direct to Android] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120407093854/http://www.broadcom.com/docs/articles/GIGAOM_02-05-10.pdf |date=7 April 2012 }}. (PDF) . Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;||{{No}}||{{Yes|10.2+}}||{{No}}, was available on [[bada]] 2+,&lt;ref name=&quot;bada 2.0 &amp; Ecosystem FAQ's&quot;&gt;[http://developer.samsung.com/developerBlogView.do?board_id=339 bada 2.0 &amp; Ecosystem FAQ's]. Developer.samsung.com. Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt; but removed on [[Tizen]]||{{No}}&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://together.jolla.com/question/54582/wifi-direct-or-p2p-wifi-support/ |title=WiFi Direct or P2P wifi support |access-date=8 April 2017 |archive-date=20 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141220132838/https://together.jolla.com/question/54582/wifi-direct-or-p2p-wifi-support/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;||?
|-
!Direct file transfer over [[Bluetooth]]
|{{Okay|[[AirDrop]]:&lt;br/&gt;7+: Between iOS only; 8+: Between Mac/iOS only. (Note: AirDrop utilizes Wi-Fi as well)}}||{{Yes|2+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=1725 |title=Android Issue 1725: Bluetooth File Transfer |publisher=Google.com |date=2009-01-06 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||{{Yes|8+}}&lt;ref&gt;{{cite web |last=Sacul |first=Kram |url=http://wmpoweruser.com/windows-phone-8-bluetooth-file-transfer-works-well-with-android-and-blackberry-handsets/ |title=Windows Phone 8 Bluetooth File transfer works well with Android and Blackberry handsets |publisher=WMPoweruser |date=2012-11-09 |accessdate=2014-05-20 |archivedate=4 June 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140604081107/http://wmpoweruser.com/windows-phone-8-bluetooth-file-transfer-works-well-with-android-and-blackberry-handsets/ }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||{{No}}, was available on [[bada]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://downloadcenter.samsung.com/content/UM/201202/20120216164503893/GT-S8500_UM_EU_Bada2.0_Eng_Rev.1.0_120216_Screen.pdf |title=GT-S8500 user manual |format=PDF |date= |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt; but removed on [[Tizen]]||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://together.jolla.com/question/1302/bluetooth-file-transfer-for-all-file-types/ |title=Bluetooth file transfer for all file types |access-date=8 April 2017 |archive-date=20 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141220125107/https://together.jolla.com/question/1302/bluetooth-file-transfer-for-all-file-types/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; but limited to images, videos and contacts||{{No2|3rd party apps}}
|-
!Direct file transfer over [[Near field communication|NFC]]
|{{No}}||{{Yes|4+}}&lt;ref name=&quot;Android 4.0 Platform Highlights&quot; /&gt;||{{Yes|8+}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.wpcentral.com/nfc-sharing-between-windows-phone-8-and-android |title=NFC sharing between Windows Phone 8 and Android &amp;#124; Windows Phone Central |publisher=Wpcentral.com |date=2012-10-29 |accessdate=2013-09-01}}&lt;/ref&gt;||{{Yes|7.1+}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://helpblog.blackberry.com/2012/02/send-receive-nfc-files-blackberry/ |title=How to send and receive files using Near Field Communication (NFC) on a BlackBerry 7.1 OS smartphone using BlackBerry Tag «Inside BlackBerry Help Blog |publisher=Helpblog.blackberry.com |date= |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt;||{{Yes|2+}}&lt;ref name=&quot;bada 2.0 &amp; Ecosystem FAQ's&quot;/&gt;||{{No}}||?
|-
|}

==စာရေးသားမှုနှင့် ဘာသာစကား==


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; text-align: center; width: auto&quot;
|+Language and inputs
|-
! width=&quot;10%&quot;| Feature
! width=&quot;10%&quot;| [[iOS]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Android (operating system)|Android]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Windows 10 Mobile]]
! width=&quot;10%&quot;| [[BlackBerry 10]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Tizen]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Sailfish OS]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Ubuntu Touch]]
|-
!Non-English languages support
|{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.apple.com/iphone/specs.html |title=iPhone Technical Specifications |publisher=Apple Inc. |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://support.apple.com/kb/HT4509 |title=iOS: Using international keyboards |publisher=Apple Inc. |date=2011-02-02 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=iOSVoiceLangs&gt;{{cite web |url=http://support.apple.com/kb/HT3562 |title=iPhone and iPod touch: Supported languages for Voice Control and VoiceOver |publisher=Apple Inc. |date=2010-09-09 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||{{Okay|Partial}}&lt;ref&gt;[https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=3732 Android Issue 3732: Search Improve contact search] [https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=9199 Android Issue 9199: SQLite3 Unicode Case not working (only ASCII case works) (include ICU support)]&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||{{Yes}}||{{Okay|Limited (Search is not diacritical mark-insensitive)}}||{{Yes}}||{{Yes}}
|-
!Underlining [[spell checker]]
|{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.tipb.com/2010/07/13/ios-4-features-spellcheck-text-replace/ |title=iOS 4 features: Spell-check and text replace |publisher=TiPb.com |date=2010-07-13 |accessdate=2011-09-07 |archivedate=17 October 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111017155927/http://www.tipb.com/2010/07/13/ios-4-features-spellcheck-text-replace/ }}&lt;/ref&gt;||{{Yes|2.3+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=4939 |title=Support spell-checking when typing with the hardware keyboard}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=10332 |title=Android Issue 10332: Retrospective spell checking on all input fields as an OS feature (input device agnostic) |publisher=Google.com |date=2010-08-10 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.engadget.com/2010/10/20/windows-phone-7-review/ |title=Windows Phone 7 review |publisher=Engadget |date=2010-10-20 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||{{No}}||?||?
|-
!Built-in system-wide dictionary
|{{Yes|5+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.idownloadblog.com/2011/06/07/ios-5-dictionary/ |title=New in iOS 5: Dictionary |publisher=idownloadblog.com |date=2011-06-07 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||{{Yes|Built into keyboard app. Available on every device.}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://androidforums.com/android-lounge/413766-edit-android-built-not-user-dictionary.html |title=Edit Android built (not user) dictionary |accessdate=8 April 2017 |archivedate=7 October 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141007152428/http://www.verizonwireless.com/wcms/consumer/videogallery/device-videos/blackberry/q10-video-screen-share.html }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref name=&quot;http://www.microsoft.com/windowsphone/en-us/howto/wp7/basics/typing-shortcuts.aspx&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.microsoft.com/windowsphone/en-us/howto/wp7/basics/typing-shortcuts.aspx |title=Typing shortcuts &amp;#124; Windows Phone How-to (United States) |publisher=Microsoft.com |date= |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||{{No}}||{{Yes}}||?
|-
!Autoexpanding text replacements
|{{Yes|5+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://iostips.net/ios-5-omw-how-create-keyboard-text-shortcuts/ |title=iOS 5: OMW! How To Create Keyboard Text Shortcuts |publisher=iostips.net |accessdate=2011-09-07 |archivedate=7 October 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111007205858/http://iostips.net/ios-5-omw-how-create-keyboard-text-shortcuts/ }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||{{Yes}}&lt;ref name=&quot;http://www.microsoft.com/windowsphone/en-us/howto/wp7/basics/typing-shortcuts.aspx&quot;/&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://crackberry.com/how-use-word-substitution-blackberry-10 |title=How to use Word Substitution on BlackBerry 10 |publisher=CrackBerry |date=2013-02-06 |accessdate=2014-01-26}}&lt;/ref&gt;||?||?||?
|-
!Keyboard next word prediction
|{{Yes|8+}}&lt;ref&gt;[http://www.cnet.com/news/apple-brings-predictive-text-to-ios-8/ Apple brings predictive text to iOS 8 - CNET]&lt;/ref&gt;||{{No2}} No,&lt;ref&gt;[https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=8011 Android Issue 8011: Next word predictive text]&lt;/ref&gt; 3rd party software&lt;ref&gt;{{Cite web |title=How to Enable Predictive Text on Galaxy S3 {{!}} AndroidWidgetCenter.com |url=http://androidwidgetcenter.com/android-tips/how-to-enable-predictive-text-on-galaxy-s3/ |access-date=8 April 2017 |archive-date=20 June 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140620015136/http://androidwidgetcenter.com/android-tips/how-to-enable-predictive-text-on-galaxy-s3/ }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Windows Phone 8S by HTC Support - Entering words with predictive text {{!}} HTC United Kingdom |url=http://www.htc.com/uk/support/windows-phone-8s-by-htc/howto/301652.html |accessdate=8 April 2017 |archivedate=14 July 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714222355/http://www.htc.com/uk/support/windows-phone-8s-by-htc/howto/301652.html }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||{{No}}||{{Yes}}||?
|-
![[Optical character recognition]] input method
|{{Okay|8+: Only for inputting credit card details}}&lt;ref&gt;[http://9to5mac.com/2014/06/05/safari-in-ios-8-uses-camera-to-scan-and-enter-credit-card-info/ Safari in iOS 8 uses camera to scan and enter credit card info]&lt;/ref&gt;||{{No}}&lt;ref&gt;[https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=56579 Android Issue 56579: Input method via camera OCR]&lt;/ref&gt;||{{No}}||{{No}}||{{No}}||{{No}}||{{No}}
|-
!Third party [[input method]]s
|{{Yes|8+}}||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web|last=Yamasani |first=Amith |url=http://android-developers.blogspot.com.es/2009/04/creating-input-method.html |title=Android Developers Blog: Creating an Input Method |publisher=Android-developers.blogspot.com.es |date=2009-04-22 |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt;||{{No}}||{{No2}} No, only for Android apps through sideload of Android keyboard&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://crackberry.com/heres-how-fix-keyboard-instagram-blackberry-10 |title=Here's how to fix the keyboard for Instagram on BlackBerry 10 |publisher=CrackBerry |date=2013-08-06 |accessdate=2014-01-26}}&lt;/ref&gt; ||?||?||?
|-
!Gesture text input
|{{No2|8+:}} 3rd party software like [[Swype]]||{{Yes|4+}}&lt;ref&gt;{{cite web|author=Emil Protalinski |url=http://thenextweb.com/google/2013/06/05/google-keyboard-a-new-android-gesture-typing-app-for-ice-cream-sandwich-and-up/ |title=Google Keyboard for Android Arrives on the Play Store |publisher=Thenextweb.com |date=2013-06-05 |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt;||{{Yes|8.1+}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.zdnet.com/microsofts-new-word-flow-keyboard-is-the-best-smartphone-text-entry-system-7000028642/ |title=Microsoft's new Word Flow keyboard is the best smartphone text entry system |publisher=zdnet.com |date=2014-04-22 |accessdate=2014-06-02}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||?||{{No}}&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://together.jolla.com/question/333/swype-like-virtual-keyboard/ |title=Swype-like virtual keyboard |access-date=8 April 2017 |archive-date=29 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129082505/https://together.jolla.com/question/333/swype-like-virtual-keyboard/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;||{{No}}
|-
![[Emoji]] support
|{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |author=Kyle Barrow |url=http://pukupi.com/post/1964 |title=iPhone Emoji |publisher=pukupi.com |date=2009-09-30 |accessdate=2011-09-07 |archivedate=2 September 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110902145714/http://pukupi.com/post/1964 }}&lt;/ref&gt;||{{Yes|4.4+}}&lt;ref&gt;[https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=8375 Android Issue 8375: Add emoji support to android]. Code.google.com (2010-05-17). Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref name=&quot;http://blogs.windows.com/bloggingwindows/2011/07/06/windows-phone-around-the-world-language-support-in-mango/&quot;&gt;{{cite web |url= http://blogs.windows.com/bloggingwindows/2011/07/06/windows-phone-around-the-world-language-support-in-mango/ |title=Windows Phone around the world: Language support in Mango |publisher=Microsoft |date=2011-05-25 |accessdate=2012-03-02}}&lt;/ref&gt;||{{Yes|10.2+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://crackberry.com/blackberry-102-bringing-standard-unicode-emoji-support-return-level-1-notifications-and-more |title=BlackBerry 10.2 bringing standard unicode Emoji support, return of Level 1 notifications and more! |publisher=CrackBerry |date=2013-05-23 |accessdate=2014-01-26}}&lt;/ref&gt;||?||{{No2}} 3rd party software||{{Yes}}
|-
|}

==မြေပုံနှင့် လမ်းညွှန်မှု==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; text-align: center; width: auto&quot;
|+Maps and navigation
|-
! width=&quot;10%&quot;| Feature
! width=&quot;10%&quot;| [[iOS]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Android (operating system)|Android]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Windows 10 Mobile]]
! width=&quot;10%&quot;| [[BlackBerry 10]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Tizen]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Sailfish OS]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Ubuntu Touch]]
|-
!Safe driving mode
|{{No2}} 3rd party software||{{No2}} 3rd party software||{{Yes|8 GDR3+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://winsupersite.com/windows-phone/windows-phone-8-update-3-driving-mode|title=Windows Phone 8 Update 3: Driving Mode}}&lt;/ref&gt;||{{No}}||?||?||?
|-
![[Turn-by-turn navigation]]
|{{Yes|6+}}&lt;ref&gt;{{cite web |last=Zibreg |first=Christian |title=Turn-by-turn navigation and Flyover in iOS 6 Maps is limited to iPhone 4S, iPad 2 or later |publisher=idownloadblog.com |date=2012-06-12 |url=http://www.idownloadblog.com/2012/06/12/turn-by-turn-ios-6-iphone-4s-ipad-2/ |accessdate=2012-08-26}}&lt;/ref&gt;||{{Yes|2+}}&lt;ref&gt;{{cite web |last=Davies |first=Chris |title=Android 2.0 gets Google Maps Navigation Beta &amp;#x5b;Video&amp;#x5d; |work=Archive |publisher=Android Community |date=2009-10-28 |url=http://androidcommunity.com/android-2-0-gets-google-maps-navigation-beta-video-20091028/ |accessdate=2012-08-26 |archive-date=11 March 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130311204738/http://androidcommunity.com/android-2-0-gets-google-maps-navigation-beta-video-20091028/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;||{{Yes|8+}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.softpedia.com/news/Nokia-Announces-HERE-Drive-Will-Be-Free-for-All-Windows-Phone-8-1-Users-435625.shtml|title=Nokia Announces HERE Drive+ Will Be Free for All Windows Phone 8.1 Users|access-date=8 April 2017|archive-date=16 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140416191507/http://news.softpedia.com/news/Nokia-Announces-HERE-Drive-Will-Be-Free-for-All-Windows-Phone-8-1-Users-435625.shtml}}&lt;/ref&gt;||{{Yes|10+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://us.blackberry.com/support/apps/blackberry-maps/overview.html |title=BlackBerry Maps support |publisher=BlackBerry |accessdate=2014-01-26}}&lt;/ref&gt;||?||{{Yes}}||{{No2}} 3rd party software&lt;ref&gt;{{Cite web |title=uNav GPS navigator for Ubuntu Touch Receives Several Improvements |url=http://news.softpedia.com/news/unav-gps-navigator-for-ubuntu-touch-receives-several-improvements-499290.shtml |access-date=8 April 2017 |archive-date=30 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160430012305/http://news.softpedia.com/news/unav-gps-navigator-for-ubuntu-touch-receives-several-improvements-499290.shtml }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=GPS navigation for Ubuntu Phone {{!}} Full Circle Magazine |url=http://fullcirclemagazine.org/2015/07/25/unav-gps-navigation-for-ubuntu-phone/ |access-date=8 April 2017 |archive-date=13 September 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170913130930/http://fullcirclemagazine.org/2015/07/25/unav-gps-navigation-for-ubuntu-phone/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://uappexplorer.com/app/navigator.costales uApp Explorer: uNav]&lt;/ref&gt;
|-
!Offline maps
|{{Yes|6+}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://appleinsider.com/articles/12/10/05/apples-new-ios-6-maps-support-automatic-offline-use-for-a-wide-area|title=Apple's new iOS 6 Maps support automatic offline use for a wide area}}&lt;/ref&gt;||{{No2}} 3rd party software [[Google Maps]],&lt;ref&gt;[https://googleblog.blogspot.co.uk/2015/11/navigate-and-search-real-world-online.html Official Google Blog: Navigate and search the real world … online or off]&lt;/ref&gt; [[Here Maps]]||{{Yes|8+}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tomshardware.com/faq/id-1927331/download-maps-offline-windows-phone.html|title=How to Download Maps for Offline Use in Windows Phone 8|access-date=8 April 2017|archive-date=7 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141007152428/http://www.verizonwireless.com/wcms/consumer/videogallery/device-videos/blackberry/q10-video-screen-share.html}}&lt;/ref&gt;||{{No2}} 3rd party software||?||{{No2}} 3rd party software||{{No2}} 3rd party software&lt;ref&gt;[https://uappexplorer.com/app/osmscout.fransschreuder OSMScout]&lt;/ref&gt;
|-
!Alternative routes in maps
|{{Yes|5+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.idownloadblog.com/2011/06/09/ios-5-suggested-routes-maps/ |title=New in iOS 5: Suggested Routes in Maps |publisher=idownloadblog.com |date=2011-06-09 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://blog.laptopmag.com/how-to-choose-alternate-routes-with-maps-for-ios-6 |title=How to Choose Alternate Routes with Maps for iOS 6 |publisher=Blog.laptopmag.com |date=2012-09-19 |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://androidforums.com/lg-optimus-v/507001-google-maps-alternate-routes.html |title=Support Google Maps Alternate Routes? |publisher=Google.com |date=2011-07-01 |accessdate=2011-09-07 |archivedate=2 March 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120302011209/http://androidforums.com/lg-optimus-v/507001-google-maps-alternate-routes.html }}&lt;/ref&gt;||{{Yes|10+}}&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://windows.microsoft.com/en-gb/windows-10/getstarted-find-your-way-with-maps-mobile | title=Find your way with Maps}}&lt;/ref&gt;||?||?||{{No2}} 3rd party software||?
|-
|}

==မီဒီယာနှင့် ထိန်းချုပ်မှု==


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; text-align: center; width: auto&quot;
|+Media playback and controls
|-
! width=&quot;10%&quot;| Feature
! width=&quot;10%&quot;| [[iOS]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Android (operating system)|Android]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Windows 10 Mobile]]
! width=&quot;10%&quot;| [[BlackBerry 10]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Tizen]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Sailfish OS]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Ubuntu Touch]]
|-
!Audio playback
|AAC, protected AAC (from iTunes Store), HE-AAC, MP3, MP3 VBR, Audible (formats 2, 3, 4, Audible Enhanced Audio, AAX, and AAX+), Apple Lossless, AIFF, WAV&lt;ref name=&quot;Compare Models - Apple&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.apple.com/iphone/compare/ |title=Compare Models - Apple |publisher=Apple.com |date=2015-09-09 |accessdate=2015-09-13}}&lt;/ref&gt;||AAC LC/LTP 3GPP, HE-AACv1 (AAC+), HE-AACv2 (enhanced AAC+) AMR-NB, AMR-WB, MP3, MIDI (Type 0 and 1, DLS versions 1 and 2), Ogg Vorbis, PCM/WAVE, [[FLAC]], WAVE, [[Opus (audio format)|Opus]]&lt;ref name=&quot;androidCoreMediaFormats&quot;&gt;{{cite web |url=http://developer.android.com/guide/appendix/media-formats.html#core |title=Android Core Media Formats |publisher=developer.android.com |date=2011-09-02 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||MP3, WMA Std 9.2, WMA Pro, FLAC, AMR-NB, AAC-LC, AAC+, eAAC+&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://msdn.microsoft.com/en-us/library/windowsphone/develop/ff462087(v=vs.92).aspx |title=Supported Media Codecs for Windows Phone |publisher=Msdn.microsoft.com |date= |accessdate=2013-09-01}}&lt;/ref&gt;||MP3, FLAC, AAC, AAC+, eAAC+, WAV, WMA pro, AMR-NB, MIDI, AWB, M4A, MKA, OGG&lt;ref name=&quot;docs.blackberry.com&quot;&gt;{{cite web |url=http://docs.blackberry.com/en/smartphone_users/deliverables/47561/mba1344953159594.jsp |title=Supported audio and video file extensions, formats, and codecs |accessdate=2015-04-15 |archivedate=15 April 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150415131023/http://docs.blackberry.com/en/smartphone_users/deliverables/47561/mba1344953159594.jsp }}&lt;/ref&gt;|| AAC, AAC+, eAAC+, AMR-NB, AMR-WB, MP3, Vorbis, WAV&lt;ref name=&quot;Tizen Supported Multimedia Formats&quot;&gt;{{Cite web |title=Supported Multimedia Formats |url=https://developer.tizen.org/dev-guide/2.2.0/org.tizen.native.appprogramming/html/guide/media/support_multimedia_format.htm |accessdate=8 April 2017 |archivedate=29 November 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141129014906/https://developer.tizen.org/dev-guide/2.2.0/org.tizen.native.appprogramming/html/guide/media/support_multimedia_format.htm }}&lt;/ref&gt;||MP3, FLAC, AAC, eAAC, eAAC+, ALAC, AC3, DTS, Opus, Vorbis||MP3, Ogg Vorbis
|-
!Video playback
|[[H.264]] (up to High Profile), MPEG-4, M-JPEG&lt;ref name=&quot;Compare Models - Apple&quot;/&gt;||[[H.263]], H.264 (up to Baseline Profile), H.265 HEVC, MPEG-4 SP, DivX, XviD, VP8, VP9&lt;ref name=&quot;androidCoreMediaFormats&quot; /&gt;|| H.263, H.264, WMV, MPEG4, MPEG4 @ HD 720p 30fps, DivX, XviD&lt;ref&gt;{{cite web |last=Sacul |first=Kram |url=http://wmpoweruser.com/updates-codec-support-list-for-windows-phone-7-released-xvid-and-divx-supported/ |title=Updates codec support list for Windows Phone 7 released, XVID and DIVX supported |publisher=WMPoweruser |date=2010-09-18 |accessdate=2014-05-20 |archivedate=28 June 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140628162132/http://wmpoweruser.com/updates-codec-support-list-for-windows-phone-7-released-xvid-and-divx-supported/ }}&lt;/ref&gt;|| MP4, WMV, H.263, H.264, DivX, WMV, XviD, 3GGP, 3GP2, ASF, AVI, F4V, M4V, MKV, MOV, MPEG4, MPEG-2&lt;ref name=&quot;docs.blackberry.com&quot;/&gt;|| H.263, H.264, MPEG-4 Part 2&lt;ref name=&quot;Tizen Supported Multimedia Formats&quot; /&gt;||MPEG-4, H264, H263,&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://together.jolla.com/question/37917/what-codecs-audio-or-video-are-hardware-accelerated/ |title=What codecs (audio or video) are hardware accelerated? - together.jolla.com |access-date=8 April 2017 |archive-date=25 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151225032334/https://together.jolla.com/question/37917/what-codecs-audio-or-video-are-hardware-accelerated/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; although audio in recorded videos is out of sync&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://together.jolla.com/question/37917/what-codecs-audio-or-video-are-hardware-accelerated/?answer=106892#post-id-106892 |title=A comment in What codecs (audio or video) are hardware accelerated? - together.jolla.com |access-date=8 April 2017 |archive-date=15 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160415005928/https://together.jolla.com/question/37917/what-codecs-audio-or-video-are-hardware-accelerated/?answer=106892#post-id-106892 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;|| MPEG-4
|-
!Wired video out
|{{Yes|Up to 1080p via HDMI}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.apple.com/shop/product/MD826AM/A/lightning-digital-av-adapter |title=Apple Lightning Digital AV Adapter |publisher=Apple Inc. |date=2015-08-13 |accessdate=2015-09-13}}&lt;/ref&gt; or VGA,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.apple.com/shop/product/MD825AM/A/lightning-to-vga-adapter |title=Apple Lightning to VGA Adapter |publisher=Apple Inc. |date=2015-08-13 |accessdate=2015-09-13}}&lt;/ref&gt; 576p/480p via component&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://store.apple.com/us/product/MC917ZM/A?mco=MTY3ODQ5OTY |title=Apple Component AV Cable |publisher=Apple Inc. |accessdate=2011-09-07 |archive-date=7 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110907010846/http://store.apple.com/us/product/MC917ZM/A?mco=MTY3ODQ5OTY }}&lt;/ref&gt; or composite;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://store.apple.com/us/product/MC748ZM/A?mco=MTY3ODQ5OTY |title=Apple Composite AV Cable |publisher=Apple Inc. |accessdate=2011-09-07 |archive-date=6 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110906083127/http://store.apple.com/us/product/MC748ZM/A?mco=MTY3ODQ5OTY }}&lt;/ref&gt;||{{Yes|4K on 6+}}&lt;ref&gt;[http://www.androidpolice.com/2015/06/08/android-m-feature-spotlight-android-now-supports-native-4k-video-output-with-new-api/ [Android M Feature Spotlight&amp;#93; Android Now Supports Native 4K Video Output With New API&lt;!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --&gt;]&lt;/ref&gt;||{{Yes|8.1+}} USB&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.monkeyslaps.com/projecting-your-windows-phone-screen-to-a-pc/ |title=Projecting your Windows Phone screen to a PC |accessdate=8 April 2017 |archivedate=20 April 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140420000416/http://www.monkeyslaps.com/projecting-your-windows-phone-screen-to-a-pc/ }}&lt;/ref&gt;||{{Yes|10+}} 1080p via microHDMI,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cnet.com/2300-6452_1-10015598-7.html |title=Micro-HDMI equipped BlackBerry Z10 |publisher=CNET |date=2013-01-30 |accessdate=2014-01-26}}&lt;/ref&gt; SlimPort ([[BlackBerry Passport]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.analogix.com/en/news_media/news/blackberry-passport-leverages-slimport |title=The BlackBerry Passport leverages SlimPort |publisher=Analogix |date=2014-10-01 |accessdate=2015-04-15}}&lt;/ref&gt;||{{No}}||{{No}}&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://together.jolla.com/question/5617/any-video-output-possibility/ |title=Any video output possibility? |access-date=8 April 2017 |archive-date=20 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141220105538/https://together.jolla.com/question/5617/any-video-output-possibility/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;||?
|-
!Wired digital audio output
|{{Yes|7+: USB Audio}}&lt;ref&gt;[http://www.provideocoalition.com/ios-7-expands-digital-usb-audio-use-with-iphone-ipod-touch iOS 7 expands digital USB audio use with iPhone/iPod Touch]&lt;/ref&gt;||{{Yes|5+}} USB Audio&lt;ref&gt;[http://www.trustedreviews.com/opinions/android-5-0-l-features-list-what-s-new Android 5.0 Lollipop Features List: What's new?]&lt;/ref&gt;||{{Yes|10+: USB Audio on USB-C devices}}&lt;ref&gt;[http://forums.windowscentral.com/microsoft-lumia-950/395360-external-audio-dac-support-usb-otg.html External Audio DAC support from USB OTG]&lt;/ref&gt;||{{Yes|}} USB Audio||{{No}}||{{No}}||{{No}}
|-
!Wireless video/audio streaming to set top boxes/TVs/speakers
|{{Yes|[[AirPlay]]}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.apple.com/itunes/airplay/ |title=iTunes – AirPlay |publisher=Apple Inc. |date=2010-09-01 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||{{Yes|4.2+}} [[Miracast]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://androidandme.com/2012/10/news/android-4-2-adds-official-support-for-miracast-wireless-display/ |title=Android 4.2 adds official support for Miracast wireless display |publisher=Android and Me |date= |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt; but [[Digital Living Network Alliance|DLNA]]&lt;ref&gt;[https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=11412 Android Issue 11412: Support DLNA in media player]. code.google.com (2010-09-22). Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt; only available on selected devices||{{Yes|8.1+ [[Miracast]]}} on some devices&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://twitter.com/joebelfiore/statuses/452641077963415552 |title=WP8.1 supports Miracast}}&lt;/ref&gt;||{{Yes|10+}} [[Digital Living Network Alliance|DLNA]],&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://docs.blackberry.com/en/smartphone_users/deliverables/50635/mba1368812828960.jsp |title=Share your media files with DLNA Certified devices |publisher=BlackBerry |accessdate=2014-01-26 |archivedate=19 February 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140219001610/http://docs.blackberry.com/en/smartphone_users/deliverables/50635/mba1368812828960.jsp }}&lt;/ref&gt; 10.2+ [[Miracast]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bbin.in/en/2013/10/10/video-blackberry-10-2-usb-host-mode-and-miracast-demo/ |title=[VIDEO] BlackBerry 10.2 USB Host Mode and Miracast demo |publisher=bbin |date=2013-10-10 |accessdate=2014-01-26 |archive-date=24 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131024095317/http://www.bbin.in/en/2013/10/10/video-blackberry-10-2-usb-host-mode-and-miracast-demo/ }}&lt;/ref&gt; on some devices&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://crackberry.com/miracast-will-not-be-available-blackberry-z10 |title=Miracast will not be available on the BlackBerry Z10, Wi-Fi Direct supported instead |publisher=CrackBerry |date=2013-08-14 |accessdate=2014-01-26}}&lt;/ref&gt;||{{Yes|[[Digital Living Network Alliance|DLNA]]}}&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=NPYLbRKBlfY Play media file in Samsung Wave from PC / Remote Media Server (AllShare-DLNA)]. Youtube.com (2011-02-18). Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;||?||{{Yes|OTA-11+}}&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ubuntu Touch OTA-11 Update Introduces Wireless Display Support to Ubuntu Phones |url=http://news.softpedia.com/news/ubuntu-touch-ota-11-update-introduces-wireless-display-support-to-ubuntu-phones-504681.shtml |access-date=8 April 2017 |archive-date=24 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161124071623/http://news.softpedia.com/news/ubuntu-touch-ota-11-update-introduces-wireless-display-support-to-ubuntu-phones-504681.shtml }}&lt;/ref&gt;
|-
!Media player on-device playlist creation
|{{Yes}}&lt;ref name=&quot;iPhoneTips&quot;/&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=EHdaICGESnI Android 101: How To Create a Playlist]. Youtube.com (2011-04-08). Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |last=Cogen |first=David |url=http://theunlockr.com/2011/06/16/how-to-create-a-playlist-in-windows-phone/ |title=How To Create a Playlist in Windows Phone – TheUnlockrTheUnlockr |publisher=Theunlockr.com |date=2011-06-16 |accessdate=2012-03-02}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||?||{{Yes}}||{{Yes}}
|-
!Media player video scrubbing
|{{Yes}}||{{Yes}}||{{Yes|7.10.7720.0+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://blogs.windows.com/bloggingwindows/2011/06/03/a-tour-of-the-new-music-video-hub/ |title=A tour of the new Music +Video Hub |publisher=Microsoft |date=2011-06-03 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||?||?||?||{{Yes}}
|-
!Media player audio scrubbing
|{{Yes}}||{{Yes}}||{{Yes|8.1+&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.winbeta.org/news/updated-xbox-music-app-windows-phone-adds-audio-scrubbing-more-features-planned |title=Updated Xbox Music app for Windows Phone adds audio scrubbing, more features planned |publisher=WinBETA.org |date=2014-05-10 |accessdate=2014-06-01 |archive-date=1 June 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140601093122/http://www.winbeta.org/news/updated-xbox-music-app-windows-phone-adds-audio-scrubbing-more-features-planned }}&lt;/ref&gt;}}||?||?||?||{{Yes}}
|-
!Media player fine scrubbing
|{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=klRDYXutEWA#t=03m11s |title=iOS has fine scrubbing |publisher=youtube.com |date=2010-12-11 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||{{No2}} No,&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=15505 |title=Android Issue 15505: Media player fine scrubbing (swipe to seek) |publisher=Google.com |date=2011-03-15 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt; 3rd party software like [[VLC media player]], basic fine scrubbing removed on 4+&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=23355 |title=Android Issue 23355: the google music app in ics is missing a fast-forward function when you touch and hold the skip-to-the-next-trak button |publisher=Code.google.com |date=2011-12-21 |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt;||{{No}}||?||?||?||?
|-
!Media player double speed playing
|{{Okay|Only [[Podcast]]s}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.nevsblog.com/2006/06/23/listen-to-podcasts-in-half-the-time/ |title=Listen to podcasts in half the time |publisher=Nev's blog |date=2006-06-23 |accessdate=2011-09-07 |archive-date=29 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110829034255/http://www.nevsblog.com/2006/06/23/listen-to-podcasts-in-half-the-time }}&lt;/ref&gt;||{{No2}} No,&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=1961 |title=Android Issue 1961: MediaPlayer Adjustable SampleRate/Playback Speed support |publisher=Google.com |date=2009-02-10 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt; 3rd party software&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.astroplayer.com/ |title=Astro Player |publisher=Astro Player |accessdate=2011-09-07 |archivedate=23 March 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170323202205/http://astroplayer.com/ }}&lt;/ref&gt;||{{Okay|8.1+ Only [[Podcast]]s}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://winsupersite.com/windows-phone/windows-phone-81-preview-podcasts |title=Windows Phone 8.1 Preview: Podcasts }}&lt;/ref&gt;||?||?||?||?
|-
|}

==အရံပစ္စည်း ထောက်ပံ့မှု==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; text-align: center; width: auto&quot;
|+Peripheral support
|-
! width=&quot;10%&quot;| Feature
! width=&quot;10%&quot;| [[iOS]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Android (operating system)|Android]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Windows 10 Mobile]]
! width=&quot;10%&quot;| [[BlackBerry 10]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Tizen]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Sailfish OS]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Ubuntu Touch]]
|-
![[Bluetooth]] keyboard
|{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |author=Devin Coldewey |url=http://www.mobilecrunch.com/2010/04/08/finally-bluetooth-keyboard-support-for-the-iphone/ |title=Finally, Bluetooth keyboard support for the iPhone |publisher=Mobilecrunch.com |date=2010-04-08 |accessdate=2011-09-07 |archivedate=28 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110628182238/http://www.mobilecrunch.com/2010/04/08/finally-bluetooth-keyboard-support-for-the-iphone/ }}&lt;/ref&gt;||{{Yes|2.3+}};&lt;ref name=&quot;Android Issue 1147: RFE: Support for external keyboard, mouse&quot;&gt;{{cite web |url=https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=1147 |title=Android Issue 1147: RFE: Support for external keyboard, mouse |publisher=Google.com |date=2008-10-30 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt; previous versions via 3rd party software&lt;ref&gt;[http://www.mymobilegear.com/AndroidKBDriver.php KeyPro – Bluetooth keyboard manager] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111105052124/http://www.mymobilegear.com/AndroidKBDriver.php |date=5 November 2011 }}, 12/09/09&lt;/ref&gt;||{{Yes|8.1u2+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.windowscentral.com/heres-how-use-bluetooth-keyboard-windows-phone-81-update-2/ |title=Here's how to use a Bluetooth Keyboard with Windows Phone 8.1 Update 2 }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref name=&quot;Matthew Sutton&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=UPJkfZq_hbY |title=BlackBerry Z10 using Bluetooth keyboard and mouse |publisher=Matthew Sutton |date=2013-02-10 |accessdate=2014-01-26}}&lt;/ref&gt;||{{No}}||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://together.jolla.com/question/63543/tablet-needs-a-working-bluetooth-keyboard/?answer=76743#post-id-76743 |title=Tablet needs a working Bluetooth keyboard |access-date=8 April 2017 |archive-date=2 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402130439/https://together.jolla.com/question/63543/tablet-needs-a-working-bluetooth-keyboard/?answer=76743#post-id-76743 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://together.jolla.com/question/74318/bug-bluetooth-keyboard-does-not-work-in-android-applications/ |title=Bluetooth keyboard does not work in Android applications |access-date=8 April 2017 |archive-date=2 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402125207/https://together.jolla.com/question/74318/bug-bluetooth-keyboard-does-not-work-in-android-applications/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;[https://bugs.launchpad.net/ubuntu/+source/unity8/+bug/1516272 Bug #1516272 “Bluetooth keyboard use doesn't prevent screen blan...” : Bugs : unity8 package : Ubuntu]&lt;/ref&gt;
|-
!USB keyboard
|{{Yes|With Camera Connection Kit}}&lt;ref name=&quot;ilounge1&quot;/&gt;||{{Yes|3.1+}}&lt;ref name=&quot;Android Issue 1147: RFE: Support for external keyboard, mouse&quot;/&gt;||{{Yes|10+}} some devices&lt;ref&gt;{{citation |url=http://www.windowscentral.com/lumia-950-and-usb-otg | title=The Lumia 950 and USB OTG: Thumb drives, microphones and keyboards}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref name=&quot;Matthew Sutton&quot;/&gt;||{{No}}||?||{{Yes}}
|-
!Interchangeable external memory cards
|{{Okay|Only for photo/video import with an optional accessory}}||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://developer.android.com/guide/topics/data/data-storage.html |title=Storage Options &amp;#124; Android Developers |publisher=Developer.android.com |date= |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt;||{{Yes|8+}}&lt;ref&gt;{{cite web|author=Dante D'Orazio |url=http://www.theverge.com/2012/6/20/3101563/windows-phone-8-removable-micro-sd-support |title=Windows Phone 8 will support removable microSD storage |publisher=The Verge |date=2012-06-20 |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web|last=Michaluk |first=Kevin |url=http://crackberry.com/blackberry-101-lecture-6-how-install-microsdhc-card-your-blackberry |title=How to Install a Media Card into your BlackBerry |publisher=Crackberry.com |date=2010-03-18 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://developer.bada.com/help/topic/com.osp.documentation.help/html/bada_overview/bada_file_system.htm |title=bada File System |publisher=Developer.bada.com |date= |accessdate=2014-05-20 |archivedate=27 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130927084050/http://developer.bada.com/help/topic/com.osp.documentation.help/html/bada_overview/bada_file_system.htm }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Devices {{!}} Ubuntu for phones {{!}} Ubuntu |url=http://www.ubuntu.com/phone/devices |accessdate=8 April 2017 |archivedate=8 July 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160708091148/http://www.ubuntu.com/phone/devices }}&lt;/ref&gt;
|-
|}

==ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း==


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; text-align: center; width: auto&quot;
|+Productivity
|-
! width=&quot;10%&quot;| Feature
! width=&quot;10%&quot;| [[iOS]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Android (operating system)|Android]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Windows 10 Mobile]]
! width=&quot;10%&quot;| [[BlackBerry 10]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Tizen]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Sailfish OS]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Ubuntu Touch]]
|-
![[Computer multitasking|Multitasking]]
|{{Yes|7+;}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.phonearena.com/news/iOS-7-multitasking-for-all-apps-arrives_id43906 |title=iOS 7: multitasking for all apps arrives |publisher=Phonearena.com |date= |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;4-6: Limited&lt;ref&gt;{{cite web |last=Head |first=Chris |url=http://www.pcworld.com/article/199891/geek_101_android_and_ios_multitasking_compared.html |title=Geek 101: Android and iOS Multitasking Compared |publisher=PCWorld.com |date=2010-06-25 |accessdate=2011-09-07 |archivedate=3 September 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110903122518/http://www.pcworld.com/article/199891/geek_101_android_and_ios_multitasking_compared.html }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||{{Yes|8+}},&lt;ref&gt;{{cite web|last=O'Brien |first=Terrence |url=http://www.engadget.com/2012/06/20/microsoft-brings-true-background-multitasking-to-windows-phone/ |title=Microsoft brings true, background multitasking to Windows Phone 8 |publisher=Engadget |date=2012-06-20 |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt; 7.5: Limited||{{Yes}}||{{Yes|2+}}&lt;ref name=&quot;Samsung Bada 2.0 to get multitasking, push notifications, a new UI and more&quot; /&gt;||{{Yes}}||{{Yes}}
|-
!Quick app switching
|{{Yes|9+:}} via [[Force Touch#3D Touch|3D Touch]];&lt;ref&gt;[http://appleinsider.com/articles/15/10/02/how-to-multitask-more-efficiently-with-3d-touch-on-iphone-6s How to multitask more efficiently with 3D Touch on iPhone 6s]&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;5+: only on [[iPad]]&lt;ref&gt;[http://www.howtogeek.com/177237/8-navigation-tricks-every-ipad-user-needs-to-know/ 8 Navigation Tricks Every iPad User Needs to Know]&lt;/ref&gt;||{{Yes|7+}}&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/technology/2016/aug/23/android-7-nougat-tips-tricks-replies-settings-app-emoji Android 7.0 Nougat: 11 tips and tricks | Technology | The Guardian]&lt;/ref&gt;||{{No}}||{{No}}||{{No}}||{{No}}||{{Yes}}&lt;ref&gt;[http://betanews.com/2013/02/26/ubuntu-touch-interesting-concept-that-needs-work-preview/ Ubuntu Touch -- interesting concept that needs work]&lt;/ref&gt;
|-
!Document-centric multitasking
|{{No}}||{{Yes|5+}}&lt;ref&gt;[http://www.androidpolice.com/2014/06/30/android-l-feature-spotlight-the-new-document-centric-multitasking-interface-finally-makes-sense/ Android &quot;L&quot; Feature Spotlight: The New &quot;Document-Centric&quot; Multitasking Interface Finally Makes Sense]&lt;/ref&gt;||{{No}}||{{No}}||{{No}}||{{No}}||{{No}}
|-
!Split-screen app usage
|{{Rarely|9+:}} only on [[iPad]] with 2 GB [[Random-access memory|RAM]] or more&lt;ref&gt;{{cite web|last=Miller |first=Chance |url=http://9to5mac.com/2015/06/08/side-by-side-ipad-apps-gallery/ |title=Hands-on with iOS 9’s split-screen multitasking on the iPad |publisher=9to5Mac |date= |accessdate=2015-07-03}}&lt;/ref&gt;||{{Yes|7+, some manufacturers earlier}}&lt;ref&gt;[http://arstechnica.com/gadgets/2016/08/androids-split-screen-multitasking-mode-needs-some-help-from-developers/ Android’s split-screen multitasking mode needs some help from developers | Ars Technica]&lt;/ref&gt;||{{No}}||{{No2}}No, 3rd party software&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://berryflow.com/2014/11/work-wide-app-brings-split-screen-usability-blackberry-passport/ |title=Work Wide App Brings Split-screen Usability to BlackBerry Passport |publisher=BerryFlow |date=2014-11-14 |accessdate=2015-04-15}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://developer.tizen.org/es/documentation/ux-guide/basic-interaction/multi-window |title=Multi-window &amp;#124; Tizen Developers |language=es |publisher=Developer.tizen.org |date=2014-03-17 |accessdate=2014-05-20 |archive-date=29 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129063327/https://developer.tizen.org/es/documentation/ux-guide/basic-interaction/multi-window }}&lt;/ref&gt;||{{No2}}No &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://together.jolla.com/question/63871/request-jolla-tablet-split-screen-multitasking/ |title=Split Screen Multitasking |access-date=8 April 2017 |archive-date=29 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129083213/https://together.jolla.com/question/63871/request-jolla-tablet-split-screen-multitasking/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;||{{Rarely|Tablet-only}}&lt;ref&gt;{{cite web|last=Sakr |first=Sharif |url=http://www.engadget.com/2013/02/19/ubuntu-for-tablets-revealed/ |title=Ubuntu for tablets revealed with split screen multi-tasking, preview for Nexus slates coming this week |publisher=Engadget.com |date= |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt;
|-
!Desktop interactive widgets
|{{Yes|10+: App icons via [[Force Touch#3D Touch|3D Touch]] and/or dedicated widget screen}}&lt;ref name=&quot;ios10widgets&quot;&gt;[http://www.cnet.com/how-to/whats-new-with-widgets-in-ios-10/ What's new with widgets in iOS 10 - CNET]&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||{{No}} (Live Tiles are not interactive)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.wp7connect.com/2013/07/24/concept-windows-phone-8-1-wp9-w-interactive-live-tiles-video/ |title=Concept: Windows Phone 8.1/ WP9 w/ Interactive Live Tiles (video) |publisher=WP7 Connect |date= |accessdate=2014-05-20 |archivedate=20 May 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140520220313/http://www.wp7connect.com/2013/07/24/concept-windows-phone-8-1-wp9-w-interactive-live-tiles-video/ }}&lt;/ref&gt;||{{No}}||{{No}}||{{Yes}}||?
|-
!Lock screen widgets
|{{Yes|Media player, voicemail, camera;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.apple.com/ios/features.html#camera |title=iOS 5 – Camera |publisher=Apple Inc. |date=2011-06-11 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;5+: [[Notification Center|Notifications]];&lt;br/&gt;7+: [[Control Center (iOS)|Control Center]]&lt;br/&gt;8+: Interactive Notifications&lt;ref&gt;[http://www.cnet.com/uk/how-to/getting-to-know-interactive-notifications-on-ios-8/ Getting to know interactive notifications on iOS 8]&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;10+: Full widgets&lt;ref name=&quot;ios10widgets&quot;/&gt;}}||{{Yes}}Notifications and settings. Full Widgets on Android 4.2 and 4.4 only.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://developer.android.com/about/versions/android-4.2.html#Lockscreen |title=Android 4.2 APIs &amp;#124; Android Developers |publisher=Developer.android.com |date= |accessdate=2013-09-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.pocketables.com/2014/06/exploring-android-l-lockscreen-widgets-also-bite-dust.html Exploring Android L: Lockscreen widgets also bite the dust - Pocketables]&lt;/ref&gt;||{{Okay|Media Player; 8+: Live Apps and notifications}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.slashgear.com/windows-phone-8-gets-live-apps-for-lock-screen-29254587/ |title=Windows Phone 8 gets Live Apps for lock screen |publisher=SlashGear |date=2012-10-29 |accessdate=2013-09-01}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}, interactive notifications, camera, alarm||{{Okay|Media player; Notifications (SMS, call)}}||{{Yes}}||?
|-
!Notification view widgets
|{{Yes|8+}}||{{Yes|4.1+: Google Now and possible with 3rd party apps}}||{{No}}||{{Yes}}, BB 10.2||{{No}}||{{Yes}}||?
|-
!Quick settings toggles
|{{Yes|7+}}&lt;ref&gt;{{cite web|last=Fingas |first=Jon |url=http://www.engadget.com/2013/06/10/ios-7-control-center/ |title=iOS 7 to include Control Center for quick-access settings |publisher=Engadget.com |date= |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt;||{{Yes|2+}}&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Widgets To Quickly Change Android Settings - SocialTimes |url=http://socialtimes.com/widgets-to-quickly-change-android-settings_b47855 |access-date=8 April 2017 |archive-date=4 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150104200010/http://socialtimes.com/widgets-to-quickly-change-android-settings_b47855 }}&lt;/ref&gt;||{{Yes|8.1+}}&lt;ref name=&quot;blogs.windows.com&quot;/&gt;||{{Yes|10+}}, customizable in 10.2.1+&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://n4bb.com/customizable-quick-settings-blackberry-10-2-1-revealed/ |title=Customizable Quick Settings in BlackBerry 10.2.1 Now Revealed |publisher=N4BB |date=2013-11-12 |accessdate=2014-01-26}}&lt;/ref&gt;||{{No}}||{{No2|Via the Patchmanager app&lt;ref&gt;[https://openrepos.net/content/sfietkonstantin/patchmanager Patchmanager]&lt;/ref&gt;}}||{{Yes}}
|-
!Search multiple internal apps at once
|{{Yes}}||{{Yes}}||{{Yes|8.1+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.wpcentral.com/windows-phone-81-new-improved-search |title=How to find anything on your phone with Windows Phone 8.1}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||{{Yes}}||{{No}}&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://together.jolla.com/question/1286/search-global/ |title=Search (global) |access-date=8 April 2017 |archive-date=29 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129082418/https://together.jolla.com/question/1286/search-global/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;||?
|-
!Settings search
|{{Yes|9+}}&lt;ref&gt;{{cite web|last=Clover |first=Juli |url=http://www.macrumors.com/2015/06/08/ios-9-tidbits-and-hidden-features/ |title=iOS 9 Tidbits: Battery Saving Features, Search for Settings, Keyboard Changes, Email Attachments, and More |publisher=MacRumors |date= |accessdate=2015-07-03}}&lt;/ref&gt;||{{Yes|5+}} or 3rd party software like [[LineageOS]]&lt;ref&gt;[http://www.zdnet.com/android-ls-global-settings-search-make-an-appearance-on-cyanogenmod-7000031201/ Android L's global settings search make an appearance on CyanogenMod | ZDNet]&lt;/ref&gt;||{{Yes|8.1update2+}}&lt;ref name=&quot;http://www.pocketmeta.com/windows-phone-8-1-update-2-new-features-uncovered-21731/&quot;/&gt;||{{Yes}}||{{No}}||{{No}}||{{No}}
|-
!Search all fields of internal objects
|{{Yes|6+}}&lt;ref&gt;[http://www.phonearena.com/news/iOS-6-minor-tweaks-that-you-might-like_id31135 iOS 6: minor tweaks that you might like]. Phonearena.com. Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;||{{Okay|Only search Contacts name field but not any other field}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=3732 |title=Android Issue 3732: Only search Contacts name field but not any other field |publisher=Google.com |date=2009-08-31 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||{{Okay|Contacts are searched by name, nick and company}},&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.microsoft.com/windowsphone/en-us/howto/wp7/people/find-a-contact-quickly.aspx |title=Find and filter my contacts &amp;#124; Windows Phone How-to (United States) |publisher=Microsoft.com |date= |accessdate=2013-09-01}}&lt;/ref&gt; but not other fields like address or notes&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://social.answers.microsoft.com/Forums/en-US/windowsphone7/thread/b29e7b1a-c870-4061-bad7-9669187a465f |title=WP7 on HTC Mozart – Unable to search for additional Contact fields – by design or bug? |publisher=Microsoft |date=2010-11-11 |accessdate=2011-09-07 |archivedate=7 October 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141007152428/http://www.verizonwireless.com/wcms/consumer/videogallery/device-videos/blackberry/q10-video-screen-share.html }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://docs.blackberry.com/en/smartphone_users/deliverables/47561/mes1334344153587.jsp |title=Search your device |publisher=Research In Motion |accessdate=2015-04-15 |archivedate=29 June 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140629020043/http://docs.blackberry.com/en/smartphone_users/deliverables/47561/mes1334344153587.jsp }}&lt;/ref&gt;||{{Okay|Only searches contacts by name}}||{{Okay|First name, last name, nickname, also the multiple field called &quot;Details&quot;}}&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://together.jolla.com/question/48782/consider-all-fields-in-contact-app-search/ |title=Consider all fields in contact app search |access-date=8 April 2017 |archive-date=4 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150104171014/https://together.jolla.com/question/48782/consider-all-fields-in-contact-app-search/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;||?
|-
!Core apps missing search
|Bookmarks&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://forums.macrumors.com/showthread.php?t=711973 |title=iPhone 3.0 spotlight – bookmarks? |publisher=macrumors.com |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||Calendar&lt;ref&gt;[https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=2518 Issue 2518]. code.google.com (2009-04-27).&lt;/ref&gt; (available since 3+ and [[HTC Sense]])||Video&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://wmpoweruser.com/local-universal-search-on-wp-8-1/|title=Local universal search on WP 8.1|accessdate=8 April 2017|archivedate=25 May 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140525200857/http://wmpoweruser.com/local-universal-search-on-wp-8-1/}}&lt;/ref&gt;||?||?||?||?
|-
!Phone number links to dialer
|{{Yes}}||{{Yes|Available in stock Android, but not all devices enable it.}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=4575#56 |title=Android Issue 4575: Phone number linking to dialer |publisher=Google.com |date=2009-11-07 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||{{Yes}}||{{Okay|Yes, but not in browser}}||{{Yes}}||?
|-
!Addresses links to maps
|{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |last=Sande |first=Steven |url=http://www.tuaw.com/2009/06/22/inside-iphone-3-0-the-address-data-detector/ |title=Inside iPhone 3.0: The address data detector |publisher=tuaw.com |date=2009-06-22 |accessdate=2011-09-07 |archivedate=25 September 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110925151909/http://www.tuaw.com/2009/06/22/inside-iphone-3-0-the-address-data-detector }}&lt;/ref&gt;||{{Okay|In Contacts, but not in Calendar}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=19527 |title=Android Issue 19527: Calendar App: Ability to click on location in Event view |publisher=Google.com |date=2011-08-24 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt; nor in Gmail&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.google.com/support/forum/p/Google+Mobile/thread?tid=237056226cd02b10&amp;hl=en |title=Street addresses not showing up as links from gmail mobile |publisher=Google.com |date=2011-06-26 |accessdate=2011-09-07 |archivedate=7 October 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141007152428/http://www.verizonwireless.com/wcms/consumer/videogallery/device-videos/blackberry/q10-video-screen-share.html }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |last=Fried |first=Ina |url=http://news.cnet.com/8301-13860_3-20000737-56.html |title=A look at Windows Phone's 'smart links' &amp;#124; Beyond Binary – CNET News |publisher=News.cnet.com |date=2010-03-18 |accessdate=2012-03-02 |archivedate=26 March 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120326234632/http://news.cnet.com/8301-13860_3-20000737-56.html }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://crackberry.com/how-use-blackberry-maps-z30 |title=How to use Maps on the BlackBerry Z30 |date=2013-10-17 |accessdate=2015-04-15}}&lt;/ref&gt; ||?||{{Yes}}||?
|-
!Dates links to calendar
|{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://email.about.com/od/iphonemailtips/qt/How-to-Create-Calendar-Events-from-Emails-in-iPhone-Mail.htm |title=How to Create Calendar Events from Emails in iPhone Mail |publisher=email.about.com |date=2010-06-23 |accessdate=2011-09-07 |archive-date=30 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111030184353/http://email.about.com/od/iphonemailtips/qt/How-to-Create-Calendar-Events-from-Emails-in-iPhone-Mail.htm }}&lt;/ref&gt;||{{No}}||Yes||Yes||Yes||{{Yes}}||?
|-
|}

==ဖုန်းမြည်သံနှင့် အသိပေးမှုများ==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; text-align: center; width: auto&quot;
|+Ringtones and alerts
|-
! width=&quot;10%&quot;| Feature
! width=&quot;10%&quot;| [[iOS]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Android (operating system)|Android]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Windows 10 Mobile]]
! width=&quot;10%&quot;| [[BlackBerry 10]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Tizen]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Sailfish OS]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Ubuntu Touch]]
|-
!Custom ringtones
|{{Yes}}&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=PsIE8UjInaA How To Create Your Own Ringtone on an iPhone]. Youtube.com (2009-06-29). Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||{{Yes|7.10.7720.0+}}&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nagy |first=Anton D. |url=http://pocketnow.com/windows-phone/seven-great-new-features-of-mango-for-windows-phone-7 |title=Seven Great New Features of Mango for Windows Phone 7 |publisher=pocketnow.com |date=2011-04-13 |accessdate=2011-09-07 |archive-date=17 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110917142206/http://pocketnow.com/windows-phone/seven-great-new-features-of-mango-for-windows-phone-7 }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||{{Yes}}||{{Yes}}||{{Yes}}
|-
!Custom SMS/MMS tones
|{{Yes|5+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://osxdaily.com/2011/07/11/iphone-custom-text-message-alert-sounds-come-to-ios-5/ |title=iPhone Custom Text Message Alert Sounds Come to iOS 5 |publisher=OS X Daily |date=2011-07-11 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref name=&quot;How to Set Custom (SMS) Notification Ringtone on Android Phone&quot;&gt;{{cite web |url=http://jaxov.com/2010/10/how-to-set-custom-sms-notification-ringtone-on-android-phone/ |title=How to Set Custom (SMS) Notification Ringtone on Android Phone |publisher=Jaxov.com |date=2010-10-08 |accessdate=2012-06-14 |archivedate=14 June 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120614232851/http://jaxov.com/2010/10/how-to-set-custom-sms-notification-ringtone-on-android-phone/ }}&lt;/ref&gt;||{{Yes|8 GDR3+}}&lt;ref name=&quot;http://www.theverge.com/2013/10/14/4836394/windows-phone-8-update-3-features-screenshots-release-date&quot;/&gt;||{{Yes}}&lt;ref name=&quot;How to assign a ringtone and text alert to a contact on a BlackBerry Torch 9800&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=evaTfnYd5H8 |title=How to assign a ringtone and text alert to a contact on a BlackBerry Torch 9800 |publisher=youtube.com |date=2011-02-17 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||?||{{Yes}}||?
|-
!Custom vibrate alert patterns
|{{Yes|5+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.macrumors.com/2011/06/08/ios-5-allows-you-to-tap-out-custom-vibration-patterns/ |title=iOS 5 Allows You to Tap Out Custom Vibration Patterns |publisher=macrumors.com |date=2011-06-08 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://iostips.net/ios-how-create-custom-vibration-alert-for-each-contact/ |title=iOS 5: How To Create A Custom Vibration Alert For Each Contact |publisher=iostips.net |accessdate=2011-09-07 |archivedate=13 August 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110813230725/http://iostips.net/ios-how-create-custom-vibration-alert-for-each-contact/ }}&lt;/ref&gt;||{{No2}}No,&lt;ref name=&quot;Android Issue 1027: More granular notification tone, volume, and repeat controls&quot;&gt;{{cite web |url=https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=1027 |title=Android Issue 1027: More granular notification tone, volume, and repeat controls |publisher=Google.com |date=2008-10-23 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt; possible on some Samsung devices such as Galaxy S III, but limited&lt;ref name=&quot;Create custom vibration patterns for specific contacts with Samsung Galaxy S3 phone&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.itworld.com/mobile-wireless/293216/create-custom-vibration-patterns-specific-contacts-samsung-galaxy-s3-phone |title=Create custom vibration patterns for specific contacts with Samsung Galaxy S3 phone |publisher=Itworld.com |date=2012-09-04 |accessdate=2014-02-16 |archive-date=7 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141007152428/http://www.verizonwireless.com/wcms/consumer/videogallery/device-videos/blackberry/q10-video-screen-share.html }}&lt;/ref&gt;||{{No}}||{{Yes}}&lt;ref name=&quot;How to assign a ringtone and text alert to a contact on a BlackBerry Torch 9800&quot;/&gt;||?||{{No2|API available for 3rd party apps}}||?
|-
!Dismiss repeating [[alarm clock]] before trigger
|{{No}}&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Why we hate the iPhone alarm - Features - Macworld UK |url=http://www.macworld.co.uk/feature/iphone/why-we-hate-iphone-alarm-3524892/ |accessdate=8 April 2017 |archivedate=5 February 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170205100618/http://www.macworld.co.uk/feature/iphone/why-we-hate-iphone-alarm-3524892/ }}&lt;/ref&gt;||{{Yes|4.4+}}&lt;ref&gt;[http://www.androidpolice.com/2013/11/16/getting-to-know-android-4-4-kitkat-edition-android-gets-cleaner-brighter-more-useful/ Getting To Know Android 4.4 KitKat Edition - Android Gets Cleaner, Brighter, More Useful]&lt;/ref&gt;||{{No}}||{{No}}||{{No}}||?||?
|-
|}

==လုံခြုံရေးနှင့် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; text-align: center; width: auto&quot;
|+Security and privacy
|-
! width=&quot;10%&quot;| Feature
! width=&quot;10%&quot;| [[iOS]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Android (operating system)|Android]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Windows 10 Mobile]]
! width=&quot;10%&quot;| [[BlackBerry 10]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Tizen]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Sailfish OS]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Ubuntu Touch]]
|-
![[Proxy server]]
|{{Yes}}||{{Okay|3.1+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=1273 |title=Android Issue 1273: IP Proxy Settings for Wifi Network |publisher=Google.com |date=2008-11-12 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt; but only global, not per connection&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=4386 |title=Android Issue 4386: Add proxy options for each individual internet connection |publisher=Google.com |date=2009-10-27 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt; and only works for the browser&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=36481 |title=Android Issue 36481: Proxy all HTTP traffic system-wide |publisher=Code.google.com |date=2012-08-19 |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt; 3rd party apps available&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://play.google.com/store/apps/details?id=org.sandroproxy |title=SandroProxy - Android Apps on Google Play |publisher=Play.google.com |date=2014-04-17 |accessdate=2014-05-20 |archivedate=8 April 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140408014650/https://play.google.com/store/apps/details?id=org.sandroproxy }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||{{Yes}}||{{Yes}}||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://together.jolla.com/question/60776/cannot-enable-proxy/?answer=60807#post-id-60807 |title=Cannot enable proxy |access-date=8 April 2017 |archive-date=2 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402130443/https://together.jolla.com/question/60776/cannot-enable-proxy/?answer=60807#post-id-60807 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}
|-
!On-device [[encryption]]
|{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://support.apple.com/kb/HT4175 |title=iOS: Understanding data protection |publisher=Apple Inc. |date=2011-10-14 |accessdate=2011-10-20}}&lt;/ref&gt; (3rd party software may attempt [[brute-force attack]]s on password&lt;ref name=&quot;Elcomsoft Phone Password Breaker&quot;&gt;[http://www.elcomsoft.com/eppb.html Recover passwords protecting iPhone/iPod and BlackBerry backups]. Elcomsoft.com. Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;)||{{Yes|3+}}&lt;ref&gt;[https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=3748 Android Issue 3748: Add support for partition/block device encryption]. Code.google.com (2009-09-01). Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt; but insecure on [[Qualcomm]] devices&lt;ref&gt;[http://arstechnica.com/security/2016/07/androids-full-disk-encryption-just-got-much-weaker-heres-why/ Android’s full-disk encryption just got much weaker—here’s why | Ars Technica]&lt;/ref&gt;||{{Yes|8+}}&lt;ref&gt;{{cite web|last=Honig |first=Zach |url=http://www.engadget.com/2012/06/20/windows-phone-8-enterprise-features/ |title=MS teases Windows Phone 8 enterprise features: Company Hub, encryption, secure boot, IT management |publisher=Engadget |date=2012-06-20 |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://us.blackberry.com/ataglance/security/features.jsp#tab_tab_stored_data |title=BlackBerry Stored Data Security |publisher=Research In Motion |accessdate=2011-09-07 |archivedate=19 August 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110819114454/http://us.blackberry.com/ataglance/security/features.jsp#tab_tab_stored_data }}&lt;/ref&gt; (3rd party software may attempt brute-force attacks on password&lt;ref name=&quot;Elcomsoft Phone Password Breaker&quot;/&gt;)||{{No}}||{{No}}&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://together.jolla.com/question/2158/optional-encryption-of-the-device/ |title=optional encryption of the device |access-date=8 April 2017 |archive-date=29 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129082412/https://together.jolla.com/question/2158/optional-encryption-of-the-device/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;||{{No}}
|-
!External storage encryption
|{{No|External storage not available}}||{{Yes|6+}}&lt;ref name=&quot;liliputing.com&quot;/&gt;||{{Okay|8.1+}} Apps and data only&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.microsoft.com/en-us/download/details.aspx?id=42509&amp;WT.mc_id=rss_alldownloads_all|title=Windows Phone 8.1 Security Overview}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;[http://www.blackberryinsight.com/2007/12/04/how-to-secure-your-blackberry/ How to secure your BlackBerry « BlackBerryInsight – BlackBerry News &amp; Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120815192222/http://www.blackberryinsight.com/2007/12/04/how-to-secure-your-blackberry/ |date=15 August 2012 }}. Blackberryinsight.com. Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;||{{No}}||?||?
|-
!Zero knowledge encryption&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/technology/2014/jul/17/edward-snowden-dropbox-privacy-spideroak Snowden: Dropbox is hostile to privacy, unlike 'zero knowledge' Spideroak | Technology | theguardian.com]&lt;/ref&gt;
|{{No}}, data stored on [[iCloud]] is accessible by Apple&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://theintercept.com/2014/09/22/apple-data/ |title=Apple Still Has Plenty of Your Data for the Feds |publisher=The Intercept |date=2014-09-22 |accessdate=2015-09-26}}&lt;/ref&gt; and shared with the American [[PRISM (surveillance program)|PRISM surveillance program]].&lt;ref name=&quot;mikko-prism&quot;&gt;{{cite web|url=http://grahamcluley.com/2013/10/mikko-prism/ |title=PRISM. Why you should be outraged by US government surveillance |publisher=Grahamcluley.com |date=2013-10-14 |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt;||{{No|No, data is accessible by Google}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://news.softpedia.com/news/Google-Admits-Handing-over-European-User-Data-to-US-Intelligence-Agencies-215740.shtml |title=Google Admits Handing over European User Data to US Intelligence Agencies |publisher=softpedia.com |date=2011-08-08 |accessdate=2011-09-07 |archive-date=28 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110928040900/http://news.softpedia.com/news/Google-Admits-Handing-over-European-User-Data-to-US-Intelligence-Agencies-215740.shtml }}&lt;/ref&gt; and shared with the American [[PRISM (surveillance program)|PRISM surveillance program]].&lt;ref name=&quot;mikko-prism&quot;/&gt;||{{No|No, data is accessible by Microsoft}}&lt;ref&gt;[http://www.engadget.com/2011/06/30/microsoft-european-cloud-data-may-not-be-immune-to-the-patriot/ Microsoft: European cloud data may not be immune to the Patriot Act]. Engadget.com (2011-06-30). Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt; and shared with the American [[PRISM (surveillance program)|PRISM surveillance program]].&lt;ref name=&quot;mikko-prism&quot;/&gt;||?||?||?||?
|-
!Privacy of synchronization&lt;ref&gt;[http://yro.slashdot.org/story/11/11/22/0015223/are-there-any-smartphones-that-respect-privacy Are There Any Smartphones That Respect Privacy? – Slashdot]. Yro.slashdot.org. Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;
|{{Yes|When synchronizing locally and not using [[iCloud]]}}||{{No2}} 3rd party software like [[ownCloud]]&lt;ref&gt;[http://www.techrepublic.com/article/break-away-from-free-cloud-storage-providers-by-using-owncloud/ Break away from free cloud storage providers by using ownCloud - TechRepublic]&lt;/ref&gt;||{{Okay|Partial}}, Contacts, Calendar and Mail can be kept private when using your own Exchange server or Office 365 own cloud instead of synchronizing with public cloud servers (that keeps data unencrypted)&lt;ref&gt;[http://yro.slashdot.org/comments.pl?sid=2537718&amp;cid=38131168 Windows Phone 7 is a good solution – Are There Any Smartphones That Respect Privacy? – Slashdot]. Yro.slashdot.org. Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt; for Photos and Office docs can be kept private when using your own Office 365 cloud or SharePoint,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.microsoft.com/windowsphone/en-US/howto/wp7/office/use-office-sharepoint-workspace-mobile.aspx |title=Use Microsoft SharePoint Workspace Mobile &amp;#124; Windows Phone How-to (United States) |publisher=Microsoft.com |date= |accessdate=2013-09-01}}&lt;/ref&gt; or synchronization of Phones can be disabled (by default).&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.microsoft.com/windowsphone/en-us/howto/wp7/pictures/upload-pictures-to-the-web.aspx |title=Share pictures and videos &amp;#124; Windows Phone How-to (United States) |publisher=Microsoft.com |date= |accessdate=2013-09-01}}&lt;/ref&gt;||{{No2|When using your own [[BlackBerry Enterprise Server|BES]] instead of BlackBerry cloud BES (that keeps data unencrypted)}}&lt;ref&gt;[http://yro.slashdot.org/comments.pl?sid=2537718&amp;cid=38131262 Want Privacy? Get your own BES – Are There Any Smartphones That Respect Privacy? – Slashdot]. Yro.slashdot.org (2011-11-21). Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;||?||?||?
|-
!Sync to cloud communication encryption
|{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.apple.com/iphone/business/integration/ |title=iPhone in Business – Integration |publisher=Apple Inc. |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||{{Yes|2.3.4+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.uni-ulm.de/in/mi/mitarbeiter/koenings/catching-authtokens.html |title=Catching AuthTokens in the Wild – The Insecurity of Google's ClientLogin Protocol |publisher=uni-ulm.de |date=2011-06-15 |accessdate=2011-09-07 |archivedate=2 September 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110902202236/http://www.uni-ulm.de/in/mi/mitarbeiter/koenings/catching-authtokens.html }}&lt;/ref&gt;||{{Yes|7.10.7720.0+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://blogs.windows.com/bloggingwindows/2011/05/16/productivity-takes-a-big-step-forward-in-mango/ |title=Productivity takes a big step forward in Mango |publisher=Microsoft |date=2011-05-16 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://docs.blackberry.com/en/admin/deliverables/12873/Standard_BlackBerry_message_encryption_193608_11.jsp |title=Standard BlackBerry encryption |publisher=Research In Motion |accessdate=2011-09-07 |archivedate=17 September 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110917105115/http://docs.blackberry.com/en/admin/deliverables/12873/Standard_BlackBerry_message_encryption_193608_11.jsp }}&lt;/ref&gt;||?||?||?
|-
!Wireless anti-tracking&lt;ref&gt;[http://www.csoonline.com/article/2945044/cyber-attacks-espionage/ieee-groups-recommends-random-mac-addresses-for-wi-fi-security.html IEEE group recommends random MAC addresses for Wi-Fi security | CSO Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151223190739/http://www.csoonline.com/article/2945044/cyber-attacks-espionage/ieee-groups-recommends-random-mac-addresses-for-wi-fi-security.html |date=23 December 2015 }}&lt;/ref&gt;
|{{Yes|8+}}&lt;ref&gt;[http://arstechnica.com/apple/2014/06/ios8-to-stymie-trackers-and-marketers-with-mac-address-randomization/ iOS 8 to stymie trackers and marketers with MAC address randomization | Ars Technica]&lt;/ref&gt;||{{No2}} 3rd party software&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Protect Your Privacy on Your Mobile Device with Pry-Fi - xda-developersxda-developers |url=http://www.xda-developers.com/android/protect-your-privacy-on-your-mobile-device-with-pry-fi/ |accessdate=8 April 2017 |archivedate=3 July 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140703201832/http://www.xda-developers.com/android/protect-your-privacy-on-your-mobile-device-with-pry-fi/ }}&lt;/ref&gt;||{{No}}||{{No}}||{{No}}||?||?
|-
!Remote device location tracking
|{{Yes}}&lt;ref name=&quot;find-my-iphone&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.apple.com/iphone/features/find-my-iphone.html |title=Find My iPhone |publisher=Apple Inc. |date=2009-06-10 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://officialandroid.blogspot.com.es/2013/08/find-your-lost-phone-with-android.html |title=Official Android Blog: Find your lost phone with Android Device Manager |publisher=Officialandroid.blogspot.com.es |date= |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref name=&quot;downloadsquad.switched.com&quot;&gt;{{cite web |last=Mathews |first=Lee |url=http://downloadsquad.switched.com/2010/09/04/windows-phone-7-remote-lock-and-wipe-features-pictured/ |title=Windows Phone 7 remote lock and wipe, find my phone features pictured |publisher=Downloadsquad.switched.com |date=2010-09-04 |accessdate=2012-03-02 |archivedate=7 October 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141007152428/http://www.verizonwireless.com/wcms/consumer/videogallery/device-videos/blackberry/q10-video-screen-share.html }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||?||?||?
|-
!Remote device locking and/or data wipe
|{{Yes}}&lt;ref name=&quot;find-my-iphone&quot;/&gt;||{{Yes|2.2+}}&lt;ref&gt;{{cite web|author=Google Apps |url=http://support.google.com/a/users/bin/answer.py?hl=en&amp;answer=1235372 |title=Manage my devices - Google Apps Help |publisher=Support.google.com |date= |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref name=&quot;downloadsquad.switched.com&quot;/&gt;||{{Yes}}||?||?||?
|-
![[End-to-end encryption|End-to-end encrypted]] push notifications
|{{Yes|Possible since iOS 7, where the app can handle the notification and decrypt it}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://developer.apple.com/library/ios/releasenotes/General/WhatsNewIniOS/Articles/iOS7.html#//apple_ref/doc/uid/TP40013162-SW10 |title=What's New in iOS: iOS 7.0 |publisher=Developer.apple.com |date=2014-03-10 |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt;||{{Yes|Possible, notifications are handled by the app that can decrypt it}}&lt;ref name=&quot;Android Cloud To Device Messaging&quot; /&gt;||{{Yes|Possible, raw notifications are handled by the app that can decrypt it}}&lt;ref&gt;[http://msdn.microsoft.com/en-us/library/hh202977%28v=vs.92%29.aspx How to: Send and Receive Raw Notifications for Windows Phone]. Msdn.microsoft.com (2012-03-22). Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;||?||?||?||?
|-
![[Secure Shell|SSH Client]]
|{{Yes}}&lt;ref&gt;[http://www.zinger-soft.com/iSSH_features.html iSSH – Zingersoft]. Zinger-soft.com. Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.instantcocoa.com/products/pTerm/ Instant Cocoa – pTerm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120908131142/http://www.instantcocoa.com/products/pTerm/ |date=8 September 2012 }}. Instantcocoa.com (2011-03-31). Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://wmpoweruser.com/its-here-the-ssh-client-for-windows-phone-7-5/|title=The SSH client for Windows Phone|accessdate=8 April 2017|archivedate=16 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140416043348/http://wmpoweruser.com/its-here-the-ssh-client-for-windows-phone-7-5/}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||?||{{Yes}}||{{Yes}}
|-
![[VPN]]
|{{Yes}}&lt;ref&gt;[http://support.apple.com/kb/ht1424 iOS: Setting up VPN]. Support.apple.com (2011-10-26). Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;Wallen, Jack. (2011-01-21) [http://www.techrepublic.com/blog/smartphones/connect-to-a-pptp-vpn-from-your-android-phone/2145 Connect to a PPTP VPN from your Android phone]. TechRepublic. Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;||{{Yes|8.1+}}&lt;ref name=&quot;blogs.windows.com&quot;/&gt;||{{Yes|10+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.blackberryos.com/blackberry-z10/35641-guide-how-set-up-personal-vpn-blackberry-z10.html |title=GUIDE: How to set up a Personal VPN on a BlackBerry Z10  |publisher=BlackBerryOS.com |date=2013-02-16 |accessdate=2014-01-26}}&lt;/ref&gt;||?||?||{{Yes}}
|-
![[OpenVPN]]
|{{Yes}}&lt;ref&gt;[http://louwrentius.com/setup-a-vpn-on-your-iphone-with-openvpn-and-linux.html Setup a VPN on Your iPhone With OpenVPN and Linux]. Retrieved on 2015-04-10.&lt;/ref&gt;||{{No2}} No, but possible with 3rd party firmware&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cyanogenmod.org/features/openvpn |title=OpenVPN |publisher=CyanogenMod |date=2011-02-20 |accessdate=2014-09-20 |archivedate=10 October 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141010140607/http://www.cyanogenmod.org/features/openvpn }}&lt;/ref&gt;||{{No}}||{{No}}||?||{{Yes}}||?
|-
![[Wi-Fi Protected Access|WPA]] [[Protected Extensible Authentication Protocol|PEAP]]
|{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://manuals.info.apple.com/en_US/Enterprise_Deployment_Guide.pdf |title=iPhone OS Enterprise Deployment Guide |publisher=Apple Inc. |format=PDF |accessdate=2011-09-07 |archivedate=5 September 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110905011612/http://manuals.info.apple.com/en_US/Enterprise_Deployment_Guide.pdf }}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=1386#c328 |title=Android Issue 1386: Feature req: support WPA2-Enterprise with EAP extensions |publisher=Google.com |date=2008-11-28 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://answers.microsoft.com/en-us/winphone/forum/wp7-wpdevices/wireless-eap-tls-authentication-on-windows-phone-7/80808f0f-71f3-4fb0-882e-0bc8683e3c5f |title=Wireless EAP-TLS Authentication on Windows Phone 7 |publisher=Microsoft |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||?||?||{{Okay|In developer mode}}&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://together.jolla.com/question/315/wpa-8021x-enterprise-others-gui-wifi-support-needed-workaround/ |title=WPA-802.1X (enterprise) +Others GUI wifi support needed + workaround - together.jolla.com |access-date=8 April 2017 |archive-date=7 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141007152428/http://www.verizonwireless.com/wcms/consumer/videogallery/device-videos/blackberry/q10-video-screen-share.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;||?
|-
|}

==အသံ==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; text-align: center; width: auto&quot;
|+Sound and voice
|-
! width=&quot;10%&quot;| Feature
! width=&quot;10%&quot;| [[iOS]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Android (operating system)|Android]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Windows 10 Mobile]]
! width=&quot;10%&quot;| [[BlackBerry 10]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Tizen]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Sailfish OS]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Ubuntu Touch]]
|-
!Separate volume for ringtone and media
|{{Yes}}||{{Yes}}||{{Yes|8.1+}}&lt;ref name=&quot;blogs.windows.com&quot;/&gt;||{{Yes}}||?||{{Yes}}||{{No2|3rd party app}}
|-
!Voice commands
|{{Yes|5+}} ([[Siri (software)|Siri]])||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{Cite web |title=List of Google Now voice commands |url=http://www.greenbot.com/article/2359684/a-list-of-all-the-ok-google-voice-commands.html |access-date=8 April 2017 |archive-date=15 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141015070303/http://www.greenbot.com/article/2359684/a-list-of-all-the-ok-google-voice-commands.html }}&lt;/ref&gt;||{{Yes|8.1+}} [[Microsoft Cortana]]&lt;ref name=&quot;http://www.wpcentral.com/cortana-windows-phone-81-handson-video&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.wpcentral.com/cortana-windows-phone-81-handson-video |title=Cortana announced for Windows Phone 8.1, we go hands on |publisher=WP Central |date=2014-04-02 |accessdate=2014-06-02}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref name=&quot;http://www.berryreview.com/2013/03/13/blackberry-explains-the-security-of-voice-control-data/&quot;&gt;[http://www.berryreview.com/2013/03/13/blackberry-explains-the-security-of-voice-control-data/ BlackBerry Explains the Security of Voice Control Data - BerryReview]&lt;/ref&gt;||?||{{No2|via 3rd party software such Saera&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://together.jolla.com/question/8992/voice-control/ |title=Voice Control |access-date=8 April 2017 |archive-date=20 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141220114325/https://together.jolla.com/question/8992/voice-control/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;}}||?
|-
!Offline voice commands
|{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |last=Buchanan |first=Ricky |url=http://atmac.org/iphone-voice-commands-cheat-sheet |title=iPhone/iPod Touch Voice Commands Cheat Sheet |publisher=atmac.org |date=2009-10-18 |accessdate=2011-09-07 |archivedate=3 September 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110903121932/http://atmac.org/iphone-voice-commands-cheat-sheet }}&lt;/ref&gt;||{{Yes|6+}}&lt;ref&gt;[http://www.greenbot.com/article/2941772/offline-ok-google-capability-found-hidden-inside-latest-google-app-for-android-update.html Offline 'OK Google' capability found hidden inside latest Google app for Android update | Greenbot&lt;!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --&gt;]&lt;/ref&gt;||{{Okay|Limited}}, Playback control not available&lt;ref&gt;[http://answers.microsoft.com/en-us/winphone/forum/wp7-wptips/voice-commands-in-mango/42abbb13-7c36-473d-bacb-4bcbdf038082?msgId=ba7dfef7-7ce7-49ce-8b58-b9e8188636c4 Voice commands in Mango – Microsoft Answers]. Answers.microsoft.com (2011-09-06). Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;||{{No}}&lt;ref name=&quot;http://www.berryreview.com/2013/03/13/blackberry-explains-the-security-of-voice-control-data/&quot;/&gt;||?||{{No}}||?
|-
!Voice recognition
|{{Yes|5+}} ([[Siri (software)|Siri]])||{{Yes}}||{{Yes|8.1+}} [[Microsoft Cortana]]&lt;ref name=&quot;http://www.wpcentral.com/cortana-windows-phone-81-handson-video&quot;/&gt;||{{Yes}}||?||{{No}}||No
|-
!Offline voice recognition
|{{Okay|Limited}}, only calling and music playback&lt;ref&gt;[https://support.apple.com/en-gb/HT201936 Tips for using Voice Control with iPhone and iPod touch]. Apple.com. Retrieved on 2015-04-10.&lt;/ref&gt;||{{Yes|4.1+}}&lt;ref&gt;[http://www.slashgear.com/android-4-1-jelly-bean-adds-offline-voice-typing-27235871/ Android 4.1 Jelly Bean adds Offline Voice Typing – SlashGear]. Slashgear.com. Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;||{{Okay|Limited}}, only calling and launching apps||{{No}}||{{No}}||{{No}}||?
|-
!Non-English voice recognition
|{{Yes}}&lt;ref name=iOSVoiceLangs/&gt;||{{Yes}}||{{Yes}}&lt;ref name=&quot;http://blogs.windows.com/bloggingwindows/2011/07/06/windows-phone-around-the-world-language-support-in-mango/&quot;/&gt;||{{Yes}}||?||{{No}}||?
|-
!Sound recorder
|{{Okay|3+: Limited (Not voice controlled)}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=gwSlx7mpZXo |title=Voice Memo app in iPhone 3.0 |publisher=Youtube.com |date=2009-06-08 |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=p7NA7aEfQJc |title=The New iPhone OS 3.0 - Voice Memo App |publisher=Youtube.com |date= |accessdate=2014-05-20}}&lt;/ref&gt;||{{Okay|Very limited (Doesn't work in background}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=14462 |title=Android Issue 14462: Sound Recorder does not work on background |publisher=Google.com |date=2011-02-01 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt; and not voice controlled)||{{Okay|10+: Quite limited (doesn't work in background)}},&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.windowscentral.com/sound-recorder-app-windows-10-phones-minimal-effective |title=The Sound Recorder app in Windows 10 for phones is minimal, but effective |publisher=Windows Central |date=2015-02-16 |accessdate=2015-05-15}}&lt;/ref&gt; for older versions: 3rd party software, also similarly limited||{{Okay| 10+ Embedded into Remember&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://crackberry.com/dear-berry-how-do-i-record-voice-note |title=Dear Berry: How do I record a voice note? |publisher=CrackBerry |date=2013-06-22 |accessdate=2014-01-26}}&lt;/ref&gt; app, works in background but not voice controlled. 7.1 and older: Very limited (Doesn't work in background and not voice controlled)}}||{{Okay|Partial}}||{{No2}} 3rd party software&lt;ref&gt;[https://github.com/cornedor/sailfish-recorder cornedor/sailfish-recorder · GitHub]&lt;/ref&gt;||{{No2|3rd party app}}
|-
!Call recorder
|{{No2|3rd party software&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.gottabemobile.com/2016/09/18/how-to-record-an-iphone-call/ |title=How to Record an iPhone Call |date=2016-09-18}}&lt;/ref&gt;}}||{{No2}} Prevented by OS restrictions,&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=2117 |title=Android Issue 2117: Enhancement: Call Recorder |publisher=Google.com |date=2009-03-02 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt; but possible with 3rd party firmware&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.xda-developers.com/call-recording-cyanogenmod-11/ |title=Enable Call Recording in CyanogenMod 11 with Xposed - XDA Forums |publisher=xda-developers |date=2014-08-25 |accessdate=2015-03-07 |archive-date=2 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402163021/http://www.xda-developers.com/call-recording-cyanogenmod-11/ }}&lt;/ref&gt;||{{Yes|10+}} some devices&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.windowscentral.com/enable-native-call-recording-lumia-950 | title=How to enable native call recording on the Lumia 950 and Lumia 950 XL}}&lt;/ref&gt;||{{No2}}With third-party software&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://crackberry.com/call-recorder-blackberry-10 |title=Recording phone calls just got easy with Call Recorder for BlackBerry 10 |publisher=CrackBerry |date=2013-12-12 |accessdate=2014-01-26}}&lt;/ref&gt;||?||{{No2|1.1+:3rd party software&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://together.jolla.com/question/5008/call-recording-app/ |title=call recording app |access-date=8 April 2017 |archive-date=29 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129082830/https://together.jolla.com/question/5008/call-recording-app/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;}}||?
|-
!Sound trim
|{{Yes}}&lt;ref&gt;{{Cite web |title=How to Edit a Voice Memo on Your iPhone video from Answers.com Videos |url=http://video.answers.com/how-to-edit-a-voice-memo-on-your-iphone-210702086 |accessdate=8 April 2017 |archivedate=4 May 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120504045128/http://video.answers.com/how-to-edit-a-voice-memo-on-your-iphone-210702086 }}&lt;/ref&gt;||{{No2}}No,&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=14553 |title=Android Issue 14553: Basic sound editor (at least time trim and split) |publisher=Google.com |date=2011-02-05 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt; but 3rd party software available&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://market.android.com/details?id=com.herman.ringtone |title=Ringtone Maker – Apps op Android Market |publisher=market.android.com |accessdate=2012-03-02}}&lt;/ref&gt;||{{No2|3rd party software}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.windowsphone.com/en-US/apps/464ca0ad-b793-4738-a9d3-ab3b55d54d91 |title=Sound Shaper &amp;#124; Windows Phone Apps+Games Store (United States) |publisher=Windowsphone.com |date= |accessdate=2013-09-01}}&lt;/ref&gt;||?||?||?||?
|-
|}

==အခြားသော အသွင်အပြင်များ==


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; text-align: center; width: auto&quot;
|+Other features
|-
! width=&quot;10%&quot;| Feature
! width=&quot;10%&quot;| [[iOS]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Android (operating system)|Android]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Windows 10 Mobile]]
! width=&quot;10%&quot;| [[BlackBerry 10]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Tizen]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Sailfish OS]]
! width=&quot;10%&quot;| [[Ubuntu Touch]]
|-
!Non-intrusive incoming calls
|{{No2|No, 3rd party software on jailbroken devices}}&lt;ref&gt;[http://www.idownloadblog.com/2014/11/13/callbar-updated-for-jailbroken-devices-running-ios-8/ CallBar updated for jailbroken devices running iOS 8]&lt;/ref&gt;||{{Yes|5+}}&lt;ref&gt;[http://gizmodo.com/android-lollipop-more-than-just-material-design-1646643103 Android 5.0 Lollipop: More Than Just Material Design]&lt;/ref&gt; or 3rd party software&lt;ref&gt;{{Cite web |title=OmniROM {{!}} New Features for OmniROM - OmniROM |url=http://omnirom.org/features/new-features-omnirom/ |accessdate=8 April 2017 |archivedate=9 November 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141109120627/http://omnirom.org/features/new-features-omnirom/ }}&lt;/ref&gt;||{{No}}||{{No}}||{{No}}||{{No}}&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://together.jolla.com/question/31194/non-intrusive-call-feature/ |title=Non-intrusive call feature |access-date=8 April 2017 |archive-date=20 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141220105647/https://together.jolla.com/question/31194/non-intrusive-call-feature/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;||{{No}}
|-
!Non-intrusive notifications
|{{Yes|5+}}&lt;ref name=Notification_Center&gt;{{cite web |url=http://www.apple.com/ios/features.html#notification |title=iOS 5 Notification Center |publisher=Apple Inc. |date=2011-06-11 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |author=Wesley Fenlon |url=http://www.tested.com/news/ios-vs-android-vs-webos-whos-doing-mobile-notifications-right/1918/ |title=iOS vs Android vs WebOS: Who's Doing Mobile Notifications Right? |publisher=tested.com |date=2011-03-01 |accessdate=2011-09-07 |archivedate=6 October 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111006200543/http://www.tested.com/news/ios-vs-android-vs-webos-whos-doing-mobile-notifications-right/1918/ }}&lt;/ref&gt;||{{Okay|Yes}},&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.anandtech.com/print/3982 |title=The Windows Phone 7 Review |publisher=AnandTech.com |date=2010-10-20 |accessdate=2011-09-07 |archive-date=27 December 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227003300/http://www.anandtech.com/print/3982 }}&lt;/ref&gt; except Calendar Reminders&lt;ref&gt;[http://www.microsoft.com/windowsphone/en-us/howto/wp7/people/create-edit-or-delete-an-appointment.aspx Create, edit, or delete an appointment | Windows Phone 7]. microsoft.com&lt;/ref&gt;||{{Yes|6+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://bacononthego.com/2011/05/01/blackberry-is-ahead-of-the-game-in-managing-notifications/ |title=BlackBerry Is Ahead of the Game in Managing Notifications |publisher=Bacon On The Go |date=2011-05-01 |accessdate=2011-09-07 |archivedate=30 August 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830003956/http://bacononthego.com/2011/05/01/blackberry-is-ahead-of-the-game-in-managing-notifications/ }}&lt;/ref&gt;||?||?||?
|-
!Move apps to external storage
|{{No|External storage not allowed for apps}}||{{Yes|2.2+}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.androidtapp.com/android-2-2-install-android-apps-to-sd-card/ |title=Android 2.2: Install Android Apps to SD Card |publisher=AndroidTapp |date=2010-05-20 |accessdate=2014-05-20 |archive-date=30 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140430033411/http://www.androidtapp.com/android-2-2-install-android-apps-to-sd-card/ }}&lt;/ref&gt;||{{Yes|8.1+}}&lt;ref name=&quot;blogs.windows.com&quot;/&gt;||{{No}}||{{No}}||?||?
|-
![[RFB protocol|Remote Frame Buffer (RFB) protocol]]
|{{No2|3rd party software}}&lt;ref&gt;[https://itunes.apple.com/app/screens-vnc-access-your-computer/id655890150 Screens VNC - Access Your Computer From Anywhere]&lt;/ref&gt;||{{Yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |last=Guilfoyle |first=Josh |url=http://devtcg.blogspot.com/2007/12/android-rfb-vnc-implementation.html |title=devtcg: Android RFB / VNC implementation |publisher=devtcg.blogspot.com |date=2007-12-23 |accessdate=2011-09-07}}&lt;/ref&gt;||?||?||?||?||?
|-
![[Screencast]] on device
|{{Yes|9+}}&lt;ref&gt;[http://9to5mac.com/2015/06/11/ios-9-replaykit-screen-record-gameplay/ New iOS 9 ReplayKit will screen record gameplay &amp; app videos without need for Mac or third-party SDK &amp;#124; 9to5Mac]&lt;/ref&gt;||{{No2}} No,&lt;ref&gt;[https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=19374 Android Issue 19374: recording of screen for screencast software options]&lt;/ref&gt; 3rd party software like [[LineageOS]] ScreenCast,&lt;ref&gt;[http://www.androidrootz.com/2013/12/cyanogenmod-screencast-screen-recorder.html CyanogenMod ScreenCast Screen Recorder Review &amp; How to Install! ~ AndroidRootz.com | Source for Android Rooting, ROMS, Tricks and More!]&lt;/ref&gt; [[AOKP]] or [[OmniROM]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Screen Recording Can Now Be Baked Into Custom Android ROMS (KitKat Only) |url=http://androidnews.co.in/2013/11/30/screen-recording-can-now-baked-custom-android-roms-kitkat/ |accessdate=8 April 2017 |archivedate=25 November 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141125141329/http://androidnews.co.in/2013/11/30/screen-recording-can-now-baked-custom-android-roms-kitkat/ }}&lt;/ref&gt;||{{No}}||{{No}}||{{No}}||{{No}}||{{No}}
|-
![[Screencast]] over USB
|{{Yes|8+:}} on [[OS X]]&lt;ref&gt;[http://9to5mac.com/2014/06/03/apple-makes-it-easy-for-devs-and-others-to-screencast-ios-apps-with-os-x-yosemite/ Apple makes it easy for devs (and others) to screencast iOS apps with OS X Yosemite | 9to5Mac]&lt;/ref&gt;||{{Yes|4.4+}} over USB,&lt;ref name=&quot;http://developer.android.com/about/versions/kitkat.html&quot;/&gt; for prior versions root required for 3rd party app&lt;ref&gt;[https://code.google.com/p/androidscreencast/ androidscreencast – Desktop app to control an android device remotely – Google Project Hosting]. Code.google.com. Retrieved on 2012-07-03.&lt;/ref&gt;||{{Yes|8.1+}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.windowsphone.com/en-us/how-to/wp8/connectivity/project-my-phone-screen|title=Project my Windows Phone screen to a TV or PC – Windows Phone How-to}}&lt;/ref&gt;||{{No}}||{{No}}||?||?
|-
!Screen share
|{{No}}||{{No}}&lt;ref&gt;[https://code.google.com/p/android/issues/detail?id=78993 Android Issue 78993: Screen Share]&lt;/ref&gt;||{{Yes}}||{{Yes|10+}}&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BlackBerry™ Q10 Video Screen Share - Verizon Wireless |url=http://www.verizonwireless.com/wcms/consumer/videogallery/device-videos/blackberry/q10-video-screen-share.html |accessdate=8 April 2017 |archivedate=7 October 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141007152428/http://www.verizonwireless.com/wcms/consumer/videogallery/device-videos/blackberry/q10-video-screen-share.html }}&lt;/ref&gt;||{{No}}||{{No}}||{{No}}
|-
|}

==ကိုးကား==
{{Reflist|colwidth=20em}}

[[Category:မိုဘိုင်း စက်လည်ပတ်မှုစနစ်များ]]</text>
      <sha1>h6uh0xd0ay8bdoiatq886xr3syixflr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ယောဂျင်းဂူ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>87846</id>
    <revision>
      <id>1042112</id>
      <parentid>1029075</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T16:37:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1042112</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19506" sha1="bhdzgs6c4slk9zgyqy3blqdkp3se0up" xml:space="preserve">{{Infobox person
|agent=Janus Entertainment
|birth_date={{birth date and age|1997|8|13}}
|birth_place=ဆိုလ်း၊​တောင်ကိုရီးယား
|caption=ယောကျင်းကူ
|image=Yeo Jin-goo for Marie Claire Magazine April Issue 2016 05.png
|module={{Infobox Korean name
|child=yes
|color=transparent
| hangul          = {{linktext|여|진|구}}
| hanja           = {{linktext|呂|珍|九}}
| rr              = Yeo Jin-gu
| mr              = Yŏ Jin'gu
}}
|name=ယောကျင်းကူ&lt;br&gt;Yeo Jin-goo
|occupation=သရုပ်​ဆောင်
|other_names=Yeo Jin-gu
|years_active=၂၀၀၅-ယ​နေ့}}
'''ယောကျင်းကူ''' ([[ဟန်းဂု]]: 여진구) သည်​ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံမှ မင်းသားဖြစ်သည်။၂၀၀၅ခုနှစ်တွင် &quot;ဝမ်းနည်း​သောဇာတ်လမ်း&quot; ဇာတ်ကားတွင် က​လေးသရုပ်​ဆောင်အဖြစ်စတင်ခဲ့သည်။ ချစ်စနိုးဖြင့် &quot;Nation's Little Brother&quot; ဆုကို​ ပေးအပ်ခံထားရသည်။ က​လေးသရုပ်​ဆောင်ပိုင်းဆိုင်ရာ​ခေါင်း​ဆောင်မင်းသားအဖြစ်  &quot;A Frozen Flower &quot;(2008), &quot;Giant &quot;(2010),&quot; Moon Embracing the Sun&quot; (2012), and &quot;Missing You&quot; (2012) တို့တွင်​အောင်မြင်စွာသရုပ်​ဆောင်ခဲ့သည်။​ ခေါင်း​ဆောင်မင်းသားအဖြစ် &quot;Hwayi:A Monster Boy&quot; တွင်၂၀၁၃ ခုနှစ်၌ သရုပ်​ဆောင်ခဲ့ပြီး အ​ကောင်းဆုံးမင်းသားသစ်ဆုကိုရရှိခဲ့သည်။

ထိုမှစ၍ &quot;Shoot Me in the Heart&quot;၊The Long Way Home၊Warriors of the Dawn တို့တွင်​ခေါင်း​ဆောင်မင်းသား​နေရာမှရိုက်ကူးခဲ့သည်။

== ပညာ​ရေးနှင့်ဘဝအစ ==
သူသည် ၁၃ ဩဂုတ် ၁၉၉၇တွင်​မွေးဖွားခဲ့သည်။ ညီအစ်ကို၂​ယောက်တွင် အကြီးဖြစ်သည်။ က​လေးဘဝက ရုပ်မြင်သံကြားတွင်ပါဝင်လို၍ မိဘများအားခွင့်​တောင်းရာ မိဘများမှကြိုးစား​စေခဲ့သည်။ထိုမှစ၍ &quot;ဝမ်းနည်း​သောဇာတ်လမ်း&quot;တွင် စတင်ပါဝင်ခဲ့သည်။

၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် ဂန်းနမ်အထက်တန်း​ကျောင်းမှ အထက်တန်း​အောင်မြင်ခဲ့ကာ ယခုတွင်&quot;​ချောင်အန်းတက္ကသိုလ်&quot;တွင် ပြဇာတ်ဘာသာရပ်ကိုသင်ယူ​နေသည်။

== အလုပ်အကိုင် ==

=== ၂၀၀၅-၂၀၁၁(က​လေးသရုပ်​ဆောင်) ===
၂၀၀၅ခုနှစ်တွင် &quot;ဝမ်းနည်း​သောဇာတ်လမ်း&quot;တွင်စတင်ခဲ့သည်။ &quot;ပတ်ဟွီချန်း&quot;​နေရာအတွက် ယခင်ကသရုပ်​ဆောင်အ​တွေ့အကြုံမရှိပဲ သရုပ်​ဆောင်​သောသူ၁၅၀တွင် အ​ရွေးခံရသည်။၂၀၀၆ခုနှစ်တွင် &quot;I want to Love&quot;ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွင် စင်ဂယ်မားသား၏သားအဖြစ်သရုပ်​ဆောင်ခဲ့သည်။

၂၀၀၈ခုနှစ်တွင် &quot;အီဂျီမဲ&quot;နှင့် &quot;တယ်ဆယ်&quot;ဇာတ်လမ်းတွဲများတွင်သရုပ်​ဆောင်ခဲ့ကာ အ​ကောင်းဆုံးက​လေးသရုပ်​ဆောင်ဆုများဆွတ်ခူးခဲ့သည်။

၂၀၁၀ခုနှစ်တွင် &quot;Giant&quot;ရုပ်ရှင်တွင်သရုပ်​ဆောင်ခဲ့သည်။ထိုဇာတ်လမ်းတွင် ​သေချာစွာသရုပ်​ဆောင်ခဲ့ကာအားရခဲ့​ကြောင်းသူကိုယ်တိုင်​ပြောခဲ့သည်။

၂၀၁၁၌ သမိုင်းဇာတ်​ကောင် သူရဲ​ကောင်းဘတ်ဒိုဆွန်း​နေရာတွင်သရုပ်​ဆောင်ခဲ့သည်။

=== ၂၀၁၂:နာမည်ကြီးလာခြင်း ===
၂၀၁၂တွင် သူသည် လ​ရောင်ဖန်ဆင်း​နေမင်းကြမ္မာဇာတ်လမ်းမှမင်းကြီး၏ငယ်ဘဝ(လူငယ်ပိုင်း)၌သရုပ်​ဆောင်ကာနာမည်ရခဲ့သည်။ထိုဇာတ်လမ်းသည် ချစ်စနိုးဖြင့်&quot;Nation's drama&quot;အဖြစ်အမည်​ပေးခံရသည်။&quot;Missing You&quot;တွင်လည်းသရုပ်​ဆောင်ခဲ့ကာ နှစ်ကားလုံးတွင်&quot;အ​ကောင်းဆုံး မင်းသားငယ်ဆု&quot;ကိုရရှိခဲ့သည်။

=== ၂၀၁၃-ယ​နေ့ထိ(​ခေါင်း​ဆောင်မင်းသား) ===
၂၀၁၃တွင် &quot;Hwayi: A Monster Boy&quot;တွင်သရုပ်​ဆောင်ပြီးဆု​ပေါင်းများစွာရရှိခဲ့သည်။သူသည် နဂါးပြာရုပ်ရှင်ဆုသမိုင်းတွင် အသက်၁၆နှစ်နှင့် ဆုရရှိသည့်အသက်အငယ်ဆုံးမင်းသားဖြစ်လာသည်။ထိုနှစ်တွင်ပင် &quot;Potato Star&quot;ကိုရိုက်ကူးခဲ့သည်။

၂၀၁၅တွင် &quot;Shoot Me in the Heart&quot;တွင်သရုပ်​ဆောင်ခဲ့သည်။​သွေးစုပ်​ဖုတ်​ကောင်စီးရီး&quot;Orange Marmalade&quot;တွင်သရုပ်​ဆောင်ခဲ့ကာ ထိုနှစ်တွင်ပင် ကိုရီးယားစစ်ပွဲအ​ကြောင်းရိုက်ထားသည့် &quot;The Long Way Home&quot;တွင်သရုပ်​ဆောင်ခဲ့ကာသူနှင့်တွဲဖက်သရုပ်​ဆောင်ဆို​ကျောင်းကူကချီးကျူးခဲ့သည်။

၂၀၁၆တွင်&quot;The Royal Gambler&quot;ကားတွင် &quot;King Yeongjo&quot;​နေရာမှသရုပ်​ဆောင်ကာ Excellent Awardကိုရရှိခဲ့သည်။

၂၀၁၇တွင် သိပ္ပံစိတ်ကူးယဉ်ကား&quot;Circle&quot;၊သမိုင်းကား&quot;Warriors of the Dawn&quot;တွင်ပါဝင်ခဲ့သည်။

== ရုပ်ရှင် ==

=== ရုပ်ရှင် ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot;  
! Year
! Title
! Role
! class=&quot;unsortable&quot; | Notes
|-
| 2005
| ''Sad Movie''
| Park Hwi-chan
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2006
| ''Sa-kwa'' 
| Young boy
|-
| ''No Mercy For The Rude'' 
| Young Killer
|-
| 2007
| ''Dance of the Dragon''
| Young Kwon Tae-san
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2008
| ''Santamaria''
| Kang Da-seong
|-
| ''Antique''
| Young Kim Jin-hyuk
|-
| ''A Frozen Flower''
| Young Hong-rim
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2013
| ''Sky Force 3D''
| Ace 
|voice only, Korean dub&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/26396/yeo-jin-gu-voices-movie-character|title=Yeo Jin Gu Dubs for His First Animation Movie, ''Sky Force 3D''|last=Ho|first=Stewart|date=14 January 2013|work=enewsWorld|accessdate=19 April 2018|archivedate=2 February 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140202151555/http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/26396/yeo-jin-gu-voices-movie-character}}&lt;/ref&gt; 
|-
| ''Hwayi: A Monster Boy''
| Hwa-yi
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2014
| ''Mr. Perfect''
| Lee Byung-joo
|-
| ''Tazza: The Hidden Card''
| Agui's pupil
|Special appearance
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2015
| ''Shoot Me In The Heart''
| Lee Soo-myung
|- 
| ''The Long Way Home''
| Kim Yeong-gwang
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2017
|''Warriors of the Dawn''
|Gwanghaegun
|-
|''1987: When the Day Comes''
|Park Jong-chul
|Special appearance
|}

=== ဇာတ်လမ်းတွဲ ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot; 
! Year
! Title 
! Role 
! Network 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |၂၀၀၆
| ''I Want to Love''
| Baek Min-hyung
| rowspan=&quot;9&quot; | SBS 
|-
| ''Yeon Gaesomun''
| young Kim Heum-soon
|-
| ၂၀၀၇ 
| ''Queen of the Game'' 
| young Lee Shin-jeon
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |၂၀၀၈
| ''[[အီဂျီမဲ (ကိုရီးယားရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ)|Iljimae]]''
| young Lee Gyeom
|-
| ''Tazza'' 
| young Kim Gon
|-
| ''Gourmet'' 
| Hotae
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |၂၀၀၉
| ''Can Anyone Love?''
| Lee Poo-reum-chan
|-
| ''Ja Myung Go'' 
| young Hodong
|-
| ''Swallow the Sun'' 
| young Kim Jung-woo
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |၂၀၁၀
| ''The Reputable Family'' 
| young Choi Guk-seon
| KBS1
|-
| ''Giant'' 
| young Lee Kang-mo
| rowspan=&quot;3&quot; | SBS
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |၂၀၁၁
| ''Warrior Baek Dong-soo'' 
| young Baek Dong-soo
|-
| ''Deep Rooted Tree''
| teenage Ddol-bok
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |၂၀၁၂
| ''Moon Embracing the Sun'' 
| young Lee Hwon 
| rowspan=&quot;2&quot; | MBC
|-
| ''Missing You''
| young Han Jung-woo
|-
| ၂၀၁၃
| ''Potato Star 2013QR3''
| Hong Hye-sung / Noh Jun-hyuk
| tvN
|-
| ၂၀၁၅
| ''Orange Marmalade''
| Jung Jae-min
| KBS2
|-
| ၂၀၁၆
|''The Royal Gambler''
|King Yeongjo of Joseon
| SBS
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |၂၀၁၇
|''Circle''
|Kim Woo-jin
|tvN
|-
| ''Reunited Worlds''
| Sung Hae-sung
|  SBS
|-
|rowspan=3|၂၀၁၉
|''The Crowned Clown''
|Lee Heon / Ha Seon
|tvN
|-
|''My Absolute Boyfriend''
|Young Goo
|SBS
|-
|''[[ဟိုတယ် ဒယ်လူနာ (ကိုရီးယားရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ)|Hotel Del Luna]]''
|Goo Chan-sung
|tvN
|-
| ၂၀၂၀
|''Start-Up''
|Jang Young-shil (အသံသရုပ်​ဆောင်)
|tvN
|-
| ၂၀၂၁
|''Beyond Evil''
|Han Joo-won
|JTBC
|-
|}

=== ရှိုး ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot;  
! Year
! Title
! Network
! Notes
|-
|၂၀၁၂
| ''I'm Real, Yeo Jingoo in Italy''
| QTV
|- 
|၂၀၁၆
|''Giving From Jingoo Oppa''
|tvN Asia
|A 2-episode documentary for TOMS Giving Project
|-
| 2018
|''4 Wheeled Restaurant''
|tvN
|Cast member&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.soompi.com/2018/03/27/yeo-jin-goo-proves-worth-part-time-worker-learning-thai-phrases-new-variety-show/|title=Yeo Jin Goo Proves His Worth As A Part-Time Worker By Learning Thai Phrases On New Show|date=27 March 2018|access-date=19 April 2018|archive-date=16 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180416202257/https://www.soompi.com/2018/03/27/yeo-jin-goo-proves-worth-part-time-worker-learning-thai-phrases-new-variety-show/}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂၀၂၀
|'' House on Wheels ''
|tvN
|Cast member
|}

== သံတမန်​ရေးရာ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 10px;&quot;
!Year
!Title
|-
|2010
|Youth Unified Education
|-
|2012
|Child Protection Institution Child Abuse Prevention Day
|-
|2013
|Stop the School Violence
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2014
|Vietnam Film Festival
|-
|Seoul International Youth Film Festival&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2014/07/15/2014071501647.html|title=Youth Film Festival to Open in Late August|date=15 July 2014}}&lt;/ref&gt; 
|-
|Nanumyieum (Sharing by Connecting)
|-
|2016-present
|Taiwan Tourism
|}

== ​ပရိသတ်နှင့်​တွေ့ဆုံခြင်း ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 10px;&quot;
|'''Date'''
| '''City'''
|''' Country'''
| '''Title'''
| '''Venue'''
|'''Ref.'''
|-
|August 9, 2013
|Yokohama
|Japan
|Pacifico
|-
| August 9, 2015 
| Seoul
| South Korea
| ''Yeo Jin-goo Birthday Fan Meeting''
|Ilchi Art Hall
|-
|August 28, 2015
|Tokyo
|Japan
|Square Ebara Hiratsuka Hall
|-
| November 12, 2015
| Hong Kong
| Hong Kong
| Sheung Shui Plaza
|-
| October 23, 2016
| Tokyo
| Japan
| ''Happy Magic Hour''
| Shinagawa Intercity Hall
|}

== ဆုများ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot;
! Year
! Award
! Category
! Nominated work
! Result
!Ref.
|-
| rowspan=&quot;1&quot; | 2008
| SBS Drama Awards
| rowspan=&quot;2&quot; | Best Young Actor 
|  ''Iljimae, Tazza, Gourmet''
| {{won}}
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2008123121230132408|title=[SBS연기대상]여진구-김유정 아역상 수상|date=31 December 2008|language=ko|work=10Asia|access-date=19 April 2018|archive-date=3 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180203124500/http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2008123121230132408|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
|-
| rowspan=&quot;1&quot; | 2010
| KBS Drama Awards
|  ''The Reputable Family''
| {{nom}}
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |2012
| 48th Baeksang Arts Awards
| Best New Actor (TV)
| rowspan=&quot;4&quot; | ''Moon Embracing the Sun''
| {{nom}} 
|-
| 6th Mnet 20's Choice Awards
| 20's Upcoming 20's
| {{won}}
|&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Winners announced at 6th Mnet 20's Choice Awards|url=http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2012062821222567695|work=10Asia|date=29 June 2012|archive-date=1 May 2015|access-date=19 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20150501041415/http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2012062821222567695|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
|-
| 4th Pierson Movie Festival
| Best Child Actor
| {{won}}
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hancinema.net/ha-jeong-woo-and-park-bo-yeong-the-best-actor-and-actress-49647.html|title=Ha Jung-woo and Park Bo-young, The Best Actor and Actress|date=12 November 2012|publisher=TV Report}}&lt;/ref&gt;
|-
| 5th Korea Drama Awards
| rowspan=&quot;2&quot; | Best Young Actor
| {{nom}}
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |MBC Drama Awards
| ''Moon Embracing the Sun, &lt;br /&gt;
Missing You''
| {{won}}
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://news.chosun.com/site/data/html_dir/2012/12/30/2012123001216.html|title='해품달' 여진구-김유정-김소현, MBC 아역상(MBC 연기대상)|date=30 December 2012|language=ko}}&lt;/ref&gt; 
|-
| Popularity Award
| rowspan=&quot;2&quot; | ''Moon Embracing the Sun''
| {{nom}}
|-
| Best Couple Award &lt;br /&gt;
(with Kim Yoo-jung)
| {{nom}}
|-
| 5th Herald Donga TV Lifestyle Awards
| Style Icon Rookie
| {{NA}}
| {{won}}
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.koreaherald.com/common_prog/newsprint.php?ud=20121206000884&amp;dt=2|title=Herald Donga TV Lifestyle Awards presented|date=6 December 2012}}&lt;/ref&gt; 
|- 
| rowspan=&quot;6&quot; |2013
| 5th Pierson Movie Festival
| Best Child Actor
| ''Moon Embracing the Sun'' 
| {{won}}
|-
| 6th Style Icon Awards
| Child Actor to Man
| {{NA}}
| {{won}}
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/48974/sia-yeo-jin-goo-talks-kiss-scenes-and-entering-his-20s-at-2013-sia|title=[SIA] Yeo Jin Goo Talks Kiss Scenes and Entering His 20s at ‘2013 SIA’|date=24 October 2013|work=enewsWorld|accessdate=14 April 2022|archivedate=1 February 2014|archiveurl=https://archive.today/20140201235533/http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/48974/sia-yeo-jin-goo-talks-kiss-scenes-and-entering-his-20s-at-2013-sia}}&lt;/ref&gt; 
|-
| 28th Korea Best Dresser Swan Awards
| The Rising Star
| {{NA}}
| {{won}}
|-
| 21st Korean Culture and Entertainment Awards
| Best New Actor (Film)
| rowspan=&quot;8&quot; | ''Hwayi: A Monster Boy''
| {{won}}
|-
| 33rd Korean Association of Film Critics Awards
| rowspan=&quot;3&quot; | Best New Actor 
| {{won}}
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.koreanfilm.or.kr/jsp/news/news.jsp?mode=VIEW&amp;seq=2774|title=SNOWPIERCER won the Best Film Award by Korean Film Critics|date=19 November 2013|work=Korean Film Biz Zone}}&lt;/ref&gt; 
|-
| 34th Blue Dragon Film Awards
| {{won}}
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.koreanfilm.or.kr/jsp/news/news.jsp?mode=VIEW&amp;seq=2793|title=HOPE Scores Best Film at 34th Blue Dragon Awards|date=25 November 2013|work=Korean Film Biz Zone}}&lt;/ref&gt; 
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2014
| 5th KOFRA  Film Awards
| {{won}}
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.koreanfilm.or.kr/jsp/news/news.jsp?pageIndex=1&amp;blbdComCd=601006&amp;seq=2895&amp;mode=VIEW&amp;returnUrl=&amp;searchKeyword=|title=Korean Film Reporters Name SNOWPIERCER Best of 2013|date=28 January 2014|work=Korean Film Biz Zone}}&lt;/ref&gt; 
|-
| 50th Baeksang Arts Awards
| Best New Actor (Film)
| {{nom}}
|-
| 14th Director's Cut Awards
| rowspan=&quot;3&quot; | Best New Actor
| {{won}}
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://star.mbn.co.kr/view.php?no=1086216&amp;year=2014|title=송강호-심은경-여진구-천우희, 디렉터스 컷 어워즈 수상자 등극|date=11 August 2014|language=ko}}&lt;/ref&gt; 
|-
| 23rd Buil Film Awards
| {{nom}}
|-
| 51st Grand Bell Awards
| {{nom}}
|-
| 6th Pierson Movie Festival
| Trend Choice Award
| {{NA}} 
| {{won}}
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2015
| 4th Marie Claire Film Festival
| Rookie Award
| rowspan=&quot;2&quot; |''Shoot Me in the Heart''
| {{won}}
|-
| 52nd Grand Bell Awards 
| rowspan=&quot;2&quot; | Best New Actor
| {{nom}}
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |KBS Drama Awards
| rowspan=&quot;3&quot; | ''Orange Marmalade''
| {{won}}
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bntnews.co.uk/app/news.php?nid=27663|title=Check out the Winners from ‘2015 KBS Drama Awards’|date=4 April 2016|accessdate=19 April 2018|archivedate=29 July 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170729131801/http://www.bntnews.co.uk/app/news.php?nid=27663}}&lt;/ref&gt;
|-
| Popularity Award, Actor
| {{nom}}
|-
| Best Couple Award &lt;br /&gt;
(with Kim Seolhyun)
| {{nom}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2016 
| rowspan=&quot;2&quot; |SBS Drama Awards
|Excellence Award, Actor in a Serial Drama
| rowspan=&quot;2&quot; |''The Royal Gambler'' 
|{{Won}}
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://tenasia.hankyung.com/archives/1099876|title=[2016 SBS 연기대상] 여진구-김지영, 장편 드라마 부문 男女 우수연기상 수상|date=31 December 2016|language=ko|access-date=19 April 2018|archive-date=25 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181125073954/http://tenasia.hankyung.com/archives/1099876}}&lt;/ref&gt; 
|-
| Best Couple Award &lt;br /&gt;
(with Jang Keun-suk)
| {{nom}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2017
|tvN Movies Awards
| Most Promising Actor
|''Hwayi: A Monster Boy''
|{{Won}}
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.facebook.com/Ch.tvNMovies/photos/a.1713301718985209.1073741828.1646948762287172/1713301302318584/?type=3&amp;theater|title=tvN Movies Results|work=tvN Movies Facebook}}&lt;/ref&gt; 
|-
|SBS Drama Awards 
|Top Excellence Award, Actor in a Wednesday-Thursday Drama 
|''Reunited Worlds''
|{{nom}}
|}

== ကိုးကား ==
{{Reflist|30em}}
[[Category:၁၉၉၇ မွေးဖွားသူများ]]
[[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]]</text>
      <sha1>bhdzgs6c4slk9zgyqy3blqdkp3se0up</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဖုဂျိဆဝဘူတာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101597</id>
    <revision>
      <id>1042166</id>
      <parentid>443076</parentid>
      <timestamp>2026-07-05T09:42:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>延岡</username>
        <id>137044</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1042166</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1090" sha1="czgvgatpgj16cb85xwy6fa3r9vwjgbv" xml:space="preserve">''' ဖုဂျိဆဝဘူတာ ''' (藤沢駅'' ဖုဂျိဆဝ - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခါနာဂါဝါခရိုင်]]၊ [[ဖုဂျိဆဝမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
[[File:Enoden-Fujisawa-sta-gate.jpg|thumb|အီနိုရှီးမား လျှပ်စစ်ရထား လက်မှတ်ဂိတ်]]
[[File:Enoden Fujisawa station bayPlatform.jpg|thumb|Enoshima လျှပ်စစ်ရထားလမ်း ပလက်ဖောင်း]]
[[File:Fujisawa-EN-stationNameBoad.jpg|thumb|Enoshima လျှပ်စစ်ရထားလမ်း ဘူတာအမည်ပြား]]
[[File:Enoshima Electric Railway 0km post20260504.jpg|thumb|Enoshima လျှပ်စစ်ရထားလမ်း၏ ၀ ကီလိုမီတာ မှတ်တိုင်]]

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]]</text>
      <sha1>czgvgatpgj16cb85xwy6fa3r9vwjgbv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>111853</id>
    <revision>
      <id>1042121</id>
      <parentid>1040014</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T18:47:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 2 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1042121</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="191523" sha1="gsf2q8en1scdfdgqutvyrmrtipyqjlr" xml:space="preserve">{{Infobox book series
| name          = ''လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင် ''
| image         =Unico Anello.png
| caption       = တစ်ကွင်းတည်းသော လက်စွပ်
| books         = {{Plainlist|
*''The Fellowship of the Ring''
*''The Two Towers''
*''The Return of the King''}}
| author        = [[ဂျေ အာ အာ တော်ကီးန်]]
| country       = [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း]]
| language      = [[အင်္ဂလိပ်]]
| genre         = {{Plainlist|
*Fantasy
*Adventure}}
| publisher     = Allen &amp; Unwin
| pub_date      = {{Plainlist|
*၂၉ ဇူလိုင် ၁၉၅၄ &lt;br/&gt;(''The Fellowship of the Ring'')
*၁၁ နိုဝင်ဘာ ၁၉၅၄ &lt;br/&gt;(''The Two Towers'')
*၂၀ အောက်တိုဘာ ၁၉၅၅ &lt;br/&gt;(''The Return of the King'')}}
| media_type    = ပုံနှိပ်
| oclc          = 1487587
| preceded_by   = [[ဟော့ဘစ်]]
| followed_by = တွန်ဘွန်ဘာဒီလ်၏ စွန့်စားခန်းများ
}}

'''လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်''' ({{lang-en|The Lord of the Rings}}) သည် အင်္ဂလိပ်စာရေးဆရာ [[ဂျေ အာ အာ တော်ကီးန်]] ရေးသားသော ထူးခြားဆန်းပြားသော စိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။ ဤဇာတ်လမ်းကား တော်လ်ကီးန်၏ ၁၉၃၇ ခုနှစ် စိတ်ကူးယဉ်ဝတ္ထုဖြစ်သည့် [[ဟော့ဘစ်]]၏ နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ပြီး ဟော့ဘစ်ထက်ပို၍ များစွာကြီးမားကျယ်ပြန့်ခဲ့လေသည်။ ၁၉၃၇ မှ ၁၉၄၉ ထိ အဆင့်လိုက်ရေးသားခဲ့သော ဤဝတ္ထုကြီးကား သန်း(၁၅၀) ကျော်ရောင်းရသော ရောင်းအားအကောင်းဆုံး ဝတ္ထုများထဲမှတစ်အုပ်ဖြစ်လေသည်။&lt;ref name=&quot;thestar&quot;&gt;{{cite web|first=Vit|last=Wagner|url=https://www.thestar.com/entertainment/article/203389|title=Tolkien proves he's still the king|work=[[Toronto Star]]|date=16 April 2007|accessdate=8 March 2011|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110309035210/http://www.thestar.com/entertainment/article/203389|archivedate=9 March 2011|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

ဝတ္ထု၏ခေါင်းစဉ်မှာ ဤဇာတ်လမ်း၏ အဓိကရန်သူ အမှောင်သခင်''ဆော်ရွန်''ကို ရည်ရွယ်၍ပေးထားခြင်းဖြစ်သည်။{{Efn|This is made clear in the chapter The Council of Elrond, where Glorfindel states: &quot;[E]ven if we could [hide the Ring], soon or late the Lord of the Rings would learn of its hiding place and would bend all his power towards it&lt;ref&gt;The Lord of the Rings, Boston: Houghton Mifflin (published 1987), The Council of Elrond, ISBN 0-395-08254-4&lt;/ref&gt;}} ဆော်ရွန်မှာ အစောပိုင်းခေတ်ကာလတွင်  Middle-earth တစ်ခွင်လုံးအားစိုးမိုးဖို့အလို့ငှာ တခြားသောစွမ်းအားရှိလက်စွပ်များ (Rings of Power) ၏စွမ်းအားကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် ၎င်း၏ထိုးစစ်၌ အဆုံးစွန်လက်နက်အဖြစ် တစ်ခုတည်းသောလက်စွပ် (the One Ring) ကိုထုလုပ်ခဲ့သည်။ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်သော ဟော့ဘစ်တို့နေထိုင်ရာ ရှိုင်းယားဒေသ (Shire) မှစတင်ကာ  Middle-earth ရှိ နေရာအများစုကို ဝတ္ထုတွင်ပုံဖော်ရေးသားထားပေသည်။ ခက်ခက်ခဲခဲခရီးစဉ်များ၊ ထူးခြားဆန်းကြယ်သည့်တွေ့ကြုံမှုများ၊ ကြည်နူးဖွယ်ရာနှင့်စိတ်ပျက်အားငယ်မှုများ၊ ကြီးကျယ်သောတိုက်ပွဲကြီးများစသည့်အကြောင်းအရာတို့ကိုရေးဖွဲ့ထားခြင်းဖြစ်၏။ ဇာတ်လမ်းအကြောင်းအရာများသာမက သီချင်းဂီတများကိုပါ ဝေဝေဆာဆာရေးသားထားလေသည်။ 

စာဖတ်သူများအနေဖြင့် သုံးအုပ်တွဲအဖြစ်သိကြသော်လည်း တော်ကီးန်သည် မူလက ''The Silmarillion'' နှင့် ''The Lord of the Rings'' ကိုနှစ်တွဲတစ်အုပ်အဖြစ်ထုတ်ဝေချင်သည်။ သို့သော် ဤစိတ်ကူးကို သူ့ထုတ်ဝေသူကပယ်ချခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;tale&quot;&gt;{{cite web |first=Pat |last=Reynolds |url=http://www.tolkiensociety.org/wp-content/uploads/2014/03/LOTR-The-Tale-of-a-Text.pdf |title=The Lord of the Rings: The Tale of a Text |publisher=The Tolkien Society |accessdate=24 October 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303231904/http://www.tolkiensociety.org/wp-content/uploads/2014/03/LOTR-The-Tale-of-a-Text.pdf |archivedate=3 March 2016 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; Carpenter, Humphrey, ed. (1981), The Letters of J. R. R. Tolkien, Boston: Houghton Mifflin, #126., ISBN 0-395-31555-7&lt;/ref&gt; အကျိုးအမြတ်အတွက်အလို့ငှာ The Lord of the Rings ကို၁၉၅၄ ဇူလိုင် ၂၉ မှ  ၁၉၅၅ အောက်တိုဘာ ၂၀ အထိတစ်နှစ်တာကာလအတွင်း အတွဲသုံးတွဲဖြင့်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;tale&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A672022|title=The Life and Works for JRR Tolkien|publisher=BBC|date=7 February 2002|accessdate=4 December 2010|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101101074147/http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A672022|archivedate=1 November 2010|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;  

စာအုပ်၏အမည်များကို - 
* ''လက်စွပ်အဖွဲ့ဝင်များ'' (''The Fellowship of the Ring'')
*''ရဲတိုက်မျှော်စဉ်ကြီးနှစ်ခု'' (''The Two Towers'')
*''ဘုရင်အဖြစ်ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခြင်း'' (''The Return of the King'') 
ဟူ၍ပေးထား၏။ 

တစ်အုပ်တွင် နှစ်ပိုင်းပါဝင်၍ စုစုပေါင်းသုံးအုပ်တွဲ အပိုင်းအားဖြင့် (၆) ပိုင်းဖြစ်ကာ နောက်ခံသိစရာဇာတ်လမ်းအကြောင်းအရာများကို နောက်ဆက်တွဲအပိုင်းအဖြစ် စာအုပ်၏အဆုံး၌ ထည့်သွင်းထားလေသည်။ အချို့သောထုတ်ဝေမှုများ၌ ဤဝတ္ထုတစ်ခုလုံးကို တစ်အုပ်တည်းအဖြစ် ထုတ်ဝေကာ အကြိမ်များစွာပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့ရပြီး ဘာသာစကားပေါင်း (၃၈) ဘာသာသို့ပြန်ဆိုပြီးဖြစ်ခဲ့လေသည်။

တော်ကီးန်၏ လက်ရာများသည် ''လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်'' ဇာတ်လမ်းဇာစ်မြစ် နှင့် ၎င်းဇာတ်အိမ်အကြောင်းအရာကို စူးစူးစိုက်စိုက် စေ့စပ်လေ့လာသုံးသပ်ထားသော အကြောင်းအရာများဖြစ်ကြသည်။ ဤဝတ္ထုကိုယ်တိုင်မှာ အဓိကလက်ရာကြီးဖြစ်သော်လည်း ယခုဇာတ်လမ်းသဘောမှာ ၁၉၁၇ ကတည်းက ကြိုးစားရေးသားခဲ့သော ကြီးမားကျယ်ပြန့်သည့် ဇာတ်အိမ်ကြီး၏ နောက်ဆုံး အရွေ့တစ်ခုလည်းဖြစ်၏။&lt;ref name=&quot;sketch&quot;&gt;{{cite web|first=David|last=Doughan|url=http://www.tolkiensociety.org/tolkien/biography.html|title=J. R. R. Tolkien: A Biographical Sketch|publisher=TolkienSociety.org|accessdate=16 June 2006|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060303050751/http://www.tolkiensociety.org/tolkien/biography.html|archivedate=3 March 2006|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ထိုကြိုးစားလုပ်ကိုင်ခဲ့သော ဇာတ်အိမ်ကို [[ဒဏ္ဍာရီ#Mythopoeia ဆိုသည့် ဒဏ္ဍာရီ|ဒဏ္ဍာရီ တည်ဆောက်ခြင်း]]လုပ်ငန်းစဉ်ဟု တော်ကီးန်က ဆိုသည်။{{Efn|Tolkien created the word to define a different view of myth from C. S. Lewis's &quot;lies breathed through silver&quot;. Mythopoeia was also the title of one of his poems, first published in ''Tree and Leaf'' in 1988.&lt;ref&gt;Hammond, Wayne G.; Scull, Christina (2006), ''The J.R.R. Tolkien Companion and Guide: II. Reader's Guide'', pp. 620–622&lt;/ref&gt;}} ၎င်း၏ ''လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်'' ဇာတ်လမ်းနှင့် အစောပိုင်းစာပေလက်ရာများအပေါ် လွှမ်းမိုးမှုများတွင် ဝေါဟာရဗေဒ၊ [[ဒဏ္ဍာရီ]]၊ ဘာသာရေး၊ စာရေးဆရာ၏ စက်မှုပိုင်းဆိုင်ရာထွန်းကားလာခြင်းအပေါ်မနှစ်မြို့မှုနှင့် ၎င်း၏ အစောပိုင်းစိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်လမ်းများ၊ [[ပထမကမ္ဘာစစ်]]အတွေ့အကြုံများစသည်တို့ပါဝင်လေ၏။&lt;ref name=&quot;WW&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nationalgeographic.com/ngbeyond/rings/influences.html|title=World War I and World War II|work=[[National Geographic Magazine|National Geographic]]|accessdate=16 June 2006|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060613130035/http://www.nationalgeographic.com/ngbeyond/rings/influences.html|archivedate=13 June 2006|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ''လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်''ဝတ္ထုသည် အကျိုးဆက်အနေဖြင့် ခေတ်ပေါ်စိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်လမ်းများ အပေါ်သို့ အကြီးအကျယ်အကျိုးသက်ရောက်ကြသည်ဟု ယူဆကြသည်။ တော်ကီးန်လက်ရာများ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုသည် အောက်စဖို့ဒ် အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်တွင် [[wiktionary:my:Tolkienian|Tolkienian]] နှင့် [[wiktionary:my:Tolkienesque|Tolkienesque]] ဟူ၍ စကားလုံးအသုံးများကို မှတ်တမ်းတင်ထည့်သွင်းထားသည်အထိဖြစ်ပေသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Gilliver |first=Peter |title=The Ring of Words: Tolkien and the Oxford English Dictionary |isbn=0-19-861069-6 |year=2006 |publisher=Oxford University Press |url=https://archive.org/details/ringofwordstolki00gill }}&lt;/ref&gt;

''လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်''ဝတ္ထု၏ ကြာရှည်ခိုင်မြဲစွာ လူကြိုက်များမှုကြောင့် ခေတ်ပေါ်ယဉ်ကျေးမှုတွင် မြောက်မြားစွာသော ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှုများ၊ တော်ကီးန်လက်ရာများ၏ အခိုင်မာပရိသတ်အစုအဖွဲ့ (Tolkien fandom) များဖွဲ့စည်းခြင်းတို့ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://travel.nytimes.com/2007/03/23/travel/escapes/23Ahead.html|title=Elvish Impersonators|work=The New York Times|date=23 March 2007|last=Gilsdorf|first=Ethan|accessdate=3 April 2007|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071205101604/http://travel.nytimes.com/2007/03/23/travel/escapes/23Ahead.html|archivedate=5 December 2007|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ထို့အပြင် တော်ကီးန်နှင့်ပတ်သက်၍သော်လည်းကောင်း ၎င်းစာပေများကိုသော်လည်းကောင်း ရေးသားထုတ်ဝေသောစာအုပ်များစွာရှိလေသည်။ ''လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်''သည် အနုပညာလက်ရာဖန်တီးမှုများ၊ ဂီတ၊ ရုပ်ရှင်၊ Middle-earth video games ၊ board games များနှင့် ခေတ်ပေါ်စာပေများတွင် ဆက်လက်လှုံ့ဆော်တွန်းအားပေးနိုင်လိမ့်ဦးမည်ဖြစ်သည်။ ''လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်''ကို မှီငြမ်းပုံဖော်တင်ဆက်ထားသော ရေဒီယိုဇာတ်လမ်းတွဲများ (၁၉၈၁) ၊ ဂီတပြဇာတ် နှင့် ရုပ်ရှင်ဇာတ်လမ်းများသည် ဆုတံဆိပ်များရရှိထားသောတင်ဆက်မှုများဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.lordoftherings.net/film/filmmakers/fi_pjack.html |title=The Lord of the Rings |publisher=The Lord of the Rings |accessdate=26 December 2012 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120825232228/http://www.lordoftherings.net/film/filmmakers/fi_pjack.html |archivedate=25 August 2012 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; ၂၀၀၃ ခုနှစ် BBC၏ [[:en:The_Big_Read|The Big Read]] အစီအစဉ်တွင်  [[ဗြိတိန်နိုင်ငံ]]၌ အကြိုက်ဆုံးဝတ္ထုအဖြစ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။

==ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း==
===နိဒါန်း===
ဤဝတ္ထုပါ အဖြစ်ပျက်များမတိုင်ခင် နှစ်ထောင်ချီသောကာလတစ်ခု၌ အမှောင်သခင် ဆော်ရွန်သည် တစ်ခြားစွမ်းအားရှိသော လက်စွပ်များ(Rings of Power)ကို ထိန်းချုပ်ရန်နှင့် ထိုလက်စွပ်များအား ဝတ်ဆင်ထားသူများကို ပျက်ဆီးစေရန်အလို့ငှာ ''တစ်ကွင်းတည်းသောလက်စွပ်''(One Ring)ကို ထုလုပ်ခဲ့ပေသည်။ စွမ်းအားရှိသော လက်စွပ်များမှာ အက်လ်ဖ်များအတွက် ၃ ကွင်း၊ ဒွာ့ဗ်လူပုများအတွက် ၇ ကွင်း၊ လူသားများအတွက် ၉ ကွင်းတို့ဖြစ်ကြသည်။ ဂီ ဂဲလက်(Gil-galad) နှင့် အက်လန်းဒီလ်(Elendil)တို့ဦးဆောင်သော အက်လ်ဖ်နှင့် လူသားမဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစုကြီးက ဆော်ရွန်ကို ခြေမှုန်းနိုင်ခဲ့၏။ နောက်ဆုံးတိုက်ပွဲတွင် အက်လန်းဒီလ်၏သား အစ်ဆီဒူးလ်(Isildur)က ဆော်ရွန်လက်ကိုဖြတ်ကာ ထို''တစ်ကွင်းတည်သောလက်စွပ်''(One Ring)ကိုရရှိခဲ့၏။ ဆော်ရွန်ကား ရုပ်ခန္ဓာဆုံးရှုံးသွားရပေသည်။ အစ်ဆီဒူးလ်က ထိုလက်စွပ်ကို ၎င်းမျိုးဆက်၏ အမွေခံပစ္စည်းအဖြစ်မှတ်ယူခဲ့၏။ သို့သော် ၎င်းအား အော့ခ်(Orcs)များကချောင်းမြောင်းလုပ်ကြံရာ လက်စွပ်မှာ အန်ဒူရင်(Anduin)မြစ်ထဲကျသွားခဲ့လေသည်။

နှစ်ပေါင်းနှစ်ထောင်ကျော်ကြာသော် မြစ်ကမ်းနဘေးနေသူတစ်ဦးဖြစ်သည့်  ''ဒီဂို''က လက်စွပ်ကိုတွေ့ရှိပြီး သူငယ်ချင်းဖြစ်သူ ''ဆမီဂို''မှာ လက်စွပ်၏ညှို့ဆွဲအားအောက်ရောက်သွား၍ ''ဒီဂို''ကိုလည်ပင်းညစ်သတ်ကာ ရယူခဲ့လေသည်။  ''ဆမီဂို''သည် ဖယ်ကျဉ်ခြင်းခံရသောကြောင့် နှင်းမြူခိုးတောင်တန်းကြီး(Misty Mountains)အောက်တွင်ပုန်းနေခဲ့ရ၏။{{Efn|They are popularly thought to be cousins, but Tolkien only calls them &quot;friends&quot; in ''The Lord of the Rings''. In a later letter (''The Letters of J. R. R. Tolkien'', #214), he writes that they were &quot;evidently relatives&quot;.&lt;ref&gt;Tolkien, J. R. R. (1954), The Fellowship of the Ring, The Lord of the Rings, Boston: Houghton Mifflin (published 1987), &quot;The Shadow of the Past&quot;, ISBN 0-395-08254-4&lt;/ref&gt;}} လက်စွပ်ကား ၎င်းကို သက်တမ်းရှည်စေပြီး နှစ်ကာလများစွာ ထိုလက်စွပ်အစွမ်းကဖျက်စီးခဲ့လေရာ မူလရုပ်မရှိတော့ပဲ မှင်စာပုံစံယဲ့ယဲ့သာရှိသော ''ဂိုလမ်''(Gollum)အဖြစ်ရောက်ရှိသွားသည်။  သူခေါ်ဝေါ်သုံးဆွဲသော ''အဖိုးတန်ရတနာလေး''ဆိုသည့် ထိုလက်စွပ်မှာပျောက်ဆုံးသွားပြီး ထိုအကြောင်းကို ''[[ဟော့ဘစ်]]'' (The Hobbit) ဝတ္ထု၌ ဖော်ပြထားလေရာ ဘီလ်ဘို ဘက်ဂင်(Bilbo Baggins) က တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထိုကာလများအတွင်း ဆော်ရွန်သည် ရုပ်ပုံစံအသစ်တစ်ခု၏အသွင်ဖြင့် ၎င်း၏နေရပ်ဟောင်း မော်ဒေါ(Mordor)သို့ ပြန်လည်ခိုဝင်၏။ ဂိုလမ်မှာ လက်စွပ်ရှာပုံတော်ဖွင့်စဉ် ဆော်ရွန်ကဖမ်းဆီးပြီး နှိပ်စက်ညှင်းပမ်းရာ ရှိုင်းယားဒေသရှိ ဘက်ဂင်ဆိုသူက လက်စွပ်ယူသွားကြောင်းသိရှိ၍ ဂိုလမ်ကိုလွှတ်ပေးခဲ့သည်။ ဆော်ရွန်မှာ ၎င်းစွမ်းအားအပြည့်ကိုပြန်လည်ရရှိရန် လက်စွပ်ကိုလိုအပ်သဖြင့် ၎င်း၏ စွမ်းအားထက်သော လူယုံတော် ''နာဇ်ဂူးလ်'' (Nazgûl)များကို လွှတ်၍ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ယူစေခဲ့လေသည်။

===လက်စွပ် အဖွဲ့ဝင်များ===
ဦးလေးလည်းဖြစ် အုပ်ထိန်းသူလည်းဖြစ်သော ဘီလ်ဘို ဘက်ဂင်ထံမှ လက်စွပ်(One Ring)ကို ဖရိုဒို ဘက်ဂင်က အမွေအဖြစ်ရရှိခဲ့သော ရှိုင်းယားတွင် ဤဇာတ်လမ်းအစပြုသည်။{{Efn|Although Frodo referred to Bilbo as his &quot;uncle&quot;, the character is introduced in &quot;A Long-expected Party&quot; as one of Bilbo's younger cousins.  The two were in fact first ''and'' second cousins, once removed either way (his paternal great-great-uncle's son's son and his maternal great-aunt's son).}} နှစ်ဦးစလုံးမှာ လက်စွပ်အကြောင်းကို မသိရှိကြပေ။ သို့သော် ဘီလ်ဘို၏ မိတ်ဆွေဟောင်း မှော်ဆရာတစ်ဦးဖြစ်သော မီးခိုးရောင် ဂန်ဒက်ဖ်(Gandalf the Grey)က ဆော်ရွန်၏ လက်စွပ်မှန်းသံသယရှိနေခဲ့၏။ ထိုမှန်းဆချက်ကို အတည်ပြုပြီးနောက် ၁၇နှစ်ကြာသော် ဂန်ဒက်ဖ်မှာ ဖရိုဒိုအား လက်စွပ်သမိုင်းကြောင်းကိုပြောပြ၍ ရှိုင်းယားမှ  သယ်ထုတ်သွားရန်အကြံပေးခဲ့သည်။ ဖရိုဒိုသည် ၎င်းသူငယ်ချင်းလည်းဖြစ် လူယုံလည်းဖြစ်သော ဥယျာဉ်မှူး ဆမ်ဝိုက် &quot;ဆမ်&quot; ဂမ်ဂျီး(Samwise &quot;Sam&quot; Gamgee)၊ ညီဝမ်းကွဲနှစ်ယောက်ဖြစ်သော မယ်ရီဒေါ့(က်) &quot;မယ်ရီ&quot; ဘရန်ဒီဘပ်က်(Meriadoc &quot;Merry&quot; Brandybuck) ၊ ပရယ်ဂရင် &quot;ပစ်ပင်&quot;တွတ်ခ် (Peregrin &quot;Pippin&quot; Took)တို့နှင့်အတူ ရှိုင်းယားမှစတင်ထွက်ခွာသည်။ လေးယောက်သားအား အနက်ရောင်စီးနင်းသူများ (Black Riders)က မိမလိုဖြစ်ခဲ့ကာ သစ်တောအိုကြီး(Old Forest)ကို ဖြတ်သန်းရင်းလွတ်မြောက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုသစ်တောအိုကြီး၌ ၎င်းတို့လေးဦးကို ဆန်းပြား၍ လူပျော်ကြီး တွန် ဘွန်ဘာဒီလ်(Tom Bombadil)နှင့် ဇနီးသည် ဂိုးဘယ်ရီ(Goldberry)တို့က အကူညီပေးခဲ့ကြသည်။

ဟော့ဘစ်လေးယောက် ဘရီး(Bree)ခေါ်မြို့လေးသို့ရောက်ရှိပြီး ထိုမြို့တွင် ''လှည့်လည်သွားလာစောင့်ကြပ်သူတစ်ဦး''(Ranger)အဖြစ် နာမည်ရှိသော Strider နှင့်တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဂန်ဒက်ဖ်က အာရဂွန်နှင့်ပတ်သက်ပြီး ပေးစာတွင်ဖော်ပြထားခဲ့၏။ Strider က ဟော့ဘစ်တို့ကို ၎င်းတို့၏ ကာကွယ်လမ်းပြသူအနေဖြင့် သူ့အားခေါ်ဆောင်ရန်စည်းရုံးခဲ့လေသည်။ အနက်ရောင်စီးနင်းသူများ၏ရန်မှ နောက်တစ်ကြိမ်ကပ်၍လွတ်မြောက်ခဲ့ပြီးနောက် အားလုံးအတူတူ ဘရီးမှထွက်ခွာခဲ့ကြသည်။ ဝဲသာတော့ပ်ခံတပ်မျှော်စင်(Weathertop)တွင် အနက်ရောင်စီးနင်းသူများက တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ဖရိုဒိုမှာ ဆိုးဝါးသော(ကျိန်စာသင့်သော) ဓားဒဏ်တစ်ချက်ရရှိခဲ့ပြီး Striderမှ ပြန်လည်ခုခံတွန်းလှန်ရင်း ဟော့ဘစ်တို့ကို အက်လ်ဖ်တို့နေရပ်တစ်ခုဖြစ်သော ရစ်ဗန်ဒဲလ်(Rivendell)သို့ ခိုလှုံရန်ဦးဆောင်ခေါ်သွားခဲ့လေသည်။ ဖရိုဒိုကား ဒဏ်ရာကြောင့် သေလုမြောပါးဖြစ်ခဲ့ရ၏။ ဘရူးယင်နန်းမြစ်(Bruinen)ရေတိမ်ပိုင်းအရောက် ဖရိုဒိုအား  အနက်ရောင်စီးနင်းသူများက ဖမ်းလုဖမ်းခါနီး၌  ရစ်ဗန်ဒဲလ်အရှင် အယ်လ်ရွန်(Elrond)က ၎င်း၏အစွမ်းဖြင့် ရေထုရေအလျှံကိုဆင့်ခေါ်၍ ၎င်းတို့ကို ရေတွင်နှစ်၍မြောပါသွားစေခဲ့သည်။ 

အယ်လ်ရွန်၏ ကုသမှုဖြင့် ဖရိုဒိုမှာသက်သာလာသည်။ အယ်လ်ရွန်ကောင်စီတွင် ဆော်ရွန် နှင့်လက်စွပ်သမိုင်းကြောင်းတို့ကိုဆွေးနွေးကြသည်။ Strider မှာ အစ်ဆီဒူးလ်၏ မျိုးဆက် ''အာရဂ္န်'' (Aragorn)ဖြစ်ကြောင်းလည်း သိခဲ့ကြ၏။ မှော်ဆရာအကြီးအကဲ ဆာရူမန်(Saruman)မှာ သစ္စာဖောက်သွား၍ ၎င်းကိုယ်တိုင် စွမ်းအားတစ်ရပ်ရရှိရန်ကြိုးပမ်းနေကြောင်း ဂန်ဒက်ဖ်က ပြောပြခဲ့ရာ ကောင်စီ၏ဆုံးဖြတ်ချက်အရ လက်စွပ်ကို ဖျက်ဆီးရမည်။ သို့ရာတွင် ထိုပစ္စည်းကို ဖျက်ဆီးမည့်တစ်ခုတည်းသောနည်းလမ်းကား လက်စွပ်သွန်းလုပ်ခဲ့သောနေရာ မော်ဒေါရှိ  ကြမ္မာဆိုးတောင်(Mount Doom)၏ မီးလျှံထဲသို့ယူဆောင်သွားရန်ပင်ဖြစ်၏။ ဖရိုဒိုမှာ သူကိုယ်တိုင်ပင် တာဝန်ယူ၍ ဂန်ဒက်ဖ်၏ အကြံပေးချက်ဖြင့် အယ်လ်ရွန်က လက်စွပ်အဖွဲ့ဝင်များကိုရွေးချယ်ပေးခဲ့သည်။ ''လက်စွပ်အဖွဲ့ဝင်များ'' (The Fellowship of the Ring or Company of the Ring )တွင် ကိုးယောက်ရှိပြီး ပါဝင်သူများမှာ : ဖရိုဒို၊ ဆမ်၊ မယ်ရီ၊ ပစ်ပင်၊ အာရဂွန်၊ ဂန်ဒက်ဖ်၊ ဒွာ့လူပုမျိုးနွယ် ဂင်းမလီ(Gimli)၊ အက်လ်ဖ်မျိုးနွယ် လက်ဂိုလက်စ်(Legolas)၊ ဂွန်ဒိုးနိုင်ငံ(Gondor) ဘုရင့်အစားအုပ်ချုပ်သူ ဒက်နက်သော်(Denethor)၏သား ဘော်ရိုမီယာ(Boromir)တို့ဖြစ်ကြ၏။

နှင်းမြူခိုးတောင်တန်း(Misty Mountains)ကို ရက်ဟောန်တောင်ကြားဖြတ်လမ်း(Redhorn Pass)မှ ဖြတ်သန်းခြင်းမအောင်မြင်သောကြောင့် အဖွဲ့မှာ အန္တရာယ်ရှိသော မော်ရီယာမိုင်းတွင်း(Mines of Moria)လမ်းကြောင်းကိုရွေးချယ်ခဲ့၏။ ယင်းနောက် ''ဘာလင်''( Balin - ဟော့ဘစ်တွင်ပါရှိသော ဇာတ်ကောင်)၏ကံကြမ္မာနှင့် ဒွာ့ဗ်လူပုများ၏ အသိမ်းပိုက်ခံနယ်မြေအကြောင်းကို သိရှိခဲ့ရသည်။ တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုမှ လွတ်မြောက်အပြီး အဖွဲ့နောက်ကို အော့ခ်များနှင့် ရှေးဟောင်းမီးမိစ္ဆာကြီး ဘဲလ်ရော့ခ်၏(Balrog) လိုက်ပါတိုက်ခိုက်ခြင်းခံခဲ့ရကာ ဂန်ဒက်ဖ်က ဘဲလ်ရော့ခ်နှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရာတွင် နှစ်ဦးစလုံး အသူရာချောက်နက်ထဲ့သို့ ကျသွားခဲ့လေသည်။ အဖွဲ့မှတစ်ခြားသူများလွတ်မြောက်သွားခဲ့ကြပြီး အက်လ်ဖ်တောအုပ် လော့သ်လိုရီးယန်(Lothlórien)သို့ရောက်ရှိခိုလှုံသည်။ ထိုတောအုပ်သခင်နှစ်ပါးဖြစ်သည့် ဂလက်ဒရီးယယ်(Galadriel) နှင့် ကယ်လီဘောန်(Celeborn)တို့က တိုင်ပင်အကြံပေးခဲ့ကြ၏။ 

ဂလက်ဒရီးယယ်ထံမှ လှေနှင့်လက်ဆောင်များယူဆောင်ရင်း အဖွဲ့သည် အန်ဒူရင်မြစ်ကြောင်းအတိုင်းစုန်ဆင်းပြီး အေမွန်ဟန်တောင်ကုန်းသို့ ဆက်လက်ထွက်ခွာလာခဲ့ရာ ထိုနေရာ၌ ဘော်ရိုမီယာသည် ဖရိုဒို၏ လက်စွပ်ကိုလုယူရန်ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း ဖရိုဒိုက လက်စွပ်ကို ဆင်မြန်း၍ ကိုယ်ပျောက်သွား၏။ ဖရိုဒိုမှာ မော်ဒေါဆီသို့ တစ်ဦးတည်းထွက်ခွာရန်ဆုံးဖြတ်သော်လည်းပဲ ဆမ်က ဖရိုဒို့အကြံကို မှန်းဆခဲ့ကာ အတူလိုက်ပါသွားလေတော့သည်။ 

===ရဲတိုက်မျှော်စဉ်ကြီးနှစ်ခု===
ဆာရူမန်နှင့် ဆော်ရွန်စေလွှတ်လိုက်သော အော့ခ်များသည် ဘောရိုမီယာကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြပြီး မယ်ရီ၊ ပစ်ပင်တို့နှစိယောက်ကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားလေသည်။ အာရဂွန်၊ ဂင်းမလီ နှင့် လက်ဂိုလက်စ်တို့မှာ မည်သည့်ဟော့ဘစ်အုပ်စုနောက်သို့ လိုက်ရမည်လဲဆိုသည်ကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြရာ မယ်ရီ၊ ပစ်ပင်တို့ကို ဖမ်းဆီးသွားသော''အော့ခ်''များနောက်လိုက်ခဲ့ကြသည်။ ''ရိုဟန်''တိုင်းပြည်တွင်(Rohan) အော့ခ်များကို ''ရိုဟစ်ရင်'' (Rohirrim)ခေါ် ရိုဟန်တပ်ဖွဲ့ကသုတ်သင်ခဲ့ကြရာ မယ်ရီ၊ပစ်ပင်တို့မှာ ''ဖန်ဂွန်''(Fangorn)တောအုပ်ထဲသို့ထွက်ပြေးနိုင်ခဲ့၍ လွတ်မြောက်သည်။ အဆိုပါတောအုပ်ထဲ၌ သစ်ပင်ပုံစံကဲ့သို့အဆင်းရှိသော''အန့်တ်မျိုးနွယ်''မှ(Ent) ရှေးအကျဆုံး''သစ်မုတ်ဆိတ်ကြီး''(Treebeard)နှင့် ခင်မင်ခဲ့ကြသည်။  အာရဂွန်၊ ဂင်းမလီ နှင့် လက်ဂိုလက်စ်တို့ ဖန်ဂွန်တောအုပ်ထဲဝင်သွားကြသော ဟော့ဘစ်တို့နောက်လိုက်ရာ မမျှော်လင့်ပဲ ဂန်ဒက်ဖ်ကို တွေ့ဆုံခဲ့ကြ၏။ 

ဂန်ဒက်ဖ်က သူ ဘဲလ်ရော့ခ်ကိုသတ်ခဲ့ပုံ၊ အမှောင်ထုကြီးက သူ့အားခေါ်ဆောင်သွားပြီး ထို့နောက်မှ ကျန်ရှိနေသေးသော တာဝန်များကိုထမ်းဆောင်ရန် ''အလယ်ပိုင်းကမ္ဘာမြေ'' Middle-earth သို့ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခံခဲ့ရပုံစသည်တို့ကို ရှင်းပြခဲ့သည်။ မှော်ဆရာအကြီးအကဲနေရာကို ''ဆာရူမန်''ဆီမှ လွှဲပြောင်းရယူခဲ့သဖြင့် အဖြူရောင်ဝတ်စုံဖြင့် ယခုအခါ အဖြူရောင်ဂန်ဒက်ဖ်(Gandalf the White)အဖြစ်ပြောင်းလဲသွားပြီဖြစ်လေသည်။ ဆက်လက်၍ မယ်ရီ၊ ပစ်ပင်မှာ အန္တရာယ်ကင်းကြောင်း ၎င်းမိတ်ဆွေများ အာမခံပြောဆိုသည်။ ရိုဟန်မြို့တော် အက်ဒေါ်ရက်(Edoras)သို့ အတူတကွထွက်ခွာလာကြပြီး ဂန်ဒက်ဖ်သည် သီယိုဒန်ဘုရင်ကြီးကို ဆာရူမန်၏သူလျှို ဂရီးမာ ဝမ်းတန့်(Gríma Wormtongue)၏ လွှမ်းမိုးထားမှုမှ ဖယ်ရှားပေးနိုင်ခဲ့၏။ သီယိုဒန်ဘုရင်(Theoden)မှာ လူသူအင်အားများစုဆောင်းပြီး ၎င်းတပ်များနှင့်အတူ ရှေးဟောင်းခံတပ် ဟမ်းဒိ ( Helm's Deep )သို့ အရောက်သွားကာ တစ်ဖက်တွင် ဂန်ဒက်ဖ်ကလည်း သစ်မုတ်ဆိတ်ကြီး၏ အကူအညီကိုရယူရန်ထွက်ခွာခဲ့သည်။ 

မယ်ရီ၊ ပစ်ပင်တို့၏စေ့ဆော်နှိုးဆွမှုကြောင့် ငြိမ်သက်သော နေထိုင်မှုပုံစံမှ နိုးကြားတက်ကြွလာကာ ဆာရူမန်၏ ခံတပ်နယ်မြေ ''အိုင်ဆန်ဂတ်''(Isengard)ကိုတိုက်ခိုက်ကြပြီး ဆာရူမန်မှာ ''အော်သန့်ခ်''(Orthanc) ရဲတိုက်မျှော်စဉ်တွင်ပိတ်မိသွား၏။ ဂန်ဒက်ဖ်က သစ်မုတ်ဆိတ်ကြီးကို သီယိုဒန်ဘုရင်အား ကူညီရန် ''အန့်တ်''တပ်ဖွဲ့တစ်ခုကို ''ဟူးယော်န်''(Huorn)သို့စေလွှတ်ပေးရန်ပြောဆိုနိုင်ခဲ့သည်။ ဂန်ဒက်ဖ်ကိုယ်တိုင် ရိုဟစ်ရင်တပ်ဖွဲ့ကို ဟမ်းဒိသို့ ခေါ်ဆောင်လာပြီး အော့ခ်များကိုနှိမ်နင်းသည်။ ထိုအော့ခ်များ ဟူးယော်န်သစ်အုပ်ထဲ ထွက်ပြေး၍ ဇာတ်သိမ်းခဲ့ရလေသည်။ ဂန်ဒက်ဖ်မှာ ဆာရူမန်ကို အမှောင်လမ်းမှ (မိစ္ဆာ)ပြန်လာရန် အခွင့်ရေးပေးသော်လည်း ငြင်းဆန်သဖြင့် ဆာရူမန်၏ရာထူးနှင့် စွမ်းအားများကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။ 

ဆာရူမန်က ထိုရဲတိုက်အကျဉ်းတိုက်ကြီးထဲသို့ တရွေ့ရွေ့ပြန်တက်သွားချိန်ဝယ် ''ဝမ်းတန့်''က ဂန်ဒက်ဖ်ကို လုပ်ကြံရန် အလုံးတစ်လုံးကို ပစ်ချလုပ်ကြံခဲ့ပေ၏။ မအောင်မြင်ပဲ ထိုအလုံးကို ပစ်ပင်မှ ကောက်ယုခဲ့သည်။ ထိုပစ္စည်းသည် ပလန့်တီယာ(palantír)ခေါ် ဖန်ဓာတ်လုံးပင်ဖြစ်သည်။ ထိုဖန်ဓာတ်လုံးသည် ဆော်ရွန်နှင့်ဆက်သွယ် စကားပြောရန်အသုံးချသည့် ပစ္စည်းဖြစ်ပြီး ထိုဓာတ်လုံးမှပင် ဆာရူမန်သည် ဆော်ရွန်၏ကျော့ကွင်းတွင်မိခဲ့ရလေသည်။ ထို့နောက်ပိုင်း ပစ်ပင်မှ ခိုးယူကြည့်ရှုမိရာ ဆော်ရွန်က ပစ်ပင်ကို တွေ့မြင်ခဲ့သဖြင့် ဂန်ဒက်ဖ်သည် ပစ်ပင်ကိုခေါ်ဆောင်၍ ''မိနက်စ် တစ်ရစ်''(Minas Tirith)သို့ မြင်းဖြင့် ခရီးနှင်ကြသည်။''မိနက်စ် တစ်ရစ်'' မှာ ''ဂွန်ဒိုး''တိုင်းပြည်မြို့တော်ဖြစ်သည်။

​''မော်ရီယာ''မိုင်းတွင်းမှသည် နောက်မှတောက်လျှောက်လိုက်ပါနေခဲ့သော ''ဂိုလမ်'' ကို ဖရိုဒို၊ဆမ်တို့က ဖမ်းခဲ့ကြပြီး မော်ဒေါသို့ လမ်းပြရန် အတင်းအကျပ်စေခိုင်းသည်။ မော်ဒေါ၏ အနက်ရောင်ဂိတ်တံခါးကြီး (Black Gate of Mordor) မှာ ဖြတ်သန်း၍မရနိုင်လောက်အောင် အစောင့်ထူထပ်၏။ သို့အတွက်ကြောင့် ယင်းကိုဖြတ်သန်းမည့်အစား ဂိုလမ်သိသော လျှို့ဝှက်လမ်းကြောင်းကို ရွေးချယ်သွားခဲ့ရလေသည်။ လမ်းတွင် ဖယ်ရာမီယာ(Faramir)နှင့်တွေ့ဆုံ၍ အကိုဖြစ်သူ ဘော်ရိုမီယာလိုမဟုတ်ပဲ ဖယ်ရာမီယာသည် လက်စွပ်ညှို့အားကို ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်ခဲ့သည်။ လက်စွပ်လား ဖရိုဒိုအပေါ်ကို သစ္စာရှိမည်လားကို လွန်ဆွဲနေရသည့် ဂိုလမ်သည် နောက်ဆုံး၌သစ္စာဖောက်ကာ ပင့်ကူမကြီး ရှီလော့ဘ်(Shelob) နေသော ခစ်ရစ်အန်ဂေါလ်ဥမင်လှိုင်ခေါင်း(Cirith Ungol)သို့ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ ဖရိုဒိုမှာ ရှီလော့ဘ်အဆိပ်မိခဲ့ကာ ဆမ်သည်လေဒီ ''ဂလက်ဒရီယယ်''ထံမှရသော လက်ဆောင်အကူအညီဖြင့် ပင့်ကူမကြီးကိုပြန်လည်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဖရိုဒို သေဆုံးပြီဟု မှတ်ထင်ရင်း ဆမ်မှာ ခရီးစဉ်ရည်ရွယ်ချက်ကို တစ်ဦးတည်းထမ်းဆောင်ရန် လက်စွပ်ကို ယူခဲ့လေသည်။ အော့ခ်များ ဖရိုဒိုကို တွေ့ရှိပြီး ဆမ်မှာ ဖရိုဒိုမသေသေးကြောင်းကြားလိုက်သည်။

===ဘုရင်အဖြစ် ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခြင်း===
ဆော်ရွန်သည် ကြီးမားသည့်တပ်ကြီးအား ဂွန်ဒိုးကိုတိုက်ရန်စေလွှတ်ခဲ့၏။ ဂန်ဒက်ဖ် ''မိနက်စ် တစ်ရစ်''မြို့ကိုရောက်လာပြီး ထီးနန်းစောင့် ဒက်နက်သော်ကို အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုများနှင့်ပတ်သက်၍ သတိပေးရန်ရောက်လာသည်။ ထိုစဉ်အချိန်အတွင်း သီယိုဒန်ဘုရင်က ရိုဟစ်ရင်စစ်တပ်ကို စုစည်း၍ ဂွန်ဒိုးကို စစ်ကူရန်ချီတက်လာခဲ့သည်။ မိနက် တစ်ရစ်သည် အတိုက်ခံနေရပြီဖြစ်ကာ ဒက်နက်သော်မှာ ဆော်ရွန်၏ လှည့်စားခြင်းစက်ကွင်းထဲကျရောက်နေပြီး မျှော်လင့်ချက်လည်းမဲ့နေသည် (မိနက်စ် တစ်ရစ်ရှိ ဖန်ဓာတ်လုံးတစ်လုံးမှတဆင့်လှည့်စားခြင်း)။ ၎င်းသည် သားဖြစ်သူ ဖယ်ရာမီရာနှင့်အတူ မီးရှို့ရန်အခိုက်အတန့်တွင် ကိုယ်တိုင် မီးရှို့လောင်ကျွမ်းသွား၏။ ဂင်းမလီ၊ လက်ဂိုလက်စ်၊ မြောက်ပိုင်းက လှည့်လည်သွားလာသူ (Rangers of the North) တို့နှင့်တကွ အာရဂွန်သည် ''သေသောသူများလမ်းကြောင်း'' (the Paths of the Dead) ကိုရွေးချယ်ခဲ့ကြ၏။ အကြောင်းမူကား တစ်ချိန်က ဂွန်ဒိုးဘုရင်ကို သစ္စာခံကာ ဆင့်ခေါ်လျှင်စစ်တိုက်ပေးပါမည်ဟု ကတိကဝတ်ပေးထားသော အုပ်စုတစ်စုသည် ကြိမ်စာကြောင့် မကျွတ်လွတ်ဘဲရှိနေကြသည်။ ထို ''ဒန်းဟဲရိုး'' (Dunharrow) ရှိ သေသောသူများ သို့ ဝိညာဉ်များကို ဆင့်ခေါ်ရန်အတွက် အာရဂွန်သွားခြင်းဖြစ်၏။ 

ယင်းသေသောသူများ၏ တပ်ဖွဲ့ကြီးမှာ အာရဂွန်နောက်လိုက်လာခဲ့ကြပြီး ''အမ်းဘား'' (Umbar) အရပ်က ဂွန်ဒိုးကို (ဆော်ရွန်ဆင့်ခေါ်သဖြင့်) ကျူးကျော်ရန်လာသော ပင်လယ်ပျော်ဓားပြများကို ကြောက်ရွံ့စေနိုင်ပြီး အာရဂွန်တို့ ၎င်းတို့ကိုတိုက်ခိုက်ခြေမှုန်း၍ ၎င်းတို့သင်္ဘောများဖြင့် ဂွန်ဒိုးတောင်ပိုင်းကသူများကိုခေါ်ဆောင်၍ ''အန်ဒူရင်''မြစ်အတိုင်းဆန်တက်လာခဲ့ကြပေသည်။ မိနက်စ် တစ်ရစ်သို့ ရောက်ကာ တိုက်ပွဲအလှည့်အပြောင်းဖြစ်သွားခဲ့၏။ သီယိုဒန်ဘုရင်၏ တူမတော်စပ်သူ ''အီယိုဝင်'' (Eowyn) ကားရုပ်ဖျက်၍ စစ်တပ်နှင့်အတူလိုက်ပါလာခဲ့ရာ မယ်ရီအကူအညီဖြင့် ''နာဇ်ဂူးလ်''ခေါင်းဆောင် (the Lord of the Nazgûl ) ကို သုတ်သင်နိုင်ခဲ့၏။ ဂွန်ဒိုး၊ ရိုဟန်တပ်ဖွဲ့ပေါင်း၍ ဆော်ရွန်လွှတ်လိုက်သောတပ်ကို ပယ်လန်းနော်စစ်တလင်းတိုက်ပွဲ၌ (Battle of the Pelennor Fields) အနိုင်ရယူနိုင်ခဲ့ကြ၏။ သီယိုဒန်ဘုရင် နတ်ရွာစံ၍ အီယိုဝင်၊မယ်ရီတို့ ဒဏ်ရာရကြသည်။

တစ်ဖက်တွင်ကား ဆမ်မှာ ဖရိုဒိုကို ''ခစ်ရစ်အန်ဂေါလ်''ရဲတိုက်မှ ကယ်ဆယ်၍ နှစ်ဦးသား မော်ဒေါကိုဖြတ်သန်းကြ၏။ ဂွန်ဒိုးနှင့် ရိုဟန်မှ တပ်ဖွဲ့ကြီးကို ဦးဆောင်ပြီး အာရဂွန်တို့ အနက်ရောင်ဂိတ်တံခါးကြီးဆီသို့ ချီတက်လာခဲ့သည်။ ရည်ရွယ်ချက်ကား ဆော်ရွန်ကိုကျရှုံးစေမည့်အစီအစဉ် (ဖရိုဒို၏ လက်စွပ်ဖျက်ဆီးခြင်း) လမ်းလွှဲရန်ပင်ဖြစ်သည်။ အာရဂွန်တို့တပ်မှာ ဆော်ရွန်၏ တပ်မဟာအဖွဲ့ကြီးနှင့်ယှဉ်ပါက အဆမတန်အင်အားသေးငယ်လှပေသည်။ ဖရိုဒို၊ဆမ်တို့ ကြမ္မာဆိုးတောင်ပေါက်ဝ (Cracks of Doom) အစွန်းဆီသို့ရောက်ချေပြီ။ ဖရိုဒိုသည် လက်စွပ်ညှို့ဓာတ်ကို လုံးဝတောင့်မခံနိုင်တော့ပဲ ၎င်း၏ပိုင်ဆိုင်သောအရာဟုပြောလျှက် ဝတ်လိုက်သည်။

ဂိုလမ်မှာ ရုတ်တရက်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ဖရိုဒိုနှင့် ရုန်းရင်းဆန်ခတ်ဖြစ်ခဲ့ရာ ဖရိုဒို၏ လက်စွပ်ဝတ်ထားသောလက်ချောင်းအားကိုက်ဖြတ်ပစ်ခဲ့သဖြင့် လက်စွပ်ရသော်လည်း ဟန်ချက်မထိန်းနိုင်ပဲ မီးထဲသို့ လက်စွပ်နှင့်အတူ ဂိုလမ်ပြုတ်ကျသွားခဲ့သည်။ လက်စွပ်ပျက်ဆီးသဖြင့် ဆော်ရွန်သည်လည်း စွမ်းအားအလုံးစုံ ဆုံးရှုံးသွားပြီဖြစ်သည်။ ၎င်းဖန်တီးထားသမျှ အရာရာပျက်ဆီးသည်။ နာဇ်ဂူးလ်များလည်း ဒုက္ခရောက်ပျက်ယွင်းသည်။ ၎င်းစစ်တပ်ကြီးမှာ ဖရိုဖရဲ ကစဉ့်ကလျှားဖြစ်၍ အာရဂွန်တို့ အနိုင်ရခဲ့ကြသည်။ 

အာရဂွန်ကို အာနောရ် (Arnor) နှင့် ဂွန်ဒိုးဘုရင်အဖြစ်တင်မြှောက်ကြပြီး အယ်လ်ရွန်၏သမီးတော် ''အာရ်ဝင်'' (Arwen) နှင့်လက်ထပ်ခဲ့၏။ ထို့နောက် ဟော့ဘစ်လေးယောက် ရှိုင်းယားသို့ အပြန်တွင်  ရှိုင်းယားကို ရှာကေး (Sharkey) ခေါ်သောသူမှ ညွှန်ကြားစေခိုင်းသော လူများက ထိန်းချုပ်ထား၏ (ရှာကေးသည် ဆာရူမန်ဖြစ်ကြောင်း နောက်မှတွေ့ရှိ) ။ ဟော့ဘစ်တို့ ပြန်လည်တော်လှန်ကြကာ ရှိုင်းယားနယ်မြေလွတ်မြောက်သည်။ ထိုတော်လှန်တိုက်ခိုက်မှုတွင် ဟော့ဘစ် ၁၉ယောက်ဆုံးပါး၍ ၃၀ဒဏ်ရာရသည်။ ဆာရူမန်က ဖရိုဒိုအား ဓားဖြင့်ထိုးရန်ကြိုးပမ်းခဲ့အပြီး  ဖရိုဒိုက ဟော့ဘစ်များကို မှော်ဆရာဆာရူမန်အား မသတ်ရန် တားခဲ့သည်။ ဖရိုဒို၏အိမ် ဘက်ဂ်အန်းဒ် (Bag End) နေရာတွင်ပင် ဂရီမာက မကြေနပ်မှုများကြောင့် ဆာရူမန်ကိုသတ်ခဲ့သည်။ ဂရီမာကိုလည်း ဟော့ဘစ်လေးသည်တော်များက ပစ်သတ်ခဲ့ကြသည်။ လက်စွပ်စစ်ပွဲကြီး၏ အဆုံးသတ်သည့်နေရာကား ဖရိုဒိုအိမ်ရှေ့နေရာလှေကားထစ်ကလေးပင်ဖြစ်ပေတော့သည်။

မယ်ရီနှင့်ပစ်ပင်ကိုသူရဲကောင်းများအဖြစ် ချီးမြှောက်ဂုဏ်ပြုကြသည်။ ဆမ်မှာ ရို့စ်ကော်တွန်နှင့်လက်ထပ်၏။ ဆမ်သည် လေဒီ ဂလက်ဒရီးယယ်ထံမှရခဲ့သော လက်ဆောင်ပစ္စည်းများသုံးကာ ရှိုင်းယားကို ပြန်လည်မွန်းမံသည်။ ဖရိုဒိုကား လက်စွပ်သယ်ဆောင်ခဲ့ရသောဒဏ်ကြောင့် လူရောစိတ်ရော နွမ်းနယ်ပင်ပန်းနေခဲ့၏။ နှစ်အနည်းငယ်အကြာ ဂန်ဒက်ဖ်၊ဘီလ်ဘိုတို့နှင့်အတူ ဂရေးဟက်ဗန်လှေဆိပ် (Grey Havens) သို့ရောက်ရှိ၍ ထိုမှတဆင့် ထာဝရကျွန်း (Undying Lands) သို့ အက်လ်ဖ်များနှင့်အတူ ထွက်ခွာသွားခဲ့ကြသည်။ 

စာအုပ်နောက်ဆက်တွဲ၌ ဆမ်သည် ၎င်းသမီးဖြစ်သူ အက်လန်နော် (Elanor) ကို အနောက်ဘက်ခရီးစဉ်မှတ်တမ်း အနီရောင်စာအုပ် (Red Book of Westmarch) ကို ပေးရစ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါစာအုပ်မှာ ဘီလ်ဘို၏ စွန့်စားခန်းများ၊ လက်စွပ်စစ်ပွဲကြီးအကြောင်း ဟော့ဘစ်တို့သိရှိသမျှ ပါဝင်ပေသည်။ ဆမ်သည်လည်း လက်စွပ်နောက်ဆုံးသယ်ဆောင်ခဲ့သူအဖြစ် ပင်လယ်ကိုဖြတ်သန်း၍ အနောက်အရပ်ဆီသို့ ထွက်ခွာခဲ့ကြောင်း ထိုသို့ ပြောဆိုကြသည်လည်းရှိပေတော့သည်။

==ဇာတ်လမ်းဆင်သည့် ပုံစံဘောင်==
တော်ကီးန်သည် ''လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်''ကို စိတ်ကူးယဉ်ပုံစံဘောင်ထဲ ၌ ထား၍တင်ဆက်သည်။ အဆိုပါသတ်မှတ်သော ဘောင်သည်ကား ၎င်းကိုယ်တိုင် ဤဇာတ်လမ်းရေးသူ စာရေးဆရာမဟုတ်၊ ရှေးဟောင်းစာအုပ်ဖြစ်သော ''အနောက်ဘက် ခရီးစဉ်မှတ်တမ်းစာအုပ်နီ''(Red Book of Westmarch)ကို တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဘာသာပြန်သောသူမျှသာဆိုသည့် ပုံစံကိုယူ၍ ဖန်တီးသည်။ ဤပုံစံဘောင်ရှိသော ဇာတ်လမ်း၏ ထွေရာအသေးစိတ်ကို &quot;နိဒါန်&quot; အခန်း၊ ''ရှိုင်းယားနှင့်ပတ်သက်သောမှတ်စု'' အခန်း၊ စာအုပ်၏ နောက်ဆက်တွဲ အပိုင်း(စ)၌(Appendix F)ထည့်သွင်းသည်။ ဤပုံစံဘောင်တွင် စာအုပ်နီ(Red Book)သည် ၎င်းတစ်ခြားလက်ရာများဖြစ်သော &quot;တွန်ဘွန်ဘာဒီလ်၏ စွန့်စားခန်းများ&quot;(The Adventures of Tom Bombadil)၊ &quot;လင်းလက်တောက်ပသော ရတနာသုံးသွယ်&quot; (The Silmarillion)၊ [[ဟော့ဘစ်]] (The Hobbit)စသော အလယ်ပိုင်းကမ္ဘာမြေ (Middle-earth)နှင့်ပတ်သက်သမျှအရေးအသားမှန်သမျှ၏ ရင်းမြစ်စာအုပ်ဖြစ်လေသည်။&lt;ref name=&quot;Bowman 2006&quot;&gt;{{cite journal |last1=Bowman |first1=Mary R. |title=The Story Was Already Written: Narrative Theory in &quot;The Lord of the Rings&quot; |journal=Narrative |date=October 2006 |volume=14 |issue=3 |pages=272-293 |jstor=20107391 |quote=the frame of the Red Book of Westmarch, which becomes one of the major structural devices Tolkien uses to invite meta-fictional reflection... He claims, in essence, that the story ''was'' already written... }}&lt;/ref&gt;

==အယူအဆ နှင့် ဖန်တီးခြင်း==
===နောက်ခံအကြောင်းအရာ===
&quot;''လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်''&quot; သည် [[ဂျေ အာ အာ တော်ကီးန်]]၏ ၁၉၃၇ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော &quot;ဟော့ဘစ်&quot; နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် အစပျိုးခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;genesis&quot;&gt;{{cite web |title=The Lord of the Rings: Genesis |url=http://wwwu.uni-klu.ac.at/jkoeberl/Courses/Tolkien/l_04_genesis.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080227101341/http://wwwu.uni-klu.ac.at/jkoeberl/Courses/Tolkien/l_04_genesis.pdf |archivedate=27 February 2008 |accessdate=14 June 2006 |format=PDF}}  (This PDF contains no information about its source. It appears to be a lecture for a course on Tolkien by Assoc. Prof. Johann Köberl in the Department of English and American Studies at the [[University of Klagenfurt]].)&lt;/ref&gt; ဟော့ဘစ်ကို လူကြိုက်များလာမှုကြောင့် ထုတ်ဝေသူ Allen &amp; [[Unwin]],တို့ကနောက်ဆက်တွဲရေးပေးပါရန် တောင်းဆိုကြသည်။ တော်ကီးန်က ၎င်းသည် စာရေးနှေးကွေးပြီး ၎င်းတီထွင်ပျိုးထောင်ထားသော ဇာတ်လမ်းတချို့ကို ပြန်လှန်ဆက်နွယ်မည်ဟု သတိပေးသည်။ ဟော့ဘစ်နှင့်အပြိုင်ရေးသားပြုစုထားသော &quot;The Silmarillion&quot;ဝတ္ထုမူကြမ်းကို ပယ်ချ၍ Roverandomဝတ္ထုအလတ်ကို ဆိုင်းငံ့၊ Farmer Giles of Hamဝတ္ထုကို လက်ခံပြီး Allen &amp; Unwinတို့တွေးသည်မှာ ဟော့ဘစ်တို့အကြောင်းအရာများသည် ပိုမိုလူကြိုက်များရေပန်းစားပေမည်။{{sfn|Carpenter|1977|p=195}}}} ထို့ကြောင့် &quot;''လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်''&quot;ဖြစ်လာမည့် ဇာတ်လမ်းကို အသက် (၄၅)နှစ်၌ စတင်ရေးသားသည်။ ဇာတ်လမ်းမှာ နောက် (၁၂)နှစ်ကြာ ၁၉၄၉မှသာ ပြီးဆီးခဲ့လေသည်။ အသက် ၆၃နှစ်အရွယ် ၁၉၅၅အထိ အကုန်လုံးထုတ်ဝေခြင်းမပြုနိုင်ခဲ့ပေ။

===ရေးသားခြင်း===
ထုတ်ဝေသူများတောင်းဆိုသဖြင့် ၁၉၃၇ ဒီဇင်ဘာ၌ ဟော့ဘစ်ဇာတ်လမ်းအသစ်တစ်ခု ကိုစတင်ရေးသားသည်။&lt;ref name=&quot;genesis&quot; /&gt; အစပိုင်း အမှားအယွင်းတချို့ရှိခဲ့ပြီးနောက် ''တစ်ကွင်းတည်းသောလက်စွပ်''(One Ring)ဇာတ်လမ်းပေါ်ထွက်လာသည်။ ဘီလ်ဘိုကိုယ်ပျောက်သွားခြင်း၊ လက်စွပ်၏အရေးပါပုံနှင့် ဝတ္ထုနာမည်ဖြစ်သော လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်ဆိုသော အကြောင်းအရာများသည် ၁၉၃၈နွေဦးရာသီအထိစိတ်ထဲပေါ်မလာသော်လည်း ပထမအခန်း((&quot;A Long-Expected Party&quot;)အတွက် စိတ်ကူးသည် အပြည့်အစုံရောက်ရှိလာသည်။&lt;ref name=&quot;genesis&quot; /&gt; အစောပိုင်းက တော်ကီးန်သည် ဇာတ်လမ်းကို &quot;ဘီလ်ဘိုမှာ ၎င်းရရှိထားသော ရတနာများသုံးကုန်၍ နောက်ထပ်ရရှိရန် စွန်စားခန်းထပ်မံထွက်လေသည်&quot;ဟုရေးရန်ကြံရွယ်ထားခဲ့၏။ သို့သော် နောက်မှ လက်စွပ်နှင့် အစွမ်းသတ္တိကို သတိရသွား၍ နောက်အသစ်တစ်ခုကို အာရုံထားလျှင် ပို၍ကောင်းမည်ဟု တွေးမိခဲ့လေသည်။&lt;ref name=&quot;genesis&quot; /&gt; ဇာတ်လမ်းကိုဆက်လက်ရေးသားနေစဉ်ဝယ် The Silmarillionမှ ဒဏ္ဍာရီပါအကြောင်းကိုဆွဲခေါ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.worldcrunch.com/culture-society/my-father-039-s-quot-eviscerated-quot-work-son-of-hobbit-scribe-j.r.r.-tolkien-finally-speaks-out/hobbit-silmarillion-lord-of-rings/c3s10299/ |title=My Father's 'Eviscerated' Work – Son Of Hobbit Scribe J.R.R. Tolkien Finally Speaks Out |work=Le Monde/Worldcrunch |first=Raphaëlle |last=Rérolle |date=5 December 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130210205838/http://www.worldcrunch.com/culture-society/my-father-039-s-quot-eviscerated-quot-work-son-of-hobbit-scribe-j.r.r.-tolkien-finally-speaks-out/hobbit-silmarillion-lord-of-rings/c3s10299/ |archive-date=10 February 2013 |url-status=dead |accessdate=26 January 2020 |archivedate=10 February 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130210205838/http://www.worldcrunch.com/culture-society/my-father-039-s-quot-eviscerated-quot-work-son-of-hobbit-scribe-j.r.r.-tolkien-finally-speaks-out/hobbit-silmarillion-lord-of-rings/c3s10299/ }}&lt;/ref&gt;

ဘာသာဗေဒပညာရပ်များ သင်ကြားနေရသည့် ပညာရေးဆိုင်ရာ အချိန်ပြည့်ရာထူးဖြင့်လုပ်ကိုင်ရသော တော်ကီန်မှာ စာရေးနှေးကွေးပေသည်။(၎င်း၏ရှေးဟောင်းအင်္ဂလိပ်စာအုပ်များထဲသို့ ပေါင်းစပ်ထည့်သွင်းထားသောဘာသာဗေဒအကြောင်းအရာများပါရှိသည့် ဘာသာစကားများကိုအာရုံစိုက်ရသဖြင့်)။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Shammas |first=Michael |date=2019-09-25 |title=J.R.R. Tolkien, Old English, and the Creation of Middle-Earth |url=https://papers.ssrn.com/abstract=3459810 |location=Rochester, NY}}&lt;/ref&gt; &quot;၁၇နှစ်တာမှာ [...]ကို စစ်ဆေးနေရလို့ အားလပ်ချိန်ရယ်လို့ကိုမရပါဘူး။ ချေးယူထားရတဲ့ အချိန်တွေထဲကမှ စကားပြေပုံစံ၊ အလင်္ကာပုံစံဖြင့် ဇာတ်လမ်းများရေးတဲ့အချိန် အခိုးခံလိုက်ရတာပါ... တခါတလေ အပြစ်ရှိနေသလိုပဲ...  &quot;&lt;ref&gt;{{cite book|last = Carpenter | first = Humphrey|title = The Letters of J. R. R. Tolkien | publisher = Houghton Mifflin | year = ed. (1981) | location = Boston | pages=#17|isbn = 0-395-31555-7}}&lt;/ref&gt; တော်ကီးန်သည် &quot;လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်&quot;ရေးသားခြင်းကို ၁၉၄၃တွင် စွန့်လွှတ်ထားခဲ့ရပြီး ၁၉၄၄ ဧပြီမှသာ ပြန်လည်စတင်ရေးသားနိုင်ခဲ့လေသည်။&lt;ref name=&quot;genesis&quot; /&gt; တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ ဗြိတိသျှတော်ဝင်လေတပ်မတော်၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် ရေးသားထားသော အခန်းများကို သား ခရစ်တိုဖာ တော်ကီးန်(Christopher Tolkien)အတွက် အခန်းဆက်အနေဖြင့် ပို့ပေးသည်။ တော်ကီးန်သည် ၁၉၄၆တွင် အရေးပါသော အားထုတ်မှုပြုလုပ်ခဲပြီးနောက် ထုတ်ဝေသူတို့ကို ၁၉၄၇တွင် စာမူပြကြည့်သည်။&lt;ref name=&quot;genesis&quot; /&gt; ဇာတ်လမ်းမှာ နောက်တစ်နှစ်တွင် ပြီးဆီးသော်လည်း ၁၉၄၉မတိုင်မချင်း ရေးထားသမျှအကြောင်းအရာ အစပိုင်းအခန်းများကိုပြန်လှန်ဖတ်ခြင်း မပြီးနိုင်ခဲ့ပေ။&lt;ref name=&quot;genesis&quot; /&gt; မူလ လက်ရေးမူကြမ်းသည် စုစုပေါင်း (၉၂၅၀)စာမျက်နှာ
ရှိ၍ ယခု Marquette University [[ဂျေ အာ အာ တော်ကီးန်]]စုဆောင်းခြင်းအကန့်၌ ထိုမူကြမ်းတည်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.marquette.edu/library/archives/tolkien.shtml#original |title=J. R. R. Tolkien Collection {{!}} Marquette Archives {{!}} Raynor Memorial Libraries {{!}} Marquette University |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131219041430/http://www.marquette.edu/library/archives/tolkien.shtml#original |archivedate=19 December 2013 |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

===တော်ကီးန်အပေါ် လွှမ်းမိုးမှုများ===
တော်ကီးန် လေ့လာဖူးသော ဝေလဘာသာစကား (Welsh language)၏လွှမ်းမိုးမှုကို ၎င်း၏ &quot;အင်္ဂလိပ်၊ဝေလ&quot; အက်ဆေးများတွင် အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြသည်။ &quot;နောက်တစ်ခေါက်လောက် ကျွန်တော့်လက်ရာကို ညွှန်းဆိုဖော်ပြရမယ်ဆိုရင် လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်မှာ ထင်ထင်ရှားရှားအနေနဲ့...  ဝေလဘာသာစကားမှာသုံးထားတဲ့ နာမည်တွေကို အဲဒီဇာတ်လမ်းထဲက လူတွေ နေရာတွေရဲ့အမည်တွေမှာ အခြေခံအနေနဲ့ တရည်တရွယ်နဲ့ကိုထည့်ထားတာပါ။ (တိုက်ရိုက်ကြီးမဟုတ်ပေမဲ့ ဆင်တူရိုးမှားလေးပေါ့ဗျာ)။ ဒီပုံပြင်တွေထဲက ဒီအကြောင်းအရာတွေက စာဖတ်သူပရိသတ်ကို တခြားအရာတွေထက်ပိုပြီးတော့ သာယာနာပျော်မှုပေးနိုင်ခဲ့ပါပြီလေ။&quot;&lt;ref&gt;[http://readanybooks.net/fantasticfiction/English_and_Welsh/15603.html Readanybooks website; English and Welsh essay] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140203031113/http://readanybooks.net/fantasticfiction/English_and_Welsh/15603.html |date=3 February 2014 }}; access-date 25 January 2014&lt;/ref&gt;

&quot;လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်&quot; ကို တော်ကီးန်က ၎င်း၏ ဝေါဟာရဇစ်မြစ်များ၊ ဘာသာရေး( အထူးသဖြင့် ကက်သလစ်သာသနာ)&lt;ref name=&quot;letters&quot;&gt;Carpenter, Humphrey (1995). ''The Letters of J. R. R. Tolkien'', Houghton Mifflin. {{ISBN|0-618-05699-8}}, Letter no. 142, page 172&lt;/ref&gt;), ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များ, နော့စ်ဒဏ္ဍာရီ (Norse Mythology) နှင့် ယေဘူယျသဘောအားဖြင့် ဂျာမန်(Germanic mythology)&lt;ref&gt;Shippey, T.A. (2005 [1982]). The Road to Middle-earth, 3rd ed., HarperCollins Publishers. {{ISBN|0-261-10275-3}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;T.A. Shippey: Tolkien, Author of the Century HarperCollins, 2000&lt;/ref&gt; ဆဲလ်တစ်(Celtic)၊&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://de-vagaesemhybrazil.blogspot.co.uk/2011/02/tivar-in-timeless-land-tolkiens-elves.html|first=Terry|last=Gunnell|title=Tívar in a timeless land: Tolkien's Elves|date=13–14 September 2002|accessdate=4 January 2012|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130602150108/http://de-vagaesemhybrazil.blogspot.co.uk/2011/02/tivar-in-timeless-land-tolkiens-elves.html|archivedate=2 June 2013|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; စလပ်ဗ်(Slavic)၊&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://parmadili.skf.org.pl/sn/quid_p1.htm#_edn36|first=Michal|last=Lesniewski|title=Re Redigast Quid * cum Boromir?|language=Polish|date=3 September 2003|accessdate=29 October 2011|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120107100128/http://parmadili.skf.org.pl/sn/quid_p1.htm#_edn36|archivedate=7 January 2012|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://lingwe.blogspot.com/2009/10/slavic-echoes-in-tolkien-response.html|first=Jason|last=Fisher|title=Slavic echoes in Tolkien – A response|date=20 October 2009|accessdate=28 October 2011|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106182928/http://lingwe.blogspot.com/2009/10/slavic-echoes-in-tolkien-response.html|archivedate=6 January 2012|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://kuzmenko.org.ua/uk/tolkienslavic|first=Dmitry|last=Kuzmenko|title=Slavic echoes in the works of J.R.R. Tolkien|language=Ukrainian|accessdate=6 November 2011|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120425143036/http://kuzmenko.org.ua/uk/tolkienslavic|archivedate=25 April 2012|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ပါရှန်း(Persian)၊&lt;ref&gt;{{Cite book| last = Allen| first = Elizabeth M.| chapter = Persian Influences in J.R.R. Tolkien's The Lord of the Rings| title = The Transcendent Adventure: Studies of Religion in Science Fiction/Fantasy| editor-first = Robert| editor-last = Reilly| publisher = [[Greenwood Press]]| year = 1985| location = Westport, Connecticut| pages = [https://archive.org/details/transcendentadve00reil/page/189 189–206]| isbn = 0-313-23062-5| url = https://archive.org/details/transcendentadve00reil/page/189}}&lt;/ref&gt; ဂရိ(Greek)၊&lt;ref&gt;{{Cite book| last = Stanton| first = Michael| title = Hobbits, Elves, and Wizards: Exploring the Wonders and Worlds of J. R. R. Tolkien's The Lord of the Rings| url = https://archive.org/details/hobbitselveswiza0000stan_v9v7| publisher = Palgrave Macmillan| year = 2001| location = New York| page = [https://archive.org/details/hobbitselveswiza0000stan_v9v7/page/18 18]| isbn = 1-4039-6025-9}}&lt;/ref&gt; နှင့် ဖင်လန်(Finnish)ဒဏ္ဍာရီများအပေါ်စိတ်ပါဝင်စားမှု၏ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆိုင်ရာလေ့လာမှုအနေဖြင့်ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့လေသည်။&lt;ref name=Kalevala&gt;{{cite news | first = Brian | last = Handwerk | title = ''Lord of the Rings'' Inspired by an Ancient Epic | url = http://news.nationalgeographic.com/news/2001/12/1219_tolkienroots.html | work = National Geographic News | publisher = National Geographic Society | pages = 1–2 | date = 1 March 2004 | accessdate = 4 October 2006 | url-status=live | archiveurl = https://web.archive.org/web/20060316192124/http://news.nationalgeographic.com/news/2001/12/1219_tolkienroots.html | archivedate = 16 March 2006 | df = dmy-all }}&lt;/ref&gt; ဂျော့ မက်ခ်ဒေါ်နယ်လ်(George MacDonald)၊ ဝီလီယန် မောရစ်(William Morris)&lt;ref&gt;''[[The Letters of J. R. R. Tolkien]]''. Letter #19, 31 December 1960&lt;/ref&gt; နှင့် အန်ဂလို ဆက်ခ်ဆွန်ကဗျာများ(Anglo-Saxon poem)၊ ဘိုးဝုဖ် (Beowulf)&lt;ref&gt;Shippey, Tom (2000). ''J. R. R. Tolkien Author of the Century'', HarperCollins. {{ISBN|0-261-10401-2}}&lt;/ref&gt; စသည်တို့၏ လွှမ်းမိုးမှုများရှိသည်ဆိုခြင်းကို တော်ကီးန်က အသိမှတ်ပြုလက်ခံသည်။ စာပေဝေဖန်အကဲဖြတ်တို့ကလည်း သက်သေထူပြီးဖြစ်သည်။ ဗန်းဂါး (Wagner)၏ နီးဘလွန်းလက်စွပ်(The Nibelung's Ring) ဒဏ္ဍာရီဇာတ်လမ်းများက တော်ကီး၏ စာပေလက်ရာများအပေါ် တိုက်ရိုက်လွှမ်းမိုးမှုရှိ မရှိနှင့်ပတ်သက်သောမေးခွန်းကိုကား ယခုထိ ထိုဝေဖန်အကဲဖြတ်တို့ အငြင်းပွားကြဆဲပင်။

[[File:Tolkien Twin Towers 02.jpg|thumb|right|&quot;လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်&quot; ဝတ္ထုအစပိုင်း၌ ဖော်ပြထားသော the Ivy Bush သည်&lt;ref&gt;''The Fellowship of the Ring'', Book 1, Chapter 1, paragraph 8.&lt;/ref&gt; ဘာမင်ဂမ်ဘုရားကျောင်းဆောင်(Birmingham Oratory)နှင့် အနီးဆုံး ပြည်သူပိုင်အဆောက်အဦးဖြစ်သည်။ တော်ကီးန်မှာ Edgbaston Reservoir၌နေစဉ် ထိုဘုရားကျောင်းတက်ခဲ့၍ Perrott's Follyက အနီးနားတွင်ရှိသည်။|alt=The corner of a street with a public house called The Ivy Bush on the right side. In the background two tall brick towers can be seen further left.]]

တော်ကီးန်သည် မည်သည့်ဘာသာတရား၊ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုများကို ၎င်းစာပေများတွင် ထည့်သွင်းမထားချေ။ ထိုအကြောင်းအရာများထက် &quot;လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်&quot;၏ စကြာဝဋ္ဌာသဘောတရား၊ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အတွေးအခေါ်များက ၎င်းကိုးကွယ်သော ကက်သလစ်ဘာသာကို ရောင်ပြန်ဟပ်နိုင်သည်။ စာတစ်စောင်တွင် &quot;လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်&quot;သည် တကယ့်ကိုပင် ယုံကြည်သက်ဝင်သော ကက်သလစ်ဘာသာအလုပ်ဟု၊ အစောပိုင်းကတော့ မသိစိတ်နဲ့ဖြစ်ပြီး ပြန်လည်ဖတ်သောအခါ သိစိတ်ဖြင့်ဘာသာရေးအလုပ်ပင်ဖြစ်သည်ဟု တော်ကီးန်ကဆိုခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ကျွန်တော်သည် ဤစိတ်ကူးယဉ်ကမ္ဘာထဲသို့ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုဆိုင်ရာ ဘာသာတရားများ၏ ရည်ညွှန်းမှုများ မထည့်ခဲ့သလို၊ ဖြတ်တောက်ခြင်းလည်းမပြုခဲ့ပါ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဘာသာရေးအပိုင်းကိုယ်၌ကပင် ဤဇာတ်လမ်း၊ ရုပ်ပုံဖော်မှုထဲတွင် စိမ့်ဝင်၍ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;letters&quot;/&gt;

ဇာတ်လမ်းပါ အချို့သော နေရာအကွက်အကွင်းများ၊ဇာတ်ကောင်များသည် တော်ကီးန် ယခင်ပထမနေထိုင်ဖူးသော ဘာမင်ဂမ်မြို့ Sarehole Millအနီးတဝိုက်နှင့် နောက်ပိုင်းနေသော Edgbaston Reservoirတို့မှ ဆင်းသက်လာသော ကလေးဘဝအတိတ်ပုံရိပ်များ၏ စေ့ဆော်မှုပင်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book|last = Carpenter | first = Humphrey|title = The Letters of J. R. R. Tolkien | publisher = Houghton Mifflin | year = ed. (1981) | location = Boston | pages=#178 &amp; #303|isbn = 0-395-31555-7}}&lt;/ref&gt; Edgbaston အနောက်မြောက်ဘက် လက်တကမ်းအကွာလောက်က Black Countryနှင့်ပတ်သက်၍ အရိပ်အမြွက်များလည်းရှိပေသည်။ ဘာကိုပြသနေသလဲဟုဆိုရလျှင် Underhill ဆိုသောစကားလုံး၊ ဆာရူမန်နေထိုင်ရာ အိုင်ဆန်ဂတ်၏ စက်မှုလုပ်ငန်များကို ဖော်ပြချက်၊ ရှိုင်းယားဒေသ... စသည်တို့ပင်ဖြစ်ကြ၏။ ရှိုင်းယားနှင့် ဘေးနားဝနိးကျင်သည်  လန်ကရှီးယား (Lancashire)နယ် Stonyhurst Collegeတဝိုက်ရှိသော ပတ်ဝန်းကျင်ကို အခြေပြုထားသည်။ ထို လန်ကရှီးယား၌ ၁၉၄၀နှစ်များအတွင်း မကြာခဏဆိုသလိုနေခဲ့ဖူးသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|first=Paul|last=Edwards|url=http://www.travellady.com/Issues/Issue64/64E-hobbits.htm|title=In the Valley of the Hobbits|work=Travel Lady Magazine|accessdate=5 October 2006|url-status=dead|archiveurl=https://archive.today/20020622045024/http://www.travellady.com/Issues/Issue64/64E-hobbits.htm/|archivedate=22 June 2002|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ၎င်းစာပေများအပေါ် ပထမကမ္ဘာစစ်က ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသော စစ်ရေးဆိုင်ရာအကျိုးသက်ရောက်မှုများမလည်းရှိရာ ဝေဖန်ရေးသမားတစ်ယောက် ထောက်ပြသည့်အချက်မှာ တော်ကီးန်တာဝန်ကျခဲ့ဖူးသော ပြင်သစ်မြောက်ပိုင်းတွင်ဖြစ်ခဲ့သော ဆော(မ်)တိုက်ပွဲ(Battle of the Somme) ၌ စစ်ကိုတာရှည်စွာထိတွေ့ရမှုကြောင့်ဖြစ်လာသော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအနှောက်အယှက် ကသိကအောက်ဖြစ်သည့်ဝေဒနာ(shell-shock)မှာ ဖရိုဒို၏ နောက်ပိုင်းကြုံတွေ့ရသော ကိုယ်ရောစိတ်ပါ ခံစားရသည့် ဒဏ်ရာဒဏ်ချက် (posttraumatic stress disorder)သဘောမျိုးဟု ဆိုကာစစ်တမ်းထုတ်သည်။&lt;ref name=shellshocked&gt;{{cite news | first = Michael | last = Livingston | title = The Shellshocked Hobbit: The First World War and Tolkien's Trauma of the Ring | url = http://www.thefreelibrary.com/The+shell-shocked+hobbit%3A+the+First+World+War+and+Tolkien's+trauma+of...-a0154698400 | work = Mythlore | publisher = Mythopoeic Society | pages = 77–92 | year = 2006 | accessdate =3 June 2011 }}&lt;/ref&gt;

==ထုတ်ဝေမှု သမိုင်းကြောင်း==
George Allen &amp; Unwin တို့နှင့် ကတောက်ကဆဖြစ်ခြင်းသည် ၁၉၅၉၌ ဟာ့ပါကောလင်းတိုက် (HarperCollins) သို့ စာအုပ်အားကမ်းလှမ်းမိစေသည်။ The Silmarillion (အများအားဖြင့် အပြောင်းအလဲမလုပ်ဘဲ)ကို ''လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်''စာအုပ်နှင့်အတူ ထုတ်ဝေရန်ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် Allen &amp; Unwin တို့မှာ စိတ်မပါကြပေ။ နောက်ထုတ်ဝေသူ Milton Waldma နှင့်ဆက်သွယ်ကာ ထုတ်ဝေရေးအဆင်မပြေသဖြင့် ကောလင်းစာပေတိုက်သို့ ဆက်သွယ်ပြန်သည်။ ကောလင်းတိုက်မှ ''လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်''ကို အရေးတကြီး လျှော့ချဖြတ်တောက်စေချင်သည့်စိတ်သဘောပြသ၏။ တော်ကီးန်က ၁၉၅၂တွင် ထုတ်ဝေရန်တောင်းဆို&lt;ref&gt;{{cite book|last = Carpenter | first = Humphrey|title = Carpenter, Humphrey: Tolkien: A Biography, New York |url = https://archive.org/details/jrrtolkienbiogra0000carp_k1o4 | publisher = Ballantine Books | year = 1977 | location = New York | pages=[https://archive.org/details/jrrtolkienbiogra0000carp_k1o4/page/210 211] ff.,|isbn = 0-04-928037-6}}&lt;/ref&gt;သော်လည်း ကောလင်းတိုက်ကထုတ်ဝေခြင်းမပြုခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့်ပင် Allen and Unwin တို့ဆီကို စာရေးသားခဲ့၏ &quot; အခုဒီစာမူရဲ့ ဘယ်အပိုင်းကိုပဲထုတ်ထုတ် ဝမ်းမြောက်စွာနဲ့ပဲ စဉ်းစားလက်ခံပါ့မယ်။&quot; ၎င်း၏ စာပေလက်ရာများ နေ့အလင်းရောင်ကို မမြင်တော့မှာကိုတော့ ကြောက်ရွံ့နေမိသည်။&lt;ref name=&quot;genesis&quot; /&gt;

ထုတ်ဝေရန် စာအုပ်ကို သုံးပိုင်းပိုင်း၏။ ကြိုတင်မျှော်လင့်ထားသော အသင့်တင့်ဆုံးရောင်းအားနှင့် စာရိုက်မှုကုန်ကျစရိတ်မြင့်မားမှုတို့ကြောင့် ငွေရေးကြေးရေးဆုံးရှုံးမှု အနည်းဆုံးဖြစ်စေရန် သုံးတွဲဖြစ်သွားခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုသုံးတွဲမှာ :  &quot;လက်စွပ်အဖွဲ့ဝင်များ&quot; - စာအုပ် ၁၊ ၂ (The Fellowship of the Ring (Books I and II)) ၊ &quot;ရဲတိုက်မျှော်စဉ်ကြီးနှစ်ခု&quot; - စာအုပ် ၃၊ ၄ (The Two Towers (Books III and IV)) ၊ &quot;ဘုရင်အဖြစ် ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခြင်း&quot; - စာအုပ် ၅၊ ၆ (The Return of the King (Books V and VI) နှင့် နောက်ဆက်တွဲ အပိုင်း(၆)ခု) တို့ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book|last = Unwin | first = Rayner|title = George Allen &amp; Unwin: A Remembrancer | publisher = Merlin Unwin Books | year = 1999 | location = Ludlow | pages=97–99|isbn = 1-873674-37-6}}&lt;/ref&gt; နောက်ဆက်တွဲစာများ၊ မြေပုံများ၊ အထူးသဖြင့် အညွှန်းများကို ပြုစုရန်နှောင့်နေးမှုကြောင့် ယခင်ခန့်မှန်းထားသည့်အချိန်ထက် နောက်ကျမှထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအတွဲများကို [[ယူနိုက်တက် ကင်းဒမ်း]]တွင် ၂၉-ဇူလိုင်-၁၉၅၄၊ ၁၁-နိုဝင်ဘာ-၁၉၅၄ နှင့် ၂၀-အောက်တိုဘာ-၁၉၅၅တွင် လည်းကောင်း [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]၌ Houghton Mifflin က ပထမတွဲ &quot;လက်စွပ်အဖွဲ့ဝင်များ&quot;စာအုပ်ကို ၂၁-အောက်တိုဘာ-၁၉၅၄၊ &quot;ရဲတိုက်မျှော်စဉ်ကြီးနှစ်ခု&quot;ကို ၂၁-ဧပြီ-၁၉၅၅၊ &quot;ဘုရင်အဖြစ် ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခြင်း&quot; အား ၅-ဇန်နဝါရီ-၁၉၅၆တို့၌ အသီးသီးထုတ်ဝေခဲ့ကြ၏။&lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=aWZzLPhY4o0C&amp;pg=PT4&amp;dq=1954;+an+American+edition+followed+on+21+October+of+the+same+year,+of+Boston&amp;hl=no&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwi7yN_4uMPUAhWkYZoKHYvsBRMQ6AEIJjAA#v=onepage&amp;q=1954%3B%20an%20American%20edition%20followed%20on%2021%20October%20of%20the%20same%20year%2C%20of%20Boston&amp;f=false The Fellowship of the Ring: Being the First Part of The Lord of the Rings] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171115130014/https://books.google.com/books?id=aWZzLPhY4o0C&amp;pg=PT4&amp;dq=1954;+an+American+edition+followed+on+21+October+of+the+same+year,+of+Boston&amp;hl=no&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwi7yN_4uMPUAhWkYZoKHYvsBRMQ6AEIJjAA |date=15 November 2017 }}&lt;/ref&gt;

&quot;ဘုရင်အဖြစ် ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခြင်း&quot; ကို တော်ကီးန်က ပြန်လည်တည်းဖြတ်ပြင်ဆင်ကာ နောက်ဆက်တွဲများပြုစုပြင်ဆင်နေ (အချို့မှာ နေရာမလုံလောက်သဖြင့် ဖယ်ထုတ်ခဲ့ရသည်) သောကြောင့် နောက်ဆုံးအတွဲမှာ နှောင့်နှေးခဲ့လေသည်။ &quot;ဘုရင်အဖြစ် ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခြင်း&quot;  - ''The Return of the King'' ဆိုသည့်အမည်ကို တော်ကီးက သဘောမတွေ့လှပေ။ အကြောင်းမှာ ထိုနာမည်သည် ဇာတ်လမ်းကျောရိုးနှင့် အတော်ဖီလာဆန့်ကျဉ်သလိုဖြစ်နေသည်ဟု ယုံကြည်၏။ သို့သော် ထုတ်ဝေသူအကြိုက်ကို လိုက်လျောခဲ့သည်။ &quot;ရဲတိုက်မျှော်စဉ်ကြီးနှစ်ခု&quot; မှာရောထွေးဖွယ်ရာဖြစ်နိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book|last = Carpenter | first = Humphrey|title = The Letters of J. R. R. Tolkien | publisher = Houghton Mifflin | year = ed. (1981) | location = Boston | pages=#140|isbn = 0-395-31555-7}}&lt;/ref&gt;ဒုတိယတွဲဖြစ်သည့် &quot;ရဲတိုက်မျှော်စဉ်ကြီးနှစ်ခု&quot; - ''The Two Towers''ကို (ရဲတိုက်များ၏တိုက်ရိုက်အမည်) &quot; အော်သန့်ခ် နှင့် ဘားရက်ဒူရာ (Orthanc and Barad-dûr) (သို့) မိနက်စ် တစ်ရစ်နှင့် ဘားရက်ဒူရာ (Minas Tirith and Barad-dûr) (သို့) အော်သန့်ခ်နှင့် ခစ်ရစ် အန်ဂေါလ် (Orthanc and Cirith Ungol) စသဖြင့်  မပြတ်မသားအမည်များပေးရန်လည်းကြိုးပမ်းခဲ့လေသည်။ The Fellowship of the Ring ထုတ်ဝေအပြီး တစ်လအကြာ မှတ်ချက်၌အဖုံးပုံဆွဲခဲ့ရာ ပုံ၌ မိနပ်စ်မော်ဂေါ နှင့်  အော်သန့်ခ်ကို ဖော်ပြခဲ့သည်။&lt;ref&gt;&quot;The second part is called ''The Two Towers'', since the events recounted in it are dominated by Orthanc, ..., and the fortress of Minas Morgul...&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://images.harpercollins.co.uk/hcwebimages/hccovers/032800/032878-fc170.jpg Tolkien's own cover design for ''The Two Towers'']&lt;/ref&gt;

အစပိုင်းတွင် တော်ကီးန်သည် အပိုင်း ၂ ပိုင်းပါ တစ်တွဲ (two-book volume) ဆီကို ပေးထားသောနာမည်များကို မကြိုက် ထိုနာမည်များအစား ''လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်'' : အတွဲ(၁) - &quot;လက်စွပ်၏ ထွက်ခွာခြင်း&quot;နှင့် &quot;လက်စွပ်၏ တောင်အရပ်ဆီသို့&quot;၊ အတွဲ(၂) - &quot;အိုင်ဆန်ဂတ် သစ္စာဖောက်ခြင်း&quot; နှင့် &quot;အရှေ့ဘက်ရောက် လက်စွပ်&quot;၊ အတွဲ(၃) - &quot;လက်စွပ်တိုက်ပွဲကြီး&quot; နှင့် &quot;တတိယခေတ်ကာလ&quot; ဤသို့ အမည်ပေးချင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Letters of J.R.R. Tolkien|last=Tolkien|first=John Ronald|publisher=Harper Collins|year=2006|isbn=0261102656|location=London|pages=167, 170, 173}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Tolkien |first=Christopher |title=The War of the Ring: The History of The Lord of the Rings, Part Three|url=https://archive.org/details/warofring0000tolk |isbn=0-618-08359-6 |year=2000 |publisher=Houghton Mifflin}}&lt;/ref&gt; မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ တစ်အုပ်ခြင်း၏ခေါင်းစဉ်များကို ဖယ်ရှား၍ ထုတ်ဝေသူများ၏ တွန်းအားကို ခံရပြီးနောက် တော်ကီးန်သည် မူလကဤသို့ အဆိုပြုထားသည်။ အတွဲ(၁) - &quot;မှောင်ရိပ်ကြီးစိုးလာခြင်း&quot; (The Shadow Grows) ၊ အတွဲ(၂) &quot;မှောင်ရိပ်ထဲက လက်စွပ်&quot; (The Ring in the Shadow) ၊ အတွဲ(၃) &quot;လက်စွပ်တိုက်ပွဲကြီး&quot; (သို့) &quot;ဘုရင်အဖြစ် ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခြင်း&quot; (''The War of the Ring'' or ''The Return of the King'')&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Letters of J.R.R. Tolkien|last=Tolkien|first=John Ronald|publisher=Harper Collins|year=2006|isbn=0261102656|location=London|pages=167, 170, 173}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Tolkien |first=Christopher |title=The War of the Ring: The History of The Lord of the Rings, Part Three|url=https://archive.org/details/warofring0000tolk |isbn=0-618-08359-6 |year=2000 |publisher=Houghton Mifflin}}&lt;/ref&gt;

သုံးတွဲပါစာအုပ်ကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖြန့်ချိခဲ့သောကြောင့် ဤစာအုပ်ကို မကြာခဏဆိုသလို ''လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်' &quot;သုံးတွဲ&quot; ဟုရည်ညွှန်းကြသည်။ နောက်ဆုံးအတွဲကို ၁၉၅၆၌ ပြန်လည်စိစစ်ရာတွင် ကျော်ကြားသူဖြစ်သော ကဗျာဆရာ W. H. Auden ဆီသို့ ပေးစာတစ်စောင်တွင်&lt;ref name=audenNYT&gt;{{cite news |url=http://www.nytimes.com/1956/01/26/movies/LOTR-RETURN.html |title=At the End of the Quest, Victory: BOOK REVIEW, &quot;THE RETURN OF THE KING&quot; |first=W. H. |last=Auden |date=January 26, 1956 |newspaper=New York Times |accessdate=26 January 2020 |archivedate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160130224036/http://www.nytimes.com/1956/01/26/movies/LOTR-RETURN.html }}&lt;/ref&gt; တော်ကီးန်သည်လည်း &quot;သုံးတွဲ&quot;ဟူ၍သာ သုံးစွဲခဲ့၏။&lt;ref&gt;{{cite book|last = Carpenter | first = Humphrey|title = The Letters of J. R. R. Tolkien | publisher = Houghton Mifflin | year = ed. (1981) | location = Boston | pages=#163|isbn = 0-395-31555-7}}&lt;/ref&gt; သို့သော် တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဤသုံးတွဲဆိုသည့် စကားလုံးမှာ အမှန်မဟုတ်ဟုလည်းယူဆခဲ့သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် စာအုပ်အား တစ်အုပ်တည်းအဖြစ်ရေးသား သန္ဓေတည်စေခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်ပေသည်။ &lt;ref&gt;{{cite book|last = Carpenter | first = Humphrey|title = The Letters of J. R. R. Tolkien | publisher = Houghton Mifflin | year = ed. (1981) | location = Boston | pages=#149|isbn = 0-395-31555-7}}&lt;/ref&gt; မကြာခဏဆိုသလို ဤဇာတ်လမ်းကို [[ဝတ္ထုရှည်]] (novel) ဆိုကာခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ သို့ပေမယ့် တော်ကီးန်က ထိုသို့ခေါ်ဝေါ်ခြင်းကိုကန့်ကွက်သဘောမတူ။ ၎င်း၏ အမြင်မှာ ဤဇာတ်လမ်းကား သူရဲကောင်းတို့ ဒဏ္ဍာရီ /ရာဇဝင်/စွန်စားမှုဇာတ်လမ်း (Heroic romance - ဤသည်မှာ ၁၇ရာစု ပြင်သစ်တွင် ဖွံ့ဖြိုးစည်ပင်ခဲ့သော စိတ်ကူးယဉ်စာပေအမျိုးအစား (a genre of imaginative literature) တစ်ခုဖြစ်သည် ) ဟုရှုမြင်သောကြောင့်ဖြစ်၏။&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Letters of J.R.R. Tolkien|last=Carpenter|first=Humphrey|publisher=Houghton Mifflin|year=ed.1981|isbn=0-395-31555-7|location=Boston|pages=329}}&lt;/ref&gt;

စာအုပ်များကို အကျိုးမြတ်ခွဲဝေမှုပုံစံဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဤအစီစဉ်ဖြင့် စာအုပ်ဈေးကွက်သို့ မရောက်မခြင်း တော်ကီးန်သည် ကြိုတင်ငွေမရ၊ မူပိုင်ခမရပါ။ ထို့နောက်မှ ကြီးမားသော အမြတ်ဝေစုရပါလိမ့်မည်။&lt;ref&gt;{{cite book|first=Michael|last=D.C. Drout|url=https://books.google.com/?id=B0loOBA3ejIC&amp;pg=PA385&amp;lpg=PA385&amp;dq=lord+of+the+rings+books+first+published+sharing+profit|title=J.R.R. Tolkien encyclopedia|publisher=CRC Press|year=2007|isbn=9780415969420}}&lt;/ref&gt; နောက်ဆုံး၌ ရေးဖူးသမျှ ရောင်းအားအကောင်းဆုံးစာအုပ်ထဲမှတစ်အုပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၃၌ အုပ်ရေသန်း (၅၀) ကျော်ရောင်းချခဲ့ပြီးဖြစ်ကာ&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Pate |first1=Nancy |title=LORD OF THE RINGS FILMS WORK MAGIC ON TOLKIEN BOOK SALES |url=https://www.sun-sentinel.com/news/fl-xpm-2003-08-20-0308190249-story.html |accessdate=November 20, 2018 |work=SunSentinel |date=August 20, 2003}}&lt;/ref&gt; နောက် (၂၀၀၇)တွင် သန်း၁၅၀ကျော်ရောင်းပြီးဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;thestar&quot; /&gt;

၁၉၉၀ထိ ယူကေတွင် Allen &amp; Unwin တို့ကထုတ်ဝေခဲ့၍ ထိုနှစ်တွင်ပင် ဟာ့ပ်ပါကောလင်းမှ ထုတ်ဝေသည့်တိုက်နှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုအလုံးစုံကို ဝယ်ယူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|title=Rayner Unwin|url=https://www.theguardian.com/news/2000/nov/27/guardianobituaries.books|newspaper=Guardian|accessdate=12 June 2010|location=London|first=Anthony|last=Smith|date=27 November 2000}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Unwin|first=Rayner|title=George Allen &amp; Unwin: A Remembrancer|publisher=Merlin Unwin Books|year=1999|location=Ludlow|pages=288|isbn=1-873674-37-6}}&lt;/ref&gt;

===ထုတ်ဝေခြင်း နှင့်  ပြင်ဆင်ခြင်း===
၁၉၆၀ အစောပိုင်း၌ Ace Booksစာပေတိုက်၏ သိပ္ပံခေတ်လွန်ဇာတ်လမ်းများကို တည်းဖြတ်သူ Donald A. Wollheim ကပြောဆိုသည်မှာ Houghton Mifflin ထုတ်ဝေရေးတိုက်က စာအုပ်ကို မူပိုင်ခွင့်ထားရန် လျစ်လျူရှုကြသဖြင့် အမေရိကန်မူပိုင်ခွင့်ဥပဒေဖြင့် ဤစာအုပ်ကို ကာကွယ်မထားနိုင်ခဲ့ပေ။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.locusmag.com/2006/Issues/06Wollheim.html |title=Betsy Wollheim: The Family Trade |work=[[Locus Online]] |date=June 2006 |accessdate=22 January 2011 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110131234722/http://www.locusmag.com/2006/Issues/06Wollheim.html |archivedate=31 January 2011 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;silver&quot;&gt;{{cite book |last = Silverberg |first = Robert |title = Reflections &amp; Refractions: Thoughts on Science Fiction, Science, and Other Matters |publisher = Underwood |year = 1997 |location = Grass Valley, Calif |pages = [https://archive.org/details/reflectionsrefra00silv/page/253 253–6] |isbn = 1-887424-22-9 |url = https://archive.org/details/reflectionsrefra00silv/page/253 }}&lt;/ref&gt; ယင်းနောက် ၁၉၆၅တွင် Ace Books ထုတ်ဝေရေးက တော်ကီးန်ခွင့်ပြုချက်မရှိ၊ ၎င်းကိုလည်းမူပိုင်ခွင့်အဖိုးအခမပေးဘဲ ထုတ်ဝေခြင်းတစ်ခုဆက်လက်လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ တော်ကီးန်က ဤကိစ္စကို အငြင်းပွားကန့်ကွက်၍ ထိုကန့်ကွက်မှုအား ၎င်းပရိသတ်များဆီသို့ အလျှင်အမြန်သတိပေးသည်။&lt;ref name=Ripp&gt;{{cite web|title=Middle America Meets Middle-earth: American Publication and Discussion of J. R. R. Tolkien's Lord of the Rings|last=Ripp|first=Joseph|url=http://ils.unc.edu/MSpapers/2908.pdf|page=38|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151105143951/http://ils.unc.edu/MSpapers/2908.pdf|archivedate=5 November 2015|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ၎င်းပရိသတ်များ၏ grassroots လှုပ်ရှားမှုဖိအားပေးသဖြင့် Ace Books တိုက်မှာ ထိုထုတ်ဝေမှုကို ရုပ်သိမ်းကာ တော်ကီးန်ကို မဆိုစလောက်သောအဖိုးအခပေးသည်။&lt;ref name=reynolds&gt;{{cite web|url=http://www.tolkiensociety.com/tolkien/tale.html |title=The Lord of the Rings: The Tale of a Text |first=Pat |last=Reynolds |publisher=The Tolkien Society |quote=There was a campaign against Ace, who, as a result, agreed to pay royalties, and not to print any more copies. But, as a result of being advised that he had lost his copyright, even before the Ace edition was issued, Tolkien began to revise The Lord of the Rings, so that there could be an authorised paperback which would be a new edition, and more importantly, a new edition for which he would still own the copyright. This was published by Ballentine {{sic}} Books in October 1965. |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060908022929/http://www.tolkiensociety.com/tolkien/tale.html |archivedate=8 September 2006 |df= }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last = Carpenter | first = Humphrey|title = The Letters of J. R. R. Tolkien | publisher = Houghton Mifflin | year = ed. (1981) | location = Boston | pages=especially #270, #273 and #277|isbn = 0-395-31555-7}}&lt;/ref&gt;

ခွင့်ပြုချက်ရသော ထုတ်ဝေခြင်းများကို Ballantine Books စာပေနှင့်  Houghton Mifflin စာပေတို့က လုပ်ဆောင်၍ စီးပွားရေးအရ အတော်အောင်မြင်ခဲ့ပေသည်။ အမေရိကန်မူပိုင်ဥပဒေတင်ဖို့နှင့် ၎င်းသဘောတူမှုအရ ထုတ်ဝေမည့် ပုံစံသစ်တစ်ခုကို ဖန်တီးရန် စာပိုဒ်များ၊စာသားများအပြောင်းအလဲလုပ်ဆောင်ခဲ့ပေသည်။ ဤသည်မှာကား ၁၉၆၅တွင်ထွက်ရှိသော &quot;လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်&quot; ဒုတိယအကြိမ်ထုတ်ဝေခြင်းပင် ဖြစ်သည်။&lt;ref name=reynolds/&gt; ပထမအကြိမ် Ballantine ၏ အဖုံးပျော့မူကို ထိုနှစ် အောက်တိုဘာ၌ ပုံနှိပ်၍ အုပ်ရေ ၂၅ သိန်းကျော်ကို ၁၀လအတွင်း ရောင်းချနိုင်ပြီး ၁၉၆၆ စက်တင်ဘာ ၄ New York Times သတင်းစာ၏ အဖုံးပျော့စာအုပ်ရောင်းအားအဆင့် (၃)တွင်ရပ်တည်၍ ဒီဇင်ဘာ ၄တွင် အဆင့်(၁) ဖြင့် ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။ ရက်သတ္တပတ် ရှစ်ပတ်ကျော်ကြာကြာ ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=01UDDQAAQBAJ&amp;pg=PT98&amp;dq=%22In+October+1965,+Ballantine+produced+some+125,000+copies%22&amp;hl=no&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwiTyIj6zsjUAhXsa5oKHc62BHcQ6AEIJzAA#v=onepage&amp;q=%22In%20October%201965%2C%20Ballantine%20produced%20some%20125%2C000%20copies%22&amp;f=false Medievalist Comics and the American Century] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171115130014/https://books.google.com/books?id=01UDDQAAQBAJ&amp;pg=PT98&amp;dq=%22In+October+1965,+Ballantine+produced+some+125,000+copies%22&amp;hl=no&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwiTyIj6zsjUAhXsa5oKHc62BHcQ6AEIJzAA |date=15 November 2017 }}&lt;/ref&gt; ၁၉၉၄ နောက်ပိုင်း Houghton Mifflin က ထုတ်ဝေခြင်းမူများသည် တော်ကီးန်၏ ကျစ်လျစ်သော စာသားပြောင်းလဲခြင်း၊ သားဖြစ်သူ ခရစ်တိုဖာ၏ စာလုံးပေါင်း မှန်ကန်စေရန်ကြီးကြပ်မှုများပါဝင်လေရာ အစပိုင်း အမှားအယွင်းအနည်းငယ်များဖြစ်ပြီးနောက် တစ်သမတ်တည်းသော ကွန်ပြူတာစာလုံးပုံစံအဖြစ်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;&quot;Notes on the text&quot; pp. xi–xiii, [[Douglas A. Anderson]], in the 1994 HarperCollins edition of ''The Fellowship of the Ring.''&lt;/ref&gt;

နှစ်ငါးဆယ်မြောက် နှစ်ပတ်လည်ထုတ်ဝေခြင်းအဖြစ် ၂၀၀၄တွင် ခရစ်တိုဖာတော်ကီးန်၏ ကြီးကြပ်ဆောင်ရွက်မှုဖြင့် Wayne G. Hammond နှင့် Christina Scull တို့က စာသားများကို ပြန်လည်စိစစ်၍ ဖြစ်နိုင်သမျှ အမှားများရှင်းထုတ်၊ ရှေ့နောက်မကိုက်ညီသည်များလည်းဖယ်ထုတ်ကြသည်။ ထိုအမှားတချို့မှာ ၁၉၅၄ ပထမအကြိမ်တုန်းက စာစီသမား၏ ကောင်းမွန်သောရည်ရွယ်ချက်ကြောင့် ပါလာခြင်းဖြစ်ကာ တစ်ကြိမ်မှ ပြင်ဆင်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ (မှတ်ချက် - တော်ကီးန်က တချို့သော စကားလုံးများကို သေချာရည်ရွယ်၍ အကြီးအသေး၊ပုံမှန်စာလုံးပေါင်းမဟုတ်ပဲ ပြောင်ထားသည်ကို စာစီသူက စေတနာကောင်းစွာဖြင့် ပုံမှန်အရေးအသားသို့ ပြောင်ပေးခဲ့မိ၏ )။&lt;ref&gt;&quot;The Lord of the Rings: A Reader's Companion&quot;, Wayne G. Hammond and Christina Scull, HarperCollins (2005)&lt;/ref&gt; ၂၀၀၅ ထုတ်ဝေခြင်းတွင် တည်ဖြတ်သူများသတိပြုမိသော အရာများ၊ စာဖတ်သူများ တင်သွင်းသော အရာများပါ ပါဝင်လာ၏။ နောက်ထပ်ပြင်ဆင်ခြင်းကို ၂၀၁၄ မူတွင် ထပ်မံပေါင်းထည့်နိုင်ခဲ့၏။&lt;ref&gt;{{ cite web | url = https://wayneandchristina.wordpress.com/2014/12/21/lord-of-the-rings-comparison-2/ | title = Lord of the Rings Comparison | url-status=live | archiveurl = https://web.archive.org/web/20171007220421/https://wayneandchristina.wordpress.com/2014/12/21/lord-of-the-rings-comparison-2/ | archivedate = 7 October 2017 | df = dmy-all }}&lt;/ref&gt;

သိသိသာသာ နှစ် ၅၀ မြောက်ထုတ်ဝေခြင်းမူတချို့တွင် သုံးတွဲကို တစ်အုပ်တည်းအဖြစ် လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ မြောက်မြားစွာသော ထုတ်ဝေမူများတွင်စာမျက်နှာနံပါတ်စီစဉ်မှု အတော်ကွာခြားမှုရှိလေသည်။ 

===တော်ကီးန်ကွယ်လွန်ပြီးမှ စာမူကြမ်းထုတ်ဝေခြင်း===
၁၉၂၂ - ၁၉၈၈ ထိ ခရစ်တိုဖာတော်ကီးန်သည် &quot;လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်&quot;နှင့်ပတ်သက်သော စာမူကြမ်းများအား ဇာတ်လမ်းပါအချိန်ကာလအဖြစ်သနစ်များကို ရှေ့နောက်စီစဉ်ကာ ဘေးမှဖြစ်ပေါ်လာမှုအဆင့်ဆင့်ကို မှတ်ချက်ရေးသားသောပုံစံဖြင့်ထုတ်ဝေသည်။ အတွဲ ၆-၉ ထိ နာမည်ကို အလယ်ကမ္ဘာမြေ၏ သမိုင်း (History of Middle-earth) ဟုပေးသည်။ ကျန်ရှိသော လေးတွဲအား အမှောင်ရိပ်ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခြင်း (The Return of the Shadow) ၊ အိုင်ဆန်ဂတ်၏ သစ္စာဖောက်မှု (The Treason of Isengard) ၊ လက်စွပ်စစ်ပွဲကြီး (The War of the Ring) ၊ ဆော်ရွန်ရှုံးနိမ့်ခြင်း(Sauron Defeated) စသည်ဖြင့် အမည်ပေးထားခဲ့လေသည်။ 

===ဘာသာပြန်ခြင်းများ===
ဤဝတ္ထုအား အနည်းဆုံး ဘာသာစကားပေါင်း ၅၆ခုထိ အောင်မြင်သောအတိုင်းအတာဖြင့် ဘာသာပြန်ဆိုပြီးဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.elrondslibrary.fr/|title=Elrond's Library - Translations of Tolkien all over the world|website=www.elrondslibrary.fr|access-date=26 January 2020|archive-date=1 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201042343/http://www.elrondslibrary.fr/}}&lt;/ref&gt; ဝေါဟာရဗေဒကျွမ်းကျွမ်းကျင်သူ တော်ကီးန်သည် ဤဘာသာပြန်ချက်အတော်များများကို စစ်ဆေးခဲ့သည်။ ၎င်းလက်ရာနှင့် ဘာသာပြန်လုပ်ငန်းစဉ် နှစ်ခုလုံးကို ရောင်ပြန်ဟပ်ညွှန်းဆိုနိုင်သည့် ဘာသာပြန်တစ်ခုခြင်းဆီကို မှတ်ချက်များရေးခဲ့သည်။ ဥပမာ - Åke Ohlmarks ၏ ဆွီဒင်ပြန်မူကဲ့သို့သော အစောပိုင်းဘာသာပြန်ဆိုသူက ပြုလုပ်ထားသောရွေးချယ်မှုများနှင့်ပတ်သက်၍တော့ မပျော်မရွှင်ဖြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;''Letters'', 305f.; c.f. Martin Andersson [http://sswftapa.blogspot.com/2007/01/lord-of-errors-or-who-really-killed.html &quot;Lord of the Errors or, Who Really Killed the Witch-King?&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080306005643/http://sswftapa.blogspot.com/2007/01/lord-of-errors-or-who-really-killed.html |date=6 March 2008 }}&lt;/ref&gt; တော်ကီးန်က &quot;လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်&quot;ပါ နာမည်များ လမ်းညွှန် ကို ၁၉၆၇တွင်ရေးသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် &quot;လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်&quot;စာအုပ်ကပင် &quot;အနောက်ဘက်ခရီးသွားမှတ်တမ်းစာအုပ်နီ&quot; (Red Book of Westmarch) ကို ဘာသာပြန်ထားသည့်ပုံစံဖြင့် ရေးဖွဲ့ထားသောကြောင့်ဖြစ်ပေသည်။ ဇာတ်လမ်းထဲ၌ ပုံမှန်လူတို့ပြောဆိုသော ဘာသာစကား Westron ကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြနိုင်သော အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ဤဝတ္ထုအား တင်ဆက်ထားသည့်ပုံစံဖြင့်ရေးဖွဲ့ထားလေသည်။ ဘာသာပြန်ဆိုသူတို့သည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားနှင့် တီထွင်ဖန်တီးထားသော အင်္ဂလိပ်ပုံစံနာမည်ပေးမှုကြားက အားပြိုင်မှုကို အမိဖမ်းရန်ကြိုးစားသင့်ကြောင်း၊ ယေဘုယျလမ်းညွှန်ချက်များနှင့်အတူ ဥပမေယျများကိုပါ ပေးသင့်ကြောင်း တော်ကီးန်က အကြံပြုသည်။

==တုံ့ပြန်မှုများ==

''လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်'' အတွက် ယခင်က သုံးသပ်ဝေဖန်မှုများသည် ရောရောထွေးထွေးရှိသော်လည်း မြောက်မြားစွာသော စာနယ်ဇင်းများ၏ သုံးသပ်ဝေဖန်မှုများကား ခြုံငုံသောအားဖြင့် အတော်လေးအကောင်းဘက်ဆန်၍  တော်ကီးန်၏ စာပေပိုင်းအောင်မြင်မှုများကို အရေးကြီးသောအောင်မြင်မှုဟု အသိအမှတ်ပြုကြသည်။ Sunday Telegraphက &quot;နှစ်ဆယ်ရာစု၏ အကြီးကျယ်ဆုံးသော စိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်လမ်းများထဲမှ တစ်ခု&quot;ဟု စဦးသုံးသပ်အကဲဖြတ်သည်။&lt;ref name=Box&gt;{{cite web|url=http://search.barnesandnoble.com/The-Lord-of-the-Rings-Boxed-Set/J-R-R-Tolkien/e/9780618260584#TABS|title=The Lord of the Rings Boxed Set (Lord of the Rings Trilogy Series) section: Editorial reviews|accessdate=4 December 2010|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101210071507/http://search.barnesandnoble.com/The-Lord-of-the-Rings-Boxed-Set/J-R-R-Tolkien/e/9780618260584/#TABS|archivedate=10 December 2010|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; The Sunday Times က ဤသဘောကိုပင် ပဲ့တင်သံပြု၍ ဤသို့ဆိုလေသည်။ &quot;'အင်္ဂလိပ်စကားပြောသောနိုင်ငံများကိုနှစ်ပိုင်းပိုင်းလျှင် &quot;လက်စွပ်များ၏အရှင်သခင်ဝတ္ထု&quot; နှင့် &quot;[[ဟောဘစ်]]&quot; ဝတ္ထုကိုဖတ်ပြီးသောသူများနှင့်ဖတ်မည့်သူများဟူ၍အုပ်စုနှစ်ခုသာရှိသည်။'&quot;&lt;ref name=Box/&gt; The New York Herald Tribune ကလည်း ဤဝတ္ထုဇာတ်လမ်းများ ဘယ်လောက်ထိ ရေပန်းစားသလဲဆိုတာနှင့်ပတ်သက်၍ စိတ်ကူးရှိပုံရသည်။ ၎င်းတို့ ဝေဖန်သုံးသပ်မှု၌ &quot; တို့ခေတ်ကို လွန်ပြီးတာရှည်ခံမဲ့ ကံကြမ္မာရှိနေတယ်&quot; ဟူ၍ ရေးသားခဲ့၏။&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://search.barnesandnoble.com/booksearch/isbninquiry.asp?z=y&amp;ean=9780345339706&amp;displayonly=REV|title= From the Critics|accessdate= 30 May 2006|url-status=live|archiveurl= https://web.archive.org/web/20070929155414/http://search.barnesandnoble.com/booksearch/isbninquiry.asp?z=y&amp;ean=9780345339706&amp;displayonly=REV|archivedate= 29 September 2007|df= dmy-all}}&lt;/ref&gt; တော်ကီးန်၏ စာအရေးအသားကို လေးစားအားကျသူ W. H. Auden က ဤဝတ္ထုကို &quot;အပြောင်မြောက်ဆုံးလက်ရာ&quot;ဟုသတ်မှတ်၍ တချို့အပိုင်းများတွင် John Milton၏ &quot;နိဗ္ဗာန်ဘုံပျောက်ဆုံးခြင်း&quot; (Paradise Lost) ကဗျာရှည်ကြီးစာအုပ်အောင်မြင်မှုထက်ကို သာလွန်သည်ဟု ထပ်မံပြောဆိုခဲ့လေသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1956/01/22/books/tolkien-king.html|first=W. H.|last=Auden|title=At the End of the Quest, Victory|work=[[The New York Times]]|date=22 January 1956|accessdate=4 December 2010|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110220002634/http://www.nytimes.com/1956/01/22/books/tolkien-king.html|archivedate=20 February 2011|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Kenneth F Slater &lt;ref&gt;{{cite web|url= http://fancyclopedia.org/ken-slater |accessdate= 19 November 2019|title=Ken slater}}&lt;/ref&gt; က ၁၉၅၅-ဧပြီထုတ် နက်ဗြူလာသိပ္ပံမဂ္ဂဇင်း(Nebula Science Fiction)တွင် &quot;ခင်ဗျားတို့ ဒီစာအုပ်ကို မဖတ်ဘူးဆိုရင် ပေါ်ခဲ့သမျှ အဲဒီအမျိုးစား စာပေထဲက ကောင်းပေ့ညွန့်ပေ့ဆိုတဲ့ တစ်အုပ်လွဲပြီပေါ့&quot; ဟုရေးသားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://www.geocities.ws/linwood/SF/Nebula/KFS12.htm |accessdate= 19 November 2019|title=Something to Read NSF 12}}&lt;/ref&gt;

''New York Times'' သုံးသပ်သူ Judith Shulevitz က တော်ကီးန်၏စာပေဟန် ဇာချဲ့ခြင်းကို ဝေဖန်သည်။ &quot;စာပေထိန်းသိမ်းသူတစ်ဦးအဖြစ် ၎င်းရည်ရွယ်ချက်ရဲ့ အရေးပါအရာရောက်ခြင်းထဲမှာ ခိုင်မာတဲ့စည်းစနစ်ပိုင်းဆိုင်ရာယုံကြည်မှုပုံစံကို တည်ထွင်ဖန်တီးပြီး အဲဒီယုံကြည်မှုကပဲ နောက်ဆုံးမှာ စာပေကို သူပြန်သတ်တဲ့အဖြစ်မျိုးရောက်မယ်။&quot;ဟုဆိုသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|first=Judith|last=Shulevitz|url=https://www.nytimes.com/books/01/04/22/bookend/bookend.html|title=Hobbits in Hollywood|work=[[The New York Times]]|date=22 April 2001|accessdate=13 May 2006|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090409163022/http://www.nytimes.com/books/01/04/22/bookend/bookend.html|archivedate=9 April 2009|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; The New Republic မဂ္ဂဇင်းတွင် ရေးသားသူ ဝေဖန်ရေးသမား Richard Jenkyns က စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နက်နဲမှုပါဝင်မှုမရှိခြင်းကို ဝေဖန်သည်။ &quot;ဇာတ်ကောင်များရော စာအုပ်ပါ သွေးအားနဲအားရစရာမရှိ၊ အမျှင်ဓာတ်လိုပေသည်&quot;ဟု ဝေဖန်ရေးသားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|first=Richard|last= Jenkyns|title=Bored of the Rings|work = [[The New Republic]] |date= 28 January 2002|url=http://www.tnr.com/article/bored-the-rings|accessdate=13 February 2011}}&lt;/ref&gt; တော်ကီးန်၏ စာပေအုပ်စု ဖြစ်သော The Inklings အတွင်း၌ပင် ဝေဖန်သုံးသပ်မှုများမှာ အကောင်းအဆိုးဒွန်တွဲနေသည်။ Hugo Dyson ထိုဝတ္ထုဖတ်ခြင်းကို စွာကျယ်ကျယ်ဖြင့် စောဒကတက်ညည်းညူလေသည်။&lt;ref&gt;{{cite video | people = Derek Bailey (Director) and Judi Dench (Narrator)| title = A Film Portrait of J. R. R. Tolkien | medium = Television documentary| publisher = Visual Corporation|year=1992}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Dyson's actual comment, [[bowdlerized]] in the TV version, was &quot;Not another fucking Elf!&quot; {{cite web |last=Grovier |first=Kelly |date=29 April 2007 |title=In the Name of the Father |url=https://www.theguardian.com/books/2007/apr/29/jrrtolkien.fiction |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131002212305/http://www.theguardian.com/books/2007/apr/29/jrrtolkien.fiction |archivedate=2 October 2013 |accessdate=4 December 2010 |work=[[The Observer]] |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; သို့သော် နောက်ထပ် Inklingအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သော C. S. Lewis (The Chronicles of Narniaရေးသူ) တွင် မတူသောအမြင်တစ်ရပ်ရှိလေသည်။ &quot; ဒီမှာ အလှတရားရှိတယ်၊ အဲဒီအလှတရားက ဓားတွေလို ထိုးစိုက်နိုင်ပေရဲ့၊ အေးစက်နေတဲ့ သံတွေလို လောင်ကျွမ်းနိုင်ပေရဲ့။ ဒီမှာ စာအုပ်တစ်အုပ်ရှိတယ်။ အဲဒီ စာအုပ်က ခင်ဗျားတို့ အသဲနှလုံးသားကို ခွဲပစ်နိုင်တယ်။&quot; ဤကဲ့သို့သော သုံးသပ်ဝေဖန်မှုများနှင့်အတူ အဖုံးပျော့ဖြင့် မထုတ်ဝေနိုင်ခြင်းသည် ၁၉၆၀ပြည့်နှစ်များအထိ ရှိလင့်ကစား &quot;လက်စွပ်များ၏အရှင်သခင်&quot;ဝတ္ထုသည် အဖုံးမာဖြင့် အစောပိုင်းတွင်လည်းရောင်းကောင်းခဲ့ပေသည်။&lt;ref name=&quot;sketch&quot; /&gt;

၁၉၅၇၌ &quot;လက်စွပ်များ၏အရှင်သခင်&quot;ဝတ္ထုကို နိုင်ငံတကာစိတ်ကူးယဉ်စာပေဆု(International Fantasy Award)ချီးမြှင့်သည်။ ရှုတ်ချသူ၊ပုတ်ခတ်သူမြောက်မြားစွာရှိသော်လည်း Ace Books နှင့် Ballantine စာပေတို့၏ အဖုံးပျော့ထုတ်ဝေခြင်းတို့ကလည်း ဤဝတ္ထုကို အမေရိက၌ ၁၉၆၀နှစ်များတွင် အလွန်တရာ လူကြိုက်များစေရန် ကူညီနိုင်ခဲ့သည်။ ရောင်းအား၊ စာဖတ်သူစစ်တမ်းများက ဆုံးဖြတ်ပေးနိုင်သည်မှာ ၂၀ရာစု၏ ခေတ်အစားဆုံးစိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်လမ်းများထဲမှတစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်ကာလမှစ၍ ယခုထိတိုင် ရေပန်းစားနေဆဲဖြစ်၏။&lt;ref&gt;{{cite news |author= Seiler, Andy |date= 16 December 2003 |url= https://www.usatoday.com/life/movies/news/2003-12-12-lotr-main_x.htm |title= 'Rings' comes full circle |work= USA Today |accessdate= 12 March 2006 |url-status=live |archiveurl= https://web.archive.org/web/20060212081213/http://www.usatoday.com/life/movies/news/2003-12-12-lotr-main_x.htm |archivedate= 12 February 2006 |df= dmy-all }}&lt;/ref&gt; BBCက ယူကေ၌ကောက်ယူသော Big Read အစီအစဉ်တွင် ဤဝတ္ထုသည် ယင်းနိုင်ငံ၏အချစ်မြတ်နိုးဆုံးစာအုပ်အဖြစ် တွေ့ရှိရသည်။ အလားတူစွာ ၂၀၀၄ ဂျာမနီနိုင်ငံ&lt;ref&gt;{{cite web|author =Diver, Krysia|date =5 October 2004|url =http://www.smh.com.au/articles/2004/10/04/1096871805007.html?from=storyrhs|title =A lord for Germany|work =The Sydney Morning Herald|accessdate =12 March 2006|url-status=live|archiveurl =https://web.archive.org/web/20060328084516/http://www.smh.com.au/articles/2004/10/04/1096871805007.html?from=storyrhs|archivedate =28 March 2006|df =dmy-all}}&lt;/ref&gt;နှင့် ဩစတေးလျ&lt;ref&gt;{{cite web| author= Cooper, Callista |date= 5 December 2005|url= http://www.abc.net.au/news/newsitems/200512/s1523327.htm| title= Epic trilogy tops favourite film poll|work = ABC News Online|accessdate=12 March 2006|archiveurl= https://web.archive.org/web/20060116213130/http://www.abc.net.au/news/newsitems/200512/s1523327.htm &lt;!--Added by H3llBot--&gt;|archivedate= 16 January 2006}}&lt;/ref&gt;တွင်ကောက်ယူသောစစ်တမ်းများကလည်း ၎င်းလူမျိုးတို့၏ အနှစ်သက်ဆုံးစာအုပ်အဖြစ်မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့၏။၁၉၉၉ Amazon.comဖောက်သည်များ၏ စစ်တမ်းမဲတွင်  ထောင်စုနှစ်၏ အကြိုက်ဆုံးစာအုပ်(book of the millennium)အဖြစ် ဆုံးဖြတ်ချက်ပေးကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |author= O'Hehir, Andrew |date= 4 June 2001 |url= http://www.salon.com/books/feature/2001/06/04/tolkien/ |title= The book of the century |work= [[Salon.com|Salon]] |accessdate= 12 March 2006 |url-status=live |archiveurl= https://web.archive.org/web/20060213000712/http://www.salon.com/books/feature/2001/06/04/tolkien/ |archivedate= 13 February 2006 |df= dmy-all }}&lt;/ref&gt;

&quot;လက်စွပ်များ၏အရှင်သခင်&quot;၌ပါရှိသော ဇာတ်ကောင်များအားလုံးသည် အဖြူ သို့ အမဲ (ကောင်းခြင်း ဆိုးခြင်း)သာရှိသည်ဟုထင်ဖွယ်ရာကောင်း သည်။ သို့သော် C. S. Lewisက အရေးအသားမှာ ထိုထက်ပိုကြွယ်ဝသည်။ တချို့ကောင်းတဲ့ဇာတ်ကောင်တွေမှာ အမှောင်အခြမ်းရှိနေသည်။ ထိုနည်းတူစွာ ဗီလိန်ဇာတ်ကောင်များတွင်လည်း ကောင်းတဲ့စေ့ဆော်မှုများရှိနေသည်။&lt;ref&gt;[[C. S. Lewis]], quoted in Christina Scull &amp; Wayne Hammond (2006), ''[[The J. R. R. Tolkien Companion and Guide]]'', HarperCollins, article 'The Lord of the Rings', § Reviews, p. 549; {{ISBN|978-0-618-39113-4}}&lt;/ref&gt;

==အဓိကအကြောင်းအရာ==
''လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်''ဝတ္ထုကို ၁၉၅၀နှစ်များတွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော်လည်း &quot;တစ်ကွင်းတည်းသောလက်စွပ်&quot;( the One Ring)မှာ အက်တမ်ဗုံးကို တင်စားသော ခိုင်းနှိုင်းချက်မဟုတ်ကြောင်း ပြီးလျှင်&lt;ref&gt;''The Lord of the Rings: The Mythology of Power,'' (Revised Edition, by Jane Chance, copyright 2001). University Press of Kentucky, cited in {{cite web |url=http://www.nationalgeographic.com/ngbeyond/rings/influences.html |title=Influences on &quot;The Lord of the Rings&quot; |publisher=National Geographic Society |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110604182639/http://www.nationalgeographic.com/ngbeyond/rings/influences.html |archivedate=4 June 2011 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; ၎င်းရေးသားသောစာအုပ်များသည် မည်သည့်အရာ၊မည်သည့်ပုံစံကိုမျှ  တိတိကျကျခိုင်းနှိုင်းတင်စားထားသည်မျိုးမဟုတ်ကြောင်းနှင့် စာဖတ်သူတို့ မြင်သလို၊သတ်မှတ်သလို အနက်ပြန်ဆိုချက်အတွက် လမ်းဖွင့်ထားကြောင်း တော်ကီးန်က အခိုင်အမာဆိုသည်။&lt;ref&gt;Tolkien, J. R. R. from ''Encyclopedia of Science, Technology, and Ethics''. Macmillan Reference USA. Cited in {{cite web |url=http://www.bookrags.com/research/tolkien-j-r-r-este-0001_0004_0/ |title=J. R. R. Tolkien Summary |publisher=BookRags |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080829185534/http://www.bookrags.com/research/tolkien-j-r-r-este-0001_0004_0/ |archivedate=29 August 2008 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Tolkien |first=J.R.R. |title=The Lord of the Rings |url=https://archive.org/details/lordofrings0000tolk_j2h8 |isbn=0-261-10238-9|year=1991 |publisher=HarperCollins}}&lt;/ref&gt;

ဝေဖန်ရေးသမားအနည်းငယ်က ၎င်းတို့သည် ဤဝတ္ထု၌ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုဆိုင်ရာ အကြောင်းအချက်များနှင့်ပတ်သက်ပြီး တွေ့ရကြောင်း၊ ထိုအချက်များမှာ တော်ကီးန်၏ အကောင်း၊အဆိုးသဘောကို စိတ်ကူး၍ ရုပ်လုံးဖော်ဆောင်မှုနည်းလမ်း အပေါ်တွင် ပျမ်းမျှအားဖြင့်အခြေခံသည်ဟု တွေ့ရှိရသည်။ ဇာတ်ကောင်များဖြစ်သော အက်လ်ဖ်မျိုးနွယ်(Elf)၊ ဒွာ့ဗ်လုပုမျိုးနွယ်(Dwarf)၊ ဟော့ဘစ်မျိုးနွယ်(Hobbit)၊ တောင်ပိုင်းနေလူတန်းစားတစ်မျိုး(Southron) (မှတ်ချက် - ဒါရိုက်တာ[[ပီတာ ဂျက်ဆန်]]ရိုက်ကူးသော ဇာတ်ကားတွင် ဆင်ကဲ့သို့ ဧရာမသတ္တဝါကြီးများကို စီး၍စစ်ချီလာသူများ)၊ နျူမန်နောရီးယန်မျိုးနွယ်(Númenórean)၊ အော့ခ်မျိုးနွယ်(Orc)စသည့်တို့နှင့် ဇာတ်ကောင်၏ မျိုးနွယ်ကိုကြည့်ကာ ၎င်းတို့၏ အမူအကျင့်ကို ဆုံးဖြတ်နိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;Yatt&quot;&gt;{{cite news | last=Yatt | first=John | url=https://www.theguardian.com/books/2002/dec/02/jrrtolkien.lordoftherings | title=Wraiths and Race | work=The Guardian | location=London | date=2 December 2002 | accessdate=25 May 2010 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130826185122/http://www.theguardian.com/books/2002/dec/02/jrrtolkien.lordoftherings | archivedate=26 August 2013 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.rediff.com/news/2003/jan/08lord.htm | title=The Lord of the Rings rooted in racism | publisher=Rediff India Abroad | first=Shyam | last=Bhatia | date=8 January 2003 | accessdate=4 December 2010 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20101103144856/http://www.rediff.com/news/2003/jan/08lord.htm | archivedate=3 November 2010 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | last=Straubhaar | first=Sandra Ballif |editor= Chance, Jane | title=Tolkien and the Invention of Myth: A Reader |chapter= Myth, Late Roman history and Multiculturalism in Tolkien's Middle Earth | page= 113}}&lt;/ref&gt; ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် တန်ပြန်အငြင်းပွားသောအဆိုများက ထိုမျိုးနွယ်ကို အာရုံစိုက်နေကြသော ဝေဖန်ရေးသမားများသည် ဆီလျှော်တဲ့ စာသားများ၏ သက်သေသာဓကများကို ချန်ထား၍ပြောဆိုနေကြသည်၊&lt;ref name = &quot;curry&quot;&gt;{{cite book| first = Patrick | last = Curry| title= Defending Middle-earth: Tolkien: Myth and Modernity | url = https://archive.org/details/defendingmiddlee0000curr_v1g5 | year = 2004 | publisher = Houghton Mifflin |pages=[https://archive.org/details/defendingmiddlee0000curr_v1g5/page/30 30]–33| isbn = 0-312-17671-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;chism1&quot;&gt;{{cite book| chapter = Race and Ethnicity in Tolkien's Works | first = Christine | last = Chism| editor = Michael Drout |title= J.R.R. Tolkien Encyclopedia | year = 2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name = &quot;chism2&quot;&gt;{{cite book| chapter = Racism, Charges of| first = Christine | last = Chism| editor = Michael Drout |title= J.R.R. Tolkien Encyclopedia | year = 2007}}&lt;/ref&gt; ပုံဖော်တင်ဆက်မှုများ (ကာတွန်း၊ရုပ်ရှင်စသည်)များမှ ရုပ်ပုံဖော်မှုကို ကိုးကားကြသည်၊ မူရင်းဝတ္ထုကိုမကိုးကားကြ ဟုမှတ်ချက်ပြုသည်။&lt;ref name = &quot;rearick&quot; /&gt; နောက် စာရေးဆရာ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာဘဝတစ်လျှောက်လုံး လူမျိုးရေးခွဲခြားသော သက်သေအထောက်အထားမပါဝင်မှုကိုလည်း လစ်လျှူရှုကြသည်။ &lt;ref name = &quot;curry&quot; /&gt;&lt;ref name = &quot;rearick&quot;&gt;{{cite book| chapter = Why is the Only Good Orc a Dead Orc? The Dark Face of Racism in Tolkien's World | first = Anderson | last = Rearick| title= Modern Fiction Studies | date = Winter 2004 | page = 861}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;magoun&quot;&gt;{{cite book| chapter = The South | first = John | last = Magoun| editor = Michael Drout |title= J.R.R. Tolkien Encyclopedia | url = https://archive.org/details/jrrtolkienencycl00drou_545 | year = 2007 | page = [https://archive.org/details/jrrtolkienencycl00drou_545/page/n657 622]}}&lt;/ref&gt; လူမျိုးရေးခွဲခြားသောအမြင်သဘောထားကိုယ်၌ကိုက အရေးမပါသောရှုထောင့်တစ်ခုပါဟု ထိုတန်ပြန်ငြင်းချက်များက ပြန်လည်ချေပကြသည်။ &lt;ref name=&quot;magoun&quot; /&gt;

လူမျိုးရေးတစ်ခုကို နောက်တစ်ခုနှင့် ပဋိပက္ခဖြစ်စေသော အမြင်များသည် လူမျိုးရေးခွဲခြားသောရှုထောင့်ထက်စာလျှင် တော်ကီးန်၏စစ်ကြီးအပေါ်ဝေဖန်ရှုတ်ချမှုကို ပို၍ ရောင်ပြန်ဟပ်နိုင်ခဲ့သည်။ &quot;ရဲတိုက်မျှော်စဉ်ကြီးနှစ်ခု&quot; (The Two Towers)တွင် ဇာတ်ကောင် &quot;ဆမ်&quot;သည် ရန်သူကျဆုံးသွားသည်ကိုမြင်လေရာ ထိုရန်သူ Southronမျိုးနွယ် (အသားရောင်ရှိသူ - a man of color - ဤတွင်သုံးသော colorစကားလုံးမှာ လူမျိုးရေးခွဲခြားသော စကားလုံး)နှင့်ပတ်သက်၍ သနားစာနာစိတ်ကိုတွေးမိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Two Towers, The Lord of the Rings|last=Tolkien|first=J.R.R.|publisher=Houghton Mifflin|year=1987|isbn=978-0-544-27344-3|location=Boston, MA|pages=661}}&lt;/ref&gt; ဒါရိုက်တာ [[ပီတာ ဂျက်ဆန်]] ၏ ယခုအခန်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဒါရိုက်တာမှတ်ချက်တွင် စာရေးဆရာသည် တစ်ဦးတစ်ယောက်ခြင်းဆီကို ၎င်းမျိုးနွယ်ကြောင့် မကောင်းမြင်မှုကို ပုံမဖော်၊ ၎င်းတို့ကိုမောင်းနှင်စေ့ဆော်သော အကုသိုလ်မကောင်းစိတ်ကိုသာ ဆန့်ကျင်သည်ဟု ရည်ညွှန်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0167261/|title=The Lord of the Rings: The Two Towers|last=|first=|date=2002|website=IMDB|archive-url=https://web.archive.org/web/20160316124707/http://www.imdb.com/title/tt0167261/|archive-date=16 March 2016|url-status=live|access-date=29 October 2017|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ဤရပ်တည်ချက်သဘောထားများမှာ တော်ကီးန်၏ ပထမကမ္ဘာစစ်အတွေ့အကြုံများမှ ပေါက်ဖွားလာပြီး ထိုအဖြစ်အပျက်များသည် သူ့ရဲ့စာရေးသားခြင်းထဲသို့ ဝင်ရောက်လာခြင်းဖြစ်ကာ စစ်၏အနိဌာရုံကို ဖော်ပြရန်ဖြစ်ပြီး တစ်ခြားလူမျိုးရေးရာနှင့် မပတ်သက်ဟု ဂျက်ဆန်က ပြောခဲ့သည်။ 

အကောင်းအဆိုးကို ဖော်ကျူးရာတွင် ဆုံးဖြတ်ပေးသောအရာအဖြစ် လူမျိုးရေးထက် လူမှုအဆင့်အတန်းကို မြင်ခဲ့ကြသည်ဟု ဝေဖန်စိစစ်သူများကလည်း ဆိုသည်။ 
&lt;ref name = &quot;curry&quot; /&gt; သိပ္ပံဇာတ်လမ်းရေးသားသူ စာရေးဆရာ David Brinကဲ့သို့သော မှတ်ချက်ပေးသူများက ထိုစာအုပ်ကို ရိုးရာ အထက်တန်းစားလူမှုအလွှာ ကိုပို၍ အလေးထားသည်ဟု အနက်သဘောပေးကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|first=David|last=Brin|url=http://www.davidbrin.com/tolkienarticle1.html|title=We Hobbits are a Merry Folk: an incautious and heretical re-appraisal of J.R.R. Tolkien|magazine=Salon Magazine|date=December 2002|accessdate=9 January 2006|url-status=dead|archiveurl=https://archive.today/20060323053147/http://www.davidbrin.com/tolkienarticle1.html|archivedate=23 March 2006|df=dmy-all}}{{Verify source|date=April 2011}}&lt;/ref&gt; သိပ္ပံနှင့် စိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်လမ်းများရေးသူ Michael Moorcockက ၎င်းဆောင်းပါး Epic Pooh၌ ဤစာအုပ်၏ လောကကိုရှုမြင်ပုံကား ဇာတ်လမ်းရေးသားမှုတွင် အာဏာ(စွမ်းအား)ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်သည့်ပုံစံနှင့် စာအုပ်ထဲက စကားပြောများ၏ တင်းကျပ်သောမူဝါဒ(paternalism)တို့တွင် နက်နက်နဲနဲရှေးရိုးစွဲဝါဒ(conservative)ဆန်သည်ဟု အကဲဖြတ်လေသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|last=Moorcock|first=Michael|authorlink=Michael Moorcock|url=http://www.revolutionsf.com/article.php?id=953|title=Epic Pooh|accessdate=27 January 2006|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080324100956/http://www.revolutionsf.com/article.php?id=953|archivedate=24 March 2008|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Tom Shippeyက ဝတ္ထု၌ မကောင်းမှုအကုသိုလ်ကို ဖော်ကျူးပြသခြင်း၏ မူလဇစ်မြစ်ကို ပထမနှင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြားကာလ ဥရောပအလယ်လတ်တန်းစားများမှ အောက်ခြေအလုပ်သမားလူတန်းစားအပေါ် ထားသော မဆီလျှော်သော မလိုလားသောစိတ်ဓာတ်၏ ရောင်ပြန်ဟပ်မှုအဖြစ် ညွှန်းဆိုခဲ့ပြန်သည်။&lt;ref&gt;Shippey, T. A. ''The Roots of Tolkien's Middle Earth'' (review) [[Tolkien Studies]]&amp;nbsp;– Volume 4, 2007, pp. 307–311&lt;/ref&gt;

အခြားလေ့လာသူများကလည်း ''လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်'' သည် အထူးသဖြင့်ကက်သလစ်ဘာသာ၏ အဓိကအကြောင်းအရာပင်ဖြစ်သည်ဟု ညွှန်ကြသည်။
&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.catholiceducation.org/articles/arts/al0160.html |title=20 Ways 'The Lord of the Rings' Is Both Christian and Catholic |first=Stan |last=Williams |accessdate=20 December 2013 |website=Catholic Education Resource Center |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131220231901/http://www.catholiceducation.org/articles/arts/al0160.html |archivedate=20 December 2013 }}&lt;/ref&gt;
Joseph Campbell ၏သူရဲကောင်းခရီးစဉ်စွန့်စားခန်း(monomyth - စာပေအမျိုးအစားတစ်မျိုး)၏ စံပြပုံစံအဖြစ် ဤစာအုပ်ကိုရှုမြင်ဖတ်ရှုခဲ့ကြ၏။&lt;ref&gt;{{cite web|first=Jody G.|last=Bower|url=http://greenbooks.theonering.net/guest/files/120101_02.html|title='The Lord of the Rings'&amp;nbsp;– An Archetypal Hero's Journey|accessdate=4 December 2010|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110423010452/http://greenbooks.theonering.net/guest/files/120101_02.html|archivedate=23 April 2011|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

==ပုံဖော်တင်ဆက်မှုများ==
&quot;လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်&quot;ဝတ္ထုကို ရုပ်ရှင်၊ရေဒီယို၊ ပြဇာတ်ပုံစံဖြင့် ပုံဖော်တင်ဆက်မှုများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။

=== ရေဒီယို ===
ဤစာအုပ်ကို ရေဒီယိုအတွက် လေးကြိမ်တင်ဆက်ခဲ့၏။ ဇာတ်လမ်း၏ ရေဒီယိုပုံစံတင်ဆက်မှု ၁၃ပိုင်းပါဝင်သော &quot;လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်&quot;အသံလွှင့်ခြင်းကို ဘီဘီစီက ၁၉၅၅၊၁၉၅၆နှစ်များတွင် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၆၀ ရေဒီယိုဌာန (WBAI)က ဤဇာတ်လမ်းအတိုပုံစံကို ရေဒီယိုအသံလွှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၉ တစ်ကယ့်ဇာတ်လမ်းဆန်ဆန် ရေဒီယို အစီအစဉ်ကို အမေရိက၌ အသံလွှင့်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် တိပ်ခွေ၊ စီဒီဖြင့်ပါထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၂၆နာရီခွဲကြာမြင့်သော ရေဒီယိုတင်ဆက်မှုအသစ်ဇာတ်ထုပ်ကို ၁၉၈၁၌ အပိုင်းလိုက်လွှင့်ခဲ့၏။ ထိုဇာတ်လမ်းဆင်၍ လွှင့်ခြင်းကို နောက်ပိုင်းတွင်လည်း ဘီဘီစီနှင့် အခြားထုတ်ဝေသူများက တိပ်ရော စီဒီပါရနိုင်စေရန် ပြုလုပ်ခဲ့လေသည်။ ဤအတွက် တစ်နာရီအပိုင်း - ၁၃တွဲ ဖြစ်အောင် တည်းဖြတ်ပြင်ဆင်ခဲ့ကြသည်။ 

=== ရုပ်ရှင် ===
[[ဂျေ အာ အာ တော်ကီးန်]]၏ ရုပ်ရှင်မူပိုင်ခွင့်ကို United Artistsသို့ ၁၉၆၉၌ ရောင်းချပြီးနောက် ရော့ဂ်ဂီတဝိုင်းဖြစ်သော [[ဘီးတဲလ်အဖွဲ့]](The Beatles)က ဆက်စပ်ရုပ်ရှင်တစ်ခုထုတ်ရန်စဉ်းစား၍ Stanley Kubrickထံသို့ ဒါရိုက်တာလုပ်ပေးရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့ရာ Kubrickကပယ်ချခဲ့၏။ [[ဂျွန် လင်နွန်]](John Lennon)ကို ရှင်းပြရာ၌ ဝတ္ထုမှာ ကြီးမားကျယ်ပြန့်သောကြောင့် ရုပ်ရှင်အဖြစ်တင်ဆက်ရန် မဖြစ်နိုင်ပါဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;TolkienEncyl2006_15&quot;&gt;[[#TolkienEncyl2006|Drout 2006, p. 15.]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;See also interview in &quot;Show&quot; magazine vol. 1, Number 1 1970&lt;/ref&gt; နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သော ဒါရိုက်တာ [[ပီတာ ဂျက်ဆန်]]က နောက်ထပ်ရှင်းပြသည်မှာ ထိုရိုက်ကူးရေးလုပ်ငန်း၏ အဓိကအတားအဆီးမှာ တော်ကီးန်က ဘီးတဲလ်အဖွဲ့ပါဝင်ပတ်သက်မှုကို ကန့်ကွက်သောကြောင့်ဖြစ်လေသည်။&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://edition.cnn.com/2002/SHOWBIZ/Movies/03/28/rings.beatles/index.html|title=Beatles plan for Rings film|work=CNN|date=28 March 2002|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20020409143012/http://edition.cnn.com/2002/SHOWBIZ/Movies/03/28/rings.beatles/index.html|archivedate=9 April 2002|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ဗြိတိသျှဒါရိုက်တာ John Boormanကလည်း United Artistကုမ္ပဏီအတွက် ဤဝတ္ထုအား ပုံဖော်တင်ဆက်ရန် ၁၉၇၀၌ ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ဇာတ်ကောင်များ၊ ဇာတ်လမ်းကျောရိုးအပြောင်းလဲများစွာပါသော ဇာတ်ညွှန်းရေးအပြီး ထုတ်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီက ထုတ်လုပ်ရန် စရိတ်စကကြီးလွန်းသည်၊ စွန်းစားလွန်းရာကျသည်ဟု ယူဆ၍ ထိုလုပ်ငန်းကို မလုပ်ကိုင်တော့ပေ။&lt;ref&gt;Taylor, Patrick (19 January 2014).  [https://oneroomwithaview.com/2014/01/19/best-films-never-made-8-john-boormans-the-lord-of-the-rings/ Best Films Never Made #8: John Boorman's The Lord of the Rings.&quot;]  ''OneRoomWithaView.com''.  Retrieved 16 December 2018.&lt;/ref&gt;

ရုပ်ရှင်အဖြစ်တင်ဆက်မှုနှစ်ခုကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ပထမမှာ ၁၉၇၈၌ animatorဖြစ်သော Ralph Bakshi၏ &quot;J. R. R. Tolkien's The Lord of the Rings'' (1978)ဖြစ်ကာ မူလက နှစ်ပိုင်းအဖြစ်တင်ဆက်ရန်ရည်ရွယ်ထားသော အပိုင်းမှ ပထမပိုင်းဖြစ်သည်။ ထိုအပိုင်းသည် &quot;လက်စွပ်အဖွဲ့ဝင်များ&quot; နှင့် &quot;ရဲတိုက်မျှော်စဉ်ကြီးနှစ်ခု&quot;မှ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို ခြုံငုံမိသည်။ ထိုကာတွန်းပုံစံဇာတ်ကားမူကို သုံးတွဲပါ ရုပ်ပြစာအုပ်အား ဥရောပတွင်Luis Bermejo၏ သရုပ်ဖော်ပုံများဖြင့်စာအုပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဒါရိုက်တာ Ralph Bakshi၏ ငွေကြေးရင်းနှီးသူများက ဒုတိယအပိုင်းအတွက် ငွေထုတ်ရန်လက်ရှောင်ခဲ့ကြသဖြင့် ဇာတ်လမ်းတစ်ခုလုံးမပြီးခဲ့ပေ။ ဇာတ်လမ်း၏ ကျန်ရှိနေသော အပိုင်းအတွက်ခြုံငုံမိစေရန် Rankin-Bassရိုက်ကူးသော The Return of the King (1980 film) (အန်နီမေးရှင်းကာတွန်းပုံစံ) ပင်ဖြစ်သည်။ တည်ဆောက်မှုပုံစံဟန်အားဖြင့် ထိုနှစ်ပိုင်းမှာ အတော်ပင် ကွာခြား၏။


ဒုတိယမြောက်နှင့် ငွေကြေးအရပိုအောင်မြင်သော တင်ဆက်မှုကား ဒါရိုက်တာ ပီတာ ဂျက်ဆန်၏ ရုပ်ရှင်ဇာတ်လမ်းပင်ဖြစ်သည်။ The Lord of the Rings'' film trilogyဖြစ်၍ New Line Cinemaမှ ထုတ်လုပ်ကာ အပိုင်းသုံးပိုင်းအဖြစ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုအပိုင်းများမှာ &quot;The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring'' (2001)၊ &quot;The Lord of the Rings: The Two Towers'' (2002)&quot;၊ &quot;The Lord of the Rings: The Return of the King'' (2003)&quot;တို့ဖြစ်ကြသည်။ သုံးပိုင်းလုံးမှာ အော်စကာ (အကယ်ဒမီ)ဆုများ တစ်သီတတန်းရရှိခဲ့သည်။ အကောင်းဆုံးရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုပါ ဆက်တိုက်ဆိုသလို စကာတင်ပါခဲ့လေသည်။ ထိုသုံးပိုင်းမှ နောက်ဆုံးအပိုင်းသည် တစ်ဘီလီယံဒေါ်လာစည်းကို ချိုးဖောက်နိုင်ခဲ့သော ဒုတိယမြောက်ရုပ်ရှင်ကားဖြစ်ပြီး အော်စကာ (၁၁)ဆုရရှိ၍ ၁၉၅၆ထွက် Ben-Hur၊ ၁၉၉၇ထွက် Titanic ဇာတ်ကားများနှင့်အတူ အော်စကာအများဆုံးရဇာတ်ကားဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆုများတွင် အကောင်းဆုံးရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုနှင့် အကောင်းဆုံးဇာတ်ညွှန်းဆုများလည်းပါဝင်သည်။ 

ပရိသတ်များမှ အပျော်ရိုက်ဇာတ်ကား(fan film)အဖြစ် The Hunt for Gollumသည် &quot;လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်&quot;ပါ နောက်ဆက်တွဲအကြောင်းအရာကို အခြေခံရိုက်ထားသည်။ ၂၀၀၉မေ၌ အင်တာနက်ပေါ်သို့ဖြန့်ခဲ့ရာ အဓိက မီဒီယာများက ဖော်ပြကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite news |first=Tim |last=Masters |title=Making Middle-earth on a shoestring |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/8022623.stm |work=BBC News |publisher=BBC |date=30 April 2009 |accessdate=1 May 2009 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090503050355/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/8022623.stm |archivedate=3 May 2009 |df=dmy-all }}&lt;br&gt;{{cite news |first=Laura |last=Sydell |authorlink=Laura Sydell |title=High-Def 'Hunt For Gollum' New Lord of the Fanvids |url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=103673352 |work=[[All Things Considered]] |publisher=[[NPR]] |date=30 April 2009 |accessdate=1 May 2009 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090503012438/http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=103673352 |archivedate=3 May 2009 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; ပရိသတ်များရိုက်ကူးသောနောက်တစ်ကားမှာ ''Born of Hopeဖြစ်၍ Paula DiSanteက ရေးသာပြီး Kate Madisonကရိုက်ကူးခဲ့၏။ ၂၀၀၉ ဒီဇင်ဘာတွင်ဖြန့်ခဲ့ကြ၍ ဝတ္ထုပါ နောက်ဆက်တွဲတစ်ခုကိုပင် အခြေခံရိုက်ကူးထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|first=Tom|last=Lamont|url = https://www.theguardian.com/film/2010/mar/07/born-of-hope-lord-rings|title = Born of Hope – and a lot of charity|work = [[The Guardian]]|publisher=Guardian Media Group|location=London, England|date=7 March 2010|accessdate = 5 January 2015|url-status=live|archiveurl = https://web.archive.org/web/20150105134218/http://www.theguardian.com/film/2010/mar/07/born-of-hope-lord-rings|archivedate = 5 January 2015|df = dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== ရုပ်မြင်သံကြား ===
Amazon ကုမ္ပဏီက &quot;လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်&quot;၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ မူပိုင်ခွင့်ကို ၂၀၁၇ နိုဝင်ဘာ၌ရရှိခဲ့ပြီး အပိုင်းတွဲ ၈ ခုထိရှိလာမည့် ရုပ်မြင်သံကြားဇာတ်လမ်းတွဲကို ရိုက်ကူးမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ဤရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲသည် စာအုပ်များကို တိုက်ရိုက်ကိုးကားယူငင်၍ ရိုက်ကူးမည်မဟုတ်ဘဲ &quot;လက်စွပ်အဖွဲ့ဝင်များ&quot; (ပထမတွဲ) မတိုင်ခင်ဖြစ်ပျက်ခဲ့သော ဇာတ်လမ်းများနှင့် စတင်မိတ်ဆက်မည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |first=Samuel|last=Axon|url=https://arstechnica.com/gaming/2017/11/amazon-will-run-a-multi-season-lord-of-the-rings-prequel-tv-series/ |title=Amazon will run a multi-season Lord of the Rings prequel TV series |website=[[Ars Technica]] |date=13 November 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171114012646/https://arstechnica.com/gaming/2017/11/amazon-will-run-a-multi-season-lord-of-the-rings-prequel-tv-series/ |archivedate=14 November 2017 }}&lt;/ref&gt; ထိုအမက်ဇန်ကုမ္ပဏီ(Amazon)က ပြောဆိုသည်မှာ စာချုပ်တွင် ဆက်စပ်ဇာတ်လမ်းတွဲများအတွက် အလားအလာတစ်ခုပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |first=Sandra|last=Gonzalez|url=http://www.cnn.com/2017/11/13/entertainment/lord-of-the-rings-tv-series-amazon/index.html|title=Amazon announces 'Lord of the Rings' TV show |publisher=[[CNN]] |date=13 November 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171114010406/http://www.cnn.com/2017/11/13/entertainment/lord-of-the-rings-tv-series-amazon/index.html |archivedate=14 November 2017 }}&lt;/ref&gt; စာနယ်ဇင်းရှင်းလင်းပွဲတွင် တော်ကီးန်၏ မူရင်းအရေးအသားများကို အခြေခံထာသည့် တစ်ခါမျှမရိုက်ကူးဖူးသေးသောအကြောင်းအရာများကို ရည်ညွှန်းပြောဆိုမှုများရှိခဲ့၏။ တော်ကီးန်အမွေအနှစ်ထိန်းသိမ်းခြင်းအဖွဲ့ (Tolkien Estate)၊ ဟာ့ပ်ပါကောလင်းစာပေတိုက်(HarperCollins)၊  နယူးလိုင်းတီဗီများ(New Line Television)နှင့် ပူးပေါင်းကာ အမက်ဇန်ကထုတ်လုပ်သူအဖြစ်ဆောင်ရွက်မည်။&lt;ref&gt;{{cite news|first=John|last=Koblin|title='Lord of the Rings' Series Coming to Amazon|url=https://www.nytimes.com/2017/11/13/arts/television/lord-of-the-rings-series-amazon.html|work=[[The New York Times]]|date=13 November 2017|accessdate=7 April 2018}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://fortune.com/2018/04/06/lord-of-the-rings-amazon-most-expensive/|title=Amazon's 'Lord of the Rings' Will Be the Most Expensive Television Show Ever Made|work=Fortune|access-date=8 April 2018|language=en}}&lt;/ref&gt; နယူးဇီလန် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီး David Parkerက အမက်ဇန်နှင့် [[နယူးဇီလန်နိုင်ငံ|နယူးဇီလန် အစိုးရ]]တို့ကြား စေ့စပ်ဆွေးနွေးမှုများပြီးနောက် ဇာတ်လမ်းတွဲ၏ အတော်များများကို နယူးဇီလန်တွင်ပင်ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်မည်ဟု အတည်ပြုပြောကြားသည်။&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Walls |first1=Jason |title=Announcement on Amazon producing the Lord of the Rings TV show in NZ is 'imminent' |url=https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&amp;objectid=12245833 |accessdate=24 August 2019 |publisher=[[New Zealand Herald]] |date=2 July 2019 |archive-date=8 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190808001508/https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&amp;objectid=12245833 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=NZ nearly lost Amazon's Lord of the Rings production after Christchurch attacks |url=https://www.stuff.co.nz/entertainment/tv-radio/113918245/nz-nearly-lost-amazons-lord-of-the-rings-production-after-christchurch-attacks |accessdate=24 August 2019 |publisher=[[Stuff.co.nz]] |date=2 July 2019}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၉ စက်တင်ဘာ ၁၈တွင် အမက်ဇန်စတူဒီယိုက အောခ်လန်းဒ်(Auckland)မြို့ကြီးအနီး နေရာသုံးခု၌ ရိုက်ကူးမည်ဟု အတည်ပြုခဲ့သည်။ ကုန်ကျစရိတ်မှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၃ ဘီလီယံဟု ခန့်မှန်းထားပြီး ထုတ်လုပ်ဖူးသမျှရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများတွင် ဈေးအကြီးဆုံးဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Cuming |first1=Angela |title=Amazon's Lord of the Rings TV show to be filmed in New Zealand |url=https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2019/sep/18/amazons-lord-of-the-rings-tv-show-to-be-filmed-in-new-zealand |accessdate=18 September 2019 |newspaper=[[The Guardian]] |date=18 September 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Skipwith |first1=David |title=Lord of the Rings TV series: Amazon confirms production will be filmed in Auckland |url=https://www.nzherald.co.nz/entertainment/news/article.cfm?c_id=1501119&amp;objectid=12268626 |accessdate=18 September 2019 |newspaper=[[New Zealand Herald]] |date=18 September 2019 |archive-date=18 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190918131657/https://www.nzherald.co.nz/entertainment/news/article.cfm?c_id=1501119&amp;objectid=12268626 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၀ ဇန်နဝါရီ၌ သရုပ်ဆောင်ရွေးချယ်ခြင်းကို ကြေညာခဲ့သည်။ တစ်ဆက်တည်းမှာပင် ဇာတ်လမ်းတွဲ၏ ခေါင်းစဉ်အမည်ကို &quot; The Lord of The Rings: The Rings of Power &quot;  ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၂၂ စက်တင်ဘာ ၁ ရက်နေ့တွင် Amazon Studio ၏ လက်အောက်ခံ ရုပ်သံလွှင့်ဝန်ဆောင်မှုတစ်ခုဖြစ်သော Prime Video မှ စတင်ထုတ်လွင့်ခဲ့သည်။ 

=== ဇာတ်ရုံ ===
ဤဝတ္ထု၏ အသံသွင်းစာအုပ်များ (audiobook သို့ audio version)ကို ဗြိတိသျှမင်းသား Rob Inglis၏ အသံဖြင့် ၁၉၉၀တွင်ဖြန့်ချိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{ISBN|1-4025-1627-4}}&lt;/ref&gt; ယင်းရုပ်ရှင်မင်းသားသည် &quot;ဟော့ဘစ်&quot; နှင့် &quot;လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်&quot;ဝတ္ထုများကို ယခင်ကလည်း တစ်ဦးတည်း ဇာတ်စင်မြင့်ထက်၌ ဖတ်ပြခြင်းဖြင့် အသံသရုပ်ဆောင်ခဲ့ဖူးလေသည်။ အတိုင်းအတာအရကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဇာတ်စင်ပေါ်ဝယ် ဂီတတင်ဆက်မှု(The Lord of the Rings (musical))တစ်ခုကိုလည်း ၂၀၀၆တွင် [[ကနေဒါနိုင်ငံ]] အောန်တားရီပြည်နယ်၊ တရောန်တိုးမြို့(Toronto, Ontario, Canada)၌ စတင် ဖျော်ဖြေခဲ့ကြပြီး ၂၀၀၇-ဇွန်တွင် [[လန်ဒန်မြို့]]၌လည်း တင်ဆက်ခဲ့သည်။

==အမွေအနှစ်များ==

===စိတ်ကူးယဉ်အမျိုးအစားပုံစံအပေါ်သို့ လွှမ်းမိုးမှုများ===
fantasy fiction ဟုခေါ်သော စိတ်ကူးဖြင့်တည်ထွင်ထားသော ဇာတ်လမ်းများကို တောင်းဆိုလာမှုကို ကျယ်ပြန့်သွားစေသည်မှာ တော်ကီးန်၏ စာပေ စာအုပ်များ၏ လူကြိုက်များရေပန်းစားခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ &quot;လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်&quot;၏ များစွာသောကျေးဇူးကြောင့် ၁၉၆၀နှစ်များတလျှောက် ဤစိတ်ကူးယဉ်အမျိုးအစားပုံစံ အကြီးအကျယ်ဖွံ့ဖြိုးလာပြီး ယနေ့ခေတ်ထိ ထိုအကျိုးကို ခံစားနိုင်သည်။ ဤအနုပညာမြောက်သောလက်ရာသည် အတုခိုးသူများစွာကိုလည်း ပေါ်ပေါက်စေခဲ့သည်။ ဥပမာ - &quot;ရှန်နရာဓား&quot;(The Sword of Shannara)ဝတ္ထု၊ ထိုဝတ္ထုကို  Lin Carterက &quot;ဖတ်ဖူးခဲ့တဲ့နောက်စာအုပ်ကို လုံးဝသွေးအေးအေးနဲ့ ခိုးချထားတဲ့ တစ်ခုတည်းသော စာအုပ်ပဲဗျာ&quot;ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=carter&gt;{{cite book| first = Lin| last = Carter|  title = [[The Year's Best Fantasy Stories: 4]]| publisher = [[DAW Books]]| year = 1978| location = New York| pages = 207–208}}&lt;/ref&gt; RPGအမျိုးအစားဂိမ်းကို လူကြိုက်များစေခဲ့သည့် &quot;တွင်းနက်ကြီးများနှင့် နဂါးများ&quot; (Dungeons &amp; Dragons) ဂိမ်းတွင် &quot;လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်&quot;၌ပါရှိသော မျိုးနွယ်များဖြစ်သည့် လူပုကလေးများ(halfling - ဟော့ဘစ်လေးများကိုရည်ညွှန်သည့်စကားလုံး)၊ အက်လ်ဖ်များ၊ ဒွာ့ဗ်လုပုများ၊ အက်လ်ဖ်သွေးတစ်ဝက်ပါသောမျိုးနွယ်၊ အော့ခ်များစသည်တို့ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ သို့ရာတွင် ထိုဂိမ်း၏ ဦးဆောင်ဒီဇိုင်းရေးဆွဲသူ Gary Gygaxက ဤဇာတ်လမ်းက ၎င်းကို လွှမ်းမှုမရှိသလောက်ပင်ဖြစ်သည်ဟုဆိုကာ ထိုဂိမ်းကို ဖန်တီးနေသောကာလ၌ ထိုဇာတ်လမ်း၏ခေတ်စာခြင်းကြောင့် ၎င်းမှာ ဈေးကွက်အရွေ့အတွက် ဤအကြောင်းအရာများအား ဂိမ်းထဲသို့ထည့်သွင်းရသည်ဟု ဆိုသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|first=Gary|last=Gygax|url=http://www.theonering.net/features/interviews/gary_gygax.html|title=Gary Gygax&amp;nbsp;– Creator of Dungeons &amp; Dragons|publisher=The One Ring.net|accessdate=28 May 2006|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060627200615/http://www.theonering.net/features/interviews/gary_gygax.html|archivedate=27 June 2006|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

D&amp;Dသည် ရေပန်းစားသော RPG ဗီဒီယိုဂိမ်းများအပေါ် ဆက်လက်လွှမ်းမိုးနိုင်သောကြောင့်  &quot;လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်&quot;၏ လွှမ်းမိုးနိုင်စွမ်းကလည်း ထိုဂိမ်းများစွာကို ပိုမိုချဲ့ထွင်ပေးနိုင်ခဲ့၏။ သာဓကအားဖြင့် ဂိမ်းအမည်များမှာ &quot;နဂါးရှာပုံတော်&quot; (Dragon Quest)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.gamasutra.com/view/feature/1809/the_gamasutra_quantum_leap_awards_.php|title=The Gamasutra Quantum Leap Awards: Role-Playing Games|accessdate=28 March 2011|publisher=[[Gamasutra]]|date=6 October 2006|work=Honorable Mention: Dragon Warrior|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110313052025/http://www.gamasutra.com/view/feature/1809/the_gamasutra_quantum_leap_awards_.php|archivedate=13 March 2011|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=kurt&gt;{{cite web|first=Kurt|last=Kalata|url=http://www.gamasutra.com/view/feature/3520/the_history_of_dragon_quest.php?print=1|title=The History of Dragon Quest|website=[[Gamasutra]]|accessdate=29 September 2009|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150722102055/http://www.gamasutra.com/view/feature/3520/the_history_of_dragon_quest.php?print=1|archivedate=22 July 2015|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Ultima ဂိမ်းတွဲများ (Ultima series)၊ အဲဗားကွက်စ်တ် (EverQuest)ဂိမ်း၊ ဝေါခရက်ဖ်တ် (Warcraft)ဂိမ်းတွဲများ၊  အဲလ်ဒါး စခရိုးစ် (Elder Scrolls)ဂိမ်းတွဲများနှင့် အလယ်ပိုင်းကမ္ဘာမြေ (Middle-earth)စကားလုံးကို ယူငင်ပြီး ထွင်ထားသောဂိမ်းများအပေါ်တွင်လည်းလွှမ်းမိုးချဲ့ထွင်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |first=Perry|last=Douglass |url=http://uk.ign.com/articles/2006/05/18/the-influence-of-literature-and-myth-in-videogames |title=The Influence of Literature and Myth in Videogames |work=[[IGN]] |publisher=[[News Corporation (1980–2013)|News Corp]]|location=New York City|date=17 May 2006 |accessdate=4 January 2012 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160118052856/http://uk.ign.com/articles/2006/05/18/the-influence-of-literature-and-myth-in-videogames |archivedate=18 January 2016 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;

&quot;လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်&quot;၏ လွှမ်းမိုးမှုရှိမည့် ကြီးကျယ်သည့်ဇာတ်လမ်းပုံပြင်များကိုဖန်တီးရန်ကြိုးစားကြခြင်းမှ  ဤကဲ့သို့သော ပရိသတ်တချို့ကြိုက်ဂိမ်းများပေါ်ထွက်ဆင်းသက်လာခဲ့ကြသည်ဟု သုသေသနများက ညွှန်းဆိုသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|first=Brett A. S.|last=Martin|url=http://www.basmartin.com/wp-content/uploads/2010/08/Martin-2004-JCR.pdf|title=Using the Imagination: Consumer Evoking and Thematizing of the Fantastic Imaginary|work=Journal of Consumer Research|publisher=[[Oxford University Press]]|location=Oxford, England|date=6 September 2012|volume=31|pages=136–14|url-status=live|archivedate=6 September 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120906225502/http://www.basmartin.com/wp-content/uploads/2010/08/Martin-2004-JCR.pdf}}&lt;/ref&gt;

===ဂီတပိုင်း===
၁၉၆၅ခု သီချင်းရေးဆရာ Donald Swannက  &quot;လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်&quot;ထဲမှ သီချင်းကဗျာ ၆ပုဒ်နှင့် &quot;တွန်ဘွန်ဘာဒီလ်၏ စွန့်စားခန်းများ&quot;မှ ကဗျာတစ်ပုဒ်ကို ဂီတပုံစံအဖြစ် အသက်သွင်းခဲ့သည်။ Swannက တော်ကီးန်အားတွေ့စဉ် စိတ်ကြိုက်သီချင်းများကို ဖွင့်ရန်တောင်းဆိုသောအခါ တော်ကီးန်က Namárië သီချင်း (ဂလက်ဒရီးယယ်၏ သောက)ကိုရွေးချယ်၏။ ယင်းသီချင်းသည် plain chant ပုံစံ (ဂီတသံမပါပဲ သံပြိုင်ရွတ်ဆိုခြင်းမျိုး)ဖြင့်ဖန်တီးထားသည်။&lt;ref&gt;Tolkien had recorded a version of his theme on a friend's tape recorder in 1952. This was later issued by [[Caedmon Records]] in 1975 as part of ''J.R.R. Tolkien reads and sings The Lord of the Rings'' (LP recording TC1478).&lt;/ref&gt; ထိုသီချင်းများကို The Road Goes Ever On: A Song Cycleအမည်ဖြင့် ၁၉၆၇တွင် ဖြန့်ချိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book|first1=J.R.R.|last1=Tolkien|first2=Donald|last2=Swann|title=''[[The Road Goes Ever On|The Road Goes Ever On: A Song Cycle]]''|publisher=[[Ballantine Books]]|location=New York City|year=1967}}&lt;/ref&gt; Caedmonတေးသံသွင်းမှ Swann၏ စန္ဒယားနှင့်အတူ အဆိုတော် William Elvinသီဆိုမှုဖြင့် ''Poems and Songs of Middle Earth''အမည်ရသီချင်းများကို ထိုနှစ်ထဲတွင်ပင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |first1=J.R.R. |last1=Tolkien |first2=Donald |last2=Swann |title=Poems and Songs of Middle Earth |publisher=Caedmon Records |location=New York City |year=1967 |type=LP recording |id=TC1231/TC91231}}&lt;/ref&gt;

၁၉၇၀ ရော့ခ်ဂီတအဖွဲ့ Led Zeppelinက Ramble On&quot;, the Misty Mountains in &quot;Misty Mountain Hop&quot;, and Ringwraiths in &quot;The Battle of Evermore&quot;စသည့် &quot;လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်&quot;ကို သီးသန့်ရည်ညွှန်းသော သီချင်းတချို့ကို အသံသွင်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၀၌ပင် ဆွီဒင်ဂီတပညာရှင် Bo Hansson ၎င်းဘာသာစကားဖြင့် &quot;လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်&quot;ကို ဘာသာပြန်ထားသော 'Sagan om ringen''ကို အခြေခံပြီး ဂီတတေးအယ်လ်ဘမ်တစ်ခု ထုတ်ဝေခဲ့၏။&lt;ref name=&quot;snider&quot;&gt;{{cite book |first=Charles |last=Snider |pages=120–121 |year=2008 |title=The Strawberry Bricks Guide to Progressive Rock |publisher=Strawberry Bricks |isbn=0-615-17566-X}}&lt;/ref&gt; ဤအယ်လ်ဘမ်ကို  နိုင်ငံတကာသို့ &quot;လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်မှလာသောဂီတများ&quot;အဖြစ် ၁၉၇၂တွင်ဖြန်ချီခဲ့ပေသည်။&lt;ref name=&quot;snider&quot; /&gt;

တက်သစ်စရော့ခ်အဖွဲ့Rush ၏ ရစ်ဗန်ဒဲသီချင်း(Rivendell)နှင့် နိခရိုမန်ဆာသီချင်း(The Necromancer)သည်လည်း တော်ကီး၏ စေ့ဆော်နိုင်မှုများပင်။ ဤသို့ဖြင့် ထိုခေတ်ကာလ ၁၉၇၀ -၈၀နှစ်များတွင် ဂီတအဖွဲ့ခပ်များများမှ ဤဝတ္ထုပါ အကြောင်းရာတို့ကို အခြေခံပြီး တေးသီချင်းမြောက်မြားစွာကို သီဆိုထုတ်လုပ်ခဲ့ကြသည်။ အမေရိကန်ဟဲဗီးမက်တယ်လ်အဖွဲ့ (Megadeth)ကလည်း This Day We Fight! နှင့် How the Story Endsဟူ၍  ဇာတ်လမ်းမှလာသော သီချင်းနှစ်ပုဒ်ဖြန့်ချိဖူးသည်။ &lt;ref&gt;{{cite news|first=Andy|last=Greene|url=https://www.rollingstone.com/music/news/ramble-on-rockers-who-love-the-lord-of-the-rings-20121213|title=Ramble On: Rockers Who Love 'The Lord of the Rings'|work=[[Rolling Stone]]|publisher=Wenner Media LLC|location=New York City|date=16 August 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170816094012/http://www.rollingstone.com/music/news/ramble-on-rockers-who-love-the-lord-of-the-rings-20121213|archive-date=16 August 2017|accessdate=26 January 2020|archivedate=16 August 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170816094012/http://www.rollingstone.com/music/news/ramble-on-rockers-who-love-the-lord-of-the-rings-20121213}}&lt;/ref&gt; ဂျာမန်ကျေးလက် မက်တယ်လ်အဖွဲ့ Eichenschild သည် ဟော့ဘစ်ထဲမှ ဇာတ်ကောင် &quot;သော်ရင် အိုကန်ရှီးလ်ဒ်&quot;(Thorin Oakenshield)ဖြစ်၏။ ထိုနည်းတူစွာ တော်ကီးန်အခြေခံသီချင်းများလည်းဆိုခဲ့ကြသည်။ နောက်တစ်ဖွဲ့မှာလည်း Thorin Eichenschildအမည်ဖြင့်  ၇၀နှစ်များဆီက ကျေးလက်ရော့ခ်အဖွဲ့တစ်ခုလည်းရှိပေသည်။

၁၉၈၈၌ ဒတ်ချ်လူမျိုးတေးရေးသူ၊ ထရွမ်ဗုန်းတီးမှုတ်သူ Johan de Meijက Symphony No. 1 &quot;The Lord of the Ringsကို အပြီးသတ်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၉၌ ထိုသံစုံဂီတဝိုင်းကို Sudler Composition Award ချီးမြင့်ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ဒိန်းမတ် တော်ကီးန်တူရိယာအဖွဲ့က &quot;လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်&quot;ဝတ္ထုမှ ကဗျာများ၊သီချင်းများအားလုံးကို ဂီတအဖြစ်ဖန်တီး၍ တချို့ ရွတ်ဆိုမှုများကို သရုပ်ဆောင် Christopher Lee (ပီတာ ဂျက်ဆန်၏ ရုပ်ရှင်ကားများထဲတွင် ဆာရူမန်နေရာသရုပ်ဆောင်သူ)က လုပ်ဆောင်ပေးခဲ့သည်။

အဆိုတော် အန်ညာ(Enya)ကလည်း ၁၉၉၁၌ Lothlórienအမည်ရှိ ဂီတတေးသွားတစ်ပုဒ် ရေးခဲ့ပြီး &quot;လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင် : လက်စွပ်အဖွဲ့ဝင်များ&quot; ရုပ်ရှင်အတွက် &quot;May It Be&quot; သီချင်း (အင်္ဂလိပ်၊ Quenya ဘာသာဖြင့် သီဆို)၊ Aníronသီချင်း (Sindarinဖြင့်ဆို )စသည်များကိုရေးစပ်၍ သီဆိုခဲ့သည်။


===ခေတ်ပေါ်ယဉ်ကျေးမှုအပေါ်သို့ အကျိုးသက်ရောက်မှုများ===

[[File:Matamata sign.jpg|thumb|right|ရုပ်ရှင်သုံးတွဲကို ရိုက်ကူးရာနေရာ နယူးဇီလန်၊မဟတ္တန်ရှိ ဆိုင်းဘုတ် &quot;ဟောဘစ်တန်မှ ကြိုဆိုပါ၏&quot;]]
၁၉၅၀ စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်မှစ၍ အထူးသဖြင့် ၁၉၆၀-၇၀ တောက်လျှောက်ကာလများတွင် ရှိရင်းဆွဲပုံစံများမှ ကွဲထွက်သော တန်ပြန်ယဉ်ကျေးမှုသဘော၊ တန်ပြန်တော်လှန်သောဇာတ်အိမ်ကြီးများကို ဖက်တွယ်သောခေတ်များ၌ ခေတ်ပေါ်ထုံးတမ်းဓလေ့များအပေါ်တွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |first=Raymond|last=Feist|title=Meditations on Middle-earth|url=https://archive.org/details/meditationsonmid0000unse_x0f1|year=2001 |publisher=[[St. Martin's Press]] |location=New York city|isbn=0-312-30290-8}}&lt;/ref&gt; &quot;Frodo Lives!&quot; နှင့် &quot;Gandalf for President&quot; ဆိုသော စကားစုနှစ်ခုသည် အမေရိကန်တော်ကီးန်ပရိသတ်များကြားတွင် ထိုစဉ်က ခေတ်စားခဲ့သော ဝေါဟာရများဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |first=Humphrey|last=Carpenter |title=''J. R. R. Tolkien: A Biography'' |url=https://archive.org/details/jrrtolkienbiogra00carp_0|publisher=[[Houghton Mifflin Harcourt]]|location=Boston, Massachusetts|isbn=0-618-05702-1 |year=2000}}&lt;/ref&gt;


၁၉၆၉ ၌ တော်ကီးန် &quot;လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်&quot;နှင့် &quot;ဟော့ဘစ်&quot; ကုန်ပစ္စည်းရောင်းပိုင်ခွင့်(merchandising rights)ကို United Artistsသို့ ငွေကြေးပေါင် ၁၀,၀၀၀ဖြင့် အလုံးအရင်းပေးရန်ဆိုသော သဘောတူညီချက်ဖြင့် ရောင်းချသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|title=Tolkien sold film rights for £10,000|url=http://www.thisislondon.co.uk/news/article-812509-tolkien-sold-film-rights-for-10000.do|archive-url=https://archive.today/20120914165119/http://www.thisislondon.co.uk/news/article-812509-tolkien-sold-film-rights-for-10000.do|url-status=dead|archive-date=14 September 2012|newspaper=London Evening Standard|date=12 July 2001|accessdate=20 November 2011|archivedate=14 September 2012|archiveurl=https://archive.today/20120914165119/http://www.thisislondon.co.uk/news/article-812509-tolkien-sold-film-rights-for-10000.do}}&lt;/ref&gt; စာရေးသူနှင့်Allen &amp; Unwin စာပေကိုပေးရနိုင်သည့်  &quot;ကုန်ကျစရိတ်ပါပြီးနောက် မူပိုင်ခွင့်&quot;(royalty)ခ ၇.၅%ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|first=Brett|last=Pulley|authorlink=|title='Hobbit' Heirs Seek $220 Million for 'Rings' Rights (Update1)|url=https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=newsarchive&amp;sid=aiAEIATGLREU|work=|publisher=Bloomberg|date=15 July 2009|accessdate=20 November 2011|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120802173616/http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=newsarchive&amp;sid=aiAEIATGLREU|archivedate=2 August 2012|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |first=John |last=Harlow |authorlink= |title=Hobbit movies meet dire foe in son of Tolkien |url=http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/film/article3999008.ece |work=The Times Online |publisher=The Times |date=28 May 2008 |accessdate=24 July 2008 |location=London |archivedate=15 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110615224143/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/film/article3999008.ece }}&lt;/ref&gt; စာရေးသူသေပြီး သုံးနှစ်အကြာ ၁၉၇၆တွင် United Artistsက မူပိုင်ခွင့်ကို Saul Zaentz Companyကို ရောင်းချပြီး ယခု၌ Tolkien Enterprisesအမည်ဖြင့် ကုန်သွယ်ရောင်းချသည်။ ထိုချိန်မှစတင်၍ ဤဝတ္ထုနှင့်ပတ်သတ်ပြီး အခွင့်အာဏာပိုင်ဆိုင်ခွင့်များကို Tolkien Enterprisesက လက်ခံအတည်ပြုသည်။ သို့ရာတွင် အမျိုးမျိုးသော ပုံဖော်တင်ဆက်မှုများထဲ၌ပါဝင်သော ရုပ်ပုံ၊ဇာတ်ကောင်ပုံစံတို့၏ သီးသန့်ဉာဏပိုင်းဆိုင်ရာပိုင်ဆိုင်ခွင့်(intellectual property rights)သည်ကား ထိုတင်ဆက်သူများထံတွင်သာရှိလေသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |title=The Lord of the Rings: Popular Culture in Global Context|first=Ernest |last=Mathijs|publisher=Wallflower Press |isbn=1-904764-82-7|page=25 |year=2006}}&lt;/ref&gt;

၁၉၆၀မှစတင်၍ ပုံဖော်တင်ဆက်မှုများမှ စီးပွားရေးအကျိုးအမြတ်ထုတ်ယူခြင်းပြင်ပ၌ ပိုစတာများ၊ ပြက္ခဒိန်များ၊ ရုပ်တုငယ်လေးများ၊ ကွန်ပြူတာ ဗီဒီယိုဂိမ်းများ၊ စားပွဲတင်ဂိမ်းများ၊ role-playing gameများစသဖြင့် မြောက်မြားစွာရှိခဲ့လေသည်။ 

ဤဇာတ်လမ်း၊ ဇာတ်ကောင်များနှင့်ပတ်သက်ပြီးဂီတသီချင်းပေါင်းများစွာကို အဖွဲ့များစွာမှ သီဆိုခဲ့ကြလေသည်။

၂၀၁၉ နိုဝင်ဘာ ၅ ဘီဘီစီသတင်းတွင် &quot;လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်&quot;ကို လွှမ်းမိုးနိုင်သော ဝတ္ထု(၁၀၀)၌ ထည့်သွင်းတင်ပြခဲ့လေသည်။ &lt;ref name=Bbc2019-11-05/&gt;

==မှတ်စု==
{{notelist}}

==ကိုးကား==
{{Reflist|30em|refs=
&lt;ref name=Bbc2019-11-05&gt;
{{cite news     
| url         = https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-50302788
| title       = 100 'most inspiring' novels revealed by BBC Arts
| work        = [[BBC News]]
| date        = 2019-11-05
| archiveurl  = 
| archivedate = 
| accessdate  = 2019-11-10
| url-status  = live
| quote       = The reveal kickstarts the BBC's year-long celebration of literature.
}}
&lt;/ref&gt;
}}

==ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်==
* {{cite book|last=Carter|first=Lin|title=[[Tolkien: A Look Behind The Lord of the Rings]]|year=1969|publisher=Ballantine Books|isbn=0-345-27539-X|authorlink=Lin Carter}}
* {{cite book|last=Day|first=David|title=The World of Tolkien: Mythological Sources of the Lord of the Rings|url=https://archive.org/details/worldoftolkienmy0000dayd|year=2004|publisher=Gramercy Books|isbn=978-0-517-22317-8|authorlink=David Day (Canadian writer)}}
* {{cite book|last=Drout|first=Michael D. C.|title=[[J.R.R. Tolkien Encyclopedia]]|year=2006|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-96942-0|authorlink=Michael Drout}}
* Foster, Robert (1978). ''The Complete Guide to Middle-Earth: from &quot;The Hobbit&quot; through &quot;The lord of the Rings&quot; and Beyond''. Rev. and enl. ed. Ballantine Books. ''N.B''.: An alphabetical dictionary of personages and lore in this body of works by J. R. R. Tolkien. {{ISBN|0-7394-3297-4}} hdbk.
* {{cite book|last=Hammond|first=Wayne G.|title=[[The Lord of the Rings: A Reader's Companion]]|year=2005|publisher=Houghton Mifflin Co.|isbn=0-618-64267-6|authorlink=Wayne G. Hammond|author2=[[Christina Scull]] }}
* Glyer, Diana Pavlac (2007). ''The Company They Keep: C. S. Lewis and J. R. R. Tolkien as Writers in Community''. Kent State University Press. {{ISBN|0-87338-890-9}}.
* [[Christina Scull]] and [[Wayne G. Hammond]], ''[[The J. R. R. Tolkien Companion and Guide]]'' (2006), {{ISBN|0-618-39113-4}}
* [[Christopher Tolkien]] (ed.), ''[[The History of The Lord of the Rings]]'', 4 vols (1988–1992).
* [[J. R. R. Tolkien]], ''[[On Fairy Stories]]''

==ပြင်ပလင့်ခ်များ==
{{commons category|The Lord of the Rings}}
{{Wikiquote}}
{{Wikivoyage|The Lord of the Rings tourism}}
*[http://www.tolkien.co.uk Tolkien website of Harper Collins] (the British publisher)
*[http://www.houghtonmifflinbooks.com/features/lordoftheringstrilogy/ Tolkien website of Houghton Mifflin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210424073011/http://www.houghtonmifflinbooks.com/features/lordoftheringstrilogy/ |date=24 April 2021 }} (the American publisher)
*[http://www.glyphweb.com/arda/ ''The Encyclopedia of Arda: An Interactive Guide to the Works of J.R.R. Tolkien'']
*[http://www.tolkienlibrary.com ''The Tolkien Library'']
&lt;!--spacing, please do not remove--&gt;

[[Category : နိုင်ငံတကာ စာအုပ်များ]]
[[Category : ဗြိတိသျှ စာပေ]]</text>
      <sha1>gsf2q8en1scdfdgqutvyrmrtipyqjlr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရွှေလိပ်ပြာ (အငြိမ့်မင်းသမီး)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>137902</id>
    <revision>
      <id>1042083</id>
      <parentid>1040978</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T13:24:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ကိုးကားထည့်သွင်း</comment>
      <origin>1042083</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15449" sha1="kugzalmhpfltd4o72u85jsvwk55so7t" xml:space="preserve">

{{Infobox person
| name          = ရွှေလိပ်ပြာ
| image         = Njikk.png
| caption       = ငယ်ရွယ်စဉ် က ရွှေလိပ်ပြာမအေးကြည်
| birth_name    = မအေးကြည်
| birth_date    = ၁၉၃၂
| birth_place   = ဒိုက်ဦး၊ ဖောင်တော်သီ၊ မြန်မာနိုင်ငံ
| death_date    = {{death date and age|2023|10|10|1932}}
| death_place   = ရန်ကုန်၊ မြန်မာနိုင်ငံ
| resting_place = ထိန်ပင်သုသာန်၊ ရန်ကုန်
| nationality   = မြန်မာ
| occupation    = အငြိမ့်မင်းသမီး၊ သဘင်ပညာရှင်
| spouse        = လှမြင့်
| children      = မိုးမိုးလှိုင်
| parents       = ဖိုးဟန် (ဖခင်)၊ လှမြိုင် (မိခင်)
}}

'''ရွှေလိပ်ပြာ''' '''မအေးကြည်''' (၁၉၃၂ - ၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝါရင့်အငြိမ့်မင်းသမီးနှင့် ဇာတ်မင်းသမီးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရိုးရာအနုပညာနယ်ပယ်၌ အဆို၊ အက၊ အငြိမ့်နှင့် ဇာတ်ပညာရပ်များကို နှစ်ပေါင်းများစွာ စဉ်ဆက်မပြတ် ဖော်ထုတ်သင်ကြားပေးခဲ့သူအဖြစ် ထင်ရှားကာ၊ &quot;စိမ်းသင့်မှစိမ်း&quot; သီချင်းဖြင့် ပရိသတ်များကြားတွင် အထူးကျော်ကြားသည်။ အနုပညာသက်တမ်းတစ်လျှောက်တွင် မန္တလေးရဟန်းပျိုအဖွဲ့၏ ရွှေတံဆိပ်ဆုကို ဆွတ်ခူးခဲ့ပြီး၊ မိတ္ထီလာတောင်ပေါ်ပစ် အမြောက်တပ်တွင် ကပြဖျော်ဖြေစဉ်ကလည်း &quot;မဟာရွှေလိပ်ပြာ&quot; ဘွဲ့ကို ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်နောင်ထံမှ ရရှိခဲ့သည်။ ပြည်တော်သာခေတ်တွင်လည်း အနုပညာဆိုင်ရာ ဆုတံဆိပ်များစွာကို ရရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=စောမုံညင်း |date=2025-11-30 |title=ရွှေလိပ်ပြာ မအေးကြည် |url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/11/30/408566.html |access-date=2026-07-04 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

[[File:Bhjkkkoo.jpg|thumb|ရွှေလိပ်ပြာမအေးကြည်]]
== ငယ်ဘဝနှင့် မိသားစု ==
၁၉၃၂ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်းတွင် [[ဒိုက်ဦးမြို့]]၊ [[ဖောင်တော်သီရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ဖောင်တော်သီရွာ]]၌ တောင်သူလယ်သမား ဦးဖိုးဟန် နှင့်  ဗိန္ဓောဆေးဆရာမ ဒေါ်လှမြိုင်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။နာမည်အရင်းမှာ မအေးကြည် ဖြစ်သည်။သူ၏ ခင်ပွန်းမှာ ဦးလှမြင့်ဖြစ်ပြီး  မိုးမိုးလှိုင်ကို ဆိုသည့် သမီးတစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။

== အနုပညာအစ ==
မအေးကြည်သည် သဘင်မျိုးရိုးမရှိသော်လည်း ငယ်စဉ်ကတည်းက အနုပညာကို ဝါသနာပါသူဖြစ်သည်။ ဒိုက်ဦးမြို့သို့ ရောက်ရှိလာသော ပဲခူးမယ်ကျော့နှင့် ဆိုင်းဆရာ ဘိုကေစိန် တို့၏ ကလေးဇာတ်တွင် ကုမ္မာရီယိမ်း၊ နတ်ကတော်ယိမ်း၊ မြင်းယိမ်းများတွင် ပါဝင်ကပြရင်း အပျိုတော်အဆင့်အထိ သင်ယူခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်း ပဲခူးရိုးမအနီး ဘုရားကြီးရွာသို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်စဉ် အကလေ့ကျင့်နေသည်ကို မြင်တွေ့ရသော ဦးသူတော်တစ်ပါးက “လိပ်ပြာကလေး ဝဲပျံနေသကဲ့သို့ ရှိသည်။ ရွှေလိပ်ပြာဟု နာမည်ပေးကြ” ဟု ဆိုခဲ့ရာမှ &quot;မင်းသမီး ရွှေလိပ်ပြာ မအေးကြည်&quot; ဟူသော အမည်ကို ခံယူခဲ့သည်။ထိုအချိန်မှစ၍  သူသည် အငြိမ့်ကပြသည့်အခါ လိပ်ပြာပုံစံ အဝတ်အစားများကို ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသည်။

== ရန်ကုန်အငြိမ့်ခေတ် ==
ရန်ကုန်လင့်လမ်းမှ ဒိုးဆရာ ဦးချစ်ဦးက ရွှေလိပ်ပြာကို အသုံး (၃၀၀) ကျပ်ဖြင့် ခေါ်ယူ၍ ရန်ကုန်သို့ ခေါ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တွင် ရှေ့ထွက်မင်းသမီး အာဇာနည်စိန်စိန်၊ အလယ်ထွက်မင်းသမီး အောင်သန်းစိန်တို့နှင့် တွဲဖက်ကာ လူရွှေတော် လိပ်ပု၊ ကျော်ရွဲ့တို့နှင့်အတူ ကပြခဲ့သည်။ ရွှေတိဂုံစေတီတော် အနောက်ဘက်မုခ်၌ ကျင်းပသော မင်းသမီးပြိုင်ပွဲတွင် အငယ်ဆုံးမင်းသမီးအဖြစ် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ရွှေတံဆိပ်ဆု ရရှိခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် လမ်းမတော်မှ ဦးညွန့်က အသုံး (၅၀၀၀) ကျပ်ဖြင့် ငှားရမ်းခဲ့ရာ ထိုခေတ်ကာလအတွက် အလွန်များပြားသည့် ပမာဏဖြစ်သဖြင့် မိသားစုက တွန့်ဆုတ်ခဲ့သော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် လက်ခံခဲ့ပြီး ဦးညွန့်၏အငြိမ့်တွင် သုံးနှစ်ကြာ ကပြခဲ့သည်။

== မန္တလေးခရီးစဉ် ==
ရုပ်ရှင်မင်းသမီး ကြည်ကြည်ဌေးနှင့် မြို့တော်သိန်းအောင်တို့၏ တိုက်တွန်းချက်ဖြင့် မန္တလေးသို့ သွားရောက်ကပြခဲ့သည်။ မန္တလေးရှိ နာမည်ကြီးဆရာများဖြစ်သော ဂီတမယ်လှလေးစိန်၊ ရွှေရတနာ ကိုကြည်၊ ကိုကြူးတို့နှင့် စာချုပ်ချုပ်ဆို၍ ကပြခဲ့ရာ အလွန်အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ရှေ့ထွက်မင်းသမီး ဂျောလီသန်းနှင့် လူရွှင်တော် ကိုသိန်းတန်၊ ကိုစိန်တင့်၊ ရွှေမောင်းတို့နှင့် တွဲဖက်ကပြခဲ့ပြီး မန္တလေးနှင့် ရန်ကုန်အငြိမ့်တို့၏ ဒိုးဆစ်ကွာခြားချက်များကို လက်တွေ့လေ့လာသိရှိခဲ့သည်။

== ဇာတ်မင်းသမီးဘဝ ==
ရွှေလိပ်ပြာသည် အငြိမ့်နယ်ပယ်တွင်သာမက ဇာတ်မင်းသမီးအဖြစ်လည်း အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ ရွှေမန်းကျော်အောင်၊ ရွှေမန်းကျော်မြင့်၊ လှည်းကူးစိန်ကျော်ရွှေ၊ ရွှေမန်းကြည်လှိုင်နှင့် စိန်အောင်မင်းတို့ကဲ့သို့သော ထင်ရှားသည့် အနုပညာရှင်များနှင့် တွဲဖက်ကပြခဲ့သည်။ အဆိုပညာတွင်လည်း ထူးချွန်သူဖြစ်ပြီး ဓာတ်ပြားများစွာ သွင်းခဲ့သည်။

== အခြားအနုပညာများ ==
ရွှေလိပ်ပြာသည် အငြိမ့်သာမက ဇာတ်မင်းသမီးအဖြစ်ပါ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ရွှေမန်းကျော်အောင်၊ ရွှေမန်းကျော်မြင့်၊ လှည်းကူးစိန်ကျော်ရွှေ၊ [[ရွှေမန်းကြည်လှိုင်]]၊ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်]]တို့နှင့် တွဲဖက်ခဲ့သည်။ အဆိုတွင်လည်း ထူးချွန်ပြီး ဓာတ်ပြားများစွာ သွင်းခဲ့သည်။

== တေးသီချင်းများနှင့် ဓာတ်ပြားများ ==
ရွှေလိပ်ပြာသည် အဆိုပညာတွင် ထူးချွန်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အနုပညာသက်တမ်းတစ်လျှောက် တေးသီချင်းဓာတ်ပြားများစွာ သွင်းခဲ့သည်။ ထင်ရှားသော ဓာတ်ပြားများမှာ &quot;မမရွှေလိပ်ပြာနှင့် ဇာတိအာဏာ&quot;၊ &quot;ဇမ္ဗူကျွန်းလုံး&quot;၊ ကိုမင်းသူနှင့် တွဲဖက်သီဆိုထားသည့် &quot;အကအခြေခံ&quot; နှင့် ရွှေမန်းကျော်အောင်နှင့် တွဲဖက်သီဆိုထားသည့် &quot;ဇမ္ဗုပတိချွတ်ခန်း&quot; ဇာတ်ထုပ်တို့ ဖြစ်သည်။ သူ၏ သီချင်းများကို [[ရွှေတိုင်ညွန့်]]၊ [[မြို့မငြိမ်း]]၊ [[စိန်လှမြိုင်]]၊ ဦးပြေဟန်၊ ဗြူတီစိန်၊ [[ရွှေဒေါင်းညို]]၊ စိန်ဗိုလ်တင့် နှင့် ဘိုကလေးစိန်ပန်း စသည့် နာမည်ကြီး တေးရေးဆရာတို့က ရေးစပ်ပေးခဲ့သည်။

== ပညာရပ်ဆိုင်ရာနှင့် ဝန်ဆောင်မှုများ ==
ရွှေလိပ်ပြာသည် အငြိမ့်၊ ဇာတ်နှင့် &quot;ဧယင်ကျူး&quot; ပညာရပ်များတွင် သမ္ဘာရင့်သူဖြစ်သည်။ ၁၉၈၆ နှင့် ၁၉၈၈ ခုနှစ်တို့တွင် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၌ အငြိမ့်သင်တန်းများ ပို့ချခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၆ ခုနှစ်အထိ ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာနတွင် အချိန်ပိုင်းပညာရှင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဆိုကရေးတီးပြိုင်ပွဲ ဗဟိုအဆင့် ဒိုင်လူကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် သဘင်ပညာရှင်များ အစည်းအရုံးတွင် အမှုဆောင်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။

== ဘဝနိဂုံး ==
၁၉၈၅ ခုနှစ်ဝန်းကျင်တွင် အငြိမ့်လောက အားနည်းလာခဲ့ရာ ပြန်လည်ထူထောင်ရန် စိတ်ကူးခဲ့သော်လည်း အကောင်အထည်မပေါ်ခဲ့ပေ။ အသက် ၉၃ နှစ်အရွယ်၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ လူကြီးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် သူသည် သဘင်အစည်းအရုံး၏ နာယကကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူ၏ နာရေးကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ထိန်ပင်သုသာန်၌ ဂူသွင်းသဂြိုဟ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Media |first=Milkyway |date=2023-10-12 |title=အသက် ၉၃ နှစ်အရွယ်ရှိ အငြိမ့်မင်းသမီးကြီး ရွှေလိပ်ပြာ မအေးကြည် ကွယ်လွန် – Milky Way Media |url=https://milkyway-media.com/%E1%80%A1%E1%80%9E%E1%80%80%E1%80%BA-%E1%81%89%E1%81%83-%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AD-%E1%80%A1%E1%80%84%E1%80%BC/ |access-date=2026-07-04 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;
{{lifetime|၁၉၃၈|၂၀၂၃}}
[[ကဏ္ဍ:၁၉၃၈ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ကွယ်လွန်သူများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ သဘင်ပညာရှင်များ]]</text>
      <sha1>kugzalmhpfltd4o72u85jsvwk55so7t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1042084</id>
      <parentid>1042083</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T13:25:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>မွေးဖွားခုနှစ် ပြင်</comment>
      <origin>1042084</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15449" sha1="rc7h6fwxfd0edqi29wi3a9354xlfa0l" xml:space="preserve">

{{Infobox person
| name          = ရွှေလိပ်ပြာ
| image         = Njikk.png
| caption       = ငယ်ရွယ်စဉ် က ရွှေလိပ်ပြာမအေးကြည်
| birth_name    = မအေးကြည်
| birth_date    = ၁၉၃၂
| birth_place   = ဒိုက်ဦး၊ ဖောင်တော်သီ၊ မြန်မာနိုင်ငံ
| death_date    = {{death date and age|2023|10|10|1932}}
| death_place   = ရန်ကုန်၊ မြန်မာနိုင်ငံ
| resting_place = ထိန်ပင်သုသာန်၊ ရန်ကုန်
| nationality   = မြန်မာ
| occupation    = အငြိမ့်မင်းသမီး၊ သဘင်ပညာရှင်
| spouse        = လှမြင့်
| children      = မိုးမိုးလှိုင်
| parents       = ဖိုးဟန် (ဖခင်)၊ လှမြိုင် (မိခင်)
}}

'''ရွှေလိပ်ပြာ''' '''မအေးကြည်''' (၁၉၃၂ - ၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝါရင့်အငြိမ့်မင်းသမီးနှင့် ဇာတ်မင်းသမီးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရိုးရာအနုပညာနယ်ပယ်၌ အဆို၊ အက၊ အငြိမ့်နှင့် ဇာတ်ပညာရပ်များကို နှစ်ပေါင်းများစွာ စဉ်ဆက်မပြတ် ဖော်ထုတ်သင်ကြားပေးခဲ့သူအဖြစ် ထင်ရှားကာ၊ &quot;စိမ်းသင့်မှစိမ်း&quot; သီချင်းဖြင့် ပရိသတ်များကြားတွင် အထူးကျော်ကြားသည်။ အနုပညာသက်တမ်းတစ်လျှောက်တွင် မန္တလေးရဟန်းပျိုအဖွဲ့၏ ရွှေတံဆိပ်ဆုကို ဆွတ်ခူးခဲ့ပြီး၊ မိတ္ထီလာတောင်ပေါ်ပစ် အမြောက်တပ်တွင် ကပြဖျော်ဖြေစဉ်ကလည်း &quot;မဟာရွှေလိပ်ပြာ&quot; ဘွဲ့ကို ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်နောင်ထံမှ ရရှိခဲ့သည်။ ပြည်တော်သာခေတ်တွင်လည်း အနုပညာဆိုင်ရာ ဆုတံဆိပ်များစွာကို ရရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=စောမုံညင်း |date=2025-11-30 |title=ရွှေလိပ်ပြာ မအေးကြည် |url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/11/30/408566.html |access-date=2026-07-04 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

[[File:Bhjkkkoo.jpg|thumb|ရွှေလိပ်ပြာမအေးကြည်]]
== ငယ်ဘဝနှင့် မိသားစု ==
၁၉၃၂ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်းတွင် [[ဒိုက်ဦးမြို့]]၊ [[ဖောင်တော်သီရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ဖောင်တော်သီရွာ]]၌ တောင်သူလယ်သမား ဦးဖိုးဟန် နှင့်  ဗိန္ဓောဆေးဆရာမ ဒေါ်လှမြိုင်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။နာမည်အရင်းမှာ မအေးကြည် ဖြစ်သည်။သူ၏ ခင်ပွန်းမှာ ဦးလှမြင့်ဖြစ်ပြီး  မိုးမိုးလှိုင်ကို ဆိုသည့် သမီးတစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။

== အနုပညာအစ ==
မအေးကြည်သည် သဘင်မျိုးရိုးမရှိသော်လည်း ငယ်စဉ်ကတည်းက အနုပညာကို ဝါသနာပါသူဖြစ်သည်။ ဒိုက်ဦးမြို့သို့ ရောက်ရှိလာသော ပဲခူးမယ်ကျော့နှင့် ဆိုင်းဆရာ ဘိုကေစိန် တို့၏ ကလေးဇာတ်တွင် ကုမ္မာရီယိမ်း၊ နတ်ကတော်ယိမ်း၊ မြင်းယိမ်းများတွင် ပါဝင်ကပြရင်း အပျိုတော်အဆင့်အထိ သင်ယူခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်း ပဲခူးရိုးမအနီး ဘုရားကြီးရွာသို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်စဉ် အကလေ့ကျင့်နေသည်ကို မြင်တွေ့ရသော ဦးသူတော်တစ်ပါးက “လိပ်ပြာကလေး ဝဲပျံနေသကဲ့သို့ ရှိသည်။ ရွှေလိပ်ပြာဟု နာမည်ပေးကြ” ဟု ဆိုခဲ့ရာမှ &quot;မင်းသမီး ရွှေလိပ်ပြာ မအေးကြည်&quot; ဟူသော အမည်ကို ခံယူခဲ့သည်။ထိုအချိန်မှစ၍  သူသည် အငြိမ့်ကပြသည့်အခါ လိပ်ပြာပုံစံ အဝတ်အစားများကို ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသည်။

== ရန်ကုန်အငြိမ့်ခေတ် ==
ရန်ကုန်လင့်လမ်းမှ ဒိုးဆရာ ဦးချစ်ဦးက ရွှေလိပ်ပြာကို အသုံး (၃၀၀) ကျပ်ဖြင့် ခေါ်ယူ၍ ရန်ကုန်သို့ ခေါ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တွင် ရှေ့ထွက်မင်းသမီး အာဇာနည်စိန်စိန်၊ အလယ်ထွက်မင်းသမီး အောင်သန်းစိန်တို့နှင့် တွဲဖက်ကာ လူရွှေတော် လိပ်ပု၊ ကျော်ရွဲ့တို့နှင့်အတူ ကပြခဲ့သည်။ ရွှေတိဂုံစေတီတော် အနောက်ဘက်မုခ်၌ ကျင်းပသော မင်းသမီးပြိုင်ပွဲတွင် အငယ်ဆုံးမင်းသမီးအဖြစ် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ရွှေတံဆိပ်ဆု ရရှိခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် လမ်းမတော်မှ ဦးညွန့်က အသုံး (၅၀၀၀) ကျပ်ဖြင့် ငှားရမ်းခဲ့ရာ ထိုခေတ်ကာလအတွက် အလွန်များပြားသည့် ပမာဏဖြစ်သဖြင့် မိသားစုက တွန့်ဆုတ်ခဲ့သော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် လက်ခံခဲ့ပြီး ဦးညွန့်၏အငြိမ့်တွင် သုံးနှစ်ကြာ ကပြခဲ့သည်။

== မန္တလေးခရီးစဉ် ==
ရုပ်ရှင်မင်းသမီး ကြည်ကြည်ဌေးနှင့် မြို့တော်သိန်းအောင်တို့၏ တိုက်တွန်းချက်ဖြင့် မန္တလေးသို့ သွားရောက်ကပြခဲ့သည်။ မန္တလေးရှိ နာမည်ကြီးဆရာများဖြစ်သော ဂီတမယ်လှလေးစိန်၊ ရွှေရတနာ ကိုကြည်၊ ကိုကြူးတို့နှင့် စာချုပ်ချုပ်ဆို၍ ကပြခဲ့ရာ အလွန်အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ရှေ့ထွက်မင်းသမီး ဂျောလီသန်းနှင့် လူရွှင်တော် ကိုသိန်းတန်၊ ကိုစိန်တင့်၊ ရွှေမောင်းတို့နှင့် တွဲဖက်ကပြခဲ့ပြီး မန္တလေးနှင့် ရန်ကုန်အငြိမ့်တို့၏ ဒိုးဆစ်ကွာခြားချက်များကို လက်တွေ့လေ့လာသိရှိခဲ့သည်။

== ဇာတ်မင်းသမီးဘဝ ==
ရွှေလိပ်ပြာသည် အငြိမ့်နယ်ပယ်တွင်သာမက ဇာတ်မင်းသမီးအဖြစ်လည်း အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ ရွှေမန်းကျော်အောင်၊ ရွှေမန်းကျော်မြင့်၊ လှည်းကူးစိန်ကျော်ရွှေ၊ ရွှေမန်းကြည်လှိုင်နှင့် စိန်အောင်မင်းတို့ကဲ့သို့သော ထင်ရှားသည့် အနုပညာရှင်များနှင့် တွဲဖက်ကပြခဲ့သည်။ အဆိုပညာတွင်လည်း ထူးချွန်သူဖြစ်ပြီး ဓာတ်ပြားများစွာ သွင်းခဲ့သည်။

== အခြားအနုပညာများ ==
ရွှေလိပ်ပြာသည် အငြိမ့်သာမက ဇာတ်မင်းသမီးအဖြစ်ပါ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ရွှေမန်းကျော်အောင်၊ ရွှေမန်းကျော်မြင့်၊ လှည်းကူးစိန်ကျော်ရွှေ၊ [[ရွှေမန်းကြည်လှိုင်]]၊ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်]]တို့နှင့် တွဲဖက်ခဲ့သည်။ အဆိုတွင်လည်း ထူးချွန်ပြီး ဓာတ်ပြားများစွာ သွင်းခဲ့သည်။

== တေးသီချင်းများနှင့် ဓာတ်ပြားများ ==
ရွှေလိပ်ပြာသည် အဆိုပညာတွင် ထူးချွန်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အနုပညာသက်တမ်းတစ်လျှောက် တေးသီချင်းဓာတ်ပြားများစွာ သွင်းခဲ့သည်။ ထင်ရှားသော ဓာတ်ပြားများမှာ &quot;မမရွှေလိပ်ပြာနှင့် ဇာတိအာဏာ&quot;၊ &quot;ဇမ္ဗူကျွန်းလုံး&quot;၊ ကိုမင်းသူနှင့် တွဲဖက်သီဆိုထားသည့် &quot;အကအခြေခံ&quot; နှင့် ရွှေမန်းကျော်အောင်နှင့် တွဲဖက်သီဆိုထားသည့် &quot;ဇမ္ဗုပတိချွတ်ခန်း&quot; ဇာတ်ထုပ်တို့ ဖြစ်သည်။ သူ၏ သီချင်းများကို [[ရွှေတိုင်ညွန့်]]၊ [[မြို့မငြိမ်း]]၊ [[စိန်လှမြိုင်]]၊ ဦးပြေဟန်၊ ဗြူတီစိန်၊ [[ရွှေဒေါင်းညို]]၊ စိန်ဗိုလ်တင့် နှင့် ဘိုကလေးစိန်ပန်း စသည့် နာမည်ကြီး တေးရေးဆရာတို့က ရေးစပ်ပေးခဲ့သည်။

== ပညာရပ်ဆိုင်ရာနှင့် ဝန်ဆောင်မှုများ ==
ရွှေလိပ်ပြာသည် အငြိမ့်၊ ဇာတ်နှင့် &quot;ဧယင်ကျူး&quot; ပညာရပ်များတွင် သမ္ဘာရင့်သူဖြစ်သည်။ ၁၉၈၆ နှင့် ၁၉၈၈ ခုနှစ်တို့တွင် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၌ အငြိမ့်သင်တန်းများ ပို့ချခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၆ ခုနှစ်အထိ ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာနတွင် အချိန်ပိုင်းပညာရှင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဆိုကရေးတီးပြိုင်ပွဲ ဗဟိုအဆင့် ဒိုင်လူကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် သဘင်ပညာရှင်များ အစည်းအရုံးတွင် အမှုဆောင်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။

== ဘဝနိဂုံး ==
၁၉၈၅ ခုနှစ်ဝန်းကျင်တွင် အငြိမ့်လောက အားနည်းလာခဲ့ရာ ပြန်လည်ထူထောင်ရန် စိတ်ကူးခဲ့သော်လည်း အကောင်အထည်မပေါ်ခဲ့ပေ။ အသက် ၉၃ နှစ်အရွယ်၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ လူကြီးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် သူသည် သဘင်အစည်းအရုံး၏ နာယကကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူ၏ နာရေးကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ထိန်ပင်သုသာန်၌ ဂူသွင်းသဂြိုဟ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Media |first=Milkyway |date=2023-10-12 |title=အသက် ၉၃ နှစ်အရွယ်ရှိ အငြိမ့်မင်းသမီးကြီး ရွှေလိပ်ပြာ မအေးကြည် ကွယ်လွန် – Milky Way Media |url=https://milkyway-media.com/%E1%80%A1%E1%80%9E%E1%80%80%E1%80%BA-%E1%81%89%E1%81%83-%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AD-%E1%80%A1%E1%80%84%E1%80%BC/ |access-date=2026-07-04 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;
{{lifetime|၁၉၃၂|၂၀၂၃}}
[[ကဏ္ဍ:၁၉၃၂ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ကွယ်လွန်သူများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ သဘင်ပညာရှင်များ]]</text>
      <sha1>rc7h6fwxfd0edqi29wi3a9354xlfa0l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1042085</id>
      <parentid>1042084</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T13:29:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း]]၏ မြန်မာ ဇာတ်သဘင်ပညာရှင်များ ကိုးကားထည့်သွင်း</comment>
      <origin>1042085</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15951" sha1="9jxbg2q9e80ssjvjd0cucgn2asxrsrh" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name          = ရွှေလိပ်ပြာ
| image         = Njikk.png
| caption       = ငယ်ရွယ်စဉ် က ရွှေလိပ်ပြာမအေးကြည်
| birth_name    = မအေးကြည်
| birth_date    = ၁၉၃၂
| birth_place   = ဒိုက်ဦး၊ ဖောင်တော်သီ၊ မြန်မာနိုင်ငံ
| death_date    = {{death date and age|2023|10|10|1932}}
| death_place   = ရန်ကုန်၊ မြန်မာနိုင်ငံ
| resting_place = ထိန်ပင်သုသာန်၊ ရန်ကုန်
| nationality   = မြန်မာ
| occupation    = အငြိမ့်မင်းသမီး၊ သဘင်ပညာရှင်
| spouse        = လှမြင့်
| children      = မိုးမိုးလှိုင်
| parents       = ဖိုးဟန် (ဖခင်)၊ လှမြိုင် (မိခင်)
}}

'''ရွှေလိပ်ပြာ''' '''မအေးကြည်''' (၁၉၃၂ - ၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝါရင့်အငြိမ့်မင်းသမီးနှင့် ဇာတ်မင်းသမီးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရိုးရာအနုပညာနယ်ပယ်၌ အဆို၊ အက၊ အငြိမ့်နှင့် ဇာတ်ပညာရပ်များကို နှစ်ပေါင်းများစွာ စဉ်ဆက်မပြတ် ဖော်ထုတ်သင်ကြားပေးခဲ့သူအဖြစ် ထင်ရှားကာ၊ &quot;စိမ်းသင့်မှစိမ်း&quot; သီချင်းဖြင့် ပရိသတ်များကြားတွင် အထူးကျော်ကြားသည်။ အနုပညာသက်တမ်းတစ်လျှောက်တွင် မန္တလေးရဟန်းပျိုအဖွဲ့၏ ရွှေတံဆိပ်ဆုကို ဆွတ်ခူးခဲ့ပြီး၊ မိတ္ထီလာတောင်ပေါ်ပစ် အမြောက်တပ်တွင် ကပြဖျော်ဖြေစဉ်ကလည်း &quot;မဟာရွှေလိပ်ပြာ&quot; ဘွဲ့ကို ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်နောင်ထံမှ ရရှိခဲ့သည်။ ပြည်တော်သာခေတ်တွင်လည်း အနုပညာဆိုင်ရာ ဆုတံဆိပ်များစွာကို ရရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=စောမုံညင်း |date=2025-11-30 |title=ရွှေလိပ်ပြာ မအေးကြည် |url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/11/30/408566.html |access-date=2026-07-04 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

[[File:Bhjkkkoo.jpg|thumb|ရွှေလိပ်ပြာမအေးကြည်]]
== ငယ်ဘဝနှင့် မိသားစု ==
၁၉၃၂ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်းတွင် [[ဒိုက်ဦးမြို့]]၊ [[ဖောင်တော်သီရွာ၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ်|ဖောင်တော်သီရွာ]]၌ တောင်သူလယ်သမား ဦးဖိုးဟန် နှင့်  ဗိန္ဓောဆေးဆရာမ ဒေါ်လှမြိုင်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။နာမည်အရင်းမှာ မအေးကြည် ဖြစ်သည်။သူ၏ ခင်ပွန်းမှာ ဦးလှမြင့်ဖြစ်ပြီး  မိုးမိုးလှိုင်ကို ဆိုသည့် သမီးတစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။

== အနုပညာအစ ==
မအေးကြည်သည် သဘင်မျိုးရိုးမရှိသော်လည်း ငယ်စဉ်ကတည်းက အနုပညာကို ဝါသနာပါသူဖြစ်သည်။ ဒိုက်ဦးမြို့သို့ ရောက်ရှိလာသော ပဲခူးမယ်ကျော့နှင့် ဆိုင်းဆရာ ဘိုကေစိန် တို့၏ ကလေးဇာတ်တွင် ကုမ္မာရီယိမ်း၊ နတ်ကတော်ယိမ်း၊ မြင်းယိမ်းများတွင် ပါဝင်ကပြရင်း အပျိုတော်အဆင့်အထိ သင်ယူခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်း ပဲခူးရိုးမအနီး ဘုရားကြီးရွာသို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်စဉ် အကလေ့ကျင့်နေသည်ကို မြင်တွေ့ရသော ဦးသူတော်တစ်ပါးက “လိပ်ပြာကလေး ဝဲပျံနေသကဲ့သို့ ရှိသည်။ ရွှေလိပ်ပြာဟု နာမည်ပေးကြ” ဟု ဆိုခဲ့ရာမှ &quot;မင်းသမီး ရွှေလိပ်ပြာ မအေးကြည်&quot; ဟူသော အမည်ကို ခံယူခဲ့သည်။ထိုအချိန်မှစ၍  သူသည် အငြိမ့်ကပြသည့်အခါ လိပ်ပြာပုံစံ အဝတ်အစားများကို ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသည်။

== ရန်ကုန်အငြိမ့်ခေတ် ==
ရန်ကုန်လင့်လမ်းမှ ဒိုးဆရာ ဦးချစ်ဦးက ရွှေလိပ်ပြာကို အသုံး (၃၀၀) ကျပ်ဖြင့် ခေါ်ယူ၍ ရန်ကုန်သို့ ခေါ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တွင် ရှေ့ထွက်မင်းသမီး အာဇာနည်စိန်စိန်၊ အလယ်ထွက်မင်းသမီး အောင်သန်းစိန်တို့နှင့် တွဲဖက်ကာ လူရွှေတော် လိပ်ပု၊ ကျော်ရွဲ့တို့နှင့်အတူ ကပြခဲ့သည်။ ရွှေတိဂုံစေတီတော် အနောက်ဘက်မုခ်၌ ကျင်းပသော မင်းသမီးပြိုင်ပွဲတွင် အငယ်ဆုံးမင်းသမီးအဖြစ် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ရွှေတံဆိပ်ဆု ရရှိခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် လမ်းမတော်မှ ဦးညွန့်က အသုံး (၅၀၀၀) ကျပ်ဖြင့် ငှားရမ်းခဲ့ရာ ထိုခေတ်ကာလအတွက် အလွန်များပြားသည့် ပမာဏဖြစ်သဖြင့် မိသားစုက တွန့်ဆုတ်ခဲ့သော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် လက်ခံခဲ့ပြီး ဦးညွန့်၏အငြိမ့်တွင် သုံးနှစ်ကြာ ကပြခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Client Challenge |url=https://www.scribd.com/document/695607524/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94-%E1%80%99%E1%80%AC-%E1%80%87%E1%80%AC%E1%80%90-%E1%80%9E%E1%80%98%E1%80%84-%E1%80%95%E1%80%8A%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%84-%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8-%E1%80%86%E1%80%84-%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%B0%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%BD%E1%80%94-%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84-%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%94-%E1%80%B8 |access-date=2026-07-04 |website=www.scribd.com}}&lt;/ref&gt;

== မန္တလေးခရီးစဉ် ==
ရုပ်ရှင်မင်းသမီး ကြည်ကြည်ဌေးနှင့် မြို့တော်သိန်းအောင်တို့၏ တိုက်တွန်းချက်ဖြင့် မန္တလေးသို့ သွားရောက်ကပြခဲ့သည်။ မန္တလေးရှိ နာမည်ကြီးဆရာများဖြစ်သော ဂီတမယ်လှလေးစိန်၊ ရွှေရတနာ ကိုကြည်၊ ကိုကြူးတို့နှင့် စာချုပ်ချုပ်ဆို၍ ကပြခဲ့ရာ အလွန်အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ရှေ့ထွက်မင်းသမီး ဂျောလီသန်းနှင့် လူရွှင်တော် ကိုသိန်းတန်၊ ကိုစိန်တင့်၊ ရွှေမောင်းတို့နှင့် တွဲဖက်ကပြခဲ့ပြီး မန္တလေးနှင့် ရန်ကုန်အငြိမ့်တို့၏ ဒိုးဆစ်ကွာခြားချက်များကို လက်တွေ့လေ့လာသိရှိခဲ့သည်။

== ဇာတ်မင်းသမီးဘဝ ==
ရွှေလိပ်ပြာသည် အငြိမ့်နယ်ပယ်တွင်သာမက ဇာတ်မင်းသမီးအဖြစ်လည်း အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ ရွှေမန်းကျော်အောင်၊ ရွှေမန်းကျော်မြင့်၊ လှည်းကူးစိန်ကျော်ရွှေ၊ ရွှေမန်းကြည်လှိုင်နှင့် စိန်အောင်မင်းတို့ကဲ့သို့သော ထင်ရှားသည့် အနုပညာရှင်များနှင့် တွဲဖက်ကပြခဲ့သည်။ အဆိုပညာတွင်လည်း ထူးချွန်သူဖြစ်ပြီး ဓာတ်ပြားများစွာ သွင်းခဲ့သည်။

== အခြားအနုပညာများ ==
ရွှေလိပ်ပြာသည် အငြိမ့်သာမက ဇာတ်မင်းသမီးအဖြစ်ပါ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ရွှေမန်းကျော်အောင်၊ ရွှေမန်းကျော်မြင့်၊ လှည်းကူးစိန်ကျော်ရွှေ၊ [[ရွှေမန်းကြည်လှိုင်]]၊ [[စိန်အောင်မင်း|စိန်အောင်မင်]]တို့နှင့် တွဲဖက်ခဲ့သည်။ အဆိုတွင်လည်း ထူးချွန်ပြီး ဓာတ်ပြားများစွာ သွင်းခဲ့သည်။

== တေးသီချင်းများနှင့် ဓာတ်ပြားများ ==
ရွှေလိပ်ပြာသည် အဆိုပညာတွင် ထူးချွန်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အနုပညာသက်တမ်းတစ်လျှောက် တေးသီချင်းဓာတ်ပြားများစွာ သွင်းခဲ့သည်။ ထင်ရှားသော ဓာတ်ပြားများမှာ &quot;မမရွှေလိပ်ပြာနှင့် ဇာတိအာဏာ&quot;၊ &quot;ဇမ္ဗူကျွန်းလုံး&quot;၊ ကိုမင်းသူနှင့် တွဲဖက်သီဆိုထားသည့် &quot;အကအခြေခံ&quot; နှင့် ရွှေမန်းကျော်အောင်နှင့် တွဲဖက်သီဆိုထားသည့် &quot;ဇမ္ဗုပတိချွတ်ခန်း&quot; ဇာတ်ထုပ်တို့ ဖြစ်သည်။ သူ၏ သီချင်းများကို [[ရွှေတိုင်ညွန့်]]၊ [[မြို့မငြိမ်း]]၊ [[စိန်လှမြိုင်]]၊ ဦးပြေဟန်၊ ဗြူတီစိန်၊ [[ရွှေဒေါင်းညို]]၊ စိန်ဗိုလ်တင့် နှင့် ဘိုကလေးစိန်ပန်း စသည့် နာမည်ကြီး တေးရေးဆရာတို့က ရေးစပ်ပေးခဲ့သည်။

== ပညာရပ်ဆိုင်ရာနှင့် ဝန်ဆောင်မှုများ ==
ရွှေလိပ်ပြာသည် အငြိမ့်၊ ဇာတ်နှင့် &quot;ဧယင်ကျူး&quot; ပညာရပ်များတွင် သမ္ဘာရင့်သူဖြစ်သည်။ ၁၉၈၆ နှင့် ၁၉၈၈ ခုနှစ်တို့တွင် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၌ အငြိမ့်သင်တန်းများ ပို့ချခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၆ ခုနှစ်အထိ ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာနတွင် အချိန်ပိုင်းပညာရှင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဆိုကရေးတီးပြိုင်ပွဲ ဗဟိုအဆင့် ဒိုင်လူကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် သဘင်ပညာရှင်များ အစည်းအရုံးတွင် အမှုဆောင်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။

== ဘဝနိဂုံး ==
၁၉၈၅ ခုနှစ်ဝန်းကျင်တွင် အငြိမ့်လောက အားနည်းလာခဲ့ရာ ပြန်လည်ထူထောင်ရန် စိတ်ကူးခဲ့သော်လည်း အကောင်အထည်မပေါ်ခဲ့ပေ။ အသက် ၉၃ နှစ်အရွယ်၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ လူကြီးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် သူသည် သဘင်အစည်းအရုံး၏ နာယကကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူ၏ နာရေးကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ထိန်ပင်သုသာန်၌ ဂူသွင်းသဂြိုဟ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Media |first=Milkyway |date=2023-10-12 |title=အသက် ၉၃ နှစ်အရွယ်ရှိ အငြိမ့်မင်းသမီးကြီး ရွှေလိပ်ပြာ မအေးကြည် ကွယ်လွန် – Milky Way Media |url=https://milkyway-media.com/%E1%80%A1%E1%80%9E%E1%80%80%E1%80%BA-%E1%81%89%E1%81%83-%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AD-%E1%80%A1%E1%80%84%E1%80%BC/ |access-date=2026-07-04 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;
{{lifetime|၁၉၃၂|၂၀၂၃}}
[[ကဏ္ဍ:၁၉၃၂ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ကွယ်လွန်သူများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ သဘင်ပညာရှင်များ]]</text>
      <sha1>9jxbg2q9e80ssjvjd0cucgn2asxrsrh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရုရှား တပ်မတော်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>148703</id>
    <revision>
      <id>1042114</id>
      <parentid>957734</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T17:34:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1042114</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94721" sha1="55rxh8f7c8sy1oh990rqcj52qbn3det" xml:space="preserve">[[File:Moscow Victory Day Parade 2013-05-09 (41d462db420812a9c260).jpg|thumb|Russian President [[Vladimir Putin]] and Defence Minister [[Sergey Shoygu]] at the [[Moscow Victory Day Parade]], 9 May 2013]]
[[File:4thTankDivisionOpenDay17p2-06.jpg|thumb|[[Ratnik (program)|Ratnik]] infantry combat system in recon variant and AFV crew individual protection kit Ratnik-ZK]]

'''ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ၏ တပ်မတော်'''({{lang-rus|Вооружённые си́лы Росси́йской Федера́ции|r=Vooruzhonnije síly Rossíyskoj Federátsii}})အား များသောအားဖြင့် ရုရှား တပ်မတော်ဟု ဆိုကြပြီး [[ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ]]၏ [[စစ်ရေး|စစ်အင်အားစု]]အဖြစ် [[ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု]] ပြိုကွဲပြီးနောက် တည်ထောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။  

၁၉၉၂ ခုနှစ် မေလ ၇ ရက်နေ့တွင် ဘော့ရစ် ယဲ့ဆင်သည် ရုရှားကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအား တည်ထောင်သည့် သမ္မတအမိန့်အား လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီးနောက် ရုရှား၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိသော ရုရှား ဆိုဗီယက် ဖက်ဒရယ်ဆိုရှယ်လစ် သမ္မနိုင်ငံ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်းရှိ ဆိုဗီယက်တပ်မတော်အားလုံးနေရာတွင် အစားထိုးချထားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Greg Austin &amp; Alexey Muraviev, The Armed Forces of Russia in Asia, Tauris, 2000, p.130&lt;/ref&gt; ရုရှားတပ်မတော်၏ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်မှာ ရုရှားသမ္မတဖြစ်သည်။ ရုရှားတပ်မတော်အား ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ရုရှားတပ်မတော်သည် [[ဥရောပ]]တွင် အင်အားအကြီးမားဆုံးသော တပ်မတော်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အကြီးဆုံးတပ်မတော်များထဲမှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံအခြေစိုက် Credit Suisse ဘဏ်လုပ်ငန်း၏ လေ့လာချက်များအရ ရုရှားသည် ကမ္ဘာ‌ပေါ်ရှိ ဒုတိယမြောက် အင်အားအကြီးဆုံး တပ်မတော်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသော နိုင်ငံဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;CreditSuisse2015&quot;&gt;{{cite report|url=http://publications.credit-suisse.com/tasks/render/file/index.cfm?fileid=EE7A6A5D-D9D5-6204-E9E6BB426B47D054|title=The End of Globalization or a more Multipolar World?|publisher=Credit Suisse AG|first1=Michael|last1=O’Sullivan|first2=Krithika|last2=Subramanian|date=2015-10-17|accessdate=|archive-url=https://web.archive.org/web/20180215235711/http://publications.credit-suisse.com/tasks/render/file/index.cfm?fileid=EE7A6A5D-D9D5-6204-E9E6BB426B47D054|archivedate=15 February 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ရုရှားတပ်မတော်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးမားဆုံးသော နျူကလီးယားထိပ်ဖူးတပ် ဒုံးကျည်များ အများဆုံးပိုင်ဆိုင်သော တပ်မတော်လည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://fas.org/issues/nuclear-weapons/status-world-nuclear-forces/ |title=Status of World Nuclear Forces – Federation Of American Scientists |publisher=Fas.org |date= |accessdate=၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;

ရုရှားဖက်ဒရယ်ဥပဒေ၏ အောက်၌ ရုရှားတပ်မတော်သည် ဖက်ဒရယ်လုံခြုံရေးဌာန(Federal Security Service (FSB))၏ နယ်ခြားစောင့် တပ်ဖွဲ့များ၊ အမျိုးသား အစောင့်တပ်ဖွဲ့၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဖက်ဒရယ်ကာကွယ်ရေးဌာန(Federal Protective Service (FSO))၊ နိုင်ငံရပ်ခြား ထောက်လှမ်းရေးတာဝန်(Foreign Intelligence Service (SVR))နှင့် လူထုကာကွယ်ရေး၊ အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်၏ အကျိုးဆက်များအား ရှင်းလင်းရေးဝန်ကြီးဌာန( Ministry for Civil Defence, Emergencies and Elimination of Consequences of Natural Disasters) တို့နှင့်အတူ ရုရှားနိုင်ငံ လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ တိုက်ရိုက်ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် စစ်ဖက်တာဝန်များအား ထမ်းဆောင်သည်။  

== တပ်ဖွဲ့ခွဲများ ==
ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအောက်ရှိ ရုရှားတပ်မတော်ကို အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားနိုင်သည်။ 

*ရုရှားတပ်မတော်၏ တပ်မတော်အခွဲ ၃ ခု(вида вооружённых сил)ဖြစ်သည့် ကြည်းတပ်မတော်(Ground Forces)၊ လေကြောင်းနှင့် အာကာသတပ်မတော်(Aerospace Forces)၊ ရေတပ်မတော်(Navy) 

*သီးခြား တပ်ဖွဲ့ခွဲ(Отдельные рода войск) နှစ်ခုဖြစ်သော မဟာဗျူဟာမြောက် ဒုံးတပ်ဖွဲ့(Strategic Missile Forces)၊ လေကြောင်းချီတပ်ဖွဲ့(Airborne Forces) 

*အထူးတပ်မတော်(Спецназ вооружённых сил)ဖြစ်သော အထူးစစ်ဆင်ရေးအဖွဲ့(Special Operations Forces) 

*သီးခြားတာဝန်ဖြင့် တည်ရှိသော ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့(Logistical Support) တို့ဖြစ်သည်။  

ထို့ပြင် အမျိုးသား အစောင့်တပ်ဖွဲ့(National Guard)နှင့် နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့(Border Service)ဟူ၍ သီးခြားတပ်ဖွဲ့ခွဲ ၂ ခုရှိသေးသည်။ ထိုတပ်ဖွဲ့တို့သည် “တပ်မတော်”ဟုသော အမည်နာမအောက်တွင် တရားဝင်တည်ရှိသော်ငြား ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ တပ်မတော် စစ်ဦးစီးချုပ် ၏ တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်၏ ပြင်ပ၌ တည်ရှိနေသည်။ အမျိုးသား အစောင့်တပ်ဖွဲ့သည် ယခင် ရုရှားနိုင်ငံ ပြည်ထဲရေးတပ်ဖွဲ့အား အခြေခံ၍ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ တပ်ဖွဲ့သစ်ကို ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနမှ အထူးတာဝန်ဖြင့် ခွဲထုတ်၍ သီးခြားအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ရုရှားနိုင်ငံသမ္မတ၏ လက်အောက်တွင် တိုက်ရိုက်အမိန့်အား လိုက်နာဆောင်ရွက်သည်။ နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့သည် နိုင်ငံတွင် စုံစမ်းထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့ဖြစ်သော ဖက်ဒရယ်လုံခြုံရေးဌာနလက်အောက်ရှိ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ ထိုအဖွဲ့အစည်းနှစ်ခုလုံးသည် ၎င်းတို့၏ အဓိက ငြိမ်းချမ်းစဉ် လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှုများအပြင် သိသာထင်ရှားသော စစ်ဆင်ရေးအတွေ့အကြုံများလည်း ရှိထားပြီး ၎င်းတို့၏ သီးခြား ကြည်းတပ်၊ လေတပ်နှင့် ရေတပ်ဖွဲ့ဝင်များဖြင့် ဆောင်ရွက်လုပ်ကိုင်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။


စစ်မှုထမ်းအရေအတွက်သည် ရုရှားနိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ အမိန့်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စစ်သည် ၁,၁၃၄,၈၀၀ ဦးအပါအဝင် စစ်မှုထမ်း ၂,၀၁၉,၆၂၉ ဦးရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.garant.ru/products/ipo/prime/doc/92625/|script-title=ru:Указ Президента РФ от 1 января 2008 г. № 1 &quot;О штатной численности Вооруженных Сил Российской Федерации&quot;|trans-title=RF Presidential Decree on 1 January 2008 № 1 &quot;On the authorised strength of the Armed Forces&quot;|language=ru|work=Garant.ru|date=6 February 2008|accessdate=|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305193258/http://www.garant.ru/products/ipo/prime/doc/92625/#|archive-date=5 March 2016|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;  ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် International Institute for Strategic Studies (IISS) ၏ ခန့်မှန်းချက်များအရ ရုရှားတပ်မတော်တွင် လက်ရှိထမ်းဆောင်ဆဲ ၁,၀၂၇,၀၀၀ ဦးခန့် ရှိနိုင်ပြီး အရန်တပ်ဖွဲ့မှာ ၂,၀၃၅,၀၀၀ ဦး(အများစုမှ စစ်မှုမထမ်းဥပဒေအရ စစ်မှုထမ်းဆောင်ခဲ့ကြခြင်း)ခန့်ရှိနိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;IISS2010&quot;&gt;IISS Military Balance 2010, p. 222&lt;/ref&gt; အမိန့်ဥပဒေဖြင့် စစ်မှုထမ်း‌အရေအတွက် သတ်မှတ်မှုအပြင် ရုရှားနိုင်ငံ စာရင်းစစ်ဌာနမှ ထုတ်ပြန်သော ဝန်ထမ်းလစာစာရင်းအရ အမှန်တကယ် စစ်မှုထမ်းဆောင်သူအရေအတွက်မှာ ၂၀၁၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ၇၆၆,၀၀၀ ဦးရှိသည်။&lt;ref name=AuditChamber&gt;{{cite  news|url=https://russiandefpolicy.blog/2013/10/31/766055/|title=766,055|agency=RIA Novosti|via=russiandefpolicy.blog|date=31 October 2013|accessdate=၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|archive-url=https://web.archive.org/web/20170414091751/https://russiandefpolicy.blog/2013/10/31/766055/#|archive-date=14 April 2017|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ria.ru/defense_safety/20131024/972333455.html|script-title=ru:Почти четверть должностей в ВC РФ были вакантными на начало года|trans-title=Almost a quarter of positions in the Armed Forces of the Russian Federation were vacant at the beginning of the year|language=ru|publisher=RIA Novosti|date=24 October 2013|accessdate=၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|archive-url=https://web.archive.org/web/20170414082240/https://ria.ru/defense_safety/20131024/972333455.html#|archive-date=14 April 2017|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

စတော့ဟုမ်း နိုင်ငံတကာ ငြိမ်းချမ်းရေး သုတေသနအဖွဲ့အစည်း၏ လေ့လာချက်များအရ ၂၀၀၅-၂၀၀၉ နှင့် ၂၀၁၀-၂၀၁၄ ခုနှစ်အပိုင်းအခြားအတွင်းတွင် ရုရှားနိုင်ငံ၏ အဓိကလက်နက်တင်ပို့မှုမှာ ၃၇ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးတက်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{cite web|title=Trends in International Arms Transfer, 2014|url=http://books.sipri.org/product_info?c_product_id=495|website=www.sipri.org|publisher=Stockholm International Peace Research Institute|accessdate=၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|ref=SIPRI Fact Sheet, March 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150319023856/http://books.sipri.org/product_info?c_product_id=495|archivedate=19 March 2015|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;  ၂၀၁၅ ခုနှစ်၌ ရုရှားနိုင်ငံသည် စစ်ရေးအသုံးစရိတ်သည် ဒေါ်လာ ၆၆.၄ ဘီလီယံထိ သုံးစွဲခဲ့ပြီး&lt;ref name=&quot;sipri1&quot;&gt;{{cite web|first1=Sam|last1=Perlo-Freeman|author2=Aude Fleurant|author3=Pieter Wezeman|author4=Siemon Wezeman|url=http://books.sipri.org/files/FS/SIPRIFS1604.pdf|title=Trends in World Military Expenditure, 2015|publisher=Stockholm International Peace Research Institute|date=April 2016|accessdate=၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160420171221/http://books.sipri.org/files/FS/SIPRIFS1604.pdf|archivedate=20 April 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်လာ ၆၉.၂ ဘီလီယံအထိ သုံးစွဲခဲ့ရာ အမေရိကန်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့ပြီးလျှင် တတိယမြောက် စစ်သုံးစရိတ် မြင့်မားသော နိုင်ငံဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[http://www.newsru.com/world/24apr2017/sipri.html Россия вышла на третье место в мире по объему военных расходов, оттеснив Саудовскую Аравию] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170424235459/http://www.newsru.com/world/24apr2017/sipri.html# |date=24 April 2017 }} NEWSru, 24 April 2017.&lt;/ref&gt; ရုရှားနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အဆိုအရ ရုရှားတပ်မတော်တွင် ခေတ်မှီလက်နက်များ သုံးစွဲမှုသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် မတူကွဲပြားသော တပ်ဖွဲ့များတွင် ၂၆ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၄၈ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://tass.ru/armiya-i-opk/1660936|script-title=ru:Шойгу: оснащенность Российской армии современным оружием и техникой за год выросла на 7%|trans-title=Shoygu: the equipping of the Russian army with modern weapons and technology increased by 7% over the year|language=ru|publisher=Tass.ru|date=19 December 2014|accessdate=၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305190713/http://tass.ru/armiya-i-opk/1660936#|archive-date=5 March 2016|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ၃၀.၅ - ၇၀.၇ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://tass.com/russia/809092|title=Putin holds single day of military products' acceptance, modern weapons share up to 70%|work=TASS|date=16 July 2015|accessdate=၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|archive-url=https://web.archive.org/web/20170414163941/http://tass.com/russia/809092#|archive-date=14 April 2017|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ထိုပျမ်းမျှနှုန်းသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်အကုန်တွင် ၆၈.၂ ရာခိုင်နှုန်းကျော်လွန်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;tass.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://tass.com/defense/1037685 |title=Russian army gets 1,500 weapon titles, 80,000 pieces of equipment 2018 - Military &amp; Defense |publisher=TASS |date= |accessdate=၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://tass.com/defense/1104343 |title=Russian Army boosts its combat potential in 2019, defense chief says - Military &amp; Defense |publisher=TASS |date= |accessdate=၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt; 

== သမိုင်း ==

၁၉၉၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ဆိုဗီယက်ယူနီယံ တရားဝင်ပြိုကွဲသွားပြီးနောက် ဆိုဗီယက်တပ်မတော်ကိစ္စရပ်သည် မပြီးပြတ်သေးသော ကိစ္စအဖြစ် ကျန်ရှိခဲ့သည်။ နောက်ထပ် တစ်နှစ်ခွဲခန့်အကြာထိ အမျိုးမျိုးသော ရည်ရွယ်ချက်များနှင့် တပ်မတော်၏ ညီညွတ်မှုကို ထိန်းသိမ်းထားလိုသောကြောင့် လွတ်လပ်သော ဓနသဟာယနိုင်ငံများအဖွဲ့ (Commonwealth of Independent States(CIS))၏ တပ်မတော်အဖြစ် ပြောင်းလဲရန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရရှိခဲ့ပေ။ အချိန်ကာလတစ်ခုကုန်လွန်ပြီးသည့်နောက်တွင် စစ်ရေးဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ထိန်းချုပ်ထားသည့်အရာများအား လွတ်လပ်လာသော နိုင်ငံသစ်များအကြားတွင် နိုင်ငံအချင်းချင်း သဘောတူစာချုပ်အဆင့်ဆင့်ဖြင့် ခွဲဝေနေစဉ်အတွင်း၌ပင် လွတ်လပ်ရေးရရှိလာသော သမ္မတနိုင်ငံသစ်များတွင် တည်ရှိသော တပ်များသည် ၎င်းတို့၏ အမျိုးသားအစိုးရသစ်များအပေါ်တွင် သစ္စာစောင့်သိ၍ သွားကြသည်။&lt;ref&gt;For an account of this period, see {{cite book |author = William Eldridge Odom |title = The Collapse of the Soviet Military |publisher = Yale University Press |year = 1998 |isbn = 0-300-07469-7 |url = https://archive.org/details/collapseofsoviet00odom }}&lt;/ref&gt;  

အမျိုးသား အစောင့်တပ်ဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်မှုအား ကြေညာခြင်းအပါအဝင် ၁၉၉၂ ခုနှစ် မတ်လ မတိုင်မီ တစ်ခုတည်းသော လွတ်လပ်သည့် ကာကွယ်ရေးလှုပ်ရှားမှုအဖြစ် ထင်ရသည့် ယခင်ဆိုဗီယက်ပြည်တွင်းတပ်ဖွဲ့များနှင့် ကေဂျီဘီ နယ်ခြားစောင့် တပ်ဖွဲ့များအား ထိန်းချုပ်ခြင်းအား ရုရှားအစိုးသစ်မှ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;For some early discussion on this period, see Richard Woff, &quot;A Russian Army&quot;, ''Jane's Intelligence Review'', May 1992, 198-200. See also ''Voenniy vestnik'' No 12, 1991.&lt;/ref&gt; ၁၉၉၅ ခုနှစ် မတိုင်မီထိ အမျိုးသား အစောင့်တပ်ဖွဲ့အား စုစုပေါင်း အင်အား ၁ သိန်းထက်မပိုပဲ အင်အား ၃၀၀၀ မှ ၅၀၀၀ စီရှိသော အနည်းဆုံး တပ်မဟာ ၁၁ ခု တည်ထောင်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ အမျိုးသား အစောင့်တပ်ဖွဲ့၏ တပ်အင်အားစုများကို မော်စကိုမြို့အပါအဝင် အရေးပါသော မြို့များနှင့် ဒေသများ စုစုပေါင်း ဒေသ ၁၀ ခုအထိ တပ်ဖြန့်ထားရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလကုန်အရောက်တွင် ဆိုဗီယက်တပ်မတော်မှ စစ်မှုထမ်းဟောင်းများပါဝင်လာရာ မော်စကိုမြို့တွင် အမျိုးသား အစောင့်တပ်ဖွဲ့သည် အင်အား ၁၅,၀၀၀ ခန့်ထိ ရှိလာခဲ့သည်။ အဆုံး၌ သမ္မတ ယဲ့ဆင်သည် ရုရှားအစောင့်တပ်ဖွဲ့၏ ယာယီဖွဲ့စည်းမိန့်ကို ထုတ်ပြန်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သော်လည်း အကောင်အထည် ပေါ်မလာခဲ့ပေ။&lt;ref name=&quot;Korotkaya Russian gvardii.&quot;&gt;{{cite web|url=http://tsiganok.ru/vpa/reforma/doc/260 |title=Short life of the new Russian Guard |publisher=Tsiganok.ru |date=21 December 2006 |accessdate=၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;
  
၁၉၉၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဗျဲလာဗဲ့ရှ် သဘောတူညီချက်အား လက်မှတ်ရေးထိုးပြီးနောက် ထိုသဘောတူညီချက်မှ ပေါ်ပေါက်၍ လာခဲ့သော ဓနသဟာယနိုင်ငံသစ်၏ နိုင်ငံများသည် မဟာဗျူဟာမြောက် နျူကလီးယားတပ်ဖွဲ့အပါအဝင် ၎င်းတို့နိုင်ငံပိုက်နက်အတွင်းရှိ တပ်ဖွဲ့များနှင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးအဖြစ် မာရှယ် ယဲ့ဗ်ဂဲညီး ရှာပိုးရှနီးကော့ဗ်(Yevgeny Shaposhnikov)အား အကြိုညှိနှိုင်းသဘောတူညီချက်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုး၍ ယာယီခန့်ထားခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ရှာပိုးရှနီးကော့ဗ်သည် ဓနသဟာယနိုင်ငံများ တပ်မတော်၏ ဦးစီးချုပ်အဖြစ်သို့ တရားဝင် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ် မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းတပ်မတော်သည် မဟာမိတ်ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်နှင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအား ထိန်းချုပ်ကွပ်ကဲမှုရနိုင်မည့် အမိန့်ဒီဂရီအား လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး ထိုတပ်မတော်၏ အကြီးအကဲမှာ သမ္မတဖြစ်သည်။ အဆုံး၌ ၁၉၉၂ ခုနှစ် မေလ ၇ ရက်နေ့တွင် ယဲ့ဆင်သည် ရုရှားတပ်မတော် ထူထောင်သည့်အမိန့်အား လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီးနောက် ထိုတပ်မတော်၏ ဦးစီးချုပ်တာဝန်အား သမ္မတမှ တာဝန်ယူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.politika.su/prav/minobor.html|script-title=ru:Министерство обороны Российской Федерации|trans-title=Ministry of Defence of the Russian Federation|language=ru|publisher=Politika.su|accessdate=၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121221184734/https://www.politika.su/prav/minobor.html|archivedate=21 December 2012|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

၁၉၉၂ ခုနှစ် မေလတွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပါဗျယ် ဂရာချော့ဗ်သည် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဖြစ်လာခဲ့ပြီး ထိုတာဝန်ဖြင့် ရုရှားနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော စစ်ဦးစီးချုပ်ဖြစ်၍လာခဲ့သည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်၏ ဩဂုတ် သို့မဟုတ် ဒီဇင်ဘာလလောက်တွင် ဓနသဟာယနိုင်ငံများ တပ်မတော်ဖွဲ့စည်းပုံမှ ဓနသဟာယနိုင်ငံများ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော တပ်မတော်ဖွဲ့စည်းပုံအဖြစ်သို့ရောက်ရှိသွားပြီး ထိုဓနသဟာယနိုင်ငံများအပေါ်၌ လွှမ်းမိုးထားနိုင်မှု ကျဆင်းခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;The Staff for Coordinating Military Cooperation was established as the CIS Joint Armed Forces High Command in March 1992 and then reorganised as the Coordinating Staff in August 1993. It quickly became a very weak body as the new states' authorities asserted their control over their own armed forces. (Russia and NIS Mineral Industry Handbook, International Business Publications, 2007.) Army General Vladimir Yakovlev (general) appears to have become Chief of the Staff in June 2001 (DS2002-0819).&lt;/ref&gt;  

နောင်နှစ်အနည်းငယ်အကြာတွင် ဗဟိုနှင့် အရှေ့ဥရောပ၊ ထို့အတူ လွတ်လပ်လာသော ဆိုဗီယက်ခေတ်လွန် သမ္မတနိုင်ငံအချို့မှ ရုရှားတပ်ဖွဲ့များ ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ နေရာအများစု၌ တပ်ဖွဲ့များ ရုပ်သိမ်းခြင်းသည် တစုံတရာ ပြဿနာပေါ်ပေါက်ခြင်း မရှိခဲ့သော်လည်း အငြင်းပွားဖွယ်နေရာအချို့ဖြစ်သည့် ခရိုင်းမီးယားဒေသရှိ [[ဆီပတ်စတိုပိုမြို့|စီဗာစတာပိုလ်]] ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်၊ အာဘ်ခါဇီးယား၊ တောင် အာဆက်တီးယားနှင့် ထရန့်စနီစတီးယားဒေသတို့ရှိ စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကို ရုပ်သိမ်းခြင်းမပြုပဲ ဆက်လက်ထားရှိခဲ့သည်။ ရုရှားတပ်မတော်တွင် နိုင်ငံရပ်ခြားတိုင်းပြည်များ၌ များစွာသော စစ်အခြေစိုက်စခန်းများ ရှိပြီး အများစုမှာ ယခင်ဆိုဗီယက်နိုင်ငံဟောင်းများတွင် တည်ရှိသည်။


၁၉၉၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သော စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ မူဝါဒသစ်တွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရည်မှန်းချက်မပါဝင်ပဲ ယခင်ဆိုဗီယက်တပ်မတော်ဟောင်းအား လျော့ချခြင်းဖြင့် ဒေသတွင်း စွမ်းအားမြင့်သော တပ်မတော်အဖြစ်သို့ အသွင်းပြောင်းရင် အကြွင်းမဲအသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ ဒေသတွင်း မတည်ငြိမ်မှုများ၏ အန္တရာယ်အား ရည်ရွယ်သော ထိုမူဝါဒကို သေးငယ်၊ ပေါ့ပါး၊ ပိုမိုရွေ့လျားနိုင်သော ရုရှားတပ်မတော်ဟု ခေါ်ပြီး တိုက်စွမ်းအားမြှင့်၍ လျင်မြန်စွာ တပ်ဖြန့်နိုင်စွမ်းရှိသော တပ်မတော်ဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့သော ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုမျိုးသည် အောင်မြင်ရန် အလွန်ခတ်ခဲလှပါသည်။ ပါဗျယ် ဂရာချော့ဗ်(၁၉၉၂ မှ ၁၉၉၆ ခုနှစ်အထိ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ)လက်ထက်တွင် ပို၍ ရွေ့လျားတပ်ဖြန့်နိုင်သော တပ်မတော်အဖြစ် တည်ဆောက်ရန် စီမံကိန်းများ ချထားခဲ့သော်ငြား တပ်တွင်းပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုအနည်းငယ်သာ ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော ရာဂျီအိုနော့ဗ်(၁၉၉၆ မှ ၁၉၉၇ ခုနှစ်ထိ)လက်ထက်တွင် ကောင်းမွန်သော အဆင့်အတန်းများရှိခဲ့သော်လည်း အဆုံးသတ်ပြောင်းလဲမှုများကို စတင်ရန် ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အီဂေါ် ဆဲဂီးယဲ့ဗ်(၁၉၉၇ မှ ၂၀၀၁ ခုနှစ်ထိ)လက်ထက်မှသာ မဟာဗျူဟာမြောက် ဒုံးတပ်ဖွဲ့များ တည်ဆောက်ရေးတွင် အာရုံစိုက်နိုင်ခဲ့သည့်အပြင် တိကျသေချာသော ကန့်သတ်ထားသည့် ပြောင်းလဲမှုအချို့ကို စတင်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Parchomenko|first=Walter|url=http://strategicstudiesinstitute.army.mil/pubs/parameters/Articles/99winter/parchome.htm|title=The State of Russia's Armed Forces and Military Reform|journal=Parameters: The U.S. Army's Senior Professional Journal|date=Winter 1999–2000|pages=98–110|publisher=ssi.armywarcollege.edu|issn=0031-1723|accessdate=၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|archive-url=https://web.archive.org/web/20161210235556/http://strategicstudiesinstitute.army.mil/pubs/parameters/Articles/99winter/parchome.htm|archive-date=10 December 2016|url-status=dead|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161210235556/http://strategicstudiesinstitute.army.mil/pubs/parameters/Articles/99winter/parchome.htm |date=10 December 2016 }} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://strategicstudiesinstitute.army.mil/pubs/parameters/Articles/99winter/parchome.htm |access-date=16 November 2020 |archive-date=10 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161210235556/http://strategicstudiesinstitute.army.mil/pubs/parameters/Articles/99winter/parchome.htm }}&lt;/ref&gt;

=== ၂၀၀၈ ခုနှစ် တပ်မတော် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ ===

၂၀၀၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ရုရှား-‌ဂျော်ဂျီယာစစ်ပွဲတွင် ရုရှားတပ်မ‌တော်တစ်ရပ်လုံး၏ ကျေနပ်ဖွယ်မရှိသော စွမ်းဆောင်ရည်အား ပြုပြင်နိုင်ရေးအတွက် သိသာထင်ရှားသော ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကို ပြုလုပ်မည်ဟု ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အနာတိုလီ ဆယ်ဒျူကော့ဗ်မှ ၂၀၀၈ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု၏ အဓိကအချက်များကို ၂၀၀၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ ထိုအထဲတွင် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် စစ်အင်အား ၁ သန်းထိ လျော့ချရေး (စီမံချက်၏ ပြီးဆုံးမည့်နေ့စွဲမှာ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်သည်)&lt;ref name=&quot;personnel cut&quot;&gt;{{cite news|url=http://en.rian.ru/mlitary_news/20090902/155996512.html|title=Russia's top brass gather in Moscow to discuss military reform|website=En.rian.ru|date=2 September 2009|accessdate=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090903170648/http://en.rian.ru/mlitary_news/20090902/155996512.html|archivedate=3 September 2009}}&lt;/ref&gt; ၊ အရာရှိများအား လေ့ကျင့်သင်ကြားရေးတွင် ပိုမိုကောင်းမွန်စေရန်အတွက် တပ်မတော်ကျောင်း ၆၅ ခုမှ စည်းစနစ်ပြည့်ဝသော တပ်မတော် လေ့ကျင့်ရေးဗဟို ၁၀ ခုအဖြစ်သို့ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းရေး၊ ဗဟိုကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ၏ အရွယ်အစား လျော့ချရေး၊ အရပ်သားထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးနှင့် အကူဝန်ထမ်းများအား စတင်အသုံးပြုရေး၊ အထူးလေ့ကျင့်ထားသော စစ်သည်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော တပ်ပေါင်းစုများ ဖျက်သိမ်းရေး၊ အရန်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရေး၊ တပ်များအား တပ်မဟာစနစ်သို့ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရေး၊ လေတပ်ဖွဲ့အား လေကြောင်းဆိုင်ရာ တပ်ရင်းကြီးများမှ လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များသို့ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရေးတို့ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;Moscow Defence Brief, 20 (2), 2010&lt;/ref&gt; ၂၀၁၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ဒူးမားလွှတ်တော်မှ ကာကွယ်ရေးကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူမှ RIA Novosti သတင်းဌာနသို့ ပြောကြားခဲ့မှုတွင် ရုရှားနိုင်ငံသည် နှစ်စဉ်ကာကွယ်ရေးဘဏ္ဍာငွေအား တိုးမြှင့်သွားရန် စီစဉ်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ၆၁ ဘီလီယံဒေါ်လာ အသုံးပြုရာမှ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ၈၃.၃ ဘီလီယံအထိ တိုးမြှင့်သွားရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးအတွက် ဂျီဒီပီ၏ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ၃.၂ ရာခိုင်နှုန်း၊၂၀၁၄ခုနှစ်တွင် ၃.၇ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ၃.၇ ရာခိုင်နှုန်းထိ သုံးစွဲရန် ရည်ရွယ်ကြောင်း ကာကွယ်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ဗလာဒီမီယာ ကာဗာရဲဗဒေါ့ဗ်သည် ၂၀၁၃-၂၀၁၅ ခုနှစ် ရန်ပုံငွေမူကြမ်း‌ရေးဆွဲပွဲ၏ အပိတ်မိန့်ခွန်းတွင် ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://en.rian.ru/military_news/20121017/176690593.html|title=Russia to Boost Defense Spending 59% by 2015|publisher=RIA Novosti|date=17 October 2012|accessdate=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130101191310/http://en.rian.ru/military_news/20121017/176690593.html|archivedate=1 January 2013|quote='Targeted national defense spending as a percentage of GDP will amount to 3.2 percent in 2013, 3.4 percent in 2014 and 3.7 percent in 2015,' Defense Committee chairman Vladimir Komoedov is quoted as saying in the committee's conclusion on the draft budget for 2013-2015.}}&lt;/ref&gt;   

အောက်တွင် ဖော်ပြထားသော ဇယားနှင့်အညီ တပ်ဖွဲ့အရေအတွက်အား လျော့ချသွားရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်&lt;ref name=&quot;Reform of the Russian Armed Forces&quot;&gt;{{cite web|author= |url= http://en.rian.ru/infographics/20091204/157098191.html |archiveurl= https://web.archive.org/web/20120122183731/http://en.rian.ru/infographics/20091204/157098191.html |archivedate= 22 January 2012 |title= Reform of the Russian Armed Forces |publisher= En.rian.ru |date= |accessdate= ၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;
- 

{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;0&quot; ID=&quot;Table3&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|- style=&quot;background:#e0e0e0;&quot;
! style=&quot;width:250px;&quot;| တပ်ဖွဲ့များ
!  style=&quot;text-align:center; width:40px;&quot;| ၂၀၀၈
!  style=&quot;text-align:center; width:40px;&quot;| ၂၀၁၂
! style=&quot;width:40px;&quot;| လျော့ချမည့်နှုန်း
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|[[ရုရှား ကြည်းတပ်ဖွဲ့|ကြည်းတပ်]] ||၁,၈၉၀||၁၇၂||-၉၀ %
|-  style=&quot;text-align:center; background:#f0f0f0;&quot;
|[[ရုရှား လေတပ်ဖွဲ့|လေတပ်]] ||၃၄၀||၁၈၀||-၄၈ %
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|[[ရုရှား ရေတပ်ဖွဲ့|ရေတပ်]]||၂၄၀||၁၂၃||-၄၉ %
|-  style=&quot;text-align:center; background:#f0f0f0;&quot;
|[[မဟာဗျူဟာမြောက် ဒုံးတပ်ဖွဲ့ ]]||၁၂ || ၈||-၃၃ %
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|[[ရုရှား အာကာသတပ်ဖွဲ့|အာကာသတပ်ဖွဲ့]]||၇||၆||-၁၅ %
|-  style=&quot;text-align:center; background:#f0f0f0;&quot;
|[[ရုရှား လေကြောင်းချီတပ်ဖွဲ့|လေကြောင်းချီတပ်ဖွဲ့]]||6 ||5||-17 %
|}
[[File:Vostok-2018 military manoeuvres (2018-09-13) 47.jpg|thumb|ဗော့စတော့ခ် ၂၀၁၈ စစ်ရေးလေ့ကျင့်ခန်းတွင် ရုရှား သမ္မတ ဗလာဒီမီယာ ပူတင် (အလယ်)သည် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဆီဂရဲရီ ရှိုးအီဂူနှင့် စစ်ဦးစီးချုပ် ဗာလေရီ ဂရာစီမော့ဗ်တို့နှင့်  တွေ့ဆုံစဉ်]]

တပ်မတော်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် အရွယ်အစားလျော့ချခြင်းမှာ အရေးကြီးဆုံးသော အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး၏ ကနဦးကာလ၌ ရုရှားတပ်မတော်တွင် စစ်မှုထမ်းဆောင်ဆဲ စစ်မှုထမ်းအရေအတွက်မှာ ၁,၂၀၀,၀၀၀ ခန့်ရှိသည်။ စစ်အင်အား လျော့ချခြင်းတွင် အရာရှိအရေအတွက် များစွာ လျော့ချခြင်းပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ရည်မှန်းထားသော လျော့ချမည့် စစ်မှုထမ်းအရေအတွက်မှာ အောက်ပါဇယားအတိုင်းဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Reform of the Russian Armed Forces&quot;/&gt;

{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;0&quot; ID=&quot;Table3&quot; style=&quot;text-align:center; width:50em&quot;
|- style=&quot;background:#e0e0e0;&quot;
! style=&quot;width:100px;&quot;| အဆင့်
!  style=&quot;text-align:center; width:40px;&quot;|၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၀၈
!  style=&quot;text-align:center; width:40px;&quot;|၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၀၉
!  style=&quot;text-align:center; width:40px;&quot;|၂၀၁၂ ခုနှစ်အတွက် ရည်မှန်းချက်
! style=&quot;width:40px;&quot;| လျော့ချနှုန်း
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|ဗိုလ်ချုပ်/Admiral ||၁,၁၀၇||၇၈၀|| ၈၇၇ || −၂၀.၈ %
|-  style=&quot;text-align:center; background:#f0f0f0;&quot;
|ဗိုလ်မှူးကြီး/Captain 1st Rank || ၂၅,၆၆၅ ||  || ၉,၁၁၄ || −၆၄.၅ %
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး/Captain 2nd Rank || ၁၉,၃၀၀ ||  || ၇,၅၀၀ || −၆၁ %
|-  style=&quot;text-align:center; background:#f0f0f0;&quot;
|ဗိုလ်မှူး/Captain 3rd Rank || ၉၉,၅၅၀ ||  || ၂၅,၀၀၀ || −၇၅ %
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|ဗိုလ်ကြီး/Captain Lieutenant || ၉၀,၀၀၀ ||  || ၄၀,၀၀၀ || −၅၆ %
|-  style=&quot;text-align:center; background:#f0f0f0;&quot;
|First Lieutenant/Senior Lieutenant || ၃၀,၀၀၀ ||  || ၃၅,၀၀၀ || +၁၇%
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|ဗိုလ် || ၂၀,၀၀၀ ||  || ၂၆,၀၀၀|| +၃၀%
|-  style=&quot;text-align:center; background:#e0e0e0;&quot;
! စုစုပေါင်း အရာရှိ || ၃၆၅,၀၀၀ || || ၂၂၀,၀၀၀ || −၄၀ %
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|''Praporshchik''/Warrant Officer || ၉၀,၀၀၀ || ၀ || ၀ || −၁၀၀ %
|-  style=&quot;text-align:center; background:#f0f0f0;&quot;
|အရာခံဗိုလ် || ၅၀,၀၀၀, || ၀ || ၀ || −၁၀၀ %
|}

မျှော်မှန်းထားသော လျော့ချမည့် အရာရှိအရေအတွက် စုစုပေါင်းမှာ ၃၃၅၀၀၀ မှ ၁၅၀၀၀၀ ထိဖြစ်သော်လည်း ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလအစောပိုင်းတွင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အနာတိုလီ ဆာဒျူ‌ကော့ဗ်မှ ယခင်လျာထားချက်အား ဖျက်သိမ်း၍ အရာရှိအရေအတွက်အား ၇၀၀၀၀ မှ ၂၂၀၀၀၀ ထိ တိုးမြှင့်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.militaryparitet.com/teletype/data/ic_teletype/13504/|title=16.01.12 Реформа ВС РФ повысила эффективность авиации&amp;nbsp;— командир авиагруппы ВВС&amp;nbsp;— Военный паритет|publisher=Militaryparitet.com|accessdate=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|archive-url=https://web.archive.org/web/20140323105519/http://www.militaryparitet.com/teletype/data/ic_teletype/13504/#|archive-date=23 March 2014|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
ရုရှားတပ်မတော်၏ အုပ်ချုပ်ကွပ်ကဲမှုတာဝန်အား ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ၏ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ တာဝန်ခံသည်။ ဆိုဗီယက်ခေတ်တွင် စစ်ဦးစီးချုပ်သည် ရုရှားတပ်မတော်အား အမိန်ပေးခြင်းနှင့် အုပ်ချုပ်ကွပ်ကဲခြင်းကို အဓိကပြုလုပ်သူဖြစ်ပြီး ထိုသည်ကို ရုရှားအရေးကျွမ်းကျင်သူ အမေရိကန်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝီလျံ အိုဒွန်မှ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမရှိသော ဆိုဗီယက်ဦးစီးချုပ်မှာ ဖြစ်တန်ကောင်းပြီး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ဦးစီးချုပ်မရှိပဲနဲ့တော့ မဖြစ်နိုင်ဟု ၁၉၉၈ ခုနှစ်ပိုင်းလောက်က ပြောဆိုခဲ့ဘူးသည်။ သို့သော်လည်း လက်ရှိ စစ်ဦးစီးချုပ်နေရာမှာ ဝန်ကြီးဌာန၏ မဟာဗျူဟာမြောက်စီမံကိန်းဌာနတစ်ခုကဲ့သို့ပဲ လျော့ချထားပြီး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဖြစ်သော ဆီဂရဲရီ ရှိုးအီဂူသည် လက်ရှိတွင် တပ်ဖွဲ့ဝင်များအပေါ်တွင် အုပ်ချုပ်မှု အခွင့်အာဏာအား ရရှိထားသည်။ အခြားသော ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံးများအဖြစ် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့၊ ရထားထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့၊ ဆက်သွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့နှင့် ဆောက်လုပ်ရေးတပ်ဖွဲ့တို့ ပါဝင်သည်။ လက်ရှိ စစ်ဦးချုပ်မှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဗာလေရီ ဂရာစီမော့ဗ်ဖြစ်သည်။  

ရုရှားတပ်မတော်အား ကြည်းတပ်၊ ရေတပ်နှင့် လေတပ်ဟူ၍ ကဏ္ဍ ၃ ခု ခွဲခြားထားသည်။ ထို့ပြင် မဟာဗျူဟာမြောက် ဒုံးတပ်ဖွဲ့နှင့် လေကြောင်းချီတပ်ဖွဲ့ဟူ၍ သီးခြားလက်ရုံးတပ်ဖွဲ့ ၂ ခုလည်း ခွဲခြားထားသေးသည်။ 

=== စစ်ဒေသကြီးများ ===
[[File:Military districts of Russia 2016.svg|thumb|upright 1.6|၂၀၁၆ ခုနှစ်စာရင်းများအရ ရုရှားနိုင်ငံ၏ စစ်ဒေသကြီးများ&lt;br&gt;{{legend|#FF8080|အနောက်ပိုင်းစစ်ဒေသကြီး}} {{legend|#78B3FF|မြောက်ပိုင်းဒေသ မဟာဗျူဟာမြောက် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်}} {{legend|#D6A477|တောင်ပိုင်းစစ်ဒေသကြီး}} {{legend|#B3FF80|အလယ်ပိုင်းစစ်ဒေသကြီး}} {{legend|#FEC82C|အရှေ့ပိုင်းစစ်ဒေသကြီး}}]]
၂၀၁၀ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းမှစ၍ ကြည်းတပ်များ၊ ထို့အတူ လေတပ်နှင့် ရေတပ်တို့ကို ဖော်ပြပါ စစ်ဒေသကြီးများဖြင့် ခွဲခြားထားသည်။  

