ဝီကီပီးဒီးယား mywiki https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter မီဒီယာ အထူး ဆွေးနွေးချက် အသုံးပြုသူ အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက် ဝီကီပီးဒီးယား ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက် ဖိုင် ဖိုင် ဆွေးနွေးချက် မီဒီယာဝီကီ မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက် တမ်းပလိတ် တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက် အကူအညီ အကူအညီ ဆွေးနွေးချက် ကဏ္ဍ ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက် မုခ်ဝ မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက် စာမူကြမ်း စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက် TimedText TimedText talk မော်ဂျူး မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက် Event Event talk 0 3475 1042182 1031640 2026-07-05T21:00:48Z ~2026-38514-27 145268 1042182 wikitext text/x-wiki [[File:Brockhaus Lexikon.jpg|thumb|၁၉၀၂ ခုနှစ် ထုတ်ဝေသော Brockhaus Konversations-Lexicon]] '''စွယ်စုံကြမ်း'''ဆိုသည်မှာ အားလုံးသောဘာသာရပ်များကို ရှင်းလင်း‌ဖော်ပြထားသောစာအုပ်အစုအဝေး တစ်ခုဖြစ်သည်။ အက္ခရာစဉ်လိုက် အကြောင်းအရာတွေကို ဖော်ပြထားသည်။ အေဒီ ၁ ရာစုမှ ဖလင်းနီးဆိုသူ ရောမမြို့သား ရေးသားခဲ့သော သက်တမ်းအရင့်ဆုံး စွယ်စုံကျမ်းကြီးသည် ယခုတိုင် ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ ထိုစာအုပ်ကြီးကို '''သဘာဝသမိုင်း စာအုပ်ကြီး'''ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ အတွဲပေါင်း (၃၇)တွဲ ပါဝင်ပြီး ဆောင်းပါးပေါင်း နှစ်သောင်းကျော် ပါဝင်သည်။ အတွဲပေါင်း (၅၀၂၀)ပါဝင်သော အကြီးမားဆုံး စွယ်စုံကျမ်းကြီးမှာ တတိယအကြိမ် ပြုစုထားသော တရုတ်စွယ်စုံကျမ်းကြီး ဖြစ်သည်။ အက္ခရာစဉ်အလိုက် ဘာသာရပ်များကို စီစဉ်ဖော်ပြထားသော စွယ်စုံကျမ်းကို ၁၇၀၄-ခုနှစ်တွင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ် ဓမ္မဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သော ဂျွန်ဟာရစ်က ရေးသားခဲ့သည်။ စွယ်စုံကျမ်း အမည်မှာ '''တစ်လောကလုံးဆိုင်ရာ ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံ အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်''' ဖြစ်သည်။<ref>၂၀၀၄-ခု၊ အောက်တိုဘာလထုတ် (စာပေလောက) ခင်မောင်ဇော်၏ တီထွင်မှုများ စာအုပ်မှ</ref> လောကဓမ္မ၊ သိပ္ပကုံလုံ၊ ကျမ်းစွယ်စုံ ရှေးမြန်မာပညာရှိတို့က လောကကြောင်း၊ ဓမ္မကြောင်း ဗဟုသုတပါဝင်သောကျမ်းကို စွယ်စုံကျမ်းဟူ၍ အမည်မှည့်ခေါ်ခဲ့ ကြသည့်နည်းတူ ယခုခေတ်တွင် သိပ္ပံပညာ၊ ဝိဇ္ဇာပညာရပ်များ စုပေါင်းပါဝင်သော အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် '''Encyclopedia''' ဟူသည့် ကျမ်းမျိုးကို မြန်မာဘာသာဖြင့် စွယ်စုံကျမ်းဟု အမည်ပေးလေသည်။ ဗဟုသုတ အမျိုးမျိုးတို့ကို ဗဟုသုတရှာမှီးသူတို့ လွယ်လင့်တကူ ရှာဖွေဖတ်ရှု၍ အကိုးအကား ပြုနိုင်ကြစေခြင်းငှာ စုဆောင်းရေးသား ပြုစုထားသောကျမ်းကို [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာ]]ဖြင့် 'Encyclopedia'ဟု ခေါ်လေသည်။ လူတို့သည် မိမိနှင့် တကွ မိမိပတ်ဝန်းကျင်ကို သိလိုသောဆန္ဒဖြင့် သိမှတ်ပြုဖွယ်ရာတို့ကို ရှာဖွေစူးစမ်း၍ စာများကို ရေးသားကြလေသည်။ ဤ သည်တွင် စာအုပ်အမျိုးမျိုး ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် လူတို့သိလိုသော ဗဟုသုတအချက်အလက်တို့ကို အလွယ်တကူ ရှာဖွေရန် ခဲယဉ်းလှသည်။ ထို့ကြောင့် ဗဟုသုတအမျိုးမျိုးနှင့် ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို စုဆောင်း၍၊ လူတို့ လွယ်လင့်တကူဖတ်ရှု ကိုးကားနိုင်ကြစေရန် စွယ်စုံကျမ်းဟူသည်ကို ပြုစုကြရသည်။ စွယ်စုံကျမ်းသည် လူ တိရစ္ဆာန် အရာဝတ္ထုတို့နှင့် တကွ ယင်းတို့တည်ရှိရာ နေရာဒေသအကြောင်းတို့ကို ဖော်ပြပေးသည်။ ထို့ကြောင့် စွယ်စုံကျမ်း၏ အခြေခံသဘောကား လူတို့က ဘာလဲ၊ ဘယ်သူလဲ၊ ဘယ်မှာလဲ၊ ဘယ်တော့လဲ၊ ဘယ်လိုလဲ၊ ဘာကြောင့်လဲဟူ၍ မေးလိုက်သော မေးခွန်းတို့ကို အဖြေရှာပေးရသည့် သဘောပင်ဖြစ်၏။ == စွယ်စုံဟု မှည့်ခေါ်ရခြင်းအကြောင်း == 'အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား'ဟူသော စကားသည် [[ဂရိဘာသာစကား]]မှ ဆင်းသက်လာ၍၊ ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံပညာရပ်များကို သင်ကြားပေးခြင်းဟူသော အနက်အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ ဤသဘောသည် ပညာဗဟုသုတအရာ၌ နှစ်ဖက်စွယ်စုံ ရှိသည်ဟူသော သဘောပင်ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ဂန္ထဝင်တွင် ကျည်းကန်ရွာ၌ သီတင်းသုံးသော အရှင်နန္ဒဓဇ သာမဏေသည် သက္ကရာဇ် ၁၁၅၈ခု နှစ်တွင် ပုစ္ဆာပေါင်းတစ်ထောင့်တစ်ရာပါဝင်သော စွယ်စုံကျော်ထင်အမည်ရှိ ပုစ္ဆာကျမ်းကို ပြုစုခဲ့သည်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်မှာ [[ကျည်းကန်ရှင်ကြီး]]ဟု တွင်၏။ ဤသို့ရေးသားရာ၌ ဆရာတော်ဘုရားသည် 'လောက ဓမ္မ၊ သိပ္ပကုံလုံ၊ ဉာဏ်စွယ်စုံ ဖြစ်စေခြင်းငှာ'ဟူ၍ ရည်ရွယ်ချက်ကို ပြဆိုခဲ့သည်။ ထိုပြဆိုခဲ့သော ရည်ရွယ်ချက်အတိုင်း စွယ်စုံကျော်ထင်ကျမ်းမှာ လောကကြောင်း၊ ဓမ္မကြောင်း ဗဟုသုတတို့ဖြင့် ပြည့်ဝလျက်ရှိပေသည်။ ရှေးရိုးမြန်မာပညာရှိတို့က လောကကြောင်း၊ ဓမ္မကြောင်းတို့၌ စွယ်စုံဗဟုသုတရှိအောင် ရည်ရွယ်ချက်ထားကြဘိသကဲ့သို့ အနောက်နိုင်ငံတွင်ရှိသော ဗဟုသုတလိုလားသူ ပညာရှင်တို့သည်လည်း သိပ္ပံနှင့် ဝိဇ္ဇာ ပညာရပ်များ၌ စွယ်စုံဗဟုသုတရှိရန် ရည်ရွယ်ကြလေသည်။ ယခုခေတ်မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဗဟုသုတရှာမှီးလိုသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်လည်း အနောက်တိုင်း နိုင်ငံသားတို့နှင့် အလားတူသိပ္ပံနှင့် ဝိဇ္ဇာ ပညာရပ်များနှင့်ဆိုင်ရာ ဗဟုသုတအချက်အလက်ကို လေ့လာ ရှာမှီးလိုကြပေသည်။ ထို့ကြောင့် လောက၊ ဓမ္မ နှစ်ချက်ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် စွယ်စုံဟုခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်ကို အစွဲပြု၍၊ သိပ္ပံပညာ၊ ဝိဇ္ဇာပညာနှစ်ချက် ပြည့်စုံခြင်း၏ သဘောကိုယူပြီးလျှင်၊ 'အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား' ဟူသော ကျမ်းမျိုးကို [[မြန်မာဘာသာ]]ဖြင့် စွယ်စုံကျမ်းဟု အမည်ပေးလေသည်။ == စွယ်စုံကျမ်းဂန္ထဝင် == အနောက်နိုင်ငံသားတို့၏ အဆို၌၊ လောက၌ရှိသော ဗဟုသုတအရပ်ရပ်တို့ကို ကျမ်းစဉ်များဖြင့် ပထမဦးစွာရေးသားပြုစုသူမှာ [[အရစ္စတိုတယ်]] (ဘီစီ ၃၈၄-၃၂၂) ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ အရစ္စတိုတယ်ကို အနောက်တိုင်းသားတို့က 'စွယ်စုံကျမ်းတို့၏ဖခင်' ဟုသမုတ်ကြသည်။ သို့ရာတွင် ပညာစွယ်စုံကျမ်းကို ဘီစီ ၁၂ဝဝ ခန့်က [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၌ ပြုစုကြသည်ဟု တရုတ်ယဉ်ကျေးမှု သုတေသီ ပုဂ္ဂိုလ်တို့က ဆိုကြသည်၊ အချို့ကမူ ထိုကျမ်းကို ဘီစီ ၁၂ဝဝ ခန့်က ပြုစုသည်ဟုပင်ဆိုကြသေး၏။ မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ၊ [[တရုတ်ဘာသာ]]အားဖြင့် 'အားယား'ဟုခေါ်သော အဆိုပါစွယ်စုံကျမ်းမှာ ရှေးဦးပေါ် စွယ်စုံကျမ်းအဖြစ်ဖြင့် ယနေ့တိုင်ထင်ရှားလျက်ရှိ သည်။ ယင်းကျမ်းတွင် ရှေးပညာရှိများ ပြုစုထားသော စာပေများမှ ကောင်းနိုးရာရာဗဟုသုတအရပ်ရပ်တို့ကို ထုတ်နုတ်၍ စုပေါင်းရေးသားပြုစုထားသည်။ ထိုခေတ်အခါလောက် တွင်ပင် အိန္ဒိယပြည်၌ ဗေဒကျမ်းကြီးများ ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်။ ယင်းကျမ်းတို့မှာ သာမ၊ ယဇု၊ ဣသျှူ၊ အာတပ္ပနဟူလေသည်။ ဘီစီ ၁ဝဝဝ ခေတ်မတိုင်မီ ပေါ်ပေါက်သည်ဟု ပညာရှင်တို့ ခန့်မှန်းကြသည်။ ထိုဗေဒကျမ်းတို့တွင် ယဇ်ပူဇော်နည်း အကြောင်းများသာမက၊ ရှေးဂီတများနှင့် ထိုခေတ်က ထွန်းကားလျက်ရှိသော အယူအဆများလည်း ပါဝင်သည်။ ဗေဒကျမ်းတို့သည် လောကကြောင်း၊ ဓမ္မကြောင်း ဗဟုသုတစွယ်စုံကျမ်းများဖြစ်၏။ ယခင်ကဆိုခဲ့သော အယ်ရစ္စတိုတယ်၏ စွယ်စုံကျမ်း၌မူ အာကာသကြောင်း၊ မိုးလေဝသအကြောင်း၊ တိရစ္ဆာန်များအကြောင်းစသည့် သုတေသနပြုထားသော အချက် အလက်တို့ ပါဝင်ကြသည်။ == စွယ်စုံကျမ်းစီစဉ်ပုံများ == ခရစ် ၁၄ဝဝ ပြည့်နှစ်မှအစပြု၍ စွယ်စုံကျမ်း၌ ဗဟုသုတအချက်အလက်တို့ကို အစီအစဉ်ဖြင့် စနစ် တကျရေးသားသည့် နည်းနိဿယတို့သည် တိုးတက်ကောင်းမွန်လာခဲ့သည်။ ပမာအားဖြင့်၊ ၁၄၈၁ ခုနှစ်တွင် ကက္ကစတန်ထုတ်ဝေသော စွယ်စုံကျမ်းမှာ အကိုးအကားအတွက် အသုံးကျသောကျမ်းဖြစ်သည်။ စွယ်စုံကျမ်းတွင် ရုပ်ပုံများထည့်သွင်းလာသည်မှာ ဤကျမ်းသည် ပထမဖြစ်သည်ဟု ဆိုရမည်။ သို့သော် ၁၅၄၁ ခုနှစ်တွင် [[ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ]] ဗားလမြို့မှ ရင်းဂဲလဗတ်ပြုစုသော စွယ်စုံကျမ်း ပေါ်ထွက်လာမှပင် 'အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား' ဟူသော အသုံးအနှုန်းကို ပထမတွေ့ရသည်။ ၁၅ဝ၆ ခုနှစ်တွင် အီတလီ၌ ထုတ်ဝေသော ရက်ဖာအယ်လီ မတ်ဖဲ၏ စွယ်စုံကျမ်း၌ လူပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိနှင့် အညွန်းစနစ်တို့ကို ပထမဦးစွာ တွေ့ရသည်။ ၁၆၂ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဖရန်းစစ်ဘေကင်ပြုစုသော