*  အနောက်ပိုင်းစစ်ဒေသကြီး 

*  တောင်ပိုင်းစစ်ဒေသကြီး 

*  အလယ်ပိုင်းစစ်ဒေသကြီးနှင့်  

*  အရှေ့ပိုင်းစစ်ဒေသကြီးတို့ဖြစ်သည်။ 

ထိုစစ်ဒေသကြီးများနှင့်အတူ အနောက်၊ တောင်၊ အလယ်နှင့် အရှေ့ဟူ၍ မဟာဗျူဟာမြောက် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်(Joint Strategic Command) ၄ ခုဖွဲ့စည်းထားသည်။ ယခင် ၁၉၉၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ ခုနှစ်အထိ ကြည်းတပ်အား မော်စကိုစစ်ဒေသကြီး၊ လီနင်ဂရတ်စစ်ဒေသကြီး၊ မြောက်ကော့ကေးရှန်းစစ်ဒေသကြီး၊ ဗော်ဂါ-ယူရယ်စစ်‌ဒေသကြီး၊ ဆိုက်ဘေးရီးယားစစ်ဒေသကြီးနှင့် အရှေ့ဖျားစစ်ဒေသကြီးဟူ၍ စစ်ဒေသ ၆ ခုဖြင့် တပ်ဖြန့်ထားပြီး ကာလင်နင်ဂရတ်စစ်ဒေသအား ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ်ထိ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ထိုစစ်ဒေသ ၇ ခုအား စစ်ဒေသ ၄ ခုအဖြစ်သို့ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ယခုအခါတွင် ထိုစစ်ဒေသတို့၌ လေတပ်နှင့် ရေတပ်တို့ကိုပါ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ယခင် ထရန့်ကော့ကေးဆပ် တပ်ပေါင်းစု၏ အာမေးနီးယားနိုင်ငံ၌ ကျန်ရှိခဲ့သော တစ်ခုတည်းသော စစ်စခန်းဖြစ်သည် အမှတ် ၁၀၂ စစ်အခြေစိုက်စခန်းအား တောင်ပိုင်းစစ်ဒေသကြီးအတွင်းသို့ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။  

၂၀၁၀ ခုနှစ် နှစ်လယ်ပိုင်းတွင် ပိုမိုတောင့်တင်းခိုင်မာမှုရှိစေရန် စစ်ဒေသကြီးများနှင့် ရေတပ်၏ သင်္ဘောစုများနှင့် ပေါင်းစပ်ပြီး မဟာဗျူဟာမြောက် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များအဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းမှုအား ကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite journal|first=Andrew|last=Wallace|url=http://www.bu.edu/phpbin/news-cms/news/?dept=732&amp;id=56306|title=New military command structure and outsourcing initiatives|journal=THE ISCIP ANALYST (Russian Federation) an Analytical Review|publisher=Boston University|volume=XVI|issue=13|date=27 May 2010|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121021200710/http://www.bu.edu/phpbin/news-cms/news/?dept=732&amp;id=56306|archivedate=21 October 2012|archive-date=21 October 2012|access-date=19 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20121021200710/http://www.bu.edu/phpbin/news-cms/news/?dept=732&amp;id=56306}} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.bu.edu/phpbin/news-cms/news/?dept=732&amp;id=56306 |access-date=19 November 2020 |archive-date=21 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021200710/http://www.bu.edu/phpbin/news-cms/news/?dept=732&amp;id=56306 }}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် မြောက်ပိုင်းရေတပ်သင်္ဘောစုအား  သီးခြား မဟာဗျူဟာမြောက် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်အဖြစ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပထဝီဝင်ဆိုင်ရာအရာ ခွဲခြားထားသော ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် ၅ ခုမှာ-  

* အနောက်ပိုင်းဒေသ မဟာဗျူဟာမြောက် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် - အနောက်ပိုင်း စစ်ဒေသကြီး([[စိန့်ပီတာစဘတ်မြို့]]၌ ဌာနချုပ်ရှိ)၊ ဘောလ်တစ်ရေတပ်သင်္ဘောစုပါဝင်သည်။ 

* မြောက်ပိုင်းဒေသ မဟာဗျူဟာမြောက် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် - မြောက်ပိုင်းဒေသသင်္ဘောစု မဟာဗျူဟာမြောက်ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (ဆဲဗျဲရာမော့စ်မြို့၌ ဌာနချုပ်ရှိ)၊ မြောက်ပိုင်းဒေသသင်္ဘောစုပါဝင်သည်။ 

* တောင်ပိုင်းဒေသ မဟာဗျူဟာမြောက် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲမှုဌာနာချုပ် - တောင်ပိုင်းစစ်ဒေသကြီး([[ရပ်စတော့ဗ် နာ ဒန်နူမြို့]]တွင် ဌာနချုပ်ရှိ)၊ ကက်စပီယံဗျူဟာရေယာဉ်စုပါဝင်သည်။ 

* အလယ်ပိုင်းဒေသ မဟာဗျူဟာမြောက် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် - အလယ်ပိုင်းစစ်ဒေသကြီး ([[ယဲ့ကာကျယ်ရင်ဘုဂ်မြို့]]တွင် ဌာနချုပ်ရှိ)။ 

* အရှေ့ပိုင်းဒေသ မဟာဗျူဟာမြောက် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် - အရှေ့ပိုင်းစစ်ဒေသကြီး(ဟာဘာရာ့စ်မြို့တွင် ဌာနချုပ်ရှိ)၊ ပစိဖိတ်ရေတပ်သင်္ဘောစုပါဝင်သည်။ 

ထိုစီမံချက်အတိုင်း တပ်များအား ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် တပ်ဖြန့်ချထားပြီး ထိုသည်မှာ ယခင် စစ်ဦးစီးချုပ်ဟောင်းဖြစ်သူ ယူရီ ဘာလူယဲ့ဗ်စကီး၏ မပြီးမြောက်ခဲ့သော အရှေ့ပိုင်းဒေသကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်ဖွဲ့စည်းရန် အဆိုပြုချက်အား အကောင်းအထည်ဖော်ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|first=Alexsander|last=Golts|url=http://www.themoscowtimes.com/opinion/article/3-heads-are-worse-than-one/410666.html|title=3 Heads are worse than one|newspaper=The Moscow Times|date=20 July 2010|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100722071902/http://www.themoscowtimes.com/opinion/article/3-heads-are-worse-than-one/410666.html|archivedate=22 July 2010}}&lt;/ref&gt; ကျန်ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် ၄ ခုမှ သမ္မတ မစ်ဒဗျဲဂျဲ့၏ အမိန့်ဖြင့် ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://en.rian.ru/mlitary_news/20100714/159810197.html|title=Russia sets up four strategic commands|publisher=RIA Novosti|date=14 July 2010|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100716000240/http://en.rian.ru/mlitary_news/20100714/159810197.html|archivedate=16 July 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://en.rian.ru/infographics/20100924/160713452.html|title=Russia's regional military commands|publisher=RIA Novosti|date=September 2010|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111206232032/http://en.rian.ru/infographics/20100924/160713452.html|archivedate=6 December 2011}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ရုရှားလေတပ်၏ ယခင်အထူးစစ်ဆင်ရေးဌာနချုပ်အား အခြေတည်၍ ဒုံးနှင့် အာကာသရန်ကာကွယ်ရေး မဟာဗျူဟာမြောက် စစ်ဆင်ရေးဌာနချုပ်အား တည်ထောင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် သမ္မတ၏ အမိန့်အာဏာဖြင့် ထိုအသစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ဌာနချုပ်များအတွက် တပ်မှူးများအား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.kremlin.ru/acts/10032|script-title=ru:Кадровые изменения в Вооружённых Силах|trans-title=Staffing changes in the Armed Forces|language=ru|publisher=Presidential Administration of Russia|date=9 January 2011|accessdate=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110112174311/http://news.kremlin.ru/acts/10032|archivedate=12 January 2011}}&lt;/ref&gt;  

Globalsecurity.org ၏ စာရင်းများအရ ရုရှားနိုင်ငံ၏ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များမှာ သမ္မတနှင့် စစ်ဦးစီးချုပ်အတွက် [[မော်စကိုမြို့]]တောင်ဘက် ၈၀ ကီလိုမီတာ(၅၀ မိုင်)အကွာရှိ ချက်ကော့/ရှာရာပိုဗာဒေသ၊ ပန်ဇာမြို့အနီးရှိ ချာအာဒါယဲ့ဗ်ကာဒေသ၊ မော်စကိုမြို့အနီးရှိ ဘာရိုနာဗာဒေသ၊ နိုင်ငံတော်ခေါင်းဆောင်းကြီးများအားလုံးအတွက် လီပျဲ့စ်မြို့ရှိ ဌာန၊ ယူရယ်ဒေသရှိ ယာမန်တာအူတောင်နှင့် မဟာဗျူဟာမြောက် ဒုံးတပ်ဖွဲ့အတွက် ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များအဖြစ် မော်စကိုမြို့တွင် ကုဆယ်ဗာခရိုင်(ပင်မ)နှင့် ယူရယ်ဒေသတွင် ကော့စ်ဗင်းစကီးတောင်(‌ရွေ့လျား)တို့တွင် ထားရှိသည်ဟု ဆိုထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.globalsecurity.org/wmd/world/russia/c3i_fac.htm|title=Strategic C3I Facilities|publisher=globalsecurity.org|date=2000|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20030112015553/http://www.globalsecurity.org/wmd/world/russia/c3i_fac.htm|archivedate=12 January 2003}}&lt;/ref&gt; ထို့ပြင် မော်စကိုမြို့ရှိ ဘန်ကာအများစုကို အမှတ် ၂ အထူး မော်စကို မီသရိုလိုင်းဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားနိုင်သည်ဟု မှန်းဆချက်များလည်း ရှိနေသည်။  

ရုရှားနိုင်ငံ လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သော အဖွဲ့အစည်းများဖြစ်သည့် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနအောက်ရှိ ပြည်ထဲရေးတပ်ဖွဲ့ (နိုင်ငံတော်အစောင့်တပ်ဖွဲ့ဌာနချုပ်၏ ရုရှားအမျိုးသား အစောင့်တပ်ဖွဲ့)၊ ရုရှားနိုင်ငံ နယ်ခြားစောင့်ဌာန(ဖက်ဒရယ်လုံခြုံရေးဌာန၏ အစိတ်အပိုင်း)၊ ကရင်မလင်နန်းစောင့်တပ်ရင်းနှင့် ဖက်ဒရယ်ကာကွယ်ရေးဌာန၏ အစိတ်အပိုင်းများနှင့် အရေးပေါ်အခြေအနေ ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ၁၉၉၅ ခုနှစ်မှစတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော နိုင်ငံတော်၏ အရပ်ဖက်ကာကွယ်ရေးဌာနများနှင့် ယခင်တည်ရှိခဲ့သော အရပ်ဖက်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့မှ ပေါ်ပေါက်လာသော အဖွဲ့အစည်းများသည် ရုရှားနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ထိန်းချုပ်ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် မပါဝင်ပေ။

=== ရေတပ်သင်္ဘောစုများ ===
[[File:Map of Northern Fleet bases ENG.svg|thumb|Map of naval bases, shipyards and spent fuel storage sites operated by the Northern Fleet|226x226px]]
ရုရှားနိုင်ငံ၏ ရေတပ်တွင် ရေတပ်သင်္ဘောစု ၄ ခုနှင့် ဗျူဟာရေယာဉ်စု ၁ ခုတို့ ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့မှာ- 

* မြောက်ပိုင်းရေတပ်သင်္ဘောစု (ဆဲဗျဲရာမော့စ်မြို့၌ ဌာနချုပ်ရှိ)၊ သီခြား မဟာဗျူဟာမြောက်ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ 
* ဘောလ်တစ်ရေတပ်သင်္ဘောစု (သီးခြားနယ်မြေတစ်ခုဖြစ်သော ကာလင်နင်ဂရက်အောဗလက်ရှိ [[ကာလင်နင်ဂရတ်မြို့]]၌ ဌာနချုပ်ရှိ)၊ အနောက်ပိုင်းဒေသ မဟာဗျူဟာမြောက် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်၏ လက်အောက်ခံဖြစ်သည်။ 
* ပင်လယ်နက်ရေတပ်သင်္ဘောစု ([[ဆီပတ်စတိုပိုမြို့]]တွင် ဌာနချုပ်၊ ထိုမြို့သည် အငြင်းပွားဖွယ်ရာဒေသဖြစ်သော ခရိုင်းမီးယားကျွန်းဆွယ်၌ တည်ရှိသည်)၊ တောင်ပိုင်းဒေသ မဟာဗျူဟာမြောက် ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်၏ လက်အောက်ခံဖြစ်သည်။  
* ပစိဖိတ်ရေတပ်သင်္ဘောစု (ဗလာဒီဗော့စတော့မြို့တွင် ဌာနချုပ်ရှိ)၊ အရှေ့ပိုင်းဒေသ မဟာဗျူဟာမြောက် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်၏ လက်အောက်ခံဖြစ်သည်။  
* ကက်စပီယံဗျူဟာရေယာဉ်စု ([[အက်စထရာကန်မြို့]]တွင် ဌာနချုပ်ရှိ)၊ တောင်ပိုင်းဒေသ မဟာဗျူဟာမြောက် ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်၏ လက်အောက်ခံဖြစ်သည်။ 

ကာလင်နင်ဂရက်အထူးဒေသသည် မြေပြင်နှင့် ကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့များပါ ဖွဲ့စည်းထားသော ဘောလ်တစ်ရေတပ်သင်္ဘောစု တပ်မှူး၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်၌ တည်ရှိသည်။ ထိုတပ်ဖွဲ့သည် မော်တာရိုင်ဖယ်တပ်မဟာကြီး၊ Sulhoi Su-27 ‘Flanker’ တိုက်ခိုက်ရေးလေတပ်ရင်းနှင့် အခြားတပ်ဖွဲ့တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ယခင် အမှတ် ၁၁ အစောင့်တပ်တော်ဖြစ်သည်။  

ထို့အတူ ပျဲ့သရာပါလော့ဗ်-ကမ်ချထ်စကီးတွင် ဌာနချုပ်ရှိသော အရှေ့မြောက် တပ်နှင့်တပ်ဖွဲ့များအုပ်စုသည် ကမ်ချသကာကရိုင်းနှင့် ချူကော့သကာ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသရှိ ရုရှားတပ်များအားလုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး ဗလာဒီဗော့စတော့တွင် ဌာနချုပ်ရှိသော ပစိဖိတ်ရေတပ်သင်္ဘောစု အုပ်ချုပ်သူတပ်မှူး၏ လက်အောက်တွင် ရှိသည်။

== စစ်မှုထမ်း ==
[[File:Alabino220415part1-06.jpg|thumb|၂၀၁၅ ခုနှစ် အောင်ပွဲနေ့ စစ်ရေးပြအခမ်းအနား(မော်စကို)တွင် ချီတက်စစ်ရေးပြနေသော ရုရှား တပ်ဖွဲ့ဝင်များ]]
[[File:2015 Moscow Victory Day Parade - 01.jpg|thumb|၂၀၁၅ ခုနှစ် အောင်ပွဲနေ့ စစ်ရေးပြအခမ်းအနား(မော်စကို)တွင် တွေ့ရသော ရုရှားတပ်ဖွဲ့ဝင်များ]]
[[File:FinalCheck2018-13.jpg|thumb|Inspection of the 56th Guards Air Assault Brigade of the Russian Airborne Forces (2018).]]
ရုရှားနိုင်ငံတွင် စစ်မှုမထမ်းမနေရဥပဒေသည် အကျုံးဝင်နေဆဲဖြစ်ပြီး စစ်မှုထမ်းကာလမှာ ၁၂ လဖြစ်ပြီး သတ်မှတ်ထားသော အသက်အရွယ်မှာ ၁၈ နှစ်မှ ၃၃နှစ်ကြားဖြစ်သည်။ စစ်မှုထမ်းရွေ့ဆိုင်းခွင့်ကို ဘွဲ့ကြိုနှင့် ဘွဲ့ရကျောင်းသားများ၊ မသန်စွမ်းသော ဆွေမျိုးများအား ထောက်ပံ့နေရသော တစ်ဦးတည်းသာရှိသော သူများ၊ အနည်းဆုံးကလေးနှစ်ယောက်၏ မိဘများနှင့် သမ္မတ၏ ထုတ်ပြန်ချက်ပေါ်မူတည်သော အချို့ စစ်ဖက်နှင့်ဆက်နွယ်သော လုပ်ငန်းများမှ အလုပ်သမားအချို့တို့ဖြစ်သည်။ ပါရဂူဘွဲ့ရရှိပြီးသော ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ စစ်မှုထမ်းဆောင်စဉ် ကျဆုံးခဲ့သော သို့မဟုတ် ကိုယ်လက်အင်္ဂါချို့ယွင်းခဲ့သော တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သောပုဂ္ဂိုလ်၏ သားနှင့် ညီအစ်ကိုများသည် စစ်မှုမထမ်းမဆောင်ရခြင်းမှ ကင်းလွတ်ခွင့်ရှိသည်။ 

ရုရှားစစ်တပ်အတွင်း၌ ကျယ်ပြန့်သော ပြဿနာတစ်ရပ်ရှိပြီး ၎င်းမှာ ဂျယ်ဒါဗ့်ရှီးနာဟုခေါ်သည့် အထက်အောက်အနိုင်ကျင့်မှုဖြစ်သည်။ ထိုသည်မှာ ဥပဒေအရ စစ်မှုထမ်းသူ ပထမနှစ်များအား ဥပဒေအရ စစ်မှုထမ်းသူ ဒုတိယနှစ်များက အနိုင်ကျင့်ကြခြင်းဖြစ်ပြီး ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် စစ်မှုထမ်းကာလအား ၂ နှစ်သို့ ပြောင်းလဲတိုးမြှင့်လိုက်ပြီးချိန်မှ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Odom, The Collapse of the Soviet Military&lt;/ref&gt; လူ့အခွင့်အရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ အန်နာ ပါလိထ်ကော့ဗ်စကားယားမှ “ပြီးပြည့်စုံသော တပ်ရင်းတစ်ခုဖြစ်တဲ့ လူ ၅၀၀ ကျော်သည် ရန်သူ့၏ သေနက်ဒဏ်ကြောင့်မဟုတ်ပဲ ထိုးနှက်မှုကြောင့် အသတ်ခံနေရသည်”ဟု ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ပြောဆိုခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Politkovskaya2007&quot;&gt;{{cite book|last=Politkovskaya|first=Anna|author-link=Anna Politkovskaya|title=Putin's Russia: Life in a Failing Democracy|url=https://books.google.com/books?id=oju7iVVo-QMC&amp;pg=PA2|year=2007|publisher=Henry Holt and Company|isbn=978-1-4299-3915-7|page=2|access-date=30 December 2020|archive-date=28 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231028174415/https://books.google.com/books?id=oju7iVVo-QMC&amp;pg=PA2#v=onepage&amp;q&amp;f=false|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ဤပြဿနာအား တိုက်ဖျက်နိုင်ရန်အတွက် ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် အမိန့်ဒီဂရီတစ်ခုကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး စစ်မှုမထမ်းမနေရကာလအား ၂၄ လမှ ၁၈ လသို့ လျော့ချခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်၌ ထိုကာလအား တစ်နှစ်အထိလျော့ချခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://english.pravda.ru/russia/history/07-05-2007/91060-russian_army-0|title=History of Russian Armed Forces started with biggest military redeployment ever|newspaper=Pravda|date=7 May 2007|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070512094841/http://english.pravda.ru/russia/history/07-05-2007/91060-russian_army-0|archive-date=12 May 2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|format=PDF|last=Giles|first=Keir|author-link=Keir Giles|title=Where have all the soldiers gone?: Russia's military plans versus demographic reality|url=http://www.da.mod.uk/DesktopModules/EasyDNNNews/DocumentDownload.ashx?portalid=0&amp;moduleid=2116&amp;articleid=661&amp;documentid=789|year=2006|publisher=Conflict Studies Research Centre|isbn=978-1-905058-92-1|access-date=၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၀|postscript=: Explores some of the challenges of the March 2007 transition to the new approach to deployment.|archive-date=26 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190626174116/https://www.da.mod.uk/DesktopModules/EasyDNNNews/DocumentDownload.ashx?portalid=0&amp;moduleid=2116&amp;articleid=661&amp;documentid=789|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ရုရှားတပ်မတော်၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းသော စစ်မှုထမ်းများသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် စာချုပ်ဖြင့် ချုပ်ဆိုထမ်းဆောင်ကြသူများဖြစ်သည်။&lt;ref name=cia&gt;Central Intelligence Agency, [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html The World Fact Book: Russia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150703195129/https://www.cia.gov/Library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html# |date=3 July 2015 }}&lt;/ref&gt; နောင်မကြာမီကာလ၌ တပ်မတော်သည် စာချုပ်/ စစ်မှုမထမ်းမနေရဥပဒေဖြင့် ထမ်းဆောင်ကြသူများ ရော၍နေသော တပ်မတော်တစ်ခု ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref name=cia/&gt; အကယ်၍ အမြဲတမ်းတပ်ဖွဲ့များသည် ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင် လက်နက်ကိုင်ပဍိပက္ခကို မဟန့်တားနိုင် သို့မဟုတ် မဖိနှိပ်လျှင် အမြဲတမ်းတပ်ဖွဲ့အား ထောက်ပံ့ပေးနိုင်သော ရင်းမြစ်ရှိစေရန် ရုရှားတပ်မတော်အနေဖြင့်အရန်တပ်ဖွဲ့ဖွဲ့စည်းနိုင်ရန် လိုအပ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mil.ru/eng/1862/12069/index.shtml|title=Recruitment: New Personnel Policy|website=Russian Ministry of Defence Official Website|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060823104531/http://www.mil.ru/eng/1862/12069/index.shtml|archive-date=23 August 2006|accessdate=5 January 2021|archivedate=23 August 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060823104531/http://www.mil.ru/eng/1862/12069/index.shtml}}&lt;/ref&gt; လက်ရှိအချိန်တွင် ရုရှားနိုင်ငံသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ပရောဖက်ရှင်နယ်စစ်သားအရေအတွက်သည် စစ်မှုမထမ်းမနေရစစ်သည်အရေအတွက်ထက် များပြားနေကြောင်း ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဆီဂရဲရီ ရှိုးအီဂူသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် သတင်းမီဒီယာသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လတွင် ရုရှားတပ်မတော်၌ စာချုပ်ဖြင့် စစ်မှုထမ်းသူအရေအတွက် ၄၀၀,၀၀၀ နီးပါးရှိ၍နေသည်။ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဆီဂရဲရီ ရှိုးအီဂူ၏ အဆိုအရ တပ်ရင်းကြီးနှင့် တပ်မဟာတိုင်းတွင် တပ်ရင်း ၂ ခုမှာ စာချုပ်ဖြင့် စစ်မှုထမ်းသူများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး ကျန်တပ်ရင်းတစ်ခုမှာ တိုက်ခိုက်သည့် စစ်ဆင်ရေးများတွင် မပါဝင်သော တပ်သားသစ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ လက်ရှိအချိန်၌ တပ်မတော်ရှိ ဗျူဟာတပ်ရင်း ၁၃၆ ခုတွင် စာချုပ်ဖြင့် ချုပ်ဆိုသူများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://tass.com/defense/1048138 |title=Nearly 400,000 contractors serve in Russian army - Military &amp; Defense |publisher=TASS |access-date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt;  ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လတွင် စစ်မှုမထမ်းမနေရ ဥပဒေဖြင့် စစ်မှုထမ်းသူ ၂၂၅,၀၀၀ ရှိပြီး စာချုပ်ဖြင့် စစ်မှုထမ်းသူအရေအတွက်မှာ ၄၀၅,၀၀၀ ရှိ၍နေသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |author=analysis focus army defence military industry army |url=https://www.armyrecognition.com/analysis_focus_army_defence_military_industry_army/russian_defense_minister_reports_to_federation_council.html |title=Russian Defense Minister reports to Federation Council &amp;#124; analysis focus army defence military industry army |publisher=Armyrecognition.com |date=2020-03-27 |access-date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁ |archive-date=28 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728121157/https://www.armyrecognition.com/analysis_focus_army_defence_military_industry_army/russian_defense_minister_reports_to_federation_council.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://tass.com/defense/1236937&lt;/ref&gt;

ရုရှားတပ်မတော်၏ ရဲဘော်သစ်စုဆောင်းခြင်းတွင် လွတ်လပ်သော ဓနသဟာယနိုင်ငံများမှ ရုရှားလူမျိုးမဟုတ်သော နိုင်ငံသားများအတွက်လည်း ဝင်ရောက်အမှုထမ်းနိုင်ခွင့်ရှိစေရန် ခွင့်ပြုထား၍ထားသည်။&lt;ref&gt;&quot;Azeris attracted to serve in Russian army.&quot; &lt;u&gt;BBC Worldwide Monitoring&lt;/u&gt;. (Originally in the Azerbaijani paper ''Echo''.) 14 March 2005. (Via Lexis-Nexis, 27 July 2005).&lt;/ref&gt; ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ရုရှားပါလီမန်သည် ယေဘုယျအားဖြင့် နိုင်ငံခြားသားများအား ရုရှားတပ်မတော်တွင် ခန့်အပ်ပြီး နှစ်ကာလတစ်ခု တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီးနောက် ရုရှားနိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်ပေးမည့် ဥပဒေကို အတည်ပြုပေးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Henry Ivanov, Quality not quantity: Country Briefing: Russia, Jane's Defence Weekly, 17 December 2003, p.25&lt;/ref&gt;  နိုင်ငံခြားသားများသည် ရုရှားနိုင်ငံ ပတ်စပို့ရရှိပြီးနောက်မှသာ ရုရှားတပ်မတော်တွင်း၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့်ရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနစီမံကိန်းအရ နှစ်နိုင်ငံအတွက် နိုင်ငံသားခံယူထားသူမဟုတ်သော နိုင်ငံခြားသားများသည် ၅ နှစ် စစ်မှုထမ်းစာချုပ်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးနိုင်ပြီး ၃ နှစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီးနောက် ရုရှားနိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်အတွက် အကျုံးဝင်စေခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|first=Lidia|last=Okorokova|url=http://www.themoscownews.com/news/20101125/188233351.html|title=Russia's new Foreign Legion|publisher=The Moscow News|date=25 November 2010|access-date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717014643/http://www.themoscownews.com/news/20101125/188233351.html|archive-date=17 July 2011|accessdate=5 January 2021|archivedate=17 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110717014643/http://www.themoscownews.com/news/20101125/188233351.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://info-wars.org/2010/11/29/now-you-can-join-the-russian-foreign-legion/|title=Now you can join the 'Russian Foreign Legion'|publisher=info-wars.org|date=29 November 2010|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111114211137/http://info-wars.org/2010/11/29/now-you-can-join-the-russian-foreign-legion/|archive-date=14 November 2011|accessdate=5 January 2021|archivedate=14 November 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111114211137/http://info-wars.org/2010/11/29/now-you-can-join-the-russian-foreign-legion/}}&lt;/ref&gt; ထိုပြောင်းလဲမှုသည် ဓနသဟာယနိုင်ငံများမှ နိုင်ငံသားများအား ရုရှားနိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်အား လျင်မြန်စွာရရှိနိုင်စေခဲ့ပြီး ထိုစစ်တပ်၏ လူသစ်စုဆောင်းခြင်းသည် ရုရှားနိုင်ငံ လူဝင်မှုပြဿနာနှင့် ကြုံတွေ့စေခဲ့သည်။ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော စစ်သားတိုင်းသည် ရုရှားတပ်မတော်သည် စစ်မှုထမ်းသက်သေခံကဒ်ပြားရရှိသည်။

ရုရှားတပ်မတော်၏ ဆုတံဆိပ်နှင့် ဘွဲ့ထူးဂုဏ်ထူးချီးမြှင့်ခြင်းသည် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဆုတံဆိပ်စည်းမျဉ်းများအရ လွှမ်းခြုံဆောင်ရွက်သည်။ 

၂၀၁၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၇ တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နီကိုလိုင်း မာကာရော့ဗ်မှ ရုရှားနိုင်ငံသည် စစ်မှုမထမ်းမနေရ တာဝန်နှင့်ပတ်သက်၍ ပြဿနာတစ်ခုနှင့် ကြုံတွေနေရပြီဟု ဆိုခဲ့သည်။ ထိုသည်မှာ ထမ်းဆောင်ရန် အမျိုးသားအရေအတွက် မလုံလောက်သည့်အပြင် စစ်မှုထမ်းကာလကို ထက်ဝက်ထိ လျော့ချရန် ဖိအားပေးခံရခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.globalsecurity.org/wmd/library/news/russia/2011/russia-111117-rianovosti02.htm|title=Russian military has 'no one left to draft'|publisher=RIA Novosti|via=globalsecurity.org|date=17 November 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150405091615/http://www.globalsecurity.org/wmd/library/news/russia/2011/russia-111117-rianovosti02.htm|archive-date=5 April 2015}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လတွင် စစ်မှုမထမ်းမနေရ ဥပဒေမှ တိမ်းရှောင်သူသည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထက်စာလျှင် ၆၆% မျှ လျော့ကျသွားခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဆောင်းဦးတွင် ရုရှားတပ်မတော်သို့ ဝင်ရောက်စစ်မှုထမ်းခဲ့သော လူငယ် ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် စစ်မှုထမ်းရန် သင့်လျော်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ရွေ့ပြောင်းလှုပ်ရှားတပ်ဖွဲ့ ခေါင်းဆောင်၏ အဆိုအရ မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း လူသစ်များ၏ ကျန်းမာကြံ့ခိုင်ရေးသည် ၇% ထိ တိုး၍လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://tass.com/society/1047598 |title=Military draft dodging declines 66% since 2012 - Society &amp; Culture |publisher=TASS |access-date=2020-06-09}}&lt;/ref&gt; 

၂၀၁၃ ခုနှစ် မတ်လတွင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဆီဂရဲရီ ရှိုးအီဂူသည် ထိုနှစ်ကုန်လျှင် စစ်တန်းလျားတိုင်း၌ ရေပန်းဖြင့်ရေချိုးရန်နေရာများ ပြုလုပ်ပေးမည်ဟု ကတိပေးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://en.ria.ru/military/20130204/179217279/Russian-Defense-Chief-Promises-Soldiers-Showers-by-Year-End.html|title=Russian Defense Chief Promises Soldiers Showers by Year End|publisher=RIA.ru|date=4 February 2013|access-date=18 May 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161011233746/https://en.ria.ru/military/20130204179217279-Russian-Defense-Chief-Promises-Soldiers-Showers-by-Year-End/|archive-date=11 October 2016|accessdate=5 January 2021|archivedate=11 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161011233746/https://en.ria.ru/military/20130204179217279-Russian-Defense-Chief-Promises-Soldiers-Showers-by-Year-End/}}&lt;/ref&gt; RIA သတင်းဌာန၏ အဆိုအရ ရေပန်းများထားရှိခြင်း အစီအစဉ်သည် မကြာသေးမီကာလက ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ကြေညာခဲ့သော သက်တောင့်သက်သာဖြစ်စေရန် အဆင်မြှင့်တင်မှု လုပ်ငန်းစဉ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဇန်နဝါရီလလယ်လောက်တွင်လည်း ရှိုးအီဂူမှ သူ၏ ပါ့ကျန်ကီးဟုခေါ်သော ခြေထောက်အား ပတ်စည်းသည် အဝတ်သည် ခေတ်မမီတော့သဖြင့် စွန့်ပစ်တော့မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီးနောက် စစ်ယူနီဖောင်းသစ်၏ ရုရှားဒီဇိုင်းနာများမှ ဆောင်းတွင်းတွင် ဆောင်းရသော ဦရှန်းကာဟုခေါ်သည် နားများကို ဖုံးအုပ်သော အစရှည်များပါသည့် ဦးထုတ်အား ပို၍ခေတ်မီသော ဦးထုပ်ပုံစံဖြင့် အစားထိုးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ရုရှားတပ်မတော်တွင် စစ်ယူနီဖောင်းသစ်များအား ထုတ်ပေးခဲ့သည့် ၂၀၁၃ မှ ၂၀၁၅ ခုနှစ်အတွင်းတွင် ဦးထုပ်ဒီဇိုင်းအား မြှင့်တင်ခဲ့သည်။ သမာရိုးကျ ရိုးရာဒီဇိုင်း၏ ပုံစံသစ်ဖြစ်သော ဦးထုပ်သည် အပူထိန်းမှုအား ပို၍ကောင်းမွန်ပြီး နားကိုဖုံးအုပ်သော အစမှာ ပို၍ရှည်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://tass.com/defense/1024564# |title=Archived copy |access-date=9 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181009211307/http://tass.com/defense/1024564# |archive-date=9 October 2018 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;  
	
ရုရှားစစ်ဖက်အရာများတွင် ထိပ်တန်းလျှို့ဝှက်အဆင့် လုံခြုံရေးရှင်းလင်းမှုရှိသူများအား ပြည်တွင်းထုတ် လုံခြုံရေးအလွန်မြင့်မားသည့် ဝှက်စာကုဒ်များဖြင့် ကာကွယ်ထားသော Atlas M-663S ဖုန်းများအား ထုတ်ပေးခဲ့သည်ဟု အီဇ်ဗျက်ကျီယာ သတင်းစာ(Izvestia newspaper)မှ ၂၀၁၈ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ပူသော ရာသီများ၌ ဝတ်ဆင်ရန် ယူနီဖောင်းပုံစံသစ်ကိုလည်း ၂၀၁၈ ခုနှစ် နှစ်လယ်ပိုင်းတွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.armstrade.org/includes/periodics/news/2018/0607/102047134/detail.shtml# |title=Archived copy |access-date=21 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180618203910/http://www.armstrade.org/includes/periodics/news/2018/0607/102047134/detail.shtml# |archive-date=18 June 2018 |url-status=live |df=dmy-all |accessdate=5 January 2021 |archivedate=18 June 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180618203910/http://www.armstrade.org/includes/periodics/news/2018/0607/102047134/detail.shtml }}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>55rxh8f7c8sy1oh990rqcj52qbn3det</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရှဆုအိရေတံခွန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>189038</id>
    <revision>
      <id>1042118</id>
      <parentid>730258</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T18:18:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1042118</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4586" sha1="df54pj04ennafjorq8q4rk82y8wc4m6" xml:space="preserve">{{Infobox waterfall
| name =ရှဆုအိရေတံခွန်
| alt_name = 洒水の滝
| photo = Shasuifalls-alt-june28-2014.jpg
| photo_caption = 
| location = [[Yamakita, Kanagawa|Yamakita]],&lt;br/&gt; [[Kanagawa Prefecture]], [[Japan]]
| coords = {{coord|35|21|9|N|139|03|41|E|source:jawiki_region:JP|display=title, inline}}
| map            = Japan |relief=1
| type = multiple fan
| height = 90 meters
| height_longest = 60 meters
| average_width = 
| number_drops = 3
| average_flow = 
| watercourse = 
| world_rank = 
}}

'''ရှဆုအိရေတံခွန်''' (洒水の滝, Shasui-no-taki) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခနဂဝစီရင်စု၊ အရှိဂရခမိခရိုင်၊ ယာမခိတမြို့ရှိ တန်းဇဝမြစ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ရေတံခွန် ဖြစ်သည်။ ရှဆုအိရေတံခွန်သည် ဆိုင်းရှောဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်၏ ပရဝုဏ်အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။  

ရှဆုအိရေတံခွန်မှ ရေလမ်းကြောင်းသုံးခုသည် ကျဆင်းဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိပြီး စုစုပေါင်းအမြင့်သည် ၉၀ မီတာရှိသည်။ အပေါ်ဘက်ရှိ ရေတံခွန်သည် ၆၉ မီတာ၊ အလယ်တစ်ခုသည် ၁၆ မီတာနှင့် အောက်ဆုံးတစ်ခုသည် ၂၉ မီတာ ရှိသည်။ ထိုရေတံခွန်များကို ၁၈၄၁ ခုနှစ် ရှင်းဆဂမိခုနိဖုဒိုခိတွင် တည်ရှိသည့် ရှဆုအိရေတံခွန် (蛇水の滝) အဖြစ် ခေါ်ကြသည်။ ထိုအမည်ကို Heian ခေတ်ကာလကတည်းက သိရှိခေါ်ဆိုနေကြသည်။ ကာမကူရခေတ်အစောပိုင်းကာလအတွင်းတွင် ထင်ရှားသည့် ရဟန်းတစ်ပါးဖြစ်သည့် မွန်ဂခုသည် ရေတံခွန်၌ ရက် ၁၀၀ နေထိုင်သီတင်းသုံးကာ တရားအားထုတ်ခြင်းနှင့် ခြိုးခြံသည့်အကျင့်များကို ကျင့်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဆိုင်းရှောကျောင်းတော်သည် Fudo Myoo ၏ ပုံရိပ်တစ်ခုပင် ဖြစ်ကာ “ရေတံခွန် ဖုဒိုး” ဟု ခေါ်ဆိုကာ ၎င်းသည်ပင် မွန်ဂခုကို ရည်ညွှန်းသည်။

ဤရေတံခွန်သည် ၁၉၉၀ ခုနှစ် ဂျပန်နိုင်ငံ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီးဌာနမှ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် “ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အကောင်းဆုံး ရေတံခွန် ၁၀၀” တွင် ပါဝင်သည်။ ၁၉၇၉ခုနှစ် ခနဂဝစီရင်စုခရီးသွားအဖွဲ့မှ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် “ခနဂဝစီရင်စုရှိ လှပသည့်နေရာ ၅၀” ထဲမှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ 

==ပြင်ပလင့်များ==
*[https://web.archive.org/web/20090811204213/http://www.town.yamakita.kanagawa.jp/kankou/ Yamakita Town homepage]
*[http://www.mizuhiroba.jp/en/meisui/shasuinotaki.html Global Waters]{{Dead link|date=July 2026 }}
*[http://www.kanagawa-kankou.or.jp/english/area/tanzawa.html Kanagawa Tourism Association] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150524072311/http://www.kanagawa-kankou.or.jp/english/area/tanzawa.html |date=24 May 2015 }}
* {{in lang|ja}} [http://www.mori-taki-nagisa.jp/100/waterfall/013.html Ministry of Environment] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201026085842/http://www.mori-taki-nagisa.jp/100/waterfall/013.html |date=26 October 2020 }}

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ရေတံခွန်များ]]</text>
      <sha1>df54pj04ennafjorq8q4rk82y8wc4m6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသီချင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>240041</id>
    <redirect title="မြန်မာ့သူရဲကောင်း (သီချင်း)" />
    <revision>
      <id>1042136</id>
      <parentid>780589</parentid>
      <timestamp>2026-07-05T02:37:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>5629</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[မြန်မာ့သူရဲကောင်း (သီချင်း)]] သို့ ပြန်ညွှန်းနှစ်ထပ်ဖြစ်နေသည်ကို ပြင်နေသည်</comment>
      <origin>1042136</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="89" sha1="gdnhgdzbivvmwxzxy6s23858lqo9vfr" xml:space="preserve">#REDIRECT [[မြန်မာ့သူရဲကောင်း (သီချင်း)]]</text>
      <sha1>gdnhgdzbivvmwxzxy6s23858lqo9vfr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဆွေးနွေးချက်:မြန်မာ့သူရဲကောင်း (သီချင်း)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>240080</id>
    <revision>
      <id>1042097</id>
      <parentid>780588</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T15:12:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RC Xtreme</username>
        <id>141544</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ဆွေးနွေးချက်:ဗမာ့သူရဲကောင်း (သီချင်း)]] စာမျက်နှာကို [[ဆွေးနွေးချက်:မြန်မာ့သူရဲကောင်း (သီချင်း)]] သို့ RC Xtremeက ရွှေ့ခဲ့သည်: Updated song name and it is now myanmar, not burma.</comment>
      <origin>780588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2118" sha1="4uuy27ubhw73jyonwya30rk8gaa76q7" xml:space="preserve">== Burma - Myanmar ==

အစိုးရကဗမာပြည်ကိုမြန်မာပြည်လို့ပြောင်းပြီးနောက်မှာဗမာတိုင်းရင်းသားဆိုတာကလွဲပြီးတစ်ပြည်လုံးလို့အဓိပ္ပာယ်ရတဲ့ဗမာဆိုတာ‌တွေကိုမြန်မာလို့ပြောင်းပြီးသားဖြစ်ပါတယ်

စတုတ္ထတန်းမြန်မာဖတ်စာ - မြန််မာ့သူရဲကောင်းသီချင်း ကိုကြည့်ပါ။ [[အသုံးပြုသူ:흐흐흐|흐흐흐]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:흐흐흐|ဆွေးနွေး]])  ၀၀:၅၉၊ ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ (UTC)

:@[[အသုံးပြုသူ:흐흐흐|흐흐흐]] &quot;ဗမာ့သူရဲကောင်း&quot; က Original title မူလသီချင်းခေါင်းစဉ်ပါ။ မူပိုင်ခွင့်နဲ့ သတ်မှတ်လို့ရတဲ့ ပစ္စည်းဖြစ်ပြီး အများပိုင်မဟုတ်ပါဘူး။ မူရင်းတေးရေးဆရာက မပြောင်းသရွေ့ &quot;ဗမာ့သူရဲကောင်း&quot; နာမည်နဲ့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ နောက် third party source တွေမှာလည်း &quot;ဗမာ့သူရဲကောင်း&quot; နာမည်ကိုပဲ သုံးပါတယ်။ See [https://www.bbc.com/burmese/in-depth-57553972] and [https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaalttlprenng-ttegiittcaachiuttiue-anupnnyaa] [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၀၇:၀၄၊ ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ (UTC)</text>
      <sha1>4uuy27ubhw73jyonwya30rk8gaa76q7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မွှေးမွှေးခိုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>258265</id>
    <revision>
      <id>1042110</id>
      <parentid>959222</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T16:13:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1042110</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15646" sha1="i7jo341h0iagrzopo7gt8usger2khgn" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
|name        = မွှေးမွှေးခိုင်
|honorific_prefix = H.E
|image       = 
|caption     = 
|order = 
|office      = [[အီတလီနိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာမြန်မာသံအမတ်ကြီး
|term_start  = ၂၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉ 
|term_end   = ၂၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2025-12/Vol-78-50.pdf|title=နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၀၂/၂၀၂၅|work=မြန်မာနိုင်ငံတော်ပြန်တမ်း|access-date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅}}&lt;/ref&gt;
|predecessor = [[မြင့်နောင်]] &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://myanmar.gov.mm/en/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/--7100?refererPlid=20137&amp;_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fen%2Fweb%2Fguest%2Fnews-media%2Fnews%2Flatest-news%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26refererPlid%3D20137%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_cur%3D858%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_delta%3D10%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_assetEntryId%3D23779836|title=အီတလီနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးမြင့်နောင် ရောမမြို့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော အာဆီယံနေ့ အခမ်းအနားသို့တက်ရောက်ခဲ့ခြင်း|work=MYANMAR NATIONAL PORTAL|access-date=၁၃ ဇွန် ၂၀၂၄|date=၉ ဩဂုတ် ၂၀၁၉  }}&lt;/ref&gt; 
|successor  = 
|office1      =ဒုတိယအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ်&lt;br&gt; [[ကုလသမဂ္ဂ|ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ]] &lt;br&gt; မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ရုံး&lt;br&gt;[[နယူးယောက်မြို့]]   
|term_start1  = စက်တင်ဘာ ၂၀၁၇ 
|term_end1    = ၂၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉
|predecessor1 = 
|successor1  = 
| birth_date  = {{birth date and age|1963|11|21}}
| birth_place = 
| death_date  = &lt;!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --&gt;
| death_place = 
| nationality = မြန်မာ
| ethnicity   = 
| known_for   = 
| occupation  = သံတမန်
| spouse      = လှမိုး
| children    = 
|mother = ခင်မြင့်သိန်း
|father = ဘာဘာ
| awards     = 
}}

'''ဒေါ်မွှေးမွှေးခိုင်''' (၂၁ နိုဝင်ဘာ ၁၉၆၃ ဖွား) သည် မြန်မာလူမျိုး သံအမတ်ကြီးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။မြန်မာ့သမိုင်းတစ်လျှောက် [[ခင်ကြည်|ဒေါ်ခင်ကြည်]] ပြီးနောက် ဆဌမမြောက်ခန့်အပ်ခံရသည့် အမျိုးသမီးသံအမတ်ကြီးတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး သူ့ကို [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]အစိုးရလက်ထက်တွင် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။သံတမန်အဖြစ် နောက်ဆုံးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် နိုင်ငံမှာ [[အီတလီနိုင်ငံ]] ဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.esteri.it/en/sala_stampa/archivionotizie/comunicati/2021/03/convocata-alla-farnesina-ambasciatrice-myanmar/|title=Myanmar Ambassador summoned to the Foreign Ministry|work=Italian Goverment|access-date=8 June 2024|date=2 March 2021}}&lt;/ref&gt;ယင်းမတိုင်မီက သူသည် [[ကုလသမဂ္ဂ|ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ]] မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ရုံး၊ [[နယူးယောက်မြို့]]မှ ဒုတိယအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=4I5ADGUa6-U|title=မြန်မာ အမျိုးသမီး သံအမတ်ကြီးနဲ့ ဘီဘီစီ မေးမြန်းခန်း|work=BBC News မြန်မာ|access-date=၈ ဇွန် ၂၀၂၄|date=၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;

== ပညာရေး ==
သူသည် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] မှနေ၍ အင်္ဂလိပ်စာဘာသာရပ် ဖြင့် ၁၉၈၃-၁၉၈၄ ခုနှစ် တွင် ဘီအေဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ယင်းနောက် ဝင်ခွင့်စာမေးပွဲ ဖြေဆိုပြီး  [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] သို့  အလုပ်ဝင်ရောက်လာသည်။ထိုစဉ်က လူ၃၀ သာ ဝင်ခွင့်အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ထိုထဲအမျိုးသမီး ၅ဦးသာပါရာ သူက တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ 

သံရေး၊တမန်ရေးတာဝန်များကို  အောက်ခြေအဆင့်မှနေ၍ ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။သံတမန်လောက တွင် နှစ်ပေါင်း၂၅ နှစ်ကျော် ကျင်လည်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၁၁ခုနှစ် ဇူလိုင်လ တွင် [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ]] ဆိုင်ရာ မြန်မာသံရုံး၊သံရုံးယာယီတာဝန်ခံ ဖြစ်လာသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.burmalibrary.org/docs12/Mirror2011-12-22.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးသိန်းစိန်နှင့်ဇနီးဒေါ်ခင်ခင်ဝင်း ဗီယက်နမ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် မစ္စတာငုယင်တန်စွန်းနှင့်ဇနီးတို့အားဂုဏ်ပြုကြိုဆို|work=၂၀၁၁ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ရက်နေ့ထုတ်၊မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ မျက်နှာဖုံး|access-date=၈ ဇွန် ၂၀၂၄|date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁}}&lt;/ref&gt;ယင်းနောက်  နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ပြီး [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် စီးပွားရေးဦးစီးဌာန|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများနှင့်စီးပွားရေးဦးစီးဌာန]] တွင် ညွှန်ကြားရေးမှူး တာဝန် ထမ်းဆောင်သည်။

၂၀၁၇ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ အရောက်တွင် ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ရုံး (နယူးယောက်မြို့)၏ ဒုတိယအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် တာဝန်ပေးခံရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fowpal.org/photoGallery/myanmar%E2%80%99s-deputy-un-ambassador-he-ms-hmway-hmway-khyne|title=Myanmar's deputy UN ambassador, H.E. Ms. Hmway Hmway Khyne, rings the Bell of World Peace and Love and makes a wish for everlasting peace in the world|work=Federation of World Peace and Love|access-date=8 June 2024|date=21 September  2017|archive-date=8 June 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240608081325/http://www.fowpal.org/photoGallery/myanmar%E2%80%99s-deputy-un-ambassador-he-ms-hmway-hmway-khyne|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;ယင်းတာဝန်ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် နှစ်ကုန်ပိုင်းကာလအထိ တာဝန်ထမ်းသည်။သူသည် ထိုတာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် [[ရခိုင်ပြည်နယ်|ရခိုင်ပြည်နယ်အရေး]]ကိစ္စ နှင့် ပတ်သတ်ပြီး ကုလသမဂ္ဂ တွင် မြန်မာကိုယ်စားဝင်ဖြေရှင်းပေးရသူတစ်ဦး အနေဖြင့် ပါဝင်ခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/139394|title=မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် စောင့်ကြည့်အစီရင်ခံနေသည့် ယန္တရား ခုနစ်ခုထက်မနည်းရှိပြီး ကုလသမဂ္ဂ၏ အချိုးကျထည့်ဝင်ကြေးများမှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၅ သန်းကျော် အကုန်အကျခံခဲ့ဟု မြန်မာဒုတိယအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် ပြောကြား|work=Eleven Media Group|access-date=၈ ဇွန် ၂၀၂၄|date=၉  အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉}}&lt;/ref&gt;

== သံအမတ်ကြီးဘဝ ==
၂၀၁၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၁ရက် တွင်  [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးဝင်းမြင့်]] က သူ့ကို ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ရုံး(နယူးယောက်မြို့)၏ ဒုတိယအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် အဖြစ်မှ [[အီတလီနိုင်ငံ|အီတလီသမ္မတနိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်  သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ်လိုက်ရာ မြန်မာ့သမိုင်းတစ်လျှောက် ဆဌမမြောက်အမျိုးသမီးသံအမတ်ကြီး ဖြစ်လာသည်။

၂၀၂၀ပြည့်နှစ် ဇူလိုင်လ ၉ ရက်နေ့တွင်  ယင်းတာဝန် ဝတ္တရားအပြင် [[ရိုမေးနီးယားနိုင်ငံ]] ဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း၊&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/en/daw-hmway-hmway-khyne-concurrently-accredited-ambassador-myanmar-romania|title=Daw Hmway Hmway Khyne concurrently accredited as Ambassador of Myanmar to Romania|work=Myanmar Digital News|access-date=8 June 2024|date=9 Jul 2020|archive-date=8 June 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240608085832/https://www.mdn.gov.mm/en/daw-hmway-hmway-khyne-concurrently-accredited-ambassador-myanmar-romania}}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၀ပြည့်နှစ် ဩဂုတ် ၁၃ ရက်တွင် [[ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ|ပေါ်တူဂီသမ္မတနိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ဆက်၍ ၂၀၂၀ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာ ၂၂ရက်နေ့ တွင် [[ဂရိနိုင်ငံ|ဟယ်လင်းနစ်]]သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး အဖြစ်လည်းကောင်း ပူးတွဲတာဝန်များအသီးသီးပေးအပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://uzo.sakura.ne.jp/burma/nlm/mal/mal_data/mal_2020/mal_09_2020/mal_22_09_2020.pdf|title=ဒေါ်မွှေးမွှေးခိုင်အား ဟယ်လင်းနစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲခန့်အပ်|work=၂၀၂၀ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာ ၂၂ရက်နေ့ထုတ် မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ၊စာမျက်နှာ(၂)|access-date=၈ ဇွန် ၂၀၂၄|date=၂၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;၂၀၂၅ ခုနှစ်၊နိုဝင်ဘာ ၂၁ ရက် တွင် သံအမတ်ကြီးအဖြစ်မှ သက်ပြည့် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ac%e1%80%9e%e1%80%b6%e1%80%9b%e1%80%af%e1%80%b6%e1%80%b8%e1%81%8a-%e1%80%9b%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%99%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7/|title=မြန်မာသံရုံး၊ ရောမမြို့တွင် မြန်မာ့သမိုင်း၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် လက်ရှိမြန်မာနိုင်ငံ၏အခြေအနေတို့ကို ဖော်ညွှန်းပြသသည့် စာအုပ်များမိတ်ဆက်ပွဲကျင်းပခြင်း|work=[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]|access-date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

{{Lifetime|၁၉၆၃| }}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ သံအမတ်ကြီးများ]]
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး သံအမတ်ကြီးများ]]</text>
      <sha1>i7jo341h0iagrzopo7gt8usger2khgn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>လမ်းမထက် စတိုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>259218</id>
    <revision>
      <id>1042125</id>
      <parentid>859340</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T19:07:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1042125</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9904" sha1="4uhdkplawaoiuogac423wm4qtju6d7q" xml:space="preserve">
 
[[ဖိုင်:Street_fashion_2019_.jpg|thumb|၂၀၁၉ ခုနှစ် လော့စ်အိန်ဂျလိစ် လမ်းမထက် စတိုင် ဖက်ရှင်ကို ရောင်ပြန်ဟပ်သော ခေတ်မီအသွင်အပြင်ဖြင့် မော်ဒယ်တစ်ဦး]]
'''လမ်းမထက် စတိုင်'''သည် စတူဒီယိုများ၊ ဒီဇိုင်နာများထံမှမဟုတ်ဘဲ လူအများကြားမှ ထွက်ပေါ်လာသည်ဟု ယူဆရသော [[ဖက်ရှင်]] ဖြစ်သည်။ လမ်းပေါ်ဖက်ရှင်သည် ယေဘူယျအားဖြင့် လူငယ်ယဉ်ကျေးမှု နှင့် ဆက်စပ်နေပြီး မြို့ကြီးပြကြီးများတွင် အများဆုံးတွေ့ရတတ်သည်။ မဂ္ဂဇင်းများနှင့် သတင်းစာများတွင် အများအားဖြင့် မြို့ပြအဝတ်အစားများ ဝတ်ဆင်ထားသည့် လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ ပြတ်သားသော ဓာတ်ပုံများကို ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2012|title=Today's Fashion|work=Revolt Magazine|publisher=Public Art Squad Project|url=http://www.revoltmagazine.org/Issue_01/Articles/TODAYS_FASHION_article.htm|archivedate=20 November 2014|quote=Cindy Hinant, a visual artist whose daily trek through Soho makes her a regular target for amateur blogarazzi stalking women for photo copy, remarks, &quot;Street fashion has made me both paranoid and vain. Last week I had my photo taken twice in one day by two different magazines for their street fashion whatever. Now when I'm wearing something that I think is awesome I'm disappointed not to be stopped to have my picture taken.|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141129024422/http://www.revoltmagazine.org/Issue_01/Articles/TODAYS_FASHION_article.htm}}&lt;/ref&gt; ခေတ်ရေစီးကြောင်းဖက်ရှင်သည် မကြာခဏဆိုသလို လမ်းပေါ်ဖက်ရှင်ရေစီးကြောင်းများကို လွှမ်းမိုးမှုရှိလေသည်။ အဓိက လူငယ်ယဉ်ကျေးမှု အများစုသည် လမ်းမထက် စတိုင် ဖက်ရှင်နှင့် ဆက်စပ်မှုရှိလေသည်။ လမ်းမထက် စတိုင် ဖက်ရှင်ပုံစံများသည် တစ်နိုင်ငံနှင့် တစ်နိုင်ငံတူညီမှု မရှိကြပဲ သက်ဆိုင်ရာ နေရာဒေသနှင့် လိုက်လျောညီထွေမှုရှိသည့် သီးခြားပုံစံတစ်မျိုးစီဖြင့် ထွန်းကားလျက်ရှိလေသည်။

== လမ်းမထက် စတိုင် ဖက်ရှင်၏ အဓိကပုံစံများ ==
# '''အမေရိကန် ဟစ်ဟော့ (Hip-hop) စတိုင်''': ဦးထုပ်၊ ကွန်ဗတ်၊ ဘီဂျင်၊ နှင့် အခြားသော အဝတ်အစားများဖြင့် ပေါင်းစပ်ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသော စတိုင်ဖြစ်သည်။
# '''ဂျပန် ဟာရာဂျူကူ (Harajuku) စတိုင်''': အရောင်စုံသော အဝတ်အစားများနှင့် ပေါင်းစပ်ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသော စတိုင်ဖြစ်သည်။
# '''ကေဘီစတိုင်''': အလွန်ကျစ်သိပ်သော ဘောင်းဘီနှင့် ရှပ်အင်္ကျီကို ပေါင်းစပ်ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသော စတိုင်ဖြစ်သည်။

== အားကစားဝတ်စုံများ၏ လွှမ်းမိုးမှု ==
[[ဖိုင်:Sport-Fashion-Show_(10584498974).jpg|thumb|300x300px| အားကစားဓလေ့များ၏ လွှမ်းမိုးမှု]]
လမ်းမထက် စတိုင်တွင် အားကစားဝတ်စုံကို ပုံမှန်ဝတ်ဆင်သော သာမန်လူများ ပါဝင်သည်။ သို့သော်လည်း အားကစားဝတ်စုံ အမှတ်တံဆိပ်အမျိုးမျိုးအတွက် အလုပ်လုပ်သော စူပါမော်ဒယ်များ၏ လွှမ်းမိုးမှုသည်လည်း အရေးပါလေသည်။ ထို့ကြောင့် သာမန်လူများကို အားကစားအဝတ်အစား ခံစားမှုဖြင့် လွှမ်းမိုးရန် ပိုမိုလွယ်ကူလာသည်။&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/719383437|title=When Clothes Become Fashion: Design and Innovation Systems|year=2009|location=Oxford|page=120}}&lt;/ref&gt;

စကိတ်စီးအားကစားဓလေ့သည် အထူးသဖြင့် အချို့သော လမ်းမထက် စတိုင်များ၏ အသွင်အပြင်ကို လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ လမ်းမထက် စတိုင် ရေစီးကြောင်းပုံရိပ်သည် စကိတ်စီးခြင်းနှင့် မကြာခဏသက်ဆိုင်မှုရှိနေသည်ကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ စကိတ်စီးသူများအတွက် ခြေထောက်ချော်ခြင်းမှ ကင်းဝေးစေမည့် စကိတ်စီးဖိနပ်များကိုပင် လမ်းမထက် စတိုင် ဖက်ရှင်သို့ အမွေဆက်ခံ၍ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/175054476|title=Skateboarding Street Style|year=2008|location=Minneapolis, MN|page=12}}&lt;/ref&gt;

== လမ်းမထက် စတိုင် ဖက်ရှင်၏ အရေးပါမှုများ ==
# '''ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအထောက်အထား''': လမ်းမထက် ဖက်ရှင်သည် လူအများအကြား မိမိကိုယ်ကိုယ်ပြသရန် အသုံးပြုသည့် အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်လေသည်။ မိမိတို့၏ စိတ်ကြိုက်နှင့် ကိုယ်ပိုင်စတိုင်ကို ဖော်ပြနိုင်စေလေသည်။
# '''ပေါ်လွင်စေမှု''': လမ်းမထက် ဖက်ရှင်သည် လူငယ်များအကြား အလွန်လူကြိုက်များပြီး၊ ပေါ်လွင်စေလေသည်။
# '''တစ်နိုင်ငံခြင်း စနစ်ကိုက်မှု''': လမ်းမထက် ဖက်ရှင်သည် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် မတူညီသော ဖက်ရှင်စတိုင်များ ဖြစ်နိုင်၏။ အရင်အချိန်မှ ဖက်ရှင်များသည် ဖက်ရှင်ဒီဇိုင်နာများထံမှသာ ထွက်ပေါ်လာကာ လူထုအကြား ပျံ့နှံ့သွားလေ၏။ လမ်းမထက် ဖက်ရှင်တွင်မူ  ဖက်ရှင်စတိုင်များသည် လူအများကြားကနေ ပေါ်ထွက်လာခြင်းမျိုးဖြစ်လေသည်။

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

== ပြင်ပလင့်များ ==

* [http://mashable.com/2011/06/03/street-style-instagram/#5aUOqNz0R8qj &quot;ဖက်ရှင်ဓာတ်ပုံဆရာတွေက ဘာကြောင့် Instagram မှာ လာတက်ကြတာလဲ&quot;]
* [http://www.nzherald.co.nz/lifestyle/news/article.cfm?c_id=6&amp;objectid=10742470 &quot;နယူးဇီလန် လမ်းမထက် စတိုင်&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200623025723/https://www.nzherald.co.nz/lifestyle/news/article.cfm?c_id=6&amp;objectid=10742470 |date=23 June 2020 }}
* [https://www.nytimes.com/2016/12/13/fashion/the-year-in-style-politics-dressing.html?_r=0 &quot;နိုင်ငံရေးက ဖက်ရှင်တစ်ခုဖြစ်လာတဲ့အခါ&quot;]
* [http://fashion.telegraph.co.uk/news-features/TMG8718111/Why-London-deserves-to-be-the-fashion-capital-of-the-world.html &quot;ဘာကြောင့် လန်ဒန်သည် ကမ္ဘာ့ဖက်ရှင်မြို့တော်အဖြစ် ထိုက်တန်သနည်း&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405193134/http://fashion.telegraph.co.uk/news-features/TMG8718111/Why-London-deserves-to-be-the-fashion-capital-of-the-world.html |date=5 April 2023 }}
* clothoo မှ [https://clothoo.com/ &quot;Letterman အကျီများ&quot;]
[[ကဏ္ဍ:ဖက်ရှင်]]</text>
      <sha1>4uhdkplawaoiuogac423wm4qtju6d7q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဟွမ်းဟယ်တောင်တိုင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>261630</id>
    <revision>
      <id>1042133</id>
      <parentid>846462</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T22:40:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1042133</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2958" sha1="rtpapdk8yzobfqodd39c3ftksoofi16" xml:space="preserve">'''ဟွမ်းဟယ်တောင်တိုင်း'''({{lang-ko|황해남도 黃海南道}})သည် [[ကိုရီးယား ဒီမိုကရက်တစ် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]] အနောက်တောင်ပိုင်းရှိ တိုင်း တစ်ခု ဖြစ်သည်။
{{Infobox Korean administrative division status|
|အမျိုးအစား=တိုင်း
|native_name={{small|{{lang|ko|황해남도&lt;br/&gt;黃海南道}}}}
|တည်နေရာပုံ=[[ဖိုင်:DPRK South Hwanghae 2017.svg|250px]]
|ရောမအက္ခရာ=Hwanghaenam-do
|ရောမအက္ခရာmr=Hwanghaenam-do
|ဟန်ဂုလ်=황해남도
|ဟန်ဂျာ=黃海南道
|စာရင်းအင်းနှစ်=၂၀၀၈
|ဧရိယာ=၈၄၅၀.၃
|လူဦးရေ=၂,၃၁၀,၄၈၅
|လူဦးရေသိပ်သည်းဆ=၂၇၃
|နိုင်ငံ=n
|အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းခွဲအမည်=မြို့：&lt;br/&gt;ခရိုင်
|အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းခွဲအရေအတွက်=၁ မြို့&lt;br/&gt;၁၉ ခရိုင်
|ISO_3166-2=KP-05
|URL=
}}
[[၁၉၅၄|၁၉၅၄ ခုနှစ်]] [[၃၀ အောက်တိုဘာ|အောက်တိုဘာလ ၃၀ ရက်နေ့]]တွင် ဟွမ်းဟယ်တိုင်းကို အရှေ့အနောက် ပိုင်းခြားခဲ့ပြီး ပင်လယ်ဝါကို မျက်နှာမူနေသော အနောက်ဘက်ပိုင်းသည် ဟွမ်းဟယ်တောင်တိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မြို့တော်မှာ ဟယ်ဂျူမြို့ ဖြစ်သည်။

== ပြင်ပလင့် ==
* {{ko icon}} [http://nk.joins.com/map/i103.htm 중앙일보 북한넷·북한지명사전] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304115856/http://nk.joins.com/map/i103.htm |date=4 March 2016 }}
* {{ko icon}} [http://www.ibuk5do.go.kr/hwanghae/intro.asp?menu=2# ဟွမ်းဟယ်တိုင်း] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081015174349/http://www.ibuk5do.go.kr/hwanghae/intro.asp?menu=2 |date=15 October 2008 }} ([[မြောက်ပိုင်းငါးတိုင်း|မြောက်ပိုင်း ၅ တိုင်း ကော်မတီ]])

{{Administrative Division of South Korea}}

[[ကဏ္ဍ:မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ တိုင်း]]

== အခြားရှုရန် ==
# [[မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေဒေသများ]]</text>
      <sha1>rtpapdk8yzobfqodd39c3ftksoofi16</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဟာလဝါ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>268458</id>
    <revision>
      <id>1042132</id>
      <parentid>868430</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T22:26:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1042132</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22994" sha1="ghquc12cnp6ae3cdu1mngie4yawk9nr" xml:space="preserve">{{Infobox food
| name             = ဟာလဝါ
| image            = File:PistHalva.jpg
| caption          = 
| place_of_origin  =[[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ|အရှေ့အလယ်ပိုင်း]]
| region           = အရှေ့အလယ်ပိုင်း၊ တောင်အာရှ၊ ဗဟိုအာရှ၊ အရှေ့ဥရောပ၊ ဘယ်လ်ကန်၊ တောင်ကော့ကေးဆပ်၊ မြောက်အာဖရိက၊ အာဖရိကဦးချို
| type             = အချိုပွဲ
| served           = 
| main_ingredient  =
| variations       = 
| calories         = 
| other            = 
}}
'''ဟာလဝါ '''({{lang-en| Halwa}}; {{lang-ar|حلوى}}) သည် အိန္ဒိယတိုက်ခွဲ၊ အလယ်အလတ်ပိုင်းနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသများတွင် ရေပန်းစားသော ရိုးရာမုန့်ချိုတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဆူးဂျီ (ဂျုံမှုန့်)၊ အခွံမာသီးများ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ သစ်သီးများ သို့မဟုတ် ပဲမျိုးစုံတို့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော စေးကပ်ချိုမြသော မုန့်တစ်မျိုးဖြစ်သည်&lt;ref name=&quot;archana&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.archanaskitchen.com/50-delicious-indian-halwa-recipes-you-can-make-for-festivals |title=50 Delicious Indian Halwa Recipes You Can Make For Festivals |publisher=Archana's Kitchen |date=2017-04-03 |access-date=2025-04-13 }}{{Dead link|date=April 2025 }}&lt;/ref&gt;။ ဟာလဝါသည် အိန္ဒိယရိုးရာပွဲတော်များ၊ မင်္ဂလာဆောင်များ၊ ဘာသာရေးအခမ်းအနားများနှင့် မိသားစုအခါသမယများတွင် မရှိမဖြစ်အစားအစာတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ၎င်း၏ထူးခြားသောအရသာနှင့် ပြုလုပ်နည်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် လူကြိုက်များလျက်ရှိသည်။

== သမိုင်းကြောင်း ==
ဟာလဝါ၏အစသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသများမှ စတင်ခဲ့ပြီး၊ အာရဗီဘာသာစကားတွင် &quot;ချိုမြသောအရာ&quot; ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော &quot;حلوى&quot; (ဟလ်ဝါ) ဟူသောစကားလုံးမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယူဆရသည်။ အလယ်ခေတ်ကာလတွင် အာရဗီခရီးသွားများနှင့် ကုန်သည်များမှတစ်ဆင့် အိန္ဒိယတိုက်ခွဲသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး၊ ဒေသခံယဉ်ကျေးမှုများနှင့် ရောစပ်ကာ အိန္ဒိယဟာလဝါအဖြစ် ပြောင်းလဲဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်&lt;ref name=&quot;indiaphile&quot;&gt;{{cite web |url=https://indiaphile.info/khajur-no-halvo-date-halwa-and-visit-date-farm/ |title=Khajur no Halvo (Date Halwa) and Our Visit to a Date Farm |publisher=Indiaphile |date=2014-06-17 |access-date=2025-04-13 }}{{Dead link|date=April 2025 }}&lt;/ref&gt;။ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]]တွင် ဟာလဝါသည် ဒေသအလိုက် ကွဲပြားသော ပါဝင်ပစ္စည်းများနှင့် ပြုလုပ်နည်းများဖြင့် ပြောင်းလဲလာခဲ့ပြီး၊ ယခုအခါ ဂျုံမှုန့်ဟာလဝါ၊ မုန်လာဥဟာလဝါ (Gajar ka Halwa)၊ ခေါက်ဆွဲဟာလဝါ (Sheera)၊ နှင့် အခွံမာသီးဟာလဝါများအထိ အမျိုးအစားပေါင်းများစွာ ရှိလာသည်&lt;ref name=&quot;archana&quot;/&gt;။

[[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် ဟာလဝါသည် အိန္ဒိယလူမျိုးများနှင့် မွတ်စလင်လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများတွင် ပိုမိုတွေ့ရှိရပြီး၊ အထူးသဖြင့် ဒီဝါလီပွဲတော်၊ ရမ်ဇာန်နှင့် အခြားဘာသာရေးအခမ်းအနားများတွင် ချိုမြသောအစားအစာအဖြစ် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ မြန်မာ့ရိုးရာအချိုပွဲများဖြစ်သော ဆီမွှေးမုန့်နှင့် ဆင်တူမှုရှိသော်လည်း၊ ဟာလဝါသည် ၎င်း၏ထူးခြားသော ပြုလုပ်နည်းနှင့် အရသာကြောင့် သီးခြားခွဲခြားထားသည်။

=== ပြုလုပ်နည်းနှင့် ပါဝင်ပစ္စည်းများ ===
ဟာလဝါပြုလုပ်ရာတွင် အဓိကပါဝင်ပစ္စည်းများအဖြစ် အောက်ပါတို့ ပါဝင်လေ့ရှိသည်။
* ဆူးဂျီ (ဂျုံမှုန့်) သို့မဟုတ် အခြားအခြေခံပစ္စည်းများ (ဥပမာ- မုန်လာဥ၊ ပဲမျိုးစုံ၊ [[ခေါက်ဆွဲ]])
* သကြား သို့မဟုတ် သကြားရည် (တစ်ခါတစ်ရံ ပျားရည် သို့မဟုတ် စပျစ်သီးသကြားရည်ကို အသုံးပြုသည်)
* ထောပတ် (Ghee): အရသာထည့်ရန်နှင့် ကျည်ကျည်ကျစ်ကျစ်ဖြစ်စေရန်
* အခွံမာသီးများ: ကတ္တဝါ၊ [[ဗာဒံပင်|ဗာဒံစေ့]]၊ [[သစ်ကျားပင်|သစ်ကြားသီး]]၊ ပီစတာရှီယိုစသည့် အခွံမာသီးများ
* ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်များ: သစ်ကြံ့ပိုး၊ ဆန္ဒကူးမှုန့်၊ နံနံစေ့တို့ ပါဝင်လေ့ရှိသည်&lt;ref name=&quot;toi&quot;&gt;{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/food-news/budget-2025-lesser-known-facts-about-halwa-ceremony-and-its-importance-in-budget/articleshow/107151134.cms |title=Budget 2025: Lesser-known facts about 'Halwa Ceremony' and its importance in budget |publisher=The Times of India |date=2025-01-27 |access-date=2025-04-13}}&lt;/ref&gt;။

အခြေခံပြုလုပ်နည်းမှာ အောက်ပါအဆင့်များပါဝင်သည်။
# ထောပတ်ဖြင့် ဆူးဂျီ သို့မဟုတ် အခြားပါဝင်ပစ္စည်းများကို မွှေကြော်ပြီး မွှေးရနံ့ထွက်လာသည်အထိ ချက်ပြုတ်သည်။
# သကြားရည် သို့မဟုတ် သကြားနှင့် ရေကို ရောစပ်ပြီး သကြားရည်ပြင်ဆင်သည်။
# ကြော်ထားသော ပါဝင်ပစ္စည်းများထဲသို့ သကြားရည်ထည့်ကာ သိပ်သည်းလာသည်အထိ မွှေပေးသည်။
# အခွံမာသီးများနှင့် ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်များ ထည့်ပြီး ပြီးစီးအောင် ချက်ပြုတ်သည်&lt;ref name=&quot;toi&quot;/&gt;။

ဒေသအလိုက် ဟာလဝါအမျိုးအစားများတွင် မုန်လာဥဟာလဝါ (Gajar ka Halwa)၊ ခေါက်ဆွဲဟာလဝါ (Sheera)၊ နှင့် ခြံထွက်သစ်သီးဟာလဝါများ (ဥပမာ- သလဲသီးဟာလဝါ) ပါဝင်သည်&lt;ref name=&quot;onmanorama&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.onmanorama.com/food/recipe/2020/12/10/papaya-halwa.html |title=Papaya Halwa |publisher=Onmanorama |date=2020-12-09 |access-date=2025-04-13 }}{{Dead link|date=April 2025 }}&lt;/ref&gt;။

== ယဉ်ကျေးမှုအရေးပါမှု ==
ဟာလဝါသည် အိန္ဒိယယဉ်ကျေးမှုတွင် အထူးအရေးပါသော အစားအစာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မင်္ဂလာရှိသောအရာတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး၊ အိန္ဒိယရိုးရာအရ အသစ်စတင်မှုများ (ဥပမာ- အိမ်သစ်ဝင်ပွဲ၊ မွေးနေ့၊ မင်္ဂလာဆောင်) တွင် ချိုမြသောအစားအစာများ စားသုံးခြင်းသည် ကံကောင်းခြင်းနှင့် သာယာဝပြောခြင်းကို ဖိတ်ခေါ်သည်ဟု ယုံကြည်သည်&lt;ref name=&quot;toi&quot;/&gt;။ 

အိန္ဒိယတွင် ဟာလဝါသည် အောက်ပါပွဲတော်များနှင့် အခါသမယများတွင် အဓိကပါဝင်သည်။
# ဒီဝါလီပွဲတော်: အလင်္ကာများနှင့်အတူ ဟာလဝါများကို ဝေငှစားသုံးလေ့ရှိသည်။
# ဟိုလီပွဲတော်: မိသားစုများနှင့် သူငယ်ချင်းများအကြား ဟာလဝါများကို ဖလှယ်ပေးသည်&lt;ref name=&quot;amazon&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.amazon.co.uk/Habshi-Halwa-Traditional-Occasions-Chaturthi/dp/B0B5VGTM5H |title=Habshi Halwa 1Kg Indian Traditional Sweet |publisher=Amazon UK |access-date=2025-04-13}}&lt;/ref&gt;။
# ရမ်ဇာန်နှင့် အီဒ်ပွဲတော်များ: မွတ်စလင်လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများတွင် အထူးသဖြင့် ခြံထွက်သစ်သီးဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ဟာလဝါများ (ဥပမာ- သင်္ဘောသီးဟာလဝါ) ကို ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်&lt;ref name=&quot;hebbars&quot;&gt;{{cite web |url=https://hebbarskitchen.com/dates-halwa-recipe-khajoor-ka-halwa/ |title=Dates Halwa Recipe |publisher=Hebbar's Kitchen |date=2020-03-25 |access-date=2025-04-13}}&lt;/ref&gt;။
# အိန္ဒိယဘတ်ဂျက်အခမ်းအနား: အိန္ဒိယဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် နှစ်စဉ်ဘတ်ဂျက်စာရွက်စာတမ်းများ ပုံနှိပ်မပြီးမီ &quot;ဟာလဝါအခမ်းအနား&quot; (Halwa Ceremony) ကို ကျင်းပလေ့ရှိပြီး၊ ဝန်ထမ်းများအား ဟာလဝါဖြန့်ဝေကာ လျှို့ဝှက်ထိန်းသိမ်းမှုကို စတင်သည်&lt;ref name=&quot;indiatoday&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.indiatoday.in/business/budget-2025/story/what-is-halwa-ceremony-budget-2025-2648736-2025-01-24 |title=Halwa Ceremony Explained - What Happens at a Halwa Ceremony and When Does It Take Place? |publisher=India Today |date=2025-01-24 |access-date=2025-04-13}}&lt;/ref&gt;။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဟာလဝါသည် အိန္ဒိယယဉ်ကျေးမှုလွှမ်းမိုးမှုရှိသော ဒေသများ (ဥပမာ- ရန်ကုန်၊ မန္တလေး) တွင် ပိုမိုတွေ့ရှိရပြီး၊ အိန္ဒိယစားသောက်ဆိုင်များနှင့် ဘာသာရေးပွဲလမ်းသဘင်များတွင် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။

== ဒေသအလိုက် ကွဲပြားမှုများ ==
ဟာလဝါသည် ဒေသအလိုက် ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် တွေ့ရှိရသည်။ အချို့သော ထင်ရှားသောအမျိုးအစားများမှာ-
* မုန်လာဥဟာလဝါ (Gajar ka Halwa) - [[မုန်လာဥ]]ကို နို့ရည်နှင့် [[သကြား]]ဖြင့် ချက်ပြုတ်ပြီး အခွံမာသီးများဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။ အထူးသဖြင့် [[ဆောင်းရာသီ]]တွင် ရေပန်းစားသည်&lt;ref name=&quot;archana&quot;/&gt;။
* ဆူးဂျီဟာလဝါ (Sooji Halwa) - [[ဂျုံမှုန့်]]ဖြင့်ပြုလုပ်ထားပြီး၊ အိန္ဒိယမိသားစုများတွင် နေ့စဉ်စားသုံးလေ့ရှိသည်&lt;ref name=&quot;toi&quot;/&gt;။
* သင်္ဘောသီးဟာလဝါ (Khajoor ka Halwa) - [[သင်္ဘောသီး]]ဖြင့်ပြုလုပ်ထားပြီး သကြားထည့်ရန်မလိုအပ်သည့် ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သော အချိုပွဲဖြစ်သည်&lt;ref name=&quot;hebbars&quot;/&gt;။
* ဟဘ်ရှီဟာလဝါ (Habshi Halwa) - နို့ထွက်ပစ္စည်းများဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး အိန္ဒိယအခါသမယများတွင် လက်ဆောင်အဖြစ် ပေးလေ့ရှိသည်&lt;ref name=&quot;amazon&quot;/&gt;။
* သလဲသီးဟာလဝါ (Papaya Halwa) - [[သလဲသီး]]ဖြင့်ပြုလုပ်ထားပြီး ထူးခြားသောအရသာရှိသည်&lt;ref name=&quot;onmanorama&quot;/&gt;။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် အိန္ဒိယစတိုင် ဆူးဂျီဟာလဝါနှင့် မုန်လာဥဟာလဝါတို့သည် ပိုမိုရေပန်းစားပြီး၊ ဒေသခံအရသာများနှင့် ရောစပ်ကာ ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။

== ဟာလဝါအခမ်းအနား (အိန္ဒိယဘတ်ဂျက်) ==
အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် နှစ်စဉ်ကျင်းပသော &quot;ဟာလဝါအခမ်းအနား&quot; (Halwa Ceremony) သည် ဟာလဝါ၏ ယဉ်ကျေးမှုအရေးပါမှုကို ထင်ဟပ်စေသည်။ ဤအခမ်းအနားသည် နိုင်ငံ၏ဘတ်ဂျက်စာရွက်စာတမ်းများ ပုံနှိပ်ခြင်းမပြုမီ ကျင်းပလေ့ရှိပြီး၊ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးမှ ဟာလဝါကို မွှေပေးကာ ဝန်ထမ်းများအား ဖြန့်ဝေပေးသည်။ ၎င်းသည် ဘတ်ဂျက်ပြင်ဆင်မှု၏ နောက်ဆုံးအဆင့်ကို အမှတ်အသားပြုပြီး၊ လျှို့ဝှက်ထိန်းသိမ်းမှုကာလ (&quot;lock-in period&quot;) ကို စတင်သည်&lt;ref name=&quot;indiatoday&quot;/&gt;။ 

ဤအခမ်းအနားသည် အိန္ဒိယရိုးရာတွင် ချိုမြသောအစားအစာများဖြင့် အသစ်စတင်မှုများကို ဂုဏ်ပြုသည့် ဓလေ့ကို ထင်ဟပ်စေပြီး၊ ဘတ်ဂျက်ပြင်ဆင်ရေးအဖွဲ့၏ ကြိုးပမ်းမှုကို ဂုဏ်ပြုရာရောက်သည်&lt;ref name=&quot;jagran&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/union-budget-2025-what-is-halwa-ceremony-why-is-it-important-1737714597-1 |title=Union Budget 2025: What Is Halwa Ceremony? Why Is It Important? |publisher=Jagran Josh |date=2025-01-24 |access-date=2025-04-13 }}{{Dead link|date=April 2025 }}&lt;/ref&gt;။

== ကျန်းမာရေးနှင့် အာဟာရဓာတ် ==
ဟာလဝါသည် သကြားနှင့် [[ထောပတ်]]ပါဝင်မှုများသောကြောင့် စွမ်းအင်ဓာတ်မြင့်မားသော အစားအစာဖြစ်သည်။ သို့သော်၊ သင်္ဘောသီးဟာလဝါလို အချို့အမျိုးအစားများသည် သကြားထည့်ရန်မလိုအပ်ဘဲ သဘာဝချိုမြမှုရှိသည့်အတွက် ကျန်းမာရေးနှင့် ပိုမိုညီညွတ်သည်&lt;ref name=&quot;hebbars&quot;/&gt;။ ထို့ပြင်၊ အခွံမာသီးများနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များပါဝင်သော ဟာလဝါများသည် အာဟာရဓာတ်များဖြည့်တင်းပေးနိုင်သည်။ ဥပမာ- မုန်လာဥဟာလဝါတွင် ဗီတာမင် A နှင့် အမျှင်ဓာတ်များ ပါဝင်ပြီး၊ သင်္ဘောသီးဟာလဝါတွင် ပိုတက်စီယမ်နှင့် သံဓာတ်များ ပါဝင်သည်&lt;ref name=&quot;indiaphile&quot;/&gt;။

== စိန်ခေါ်မှုများနှင့် ခေတ်မီပြောင်းလဲမှုများ ==
ဟာလဝါပြုလုပ်ရာတွင် အချိန်ကုန်လူပင်ပန်းမှုများရှိပြီး၊ အထူးသဖြင့် ရိုးရာနည်းအတိုင်း ချက်ပြုတ်ရာတွင် အဆက်မပြတ်မွှေပေးရန် လိုအပ်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် လူများသည် အဆင်ပြေသော အသင့်စားဟာလဝါများကို စူပါမားကတ်များတွင် ဝယ်ယူလေ့ရှိပြီး၊ ကုမ္ပဏီများဖြစ်သည့် Haldiram's ကဲ့သို့သော အမှတ်တံဆိပ်များသည် ဟာလဝါများကို ထုပ်ပိုးရောင်းချလျက်ရှိသည်&lt;ref name=&quot;amazon&quot;/&gt;။ 

ထို့ပြင်၊ ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သော ဟာလဝါများကို ပြုလုပ်ရန် ခေတ်မီလူများက သကြားအစား ပျားရည် သို့မဟုတ် သဘာဝအချိုဓာတ်များကို အသုံးပြုလာကြသည်&lt;ref name=&quot;karaikal&quot;&gt;{{cite web |url=https://karaikaliyangars.com/products/honey-dry-fruit-halwa |title=Honey Dry Fruit Halwa |publisher=Karaikal Iyangars |access-date=2025-04-13 |archive-date=13 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250413170855/https://karaikaliyangars.com/products/honey-dry-fruit-halwa |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;။ သက်သတ်လွတ်စားသူများအတွက် ထောပတ်အစား ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆီများကို အသုံးပြုပြီး ပြုလုပ်သော ဟာလဝါများလည်း ရေပန်းစားလာသည်။

== ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရေပန်းစားမှု ==
ဟာလဝါသည် အိန္ဒိယတိုက်ခွဲသာမက ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ အိန္ဒိယလူမျိုးများနေထိုင်ရာ နိုင်ငံများဖြစ်သည့် [[ယူကေ]]၊ [[အမေရိက]]၊ [[ကနေဒါနိုင်ငံ|ကနေဒါ]]၊ နှင့် [[ဩစတြေးလျနိုင်ငံ|ဩစတြေးလျ]]တို့တွင်လည်း ရေပန်းစားသည်။ အိန္ဒိယစားသောက်ဆိုင်များနှင့် အချိုပွဲဆိုင်များတွင် ဟာလဝါသည် မီနူးထဲတွင် ထင်ရှားသောနေရာယူထားပြီး၊ နိုင်ငံတကာစူပါမားကတ်များတွင် အဆင်ပြေသော ထုပ်ပိုးထားသော ဟာလဝါများကို ဝယ်ယူရရှိနိုင်သည်&lt;ref name=&quot;amazon&quot;/&gt;။ 

ထို့ပြင်၊ ဟာလဝါသည် [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ|အရှေ့အလယ်ပိုင်း]]နိုင်ငံများတွင် အာရဗီဟာလဝါပုံစံဖြင့် တွေ့ရှိရပြီး၊ ထိုဒေသများတွင် [[နှမ်း|နှမ်းစေ့]]များနှင့် ပြုလုပ်ထားသော ဟာလဝါများ (ဥပမာ- Tahini Halwa) ကို စားသုံးလေ့ရှိသည်။

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

{{မြန်မာအစားအသောက်}}

[[ကဏ္ဍ:အစားအစာ]]</text>
      <sha1>ghquc12cnp6ae3cdu1mngie4yawk9nr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Богомерзъ</title>
    <ns>3</ns>
    <id>273850</id>
    <revision>
      <id>1042146</id>
      <parentid>918296</parentid>
      <timestamp>2026-07-05T06:10:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vladimir Solovjev</username>
        <id>25454</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dimar8650]] စာမျက်နှာကို [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Богомерзъ]] သို့ Vladimir Solovjevက ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ &quot;[[Special:CentralAuth/Dimar8650|Dimar8650]]&quot; ကို &quot;[[Special:CentralAuth/Богомерзъ|Богомерзъ]]&quot; သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း</comment>
      <origin>918296</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8533" sha1="q75dwx64unlq8w515vk7il7b8oucjf7" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Dimar8650 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၂၀:၁၆၊ ၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)</text>
      <sha1>q75dwx64unlq8w515vk7il7b8oucjf7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>လိမ်လည်မှု ဂိုဏ်းစခန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>276530</id>
    <revision>
      <id>1042126</id>
      <parentid>1023447</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T19:18:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1042126</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63748" sha1="gntl8oaxjm9wuupsdxayc3ul5190w1g" xml:space="preserve">[[File:Shwe Kokko Scam City, Myawaddy, Myanmar.jpg|thumb|မြန်မာနိုင်ငံ၊ [[ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|ရွှေကုက္ကိုလ်]]ရှိ လိမ်လည်မှုဂိုဏ်းစခန်း တစ်ခု]]
[[File:KKPark.jpg|thumb|မြန်မာနိုင်ငံ [[မြဝတီမြို့|မြဝတီ]]ရှိ လိမ်လည်မှု ဂိုဏ်းစခန်းတစ်ခုဖြစ်သော [[ကေကေဥယျာဉ်]]]]
'''လိမ်လည်မှု ဂိုဏ်းစခန်း''' ({{langx|en|Scam center}})၊ &quot;လိမ်လည်မှုစက်ရုံ&quot; (fraud factory)၊ &quot;လိမ်လည်မှုဥယျာဉ်&quot; (fraud park)၊ &quot;လိမ်လည်မှုဝင်း&quot; (scam compound)၊ &quot;လိမ်လည်မှုဗဟိုဌာန&quot; (scam hub) စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးခေါ်ဝေါ်ကြသော နေရာများသည် အများအားဖြင့် အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရပြီး ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများက လည်ပတ်လုပ်ကိုင်လေ့ရှိသည့် ကြီးမားသော [[လိမ်လည်မှု]]အဖွဲ့အစည်းများနှင့် [[လူကုန်ကူးခြင်း|လူကုန်ကူးလုပ်ငန်းများ]] စုပေါင်းတည်ရှိရာ နေရာများဖြစ်သည်။ ယင်းစခန်းများမှ လုပ်ကိုင်သူများသည် နိုင်ငံခြားသားများကို ဆွဲဆောင်သွေးဆောင်ကာ ခေတ်သစ်ကျွန်ပြုမှုထဲသို့ အတင်းအဓမ္မ သွတ်သွင်းကြသည်။ ထို့နောက် လူမှုကွန်ရက်များနှင့် အွန်လိုင်းချိန်းတွေ့သည့် အက်ပလီကေးရှင်းများမှတစ်ဆင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ အင်တာနက်အသုံးပြုသူများကို ခရစ်ပတိုငွေကြေးများ ဝယ်ယူရန် သို့မဟုတ် ငွေသားထုတ်ယူရန် လိမ်လည်တိုက်တွန်းစေခိုင်းသည်။&lt;ref name=&quot;respond&quot;&gt;{{Cite web |last=Hunt |first=Luke |date=2023-02-07 |title=As Myanmar Coup Intensifies Regional Human Trafficking, How Will China Respond? |url=https://thediplomat.com/2022/08/as-myanmar-coup-intensifies-regional-human-trafficking-how-will-china-respond/ |access-date=2023-03-16 |website=The Diplomat |language=en-US}}&lt;/ref&gt; ၎င်းတို့အသုံးပြုသည့် ပုံစံတူ လိမ်လည်မှုတစ်ခုမှာ &quot;ဝက်အသားတိုးခြင်း&quot; (pig butchering) ဟု လူသိများသည်။ လူကုန်ကူးခံရသူများ၏ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်များကို သိမ်းဆည်းထားပြီး၊ လိမ်လည်မှုများ လုံလောက်စွာ မအောင်မြင်ပါက ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများ ထုတ်ယူရောင်းချခြင်းနှင့် [[ပြည့်တန်ဆာလုပ်ငန်း|ပြည့်တန်ဆာ]]အဖြစ် အတင်းအဓမ္မစေခိုင်းခြင်းတို့ဖြင့် ခြိမ်းခြောက်ခံရသည်။ [[ကိုဗစ် ၁၉|ကိုဗစ်-၁၉]] ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါကာလအတွင်း [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ|ကမ္ဘောဒီးယား]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာ]]၊ [[လာအိုနိုင်ငံ|လာအို]]နှင့် အခြားနိုင်ငံများတွင် လိမ်လည်မှုဂိုဏ်းစခန်းများ အဆမတန် တိုးပွားလာခဲ့ပြီး [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းစစ်]]ကလည်း ဤလုပ်ငန်းများကို ပိုမိုအင်အားကောင်းလာစေရန် အထောက်အကူပြုခဲ့သည်။

== ဝေါဟာရအသုံးအနှုန်းများ ==
''လိမ်လည်မှုစက်ရုံ'' (fraud factory) ဟူသော ဝေါဟာရကို ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ''Sydney Morning Herald'' သတင်းစာဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်၌ အရှေ့တောင်အာရှရှိ လိမ်လည်မှုများနှင့် လူကုန်ကူးလုပ်ငန်းများအကြောင်း ဖော်ပြရာတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Kennedy |first=Lindsey |last2=Southern |first2=Nathan Paul |date=2022-08-20 |title=The online scammer targeting you could be trapped in a South-East Asian fraud factory |url=https://www.smh.com.au/world/asia/the-online-scammer-targeting-you-could-be-trapped-in-a-south-east-asian-fraud-factory-20220818-p5baz3.html |access-date=2023-08-19 |website=The Sydney Morning Herald |language=en}}&lt;/ref&gt; ဤဝေါဟာရကို လူကုန်ကူးခံရသူများဘက်မှ ရပ်တည်ပေးသည့် Global Anti-Scam Organization (GASO) မှ Jan Santiago က ဒေသတွင်းရှိ လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများကို ဖော်ပြရန် တီထွင်သုံးစွဲခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=nikd |title=The online scammer targeting you could be trapped in a South-East Asian fraud factory |url=https://rockit.au/2022/09/09/the-online-scammer-targeting-you-could-be-trapped-in-a-south-east-asian-fraud-factory/ |access-date=2023-08-19 |website=Rock-Solid IT Services since 2003 |language=en-AU |archive-date=10 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210161438/https://rockit.au/2022/09/09/the-online-scammer-targeting-you-could-be-trapped-in-a-south-east-asian-fraud-factory/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Farivar |first=Cyrus |date=2022-09-09 |title=How One Man Lost $1 Million To A Crypto 'Super Scam' Called Pig Butchering |url=https://www.forbes.com/sites/cyrusfarivar/2022/09/09/pig-butchering-crypto-super-scam/ |access-date=2023-08-19 |website=Forbes |language=en}}&lt;/ref&gt;

[[ကင်ညာနိုင်ငံ]] နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကလည်း အာရှတိုက်သို့ လူကုန်ကူးခံရပြီး အနောက်တိုင်းသားများနှင့်တွေ့ဆုံကာ ခရစ်ပတိုငွေကြေးများ ရောင်းချရန် ဒစ်ဂျစ်တယ်မီဒီယာကို အသုံးပြုစေခိုင်းသည့် လုပ်ရပ်များကို ဖော်ပြရာတွင် ဤဝေါဟာရကို အသုံးပြုခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;love&quot;&gt;{{Cite news |date=2022-11-26 |title=The Kenyans lured to become unwitting 'love' fraudsters |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-63654637 |access-date=2022-11-26}}&lt;/ref&gt; [[တရုတ်ဘာသာစကား]]တွင် ဤလုပ်ငန်းများကို ရည်ညွှန်းရန် &quot;လိမ်လည်မှုစက်မှုဥယျာဉ်&quot; ({{Zh|t={{linktext|詐騙|園區}}|p=zhàpiàn yuánqū|l=fraud park zone|s={{linktext|诈骗|园区}}}}) ဟူသော အသုံးအနှုန်း ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး တစ်ခါတစ်ရံ 'ဥယျာဉ်' ({{zh|s=园区|t=園區|p=yuánqū|labels=no}}) ဟု အတိုကောက်ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Fa |first=Guang |date=2025-01-31 |title=诈骗园区不只在缅甸 : 泰国封锁与柬埔寨一边境通道 |url=https://www.rfi.fr/cn/%E4%BA%9A%E6%B4%B2/20250131-%E8%AF%88%E9%AA%97%E5%9B%AD%E5%8C%BA%E4%B8%8D%E5%8F%AA%E5%9C%A8%E7%BC%85%E7%94%B8-%E6%B3%B0%E5%9B%BD%E5%B0%81%E9%94%81%E4%B8%8E%E6%9F%AC%E5%9F%94%E5%AF%A8%E4%B8%80%E8%BE%B9%E5%A2%83%E9%80%9A%E9%81%93 |access-date=2025-04-04 |website=[[Radio France International]] Chinese |language=zh-Hans}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Head |first=Jonathan |date=2025-02-27 |script-title=zh:逃离诈骗园区之后：数千人滞留缅甸 回家日子无期 |url=https://www.bbc.com/zhongwen/articles/cdjyyyjp18wo/simp |access-date=2025-04-04 |website=[[BBC News]] Chinese |language=zh-hans}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-01-22 |script-title=zh:妙瓦底园区用星链 断网打诈骗无效 |url=https://www.enanyang.my/%E4%B8%9C%E7%9B%9F/%E5%A6%99%E7%93%A6%E5%BA%95%E5%9B%AD%E5%8C%BA%E7%94%A8%E6%98%9F%E9%93%BE-%E6%96%AD%E7%BD%91%E6%89%93%E8%AF%88%E9%AA%97%E6%97%A0%E6%95%88 |access-date=2025-04-04 |website=[[Nanyang Siang Pau]] |language=zh-my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Zhang |first=Wei Yu |date=2025-02-19 |script-title=zh:独家 {{!}} 偏远园区制造“断电”假象 “猪仔”担心获救无望 |url=https://www.sinchew.com.my/news/20250219/nation/6317222 |access-date=2025-04-04 |website=[[Sin Chew Daily]] |language=zh-my}}&lt;/ref&gt;{{Citation needed|date=June 2024}}

== ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှု ==
လိမ်လည်မှုစက်ရုံများကို [[အရှေ့တောင်အာရှ]]အခြေစိုက် တရုတ်နှင့် ထိုင်ဝမ် ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများက လုပ်ကိုင်လေ့ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Knowles |first=Tom |date=2025-06-25 |title=The Asian ‘cyber slaves’ forced to scam you – or face horrific torture |url=https://www.telegraph.co.uk/books/non-fiction/review-scam-asia-compounds-ivan-franceschini-ling-mark-bo/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250625173316/https://www.telegraph.co.uk/books/non-fiction/review-scam-asia-compounds-ivan-franceschini-ling-mark-bo/ |archive-date=2025-06-25 |access-date=2025-09-15 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235 |quote=For, over the past decade, criminal gangs from China and Taiwan have set up “compounds” in Myanmar, Cambodia, Laos and the Philippines, where the regulations and policing around these operations are lax.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last1=Campbell |first1=Charlie |last2=Mai |first2=Chiang |date=2024-03-21 |title=Inside Southeast Asia's Criminal Resurgence |url=https://time.com/6899646/scams-trafficking-drugs-southeast-asia-golden-triangle/ |access-date=2025-02-10 |magazine=[[Time (magazine)|Time]] |language=en |archive-date=30 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250730181318/https://time.com/6899646/scams-trafficking-drugs-southeast-asia-golden-triangle/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ထိုရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများနှင့် ဆန္ဒအလျောက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သူများတွင် ထိုင်းနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသားများလည်း ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Davidson |first=Helen |last2=Lin |first2=Chi-hui |date=2022-08-23 |title=Hundreds of Taiwanese trafficked to Cambodia and held captive by telecom scam gangs |url=https://www.theguardian.com/world/2022/aug/23/hundreds-of-taiwanese-trafficked-to-cambodia-and-held-captive-by-telecom-scam-gangs |access-date=2025-09-15 |work=[[The Guardian]] |language=en-GB |issn=0261-3077 |quote=Varying reports have said the perpetrators include Taiwanese, Chinese, Thai and Cambodian individuals.}}&lt;/ref&gt; ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါကာလအတွင်း ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများ၏ အဓိကဝင်ငွေရလမ်းဖြစ်သော လောင်းကစားလုပ်ငန်းများ ကျဆင်းသွားခဲ့ပြီးနောက် ဆုံးရှုံးသွားသောဝင်ငွေကို ပြန်လည်ရရှိရန် လိမ်လည်မှုစက်ရုံလုပ်ငန်းများအပေါ် ပိုမိုအာရုံစိုက်လာခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;captive&quot;&gt;{{Cite web |last1=Nagaraj |first1=Anuradha |last2=Wongsamuth |first2=Nanchanok |date=2022-11-14 |title=Cyber criminals hold Asian tech workers captive in scam factories |url=https://www.japantimes.co.jp/news/2022/11/14/asia-pacific/crime-legal-asia-pacific/southeast-asia-cybercrime-scams/ |access-date=2022-11-26 |website=The Japan Times |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== လူကုန်ကူးခံရသူများ ==
၂၀၂၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လမှ စက်တင်ဘာလနှောင်းပိုင်းအတွင်း [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]ရှိ ကင်ညာသံရုံးသည် လူကုန်ကူးခံရသူ ၇၆ ဦးကို ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;love&quot; /&gt; အများစုမှာ ကင်ညာနိုင်ငံသားများဖြစ်ကြပြီး ယူဂန်ဒါနိုင်ငံသားများနှင့် ဘူရွန်ဒီနိုင်ငံသားတစ်ဦးလည်း ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;love&quot; /&gt; ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများသည် ပညာတတ်လူငယ် အာဖရိကန်များကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;love&quot; /&gt; ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ လိမ်လည်မှုစက်ရုံတစ်ခုနှင့် ဆက်စပ်၍ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါထုတ်ယူမှု မအောင်မြင်ခဲ့သောကြောင့် ကင်ညာနိုင်ငံသားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=[[Ministry of Foreign Affairs (Kenya)]] |date=16 Nov 2022 |title=16 November 2022 Tweet |url=https://twitter.com/foreignofficeke/status/1592788761095864321 |access-date=2022-11-26 |website=Twitter |language=en |quote=Already one young Kenyan has died as a result of a botched operation by quack doctors operating in the Chinese run factories in Myanmar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;love&quot; /&gt;

မြန်မာနိုင်ငံသည် အထူးသဖြင့် နယ်စပ်ဒေသများတွင် နိုင်ငံတကာ အလုပ်သမားကုန်ကူးမှုအတွက် ပေါ်ထွက်လာသော နေရာတစ်ခုဖြစ်လာသည်။&lt;ref name=&quot;focus&quot;&gt;{{Cite web |last=Hunt |first=Luke |date=2023-02-07 |title=Focus on Human Trafficking Shifts From Cambodia to Myanmar |url=https://thediplomat.com/2023/02/focus-on-human-trafficking-shifts-from-cambodia-to-myanmar/ |access-date=2023-03-16 |website=The Diplomat |language=en-US}}&lt;/ref&gt; မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူကုန်ကူးခံရသူများတွင် တရုတ်၊&lt;ref name=&quot;respond&quot; /&gt; ဟောင်ကောင်၊&lt;ref name=&quot;respond&quot; /&gt; အိန္ဒိယ၊&lt;ref name=&quot;rescued&quot;&gt;{{Cite web |last=ANI |date=2022-11-24 |title=Over 200 Indian victims of job rackets rescued from Myanmar: MEA |url=https://theprint.in/world/over-200-indian-victims-of-job-rackets-rescued-from-myanmar-mea/1234339/ |access-date=2023-03-16 |website=ThePrint |language=en-US}}&lt;/ref&gt; အင်ဒိုနီးရှား၊&lt;ref name=&quot;respond&quot; /&gt; မလေးရှား၊&lt;ref name=&quot;respond&quot; /&gt; နီပေါ၊&lt;ref name=&quot;respond&quot; /&gt; ဖိလစ်ပိုင်၊&lt;ref&gt;{{Cite web |title=8 Filipino trafficking victims in Myanmar rescued – DFA |url=https://www.cnnphilippines.com/news/2023/2/13/8-Filipino-trafficking-victims-in-Myanmar-rescued.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314045909/https://www.cnnphilippines.com/news/2023/2/13/8-Filipino-trafficking-victims-in-Myanmar-rescued.html |url-status=dead |archive-date=March 14, 2023 |access-date=2023-03-16 |website=cnn |language=en}}&lt;/ref&gt; ထိုင်ဝမ်&lt;ref&gt;{{Cite web |title=3 Taiwanese back from Myanmar human trafficking hotspot arrested - Focus Taiwan |url=https://focustaiwan.tw/society/202208280011 |access-date=2023-03-16 |website=Focus Taiwan - CNA English News |date=28 August 2022 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; နှင့် ထိုင်း&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2019-07-22 |title=Rescued human trafficking victims in Thailand nears record high |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-thailand-trafficking-malaysia-idUSKCN1UH0EE |access-date=2023-03-16}}&lt;/ref&gt; အပါအဝင် အာရှတစ်ဝန်းမှ နိုင်ငံသားများ ပါဝင်သည်။ ဝင်ငွေကောင်းသောအလုပ်များ ရရှိမည်ဟူသော ကတိအတုများဖြင့် ဆွဲဆောင်ခံရပြီး [[ရန်ကုန်မြို့|ရန်ကုန်]]နှင့် [[ဘန်ကောက်မြို့|ဘန်ကောက်]]ကဲ့သို့သော အဓိကမြို့ကြီးများ၊ [[မဲဆောက်မြို့|မဲဆောက်]]နှင့် [[ချင်းရိုင်ခရိုင်|ချင်းရိုင်]]ကဲ့သို့သော ကြားခံမြို့များမှတစ်ဆင့် လူကုန်ကူးခံကြရသည်။&lt;ref name=&quot;focus&quot; /&gt; ထို့နောက် [[ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|ရွှေကုက္ကိုလ်]]ကဲ့သို့သော မြန်မာ့နယ်စပ်တစ်လျှောက်ရှိ &quot;[[အထူးစီးပွားရေးဇုန်|အထူးစီးပွားရေးဇုန်များ]]&quot; တွင် အတင်းအဓမ္မ အလုပ်လုပ်ခိုင်းခြင်းခံရသည်။&lt;ref name=&quot;focus&quot; /&gt;

၂၀၂၃ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာရုံး၏ ခန့်မှန်းချက်အရ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အနည်းဆုံး လူပေါင်း ၁၂၀,၀၀၀ ခန့်သည် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုဝင်းများတွင် ချုပ်နှောင်ခံထားရသည်။ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတွင်လည်း အလားတူအခြေအနေမျိုးဖြင့် လူပေါင်း ၁၀၀,၀၀၀ ခန့် ချုပ်နှောင်ခံထားရသည်။ လာအို၊ ဖိလစ်ပိုင်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့တွင်လည်း အခြားသောလုပ်ငန်းများ လည်ပတ်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023 |title=ONLINE SCAM OPERATIONS AND TRAFFICKING INTO FORCED CRIMINALITY IN SOUTHEAST ASIA: RECOMMENDATIONS FOR A HUMAN RIGHTS RESPONSE |url=https://bangkok.ohchr.org/wp-content/uploads/2023/08/ONLINE-SCAM-OPERATIONS-2582023.pdf |website=Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights |access-date=2023-12-30 |archive-date=2024-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719135040/https://bangkok.ohchr.org/wp-content/uploads/2023/08/ONLINE-SCAM-OPERATIONS-2582023.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=29 August 2023 |title='Hundreds of thousands' trafficked into SE Asia scam centres - UN |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/hundreds-thousands-trafficked-into-se-asia-scam-centres-un-2023-08-29/ |access-date=30 June 2024 |website=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၃ ခုနှစ် မေလတွင် ဖိလစ်ပိုင်အထက်လွှတ်တော်၏ အမျိုးသမီး၊ ကလေးသူငယ်၊ မိသားစုဆက်ဆံရေးနှင့် ကျားမတန်းတူညီမျှရေးဆိုင်ရာ ကော်မတီသည် ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်းစုနေရာအနှံ့အပြားရှိ လိမ်လည်မှုစခန်းများအတွင်း လူကုန်ကူးမှုနှင့် မသမာမှုများအပါအဝင် နိုင်ငံခြားသားများပါဝင်သော တရားမဝင်လုပ်ဆောင်မှုများ တိုးပွားလာခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတစ်ခု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အထက်လွှတ်တော်အမတ် ရီဆာ ဟွန်တီဗေးရို့စ် သည် ပန်ပန်ဂါပြည်နယ်၊ ကလပ်ခ် ရှိ စီးပွားရေးနှင့် လူနေအဆောက်အအုံအချို့ကို ဖိလစ်ပိုင်ဥပဒေစိုးမိုးရေးအဖွဲ့များက မကြာသေးမီက ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည့် ဗီဒီယိုများနှင့် အစီရင်ခံစာများကို တင်ပြခဲ့ရာ လူကုန်ကူးခံရသူ ၁,၃၀၀ ကို ကယ်တင်နိုင်ခဲ့ပြီး ငွေသား ဖိလစ်ပိုင်ပီဆို သန်း ၁၈၀ ကျော်ကို သိမ်းဆည်းနိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=May 30, 2023 |title=Scam hub raids rescue over 1,300 victims |url=https://legacy.senate.gov.ph/photo_release/2023/0530_07.asp |access-date=September 16, 2024 |website=legacy.senate.gov.ph}}&lt;/ref&gt; ဩဂုတ်လတွင် ကော်မတီသည် ဤလိမ်လည်မှုစခန်းအများအပြားသည် နိုင်ငံခြားသားများထက် ဒေသခံများကို ပိုမို &quot;ငှားရမ်း&quot; နေသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Ager |first=Maila |date=2023-08-02 |title=Rescued Filipino worker in Myanmar found in Pasay scams hub, senators told |url=https://newsinfo.inquirer.net/1810975/rescued-filipino-worker-in-myanmar-found-in-pasay-scams-hub-senators-told |access-date=2024-09-16 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လတွင် တာလက်ပြည်နယ်၊ ဘမ်ဘန် ရှိ ကြီးမားသော လိမ်လည်မှုစခန်းတစ်ခုကို ခရစ်ပတိုနှင့် အချစ်ရေးလိမ်လည်မှုများအပါအဝင် တရားမဝင်လုပ်ဆောင်မှုများရှိသည်ဟု သံသယဖြင့် ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသားများနှင့် နိုင်ငံခြားသား ၈၀၀ ကျော်ကို ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါစခန်းသည် တရားဝင်အားဖြင့် ဖိလစ်ပိုင်ပင်လယ်ရပ်ခြားဂိမ်းလုပ်ငန်း အဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=GMA Integrated News |date=2024-03-13 |title=Over 800 Pinoys, foreign nationals rescued in Tarlac POGO hub allegedly behind scamming ops |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/900435/over-800-pinoys-foreign-nationals-rescued-in-tarlac-pogo-hub-allegedly-behind-scamming-ops/story/ |access-date=2024-09-16 |website=GMA News Online |language=en}}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် [[စီဘူးမြို့]]၌ POGO များအဖြစ် တရားမဝင်လုပ်ကိုင်နေသော လိမ်လည်မှုစခန်းများမှ နိုင်ငံခြားသား ၁၆၂ ဦးကို ထပ်မံကယ်တင်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sitchon |first=John |date=2024-08-31 |title=162 foreigners rescued from illegal POGO hub in Cebu |url=https://www.rappler.com/philippines/visayas/foreign-nationals-rescued-illegal-pogo-hub-cebu/ |access-date=2024-09-16 |website=RAPPLER |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Philippine Officials Rescue 162 in Raid on Suspected Cyberscam Hub |url=https://thediplomat.com/2024/09/philippine-officials-rescue-162-in-raid-on-suspected-cyberscam-hub/ |access-date=2024-09-16 |website=thediplomat.com |language=en-US}}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် တရုတ်နိုင်ငံသား ဝမ်ရှင်း ကို မြန်မာနိုင်ငံရှိ လိမ်လည်မှုစခန်းတစ်ခုမှ ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သည်။ သူ၏ ချစ်သူက သူ၏အမှုကို လူမှုကွန်ရက် Weibo တွင် တင်ပြခဲ့ပြီးနောက် ကယ်တင်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သူသည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ မဲဆောက်မြို့မှ လူကုန်ကူးခံခဲ့ရပြီး သူထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည့်နေရာတွင် တရုတ်နိုင်ငံသား ၅၀ ခန့် ဆက်လက်ချုပ်နှောင်ခံထားရဆဲဖြစ်ကြောင်း ရဲတပ်ဖွဲ့သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Ewe |first=Koh |date=2025-01-09 |title=Wang Xing: Chinese actor's rescue shines light on scam centres |url=https://www.bbc.com/news/articles/cd606l1407no |access-date=2025-02-18 |website=BBC News |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== လုပ်ငန်းလည်ပတ်ပုံများ ==
[[File:Golden Triangle Special Economic Zone 10.jpg|thumb|မဲခေါင်မြစ်ကမ်းဘေးရှိ [[ရွှေတြိဂံအထူးစီးပွားရေးဇုံ|ရွှေတြိဂံအထူးစီးပွားရေးဇုန်]]]]
၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ထိုင်ပေနှင့် ပေကျင်းတို့အကြား လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သော ရာဇဝတ်မှုတိုက်ဖျက်ရေး သဘောတူညီချက်အရ နှစ်နှစ်အကြာတွင် လိမ်လည်မှုသံသယရှိသူ ၁,၆၀၀ ကျော်ကို ဖမ်းဆီးနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအခြေအနေကြောင့် ကျန်ရှိနေသော ထိုင်ဝမ်ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများသည် ထိုင်း၊ ဗီယက်နမ်နှင့် ဖိလစ်ပိုင်ကဲ့သို့သော နိုင်ငံများသို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wang |first=Amber |date=2011-05-14 |title=FEATURE: Fraud rings move into Southeast Asia |url=https://www.taipeitimes.com/News/taiwan/archives/2011/05/14/2003503218 |access-date=2025-09-15 |website=Taipei Times |agency=[[Agence France-Presse]]}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် [[ဘီဘီစီသတင်းဌာန]]က လိမ်လည်မှုစက်ရုံများသည် လာအိုနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့တွင် တည်ရှိကြောင်း၊ အထူးသဖြင့် [[ကချင်ပြည်နယ်]] ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားရာဒေသတွင် တည်ရှိနေသောကြောင့် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများအတွက် အခက်အခဲဖြစ်စေကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;love&quot; /&gt; ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ''The Japan Times'' သတင်းစာက ကမ္ဘောဒီးယားတွင် စတင်လည်ပတ်ခဲ့သော စက်ရုံများသည် နောက်ပိုင်းတွင် လာအိုသို့ နေရာပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြောင်း၊ လူကုန်ကူးခံရသူများကို လာအိုနှင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ အထူးစီးပွားရေးဇုန်များတွင်၊ အထူးသဖြင့် [[မြဝတီမြို့]]အပြင် ကမ္ဘောဒီးယားရှိ ကာစီနိုများ၊ အထူးသဖြင့် သီဟနုဗီလ် တွင် ထိန်းသိမ်းထားကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။.&lt;ref name=&quot;captive&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;sold&quot;&gt;{{Cite news |last=Ratcliffe |first=Rebecca |date=2022-10-09 |title=Sold to gangs, forced to run online scams: inside Cambodia's cybercrime crisis |url=https://www.theguardian.com/world/2022/oct/10/sold-to-gangs-forced-to-run-online-scams-inside-cambodias-cybercrime-crisis |access-date=2024-06-30 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt; လူကုန်ကူးခံရသူများကို အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများဖြင့် ဆွဲဆောင်လေ့ရှိပြီး ဘီဘီစီ၏ ဖော်ပြချက်အရ လူကုန်ကူးခံရသူတစ်ဦးသည် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ အလုပ်လုပ်ရန် သွားရောက်ခဲ့ပြီးနောက် လာအိုနိုင်ငံသို့ ကားဖြင့် ခေါ်ဆောင်သွားခြင်းခံခဲ့ရသည်။&lt;ref name=&quot;love&quot; /&gt; 

လိမ်လည်မှုစခန်းများရှိ ဝန်ထမ်းများသည် အွန်လိုင်းလူမှုကွန်ရက်နှင့် ချိန်းတွေ့သည့်အက်ပ်များတွင် ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် အယောင်ဆောင်ရန် လေ့ကျင့်ပေးခြင်းခံရသည်။ ထိုအကောင့်တုများကို အသုံးပြု၍ အနောက်တိုင်းသားများနှင့် ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်ကာ အချစ်ရေးလိမ်လည်မှုများ ပြုလုပ်ပြီး ခရစ်ပတိုငွေကြေးများ ဝယ်ယူရန် တိုက်တွန်းကြသည်။&lt;ref name=&quot;love&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;captive&quot; /&gt; ဤကဲ့သို့ လှည့်ဖြားလိမ်လည်သည့် ဆိုက်ဘာရာဇဝတ်မှုများ၏ ပစ်မှတ်အများစုမှာ အမေရိကန်နိုင်ငံသားများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;love&quot; /&gt; အွန်လိုင်းမှတစ်ဆင့် ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်ပြီးနောက် ခရစ်ပတိုငွေကြေးများ ရောင်းချရန် လိမ်လည်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်ကို &quot;ဝက်သားတိုးခြင်း&quot; ([[:en:pig butchering scam|pig butchering]]) ဟု ခေါ်တွင်သည်။&lt;ref name=&quot;captive&quot; /&gt;

လူကုန်ကူးခံရသော ကင်ညာနိုင်ငံသားများသည် ကင်ညာငွေကြေး ရှီလင် ၁.၂ သန်း မပေးဘဲ ထွက်ခွာခွင့်မရခဲ့ကြဘဲ အလုပ်ပမာဏ မပြည့်မီပါက ပြည့်တန်ဆာအဖြစ် အတင်းအဓမ္မစေခိုင်းခြင်းနှင့် ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများ ထုတ်ယူရောင်းချခြင်းတို့ဖြင့် ခြိမ်းခြောက်ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref name=&quot;cyberspace&quot; /&gt;  ဘီဘီစီနှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခဲ့သော လူကုန်ကူးခံရသူနှစ်ဦးကို Awareness Against Human Trafficking အဖွဲ့က ကယ်တင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;love&quot; /&gt; 

လူကုန်ကူးသူများသည် ၎င်းတို့၏ သားကောင်များထံမှ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်များကို သိမ်းဆည်းထားကြသည်။ အချို့သော လူကုန်ကူးခံရသူများသည် ဖမ်းဆီးသူများ၏ ရိုက်နှက်မှုကြောင့် ခြေလက်ကျိုးလျက် ကင်ညာနိုင်ငံသို့ ပြန်ရောက်လာကြသည်။&lt;ref name=&quot;love&quot; /&gt; ဗီယက်နမ်နိုင်ငံအခြေစိုက် Blue Dragon ပရဟိတအဖွဲ့၏ အစီရင်ခံစာအရ မြန်မာနိုင်ငံရှိ လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အတင်းအဓမ္မ အလုပ်လုပ်ခိုင်းခံရသော လူကုန်ကူးခံရသူများသည် သတ်မှတ်ချက်မပြည့်မီပါက ၎င်းတို့၏ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများကို ရောင်းချခိုင်းခြင်း ခံရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |author=Agence France-Presse |date=30 November 2023 |title=Trafficking victims in Myanmar forced to sell organs – charity |url=https://www.manilatimes.net/2023/11/30/world/asia-oceania/trafficking-victims-in-myanmar-forced-to-sell-organs-charity/1922237 |work=The Manila Times}}&lt;/ref&gt;

[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်ကာလ]]အတွင်း [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]]သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် မြန်မာစစ်အစိုးရကို ဆန့်ကျင်သည့် &quot;[[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]&quot; ကို စတင်ခဲ့သည်။ ယင်းစစ်ဆင်ရေး၏ ရည်ရွယ်ချက်များထဲတွင် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ထိစပ်နေသော အရှေ့မြောက်နယ်စပ်ရှိ [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]မှ လိမ်လည်မှုစခန်းများကို ရှင်းလင်းဖယ်ရှားရန်လည်း ပါဝင်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် တရုတ်နိုင်ငံသည် မြန်မာအစိုးရ၏ လိမ်လည်မှုစက်ရုံများအပေါ် အရေးမယူမှုအပေါ် စိတ်ပျက်ခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite news|last=Butler|first=Gavin|title=Anti-regime forces promise freedom for trafficking victims as they move closer to taking Laukkai|url=https://myanmar-now.org/en/news/anti-regime-forces-promise-freedom-for-trafficking-victims-as-they-move-closer-to-taking-laukkai/|access-date=27 June 2024|work=Myanmar Now|publisher=Myanmar Now Ltd.|date=15 November 2023|accessdate=17 October 2025|archivedate=6 February 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250206194450/https://myanmar-now.org/en/news/anti-regime-forces-promise-freedom-for-trafficking-victims-as-they-move-closer-to-taking-laukkai/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Gan|first=Nectar|title=How online scam warlords have made China start to lose patience with Myanmar's junta|url=https://edition.cnn.com/2023/12/19/china/myanmar-conflict-china-scam-centers-analysis-intl-hnk/index.html|access-date=27 June 2024|work=[[CNN]]|date=19 December 2023}}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့သည် ကိုးကန့်ဒေသရှိ [[လောက်ကိုင်မြို့]]ကို မြန်မာစစ်တပ်ထံမှ အပြည့်အဝ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး မကြာမီ ကိုးကန့်ရှိ လိမ်လည်မှုစက်ရုံများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်သူ ၄၀,၀၀၀ ကျော်ကို တရုတ်နိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-regime-raises-the-white-flag-in-kokang-zone-on-china-border-in-shan-state.html Myanmar Regime Raises the White Flag in Kokang Zone on China Border in Shan State] 5 January 2024. [[The Irrawaddy]]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240118021858/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-regime-raises-the-white-flag-in-kokang-zone-on-china-border-in-shan-state.html|date=January 18, 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|author=The Irrawaddy|title=Myanmar Junta Hiding Cyber Scam Bosses: Brotherhood Alliance|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-hiding-cyber-scam-bosses-brotherhood-alliance.html|access-date=26 June 2024|work=[[The Irrawaddy]]|publisher=Irrawaddy Publishing Group|date=29 January 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FishbeinLusan&quot;&gt;{{cite news|last1=Fishbein|first1=Emily|author2=Nu Nu Lusan|title=Under siege in Myanmar's cyber-scam capital|url=https://www.aljazeera.com/news/longform/2024/7/29/under-siege-in-myanmars-cyber-scam-capital|access-date=5 August 2024|work=[[Al Jazeera]]|date=29 July 2024|quote=According to Tower of the USIP, Operation 1027 was 'extremely successful' in eradicating scam syndicates from the Kokang territory and resulted in more than 40,000 people returning to China.}}&lt;/ref&gt; လေ့လာသုံးသပ်သူ ဂျေဆင်တာဝါ က ကိုးကန့်မှ လိမ်လည်မှုစခန်းများကို ရှင်းလင်းဖယ်ရှားရာတွင် &quot;အလွန်အောင်မြင်သော&quot; စစ်ဆင်ရေးဖြစ်သည်ဟု သုံးသပ်ခဲ့သော်လည်း အချို့သော ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများသည် ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းများကို [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ|ကမ္ဘောဒီးယား]]၊ [[လာအိုနိုင်ငံ|လာအို]]နှင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ [[ကရင်ပြည်နယ်]]သို့ ရွှေ့ပြောင်းနိုင်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;FishbeinLusan&quot;/&gt; ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လတွင် လောက်ကိုင်မြို့၏ ယခင် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (တစခ) မှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မင်းကို အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်မှုဖြင့် မြန်မာစစ်အစိုးရက ဖမ်းဆီးထောင်ချခဲ့ပြီး ဇူလိုင်လတွင် သေဒဏ်ချမှတ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|author=[[The Irrawaddy]]|title=Ex-general attempts suicide while on death row for online scams role|url=https://www.facebook.com/theirrawaddy/posts/pfbid0TYW4AMutgJstBvfyLWdordvvn46GNgsrTxEcQXZKH8MNZ4cfQyvY5y52cd8HNYzql|website=[[Facebook]] |publisher=[[Meta Platforms|Meta Platforms, Inc.]]|access-date=5 August 2024|date=5 August 2024}}&lt;/ref&gt;

မြန်မာနိုင်ငံတွင် အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုပေးသူများ က VPN များကို ပိုမိုပိတ်ဆို့လာပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေအရ ခွင့်ပြုချက်မရှိသော်လည်း Starlink အသုံးပြုမှု မြင့်တက်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;cyberspace&quot;&gt;{{Cite web |last=Leung |first=Kenneth |date=2025-03-28 |title=Myanmar’s Military Is Tightening Its Grip on Cyberspace |url=https://thediplomat.com/2025/03/myanmars-military-is-tightening-its-grip-on-cyberspace/ |access-date=2025-06-05 |website=The Diplomat |language=en-US}}&lt;/ref&gt; အထူးသဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံက မြန်မာနိုင်ငံရှိ လိမ်လည်မှုစခန်းများသို့ အင်တာနက်ဆက်သွယ်မှုများ ဖြတ်တောက်လိုက်ပြီးနောက် Starlink ကိရိယာများသည် ဤဆိုက်ဘာရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများအတွက် အရေးပါလာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;cyberspace&quot;/&gt;

၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ''Rappler'' သတင်းဌာနက ဖိလစ်ပိုင်ရှိ လိမ်လည်မှုစခန်းအများအပြားသည် ဖိလစ်ပိုင်အပန်းဖြေမှုနှင့် ဂိမ်းကော်ပိုရေးရှင်း မှ ထုတ်ပေးသော ဖိလစ်ပိုင်ပင်လယ်ရပ်ခြားဂိမ်းလုပ်ငန်း (POGO) လိုင်စင်များ၏ တရားဝင်အကာအကွယ်အောက်တွင် လုပ်ကိုင်နေကြသည်ကို ဖိလစ်ပိုင်မီဒီယာနှင့် အစိုးရအများစုက သတိမမူမိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ POGO လိုင်စင်များကို ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် စတင်ထုတ်ပေးခဲ့သော်လည်း [[ရော်ဒရီဂို ဒူတာတေး]] ၏ သမ္မတသက်တမ်းအတွင်း အကြီးအကျယ် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် တာလက်ပြည်နယ်ရှိ POGO စခန်းတစ်ခု၏ လိမ်လည်မှုနှင့် လူကုန်ကူးမှုလုပ်ငန်းများကို ကွန်ဂရက်က စုံစမ်းစစ်ဆေးခဲ့ရာမှ ဘမ်ဘန်မြို့တော်ဝန် အဲလစ်ဂို၊ သူ၏ ညီမနှင့် ယောက်မဟု ယူဆရသော ရှီလာဂို နှင့် ကတ်စန်ဒရာအွန် တို့ကို ဖမ်းဆီးနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ကတ်စန်ဒရာအွန်ကပင် စီမံခန့်ခွဲသော Lucky South 99 ဟု အမည်ရသည့် ပန်ပန်ဂါ POGO စခန်းတွင် သူ၏ အခန်းကဏ္ဍနှင့်ပတ်သက်၍ မေးခွန်းထုတ်ခံရပြီးနောက် ရုတ်တရက် ချမ်းသာလာမှုအပေါ် စစ်ဆေးမေးမြန်းမှုများကြောင့် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေသည့် ဒူတာတေး၏ ယခင်ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဟယ်ရီရိုကေး ကိုလည်း လိုက်လံရှာဖွေလျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Oliver |first=Cara Angeline |date=2024-06-05 |title=In the Public Square: POGOs and other scam hubs — what they do and how they do it |url=https://www.rappler.com/philippines/in-the-public-square-things-to-know-pogos-scam-hubs/ |access-date=2024-09-16 |website=RAPPLER |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Go |first=Miriam Grace |date=2024-09-07 |title=[Closer Look] Drugs, POGOs, Quiboloy: Duterte's tyranny at the service of corruption |url=https://www.rappler.com/voices/thought-leaders/closer-look-illegal-drugs-pogos-quiboloy-duterte-tyranny-service-corruption/ |access-date=2024-09-16 |website=RAPPLER |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Subingsubing |first=Krixia |date=2024-09-15 |title=PNP manhunt on for Harry Roque |url=https://newsinfo.inquirer.net/1983339/pnp-manhunt-on-for-harry-roque |access-date=2024-09-16 |website=INQUIRER.net |language=en}}&lt;/ref&gt;

''Wired'' မဂ္ဂဇင်း၏ အဆိုအရ &quot;မြန်မာ-ထိုင်းနယ်စပ်ဒေသတစ်ဝိုက်ရှိ အနည်းဆုံး လိမ်လည်မှုဝင်း ရှစ်ခု&quot; သည် ၎င်းတို့၏ အင်တာနက်ဆက်သွယ်မှုအတွက် Starlink ကို လုံးလုံး သို့မဟုတ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အသုံးပြုနေကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Burgess |first=Matt |title=Elon Musk's Starlink Is Keeping Modern Slavery Compounds Online |url=https://www.wired.com/story/starlink-scam-compounds/ |access-date=2025-03-11 |magazine=Wired |language=en-US |issn=1059-1028}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လတွင် အင်တာပိုလ် အကြီးအကဲက အရှေ့တောင်အာရှရှိ ဖွဲ့စည်းထားသော ရာဇဝတ်ကွန်ရက်များ၏ စုစုပေါင်းဝင်ငွေသည် တစ်နှစ်လျှင် ဒေါ်လာ ၂ ထရီလီယံမှ ၃ ထရီလီယံအထိရှိပြီး ပုံမှန်ရာဇဝတ်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုသည် တစ်နှစ်လျှင် ဒေါ်လာ ဘီလီယံ ၅၀ ရရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.todayonline.com/world/southeast-asia-human-trafficking-now-global-crisis-interpol-says-2392366 Southeast Asia human trafficking now a global crisis, Interpol says]{{Dead link|date=April 2026 }}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၄ ခုနှစ် လေ့လာမှုတစ်ခုအရ မဲခေါင်ဒေသအခြေစိုက် ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများက ခိုးယူခဲ့သော ရန်ပုံငွေများသည် တစ်နှစ်လျှင် ဒေါ်လာ ၄၃.၈ ဘီလီယံထက် ကျော်လွန်ဖွယ်ရှိပြီး ၎င်းသည် လာအို၊ ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့၏ စုစုပေါင်း တရားဝင် ပြည်တွင်းအသားတင်ထုတ်ကုန် (GDP) ၏ ၄၀% နီးပါးရှိသည်။ ထိုအမြတ်ငွေများ၏ သိသာသော အစိတ်အပိုင်းမှာ မြန်မာစစ်တပ်နှင့် ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအိုတို့ရှိ အုပ်ချုပ်သူအထက်လွှာများထံသို့ စီးဝင်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-05-13 |title=Transnational Crime in Southeast Asia: A Growing Threat to Global Peace and Security |url=https://www.usip.org/publications/2024/05/transnational-crime-southeast-asia-growing-threat-global-peace-and-security |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250303045423/https://www.usip.org/publications/2024/05/transnational-crime-southeast-asia-growing-threat-global-peace-and-security |archive-date=2025-03-03 |website=USIP}}&lt;/ref&gt;

==ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများ၏ ခုခံကာကွယ်သည့် လုပ်ဆောင်ချက်များ==
လိမ်လည်မှုဝင်းများသည် ၎င်းတို့၏ တည်နေရာများကို သိရှိနေသော်လည်း ဒေသခံဥပဒေစိုးမိုးရေးအရာရှိများနှင့် နိုင်ငံရေးသမားများကို လာဘ်ထိုးခြင်းဖြင့် ဆက်လက်လည်ပတ်နိုင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;onpoint&quot; /&gt;၂၀၂၄ ခုနှစ်အထိ အဖွဲ့အစည်းများသည် အနည်းဆုံး သုတေသီတစ်ဦးကို နှောင့်ယှက်ခဲ့ကြောင်း၊ သူ၏ ဖုန်းနံပါတ်ကို ခိုးယူပြီးနောက် ဖုန်းနှင့် ဗီဒီယိုခေါ်ဆိုမှုများတွင် သူ၏ ဖခင်အဖြစ် အယောင်ဆောင်ရန် deep fake နည်းပညာကို အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း စွပ်စွဲခံထားရသည်။&lt;ref name=&quot;onpoint&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.wbur.org/onpoint/2024/04/03/pig-butchering-online-scam-billion-crypto |title='Pig-butchering': The online scam that's raked in $75 billion and counting |date=April 3, 2024 |author1=Daniel Ackerman |author2=Meghna Chakrabarti |author3=Tim Skoog}}&lt;/ref&gt;

== လုပ်ငန်းတည်ရှိရာ နေရာများ ==
[[File:Panorama View of Sihanoukville from Otres Beach (cropped).jpg|thumb|သီဟနုဗီလ်၊ [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ|ကမ္ဘောဒီးယား]]]]
[[အရှေ့တောင်အာရှ]]ရှိ [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ|ကမ္ဘောဒီးယား]]၊ [[လာအိုနိုင်ငံ|လာအို]]နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာ]]နိုင်ငံတို့သည် ထင်ရှားသော လိမ်လည်မှုစခန်းအချို့ကို လက်ခံထားကြောင်း ဖော်ပြကြသည်။&lt;ref name=&quot;rescued&quot; /&gt; ဤနိုင်ငံများသည် ၎င်းတို့၏ အစိုးရနှင့် ဥပဒေစိုးမိုးရေးအေဂျင်စီများ၏ ချို့ယွင်းချက်များကြောင့် အထူးသဖြင့် ထိခိုက်လွယ်သည်။&lt;ref name=&quot;sold&quot;/&gt; ''The Diplomat'' ၏ အဆိုအရ အောက်ပါတို့သည် လူသိများသော ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုဗဟိုချက်များ ဖြစ်ကြသည်။
* {{Flag|Cambodia}}:
** [[:en:Sihanoukville (city)|သီဟနုဗီလ်]]&lt;ref name=&quot;archipelago&quot;&gt;{{Cite web |last=Kennedy |first=Lindsey |last2=Paul Southern |first2=Nathan |date=2022-08-02 |title=Inside Southeast Asia's Casino Scam Archipelago |url=https://thediplomat.com/2022/08/inside-southeast-asias-casino-scam-archipelago/ |access-date=2023-03-16 |website=The Diplomat |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
** [[:en:Poipet|ပွိုင်ပက်]]&lt;ref name=&quot;archipelago&quot; /&gt;
** [[:en:Bavet|ဘာဗက်]]&lt;ref name=&quot;archipelago&quot; /&gt;
* {{Flag|Laos}}:
** [[ရွှေတြိဂံအထူးစီးပွားရေးဇုံ]]&lt;ref name=&quot;archipelago&quot; /&gt;
* {{Flag|Myanmar}}:
** [[လောက်ကိုင်မြို့]] ([[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်]]နိုင်ငံနှင့် နယ်စပ်)
** [[မြဝတီမြို့]]&lt;ref name=&quot;archipelago&quot; /&gt; ([[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်း]]နိုင်ငံနှင့် နယ်စပ်) နှင့် အနီးရှိ
***[[ကေကေဥယျာဉ်]]
***[[ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|ရွှေကုက္ကိုလ်]]&lt;ref name=&quot;archipelago&quot; /&gt;
** [[မိုင်းလားမြို့]]&lt;ref name=&quot;archipelago&quot; /&gt; ([[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်]]နိုင်ငံနှင့် နယ်စပ်)

== နိုင်ငံတကာ၏ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်မှုများ ==
[[File:United States Institute of Peace - 5 13 2024 Transnational Organized Crime in Southeast Asia (53720888903).jpg|thumb|၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် စက်မှုလုပ်ငန်းအဆင့်ရှိ လိမ်လည်မှုဝင်းများအကြောင်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ငြိမ်းချမ်းရေးသိပ္ပံမှ ဆွေးနွေးသုံးသပ်ခြင်း]]
ထိုင်ဝမ် လိမ်လည်မှု သံသယရှိသူများကို အခြားနိုင်ငံများမှ တရုတ်နိုင်ငံသို့ တစ်ဖက်သတ် ပြန်လည်ပို့ဆောင်သည့် ကိစ္စရပ်များသည် ထိုင်ပေ၏ ဝေဖန်ပြစ်တင်မှုကို ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-04-16 |title=Taiwan bashes Cambodia for sending Taiwanese fraud suspects to China |url=https://www.ocac.gov.tw/OCAC/Eng/Pages/Detail.aspx?nodeid=329&amp;pid=74531669 |website=[[Overseas Community Affairs Council]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2016-09-10 |title=Taiwan calls for joint investigation in regard to the deportation of Taiwanese suspects from Cambodia to Mainland China. |url=https://www.ksw.moj.gov.tw/14348/14394/16607/171594/ |access-date=2025-09-15 |website=[[Ministry of Justice (Taiwan)]] |archive-date=10 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220710205944/https://www.ksw.moj.gov.tw/14348/14394/16607/171594/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၆ ခုနှစ် စာရင်းများအရ ထိုင်ဝမ်တွင် လိမ်လည်မှုဖြင့် ပြစ်ဒဏ်ကျခံရသူများသည် တရုတ်နိုင်ငံထက် ပိုမိုပေါ့ပါးသော ပြစ်ဒဏ်များကို ချမှတ်ခံရလေ့ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=RALPH |first=JENNINGS |date=2016-04-28 |title=China is dialing 911 over Taiwanese phone scammers |url=https://www.latimes.com/world/asia/la-fg-china-taiwan-fraud-20160427-story.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20211225032547/https://www.latimes.com/world/asia/la-fg-china-taiwan-fraud-20160427-story.html |archive-date=2021-12-25 |access-date=2025-09-15 |website=[[Los Angeles Times]] |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2016-04-17 |title=Taiwan angers China by releasing 20 telecoms fraud suspects deported from Malaysia |url=https://www.straitstimes.com/asia/east-asia/taiwan-angers-china-by-releasing-20-telecoms-fraud-suspects-deported-from-malaysia |access-date=2025-09-15 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923 |agency=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် တရုတ်နိုင်ငံသည် စစ်အစိုးရနှင့် မဟာမိတ်ဖြစ်သူ မြီရှောက်ချန်း နှင့် အခြား မင်းမိသားစုဝင် သုံးဦးကို အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်မှုအတွက် ဖမ်းဝရမ်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Chinese Authorities Issue Arrest Warrants for Criminal Kingpins in Myanmar's Kokang Region |url=https://thediplomat.com/2023/11/chinese-authorities-issue-arrest-warrants-for-criminal-kingpins-in-myanmars-kokang-region/ |date=2023-11-13 |access-date=2023-11-13 |website=The Diplomat |language=en-US}}&lt;/ref&gt; နောက်ပိုင်းတွင် မြီရှောက်ချန်းသည် မိမိကိုယ်ကို အဆုံးစီရင်ခဲ့ပြီး ကျန်သုံးဦးကိုမူ မြန်မာအာဏာပိုင်များက ဖမ်းဆီးကာ တရုတ်နိုင်ငံသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=China says ringleader in Myanmar telecom fraud committed suicide |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/china-says-ringleader-myanmar-telecom-fraud-committed-suicide-2023-11-17/ |work=Reuters |date=17 November 2023}}&lt;/ref&gt; ဂိုဏ်းတွင် ပါဝင်ပတ်သက်သူ ၃၉ ဦးကို [[ကျဲ့ကျန်းပြည်နယ်]]တွင် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့အနက် ၁၁ ဦးမှာ သေဒဏ်ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt; [https://www.bbc.com/news/articles/c78nrx309kzo China sentences 11 members of mafia family to death]. Jonathan Head. Tessa Wong. [[BBC News]]. September 29, 2025.&lt;/ref&gt;

၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားများဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာန၏ အတွင်းဝန်က ဖိလစ်ပိုင်အာဏာပိုင်များသည် &quot;လာအိုနိုင်ငံရှိ လိမ်လည်မှုစက်ရုံများမှ [ဖိလစ်ပိုင်] လူမျိုး သားကောင်များ၏ ထွက်ဆိုချက်များကို ရယူပြီး ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံအတွင်း ၎င်းတို့ကို မည်သူက စည်းရုံးစုဆောင်းခဲ့သည်ကို အတိအကျ ဖော်ထုတ်ကာ လိုအပ်သော စွဲချက်များ တင်သွင်းသွားမည်&quot; ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Rocamora |first=Joyce Ann L. |date=August 24, 2024 |title=PH eyes cases vs. recruiters of Filipinos rescued in Laos scam hub |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1231887 |access-date=September 16, 2024 |work=Philippine News Agency}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{Authority control}}

[[ကဏ္ဍ:ဆိုက်ဘာမှုခင်း]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံဖြတ်ကျော် ဖွဲ့စည်းထားသော ရာဇဝတ်မှု]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရာဇဝတ်မှု]]
[[ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံရှိ ရာဇဝတ်မှု]]
[[ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံရှိ ရာဇဝတ်မှု]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူကုန်ကူးခြင်း]]
[[ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံရှိ လူကုန်ကူးခြင်း]]
[[ကဏ္ဍ:Internet fraud]]
[[ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး]]
[[ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး]]
[[ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံရှိ လူကုန်ကူးခြင်း]]
[[ကဏ္ဍ:ငွေကြေးဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]
[[ကဏ္ဍ:လိမ်လည်မှု ဂိုဏ်းစခန်းများ|  ]]</text>
      <sha1>gntl8oaxjm9wuupsdxayc3ul5190w1g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Артем Ночевнов</title>
    <ns>3</ns>
    <id>277765</id>
    <revision>
      <id>1042144</id>
      <parentid>955062</parentid>
      <timestamp>2026-07-05T06:05:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vladimir Solovjev</username>
        <id>25454</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Артëм Жеделëв]] စာမျက်နှာကို [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Артем Ночевнов]] သို့ Vladimir Solovjevက ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ &quot;[[Special:CentralAuth/Артëм Жеделëв|Артëм Жеделëв]]&quot; ကို &quot;[[Special:CentralAuth/Артем Ночевнов|Артем Ночевнов]]&quot; သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း</comment>
      <origin>955062</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8558" sha1="ng0lprornkjwuche0z3ewj1uxnr0zs4" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Артëм Жеделëв ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၁:၀၁၊ ၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)</text>
      <sha1>ng0lprornkjwuche0z3ewj1uxnr0zs4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285312</id>
    <revision>
      <id>1042141</id>
      <parentid>1041830</parentid>
      <timestamp>2026-07-05T04:25:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>အချက်အလက်များ ဆက်လက် ထည့်သွင်း</comment>
      <origin>1042141</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="95525" sha1="dola5crelxa8e1txedut3ag4f9baler" xml:space="preserve">{{Under construction}}
'''မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ''' သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်းပြီး]]နောက်ပိုင်း ဖြစ်ပွားလာသည့် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်]]အတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများမှ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] သို့မဟုတ် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|စစ်ကော်မရှင်]] ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် စစ်ရေးယန္တရားများကို အလုံးစုံဖယ်ရှား၍ မြို့များအား သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်များ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-01-06 |title=မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွေ ဖော်ဆောင်မယ်လို့ မန္တလေး PDF ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c24ne55vg4ro |access-date=2026-05-05 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

ဤစာရင်းတွင် ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအသီးသီးရှိ မြို့ (Town) နှင့် မြို့နယ်ခွဲ (Sub-township) အဆင့် အခြေချနေထိုင်ရာဒေသများကို မည်သည့်အဖွဲ့အစည်းက မည်သည့်အချိန်တွင် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်ဟူသော အချက်အလက်များကို နှစ်အလိုက် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ထိုမှတ်တမ်းတွင် တပ်မတော် က ပြန်လည်သိမ်းယူခဲ့မှုများလည်း ပါဝင်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့သည့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] နှင့် နောက်ဆက်တွဲ စစ်ဆင်ရေးများကြောင့် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများသည် အရှိန်အဟုန် မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးအင်အားစုများဘက်မှ မြို့ပေါင်း ၉၀ ကျော်အား သိမ်းပိုက်နိုင်သည်အထိ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး အရှေ့မြောက်က အုပ်စိုးသူအပြောင်းအလဲ |url=https://bbc.com/burmese/extra/av0hcunujm/1027operation |access-date=2026-05-05 |website=BBC News မြန်မာ}}&lt;/ref&gt; 

လက်ရှိတွင် အချို့သောမြို့များကို တပ်မတော်ဘက်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်များအပြင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဖိအားကြောင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ လက်လွှတ်ခဲ့ရသည့် အခြေအနေများနှင့်အတူ တော်လှန်ရေးအင်အားစုအချင်းချင်း ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုများကြောင့် မြို့အုပ်ချုပ်သူ အပြောင်းအလဲဖြစ်ပေါ်ခဲ့မှုများလည်း ရှိနေသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ချင်းပြည် ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း တိုက်ပွဲကြီး/ တိုက်ပွဲငယ်၁၀၉ကြိမ်ဖြစ်ပွားခဲ့ဟုဆို |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/69ed79cfb4daf4566223b764 |access-date=2026-05-05 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}&lt;/ref&gt;

== တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် မြို့များ ==
၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ပေါ်ပေါက်လာသော နွေဦးတော်လှန်ရေးနှင့်အတူ ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် တူမီးသေနတ်များဖြင့် တော်လှန်ရေးကို စတင်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဒေသခံပြည်သူများနှင့် စစ်ကောင်စီတပ်တို့၏ [[ကမ်းပါးနီတိုက်ပွဲ]]သည် နွေဦးတော်လှန်ရေး၏ အဦးအစ တိုက်ပွဲတစ်ခုအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။ ထိုမတိုင်မီကပင် အင်အားကြီး တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အချို့နှင့် စစ်တပ်တို့အကြား ထိတွေ့တိုက်ပွဲအချို့ ရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်သည်။ထို့နောက်ပိုင်းတွင် ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များ၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ (EAOs) နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) များသည် စစ်ကောင်စီ၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို အဆုံးသတ်နိုင်ရန် မြို့ပြသိမ်းပိုက်မှု စစ်ဆင်ရေးများကို အရှိန်အဟုန်မြှင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CDF) သည် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ စစ်တပ်စွန့်ခွာသွားသော [[မကွီအိမ်နူးမြို့|မကွီးအိမ်နူးမြို့]]ကို စတင်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |title=ကလေးမြို့နယ်အတွင်း ကမ်းပါးနီ၊ စည်သာ၊ နတ်ချောင်းပစ်ခတ်မှုများ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-56598231 |access-date=2026-06-19 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

တော်လှန်ရေး၏ အရှိန်အဟုန်သည် တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) က ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ခုခံတွန်းလှန်စစ် (D-Day) ကို ကြေညာကာ စစ်ဆင်ရေးများ ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့၏ [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ) သည် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများအတွက် အားအကောင်းဆုံး အချိုးအကွေ့တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ ဗျူဟာမြောက်မြို့ပေါင်းများစွာကို တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ၏ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းမှစတင်၍ အရှိန်အဟုန် မြင့်တက်လာခဲ့ရာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလအထိ စုစုပေါင်း မြို့နှင့် မြို့နယ်ခွဲပေါင်း ၉၈ မြို့ထက်မနည်းကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများက အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ သိမ်းပိုက်ရရှိမှုများတွင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ချင်းပြည်နယ်တို့ရှိ ဗျူဟာမြောက် မြို့ကြီးများအပြင် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးမြို့များလည်း ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=အေးချမ်းဆု |date=2025-10-09 |title=သူ့အတွေး သူ့အမြင် {{!}} စကမ ထိုးစစ်အပေါ် ဆိုက်ဝါးမဟုတ်သော သုံးသပ်ချက် |url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/viewpoint/2025/10/09/406618.html |access-date=2026-06-19 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}&lt;/ref&gt; 
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width: 70%; margin: auto; font-size: 88%; border-collapse: collapse; line-height: 1.6em;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; padding: 10px;&quot; | တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် မြို့များစာရင်းအနှစ်ချုပ်
|- style=&quot;background: #f2f2f2; text-align: center;&quot;
! style=&quot;width: 8%; border: 1px solid #ccc;&quot; | စဉ်
! style=&quot;width: 27%; border: 1px solid #ccc;&quot; | အဖွဲ့အစည်း
! style=&quot;width: 65%; border: 1px solid #ccc;&quot; | သိမ်းပိုက်ရရှိသည့် မြို့များ
|-
| style=&quot;text-align: center; vertical-align: top;&quot; | ၁။
| style=&quot;padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;&quot; | '''ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ'''
| style=&quot;padding: 5px;&quot; | [[မကွီအိမ်နူးမြို့|မကွီးအိမ်နူး]] {{•}} [[နှာဟရိန်မြို့|နှာဟရိန်]] {{•}} [[ဆူရ်ခွားမြို့|ဆူရ်ခွား]] {{•}} [[ဝေဘူလမြို့|ဝေဘူလ]] {{•}} [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိဒ်ခေါဒါရ်]] {{•}} [[လိုင်လင်းပီမြို့|လိုင်လင်းပီ]] {{•}} [[ရေဇွာမြို့|ရေဇွာ]] {{•}} [[ကျင်ဒွေးမြို့|ကျင်ဒွေး]] {{•}} [[ကျီခါးမြို့|ကျီခါး]] {{•}} [[တွန်းဇံမြို့|တွန်းဇံ]] {{•}} [[မတူပီမြို့|မတူပီ]] {{•}} [[မင်းတပ်မြို့|မင်းတပ်]] {{•}} [[ကန်ပက်လက်မြို့|ကန်ပက်လက်]] • [[ဖလမ်းမြို့|ဖလမ်း]]
|-
| style=&quot;text-align: center; vertical-align: top;&quot; | ၂။
| style=&quot;padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;&quot; | '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]'''
| style=&quot;padding: 5px;&quot; | [[ပလက်ဝမြို့|ပလက်ဝ]] {{•}} [[ဆမီးမြို့|ဆမီး]] {{•}} [[ဂွမြို့|ဂွ]] • [[တပ်တောင်မြို့|တပ်တောင်]] {{•}} [[အမ်းမြို့|အမ်း]] {{•}} [[မြင်းလွှတ်မြို့|မြင်းလွှတ်]] {{•}} [[ခမောင်းဆိပ်မြို့|ခမောင်းဆိပ်]] {{•}} [[မောင်တောမြို့|မောင်တော]] {{•}} [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့|ပုဏ္ဏားကျွန်း]] {{•}} [[မအီမြို့|မအီ]] {{•}} [[ကျိန္တလီမြို့|ကျိန္တလီ]] {{•}} [[သံတွဲမြို့|သံတွဲ]] {{•}} [[ကမ်းထောင့်ကြီးမြို့|ကမ်းထောင့်ကြီး]] {{•}} [[မြေပုံမြို့|မြေပုံ]] {{•}} [[ဘူးသီးတောင်မြို့|ဘူးသီးတောင်]] {{•}} [[မြောက်ဦးမြို့|မြောက်ဦး]] {{•}} [[စနဲမြို့|စနဲ]] • [[ကျောက်တော်မြို့|ကျောက်တော်]] {{•}} [[ရသေ့တောင်မြို့|ရသေ့တောင်]] {{•}} [[ရမ်းဗြဲမြို့|ရမ်းဗြဲ]] {{•}} [[တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့|တောင်ပြို]] {{•}} [[မင်းပြားမြို့|မင်းပြား]] {{•}} [[ပေါက်တောမြို့|ပေါက်တော]]
|-
| style=&quot;text-align: center; vertical-align: top;&quot; | ၃။
| style=&quot;padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;&quot; | '''PDF / ပကဖ'''
| style=&quot;padding: 5px;&quot; | [[ခမ်းပါတ်မြို့|ခမ်းပတ်]] {{•}} [[ရွှေပြည်အေးမြို့|ရွှေပြည်အေး]] {{•}} [[မော်လူးမြို့|မော်လူး]] {{•}} မြို့သစ် {{•}} [[စဉ့်ကူးမြို့|စဉ့်ကူး]] {{•}} [[တကောင်းမြို့|တကောင်း]] {{•}} [[သပိတ်ကျင်းမြို့|သပိတ်ကျင်း]] {{•}} [[ပင်လယ်ဘူးမြို့နယ်|ပင်လယ်ဘူး]] {{•}} [[ဒီပဲယင်းမြို့|ဒီပဲယင်း]]
|-
| style=&quot;text-align: center; vertical-align: top;&quot; | ၄။
| style=&quot;padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;&quot; | '''KIA'''
| style=&quot;padding: 5px;&quot; | [[အင်ဂျန်းယန်မြို့|အင်ဂျန်းယန်]] {{•}} [[လွယ်ဂျယ်မြို့|လွယ်ဂျယ်]] {{•}} [[ဆော့လော်မြို့|ဆော့လော်]] {{•}} [[မဘိမ်းမြို့|မဘိမ်း]] {{•}} [[ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့|ဆွမ်ပရာဘွမ်]] {{•}} [[ပန်ဝါမြို့|ပန်ဝါ]] {{•}} [[ဆင်ဘိုမြို့|ဆင်ဘို]] {{•}} [[ဆဒုံးမြို့|ဆဒုံး]] {{•}} ဖိမော် {{•}} [[မြို့လှမြို့|မြို့လှ]] {{•}} [[မိုးမောက်မြို့|မိုးမောက်]] {{•}} [[ကန်ပိုက်တီမြို့|ကန်ပိုက်တီ]] {{•}} [[ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့|ဒေါ့ဖုန်းယန်]] {{•}} [[ချီဖွေမြို့|ချီဖွေ]] {{•}} [[မံစီမြို့|မံစီ]]
|-
| style=&quot;text-align: center; vertical-align: top;&quot; | ၅။
| style=&quot;padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;&quot; | '''MNDAA / [[TNLA]]'''
| style=&quot;padding: 5px;&quot; | [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]] {{•}} [[နမ့်ခမ်းမြို့|နမ့်ခမ်း]] {{•}} [[ဖောင်းဆိုင် (ကချင်)ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်|ဖောင်းဆိုင်]] {{•}} [[မိုင်းလုံမြို့|မိုင်းလုံ]] {{•}} [[သိန္နီမြို့|သိန္နီ]] {{•}} [[နမ့်ဆန်မြို့|နမ့်ဆန်]] • [[ပန်ဆိုင်းမြို့|ပန်ဆိုင်း]] {{•}} [[မန်တုံမြို့|မန်တုံ]] {{•}} [[မုန်းကိုးမြို့|မုန်းကိုး]] {{•}} [[နမ္မတူမြို့|နမ္မတူ]] {{•}} [[ကွမ်းလုံမြို့|ကွမ်းလုံ]] {{•}} [[မိုင်းငေါ့မြို့|မိုင်းငေါ့]] {{•}} [[မော်ထိုက်မြို့|မော်ထိုက်]] {{•}} [[ကွတ်ခိုင်မြို့|ကွတ်ခိုင်]] {{•}} [[ကုန်းကြမ်းမြို့|ကုန်ကြမ်း]] {{•}} [[နောင်ချိုမြို့|နောင်ချို]] {{•}} [[လောက်ကိုင်မြို့|လောက်ကိုင်]] {{•}} [[မိုးမိတ်မြို့|မိုးမိတ်]] {{•}} [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] {{•}} [[ကျောက်မဲမြို့|ကျောက်မဲ]] {{•}} [[သီပေါမြို့|သီပေါ]] {{•}} [[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်]]
|-
| style=&quot;text-align: center; vertical-align: top;&quot; | ၆။
| style=&quot;padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;&quot; | '''UWSA'''
| style=&quot;padding: 5px;&quot; | [[ဟိုပန်မြို့|ဟိုပန်]] {{•}} [[ပန်လုံမြို့|ပန်လုံ]]
|-
| style=&quot;text-align: center; vertical-align: top;&quot; | ၇။
| style=&quot;padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;&quot; | '''KNU / [[KNLA]]'''
| style=&quot;padding: 5px;&quot; | [[မုန်းမြို့|မုန်း]] {{•}} [[လေးကေ့ကော်မြို့|လေးကေ့ကော်]] {{•}} [[ဖာပွန်မြို့|ဖာပွန်]] {{•}} [[ကျိုက်ဒုံမြို့|ကျိုက်ဒုံ]]
|-
| style=&quot;text-align: center; vertical-align: top;&quot; | ၈။
| style=&quot;padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;&quot; | '''KNDF / KA'''
| style=&quot;padding: 5px;&quot; | [[မယ်စဲ့မြို့|မယ်စဲ့]] {{•}} [[မိုးဗြဲ]] {{•}} [[နန်းမယ်ခုံမြို့|နန်းမယ်ခုံ]] {{•}} [[ရွာသစ်မြို့၊ ဘောလခဲခရိုင်|ရွာသစ်]] {{•}} [[မော်ချီးမြို့|မော်ချီး]] {{•}} [[ရှားတောမြို့|ရှားတော]] • [[ဆီဆိုင်မြို့|ဆီဆိုင်]]
|}
== နယ်မြေထိန်းချုပ်မှု အပြောင်းအလဲဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် အခြေအနေများ ==
[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] ကာလအတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများမှ မြို့ပေါင်းများစွာကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း၌ စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေးနှင့် ဒေသတွင်းပထဝီနိုင်ငံရေး ဖိအားများကြောင့် နယ်မြေထိန်းချုပ်မှု အပြောင်းအလဲများ ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအပေါ် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၏ နယ်စပ်ဂိတ်များပိတ်ဆို့ခြင်းနှင့် ကုန်သွယ်မှုဖြတ်တောက်ခြင်း စသည့် သံတမန်ရေးရာဖိအားများကြောင့် သိမ်းပိုက်ထားသော မြို့အချို့မှ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာပေးခဲ့ရခြင်း သို့မဟုတ် အခြားသော ကြားနေအဖွဲ့အစည်းများထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ရခြင်းများ ရှိခဲ့သည်။ထို့အပြင် [[တပ်မတော်]] ၏ ပြန်လည်ထိုးစစ်ဆင်မှုများ၊ လေကြောင်းမှ အပြင်းအထန် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများနှင့် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်း အချင်းချင်းကြား နယ်မြေစိုးမိုးမှု အငြင်းပွားမှုများကြောင့်လည်း သိမ်းပိုက်ရရှိထားသည့် မြို့အချို့၏ အခြေအနေမှာ မတည်မငြိမ်ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် လက်လွှတ်ခဲ့ရခြင်းများ ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2024-07-21 |title=တော်လှန်​ရေးတပ်​တွေ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မြို့​ပေါင်း ၇၂ မြို့ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/07/21/93521/ |access-date=2026-05-15 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}&lt;/ref&gt; 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;&quot; | ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ
|- style=&quot;background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;&quot;
! style=&quot;width: 5%;&quot; | စဉ် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မြို့အမည် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | လက်ရှိအခြေအနေ !! style=&quot;width: 12%;&quot; | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်များ 
|-
| ၁ || [[တွန်းဇံမြို့|တွန်းဇံ]] || [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်|CNA]],[[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]|| ၂၃ မေ ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၀ မေ ၂၀၂၆&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက CDF ၊ CNA နှင့် PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူပူးပေါင်းအဖွဲ့များ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် တွန်းဇံမြို့အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်၊ တပ်မတော်မှ ချင်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းဒေသတစ်ခုလုံးအား အလုံးစုံထိန်းချုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82986 |access-date=2026-05-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;|| [[တွန်းဇံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၂ || [[မတူပီမြို့|မတူပီ]] || [[ချင်းညီနောင်]]|| ၂၉ ဇွန် ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၃ || [[မင်းတပ်မြို့|မင်းတပ်]] || [[ချင်းညီနောင်]]|| ၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မင်းတပ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၄ || [[ကန်ပက်လက်မြို့|ကန်ပက်လက်]] || [[ချင်းညီနောင်]]|| ၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ကန်ပက်လက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၅ || [[ပလက်ဝမြို့|ပလက်ဝ]] || [[အာရက္ခတပ်တော်]]|| ၁၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ပလက်ဝမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၆ || [[ဖလမ်းမြို့|ဖလမ်း]] || [[ချင်းညီနောင်]]|| ၆ မေ ၂၀၂၅ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ || [[ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်ခွဲများ
|-
| ၇ || [[မကွီအိမ်နူးမြို့|မကွီးအိမ်နူး]]|| မင်းတပ် ([[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|CDF]]) || ၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မကွီးအိမ်နူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၈ || [[နှာဟရိန်မြို့|နှာဟရိန်]] || [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || စစ်တပ်စွန့်ခွာ
|-
| ၉ || [[ဆူရ်ခွားမြို့|ဆူရ်ခွား]] || [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || စစ်တပ်စွန့်ခွာ
|-
| ၁၀ || [[ဝေဘူလမြို့|ဝေဘူလ]] || [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || — || [[ဝေဘူလမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၁ || [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိဒ်ခေါဒါရ်]] || [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၁၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || [[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|CNDF]] ပြန်ထိန်းချုပ် || ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ || [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၂ || [[လိုင်လင်းပီမြို့|လိုင်လင်းပီ]] || [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[လိုင်လင်းပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၃ || [[ရေဇွာမြို့|ရေဇွာ]] || [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်|CNA]],[[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]|| ၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ရေဇွာမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၄ || [[ကျင်ဒွေးမြို့|ကျင်ဒွေး]] || [[ချင်းညီနောင်]]|| ၂၉ ဧပြီ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ကျင်ဒွေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၅ || [[ကျီခါးမြို့|ကျီခါး]] || [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်|CNA]],[[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]|| ၁၉ မေ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-05-20 |title=မြန်မာ-အိန္ဒိယနယ်စပ်မြို့ ကျီခါးကို ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစု သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/52523/ |access-date=2026-05-24 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၁ မေ ၂၀၂၅ || [[ကျီခါးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၆ || [[ဆမီးမြို့|ဆမီး]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]'''|| ၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |title=AA ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဆမီးမြို့ ထွေအုပ်ရုံး ဗုံးကြဲခံရပြီး မီးလောင်ပျက်စီး |url=https://cjplatform.com/14-1-2025-7/ |access-date=2026-05-24 |website=cjplatform.com |language=en}}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ဆမီးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;&quot; | စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ
|- style=&quot;background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;&quot;
! style=&quot;width: 5%;&quot; | စဉ် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မြို့အမည် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | လက်ရှိအခြေအနေ !! style=&quot;width: 12%;&quot; | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်များ
|-
| ၁ || [[ကောလင်း]]|| — || — || — || — || [[ကောလင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁ || [[ပင်လယ်ဘူးမြို့|ပင်လယ်ဘူး]]|| — || — || — || — || [[ပင်လယ်ဘူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၂ || [[ဒီပဲယင်းမြို့|ဒီပဲယင်း]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၁၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-08-19 |title=ဒီပဲယင်းမြို့သိမ်းပြီးနောက် ဘာ့ကြောင့် ဆုတ်ခွာခဲ့ရတာလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy5rnkj81po |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-08-19 |title=ဒီပဲယင်းမြို့ကနေ တော်လှန်ရေးတပ်တွေ ဘာကြောင့် ပြန်ဆုတ်ရသလဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/56607/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| [[ဒီပဲယင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၃ || [[အင်းတော်မြို့နယ်|အင်းတော်]]|| [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]/[[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၃၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || [[အင်းတော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်ခွဲများ
|-
| ၄ || [[ခမ်းပါတ်မြို့|ခမ်းပါတ်]]|| [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]|| ၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-11-07 |title=မြန်မာ - အိန္ဒိယနယ်စပ်က ခမ်းပတ်မြို့ကို NUG ထပ်မံသိမ်းပိုက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c1r2j3vwl4no |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၆ ||[[ခမ်းပါတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၅ || [[ရွှေပြည်အေးမြို့|ရွှေပြည်အေး]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]/[[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃/၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-02-05 |title=ရွှေပြည်အေးမြို့မှာ ဘာတွေဖြစ်ခဲ့တာလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c10eg387ql8o |access-date=2026-05-27 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;|| — || [[ရွှေပြည်အေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၆ || [[မော်လူးမြို့|မော်လူး]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]/[[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃&lt;ref&gt;{{Cite web |last=သူရမောင် |date=2023-12-13 |title=စစ်ကိုင်းတိုင်း မော်လူးမြို့ကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46806/ |access-date=2026-05-27 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၅ မေ ၂၀၂၆&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက KIA နှင့် PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် မော်လူးမြို့အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82444 |access-date=2026-05-27 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;|| [[မော်လူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၇ || [[မြို့သစ်မြို့၊ တမူးခရိုင်|မြို့သစ်]]|| [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၁၁ မေ ၂၀၂၄ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-05-11 |title=စစ်ကိုင်းတိုင်း မြို့သစ်မြို့ကို NUG နဲ့ မဟာမိတ်အဖွဲ့တွေ ပူးပေါင်းသိမ်းယူ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/myothit-nug-occupied-05112024130843.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မြို့သစ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၈ || [[စိုင်ပြင်မြို့|စိုင်ပြင်]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]|| ၁၆ မေ ၂၀၂၆&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-05-18 |title=စိုင်ပြင်ရဲစခန်းကို‌ သိမ်းယူခဲ့ကြောင်း PDF ရွှေဘိုခရိုင်စစ်ဌာန ကြေညာ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/05/18/depayin-pdf-attack-police-station/ |access-date=2026-05-24 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[စိုင်ပြင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;&quot; | ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ
|- style=&quot;background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;&quot;
! style=&quot;width: 5%;&quot; | စဉ် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မြို့အမည် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | လက်ရှိအခြေအနေ !! style=&quot;width: 12%;&quot; | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်များ
|-
| ၁ || [[နမ့်ခမ်းမြို့|နမ့်ခမ်း]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[နမ့်ခမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၂ || [[သိန္နီမြို့|သိန္နီ]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-08 |title=သိန္နီနဲ့ ကွတ်ခိုင်ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/northern-alliance-theinni-01082024011652.html |access-date=2026-06-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[သိန္နီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၃ || [[နမ့်ဆန်မြို့|နမ့်ဆန်]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၄ || [[မန်တုံမြို့|မန်တုံ]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မန်တုံမြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/6587a24f6985670f203dd99e |access-date=2026-06-02 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မန်တုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၅ || [[နမ္မတူမြို့|နမ္မတူ]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ကျော်ဦး |date=2023-12-28 |title=သိမ်းပိုက်ခံရသည့် နမ္မတူမြို့ကို လေတပ် ဗုံးကြဲ၊ ဒေသခံများ တိမ်းရှောင်နေရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/47340/ |access-date=2026-06-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[နမ္မတူမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၆ || [[ကွမ်းလုံမြို့|ကွမ်းလုံ]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=ကျော်လွင်ဦး |date=2023-11-12 |title=ကွမ်းလုံကို အပြီးသတ်သိမ်းလိုက်ပြီလို့ ကိုးကန့်တပ်မတော် (MNDAA) ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/mndaa-kwanlone-attack-11122023111830.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[၂၀၂၃ ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၇ || [[ကွတ်ခိုင်မြို့|ကွတ်ခိုင်]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ || [[၂၀၂၄ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ|၂၀၂၄]]/[[၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ|၂၀၂၆ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
|-
| ၈ || [[နောင်ချိုမြို့|နောင်ချို]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ || [[နောင်ချိုမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၉ || [[လောက်ကိုင်မြို့|လောက်ကိုင်]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[လောက်ကိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၀ || [[မိုးမိတ်မြို့|မိုးမိတ်]] ||  '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-08-01 |title=မိုးမိတ်ကို TNLA သိမ်းပိုက် ထိန်းချုပ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4ng11xqdngo |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ကျော်ဇင်ဝင်း |date=2026-01-07 |title=မိုးကုတ်နှင့် မိုးမိတ်တွင် တစ်လကျော်အထိ စစ်ကော်မရှင် အုပ်ချုပ်ရေး မလည်ပတ်နိုင် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/70986/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| [[မိုးမိတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၁ || [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=ကျော်လွင်ဦး |date=2024-08-03 |title=လားရှိုးတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် သိမ်းခံရမှု စစ်ကောင်စီကို ခြိမ်းခြောက်လာနိုင် |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/larshio-junta-headquarters-mndaa-seized-08032024133609.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၅&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-05-02 |title=စစ်ကောင်စီ လားရှိုး ရမခမှာ ပြန်အထိုင်ချမှာလား |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn4wkr977r9o |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;|| [[လားရှိုးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၂ || [[ကျောက်မဲမြို့|ကျောက်မဲ]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ကျောက်မဲမြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.dvb.no/post/663635 |access-date=2026-05-12 |website=DVB Burmese |language=en}}&lt;/ref&gt;|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ကျော်ဇင်ဝင်း |date=2025-10-01 |title=ရှမ်းမြောက်၊ ကျောက်မဲမြို့ကို စစ်တပ်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ပြီ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/68179/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| [[ကျောက်မဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၃ || [[သီပေါမြို့|သီပေါ]] || [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]] || ၁၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-10-15 |title=သီပေါမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း အရပ်သား ၃၃ ဦး သေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/hsipaw-battle-resident-dead-10152024113654.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-10-17 |title=သီပေါကို စစ်တပ် ပြန်ထိန်းချုပ်နိုင်တာ ဘာကြောင့်လဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cew429lp924o |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;|| [[သီပေါမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၄ || [[ဟိုပန်မြို့|ဟိုပန်]] || [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်(၃)ဖွဲ့]]|| ၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || [[ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်|UWSA]]ပြန်ထိန်းချုပ်&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Nom |first=Nang Seng |date=2024-01-11 |title=ညီနောင်မဟာမိတ် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် ဟိုပန် နှင့် ပန်လုံမြို့ကို UWSA ထံပြန်လွှဲပေး |url=https://burmese.shannews.org/archives/39352 |access-date=2026-05-12 |website=သျှမ်းသံတော်ဆင့် |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || စစ်တပ် ထိန်းချုပ်ခဲ့သောမြို့ 
|-
| ၁၅ || [[ဆီဆိုင်မြို့|ဆီဆိုင်]] || [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်|PNLO/PNLA]]|| ၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၅ မတ် ၂၀၂၄ || [[ဆီဆိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၆ || [[မဘိမ်းမြို့|မဘိမ်း]] || [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-21 |title=မဘိမ်းမြို့ကို KIA ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/kia-attacked-seized-mabein-01212024042042.html |access-date=2026-06-05 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ ||  || [[မဘိမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်ခွဲများ
|-
| ၁၇ || [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၂၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ကျော်ဦး |first=မြတ်ပန်း |date=2023-10-27 |title=တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ ချင်းရွှေဟော်မြို့ကို MNDAA သိမ်းယူ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/43988/ |access-date=2026-06-04 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ချင်းရွှေဟော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၈ || [[ဖောင်းဆိုင် (ကချင်)ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်|ဖောင်းဆိုင်]]|| [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၃၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mknnj_La |date=2023-10-30 |title=ဖောင်းဆိုင်မြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း ညီနောင် ၃ ဖွဲ့ အသိပေး |url=https://www.myitkyinanewsjournal.com/the-3-brotherhood-alliance-announced-that-they-have-captured-hpawngseng/ |access-date=2026-06-04 |website=Myitkyina News Journal |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ဖောင်းဆိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၉ || [[မိုင်းလုံမြို့|မိုင်းလုံ]] || — || — || — || — || [[မိုင်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၂၀ || [[ပန်ဆိုင်းမြို့|ပန်ဆိုင်း]] || — || — || — || — || [[ပန်ဆိုင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၂၁ || [[မုံးကိုးမြို့|မုံးကိုး]]|| [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မုံးကိုးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၂၂ || [[မိုင်းငေါ့မြို့|မိုင်းငေါ့]] || — || — || — || — || [[မိုင်းငေါ့မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၂၃ || [[မော်ထိုက်မြို့|မော်ထိုက်]] || — || — || — || — || [[မော်ထိုက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၂၄ || [[မိုးဗြဲ]]|| '''KNDF / KA'''|| ၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ်&lt;ref&gt;{{Cite web |title=KNPP ၊ KNDF အဖွဲ့များနှင့် PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက်သမားများ ယာယီသိမ်းပိုက်ထားသည့် မိုးဗြဲမြို့အား တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရရှိ၊ မိုင်းရှင်းလင်းရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နယ်မြေလုံခြုံရေးလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်ဆောင်ရွက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/71924 |access-date=2026-05-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;|| ၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ || [[မိုးဗြဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၂၅ || [[ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်|ကုန်းကြမ်း]]|| — || — || — || — || [[ကုန်းကြမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၂၆ || [[ပန်လုံမြို့|ပန်လုံ]]|| [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်(၃)ဖွဲ့]]|| ၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || [[ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်|UWSA]]ပြန်ထိန်းချုပ်&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-11 |title=‘ဝ’ ဒေသက ဟိုပန်နဲ့ ပန်လုံကို စစ်ကောင်စီ စွန့်လွှတ်လိုက်ရ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/wa-hopan-panlong-junta-01112024071704.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;|| ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || စစ်တပ် ထိန်းချုပ်ခဲ့သောမြို့ 
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;&quot; | ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ
|- style=&quot;background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;&quot;
! style=&quot;width: 5%;&quot; | စဉ် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မြို့အမည် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | လက်ရှိအခြေအနေ !! style=&quot;width: 12%;&quot; | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်များ
|-
| ၁ || [[ပေါက်တောမြို့|ပေါက်တော]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ရောင်နီ |date=2024-01-20 |title=ပေါက်တောမြို့ကို AA သိမ်းလိုက်ပြီဟု ဒေသခံများဆို |url=https://myanmar-now.org/mm/news/48338/ |access-date=2026-05-30 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt; || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ပေါက်တောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၂ || [[မင်းပြားမြို့|မင်းပြား]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မင်းပြားမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၃ || [[ကျောက်တော်မြို့|ကျောက်တော်]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |last=admin |date=2024-02-07 |title=ကျောက်တော်မြို့ကို AA သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး မြို့ကိုစွန့်ခွာပြေးသည့် စစ်ကောင်စီ၏ Navy ၂ စီး ကိုပါ ပစ်ခတ်နှစ်မြှုပ် |url=https://ayartimes.com/?p=32318 |access-date=2026-05-30 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}&lt;/ref&gt; || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ကျောက်တော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၄ || [[မြောက်ဦးမြို့|မြောက်ဦး]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-02-09 |title=ရခိုင် ရှေးဟောင်းမြောက်ဦးမြို့ကို AA ထိန်းချုပ် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-seize-mrauku-02092024002135.html |access-date=2026-05-30 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt; || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မြောက်ဦးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၅ || [[မြေပုံမြို့|မြေပုံ]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မြေပုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၆ || [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့|ပုဏ္ဏားကျွန်း]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၄ မတ် ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၇ || [[ရမ်းဗြဲမြို့|ရမ်းဗြဲ]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၁ မတ် ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ရမ်းဗြဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၈ || [[ရသေ့တောင်မြို့|ရသေ့တောင်]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၇ မတ် ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ရသေ့တောင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၉ || [[ဘူးသီးတောင်မြို့|ဘူးသီးတောင်]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၈ မေ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ဘူးသီးတောင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၀ || [[သံတွဲမြို့|သံတွဲ]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |title=သံတွဲအကျဉ်းထောင်ကိုသိမ်းပိုက်ပြီး မြို့တွင်းကိုပါ AA ထိန်းချုပ် |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/66967b5bb9627d108fab45e9 |access-date=2026-05-30 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}&lt;/ref&gt; || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[သံတွဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၁ || [[မောင်တောမြို့|မောင်တော]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-12-11 |title=မောင်တောကို AA သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် စစ်ခေါင်းဆောင်ကို တပ်ထောက်ခံသူတွေ ဝေဖန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/army-supporters-criticized-minaunghlaing-12112024053030.html |access-date=2026-05-16 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt; || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မောင်တောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၂ || [[တောင်ကုတ်မြို့|တောင်ကုတ်]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-12-16 |title=တောင်ကုတ်မြို့နယ်ကို သိမ်းပိုက်ပြီး အမ်းနဲ့ ဂွကို AA ထိုးစစ်ဆင် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-attack-ann-and-gwa-12162024021418.html |access-date=2026-05-16 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt; || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[တောင်ကုတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၃ || [[အမ်းမြို့|အမ်း]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကာလအတွင်း ပျက်စီးသွားသည့် အရပ်သားပြည်သူများ၏ နေအိမ်အဆောက်အအုံများ (ဓာတ်ပုံသတင်း) |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/68650da4bab948d833dca783 |access-date=2026-05-16 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}&lt;/ref&gt; || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[အမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၄ || [[ဂွမြို့|ဂွ]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-12-29 |title=ဂွမြို့ကလက်ကျန်တပ်ကို အေအေက သိမ်းပြီး ဂွမြို့ကို ထိန်းချုပ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c2ex273xrw2o |access-date=2026-05-30 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt; || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ဂွမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;&quot; | မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ
|- style=&quot;background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;&quot;
! style=&quot;width: 5%;&quot; | စဉ် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မြို့အမည် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | လက်ရှိအခြေအနေ !! style=&quot;width: 12%;&quot; | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်များ
|-
| ၁ || [[စဉ့်ကူးမြို့|စဉ့်ကူး]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅&lt;ref&gt;{{Cite web |last=နေမင်းနီ |date=2025-12-19 |title=NUG ထိန်းချုပ်ထားသည့် မန္တလေးတိုင်းစဉ့်ကူးမြို့ကို စစ်တပ်ပြန်လည်ထိန်းချုပ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/70451/ |access-date=2026-05-24 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| [[စဉ့်ကူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၂ || [[သပိတ်ကျင်းမြို့|သပိတ်ကျင်း]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-08-26 |title=သပိတ်ကျင်းသိမ်းပြီး ကျန်ဗျူဟာမြောက်မြို့များကို ဆက်သိမ်းမည်ဟု NUG ပြော |url=https://myanmar-now.org/mm/news/56993/ |access-date=2026-05-24 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၅&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-07-24 |title=သပိတ်ကျင်းမြို့ကို လက်လွှတ်ရတာက တော်လှန်ရေးတပ်တွေအတွက်ဘာသဘောဆောင်လဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c98wx8xjp0ro |access-date=2026-05-24 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;|| [[သပိတ်ကျင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၃ || [[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်]] || [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]|| ၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-07-24 |title=မိုးကုတ်မြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/moegok-tnla-occupied-07242024105207.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=မြတ်ကြီး, နေမင်းနီ, Myanmar |date=2025-12-01 |title=စစ်တပ်ပြန်ဝင်လာတဲ့ မိုးကုတ်မြို့ စစ်ရေးအခြေအနေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/69644/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| [[မိုးကုတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်ခွဲများ
|-
| ၄ || [[တကောင်းမြို့|တကောင်း]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၂ မတ် ၂၀၂၆ || [[တကောင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;&quot; | ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ
|- style=&quot;background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;&quot;
! style=&quot;width: 5%;&quot; | စဉ် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မြို့အမည် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | လက်ရှိအခြေအနေ !! style=&quot;width: 12%;&quot; | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်များ
|-
| ၁ || [[အင်ဂျန်းယန်မြို့|အင်ဂျန်းယန်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[အင်ဂျင်းယန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၂ || [[မြို့လှမြို့|မြို့လှ]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မြို့လှမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၃ || [[ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့|ဒေါ့ဖုန်းယန်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၈ မတ် ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၄ || [[လွယ်ဂျယ်မြို့|လွယ်ဂျယ်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၉ မတ် ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[လွယ်ဂျယ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၅ || [[ဆင်ဘိုမြို့|ဆင်ဘို]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၉ ဧပြီ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |last=မင်းမောင် |date=2024-04-29 |title=လက်ကျန်စစ်စခန်းကို သိမ်းပြီးနောက် ဆင်ဘိုမြို့ကို KIA သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/51682/ |access-date=2026-06-05 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ဆင်ဘိုမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၆ || [[ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့|ဆွမ်ပရာဘွမ်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၅ မေ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်ခွဲများ
|-
| ၇ || [[ဆဒုံးမြို့|ဆဒုံး]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၁၁ ဇွန် ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ဆဒုံးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၈ || [[မိုးမောက်မြို့|မိုးမောက်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၁၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မိုးမောက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၉ || [[ချီဖွေမြို့|ချီဖွေ]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ချီဖွေမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၀ || [[ဆော့လော်မြို့|ဆော့လော်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |last=မောင်ရွှေဝါ |first=မင်းမောင် |date=2024-10-02 |title=ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ မြို့နှစ်မြို့ကို နှစ်ရက်အတွင်း KIA သိမ်း |url=https://myanmar-now.org/mm/news/58098/ |access-date=2026-06-05 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ဆော့လော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၁ || [[ပန်ဝါမြို့|ပန်ဝါ]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၁၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ပန်ဝါမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၂ || [[ဖီမောရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်|ဖီမော]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ခလရ ၂၉၈ အပါအဝင် ဖီမော်မြို့ကို KIA နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.dvb.no/post/676090 |access-date=2026-06-17 |website=DVB Burmese |language=en}}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ဖီမောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] (နယ်စပ်မြို့)
|-
| ၁၃ || [[ကန်ပိုက်တီမြို့|ကံပိုင်တည်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ကံပိုင်တည်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၄ || [[မံစီမြို့|မံစီ]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မံစီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;&quot; | ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ
|- style=&quot;background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;&quot;
! style=&quot;width: 5%;&quot; | စဉ် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မြို့အမည် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | လက်ရှိအခြေအနေ !! style=&quot;width: 12%;&quot; | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်ခွဲများ
|-
| ၁ || [[မုန်းမြို့|မုန်း]] || KNU ပူးပေါင်းတပ်&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2023-12-04 |title=မုန်းမြို့အား KNU ပူးပေါင်းတပ် သိမ်း |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/12/04/377138.html |access-date=2026-05-11 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| ၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မုန်းမြို့တွင် KNLA နှင့် PDF များ ခေတ္တဝင်ရောက်နေရာယူထားသည့် နယ်မြေခံတပ်ရင်းအား တပ်မတော် စစ်ကြောင်းများက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကာ မြို့အတွင်း လုံခြုံရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နေဟု နစက ထုတ်ပြန် |url=https://news-eleven.com/article/285077 |access-date=2026-05-11 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;|| ခမရ ၅၉၉၊ ခမရ ၅၉ဝ ကျရှုံးခြင်း&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-12-04 |title=မုန်းမြို့က စစ်ကောင်စီစခန်းအားလုံးကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း KNU ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/knu-seize-junta-base-12042023084129.html |access-date=2026-05-11 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;&quot; | ကရင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ
|- style=&quot;background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;&quot;
! style=&quot;width: 5%;&quot; | စဉ် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မြို့အမည် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | လက်ရှိအခြေအနေ !! style=&quot;width: 12%;&quot; | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်များ
|-
| ၁ || [[ဖာပွန်မြို့|ဖာပွန်]] || — || — || — || — || [[ဖာပွန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၂ || [[မြဝတီမြို့|မြဝတီ]]|| — || — || — || — || [[မြဝတီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၃ || [[ကော့ကရိတ်မြို့|ကော့ကရိတ်]]|| — || — || — || — || [[ကော့ကရိတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်ခွဲများ
|-
| ၄ || [[လေးကေ့ကော်မြို့|လေးကေ့ကော်]] || — || — || — || — || [[လေးကေ့ကော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၅ || [[ကျိုက်ဒုံမြို့|ကျိုက်ဒုံ]] || — || — || — || — || [[ကျိုက်ဒုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၆ || [[သင်္ဃန်းညီနောင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|သင်္ဃန်းညီနောင်]]|| — || — || — || — || [[သင်္ဃန်းညီနောင်တိုက်ပွဲ]]
|-
| ၇ || [[စုကလိမြို့|စုကလိ]]|| — || — || — || — || [[စုကလိမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;&quot; | ကယားပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ
|- style=&quot;background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;&quot;
! style=&quot;width: 5%;&quot; | စဉ် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မြို့အမည် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | လက်ရှိအခြေအနေ !! style=&quot;width: 12%;&quot; | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်များ 
|-
| ၁ || [[မယ်စဲ့မြို့|မယ်စဲ့]] || ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု || ၂၄ ဇွန် ၂၀၂၃ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-06-24 |title=မယ်စဲ့မြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းအားလုံး ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု သိမ်းယူ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/38487/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=3 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230703042353/https://myanmar-now.org/mm/news/38487/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မယ်စဲ့မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] &lt;ref&gt;{{Cite web |last=အောင်အောင် |date=2024-03-28 |title=မယ်စဲ့မြို့ကို တပ်ပေါင်းစု ဘယ်လို သိမ်းခဲ့သလဲ |url=https://burmese.voanews.com/a/7547103.html |access-date=2026-05-12 |language=my}}&lt;/ref&gt;
|-
| ၂ || [[ဒီးမော့ဆိုမြို့|ဒီးမော့ဆို]]|| ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု || || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ || [[ဒီးမော့ဆိုမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၃ || [[ဖားဆောင်းမြို့|ဖားဆောင်း]]|| ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု || || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက KNPP ၊ KNDF အဖွဲ့များနှင့် PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက် သောင်းကျန်းသူများ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် ဖားဆောင်းမြို့အား ပြန်လည်တိုက်ခိုက် ထိန်းချုပ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/80114 |access-date=2026-06-18 |website=Ministry Of Information |language=en}}&lt;/ref&gt;|| [[ဖားဆောင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၄ || [[ရှားတောမြို့|ရှားတော]] || ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု || ၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2024-02-14 |title=ရှားတောမြို့ကို ကရင်နီ ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ သိမ်းပိုက် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/02/14/89418/ |access-date=2026-05-12 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ရှားတောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်ခွဲများ
|-
| ၅ || [[နန်းမယ်ခုံမြို့|နန်းမယ်ခုံ]] || [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|KNDF]]|| ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-11-12 |title=နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်ထိပ်တန်းသတင်းများ - |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crgpwzjrgz9o |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[နန်းမယ်ခုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၆ || [[ရွာသစ်မြို့၊ ဘောလခဲခရိုင်|ရွာသစ်]]|| [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|KNDF]]|| ၂၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ရွာသစ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-01-28 |title=လွိုင်ကော်၊ ဒီးမော့ဆို၊ ရှားတော၊ ဘောလခဲ၊ မိုးဗြဲ၊ ဖယ်ခုံရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်၊ ရွာသစ်မြို့၊ မော်ချီးမြို့နှင့်မယ်စဲ့မြို့နယ်တို့ကို တော်လှန်ရေးတပ်များက အပြီးသတ်ထိန်းချုပ်ရရှိ |url=https://yktnews.com/2024/01/142323/ |access-date=2026-05-11 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|-
| ၇ || [[မော်ချီးမြို့|မော်ချီး]] || [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|KNDF]]|| ၂၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မော်ချီးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အဖိုးတန်သတ္တုများထွက်ရှိသော မော်ချီးမြို့ကို ကရင်နီတော်လှန်ရေးတပ် သိမ်းပိုက် |url=https://www.bnionline.net/mm/news-103096 |access-date=2026-05-11 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}&lt;/ref&gt;
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;&quot; | တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ
|- style=&quot;background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;&quot;
! style=&quot;width: 5%;&quot; | စဉ် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မြို့အမည် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | လက်ရှိအခြေအနေ !! style=&quot;width: 12%;&quot; | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်ခွဲများ
|-
| ၁ || [[မောတောင်မြို့|မောတောင်]] || [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|KNU]] ပူးပေါင်းတပ် || ၁၄ နိုဝင်ဘာ၂၀၂၅ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၉ မေ ၂၀၂၆ || [[မောတောင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;&quot; | တရုတ်ဖိအားနှင့် စစ်ရေးအခြေအနေကြောင့် နယ်မြေထိန်းချုပ်မှု အပြောင်းအလဲဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် မြို့များ (၂၀၂၅–၂၀၂၆)
|- style=&quot;background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;&quot;
! style=&quot;width: 5%;&quot; | စဉ် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မြို့အမည် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | သိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | လက်ရှိအခြေအနေ !! style=&quot;width: 12%;&quot; | နောက်ဆုံးရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း
|-
| ၁ || [[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်]] || [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]|| ၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-07-24 |title=မိုးကုတ်မြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/moegok-tnla-occupied-07242024105207.html |access-date=2026-06-18 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || - || တရုတ်ဖိအား
|-
| ၂ || [[မိုးမိတ်မြို့|မိုးမိတ်]] || [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]|| - || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || - || တရုတ်ဖိအား
|-
| ၃ || [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| - || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || - || တရုတ်ဖိအား
|}
== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ| ]]
[[Category:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]</text>
      <sha1>dola5crelxa8e1txedut3ag4f9baler</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပိုက်သာဂိုရပ်စ် သီအိုရမ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>286440</id>
    <revision>
      <id>1042099</id>
      <parentid>1033470</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T15:13:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RC Xtreme</username>
        <id>141544</id>
      </contributor>
      <comment>စာမျက်နှာကို ဗလာလုပ်လိုက်သည်</comment>
      <origin>1042099</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1042102</id>
      <parentid>1042099</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T15:18:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RC Xtreme</username>
        <id>141544</id>
      </contributor>
      <origin>1042102</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4952" sha1="dj3tjclbahzyaeqxxhslwoqbfzbaggy" xml:space="preserve">[[File:Pythagorean.svg|thumb|ပိုက်သာဂိုရပ်စ် သီအိုရမ်၊ ဒေါင့်မှန်အနား (c) ၏ ဧရီယာ သည် အခြားအနားနှစ်ခု (a + b) ၏ ဧရီယာ ပေါင်းလပ်နှင့် တူညီသည်။]]
'''ပိုက်သာဂိုရပ်စ် သီအိုရမ်''' သည် [[သင်္ချာ]] ပညာ၏ဘာသာရပ်ခွဲတစ်ခုဖြစ်သော [[ဂျီဩမေတြီ]] နည်းဖြင့် [[ထောင့်မှန်တြိဂံ]] တစ်ခု၏ အနားများနှင့် သက်ဆိုင်သော မှန်ကန်ချက်ကိုဖော်ထုတ်ပြသည့်[[သီအိုရမ်]] တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုသီအိုရမ် ကို [[ဂရိလူမျိုး|ဂရိ]] [[သင်္ချာပညာရှင်များ|သင်္ချာပညာရှင်]] [[ပိုက်သာဂိုးရပ်စ်|ပိုက်သာဂိုရပ်စ်]] တည်ထောင်သော ဂိုဏ်းသားများက ဖော်ထုတ်သက်သေပြခဲ့ခြင်းကြောင့် ပိုက်သာဂိုရအမည်ဖြင့် ကိုယ်စားပြု၍ မှည့်ခေါ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုသီအိုရမ်မှာ ထောင့်မှန်တြိဂံတစ်ခုတွင် ထောင့်မှန်ခံအနားရှိ စတုရန်းသည် ကျန်အနားနှစ်ခုရှိ စတုရန်းများပေါင်းကိန်းနှင့် တူသည်။ အကယ်၍ &lt;math&gt;AC&lt;/math&gt; သည် ထောင့်မှန်တြိဂံတစ်ခု၏ ထောင့်မှန်ခံအနားဖြစ်ပြီး၊ &lt;math&gt;AB&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;BC&lt;/math&gt; သည် ကျန်အနားများဖြစ်ခဲ့သော် --
[[ပိုက်သာဂိုးရပ်စ်|ပိုက်သာဂိုရပ်စ်]]၏ သီအိုရမ်အရ &lt;math&gt;AC^2 = AB^2 + BC^2&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။

== သက်သေပြခြင်း ==
[[ပိုက်သာဂိုးရပ်စ်|ပိုက်သာဂိုရပ်စ်]]၏ သီအိုရမ် မှန်ကန်ကြောင်း သက်သေပြရသော် 
[[File:Pythagoras Converse.jpg|right|thumb]]
ထောင့်မှန်တြိဂံ &lt;math&gt;ABC&lt;/math&gt; တွင် ထောင့် &lt;math&gt;B&lt;/math&gt; မှ မျက်နှာချင်းဆိုင်အနားပေါ်သို့ ထောင့်မှန်မျဉ်းကြောင်းကို တည်ဆောက်ရာ အနား &lt;math&gt;AC&lt;/math&gt; ပေါ် &lt;math&gt;D&lt;/math&gt;  အမှတ်တွင် တွေ့ဆုံစေသည်။ ထိုအခါ အသစ်ဖြစ်ပေါ်လာသော ထောင့်မှန်တြိဂံ &lt;math&gt;BDC&lt;/math&gt; သည်လည်း မူလထောင့်မှန်တြိဂံ &lt;math&gt;ABC&lt;/math&gt; နှင့် ပုံသဏ္ဌာန်တူလေသည်။ အကြောင်းမှာ တြိဂံနှစ်ခုစလုံးတွင် ထောင့်မှန်ထောင့်တစ်ခုစီရှိသည့်အပြင် ဘုံထောင့် &lt;math&gt;C&lt;/math&gt; ဖြင့် ဖွဲ့ စည်းထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့အတူ ထောင့်မှန်တြိဂံ &lt;math&gt;ABC&lt;/math&gt;  နှင့် &lt;math&gt;BDA&lt;/math&gt; တို့ ပုံသဏ္ဌာန်တူလေသည်။ ပုံသဏ္ဌာန်တူသော တြိဂံများ၏ သက်ဆိုင်ရာအနားတို့၏ အချိုးလည်းတူညီကြသည်။
ထိုအခါ ထောင့်မှန်တြိဂံ &lt;math&gt;ABC&lt;/math&gt;, &lt;math&gt;BDC&lt;/math&gt;  နှင့် &lt;math&gt;BDA&lt;/math&gt; တို့တွင်

:&lt;math&gt; BC=a, AC=b, \text{ and } AB=c, \!&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့်
:&lt;math&gt; \frac{a}{c}=\frac{DB}{a} \mbox{ and } \frac{b}{c}=\frac{AD}{b}.\,&lt;/math&gt;
၎င်းကို ဤသို့ ရေးနိုင်သည်
:&lt;math&gt;a^2=c\times DB \mbox{ and }b^2=c\times AD. \,&lt;/math&gt;
၎င်းနှစ်ခု ပေါင်းလိုက်သော အခါ -
:&lt;math&gt;a^2+b^2=c\times DB+c\times AD=c\times(DB+AD)=c^2 .\,\!&lt;/math&gt;

တနည်းအားဖြင့် ပိုက်သာဂိုရပ်စ် သီအိုရမ်သည် -
:&lt;math&gt;a^2+b^2=c^2.\,\!&lt;/math&gt;

[[Category:သင်္ချာ]]
__STATICREDIRECT__</text>
      <sha1>dj3tjclbahzyaeqxxhslwoqbfzbaggy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အင်းတော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>286680</id>
    <revision>
      <id>1042148</id>
      <parentid>1038107</parentid>
      <timestamp>2026-07-05T06:32:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>အနီးရှိကျေးရွာများ ဆက်လက်သိမ်းပိုက်ခံရခြင်း</comment>
      <origin>1042148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27595" sha1="l4eeedwcq5bv8floyyhsgm7cm6ey8oj" xml:space="preserve">{{Infobox military conflict
| conflict          = အင်းတော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof            = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]နှင့် [[အညာ စစ်မြေပြင်]]
| date              = ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ – ၇ ဧပြီ ၂၀၂၅
| place             = [[အင်းတော်မြို့]]၊ [[ကသာခရိုင်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]
| map_type          = Myanmar
| latitude          = 24.1167
| longitude         = 95.6000
| map_size          = 250
| map_caption       = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အင်းတော်မြို့ တည်နေရာ
| map_label         = အင်းတော်
| result            = ကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်များ သိမ်းပိုက်ရရှိ
| combatant1        = 
* {{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}}[[ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်|KIA]]
* {{flagicon image|ABSDF insignia.png}} [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး|ABSDF]]
* {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]/[[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|PDF]]
| combatant2        = 
* {{flagicon image|Army Flag of Myanmar.svg}}[[တပ်မတော်]]
* {{flagicon image|Flag of the Shanni Nationalities Army.svg}} ([[ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော်|SNA]])
| commander2        = ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်သက်ဦး (သုံ့ပန်း)
| units1            = တပ်ရင်း၊ တပ်ဖွဲ့ပေါင်း ၄၀ ကျော် ပါဝင်သော မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု
| units2            = [[တပ်မ ၇၇]] (ရှေ့တန်းတပ်မဌာနချုပ်)၊ လက်အောက်ခံတပ်ရင်း ၄ ရင်း
| strength1         = မသိရှိရ
| strength2         = အင်အား ၆၀၀ ကျော်
| casualties1       = ရာဂဏန်းနီးပါး
| casualties2       = ၂၀၀ ကျော် ကျဆုံး၊ အများအပြား ဖမ်းဆီးခံရ
| notes             = ဂျပန်လှိုဏ်ဂူကုန်းအပါအဝင် အင်းတော်မြို့ရှိ အမာခံစခန်းများကို ၈ လကြာ ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
| campaignbox       = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}}
}}
'''အင်းတော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်(၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]ကာလ [[အညာ စစ်မြေပြင်]] ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း  [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[အင်းတော်မြို့]]တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ၈လကျော်ကြာ မြို့သိမ်း တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) နှင့် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG) လက်အောက်ခံ ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များသည်  [[အမှတ်(၇၇)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|တပ်မ (၇၇)]] ရှေ့တန်းတပ်မဌာနချုပ် အခြေစိုက်ရာ ဂျပန်လှိုဏ်ဂူကုန်းအပါအဝင် အမာခံစခန်းများကို လနှင့်ချီကြာ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး နှစ်ဘက်ထိခိုက်မှု များပြားခဲ့သည့် တိုက်ပွဲတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။တော်လှန်ရေးတပ်များသည် စစ်တပ်၏ တပ်မမှူးတစ်ဦး အပါအဝင် စစ်သား အများအပြားကို အရှင်ဖမ်းမိခဲ့သည့် တိုက်ပွဲအဖြစ်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။ထိုမြို့ကို တော်လှန်ရေးတပ်များသည် တစ်နှစ်သာ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး စစ်တပ်ထံ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၃၀ ရက်တွင် ပြန်လည်လက်လွှတ်ခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အင်းတော်မြို့ကို စစ်တပ်က ပြန်သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.dvb.no/post/814522 |access-date=2026-05-27 |website=DVB Burmese |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=မောင်ရွှေဝါ |first=မင်းမောင် |date=2025-01-28 |title=တကျော့ပြန် အင်းတော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ပြင်းထန်၊ နှစ်ဘက်အကျအဆုံးရှိ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/60620/ |access-date=2026-05-27 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=8 February 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250208221357/https://myanmar-now.org/mm/news/60620/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== နောက်ခံအကြောင်းအရင်း ==
အင်းတော်မြို့သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် ကချင်ပြည်နယ်အစပ်၊ ရွှေဘို-မြစ်ကြီးနား လမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ဒေသတွင်း ဆက်သွယ်ရေးအတွက် အချက်အချာကျသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ ကချင်ပြည်နယ် [[နန့်စီးအောင်ရွာ၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်|နန့်စီးအောင်မြို့]] အထွက်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းအဝင်ရှိ [[မော်လူးမြို့]]၏ တောင်ဘက် မိုင် ၅၀ ကျော်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလ]]ကတည်းကပင် အဆိုပါမြို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရေးအတွက် ဂျပန်နှင့် အင်္ဂလိပ်တပ်များအကြား အပြင်းအထန် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြဖူးသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းတော်မြို့နယ်အတွင်း လူဦးရေ ၁၂၀,၀၀၀ ကျော် နေထိုင်ကြသည်။ မြို့၏ အရှေ့ဘက်တွင် ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းဘေးရှိ ကသာမြို့နယ်ရှိပြီး၊ တောင်ဘက်တွင်မူ စစ်ရေးအရ အရေးပါသော ထီးချိုင့်မြို့ တည်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-08-19 |title=အင်းတော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ဆက်လက်ပြင်းထန်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/56595/ |access-date=2026-05-27 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=9 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251109035016/https://myanmar-now.org/mm/news/56595/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

စစ်ရေးအရ အင်းတော်မြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ခြင်းဖြင့် စစ်တပ်၏ ကုန်းလမ်းထောက်ပံ့ရေးလမ်းကြောင်းကို အဓိက ဖြတ်တောက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ရေလမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် ဝင်ရောက်လာမည့် အန္တရာယ်ကိုလည်း ကချင်ပြည်နယ်၊ စင်းခန်းရွာကို သိမ်းပိုက်ထားသော KIA တပ်များက ဟန့်တားနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ယင်းအပြင် ကချင်ပြည်နယ်သို့ ဝင်ရောက်ရာတွင် အဓိကကျသော ဗန်းမော်-မြစ်ကြီးနားလမ်းနှင့် ရွှေဘို-မြစ်ကြီးနားလမ်း နှစ်ခုလုံးကို တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခြင်းကြောင့်၊ စစ်ကောင်စီတပ်အနေဖြင့် ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ တပ်ဖွဲ့များထံသို့ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်ရာတွင် လေကြောင်းလမ်းတစ်ခုတည်းကိုသာ အားထားရမည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိသွားနိုင်သည်အထိ အရေးပါသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=မျိုးပြည့် |date=2026-04-29 |title=တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ ထိန်းချုပ်ထားသည့် အင်းတော်မြို့ဘက် စစ်တပ် ဦးတည် ရှေ့တိုးလာ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2026/04/29/412940.html |access-date=2026-05-27 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် (၂၀၂၄ - ၂၀၂၅) ==
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် PDF နှင့် ABSDF ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက အင်းတော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကို စတင်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲစတင်ပြီး နောက်ရက်များတွင် စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြင်းထန်ခဲ့ပြီး ဒေသခံ ၂၀,၀၀၀ ကျော် ဘေးလွတ်ရာသို့ တိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရသည်။ တိုက်ပွဲစတင်ပြီး ၄ ရက်အကြာတွင် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များသည် အရေးပါသော နဘားလမ်းဆုံစခန်းကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အင်းတော်မြို့နယ် နဘားလမ်းဆုံကို KIA ပူးပေါင်းတပ်များ ထိန်းချုပ် |url=https://burmese.dvb.no/post/665834 |access-date=2026-05-27 |website=DVB Burmese |language=en}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် မြို့တွင်းနေရာအများစုကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များသည် မြို့၏ အမြင့်ဆုံးနေရာဖြစ်သော &quot;ဂျပန်လှိုဏ်ဂူကုန်း&quot; ရှိ တပ်မ (၇၇) ၏ ရှေ့တန်းတပ်မဌာနချုပ်ကို ဝိုင်းရံပိတ်ဆို့ခဲ့သည်။ ယင်းစခန်းကုန်းတွင် စစ်ကောင်စီနှင့် ဒေသတွင်းမဟာမိတ် SNA တပ်ဖွဲ့များ ပူးတွဲခုခံခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Myanmar Now News |date=2025-04-08 |title=အင်းတော်မြို့ကို တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်များ အပြီးသတ်သိမ်းပိုက် |url=https://www.youtube.com/watch?v=oesH4gJUF-k |access-date=2026-05-27}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ်လလယ်တွင် ကသာမြို့မှ စစ်ကူလာရောက်သည့် စစ်ကောင်စီတပ်များကို ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက် ချေမှုန်းနိုင်ခဲ့သည်။ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စခန်းအတွင်းမှ ထွက်လာသည့် စစ်ကောင်စိစစ်ကြောင်းကို ချေမှုန်းပြီးနောက် ဧပြီလ ၇ ရက်နေ့တွင် ဂျပန်လှိုဏ်ဂူကုန်းအား အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါတိုက်ပွဲအတွင်း တပ်မ (၇၇) တပ်မမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်သက်ဦး အပါအဝင် တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး ဟောင်ဝစ်ဇာအမြောက်မြား၊ လက်နက်ခဲယမ်း အမြောက်အမြားကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-04-15 |title=အဖမ်းခံထားရတဲ့ဗိုလ်မှူးချုပ်တွေနဲ့ တော်လှန်ရေးစစ်သုံ့ပန်းတွေ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cy7x68ly8m5o |access-date=2026-05-27 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

ဂျပန်လှိုဏ်ဂူကုန်းသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ဂျပန်တပ်များ အသုံးပြုခဲ့သည့် မြေအောက်လှိုဏ်ဂူနှင့် ကွန်ကရစ်ဘန်ကာများဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည့် ဗျူဟာမြောက်နေရာဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် စစ်ကောင်စီက ၎င်းနေရာကို အဆင့်မြှင့်တင်၍ ဆက်သွယ်ရေးမြောင်းများ၊ ခိုင်မာသော ခံစစ်စခန်းအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဤစခန်းကုန်းသည် တစ်မြို့လုံးကို အပေါ်စီးမှ လွှမ်းမိုးထားနိုင်သည့်အပြင် တပ်ရင်း (၄) ရင်း၊ အင်အား (၆၀၀) ကျော်နှင့် အမြောက်ကြီးများဖြင့် အခိုင်အမာ ခုခံနိုင်ခဲ့သောကြောင့် တိုက်ပွဲမှာ (၈) လခန့် ကြာမြင့်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ကိုလှိုင်း |first=မင်းမောင် |date=2025-04-11 |title=၈ လကြာ တိုက်ယူခဲ့ရသည့် အင်းတော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/62842/ |access-date=2026-05-27 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=7 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907114549/https://myanmar-now.org/mm/news/62842/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== အကျိုးသက်ရောက်မှု ==
အင်းတော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွင် တော်လှန်ရေး တပ်ရင်း၊ တပ်ဖွဲ့ပေါင်း ၄၀ ကျော် ပါဝင်ခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီ၏ ကုန်းလမ်းထောက်ပံ့ရေးလမ်းကြောင်းကို အပြီးသတ် ဖြတ်တောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်သက်ဦး သုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးခံရခြင်းသည် စစ်ကောင်စီအတွက် ကြီးမားသော ထိခိုက်မှုတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဤအောင်ပွဲသည် စစ်ကောင်စီတပ်များအတွက် ကချင်ပြည်နယ်သို့ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးကို လေကြောင်းလမ်းတစ်ခုတည်းသာ အားထားရတော့မည့် အခြေအနေကို ဖန်တီးပေးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-04-29 |title=အင်းတော်ကို ပြန်သိမ်းရန် စစ်တပ် ချဉ်းကပ်၊ မြို့နှင့် ၇ မိုင်အကွာ ရောက်ရှိ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/74281/ |access-date=2026-05-27 |website=Myanmar Now |language=en-US }}{{Dead link|date=June 2026 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အင်းတော်တိုက်ပွဲမှ ထွက်ပြေးသွားသည့် တပ်မ ၇၇ တပ်မမှူး အပါအဝင် စစ်သုံ့ပန်းများ အရှင်ဖမ်းမိ |url=https://burmese.dvb.no/post/700006 |access-date=2026-05-27 |website=DVB Burmese |language=en}}&lt;/ref&gt;

== အင်းတော်မြို့အားပြန်လည် ထိန်းချုပ်ခြင်း ==
{{main|တကောင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}}
စစ်တပ်သည် မန္တလေး-မတ္တရာ-စဉ့်ကူး-သပိတ်ကျင်းလမ်းကြောင်းနှင့် တကောင်းမြို့တို့အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် တကောင်းမြို့နှင့် ထီးချိုင့်မြို့သို့ ဆက်သွယ်ထားသော လမ်းကြောင်းအား ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အလုံးစုံသိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ထို့နောက် စစ်တပ်စစ်ကြောင်းများသည် ထီးချိုင့်မြို့မှ ကသာမြို့သို့ အဆင့်ဆင့်ချီတက်လာခဲ့ပြီး အင်းတော်မြို့အား ပြန်လည်ရရှိရေးအတွက် ကသာမြို့၌ လိုအပ်သည့် စုဖွဲ့ပြင်ဆင်မှုများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် [[ပင်းမလွတ်ရွာ၊ ကသာမြို့နယ်|ပင်းမလွတ်ရွာ]]အား လည်းကောင်း၊ နဘားလမ်းဆုံနှင့် [[နဘားရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်|နဘားရွာ]]အား ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း၊ ကန်းနီရွာ၊ [[နားရခေါင်ရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်|နားရခေါင်ရွာ]]၊ ကြာအင်းရွာ၊ ကျွန်းတောရွာနှင့် [[ကူးဆိပ်ရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်|ကူးဆိပ်ရွာ]]တို့အား ဧပြီ ၃၀ ရက် ယနေ့နံနက်ပိုင်းတွင်လည်းကောင်း၊ အင်းတော်မြို့အား ယနေ့ညနေပိုင်းတွင်လည်းကောင်း အသီးသီးပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ပြီး အင်းတော်မြို့အား အလုံးစုံ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူပူးပေါင်းအဖွဲ့များ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် အင်းတော်မြို့နှင့် အဆိုပါဒေသတစ်ဝိုက်အား အလုံးစုံပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82294 |access-date=2026-05-27 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

== အနီးရှိကျေးရွာများ ဆက်လက်သိမ်းပိုက်ခံရခြင်း ==
စစ်တပ်သည် မြို့အား ထိန်းချုပ်ပြီးနောက်ပိုင်း စစ်ကြောင်းများဖြင့် အင်းတော်မြို့အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ ကျေးရွာများတွင် နယ်မြေရှင်းလင်းရေး ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၇ ရက်တွင် [[နတ်မဟုတ်ကလေးရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်|နတ်မဟုတ်လေးကျေးရွာ]]နှင့် [[ဆည်ရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်|ဆည်ရွာ]]ကိုလည်းကောင်း၊ ဇွန်လ ၂၈ ရက်တွင် [[လယ်နောင်ရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်|လယ်နောင်ကျေးရွာ]]ကိုလည်းကောင်း၊ ဇွန်လ ၂၉ ရက်တွင် [[နတ်မဟုတ်ကြီးရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်|နတ်မဟုတ်ကြီးကျေးရွာ]]ကိုလည်းကောင်း၊ ဇွန်လ ၃၀ ရက်တွင် [[သံဘိုရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်|သံဘိုကျေးရွာ]]ကိုလည်းကောင်း အဆင့်ဆင့် ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ဇူလိုင်လ ၄ ရက်နေ့တွင်မူ မြစ်ကြီးနား-ရွှေဘို မီးရထားလမ်းပေါ်ရှိ [[မဲဇာရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်|မဲဇာကျေးရွာ]]နှင့် မြစ်ကြီးနား-ရွှေဘို ကားလမ်းပေါ်ရှိ [[နန့်သဲရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်|နန့်သဲကျေးရွာ]]တို့ကို အသီးသီး ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူ ပူးပေါင်းအဖွဲ့များ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် မဲဇာကျေးရွာနှင့် နန့်သဲကျေးရွာတို့အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/84833 |access-date=2026-07-05 |website=Ministry Of Information |language=en}}&lt;/ref&gt;

နယ်မြေရှင်းလင်းရေး စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း နှစ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းများအကြား တိုက်ပွဲပေါင်း ၃၂ ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း ရန်သူ့အလောင်း ၇ လောင်း၊ လေယာဉ်ပစ်စက်သေနတ်အပါအဝင် လက်နက်မျိုးစုံ ၁၂ လက်၊ မော်တော်ယာဉ် ၂ စီးနှင့် Drone များ၊ Drone ဗုံးသီးများ၊ ခဲယမ်းများကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့ကြောင်း တပ်မတော်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-07-05 |title=အင်းတော်ရှိ မဲဇာနှင့် နန့်သဲကျေးရွာကို စစ်တပ်ပြန်ရသွားရာ၌ လေယာဉ်ပစ် စက်လက်ကြီးကိုပါ PDF တွေလက်လွှတ်ခဲ့ရ - Myanmar Pressphoto Agency |url=https://mpanews.info/headline/10790/ |access-date=2026-07-05 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]] 
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]</text>
      <sha1>l4eeedwcq5bv8floyyhsgm7cm6ey8oj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရှိဂခရိုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288848</id>
    <revision>
      <id>1042119</id>
      <parentid>1041729</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T18:32:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 4 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1042119</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37461" sha1="2ycokhmwv1eiz7fqkhsvg2n3akwyjeo" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --&gt;| name = ရှိဂခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|滋賀県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|滋賀県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Shiga-ken}}
| image_skyline = Mangetsuji Otsu Shiga02n4500.jpg
| image_caption = The floating pavilion of [[Mangetsu-ji]] on the shores of [[Lake Biwa]], the largest freshwater lake in Japan, located in [[Ōtsu|Otsu]] City, Shiga Prefecture
| image_flag = Flag of Shiga Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Shiga Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 25 Shiga prefecture.svg
| coordinates = 
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = Japan
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kansai region|Kansai]]
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Ōtsu]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 3
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 19
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Taizō Mikazuki]]
| area_total_km2 = 4,017.38
| area_water_percent = 14.0
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|38th]]
| population_footnotes = 
| population_total = 1,412,916
| population_as_of = October 1, 2015
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|28th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 7,006 billion&lt;br /&gt;[[US$]] 51.7 billion (2022)
| iso_code = JP-25
| website = {{URL|http://www.pref.shiga.lg.jp/multilingual/english/index.html|http://www.pref.shiga.lg.jp}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country  = Japan
| bird     = [[Little grebe]] (''Tachybaptus&amp;nbsp;ruficollis'')
| fish     = 
| flower   = [[Rhododendron]] (''Rhododendron&amp;nbsp;metternichii'' var.&amp;nbsp;''hondoense'')
| tree     = Japanese&amp;nbsp;[[maple]] (''Acer palmatum'')
}}
| anthem = [[:ja:滋賀県民の歌|Shiga kenmin no uta]]
}}

'''ရှိဂခရိုင်''' (滋賀県, ရှိဂခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). &quot;Shiga-ken&quot; in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 853|page=853}}; &quot;Kansai&quot; at {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 477|page=477}}.&lt;/ref&gt; ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အရ လူဦးရေ ၁,၃၉၈,၉၇၂ ဦး နေထိုင်သည်။ မြေဧရိယာ ၄၀၁၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၅၅၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ရှိဂခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ဖုခုအိခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် [[မိအဲခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ကျိုတိုစီရင်စု]] စသည်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။

အိုးဆွတ်မြို့သည် ရှိဂခရိုင်၏ မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခုဆဆွတ်မြို့၊ နဂဟမမြို့နှင့် ဟိဂရှိအိုးမိမြို့တို့ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Nussbaum, &quot;Ōtsu&quot; at {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 765|page=765}}.&lt;/ref&gt; ရှိဂခရိုင်သည် [[ဘိဝရေကန်]]ကို ဝိုင်းပတ်ကာ တည်ရှိနေသည်။ ဘိဝခိုသည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အကြီးဆုံးရေချိုကန် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်၏ ၃၇ ရာခိုင်နှုန်းသော မြေဧရိယာကို သဘာဝဥယျာဉ်များ အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ဤမြေဧရိယာသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။ ရှိဂခရိုင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းထက်ဝက်သည် ယခင်မြို့တော်ဟောင်းဖြစ်ခဲ့သည့် [[ကျိုတိုမြို့]]နှင့် ကပ်လျက်တည်ရှိသည်။ ထိုသို့ ကပ်လျက်တည်ရှိသဖြင့် &quot;ကြီးမားသည့် ကျိုတိုမြို့ပြဧရိယာ&quot; ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လေးခုမြောက် အကြီးဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။ ရှိဂခရိုင်တွင် အိုးမိအမဲသား၊ အိုးမိရှုခင်းရှစ်ခု၊ ဟိုခိုနဲရဲတိုက်တို့ တည်ရှိသည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
{{main|ရှိဂခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}}
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ခရိုင်စီရင်စုစနစ်များ မသတ်ရသေးမီအထိ ရှိဂခရိုင်ကို &quot;အိုးမိတိုင်းပြည်&quot; သို့မဟုတ် &quot;ဂိုးရှူး&quot; ဟူသည့် အမည်ဖြင့် သိခဲ့ကြသည်။ အိုးမိတိုင်းပြည်သည် နာရနှင့် ကျိုတို၏ အနီးအနားတွင် တည်ရှိခဲ့ကာ ဂျပန်နိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်း၏ လမ်းဆုံနေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ၆၆၇ ခုနှစ်မှ ၆၇၂ ကာလအတွင်း ဘုရင်းတန်းဂျိသည် အိုးဆွတ်မြို့တွင် နန်းတော်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၇၄၂ ခုနှစ်တွင် ဘုရင်ရှောမုသည် ရှိဂရခိမြို့တွင် နန်းတော်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဟဲအိအန်ခေတ်အစောပိုင်းအချိန်များတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းဖြစ်သည့် ဆိုင်းချော ကို အိုးဆွတ်မြို့မြောက်ပိုင်းတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူသည် အန်းရခုဂျိကျောင်းတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းကျောင်းတော်သည် တန်းဒိုင်းမဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အချက်အချာနေရာဖြစ်ရုံသာမက ယူနက်စကိုကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းဝင်နေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ဤကျောင်းတာ်သည် ဟိအဲတောင်တွင် တည်ရှိကာ ကျိုတိုမြို့ကို အပေါ်စီးမှ ကြည့်ရှုနိုင်သည်။

ဟဲအိအန်ခေတ်တွင် ဆဆခိမိသားစုသည် အိုးမိတိုင်းပြည်ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ရော့ခခုမိသားစု၊ ခယောဂိုခုမိသားစုနှင့် အဇအိမိသားစုများသည် အိုးမိကို အုပ်ချုပ်ခဲ့ကြသည်။ အဇုချိ - မိမိယမခေတ်ကာလအတွင်းတွင် အိုဒနိုဘုနဂ (Oda Nobunaga) သည် အိုးမိကို လက်အောက်ခံအဖြစ် သွတ်သွင်းအုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး ၁၅၇၉ ခုနှစ်တွင် ဘိဝရေကန်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေတွင် အဇုချိရဲတိုက်ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုခေတ်ကာလအတွင်း တိုးဒိုးတခတိုရ၊ ဂမိုးအုဂျိဆတို၊ အိုအိချိ၊ ယောဒိုဒိုနိ၊ အိုဟဆွတ်နှင့် အိုအဲယောတို့သည် အိုးမိတွင် ထင်ရှားသူများ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။

၁၆၀၀ ခုနှစ်တွင် အိရှိဒမိဆွတ်နရိသည် နဂဟမမြို့၏ အရှေ့ဘက်တွင် မွေးဖွားလာခဲ့သည်။ သူသည် ဆဝယမရဲက်တိုကို အခြေပြုကာ စစ်ပွဲဖန်တီးပြီး ဂိဖုခရိုင်၊ ဆဲခိဂဟရတွင် တိုခုဂဝအိအဲယဆုကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ စစ်ပွဲပြီးဆုံးပြီးနောက်တွင် အိအဲယဆုသည် ဆဝယမ၏ သခင်အသစ်အဖြစ် အိအိနအိုမဆကို ထားရှိခဲ့သည်။ နအိုမဆသည် ဟိခိုနဲဒေသကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူ့ကို &quot;အိအိနအိုဆုခဲ&quot; ဟူသည့် အမည်ဖြင့် သိခဲ့ကြသည်။ အိအိနအိုဆွတ်ခဲသည် တိုခုဂဝရှောဂွန်းအတဲ၏ တိုင်းရိုး (Tairō) ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူသည် အနောက်နိုင်ငံများနှင့် စီးပွားရေးဆက်ဆံမှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြင့် ၁၉ ရာစုခေတ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံကို ကမ္ဘာတွင် အထီးကျန်တည်ရှိနေမှုကို အဆုံးသတ်ပေးခဲ့သည်။ ဟိခိုနဲဒေသအပြင် &quot;ဇဲဇဲ&quot; ကဲ့သို့သော ဒေသများကိုလည်း အိုးမိတိုင်းပြည်သည် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
[[File:Complete map of Shiga Prefecture, 1880.jpg|thumb|ရှိဂခရိုင်မြေပုံ၊ ၁၈၈၀ ခုနှစ်]]

ပိုင်နက်ဒေသသတ်မှတ်အုပ်ချုပ်သည့် စနစ်ကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက်တွင် အိုးမိတွင် ခရိုင်ရှစ်ခုဖြင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ၎င်းရှစ်ခုကို ပေါင်းစည်းကာ &quot;ရှိဂခရိုင်&quot; အဖြစ် ထားရှိခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite news | url = http://www.japantimes.co.jp/news/2015/04/28/national/shiga-prefecture-mulls-name-change-draw-visitors/#.VmV_xct961s | title = Shiga Prefecture mulls name change to draw more visitors | newspaper = [[The Japan Times]]}}&lt;/ref&gt;

==ပထဝီသွင်ပြင်==
[[File:Lake biwa.jpg|thumb|အာကာသမှ မြင်ရသည့် ရှိဂခရိုင်နှင့် ဘိဝရေကန်]]

ရှိဂခရိုင်၏ မြောက်ဘက်တွင် ဖုခုအိခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဂိဖုခရိုင်၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် မိအဲခရိုင်နှင့် အနောက်ဘက်တွင် ကျိုတိုစီရင်စုတို့ တည်ရှိသည်။

ဘိဝရေကန်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံးရေကန်ဖြစ်ကာ ခရိုင်၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိနေသည်။ ရေကန်သည် ခရိုင်တစ်ခုလုံးစာ ဧရိယာ၏ ခြောက်ပုံတစ်ပုံ ရှိသည်။ ဘိဝရေကန်မှ ရေများသည် ဆဲတမြစ်မှတဆင့် စီးဆင်းကာ ကျိုတိုစီရင်စုကို ဖြတ်သန်းပြီးနောက် အိုဆာကာပင်လယ်အော်အတွင်း စီးဝင်သွားသည်။ ဆဲတမြစ်သည် ကန်အတွင်းမှ စီးထွက်လာသည့် ရေများဖြင့် စီးဆင်းနေသည့် တစ်ခုတည်းသော မြစ်ဖြစ်သည်။ မြစ်အများစုသည် သဘာဝရေများကို ကန်အတွင်းသို့ စီးဝင်စေလျက်ရှိသည်။ ကန်ပတ်ဝန်းကျင်တွင် များစွာသော ရေအိုင်များ ရှိသည်။ ထိုရေအိုင်များထဲမှ အများစုကို ၁၉၄၀ ခုနှစ်များတွင် ဆယ်ယူတူးဖော်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုရေအိုင်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည့် အိုမိဟချိမန်းတွင် ရှိသည့် ဆုအိုဂိုး  (水郷, suigō) သည် ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအဖြစ် အရေးကြီးသည့် ယဉ်ကျေးမှုနေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

ဘိဝရေကန်သည် ခရိုင်ကို အပိုင်းလေးခုအဖြစ် ပိုင်းခြားပေးထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ နဂဟမမြို့ကို ဗဟိုပြုတည်ရှိသည့် ခိုဟိုခု (湖北; ကန်မြောက်ဘက်ပိုင်း)။ အိမဇုမြို့ကို ဗဟိုပြုတည်ရှိသည့် ခိုဆဲအိ (湖西; ကန်အနောက်ဘက်ပိုင်း)၊ ဟိခိုနဲမြို့ကို ဗဟိုပြုတည်ရှိသည့် ခိုတိုး (湖東, ကန်အရှေ့ဘက်ပိုင်း) နှင့် အိုးဆွတ်မြို့ကို ဗဟိုပြုတည်ရှိသည့် ခိုနန်း (湖南, ကန်တောင်ဘက်ပိုင်း) တို့ ဖြစ်သည်။

ဘိဝကန်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေသည် လွင်ပြင်များ ဖြန့်ကျက်တည်ရှိနေသည်။ ခရိုင်ကို တောင်များသည် ဝန်းရံထားသည်။ အနောက်ဘက်တွင် ဟိအဲတောင်နှင့် ဟိရတောင်တန်း၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် အိဘုခိတောင်တန်း၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ဆုဇုခတောင်တန်းတို့ တည်ရှိသည်။ အိဘုခိတောင်သည် ရှိဂခရိုင်တွင် အမြင့်ဆုံးတောင် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် &quot;ယောဂို&quot; ဟူအမည်ရှိသည့် ကန်ငယ်တစ်ခုရှိသည်။ ထိုကန်သည် ဒဏ္ဍာရီလာ ကောင်းကင်နတ်သမီး၏ ဝတ်ရုံ (天女の羽衣, tennyo no hagoromo) ဟူသည့် ဇာတ်လမ်းဖြင့် လူသိများသည်။&lt;ref&gt;{{cite web | author = Shiga Prefecture | script-title = ja:余呉湖・天女の衣掛柳 | trans-title = Lake Yogo - a willow hung a celestial robe | url = http://www.pref.shiga.lg.jp/minwa/41/41-movie.html | access-date = 2011-05-13 | language = ja | archive-date = 31 July 2016 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160731204910/http://www.pref.shiga.lg.jp/minwa/41/41-movie.html | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

ရှိဂခရိုင်၏ ရာသီဥတုသည် ခရိုင်မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းတွင် ကွာခြားမှု ရှိသည်။ တောင်ပိုင်းသည် အမြဲတမ်းနွေးထွေးနေသော်လည်း မြောက်ပိုင်းသည် များသောအားဖြင့် အေးကာ နှင်းကျဆင်းမှု များပြားသည်။ ခရိုင်မြောက်ပိုင်းတွင် နှင်းလျှောစီးရန်နေရာများစွာ ရှိသည်။ နခနိုခဝချိသည် ရှိဂခရိုင်၏ မြောက်ဘက်အစွန်ဆုံး ရွာဖြစ်သည်။ ၁၉၃၆ ခုနှစ် ထိုရွာတွင် နှင်းသည် ၅.၆ မီတာ (၁၈ ပေ) အထိ ကျဆင်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Encyclopedia Shiga. p436.&lt;/ref&gt;

၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်၏ စုစုပေါင်းကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၃၁ ရာခိုင်နှုန်းကို အမျိုးသားပန်းခြံများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ဤပမာဏသည် အခြားသောဒေသများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။ ၎င်းနေရာများတွင် ဘိဝရေကန်၊ ဆုဇုခအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခိုတိုး၊ ခုဆွတ်ခိ - ခဆွတ်ရဂဝ၊ မိခမိ - တနခမိ - ရှိဂရခိစီရင်စုအမျိုးသားဥယျာဉ်တို့ ပါဝင်ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=1 April 2014 |access-date=3 July 2015}}&lt;/ref&gt;

==မြို့ပြဒေသများ==
{{main|ရှိဂခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များစာရင်း}}
===မြို့ပြများ===

[[File:Map of Shiga Prefecture Ja.svg|thumb|right|Map of Shiga Prefecture&lt;br /&gt;{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}}]]
[[Image:Hikonecity center area No,1.JPG|thumb|right|ဟိခိုနဲမြို့]]
[[Image:View from Nagahama-castle.JPG|thumb|right|နဂဟမမြို့]]

ရှိဂခရိုတွင် မြို့ပြဒေသသည် ၁၃ ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |အမည်
! rowspan=&quot;2&quot; |ဧရိယာ(km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)
! rowspan=&quot;2&quot; |လူဦးရေ
! rowspan=&quot;2&quot; |လူဦးရေသိပ်သည်းဆ (per km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)
! rowspan=&quot;2&quot; |မြေပုံ
|-
![[ရိုမဂျိ]]
![[ခန်းဂျိ]
|-
|[[File:Flag of Higashiomi, Shiga.svg|frameless|25x25px]] [[Higashiōmi]]
|東近江市
|388.58
|113,460
|291.99
|[[File:Higashiomi in Shiga prefecture Ja.svg|frameless|78x78px]]
|-
|[[File:Flag of Hikone, Shiga.svg|frameless|25x25px]] [[Hikone, Shiga|Hikone]]
|彦根市
|196.84
|113,349
|575.84
|[[File:Hikone in Shiga prefecture Ja.svg|frameless|78x78px]]
|-
|[[File:Flag of Kōka, Shiga.svg|frameless|25x25px]] [[Kōka, Shiga|Kōka]]
|甲賀市
|481.62
|89,202
|185.21
|[[File:Koka in Shiga prefecture Ja.svg|frameless|78x78px]]
|-
|[[File:Flag of Konan Shiga.svg|frameless|25x25px]] [[Konan, Shiga|Konan]]
|湖南市
|70.4
|54,240
|770.46
|[[File:Konan in Shiga prefecture Ja.svg|frameless|78x78px]]
|-
|[[File:Flag of Kusatsu, Shiga.svg|frameless|25x25px]] [[Kusatsu, Shiga|Kusatsu]]
|草津市
|67.82
|141,945
|2092.97
|[[File:Kusatsu in Shiga prefecture Ja.svg|frameless|78x78px]]
|-
|[[File:Flag of Maibara Shiga.svg|frameless|25x25px]] [[Maibara, Shiga|Maibara]]
|米原市
|250.46
|38,473
|153.61
|[[File:Maibara in Shiga prefecture Ja.svg|frameless|78x78px]]
|-
|[[File:Flag of Moriyama, Shiga.svg|frameless|25x25px]] [[Moriyama, Shiga|Moriyama]]
|守山市
|55.73
|80,768
|1449.27
|[[File:Moriyama in Shiga prefecture Ja.svg|frameless|78x78px]]
|-
|[[File:Flag of Nagahama, Shiga.svg|frameless|25x25px]] [[Nagahama, Shiga|Nagahama]]
|長浜市
|680.79
|119,043
|174.86
|[[File:Nagahama in Shiga prefecture Ja.svg|frameless|78x78px]]
|-
|[[File:Flag of Omihachiman, Shiga.svg|frameless|25x25px]] [[Ōmihachiman]]
|近江八幡市
|177.45
|82,116
|462.76
|[[File:Omihachiman in Shiga prefecture Ja.svg|frameless|78x78px]]
|-
|[[File:Flag of Otsu, Shiga.svg|frameless|25x25px]] [[Ōtsu]] (capital)
|大津市
|464.51 
|341,187
|734.51
|[[File:Otsu in Shiga Prefecture Ja.svg|frameless|78x78px]]
|-
|[[File:Flag of Ritto, Shiga (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Rittō, Shiga|Rittō]]
|栗東市
|52.75
|67,149
|1272.97
|[[File:Ritto in Shiga prefecture Ja.svg|frameless|78x78px]]
|-
|[[File:Flag of Takashima, Shiga.svg|frameless|25x25px]] [[Takashima, Shiga|Takashima]]
|高島市
|693
|49,168
|70.95
|[[File:Takashima in Shiga prefecture Ja.svg|frameless|78x78px]]
|-
|[[File:Flag of Yasu, Shiga.svg|frameless|25x25px]] [[Yasu, Shiga|Yasu]]
|野洲市
|80.15
|50,233
|626.74
|[[File:Yasu in Shiga prefecture Ja.svg|frameless|78x78px]]
|}

===မြို့များ===
ခရိုင်အတွင်းရှီ ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် အောက်ပါမြို့များ တည်ရှိကြသည်။

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |အမည်
! rowspan=&quot;2&quot; |ဧရိယာ(km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)
! rowspan=&quot;2&quot; |လူဦးရေ
! rowspan=&quot;2&quot; |လူဦးရေသိပ်သည်းဆ(per km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)
! rowspan=&quot;2&quot; |ဒေသ
! rowspan=&quot;2&quot; |မြေပုံ
|-
![[ရိုမဂျိ]]
![[ခန်းဂျိ]]
|-
|[[File:Flag of Aisho Shiga.svg|frameless|25x25px]] [[Aishō, Shiga|Aishō]]
|愛荘町
|37.98
|20,730
|545.81
|[[Echi District, Shiga|Echi District]]
|[[File:Aisho in Shiga Prefecture Ja.svg|frameless|78x78px]]
|-
|[[File:Flag of Hino Shiga.svg|frameless|25x25px]] [[Hino, Shiga|Hino]]
|日野町
|117.63
|21,677
|184.28
|[[Gamō District, Shiga|Gamō District]]
|[[File:Hino in Shiga Prefecture Ja.svg|frameless|78x78px]]
|-
|[[File:Flag of Kōra, Shiga.svg|frameless|25x25px]] [[Kōra, Shiga|Kōra]]
|甲良町
|13.66
|6,932
|507.47
|[[Inukami District, Shiga|Inukami District]]
|[[File:Kora in Shiga Prefecture Ja.svg|frameless|78x78px]]
|-
|[[File:Flag of Ryuo, Shiga.svg|frameless|25x25px]] [[Ryūō, Shiga|Ryūō]]
|竜王町
|44.52
|12,130
|272.46
|[[Gamō District, Shiga|Gamō District]]
|[[File:Ryuo in Shiga Prefecture Ja.svg|frameless|78x78px]]
|-
|[[File:Flag of Taga, Shiga.svg|frameless|25x25px]] [[Taga, Shiga|Taga]]
|多賀町
|135.93
|7,382
|54.31
|[[Inukami District, Shiga|Inukami District]]
|[[File:Taga in Shiga Prefecture Ja.svg|frameless|78x78px]]
|-
|[[File:Flag of Toyosato, Shiga.svg|frameless|25x25px]] [[Toyosato, Shiga|Toyosato]]
|豊郷町
|7.78
|7,588
|975.32
|[[Inukami District, Shiga|Inukami District]]
|[[File:Toyosato in Shiga Prefecture Ja.svg|frameless|78x78px]]
|}

==ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ==
{{main|ရှိဂခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}

==စီးပွားရေး==
၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်သည့် အုပ်ချုပ်ရေးရုံး၏ အချက်အလက်များအရ ခရိုင်၏ ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းသည် ခရိုင်စီးပွားရေး၏ ၃၅.၄ ရာခိုင်နှုန်း ရှိခဲ့သည်။ ဤရာခိုင်နှုန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အမြင့်ဆုံးလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;best scores&quot;&gt;{{cite web | author = Shiga Prefecture | script-title = ja:滋賀県の紹介（滋賀県なんでも一番） | trans-title = Introduction of Shiga prefecture; Best scores of Shiga | url = http://www.pref.shiga.lg.jp/profile/seikatsu/index.html | access-date = 2011-05-08 | language = ja | archive-date = 8 June 2013 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130608011013/http://www.pref.shiga.lg.jp/profile/seikatsu/index.html | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

==လူဦးရေ==

[[File:Shiga prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|ရှိဂခရိုင်လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]]
[[File:Percentage Surviving to Certain Ages in Shiga Prefecture.png|thumb|၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ရှိဂခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ၈၅.၇၁ နှစ်ဖြင့် မျှော်လင့်နိုင်သည့် လူ့သက်တမ်းအမြင့်ဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|title=The Japanese Mortality Database: Shiga Prefecture |url=https://www.ipss.go.jp/p-toukei/JMD/25/index.html |publisher=[[National Institute of Population and Social Security Research]] |language=en |date=30 March 2025}}&lt;/ref&gt;]]

{{Historical populations
| 1920 |651050
| 1930 |691631
| 1940 |703679
| 1950 |861180
| 1960 |842695
| 1970 |889768
| 1980 |1079898
| 1990 |1222411
| 2000 |1342832
| 2010 |1410777
| 2015 |1412916
| source = [http://www.pref.shiga.lg.jp/data/population/renew/index.html#nenp]
}}

ရှိဂခရိုင်လူဦးရေသည် ကန်၏ တောင်ဘက်ကမ်းခြေရှိ အိုးဆွတ်မြို့ (ကျိုတိုမြို့နှင့် ကပ်လျက်) နှင့် ကန်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေရှိ ခုဆဆွတ်မြို့၊ မိရိယမမြို့တို့တွင် အဓိကနေထိုင်ကြသည်။ ခုဆဆွတ်မြို့နှင့် မိုရိယမမြို့တို့သည် ကျိုတိုမြို့မှ အလှမ်းကွာဝေးသည်။ ကန်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းခြေသည် ကျေးလက်ဒေသနှင့် သဲဖြူကမ်းခြေများ ရှိသည့် အပန်းဖြေစခန်းများ ရှိကြသည်။ မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း ဘရာဇီးလူမျိုးများသည် ရှိဂခရိုင်အနီးရှိ စက်ရုံများတွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်ရန် အခြေချနေထိုင်လာခဲ့ကြသည်။ ရှိဂခရိုင်တွင် နိုင်ငံခြားသား ၂၅,၀၄၀ ဦး ရှိသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလအချက်အလက်အရ နိုင်ငံခြားသားများထဲတွင် ဘရာဇီးလူမျိုးသည် ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း ရှိသည်။

==ယဉ်ကျေးမှု==
ဘိဝမြို့ (နဂဟမမြို့၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု) သည် တွန်းဒရိုးရာဘွန်းရခုရုပ်သေးသဘင်အဖွဲ့၏ မွေးဖွားရာနေရာ ဖြစ်သည်။{{cn|date=May 2025}} 

မိုရိယမမြို့တွင် ဆဂဝအနုပညာပြတိုက်၊ ခုဆဆွတ်မြို့တွင် ဘိဝရေကန်ပြတိုက်နှင့် ခိုးခမြို့တွင် မိဟိုပြတိုက်တို့ ရှိကြသည်။ ခိုးခမြို့တွင် နင်ဂျာနေအိမ်တစ်ခုရှိပြီး ၎င်းနေရာသည် ခရီးသွားများကြည့်ရှုလေ့လာရန် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web | author = Biwako Visitors Bureau | title = Experiencing Ninjutsu (Ninja's techniques) at the ninja's native place – Koka Ninjutsu Yashiki | url = http://en.biwako-visitors.jp/reports/ninja2/ | access-date = 2011-05-13 | archive-date = 29 November 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20111129041637/http://en.biwako-visitors.jp/reports/ninja2/ | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

===ပညာရေး===
ရှိဂခရိုင်တွင် တက္ကသိုလ် ၁၀ ခု၊ ကောလိပ် ၂ ခု၊ ဂျပန်နိုင်ငံအများပြည်သူတက္ကသိုလ် (The Open University of Japan) ၏ လေ့လာရင်းစင်တာတစ်ခု ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web | author = Shiga Prefecture | script-title=ja:滋賀県内の大学・短期大学 | trans-title = Universities and junior colleges in Shiga prefecture | url = http://www.pref.shiga.lg.jp/b/sigaku_daigaku/daigaku/index.html | access-date = 2011-05-08 | language = ja}}&lt;/ref&gt;
* [[Newton College (Japan)|Biwako-Gakuin University]] (Higashiomi)
* [[Biwako Seikei Sport College]] (Otsu)
* [[Nagahama Institute of Bio-Science and Technology]] (Nagahama)
* [[Ritsumeikan University]] (Kyoto and Kusatsu)
* [[Ryukoku University]] (Kyoto and Otsu)
* [[Seian University of Art and Design]] (Otsu)
* [[Seisen University (Shiga)|Seisen University]] (Hikone)
* [[Shiga Bunkyo Junior College]] (Nagahama)
* [[Shiga Junior College]] (Otsu)
* [[Shiga University]] (Hikone and [[Ōtsu]])
* [[Shiga University of Medical Science]] (Otsu)
* [[University of Shiga Prefecture]] (Hikone)

ရှိဂခရိုင်ရှိ ဘိဝခိုရေပေါ်ကျောင်းသည် အခြားသော ပညာရေးနေရာများနှင့် မတူကွဲပြားလျက်ရှိသည်။ ဘိဝခိုရေပေါ်ကျောင်းသည် မူလတန်း ပဉ္စမနှစ်တန်းကျောင်းသားများအတွက် ရည်ရွယ်ထားသည့် သင်္ဘောဖြင့် ဘိဝခိုကန်အတွင်း လှည့်လည်ကာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကန်၏ ဂေဟစနစ်ကို လေ့လာရသည်။ ဤရေပေါ်ကျောင်းကို &quot;အုမိနော့ခိုး&quot; ဟု သိကြသည်။&lt;ref name=&quot;Yoshikawa (2008)&quot;&gt;吉川 宏, 就航25周年を迎えた学習船「うみのこ」での体験学習(第2章 海洋教育活動の事例紹介,&lt;特集&gt;日本の海洋教育活動), 日本船舶海洋工学会誌　KANRIN（咸臨）, 2008, 21 巻, p. 27-, 公開日 2018/03/30, Online ISSN 2424-161X, Print ISSN 1880-3725, https://doi.org/10.14856/kanrin.21.0_27, https://www.jstage.jst.go.jp/article/kanrin/21/0/21_KJ00005082122/_article/-char/ja&lt;/ref&gt;

===အားကစား===
အောက်ပါအားကစားအသင်းများသည် ရှိဂခရိုင်အတွင်း တည်ရှိသည်။

*ဘတ်စကတ်ဘော -  Shiga LakeStars
*ဘောလုံး - [[Lagend Shiga FC|Lagend Shiga]] (Moriyama), MIO Biwako Kusastsu (later [[Reilac Shiga FC|Reilac Shiga]]) (Kusatsu), [[Sagawa Shiga F.C.]] (Moriyama).
*တင်းနစ် - SHRIGGA AKA UVEAL
*ဘောလီဘော -  [[Toray Arrows (women's volleyball team)]] (အိုးဆွတ်)

===ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး===
ရှိဂခရိုင်အတွင်းတွင် လေယာဉ်ကွင်း မရှိပေ။ သို့သော် ခရိုင်အတွင်းရှိ ခရီးသွားသူများသည် ချူးဘုနိုင်ငံတကာလေဆိပ်၊ အိတမိလေဆိပ်နှင့် ခန်းဆိုင်းနိုင်ငံတကာလေဆိပ်များကို အသုံးပြုကြသည်။
==ခရီးသွားလုပ်ငန်း==
၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် ရှိဂခရိုင်သို့ ခရီးသွား ခြောက်သောင်းခွဲ လာရောက်ခဲ့သည်။

နှစ်စဉ် ဧပြီလရောက်တိုင်း နဂဟမမမြို့အပါအဝင် နေရာ ၁၀ ခုတွင် ဟိခိယမပွဲတော် (曳山祭)  ကို ကျင်းပကြသည်။ ဤပွဲတော်သည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အဓိကကျသည့် ဟိခိယမပွဲတော်သုံးခုတွင် တစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်သည်။ ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် အရေးကြီးသည့် ဒြပ်ရှိယဉ်ကျေးမှုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

==ညီအစ်မပြည်နယ်နှင့် ဒေသများ==
ရှိဂခရိုင်သည် အခြားသော နိုင်ငံများရှိ ပြည်နယ်များနှင့် အောက်ပါအတိုင်း ညီအစ်မဆက်ဆံရေးကို ထူထောင်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web | author = Shiga Prefecture | script-title = ja:滋賀県の紹介（滋賀県の国際交流 姉妹・友好都市） | trans-title = Introduction of Shiga prefecture; International exchanges of Shiga, friendship sister cities | url = http://www.pref.shiga.lg.jp/b/kokusai/koryu/shimai/ken/index.html | access-date = 2010-11-25 | language = ja | archive-date = 15 September 2016 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160915190436/http://www.pref.shiga.lg.jp/b/kokusai/koryu/shimai/ken/index.html | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;
*{{flagicon|People's Republic of China}} [[Hunan]], China
*{{flagicon|USA}} [[Michigan]], United States, since 1968
*{{flagicon|Brazil}} [[Rio Grande do Sul]], Brazil

==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>2ycokhmwv1eiz7fqkhsvg2n3akwyjeo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>လီယွန်တီယက်ဖ် ဝိရောဓိ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288863</id>
    <revision>
      <id>1042128</id>
      <parentid>1041671</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T19:27:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1042128</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22527" sha1="duhygdpf2t4rsq3azusxbgr2dw1i96c" xml:space="preserve">
စီးပွားရေးပညာ (Economics) တွင် လီယွန်တီယက်ဖ် ဝိရောဓိ (Leontief's paradox) ဆိုသည်မှာ လုပ်သားတစ်ဦးချင်းအလိုက် အရင်းအနှီး (Capital per worker) ပိုမိုမြင့်မားသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် သွင်းကုန်များ (Imports) ထက် ပို့ကုန်များ (Exports) တွင် အရင်းအနှီးနှင့် လုပ်သား အချိုး (Capital/labor ratio) ပိုမိုနိမ့်ကျနေခြင်းကို ဆိုလိုသည်။

ဤ ဘောဂဗေဒတိုင်းတာတွက်ချက်မှုနည်းဖြင့် တွေ့ရှိချက် (Econometric finding) သည် ဝပ်ဆီလီ ဒဗလျူ လီယွန်တီယက်ဖ် (Wassily W. Leontief) မှ [[ဟက်ခ်ရှာ-အိုလင် သီအိုရမ်
|ဟက်ခ်ရှာ-အိုလင် သီအိုရီ]] (Heckscher–Ohlin theory) သို့မဟုတ် အိတ်ချ်-အို သီအိုရီ (H–O theory) ကို လက်တွေ့စမ်းသပ်ရန် ကြိုးပမ်းမှု၏ ရလဒ်ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် လီယွန်တီယက်ဖ် (Leontief) က ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရင်းအနှီး ပေါကြွယ်ဝသော နိုင်ငံ (Capital-abundant country) အဖြစ်ဆုံးဖြစ်သည့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် အိတ်ချ်-အို သီအိုရီ (H–O theory) နှင့် ဆန့်ကျင်လျက် အရင်းအနှီး အဓိကသုံး ကုန်ပစ္စည်းများ (Capital-intensive goods) ထက် လုပ်သားအင်အား အဓိကသုံး ကုန်ပစ္စည်းများ (Labor-intensive goods) ကို ပိုမိုတင်ပို့ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Leontief |first=Wassily |date=1953 |title=Domestic Production and Foreign Trade; The American Capital Position Re-Examined |journal=[[Proceedings of the American Philosophical Society]] |volume=97 |issue=4 |pages=332–349 |jstor=3149288}}&lt;/ref&gt; လီယွန်တီယက်ဖ် (Leontief) သည် ဤရလဒ်မှတစ်ဆင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအနေဖြင့် ၎င်း၏ စီးပွားရေး လက်တွေ့အခြေအနေများနှင့် ကိုက်ညီစေရန်အတွက် ယှဉ်ပြိုင်မှု မူဝါဒကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲသင့်သည်ဟု ကောက်ချက်ချခဲ့သည်။

== တွက်ချက်မှုများ (Measurements) ==

* ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ရောဘတ် ဘောလ်ဒွင် (Robert Baldwin) သည် လီယွန်တီယက်ဖ် (Leontief) ၏ နည်းလမ်းနှင့် ဆင်တူသော တိုင်းတာမှုကို အသုံးပြု၍ ၁၉၆၂ ခုနှစ် ကုန်သွယ်မှု (Trade) အချက်အလက်များအရ အမေရိကန် သွင်းကုန်များ (Imports) သည် အမေရိကန် ပို့ကုန်များ (Exports) ထက် ၂၇ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမို၍ အရင်းအနှီး အဓိကသုံး ကုန်ပစ္စည်းများ (Capital-intensive goods) ဖြစ်နေကြောင်း ပြသခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Leontief Paradox |url=https://www2.econ.iastate.edu/classes/econ355/choi/leo.htm |access-date=2007-11-05}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Baldwin |first=Robert E. |date=1971 |title=Determinants of the Commodity Structure of U.S. Trade |journal=[[The American Economic Review]] |volume=61 |issue=1 |pages=126–146 |jstor=1910546}}&lt;/ref&gt;
* ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် အက်ဒ်ဝပ် လီးမား (Edward Leamer) သည် ညီမျှသော ဒေါ်လာတန်ဖိုးရှိသည့် သွင်းကုန်များ (Imports) နှင့် ပို့ကုန်များ (Exports) ၏ ကုန်သွယ်မှုတွင် ပါဝင်သော အရင်းအမြစ် ပမာဏ (Factor content of trade) ကို နှိုင်းယှဉ်ထားသည့် လီယွန်တီယက်ဖ် (Leontief) ၏ မူလနည်းစနစ်အပေါ် မေးခွန်းထုတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အမှန်တကယ် ငွေလဲလှယ်နှုန်းများ (Real exchange rates) အပေါ် အခြေခံ၍ မေးခွန်းထုတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း အသားတင် ပို့ကုန်များ (Net exports) နှင့် ပြည်တွင်း သုံးစွဲမှု (Domestic consumption) တို့၏ ပါဝင်သော အရင်းအမြစ်များကို နှိုင်းယှဉ်သည့် ပြင်ဆင်ထားသော နည်းလမ်းကို အသုံးပြုသောအခါ ၁၉၆၂ ခုနှစ်အတွက် ဘောလ်ဒွင် (Baldwin) ၏ အချက်အလက်များတွင် အမေရိကန်၏ ဝိရောဓိ (Paradox) ဆက်လက်တည်ရှိနေသေးကြောင်းကို ၎င်းက အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Leamer |first=Edward E. |date=1980 |title=The Leontief Paradox, Reconsidered |journal=[[Journal of Political Economy]] |volume=88 |issue=3 |pages=495–503 |doi=10.1086/260882 |jstor=1831928 |s2cid=153956765}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Duchin |first=Faye |author-link=Faye Duchin |year=2000 |title=International Trade: Evolution in the Thought and Analysis of Wassily Leontief |url=http://www.wassily.leontief.net/PDF/Duchin.pdf |page=3 |access-date=1 July 2026 |archive-date=18 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218233310/http://www.wassily.leontief.net/PDF/Duchin.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် အယ်လ်ဟာနန် ဟဲ့လ်ပ်မန်း (Elhanan Helpman) ၏ ၁၉၉၉ ခုနှစ် ဘောဂဗေဒတိုင်းတာတွက်ချက်မှု (Econometric) စာပေလေ့လာမှုက အဆိုပါ ဝိရောဓိ (Paradox) ဆက်လက်တည်ရှိနေကြောင်း ကောက်ချက်ချခဲ့သည်။ သို့သော် အမေရိကန်မဟုတ်သော အခြားကုန်သွယ်မှု (Trade) လေ့လာမှုအချို့သည် အိတ်ချ်-အို သီအိုရီ (H–O theory) နှင့် ကိုက်ညီမှုရှိကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ အက်ဒ်ဝပ် လီးမား (Edward Leamer) သည် ညီမျှသော ဒေါ်လာတန်ဖိုးရှိသည့် သွင်းကုန်များ (Imports) နှင့် ပို့ကုန်များ (Exports) ၏ ကုန်သွယ်မှုတွင် ပါဝင်သော အရင်းအမြစ် ပမာဏ (Factor content of trade) ကို နှိုင်းယှဉ်ထားသည့် လီယွန်တီယက်ဖ် (Leontief) ၏ မူလနည်းစနစ်အပေါ် မေးခွန်းထုတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အမှန်တကယ် ငွေလဲလှယ်နှုန်းများ (Real exchange rates) အပေါ် အခြေခံ၍ မေးခွန်းထုတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း အသားတင် ပို့ကုန်များ (Net exports) နှင့် ပြည်တွင်း သုံးစွဲမှု (Domestic consumption) တို့၏ ပါဝင်သော အရင်းအမြစ်များကို နှိုင်းယှဉ်သည့် ပြင်ဆင်ထားသော နည်းလမ်းကို အသုံးပြုသောအခါ ၁၉၆၂ ခုနှစ်အတွက် ဘောလ်ဒွင် (Baldwin) ၏ အချက်အလက်များတွင် အမေရိကန်၏ ဝိရောဓိ (Paradox) ဆက်လက်တည်ရှိနေသေးကြောင်းကို ၎င်းက အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။
* ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ကွတ် (Kwok) နှင့် ယု (Yu) တို့က အမေရိကန် ကုန်သွယ်မှု (Trade) စာရင်းအင်းများ၌ ဝိရောဓိ (Paradox) လျော့နည်းသွားခြင်း သို့မဟုတ် လုံးဝမရှိတော့ခြင်းကို ထောက်ခံတင်ပြရန် ခေတ်မီဆန်းသစ်ထားသော နည်းစနစ်ကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ သို့သော် အခြားသော ဖွံ့ဖြိုးပြီး နိုင်ငံများ (Developed nations) တွင် အဆိုပါ ဝိရောဓိ (Paradox) ကို ဆက်လက်တွေ့ရှိရဆဲဖြစ်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |year=2005 |title=Leontief paradox and the role of factor intensity measurement |url=http://editorialexpress.com/cgi-bin/conference/download.cgi?db_name=ACE2005&amp;paper_id=224}}&lt;/ref&gt;

== ဝိရောဓိအပေါ် တုံ့ပြန်မှုများ (Responses to the paradox) ==
စီးပွားရေးပညာရှင် အများစုအတွက် လီယွန်တီယက်ဖ် ဝိရောဓိ (Leontief's paradox) သည် ဟက်ခ်ရှာ-အိုလင် သီအိုရီ (Heckscher–Ohlin theory) ၏ မှန်ကန်မှုကို ထိခိုက်စေခဲ့သည်။ အဆိုပါ သီအိုရီက ကုန်သွယ်မှု ပုံစံများ (Trade patterns) သည် အရင်းအနှီး (Capital) နှင့် လုပ်သား (Labor) ကဲ့သို့သော သီးခြား ထုတ်လုပ်မှု သွင်းအားစုများ (Factors of production) တွင် နိုင်ငံများ၏ နှိုင်းယှဉ် အသာစီးရမှု (Comparative advantage) အပေါ် အခြေခံလိမ့်မည်ဟု ကြိုတင်ခန့်မှန်းထားသည်။ များစွာသော စီးပွားရေးပညာရှင်များသည် အိတ်ချ်-အို သီအိုရီ (H–O theory) ကို ပယ်ချခဲ့ကြပြီး နည်းပညာ ကွာခြားချက်များ (Technological differences) က နှိုင်းယှဉ် အသာစီးရမှု (Comparative advantage) ကို အဆုံးအဖြတ်ပေးသည့် ပိုမိုတိကျသော [[ရီကာဒီယန် စီးပွားရေးပညာ
|ရီကာဒီယန် ပုံစံငယ်]] (Ricardian model) ကို အစားထိုး လက်ခံလာကြသည်။ ဤစီးပွားရေးပညာရှင်များက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် အရင်းအနှီး (Capital) ထက် လုပ်အားခ (Wage) မြင့်မားစွာရရှိသော လုပ်သားပိုင်းတွင် ပို၍ အသာစီးရကြောင်း ငြင်းခုံကြသည်။ ၎င်းကို လူသား အရင်းအနှီး (Human capital) ပါဝင်လာစေရန် အရင်းအနှီး (Capital) ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်ကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ ရှုမြင်ခြင်းအဖြစ် မှတ်ယူနိုင်သည်။ ဤအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်ကို အသုံးပြုပါက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ပို့ကုန်များ (Exports) သည် လူသားအရင်းအနှီး အဓိကသုံး ကုန်ပစ္စည်းများ (Human capital-intensive goods) အလွန်ဖြစ်ပြီး လုပ်အားခနည်းပါးသော လုပ်သားအင်အား (Low paying labor) ကို အထူးတလည် အဓိကထား အသုံးပြုခြင်း မရှိပေ။