စွယ်စုံကျမ်းမှာ ဗဟုသုတ အဝဝတို့ကို အမျိုးအစားအလိုက် အခန်း ကဏ္ဍခွဲ၍ပြဆိုရာတွင် ပထမဟုဆိုကြသည်။ ၁၇ဝ၄ ခုနှစ်၌ ဂျွန်ဟဲရစ်ဆိုသူပြုစုသော ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံစွယ်စုံကျမ်း၌ကား၊ အညွှန်းစနစ်ကို အက္ခရာဝလိနည်းနှင့် ညွှန်းသည့်အပြင်၊ ကျမ်းကိုးစာရင်းကိုလည်း ပြဆို၍၊ တတ်ကျွမ်းသူ ပညာရှင်တို့ ကိုယ်တိုင်ရေးသားပေးသော စာကိုယ်များပါဝင်လေသည်။ ၁၇ဝ၄ ခုနှစ်၌ပင် [[ဂျာမနီနိုင်ငံ]]၌ ပေါ်ပေါက်သော စွယ်စုံကျမ်းမှာကား၊ အကြောင်းရပ်တို့ကို ရေးသားသော ပညာရှင်အများတို့၏ ဆောင်းပါးချည်းသက်သက်ဖြင့် ရေးသားပြုစုသောကျမ်း ဖြစ်၍၊ ယင်းသို့ ဆောင်းပါးအများကို စွယ်စုံကျမ်းအဖြစ် ထုတ်ဝေသည်မှာ ပထမပင်ဖြစ်ပေသည်။ ၁၇၂၈ ခုနှစ်တွင် အိဖရိမ် ချိမ်းဗားက ထုတ်ဝေသော 'စိုင်ကလိုပီးဒီးယား'ခေါ် စွယ်စုံကျမ်းကား၊ အပြန်အလှန်ညွှန်းသောစနစ်ကို ပထမဦးစွာ အသုံးပြုသည့်ကျမ်း ဖြစ်ပေသည်။ == ဘာသာစကားအလိုက် စွယ်စုံကျမ်းများ == === လက်တင်ဘာသာစွယ်စုံကျမ်းများ === ထို့နောက်၌ကား၊ ဘီစီ ၃ဝ ခန့်တွင် မားကပ် တယ်ရင် ရှီယပ်ဗယ်ရို(ဘီစီ ၁၁၆-၂၇)သည် ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံပညာရပ်များ ပါဝင်သော စွယ်စုံကျမ်းကို အတွဲ ၉ တွဲဖြင့် ရေးသားစီရင်ခဲ့သည်။ အေဒီ၇ဝခုနှစ်ခန့်တွင် ပလင်နီသည် 'သဘာဝသမိုင်း' အမည်ရှိသော ကျမ်းကို အတွဲပေါင်း ၃၇ တွဲ၊ အခန်းပေါင်း ၁၄၉၃ ခန်းတို့ဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။ ၅ ရာစုအတွင်းတွင် မာတီယာနပ် ကပဲလားသည် စာသင်သားတို့ နှုတ်ငုံဆောင်ရန် လွယ်ကူသော ဗဟုသုတကျမ်းကို ကဗျာဖွဲ့၍ စီရင်ခဲ့သည်။ ထိုကျမ်း၌ သဒ္ဒါနည်းမှစ၍၊ ဂီတ အနုပညာထိ အမျိုးမျိုးသော ပညာရပ်တို့ ပါဝင်သည်။ ခရစ် ၆ဝဝ မှ ၆၃ဝ ပြည့်နှစ် အကြားတွင် အိဇီဒို အမည်ရှိသော ခရစ်ယန်ဘုန်းတော်ကြီးသည် ဗဟုသုတကျမ်းကိုပြုစုရာ၊ ထိုကျမ်းကို ၉ ရာစုနှစ် ကျမ်းပြု ပုဂ္ဂိုလ်တို့က မှီးယူကြရသည်။ ထို့နောက်၌လည်း ခရစ်ယန်ဘုန်းတော်ကြီးနှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်များသည် စွယ်စုံကျမ်း သဘောသက်ရောက်သည့် ကျမ်းအမျိုးမျိုးတို့ကို ပြုစုခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ထိုကျမ်းများမှာ များသောအားဖြင့် လက်တင်ဘာသာနှင့်သာရှိသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ ဂရိဘာသာဖြင့် ရေးသားသော ကျမ်းများပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ သို့သော် အကြောင်းရပ်ဟူသမျှတို့ကို စနစ်တကျ အခန်းပိုင်းခြား၍ ရေးသားထားသည်မဟုတ်ချေ။ ခရစ် ၁၂၆ဝ ပြည့်နှစ်သို့ ရောက်သောအခါမှ၊ ဗင်းဆင့်ဆိုသူသည် 'ကြေးမုံပြင်ကြီး'ဟူသော ကျမ်းကို စနစ်တကျအခန်းခွဲ၍၊ လက်တင်ဘာသာဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။ ဥရောပအလယ်ခေတ်၌ ထွက်ပေါ်လာသော စွယ်စုံကျမ်းတို့မှာ လက်တင်ဘာသာဖြင့်သာများပေသည်။ === တရုတ်စွယ်စုံကျမ်းများ === ၁၄ ရာစုနှစ်အတွင်းတွင် တရုတ်ပြည်၌လည်း မာတွာလင် ဆိုသူ တရုတ်ပညာရှိသည် စွယ်စုံကျမ်းတစ်စောင်ကို ပြုစုသည်။ ၁၅ ရာစုနှစ်၌မူ၊ ယွန်လိုဧကရာဇ်ဘုရင်၏ အမိန့်တော်ဖြင့် တရုတ်ပညာရှိများသည် စွယ်စုံကျမ်းကို ပြုစုသည်။ ယွန်လို၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ [[ကွန်ဖူးဇီး]]၏ အဆုံးအမများ၊ ရာဇဝင်များ၊ ယထာဘူတပညာရပ်များ၊ ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံပညာရပ်များ စသည် တို့ကို တစ်ပေါင်းတည်းပြုစုစေရန်ဖြစ်၏။ သို့သော် ထိုကျမ်းမှာစာအုပ်ပေါင်း ၂၂၉၄၇ အုပ်ရှိသည်ဖြစ်၍၊ ယင်းအနက်သုံးအုပ်မျှကိုသာ ပုံနှိပ်နိုင်ခဲ့ရာ၊ မင်မင်းဆက် ကုန်ဆုံးသောအခါ၊ နှစ်အုပ်မှာ ပျောက်ပျက်သွားပြီးလျှင် ဗောက်ဆာသူပုန် ထသောခေတ်၌ ကျန်တစ်အုပ်လည်း ပျောက်ပျက်သွားလေသည်။ ၁၈ ရာစုနှစ်ဦး၌ကား၊ တရုတ်ဧကရာဇ် ဘုရင် ကန်ရှီး၏ အမိန့်အရ အတွဲပေါင်း ၅ဝ၂ဝ ရှိသော စွယ်စုံကျမ်းကိုပြုစု၍၊ ကန်ရှီးဘုရင်အား ဆက်ခံသူ ယွန်ချင်း (ခရစ် ၁၇၂၃-၃၅ ခုနှစ်)လက်ထက်တွင် ထုတ်ဝေသည်။ ထိုစွယ်စုံကျမ်း အတွဲပေါင်း ၇ဝဝ တို့ကို ဗြိတိသျှပြတိုက်တွင် ယနေ့တိုင်ပြထားလေသည်။ === ပြင်သစ်စွယ်စုံကျမ်းများ === ယခင်ကဖော်ပြခဲ့သော ချမ်းဗား၏ 'စိုင်ကလိုပီးဒီးယား' စွယ်စုံကျမ်းကို ပြင်သစ်တို့က [[ပြင်သစ်ဘာသာ]]သို့ ပြန်ဆိုကြသည်။ ထိုစွယ်စုံကျမ်း နမူနာကိုယူ၍ ဒီးဒရိုးသည် ၁၇၅၁-၁၇၇၂ ခုနှစ်အတွင်း အတွဲပေါင်း ၂၈ တွဲရှိသော ပြင်သစ်စွယ်စုံကျမ်းကြီး ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ၁၉၂၈ ခုနှစ်၌မူ လာရုဆ ဆိုသူပြုစုသော ၂ဝ ရာစု စွယ်စုံကျမ်းဟူ၍ ပြင်သစ်ဘာသာဖြင့် ပေါ်ထွက်လာသည်။ === ဂျာမန်စွယ်စုံကျမ်းများ === ဂျာမနီနိုင်ငံတွင် ၁၇၃၂ ခုနှစ်မှ ၁၇၅ဝ ပြည့်နှစ်အထိ အတွဲပေါင်း ၆၄ တွဲရှိသော 'ယူနီဗာဆယ် လက္ကဇီကွန်'ခေါ် စွယ်စုံကျမ်းကို ဇက်ဒလာဆိုသူပြုစုသည်။ ယင်းကျမ်းတွင် ထိုခေတ်က အသက်ထင်ရှား ရှိသူများ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိများ ပါဝင်သည်။ ထို့ပြင် ၁၇၉၆ ခုနှစ်၌လည်းကောင်း၊ ၁၈၈၁ ခုနှစ်၌လည်းကောင်း၊ ပညာရှင်အသီးသီးတို့က ဂျာမန်စွယ်စုံကျမ်းကို ပြုစုကြသည်။ === အင်္ဂလိပ်စွယ်စုံကျမ်းများ === ယခင်ကပြဆိုခဲ့ပြီးသော အင်္ဂလိပ်စွယ်စုံကျမ်းများအပြင်၊ ယခုခေတ်တွင် အကိုးအကားပြုရန် ကျမ်းများအနက် အလွန်ထင်ရှားသော အင်္ဂလိပ်စွယ်စုံကျမ်းမှာ 'အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား ဗြိတိနိကား' ဖြစ်လေသည်။ ယင်းကျမ်းကို ၁၇၆၈ ခုနှစ်မှသည် ၁၇၇၁ ခုနှစ်အတွင်း အတွဲ ၃ တွဲဖြင့် ပထမဦးစွာ [[စကော့တလန်နိုင်ငံ]] အက်ဒင်ဗာရာမြို့တွင် ရေးသားပြုစု ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၇၇၈ ခုနှစ်မှသည် ၁၇၈၃ ခုနှစ် အတွင်း၊ ဒုတိယတည်းဖြတ်သော ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသည်။ === အမေရိကန်စွယ်စုံကျမ်း === [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]၌ကား၊ ၁၈၂၉ ခုနှစ်မှ ၁၈၃၃ ခုနှစ်အတွင်း အမေရိကန်စွယ်စုံကျမ်းကို 'အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား အမေရိကားနား'ဟူသောအမည်ဖြင့် ပြုစုထုတ်ဝေခဲ့လေသည်။ === ဆိုဗီယက်ရုရှစွယ်စုံကျမ်း === ဆိုဗီယက်ရုရှနိုင်ငံတွင် ၁၉၂၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၇ ခုနှစ်အထိ ၂၂ နှစ်တိုင်တိုင်ပြုစုခဲ့သော 'ဗိုလရှာယာ ဆိုဗီယက်စကာယာ အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား'မှာ ယနေ့တိုင်များစွာထင်ရှားလေသည်။ ယခုအခါ နိုင်ငံအသီးသီးတွင် စွယ်စုံကျမ်းများကို အမည်အမျိုးမျိုးဖြင့် ထုတ်ဝေလျက် ရှိကြသည်။ အထူးသဖြင့် ကလေးများအတွက် ရည်ရွယ်၍၊ ရုပ်ပုံပေါင်းများစွာပါဝင်သည့် စွယ်စုံကျမ်းတို့မှာ များစွာ ခေတ်စားလျက်ရှိသည်။ === လက်တင်မှ တိုင်းရင်းဘာသာများသို့ === ဥရောပနိုင်ငံတွင် မူလက စွယ်စုံကျမ်းကို ပြုစုကြရာ၌ လက်တင်ဘာသာဖြင့်သာ ပြုစုကြသည်။ သို့သော် ၁၄ ရာစုနှစ်မှ လွန်လာသောခေတ်သို့ ရောက်သော်၊ စွယ်စုံကျမ်းများကို ဥရောပနိုင်ငံ အသီးသီးတို့က မိမိတို့၏ တိုင်းရင်းဘာသာစကားဖြင့် ပြုစုလာကြ၏။ သာဓကအားဖြင့်ပြလျှင်၊ [[အင်္ဂလန်နိုင်ငံ]]တွင် ဗာသော လိုမျူဒီ ဂလန်ဗီးသည် ၁၃၆ဝ ပြည့်နှစ်၌ စွယ်စုံကျမ်းတစ်ခုကို လက်တင်ဘာသာဖြင့် ပြုစုခဲ့သည်။ ယင်းကျမ်းကို ၁၃၉၈ ခုနှစ်တွင် ဂျွန်ထရေဗီဇာဆိုသူက အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ပြန်ဆိုလေသည်။ === မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း === {{main|မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း}} မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းကို [[စာပေဗိမာန်]]မှ ထုတ်ဝေသည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံဘာသာပြန်စာပေအသင်း]]က ပြုစုသည်။ မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းတွင် အကြောင်းရပ်ပေါင်း ၄ဝဝဝ ခန့် ပါရှိသည်။ စွယ်စုံကျမ်းတစ်တွဲလျှင် စာမျက်နှာ ၅ဝဝ ကျဖြင့် စီစဉ်ထားရာ၊ အတွဲပေါင်း ၁၅ တွဲရှိသည်။ အခြားနိုင်ငံများ၏ [[စွယ်စုံကျမ်း]]များနှင့် ရင်ဘောင်တန်းနိုင်ရန် ဘာသာရပ်ပေါင်းစုံ ပါဝင်ထားသည်။ ဝိဇ္ဇာဘာသာရပ်၊ သိပ္ပံဘာသာရပ်များအပြင် မြန်မာနိုင်ငံ အကြောင်းအရာများစွာ ပါဝင်သည်။ ပညာရပ်အလိုက် ပညာရှင်များနှင့် အစိုးရဌာနများက တင်ပြခဲ့ကြသည်။ သက်ဆိုင်ရာ ပညာရှင်များကိုယ်တိုင် ရှာဖွေစုဆောင်း ရေးသားထားသည်။ == ကလေးစွယ်စုံကျမ်း == ယခုခေတ်၌ ကလေးလူငယ် လူရွယ်တို့၏ ပညာရေး အရေးကြီးပုံကို လူတို့သည် ပိုမိုလေးစားလာကြပြီ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယင်းကလေးလူငယ်တို့အဖို့လည်း စွယ်စုံကျမ်းသည် အရေးကြီးသည်ဟု သဘော ပေါက်ကြပြီးဖြစ်သည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ၁၉ဝ၈ ခုနှစ်ကအစပြု၍ 'ကလေးစွယ်စုံကျမ်း'ဟူ၍ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ သည်။ ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ်၌ အမေရိကန်နိုင်ငံမှနေ၍ 'ဗဟုသုတကျမ်း' ဟူသောအမည်ဖြင့် စွယ်စုံကျမ်း ပေါ်ပေါက်လာပြန်သည်။ ကျောင်းသားသုံးအတွက် စွယ်စုံကျမ်းကိုမူ၊ ၁၈၉၃ ခုနှစ်တွင် 'ကျောင်းသား