ဝိရောဓိ (Paradox) အတွက် ရှင်းလင်းချက်အချို့သည် ကုန်သွယ်မှု (Trade) ၏ အဆုံးအဖြတ်ပေးသည့် အရာတစ်ခုအဖြစ် နှိုင်းယှဉ် အသာစီးရမှု (Comparative advantage) ၏ အရေးပါမှုကို ပယ်ချထားသည်။ ဥပမာအားဖြင့် လင်ဒါ အဆိုပြုချက် (Linder hypothesis) က ကုန်သွယ်မှု (Trade) ကို အဆုံးအဖြတ်ပေးရာတွင် နှိုင်းယှဉ် အသာစီးရမှု (Comparative advantage) ထက် ဝယ်လိုအား (Demand) က ပိုမိုအရေးပါသော ကဏ္ဍမှ ပါဝင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဆင်တူသော ဝယ်လိုအားများရှိသည့် နိုင်ငံများသည် အချင်းချင်း ကုန်သွယ်ရန် အလားအလာပိုများကြောင်း အဆိုပါ အဆိုပြုချက်က ဆိုသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ဂျာမနီနိုင်ငံ နှစ်ခုစလုံးသည် ကားများအတွက် ကြီးမားသော ဝယ်လိုအား (Demand) ရှိသည့် ဖွံ့ဖြိုးပြီး နိုင်ငံများ (Developed countries) ဖြစ်သောကြောင့် နိုင်ငံနှစ်ခုစလုံးတွင် ကြီးမားသည့် မော်တော်ကားလုပ်ငန်းများ ရှိကြသည်။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံတည်းက နှိုင်းယှဉ် အသာစီးရမှု (Comparative advantage) ဖြင့် လုပ်ငန်းကဏ္ဍကို ကြီးစိုးထားခြင်းထက် နိုင်ငံနှစ်ခုစလုံးသည် မတူညီသော ကားအမှတ်တံဆိပ်များကို ၎င်းတို့အချင်းချင်း ကုန်သွယ်မှု (Trade) ပြုလုပ်ကြသည်။ အလားတူပင် ကုန်သွယ်မှု သီအိုရီသစ် (New trade theory) သည် နှိုင်းယှဉ် အသာစီးရမှုများ (Comparative advantages) ကို အရင်းအမြစ် ကြွယ်ဝမှု (Factor endowments) ကွဲပြားခြင်းမှ သီးခြားဖော်ဆောင်နိုင်ကြောင်း ငြင်းခုံထားသည်။ ဥပမာအားဖြင့် စက်မှုလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းပမာဏအလိုက် တိုးပွားလာသော အကျိုးအမြတ် (Increasing returns to scale) များတွင် ဤအချက်ကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။

လီယွန်တီယက်ဖ် (Leontief) စမ်းသပ်မှု ရလဒ်များ၏ အကြီးမားဆုံး ဝေဖန်ခံရမှုမှာ အဆိုပါ လေ့လာတွေ့ရှိချက်တွင် သဘောတရားပိုင်းဆိုင်ရာ အခြေခံ နောက်ခံအကြောင်းရင်း မရှိခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ဝပ်ဆီလီ လီယွန်တီယက်ဖ် (Wassily Leontief) သည် ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ညီမျှသော လုပ်သားယူနစ် (Equivalent-worker-unit) ကို အသုံးပြုခြင်း ဟူသော အယူအဆကို ဖြည့်စွက်ကာ ၎င်း၏ စမ်းသပ်မှုကို နှုတ်ဖြင့် ရှင်းလင်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ဒန်နီယယ် ထရက်ဖလာ (Daniel Trefler) သည် ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် လက်တွေ့အသုံးချနိုင်သော အရင်းအမြစ်ကြွယ်ဝမှု (Effective endowments) ဖြင့် ကုန်သွယ်မှု ပုံစံများ (Trade patterns) ကို တိုင်းတာရန်အတွက် လီယွန်တီယက်ဖ် (Leontief) ၏ အယူအဆကို သီးခြားအရင်းအမြစ် ပုံစံငယ် (Factor-specific model) အဖြစ် ဖန်တီးချဲ့ထွင်ခဲ့သည်။  &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Trefler |first=Daniel. |date=1993 |title=International Factor Price Differences: Leontief Was Right |journal=[[Journal of Political Economy]] |volume=101 |issue=6 |pages=961–987 |doi=10.1086/261911}}&lt;/ref&gt; ဖစ်ရှာ (Fisher) နှင့် မာရှယ် (Marshall) တို့သည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ကုန်သွယ်မှု ပုံစံများ (Trade patterns) ကို စမ်းသပ်ရန်အတွက် ယေဘုယျ နည်းပညာ ကွာခြားချက်များ၏ ပုံရိပ်ယောင် အရင်းအမြစ်ကြွယ်ဝမှု (Virtual endowments) များကို အဆိုပြုခဲ့ကြသည်။  &lt;ref&gt;{{ကိုးကားခြင်း|year=2011|title=The Structure of the American Economy|url=http://www.cesifo-group.de/DocDL/cesifo1_wp2295.pdf}}&lt;/ref&gt; ဂွေါ (Guo) သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် မတူညီသော အရင်းအမြစ် ဈေးနှုန်းများ (Factor prices) နှင့်အတူ နည်းပညာ ကွာခြားချက်များကို မိတ်ဆက်ခြင်းသည် လီယွန်တီယက်ဖ် (Leontief) စမ်းသပ်လေ့လာခဲ့သည့် ကုန်သွယ်မှု ပုံစံ (Trade pattern) ကို သဘာဝကျကျ ဖြစ်ပေါ်လာစေမည်ဖြစ်ကြောင်း သရုပ်ပြခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Guo |first=Baoping |date=2024 |title=Leontief Paradox vs. Leontief Trade and Localized Factor Prices vs. Localized Trade Patterns |journal=Int Adv Econ Res |volume=30 |issue=1 |pages=83–105 |doi=10.1007/s11294-024-09886-1}}&lt;/ref&gt; လက်တွေ့အသုံးချနိုင်သော အရင်းအမြစ်ကြွယ်ဝမှု (Effective endowments) နှင့် ပုံရိပ်ယောင် အရင်းအမြစ်ကြွယ်ဝမှု (Virtual endowments) တို့မှတစ်ဆင့် ကုန်သွယ်မှု ပုံစံများ (Trade patterns) ကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းနှင့် ကြိုတင်ခန့်မှန်းခြင်းသည် ဟက်ခ်ရှာ-အိုလင် (Heckscher-Ohlin) ကုန်သွယ်မှုပုံစံနှင့် လီယွန်တီယက်ဖ် ဝိရောဓိ (Leontief paradox) ကုန်သွယ်မှုပုံစံ နှစ်ခုစလုံးကို ယုတ္တိကျကျ လွှမ်းခြုံနိုင်ခဲ့သည်။ နှစ်ခုစလုံးသည် ကုန်သွယ်မှု၏ အကျိုးဆက်များဖြစ်ကြပြီး နှစ်ခုစလုံးသည် ကုန်သွယ်မှု (Trade) မှ အကျိုးအမြတ်များ ရရှိကြသည်။ နိုင်ငံများတွင် မတူညီသော ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းများ (Productivities) ရှိသည့်အခါ နှိုင်းယှဉ် အသာစီးရမှု (Comparative advantage) သည် အလုပ်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက သက်သေပြနေသည်။

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်ရေး]]</text>
      <sha1>duhygdpf2t4rsq3azusxbgr2dw1i96c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရင်ပေါင်တိုင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288884</id>
    <revision>
      <id>1042113</id>
      <parentid>1041902</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T16:53:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1042113</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19780" sha1="hx6sb0muxlqegn3sjliz2vmrwldtnwo" xml:space="preserve">{{Infobox military conflict
| conflict    = ရင်ပေါင်တိုင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု
| partof      = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]
| date        = ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်မှ ၁၄ ရက်အထိ
| place       = [[ရင်ပေါင်တိုင်ရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်|ရင်ပေါင်တိုင်ရွာ]], [[ယင်းမာပင်မြို့နယ်]], [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]
| map_type    = Myanmar
| latitude    = 22.1800
| longitude   = 94.9500
| map_size    = 250
| map_caption = ရင်ပေါင်တိုင်ရွာ၏ တည်နေရာပြမြေပုံ
| map_label   = ရင်ပေါင်တိုင်ရွာ
| result      = အရပ်သား ၁၈ ဦးနှင့် CDF တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁ ဦး သေဆုံး၊ ရွာသူရွာသား ၂၀ ကျော် ဖမ်းဆီးခံရ
| combatant1  = {{flagicon|Myanmar|military}} [[တပ်မတော်]]
| combatant2  = [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များ)
| casualties1 = မသိရှိရ
| casualties2 = ၁၉ ဦး သေဆုံး
| notes       = ရဟတ်ယာဉ် ၄ စီး အသုံးပြု၍ ၃ ရက်ဆက်တိုက် လေကြောင်းမှ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
| campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
}}

'''ရင်ပေါင်တိုင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ကာလအတွင်း ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်မှ ၁၄ ရက်အထိ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ယင်းမာပင်မြို့နယ်]]၊ [[ရင်ပေါင်တိုင်ရွာ၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်|ရင်ပေါင်တိုင်ရွာ]]တွင် [[တပ်မတော်]]က လေကြောင်းနှင့် ကြည်းကြောင်းဖြင့် ပူးတွဲစီးနင်းကာ အရပ်သားပြည်သူအများအပြား အသက်ဆုံးခဲ့ရသည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=The Irrawaddy News |date=2022-08-16 |title=ရင်ပေါင်တိုင်ရွာသားများပျောက်ဆုံး |url=https://www.youtube.com/watch?v=y1mblYFsfwc |access-date=2026-07-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2022-08-18 |title=◉ ရင်​ပေါင်တိုင်ရွာမှာဘာ​ဖြစ်ခဲ့သလဲ |url=https://www.ludunwayoo.com/interviews-mm/2022/08/18/49089/ |access-date=2026-07-02 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Editor |date=2022-08-14 |title=ရင်ပေါင်တိုင်ရွာနားမှာ ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ထိတွေ့တိုက်ပွဲမှာ ဒေသခံအရပ်သား သေဆုံးတာတွေရှိခဲ့ |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2022/08/14/%e1%80%9b%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%9b%e1%80%bd%e1%80%ac%e1%80%94%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac/ |access-date=2026-07-02 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ယင်းမာပင်မြို့နယ် ရင်ပေါင်တိုင်ရွာတွင် စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် PDF တိုက်ပွဲဖြစ် |url=https://burmese.dvb.no/post/548568 |access-date=2026-07-02 |website=DVB Burmese |language=en}}&lt;/ref&gt;

== ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း ==
ရင်ပေါင်တိုင်ရွာတွင် [[ချင်းပြည်နယ်]]မှ CDF တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ရောက်ရှိနေသည်ဟူသော သတင်းကြောင့် တပ်မတော်က ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ရဟတ်ယာဉ် ၄ စီးဖြင့် စတင်ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ တပ်မတော်သည် ၃ ရက်ဆက်တိုက် ရွာအတွင်း တပ်စွဲ၍ လေကြောင်းမှ စက်သေနတ်များဖြင့် ပစ်ခတ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးနောက် ဩဂုတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။ စီးနင်းမှုအတွင်း ရွာအတွင်းရှိ နေအိမ်များ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-08-12 |title=ယင်းမာပင် ရင်ပေါင်တိုင်ရွာ ပစ်ခတ်ခံရမှု အရပ်သားနှစ်ဦး၊ PDF တစ်ဦး သေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/two-civilians-were-shot-in-yinmarpin-08122022054627.html |access-date=2026-07-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mandalay Free Press - MFP |date=2022-08-14 |title=ရင်ပေါင်တိုင်ရွာ နောက်ဆုံး အခြေအနေနှင့် ပုလဲ - ယင်းမာပင် နယ်စပ် တိုက်ပွဲအကြောင်း မေးမြန်းချက်၊ |url=https://www.youtube.com/watch?v=EEBqC7qrXJU |access-date=2026-07-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2022-08-14 |title=ယင်းမာပင်၊ ရင်ပေါင်တိုင်ကျေးရွာအနီးကို ရဟတ်ယာဉ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ပြီး စစ်ကူများ ချထားပေး၊ စစ်တပ်က ပြည်သူ ၂ ဦးထက်မနည်းကို သတ်ဖြတ်ပြီး ရွာကိုမီးရှို့ ၊ PDF များနှင့် တိုက်ပွဲဖြစ် |url=https://yktnews.com/2022/08/27080/ |access-date=2026-07-02 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=admin |date=2022-08-18 |title=ရင်ပေါင်တိုင်ရွာမှာ စစ်ကောင်စီတပ်တွေက ဒေသခံ ၂၂ ဦးထက်မနည်းသတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး နေအိမ်တွေကို မီးရှို့ကာ ဘုရားစေတီတွေပါ လေယာဉ်နဲ့ပစ်ခတ်ခဲ့ |url=https://ayartimes.com/?p=4646 |access-date=2026-07-02 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=MAWKUN |date=2022-08-15 |title=ရင်ပေါင်တိုင်ရွာတွင် မီးရှို့ခံထားရသည့် အသက် ခုနှစ်နှစ်ဝန်းကျင်အရွယ်အလောင်းအပါအဝင် ရုပ်အလောင်းများတွေ့ရှိ - MAWKUN |url=https://mawkun.com/%e1%80%9b%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%9b%e1%80%bd%e1%80%ac%e1%80%90%e1%80%bd%e1%80%84%e1%80%ba-%e1%80%99%e1%80%ae/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20221221032943/https://mawkun.com/%e1%80%9b%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%9b%e1%80%bd%e1%80%ac%e1%80%90%e1%80%bd%e1%80%84%e1%80%ba-%e1%80%99%e1%80%ae/ |archive-date=21 December 2022 |access-date=2026-07-02 |work=MAWKUN |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2022-08-14 |title=ယင်းမာပင် ရင်ပေါင်တိုင်ရွာတွင် နှစ်ရက်ဆက်တိုက်ပွဲဖြစ်ပြီး စစ်ကောင်စီတပ် သေဆုံးထိခိုက်များ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2022/08/14/48434/ |access-date=2026-07-02 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;

== ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ ==
တပ်မတော် ပြန်လည်ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် ဒေသခံများ ရွာအတွင်း ဝင်ရောက်ရှင်းလင်းရာတွင် စုစုပေါင်း ရုပ်အလောင်း ၁၉ လောင်းကို တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ ၎င်းတို့အနက် ၁ ဦးမှာ CDF တပ်ဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ပြီး ကျန် ၁၈ ဦးမှာ အရပ်သားများ ဖြစ်ကြသည်။ သေဆုံးသူများတွင် အသက် ၁၀ နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးငယ်နှင့် ၁၇ နှစ်အရွယ် ကျောင်းသားတစ်ဦးအပါအဝင် အသက်ကြီးရွယ်အို ၃ ဦး ပါဝင်သည်။ ရုပ်အလောင်းအချို့ကို လမ်းမများပေါ်တွင် တွေ့ရှိရပြီး အချို့ကိုမူ မီးရှို့ခံထားရသော အဆောက်အဦများ၏ ပြာပုံကြားမှ အရိုးစုများအဖြစ် တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ ထို့အပြင် ရွာသူရွာသား ၂၀ ကျော်ကိုလည်း ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခြင်းခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-08-15 |title=ယင်းမာပင် ရင်ပေါင်တိုင်ရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရပြီး ၁၇ ဦး သေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/airstrike-yinmarpin-village-08152022084616.html |access-date=2026-07-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2022-08-17 |title=ရင်ပေါင်တိုင်ရွာသားများကို စစ်တပ် အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်ခဲ့ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/08/17/253930.html |access-date=2026-07-02 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ဝေဖန်မှုများ ==
ဒေသခံများနှင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက ဤလုပ်ရပ်ကို &quot;အရပ်သားပြည်သူများအား အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခြင်း&quot; နှင့် &quot;စစ်ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်ခြင်း&quot; အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ အရပ်သားများအပေါ် လေကြောင်းမှ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခြင်းမှာ လက်ခံနိုင်စရာမရှိကြောင်းနှင့် ကျေးရွာတစ်ရွာလုံးအား သုသာန်တစပြင်ကဲ့သို့ ဖြစ်စေခဲ့ကြောင်း ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-08-15 |title=ရင်ပေါင်တိုင်ရွာမှာ ရုပ်အလောင်းတွေ ပြန့်ကျဲနေ |url=https://www.bbc.com/burmese/media-62554672 |access-date=2026-07-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=0001-11-30 |title=ရင်ပေါင်တိုင်ရွာသားများကို သတ်ဖြတ်ပြီးနောက် စစ်တပ်က အနီးရှိရွာများကို ဆက်မီးရှို့ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/12327/ |access-date=2026-07-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်ရပ်များ ==
ရင်ပေါင်တိုင်ကျေးရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု ဖြစ်ပွားပြီးနောက်ပိုင်းတွင်လည်း စစ်တပ်သည် အဆိုပါဒေသတစ်ဝိုက်တွင် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၉ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ ယင်းမာပင်နှင့် ပုလဲမြို့နယ်အစပ်ရှိ ကျေးရွာများကို တပ်မတော်က လေကြောင်းမှ ထပ်မံပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ထိုရက် နံနက် ၁၀ နာရီခန့်တွင် ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ ရင်ပေါင်တိုင်ရွာနှင့် ကပ်လျက်ရှိ ပုလဲမြို့နယ်၊ ပုထိုးသာရွာတို့ကို Mi-35 တိုက်ခိုက်ရေးရဟတ်ယာဉ် ၂ စီးဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ပြီးနောက် ရဟတ်ယာဉ် ၄ စီးဖြင့် စစ်သည်များကို ချထားပေးခဲ့သည်။ အဆိုပါ စစ်ဆင်ရေးတွင် စုစုပေါင်း ရဟတ်ယာဉ် ၆ စီးအထိ ပါဝင်ခဲ့ပြီး မြေပြင်နှင့် ဝေဟင် နှစ်ဖက်ညှပ်၍ ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ကြောင်း ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ဆိုသည်။ ဤလှုပ်ရှားမှုများသည် ရင်ပေါင်တိုင်ရွာနှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ ကျေးရွာများကို ပစ်မှတ်ထားကာ ဆက်လက်ဖိအားပေး လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=0001-11-30 |title=ရင်ပေါင်တိုင်ရွာအနီးတစ်ဝိုက် စစ်တပ်က လေကြောင်းမှလာပစ်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/12949/ |access-date=2026-07-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=အလိမ္မာ |date=2022-10-19 |title=ယင်းမာပင်-ရင်ပေါင်တိုင်ရွာ မြန်မာစစ်တပ်က ဝေဟင်နဲ့မြေပြင် ထိုးစစ်ဆင်နေ |url=https://burmese.voanews.com/a/%E1%80%9A%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%95%E1%80%84%E1%80%BA-%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%AC-%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%98%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA-%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%AE%E1%80%90%E1%80%95%E1%80%BA/6796269.html |access-date=2026-07-02 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}&lt;/ref&gt;

အောက်တိုဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ရင်ပေါင်တိုင်တံတားအနီး၌ ဒေသခံပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) ဖြစ်သည့် &quot;ဒေါင်းမင်းတပ်ရင်း&quot; က စစ်ကောင်စီတပ်ကို မိုင်းဆွဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ယင်းတိုက်ပွဲအတွင်း အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး တပ်ရင်းမှူးဖြစ်သူ ဗိုလ်စက္ကနှင့် ရဲဘော်တစ်ဦးတို့ ကျည်ကုန်သွားသည့်တိုင် ခံစစ်ဖြင့် တိုက်ပွဲဝင်ရင်း ကျဆုံးခဲ့ရသည်။ ဒေသခံ PDF များ၏ ပြောကြားချက်အရ စစ်ကောင်စီတပ်သည် ကျဆုံးသွားသည့် တပ်ရင်းမှူး ဗိုလ်စက္ကအား ခေါင်းဖြတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ယင်းမာပင်မြို့နယ်အတွင်း ၂ ရက်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများနှင့် စီးနင်းမှုများကြောင့် ဒေသခံ PDF တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၂ ဦးခန့် ကျဆုံးခဲ့ရကြောင်း တပ်ဖွဲ့တာဝန်ရှိသူများက အတည်ပြုပြောဆိုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2022-10-21 |title=ယင်းမာပင်နယ် ရင်ပေါင်တိုင်ရွာ လေကြောင်းမှစီးနင်းသည့်ထိုးစစ်အတွင်း ဒေသတွင်း PDF ၁၂ဦးခန့်ကျဆုံး၊ အရပ်သားသေဆုံးဖမ်းဆီးခံရမှုရှိ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2022/10/21/57187/ |access-date=2026-07-02 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၂ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]]</text>
      <sha1>hx6sb0muxlqegn3sjliz2vmrwldtnwo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အင်ဂျင်းယန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288899</id>
    <revision>
      <id>1042134</id>
      <parentid>1041898</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T23:06:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1042134</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10748" sha1="nll5q6ygxwfa0y8y29ui3wbb5qhua2p" xml:space="preserve">{{Infobox military conflict
| conflict    = အင်ဂျန်းယန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof      = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] မှ [[ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]
| date        = နိုဝင်ဘာ ၂၁၊ ၂၀၂၃
| place       = [[အင်ဂျန်းယန်မြို့]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]
| result      = တပ်မတော် က တပ်စခန်းစွန့်ခွာ၊ KIA သွေးမြေမကျဘဲ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့
| combatant1  = {{flagicon|Myanmar|military}} [[တပ်မတော်]]
| combatant2  = [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (KIA)
| units1      = [[အမှတ်(၄၀) ခြေလျင်တပ်ရင်း|ခလရ (၄၀)]]၊ မြစ်ဆုံစခန်း၊ ၁၆ မိုင်စခန်း
| units2      = [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]]
| map_type    = Myanmar
| latitude    = 25.7500
| longitude   = 97.6667
| map_label   = အင်ဂျန်းယန်မြို့
| map_caption = ကချင်ပြည်နယ်၊ အင်ဂျန်းယန်မြို့၏ တည်နေရာ
| campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
}}

'''အင်ဂျန်းယန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည်   [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] မှ [[ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး  [[ကချင်ပြည်နယ်]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ရေးဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် အင်ဂျန်းယန်မြို့ရှိ တပ်မတော်တပ်စခန်းများမှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ စခန်းများကို စွန့်ခွာ၍ မြစ်ကြီးနားမြို့ဘက်သို့ ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။ယင်းဖြစ်စဉ်သည် ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ) ကာလအတွင်း [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) အနေဖြင့် တိုက်ပွဲမဖြစ်ပွားဘဲ သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည့် ပထမဦးဆုံးသော မြို့ဖြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-02-03 |title=စစ်အာဏာသိမ်းလေးနှစ်ပြည့် - သိမ်းပိုက်ထားတဲ့မြို့တွေနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/clye4y7l7rpo |access-date=2026-07-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt; 

== နောက်ခံအခြေအနေ ==
အင်ဂျန်းယန်မြို့သည် ဧရာဝတီမြစ်ဆုံ၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ၃၃ မိုင်ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိပြီး မြစ်ကြီးနား၊ ချီဖွေ၊ ဝိုင်းမော်၊ ဆော့လော်နှင့် ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည့် မဟာဗျူဟာကျသော မြို့ဖြစ်သည်။ အဆိုပါမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများသည် ၁၀ နှစ်ကျော်ကြာ အထိုင်ချ တပ်စွဲထားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=အေးချမ်းဆု |date=2025-10-09 |title=သူ့အတွေး သူ့အမြင် {{!}} စကမ ထိုးစစ်အပေါ် ဆိုက်ဝါးမဟုတ်သော သုံးသပ်ချက် |url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/viewpoint/2025/10/09/406618.html |access-date=2026-07-02 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ဆုတ်ခွာမှုနှင့် မြို့သိမ်းခြင်း ==
၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် အင်ဂျန်းယန်မြို့ရှိ ခလရ (၄၀)၊ ၁၆ မိုင်စခန်းနှင့် မြစ်ဆုံစခန်းတို့မှ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် တိုက်ပွဲတစ်စုံတစ်ရာ ဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ မြစ်ကြီးနားမြို့ဘက်သို့ တပ်ဆုတ်သွားခဲ့သည်။ ယင်းသို့ ဆုတ်ခွာသွားမှုနှင့် ပတ်သက်၍ KIA ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ ဗိုလ်မှူးကြီး နော်ဘူက &quot;တိုက်ပွဲတွေ ဘာတွေတော့ မရှိဘူး။ သူတို့ဘာသာပဲ ဆုတ်ခွာသွားတာ ဖြစ်ပါတယ်&quot; ဟု အတည်ပြု ပြောကြားခဲ့သည်။ထိုနေ့တွင်ပင် မြို့ပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားများ ရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့ပြီး ဌာနဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်းများလည်း မြို့မှ ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး [[တူးခေါင်|ဒေါက်တာတူးခေါင်]] က လည်း အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်အား &quot;သွေးမစွန်းဘဲ အပ်လိုက်ပြီ&quot; ဟု ဖော်ပြခဲ့ပြီး KIA အနေဖြင့် တိုက်ပွဲမဖြစ်ပွားဘဲ မြို့ကို အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။တိုက်ပွဲမဖြစ်ဘဲ ဆုတ်ခွာရသည့် အကြောင်းရင်းကိုမူ တပ်မတော် ဘက်က တုံ့ပြန်ချက် မပေးခဲ့ပေ။ &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Editor |first=Mizzima |date=2023-11-23 |title=အင်ဂျန်းယန်မြို့မှ စစ်ကောင်စီနှင့် ရဲများ စခန်းစွန့် ခွာသွားဟု KIA ပြော - BUR.MIZZIMA.COM |url=https://bur.mizzima.com/2023/11/23/8047 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205051616/https://bur.mizzima.com/2023/11/23/8047 |archive-date=5 December 2025 |access-date=2026-07-02 |work=BUR.MIZZIMA.COM |language=en-US |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်ရပ်များ ==
KIA က ၎င်းတို့ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားသော နယ်မြေများတွင် KIO ပညာရေးဌာန၏ စီစဉ်မှုဖြင့် ကျောင်းများ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး  အထူးသဖြင့် အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၌ ၂၀၂၄-၂၅ ပညာသင်နှစ်မှစ၍ KIO ပညာရေးစနစ်ကို စတင်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=KIA သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဒေသတွေမှာ ကျောင်းဖွင့်နိုင်ရေး KIO ပညာရေးဌာနက စတင်စီစဉ်နေ |url=https://www.bnionline.net/mm/news-104588 |access-date=2026-07-02 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်၊ တန်ဘောင်ယာန်ရွာကို တပ်မတော်(လေ)က ဂျက်တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ပြည်သူ ၄ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး နေအိမ် ၂ လုံး ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုမှာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဒေသခံများက ဆိုသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2025-12-29 |title=KIA ထိန်းချုပ် အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်ကို စစ်တပ် ဗုံးကြဲလို့ ပြည်သူ ၄ဦး ဒဏ်ရာရ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/12/29/144222/ |access-date=2026-07-02 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]</text>
      <sha1>nll5q6ygxwfa0y8y29ui3wbb5qhua2p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဖေဉာဏ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288932</id>
    <revision>
      <id>1042105</id>
      <parentid>1042018</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T15:28:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ]]</comment>
      <origin>1042105</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12429" sha1="prvu0si6v3fvqmid61zd6rchwjxvhmk" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name             = ဒေါက်တာ ဖေဉာဏ်
| other_names      = ဦးပညာဝံသ
| birth_date       = {{Birth date|1951|04|12}}
| birth_place      = [[အိမ်ရှေ့ပြင်ရွာ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်|အိမ်ရှေ့ပြင်ရွာ]]၊ [[သရက်ချောင်းမြို့နယ်]]၊ [[ထားဝယ်ခရိုင်]]
| death_date       = {{Death date and age|2026|07|02|1951|04|12}}
| death_cause      = ယာဘက်နံညွန့်တွင် ချွန်ထက်သောအရာဖြင့် ထိုးသွင်းခံရခြင်း
| death_place      = စန္ဒကူးမြိုင်ရိပ်သာ၊ [[မှော်ဘီမြို့နယ်]]
| nationality      = မြန်မာ
| occupation       = စာရေးဆရာ၊ အခါတော်ပေး၊ ဗေဒင်နက္ခတ္တပညာရှင်၊ ရဟန်းတော်
| alma_mater       = [[မွေးမြူရေးဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ်(ရေဆင်း)|မွေးမြူရေးဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ်]]
| spouse           = လှကြည်
| children         = သီလ
| parents          = ပေါဟန်၊ ခင်ညို
| religion         = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
}}

'''ဒေါက်တာဖေဉာဏ် (ခ) ဦးပညာဝံသ''' (၁၂ ဧပြီ ၁၉၅၁ – ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏  စာရေးဆရာ၊ [[နက္ခတ်ဗေဒင် သမိုင်း|နက္ခတ်ဗေဒင်]] နှင့် အခါတော်ပေးပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ နောက်ပိုင်းကာလတွင် သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ကာ မှော်ဘီမြို့၌ သီတင်းသုံးခဲ့သော ရဟန်းတော်တစ်ပါးဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=thandawsint |date=2013-12-13 |title=နိုင်ငံတော်အကြံပေး ဒေါက်တာဖေဉာဏ်(ဦးပညာဝံသ)နှင့် တွေ့ဆုံခြင်း – မောင်ရေစက် |url=https://thandawsint.wordpress.com/2013/12/13/%e1%82%8f%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%b9%e1%80%84%e1%80%b6%e1%80%b1%e1%80%90%e1%80%ac%e1%80%b9%e1%80%a1%e1%82%80%e1%80%80%e1%80%b6%e1%80%b1%e1%80%95%e1%80%b8-%e1%80%b1%e1%80%92%e1%80%ab%e1%80%80/ |access-date=2026-07-04 |website= မြန်မာသံတော်ဆင့်သတင်းစာ |language=en}}&lt;/ref&gt;

== ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး ==
၁၉၅၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၂ ရက်တွင် [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ထားဝယ်ခရိုင်]]၊ [[သရက်ချောင်းမြို့နယ်]]၊ [[အိမ်ရှေ့ပြင်ရွာ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်|အိမ်ရှေ့ပြင်ရွာ]]၌ ဦးပေါဟန်နှင့် ဒေါ်ခင်ညိုတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ထားဝယ် တွင် ၉ တန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ရေဦးမြို့ တွင် ဆယ်တန်းတက်ကာ  အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ဆယ်တန်းအောင်မြင်ပြီးနောက် ရန်ကုန်မြို့ရှိ [[မွေးမြူရေးဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ်(ရေဆင်း)|မွေးမြူရေးဆိုင်ရာ ဆေးတက္ကသိုလ်]] တွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ် ကျောင်းသားသပိတ်ကာလအတွင်း ကျောင်းများခေတ္တပိတ်ထားစဉ် မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီးထံတွင် တရားအားထုတ်ခဲ့ပြီး၊ ထိုအချိန်မှစ၍ ဆရာတော်ကြီးနှင့် ၁၂ နှစ်တိုင် အနီးကပ်နေထိုင်ခွင့်ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Myanmar Thantawsint News Agent |date=2026-02-26 |title=မှော်ဘီမြို့၊စန္ဒကူးမြိုင်သာသနာ့ရိပ်သာ အရှင်ပညာဝံသ (ဒေါက်တာဖေဉာဏ်)မိန့်၊ (၂၅-၂-၂၀၂၆ မြဝတီရုပ်/သံ) |url=https://www.youtube.com/watch?v=6EH4FwbtqIQ |access-date=2026-07-04}}&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံတော်အဆင့် အခါတော်ပေးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခြင်း ==
ဒေါက်တာဖေဉာဏ်သည် [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်]] မှစ၍ [[ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ|သမ္မတဦးသိန်းစိန်အစိုးရ]]လက်ထက်အထိ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲများ၏ အခါတော်ပေးနှင့် အကြံပေးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ [[နေပြည်တော်မြို့|နေပြည်တော်]] ရှိ သတ္တဌာနတရားရိပ်သာ တည်ထားနိုင်ရေးအတွက် အဓိက အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သူဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=thandawsint |date=2014-12-12 |title=သမ္မတတင်ခဲ့သော စိန်ဖူးတော်မြေခခြင်း၊ ငလျင်လှုပ်ခြင်းတို့သည် ၁၉၆၂ ဂြိုဟ်ဆယ်လုံးပူးသည့် အခြေအနေလောက် မဆိုးကြောင်း ပျက်ချိန်တန်ပျက်သည့် သဘောဖြစ်ကြောင်း ရဟန်းဝတ်နေ သည့် နိုင်ငံတော်အခါတော်ပေး သမ္မတအကြံပေး ဒေါက်တာဖေဉာဏ်ပြောကြား – ဓမ္မပါလမြို့သား |url=https://thandawsint.wordpress.com/2014/12/12/%e1%80%9e%e1%80%99%e1%81%bc%e1%80%90%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%b9%e1%80%81%e1%80%b2%e1%80%b7%e1%80%b1%e1%80%9e%e1%80%ac-%e1%80%85%e1%80%ad%e1%80%94%e1%80%b9%e1%80%96%e1%80%b0%e1%80%b8%e1%80%b1%e1%80%90/ |access-date=2026-07-04 |website= မြန်မာသံတော်ဆင့်သတင်းစာ |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |last=The Irrawaddy News |date=2026-07-03 |title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေရဲ့ အခါတော်ပေး ဆရာတော် သတ်ဖြတ်ခံရ |url=https://www.youtube.com/watch?v=30MqZ0ndCLA |access-date=2026-07-04}}&lt;/ref&gt;

== ရေးသားပြုစုခဲ့သော စာပေများ ==
ဒေါက်တာဖေဉာဏ်သည် နက္ခတ်ဗေဒင်ပညာရပ်ဆိုင်ရာ စာအုပ်များကို ပြုစုရေးသားခဲ့သူဖြစ်သည်။ ထင်ရှားသော စာအုပ်များမှာ -
* ''အနောက်တိုင်း နက္ခတ်ပညာ၏ အခြေခံသဘောတရားများ''
* ''သာသနာပိုင် မထေရ်ကြီးများ၊ ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ နှင့် ဒေါက်တာဖေဉာဏ်''
* ''အနောက်တိုင်း နက္ခတ်ပညာ အခြေခံသဘောတရား သင်ရိုးညွှန်းတမ်းများ'' ဖြစ်သည်။

== သာသနာပြုလုပ်ငန်း ==
အသက်အရွယ်ကြီးရင့်လာချိန်တွင် လောကီပညာရပ်များထက် လောကုတ္တရာတရားကို ပိုမိုဦးစားပေးလိုသဖြင့် ရဟန်းဝတ်ဖြင့် သာသနာပြုရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ အမှတ် (၂) ရပ်ကွက်ရှိ စန္ဒကူးမြိုင် သာသနာ့ရိပ်သာကို တည်ထောင်ပြီး တရားအားထုတ်လိုသူများကို ဝိပဿနာလမ်းစဉ်ဖြင့် အနီးကပ် လမ်းညွှန်ပြသခဲ့သည်။ရဟန်းဝတ်ချိန် တွင် အသက်အရွယ်သည် ၆၀ ဖြစ်သည်။

== ပျံလွန်တော်မူခြင်း ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့တွင် မှော်ဘီမြို့နယ်ရှိ စန္ဒကူးမြိုင်ရိပ်သာဘုန်းကြီးကျောင်း၌ ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။ ပျံလွန်တော်မူချိန်တွင် သက်တော် (၇၅) နှစ် ရှိပြီဖြစ်သည်။ ဖြစ်စဉ်မှာ နံနက် ၁၁ နာရီခွဲခန့်တွင် ဆရာတော်အား ဆွမ်းချိုင့်ပို့ရန် လျှောက်ထားရာ အကြောင်းပြန်ခြင်းမရှိသဖြင့် သော့ချိတ်တံခါးမှ ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုရာတွင် ပျံလွန်တော်မူနေသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ မှုခင်းဆေးစာဖြင့် မှော်ဘီပြည်သူ့ဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်စစ်ဆေးချက်အရ ဆရာတော်၏ ယာဘက်နံညွန့်တွင် ချွန်ထက်သောအရာဖြင့် ထိုးသွင်းခံရသည့် ဒဏ်ရာကြောင့် အသည်းထိခိုက်ကာ ပျံလွန်တော်မူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=■ အခါတော်ပေးနှင့် ဗေဒင်နက္ခပညာရှင် ဒေါက်တာဖေဉာဏ် (ခ) ဦးပညာဝံသ အသတ်ခံရပြီး ပျံလွန်တော်မူ |url=https://news-eleven.com/article/313114 |access-date=2026-07-04 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;

== မိသားစုဘဝ ==
သာသနာ့ဘောင်သို့ မဝင်ရောက်မီ အသက် ၃၃ နှစ် အရွယ် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ပြီး ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်လှကြည်နှင့်အတူ ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသော သားဖြစ်သူ မောင်သီလ ထွန်းကားခဲ့သည်။


== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{lifetime|၁၉၅၁|၂၀၂၆}}
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၁ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ကွယ်လွန်သူများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]]
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ]]</text>
      <sha1>prvu0si6v3fvqmid61zd6rchwjxvhmk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မိအဲခရိုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288936</id>
    <revision>
      <id>1042081</id>
      <parentid>1042067</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T12:45:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1042081</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13818" sha1="80kez9i9x47nug47bbxh66uv4i42unw" xml:space="preserve">
'''မိအဲခရိုင်''' (三重県, မိအဲခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦး၇ေ ၁,၇၈၁,၉၄၈ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) နေထိုင်ကြသည်။ မြေဧရိယာ ၅၇၇၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၂၉ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ကျိုတိုစီရင်စု]]နှင့် [[ရှိဂခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[နာရခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဝခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည်။

ဆွတ်မြို့သည် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ယော့ခအိချိမြို့သည် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ဆုဇုခမြို့၊ မဆွတ်ဆခမြို့၊ အိဆဲမြို့နှင့် ခုဝနမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်တွင် နဂရှိမအပန်းဖြေနေရာ၊ ဆုဇုခနိုင်ငံတကာကားပြိုင်ကွင်းနှင့် ရှင်းတိုးဘာသာနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရှေးကျပြီး မြင့်မြတ်သည့်နေရာများစွာတို့သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရှင်းတိုးဘာသာကျောင်းတော်များထဲတွင် တော်ဝင်နတ်ကျောင်းနှင့် ဆွတ်ဘခိတော်ဝင်နတ်ကျောင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမတိုင်မီအထိ မိအဲခရိုင်ရှိရာဧရိယာသည် အိဆဲတိုင်းပြည်၊ ရှိမတိုင်းပြည်၊ အိဂတိုင်းပြည်နှင့် ခိအိတိုင်းပြည်အစိတ်အပိုင်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။

လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် လူသားများနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရသည်။ ဂျောမွန်းခေတ်နှင့် ယယောအိခေတ်များတွင် ဒေသရှိ ကမ်းခြေဧရိယာများနှင့် မြစ်တစ်လျှောက်တွင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ ယယောအိခေတ်ကာလအတွင်းတွင် အိဆဲနတ်ကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၇ ရာစုတွင် ဆိုင်းခူးအင်ပါယာနန်းတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာလသည် လက်ရျိအချိန်တွင် မဲအိဝမြို့တွင် တည်ရိသည်။

အဲဒိုခေတ်တွင် ထိုဧရိယာကို &quot;မိအဲခရိုင်&quot; ဟူသည့် အမည်ဖြင့် သိလာကြသည်။ မိအဲခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ ပါဝင်သည်။ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများအနေဖြင့် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းနှင့် အိဆဲလမ်းတို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ဆိပ်ကမ်းမြို့များတွင် အိုမိနတို၊ ခုဝနနှင့် အန်းအိုးဆွတ်မြို့တို့ ပါဝင်သည်။ အိဆဲနတ်ကျောင်းသည် ထင်ရှားသည့် ဝတ်ပြုဆုတောင်းရာ နေရာဖြစ်သည်။

မဲဂျိခေတ်ကာလ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ယခင်တိုင်းပြည်များဖြစ်ခဲ့သည့် အိဆဲ၊ အိဂနှင့် ခိခိတို့၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသများကို စုပေါင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် မြောက်ဘက်ရှိ ခိဆိုမြစ်သုံးစင်းရှိရာဒေသမှသည် လက်ရှိဆွတ်မြို့ဟု သိကြသည့် မြို့အထိသည် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုဧရိယာ၏ တောင်ဘက်သည် ဝတရအိခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့မှသည် ယော့ခအိချိမြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားခဲ့ပြီး ခရိုင်ကိုလည်း &quot;မိအဲ&quot; ဟုသည့် အမည်ပေးခဲ့သည်။ နောက်နှစ်တွင် ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့သို့ ပြည်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြန်ကာ မိအဲခရိုင်သည်လည်း ၁၈၇၆ ခုနှစ်ကတည်းက လက်ရှိကာလအခြေအနေအတိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းဒေသကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အအိချိခရိုင်၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ နာရခရိုင်နှင့် ဝခယမခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ ယဉ်ကျေးမှုအရ လွှမ်းမိုးမှုရှိသည့်အတွက် မိအဲခရိုင်ကို ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် အအိချိခရိုင်နှင့် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဆက်စပ်မှုရှိနေသဖြင့် မိအဲခရိုင်သည် တိုးခိုင်းဒေသတွင် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်တွင် &quot;ခန်းဆိုင်းဒေသစကား&quot; ကို ပြောဆိုကြသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် မိအဲခရိုင်ရှိ အိဂဒေသသည် ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်အနေဖြင့် အမြဲတမ်း တည်ရှိနေခဲ့သည်။

မိအဲခရိုင်သည် မြောက်မှ တောင်အထိ ၁၇၀ ကီလိုမီတာ (၁၀၆ မိုင်)၊ အရှေ့မှ အနောက်အထိ ၈၀ ကီလိုမီတာ (၅၀ မိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဒေသငါးခု ပါဝင်နေသည်။

# မိအဲခရိုင်၏ အနောက်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ဆုဇုခတောင်တန်းများ တည်ရှိသည်။
#အအိချိခရိုင်နယ်စပ်မှ အိဆဲမြို့အထိ အိဆဲပင်လယ်အော်တစ်လျှောက်တွင် အိဆဲလွင်ပြင် တည်ရှိသည်။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် မိအဲခရိုင်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး ဧရိယာ ဖြစ်သည်။
#အိဆဲလွင်ပြင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းသည် ရှိမကျွန်းဆွယ်ဒေသ ဖြစ်သည်။
#ခရိုင်၏ အနောက်အလယ်ပိုင်း နာရခရိုင်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ဆက်စပ်နေသည့်နေရာသည် အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသ ဖြစ်သည်။
#မိအဲခရိုင်အလယ်ပိုင်းမှ တောင်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်များအထိသည် နုနိုဘိခိတောင်ထူထပ်သည့် ဒေသဖြစ်သည်။

မိအဲခရိုင် ကမ်းရိုးတန်းအရှည်သည် ၁၀၉၄.၉ ကီလိုမီတာ (၆၈၀.၃ မိုင်) ရှိသည်။ ကုန်းမြေသည် ၅၇၇၆.၄၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၃၀.၃၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ထိုကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၆၄.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ၊ ၁၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးမြေ၊ ၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် လူနေဧရိယာ၊ ၃.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် လမ်းများနှင့် ၃.၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် မြစ်များ ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိနေသည့် ၁၀.၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားမှု မရှိသေးပေ။

အိဆဲလွင်ပြင်သည် သင့်တင့်သည့် ရာသီဥတုရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် အပူချိန်သည် ပျမ်းမျှ ၁၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ ၁၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၇ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်မှ ၅၉ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသသည် အိဆဲလွင်ပြင်ထက် ၁ မှ ၂ ဒီဂရီအထိ ပိုမိုအေးမြသည်။

==မြို့ပြများ==
==စီးပွားရေး==
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
==ယဉ်ကျေးမှု==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ခရီးသွားလုပ်ငန်း==
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Mie prefecture}}
* [http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm Mie Prefecture official homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230014936/http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm |date=2010-12-30 }}
* [http://tourismmiejapan.com/ Kanko Mie tourist information]
* [http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html Outdoor Japan - Section Mie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715022419/http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html |date=15 July 2011 }}
* [http://www.mief.or.jp/en/index.html Mie International Exchange Foundation]

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>80kez9i9x47nug47bbxh66uv4i42unw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1042088</id>
      <parentid>1042081</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T14:17:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပထဝီသွင်ပြင် */</comment>
      <origin>1042088</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14539" sha1="azb898x7uyhyq7mw3g7ro1l3smdf6dc" xml:space="preserve">
'''မိအဲခရိုင်''' (三重県, မိအဲခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦး၇ေ ၁,၇၈၁,၉၄၈ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) နေထိုင်ကြသည်။ မြေဧရိယာ ၅၇၇၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၂၉ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ကျိုတိုစီရင်စု]]နှင့် [[ရှိဂခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[နာရခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဝခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည်။

ဆွတ်မြို့သည် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ယော့ခအိချိမြို့သည် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ဆုဇုခမြို့၊ မဆွတ်ဆခမြို့၊ အိဆဲမြို့နှင့် ခုဝနမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်တွင် နဂရှိမအပန်းဖြေနေရာ၊ ဆုဇုခနိုင်ငံတကာကားပြိုင်ကွင်းနှင့် ရှင်းတိုးဘာသာနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရှေးကျပြီး မြင့်မြတ်သည့်နေရာများစွာတို့သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရှင်းတိုးဘာသာကျောင်းတော်များထဲတွင် တော်ဝင်နတ်ကျောင်းနှင့် ဆွတ်ဘခိတော်ဝင်နတ်ကျောင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမတိုင်မီအထိ မိအဲခရိုင်ရှိရာဧရိယာသည် အိဆဲတိုင်းပြည်၊ ရှိမတိုင်းပြည်၊ အိဂတိုင်းပြည်နှင့် ခိအိတိုင်းပြည်အစိတ်အပိုင်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။

လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် လူသားများနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရသည်။ ဂျောမွန်းခေတ်နှင့် ယယောအိခေတ်များတွင် ဒေသရှိ ကမ်းခြေဧရိယာများနှင့် မြစ်တစ်လျှောက်တွင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ ယယောအိခေတ်ကာလအတွင်းတွင် အိဆဲနတ်ကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၇ ရာစုတွင် ဆိုင်းခူးအင်ပါယာနန်းတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာလသည် လက်ရျိအချိန်တွင် မဲအိဝမြို့တွင် တည်ရိသည်။

အဲဒိုခေတ်တွင် ထိုဧရိယာကို &quot;မိအဲခရိုင်&quot; ဟူသည့် အမည်ဖြင့် သိလာကြသည်။ မိအဲခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ ပါဝင်သည်။ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများအနေဖြင့် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းနှင့် အိဆဲလမ်းတို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ဆိပ်ကမ်းမြို့များတွင် အိုမိနတို၊ ခုဝနနှင့် အန်းအိုးဆွတ်မြို့တို့ ပါဝင်သည်။ အိဆဲနတ်ကျောင်းသည် ထင်ရှားသည့် ဝတ်ပြုဆုတောင်းရာ နေရာဖြစ်သည်။

မဲဂျိခေတ်ကာလ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ယခင်တိုင်းပြည်များဖြစ်ခဲ့သည့် အိဆဲ၊ အိဂနှင့် ခိခိတို့၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသများကို စုပေါင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် မြောက်ဘက်ရှိ ခိဆိုမြစ်သုံးစင်းရှိရာဒေသမှသည် လက်ရှိဆွတ်မြို့ဟု သိကြသည့် မြို့အထိသည် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုဧရိယာ၏ တောင်ဘက်သည် ဝတရအိခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့မှသည် ယော့ခအိချိမြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားခဲ့ပြီး ခရိုင်ကိုလည်း &quot;မိအဲ&quot; ဟုသည့် အမည်ပေးခဲ့သည်။ နောက်နှစ်တွင် ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့သို့ ပြည်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြန်ကာ မိအဲခရိုင်သည်လည်း ၁၈၇၆ ခုနှစ်ကတည်းက လက်ရှိကာလအခြေအနေအတိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းဒေသကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အအိချိခရိုင်၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ နာရခရိုင်နှင့် ဝခယမခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ ယဉ်ကျေးမှုအရ လွှမ်းမိုးမှုရှိသည့်အတွက် မိအဲခရိုင်ကို ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် အအိချိခရိုင်နှင့် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဆက်စပ်မှုရှိနေသဖြင့် မိအဲခရိုင်သည် တိုးခိုင်းဒေသတွင် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်တွင် &quot;ခန်းဆိုင်းဒေသစကား&quot; ကို ပြောဆိုကြသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် မိအဲခရိုင်ရှိ အိဂဒေသသည် ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်အနေဖြင့် အမြဲတမ်း တည်ရှိနေခဲ့သည်။

မိအဲခရိုင်သည် မြောက်မှ တောင်အထိ ၁၇၀ ကီလိုမီတာ (၁၀၆ မိုင်)၊ အရှေ့မှ အနောက်အထိ ၈၀ ကီလိုမီတာ (၅၀ မိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဒေသငါးခု ပါဝင်နေသည်။

# မိအဲခရိုင်၏ အနောက်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ဆုဇုခတောင်တန်းများ တည်ရှိသည်။
#အအိချိခရိုင်နယ်စပ်မှ အိဆဲမြို့အထိ အိဆဲပင်လယ်အော်တစ်လျှောက်တွင် အိဆဲလွင်ပြင် တည်ရှိသည်။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် မိအဲခရိုင်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး ဧရိယာ ဖြစ်သည်။
#အိဆဲလွင်ပြင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းသည် ရှိမကျွန်းဆွယ်ဒေသ ဖြစ်သည်။
#ခရိုင်၏ အနောက်အလယ်ပိုင်း နာရခရိုင်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ဆက်စပ်နေသည့်နေရာသည် အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသ ဖြစ်သည်။
#မိအဲခရိုင်အလယ်ပိုင်းမှ တောင်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်များအထိသည် နုနိုဘိခိတောင်ထူထပ်သည့် ဒေသဖြစ်သည်။

မိအဲခရိုင် ကမ်းရိုးတန်းအရှည်သည် ၁၀၉၄.၉ ကီလိုမီတာ (၆၈၀.၃ မိုင်) ရှိသည်။ ကုန်းမြေသည် ၅၇၇၆.၄၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၃၀.၃၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ထိုကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၆၄.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ၊ ၁၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးမြေ၊ ၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် လူနေဧရိယာ၊ ၃.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် လမ်းများနှင့် ၃.၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် မြစ်များ ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိနေသည့် ၁၀.၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားမှု မရှိသေးပေ။

အိဆဲလွင်ပြင်သည် သင့်တင့်သည့် ရာသီဥတုရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် အပူချိန်သည် ပျမ်းမျှ ၁၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ ၁၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၇ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်မှ ၅၉ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသသည် အိဆဲလွင်ပြင်ထက် ၁ မှ ၂ ဒီဂရီအထိ ပိုမိုအေးမြသည်။

၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်စုစုပေါင်းဧရိယာ၏ ၃၆ ရာခိုင်နှုန်းကို အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ -
* [[Akame Ichishikyō Prefectural Natural Park]]
* [[Ise-no-Umi Prefectural Natural Park]]
* [[Ise-Shima National Park]]
* [[Kahadakyō Prefectural Natural Park]]
* [[Murō-Akame-Aoyama Quasi-National Park]]
* [[Okuise Miyagawakyō Prefectural Natural Park]]
* [[Suigō Prefectural Natural Park]]
* [[Suzuka Quasi-National Park]]
* [[Yoshino-Kumano National Park]]

==မြို့ပြများ==
==စီးပွားရေး==
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
==ယဉ်ကျေးမှု==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ခရီးသွားလုပ်ငန်း==
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Mie prefecture}}
* [http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm Mie Prefecture official homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230014936/http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm |date=2010-12-30 }}
* [http://tourismmiejapan.com/ Kanko Mie tourist information]
* [http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html Outdoor Japan - Section Mie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715022419/http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html |date=15 July 2011 }}
* [http://www.mief.or.jp/en/index.html Mie International Exchange Foundation]

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>azb898x7uyhyq7mw3g7ro1l3smdf6dc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1042089</id>
      <parentid>1042088</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T14:18:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* မြို့ပြများ */</comment>
      <origin>1042089</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14655" sha1="mxec0f2k2r8pc73v5ltccsx2vefgkoo" xml:space="preserve">
'''မိအဲခရိုင်''' (三重県, မိအဲခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦး၇ေ ၁,၇၈၁,၉၄၈ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) နေထိုင်ကြသည်။ မြေဧရိယာ ၅၇၇၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၂၉ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ကျိုတိုစီရင်စု]]နှင့် [[ရှိဂခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[နာရခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဝခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည်။

ဆွတ်မြို့သည် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ယော့ခအိချိမြို့သည် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ဆုဇုခမြို့၊ မဆွတ်ဆခမြို့၊ အိဆဲမြို့နှင့် ခုဝနမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်တွင် နဂရှိမအပန်းဖြေနေရာ၊ ဆုဇုခနိုင်ငံတကာကားပြိုင်ကွင်းနှင့် ရှင်းတိုးဘာသာနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရှေးကျပြီး မြင့်မြတ်သည့်နေရာများစွာတို့သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရှင်းတိုးဘာသာကျောင်းတော်များထဲတွင် တော်ဝင်နတ်ကျောင်းနှင့် ဆွတ်ဘခိတော်ဝင်နတ်ကျောင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမတိုင်မီအထိ မိအဲခရိုင်ရှိရာဧရိယာသည် အိဆဲတိုင်းပြည်၊ ရှိမတိုင်းပြည်၊ အိဂတိုင်းပြည်နှင့် ခိအိတိုင်းပြည်အစိတ်အပိုင်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။

လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် လူသားများနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရသည်။ ဂျောမွန်းခေတ်နှင့် ယယောအိခေတ်များတွင် ဒေသရှိ ကမ်းခြေဧရိယာများနှင့် မြစ်တစ်လျှောက်တွင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ ယယောအိခေတ်ကာလအတွင်းတွင် အိဆဲနတ်ကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၇ ရာစုတွင် ဆိုင်းခူးအင်ပါယာနန်းတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာလသည် လက်ရျိအချိန်တွင် မဲအိဝမြို့တွင် တည်ရိသည်။

အဲဒိုခေတ်တွင် ထိုဧရိယာကို &quot;မိအဲခရိုင်&quot; ဟူသည့် အမည်ဖြင့် သိလာကြသည်။ မိအဲခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ ပါဝင်သည်။ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများအနေဖြင့် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းနှင့် အိဆဲလမ်းတို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ဆိပ်ကမ်းမြို့များတွင် အိုမိနတို၊ ခုဝနနှင့် အန်းအိုးဆွတ်မြို့တို့ ပါဝင်သည်။ အိဆဲနတ်ကျောင်းသည် ထင်ရှားသည့် ဝတ်ပြုဆုတောင်းရာ နေရာဖြစ်သည်။

မဲဂျိခေတ်ကာလ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ယခင်တိုင်းပြည်များဖြစ်ခဲ့သည့် အိဆဲ၊ အိဂနှင့် ခိခိတို့၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသများကို စုပေါင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် မြောက်ဘက်ရှိ ခိဆိုမြစ်သုံးစင်းရှိရာဒေသမှသည် လက်ရှိဆွတ်မြို့ဟု သိကြသည့် မြို့အထိသည် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုဧရိယာ၏ တောင်ဘက်သည် ဝတရအိခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့မှသည် ယော့ခအိချိမြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားခဲ့ပြီး ခရိုင်ကိုလည်း &quot;မိအဲ&quot; ဟုသည့် အမည်ပေးခဲ့သည်။ နောက်နှစ်တွင် ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့သို့ ပြည်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြန်ကာ မိအဲခရိုင်သည်လည်း ၁၈၇၆ ခုနှစ်ကတည်းက လက်ရှိကာလအခြေအနေအတိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းဒေသကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အအိချိခရိုင်၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ နာရခရိုင်နှင့် ဝခယမခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ ယဉ်ကျေးမှုအရ လွှမ်းမိုးမှုရှိသည့်အတွက် မိအဲခရိုင်ကို ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် အအိချိခရိုင်နှင့် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဆက်စပ်မှုရှိနေသဖြင့် မိအဲခရိုင်သည် တိုးခိုင်းဒေသတွင် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်တွင် &quot;ခန်းဆိုင်းဒေသစကား&quot; ကို ပြောဆိုကြသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် မိအဲခရိုင်ရှိ အိဂဒေသသည် ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်အနေဖြင့် အမြဲတမ်း တည်ရှိနေခဲ့သည်။

မိအဲခရိုင်သည် မြောက်မှ တောင်အထိ ၁၇၀ ကီလိုမီတာ (၁၀၆ မိုင်)၊ အရှေ့မှ အနောက်အထိ ၈၀ ကီလိုမီတာ (၅၀ မိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဒေသငါးခု ပါဝင်နေသည်။

# မိအဲခရိုင်၏ အနောက်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ဆုဇုခတောင်တန်းများ တည်ရှိသည်။
#အအိချိခရိုင်နယ်စပ်မှ အိဆဲမြို့အထိ အိဆဲပင်လယ်အော်တစ်လျှောက်တွင် အိဆဲလွင်ပြင် တည်ရှိသည်။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် မိအဲခရိုင်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး ဧရိယာ ဖြစ်သည်။
#အိဆဲလွင်ပြင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းသည် ရှိမကျွန်းဆွယ်ဒေသ ဖြစ်သည်။
#ခရိုင်၏ အနောက်အလယ်ပိုင်း နာရခရိုင်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ဆက်စပ်နေသည့်နေရာသည် အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသ ဖြစ်သည်။
#မိအဲခရိုင်အလယ်ပိုင်းမှ တောင်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်များအထိသည် နုနိုဘိခိတောင်ထူထပ်သည့် ဒေသဖြစ်သည်။

မိအဲခရိုင် ကမ်းရိုးတန်းအရှည်သည် ၁၀၉၄.၉ ကီလိုမီတာ (၆၈၀.၃ မိုင်) ရှိသည်။ ကုန်းမြေသည် ၅၇၇၆.၄၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၃၀.၃၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ထိုကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၆၄.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ၊ ၁၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးမြေ၊ ၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် လူနေဧရိယာ၊ ၃.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် လမ်းများနှင့် ၃.၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် မြစ်များ ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိနေသည့် ၁၀.၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားမှု မရှိသေးပေ။

အိဆဲလွင်ပြင်သည် သင့်တင့်သည့် ရာသီဥတုရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် အပူချိန်သည် ပျမ်းမျှ ၁၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ ၁၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၇ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်မှ ၅၉ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသသည် အိဆဲလွင်ပြင်ထက် ၁ မှ ၂ ဒီဂရီအထိ ပိုမိုအေးမြသည်။

၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်စုစုပေါင်းဧရိယာ၏ ၃၆ ရာခိုင်နှုန်းကို အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ -
* [[Akame Ichishikyō Prefectural Natural Park]]
* [[Ise-no-Umi Prefectural Natural Park]]
* [[Ise-Shima National Park]]
* [[Kahadakyō Prefectural Natural Park]]
* [[Murō-Akame-Aoyama Quasi-National Park]]
* [[Okuise Miyagawakyō Prefectural Natural Park]]
* [[Suigō Prefectural Natural Park]]
* [[Suzuka Quasi-National Park]]
* [[Yoshino-Kumano National Park]]

===မြို့ပြများ===
{{main|မိအဲခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}}

==စီးပွားရေး==
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
==ယဉ်ကျေးမှု==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ခရီးသွားလုပ်ငန်း==
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Mie prefecture}}
* [http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm Mie Prefecture official homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230014936/http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm |date=2010-12-30 }}
* [http://tourismmiejapan.com/ Kanko Mie tourist information]
* [http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html Outdoor Japan - Section Mie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715022419/http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html |date=15 July 2011 }}
* [http://www.mief.or.jp/en/index.html Mie International Exchange Foundation]

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>mxec0f2k2r8pc73v5ltccsx2vefgkoo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1042090</id>
      <parentid>1042089</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T14:19:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* မြို့ပြများ */</comment>
      <origin>1042090</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21842" sha1="pzkfzd72mwt13n5xp7j7dfjt08nrk4i" xml:space="preserve">
'''မိအဲခရိုင်''' (三重県, မိအဲခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦး၇ေ ၁,၇၈၁,၉၄၈ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) နေထိုင်ကြသည်။ မြေဧရိယာ ၅၇၇၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၂၉ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ကျိုတိုစီရင်စု]]နှင့် [[ရှိဂခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[နာရခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဝခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည်။

ဆွတ်မြို့သည် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ယော့ခအိချိမြို့သည် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ဆုဇုခမြို့၊ မဆွတ်ဆခမြို့၊ အိဆဲမြို့နှင့် ခုဝနမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်တွင် နဂရှိမအပန်းဖြေနေရာ၊ ဆုဇုခနိုင်ငံတကာကားပြိုင်ကွင်းနှင့် ရှင်းတိုးဘာသာနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရှေးကျပြီး မြင့်မြတ်သည့်နေရာများစွာတို့သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရှင်းတိုးဘာသာကျောင်းတော်များထဲတွင် တော်ဝင်နတ်ကျောင်းနှင့် ဆွတ်ဘခိတော်ဝင်နတ်ကျောင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမတိုင်မီအထိ မိအဲခရိုင်ရှိရာဧရိယာသည် အိဆဲတိုင်းပြည်၊ ရှိမတိုင်းပြည်၊ အိဂတိုင်းပြည်နှင့် ခိအိတိုင်းပြည်အစိတ်အပိုင်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။

လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် လူသားများနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရသည်။ ဂျောမွန်းခေတ်နှင့် ယယောအိခေတ်များတွင် ဒေသရှိ ကမ်းခြေဧရိယာများနှင့် မြစ်တစ်လျှောက်တွင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ ယယောအိခေတ်ကာလအတွင်းတွင် အိဆဲနတ်ကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၇ ရာစုတွင် ဆိုင်းခူးအင်ပါယာနန်းတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာလသည် လက်ရျိအချိန်တွင် မဲအိဝမြို့တွင် တည်ရိသည်။

အဲဒိုခေတ်တွင် ထိုဧရိယာကို &quot;မိအဲခရိုင်&quot; ဟူသည့် အမည်ဖြင့် သိလာကြသည်။ မိအဲခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ ပါဝင်သည်။ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများအနေဖြင့် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းနှင့် အိဆဲလမ်းတို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ဆိပ်ကမ်းမြို့များတွင် အိုမိနတို၊ ခုဝနနှင့် အန်းအိုးဆွတ်မြို့တို့ ပါဝင်သည်။ အိဆဲနတ်ကျောင်းသည် ထင်ရှားသည့် ဝတ်ပြုဆုတောင်းရာ နေရာဖြစ်သည်။

မဲဂျိခေတ်ကာလ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ယခင်တိုင်းပြည်များဖြစ်ခဲ့သည့် အိဆဲ၊ အိဂနှင့် ခိခိတို့၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသများကို စုပေါင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် မြောက်ဘက်ရှိ ခိဆိုမြစ်သုံးစင်းရှိရာဒေသမှသည် လက်ရှိဆွတ်မြို့ဟု သိကြသည့် မြို့အထိသည် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုဧရိယာ၏ တောင်ဘက်သည် ဝတရအိခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့မှသည် ယော့ခအိချိမြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားခဲ့ပြီး ခရိုင်ကိုလည်း &quot;မိအဲ&quot; ဟုသည့် အမည်ပေးခဲ့သည်။ နောက်နှစ်တွင် ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့သို့ ပြည်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြန်ကာ မိအဲခရိုင်သည်လည်း ၁၈၇၆ ခုနှစ်ကတည်းက လက်ရှိကာလအခြေအနေအတိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းဒေသကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အအိချိခရိုင်၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ နာရခရိုင်နှင့် ဝခယမခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ ယဉ်ကျေးမှုအရ လွှမ်းမိုးမှုရှိသည့်အတွက် မိအဲခရိုင်ကို ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် အအိချိခရိုင်နှင့် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဆက်စပ်မှုရှိနေသဖြင့် မိအဲခရိုင်သည် တိုးခိုင်းဒေသတွင် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်တွင် &quot;ခန်းဆိုင်းဒေသစကား&quot; ကို ပြောဆိုကြသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် မိအဲခရိုင်ရှိ အိဂဒေသသည် ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်အနေဖြင့် အမြဲတမ်း တည်ရှိနေခဲ့သည်။

မိအဲခရိုင်သည် မြောက်မှ တောင်အထိ ၁၇၀ ကီလိုမီတာ (၁၀၆ မိုင်)၊ အရှေ့မှ အနောက်အထိ ၈၀ ကီလိုမီတာ (၅၀ မိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဒေသငါးခု ပါဝင်နေသည်။

# မိအဲခရိုင်၏ အနောက်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ဆုဇုခတောင်တန်းများ တည်ရှိသည်။
#အအိချိခရိုင်နယ်စပ်မှ အိဆဲမြို့အထိ အိဆဲပင်လယ်အော်တစ်လျှောက်တွင် အိဆဲလွင်ပြင် တည်ရှိသည်။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် မိအဲခရိုင်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး ဧရိယာ ဖြစ်သည်။
#အိဆဲလွင်ပြင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းသည် ရှိမကျွန်းဆွယ်ဒေသ ဖြစ်သည်။
#ခရိုင်၏ အနောက်အလယ်ပိုင်း နာရခရိုင်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ဆက်စပ်နေသည့်နေရာသည် အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသ ဖြစ်သည်။
#မိအဲခရိုင်အလယ်ပိုင်းမှ တောင်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်များအထိသည် နုနိုဘိခိတောင်ထူထပ်သည့် ဒေသဖြစ်သည်။

မိအဲခရိုင် ကမ်းရိုးတန်းအရှည်သည် ၁၀၉၄.၉ ကီလိုမီတာ (၆၈၀.၃ မိုင်) ရှိသည်။ ကုန်းမြေသည် ၅၇၇၆.၄၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၃၀.၃၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ထိုကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၆၄.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ၊ ၁၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးမြေ၊ ၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် လူနေဧရိယာ၊ ၃.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် လမ်းများနှင့် ၃.၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် မြစ်များ ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိနေသည့် ၁၀.၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားမှု မရှိသေးပေ။

အိဆဲလွင်ပြင်သည် သင့်တင့်သည့် ရာသီဥတုရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် အပူချိန်သည် ပျမ်းမျှ ၁၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ ၁၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၇ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်မှ ၅၉ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသသည် အိဆဲလွင်ပြင်ထက် ၁ မှ ၂ ဒီဂရီအထိ ပိုမိုအေးမြသည်။

၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်စုစုပေါင်းဧရိယာ၏ ၃၆ ရာခိုင်နှုန်းကို အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ -
* [[Akame Ichishikyō Prefectural Natural Park]]
* [[Ise-no-Umi Prefectural Natural Park]]
* [[Ise-Shima National Park]]
* [[Kahadakyō Prefectural Natural Park]]
* [[Murō-Akame-Aoyama Quasi-National Park]]
* [[Okuise Miyagawakyō Prefectural Natural Park]]
* [[Suigō Prefectural Natural Park]]
* [[Suzuka Quasi-National Park]]
* [[Yoshino-Kumano National Park]]

===မြို့ပြများ===
{{main|မိအဲခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}}

၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသ ၂၉ ခု၊ မြို့ကြီး ၁၄ ခုနှင့် မြို့ငယ် ၁၅ ခု တည်ရှိနေသည်။
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; | Flag, name &lt;small&gt;w/o suffix&lt;/small&gt;
! colspan=&quot;3&quot; | Full name
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Districts of Japan|District]]&lt;br /&gt;''(-gun)''
! rowspan=&quot;2&quot; |Area (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)
! rowspan=&quot;2&quot; |Population
! rowspan=&quot;2&quot; |Map
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Local Autonomy Law|Local public entity]] code&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(w/o checksum)&lt;/small&gt;
|-
! &lt;small&gt;[[Japanese writing system|Japanese]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[Romanization of Japanese|transcription]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[English language|translation]]&lt;/small&gt;
|-
|[[File:Flag of Iga, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Iga, Mie|Iga]]
|伊賀市 || Iga-shi || Iga City || –
|558.17
|95,137
|[[File:Iga in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24216
|-
|[[File:Flag of Inabe, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Inabe]]
|いなべ市 || Inabe-shi || Inabe City || –
|219.58
|45,589
|[[File:Inabe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24214
|-
|[[File:Flag of Ise, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ise, Mie|Ise]]
|伊勢市 || Ise-shi || Ise City || –
|208.52
|123,129
|[[File:Ise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24203
|-
|[[File:Flag of Kameyama Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kameyama, Mie|Kameyama]]
|亀山市 || Kameyama-shi || Kameyama City || –
|190.91
|50,230
|[[File:Kameyama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24210
|-
|[[File:Flag of Kumano, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kumano, Mie|Kumano]]
|熊野市 || Kumano-shi || Kumano City || –
|373.35
|17,727
|[[File:Kumano in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24212
|-
|[[File:Flag of Kuwana, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kuwana, Mie|Kuwana]]
|桑名市 || Kuwana-shi || Kuwana City || –
|136.68
|139,587
|[[File:Kuwana in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24205
|-
|[[File:Flag of Matsusaka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Matsusaka]]
|松阪市 || Matsusaka-shi || Matsusaka City || –
|623.64
|165,166
|[[File:Matsusaka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24204
|-
|[[File:Flag of Nabari, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Nabari, Mie|Nabari]]
|名張市 || Nabari-shi || Nabari City || –
|129.77
|78,190
|[[File:Nabari in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24208
|-
|[[File:Flag of Owase, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Owase]]
|尾鷲市 || Owase-shi || Owase City || –
|192.71
|17,953
|[[File:Owase in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24209
|-
|[[File:Flag of Shima, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Shima, Mie|Shima]]
|志摩市 || Shima-shi || Shima City || –
|179.67
|53,056
|[[File:Shima in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24215
|-
|[[File:Flag of Suzuka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Suzuka, Mie|Suzuka]]
|鈴鹿市 || Suzuka-shi || Suzuka City || –
|194.46
|196,835
|[[File:Suzuka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24207
|-
|[[File:Flag of Toba, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Toba, Mie|Toba]]
|鳥羽市 || Toba-shi || Toba City || –
|107.34
|19,227
|[[File:Toba in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24211
|-
|[[File:Flag of Tsu, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tsu, Mie|Tsu]] (capital)
|津市 || Tsu-shi || Tsu City || –
|711.11
|279,304
|[[File:Tsu in Mie prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24201
|-
|[[File:Flag of Yokkaichi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Yokkaichi]]
|四日市市 || Yokkaichi-shi || Yokkaichi City || –
|206.44
|306,107
|[[File:Yokkaichi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24202
|-
|[[File:Flag of Asahi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Mie|Asahi]]
|朝日町 || Asahi-chō || Asahi Town
| rowspan=&quot;3&quot; | [[Mie District, Mie|Mie]]
|5.99
|9,941
|[[File:Asahi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24343
|-
|[[File:Flag of Kawagoe Mie.svg |frameless|25x25px]] [[Kawagoe, Mie|Kawagoe]]
|川越町 || Kawagoe-chō || Kawagoe Town
|8.73
|14,999
|[[File:Kawagoe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24344
|-
|[[File:Flag of Komono, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Komono]]
|菰野町 || Komono-chō || Komono Town
|106.89
|40,289
|[[File:Komono in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24341
|-
|[[File:Flag of Kiho Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihō]]
|紀宝町 || Kihō-chō || Kihō Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Minamimuro District, Mie|Minami-Muro]]&lt;br /&gt;(South [[Muro District, Kii|Muro]])
|79.66
|11,454
|[[File:Kiho in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24562
|-
|[[File:Flag of Mihama.svg|frameless|25x25px]] [[Mihama, Mie|Mihama]]
|御浜町 || Mihama-chō || Mihama Town
|88.28 
|9,089
|[[File:Mihama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24561
|-
|[[File:Flag of Kihoku, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihoku, Mie|Kihoku]]
|紀北町 || Kihoku-chō || Kihoku Town || [[Kitamuro District, Mie|Kita-Muro]]&lt;br /&gt;(North [[Muro District, Kii|Muro]])
|257.01
|17,885
|[[File:Kihoku in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24543
|-
|[[File:Flag of Kisosaki Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kisosaki]]
|木曽岬町 || Kisosaki-chō || Kisosaki Town || |[[Kuwana District, Mie|Kuwana]]
|15.72
|6,730
|[[File:Kisosaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24303
|-
|[[File:Flag of Meiwa, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Meiwa, Mie|Meiwa]]
|明和町 || Meiwa-chō || Meiwa Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Taki District, Mie|Taki]]
|40.92
|22,726
|[[File:Meiwa in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24442
|-
|[[File:Flag of Odai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ōdai]]
|大台町 || Ōdai-chō || Ōdai Town
|362.94
|9,345
|[[File:Odai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24443
|-
|[[File:Flag of Taki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taki, Mie|Taki]]
|多気町 || Taki-chō || Taki Town
|103.06
|14,846
|[[File:Taki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24441
|-
|[[File:Flag of Minamiise Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiise, Mie|Minamiise]]
|南伊勢町 || Minami-Ise-chō || South [[Ise Province|Ise]] Town || rowspan=&quot;4&quot; | [[Watarai District, Mie|Watarai]]
|242.98
|14,217
|[[File:Minamiise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24472
|-
|[[File:Flag of Taiki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taiki, Mie|Taiki]]
|大紀町 || Taiki-chō || Taiki Town
|233.54
|9,543
|[[File:Taiki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24471
|-
|[[File:Flag of Tamaki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tamaki, Mie|Tamaki]]
|玉城町 || Tamaki-chō || Tamaki Town
|40.94
|15,280
|[[File:Tamaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24461
|-
|[[File:Flag of Watarai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Watarai]]
|度会町 || Watarai-chō || Watarai Town
|134.97
|8,534
|[[File:Watarai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24470
|-
|[[File:Flag of Toin Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tōin]]
|東員町 || Tōin-chō || Tōin Town || [[Inabe District, Mie|Inabe]]
|22.66
|25,552
|[[File:Toin in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24324
|-
![[File:Flag of Mie Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Mie
!三重県 || Mie-ken || Mie Prefecture || –
! 5,774.41 || 1,781,948
|[[File:Map of Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
!24000&lt;br /&gt;ISO: JP-24
|}

==စီးပွားရေး==
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
==ယဉ်ကျေးမှု==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ခရီးသွားလုပ်ငန်း==
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Mie prefecture}}
* [http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm Mie Prefecture official homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230014936/http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm |date=2010-12-30 }}
* [http://tourismmiejapan.com/ Kanko Mie tourist information]
* [http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html Outdoor Japan - Section Mie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715022419/http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html |date=15 July 2011 }}
* [http://www.mief.or.jp/en/index.html Mie International Exchange Foundation]

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>pzkfzd72mwt13n5xp7j7dfjt08nrk4i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1042091</id>
      <parentid>1042090</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T14:28:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* စီးပွားရေး */</comment>
      <origin>1042091</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22055" sha1="gu52e5l3681k1uqdy3miudh1qmiwms3" xml:space="preserve">
'''မိအဲခရိုင်''' (三重県, မိအဲခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦး၇ေ ၁,၇၈၁,၉၄၈ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) နေထိုင်ကြသည်။ မြေဧရိယာ ၅၇၇၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၂၉ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ကျိုတိုစီရင်စု]]နှင့် [[ရှိဂခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[နာရခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဝခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည်။

ဆွတ်မြို့သည် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ယော့ခအိချိမြို့သည် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ဆုဇုခမြို့၊ မဆွတ်ဆခမြို့၊ အိဆဲမြို့နှင့် ခုဝနမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်တွင် နဂရှိမအပန်းဖြေနေရာ၊ ဆုဇုခနိုင်ငံတကာကားပြိုင်ကွင်းနှင့် ရှင်းတိုးဘာသာနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရှေးကျပြီး မြင့်မြတ်သည့်နေရာများစွာတို့သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရှင်းတိုးဘာသာကျောင်းတော်များထဲတွင် တော်ဝင်နတ်ကျောင်းနှင့် ဆွတ်ဘခိတော်ဝင်နတ်ကျောင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမတိုင်မီအထိ မိအဲခရိုင်ရှိရာဧရိယာသည် အိဆဲတိုင်းပြည်၊ ရှိမတိုင်းပြည်၊ အိဂတိုင်းပြည်နှင့် ခိအိတိုင်းပြည်အစိတ်အပိုင်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။

လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် လူသားများနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရသည်။ ဂျောမွန်းခေတ်နှင့် ယယောအိခေတ်များတွင် ဒေသရှိ ကမ်းခြေဧရိယာများနှင့် မြစ်တစ်လျှောက်တွင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ ယယောအိခေတ်ကာလအတွင်းတွင် အိဆဲနတ်ကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၇ ရာစုတွင် ဆိုင်းခူးအင်ပါယာနန်းတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာလသည် လက်ရျိအချိန်တွင် မဲအိဝမြို့တွင် တည်ရိသည်။

အဲဒိုခေတ်တွင် ထိုဧရိယာကို &quot;မိအဲခရိုင်&quot; ဟူသည့် အမည်ဖြင့် သိလာကြသည်။ မိအဲခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ ပါဝင်သည်။ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများအနေဖြင့် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းနှင့် အိဆဲလမ်းတို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ဆိပ်ကမ်းမြို့များတွင် အိုမိနတို၊ ခုဝနနှင့် အန်းအိုးဆွတ်မြို့တို့ ပါဝင်သည်။ အိဆဲနတ်ကျောင်းသည် ထင်ရှားသည့် ဝတ်ပြုဆုတောင်းရာ နေရာဖြစ်သည်။

မဲဂျိခေတ်ကာလ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ယခင်တိုင်းပြည်များဖြစ်ခဲ့သည့် အိဆဲ၊ အိဂနှင့် ခိခိတို့၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသများကို စုပေါင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် မြောက်ဘက်ရှိ ခိဆိုမြစ်သုံးစင်းရှိရာဒေသမှသည် လက်ရှိဆွတ်မြို့ဟု သိကြသည့် မြို့အထိသည် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုဧရိယာ၏ တောင်ဘက်သည် ဝတရအိခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့မှသည် ယော့ခအိချိမြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားခဲ့ပြီး ခရိုင်ကိုလည်း &quot;မိအဲ&quot; ဟုသည့် အမည်ပေးခဲ့သည်။ နောက်နှစ်တွင် ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့သို့ ပြည်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြန်ကာ မိအဲခရိုင်သည်လည်း ၁၈၇၆ ခုနှစ်ကတည်းက လက်ရှိကာလအခြေအနေအတိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းဒေသကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အအိချိခရိုင်၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ နာရခရိုင်နှင့် ဝခယမခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ ယဉ်ကျေးမှုအရ လွှမ်းမိုးမှုရှိသည့်အတွက် မိအဲခရိုင်ကို ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် အအိချိခရိုင်နှင့် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဆက်စပ်မှုရှိနေသဖြင့် မိအဲခရိုင်သည် တိုးခိုင်းဒေသတွင် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်တွင် &quot;ခန်းဆိုင်းဒေသစကား&quot; ကို ပြောဆိုကြသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် မိအဲခရိုင်ရှိ အိဂဒေသသည် ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်အနေဖြင့် အမြဲတမ်း တည်ရှိနေခဲ့သည်။

မိအဲခရိုင်သည် မြောက်မှ တောင်အထိ ၁၇၀ ကီလိုမီတာ (၁၀၆ မိုင်)၊ အရှေ့မှ အနောက်အထိ ၈၀ ကီလိုမီတာ (၅၀ မိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဒေသငါးခု ပါဝင်နေသည်။

# မိအဲခရိုင်၏ အနောက်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ဆုဇုခတောင်တန်းများ တည်ရှိသည်။
#အအိချိခရိုင်နယ်စပ်မှ အိဆဲမြို့အထိ အိဆဲပင်လယ်အော်တစ်လျှောက်တွင် အိဆဲလွင်ပြင် တည်ရှိသည်။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် မိအဲခရိုင်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး ဧရိယာ ဖြစ်သည်။
#အိဆဲလွင်ပြင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းသည် ရှိမကျွန်းဆွယ်ဒေသ ဖြစ်သည်။
#ခရိုင်၏ အနောက်အလယ်ပိုင်း နာရခရိုင်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ဆက်စပ်နေသည့်နေရာသည် အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသ ဖြစ်သည်။
#မိအဲခရိုင်အလယ်ပိုင်းမှ တောင်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်များအထိသည် နုနိုဘိခိတောင်ထူထပ်သည့် ဒေသဖြစ်သည်။

မိအဲခရိုင် ကမ်းရိုးတန်းအရှည်သည် ၁၀၉၄.၉ ကီလိုမီတာ (၆၈၀.၃ မိုင်) ရှိသည်။ ကုန်းမြေသည် ၅၇၇၆.၄၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၃၀.၃၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ထိုကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၆၄.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ၊ ၁၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးမြေ၊ ၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် လူနေဧရိယာ၊ ၃.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် လမ်းများနှင့် ၃.၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် မြစ်များ ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိနေသည့် ၁၀.၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားမှု မရှိသေးပေ။

အိဆဲလွင်ပြင်သည် သင့်တင့်သည့် ရာသီဥတုရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် အပူချိန်သည် ပျမ်းမျှ ၁၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ ၁၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၇ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်မှ ၅၉ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသသည် အိဆဲလွင်ပြင်ထက် ၁ မှ ၂ ဒီဂရီအထိ ပိုမိုအေးမြသည်။

၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်စုစုပေါင်းဧရိယာ၏ ၃၆ ရာခိုင်နှုန်းကို အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ -
* [[Akame Ichishikyō Prefectural Natural Park]]
* [[Ise-no-Umi Prefectural Natural Park]]
* [[Ise-Shima National Park]]
* [[Kahadakyō Prefectural Natural Park]]
* [[Murō-Akame-Aoyama Quasi-National Park]]
* [[Okuise Miyagawakyō Prefectural Natural Park]]
* [[Suigō Prefectural Natural Park]]
* [[Suzuka Quasi-National Park]]
* [[Yoshino-Kumano National Park]]

===မြို့ပြများ===
{{main|မိအဲခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}}

၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသ ၂၉ ခု၊ မြို့ကြီး ၁၄ ခုနှင့် မြို့ငယ် ၁၅ ခု တည်ရှိနေသည်။
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; | Flag, name &lt;small&gt;w/o suffix&lt;/small&gt;
! colspan=&quot;3&quot; | Full name
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Districts of Japan|District]]&lt;br /&gt;''(-gun)''
! rowspan=&quot;2&quot; |Area (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)
! rowspan=&quot;2&quot; |Population
! rowspan=&quot;2&quot; |Map
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Local Autonomy Law|Local public entity]] code&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(w/o checksum)&lt;/small&gt;
|-
! &lt;small&gt;[[Japanese writing system|Japanese]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[Romanization of Japanese|transcription]]&lt;/small&gt; || &lt;small&gt;[[English language|translation]]&lt;/small&gt;
|-
|[[File:Flag of Iga, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Iga, Mie|Iga]]
|伊賀市 || Iga-shi || Iga City || –
|558.17
|95,137
|[[File:Iga in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24216
|-
|[[File:Flag of Inabe, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Inabe]]
|いなべ市 || Inabe-shi || Inabe City || –
|219.58
|45,589
|[[File:Inabe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24214
|-
|[[File:Flag of Ise, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ise, Mie|Ise]]
|伊勢市 || Ise-shi || Ise City || –
|208.52
|123,129
|[[File:Ise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24203
|-
|[[File:Flag of Kameyama Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kameyama, Mie|Kameyama]]
|亀山市 || Kameyama-shi || Kameyama City || –
|190.91
|50,230
|[[File:Kameyama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24210
|-
|[[File:Flag of Kumano, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kumano, Mie|Kumano]]
|熊野市 || Kumano-shi || Kumano City || –
|373.35
|17,727
|[[File:Kumano in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24212
|-
|[[File:Flag of Kuwana, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kuwana, Mie|Kuwana]]
|桑名市 || Kuwana-shi || Kuwana City || –
|136.68
|139,587
|[[File:Kuwana in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24205
|-
|[[File:Flag of Matsusaka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Matsusaka]]
|松阪市 || Matsusaka-shi || Matsusaka City || –
|623.64
|165,166
|[[File:Matsusaka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24204
|-
|[[File:Flag of Nabari, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Nabari, Mie|Nabari]]
|名張市 || Nabari-shi || Nabari City || –
|129.77
|78,190
|[[File:Nabari in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24208
|-
|[[File:Flag of Owase, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Owase]]
|尾鷲市 || Owase-shi || Owase City || –
|192.71
|17,953
|[[File:Owase in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24209
|-
|[[File:Flag of Shima, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Shima, Mie|Shima]]
|志摩市 || Shima-shi || Shima City || –
|179.67
|53,056
|[[File:Shima in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24215
|-
|[[File:Flag of Suzuka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Suzuka, Mie|Suzuka]]
|鈴鹿市 || Suzuka-shi || Suzuka City || –
|194.46
|196,835
|[[File:Suzuka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24207
|-
|[[File:Flag of Toba, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Toba, Mie|Toba]]
|鳥羽市 || Toba-shi || Toba City || –
|107.34
|19,227
|[[File:Toba in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24211
|-
|[[File:Flag of Tsu, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tsu, Mie|Tsu]] (capital)
|津市 || Tsu-shi || Tsu City || –
|711.11
|279,304
|[[File:Tsu in Mie prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24201
|-
|[[File:Flag of Yokkaichi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Yokkaichi]]
|四日市市 || Yokkaichi-shi || Yokkaichi City || –
|206.44
|306,107
|[[File:Yokkaichi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24202
|-
|[[File:Flag of Asahi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Mie|Asahi]]
|朝日町 || Asahi-chō || Asahi Town
| rowspan=&quot;3&quot; | [[Mie District, Mie|Mie]]
|5.99
|9,941
|[[File:Asahi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24343
|-
|[[File:Flag of Kawagoe Mie.svg |frameless|25x25px]] [[Kawagoe, Mie|Kawagoe]]
|川越町 || Kawagoe-chō || Kawagoe Town
|8.73
|14,999
|[[File:Kawagoe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24344
|-
|[[File:Flag of Komono, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Komono]]
|菰野町 || Komono-chō || Komono Town
|106.89
|40,289
|[[File:Komono in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24341
|-
|[[File:Flag of Kiho Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihō]]
|紀宝町 || Kihō-chō || Kihō Town || rowspan=&quot;2&quot; | [[Minamimuro District, Mie|Minami-Muro]]&lt;br /&gt;(South [[Muro District, Kii|Muro]])
|79.66
|11,454
|[[File:Kiho in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24562
|-
|[[File:Flag of Mihama.svg|frameless|25x25px]] [[Mihama, Mie|Mihama]]
|御浜町 || Mihama-chō || Mihama Town
|88.28 
|9,089
|[[File:Mihama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24561
|-
|[[File:Flag of Kihoku, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihoku, Mie|Kihoku]]
|紀北町 || Kihoku-chō || Kihoku Town || [[Kitamuro District, Mie|Kita-Muro]]&lt;br /&gt;(North [[Muro District, Kii|Muro]])
|257.01
|17,885
|[[File:Kihoku in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24543
|-
|[[File:Flag of Kisosaki Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kisosaki]]
|木曽岬町 || Kisosaki-chō || Kisosaki Town || |[[Kuwana District, Mie|Kuwana]]
|15.72
|6,730
|[[File:Kisosaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24303
|-
|[[File:Flag of Meiwa, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Meiwa, Mie|Meiwa]]
|明和町 || Meiwa-chō || Meiwa Town || rowspan=&quot;3&quot; | [[Taki District, Mie|Taki]]
|40.92
|22,726
|[[File:Meiwa in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24442
|-
|[[File:Flag of Odai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ōdai]]
|大台町 || Ōdai-chō || Ōdai Town
|362.94
|9,345
|[[File:Odai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24443
|-
|[[File:Flag of Taki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taki, Mie|Taki]]
|多気町 || Taki-chō || Taki Town
|103.06
|14,846
|[[File:Taki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24441
|-
|[[File:Flag of Minamiise Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiise, Mie|Minamiise]]
|南伊勢町 || Minami-Ise-chō || South [[Ise Province|Ise]] Town || rowspan=&quot;4&quot; | [[Watarai District, Mie|Watarai]]
|242.98
|14,217
|[[File:Minamiise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24472
|-
|[[File:Flag of Taiki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taiki, Mie|Taiki]]
|大紀町 || Taiki-chō || Taiki Town
|233.54
|9,543
|[[File:Taiki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24471
|-
|[[File:Flag of Tamaki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tamaki, Mie|Tamaki]]
|玉城町 || Tamaki-chō || Tamaki Town
|40.94
|15,280
|[[File:Tamaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24461
|-
|[[File:Flag of Watarai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Watarai]]
|度会町 || Watarai-chō || Watarai Town
|134.97
|8,534
|[[File:Watarai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24470
|-
|[[File:Flag of Toin Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tōin]]
|東員町 || Tōin-chō || Tōin Town || [[Inabe District, Mie|Inabe]]
|22.66
|25,552
|[[File:Toin in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
|24324
|-
![[File:Flag of Mie Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Mie
!三重県 || Mie-ken || Mie Prefecture || –
! 5,774.41 || 1,781,948
|[[File:Map of Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]]
!24000&lt;br /&gt;ISO: JP-24
|}

===မိအဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ===
{{main|မိအဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}

==စီးပွားရေး==

==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
==ယဉ်ကျေးမှု==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ခရီးသွားလုပ်ငန်း==
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Mie prefecture}}
* [http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm Mie Prefecture official homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230014936/http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm |date=2010-12-30 }}
* [http://tourismmiejapan.com/ Kanko Mie tourist information]
* [http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html Outdoor Japan - Section Mie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715022419/http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html |date=15 July 2011 }}
* [http://www.mief.or.jp/en/index.html Mie International Exchange Foundation]

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]</text>
      <sha1>gu52e5l3681k1uqdy3miudh1qmiwms3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288942</id>
    <revision>
      <id>1042171</id>
      <parentid>1042073</parentid>
      <timestamp>2026-07-05T11:31:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Choco Miles</username>
        <id>142646</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ညွှန်ပြချက်မဲ့ သင်ယူမှုစနစ် (Unsupervised learning) link တွဲခြင်း</comment>
      <origin>1042171</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51313" sha1="7t2tyzimbwwgl3fyfy2iixk9y0zsvrs" xml:space="preserve">
[[ဖိုင်:Supervised_and_unsupervised_learning.png|thumb|'''ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်'''တွင် စနစ်ကို လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးမည့် အချက်အလက်များ၌ မျှော်မှန်းထားသည့် အဖြေများကို တစ်ပါတည်း ထည့်သွင်းဖော်ပြထားရှိပြီး၊ '''[[ညွှန်ပြချက်မဲ့ သင်ယူမှုစနစ် (Unsupervised learning)|ညွှန်ပြချက်မဲ့ သင်ယူမှုစနစ်]]'''တွင်မူ မော်ဒယ်သည် အဖြေအညွှန်း ဖော်ပြထားခြင်းမရှိသည့် အချက်အလက်များထဲမှ ပုံစံများနှင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံများကို ကိုယ်တိုင် ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။]]
'''[[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] (Machine Learning)''' တွင် '''ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် ('''{{lang-en|Supervised Learning - SL}} သို့မဟုတ် '''''ကြီးကြပ်မှုဖြင့် သင်ယူမှုစနစ်'')''' ဆိုသည်မှာ နမူနာအဖြစ် ပေးထားသော '''Input'''''(ထည့်သွင်းလိုက်သည့် အချက်အလက်)'' နှင့် '''Output'''''(မျှော်လင့်ထားသည့် အဖြေမှန်)'' တွဲများအပေါ် အခြေခံ၍ Input များကို သတ်မှတ်ထားသည့် Output များအဖြစ်သို့ ချိတ်ဆက်ပြောင်းလဲရန် အယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုက လေ့လာသင်ယူရသည့် စနစ်အမျိုးအစားတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Mitchell, Tom M. (2013). ''Machine learning''. McGraw-Hill series in Computer Science (Nachdr.&amp;#x20;ed.). New York: McGraw-Hill. https://www.cs.cmu.edu/~tom/files/MachineLearningTomMitchell.pdf&lt;/ref&gt;

ဤလုပ်ငန်းစဉ်တွင် အဖြေအညွှန်းတပ်ထားသည့် ဒေတာများကို အသုံးပြု၍ Statistical Model တစ်ခုကို လေ့ကျင့်ပေးရခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းမှာ Input ''ဒေတာ'' တစ်ခုချင်းစီအတွက် မှန်ကန်သောအဖြေကို တစ်ပါတည်း ပံ့ပိုးပေးထားခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။ &quot;'''Supervised'''&quot;၊ &quot;'''ကြီးကြပ်မှု'''&quot; သို့မဟုတ် &quot;'''ညွှန်ပြချက်ပါ'''&quot; ဟူသော ဝေါဟာရသည် မှန်ကန်သော ခန့်မှန်းချက်များ ရရှိစေရန် ဤလေ့ကျင့်ရေးဒေတာများကို ပံ့ပိုးပေးပြီး အယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို လမ်းညွှန်ပြသပေးသည့် ဆရာ သို့မဟုတ် ကြီးကြပ်သူတစ်ဦး၏ အခန်းကဏ္ဍကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်ပါသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

ဥပမာအားဖြင့် ပုံရိပ်များထဲမှ ကြောင်များကို ခွဲခြားသတ်မှတ်နိုင်မည့် မော်ဒယ်တစ်ခုကို ဖန်တီးလိုပါက ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်တွင် &quot;ကြောင်&quot; ဟု တိတိကျကျ အဖြေညွှန်းတပ်ထားသော (Outputs)၊ ကြောင်ပုံရိပ် (Inputs) အမြောက်အမြားကို စနစ်ထဲသို့ ထည့်သွင်းပေးခြင်းဖြင့် လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးရမည် ဖြစ်ပါသည်။

'''ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်'''၏ ရည်မှန်းချက်မှာ လေ့ကျင့်ပေးထားသော မော်ဒယ်သည် ယခင်က မမြင်ဖူးသေးသည့် အချက်အလက်ဒေတာအသစ်များအတွက် အဖြေကို တိကျမှန်ကန်စွာ ခန့်မှန်းပေးနိုင်ရန် ဖြစ်ပါသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အယ်လ်ဂိုရီသမ်အနေဖြင့် လေ့ကျင့်ရေးနမူနာများမှတစ်ဆင့် ယေဘုယျကောက်ချက်ချနိုင်စွမ်း (Generalize) ထိရောက်စွာ ရှိရန်လိုအပ်ပြီး၊ ၎င်းအရည်အသွေးကို ယေဘုယျကောက်ချက်ချမှုဆိုင်ရာ လွဲမှားမှုနှုန်း (Generalization Error) ဖြင့် တိုင်းတာပါသည်။ ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်ကို '''အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း (Classification) လုပ်ငန်းစဉ်များ''' (ဥပမာ - အီးမေးလ်တစ်ခုသည် spam ဖြစ် မဖြစ် အမျိုးအစားခွဲခြား ခန့်မှန်းခြင်း) နှင့် '''တန်ဖိုးခန့်မှန်းခြင်း (Regression)''' လုပ်ငန်းစဉ်များ (ဥပမာ - အိမ်ဈေးနှုန်းကဲ့သို့သော ဆက်တိုက်ပြောင်းလဲနေသည့် တန်ဖိုးများကို ခန့်မှန်းခြင်း) တို့တွင် အများဆုံး အသုံးပြုကြပါသည်။

== လိုက်နာရမည့် အဆင့်ဆင့် ==
'''ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)''' ၏ ပုစ္ဆာတစ်ရပ်ကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် အောက်ပါလုပ်ငန်းစဉ် အဆင့်ဆင့်အတိုင်း လုပ်ဆောင်ရမည် ဖြစ်ပါသည် -

'''၁။ လေ့ကျင့်ရေးနမူနာ အမျိုးအစားကို ဆုံးဖြတ်ပါ။ (Determine the type of training samples)'''

မည်သည့်အရာကိုမဆို စတင်လုပ်ဆောင်ခြင်းမပြုမီ အသုံးပြုသူသည် '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု''' (Training Set) အဖြစ် မည်သည့် အချက်အလက်ဒေတာ အမျိုးအစားကို အသုံးပြုမည်နည်းဟူသည်ကို ပထမဦးစွာ ဆုံးဖြတ်ရပါမည်။ ဥပမာအားဖြင့် လက်ရေးမူကို ခွဲခြားစိတ်ဖြာသည့် လုပ်ငန်းစဉ် (Handwriting Analysis) တွင် ၎င်းဒေတာသည် လက်ရေးဖြင့် ရေးသားထားသော စာလုံးတစ်လုံးချင်းစီ၊ စာလုံးတစ်လုံးလုံး၊ စာကြောင်းတစ်ကြောင်းလုံး သို့မဟုတ် စာပိုဒ်တစ်ခုလုံး ဖြစ်နိုင်ပါသည်။


'''၂။ လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု (Training Set) ကို စုဆောင်းပါ။ (Gather a training set)'''

လေ့ကျင့်ရေးအစုအဝေးသည် လက်တွေ့ကမ္ဘာတွင် အမှန်တကယ် အသုံးပြုမည့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများ၏ ပုံစံကို ကိုယ်စားပြုနိုင်ရပါမည်။ သို့ဖြစ်ရာ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များထံမှသော်လည်းကောင်း၊ တိုင်းတာရရှိချက်များမှသော်လည်းကောင်း Input Objects များနှင့် ၎င်းတို့နှင့် ကိုက်ညီသည့် Outputs များကို အတူတကွ စုဆောင်းရရှိမည် ဖြစ်ပါသည်။

'''၃။ သင်ယူမည့် လုပ်ဆောင်ချက်၏ Input Feature ပုံစံကို ဆုံးဖြတ်ပါ။ (Determine the input feature representation)'''

သင်ယူမည့် လုပ်ဆောင်ချက်၏ တိကျမှုနှုန်းသည် Input Object ကို မည်ကဲ့သို့ ဖော်ပြတည်ဆောက်ထားသနည်းဟူသည့်အချက်ပေါ်တွင် များစွာမူတည်ပါသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် Input Object ကို ၎င်း Object ၏ သဘောသဘာဝကို ဖော်ပြပေးနိုင်မည့် '''Feature'''  အရေအတွက်များစွာ ပါဝင်သော Feature Vector အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပေးရပါသည်။ အရွယ်အစား ကြီးမားလွန်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အတိုင်းအတာဆိုင်ရာ အခက်အခဲပြဿနာများ (Curse of Dimensionality) ကို ရှောင်ရှားရန် '''Feature''' အရေအတွက်သည် မများလွန်းသင့်သော်လည်း၊ '''Output'''''(မျှော်လင့်ထားသည့် အဖြေမှန်)'' ကို တိကျစွာ ခန့်မှန်းနိုင်ရန်အတွက် လုံလောက်သော ဒေတာအချက်အလက်များတော့ ပါဝင်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။

'''၄။ သင်ယူမည့် လုပ်ဆောင်ချက်၏ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် သက်ဆိုင်ရာ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို ဆုံးဖြတ်ပါ။ (Determine the structure and learning algorithm)'''

ဥပမာအားဖြင့် အသုံးပြုသူအနေဖြင့် Support-Vector Machines သို့မဟုတ် ဆုံDecision Trees စသည်တို့ထဲမှ တစ်ခုခုကို ရွေးချယ်အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။

'''၅။ ဒီဇိုင်းကို အပြီးသတ်ပါ။ (Complete the design)'''

စုဆောင်းရရှိထားသော '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု'''အပေါ်တွင် သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ် (Learning Algorithm) ကို စတင်မောင်းနှင် (Run) ရပါမည်။ အချို့သော ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်များသည် အသုံးပြုသူဘက်မှ ထိန်းချုပ်မှု ကန့်သတ်ချက်ဘောင်များ (Control Parameters) ကို သတ်မှတ်ပေးရန် လိုအပ်ပါသည်။ ဤကန့်သတ်ချက်ဘောင်များကို '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု'''၏ အစိတ်အပိုင်းခွဲတစ်ခုဖြစ်သော '''စိစစ်ရေးဒေတာအစု''' (Validation Set) ပေါ်တွင် လုပ်ဆောင်ချက်ကို အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ချိန်ညှိခြင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် အပြန်အလှန် စိစစ်ခြင်းနည်းလမ်း (Cross-Validation) ဖြင့်သော်လည်းကောင်း ညှိယူနိုင်ပါသည်။

'''၆။ သင်ယူရရှိလာသော လုပ်ဆောင်ချက်၏ တိကျမှန်ကန်မှုကို အကဲဖြတ်ပါ။ (Evaluate the accuracy)'''

Control Parameters များကို ချိန်ညှိခြင်းနှင့် သင်ယူမှုလုပ်ငန်းစဉ်များ ပြီးဆုံးသွားသည့်နောက်တွင်၊ ထွက်ပေါ်လာသော လုပ်ဆောင်ချက်၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု''' (Training Set) နှင့် သီးခြားခွဲထုတ်ထားသည့် '''စမ်းသပ်ဒေတာအစု''' (Test Set) ပေါ်တွင် တိုင်းတာအကဲဖြတ်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။

== အယ်လ်ဂိုရီသမ် ရွေးချယ်ခြင်း ==
ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်ဆိုင်ရာ အယ်လ်ဂိုရီသမ် အမြောက်အမြား ရှိပြီး ၎င်းတို့တွင် အသီးသီးသော အားသာချက်နှင့် အားနည်းချက်များ ရှိကြပါသည်။ ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုပြဿနာ အားလုံးအတွက် အကောင်းဆုံး လုပ်ဆောင်နိုင်သည့် တစ်ခုတည်းသော သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်ဟူ၍ မရှိပါ (အခမဲ့ နေ့လယ်စာမရှိဟူသော သီအိုရမ် - No free lunch theorem ကို ကြည့်ပါ)။

ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်တွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အဓိက အခက်အခဲပြဿနာကြီး လေးရပ် ရှိပါသည် -

=== ၁။ ဘက်လိုက်မှုနှင့် ကွဲလွဲမှုကြား မျှတအောင် ညှိယူခြင်း (Bias–variance tradeoff) ===
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Hatnote/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Main|Bias–variance tradeoff}}ပထမဦးဆုံး ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အချက်မှာ ဘက်လိုက်မှု (Bias) နှင့် ကွဲလွဲမှု (Variance) ကြား မျှတအောင် ညှိယူရသည့် အချက်ဖြစ်ပါသည်။&lt;ref&gt;S. Geman, E. Bienenstock, and R. Doursat (1992). [http://delta-apache-vm.cs.tau.ac.il/~nin/Courses/NC06/VarbiasBiasGeman.pdf Neural networks and the bias/variance dilemma]. Neural Computation 4, 1–58.&lt;/ref&gt; ကျွန်ုပ်တို့တွင် မတူညီသော်လည်း အရည်အသွေး တူညီကြသည့် '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု''' (Training Data Sets) အမြောက်အမြား ရှိသည်ဟု မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။ အကယ်၍ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုကို ၎င်းဒေတာအစု တစ်ခုချင်းစီဖြင့် လေ့ကျင့်ပေးသည့်အခါ သတ်မှတ်ထားသော Input &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; အတွက် မှန်ကန်သောအဖြေကို ပုံမှန်အတိုင်း လွဲမှားစွာ ဆက်တိုက် ခန့်မှန်းနေမည်ဆိုပါက ၎င်းအယ်လ်ဂိုရီသမ်သည် &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; အပေါ် ဘက်လိုက်မှု (Biased) ရှိနေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ တစ်ဖက်တွင်မူ အယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုသည် မတူညီသော '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု'''များဖြင့် လေ့ကျင့်ပြီးနောက် သတ်မှတ်ထားသော Input &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; အတွက် ကွဲပြားခြားနားလွန်းသည့် အဖြေများကို ခန့်မှန်းနေမည်ဆိုပါက ၎င်းအယ်လ်ဂိုရီသမ်သည် &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; အပေါ် ကွဲလွဲမှု မြင့်မားခြင်း (High Variance) ရှိနေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ သင်ယူထားသော အမျိုးအစားခွဲစနစ် (Classifier) တစ်ခု၏ ခန့်မှန်းမှုဆိုင်ရာ လွဲမှားမှုနှုန်း (Prediction Error) သည် သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်၏ ဘက်လိုက်မှုနှင့် ကွဲလွဲမှုတို့ ပေါင်းလဒ်နှင့် တိုက်ရိုက်သက်ဆိုင်နေပါသည်&lt;ref&gt;G. James (2003) [http://www-bcf.usc.edu/~gareth/research/bv.pdf Variance and Bias for General Loss Functions], Machine Learning 51, 115–135.&lt;/ref&gt;။

ယေဘုယျအားဖြင့် ဘက်လိုက်မှုနှင့် ကွဲလွဲမှုကြားတွင် တစ်ခုရလျှင် တစ်ခုပေးရသည့် အပေးအယူ မျှတမှု (Tradeoff) ရှိပါသည်။ ဘက်လိုက်မှု နည်းပါးသော သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုသည် ဒေတာအချက်အလက်များနှင့် ကောင်းမွန်စွာ ကိုက်ညီမှုရှိစေရန်အတွက် &quot;ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ဖြစ်မှု&quot; (Flexible) ရှိရပါမည်။ သို့သော် အကယ်၍ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်သည် ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ် အလွန်ဖြစ်လွန်းနေပါက ၎င်းသည် '''လေ့ကျင့်ရေးဒေတာအစု''' တစ်ခုချင်းစီအပေါ်တွင် ကွဲပြားစွာ လိုက်လျောညီထွေ ဖြစ်သွားမည်ဖြစ်ရာ ကွဲလွဲမှု မြင့်မားခြင်း (High Variance) ကို ဖြစ်ပေါ်စေပါမည်။ ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုနည်းလမ်း အများစု၏ အဓိက အရေးကြီးသောအချက်မှာ ၎င်းတို့သည် ဤဘက်လိုက်မှုနှင့် ကွဲလွဲမှုကြား အပေးအယူ မျှတမှုကို (အလိုအလျောက်သော်လည်းကောင်း သို့မဟုတ် အသုံးပြုသူ ကိုယ်တိုင် ညှိယူနိုင်မည့် bias/variance Parameter တစ်ခု ပံ့ပိုးပေးခြင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း) ချိန်ညှိပေးနိုင်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

=== ၂။ Function (သို့) လုပ်ဆောင်ချက်ဆိုင်ရာ ရှုပ်ထွေးမှုနှင့် လေ့ကျင့်ရေးဒေတာ ပမာဏ (Function complexity and amount of training data ===
ဒုတိယမြောက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့်အချက်မှာ လက်တွေ့ကမ္ဘာတွင် ဖြစ်တည်နေသော &quot;အစစ်အမှန်&quot; Function (သို့) လုပ်ဆောင်ချက်''(အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း သို့မဟုတ် တန်ဖိုးခန့်မှန်းခြင်း လုပ်ဆောင်ချက်)'' ၏ ရှုပ်ထွေးမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အသုံးပြုနိုင်မည့် လေ့ကျင့်ရေးဒေတာ ပမာဏ မည်မျှရှိသနည်းဟူသည့် အချက်ဖြစ်ပါသည်။ အကယ်၍ အစစ်အမှန် function သည် ရိုးရှင်းပါက ဘက်လိုက်မှုမြင့်မားပြီး ကွဲလွဲမှုနည်းပါးသည့် &quot;ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်မရှိသော&quot; (Inflexible) သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုသည် ဒေတာပမာဏ အနည်းငယ်ဖြင့်ပင် ၎င်းကို လေ့လာသင်ယူနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။

သို့သော် အကယ်၍ အစစ်အမှန် function သည် အလွန်တရာ ရှုပ်ထွေးနေမည်ဆိုပါက (ဥပမာ - မတူညီသော input feature များစွာကြား ရှုပ်ထွေးသော အပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုများ ပါဝင်နေခြင်း သို့မဟုတ် input ၏ မတူညီသောနေရာများတွင် ကွဲပြားစွာ တုံ့ပြန်လုပ်ဆောင်ခြင်းမျိုးကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါသည်) ဘက်လိုက်မှုနည်းပြီး ကွဲလွဲမှုမြင့်မားသည့် &quot;ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိသော&quot; (Flexible) သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုနှင့်အတူ လေ့ကျင့်ရေးဒေတာ ပမာဏအမြောက်အမြား တွဲဖက်ရှိမှသာ ၎င်း function ကို လေ့လာသင်ယူနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။

=== ၃။ Input နယ်ပယ်၏ အတိုင်းအတာဆိုင်ရာ အရွယ်အစား (Dimensionality of the input space) ===
တတိယမြောက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့်အချက်မှာ အဝင်နယ်ပယ်၏ အတိုင်းအတာဆိုင်ရာ အရွယ်အစား (Dimensionality) ဖြစ်ပါသည်။ အကယ်၍ Input Feature Vectors များတွင် Dimensions အလွန်ကြီးမားနေပါက အစစ်အမှန် function သည် ၎င်း Feature များအနက် အရေအတွက်အနည်းငယ်အပေါ်တွင်သာ မူတည်နေသည့်တိုင်အောင် function ကို လေ့လာသင်ယူရန် ခက်ခဲနိုင်ပါသည်။ အကြောင်းမှာ ပိုလျှံနေသော &quot;အပို&quot; အတိုင်းအတာအမြောက်အမြားသည် သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို ရှုပ်ထွေးသွားစေနိုင်ပြီး ကွဲလွဲမှုမြင့်မားခြင်း (High Variance) ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အတိုင်းအတာအရွယ်အစား ကြီးမားသော input များအတွက်မူ ယေဘုယျအားဖြင့် ကွဲလွဲမှုနည်းပြီး ဘက်လိုက်မှုမြင့်မားစေရန် အမျိုးအစားခွဲစနစ် (Classifier) ကို ချိန်ညှိပေးဖို့ လိုအပ်ပါသည်။ 

လက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင်တွင် အင်ဂျင်နီယာအနေဖြင့် input ဒေတာများထဲမှ မသက်ဆိုင်သော Feature များကို ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ဖယ်ရှားပစ်နိုင်ပါက သင်ယူထားသော function ၏ တိကျမှုနှုန်းကို ပိုမိုကောင်းမွန်လာစေနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ ထို့အပြင် သက်ဆိုင်ရာ Feature များကို ရွေးချယ်ဖော်ထုတ်ပြီး မသက်ဆိုင်သည်များကို ပယ်ဖျက်ရန်အတွက် Feature ရွေးချယ်ခြင်းဆိုင်ရာ အယ်လ်ဂိုရီသမ် (Feature Selection Algorithms) များစွာလည်း ရှိပါသည်။ ၎င်းသည် ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို မမောင်းနှင်မီ input ဒေတာများကို အတိုင်းအတာအရွယ်အစား ပိုမိုနည်းပါးသော နယ်ပယ်သို့ ပြောင်းလဲချိတ်ဆက်ပေးသည့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဗျူဟာတစ်ခုဖြစ်သော အတိုင်းအတာအရွယ်အစား လျှော့ချခြင်း (Dimensionality Reduction) ၏ နမူနာတစ်ရပ်ပင် ဖြစ်ပါသည်။

=== ၄။ Output တန်ဖိုးများတွင် အမှားအယွင်းများ ပါဝင်နေခြင်း (Noise in the output values) ===
စတုတ္ထမြောက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့်အချက်မှာ လိုလားအပ်သော output တန်ဖိုးများ (ကြီးကြပ်မှုဆိုင်ရာ ပစ်မှတ်တန်ဖိုးများ - Supervisory Target Variables) တွင် အမှားအယွင်း (Noise) မည်မျှအထိ ပါဝင်နေသနည်းဟူသည့် ပမာဏဖြစ်ပါသည်]။ အကယ်၍ လူသားတို့၏ မှားယွင်းမှုများ သို့မဟုတ် ဆင်ဆာအမှားအယွင်းများကြောင့် လိုလားအပ်သော output တန်ဖိုးများသည် မကြာခဏဆိုသလို မှားယွင်းနေတတ်ပါက သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်အနေဖြင့် လေ့ကျင့်ရေးဒေတာနမူနာများနှင့် ကွက်တိကိုက်ညီမည့် function  တစ်ခုကို ရှာဖွေရန် မကြိုးပမ်းသင့်ပါပဲ။ ဒေတာများနှင့် အလွန်အမင်း တိကျကိုက်ညီအောင် ကြိုးပမ်းခြင်းသည် အချက်အလက်အပေါ် အလွန်အကျွံ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်ခြင်း (Overfitting) ကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။

အကယ်၍ သင်သင်ယူရန် ကြိုးပမ်းနေသော function သည် သင့်သင်ယူမှုမော်ဒယ်အတွက် အလွန်အမင်း ရှုပ်ထွေးနေပါက တိုင်းတာမှုဆိုင်ရာ အမှားအယွင်းများ (Stochastic Noise) မရှိသည့်တိုင်အောင် အချက်အလက်အပေါ် အလွန်အကျွံ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်ခြင်း (Overfit) မျိုး ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။ ထိုသို့သောအခြေအနေမျိုးတွင် မော်ဒယ်အဖြစ် တည်ဆောက်၍မရနိုင်သော ပစ်မှတ် function  ၏ အစိတ်အပိုင်းသည် သင်၏လေ့ကျင့်ရေးဒေတာများကို &quot;ပျက်စီး&quot; သွားစေတတ်ပြီး ဤဖြစ်စဉ်ကို သတ်မှတ်ချက်ပါ အမှားအယွင်း (Deterministic Noise) ဟု ခေါ်ဆိုကြပါသည်။ အမှားအယွင်း အမျိုးအစားနှစ်ခုအနက် မည်သည့်အမျိုးအစားမဆို ရှိနေသည့်အခါတွင် ဘက်လိုက်မှု ပိုမိုမြင့်မားပြီး ကွဲလွဲမှု ပိုမိုနည်းပါးသည့် ခန့်မှန်းတွက်ချက်မှုစနစ် (Estimator) ကို ရွေးချယ်အသုံးပြုခြင်းက ပိုမိုကောင်းမွန်ပါသည်။

လက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင်တွင် အချက်အလက်အပေါ် အလွန်အကျွံ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်ခြင်း (Overfitting) ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် စောစီးစွာ ရပ်တန့်ခြင်း (Early Stopping) ကဲ့သို့သော နည်းလမ်းများအပြင်၊ ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို မလေ့ကျင့်မီ အမှားအယွင်းပါဝင်နေသည့် လေ့ကျင့်ရေးဒေတာနမူနာများကို ရှာဖွေဖယ်ရှားခြင်းဖြင့် Output တန်ဖိုးများရှိ အမှားအယွင်း များကို လျှော့ချပေးနိုင်မည့် ချဉ်းကပ်မှုပုံစံများစွာ ရှိပါသည်။ အမှားအယွင်းပါဝင်နေသော လေ့ကျင့်ရေးဒေတာနမူနာများကို ဖော်ထုတ်ပေးနိုင်သည့် အယ်လ်ဂိုရီသမ်များစွာ ရှိပြီး၊ စနစ်ကို မလေ့ကျင့်မီ ၎င်းအမှားအယွင်းရှိသည်ဟု သံသယရှိရသော လေ့ကျင့်ရေးဒေတာနမူနာများကို ဖယ်ရှားပစ်ခြင်းသည် ယေဘုယျကောက်ချက်ချမှုဆိုင်ရာ လွဲမှားမှုနှုန်း (Generalization Error) ကို စာရင်းအင်းဆိုင်ရာ သိသာထင်ရှားမှု (Statistical Significance) ရှိရှိဖြင့် လျော့ကျစေကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။&lt;ref&gt;C.E. Brodely and M.A. Friedl (1999). [http://jair.org/media/606/live-606-1803-jair.pdf Identifying and Eliminating Mislabeled Training Instances], Journal of Artificial Intelligence Research 11, 131–167. &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Smith |first=Michael R. |date=2011-07 |title=Improving classification accuracy by identifying and removing instances that should be misclassified |url=https://ieeexplore.ieee.org/document/6033571/ |journal=The 2011 International Joint Conference on Neural Networks |pages=2690–2697 |doi=10.1109/IJCNN.2011.6033571}}&lt;/ref&gt;

=== ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အခြားသောအချက်များ ===
သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုကို ရွေးချယ်ပြီး အသုံးချသည့်အခါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အခြားသောအချက်များတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည် -

* '''ဒေတာများ၏ ကွဲပြားစုံလင်မှု (Heterogeneity of the data)''' အကယ်၍ feature vector များတွင် အမျိုးအစား မတူညီကြသော feature များစွာ (ဥပမာ - သီးခြားတန်ဖိုးများ၊ အစဉ်လိုက်သတ်မှတ်ထားသော သီးခြားတန်ဖိုးများ၊ ရေတွက်မှုတန်ဖိုးများနှင့် ဆက်တိုက်ပြောင်းလဲနေသော တန်ဖိုးများ) ရောနှောပါဝင်နေပါက အချို့သော အယ်လ်ဂိုရီသမ်များသည် အခြားအယ်လ်ဂိုရီသမ်များထက် အသုံးပြုရ ပိုမိုလွယ်ကူပါသည်။ Support-Vector Machines၊ Linear Regression၊ Logistic Regression၊ '''အာရုံကြောပုံတူ ကွန်ရက်''' (Neural Networks) နှင့် Nearest Neighbor Methods အပါအဝင် အယ်လ်ဂိုရီသမ်အများစုသည် Input feature များကို ကိန်းဂဏန်းတန်ဖိုးများ ဖြစ်ရန်လိုအပ်ပြီး တူညီသောပမာဏဘောင်များ (ဥပမာ - [-1,1] ကြား ကန့်သတ်ချက်) အတွင်းသို့ ချုံ့ချဲ့ချိန်ညှိထားရန် လိုအပ်ပါသည်။ အကွာအဝေးတွက်ချက်မှု Function ကို အသုံးပြုသည့် Nearest Neighbor Method များနှင့် Gaussian Kernels ပါဝင်သော Support-Vector Machines with Gaussian Kernels ကဲ့သို့သော နည်းလမ်းများသည် ဤအချက်အပေါ် အထူးသဖြင့် ပိုမိုအာရုံခံစားလွယ်ပါသည်။ Decision Trees များ၏ အားသာချက်မှာမူ ၎င်းတို့သည် ကွဲပြားစုံလင်သော ဒေတာများကို လွယ်ကူစွာ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
* '''ဒေတာများ ထပ်နေခြင်း (Redundancy in the data)''' အကယ်၍ input feature များထဲတွင် ပိုလျှံနေသော ထပ်နေသည့် အချက်အလက်များ (ဥပမာ - အချင်းချင်း အလွန်အမင်း ဆက်စပ်နေသော feature များ) ပါဝင်နေပါက အချို့သော သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်များသည် ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ မတည်ငြိမ်မှုများကြောင့် စွမ်းဆောင်ရည် ညံ့ဖျင်းသွားတတ်ပါသည်။ ဤပြဿနာများကို ပုံမှန်ဖြစ်စေခြင်းဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်ပုံစံအချို့ (Regularization) ကို ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ပေးခြင်းဖြင့် မကြာခဏ ဖြေရှင်းနိုင်ပါသည်။
* '''အပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုများနှင့် linear မဟုတ်သော သဘာဝများ ရှိနေခြင်း (Presence of interactions and non-linearities)''' အကယ်၍ feature တစ်ခုချင်းစီသည် Output တန်ဖိုး ပေါ်သို့ အမှီအခိုကင်းကင်းဖြင့် သီးခြားစီ သက်ရောက်မှုရှိနေမည်ဆိုပါက Linear လုပ်ဆောင်ချက်များအပေါ် အခြေခံထားသော အယ်လ်ဂိုရီသမ်များနှင့် အကွာအဝေးတွက်ချက်မှု လုပ်ဆောင်ချက်များ (ဥပမာ - Nearest Neighbor, Support-Vector Machines with Gaussian Kernels) သည် ယေဘုယျအားဖြင့် ကောင်းမွန်စွာ လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည်။ သို့သော် feature များကြားတွင် ရှုပ်ထွေးသော အပြန်အလှန် သက်ရောက်မှုများ ရှိနေပါက Decision Trees မော်ဒယ်များနှင့် '''အာရုံကြောပုံတူ ကွန်ရက်''' (Neural Networks) ကဲ့သို့သော အယ်လ်ဂိုရီသမ်များက ပိုမိုထိရောက်စွာ အလုပ်လုပ်နိုင်ပါသည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့ကို ထိုသို့သော အပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုများကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရန် သီးသန့်ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ Linear နည်းလမ်းများကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်သော်လည်း အင်ဂျင်နီယာအနေဖြင့် ၎င်းတို့ကို အသုံးပြုသည့်အခါ ထိုအပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုများကို ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ လက်ဖြင့် သတ်မှတ်ပေးရမည် ဖြစ်ပါသည်။

စနစ်သစ်တစ်ခုကို အသုံးပြုရန် စဉ်းစားသည့်အခါ အင်ဂျင်နီယာသည် သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်အမြောက်အမြားကို နှိုင်းယှဉ်ကာ လက်ရှိပြဿနာအတွက် မည်သည့်အရာက အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်ကို လက်တွေ့စမ်းသပ် ဆုံးဖြတ်နိုင်ပါသည် (အပြန်အလှန် စိစစ်ခြင်းနည်းလမ်း - Cross-Validation ကို ကြည့်ပါ)။ သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခု၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို လိုက်လံချိန်ညှိခြင်း (Tuning) သည် အချိန်အလွန်ကုန်နိုင်ပါသည်။ သတ်မှတ်ထားသော အရင်းအမြစ် ကန့်သတ်ချက်အတွင်း၌ အယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် လိုက်လံချိန်ညှိရန် အချိန်အပိုပေးနေမည့်အစား ပိုမိုအသုံးဝင်မည့် အချက်အလက်အသစ်များနှင့် ပိုမိုအချက်အလက်ပြည့်စုံသော feature များကို စုဆောင်းရန် အချိန်ပိုပေးခြင်းက ပိုမိုကောင်းမွန်တတ်ပါသည်။

=== အယ်လ်ဂိုရီသမ်များ ===
ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးများ‌သော အယ်လ်ဂိုရီသမ်များမှာ -

* Support-vector machines
* Linear regression
* Logistic regression
* Naive Bayes
* Linear discriminant analysis
* Decision trees
* &lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mwig&quot;&gt;k&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt;-nearest neighbors algorithm
* Neural networks (e.g., Multilayer perceptron)
* Similarity learning

== နည်းလမ်းများနှင့် အယ်လ်ဂိုရီသမ်များ ==

* Analytical learning
* Artificial neural network
* Backpropagation
* Boosting (meta-algorithm)
* Bayesian statistics
* Case-based reasoning
* Decision tree learning
* Inductive logic programming
* Gaussian process regression
* Genetic programming
* Group method of data handling
* Kernel estimators
* Learning automata
* Learning classifier systems
* Learning vector quantization
* Minimum message length (decision trees, decision graphs, etc.)
* Multilinear subspace learning
* Naive Bayes classifier
* Maximum entropy classifier
* Conditional random field
* Nearest neighbor algorithm
* Probably approximately correct learning (PAC) learning
* Ripple down rules, a knowledge acquisition methodology
* Symbolic machine learning algorithms
* Subsymbolic machine learning algorithms
* Support vector machines
* Minimum complexity machines (MCM)
* Random forests
* Ensembles of classifiers
* Ordinal classification
* Data pre-processing
* Handling imbalanced datasets
* Statistical relational learning
* Proaftn, a multicriteria classification algorithm

== အသုံးချမှုများ ==
ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်ကို လက်တွေ့နယ်ပယ်အသီးသီးတွင် အသုံးပြုနေသည့် နေရာများဖြစ်ပါသည် -

* '''ဇီဝသတင်းအချက်အလက်ဗေဒ (Bioinformatics):''' ဇီဝဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း။
* '''ဓာတုသတင်းအချက်အလက်ဗေဒနှင့် ဓာတုဗေဒဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှု ခန့်မှန်းခြင်း (Cheminformatics &amp; QSAR):''' ဓာတုပစ္စည်းများ၏ ဂုဏ်သတ္တိနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များအကြား ဆက်နွယ်မှုကို လေ့လာခြင်း။
* '''ဒေတာဘေ့စ်ဆိုင်ရာ စျေးကွက်ရှာဖွေရေး (Database marketing):''' စားသုံးသူများ၏ အချက်အလက်အပေါ်မူတည်၍ စျေးကွက်အစီအစဉ်များ ရေးဆွဲခြင်း။
* '''လက်ရေးစာများကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း (Handwriting recognition):''' လက်ရေးဖြင့်ရေးသားထားသော စာသားများကို ဒစ်ဂျစ်တယ်စာသားအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်း။
* '''သတင်းအချက်အလက် ပြန်လည်ရှာဖွေခြင်းနှင့် အဆင့်သတ်မှတ်ခြင်း (Information retrieval &amp; Learning to rank):''' အချက်အလက်များကို ရှာဖွေပြီး အရေးပါမှုအလိုက် အဆင့်ခွဲခြားခြင်း။
* '''သတင်းအချက်အလက် ထုတ်ယူခြင်း (Information extraction):''' စာသားများထဲမှ လိုအပ်သော အချက်အလက်များကို ထုတ်ယူခြင်း။
* '''ကွန်ပျူတာဖြင့် မြင်ကွင်းဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုများကို ခွဲခြားခြင်း (Object recognition in computer vision):''' ပုံရိပ်များထဲမှ အရာဝတ္ထုများကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်း။
* '''စာသားများကို အလိုအလျောက် အသိအမှတ်ပြုခြင်း (Optical character recognition - OCR):''' ပုံရိပ်မှ စာသားများကို ကွန်ပျူတာဖြင့် ဖတ်ရှုခြင်း။
* '''အမှိုက်သရိုက် စာတိုများအား ဖယ်ရှားခြင်း (Spam detection):''' မလိုလားအပ်သော အီးမေးလ်များ သို့မဟုတ် မက်ဆေ့ချ်များကို ခွဲခြားခြင်း။
* '''ပုံစံများကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း (Pattern recognition):''' အချက်အလက်များအတွင်းမှ ပုံစံများကို ရှာဖွေခြင်း။
* '''စကားပြောဆိုမှုကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း (Speech recognition):''' အသံကို စာသား သို့မဟုတ် အမိန့်ပေးချက်အဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်း။
* '''ဇီဝစနစ်များအတွင်း ဖြစ်ပေါ်သည့် အကြောင်းရင်းခံများ (Downward causation in biological systems):''' ဇီဝစနစ်များတွင် ဖြစ်ပေါ်သည့် သက်ရောက်မှုများကို လေ့လာခြင်း။
* '''ဂြိုဟ်တုပုံရိပ်များဖြင့် မြေပြင်အနေအထား ခွဲခြားခြင်း (Landform classification using satellite imagery):''' မြေမျက်နှာသွင်ပြင်ကို ဂြိုဟ်တုပုံရိပ်များမှတစ်ဆင့် ခွဲခြားခြင်း။
* '''ဝယ်ယူမှုလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ကုန်ကျစရိတ်များကို အမျိုးအစားခွဲခြင်း (Spend classification in procurement processes):''' ကုမ္ပဏီများ၏ ဝယ်ယူမှုများကို အမျိုးအစားအလိုက် ခွဲခြားခြင်း။

== အထွေထွေပြဿနာရပ်များ ==
ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်တွင် ကြုံတွေ့ရလေ့ရှိသည့် စိန်ခေါ်မှုများနှင့် သီအိုရီဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများဖြစ်ပါသည် -

* '''ကွန်ပျူတာဖြင့် သင်ယူခြင်းဆိုင်ရာ သီအိုရီ (Computational learning theory):''' သင်ယူမှုလုပ်ငန်းစဉ်၏ သင်္ချာနှင့် သီအိုရီဆိုင်ရာ အခြေခံများ။
* '''ရည်မှန်းချက်ဆိုင်ရာ ဘက်လိုက်မှု (Inductive bias):''' စနစ်တစ်ခုက မမြင်ဖူးသော ဒေတာများကို ခန့်မှန်းရာတွင် အသုံးပြုသည့် ကြိုတင်ယူဆချက်များ။
* '''အလွန်အကျွံ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်ခြင်း (Overfitting):''' ဒေတာကို အလွန်အမင်း တိကျစွာ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် လုပ်မိခြင်းကြောင့် အမှားများခြင်း။
* '''အမျိုးအစားဝင်ရောက်မှု ဖြစ်နိုင်ခြေများ (Uncalibrated class membership probabilities):''' အမျိုးအစားတစ်ခုတွင် ပါဝင်နိုင်ခြေကို တိုင်းတာခြင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ။
* '''Version space):''' ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော မော်ဒယ်များ၏ အစုအဝေးကို ရှာဖွေခြင်း။

== ကိုးကားချက်များ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{Reflist}}

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==

* [http://www.mloss.org/ Machine Learning Open Source Software (MLOSS)]
[[ကဏ္ဍ:ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်]]
[[ကဏ္ဍ:ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]]</text>
      <sha1>7t2tyzimbwwgl3fyfy2iixk9y0zsvrs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-38209-01</title>
    <ns>3</ns>
    <id>288944</id>
    <revision>
      <id>1042079</id>
      <timestamp>2026-07-04T12:24:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1042079</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8546" sha1="jio9eyoznomkvyv8pi49hufk5ar5gy2" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-38209-01 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၂:၂၄၊ ၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>jio9eyoznomkvyv8pi49hufk5ar5gy2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဆမီးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288945</id>
    <revision>
      <id>1042080</id>
      <timestamp>2026-07-04T12:31:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>'''ဆမီးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည်  [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] ကာလ [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ချင်း စစ်မြေပြင်]]  စစ်မျက်နှာအတွင်း</comment>
      <origin>1042080</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21959" sha1="2ef2afn43bl9bmkc3h8ql2bvbl4xgr6" xml:space="preserve">{{Infobox military conflict
| conflict          = ဆမီးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof            = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]၏ [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]]  နှင့် [[ချင်း စစ်မြေပြင်]]
| date              = ၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ – ၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄
| place             = [[ဆမီးမြို့]]၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]
| coordinates       = {{coord|21.1961|N|93.6331|E|display=inline,title}}
| map_type          = Myanmar
| latitude          = 21.1961
| longitude         = 93.6331
| map_size          = 250
| map_caption       = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ဆမီးမြို့၏ တည်နေရာ
| map_label         = ဆမီး
| result            = ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) အောင်မြင် (မြို့အား သိမ်းပိုက်နိုင်)
| combatant1        = {{flagdeco|MYA}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]
* {{flagicon image|Shoulder Sleeve of Myanmar Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)]]
| combatant2        = {{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] (AA)
* ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ - ပလက်ဝ (CDF-Paletwa)
| commander1        = မသိရှိရ
| commander2        = မသိရှိရ
| strength1         = မသိရှိရ
| strength2         = မသိရှိရ
| casualties1       = မသိရှိရ
| casualties2       = မသိရှိရ
| notes             = ဆမီးမြို့အား ၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ တွင် အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့
| campaignbox       = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}}
}}

'''ဆမီးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည်  [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] ကာလ [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ချင်း စစ်မြေပြင်]]  စစ်မျက်နှာအတွင်း [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]ရှိ [[ဆမီးမြို့]]တွင် [[တပ်မတော်]]နှင့် [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA)၊ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ - ပလက်ဝ (CDF-Paletwa) တို့အကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဆမီးမြို့ပေါ် စစ်ဆင်ရေးတိုက်ပွဲများကို CDF – ပလက်ဝ စတင်ဖော်ဆောင် – Khonumthung Media Group |url=https://khonumthung.org/%E1%80%86%E1%80%99%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%95%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%BA-%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8/ |access-date=2026-07-04 |website=khonumthung.org}}&lt;/ref&gt;

== နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း ==
ဆမီးမြို့သည် ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်းရှိ မဟာဗျူဟာကျသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] သည် ၎င်းတို့ နယ်မြေအတွင်းမှ AA တပ်ဖွဲ့များ ဝင်ရောက်လာခြင်းကို တားဆီးရန်အတွက် ဆမီးမြို့တွင် ဗျူဟာအဆင့် စခန်းကုန်းတစ်ခုကို အခိုင်အမာ တည်ဆောက်၍ ကာကွယ်ထားခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=စွယ်တော် |date=2025-01-07 |title=ချင်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်းတခုလုံး စစ်ကောင်စီလက်မှ လွတ်မြောက်ခြင်း |url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/01/07/395511.html |access-date=2026-07-04 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ရှေ့ပြေးတိုက်ပွဲများနှင့် ဖြစ်စဉ်များ (၂၀၂၂) ==
ဆမီးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ မစတင်မီ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် မြို့၏ လုံခြုံရေးကို စမ်းသပ်တိုက်ခိုက်မှုများ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့၊ ည ၈ နာရီခွဲအချိန်ခန့်တွင် ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ - ပလက်ဝ (CDF-Paletwa) နှင့် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] (CNA) တို့ ပူးပေါင်း၍ ဆမီးမြို့အဝင်ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ လုံခြုံရေးဂိတ်အား ဝင်ရောက်စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဆမီးမြို့အဝင်ဂိတ်ကို ချင်းပြည်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်စီး၊ စစ်ကောင်စီဘက်က ၆ ဦးသေ |url=https://burmese.dvb.no/post/525788 |access-date=2026-07-04 |website=DVB Burmese |language=en}}&lt;/ref&gt;

အဆိုပါတိုက်ပွဲမှာ မိနစ် ၃၀ ခန့်ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ်များဖြင့် အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ဤစီးနင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း CDF-Paletwa က ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များဘက်မှ အထိအခိုက်မရှိဘဲ လုံခြုံစွာ ဆုတ်ခွာနိုင်ခဲ့သည်။ ဤတိုက်ခိုက်မှုသည် ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများအပေါ် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ၏ စစ်ရေးဖိအားပေးမှု တစ်ရပ်ဖြစ်ခဲ့ကာ နောင်တွင် ဖြစ်ပွားလာမည့် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများအတွက် အဓိကကျသော ရှေ့ပြေးလှုပ်ရှားမှုတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်ကာလသည် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ် အရှိန်အဟုန်မြင့်တက်နေချိန်လည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=LuLu |first=DeJay |date=2022-04-04 |title=ချင်းပြည်နယ်၊ ဆမီးမြို့အဝင်ရှိ စစ်ကောင်စီဂိတ်ကို ချင်းပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ဝင်တိုက်၊ စစ်သား ၆ ဦးသေဆုံးပြီး ဒဏ်ရာရသူများရှိ |url=https://yktnews.com/2022/04/14008/ |access-date=2026-07-04 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် ==
အာရက္ခတပ်တော် (AA) သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဆမီးဗျူဟာကုန်းအား စတင်ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။နယ်မြေခံဗျူဟာကုန်း က လက်နက်ကြီးများ၊ လေကြောင်းပစ်ကူများဖြင့် အပြင်းအထန် ခုခံခဲ့သော်လည်း AA နှင့် ပူးပေါင်းတပ်များက ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပလက်၀မြို့နယ် ဆမီးဗျူဟာကုန်းကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်(AA)တိုက်ခိုက်နေ |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/657ddf5f43af4b751791a97a |access-date=2026-07-04 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}&lt;/ref&gt; 

ဒီဇင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် CDF-Paletwa နှင့် လင်းယုန်တပ်ဖွဲ့ တို့က ဆမီးမြို့ပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းငယ်များကို စတင်စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် AA က ပလက်ဝမြို့ရှိ [[ခလရ (၂၈၉)]] တပ်ရင်းနှင့် [[ပလက်ဝမြို့]]ကို [[ပလက်ဝမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ|မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] ဖြင့် အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဆမီးဗျူဟာစခန်းကုန်းအား အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်ကာ ဆမီးမြို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=MPM |date=2023-12-19 |title=ပလက်၀မြို့နယ် ဆမီးဗျူဟာကုန်းကို ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) တိုက်ခိုက်နေ » Myanmar Peace Monitor |url=https://mmpeacemonitor.org/my/mmr-news/%E1%80%95%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%81%80%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA-%E1%80%86%E1%80%99%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%97%E1%80%BB%E1%80%B0%E1%80%9F%E1%80%AC/ |access-date=2026-07-04 |website=Myanmar Peace Monitor |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;

'''မှတ်ချက်။''' ဆမီးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲနှင့် ပတ်သက်၍ သတင်းမီဒီယာများနှင့် သတင်းရင်းမြစ်အချို့တွင် ရက်စွဲဖော်ပြမှု ကွဲလွဲမှုများ ရှိနေပါသည်။ အချို့သော သတင်းရင်းမြစ်များက ပလက်ဝမြို့နယ်တစ်ခုလုံးကို အာရက္ခတပ်တော် (AA) သိမ်းပိုက်သည့်နေ့ဖြစ်သော ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့ကို ဆမီးမြို့သိမ်းနေ့အဖြစ် သုံးနှုန်းဖော်ပြကြသည်။ သို့သော်လည်း အခြားသော သတင်းရင်းမြစ်များနှင့် ဒေသခံအချက်အလက်များအရ ဆမီးမြို့ပေါ်ရှိ အခိုင်အမာ ဗျူဟာစခန်းကုန်းကို အာရက္ခတပ်တော် (AA) က အပြီးသတ်ရှင်းလင်း၍ မြို့ကို အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည့်နေ့မှာ ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Editor |first=Mizzima |date=2023-12-16 |title=ဆမီးမြို့တွင်းတိုက်ပွဲကြောင့် မြို့ခံ ၇,၀၀၀ နီးပါး စစ်ဘေးရှောင်ရ - BUR.MIZZIMA.COM |url=https://bur.mizzima.com/2023/12/16/9437 |archive-url=http://web.archive.org/web/20260101131926/https://bur.mizzima.com/2023/12/16/9437 |archive-date=2026-01-01 |access-date=2026-07-04 |work=BUR.MIZZIMA.COM |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်း ==
တိုက်ပွဲများကြောင့် ဆမီးမြို့နေ လူဦးရေ ၇,၀၀၀ မှ ၈,၀၀၀ နီးပါးသည် နီးစပ်ရာ ကျေးရွာများ၊ တောတောင်များအတွင်းသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။ မြို့ခံများမှာ ပစ္စည်းဥစ္စာများယူဆောင်ချိန်မရဘဲ ထွက်ပြေးခဲ့ရသဖြင့် စားနပ်ရိက္ခာ၊ နေရာထိုင်ခင်းနှင့် ဆေးဝါးများ အရေးပေါ်လိုအပ်မှုများ ရှိခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-12-17 |title=ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ဆမီးမြို့မှာ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေတာကြောင့် မြို့ခံအားလုံးနီးပါး ထွက်ပြေးနေရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-council-and-aa-battle-12172023025411.html |access-date=2026-07-04 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;

== နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များ (၂၀၂၅–၂၀၂၆) ==
ဆမီးမြို့ကို အာရက္ခတပ်တော် (AA) က သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ပြီးနောက်ပိုင်း စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများမှာ ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=AA ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဆမီးမြို့ ထွေအုပ်ရုံး ဗုံးကြဲခံရပြီး မီးလောင်ပျက်စီး |url=https://cjplatform.com/14-1-2025-7/ |access-date=2026-07-04 |website=cjplatform.com |language=en}}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် ဆမီးမြို့ပေါ်ရှိ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံးအား စစ်ကောင်စီက ဂျက်ဖိုက်တာဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အဆိုပါရုံးမှာ တစ်ညလုံးနီးပါး မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့ပြီး အနီးနားရှိ လူနေအိမ်များလည်း ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ ထိုတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လူထိခိုက်သေဆုံးမှုများ ရှိနိုင်သော်လည်း တိုက်ခိုက်မှုအပြီးနောက်ပိုင်း ဆက်သွယ်ရေးဖုန်းလိုင်းများ ပြတ်တောက်သွားခဲ့သဖြင့် အသေးစိတ်အခြေအနေများကို အတည်ပြုရန် ခက်ခဲခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပလက်၀မြို့နယ်ဆမီးမြို့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခံရ |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/6786d179d2ce1360cb5aae72?fbclid=IwY2xjawHz0dpleHRuA2FlbQIxMQABHQ7hfkVqG2egLo4VPDkIc7tn-rTnTly1VyT03AC0CXdVaIODF7uOVujZZw_aem_0MIVldXn49WfXJ0wEvMzGQ |access-date=2026-07-04 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၈ ရက်နေ့တွင်လည်း ဆမီးမြို့နယ်အတွင်းရှိ ဝါရူးကျေးရွာနှင့် [[ကယက်ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်|ကယက်ကျေးရွာ]]ကြား လမ်းကြောင်းတစ်ခုအား ဂျက်ဖိုက်တာဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အရပ်သားခရီးသွားတစ်ဦး သေဆုံးပြီး နှစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ယင်းသို့ ဗုံးမကြဲမီ Y-12 လေယာဉ်ဖြင့် ကင်းထောက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောဆိုကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပလက်ဝခရိုင်၊ ဆမီးမြို့နယ်ရှိ ခရီးသွားလာသည့်နေရာကို စစ်အုပ်စုဗုံးကြဲ၍ ခရီးသွားတစ်ဦးသေ၊ နှစ်ဦးဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/6a192c4d287787ea228ba1a1 |access-date=2026-07-04 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}&lt;/ref&gt;

မြို့၏ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုကဏ္ဍတွင်လည်း အလွန်အမင်း အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ဆမီးမြို့တိုက်နယ်ဆေးရုံတွင် အာရက္ခတပ်တော်၏ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများက တာဝန်ယူကုသပေးနေသော်လည်း ခွဲစိတ်ကုသမှုအတွက် လိုအပ်သော ဓာတ်မှန်နှင့် အာထရာဆောင်းစက်များ မရှိခြင်း၊ ဆရာဝန်နှင့် ဆေးဝါးများ လုံလောက်စွာ မရရှိခြင်းတို့ကြောင့် အချိန်မီဆေးကုသမှု မရယူနိုင်ဘဲ သေဆုံးသူများလည်း ရှိခဲ့သည်။ ဒေသခံများအနေဖြင့် ဆေးဝါးများကို ရခိုင်ပြည်နယ် ကျောက်တော်မြို့နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံဘက်မှတစ်ဆင့် ဝယ်ယူနေရသော်လည်း ဈေးနှုန်းမြင့်မားမှုကြောင့် အခက်အခဲရှိနေသည်။ လက်ရှိတွင် ဆမီးမြို့၌ လူဦးရေ တစ်ထောင်ခန့်သာ နေထိုင်တော့ပြီး အများစုမှာ ရခိုင်လူမျိုးများဖြစ်ကာ မြို့ခံပြည်သူအများစုမှာ စစ်ဘေးတိမ်းရှောင်နေခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=MPM |date=2025-01-20 |title=ဆမီးမြို့ပေါ်က ပြည်သူများ ဆေးကုသမှုပိုင်း အခက်အခဲကြုံတွေ့နေကြရ » Myanmar Peace Monitor |url=https://mmpeacemonitor.org/my/mmr-news/%E1%80%86%E1%80%99%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%95%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%BA%E1%80%80-%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%99%E1%80%BB/ |access-date=2026-07-04 |website=Myanmar Peace Monitor |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]</text>
      <sha1>2ef2afn43bl9bmkc3h8ql2bvbl4xgr6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကာနာတာကာပြည်နယ်၏ ကျောက်စာများ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288946</id>
    <revision>
      <id>1042086</id>
      <timestamp>2026-07-04T13:57:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ကောင်းခန့်ကျော်</username>
        <id>106432</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:kn:Special:Redirect/revision/1341363|ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಾಸನಗಳು]]&quot; စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်</comment>
      <origin>1042086</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="918" sha1="rfivn91gaiok0tfo11rxqhmz9adffcx" xml:space="preserve">'''[[ကရဏာဋကပြည်နယ်|ကာနာတာကာ]]ကျောက်စာ'''များတွင် အေဒီ ၉ ရာစုမှ ရှေးဟောင်းကန်နာဒါကမ္ပည်းစာသူရဲကောင်းကျောက်စာသည် တမီးလ်နာဒူးပြည်နယ်မှလွဲ၍ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယတွင်]] ကာနာတာကာကဲ့သို့ ကျောက်စာများစွာရှိသော အခြားဒေသ မရှိနိုင်ပါ။ 

== ကြည့်ရန် ==

* ကျောက်စာများ
* [[KANNADA INSCRIPTIONS|ကန်နာဒါ စာတန်းများ]] မလိုချင်သော စာမျက်နှာ။

== ကိုးကားချက်များ ==
{{Reflist}}နာာ</text>
      <sha1>rfivn91gaiok0tfo11rxqhmz9adffcx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပန်ချာပီစာပေ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288947</id>
    <revision>
      <id>1042087</id>
      <timestamp>2026-07-04T14:15:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ကောင်းခန့်ကျော်</username>
        <id>106432</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:kn:Special:Redirect/revision/1352628|ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯ]]&quot; စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်</comment>
      <origin>1042087</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5058" sha1="kdm5nwcnnq5tlzsdeoe7ebw7f5596o7" xml:space="preserve">== ဒေသ၊ လူမျိုးနှင့် ဘာသာစကား ==
မြစ်ငါးစင်းရှိသည့် ပြည်နယ်ဖြစ်သော ပန်ဂျပ်သည် အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန်နယ်စပ်တလျှောက်ရှိ ပျံ့နှံ့တည်ရှိနေသော စိမ်းလန်းစိုပြည်သော ဒေသတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းအမည်မှာ ရာဝီ၊ ဘီးစ်၊ ချီနက်၊ ဂျေလမ်နှင့် ဆွတ်လက်ခ်ျအမည်ရသော အိန္ဒူမြစ်များ၏ အဓိက မြစ်လက်တက် မြစ်ငါးစင်းမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ပန်ဂျပ် (Punjab)ဟူသော အမည်သည် မူလအားဖြင့် ပါရှန်းဘာသာစကား (Persian)မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး Panj (ငါး) နှင့် Ab (ရေ/မြစ်) ပေါင်းစပ်ကာ &quot;မြစ်ငါးစင်း စီးဆင်းရာမြေ&quot; ဟု အဓိပ္ပာယ်ဤမြစ်များသည် ရေခဲဖုံးလွှမ်းနေသော ဟိမဝန္တာတောင်တန်းမှ မြစ်ဖျားခံပြီး ကျောက်ဆောင်များကို ဖောက်ထွင်းကာ အိန္ဒုမြစ်ဆီသို့ စီးဝင်ကာ ၎င်းတို့၏ ဦးတည်ရာသို့ ရောက်ရှိသည်အထိ မြေပြန့်များကို လျင်မြန်စွာ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။

အိန္ဒုမြစ်လက်တက်များမှ ရေသွင်းစိုက်ပျိုးသော ချိုင့်ဝှမ်းဒေသသည် ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံး ယဉ်ကျေးမှုများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်ဟု လူသိများပါသည်။ ဘီစီ ၄၀၀၀ ခုနှစ်တွင် ဟာရပန်ယဉ်ကျေးမှုသည် မြို့ပြဘဝအဆင့် အတန်းမြင့်မားပြီး ကောင်းမွန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများပါရှိသော ခေတ်မီလူတန်းစားလူ့အဖွဲ့အစည်းအပေါ် အခြေခံ၍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဘီစီ ၂၀၀၀ ခုနှစ်ဝန်းကျင်တွင် အာရိယန်လူမျိုးစုသည် အိန္ဒုချိုင့်ဝှမ်း၏ တောင်ခြေတွင် အခြေချနေထိုင်ရန် ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ၎င်းတို့သည် ပန်ချနာဒီဒေသရှိ ဒေသခံများနှင့် ပေါင်းစည်းခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ဒေသတွင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကာလတစ်ခု စတင်ခဲ့သည်။ ဘီစီ ၁၀၀၀ ခုနှစ်တွင် ဤလူမျိုးစုများသည် စနစ်တကျ အခြေချနေထိုင်ခဲ့ပြီး မတူညီသော နိုင်ငံတော်များကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ယနေ့ခေတ် ပန်ဂျပ်လူမျိုးများ၏ ဘိုးဘေးများ၏ ယဉ်ကျေးမှုကို ပထမဆုံးတရားဝင် ညွှန်ပြချက်မှာ တက္ကသီလာနှင့် ဆက်စပ်နေပြီး ထိုနိုင်ငံတော်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။ အာရီယန်ခေတ်ကတည်းက နိုင်ငံခြားကျူးကျော်မှုများကို အကြိမ်ကြိမ်ခံခဲ့ရသောကြောင့် ပန်ဂျပ်ကို အိန္ဒိယ၏ တံခါးပေါက်ဟု ခေါ်ဆိုခြင်းသည် သင့်လျော်ပါသည်။

== အလယ်ခေတ် ပန်ချာပီ စာပေ ==

== ကိုးကားချက်များ ==
&lt;references /&gt;
[[ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယစာပေ]]</text>
      <sha1>kdm5nwcnnq5tlzsdeoe7ebw7f5596o7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နတ်သမီးလေးတစ်ပါး ကျွန်ုပ်ထံသို့ ဆင်းသက်လာပြီ။</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288948</id>
    <revision>
      <id>1042092</id>
      <timestamp>2026-07-04T14:32:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ကောင်းခန့်ကျော်</username>
        <id>106432</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:th:Special:Redirect/revision/12769010|นางฟ้าตัวน้อยได้ลงมาโปรดฉันค่ะ]]&quot; စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်</comment>
      <origin>1042092</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1704" sha1="a8n7tq5friy23hul0713f508q9t09n8" xml:space="preserve"> 

'''''နတ်သမီးလေးတစ်ပါး ကျွန်ုပ်ထံသို့ ဆင်းသက်လာပြီ။''''' ({{Nihongo|私に天使が舞い降りた!|Watashi ni Tenshi ga Maiorita!}}သည် နာနာဆွတ် မူဂူနိုကီ (Nanatsu Mugunoki) ရေးသားပြီး သရုပ်ဖော်ထားသည့် ယူရီဟာသ အမျိုးအစားထဲတွင် ဂျပန် [[မန်ဂါ]]စီးရီး လေးခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၂၀၁၆ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် Ichijinsha ၏ ''Comic Yurihime'' မဂ္ဂဇင်းတွင် စီးရီးစတင်ခဲ့သည်။ Studio Dogakobo မှထုတ်လုပ်သော [[အနိမဲ|anime]] ရုပ်မြင်သံကြားကို လိုက်လျောညီထွေဖြစ်စေမည့် ဇန္နဝါရီလမှ မတ်လ 2019 ခုနှစ်အထိ ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ အန်နီမီဇာတ်ကား * ''A Little Angel Has Descended from Me!: Precious Friends* ကို'' 2022 ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ထွက်ရှိခဲ့သည်။

== အခြားသတင်းအချက်အလက်ရင်းမြစ်များ ==

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]]
[[ကဏ္ဍ:မန်ဂါ ကာတွန်းစာအုပ်တွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်ကာတွန်း]]</text>
      <sha1>a8n7tq5friy23hul0713f508q9t09n8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>လာတာ မန်ဂက်ရှ်ကာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288949</id>
    <revision>
      <id>1042093</id>
      <timestamp>2026-07-04T14:51:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ကောင်းခန့်ကျော်</username>
        <id>106432</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1361187080|Lata Mangeshkar]]&quot; စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်</comment>
      <origin>1042093</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15819" sha1="s83b4d2qwpcgrd5hbzm5trq70o7o5gg" xml:space="preserve">
{{Infobox person|image=Lata-Mangeshkar.jpg|caption=Lata Mangeshkar at a concert in 2011|native_name=|birth_name=လာတာ ဒီနာနတ် မန်ဂက်ရှ်ကာ|birth_date={{birth date|df=y|၁၉၂၄|၀၉|၂၈}}|resting_place=Ashes scattered in the [[Godavari River]] at Ramkund, [[Nashik]], Maharashtra, India|death_date={{death date and age|2022|02|06|1929|09|28|df=y}}|birth_place=[[အင်ဒိုး]], [[အင်ဒိုးပြည်]], [[ဗိတိသျှ အိန္ဒိယ]] (present{{endash}}day [[မဓျပရာဒေ့ရှ်]], အိန္ဒိယ)|death_place=[[Mumbai]], Maharashtra, India|other_names={{plainlist|
* ''Queen of Melody''
* ''Voice of the Millennium''
* Swar Kokila (Vocal Nightingale)
* ''Lata Didi''
  }}|occupation={{flatlist|
* [[Playback singer]]
* [[composer]]
* [[film producer]]
  }}|years_active=1942–2022|relatives=[[List of Hindi film families#Mangeshkar-Hardikar-Abhisheki-Kolhapure extended family|See list]]|signature=Signature of Lata Mangeshkar.svg|awards=[[List of awards received by Lata Mangeshkar|See list]]|module={{Infobox officeholder
| embed        = yes
| office       = [[Member of Parliament, Rajya Sabha|Member of Parliament]], [[Rajya Sabha]]
| constituency = [[List of nominated members of the Rajya Sabha|Nominated (Arts)]]
| predecessor  = [[Nirmala Deshpande]]
| successor    =
| nominator    = [[K. R. Narayanan]]
| term_start   = 22 November 1999
| term_end     = 21 November 2005 
}}|name=}}

'''လာတာ ဒီနာနတ် မန်ဂက်ရှ်ကာ''' ( ; မွေးဖွား '''Hemalata Dinanath Mangeshkar''' ; ၁၉၂၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၈ ရက် - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်) &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Bhagat |first=Shalini Venugopal |date=2022-02-06 |title=Lata Mangeshkar, Bollywood's Most Beloved Voice, Dies at 91 |url=https://www.nytimes.com/2022/02/05/world/asia/lata-mangeshkar-dead.html |url-access=subscription |access-date=2022-04-27 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; သည် အိန္ဒိယ တေးဂီတအဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ရံဖန်ရံခါ [[ဂီတစာဆို|ဂီတတေးရေးဆရာ]]တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူမသည် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်၏ အကြီးကျယ်ဆုံးနှင့် ဩဇာအရှိဆုံး အဆိုတော်များထဲမှ ဂန္ထဝင်တစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite news |title=Lata Mangeshkar was the soundtrack of newly independent India |url=https://www.economist.com/obituary/lata-mangeshkar-was-the-soundtrack-of-the-newly-independent-country/21807600 |work=The Economist}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news |date=10 December 2002 |title=Lata Mangeshkar |url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/30899862.cms |access-date=22 July 2009 |work=[[The Times of India]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Yasmeen, Afshan |date=21 September 2004 |title=Music show to celebrate birthday of melody queen |url=http://www.hindu.com/lf/2004/09/21/stories/2004092114010200.htm |url-access=subscription |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20041103120451/http://www.hindu.com/lf/2004/09/21/stories/2004092114010200.htm |archive-date=3 November 2004 |access-date=14 October 2019 |work=[[The Hindu]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news |date=2022-02-07 |title=Lata Mangeshkar: 'Why I loved the Indian singer as much as The Beatles' |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-60257952 |access-date=2023-03-30 |work=BBC News |language=en-GB}}&lt;/ref&gt; ဆယ်စုနှစ် ရှစ်ခုကြာ အနုပညာသက်တမ်းတွင် အိန္ဒိယဂီတလုပ်ငန်းအတွက် သူမ၏ပံ့ပိုးကူညီမှုကြောင့် &quot;Queen of Melody&quot; နှင့် &quot;Voice of the Millennium&quot; ကဲ့သို့သော ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ရရှိခဲ့ပါသည်။ &lt;ref name=&quot;hindustantimes.com&quot;&gt;{{Cite web |date=14 October 2019 |title=Lata Mangeshkar: The Queen of Melody |url=https://www.hindustantimes.com/inspiring-lives/lata-mangeshkar-the-queen-of-melody/story-TBN6Pq9c9wktF7ptW0gBmN.html |access-date=5 February 2022 |website=Hindustan Times |language=en}}&lt;/ref&gt;

မန်ဂက်ရှ်ကာသည် သီချင်းများကို အိန္ဒိယဘာသာစကား ၃၆မျိုးကျော်နှင့် နိုင်ငံခြားဘာသာစကားအနည်းငယ်ဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပြီး အဓိကအားဖြင့် [[ဟင်ဒီ-အူရဒူဘာသာစကား|ဟိန္ဒူစတန်နီ]] ၊ [[ဘင်္ဂါလီဘာသာစကား|ဘင်္ဂါလီ]] နှင့် မာရသီဘာသာစကားများဖြင့် မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့ပါသည်။ &lt;ref name=&quot;hindustantimes.com&quot;&gt;{{Cite web |date=14 October 2019 |title=Lata Mangeshkar: The Queen of Melody |url=https://www.hindustantimes.com/inspiring-lives/lata-mangeshkar-the-queen-of-melody/story-TBN6Pq9c9wktF7ptW0gBmN.html |access-date=5 February 2022 |website=Hindustan Times |language=en}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.hindustantimes.com/inspiring-lives/lata-mangeshkar-the-queen-of-melody/story-TBN6Pq9c9wktF7ptW0gBmN.html &quot;Lata Mangeshkar: The Queen of Melody&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title='Nightingale of India' Lata Mangeshkar has died |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/2/6/obituary-nightingale-of-india-lata-mangeshkar-dies-aged-92 |access-date=25 February 2022 |publisher=Al Jazeera |language=en}}&lt;/ref&gt;

မန်ဂက်ရှ်ကာသည် သူမ၏ စည်းကမ်းကြီးမှုကြောင့် လူသိများထင်ရှားပြီး သီချင်းအသံသွင်းရာတွင် အသံသွင်းစတူဒီယိုကို ဘုရားကျောင်းကဲ့သို့ သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်သောနေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ အမြဲတမ်း ခြေဗလာဖြင့်သာ သီချင်းဆို အသံသွင်းလေ့ရှိသည်။ သူမသည် အနုပညာ၌ အပြစ်အနာအဆာကင်းမဲ့အောင် အစဉ်တစိုက် အားထုတ်တတ်သူ ဖြစ်သော်လည်း သီချင်းများ ဖြန့်ချိပြီးနောက်ပိုင်းတွင် မိမိ၏ သီချင်းများကို ပြန်လည်နားထောင်လေ့မရှိခြင်းမှာလည်း လူသိများသည့် အချက်တစ်ချက် ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ပြန်လည်နားမထောင်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ သူမက 'မိမိသီချင်းကို ပြန်နားထောင်မိပါက မိမိသီဆိုမှုအတွင်းရှိ အမှားများကိုသာ လိုက်လံရှာဖွေမိနေလိမ့်မည် ဖြစ်သောကြောင့်' ဟု လူတွေ့မေးမြန်းခန်းများတွင် ဖြေကြားပြောဆိုခဲ့ဖူးပါ။သည် &lt;ref name=&quot;Recording_Habits&quot;&gt;{{Cite news |date=6 February 2022 |title=Lata Mangeshkar: The 'Nightingale' who silenced the radio |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-46342171 |work=BBC News}}&lt;/ref&gt;

== ဘဝအစပိုင်း ==
[[ဖိုင်:LataMangeshkar14.jpg|left|thumb|399x399px|မန်ဂက်ရှ်ကာရဲ့ ငယ်ဘဝဓာတ်ပုံ]]
မန်ဂက်ရှ်ကာကို ၁၉၂၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပါသည် &lt;ref name=&quot;hai&quot;&gt;{{Cite book |last=hai Na BBB |year=1995 |title=In search of Lata Mangeshkar |url=https://archive.org/details/insearchoflatama00bhim/page/55/mode/2up?q=Yesubai |publisher=Indus |isbn=978-81-7223-170-5 |page=49 |quote=I may be a Brahmin by Karma, but by birth I am both a Brahmin and a Maratha&quot;, he would say, for his mother Yesubai (Rane) was a 'Maratha'}}&lt;/ref&gt;။ အင်ဒိုး  (ယခုအခါ [[မဇ္ဈပဒေသပြည်နယ်|မဓျပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်]]၏ အင်ဒိုးခရိုင်) ထိုစဉ်က [[ဗြိတိသျှရာဇ|ဗြိတိသျှအိန္ဒိယရှိ]]ဗဟိုအိန္ဒိယအေဂျင်စီ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သော အင်ဒိုး မင်းသားပြည်နယ်၏ မြို့တော်တွင်မွေးဖွားခဲ့ပါသည်။
[[ဖိုင်:Lata_Mangeshkar_family.jpg|thumb|229x229px|မန်ဂက်ရှ်ကာ မိသားစု]]
[[ဖိုင်:Lata-Meena.jpg|thumb|ဂုရုကူလ်တီးမှုတ်စဉ်တွင် ညီမဖြစ်သူ မီနာ မက်ဂက်ရှ်ကာ-ခါဒိကာ(ဆူဒါမာ အဖြစ်) နှင့်အတူ မြင်ရသော လာတာ မက်ဂက်ရှ်ကာ  (ကရစ်သျှနားအဖြစ်)။]]
[[ဖိုင်:Lata_Mangeshkar_(Pahili_Mangalagaur).jpg|thumb|ပါဟီလီ မန်ဂါလာဂေါရ်ရှိ မက်ဂက်ရှ်ကာ]]
၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် မန်ဂက်ရှ်ကာသည် Filmfare ဆုပေးပွဲတွင် playback singer အမျိုးအစား မရှိခြင်းကို ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြခဲ့သည်။ စီစဉ်သူများက playback singerများကို ၎င်းတို့၏ကိုယ်ပိုင်ဆုအမျိုးအစားဖြင့် အသိအမှတ်ပြုရန် သဘောတူညီသည်အထိ သူမသည် အခမ်းအနားတွင် &quot;Rasik Balma&quot; သီချင်းကို ဖျော်ဖြေရန် ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးတွင် ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;Filmfare_Protest&quot;&gt;{{Cite web |date=8 February 2022 |title=How Lata Mangeshkar's protest led to Filmfare's playback category |url=https://www.musicplus.in/five-lesser-known-facts-about-lata-mangeshkar/ |publisher=Musicplus}}&lt;/ref&gt;
[[ဖိုင်:Lata_Mangeshkar_black-and-white.jpg|thumb|၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များက မန်ဂက်ရှ်ကာ]]

== ရောဂါနှင့်သေခြင်း ==
၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် မန်ဂက်ရှ်ကာသည် [[ကိုဗစ် ၁၉|COVID-19]] ရောဂါပိုး တွေ့ရှိခဲ့ပြီး အပျော့စား ရောဂါလက္ခဏာများဖြင့် [[မွမ်ဘိုင်းမြို့|မွန်ဘိုင်း]] ရှိ Breach Candy ဆေးရုံ ၏ အထူးကြပ်မတ်ကုသဆောင်တွင် ကုသမှုခံယူခဲ့ရသည်။ သူမသည် ကျန်းမာရေး &quot;အနည်းငယ်သာ တိုးတက်မှု&quot; လက္ခဏာများဖြင့် ICU တွင် ဆက်လက်ရှိနေခဲ့သည်။ သူမကို ကုသပေးသော ဆရာဝန်များသည် သူမ၏ ကျန်းမာရေး &quot;အနည်းငယ်သာ တိုးတက်လာပြီးနောက်&quot; ဇန်နဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် အသက်ရှူစက်ကို ဖြုတ်ခဲ့ကြသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite news |date=6 February 2022 |title=Lata Mangeshkar is stable now, says Asha Bhosle |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/lata-mangeshkar-health-critical-condition-deteriorated-7758174/ |access-date=6 February 2022 |work=The Indian Express |language=en}}&lt;/ref&gt; သို့သော် သူမ၏ ကျန်းမာရေး ယိုယွင်းလာပြီးနောက် ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် အသက်ရှူစက်ကို ပြန်လည်အသုံးပြုခဲ့ပြီး &quot;ပြင်းထန်သော ကုထုံး&quot; ခံယူနေခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite news |title=Lata Mangeshkar is undergoing aggressive therapy and tolerating procedures: Doctor Pratit Samdani |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/lata-mangeshkar-is-undergoing-aggressive-therapy-and-tolerating-procedures-doctor-pratit-samdani/articleshow/89367774.cms |work=The Times of India}}&lt;/ref&gt;
[[ဖိုင်:Photos-Celebs-attend-Lata-Mangeshkars-state-funeral-3_(1).jpg|right|thumb|မန်ဂက်ရှ်ကာ၏ နိုင်ငံတော်ဈာပန]]
မန်ဂက်ရှ်ကာသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် အင်္ဂါများစွာ လုပ်ဆောင်ချက်ချို့ယွင်းသည့် ရောဂါလက္ခဏာစုကြောင့် အသက် ၉၂ နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ သူမသည် အဆုတ်ရောင်ရောဂါ နှင့် COVID-19 အတွက် ၂၈ ရက်ကြာ စဉ်ဆက်မပြတ် ကုသမှုခံယူခဲ့ရသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite news |date=6 February 2022 |title=Lata Mangeshkar: India singing legend dies at 92 |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-60094193 |access-date=6 February 2022 |work=BBC News |language=en-GB}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Banerjee |first=Shoumojit |date=6 February 2022 |title='Nightingale' Lata Mangeshkar passes away at 92 |url=https://www.thehindu.com/news/national/lata-mangeshkar-legendary-singer-dies-at-92/article38387404.ece |access-date=6 February 2022 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X |agency=Press Trust of India}}&lt;/ref&gt;

== စက်မှုလုပ်ငန်းလွှမ်းမိုးမှု ==

== အောက်ခြေမှတ်စုများ ==

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Sister project/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Commons category}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၂ ကွယ်လွန်သူများ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၂၉ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:Webarchive template wayback links]]
[[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာနှင့် ကွဲပြားသော ဖော်ပြချက်တိုများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဖော်ပြချက်တို ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]]</text>
      <sha1>s83b4d2qwpcgrd5hbzm5trq70o7o5gg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂလုံမဟာနက်ခရိုင်ခွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288950</id>
    <revision>
      <id>1042094</id>
      <timestamp>2026-07-04T15:06:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ကောင်းခန့်ကျော်</username>
        <id>106432</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1334340450|Khlong Maha Nak subdistrict]]&quot; စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်</comment>
      <origin>1042094</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3823" sha1="rg464ixivp2rpgma6dh1yl1c0wgp2ox" xml:space="preserve">'''ဂလုံမဟာနက်''' ({{Langx|th|คลองมหานาค}}, )သည် [[ဘန်ကောက်မြို့|ဘန်ကောက်မြို့၊]] ဖွန်ပရပ်ဆတ်တရုဖိုင်ခရိုင်ရှိ ခရိုင်ငါးခုအနက်မှ တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။

== အမည်ပေးခြင်း ==
၎င်းကို ဒေသကို ဖြတ်သန်း၍ စီးဆင်းပြီး ပိုင်းခြားထားသော ဂလုံမဟာနက် တူးမြောင်းကို အစွဲပြု၍ အမည်ပေးထားသည်။ &lt;ref name=&quot;kh&quot;&gt;{{Cite web |title=แขวงคลองมหานาค เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย |trans-title=Khlong Maha Nak Subdistrict, Pom Prap Sattru Phai District |url=https://www.google.com/maps/place/Khlong+Maha+Nak,+Pom+Prap+Sattru+Phai,+Bangkok/@13.7527563,100.5108078,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x30e299395418999d:0x40100b25de289f0!8m2!3d13.7539327!4d100.5141441 |website=Google Maps |language=thai}}&lt;/ref&gt;

== ပထဝီဝင် ==
ဤခရိုင်နှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ လမ်းများ (မြောက်ဘက်မှ လက်ယာရစ်) ပါ၀င်သည်- လန် လူအန်၊ ဝိုရာချက်၊ ဘမ်ရုန် မူအန်၊ ကရုန် ကာဆင်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ข้อมูลแขวงคลองมหานาค เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร |trans-title=Information of Khlong Maha Nak Subdistrict, Pom Prap Sattru Phai District, Bangkok |url=http://www.thaitambon.com/tambon/100803 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190731070805/http://www.thaitambon.com/tambon/100803 |archive-date=2019-07-31 |access-date=2019-07-31 |website=ThaiTambon |language=thai}}&lt;/ref&gt;

== လူဦးရေ ==
စုစုပေါင်းလူဦးရေ ၉,၄၈၂ ဦး (အမျိုးသား ၄,၄၇၃ဦးနှင့် အမျိုးသမီး ၅,၀၀၉ဦး)ရှိပြီး အများစုမှာ မွတ်စလင်များဖြစ်ပြီး ဂလုံမဟာနက်အနီးရှိ မာစဂျစ် မဟာနက်ရပ်ကွက်တွင် နေထိုင်ကြပါသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ข้อมูลทั่วไปของเขต |trans-title=General information of the district |url=http://www.bangkok.go.th/pomprapsattruphai/page/sub/2488/%E0%B8%82%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%A1%E0%B8%B9%E0%B8%A5%E0%B8%97%E0%B8%B1%E0%B9%88%E0%B8%A7%E0%B9%84%E0%B8%9B%E0%B8%82%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%82%E0%B8%95 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190806081506/http://www.bangkok.go.th/pomprapsattruphai/page/sub/2488/%25E0%25B8%2582%25E0%25B9%2589%25E0%25B8%25AD%25E0%25B8%25A1%25E0%25B8%25B9%25E0%25B8%25A5%25E0%25B8%2597%25E0%25B8%25B1%25E0%25B9%2588%25E0%25B8%25A7%25E0%25B9%2584%25E0%25B8%259B%25E0%25B8%2582%25E0%25B8%25AD%25E0%25B8%2587%25E0%25B9%2580%25E0%25B8%2582%25E0%25B8%2595 |archive-date=2019-08-06 |access-date=2019-08-06 |website=Bangkok |language=thai}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကားချက်များ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာနှင့် ကွဲပြားသော ဖော်ပြချက်တိုများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဖော်ပြချက်တို ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂလုံ]]
[[ကဏ္ဍ:မဟာနက်]]</text>
      <sha1>rg464ixivp2rpgma6dh1yl1c0wgp2ox</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဗမာ့သူရဲကောင်း (သီချင်း)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288951</id>
    <redirect title="မြန်မာ့သူရဲကောင်း (သီချင်း)" />
    <revision>
      <id>1042096</id>
      <timestamp>2026-07-04T15:12:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RC Xtreme</username>
        <id>141544</id>
      </contributor>
      <comment>[[ဗမာ့သူရဲကောင်း (သီချင်း)]] စာမျက်နှာကို [[မြန်မာ့သူရဲကောင်း (သီချင်း)]] သို့ ပြန်ညွှန်းပေါ်ထပ်၍ RC Xtreme က ရွှေ့ခဲ့သည်: Updated song name and it is now myanmar, not burma.</comment>
      <origin>1042096</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="89" sha1="gdnhgdzbivvmwxzxy6s23858lqo9vfr" xml:space="preserve">#REDIRECT [[မြန်မာ့သူရဲကောင်း (သီချင်း)]]</text>
      <sha1>gdnhgdzbivvmwxzxy6s23858lqo9vfr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဆွေးနွေးချက်:ဗမာ့သူရဲကောင်း (သီချင်း)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>288952</id>
    <redirect title="ဆွေးနွေးချက်:မြန်မာ့သူရဲကောင်း (သီချင်း)" />
    <revision>
      <id>1042098</id>
      <timestamp>2026-07-04T15:12:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RC Xtreme</username>
        <id>141544</id>
      </contributor>
      <comment>[[ဆွေးနွေးချက်:ဗမာ့သူရဲကောင်း (သီချင်း)]] စာမျက်နှာကို [[ဆွေးနွေးချက်:မြန်မာ့သူရဲကောင်း (သီချင်း)]] သို့ RC Xtremeက ရွှေ့ခဲ့သည်: Updated song name and it is now myanmar, not burma.</comment>
      <origin>1042098</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="126" sha1="1j2pnn5cfdswgf9kkpssu8rcneyw7rv" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ဆွေးနွေးချက်:မြန်မာ့သူရဲကောင်း (သီချင်း)]]</text>
      <sha1>1j2pnn5cfdswgf9kkpssu8rcneyw7rv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝပ်ဆမ်ဗရယာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288953</id>
    <revision>
      <id>1042101</id>
      <timestamp>2026-07-04T15:16:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ကောင်းခန့်ကျော်</username>
        <id>106432</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1360596120|Wat Sam Phraya]]&quot; စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်</comment>
      <origin>1042101</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5610" sha1="4yw4ba4klaeemt01vpxxyly2ponczlt" xml:space="preserve">
{{Infobox religious building|name=ဝပ်ဆမ်ဗရယာ|native_name=|image=พระอุโบสถ และพระวิหาร วัดสามพระยา.jpg|image_upright=300px|alt=|caption=သိမ်|map_type=Thailand Bangkok|map_size=|map_alt=|map_caption=Location within Bangkok|location=|coordinates={{coord|13|45|56|N|100|29|58|E|display=inline,title}}|religious_affiliation=[[Theravada]] [[Buddhism]]|deity=|country=ထိုင်းနိုင်ငံ|functional_status=|website=|founded_by=|year_completed=}}

'''ဝပ်ဆမ်ဗရယာ'''( {{Langx|th|วัดสามพระยา}}) သည် ဘန်ကောက်မြို့၊ [[ဖရားနခွန်မြို့နယ်|ဖရာနခွန်ခရိုင်]]၊ ဝပ်ဆမ်ဖရာခရိုင်ခွဲတွင်တည်ရှိသော [[ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓကျောင်းတော်များစာရင်း|တတိယတန်းစား]] ထိုင်းတော်ဝင်[[ဝတ်ကျောင်း|ဘုရားကျောင်း]]တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယခင်က ဝပ်ဆက် သို့မဟုတ် ဝပ်ဘန်းခွန်ဖရွမ်ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ပြီး အယုဒ္ဓယခေတ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။ ၎င်းကို ပြန်လည်ပြုပြင်ခဲ့ပြီး [[ရတနကောသိန္ဒြပြည်|ဘန်ကောက်ခေတ်]]တွင် လက်ရှိအမည်ကို ပေးခဲ့ပါသည်။ 

== ဖွဲ့စည်းပုံများ ==
[[သိမ်|သိမ်တော်]] (ထိုင်းဘာသာဖြင့် ''ဥဗော့ဆော့'' ) သည် တရုတ်ကြွေပြားများဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသော နှစ်ထပ်အမိုးပါသည့် အုတ်အဆောက်အအုံတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဘုရားကျောင်း၏ အဓိကဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်မှာ လူအန်ဖိုးဖရာဖုတ္တကေဆွန်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ အတွင်းနံရံများကို ပန်းပွင့်ပုံစံဖြင့် ဆေးခြယ်ထားသည်။ ရွှေရောင် နဂါးနှင့် [[ဇာမဏီ|ဖီးနစ်ငှက်များကို]] သရုပ်ဖော်ထားသော နံရံကပ် စက္ကူ တစ်ခုသည် နံရံများ၏ထိပ်တစ်လျှောက်တွင် ရှိနေသည်။ ပြတင်းပေါက်များကြားရှိ အပိုင်းများသည် တရုတ်ပုံစံ စားပွဲများကို ပူဇော်နေသည့် ပုံကို ပုံဖော်ထားသည်။

အခမ်းအနားခန်းမသည် တရုတ်ပန်းကန်များနှင့် ပုံစံများဖြင့် အလှဆင်ထားသော အမိုးပြားနှစ်ထပ်ပါသည့် အုတ်အဆောက်အအုံတစ်ခုဖြစ်သည်။

သိမ်တော်ဝင်းအတွင်းနှင့် အနီးတစ်ဝိုက်တွင် စေတီပေါင်း ၂၅ဆူ တည်ရှိသည်။ 

== ပြခန်း ==
&lt;gallery&gt;
ဖိုင်:Wat_Sam_Phraya_20190215_120859.jpg|alt=The ordination hall of Wat Sam Phraya| ဝပ်ဆမ်ဗရယာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း
ဖိုင်:Wat_Sam_Phraya_20190215_120354.jpg|alt=The sections of wall in between windows inside the ordination hall| သိမ်တော်အတွင်းရှိ ပြတင်းပေါက်များကြားရှိ နံရံအပိုင်းများ
ဖိုင်:Phra_Phuttha_Kesorn_(wide).jpg|alt=The interior of the ubosot| သိမ် သို့ [[သိမ်|ဥ‌ဗော့ဆော့]]ကျောင်းတော်၏ အတွင်းပိုင်း
ဖိုင်:Wat_Sam_Phraya_20190215_120346.jpg|alt=Showing the frieze and ceiling of the ordination hall| သိမ်တော်ကြီး၏ နံရံနှင့် မျက်နှာကြက်ကို ပြသခြင်း
ဖိုင်:Wat_Sam_Phraya_20190215_120231.jpg|alt=The main Buddha image in the temple| ဘုရားကျောင်းထဲက အဓိက ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်
ဖိုင်:Wat_Sam_Phraya_20190215_120420.jpg|alt=Luang Po Phra Phut Keson| လူအန်ပိုဖရာ့ဖွတ်ကေဆွန်
ဖိုင်:Wat_Sam_Phraya_20190215_120841.jpg|alt=Decorations on the exterior of the ordination hall| ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း၏ အပြင်ဘက်ရှိ အလှဆင်ပစ္စည်းများ
&lt;/gallery&gt;

== ကိုးကားချက်များ ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:လူအန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဝပ်]]
[[ကဏ္ဍ:ဥဗော့ဆော့ ဥပေါသထ]]</text>
      <sha1>4yw4ba4klaeemt01vpxxyly2ponczlt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>စတီဖင် ကာရီ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288954</id>
    <revision>
      <id>1042106</id>
      <timestamp>2026-07-04T15:32:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Myintryamhtwe</username>
        <id>145210</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the opening section from the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1362311897|Stephen Curry]]&quot;</comment>
      <origin>1042106</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5934" sha1="s7zimum6uao6y52f9542h84f66texfq" xml:space="preserve">{{Infobox basketball biography|name=စတီဖင်ကာရိ|image=Stephen_Curry, Olympic Games 2024 (cropped).jpg|alt=၂၀၂၄ပဲရစ်အိုလံပစ်၌ကာရီ|caption=Curry with the [[2024 United States men's Olympic basketball team|2024 U.S. Olympic team]]|position=[[Point guard]]|height_ft=၆ပေ ၂လက်မ|weight_lb=၁၈၅ပေါင်|league=[[National Basketball Association|NBA]]|team=Golden State Warriors|number=၃၀|birth_date={{birth date and age|၁၉၈၈|၃|၁၄}}|birth_place=[[Akron, Ohio]], U.S.|high_school=[[Charlotte Christian School|Charlotte Christian]]&lt;br /&gt;([[Charlotte, North Carolina]])|college=[[Davidson Wildcats men's basketball|Davidson]] (2006–2009)|draft_year=2009|draft_round=1|draft_pick=7|draft_team=[[Golden State Warriors]]|career_start=2009|career_end=present|highlights=&lt;!--DO NOT ADD conference finals MVP award to infobox until consensus has been reached on the discussion page of WikiProject National Basketball Association--&gt;
* 4× [[List of NBA champions|NBA champion]] ([[2015 NBA Finals|2015]], [[2017 NBA Finals|2017]], [[2018 NBA Finals|2018]], [[2022 NBA Finals|2022]])
* [[NBA Finals Most Valuable Player|NBA Finals MVP]] ([[2022 NBA Finals|2022]])
* 2× [[NBA Most Valuable Player]] ({{nbay|2014|end}}, {{nbay|2015|end}})
* 12× [[List of NBA All-Stars|NBA All-Star]] ({{nasg|2014}}–{{nasg|2019}}, {{nasg|2021}}–{{nasg|2026}})
* 2× [[NBA All-Star Game Kobe Bryant Most Valuable Player|NBA All-Star Game MVP]] ({{nasg|2022}}, {{nasg|2025}})
* 4× [[All-NBA Team|All-NBA First Team]] ({{nbay|2014|end}}, {{nbay|2015|end}}, {{nbay|2018|end}}, {{nbay|2020|end}})
* 5× [[All-NBA Team|All-NBA Second Team]] ({{nbay|2013|end}}, {{nbay|2016|end}}, {{nbay|2021|end}}, {{nbay|2022|end}}, {{nbay|2024|end}})
* 2× [[All-NBA Team|All-NBA Third Team]] ({{nbay|2017|end}}, {{nbay|2023|end}})
* [[NBA All-Rookie Team|NBA All-Rookie First Team]] ({{nbay|2009|end}})
* 2× [[Three-Point Contest|NBA Three-Point Contest]] champion ({{nasg|2015}}, {{nasg|2021}})
* 2× [[List of NBA annual scoring leaders|NBA scoring champion]] ({{nbay|2015|end}}, {{nbay|2020|end}})
* [[List of NBA annual steals leaders|NBA steals leader]] ({{nbay|2015|end}})
* [[NBA 75th Anniversary Team]]
* [[Associated Press Athlete of the Year|AP Athlete of the Year]] (2015)
* 2× [[Sports Illustrated Sportsperson of the Year|''Sports Illustrated'' Sportsperson of the Year]] (2018,{{efn|As part of the [[Golden State Warriors]].}} 2022)
* [[USA Basketball Male Athlete of the Year]] (2024)
* Consensus first-team [[NCAA Men's Basketball All-Americans|All-American]] ([[2009 NCAA Men's Basketball All-Americans|2009]])
* Consensus second-team All-American ([[2008 NCAA Men's Basketball All-Americans|2008]])
* [[List of NCAA Division I men's basketball season scoring leaders|NCAA scoring champion]] (2009)
* 2× [[Southern Conference Men's Basketball Player of the Year|SoCon Player of the Year]] (2008, 2009)
* 3× First-team All-[[Southern Conference|SoCon]] (2007–2009)
* No. 30 [[Davidson Wildcats men's basketball#Retired numbers|retired by Davidson Wildcats]]}}
ဝါးဒဲစတီဖင်ကာရိ ( {{IPAc-en|ˈ|s|t|ɛ|f|ən}} {{Respell|STEF|ən}} ; &lt;ref&gt;{{Cite press release|title=2023-24 start of season NBA pronunciation guide|url=https://www.nba.com/news/2023-24-start-of-season-nba-pronunciation-guide|date=October 24, 2023|archivedate=May 17, 2024|archive-date=May 17, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240517083503/https://www.nba.com/news/2023-24-start-of-season-nba-pronunciation-guide}}&lt;/ref&gt; သည် ၁၉၈၈ ခုနှစ် မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး '''စတက်ကာရီ''' ( {{IPAc-en|ˈ|s|t|ɛ|f}} {{Respell|STEF}} ) အဖြစ်လည်း လူသိများပြီး အမျိုးသားဘတ်စကက်ဘောအသင်း (NBA) ၏ Golden State Warriors အသင်းအတွက် အမေရိကန် ပရော်ဖက်ရှင်နယ် [[ဘတ်စကက်ဘော]] ကစားသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး point guard အဖြစ် ကစားသည်။ &quot; '''စားဖိုမှူးကာရီ''' &quot; ဟု အမည်ပြောင်ပေးထားသော &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Osullivan |first=Brendan |date=August 11, 2024 |title=Stephen Curry 'Chef Curry' nickname, explained: How USA basketball star earned moniker from popular Drake song |url=https://www.sportingnews.com/us/nba/news/chef-curry-nickname-drake-song/e870a8a9034ea09f57b147d9 |access-date=March 6, 2025 |website=The Sporting News}}&lt;/ref&gt; သူသည် ဘတ်စကက်ဘောသမိုင်းတွင် အကြီးကျယ်ဆုံး သံုးမှတ်ပစ်သူ နှင့် ထာဝရ အကောင်းဆုံးကစားသမားများထဲမှ တစ်ဦးအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သတ်မှတ်ခံထားရသည်။ သူသည် ဘတ်စကက်ဘော၏ အဆင့်အားလုံးတွင် သုံးမှတ်ပစ်ခြင်းကို လူကြိုက်များစေခြင်းဖြင့် အားကစားကို တော်လှန်ပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့သူအဖြစ် ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခံရသည် ။ 

ကာရီ သည် NBA ချန်ပီယံဆုကို လေးကြိမ်တိုင်တိုင် ရရှိထားပြီး NBA တန်ဖိုးအရှိဆုံး ကစားသမား (MVP) နှစ်ကြိမ်၊ NBA Finals MVP နှင့် NBA All-Star Game MVP နှစ်ကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။</text>
      <sha1>s7zimum6uao6y52f9542h84f66texfq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1042108</id>
      <parentid>1042106</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T15:36:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Myintryamhtwe</username>
        <id>145210</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1042108</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5943" sha1="gynks3bbxcfgzhldzcg80rfpa1wn9be" xml:space="preserve">{{Infobox basketball biography|name=စတီဖင်ကာရိ|image=Stephen_Curry, Olympic Games 2024 (cropped).jpg|alt=|caption=၂၀၂၄ပဲရစ်အိုလံပစ်၌ကာရီ|position=[[Point guard]]|height_ft=၆ပေ ၂လက်မ|weight_lb=၁၈၅ပေါင်|league=[[National Basketball Association|NBA]]|team=Golden State Warriors|number=၃၀|birth_date={{birth date and age|၁၉၈၈|၃|၁၄}}|birth_place=[[Akron, Ohio]], U.S.|high_school=[[Charlotte Christian School|Charlotte Christian]]&lt;br /&gt;([[Charlotte, North Carolina]])|college=[[Davidson Wildcats men's basketball|Davidson]] (2006–2009)|draft_year=၂၀၀၉|draft_round=ပထမအဆင့်|draft_pick=သတ္တမမြောက်‌ရွေးချယ်မှု|draft_team=[[Golden State Warriors]]|career_start=2009|career_end=present|highlights=&lt;!--DO NOT ADD conference finals MVP award to infobox until consensus has been reached on the discussion page of WikiProject National Basketball Association--&gt;
* 4× [[List of NBA champions|NBA champion]] ([[2015 NBA Finals|2015]], [[2017 NBA Finals|2017]], [[2018 NBA Finals|2018]], [[2022 NBA Finals|2022]])
* [[NBA Finals Most Valuable Player|NBA Finals MVP]] ([[2022 NBA Finals|2022]])
* 2× [[NBA Most Valuable Player]] ({{nbay|2014|end}}, {{nbay|2015|end}})
* 12× [[List of NBA All-Stars|NBA All-Star]] ({{nasg|2014}}–{{nasg|2019}}, {{nasg|2021}}–{{nasg|2026}})
* 2× [[NBA All-Star Game Kobe Bryant Most Valuable Player|NBA All-Star Game MVP]] ({{nasg|2022}}, {{nasg|2025}})
* 4× [[All-NBA Team|All-NBA First Team]] ({{nbay|2014|end}}, {{nbay|2015|end}}, {{nbay|2018|end}}, {{nbay|2020|end}})
* 5× [[All-NBA Team|All-NBA Second Team]] ({{nbay|2013|end}}, {{nbay|2016|end}}, {{nbay|2021|end}}, {{nbay|2022|end}}, {{nbay|2024|end}})
* 2× [[All-NBA Team|All-NBA Third Team]] ({{nbay|2017|end}}, {{nbay|2023|end}})
* [[NBA All-Rookie Team|NBA All-Rookie First Team]] ({{nbay|2009|end}})
* 2× [[Three-Point Contest|NBA Three-Point Contest]] champion ({{nasg|2015}}, {{nasg|2021}})
* 2× [[List of NBA annual scoring leaders|NBA scoring champion]] ({{nbay|2015|end}}, {{nbay|2020|end}})
* [[List of NBA annual steals leaders|NBA steals leader]] ({{nbay|2015|end}})
* [[NBA 75th Anniversary Team]]
* [[Associated Press Athlete of the Year|AP Athlete of the Year]] (2015)
* 2× [[Sports Illustrated Sportsperson of the Year|''Sports Illustrated'' Sportsperson of the Year]] (2018,{{efn|As part of the [[Golden State Warriors]].}} 2022)
* [[USA Basketball Male Athlete of the Year]] (2024)
* Consensus first-team [[NCAA Men's Basketball All-Americans|All-American]] ([[2009 NCAA Men's Basketball All-Americans|2009]])
* Consensus second-team All-American ([[2008 NCAA Men's Basketball All-Americans|2008]])
* [[List of NCAA Division I men's basketball season scoring leaders|NCAA scoring champion]] (2009)
* 2× [[Southern Conference Men's Basketball Player of the Year|SoCon Player of the Year]] (2008, 2009)
* 3× First-team All-[[Southern Conference|SoCon]] (2007–2009)
* No. 30 [[Davidson Wildcats men's basketball#Retired numbers|retired by Davidson Wildcats]]}}
ဝါးဒဲစတီဖင်ကာရိ ( {{IPAc-en|ˈ|s|t|ɛ|f|ən}} {{Respell|STEF|ən}} ; &lt;ref&gt;{{Cite press release|title=2023-24 start of season NBA pronunciation guide|url=https://www.nba.com/news/2023-24-start-of-season-nba-pronunciation-guide|date=October 24, 2023|archivedate=May 17, 2024|archive-date=May 17, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240517083503/https://www.nba.com/news/2023-24-start-of-season-nba-pronunciation-guide}}&lt;/ref&gt; သည် ၁၉၈၈ ခုနှစ် မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး '''စတက်ကာရီ''' ( {{IPAc-en|ˈ|s|t|ɛ|f}} {{Respell|STEF}} ) အဖြစ်လည်း လူသိများပြီး အမျိုးသားဘတ်စကက်ဘောအသင်း (NBA) ၏ Golden State Warriors အသင်းအတွက် အမေရိကန် ပရော်ဖက်ရှင်နယ် [[ဘတ်စကက်ဘော]] ကစားသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး point guard အဖြစ် ကစားသည်။ &quot; '''စားဖိုမှူးကာရီ''' &quot; ဟု အမည်ပြောင်ပေးထားသော &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Osullivan |first=Brendan |date=August 11, 2024 |title=Stephen Curry 'Chef Curry' nickname, explained: How USA basketball star earned moniker from popular Drake song |url=https://www.sportingnews.com/us/nba/news/chef-curry-nickname-drake-song/e870a8a9034ea09f57b147d9 |access-date=March 6, 2025 |website=The Sporting News}}&lt;/ref&gt; သူသည် ဘတ်စကက်ဘောသမိုင်းတွင် အကြီးကျယ်ဆုံး သံုးမှတ်ပစ်သူ နှင့် ထာဝရ အကောင်းဆုံးကစားသမားများထဲမှ တစ်ဦးအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သတ်မှတ်ခံထားရသည်။ သူသည် ဘတ်စကက်ဘော၏ အဆင့်အားလုံးတွင် သုံးမှတ်ပစ်ခြင်းကို လူကြိုက်များစေခြင်းဖြင့် အားကစားကို တော်လှန်ပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့သူအဖြစ် ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခံရသည် ။ 

ကာရီ သည် NBA ချန်ပီယံဆုကို လေးကြိမ်တိုင်တိုင် ရရှိထားပြီး NBA တန်ဖိုးအရှိဆုံး ကစားသမား (MVP) နှစ်ကြိမ်၊ NBA Finals MVP နှင့် NBA All-Star Game MVP နှစ်ကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။</text>
      <sha1>gynks3bbxcfgzhldzcg80rfpa1wn9be</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကာဆီဒက် ပလွတ်ဖိုလ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288955</id>
    <revision>
      <id>1042107</id>
      <timestamp>2026-07-04T15:33:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ကောင်းခန့်ကျော်</username>
        <id>106432</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1362358317|Kasidet Plookphol]]&quot; စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်</comment>
      <origin>1042107</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14307" sha1="ibkoto080n9cupbjnomz3qdoma6z698" xml:space="preserve">
{{Infobox person|name=ကာဆီဒက် ပလွတ်ဖိုလ်|image=(Book) Kasidet Plookphol.png|caption=၂၀၂၅ ဧပြီလတွင်တွေ့ရသော ကာတီဒက်|native_name=กษิดิ์เดช ปลูกผล|native_name_lang=th|other_names=Book ({{lang|th|บุ๊ค}})|birth_date={{Birth date and age|၁၉၉၆|၁၀|၂၅|df=yes}}|birth_place=[[ဘန်ကောက်]]၊ထိုင်းနိုင်ငံ|education=[[King Mongkut's University of Technology Thonburi]]|occupation={{flatlist|
* Actor
* Model
}}|years_active=2020–present|agent=[[GMMTV]]|known_for={{plainlist|
* Theo in ''[[Enchanté (TV series)|Enchanté]]''
* Cher in ''A Boss and a Babe''
* Mew in ''[[Only Friends]]''
* Arm in ''[[Perfect 10 Liners]]''
}}|height={{height|cm=181}}&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;|module={{Infobox musical artist|embed=yes
| genre          = T-pop
| instrument     = Vocals
| label          = JomeFam
| past_member_of = Cute Chef
}}}}

'''ကာဆီဒက် ပလွတ်ဖိုလ်''' ( {{Langx|th|กษิดิ์เดช ปลูกผล}}; ၁၉၉၆ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၅ရက်တွင် မွေးဖွား )၊ နာမည်ပြောင်က '''ဖွတ်''' ( {{Langx|th|บุ๊ค}})သည် [[GMMTV]] လက်အောက်တွင် ထိုင်းသရုပ်ဆောင်နှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |title=BOOK: Kasidet Plookphol |url=https://www.gmm-tv.com/artists/view/15/ |access-date=2026-03-07 |website=www.gmm-tv.com |language=th}}&lt;/ref&gt; သူသည် JomeFam လက်အောက်တွင်ရှိသော ယောက်ျားလေးတီးဝိုင်း Cute Chef ၏ အဖွဲ့ဝင်ဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်သည်။ &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Boonjong |first=Pimpilai |date=2022-03-18 |title=จากเพื่อนวัยเด็ก สู่คู่หู ฟอสบุ๊ค |url=https://lofficielthailand.com/2022/03/get-to-know-force-book-the-new-duo-of-enchante-the-series/ |access-date=2025-06-23 |website=L'Officiel Thailand}}&lt;/ref&gt; သူသည် ''Enchanté'' (၂၀၂၂)၊ ''A Boss and a Babe'' (၂၀၂၃)၊ ''Only Friends'' (၂၀၂၃) နှင့် ''Perfect 10 Liners'' (၂၀၂၄) ရုပ်မြင်သံကြားဇာတ်လမ်းတွဲများတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့မှုကြောင့် လူသိများသည်။

== ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး ==
ကာဆီဒက်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့တွင် မွေးဖွားကြီးပြင်းခဲ့ပါသည်။ သူသည် မူလတန်းပညာရေးကို ပါတိုင်း ဥဒုံဆွတ်ခကျောင်းတွင် ပြီးမြောက်ခဲ့ပြီး အလယ်တန်းပညာရေးကို သရဝတ္တိကျောင်းတွင် ပြီးမြောက်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဘုရင်မောင်းကွတ်နည်းပညာတက္ကသိုလ်၊ သွန်ဘူရီမှ အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ประวัติ บุ๊ค กษิดิ์เดช ปลูกผล |url=https://entertainment.trueid.net/detail/Qm7Xw9BG4voZ |access-date=2025-06-23 |website=True ID |language=th}}&lt;/ref&gt;

== အလုပ်အကိုင် ==
၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် သူသည် တက္ကသိုလ်တက်နေစဉ်အတွင်း JomeFam အောက်ရှိ Cute Chef ယောက်ျားလေးအဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအဖြစ် GMMTV အနုပညာရှင် [[သဟာပပ္ပ ဝင်္ဂရစ္ဆ|Sahaphap Wongratch]] အပါအဝင် သူ၏ အနုပညာလမ်းကြောင်းကို စတင်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2018-09-30 |title=CUTE CHEF คือใคร ทำความรู้จัก 16 ไอดอลหนุ่มหน้าใสสายเลือดไทย ดีต่อใจกันดีกว่า |url=https://www.sanook.com/campus/1392197/ |access-date=2025-07-06 |publisher=Sanook |language=th}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၀ ခုနှစ်တွက် ကဆီဒက်သည် ''Friend Forever'' ဇာတ်လမ်းတွဲ၌ ဇာတ်ပို့ဇာတ်ကောင်အဖြစ်ပွဲဦးထွက်ခဲ့ပြီး ''Pojaman Sawang Ka Ta'' ရုပ်ရှင်၌လည်း သူကိုယ်တိုင်အဖြစ် ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ပါသည်။ အဲသည့်နှစ်မှာပင် ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် အရည်အချင်းရှိ အေဂျင်စီ [[GMMTV]] နှင့်အနုပညာရှင်အဖြစ် စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့ပါသည်။

၂၀၂၂ခုနှစ်တွင် သူသည် Jiratchapong Srisang (Force)နှင့်အတူ ''Enchanté'' ဇာတ်လမ်းတွဲတွင် ထီအိုအဖြစ် ပထမဆုံးအဓိကဇာတ်ကောင်အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-04-21 |title=มุมที่ใครหลายคนไม่เคยรู้ &quot;บุ๊ค กษิดิ์เดช&quot; เคยหมดไฟกับการทำงาน เเต่มีสิ่งนี้มาฮีลใจ |url=https://www.tnnthailand.com/entertainment/144363/ |access-date=2025-07-06 |publisher=TNN Thailand |language=th}}&lt;/ref&gt; နှစ်ဦးစလုံးသည် ''ForceBook'' အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရပြီး ပူးတွဲပရောဂျက်များစွာကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Baroli |first=Marianna |date=2023-05-24 |title=Thai World: Meet Force and Book |url=https://www.panorama.it/attualita/thai-force-book-gmmtv-interview |access-date=2025-06-23 |website=Panorama |language=it-IT}}&lt;/ref&gt; ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွင် ၎င်းတို့နှစ်ဦး မိတ်မဆက်မီက ၎င်းတို့သည် သူငယ်တန်းမှ အထက်တန်းအထိ တစ်ကျောင်းတည်းတွင် တက်ရောက်ခဲ့သော ရင်းနှီးသော သူငယ်ချင်းများ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-01-25 |title=มิตรภาพตั้งแต่อนุบาล-ม.6 “ฟอส-บุ๊ค” เคยถือป้ายงานโรงเรียนด้วยกัน |url=https://www.daradaily.com/news/135378/read/ |access-date=2025-07-06 |publisher=Daradaily |language=th}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၃ခုနှစ်တွင် ကာဆီဒက်သည် ''A Boss and a Babe'' တွင် e-sports လုပ်ငန်းတွင် ထူးချွန်ရန် ရည်ရွယ်ထားသော gamerတစ်ဦးဖြစ်သည့် &quot;ချေ&quot;အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော်လည်း သူ၏အထက်လူကြီး Gun ( Jiratchapong Srisang )က သူ့အား ထူးဆန်းသောအလုပ်များ ပေးအပ်သည့် ကုမ္ပဏီတစ်ခုတွင် အလုပ်သင်လုပ်ရသောအခါ မမျှော်လင့်ထားသော စိန်ခေါ်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-02-25 |title=“ฟอส-บุ๊ค” ประกบคู่อีกครั้งในซีรีส์ “ชอกะเชร์คู่กันต์ A Boss and a Babe”เตรียมลงจอ 3 มี.ค.นี้ |url=https://mobile.daradaily.com/news/124311 |access-date=2025-07-06 |publisher=Daradaily |language=th}}&lt;/ref&gt; ထိုနှစ်တွင်ပင် နှစ်ဦးစလုံးသည် ''[[Our Skyy|Our Skyy 2]]'' တွင် ၎င်းတို့၏ အခန်းကဏ္ဍများကို ပြန်လည်ပါဝင်ခဲ့ပြီး ''Only Friends'' တွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-10-30 |title=เฟิร์ส-ข้าวตัง, ฟอส-บุ๊ค, นีโอ-มาร์ค, ลูกจัน ยกทีมปิดโรงลุ้นตอนจบ Only Friends Final EP |url=https://www.sanook.com/movie/158295/ |access-date=2025-07-06 |publisher=Sanook |language=th}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ကဆီဒက်သည် ''Only Boo!'' &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-04-09 |title=รู้จัก 7 นักแสดง แค่ที่แกง Only Boo! ซีรีส์บอยเลิฟทาง GMM |url=https://entertainment.trueid.net/detail/mbwxgv11DDkz |access-date=2025-07-06 |publisher=Sanook |language=th}}&lt;/ref&gt; နှင့် ''Peaceful Property'' တို့တွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခြင်းဖြင့် သူ၏သရုပ်ဆောင်လုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး Jiratchapong Srisang နှင့်အတူ ''Perfect 10 Liners'' (2024) တွင်လည်း အဓိကဇာတ်ဆောင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-01-27 |title=&quot;ฟอส-บุ๊ค, เพิร์ธ-แซนต้า&quot; นำทีมฟิน &quot;Perfect 10 Liners Mid Term&quot; เต็มอิ่มทุกโมเมนต์ |url=https://www.sanook.com/movie/179611/ |access-date=2025-07-06 |publisher=Sanook |language=th}}&lt;/ref&gt;

သူ့၏သရုပ်ဆောင်အလုပ်တွေအပြင် ရုပ်မြင်သံကြားဇာတ်လမ်းတွဲတွေအတွက် တေးသံများစွာကို သီဆိုခဲ့ပါသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-10 |title=บุ๊ค กษิดิ์เดช โชว์ความหวานผ่านเพลง มีเธอนี่แหละดี คว้า ฟอส เติมความฟิน! |url=https://music.trueid.net/th-th/detail/oMRmp9NReGmP |access-date=2025-07-06 |publisher=TrueID |language=th}}&lt;/ref&gt; သူသည် အမှတ်တံဆိပ်အမျိုးမျိုးနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေမှာလည်း ပါဝင်ခဲ့ပါသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် အီတလီနိုင်ငံ၊ မီလန်မြို့၌ ကျင်းပသည့် Milan Menswear Fall/Winter 2024–2025တွင် Jiratchapong Srisangနှင့်အတူ Dolce&amp;Gabbana ပါတီကို တက်ရောက်ခဲ့ပါသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-01-17 |title=หล่อเท่สะเทือนมิลาน! 5 หนุ่มฮอต GMMTV &quot;วิน-เจมีไนน์-โฟร์ท-ฟอส-บุ๊ค&quot; |url=https://entertainment.trueid.net/detail/PEZgZl7RvXXq |access-date=2025-07-06 |publisher=Sanook |language=th}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်ကာတွန်းဇာတ်လမ်း ''Detective Conan: One-eyed Flashback ကို'' ထိုင်းဗားရှင်းတွင် Inspector Rikuo Hasebe အဖြစ် အသံသရုပ်ဆောင်ခြင်းဖြင့် အသံသရုပ်ဆောင်အဖြစ် ပွဲဦးထွက်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-04-18 |title=สุดจะปัง! 'บุ๊ค - เฌอปราง‘ เตรียมเดบิวต์เป็นนักพากย์เสียงครั้งแรกใน “โคนัน เดอะมูฟวี่ 28: ปริศนาภาพติดตามรณะ” |url=https://www.mintmagth.com/story/conan-the-movie-cherprang-kasibook/ |access-date=2025-07-06 |publisher=Mint Magazine Thailand |language=th}}&lt;/ref&gt; ထို့နောက် ''Love Out Loud Fan Fest 2025: Lovemosphere'' ဖျော်ဖြေပွဲတွင်လည်း အဓိကအနုပညာရှင်တစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-05-19 |title=‘LOVE OUT LOUD FAN FEST 2025’ 11 คู่จิ้นเสิร์ฟโชว์เต็มอิ่ม 2 วัน ติดเทรนด์โลก ‘อันดับ 1’ |url=https://www.bangkokbiznews.com/pr-news/lifestyle/entertainment/1181011 |access-date=2025-07-06 |publisher=Bangkok Biz News |language=th}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကားချက်များ ==
&lt;references /&gt;
[[ကဏ္ဍ:GMMTV အနုပညာရှင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၉၆ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာနှင့် ကွဲပြားသော ဖော်ပြချက်တိုများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဖော်ပြချက်တို ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]]
[[ကဏ္ဍ:ထိုင်းဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]]</text>
      <sha1>ibkoto080n9cupbjnomz3qdoma6z698</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဆီလာပါဒီ ဂိုပီနာသာဝါမီ ဘုရားကျောင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288956</id>
    <revision>
      <id>1042109</id>
      <timestamp>2026-07-04T15:38:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ကောင်းခန့်ကျော်</username>
        <id>106432</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:ta:Special:Redirect/revision/4327655|சீலப்பாடி கோபிநாதசாமி கோயில்]]&quot; စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်</comment>
      <origin>1042109</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4375" sha1="0vxb1sm0hmw83rz07udkr755o8rfspn" xml:space="preserve">{{தகவற்பெட்டி இந்துக் கோயில்|name=அருள்மிகு கோபிநாதசாமி கோவில்|image=|image_alt=|caption=|pushpin_map=|map_caption=|latd=|latm=|lats=|latNS=|longd=|longm=|longs=|longEW=|coordinates_region=IN|coordinates_display=|வேறு_பெயர்கள்=|முறையான_பெயர்=|நாடு=[[இந்தியா]]|மாநிலம்=[[தமிழ்நாடு]]|மாவட்டம்=[[திண்டுக்கல் மாவட்டம்|திண்டுக்கல்]]|அமைவிடம்=[[சீலப்பாடி]], திண்டுக்கல் வட்டம்&lt;ref name=&quot;form1&quot;&gt;{{cite web |title=தமிழகத் திருக்கோவில்கள் தரவுத் தொகுதி 1 |url=http://www.tamilvu.org/library/thirukkovil/Coimbatore/Form1.html |publisher=[[தமிழ் இணையக் கல்விக்கழகம்]]|accessdate=பெப்ரவரி 19, 2017}}&lt;/ref&gt;|அஞ்சல்_குறியீடு=624005|சட்டமன்றம்_தொகுதி=[[திண்டுக்கல் (சட்டமன்றத் தொகுதி)|திண்டுக்கல்]]|மக்களவை_தொகுதி=[[திண்டுக்கல் மக்களவைத் தொகுதி|திண்டுக்கல்]]|elevation_m=|மூலவர்=கோபிநாதர்|தாயார்=|உற்சவர்=|உற்சவர்_தாயார்=|Direction_posture=|கோயில்_குளம்=|Vimanam=|Poets=|Prathyaksham=|சிறப்புத்_திருவிழாக்கள்=|கட்டடக்கலை=|கோயில்கள்_எண்ணிக்கை=|birth_place_of=|கல்வெட்டுகள்=|கட்டிய_நாள்=பத்தொன்பதாம் நூற்றாண்டு{{கூடுதல் சான்று தேவை (கோயில்)}}|அமைத்தவர்=|இணையத்தளம்=}}'''ဆီလာပါဒီ ဂိုပီနာသဝါမီဘုရားကျောင်း'''သည် [[တမီးလ်နာဒူပြည်နယ်|တမီးလ်နာဒူးပြည်နယ်]] ၊ ဒင်ဒီဂူးခရိုင်၊ ဆီလာပါဒီတွင်တည်ရှိသော ပေရူမယ်ဘုရားကျောင်းတစ်ခုဖြစ်သည် ။ 

== သမိုင်း ==
ဤဘုရားကျောင်းက ၁၉ ရာစုကတည်းက ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ &lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B; ''[[ဝီကီပီးဒီးယား:ကိုးကားချက် လိုအပ်သည်|&lt;span title=&quot;This claim needs references to reliable sources.&quot;&gt;ကိုးကားချက် လိုအပ်သည်&lt;/span&gt;]]'' &amp;#x5D;&lt;/sup&gt;

== ဘုရားကျောင်းဖွဲ့စည်းပုံ ==
ဘုရားကျောင်းတွင် ဂိုပီနတ်၏ ဘုရားကျောင်း တည်ရှိသည်။ ဘုရားကျောင်းကို အဓိကဘုရားကျောင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီး ဟိန္ဒူရန်ပုံငွေဌာန၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိသည်။ ၎င်းကို မျိုးရိုးမလိုက်သော ဂေါပကအဖွဲ့မှ စီမံခန့်ခွဲသည်။ &lt;ref name=&quot;form2&quot;&gt;{{Cite web |title=தமிழகத் திருக்கோவில்கள் தரவுத் தொகுதி 2 |url=http://www.tamilvu.org/library/thirukkovil/Coimbatore/Form2.html |access-date=பெப்ரவரி 19, 2017 |publisher=[[தமிழ் இணையக் கல்விக்கழகம்]]}}&lt;/ref&gt;

== ပူဇာများ ==
ဤဘုရားကျောင်းတွင် ရာသီအလိုက် ပူဇော်ပွဲတစ်ခု ကျင်းပသည်။

== ကိုးကားချက်များ ==
 {{Reflist}}</text>
      <sha1>0vxb1sm0hmw83rz07udkr755o8rfspn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Myintryamhtwe</title>
    <ns>3</ns>
    <id>288957</id>
    <revision>
      <id>1042111</id>
      <timestamp>2026-07-04T16:25:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1042111</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8540" sha1="t0y8id0zql5ts3ajqt80y8fo3vw8jup" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Myintryamhtwe ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၆:၂၅၊ ၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>t0y8id0zql5ts3ajqt80y8fo3vw8jup</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ:Aung Myint Myat MM</title>
    <ns>2</ns>
    <id>288958</id>
    <revision>
      <id>1042115</id>
      <timestamp>2026-07-04T18:12:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aung Myint Myat MM</username>
        <id>145152</id>
      </contributor>
      <comment>Borden Technology Corporation</comment>
      <origin>1042115</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3292" sha1="jutojo0t1a51rkdwj61jckm6h22d9mi" xml:space="preserve">{{Infobox company
| name               = Borden Technology Corporation
| native_name        = 博敦電子股份有限公司
| type               = Private
| industry           = Gaming equipment, iGaming, Slot machines, Sweepstakes software
| founded            = 1989 (Kaohsiung, Taiwan)
| headquarters       = No. 2, Lane 55, Wanxing Street, Sanmin District, Kaohsiung City 807, Taiwan
| area_served        = Worldwide
| products           = Video slot machines, Video roulette, Fish games, Video poker, Arcade game boards, HTML5 platforms, Sweepstakes systems
| revenue            = US$2.5–5 million (annual)
| homepage           = {{URL|https://www.borden.com.tw}}
}}

'''Borden Technology Corporation''' ({{lang-zh|博敦電子股份有限公司}}) is a [[Taiwanese]] manufacturer of gaming equipment and software based in [[Kaohsiung]]. The company specializes in video slot machines, arcade game boards, and sweepstakes software platforms. It has been a member of the [[Association of Gaming Equipment Manufacturers]] (AGEM) since July 2010.

== History ==
Borden Technology Corporation was established in [[Kaohsiung]], Taiwan, in 1989, according to company records, or in 1991 as cited by AGEM. The company initially focused on arcade game development and entered the Chinese amusement market in 1992 with the launch of ''ATT POKER''. In 2006, Borden released ''HUGA'', a jungle-themed 9-line VGA slot machine that became one of its most recognized products in the amusement and sweepstakes industries.

== Products ==
Borden Technology designs and manufactures a range of gaming products, including:&lt;ref name=&quot;alibaba&quot;&gt;[https://bordentech.en.alibaba.com/ BORDEN TECHNOLOGY CORPORATION: Company Overview]. Alibaba.com.&lt;/ref&gt;

* Video slot games (5-reel and multi-line)
* Video roulette and video poker games
* Fish arcade games (online platforms with API integration)
* Horse race simulation games
* Sweepstakes software systems
* HTML5 and mobile gaming platforms
* Amusement With Payout (AWP) game boards

=== Notable Games ===
* '''''HUGA''''' (2006) – A 9-line VGA slot machine with jungle-themed animated graphics and multiple bonus rounds, including a rock-paper-scissors feature.
* '''''ATT POKER''''' (1990) – An early poker-based arcade game.
* '''''Star 97''''' (1990) – A slot machine product line.
* '''''Genie''''' – A coin-betting casino slot machine.
* '''''Jungle Island''''' – A video slot game.
* '''''Monkey King''''' – A video slot gambling game board.
* '''''Pan Jin Lian''''' – A video slot gambling game board.
* '''''Chameleon''''' – A 15-reel, 9-line slot game.
* '''''Jackpot Duck''''' – A slot game series.

== Trade Shows ==
Borden Technology has participated in major international gaming industry exhibitions, including:
* [[Global Gaming Expo]] (G2E) – 2008, 2009
* [[G2E Asia]] – 2009 (Macau)
* [[International Gaming Expo]] (IGE) – 2009, 2010
* [[Big Africa Summit]] – 2017 (Betting and iGaming Africa Summit, Booth No. 1028)

== Memberships ==
* [[Association of Gaming Equipment Manufacturers]] (AGEM) – Member since July 2010

== See also ==
* [[Slot machine]]
* [[Gaming in Taiwan]]
* [[iGaming]]
* [[Sweepstakes]]

== References ==
{{reflist}}

== External links ==
* {{Official website|https://www.borden.com.tw}}</text>
      <sha1>jutojo0t1a51rkdwj61jckm6h22d9mi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1042120</id>
      <parentid>1042115</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T18:44:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aung Myint Myat MM</username>
        <id>145152</id>
      </contributor>
      <comment>အသုံးပြုသူစာမျက်နှာ အသစ်ဖန်တီးခြင်း - ကိုယ်ရေးအကျဉ်းနှင့် ကျွမ်းကျင်မှုနယ်ပယ်များ ဖော်ပြခြင်း</comment>
      <origin>1042120</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5542" sha1="cnv8cblp9ud8i3r24h63tarsltp20c5" xml:space="preserve">== အကြောင်း ==
ကျွန်ုပ်မှာ '''Aung Myint Myat''' ဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်မြို့ (အရှေ့ဒဂုံ) တွင် နေထိုင်လျက်ရှိပါသည်။ ကျွန်ုပ်သည် ဝီကီပီးဒီးယားတွင် နည်းပညာ၊ အင်တာနက်အုပ်ချုပ်မှု၊ ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ရေးသားနေသူ တစ်ဦးဖြစ်ပါသည်။

== ဘာသာစကားများ ==
* မြန်မာဘာသာ - မိခင်ဘာသာစကား
* အင်္ဂလိပ်ဘာသာ - အလုပ်လုပ်နိုင်သော အဆင့်

== ကျွမ်းကျင်မှုနယ်ပယ်များ ==
* ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေး ှင့် ကွန်ရက်လုံခြုံရေး (APNIC Academy Certified)
* Cloud Computing - Alibaba Cloud Infrastructure Management (Apsara Clouder Certified)
* FinTech လုံခြုံရေးနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေပေးချေမှုစနစ်များ
* အင်တာနက်အုပ်ချုပ်မှု (Internet Governance)
* IT အကြံပေးလုပ်ငန်းများနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်ပြောင်းလဲမှု
* ဝဘ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု (HTML, CSS, PHP, Bootstrap, WordPress)
* E-commerce Platform Development
* Enterprise Email Systems, Cloud PBX, SMS Gateway Integration

== ဝီကီပီးဒီးယား ပါဝင်မှု ==
ကျွန်ုပ်သည် အောက်ပါအကြောင်းအရာများကို ဦးစားပေး တည်းဖြတ်ရေးသားသွားပါမည်:
* နည်းပညာနှင့် ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများ
* မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒစ်ဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု
* အင်တာနက်အုပ်ချုပ်မှုနှင့် မူဝါဒရေးရာများ
* ICT နှင့် ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာများ
* FinTech နှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေပေးချေမှုစနစ်များ

== လက်ရှိလုပ်ဆောင်ချက်များ ==
* '''ICANN'''  NCUC တွင် Individual Member (Asia Pacific) အဖြစ် ၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီလမှစ၍ တာဝန်ယူထားပါသည်။
* '''Zinyaw Fortunate Technologies''' တွင် Executive Director အဖြစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလမှစ၍ လုပ်ကိုင်နေပါသည်။
* ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေး၊ Cloud Solutions နှင့် FinTech လုံခြုံရေးတို့တွင် အထူးပြုထားပါသည်။
* ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေကြေးလိမ်လည်မှုများကို စုံစမ်းစစ်ဆေးပြီး မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် (CBM) နှင့် ဆိုက်ဘာရာဝတ်မှုတိုက်ဖျက်ရေးာနသို့ အစီရင်ခံခြင်း။

== ပညာရေး ==
* '''Mawlamyine University''' - Bachelor of Arts in Psychology (၂၀၀၈-၂၀၁၀)

== လက်မှတ်များနှင့် အသိအမှတ်ပြုမှုများ ==
* '''UNDP''' - Legal and Regulatory Environment for MSMEs in Myanmar (ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆)
* '''UNESCO''' - ICT Essentials Course for Teachers (အောက်တိုဘာ ၂၀၅)
* '''ICANN NCUC''' - Individual Member (Asia Pacific) (ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆)
* '''Athena Global Education''' - Executive Diploma in Business Communication (အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃)
* '''Alison''' - Diploma in Computer Networking (ဒီဇင်ဘာ ၂၀၃)
* '''Alison''' - Diploma in E-commerce Development (ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃)
* '''Google Digital Garage''' - Basics of Digital Marketing
* '''APNIC Academy''' - Cybersecurity Fundamentals
* '''Alibaba Cloud''' - Apsara Clouder Certification (FinTech Solution)
* '''DisasterReady.org''' - Humanitarian Basics Certificate (ဧပြီ ၂၀၂၄)

== ဆက်သွယ်ရန် ==
* အီးမေးလ်: amm@zinyawhost.com

== စိတ်ဝင်စားမှုများ ==
* နည်းပညာ
* ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေး
* အင်တာနက်
* ကွန်ပျူတာ

----
&lt;small&gt;''ဤအသုံးပြုသူစာမျက်နှာသည် ကိုယ်ရေးအကျဉ်းအတွက်သာ ဖြစ်ပြီး၊ ကုမ္ပဏီကြော်ငြာသဘော မဆောင်ပါ။''&lt;/small&gt;</text>
      <sha1>cnv8cblp9ud8i3r24h63tarsltp20c5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1042123</id>
      <parentid>1042120</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T18:54:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aung Myint Myat MM</username>
        <id>145152</id>
      </contributor>
      <comment>အသုံးပြုသူစာမျက်နှာ ပြည့်စုံအောင် ပြင်ဆင်ခြင်း</comment>
      <origin>1042123</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5623" sha1="m799hi29evslfiellr9hugmaff0anic" xml:space="preserve">== အကြောင်း ==
ကျွန်ုပ်မှာ '''Aung Myint Myat''' ဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်မြို့ (အရှေ့ဒဂုံ) တွင် နေထိုင်လျက်ရှိပါသည်။ ကျွန်ုပ်သည် ဝီကီပီးဒီးယားတွင် နည်းပညာ၊ အင်တာနက်အုပ်ချုပ်မှု၊ ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ရေးသားနေသူ တစ်ဦးဖြစ်ပါသည်။

== ဘာသာစကားများ ==
* မြန်မာဘာသာ - မိခင်ဘာသာစကား
* အင်္ဂလိပ်ဘာသာ - အလုပ်လုပ်နိုင်သော အဆင့်

== ကျွမ်းကျင်မှုနယ်ပယ်များ ==
* ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးနှင့် ကွန်ရက်လုံခြုံရေး (APNIC Academy Certified)
* Cloud Computing - Alibaba Cloud Infrastructure Management (Apsara Clouder Certified)
* FinTech လုံခြုံရေးနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေပေးချေမှုစနစ်များ
* အင်တာနက်အုပ်ချုပ်မှု (Internet Governance)
* IT အကြံပေးလုပ်ငန်းများနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်ပြောင်းလဲမှု
* ဝဘ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု (HTML, CSS, PHP, Bootstrap, WordPress)
* E-commerce Platform Development
* Enterprise Email Systems, Cloud PBX, SMS Gateway Integration

== ဝီကီပီးဒီးယား ပါဝင်မှု ==
ကျွန်ုပ်သည် အောက်ပါအကြောင်းအရာများကို ဦးစားပေး တည်းဖြတ်ရေးသားသွားပါမည်:
* နည်းပညာနှင့် ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများ
* မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒစ်ဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု
* အင်တာနက်အုပ်ချုပ်မှုနှင့် မူဝါဒရေးရာများ
* ICT နှင့် ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာများ
* FinTech နှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေပေးချေမှုစနစ်များ

== လက်ရှိလုပ်ဆောင်ချက်များ ==
* '''ICANN''' ၏ Non-Commercial Users Constituency (NCUC) တွင် Individual Member (Asia Pacific) အဖြစ် ၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီလမှစ၍ တာဝန်ယူထားပါသည်။
* '''Zinyaw Fortunate Technologies''' တွင် Executive Director အဖြစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလမှစ၍ လုပ်ကိုင်နေပါသည်။
* ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေး၊ Cloud Solutions နှင့် FinTech လုံခြုံရေးတို့တွင် အထူးပြုထားပါသည်။
* ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေကြေးလိမ်လည်မှုများကို စုံစမ်းစစ်ဆေးပြီး မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် (CBM) နှင့် ဆိုက်ဘာရာဇဝတ်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဌာနသို့ အစီရင်ခံခြင်း။

== ပညာရေး ==
* '''Mawlamyine University''' - Bachelor of Arts in Psychology (၂၀၀၈-၂၀၁၀)

== လက်မှတ်များနှင့် အသိအမှတ်ပြုမှုများ ==
* '''UNDP''' - Legal and Regulatory Environment for MSMEs in Myanmar (ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆)
* '''UNESCO''' - ICT Essentials Course for Teachers (အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅)
* '''ICANN NCUC''' - Individual Member (Asia Pacific) (ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆)
* '''Athena Global Education''' - Executive Diploma in Business Communication (အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃)
* '''Alison''' - Diploma in Computer Networking (ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃)
* '''Alison''' - Diploma in E-commerce Development (ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃)
* '''Google Digital Garage''' - Basics of Digital Marketing
* '''APNIC Academy''' - Cybersecurity Fundamentals
* '''Alibaba Cloud''' - Apsara Clouder Certification (FinTech Solution)
* '''DisasterReady.org''' - Humanitarian Basics Certificate (ဧပြီ ၂၀၂၄)

== ဆက်သွယ်ရန် ==
* အီးမေးလ်: amm@zinyawhost.com

== စိတ်ဝင်စားမှုများ ==
* နည်းပညာ
* ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေး
* အင်တာနက်
* ကွန်ပျူတာ
* Cloud Computing
* FinTech

----
&lt;small&gt;''ဤအသုံးပြုသူစာမျက်နှာသည် ကိုယ်ရေးအကျဉ်းအတွက်သာ ဖြစ်ပြီး၊ ကုမ္ပဏီကြော်ငြာသဘော မဆောင်ပါ။''&lt;/small&gt;</text>
      <sha1>m799hi29evslfiellr9hugmaff0anic</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Borden Technology Corporation</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288959</id>
    <revision>
      <id>1042122</id>
      <timestamp>2026-07-04T18:50:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aung Myint Myat MM</username>
        <id>145152</id>
      </contributor>
      <comment>Borden Technology Corporation အတွက် စတင်ရေးသားခြင်း။</comment>
      <origin>1042122</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3292" sha1="jutojo0t1a51rkdwj61jckm6h22d9mi" xml:space="preserve">{{Infobox company
| name               = Borden Technology Corporation
| native_name        = 博敦電子股份有限公司
| type               = Private
| industry           = Gaming equipment, iGaming, Slot machines, Sweepstakes software
| founded            = 1989 (Kaohsiung, Taiwan)
| headquarters       = No. 2, Lane 55, Wanxing Street, Sanmin District, Kaohsiung City 807, Taiwan
| area_served        = Worldwide
| products           = Video slot machines, Video roulette, Fish games, Video poker, Arcade game boards, HTML5 platforms, Sweepstakes systems
| revenue            = US$2.5–5 million (annual)
| homepage           = {{URL|https://www.borden.com.tw}}
}}

'''Borden Technology Corporation''' ({{lang-zh|博敦電子股份有限公司}}) is a [[Taiwanese]] manufacturer of gaming equipment and software based in [[Kaohsiung]]. The company specializes in video slot machines, arcade game boards, and sweepstakes software platforms. It has been a member of the [[Association of Gaming Equipment Manufacturers]] (AGEM) since July 2010.

== History ==
Borden Technology Corporation was established in [[Kaohsiung]], Taiwan, in 1989, according to company records, or in 1991 as cited by AGEM. The company initially focused on arcade game development and entered the Chinese amusement market in 1992 with the launch of ''ATT POKER''. In 2006, Borden released ''HUGA'', a jungle-themed 9-line VGA slot machine that became one of its most recognized products in the amusement and sweepstakes industries.

== Products ==
Borden Technology designs and manufactures a range of gaming products, including:&lt;ref name=&quot;alibaba&quot;&gt;[https://bordentech.en.alibaba.com/ BORDEN TECHNOLOGY CORPORATION: Company Overview]. Alibaba.com.&lt;/ref&gt;

* Video slot games (5-reel and multi-line)
* Video roulette and video poker games
* Fish arcade games (online platforms with API integration)
* Horse race simulation games
* Sweepstakes software systems
* HTML5 and mobile gaming platforms
* Amusement With Payout (AWP) game boards

=== Notable Games ===
* '''''HUGA''''' (2006) – A 9-line VGA slot machine with jungle-themed animated graphics and multiple bonus rounds, including a rock-paper-scissors feature.
* '''''ATT POKER''''' (1990) – An early poker-based arcade game.
* '''''Star 97''''' (1990) – A slot machine product line.
* '''''Genie''''' – A coin-betting casino slot machine.
* '''''Jungle Island''''' – A video slot game.
* '''''Monkey King''''' – A video slot gambling game board.
* '''''Pan Jin Lian''''' – A video slot gambling game board.
* '''''Chameleon''''' – A 15-reel, 9-line slot game.
* '''''Jackpot Duck''''' – A slot game series.

== Trade Shows ==
Borden Technology has participated in major international gaming industry exhibitions, including:
* [[Global Gaming Expo]] (G2E) – 2008, 2009
* [[G2E Asia]] – 2009 (Macau)
* [[International Gaming Expo]] (IGE) – 2009, 2010
* [[Big Africa Summit]] – 2017 (Betting and iGaming Africa Summit, Booth No. 1028)

== Memberships ==
* [[Association of Gaming Equipment Manufacturers]] (AGEM) – Member since July 2010

== See also ==
* [[Slot machine]]
* [[Gaming in Taiwan]]
* [[iGaming]]
* [[Sweepstakes]]

== References ==
{{reflist}}

== External links ==
* {{Official website|https://www.borden.com.tw}}</text>
      <sha1>jutojo0t1a51rkdwj61jckm6h22d9mi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1042129</id>
      <parentid>1042122</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T19:59:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aung Myint Myat MM</username>
        <id>145152</id>
      </contributor>
      <comment>Borden Technology Corporation ဆောင်းပါးကို မြန်မာဘာသာဖြင့် ပြည့်စုံစွာ ပြန်လည်ရေးသားခြင်း - inline citations များ ထည့်သွင်းခြင်း၊ independent sources ၉ ခု ကိုးကားခြင်း</comment>
      <origin>1042129</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10795" sha1="ht1kfp2svmvljvatv9xlvl1c70ydpci" xml:space="preserve">{{Infobox company
| name               = ဘော်ဒန်နည်းပညာ ကော်ပိုရေးရှင်း
| native_name        = 博敦電子股份有限公司
| type               = Private
| industry           = ဂိမ်းကိရိယာ၊ iGaming၊ Slot စက်များ၊ Sweepstakes ဆော့ဖ်ဝဲ
| founded            = ၁၉၈၉
| location           = Kaohsiung, Taiwan
| area_served        = ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း
| products           = Video slot စက်များ၊ Video roulette၊ Fish games၊ Video poker၊ Arcade game boards၊ HTML5 platforms
| revenue            = US$2.5–5 သန်း (နှစ်စဉ်)
| website            = {{URL|https://www.borden.com.tw}}
}}

'''ဘော်ဒန်နည်းပညာ ကော်ပိုရေးရှင်း''' ({{lang-zh|博敦電子股份有限公司}}; {{lang-en|Borden Technology Corporation}}) သည် [[ထိုင်ဝမ်]]နိုင်ငံ၊ [[Kaohsiung]]မြို့အခြေစိုက် ဂိမ်းကိရိယာနှင့် ဆော့ဖ်ဝဲလ် ထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကုမ္ပဏီသည် video slot စက်များ၊ arcade game boards များနှင့် sweepstakes ဆော့ဖ်ဝဲလ် ပလက်ဖောင်းများကို အထူးပြု ထုတ်လုပ်လျက်ရှိပြီး၊ ၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လမှစ၍ [[Association of Gaming Equipment Manufacturers]] (AGEM) ၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;AGEM2010&quot;&gt;{{Cite press release |title=Association of Gaming Equipment Manufacturers (AGEM) Announces 11 New Members |url=https://www.globenewswire.com/news-release/2010/07/19/1001956/0/en/ |publisher=GlobeNewswire |date=2010-07-19 |access-date=2026-07-05}}&lt;/ref&gt;

== သမိုင်းကြောင်း ==
ဘော်ဒန်နည်းပညာ ကော်ပိုရေးရှင်းကို ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ၊ Kaohsiung မြို့တွင် ၁၉၈၉ ခုနှစ်၌ တည်ထောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;AGEM2010&quot; /&gt; ကုမ္ပဏီသည် ကနဦးတွင် arcade ဂိမ်းဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို အာရုံစိုက်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ''ATT POKER'' ဂိမ်းကို မိတ်ဆက်ကာ တရုတ်နိုင်ငံ၏ အပန်းဖြေရေးဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Arcade&quot;&gt;{{Cite web |title=Huga (2006) - Slot Machine by Borden Technology Corp. |url=https://www.arcade-history.com/?n=huga&amp;page=detail&amp;id=40567 |work=Arcade History |access-date=2026-07-05}}&lt;/ref&gt; ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ဘော်ဒန်သည် ''HUGA'' ဟုခေါ်သော jungle ပုံစံ 9-line VGA slot စက်ကို ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် အပန်းဖြေရေးနှင့် sweepstakes လုပ်ငန်းများတွင် အထင်ရှားဆုံး ထုတ်ကုန်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Arcade&quot; /&gt;

၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် ဘော်ဒန်နည်းပညာသည် ဂိမ်းကိရိယာ ထုတ်လုပ်သူများနှင့် ဂိမ်းလုပ်ငန်းသုံး ပစ္စည်းပေးသွင်းသူများကို ကိုယ်စားပြုသော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်ရေးအသင်းဖြစ်သည့် AGEM ၏ အဖွဲ့ဝင်အသစ် ၁၁ ဦးအနက် တစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;AGEM2010&quot; /&gt;

== ထုတ်ကုန်များ ==
ဘော်ဒန်နည်းပညာသည် အောက်ပါ ဂိမ်းထုတ်ကုန်အမျိုးအစားများကို ဒီဇိုင်းရေးဆွဲပြီး ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်-&lt;ref name=&quot;alibaba&quot;&gt;{{Cite web |title=BORDEN TECHNOLOGY CORPORATION: Company Overview |url=https://bordentech.en.alibaba.com/ |publisher=Alibaba.com |access-date=2026-07-05}}&lt;/ref&gt;

* Video slot ဂိမ်းများ (5-reel နှင့် multi-line)
* Video roulette နှင့် video poker ဂိမ်းများ
* Fish arcade ဂိမ်းများ (API integration ပါဝင်သော online ပလက်ဖောင်းများ)
* မြင်းပြိုင် စီမူးလေးရှင်း ဂိမ်းများ
* Sweepstakes ဆော့ဖ်ဝဲလ် စနစ်များ
* HTML5 နှင့် မိုဘိုင်းဂိမ်း ပလက်ဖောင်းများ
* Amusement With Payout (AWP) game boards များ

=== ထင်ရှားသော ဂိမ်းများ ===
* '''''HUGA''''' (၂၀၀၆) - Jungle ပုံစံ animated graphics နှင့် rock-paper-scissors feature အပါအဝင် bonus rounds များစွာပါဝင်သော 9-line VGA slot စက်။&lt;ref name=&quot;Arcade&quot; /&gt;
* '''''ATT POKER''''' (၁၉၉၀) - အစောပိုင်း poker-based arcade ဂိမ်း။&lt;ref name=&quot;Arcade&quot; /&gt;
* '''''Star 97''''' (၁၉၉၀) - Slot စက် ထုတ်ကုန်အစုအဝေး။
* '''''Genie''''' - ဒင်္ဂါးထည့်ကစားရသော casino slot စက်။
* '''''Jungle Island''''' - Video slot ဂိမ်း။
* '''''Monkey King''''' - Video slot gambling game board။
* '''''Chameleon''''' - 15-reel၊ 9-line slot ဂိမ်း။
* '''''Jackpot Duck''''' - Slot ဂိမ်းအစုအဝေး။

== ပြပွဲများ ==
ဘော်ဒန်နည်းပညာသည် အောက်ပါ နိုင်ငံတကာ ဂိမ်းလုပ်ငန်း ပြပွဲကြီးများတွင် ပါဝင်ပြသခဲ့သည်-
* [[Global Gaming Expo]] (G2E) - ၂၀၀၈၊ ၂၀၀၉&lt;ref name=&quot;GamingMeets&quot;&gt;{{Cite web |title=Global Gaming Expo (G2E) 2009 Exhibitors |url=https://www.gamingmeets.com/event/global-gaming-expo-g2e-2009/ |work=GamingMeets |date=2009-11-19 |access-date=2026-07-05}}&lt;/ref&gt;
* [[G2E Asia]] - ၂၀၀၉ (မကာအို)&lt;ref name=&quot;Yogonet&quot;&gt;{{Cite news |title=Borden Technology presentó sus productos en la feria de Macao |url=https://www.yogonet.com/ru/international/sitemap/gt/sitemap-2009-06/ |work=Yogonet International |date=2009-06 |access-date=2026-07-05}}&lt;/ref&gt;
* [[International Gaming Expo]] (IGE) - ၂၀၀၉၊ ၂၀၁၀
* BiG Africa Supershow - ၂၀၁၇ (Betting and iGaming Africa Summit၊ Booth No. 1028)&lt;ref name=&quot;FocusGN&quot;&gt;{{Cite news |title=BiG Africa Supershow reveals details |url=https://focusgn.com/big-africa-supershow-reveals-details |work=Focus Gaming News |date=2017-10-27 |access-date=2026-07-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Slotegrator&quot;&gt;{{Cite news |title=TOP 15 gambling events of autumn 2017 |url=https://slotegrator.pro/gambling_news/top-15-gambling-events-of-autumn-2017.html |work=Slotegrator |date=2017-08-29 |access-date=2026-07-05}}&lt;/ref&gt;

== အဖွဲ့ဝင်မှုများ ==
* [[Association of Gaming Equipment Manufacturers]] (AGEM) - ၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လမှစ၍ အဖွဲ့ဝင်&lt;ref name=&quot;AGEM2010&quot; /&gt;

== ဈေးကွက်များ ==
ဘော်ဒန်နည်းပညာသည် ပြည်တွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ ဈေးကွက်များကို ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။ ကုမ္ပဏီ၏ အချက်အလက်များအရ ဈေးကွက်အလိုက် ဝင်ငွေဖြန့်ဝေမှုမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်-&lt;ref name=&quot;alibaba&quot; /&gt;

* ပြည်တွင်းဈေးကွက် - ၂၀%
* တောင်အမေရိက - ၂၀%
* အရှေ့ဥရောပ - ၁၀%
* အရှေ့တောင်အာရှ - ၁၀%
* အရှေ့အာရှ - ၁၀%
* မြောက်အမေရိက - ၁၀%
* အလယ်အမေရိက - ၁၀%
* မြောက်ဥရောပ - ၅%
* အနောက်ဥရောပ - ၅%

ကုမ္ပဏီ၏ ဝန်ထမ်းများသည် အင်္ဂလိပ်၊ တရုတ်၊ စပိန်၊ ဂျပန်နှင့် ပေါ်တူဂီ ဘာသာစကားများကို ပြောဆိုနိုင်ကြပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ ဖောက်သည်များကို ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။

== ထုတ်ကုန်သစ်များ ==
ဘော်ဒန်နည်းပညာ၏ ''Royal Club'' video roulette ဂိမ်းကို dual-screen single player ပုံစံအဖြစ် ရရှိနိုင်ပြီး၊ virtual multiplayer ပုံစံအဖြစ်ပါ ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;InterGame&quot;&gt;{{Cite news |title=Multiplayer Royal Club released |url=https://www.intergameonline.com/land-based-gaming/news/multiplayer-royal-club-released |work=InterGame Online |access-date=2026-07-05}}&lt;/ref&gt;

== ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် ==
* [[Slot machine]]
* [[Gaming in Taiwan]]
* [[iGaming]]
* [[Sweepstakes]]

== ကိုးကားချက်များ ==
{{reflist|30em}}

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* {{Official website|https://www.borden.com.tw}}

[[အမျိုးအစား:ထိုင်ဝမ် ကုမ္ပဏီများ]]
[[အမျိုးအစား:ဂိမ်းကိရိယာ ထုတ်လုပ်သူများ]]
[[အမျိုးအစား:Kaohsiung အခြေစိုက် ကုမ္ပဏီများ]]
[[အမျိုးအစား:၁၉၈၉ တွင် တည်ထောင်သော ကုမ္ပဏီများ]]
[[အမျိုးအစား:ထိုင်ဝမ် ဗီဒီယိုဂိမ်း ကုမ္ပဏီများ]]</text>
      <sha1>ht1kfp2svmvljvatv9xlvl1c70ydpci</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1042154</id>
      <parentid>1042129</parentid>
      <timestamp>2026-07-05T06:56:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>{{delete|Test page}}</comment>
      <origin>1042154</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10816" sha1="luywoq8smoie4yfb9nhv18c50iqcxrp" xml:space="preserve">{{delete|Test page}}
{{Infobox company
| name               = ဘော်ဒန်နည်းပညာ ကော်ပိုရေးရှင်း
| native_name        = 博敦電子股份有限公司
| type               = Private
| industry           = ဂိမ်းကိရိယာ၊ iGaming၊ Slot စက်များ၊ Sweepstakes ဆော့ဖ်ဝဲ
| founded            = ၁၉၈၉
| location           = Kaohsiung, Taiwan
| area_served        = ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း
| products           = Video slot စက်များ၊ Video roulette၊ Fish games၊ Video poker၊ Arcade game boards၊ HTML5 platforms
| revenue            = US$2.5–5 သန်း (နှစ်စဉ်)
| website            = {{URL|https://www.borden.com.tw}}
}}

'''ဘော်ဒန်နည်းပညာ ကော်ပိုရေးရှင်း''' ({{lang-zh|博敦電子股份有限公司}}; {{lang-en|Borden Technology Corporation}}) သည် [[ထိုင်ဝမ်]]နိုင်ငံ၊ [[Kaohsiung]]မြို့အခြေစိုက် ဂိမ်းကိရိယာနှင့် ဆော့ဖ်ဝဲလ် ထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကုမ္ပဏီသည် video slot စက်များ၊ arcade game boards များနှင့် sweepstakes ဆော့ဖ်ဝဲလ် ပလက်ဖောင်းများကို အထူးပြု ထုတ်လုပ်လျက်ရှိပြီး၊ ၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လမှစ၍ [[Association of Gaming Equipment Manufacturers]] (AGEM) ၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;AGEM2010&quot;&gt;{{Cite press release |title=Association of Gaming Equipment Manufacturers (AGEM) Announces 11 New Members |url=https://www.globenewswire.com/news-release/2010/07/19/1001956/0/en/ |publisher=GlobeNewswire |date=2010-07-19 |access-date=2026-07-05}}&lt;/ref&gt;

== သမိုင်းကြောင်း ==
ဘော်ဒန်နည်းပညာ ကော်ပိုရေးရှင်းကို ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ၊ Kaohsiung မြို့တွင် ၁၉၈၉ ခုနှစ်၌ တည်ထောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;AGEM2010&quot; /&gt; ကုမ္ပဏီသည် ကနဦးတွင် arcade ဂိမ်းဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို အာရုံစိုက်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ''ATT POKER'' ဂိမ်းကို မိတ်ဆက်ကာ တရုတ်နိုင်ငံ၏ အပန်းဖြေရေးဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Arcade&quot;&gt;{{Cite web |title=Huga (2006) - Slot Machine by Borden Technology Corp. |url=https://www.arcade-history.com/?n=huga&amp;page=detail&amp;id=40567 |work=Arcade History |access-date=2026-07-05}}&lt;/ref&gt; ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ဘော်ဒန်သည် ''HUGA'' ဟုခေါ်သော jungle ပုံစံ 9-line VGA slot စက်ကို ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် အပန်းဖြေရေးနှင့် sweepstakes လုပ်ငန်းများတွင် အထင်ရှားဆုံး ထုတ်ကုန်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Arcade&quot; /&gt;

၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် ဘော်ဒန်နည်းပညာသည် ဂိမ်းကိရိယာ ထုတ်လုပ်သူများနှင့် ဂိမ်းလုပ်ငန်းသုံး ပစ္စည်းပေးသွင်းသူများကို ကိုယ်စားပြုသော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်ရေးအသင်းဖြစ်သည့် AGEM ၏ အဖွဲ့ဝင်အသစ် ၁၁ ဦးအနက် တစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;AGEM2010&quot; /&gt;

== ထုတ်ကုန်များ ==
ဘော်ဒန်နည်းပညာသည် အောက်ပါ ဂိမ်းထုတ်ကုန်အမျိုးအစားများကို ဒီဇိုင်းရေးဆွဲပြီး ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်-&lt;ref name=&quot;alibaba&quot;&gt;{{Cite web |title=BORDEN TECHNOLOGY CORPORATION: Company Overview |url=https://bordentech.en.alibaba.com/ |publisher=Alibaba.com |access-date=2026-07-05}}&lt;/ref&gt;

* Video slot ဂိမ်းများ (5-reel နှင့် multi-line)
* Video roulette နှင့် video poker ဂိမ်းများ
* Fish arcade ဂိမ်းများ (API integration ပါဝင်သော online ပလက်ဖောင်းများ)
* မြင်းပြိုင် စီမူးလေးရှင်း ဂိမ်းများ
* Sweepstakes ဆော့ဖ်ဝဲလ် စနစ်များ
* HTML5 နှင့် မိုဘိုင်းဂိမ်း ပလက်ဖောင်းများ
* Amusement With Payout (AWP) game boards များ

=== ထင်ရှားသော ဂိမ်းများ ===
* '''''HUGA''''' (၂၀၀၆) - Jungle ပုံစံ animated graphics နှင့် rock-paper-scissors feature အပါအဝင် bonus rounds များစွာပါဝင်သော 9-line VGA slot စက်။&lt;ref name=&quot;Arcade&quot; /&gt;
* '''''ATT POKER''''' (၁၉၉၀) - အစောပိုင်း poker-based arcade ဂိမ်း။&lt;ref name=&quot;Arcade&quot; /&gt;
* '''''Star 97''''' (၁၉၉၀) - Slot စက် ထုတ်ကုန်အစုအဝေး။
* '''''Genie''''' - ဒင်္ဂါးထည့်ကစားရသော casino slot စက်။
* '''''Jungle Island''''' - Video slot ဂိမ်း။
* '''''Monkey King''''' - Video slot gambling game board။
* '''''Chameleon''''' - 15-reel၊ 9-line slot ဂိမ်း။
* '''''Jackpot Duck''''' - Slot ဂိမ်းအစုအဝေး။

== ပြပွဲများ ==
ဘော်ဒန်နည်းပညာသည် အောက်ပါ နိုင်ငံတကာ ဂိမ်းလုပ်ငန်း ပြပွဲကြီးများတွင် ပါဝင်ပြသခဲ့သည်-
* [[Global Gaming Expo]] (G2E) - ၂၀၀၈၊ ၂၀၀၉&lt;ref name=&quot;GamingMeets&quot;&gt;{{Cite web |title=Global Gaming Expo (G2E) 2009 Exhibitors |url=https://www.gamingmeets.com/event/global-gaming-expo-g2e-2009/ |work=GamingMeets |date=2009-11-19 |access-date=2026-07-05}}&lt;/ref&gt;
* [[G2E Asia]] - ၂၀၀၉ (မကာအို)&lt;ref name=&quot;Yogonet&quot;&gt;{{Cite news |title=Borden Technology presentó sus productos en la feria de Macao |url=https://www.yogonet.com/ru/international/sitemap/gt/sitemap-2009-06/ |work=Yogonet International |date=2009-06 |access-date=2026-07-05}}&lt;/ref&gt;
* [[International Gaming Expo]] (IGE) - ၂၀၀၉၊ ၂၀၁၀
* BiG Africa Supershow - ၂၀၁၇ (Betting and iGaming Africa Summit၊ Booth No. 1028)&lt;ref name=&quot;FocusGN&quot;&gt;{{Cite news |title=BiG Africa Supershow reveals details |url=https://focusgn.com/big-africa-supershow-reveals-details |work=Focus Gaming News |date=2017-10-27 |access-date=2026-07-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Slotegrator&quot;&gt;{{Cite news |title=TOP 15 gambling events of autumn 2017 |url=https://slotegrator.pro/gambling_news/top-15-gambling-events-of-autumn-2017.html |work=Slotegrator |date=2017-08-29 |access-date=2026-07-05}}&lt;/ref&gt;

== အဖွဲ့ဝင်မှုများ ==
* [[Association of Gaming Equipment Manufacturers]] (AGEM) - ၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လမှစ၍ အဖွဲ့ဝင်&lt;ref name=&quot;AGEM2010&quot; /&gt;

== ဈေးကွက်များ ==
ဘော်ဒန်နည်းပညာသည် ပြည်တွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ ဈေးကွက်များကို ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။ ကုမ္ပဏီ၏ အချက်အလက်များအရ ဈေးကွက်အလိုက် ဝင်ငွေဖြန့်ဝေမှုမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်-&lt;ref name=&quot;alibaba&quot; /&gt;

* ပြည်တွင်းဈေးကွက် - ၂၀%
* တောင်အမေရိက - ၂၀%
* အရှေ့ဥရောပ - ၁၀%
* အရှေ့တောင်အာရှ - ၁၀%
* အရှေ့အာရှ - ၁၀%
* မြောက်အမေရိက - ၁၀%
* အလယ်အမေရိက - ၁၀%
* မြောက်ဥရောပ - ၅%
* အနောက်ဥရောပ - ၅%

ကုမ္ပဏီ၏ ဝန်ထမ်းများသည် အင်္ဂလိပ်၊ တရုတ်၊ စပိန်၊ ဂျပန်နှင့် ပေါ်တူဂီ ဘာသာစကားများကို ပြောဆိုနိုင်ကြပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ ဖောက်သည်များကို ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။

== ထုတ်ကုန်သစ်များ ==
ဘော်ဒန်နည်းပညာ၏ ''Royal Club'' video roulette ဂိမ်းကို dual-screen single player ပုံစံအဖြစ် ရရှိနိုင်ပြီး၊ virtual multiplayer ပုံစံအဖြစ်ပါ ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;InterGame&quot;&gt;{{Cite news |title=Multiplayer Royal Club released |url=https://www.intergameonline.com/land-based-gaming/news/multiplayer-royal-club-released |work=InterGame Online |access-date=2026-07-05}}&lt;/ref&gt;

== ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် ==
* [[Slot machine]]
* [[Gaming in Taiwan]]
* [[iGaming]]
* [[Sweepstakes]]

== ကိုးကားချက်များ ==
{{reflist|30em}}

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* {{Official website|https://www.borden.com.tw}}

[[အမျိုးအစား:ထိုင်ဝမ် ကုမ္ပဏီများ]]
[[အမျိုးအစား:ဂိမ်းကိရိယာ ထုတ်လုပ်သူများ]]
[[အမျိုးအစား:Kaohsiung အခြေစိုက် ကုမ္ပဏီများ]]
[[အမျိုးအစား:၁၉၈၉ တွင် တည်ထောင်သော ကုမ္ပဏီများ]]
[[အမျိုးအစား:ထိုင်ဝမ် ဗီဒီယိုဂိမ်း ကုမ္ပဏီများ]]</text>
      <sha1>luywoq8smoie4yfb9nhv18c50iqcxrp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-38045-88</title>
    <ns>3</ns>
    <id>288960</id>
    <revision>
      <id>1042127</id>
      <timestamp>2026-07-04T19:25:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1042127</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8546" sha1="pvtqoudv775ye1gfwng2sckykluf58o" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-38045-88 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၉:၂၅၊ ၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>pvtqoudv775ye1gfwng2sckykluf58o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-38259-49</title>
    <ns>3</ns>
    <id>288961</id>
    <revision>
      <id>1042131</id>
      <timestamp>2026-07-04T20:25:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1042131</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8546" sha1="ptbdrfvlcpci3sp2qmlkhtwdazqrekw" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-38259-49 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၂၀:၂၅၊ ၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>ptbdrfvlcpci3sp2qmlkhtwdazqrekw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရေဇွာမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288962</id>
    <revision>
      <id>1042138</id>
      <timestamp>2026-07-05T02:50:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>ရေဇွာမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ သည် မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) ကာလ ချင်း စစ်မြေပြင် အတွင်း ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ ရေဇွာမြို့တွင်</comment>
      <origin>1042138</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16624" sha1="fc1ioqegqiypd3d0c1wgt46svf2aksm" xml:space="preserve">{{Infobox military conflict
| conflict          = ရေဇွာမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof            = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]၏ [[ချင်း စစ်မြေပြင်]]
| date              = ၂၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ – ၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃
| place             = [[ရေဇွာမြို့]]၊ [[မတူပီမြို့နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]
| coordinates       = {{coord|21.6|N|93.6|E|display=inline,title}}
| map_type          = Myanmar
| latitude          = 21.6
| longitude         = 93.6
| map_size          = 250
| map_caption       = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ရေဇွာမြို့၏ တည်နေရာ
| map_label         = ရေဇွာ
| result            = ချင်းကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့များ အောင်မြင် (မြို့အား သိမ်းပိုက်နိုင်)
| combatant1        = {{flagdeco|MYA}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]
* {{flagicon image|Shoulder Sleeve of Myanmar Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)]]
| combatant2        = {{flagicon image|Chin National Army Flag.svg}} [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်|CNA]]
*ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ 
**(Zotung, Zophei, Lautu, Mara, Senthang, မတူပီ)
| commander1        = မသိရှိရ
| commander2        = မသိရှိရ
| strength1         = အင်အား ၆၀ ဝန်းကျင်
| strength2         = မသိရှိရ
| casualties1       = ၄၀ ဦး လက်နက်ချ
| casualties2       = ၄ ဦး ကျဆုံး
| notes             = ရေဇွာမြို့အား ၂၀၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၉ ရက် တွင် အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ချင်းပြည်နယ်တွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလအတွင်း ရိခေါဒါရ်မြို့၊ လိုင်လင်းပီမြို့တို့ကို ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားပြီး ရေဇွာမြို့သည် တတိယမြောက် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် မြို့ဖြစ်သည်။
| campaignbox       = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}}
}}

'''ရေဇွာမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] ကာလ [[ချင်း စစ်မြေပြင်]] အတွင်း [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[မတူပီမြို့နယ်]]၊ [[ရေဇွာမြို့]]တွင် [[တပ်မတော်]] နှင့် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] ဦးဆောင်သော ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစုတို့အကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ၄ ရက်အကြာ နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များက မြို့အား အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2023-12-02 |title=စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၄၀ခန့်ဖမ်းမိခဲ့သည့် ရေဇွာမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ မှတ်တမ်းများ ထုတ်ပြန် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2023/12/02/88289/ |access-date=2026-07-05 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=The 74 Media |date=2023-12-05 |title=&quot;ပြည်သူလူထုအတွက် ရေဇွာမြို့ကို သိမ်းခဲ့တာပါ&quot; - ဆလိုင်းထက်နီ (CNF/CNA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ) |url=https://www.youtube.com/watch?v=6qvtoL1AAmk |access-date=2026-07-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=admin |date=2023-11-29 |title=မတူပီခရိုင်ရှိ ရေဇွာမြို့ကို ချင်းကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် ၊ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၄၀ ဦး လက်နက်ချအညံ့ခံ |url=https://ayartimes.com/?p=28779 |access-date=2026-07-05 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== နောက်ခံအကြောင်းအရာ ==
၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာနက ထုတ်ပြန်သည့် အချက်အလက်များအရ ရေဇွာမြို့သည် ရပ်ကွက် ၄ ခု၊ အိမ်ခြေ ၅၂၀ ကျော်ရှိပြီး လူဦးရေ ၂၆၀၀ ကျော် နေထိုင်ကြသည်။ ရေဇွာမြို့၌ တပ်စွဲထားသည့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် အင်အားသည်  ၆၀ ဝန်းကျင်သာရှိပြီး အထူးသဖြင့် မြို့ရဲစခန်းနှင့် တပ်စခန်းကုန်းများတွင်သာ အခြေစိုက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=News |first=Mekong |date=2023-11-30 |title=ရေဇွာမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ စစ်သုံ့ပန်းတွေ ဖမ်းဆီးရမိပြီး လက်နက်ခဲယမ်း အများအပြားရ |url=https://mekongnewsmm.com/%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8/10568/ |access-date=2026-07-05 |website=Mekong News Myanmar |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-11-29 |title=Breaking News- ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီမြို့နယ်ရှိ ရေဇွာမြို့ကို ချင်းတော်လှန် ရေးတပ်များက အပြီးတိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://yktnews.com/2023/11/133588/ |access-date=2026-07-05 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}&lt;/ref&gt; 

ရေဇွာမြို့သည် ပြည်နယ်မြို့တော် ဟားခါးမြို့နှင့် မိုင် ၁၀၀ ကျော်ကွာဝေးပြီး မတူပီမြို့နှင့် မိုင် ၆၀ အကွာအဝေးတွင် တည်ရှိသည်။တိုက်ပွဲကာလအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ စစ်ကူအလွယ်တကူ ရောက်ရှိလာခြင်း မရှိသည့် တောင်တန်းထူထပ်ရာ နေရာတွင် တည်ရှိသည်။ရေဇွာမြို့သည် မတူပီနှင့် ဟားခါးမြို့ကြားတွင် တည်ရှိပြီး အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် ကူးလူးဆက်ဆံရေးအတွက် အရေးပါသည့် မြို့ဖြစ်ကာ ချင်းပြည်နယ်တွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလအတွင်း [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့]]နှင့် [[လိုင်လင်းပီမြို့]]တို့ကို ချင်းကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ရေဇွာမြို့သည် ချင်းပြည်နယ်တွင် တတိယမြောက် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် မြို့ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ချင်းပြည်နယ် ရေဇွာမြို့က စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းကို ချင်းဒေသကာကွယ်ရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန် |url=https://www.bnionline.net/mm/news-102495 |access-date=2026-07-05 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Watch |first=Dawei |date=2023-11-29 |title=ရေဇွာမြို့ကို ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ သိမ်းယူ |url=https://www.daweiwatch.com/29/11/2023/79888/ |access-date=2026-07-05 |website=Dawei Watch |language=en}}&lt;/ref&gt; 

== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် ==
၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့များက မြို့သိမ်းနိုင်ရေး စစ်စခန်းများကို စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဤတိုက်ပွဲကို  “ZZLMS စစ်ဆင်ရေး” ဟု အမည်ပေးပြီး [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] CNF/CNA ၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ZZLMS ညီနောင်ချင်းတပ်ဖွဲ့ဟုခေါ်သော CDF-Zotung, Zophei, CDF- Lautu ၊ CDF- Mara၊ CDF-Senthang နှင့် CDF မတူပီ ပူးပေါင်းတပ်များက  တိုက်ပွဲစတင်ပြီး ၄ ရက်အကြာ၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်း ၁၀ နာရီခန့်တွင် မြို့တွင်းရှိ စခန်းအားလုံးကို ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များက ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-11-29 |title=ရေဇွာမြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း ချင်းကာကွယ်ရေး ပူးပေါင်းတပ်တွေပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/chin-defense-joint-forces-occupied-rezua-11292023025307.html |access-date=2026-07-05 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;

== တိုက်ပွဲရလဒ် ==
မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲမစမီနှင့် တိုက်ပွဲကာလအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၁ ဦး လက်နက်ချခဲ့သည်။မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲမစမီ နိုဝင်ဘာ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ၁ ဦး၊ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ စတင်တိုက်ခိုက်သည့် ၂၆ ရက်နေ့တွင် ၃ ဦး၊ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ၇ ဦး လက်နက်ချခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး CNF/CNA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းထက်နီက ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီမြို့နယ် ရေဇွာ   မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၄၀ ကို အရှင်ဖမ်းမိခဲ့ပြီး၊၎င်းတို့သည် လက်နက်ချအညံ့ခံခဲ့သည့်အတွက် စစ်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ထုံလုပ်နည်းအရ ဆက်လက်ကိုင်တွယ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ရေဇွာမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၄၀ လက်နက်ချ |url=https://www.bnionline.net/mm/news-102511 |access-date=2026-07-05 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}&lt;/ref&gt;

တိုက်ပွဲအတွင်း CNF/CNA မှ ရဲဘော်တစ်ဦး၊ CDF Zotung မှ ရဲဘော် (၁) ဦး၊ CDF- Mara မှ ရဲဘော် (၁)ဦး၊ CDF-Lautu မှ (၁) ဦး စုစုပေါင်း (၄) ဦးတို့ ကျဆုံးခဲ့သည်၊ တပ်သား ၅ ဦးမှာ မစိုးရိမ်ရဒဏ်ရာများ ရရှိခဲ့သည်။ တပ်မတော်(လေ)ဘက်မှ လေကြောင်းဖြင့် မြို့တွင်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု အကြိမ် ၃၀ ခန့် ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် အဆောက်အအုံ ၆၀ ခန့် ပျက်စီးမှုရှိခဲ့သည်။ အရပ်သားပြည်သူများမှာ တိုက်ပွဲမစမီကတည်းက ဘေးလွတ်ရာသို့ ကြိုတင်တိမ်းရှောင်ခဲ့သဖြင့် အရပ်သားထိခိုက်မှု မရှိခဲ့ကြပေ။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2023-11-29 |title=ချင်းပြည်နယ်မှ တတိယမြောက်မြို့အဖြစ် ရေဇွာကို ကာကွယ်‌ရေးအဖွဲ့များသိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46153/ |access-date=2026-07-05 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== နောက်ဆက်တွဲအခြေအနေ ==
မြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များက နယ်မြေရှင်းလင်းရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို ပြန်လည်ဖော်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ရေဇွာမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းကို ချင်းတပ်ပေါင်းစု သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီးနောက် မြို့ကိုထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီဟုဆို |url=https://cjplatform.com/%e1%80%9b%e1%80%b1%e1%80%87%e1%80%bd%e1%80%ac%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%9b%e1%80%be%e1%80%ad-%e1%80%85%e1%80%85%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%85/ |access-date=2026-07-05 |website=cjplatform.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]</text>
      <sha1>fc1ioqegqiypd3d0c1wgt46svf2aksm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဒေါ်ရော်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288963</id>
    <revision>
      <id>1042139</id>
      <timestamp>2026-07-05T03:51:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38394-57</username>
        <id>145231</id>
      </contributor>
      <comment>what i think</comment>
      <origin>1042139</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22" sha1="kxg6hs5sjlkcai48c26h0wz92zjtq74" xml:space="preserve">i think it is a violin</text>
      <sha1>kxg6hs5sjlkcai48c26h0wz92zjtq74</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1042140</id>
      <parentid>1042139</parentid>
      <timestamp>2026-07-05T04:10:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>{{delete|Test page}}</comment>
      <origin>1042140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="68y6l2z9u2k2tircczc8a3nghr1vo6f" xml:space="preserve">{{delete|Test page}}

i think it is a violin</text>
      <sha1>68y6l2z9u2k2tircczc8a3nghr1vo6f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-38394-57</title>
    <ns>3</ns>
    <id>288964</id>
    <revision>
      <id>1042142</id>
      <timestamp>2026-07-05T04:26:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1042142</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8546" sha1="e2sijjwshvd3a3wweyg2ltsiq2v9b0b" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-38394-57 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၄:၂၆၊ ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>e2sijjwshvd3a3wweyg2ltsiq2v9b0b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288965</id>
    <revision>
      <id>1042143</id>
      <timestamp>2026-07-05T06:05:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>ရိခေါဒါရ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ သည် မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)၏ ချင်း စစ်မြေပြင် ကာလအတွင်း ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲနှင့် စစ်ရေးပဋိပက္ခများဖြစ်သည်</comment>
      <origin>1042143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23198" sha1="3vnszc091ltr23p9xo6qb68sqxo09r8" xml:space="preserve">{{Infobox military conflict 
| conflict          = ရိခေါဒါရ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲနှင့် ပဋိပက္ခများ 
| partof            = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]]၏ [[ချင်း စစ်မြေပြင်]] 
| date              = ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ – ၁၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ (မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ) &lt;br&gt; ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ – ၁၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ ( [[ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း တိုက်ပွဲ (၂၀၂၄-၂၀၂၅)|ချင်းလက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခ]]) 
| place             = [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့]]၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]] 
| result            = ၂၀၂၃: ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်။ &lt;br&gt; ၂၀၂၅: CNO/CNDF မှ ယာယီထိန်းချုပ်ပြီးနောက် ပြန်လည်ဆုတ်ခွာခဲ့။ 
| combatant1        = ၂၀၂၃:  
* {{flagdeco|MYA}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] 
**{{flagicon image|Shoulder Sleeve of Myanmar Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)]] 
| combatant2        = ၂၀၂၃/၂၀၂၅:  
* {{flagicon image|Chin National Army Flag.svg}} [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်|CNA]]  
**CDF – Zanniatram  
**People Defence Army (PDA) 
**CDF – Thantlang 
**CDF – Hualngoram ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များ 
| combatant3        = ၂၀၂၅:  
*{{flagicon image|CNO-CNDF Flag.svg}}[[ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်|CNO/CNDF]] 
** CDF-Hualngoram (CNF/CNA ပူးပေါင်းတပ်) 
| map_type          = Myanmar 
| map_label         = ရိခေါဒါရ်မြို့
| latitude          = 23.36 
| longitude         = 93.38 
| notes             = ရိခေါဒါရ်မြို့သည် ချင်းပြည်နယ်တွင် ပထမဦးဆုံး လွတ်မြောက်ခဲ့သည့် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးမြို့ဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း ပြန်လုခဲ့ကြသည့် မြို့လည်း ဖြစ်သည်။ 
| campaignbox       = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} 
}}
'''ရိခေါဒါရ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]]၏ [[ချင်း စစ်မြေပြင်]] ကာလအတွင်း [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့]]တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲနှင့် စစ်ရေးပဋိပက္ခများဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-11-13 |title=Breaking News- ချင်းပြည်နယ်၊ အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်မြို့ဖြစ်သော ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့ကို ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်များက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://yktnews.com/2023/11/131227/ |access-date=2026-07-05 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2023-11-14 |title=အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ် ရိခေါရ်ဒါမြို့ကို ချင်းကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/45227/ |access-date=2026-07-05 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt; 

၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]] ဦးဆောင်သော ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစုက တပ်မတော် တပ်စခန်းများထံမှ မြို့ကို ပထမဆုံး သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် CDF-Hualngoram တပ်ဖွဲ့က အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများအကြား နယ်မြေထိန်းချုပ်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ထိတွေ့တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် [[ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်|CNO/CNDF]] က မြို့ကို ဝင်ရောက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သော်လည်း ရက်ပိုင်းအကြာ ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သဖြင့် မြို့၏ အုပ်ချုပ်မှုမှာ ကာလတိုအတွင်း အပြောင်းအလဲများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့ကနေ CNO/CNDF တပ်ဖွဲ့တွေ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာ |url=https://cjplatform.com/%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%92%e1%80%ba%e1%80%81%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%92%e1%80%ab%e1%80%9b%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%80%e1%80%94%e1%80%b1-cno-cndf-%e1%80%90%e1%80%95/ |access-date=2026-07-05 |website=cjplatform.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

== နောက်ခံအကြောင်းအရာ ==
ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့သည် ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ဖလမ်းခရိုင်အတွင်း ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂,၅၈၀ ပေအမြင့်တွင် တည်ရှိသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်နှင့် နယ်စပ်ချင်း ထိစပ်နေပြီး မြန်မာ-အိန္ဒိယ နှစ်နိုင်ငံအကြား အဓိကကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ထင်ရှားသော အသည်းပုံ [[ရိဒ်ရေကန်]]မှာ မြို့၏ အမှတ်သင်္ကေတဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တီးတိန်-ရိဒ်ခေါဒါရ် နှင့် ဖလမ်း-ရိဒ်ခေါဒါရ် လမ်းပိုင်း၌ ကုန်တင်ကားများ ဖြတ်သန်း သွားလာခွင့် ခေတ္တ ပိတ်ထားမည် |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/social/%e1%80%90%e1%80%ae%e1%80%b8%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%94%e1%80%ba-%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%92%e1%80%ba%e1%80%81%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%92%e1%80%ab%e1%80%9b%e1%80%ba-%e1%80%94%e1%80%be%e1%80%84%e1%80%b7/ |access-date=2026-07-05 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ၂၀၂၃ ခုနှစ် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ==
၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့ ည ၁၁ နာရီခန့်တွင် ချင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက တပ်မတော် ၏ ရိဒ်ခေါဒါရ်တပ်စခန်းနှင့် တီအို (Tio) စစ်စခန်းတို့ကို တစ်ပြိုင်နက် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့အခြေစိုက် စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းနှစ်ခုကို CNA ၊ CDF – Zanniatram ၊ People Defence Army (PDA) ၊ CDF – Thantlang နှင့် ဒေသအခြေစိုက် CDF – Hualngoram ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များမှ နိုဝင်ဘာလ ၁၃ရက်နေ့တွင် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး မြို့ကိုထိန်းချုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။နိုဝင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်တံတားပေါ်၌ ချင်းအမျိုးသားအလံကို လွှင့်ထူနိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီး အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်တံတား၌ ချင်းအမျိုးသားအလံလွှင့်ထူ |url=https://burmese.dvb.no/post/624945 |access-date=2026-07-05 |website=DVB Burmese |language=en}}&lt;/ref&gt;

ယင်းနောက် လူထုလုံခြုံရေး ၊ ဒေသတည်ငြိမ်ရေးနှင့် အမှတ်(၂) အိန္ဒိယ-မြန်မာကုန်သွယ်မှုအဆင်ပြေစေရေးအတွက် ဒေသခံများကိုယ်တိုင် ဖော်ဆောင်သည့် ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့ ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ကို CNF နှင့်အတူ Hualngoram People Organization (HPO)တို့က ပူးတွဲအကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2023/11/23/8074|title=ချင်းပြည်နယ်တွင် ပထမဆုံးလွတ်မြောက်သည့် ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့တွင် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေး စတင်မည်ဟုဆို|work=Mizzima Burmese|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၆|date=၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

== နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များ ==
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလအတွင်း အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် အမှတ် (၂) ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းပေါ်ရှိ ရိဒ်-ဇိုခေါ်ထာရ် နယ်စပ်တံတား ပိတ်ဆို့မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဧပြီလ ၁၇ ရက်နေ့မှစတင်ကာ အသွားအလာများကို ကန့်သတ်ခဲ့ပြီးနောက်၊ ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့ ညနေ ၅ နာရီတွင် အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရ၏ လမ်းညွှန်ချက်အရ အာသံရိုင်ဖယ်တပ်ဖွဲ့က ကုန်သွယ်ရေးနှင့် လူအသွားအလာအားလုံးကို လုံးဝပိတ်ပင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-04-23 |title=ချင်းနဲ့ အိန္ဒိယ အကြား တံတားကို အိန္ဒိယက ပိတ်မယ်လို့ သတင်းထွက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crgy6l5jjnzo |access-date=2026-07-05 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

အဆိုပါ ဂိတ်ပိတ်ဆို့မှုကြောင့် ရိခေါဒါရ်မြို့နှင့် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ ဒေသခံများမှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံဘက်မှ တင်သွင်းသော စားသောက်ကုန်နှင့် လူသုံးကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရန် အခက်အခဲများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ဒေသတွင်း ကုန်ပစ္စည်းပြတ်လပ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာမည်ကို ဒေသခံများက စိုးရိမ်လျက်ရှိသည်။ အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရအနေဖြင့် လွတ်လပ်စွာ နယ်စပ်ဖြတ်သန်းသွားလာခွင့် (Free Movement Regime - FMR) ကို ဖျက်သိမ်းရန် ကြေညာထားသော်လည်း မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အစိုးရက ယင်းအမိန့်ကို ကန့်ကွက်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-04-22 |title=အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ် ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့က ရိဒ် - ဇိုခေါ်ထာရ်ဂိတ်ကို အိန္ဒိယဘက်ကပိတ် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/india-myanmar-border-04222024011022.html |access-date=2026-07-05 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;

== ၂၀၂၅ ခုနှစ် လက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း ပဋိပက္ခ ==
{{main|ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း တိုက်ပွဲ (၂၀၂၄-၂၀၂၅)}}
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့မှစတင်ကာ ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (၂) ဖွဲ့ဖြစ်သည့် CNO/CNDF နှင့် CDF-Hualngoram တို့အကြား ထိတွေ့တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် CNO/CNDF က ရိခေါဒါရ်မြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤပဋိပက္ခကြောင့် ဒေသခံပြည်သူ ၃,၀၀၀ ခန့်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။ ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှ ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးဆောင်အဖွဲ့က ကြားဝင်ညှိနှိုင်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=admin |date=2025-07-07 |title=ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့ကို CNO / CNDF က သိမ်းပိုက်ပြီး CNO / CNDF ဌာနချုပ်ကို CNF/A က ပြန်သိမ်းတယ်လို့ CNO/CNDF ကဆို - WWW.CHINWORLD.ORG |url=https://chinworld.org/2025/07/%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%92%e1%80%ba%e1%80%81%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%92%e1%80%ab%e1%80%9b%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af-cno-cndf-%e1%80%80/ |access-date=2026-07-05 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် CNO/CNDF တပ်ဖွဲ့များသည် ရိခေါဒါရ်မြို့မှ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့ပြီးနောက် CDF-Hualngoram တပ်ဖွဲ့က မြို့တွင်းသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ကာ နယ်မြေရှင်းလင်းရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် စစ်ဘေးရှောင် ပြည်သူများ နေရပ်ပြန်လာနိုင်ခဲ့ကြသည်။ နယ်စပ်တံတားကို အိန္ဒိယဘက်မှ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော်လည်း အရေးပေါ် ကျန်းမာရေးကိစ္စမှလွဲ၍ ကန့်သတ်ချက်များ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=admin |date=2025-07-03 |title=ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့အနီး CNDF နှင့် CDF ဟွားငိုးရမ်တို့ တိုက်ပွဲအပြင်းအထန်ဖြစ်ပွားနေ |url=https://ayartimes.com/?p=56183 |access-date=2026-07-05 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=admin |date=2025-05-20 |title=ရိဒ်ခေါ်ဒါရ်မြို့မှာ မျိုးနွယ်စုကြား အမုန်းတရားဖြန့်ဝေလှုံ့ဆော်သူတွေကို နောက်ထပ်မလုပ်ဖို့ ခေါ်ယူသတိပေးတာရှိကြောင်း CDF – Hualngoram ပြော - WWW.CHINWORLD.ORG |url=https://chinworld.org/2025/05/%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%92%e1%80%ba%e1%80%81%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%ba%e1%80%92%e1%80%ab%e1%80%9b%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-%e1%80%99%e1%80%bb/ |access-date=2026-07-05 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== စစ်ဘေးရှောင်အခြေအနေ ==
၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလအတွင်း ရိခေါဒါရ်မြို့၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများကြောင့် ဒေသခံပြည်သူ ၂,၀၀၀ ကျော်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဘက်သို့ စစ်ဘေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရသည်။ ၎င်းတို့သည် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ ဇော်ခေါသာ (Zokhawthar) ရွာတွင် ခိုလှုံခဲ့ရသည်။ တိုက်ပွဲများအတွင်း မြန်မာစစ်တပ်၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အနည်းဆုံး လူ ၁၇ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး ချမ်ဖိုင် (Champhai) ခရိုင်ရှိ ဆေးရုံများသို့ ပို့ဆောင်ကုသပေးခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာဌာန) |date=2023-11-14 |title=ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့တိုက်ပွဲကြောင့် ဒေသခံ နှစ်ထောင်ကျော် အိန္ဒိယနိုင်ငံဘက်တိမ်းရှောင် |url=https://burmese.voanews.com/a/chin-locals-refuge-india-due-to-fighting-pdf-cnf-and-military-council-troops/7353296.html |access-date=2026-07-05 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}&lt;/ref&gt;

ဇော်ခေါသာရွာတွင် ယခင်ကတည်းက စစ်ဘေးရှောင် ၆,၀၀၀ ခန့် ရှိနှင့်ပြီးဖြစ်ရာ ယခုထပ်မံရောက်ရှိလာသူများနှင့်အတူ ဒေသတွင်း စစ်ဘေးရှောင်ဦးရေမှာ ပိုမိုများပြားလာသည်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ပြည်ထဲရေးဌာန၏ စာရင်းများအရ မြန်မာနိုင်ငံသား စစ်ဘေးရှောင်စုစုပေါင်း ၃၁,၃၆၄ ဦးမှာ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ နေရာအနှံ့အပြားတွင် ခိုလှုံခဲ့ကြရသည်။အလားတူ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ချင်း လက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း ပဋိပက္ခကြောင့်လည်း ဒေသခံပြည်သူ ၃,၀၀၀ ခန့်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Nway |date=2025-07-16 |title=ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့ကနေ CNDF တပ်ဆုတ်သွားပြီး စစ်ဘေးရှောင် ထောင်နဲ့ချီ နေရပ်ပြန်လာ |url=https://shwepheemyay.org/news/local-news/cndf-withdraws-from-ridkhawdar-thousands-of-displaced-people-return-home/ |access-date=2026-07-05 |website=Shwe Phee Myay |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]</text>
      <sha1>3vnszc091ltr23p9xo6qb68sqxo09r8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Артëм Жеделëв</title>
    <ns>3</ns>
    <id>288966</id>
    <redirect title="အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Артем Ночевнов" />
    <revision>
      <id>1042145</id>
      <timestamp>2026-07-05T06:05:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vladimir Solovjev</username>
        <id>25454</id>
      </contributor>
      <comment>[[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Артëм Жеделëв]] စာမျက်နှာကို [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Артем Ночевнов]] သို့ Vladimir Solovjevက ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ &quot;[[Special:CentralAuth/Артëм Жеделëв|Артëм Жеделëв]]&quot; ကို &quot;[[Special:CentralAuth/Артем Ночевнов|Артем Ночевнов]]&quot; သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း</comment>
      <origin>1042145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="109" sha1="f7284g6i5pyd1sm24crfathgfufctmo" xml:space="preserve">#REDIRECT [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Артем Ночевнов]]</text>
      <sha1>f7284g6i5pyd1sm24crfathgfufctmo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dimar8650</title>
    <ns>3</ns>
    <id>288967</id>
    <redirect title="အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Богомерзъ" />
    <revision>
      <id>1042147</id>
      <timestamp>2026-07-05T06:10:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vladimir Solovjev</username>
        <id>25454</id>
      </contributor>
      <comment>[[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Dimar8650]] စာမျက်နှာကို [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Богомерзъ]] သို့ Vladimir Solovjevက ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ &quot;[[Special:CentralAuth/Dimar8650|Dimar8650]]&quot; ကို &quot;[[Special:CentralAuth/Богомерзъ|Богомерзъ]]&quot; သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း</comment>
      <origin>1042147</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="4oumjyotksklpfwjw83sgt26wv6c3m6" xml:space="preserve">#REDIRECT [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Богомерзъ]]</text>
      <sha1>4oumjyotksklpfwjw83sgt26wv6c3m6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကွိ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288968</id>
    <revision>
      <id>1042155</id>
      <timestamp>2026-07-05T07:56:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Phone Thway22</username>
        <id>137006</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the opening section from the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1359737734|Queed]]&quot;</comment>
      <origin>1042155</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1177" sha1="ezersry7tn4mh8cro8d498yegcyekas" xml:space="preserve">{{Infobox book|name=ကွိ|author=[[ဟန်နရီဆဒ္ဒနာဟာရီဆန်]]|language=အင်္ဂလိပ်|country=အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|genre=|publisher=[[Houghton Mifflin Harcourt|Houghton Mifflin Company]]||image=Queed cover.jpg|pub_date=မေလ၊ ၁၉၉၁ခုနှစ်|english_pub_date=|pages=430}}ကွိ သည် အမေရိကန်စာရေးဆရာ ဟန်နရီဆဒ္ဒနာဟာရီဆန်ရေးသားသော ၁၉၁၁ ခုနှစ်ထုတ် ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်ဖြစ်ပြီး ၁၉၁၁ ခုနှစ်အတွက် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် စတုတ္ထမြောက် အရောင်းရဆုံးစာအုပ် ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၁၃ ခုနှစ်ထုတ် ''VV's Eyes'' နှင့်အတူ [[Henry Sydnor Harrison|ဟာရီဆန်]] ၏ အကောင်းဆုံးဝတ္ထုများထဲမှ တစ်အုပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရသည်။</text>
      <sha1>ezersry7tn4mh8cro8d498yegcyekas</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1042156</id>
      <parentid>1042155</parentid>
      <timestamp>2026-07-05T07:59:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Phone Thway22</username>
        <id>137006</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ I added a Burmese connection</comment>
      <origin>1042156</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1346" sha1="o0xlnd9ruiu4msllcd512mj4imxh2ae" xml:space="preserve">{{Infobox book|name=ကွိ|author=[[ဟန်နရီဆဒ္ဒနာဟာရီဆန်]]|language=အင်္ဂလိပ်|country=အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|genre=|publisher=[[Houghton Mifflin Harcourt|Houghton Mifflin Company]]||image=Queed cover.jpg|pub_date=မေလ၊ ၁၉၉၁ခုနှစ်|english_pub_date=|pages=430}}ကွိ သည် အမေရိကန်စာရေးဆရာ ဟန်နရီဆဒ္ဒနာဟာရီဆန်ရေးသားသော ၁၉၁၁ ခုနှစ်ထုတ် ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်ဖြစ်ပြီး ၁၉၁၁ ခုနှစ်အတွက် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် စတုတ္ထမြောက် အရောင်းရဆုံးစာအုပ် ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၁၃ ခုနှစ်ထုတ် ''VV's Eyes'' နှင့်အတူ [[Henry Sydnor Harrison|ဟာရီဆန်]] ၏ အကောင်းဆုံးဝတ္ထုများထဲမှ တစ်အုပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရသည်။ ၁၉၇၅ခုနှစ်၌ စာရေးဆရာ ဝင်းတင်က မြန်မာဘာသာသို့ပြန်ဆိုခဲ့သည်။</text>
      <sha1>o0xlnd9ruiu4msllcd512mj4imxh2ae</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တွမ် ဘရိတ်ဒီ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288969</id>
    <revision>
      <id>1042157</id>
      <timestamp>2026-07-05T08:11:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Phone Thway22</username>
        <id>137006</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the opening section from the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1362233262|Tom Brady]]&quot;</comment>
      <origin>1042157</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3402" sha1="2wf5zsrmyt8iukh9j9qytc72gcjf5e6" xml:space="preserve">'''သောမတ်စ် အက်ဒွပ် ပက်ထရစ် ဘရိတ်ဒီ ဂျူနီယာ''' (၁၉၇၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွား) သည် အမေရိကန်‌ ကြေးစားအမေရိကန်ဘောလုံုး ကွာတာဘက်ခ် ဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်ပြီး နေရှင်နယ်ဖွတ်‌ဘောလိဂ်(NFL) တွင် ရာသီ ၂၃ ရာသီ ကစားခဲ့သည်။ သူဟာ သူ၏ ပထမဆုံး ရာသီ ၂၀ ကို New England Patriots အသင်းမှာ ကုန်ဆုံးခဲ့ပြီး ၂၀၀၁ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၁၉ ခုနှစ်အထိ အသင်းရဲ့ အဓိက ပံ့ပိုးကူညီသူ ဖြစ်ခဲ့ပါသည်။ သူ့၏ နောက်ဆုံးရာသီ သုံးရာသီမှာ Tampa Bay Buccaneers အသင်းအတွက် ကစားခဲ့ပါသည်။ Super Bowl ချန်ပီယံ ခုနစ်ကြိမ်ရရှိထားသူ ဘရိတ်ဒီ ကို သမိုင်းတစ်လျှောက် အကောင်းဆုံး quarterback အဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သတ်မှတ်ကြသည်။ 

မီချီဂန်ဝုလ်ဗာရင်းစ် အသင်းအတွက် ကောလိပ်ဘောလုံး ကစားပြီးနောက်၊ ဘရိတ်ဒီသည် ၂၀၀၀ NFL လူရွေးချယ်ပွဲ ၏ ဆဋ္ဌမအဆင့်တွင် Patriots မှ ၁၉၉ ယောက်မြောက်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရပြီး နောက်ပိုင်းတွင် NFL ၏ အကြီးမားဆုံး ရွေးချယ်ခံရသူ အဖြစ် နာမည်ကောင်းရရှိခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Cartelli |first=Lance |date=April 29, 2015 |title=25 of the greatest NFL Draft picks ever |url=http://www.cbssports.com/nfl/photos/25-of-the-best-nfl-draft-picks-of-all-time/25 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170222110448/http://www.cbssports.com/nfl/photos/25-of-the-best-nfl-draft-picks-of-all-time/25 |archive-date=February 22, 2017 |access-date=February 21, 2017 |publisher=CBS Interactive}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gaines |first=Cork |date=September 10, 2015 |title=How the Patriots pulled off the biggest steal in NFL history |url=http://www.businessinsider.com/patriots-tom-brady-draft-steal-2015-1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170222110733/http://www.businessinsider.com/patriots-tom-brady-draft-steal-2015-1 |archive-date=February 22, 2017 |access-date=February 21, 2017 |website=Business Insider}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Reineking |first=Jim |date=April 28, 2014 |title=Top all-time NFL draft steals |url=http://www.nfl.com/photoessays/0ap2000000344957 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170222112443/http://www.nfl.com/photoessays/0ap2000000344957 |archive-date=February 22, 2017 |access-date=February 21, 2017 |publisher=[[National Football League]]}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>2wf5zsrmyt8iukh9j9qytc72gcjf5e6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထရာဗစ်စ် ကယ်လ်စီ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288970</id>
    <revision>
      <id>1042158</id>
      <timestamp>2026-07-05T08:18:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Phone Thway22</username>
        <id>137006</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the opening section from the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1362601388|Travis Kelce]]&quot;</comment>
      <origin>1042158</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2635" sha1="ij426x0epqnqky1gm1gw13s4jf6f48c" xml:space="preserve">'''ထရာဗစ်စ်မိုက်ကယ်ကယ်လ်စီ''' ( {{IPAc-en|ˈ|k|ɛ|l|s|i}} {{Respell|KEL|see}} ; {{Efn|Kelce has stated that he pronounces his last name {{IPAc-en|ˈ|k|ɛ|l|s|i}} {{respell|KEL|see}}, as that is how his father pronounces it, although the rest of his father's side of the family pronounces it {{IPAc-en|k|ɛ|l|s}} {{respell|KELSS}}.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Rivera |first=Joe |date=July 16, 2021 |title=Travis Kelce continues to confuse everyone when it comes to his name pronunciation |url=https://www.sportingnews.com/us/nfl/news/travis-kelce-confuses-every-name-pronunciation/1b7nkt8rgopz018otwxv0o3ony |access-date=July 28, 2021 |website=Sporting News |quote=I say /ˈkɛlsi/ because that's what my father says. |archive-date=January 28, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220128145733/https://www.sportingnews.com/us/nfl/news/travis-kelce-confuses-every-name-pronunciation/1b7nkt8rgopz018otwxv0o3ony |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Kelce's brother, Jason, later elaborated that their father &quot;at some point&amp;nbsp;... got tired of correcting everyone calling him 'Kell-see.'&amp;nbsp;... And now I think we're both at the point where we're riding with Ed 'Kell-see{{'&quot;}}.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Zangaro |first=Dave |date=July 15, 2021 |title=Jason Kelce helps solve recent mystery about pronunciation of last name |url=https://www.nbcsports.com/philadelphia/eagles/eagles-jason-kelce-clears-how-pronounce-his-last-name |access-date=February 3, 2022 |publisher=NBC Sports |archive-date=May 12, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220512151144/https://www.nbcsports.com/philadelphia/eagles/eagles-jason-kelce-clears-how-pronounce-his-last-name |url-status=live }}&lt;/ref&gt;}} သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်) သည် အမျိုးသားဘောလုံးလိဂ် (NFL) မှ ကန်ဆက်စီးတီး ချီးဖ်စ် အသင်းအတွက် အမေရိကန် ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ဘောလုံး tight end ကစားသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၁၃အင်န်အပ်ဖ်အယ်လ်လူရွေးပွဲ၏ တတိယအဆင့်တွင် Chiefs မှ ရွေးချယ်ခံခဲ့ရပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အသင်းနှင့်အတူ စူပါဘိုးလ် LIV ၊ LVII နှင့် LVIII တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။</text>
      <sha1>ij426x0epqnqky1gm1gw13s4jf6f48c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝပ်ဗုဒ္ဓဓိဝါသ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288971</id>
    <revision>
      <id>1042160</id>
      <timestamp>2026-07-05T08:28:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ကောင်းခန့်ကျော်</username>
        <id>106432</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:th:Special:Redirect/revision/10987610|วัดพุทธาธิวาส]]&quot; စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်</comment>
      <origin>1042160</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1079" sha1="52ma53487tozhp8312zgjnueplmm0mb" xml:space="preserve">  

'''ဝပ်ဗုဒ္ဓထိဝါသ်'''သည်မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာ ဂိုဏ်း၏ တတိယတန်းစား တော်ဝင်ကျောင်းတိုက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ယလာပြည်နယ်၊ ပေတောင်ခရိုင်၊ ပေတောင်မြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။


'''၁၉၅၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ရက်ေ့'''တွင် '''ဝိသုင်္ခါမသီမာ''' (ဗိမာန်တော်၏ သီးသန့်သိမ်နယ်မြေ) တော်ဝင်အမိန့်ဖြင့် ပေးအပ်ခံခဲ့ရပြီး၊ '''၁၉၆၇ ခုနှစ် ဇွနပေတော ရက်နေ့'''တွင် '''ပတ်သီမာ''' (သိမ်နယ် သတ်မှတ်ခြင်း အခမ်းအနား) ကို ကျင်းပခဲ့သည်။ 

{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဝပ်]]</text>
      <sha1>52ma53487tozhp8312zgjnueplmm0mb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ချင်းမွန်းခရိုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288972</id>
    <revision>
      <id>1042161</id>
      <timestamp>2026-07-05T08:51:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ကောင်းခန့်ကျော်</username>
        <id>106432</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1347406098|Chiang Muan district]]&quot; စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်</comment>
      <origin>1042161</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12503" sha1="plzvz9r73o99hl99ue79nr3p13piexa" xml:space="preserve">'''ချင်းမွန်း'''( {{Langx|th|เชียงม่วน}},  {{Langx|nod|ᨩ᩠ᨿᨦᨾ᩠᩵ᩅᩁ}} &quot;ဇျင်မွရ်&quot;) သည် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ဖယာအိုပြည်နယ်တွင် တည်ရှိပြီး ၎င်း၏ သဘာဝအလှအပနှင့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများကြောင့် လူသိများသည်။ ၎င်းသည် ဖီပန်နမ်တောင်တန်းများအတွင်းတည်ရှိပြီး ခရိုင်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော ရေအရင်းအမြစ်ကို ပံ့ပိုးပေးသည့် ယွန်မြစ်၏ မူလနေရာဖြစ်သည်။ မြေမျက်နှာသွင်ပြင်သည် အများအားဖြင့် တောင်တန်းများဖြစ်ပြီး ထိုဒေသ၏ ရှုခင်းများကို အထောက်အကူပြုပြီး ထင်ရှားသော ဆွဲဆောင်မှုတစ်ခုဖြစ်သည့် ဒွိုင်ဖူးနန် အမျိုးသားဥယျာဉ် ပါဝင်သည်။

ခရိုင်ကို ခရိုင်ခွဲသုံးခု (တမ်ဘွန်)ဖြစ်သည့် ချင်းမွန်၊ ဘန်မန်းနှင့် ဆာ အဖြစ် ပိုင်းခြားထားပြီး ရွာ ၃၄ရွာ(မူဘန်)အဖြစ် ထပ်မံပိုင်းခြားထားသည်။ ဤအုပ်ချုပ်ရေးဌာနခွဲများသည် ခရိုင်၏ ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ရပ်ရွာလှုပ်ရှားမှုများတွင် အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။

'''ချင်းမွန်မြို့ရှိ အဓိကဆွဲဆောင်မှုများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်-'''

ဒွိုင်ဖူနန် အမျိုးသားဥယျာဉ်သည် ရေတံခွန်များ၊ လိုဏ်ဂူများနှင့် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲ (biodiversity) ကြွယ်ဝမှုကြောင့် လူသိများသော အမျိုးသားဥယျာဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ချင်းမွန်းဒိုင်နိုဆောပြတိုက်သည် ရှေးဦးသမိုင်းဘဝအကြောင်း ပညာပေးဗဟုသုတများကို ပံ့ပိုးပေးပြီး ဒိုင်နိုဆောရုပ်ကြွင်းများကို ပြသထားသည့် နေရာဖြစ်သည်။ ထိုခရိုင်၏ စီးပွားရေးသည် စိုက်ပျိုးရေးကို အခြေခံထားပြီး အထူးသဖြင့် စပါးစိုက်ပျိုးရေးသည် အလွန်အရေးပါသည်။ တိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေးနှင့် ဒေသထွက် လက်မှုထုတ်ကုန်များ ထုတ်လုပ်မှုတို့ကလည်း စီးပွားရေးကို အထောက်အကူပြုနေသည်။ 

== သမိုင်း ==
ချင်းမွန်းသည် မူလက [[ချင်းရိုင်ခရိုင်|ချင်းရိုင်ပြည်နယ်ရှိ]] ဘန်မူအန်းခရိုင်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည် (နောက်ပိုင်းတွင် ပုံခရိုင် ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်)။ ၁၉၆၉ခုနှစ် မေလ ၁၂ရက်နေ့တွင် ချင်းမွန်ခရိုင်ငယ် ( ''[[အမ်ဖေါ|ကင်းအမ်ဖိုး]]'')ကို ပုံခရိုင်၏ လက်အောက်ခံအဖြစ် ထည့်သွင်းတည်ထောင်ခဲ့ပြီး ချင်းမွန်နှင့် ဆာ''မြို့နယ်''နှစ်ခု ပါဝင်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite journal |date=May 20, 1969 |script-title=th:ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง แบ่งท้องที่ตั้งเป็นกิ่งอำเภอ |url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2512/D/044/1728.PDF |url-status=dead |journal=Royal Gazette |language=Thai |volume=86 |issue=44 ง |pages=1729 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120324104458/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2512/D/044/1728.PDF |archive-date=March 24, 2012}}&lt;/ref&gt; တတိယမြောက် ဘန်မန်းခရိုင်ခွဲကို ၁၉၇၀ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite journal |date=1 September 1970 |title=ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอเชียงคำ อำเภอพาน กิ่งอำเภอป่าแดด และกิ่งอำเภอเชียงม่วน จังหวัดเชียงราย |url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2513/D/083/2451.PDF |url-status=dead |journal=Royal Gazette |language=Thai |volume=87 |issue=83 ง |pages=2451–2463 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304122530/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2513/D/083/2451.PDF |archive-date=March 4, 2016}}&lt;/ref&gt;

၁၉၇၄ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ရက်နေ့တွင် ၎င်းကို ခရိုင်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် မကြာသေးမီက တည်ထောင်ခဲ့သော ဖယာအိုပြည်နယ်အတွင်းသို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite journal |date=28 March 1974 |script-title=th:พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอเขาวง อำเภอเชียงม่วน อำเภอดอนตาล อำเภอชาติตระการ อำเภอภูเรือ อำเภอเคียนซา อำเภอน้ำโสม อำเภอหนองวัวซอ และอำเภอน้ำยืน พ.ศ. ๒๕๑๗ |url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2517/A/054/30.PDF |url-status=dead |journal=Royal Gazette |language=Thai |volume=91 |issue=54 ก special issue&lt;!--ฉบับพิเศษ--&gt; |pages=30–33 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718004436/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2517/A/054/30.PDF |archive-date=July 18, 2011}}&lt;/ref&gt;

== ပထဝီဝင် ==
အိမ်နီးချင်းခရိုင်များမှာ (အနောက်ဘက်မှ လက်ယာရစ်လှည့်သည့် ခရိုင်) ဖြစ်သည်- ဖယာအိုပြည်နယ်ရှိ ဒုတ်ခမ်းတိုင်နှင့် ပုံ၊ [[နန်းပြည်နယ်|နန်းပြည်နယ်ရှိ]] ဘန်လူအန်နှင့် ဖရဲ့ပြည်နယ်ရှိ ဆောင်းတို့ဖြစ်သည်။

ဖီပန်နမ်တောင်တန်းများသည် ခရိုင်၏ ရှုခင်းကို လွှမ်းမိုးထားသည်။ ယွန်မြစ်သည် ထိုဒေသတွင် မြစ်ဖျားခံပြီး အရေးကြီးသော ရေအရင်းအမြစ်တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ဒွိုင်ဖူးနန် အမျိုးသားဥယျာဉ်သည် ချင်းမွန်ခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။

== အုပ်ချုပ်ရေး ==

=== ဗဟိုအုပ်ချုပ်ရေး ===
ချင်းမွန်ကို ခရိုင်ခွဲ ( ''[[တမ်ဘွန်]]'' )သုံးခုအဖြစ် ခွဲခြားထားပြီး၊ ၎င်းတို့ကို အုပ်ချုပ်ရေးရွာ ( ''[[မူးဘန်|မူဘန်]]'' ) ၃၄ ရွာအဖြစ် ထပ်မံခွဲခြားထားသည်။
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!စဉ်
! အမည်
! ထိုင်း
! ရွာများ
! ပေါ့ပ်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Population statistics 2014 |url=http://stat.dopa.go.th/stat/statnew/statTDD/views/showDistrictData.php?statType=1&amp;year=57&amp;rcode=56 |access-date=17 September 2015 |publisher=Department of Provincial Administration |language=Thai}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{0}} ၁။
|ချင်းမွန်း
| {{Lang|th|เชียงม่วน}}
| ၁၀
| ၇,၀၄၇
|-
| {{0}} ၂။
| ဘန်မန်း
| {{Lang|th|บ้านมาง}}
| ၁၁
| ၅,၇၉၁
|-
| {{0}} ၃။
| ဆာ
| {{Lang|th|สระ}}
| ၁၃
| ၆,၁၉၄
|}

=== ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေး ===
ခရိုင်တွင် မြို့နယ်ခွဲ မြူနီစီပယ် ( ''[[ဒေသပါလ|ထဲသဘန်တမ်ဘွန်]]'' ) တစ်ခုရှိသည်-

* ချင်းမွန်း(ထိုင်း: {{Lang|th|เทศบาลตำบลเชียงม่วน}} เชียงม่วน) ) ချင်းမွန်းခရိုင်ခွဲနှင့် ဘန်မန်းခရိုင်ခွဲ၏ အစိတ်အပိုင်းအချို့ ပါဝင်သည်။

ခရိုင်တွင် [[တမ်ဘွန်|ခရိုင်ခွဲအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့အစည်း (SAO)]] နှစ်ခုရှိသည်-

* ဘန်မန်း (ထိုင်း: {{Lang|th|องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านมาง}} )သည် ဘန်မန်းခရိုင်ခွဲ၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်။
* ဆာ (Thai: {{Lang|th|องค์การบริหารส่วนตำบลสระ}} ) ခရိုင်ခွဲ ဆာ ပါဝင်သည်။

== ကိုးကားချက်များ ==
{{Reflist}}

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==

* [http://www.amphoe.com/menu.php?mid=1&amp;am=383&amp;pv=32 amphoe.com]
* [https://web.archive.org/web/20070929093940/http://www.dnp.go.th/parkreserve/asp/style1/default.asp?npid=181&amp;lg=2 ဒွိုင်ဖူးနန် အမျိုးသားဥယျာဉ်]

* ချင်းမွန်မြို့၏ ဆွဲဆောင်မှုများ - Tripadvisor

* &quot;ချင်းမွန်ခရိုင်ကို စူးစမ်းလေ့လာပါ&quot; - [[Tourism Thailand|ထိုင်းနိုင်ငံခရီးသွားလုပ်ငန်း]]

* &quot;ဖယားပြည်နယ်ရှိ ချင်းမွန်ခရိုင်&quot; - [[Asia Travel Guide|အာရှခရီးသွားလမ်းညွှန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာနှင့် ကွဲပြားသော ဖော်ပြချက်တိုများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဖော်ပြချက်တို ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]]
[[ကဏ္ဍ:ခရိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းမွန်း]]
[[ကဏ္ဍ:ဘန်မန်း]]
[[ကဏ္ဍ:ဆာ ခရိုင်]]</text>
      <sha1>plzvz9r73o99hl99ue79nr3p13piexa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝပ် ရာဇဂရူး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288973</id>
    <revision>
      <id>1042162</id>
      <timestamp>2026-07-05T09:07:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ကောင်းခန့်ကျော်</username>
        <id>106432</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1350110158|Wat Ratchakhrue]]&quot; စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်</comment>
      <origin>1042162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7617" sha1="9nmrnxkgtmoek5x4bzfyaxf9hqrqmtx" xml:space="preserve">[[ဖိုင်:(2024)_วัดราชคฤห์วรวิหาร_เขตธนบุรี_กรุงเทพมหานคร_(8).jpg|thumb|ခေါင်မို]]
'''ဝပ် ရာဇဂရူး ဝိုရ်ဝိဟာရ်''' ( {{Langx|th|วัดราชคฤห์วรวิหาร}}; '''Wat Rajkrueh'''ဟုလည်း ရေးသားသည်)သည် [[ဘန်ကောက်မြို့]] သွန်ဘူရီဘက်ခြမ်းရှိ ''ဝိုရဝိဟန်'' အမျိုးအစား၊ တတိယအဆင့်တန်းရှိ တော်ဝင် [[ဝတ်ကျောင်း|ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝတ်ကျောင်း]] ဖြစ်သည်။

[[ဓနပုရီပြည်|ဓွန်ပုရီမင်းဆက်]]မတိုင်မီက တည်ဆောက်ခဲ့သော ရှေးဟောင်းကျောင်းတိုက်ကြီးသည် ၎င်း၏တည်နေရာကိုအစွဲပြု၍ ယခင်က ''ဝပ်ဘန်းယီရူးအာ'' ဟု အမည်တွင်ခဲ့သော်လည်း ဒေသခံများက [[မွန်လူမျိုး]] တစ်ဦးက တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် မွန်ရဟန်းများစွာ သီတင်းသုံးခဲ့သောကြောင့် ''ဝပ်မွန်'' ကျောင်းဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြပါသည်။

နောက်ပိုင်းတွင် ဓွန်ပုရီ (သွန်ပူရီ)ခေတ်တွင် [[တာကသိန|တပ်ဆင်]]ဘုရင်နှင့် ချောင်ဖရားဖရန့် ဖရာ့ကလန်(ဂုဏ်ထူးဆောင်)တို့သည် [[ရာမ ၁|ရာမဘုရင် ၁]] လက်ထက်တွင် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့ပြီး သုံးပြည်ထောင်ဝတ္ထုကို ထိုင်းဘာသာသို့ ပထမဆုံးပြန်ဆိုခဲ့သူဖြစ်ပြီး ဘုန်းကြီးကျောင်းကို ပြန်လည်ပြုပြင်မွမ်းမံကာ ဗုဒ္ဓ၏ ဓာတ်တော်များကို ဘုရားကျောင်း၏ [[စေတီပုထိုးများ|စေတီတော်]]တွင် ဌာပနာထားခဲ့သည်။ ယခုအခါ ''[[ဝိဟာရ]]'' ( [[၃၁-ဘုံ|တရားဟောရာ]] ) အဖြစ်အသုံးပြုသော အဓိက [[သိမ်|သိမ်တော်ခန်းမကြီး]]ကို တပ်ဆင်ဘုရင်၏ အထင်ရှားဆုံးနှင့် ထင်ရှားသော စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည့် ''ဖရားဖိချိုင်ဒပ်ဟက်''မှ တည်ဆောက်ခဲ့သောကြောင့် ဖရားဖိချိုင်ဒပ်ဟက်ဟု အမည်တွင်လေသည်။ သူ၏ အရိုးပြာများကိုလည်း ဤဘုရားကျောင်းတွင် ဂုဏ်ပြုသိမ်းဆည်းထားသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ စကြဝဠာဗေဒအပေါ် အခြေခံထားသော တောင်တုတစ်ခုဖြစ်သည့် ခေါမို (Khao Mo) သည် ထင်ရှားသော ဆောက်လုပ်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။

နောက်ပိုင်းတွင် ရာမဘုရင် (၁) သည် ဘုရားကျောင်းကို &quot;ဝပ်ရာဇဂရူး&quot;အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ [[ရာမ ၃|ရာမဘုရင် (၃)]]၏ နန်းစံကာလအတွင်း ဘုရားကျောင်းသည် ထပ်မံပြုပြင်မွမ်းမံခြင်းခံခဲ့ရသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Phathanothai |date=2025-05-06 |title=&quot;วัดราชคฤห์&quot; วัดดังฝั่งธน ชุมชนไทยมอญ อนุสรณ์พระยาพิชัย |url=https://travel.trueid.net/detail/yJNppb1Mrrb3#google_vignette |access-date=2020-05-29 |website=TrueID |language=thai}}&lt;/ref&gt;

ထို့အပြင်၊ ဘုရားကျောင်းရှေ့တွင် စီးဆင်းနေသော ဂလုံ ဘန်ကောက်ယိုင်တူးမြောင်းသည် ရောင်စုံငါးမန်း အုပ်ကြီးတစ်ခုအတွက် ဘေးမဲ့တောဖြစ်ပြီး ဧည့်သည်များသည် ပေါင်မုန့် သို့မဟုတ် ငါးစာဖြင့် ကျွေးမွေးနိုင်ပါသည်။ ဤနေရာသည် တာဖတ်ဖလူရပ်ကွက်ရှိ မနက်ခင်းဈေးတစ်ခုဖြစ်သည့် တာလတ် ဝပ်ကလန်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလည်းဖြစ်ပြီး အနီးနားရှိ ဘုရားကျောင်းဖြစ်သော ဝပ် ချန်ထာရမ် ဝိုရဝိဟန်(Wat Chantharam Worawihan)သို့မဟုတ် ''ဝပ်ကလန်''အဖြစ် ဒေလူသခံများကြားတွင် လူသိများပါသည်။ ဝပ်ရာဇဂရူးကျောင်းတည်ရှိရာနေရာသည် ယခင်က ဓွန်ပုရီခရိုင်ရုံးတည်ရှိရာနေရာဖြစ်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=กิน สตรีทฟู้ด Richie on the way |date=2025-05-06 |title=ตลาดวัดกลาง ขวัญใจแม่บ้านย่านตลาดพลู Wat Klang Market Talat Phlu |url=https://www.youtube.com/watch?v=7wFdrF0Y6s4&amp;pp=0gcJCdgAo7VqN5tD |access-date=2024-09-22 |website=via YouTube |language=thai}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Pleum Jung |date=2025-05-06 |title=ปลื้มจัง ให้อาหารปลา ( วังมัจฉา วัดราชคฤห์วรวิหาร ตลาดพลู ) |url=https://www.youtube.com/watch?v=ILeiYeHOfwI&amp;t=3s |access-date=2021-06-15 |website=via YouTube |language=thai}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Parichatsakul |first=Pakawat |date=2025-05-06 |title=นี่คือ #โรงเรียนกงลื้อจงซัน เป็น รร.เก่าแก่ (เห็นชื่อก็รู้แล้วว่าเป็น รร.จีน) อายุอานามก็ต้องเป็น 100 |url=https://www.facebook.com/share/p/19euYgGFrx/ |access-date=2024-09-15 |website=Facebook |language=thai}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကားချက်များ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဓနပုရီ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂလုံ]]
[[ကဏ္ဍ:ဘန်ကောက်ယိုင်တူးမြောင်း]]
[[ကဏ္ဍ:ဝပ်ကလန်]]</text>
      <sha1>9nmrnxkgtmoek5x4bzfyaxf9hqrqmtx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကောင်ခဲ့ (မြို့နယ်ခွဲ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288974</id>
    <revision>
      <id>1042163</id>
      <timestamp>2026-07-05T09:14:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ကောင်းခန့်ကျော်</username>
        <id>106432</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1254465782|Kong Khaek]]&quot; စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်</comment>
      <origin>1042163</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1531" sha1="lf8fgk22jwhgtyzyohzgp6lie2h2ply" xml:space="preserve">'''ကောင်ခဲ့''' ( {{Langx|th|กองแขก}} )သည် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]၊ [[ချင်းမိုင်ခရိုင်]]၊ မယ်ချမ်းခရိုင်၏ ''[[တမ်ဘွန်|မြို့နယ်ခွဲ]]'' တစ်ခုဖြစ်သည်။ &lt;ref&gt;[http://www.thaitambon.com/ Thaitambon.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100209071357/http://www.thaitambon.com/|date=2010-02-09}}, Accessed April 25, 2010 {{In lang|th}}&lt;/ref&gt; &lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B; ''[[ဝီကီပီးဒီးယား:စိစစ်အတည်ပြုခံနိုင်မှု|&lt;span title=&quot;The material near this tag failed verification of its source citation(s). (November 2019)&quot;&gt;အတည်ပြုချက် မအောင်မြင်ပါ&lt;/span&gt;]]'' &amp;#x5D;&lt;/sup&gt; ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ၆၂၀၅ ဦး ရှိသည်။ ''မြို့နယ်တွင်'' ရွာ ၁၂ ရွာ ပါဝင်သည်။

== ကိုးကားချက်များ ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာနှင့် ကွဲပြားသော ဖော်ပြချက်တိုများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဖော်ပြချက်တို ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကောင်ခဲ့]]
[[ကဏ္ဍ:မြို့နယ်ခွဲ]]</text>
      <sha1>lf8fgk22jwhgtyzyohzgp6lie2h2ply</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဆက်ဆု-တွန်းဒဘူတာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288975</id>
    <revision>
      <id>1042164</id>
      <timestamp>2026-07-05T09:31:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TiNk5817</username>
        <id>116989</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:ja:Special:Redirect/revision/109010684|摂津富田駅]]&quot; စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်</comment>
      <origin>1042164</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="625" sha1="15ib9z5t0vbdaeqb9aeudoocvmshivx" xml:space="preserve">'''ဆက်ဆု-တွန်းဒဘူတာ'''  (摂津富田駅  ''ဆက်ဆု-တွ ဒ - အဲခိ'' ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုဆာကာခရိုင်]]၊ [[တခဆွတ်ခိမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:အနောက်ဂျပန်မီးရထားကုမ္ပဏီ၏ ဘူတာရုံများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ]]</text>
      <sha1>15ib9z5t0vbdaeqb9aeudoocvmshivx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ခါနာဂါဝါခရိုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288976</id>
    <revision>
      <id>1042165</id>
      <timestamp>2026-07-05T09:34:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>延岡</username>
        <id>137044</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;ကနာဂါဝါစီရင်စုသည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ စီရင်စုတစ်ခု ဖြစ်သည်။&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1042165</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="163" sha1="23zarp9o17j4g2qyw4xj8uo6fmxt6cu" xml:space="preserve">ကနာဂါဝါစီရင်စုသည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ စီရင်စုတစ်ခု ဖြစ်သည်။</text>
      <sha1>23zarp9o17j4g2qyw4xj8uo6fmxt6cu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ:延岡</title>
    <ns>2</ns>
    <id>288977</id>
    <revision>
      <id>1042167</id>
      <timestamp>2026-07-05T09:42:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>延岡</username>
        <id>137044</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1042167</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="202" sha1="frc4nl5uhd44sk2dqxp9145pztftka7" xml:space="preserve">ကျွန်တော်က ဂျပန်လူမျိုးပါ။ သင်နဲ့အတူ အလုပ်လုပ်ရဖို့ မျှော်လင့်နေပါတယ်။</text>
      <sha1>frc4nl5uhd44sk2dqxp9145pztftka7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ညွှန်ပြချက်မဲ့ သင်ယူမှုစနစ် (Unsupervised learning)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288978</id>
    <revision>
      <id>1042168</id>
      <timestamp>2026-07-05T11:29:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Choco Miles</username>
        <id>142646</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1358090339|Unsupervised learning]]&quot; စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်</comment>
      <origin>1042168</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26521" sha1="15c0ikrswfm2kyuz5acbq2n8ijwcis0" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Sidebar/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Nobold/styles.css&quot; /&gt;'''ညွှန်ပြချက်မဲ့ သင်ယူမှုစနစ် (သို့မဟုတ်) ကြီးကြပ်မှုမဲ့ သင်ယူမှုစနစ်''' ({{lang-en|Unsupervised Learning}})  ဆိုသည်မှာ [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] (Machine Learning) ၏ framework တစ်ခု ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် [[ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)]]နှင့် မတူဘဲ အယ်လ်ဂိုရီသမ်များက မည်သည့်အဖြေအညွှန်းမျှ မပါဝင်သော ဒေတာ(Unlabeled Data) များထံမှသာ pattern များကို သီးသန့်လေ့လာသင်ယူရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။&lt;ref&gt;Wu, Wei. &quot;[https://na.uni-tuebingen.de/ex/ml_seminar_ss2022/Unsupervised_Learning%20Final.pdf Unsupervised Learning]&quot; (PDF). [https://web.archive.org/web/20240414213810/https://na.uni-tuebingen.de/ex/ml_seminar_ss2022/Unsupervised_Learning%20Final.pdf Archived] (PDF) from the original on 14 April 2024. Retrieved 26 April 2024.&lt;/ref&gt; ကြီးကြပ်မှု အတိုင်းအတာ နယ်ပယ်အတွင်းရှိ အခြားသော စနစ်ပုံစံများတွင် ဒေတာ ပမာဏအနည်းငယ်ကိုသာ အညွှန်းတပ်ထားရှိသည့် အားနည်းသော သို့မဟုတ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ကြီးကြပ်သင်ယူမှုစနစ် (Weak- or Semi-Supervision) နှင့် ကိုယ်တိုင်ကြီးကြပ်သင်ယူမှုစနစ် (Self-Supervision) တို့ ပါဝင်ပါသည်။ အချို့သော သုတေသီများက ကိုယ်တိုင်ကြီးကြပ်သင်ယူမှုစနစ်ကို ညွှန်ပြချက်မဲ့ သင်ယူမှုစနစ်၏ ပုံစံကွဲတစ်ခုအနေဖြင့် သတ်မှတ်ကြပါသည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Liu |first=Xiao |date=2023-01 |title=Self-Supervised Learning: Generative or Contrastive |url=https://ieeexplore.ieee.org/document/9462394/ |journal=IEEE Transactions on Knowledge and Data Engineering |volume=35 |issue=1 |pages=857–876 |doi=10.1109/TKDE.2021.3090866 |issn=1558-2191}}&lt;/ref&gt;

သဘောတရားအရ '''ညွှန်ပြချက်မဲ့ သင်ယူမှုစနစ်'''ကို ဒေတာ (Data)၊ လေ့ကျင့်သင်ကြားခြင်း (Training)၊ အယ်လ်ဂိုရီသမ် (Algorithm) နှင့် ရှေ့ဆက်အသုံးချမည့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများ (Downstream Applications) ဟူ၍ အပိုင်းကဏ္ဍများ ခွဲခြားနိုင်ပါသည်။

ယေဘုယျအားဖြင့် ဤစနစ်သုံး ဒေတာစုဆောင်းမှုကို အင်တာနက်စာမျက်နှာများမှ အချက်အလက် လိုက်လံကောက်ယူခြင်း (Web Crawling) ဖြင့် ရရှိသော အလုံးအရင်းလိုက် စာသားအချက်အလက်များကဲ့သို့ &quot;လက်လှမ်းမီရာ ပတ်ဝန်းကျင်&quot; မှတစ်ဆင့် ကုန်ကျစရိတ်သက်သာစွာဖြင့် ရှာဖွေစုဆောင်းလေ့ရှိပြီး (Common Crawling ကဲ့သို့သော) အနည်းငယ်မျှသာ စိစစ်ဖယ်ရှားမှုများကို ပြုလုပ်ထားရှိပါသည်။ ၎င်းသည် အချက်အလက်စုဆောင်းမှု (ဥပမာ - ImageNet1000) ကို လူကိုယ်တိုင် လိုက်လံတည်ဆောက်ရသဖြင့် ကုန်ကျစရိတ် ပိုမိုကြီးမားလေ့ရှိသော [[ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)]]နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် သိသာစွာ သာလွန်ကောင်းမွန်သည့် အချက်ဖြစ်ပါသည်။

ညွှန်ပြချက်မဲ့ သင်ယူမှုစနစ်အတွက် သီးသန့်ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော အယ်လ်ဂိုရီသမ်များ ရှိကြပြီး၊ ၎င်းတို့တွင် k-means ကဲ့သို့သော အုပ်စုခွဲခြင်း အယ်လ်ဂိုရီသမ်များ (Clustering Algorithms)၊ ပင်မအစိတ်အပိုင်း ခွဲခြားစိတ်ဖြာခြင်း (Principal Component Analysis - PCA) ကဲ့သို့သော အတိုင်းအတာအရွယ်အစား လျှော့ချခြင်း နည်းပညာများ (Dimensionality Reduction Techniques)၊ ဘော့ဇ်မန်း ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ် (Boltzmann Machine Learning) နှင့် အော်တိုအန်ကုဒ်ဒါများ (Autoencoders) တို့ ပါဝင်ပါသည်။ အလွှာစုံ သင်ယူမှုစနစ် (Deep Learning) ခေတ်စားလာပြီးနောက်ပိုင်းတွင်မူ အကြီးစား ညွှန်ပြချက်မဲ့ သင်ယူမှုစနစ် အများစုကို သင့်တော်မည့် လေ့ကျင့်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု ဖန်တီးကာ ဂရဒီယန့် လျှောဆင်းခြင်းနည်းလမ်း (Gradient Descent) ဖြင့် ယေဘုယျသုံး အာရုံကြောပုံတူ ကွန်ရက် (Neural Network) တည်ဆောက်ပုံများကို လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးခြင်းဖြင့် လုပ်ဆောင်လာကြပါသည်။

အချို့သော အခြေအနေများတွင် လေ့ကျင့်ပေးထားသည့် မော်ဒယ် (Model) ကို ရှိရင်းစွဲအတိုင်း တိုက်ရိုက် အသုံးပြုနိုင်သော်လည်း၊ များသောအားဖြင့် ရှေ့ဆက်အသုံးချမည့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများ (Downstream Applications) အတွက် ပြုပြင်မွမ်းမံပြီးမှသာ အသုံးပြုကြပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဂျင်နရေတစ် ကြိုတင်လေ့ကျင့်မှုနည်းလမ်း (Generative Pretraining Method) တွင် မော်ဒယ်တစ်ခုကို အခြားသော လုပ်ငန်းဆောင်တာများ (ဥပမာ - စာသား အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်များ) အတွက် အသေးစိတ် ချိန်ညှိမှု (Finetuning) မပြုလုပ်မီ၊ စာသားဒေတာစုဆောင်းမှုများကို ထုတ်လုပ်နိုင်စေရန် ဦးစွာ လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးခြင်း ဖြစ်ပါသည်။&lt;ref&gt;Radford, Alec; Narasimhan, Karthik; Salimans, Tim; Sutskever, Ilya (11 June 2018). &quot;[https://cdn.openai.com/research-covers/language-unsupervised/language_understanding_paper.pdf Improving Language Understanding by Generative Pre-Training]&quot; (PDF). OpenAI. p.&amp;#x20;12. [https://web.archive.org/web/20210126024542/https://cdn.openai.com/research-covers/language-unsupervised/language_understanding_paper.pdf Archived] (PDF) from the original on 26 January 2021. Retrieved 23 January 2021.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Li |first=Zhuohan |date=2020-11-21 |title=Train Big, Then Compress: Rethinking Model Size for Efficient Training and Inference of Transformers |url=https://proceedings.mlr.press/v119/li20m.html |journal=Proceedings of the 37th International Conference on Machine Learning |language=en |publisher=PMLR |pages=5958–5968}}&lt;/ref&gt; အခြားသော ဥပမာတစ်ခုအနေဖြင့် အော်တိုအန်ကုဒ်ဒါ (Autoencoders) များကို အရည်အသွေးကောင်းမွန်သော Feature များ ထုတ်လုပ်နိုင်စေရန် လေ့ကျင့်ပေးပြီး၊ ၎င်း Feature များကို လေတန့်ဒစ်ဖျူးရှင်မော်ဒယ်  (Latent Diffusion Model) ကဲ့သို့သော အခြားပုံစံငယ်များအတွက် အစိတ်အပိုင်း (Module) တစ်ခုအဖြစ် ပြန်လည်အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။

== လုပ်ငန်းဆောင်တာများ ==
[[ဖိုင်:Task-guidance.png|left|thumb|300x300px|လုပ်ငန်းဆောင်တာတစ်ခုအတွက် [[ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)|ညွှန်ပြချက်ပါစနစ်]] သို့မဟုတ် ညွှန်ပြချက်မဲ့စနစ်များကို အသုံးပြုရန် အလားအလာရှိမှု။ စက်ဝိုင်းနယ်နိမိတ်များကို ခွလျက်ရှိနေသော လုပ်ငန်းဆောင်တာအမည်များသည် တမင်ရည်ရွယ်ဖော်ပြထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် ညွှန်ပြချက်မဲ့နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုသည့် စိတ်ကူးပုံဖော်မှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းဆောင်တာများ (ဘယ်ဘက်) ၏ ရိုးရာခွဲခြားမှုပုံစံသည် ယနေ့ခေတ် သင်ယူမှုစနစ်များတွင် ဝေဝါးလာနေကြောင်းကို ပြသနေပါသည်။]]
လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို များသောအားဖြင့် '''ပိုင်းခြားခွဲထုတ်ခြင်း''' (ခွဲခြားမှတ်မိမှုဆိုင်ရာ - Discriminative/Recognition) သို့မဟုတ် '''ဖန်တီးထုတ်လုပ်ခြင်း''' (စိတ်ကူးပုံဖော်မှုဆိုင်ရာ - Generative/Imagination) ဟူ၍ အမျိုးအစား ခွဲခြားလေ့ရှိပါသည်။ အမြဲတမ်းမဟုတ်သော်လည်း များသောအားဖြင့် ပိုင်းခြားခွဲထုတ်ခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းဆောင်တာများသည် [[ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)|ညွှန်ပြချက်ပါနည်းလမ်းများ]]ကို အသုံးပြုကြပြီး ဖန်တီးထုတ်လုပ်ခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းဆောင်တာများသည် ညွှန်ပြချက်မဲ့နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုကြပါသည် (Venn diagram ကို ကြည့်ပါ)။ သို့သော်လည်း ၎င်းတို့ကြားမှ ကွဲပြားမှုသည် အလွန်တရာ ဝေဝါးလှပါသည်။

ဥပမာအားဖြင့် အရာဝတ္ထုများကို ခွဲခြားမှတ်မိခြင်းလုပ်ငန်းစဉ် (Object Recognition) သည် [[ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)|ညွှန်ပြချက်ပါသင်ယူမှုစနစ်]]ကို ပိုမိုအားသာသော်လည်း ညွှန်ပြချက်မဲ့သင်ယူမှုစနစ်သည်လည်း အရာဝတ္ထုများကို အုပ်စုများအလိုက် စုဖွဲ့ပေးနိုင်ပါသည် (Cluster)။ ထို့အပြင် နည်းပညာများ တိုးတက်ပြောင်းလဲလာသည်နှင့်အမျှ အချို့သော လုပ်ဆောင်ချက်များသည် နည်းလမ်းနှစ်ခုလုံးကို တွဲဖက်အသုံးပြုလာကြပြီး၊ အချို့လုပ်ဆောင်ချက်များမှာမူ နည်းလမ်းတစ်ခုမှ တစ်ခုသို့ ကူးပြောင်းသွားကြပါသည်။

ဥပမာအားဖြင့် ပုံရိပ်ခွဲခြားမှတ်မိခြင်းလုပ်ငန်းစဉ် (Image Recognition) သည် စတင်ခါစတွင် [[ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)|ညွှန်ပြချက်ပါစနစ်]]အပေါ်၌သာ အလွန်အမင်း အမှီပြုခဲ့သော်လည်း၊ နောက်ပိုင်းတွင် ညွှန်ပြချက်မဲ့ ကြိုတင်လေ့ကျင့်မှုစနစ် (Unsupervised Pre-training) ကို ထည့်သွင်းအသုံးပြုခြင်းဖြင့် ပေါင်းစပ်စနစ် (Hybrid) ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ ထိုမှတစ်ဆင့် Dropout၊ ReLU နှင့် ပြောင်းလဲလွယ်သော သင်ယူမှုနှုန်းထားများ (Adaptive Learning Rates) ပေါ်ပေါက်လာမှုနှင့်အတူ [[ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)|ညွှန်ပြချက်ပါစနစ်]]ဘက်သို့ ပြန်လည်ဦးတည် ရွေ့လျားသွားခဲ့ပါသည်။

ပုံစံပြ ဖန်တီးထုတ်လုပ်ခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းဆောင်တာ (Generative Task) တစ်ခု၏ လုပ်ဆောင်ပုံမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။ အဆင့်တစ်ခုချင်းစီတွင် ဒေတာစုဆောင်းမှု (Dataset) ထဲမှ ဒေတာအမှတ်တစ်ခု (Datapoint) ကို နမူနာအဖြစ် ရယူပြီး၊ ၎င်းဒေတာ၏ အစိတ်အပိုင်းအချို့ကို ဖယ်ရှားပစ်ကာ၊ ဖယ်ရှားခံလိုက်ရသည့် ထိုအစိတ်အပိုင်းကို မော်ဒယ်က မှန်းဆတွက်ချက်ရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်ကို အမှိုက်ဖယ်ရှားပေးသည့် အော်တိုအန်ကုဒ်ဒါများ (Denoising Autoencoders) နှင့် BERT မော်ဒယ်တို့တွင် အထူးသဖြင့် အထင်အရှား တွေ့မြင်နိုင်ပါသည်


=== သမိုင်းကြောင်း ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|၁၉၇၄
|ဒဗလျူအေ လစ်တဲလ် (WA Little) က Cognition အတွက် အိုင်းဆင်း သံလိုက်မော်ဒယ် (Ising Magnetic Model) ကို တင်ပြခဲ့သည်။
|-
|၁၉၈၀
|ကူနီဟီကို ဖူကူရှီးမား (Kunihiko Fukushima) က နီယိုကော့ဂနီထရွန် (Neocognitron) ကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းကို နောက်ပိုင်းတွင် ကွန်ဗိုလူးရှင်းနယ် နျူရယ်ကွန်ရက် (Convolutional Neural Network) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ၎င်းကို [[ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)|ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်]] (SL) တွင် အများဆုံး အသုံးပြုသော်လည်း ဤနေရာ၌ ထည့်သွင်းဖော်ပြရန် ထိုက်တန်ပါသည်။
|-
|၁၉၈၂
|ဂျွန် ဟော့ဖီးလ်ဒ် (John Hopfield) က အိုင်းဆင်းမော်ဒယ်တစ်ခုဖြစ်သော ဟော့ဖီးလ်ဒ်ကွန်ရက် (Hopfield Net) ကို အချက်အလက်အခြေပြု မှတ်ဉာဏ်စနစ် (Content-addressable memory - CAMs) များနှင့် အမျိုးအစားခွဲစနစ်များအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။
|-
|၁၉၈၃
|ရှာရင်တန် (Sherrington) နှင့် ကာ့ခ်ပက်ထရစ် (Kirkpatrick) တို့၏ ၁၉၇၅ ခုနှစ် လက်ရာကို အခြေခံ၍ ဟင်တန် (Hinton) နှင့် ဆက်ဂ်နော့စကီး (Sejnowski) တို့က ဖြစ်နိုင်ခြေပြ နျူရွန်များ ပါဝင်သော အိုင်းဆင်းပုံစံကွဲ ဘော့ဇ်မန်းစက် (Boltzmann Machine) ကို ဖော်ပြခဲ့သည်။
|-
|၁၉၈၆
|ပေါလ် စမိုလန်းစကီး (Paul Smolensky) က ဟာမိုနီသီအိုရီ (Harmony Theory) ကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး၊ ၎င်းမှာ လက်တွေ့တွင် ဘော့ဇ်မန်းစွမ်းအင် လုပ်ဆောင်ချက်ချင်း အတူတူပင်ဖြစ်သည့် ကန့်သတ်ချက်ပါ ဘော့ဇ်မန်းစက် (RBM) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ စမိုလန်းစကီးသည် လက်တွေ့ကျသော လေ့ကျင့်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို မပြသနိုင်ခဲ့သော်လည်း ဟင်တန်က ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်များ အလယ်ပိုင်းတွင် ပြသနိုင်ခဲ့သည်။
|-
|၁၉၉၅
|ဟော့ချ်ရိုက်တာ (Hochreiter) နှင့် ရှမစ်ဟူးဘား (Schmidhuber) တို့က ဘာသာစကားဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်များအတွက် အယ်လ်အက်စ်တီအမ် နျူရွန် (LSTM Neuron) ကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
|-
|၁၉၉၅
|ဒါယန် (Dayan) နှင့် ဟင်တန် (Hinton) တို့က ဟမ်းဟိုးဇ်စက် (Helmholtz Machine) ကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
|-
|၂၀၁၃
|ကင်းမား (Kingma) ၊ ရီဇန်းဒေး (Rezende) နှင့် အဖွဲ့တို့ကအာရုံကြောပုံတူ ကွန်ရက် (Neural Network) များကို အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် အသုံးပြုထားသည့် ဘေးစီးယန်း ဂရပ်ဖစ်ကယ် ဖြစ်နိုင်ခြေကွန်ရက် (Bayesian Graphical Probability Network) ပုံစံမျိုးဖြင့် ဗေရီရေးရှင်းနယ် အော်တိုအန်ကုဒ်ဒါ (Variational Autoencoders) များကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
|}

== ကိုးကားချက်များ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{Reflist|refs=&lt;ref name=&quot;tds-ul&quot;          &gt;{{Cite web|url=https://towardsdatascience.com/unsupervised-machine-learning-clustering-analysis-d40f2b34ae7e|title=Unsupervised Machine Learning: Clustering Analysis|last=Roman|first=Victor|date=2019-04-21|website=Medium|access-date=2019-10-01|archive-date=2020-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200821132257/https://towardsdatascience.com/unsupervised-machine-learning-clustering-analysis-d40f2b34ae7e|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;JordanBishop2004&quot;&gt;{{cite book |first1=Michael I. |last1=Jordan |first2=Christopher M. |last2=Bishop |chapter=7. Intelligent Systems §Neural Networks |editor-first=Allen B. |editor-last=Tucker |title=Computer Science Handbook |url=https://www.taylorfrancis.com/books/mono/10.1201/9780203494455/computer-science-handbook-allen-tucker |edition=2nd |publisher=Chapman &amp; Hall/CRC Press |year=2004 |doi=10.1201/9780203494455 |isbn=1-58488-360-X |access-date=2022-11-03 |archive-date=2022-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221103234201/https://www.taylorfrancis.com/books/mono/10.1201/9780203494455/computer-science-handbook-allen-tucker |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Hastie&quot;          &gt;{{harvnb|Hastie|Tibshirani|Friedman|2009|pp=485–586}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;tds-kmeans&quot;      &gt;{{Cite web|url=https://towardsdatascience.com/understanding-k-means-clustering-in-machine-learning-6a6e67336aa1|title=Understanding K-means Clustering in Machine Learning|last=Garbade|first=Dr Michael J.|date=2018-09-12|website=Medium|language=en|access-date=2019-10-31|archive-date=2019-05-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20190528183913/https://towardsdatascience.com/understanding-k-means-clustering-in-machine-learning-6a6e67336aa1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;TensorLVMs&quot;      &gt;{{cite journal |last1=Anandkumar |first1=Animashree |last2=Ge |first2=Rong |last3=Hsu |first3=Daniel |last4=Kakade |first4=Sham |first5=Matus |last5=Telgarsky |date=2014 |title=Tensor Decompositions for Learning Latent Variable Models |url=http://www.jmlr.org/papers/volume15/anandkumar14b/anandkumar14b.pdf |journal=Journal of Machine Learning Research |volume=15 |pages=2773–2832 |bibcode=2012arXiv1210.7559A |arxiv=1210.7559 |access-date=2015-04-10 |archive-date=2015-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150320201108/http://jmlr.org/papers/volume15/anandkumar14b/anandkumar14b.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Buhmann&quot;         &gt;{{Cite book|last1=Buhmann|first1=J.|last2=Kuhnel|first2=H.|title= &amp;#91;Proceedings 1992&amp;#93; IJCNN International Joint Conference on Neural Networks|volume=4|pages=796–801|publisher=IEEE|doi=10.1109/ijcnn.1992.227220|isbn=0780305590|chapter=Unsupervised and supervised data clustering with competitive neural networks|year=1992|s2cid=62651220}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Comesana&quot;        &gt;{{Cite journal|last1=Comesaña-Campos|first1=Alberto|last2=Bouza-Rodríguez|first2=José Benito|date=June 2016|title=An application of Hebbian learning in the design process decision-making|journal=Journal of Intelligent Manufacturing|volume=27|issue=3|pages=487–506|doi=10.1007/s10845-014-0881-z|s2cid=207171436|issn=0956-5515}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Carpenter&quot;       &gt;{{cite journal|author1=Carpenter, G.A.|author2=Grossberg, S.|name-list-style=amp|year=1988|title=The ART of adaptive pattern recognition by a self-organizing neural network|journal=Computer|volume=21|issue=3|pages=77–88|url=http://www.cns.bu.edu/Profiles/Grossberg/CarGro1988Computer.pdf|doi=10.1109/2.33|s2cid=14625094|access-date=2013-09-16|archive-date=2018-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180516131553/http://www.cns.bu.edu/Profiles/Grossberg/CarGro1988Computer.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Hinton2010&quot;      &gt;{{cite book |last=Hinton |first=G. |date=2012 |chapter=A Practical Guide to Training Restricted Boltzmann Machines |chapter-url=http://www.cs.utoronto.ca/~hinton/absps/guideTR.pdf |publisher=Springer |title=Neural Networks: Tricks of the Trade |series=Lecture Notes in Computer Science |volume=7700 |pages=599–619 |doi=10.1007/978-3-642-35289-8_32 |isbn=978-3-642-35289-8 |access-date=2022-11-03 |archive-date=2022-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220903215809/http://www.cs.utoronto.ca/~hinton/absps/guideTR.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;HintonMlss2009&quot;  &gt;{{cite web |date=September 2009 |title=Deep Belief Nets |type=video |url=https://videolectures.net/mlss09uk_hinton_dbn |access-date=2022-03-27 |archive-date=2022-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220308022539/http://videolectures.net/mlss09uk_hinton_dbn/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;}}
[[ကဏ္ဍ:ညွှန်ပြချက်မဲ့ သင်ယူမှုစနစ်]]
[[ကဏ္ဍ:ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]]
[[ကဏ္ဍ:နည်းပညာ]]
[[ကဏ္ဍ:ဉာဏ်ရည်တု]]</text>
      <sha1>15c0ikrswfm2kyuz5acbq2n8ijwcis0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1042169</id>
      <parentid>1042168</parentid>
      <timestamp>2026-07-05T11:29:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Choco Miles</username>
        <id>142646</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1358090339|Unsupervised learning]]&quot; စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်</comment>
      <origin>1042169</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26358" sha1="79gqdf72ku4gqtl3tdrzi2dj1n291ud" xml:space="preserve">
'''ညွှန်ပြချက်မဲ့ သင်ယူမှုစနစ် (သို့မဟုတ်) ကြီးကြပ်မှုမဲ့ သင်ယူမှုစနစ်''' ({{lang-en|Unsupervised Learning}})  ဆိုသည်မှာ [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] (Machine Learning) ၏ framework တစ်ခု ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် [[ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)]]နှင့် မတူဘဲ အယ်လ်ဂိုရီသမ်များက မည်သည့်အဖြေအညွှန်းမျှ မပါဝင်သော ဒေတာ(Unlabeled Data) များထံမှသာ pattern များကို သီးသန့်လေ့လာသင်ယူရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။&lt;ref&gt;Wu, Wei. &quot;[https://na.uni-tuebingen.de/ex/ml_seminar_ss2022/Unsupervised_Learning%20Final.pdf Unsupervised Learning]&quot; (PDF). [https://web.archive.org/web/20240414213810/https://na.uni-tuebingen.de/ex/ml_seminar_ss2022/Unsupervised_Learning%20Final.pdf Archived] (PDF) from the original on 14 April 2024. Retrieved 26 April 2024.&lt;/ref&gt; ကြီးကြပ်မှု အတိုင်းအတာ နယ်ပယ်အတွင်းရှိ အခြားသော စနစ်ပုံစံများတွင် ဒေတာ ပမာဏအနည်းငယ်ကိုသာ အညွှန်းတပ်ထားရှိသည့် အားနည်းသော သို့မဟုတ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ကြီးကြပ်သင်ယူမှုစနစ် (Weak- or Semi-Supervision) နှင့် ကိုယ်တိုင်ကြီးကြပ်သင်ယူမှုစနစ် (Self-Supervision) တို့ ပါဝင်ပါသည်။ အချို့သော သုတေသီများက ကိုယ်တိုင်ကြီးကြပ်သင်ယူမှုစနစ်ကို ညွှန်ပြချက်မဲ့ သင်ယူမှုစနစ်၏ ပုံစံကွဲတစ်ခုအနေဖြင့် သတ်မှတ်ကြပါသည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Liu |first=Xiao |date=2023-01 |title=Self-Supervised Learning: Generative or Contrastive |url=https://ieeexplore.ieee.org/document/9462394/ |journal=IEEE Transactions on Knowledge and Data Engineering |volume=35 |issue=1 |pages=857–876 |doi=10.1109/TKDE.2021.3090866 |issn=1558-2191}}&lt;/ref&gt;

သဘောတရားအရ '''ညွှန်ပြချက်မဲ့ သင်ယူမှုစနစ်'''ကို ဒေတာ (Data)၊ လေ့ကျင့်သင်ကြားခြင်း (Training)၊ အယ်လ်ဂိုရီသမ် (Algorithm) နှင့် ရှေ့ဆက်အသုံးချမည့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများ (Downstream Applications) ဟူ၍ အပိုင်းကဏ္ဍများ ခွဲခြားနိုင်ပါသည်။

ယေဘုယျအားဖြင့် ဤစနစ်သုံး ဒေတာစုဆောင်းမှုကို အင်တာနက်စာမျက်နှာများမှ အချက်အလက် လိုက်လံကောက်ယူခြင်း (Web Crawling) ဖြင့် ရရှိသော အလုံးအရင်းလိုက် စာသားအချက်အလက်များကဲ့သို့ &quot;လက်လှမ်းမီရာ ပတ်ဝန်းကျင်&quot; မှတစ်ဆင့် ကုန်ကျစရိတ်သက်သာစွာဖြင့် ရှာဖွေစုဆောင်းလေ့ရှိပြီး (Common Crawling ကဲ့သို့သော) အနည်းငယ်မျှသာ စိစစ်ဖယ်ရှားမှုများကို ပြုလုပ်ထားရှိပါသည်။ ၎င်းသည် အချက်အလက်စုဆောင်းမှု (ဥပမာ - ImageNet1000) ကို လူကိုယ်တိုင် လိုက်လံတည်ဆောက်ရသဖြင့် ကုန်ကျစရိတ် ပိုမိုကြီးမားလေ့ရှိသော [[ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)]]နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် သိသာစွာ သာလွန်ကောင်းမွန်သည့် အချက်ဖြစ်ပါသည်။

ညွှန်ပြချက်မဲ့ သင်ယူမှုစနစ်အတွက် သီးသန့်ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော အယ်လ်ဂိုရီသမ်များ ရှိကြပြီး၊ ၎င်းတို့တွင် k-means ကဲ့သို့သော အုပ်စုခွဲခြင်း အယ်လ်ဂိုရီသမ်များ (Clustering Algorithms)၊ ပင်မအစိတ်အပိုင်း ခွဲခြားစိတ်ဖြာခြင်း (Principal Component Analysis - PCA) ကဲ့သို့သော အတိုင်းအတာအရွယ်အစား လျှော့ချခြင်း နည်းပညာများ (Dimensionality Reduction Techniques)၊ ဘော့ဇ်မန်း ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ် (Boltzmann Machine Learning) နှင့် အော်တိုအန်ကုဒ်ဒါများ (Autoencoders) တို့ ပါဝင်ပါသည်။ အလွှာစုံ သင်ယူမှုစနစ် (Deep Learning) ခေတ်စားလာပြီးနောက်ပိုင်းတွင်မူ အကြီးစား ညွှန်ပြချက်မဲ့ သင်ယူမှုစနစ် အများစုကို သင့်တော်မည့် လေ့ကျင့်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု ဖန်တီးကာ ဂရဒီယန့် လျှောဆင်းခြင်းနည်းလမ်း (Gradient Descent) ဖြင့် ယေဘုယျသုံး အာရုံကြောပုံတူ ကွန်ရက် (Neural Network) တည်ဆောက်ပုံများကို လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးခြင်းဖြင့် လုပ်ဆောင်လာကြပါသည်။

အချို့သော အခြေအနေများတွင် လေ့ကျင့်ပေးထားသည့် မော်ဒယ် (Model) ကို ရှိရင်းစွဲအတိုင်း တိုက်ရိုက် အသုံးပြုနိုင်သော်လည်း၊ များသောအားဖြင့် ရှေ့ဆက်အသုံးချမည့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများ (Downstream Applications) အတွက် ပြုပြင်မွမ်းမံပြီးမှသာ အသုံးပြုကြပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဂျင်နရေတစ် ကြိုတင်လေ့ကျင့်မှုနည်းလမ်း (Generative Pretraining Method) တွင် မော်ဒယ်တစ်ခုကို အခြားသော လုပ်ငန်းဆောင်တာများ (ဥပမာ - စာသား အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်များ) အတွက် အသေးစိတ် ချိန်ညှိမှု (Finetuning) မပြုလုပ်မီ၊ စာသားဒေတာစုဆောင်းမှုများကို ထုတ်လုပ်နိုင်စေရန် ဦးစွာ လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးခြင်း ဖြစ်ပါသည်။&lt;ref&gt;Radford, Alec; Narasimhan, Karthik; Salimans, Tim; Sutskever, Ilya (11 June 2018). &quot;[https://cdn.openai.com/research-covers/language-unsupervised/language_understanding_paper.pdf Improving Language Understanding by Generative Pre-Training]&quot; (PDF). OpenAI. p.&amp;#x20;12. [https://web.archive.org/web/20210126024542/https://cdn.openai.com/research-covers/language-unsupervised/language_understanding_paper.pdf Archived] (PDF) from the original on 26 January 2021. Retrieved 23 January 2021.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Li |first=Zhuohan |date=2020-11-21 |title=Train Big, Then Compress: Rethinking Model Size for Efficient Training and Inference of Transformers |url=https://proceedings.mlr.press/v119/li20m.html |journal=Proceedings of the 37th International Conference on Machine Learning |language=en |publisher=PMLR |pages=5958–5968}}&lt;/ref&gt; အခြားသော ဥပမာတစ်ခုအနေဖြင့် အော်တိုအန်ကုဒ်ဒါ (Autoencoders) များကို အရည်အသွေးကောင်းမွန်သော Feature များ ထုတ်လုပ်နိုင်စေရန် လေ့ကျင့်ပေးပြီး၊ ၎င်း Feature များကို လေတန့်ဒစ်ဖျူးရှင်မော်ဒယ်  (Latent Diffusion Model) ကဲ့သို့သော အခြားပုံစံငယ်များအတွက် အစိတ်အပိုင်း (Module) တစ်ခုအဖြစ် ပြန်လည်အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။

== လုပ်ငန်းဆောင်တာများ ==
[[ဖိုင်:Task-guidance.png|left|thumb|300x300px|လုပ်ငန်းဆောင်တာတစ်ခုအတွက် [[ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)|ညွှန်ပြချက်ပါစနစ်]] သို့မဟုတ် ညွှန်ပြချက်မဲ့စနစ်များကို အသုံးပြုရန် အလားအလာရှိမှု။ စက်ဝိုင်းနယ်နိမိတ်များကို ခွလျက်ရှိနေသော လုပ်ငန်းဆောင်တာအမည်များသည် တမင်ရည်ရွယ်ဖော်ပြထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် ညွှန်ပြချက်မဲ့နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုသည့် စိတ်ကူးပုံဖော်မှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းဆောင်တာများ (ဘယ်ဘက်) ၏ ရိုးရာခွဲခြားမှုပုံစံသည် ယနေ့ခေတ် သင်ယူမှုစနစ်များတွင် ဝေဝါးလာနေကြောင်းကို ပြသနေပါသည်။]]
လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို များသောအားဖြင့် '''ပိုင်းခြားခွဲထုတ်ခြင်း''' (ခွဲခြားမှတ်မိမှုဆိုင်ရာ - Discriminative/Recognition) သို့မဟုတ် '''ဖန်တီးထုတ်လုပ်ခြင်း''' (စိတ်ကူးပုံဖော်မှုဆိုင်ရာ - Generative/Imagination) ဟူ၍ အမျိုးအစား ခွဲခြားလေ့ရှိပါသည်။ အမြဲတမ်းမဟုတ်သော်လည်း များသောအားဖြင့် ပိုင်းခြားခွဲထုတ်ခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းဆောင်တာများသည် [[ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)|ညွှန်ပြချက်ပါနည်းလမ်းများ]]ကို အသုံးပြုကြပြီး ဖန်တီးထုတ်လုပ်ခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းဆောင်တာများသည် ညွှန်ပြချက်မဲ့နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုကြပါသည် (Venn diagram ကို ကြည့်ပါ)။ သို့သော်လည်း ၎င်းတို့ကြားမှ ကွဲပြားမှုသည် အလွန်တရာ ဝေဝါးလှပါသည်။

ဥပမာအားဖြင့် အရာဝတ္ထုများကို ခွဲခြားမှတ်မိခြင်းလုပ်ငန်းစဉ် (Object Recognition) သည် [[ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)|ညွှန်ပြချက်ပါသင်ယူမှုစနစ်]]ကို ပိုမိုအားသာသော်လည်း ညွှန်ပြချက်မဲ့သင်ယူမှုစနစ်သည်လည်း အရာဝတ္ထုများကို အုပ်စုများအလိုက် စုဖွဲ့ပေးနိုင်ပါသည် (Cluster)။ ထို့အပြင် နည်းပညာများ တိုးတက်ပြောင်းလဲလာသည်နှင့်အမျှ အချို့သော လုပ်ဆောင်ချက်များသည် နည်းလမ်းနှစ်ခုလုံးကို တွဲဖက်အသုံးပြုလာကြပြီး၊ အချို့လုပ်ဆောင်ချက်များမှာမူ နည်းလမ်းတစ်ခုမှ တစ်ခုသို့ ကူးပြောင်းသွားကြပါသည်။

ဥပမာအားဖြင့် ပုံရိပ်ခွဲခြားမှတ်မိခြင်းလုပ်ငန်းစဉ် (Image Recognition) သည် စတင်ခါစတွင် [[ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)|ညွှန်ပြချက်ပါစနစ်]]အပေါ်၌သာ အလွန်အမင်း အမှီပြုခဲ့သော်လည်း၊ နောက်ပိုင်းတွင် ညွှန်ပြချက်မဲ့ ကြိုတင်လေ့ကျင့်မှုစနစ် (Unsupervised Pre-training) ကို ထည့်သွင်းအသုံးပြုခြင်းဖြင့် ပေါင်းစပ်စနစ် (Hybrid) ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ ထိုမှတစ်ဆင့် Dropout၊ ReLU နှင့် ပြောင်းလဲလွယ်သော သင်ယူမှုနှုန်းထားများ (Adaptive Learning Rates) ပေါ်ပေါက်လာမှုနှင့်အတူ [[ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)|ညွှန်ပြချက်ပါစနစ်]]ဘက်သို့ ပြန်လည်ဦးတည် ရွေ့လျားသွားခဲ့ပါသည်။

ပုံစံပြ ဖန်တီးထုတ်လုပ်ခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းဆောင်တာ (Generative Task) တစ်ခု၏ လုပ်ဆောင်ပုံမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။ အဆင့်တစ်ခုချင်းစီတွင် ဒေတာစုဆောင်းမှု (Dataset) ထဲမှ ဒေတာအမှတ်တစ်ခု (Datapoint) ကို နမူနာအဖြစ် ရယူပြီး၊ ၎င်းဒေတာ၏ အစိတ်အပိုင်းအချို့ကို ဖယ်ရှားပစ်ကာ၊ ဖယ်ရှားခံလိုက်ရသည့် ထိုအစိတ်အပိုင်းကို မော်ဒယ်က မှန်းဆတွက်ချက်ရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်ကို အမှိုက်ဖယ်ရှားပေးသည့် အော်တိုအန်ကုဒ်ဒါများ (Denoising Autoencoders) နှင့် BERT မော်ဒယ်တို့တွင် အထူးသဖြင့် အထင်အရှား တွေ့မြင်နိုင်ပါသည်


=== သမိုင်းကြောင်း ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|၁၉၇၄
|ဒဗလျူအေ လစ်တဲလ် (WA Little) က Cognition အတွက် အိုင်းဆင်း သံလိုက်မော်ဒယ် (Ising Magnetic Model) ကို တင်ပြခဲ့သည်။
|-
|၁၉၈၀
|ကူနီဟီကို ဖူကူရှီးမား (Kunihiko Fukushima) က နီယိုကော့ဂနီထရွန် (Neocognitron) ကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းကို နောက်ပိုင်းတွင် ကွန်ဗိုလူးရှင်းနယ် နျူရယ်ကွန်ရက် (Convolutional Neural Network) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ၎င်းကို [[ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)|ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်]] (SL) တွင် အများဆုံး အသုံးပြုသော်လည်း ဤနေရာ၌ ထည့်သွင်းဖော်ပြရန် ထိုက်တန်ပါသည်။
|-
|၁၉၈၂
|ဂျွန် ဟော့ဖီးလ်ဒ် (John Hopfield) က အိုင်းဆင်းမော်ဒယ်တစ်ခုဖြစ်သော ဟော့ဖီးလ်ဒ်ကွန်ရက် (Hopfield Net) ကို အချက်အလက်အခြေပြု မှတ်ဉာဏ်စနစ် (Content-addressable memory - CAMs) များနှင့် အမျိုးအစားခွဲစနစ်များအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။
|-
|၁၉၈၃
|ရှာရင်တန် (Sherrington) နှင့် ကာ့ခ်ပက်ထရစ် (Kirkpatrick) တို့၏ ၁၉၇၅ ခုနှစ် လက်ရာကို အခြေခံ၍ ဟင်တန် (Hinton) နှင့် ဆက်ဂ်နော့စကီး (Sejnowski) တို့က ဖြစ်နိုင်ခြေပြ နျူရွန်များ ပါဝင်သော အိုင်းဆင်းပုံစံကွဲ ဘော့ဇ်မန်းစက် (Boltzmann Machine) ကို ဖော်ပြခဲ့သည်။
|-
|၁၉၈၆
|ပေါလ် စမိုလန်းစကီး (Paul Smolensky) က ဟာမိုနီသီအိုရီ (Harmony Theory) ကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး၊ ၎င်းမှာ လက်တွေ့တွင် ဘော့ဇ်မန်းစွမ်းအင် လုပ်ဆောင်ချက်ချင်း အတူတူပင်ဖြစ်သည့် ကန့်သတ်ချက်ပါ ဘော့ဇ်မန်းစက် (RBM) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ စမိုလန်းစကီးသည် လက်တွေ့ကျသော လေ့ကျင့်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို မပြသနိုင်ခဲ့သော်လည်း ဟင်တန်က ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်များ အလယ်ပိုင်းတွင် ပြသနိုင်ခဲ့သည်။
|-
|၁၉၉၅
|ဟော့ချ်ရိုက်တာ (Hochreiter) နှင့် ရှမစ်ဟူးဘား (Schmidhuber) တို့က ဘာသာစကားဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်များအတွက် အယ်လ်အက်စ်တီအမ် နျူရွန် (LSTM Neuron) ကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
|-
|၁၉၉၅
|ဒါယန် (Dayan) နှင့် ဟင်တန် (Hinton) တို့က ဟမ်းဟိုးဇ်စက် (Helmholtz Machine) ကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
|-
|၂၀၁၃
|ကင်းမား (Kingma) ၊ ရီဇန်းဒေး (Rezende) နှင့် အဖွဲ့တို့ကအာရုံကြောပုံတူ ကွန်ရက် (Neural Network) များကို အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် အသုံးပြုထားသည့် ဘေးစီးယန်း ဂရပ်ဖစ်ကယ် ဖြစ်နိုင်ခြေကွန်ရက် (Bayesian Graphical Probability Network) ပုံစံမျိုးဖြင့် ဗေရီရေးရှင်းနယ် အော်တိုအန်ကုဒ်ဒါ (Variational Autoencoders) များကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
|}

== ကိုးကားချက်များ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{Reflist|refs=&lt;ref name=&quot;tds-ul&quot;          &gt;{{Cite web|url=https://towardsdatascience.com/unsupervised-machine-learning-clustering-analysis-d40f2b34ae7e|title=Unsupervised Machine Learning: Clustering Analysis|last=Roman|first=Victor|date=2019-04-21|website=Medium|access-date=2019-10-01|archive-date=2020-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200821132257/https://towardsdatascience.com/unsupervised-machine-learning-clustering-analysis-d40f2b34ae7e|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;JordanBishop2004&quot;&gt;{{cite book |first1=Michael I. |last1=Jordan |first2=Christopher M. |last2=Bishop |chapter=7. Intelligent Systems §Neural Networks |editor-first=Allen B. |editor-last=Tucker |title=Computer Science Handbook |url=https://www.taylorfrancis.com/books/mono/10.1201/9780203494455/computer-science-handbook-allen-tucker |edition=2nd |publisher=Chapman &amp; Hall/CRC Press |year=2004 |doi=10.1201/9780203494455 |isbn=1-58488-360-X |access-date=2022-11-03 |archive-date=2022-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221103234201/https://www.taylorfrancis.com/books/mono/10.1201/9780203494455/computer-science-handbook-allen-tucker |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Hastie&quot;          &gt;{{harvnb|Hastie|Tibshirani|Friedman|2009|pp=485–586}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;tds-kmeans&quot;      &gt;{{Cite web|url=https://towardsdatascience.com/understanding-k-means-clustering-in-machine-learning-6a6e67336aa1|title=Understanding K-means Clustering in Machine Learning|last=Garbade|first=Dr Michael J.|date=2018-09-12|website=Medium|language=en|access-date=2019-10-31|archive-date=2019-05-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20190528183913/https://towardsdatascience.com/understanding-k-means-clustering-in-machine-learning-6a6e67336aa1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;TensorLVMs&quot;      &gt;{{cite journal |last1=Anandkumar |first1=Animashree |last2=Ge |first2=Rong |last3=Hsu |first3=Daniel |last4=Kakade |first4=Sham |first5=Matus |last5=Telgarsky |date=2014 |title=Tensor Decompositions for Learning Latent Variable Models |url=http://www.jmlr.org/papers/volume15/anandkumar14b/anandkumar14b.pdf |journal=Journal of Machine Learning Research |volume=15 |pages=2773–2832 |bibcode=2012arXiv1210.7559A |arxiv=1210.7559 |access-date=2015-04-10 |archive-date=2015-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150320201108/http://jmlr.org/papers/volume15/anandkumar14b/anandkumar14b.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Buhmann&quot;         &gt;{{Cite book|last1=Buhmann|first1=J.|last2=Kuhnel|first2=H.|title= &amp;#91;Proceedings 1992&amp;#93; IJCNN International Joint Conference on Neural Networks|volume=4|pages=796–801|publisher=IEEE|doi=10.1109/ijcnn.1992.227220|isbn=0780305590|chapter=Unsupervised and supervised data clustering with competitive neural networks|year=1992|s2cid=62651220}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Comesana&quot;        &gt;{{Cite journal|last1=Comesaña-Campos|first1=Alberto|last2=Bouza-Rodríguez|first2=José Benito|date=June 2016|title=An application of Hebbian learning in the design process decision-making|journal=Journal of Intelligent Manufacturing|volume=27|issue=3|pages=487–506|doi=10.1007/s10845-014-0881-z|s2cid=207171436|issn=0956-5515}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Carpenter&quot;       &gt;{{cite journal|author1=Carpenter, G.A.|author2=Grossberg, S.|name-list-style=amp|year=1988|title=The ART of adaptive pattern recognition by a self-organizing neural network|journal=Computer|volume=21|issue=3|pages=77–88|url=http://www.cns.bu.edu/Profiles/Grossberg/CarGro1988Computer.pdf|doi=10.1109/2.33|s2cid=14625094|access-date=2013-09-16|archive-date=2018-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180516131553/http://www.cns.bu.edu/Profiles/Grossberg/CarGro1988Computer.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Hinton2010&quot;      &gt;{{cite book |last=Hinton |first=G. |date=2012 |chapter=A Practical Guide to Training Restricted Boltzmann Machines |chapter-url=http://www.cs.utoronto.ca/~hinton/absps/guideTR.pdf |publisher=Springer |title=Neural Networks: Tricks of the Trade |series=Lecture Notes in Computer Science |volume=7700 |pages=599–619 |doi=10.1007/978-3-642-35289-8_32 |isbn=978-3-642-35289-8 |access-date=2022-11-03 |archive-date=2022-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220903215809/http://www.cs.utoronto.ca/~hinton/absps/guideTR.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;HintonMlss2009&quot;  &gt;{{cite web |date=September 2009 |title=Deep Belief Nets |type=video |url=https://videolectures.net/mlss09uk_hinton_dbn |access-date=2022-03-27 |archive-date=2022-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220308022539/http://videolectures.net/mlss09uk_hinton_dbn/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;}}
[[ကဏ္ဍ:ညွှန်ပြချက်မဲ့ သင်ယူမှုစနစ်]]
[[ကဏ္ဍ:ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]]
[[ကဏ္ဍ:နည်းပညာ]]
[[ကဏ္ဍ:ဉာဏ်ရည်တု]]</text>
      <sha1>79gqdf72ku4gqtl3tdrzi2dj1n291ud</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1042170</id>
      <parentid>1042169</parentid>
      <timestamp>2026-07-05T11:29:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Choco Miles</username>
        <id>142646</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1358090339|Unsupervised learning]]&quot; စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်</comment>
      <origin>1042170</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26364" sha1="fh21z7lglndptya905zkpztjfw33qob" xml:space="preserve">
'''ညွှန်ပြချက်မဲ့ သင်ယူမှုစနစ်''' (သို့မဟုတ်) '''ကြီးကြပ်မှုမဲ့ သင်ယူမှုစနစ်''' ({{lang-en|Unsupervised Learning}})  ဆိုသည်မှာ [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] (Machine Learning) ၏ framework တစ်ခု ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် [[ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)]]နှင့် မတူဘဲ အယ်လ်ဂိုရီသမ်များက မည်သည့်အဖြေအညွှန်းမျှ မပါဝင်သော ဒေတာ(Unlabeled Data) များထံမှသာ pattern များကို သီးသန့်လေ့လာသင်ယူရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။&lt;ref&gt;Wu, Wei. &quot;[https://na.uni-tuebingen.de/ex/ml_seminar_ss2022/Unsupervised_Learning%20Final.pdf Unsupervised Learning]&quot; (PDF). [https://web.archive.org/web/20240414213810/https://na.uni-tuebingen.de/ex/ml_seminar_ss2022/Unsupervised_Learning%20Final.pdf Archived] (PDF) from the original on 14 April 2024. Retrieved 26 April 2024.&lt;/ref&gt; ကြီးကြပ်မှု အတိုင်းအတာ နယ်ပယ်အတွင်းရှိ အခြားသော စနစ်ပုံစံများတွင် ဒေတာ ပမာဏအနည်းငယ်ကိုသာ အညွှန်းတပ်ထားရှိသည့် အားနည်းသော သို့မဟုတ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ကြီးကြပ်သင်ယူမှုစနစ် (Weak- or Semi-Supervision) နှင့် ကိုယ်တိုင်ကြီးကြပ်သင်ယူမှုစနစ် (Self-Supervision) တို့ ပါဝင်ပါသည်။ အချို့သော သုတေသီများက ကိုယ်တိုင်ကြီးကြပ်သင်ယူမှုစနစ်ကို ညွှန်ပြချက်မဲ့ သင်ယူမှုစနစ်၏ ပုံစံကွဲတစ်ခုအနေဖြင့် သတ်မှတ်ကြပါသည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Liu |first=Xiao |date=2023-01 |title=Self-Supervised Learning: Generative or Contrastive |url=https://ieeexplore.ieee.org/document/9462394/ |journal=IEEE Transactions on Knowledge and Data Engineering |volume=35 |issue=1 |pages=857–876 |doi=10.1109/TKDE.2021.3090866 |issn=1558-2191}}&lt;/ref&gt;

သဘောတရားအရ '''ညွှန်ပြချက်မဲ့ သင်ယူမှုစနစ်'''ကို ဒေတာ (Data)၊ လေ့ကျင့်သင်ကြားခြင်း (Training)၊ အယ်လ်ဂိုရီသမ် (Algorithm) နှင့် ရှေ့ဆက်အသုံးချမည့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများ (Downstream Applications) ဟူ၍ အပိုင်းကဏ္ဍများ ခွဲခြားနိုင်ပါသည်။

ယေဘုယျအားဖြင့် ဤစနစ်သုံး ဒေတာစုဆောင်းမှုကို အင်တာနက်စာမျက်နှာများမှ အချက်အလက် လိုက်လံကောက်ယူခြင်း (Web Crawling) ဖြင့် ရရှိသော အလုံးအရင်းလိုက် စာသားအချက်အလက်များကဲ့သို့ &quot;လက်လှမ်းမီရာ ပတ်ဝန်းကျင်&quot; မှတစ်ဆင့် ကုန်ကျစရိတ်သက်သာစွာဖြင့် ရှာဖွေစုဆောင်းလေ့ရှိပြီး (Common Crawling ကဲ့သို့သော) အနည်းငယ်မျှသာ စိစစ်ဖယ်ရှားမှုများကို ပြုလုပ်ထားရှိပါသည်။ ၎င်းသည် အချက်အလက်စုဆောင်းမှု (ဥပမာ - ImageNet1000) ကို လူကိုယ်တိုင် လိုက်လံတည်ဆောက်ရသဖြင့် ကုန်ကျစရိတ် ပိုမိုကြီးမားလေ့ရှိသော [[ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)]]နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် သိသာစွာ သာလွန်ကောင်းမွန်သည့် အချက်ဖြစ်ပါသည်။

ညွှန်ပြချက်မဲ့ သင်ယူမှုစနစ်အတွက် သီးသန့်ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော အယ်လ်ဂိုရီသမ်များ ရှိကြပြီး၊ ၎င်းတို့တွင် k-means ကဲ့သို့သော အုပ်စုခွဲခြင်း အယ်လ်ဂိုရီသမ်များ (Clustering Algorithms)၊ ပင်မအစိတ်အပိုင်း ခွဲခြားစိတ်ဖြာခြင်း (Principal Component Analysis - PCA) ကဲ့သို့သော အတိုင်းအတာအရွယ်အစား လျှော့ချခြင်း နည်းပညာများ (Dimensionality Reduction Techniques)၊ ဘော့ဇ်မန်း ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ် (Boltzmann Machine Learning) နှင့် အော်တိုအန်ကုဒ်ဒါများ (Autoencoders) တို့ ပါဝင်ပါသည်။ အလွှာစုံ သင်ယူမှုစနစ် (Deep Learning) ခေတ်စားလာပြီးနောက်ပိုင်းတွင်မူ အကြီးစား ညွှန်ပြချက်မဲ့ သင်ယူမှုစနစ် အများစုကို သင့်တော်မည့် လေ့ကျင့်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု ဖန်တီးကာ ဂရဒီယန့် လျှောဆင်းခြင်းနည်းလမ်း (Gradient Descent) ဖြင့် ယေဘုယျသုံး အာရုံကြောပုံတူ ကွန်ရက် (Neural Network) တည်ဆောက်ပုံများကို လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးခြင်းဖြင့် လုပ်ဆောင်လာကြပါသည်။

အချို့သော အခြေအနေများတွင် လေ့ကျင့်ပေးထားသည့် မော်ဒယ် (Model) ကို ရှိရင်းစွဲအတိုင်း တိုက်ရိုက် အသုံးပြုနိုင်သော်လည်း၊ များသောအားဖြင့် ရှေ့ဆက်အသုံးချမည့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများ (Downstream Applications) အတွက် ပြုပြင်မွမ်းမံပြီးမှသာ အသုံးပြုကြပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဂျင်နရေတစ် ကြိုတင်လေ့ကျင့်မှုနည်းလမ်း (Generative Pretraining Method) တွင် မော်ဒယ်တစ်ခုကို အခြားသော လုပ်ငန်းဆောင်တာများ (ဥပမာ - စာသား အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်များ) အတွက် အသေးစိတ် ချိန်ညှိမှု (Finetuning) မပြုလုပ်မီ၊ စာသားဒေတာစုဆောင်းမှုများကို ထုတ်လုပ်နိုင်စေရန် ဦးစွာ လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးခြင်း ဖြစ်ပါသည်။&lt;ref&gt;Radford, Alec; Narasimhan, Karthik; Salimans, Tim; Sutskever, Ilya (11 June 2018). &quot;[https://cdn.openai.com/research-covers/language-unsupervised/language_understanding_paper.pdf Improving Language Understanding by Generative Pre-Training]&quot; (PDF). OpenAI. p.&amp;#x20;12. [https://web.archive.org/web/20210126024542/https://cdn.openai.com/research-covers/language-unsupervised/language_understanding_paper.pdf Archived] (PDF) from the original on 26 January 2021. Retrieved 23 January 2021.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Li |first=Zhuohan |date=2020-11-21 |title=Train Big, Then Compress: Rethinking Model Size for Efficient Training and Inference of Transformers |url=https://proceedings.mlr.press/v119/li20m.html |journal=Proceedings of the 37th International Conference on Machine Learning |language=en |publisher=PMLR |pages=5958–5968}}&lt;/ref&gt; အခြားသော ဥပမာတစ်ခုအနေဖြင့် အော်တိုအန်ကုဒ်ဒါ (Autoencoders) များကို အရည်အသွေးကောင်းမွန်သော Feature များ ထုတ်လုပ်နိုင်စေရန် လေ့ကျင့်ပေးပြီး၊ ၎င်း Feature များကို လေတန့်ဒစ်ဖျူးရှင်မော်ဒယ်  (Latent Diffusion Model) ကဲ့သို့သော အခြားပုံစံငယ်များအတွက် အစိတ်အပိုင်း (Module) တစ်ခုအဖြစ် ပြန်လည်အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။

== လုပ်ငန်းဆောင်တာများ ==
[[ဖိုင်:Task-guidance.png|left|thumb|300x300px|လုပ်ငန်းဆောင်တာတစ်ခုအတွက် [[ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)|ညွှန်ပြချက်ပါစနစ်]] သို့မဟုတ် ညွှန်ပြချက်မဲ့စနစ်များကို အသုံးပြုရန် အလားအလာရှိမှု။ စက်ဝိုင်းနယ်နိမိတ်များကို ခွလျက်ရှိနေသော လုပ်ငန်းဆောင်တာအမည်များသည် တမင်ရည်ရွယ်ဖော်ပြထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် ညွှန်ပြချက်မဲ့နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုသည့် စိတ်ကူးပုံဖော်မှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းဆောင်တာများ (ဘယ်ဘက်) ၏ ရိုးရာခွဲခြားမှုပုံစံသည် ယနေ့ခေတ် သင်ယူမှုစနစ်များတွင် ဝေဝါးလာနေကြောင်းကို ပြသနေပါသည်။]]
လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို များသောအားဖြင့် '''ပိုင်းခြားခွဲထုတ်ခြင်း''' (ခွဲခြားမှတ်မိမှုဆိုင်ရာ - Discriminative/Recognition) သို့မဟုတ် '''ဖန်တီးထုတ်လုပ်ခြင်း''' (စိတ်ကူးပုံဖော်မှုဆိုင်ရာ - Generative/Imagination) ဟူ၍ အမျိုးအစား ခွဲခြားလေ့ရှိပါသည်။ အမြဲတမ်းမဟုတ်သော်လည်း များသောအားဖြင့် ပိုင်းခြားခွဲထုတ်ခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းဆောင်တာများသည် [[ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)|ညွှန်ပြချက်ပါနည်းလမ်းများ]]ကို အသုံးပြုကြပြီး ဖန်တီးထုတ်လုပ်ခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းဆောင်တာများသည် ညွှန်ပြချက်မဲ့နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုကြပါသည် (Venn diagram ကို ကြည့်ပါ)။ သို့သော်လည်း ၎င်းတို့ကြားမှ ကွဲပြားမှုသည် အလွန်တရာ ဝေဝါးလှပါသည်။

ဥပမာအားဖြင့် အရာဝတ္ထုများကို ခွဲခြားမှတ်မိခြင်းလုပ်ငန်းစဉ် (Object Recognition) သည် [[ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)|ညွှန်ပြချက်ပါသင်ယူမှုစနစ်]]ကို ပိုမိုအားသာသော်လည်း ညွှန်ပြချက်မဲ့သင်ယူမှုစနစ်သည်လည်း အရာဝတ္ထုများကို အုပ်စုများအလိုက် စုဖွဲ့ပေးနိုင်ပါသည် (Cluster)။ ထို့အပြင် နည်းပညာများ တိုးတက်ပြောင်းလဲလာသည်နှင့်အမျှ အချို့သော လုပ်ဆောင်ချက်များသည် နည်းလမ်းနှစ်ခုလုံးကို တွဲဖက်အသုံးပြုလာကြပြီး၊ အချို့လုပ်ဆောင်ချက်များမှာမူ နည်းလမ်းတစ်ခုမှ တစ်ခုသို့ ကူးပြောင်းသွားကြပါသည်။

ဥပမာအားဖြင့် ပုံရိပ်ခွဲခြားမှတ်မိခြင်းလုပ်ငန်းစဉ် (Image Recognition) သည် စတင်ခါစတွင် [[ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)|ညွှန်ပြချက်ပါစနစ်]]အပေါ်၌သာ အလွန်အမင်း အမှီပြုခဲ့သော်လည်း၊ နောက်ပိုင်းတွင် ညွှန်ပြချက်မဲ့ ကြိုတင်လေ့ကျင့်မှုစနစ် (Unsupervised Pre-training) ကို ထည့်သွင်းအသုံးပြုခြင်းဖြင့် ပေါင်းစပ်စနစ် (Hybrid) ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ ထိုမှတစ်ဆင့် Dropout၊ ReLU နှင့် ပြောင်းလဲလွယ်သော သင်ယူမှုနှုန်းထားများ (Adaptive Learning Rates) ပေါ်ပေါက်လာမှုနှင့်အတူ [[ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)|ညွှန်ပြချက်ပါစနစ်]]ဘက်သို့ ပြန်လည်ဦးတည် ရွေ့လျားသွားခဲ့ပါသည်။

ပုံစံပြ ဖန်တီးထုတ်လုပ်ခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းဆောင်တာ (Generative Task) တစ်ခု၏ လုပ်ဆောင်ပုံမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။ အဆင့်တစ်ခုချင်းစီတွင် ဒေတာစုဆောင်းမှု (Dataset) ထဲမှ ဒေတာအမှတ်တစ်ခု (Datapoint) ကို နမူနာအဖြစ် ရယူပြီး၊ ၎င်းဒေတာ၏ အစိတ်အပိုင်းအချို့ကို ဖယ်ရှားပစ်ကာ၊ ဖယ်ရှားခံလိုက်ရသည့် ထိုအစိတ်အပိုင်းကို မော်ဒယ်က မှန်းဆတွက်ချက်ရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်ကို အမှိုက်ဖယ်ရှားပေးသည့် အော်တိုအန်ကုဒ်ဒါများ (Denoising Autoencoders) နှင့် BERT မော်ဒယ်တို့တွင် အထူးသဖြင့် အထင်အရှား တွေ့မြင်နိုင်ပါသည်


=== သမိုင်းကြောင်း ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|၁၉၇၄
|ဒဗလျူအေ လစ်တဲလ် (WA Little) က Cognition အတွက် အိုင်းဆင်း သံလိုက်မော်ဒယ် (Ising Magnetic Model) ကို တင်ပြခဲ့သည်။
|-
|၁၉၈၀
|ကူနီဟီကို ဖူကူရှီးမား (Kunihiko Fukushima) က နီယိုကော့ဂနီထရွန် (Neocognitron) ကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းကို နောက်ပိုင်းတွင် ကွန်ဗိုလူးရှင်းနယ် နျူရယ်ကွန်ရက် (Convolutional Neural Network) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ၎င်းကို [[ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning)|ညွှန်ပြချက်ပါ သင်ယူမှုစနစ်]] (SL) တွင် အများဆုံး အသုံးပြုသော်လည်း ဤနေရာ၌ ထည့်သွင်းဖော်ပြရန် ထိုက်တန်ပါသည်။
|-
|၁၉၈၂
|ဂျွန် ဟော့ဖီးလ်ဒ် (John Hopfield) က အိုင်းဆင်းမော်ဒယ်တစ်ခုဖြစ်သော ဟော့ဖီးလ်ဒ်ကွန်ရက် (Hopfield Net) ကို အချက်အလက်အခြေပြု မှတ်ဉာဏ်စနစ် (Content-addressable memory - CAMs) များနှင့် အမျိုးအစားခွဲစနစ်များအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။
|-
|၁၉၈၃
|ရှာရင်တန် (Sherrington) နှင့် ကာ့ခ်ပက်ထရစ် (Kirkpatrick) တို့၏ ၁၉၇၅ ခုနှစ် လက်ရာကို အခြေခံ၍ ဟင်တန် (Hinton) နှင့် ဆက်ဂ်နော့စကီး (Sejnowski) တို့က ဖြစ်နိုင်ခြေပြ နျူရွန်များ ပါဝင်သော အိုင်းဆင်းပုံစံကွဲ ဘော့ဇ်မန်းစက် (Boltzmann Machine) ကို ဖော်ပြခဲ့သည်။
|-
|၁၉၈၆
|ပေါလ် စမိုလန်းစကီး (Paul Smolensky) က ဟာမိုနီသီအိုရီ (Harmony Theory) ကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး၊ ၎င်းမှာ လက်တွေ့တွင် ဘော့ဇ်မန်းစွမ်းအင် လုပ်ဆောင်ချက်ချင်း အတူတူပင်ဖြစ်သည့် ကန့်သတ်ချက်ပါ ဘော့ဇ်မန်းစက် (RBM) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ စမိုလန်းစကီးသည် လက်တွေ့ကျသော လေ့ကျင့်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို မပြသနိုင်ခဲ့သော်လည်း ဟင်တန်က ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်များ အလယ်ပိုင်းတွင် ပြသနိုင်ခဲ့သည်။
|-
|၁၉၉၅
|ဟော့ချ်ရိုက်တာ (Hochreiter) နှင့် ရှမစ်ဟူးဘား (Schmidhuber) တို့က ဘာသာစကားဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်များအတွက် အယ်လ်အက်စ်တီအမ် နျူရွန် (LSTM Neuron) ကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
|-
|၁၉၉၅
|ဒါယန် (Dayan) နှင့် ဟင်တန် (Hinton) တို့က ဟမ်းဟိုးဇ်စက် (Helmholtz Machine) ကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
|-
|၂၀၁၃
|ကင်းမား (Kingma) ၊ ရီဇန်းဒေး (Rezende) နှင့် အဖွဲ့တို့ကအာရုံကြောပုံတူ ကွန်ရက် (Neural Network) များကို အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် အသုံးပြုထားသည့် ဘေးစီးယန်း ဂရပ်ဖစ်ကယ် ဖြစ်နိုင်ခြေကွန်ရက် (Bayesian Graphical Probability Network) ပုံစံမျိုးဖြင့် ဗေရီရေးရှင်းနယ် အော်တိုအန်ကုဒ်ဒါ (Variational Autoencoders) များကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
|}

== ကိုးကားချက်များ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{Reflist|refs=&lt;ref name=&quot;tds-ul&quot;          &gt;{{Cite web|url=https://towardsdatascience.com/unsupervised-machine-learning-clustering-analysis-d40f2b34ae7e|title=Unsupervised Machine Learning: Clustering Analysis|last=Roman|first=Victor|date=2019-04-21|website=Medium|access-date=2019-10-01|archive-date=2020-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200821132257/https://towardsdatascience.com/unsupervised-machine-learning-clustering-analysis-d40f2b34ae7e|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;JordanBishop2004&quot;&gt;{{cite book |first1=Michael I. |last1=Jordan |first2=Christopher M. |last2=Bishop |chapter=7. Intelligent Systems §Neural Networks |editor-first=Allen B. |editor-last=Tucker |title=Computer Science Handbook |url=https://www.taylorfrancis.com/books/mono/10.1201/9780203494455/computer-science-handbook-allen-tucker |edition=2nd |publisher=Chapman &amp; Hall/CRC Press |year=2004 |doi=10.1201/9780203494455 |isbn=1-58488-360-X |access-date=2022-11-03 |archive-date=2022-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221103234201/https://www.taylorfrancis.com/books/mono/10.1201/9780203494455/computer-science-handbook-allen-tucker |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Hastie&quot;          &gt;{{harvnb|Hastie|Tibshirani|Friedman|2009|pp=485–586}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;tds-kmeans&quot;      &gt;{{Cite web|url=https://towardsdatascience.com/understanding-k-means-clustering-in-machine-learning-6a6e67336aa1|title=Understanding K-means Clustering in Machine Learning|last=Garbade|first=Dr Michael J.|date=2018-09-12|website=Medium|language=en|access-date=2019-10-31|archive-date=2019-05-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20190528183913/https://towardsdatascience.com/understanding-k-means-clustering-in-machine-learning-6a6e67336aa1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;TensorLVMs&quot;      &gt;{{cite journal |last1=Anandkumar |first1=Animashree |last2=Ge |first2=Rong |last3=Hsu |first3=Daniel |last4=Kakade |first4=Sham |first5=Matus |last5=Telgarsky |date=2014 |title=Tensor Decompositions for Learning Latent Variable Models |url=http://www.jmlr.org/papers/volume15/anandkumar14b/anandkumar14b.pdf |journal=Journal of Machine Learning Research |volume=15 |pages=2773–2832 |bibcode=2012arXiv1210.7559A |arxiv=1210.7559 |access-date=2015-04-10 |archive-date=2015-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150320201108/http://jmlr.org/papers/volume15/anandkumar14b/anandkumar14b.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Buhmann&quot;         &gt;{{Cite book|last1=Buhmann|first1=J.|last2=Kuhnel|first2=H.|title= &amp;#91;Proceedings 1992&amp;#93; IJCNN International Joint Conference on Neural Networks|volume=4|pages=796–801|publisher=IEEE|doi=10.1109/ijcnn.1992.227220|isbn=0780305590|chapter=Unsupervised and supervised data clustering with competitive neural networks|year=1992|s2cid=62651220}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Comesana&quot;        &gt;{{Cite journal|last1=Comesaña-Campos|first1=Alberto|last2=Bouza-Rodríguez|first2=José Benito|date=June 2016|title=An application of Hebbian learning in the design process decision-making|journal=Journal of Intelligent Manufacturing|volume=27|issue=3|pages=487–506|doi=10.1007/s10845-014-0881-z|s2cid=207171436|issn=0956-5515}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Carpenter&quot;       &gt;{{cite journal|author1=Carpenter, G.A.|author2=Grossberg, S.|name-list-style=amp|year=1988|title=The ART of adaptive pattern recognition by a self-organizing neural network|journal=Computer|volume=21|issue=3|pages=77–88|url=http://www.cns.bu.edu/Profiles/Grossberg/CarGro1988Computer.pdf|doi=10.1109/2.33|s2cid=14625094|access-date=2013-09-16|archive-date=2018-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180516131553/http://www.cns.bu.edu/Profiles/Grossberg/CarGro1988Computer.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Hinton2010&quot;      &gt;{{cite book |last=Hinton |first=G. |date=2012 |chapter=A Practical Guide to Training Restricted Boltzmann Machines |chapter-url=http://www.cs.utoronto.ca/~hinton/absps/guideTR.pdf |publisher=Springer |title=Neural Networks: Tricks of the Trade |series=Lecture Notes in Computer Science |volume=7700 |pages=599–619 |doi=10.1007/978-3-642-35289-8_32 |isbn=978-3-642-35289-8 |access-date=2022-11-03 |archive-date=2022-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220903215809/http://www.cs.utoronto.ca/~hinton/absps/guideTR.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;HintonMlss2009&quot;  &gt;{{cite web |date=September 2009 |title=Deep Belief Nets |type=video |url=https://videolectures.net/mlss09uk_hinton_dbn |access-date=2022-03-27 |archive-date=2022-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220308022539/http://videolectures.net/mlss09uk_hinton_dbn/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;}}
[[ကဏ္ဍ:ညွှန်ပြချက်မဲ့ သင်ယူမှုစနစ်]]
[[ကဏ္ဍ:ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]]
[[ကဏ္ဍ:နည်းပညာ]]
[[ကဏ္ဍ:ဉာဏ်ရည်တု]]</text>
      <sha1>fh21z7lglndptya905zkpztjfw33qob</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>