စွယ်စုံကျမ်း' ဟူသောအမည် ဖြင့် အင်္ဂလန်တွင်ထုတ်ဝေခဲ့ရာ၊ ၁၉၂၂ ခုနှစ်၌ ယင်းကိုပင် 'ကွမ်ပတန်၏ ရုပ်စုံ စွယ်စုံကျမ်း'ဟူသောအမည်သစ်ဖြင့် ပြန်လည်တည်းဖြတ် ထုတ်ဝေခဲ့ပြန်သည်။ ယခုခေတ်တွင် ကလေး တို့အဖို့ စွယ်စုံကျမ်းတို့၌ ရုပ်ပုံ ဓာတ်ပုံစသည်တို့ မပါဘဲမရှိချေ။ ဗြိတိသျှစွယ်စုံကျမ်းကို ထုတ်ဝေသူတို့သည် ပင်လျှင် ၁၉၃၄ ခုနှစ်မှအစပြု၍၊ ရုပ်ပုံဓာတ်ပုံတို့ပါဝင်သော ကလေးများအတွက် 'ဗြိတန္နိကား ဂျူနီယာ'ခေါ် စွယ်စုံကျမ်းကို ထုတ်ဝေလျက်ရှိသည်။ == အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်းများ == စွယ်စုံကျမ်းထုတ်လုပ်ရိုက်နှိပ်သည့် ကုမ္ပဏီကြီးများသည် အင်တာနက်ခေတ်တွင် အခမဲ့ဖြစ်စေ၊ အခကြေးနှင့်ဖြစ်စေ Online Encyclopedia အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်းများ ကို ပြုလုပ်ကြသည်။ ၂၀၂၀ အစောပိုင်းကာလအထိ အကြီးဆုံး အွန်လိုင်း စွယ်စုံကျမ်းများမှာ တရုတ်ဘာသာစကား၏ Baidu Baike (ဆောင်းပါး သန်း ၁၀-၂၀ ကြား) နှင့် Hudong Baike ( သန်း ၁၀-၂၀ ကြား) တို့ဖြစ်ကြပြီး ယင်းနောက်တွင် ဝီကီပီးဒီးယား၏ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား (+၆ သန်း)၊ ဂျာမန်ဘာသာစကား (+၂ သန်း)၊ ပြင်သစ်ဘာသာစကား (+၂ သန်း) တို့ရှိကြသည်။<ref name="wp.org">{{Cite web|url=https://www.wikipedia.org/|title=Wikipedia|website=www.wikipedia.org|accessdate=September 10, 2020}}</ref> အခြားဘာသာစကားများဖြင့် ဝီကီပီးဒီးယား (၁၅) ခုတွင် ဆောင်းပါး အရည်အသွေးအမျိုးမျိုး၊ အတိုအရှည်အမျိုးမျိုးဖြင့် (၁) သန်းကျော်တည်ရှိသည်။<ref name="wp.org" /> စွယ်စုံကျမ်း၏ အရွယ်အစားကို ဆောင်းပါး အရေအတွက်ဖြင့် တိုင်းတာခြင်းသည် မရေရာသည့် နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အထက်ဖော်ပြပါ တရုတ် စွယ်စုံကျမ်းများတွင် အကြောင်းအရာတစ်ခုတည်း၌ များစွာသော ဆောင်းပါးများရှိကြ၏။ တစ်ဖက်တွင် ဝီကီပီးဒီးယားများက အကြောင်းအရာတစ်ခုတွင် ဆောင်းပါးတစ်ခုကိုသာ လက်ခံသော်လည်း စာသားမရှိသလောက်နည်းပါးသည့် ဆောင်းပါးများကို ဖန်တီးခွင့်ပြုထားသည်။ == ကိုးကား == {{reflist| <ref>{{Cite Myanmar Encyclopedia|volume=၄|title=စွယ်စုံကျမ်း}}</ref> }} [[Category:စွယ်စုံကျမ်းများ]] 9w2bc4pxdbhg8w24he9hy6k7zdwqrdp 1042192 1042182 2026-07-06T04:46:55Z Zawzawaungthwin 100038 [[Special:Contributions/~2026-38514-27|~2026-38514-27]] ([[User talk:~2026-38514-27|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1042182|1042182]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည် 1042192 wikitext text/x-wiki [[File:Brockhaus Lexikon.jpg|thumb|၁၉၀၂ ခုနှစ် ထုတ်ဝေသော Brockhaus Konversations-Lexicon]] '''စွယ်စုံကြမ်း'''ဆိုသည်မှာ အားလုံးသောဘာသာရပ်များကို ရှင်းလင်း‌ဖော်ပြထားသောစာအုပ်အစုအဝေး တစ်ခုဖြစ်သည်။ [[အက္ခရာ]]စဉ်လိုက် အကြောင်းအရာတွေကို ဖော်ပြထားသည်။ အေဒီ ၁ ရာစုမှ ဖလင်းနီးဆိုသူ ရောမမြို့သား ရေးသားခဲ့သော သက်တမ်းအရင့်ဆုံး စွယ်စုံကျမ်းကြီးသည် ယခုတိုင် ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ ထိုစာအုပ်ကြီးကို '''သဘာဝသမိုင်း စာအုပ်ကြီး'''ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ အတွဲပေါင်း (၃၇)တွဲ ပါဝင်ပြီး ဆောင်းပါးပေါင်း နှစ်သောင်းကျော် ပါဝင်သည်။ အတွဲပေါင်း (၅၀၂၀)ပါဝင်သော အကြီးမားဆုံး စွယ်စုံကျမ်းကြီးမှာ တတိယအကြိမ် ပြုစုထားသော တရုတ်စွယ်စုံကျမ်းကြီး ဖြစ်သည်။ အက္ခရာစဉ်အလိုက် ဘာသာရပ်များကို စီစဉ်ဖော်ပြထားသော စွယ်စုံကျမ်းကို ၁၇၀၄-ခုနှစ်တွင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ် ဓမ္မဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သော ဂျွန်ဟာရစ်က ရေးသားခဲ့သည်။ စွယ်စုံကျမ်း အမည်မှာ '''တစ်လောကလုံးဆိုင်ရာ ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံ အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်''' ဖြစ်သည်။<ref>၂၀၀၄-ခု၊ အောက်တိုဘာလထုတ် (စာပေလောက) ခင်မောင်ဇော်၏ တီထွင်မှုများ စာအုပ်မှ</ref> လောကဓမ္မ၊ သိပ္ပကုံလုံ၊ ကျမ်းစွယ်စုံ ရှေးမြန်မာပညာရှိတို့က လောကကြောင်း၊ ဓမ္မကြောင်း ဗဟုသုတပါဝင်သောကျမ်းကို စွယ်စုံကျမ်းဟူ၍ အမည်မှည့်ခေါ်ခဲ့ ကြသည့်နည်းတူ ယခုခေတ်တွင် သိပ္ပံပညာ၊ ဝိဇ္ဇာပညာရပ်များ စုပေါင်းပါဝင်သော အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် '''Encyclopedia''' ဟူသည့် ကျမ်းမျိုးကို မြန်မာဘာသာဖြင့် စွယ်စုံကျမ်းဟု အမည်ပေးလေသည်။ ဗဟုသုတ အမျိုးမျိုးတို့ကို ဗဟုသုတရှာမှီးသူတို့ လွယ်လင့်တကူ ရှာဖွေဖတ်ရှု၍ အကိုးအကား ပြုနိုင်ကြစေခြင်းငှာ စုဆောင်းရေးသား ပြုစုထားသောကျမ်းကို [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာ]]ဖြင့် 'Encyclopedia'ဟု ခေါ်လေသည်။ လူတို့သည် မိမိနှင့် တကွ မိမိပတ်ဝန်းကျင်ကို သိလိုသောဆန္ဒဖြင့် သိမှတ်ပြုဖွယ်ရာတို့ကို ရှာဖွေစူးစမ်း၍ စာများကို ရေးသားကြလေသည်။ ဤ သည်တွင် စာအုပ်အမျိုးမျိုး ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် လူတို့သိလိုသော ဗဟုသုတအချက်အလက်တို့ကို အလွယ်တကူ ရှာဖွေရန် ခဲယဉ်းလှသည်။ ထို့ကြောင့် ဗဟုသုတအမျိုးမျိုးနှင့် ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို စုဆောင်း၍၊ လူတို့ လွယ်လင့်တကူဖတ်ရှု ကိုးကားနိုင်ကြစေရန် စွယ်စုံကျမ်းဟူသည်ကို ပြုစုကြရသည်။ စွယ်စုံကျမ်းသည် လူ တိရစ္ဆာန် အရာဝတ္ထုတို့နှင့် တကွ ယင်းတို့တည်ရှိရာ နေရာဒေသအကြောင်းတို့ကို ဖော်ပြပေးသည်။ ထို့ကြောင့် စွယ်စုံကျမ်း၏ အခြေခံသဘောကား လူတို့က ဘာလဲ၊ ဘယ်သူလဲ၊ ဘယ်မှာလဲ၊ ဘယ်တော့လဲ၊ ဘယ်လိုလဲ၊ ဘာကြောင့်လဲဟူ၍ မေးလိုက်သော မေးခွန်းတို့ကို အဖြေရှာပေးရသည့် သဘောပင်ဖြစ်၏။ == စွယ်စုံဟု မှည့်ခေါ်ရခြင်းအကြောင်း == 'အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား'ဟူသော စကားသည် [[ဂရိဘာသာစကား]]မှ ဆင်းသက်လာ၍၊ ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံပညာရပ်များကို သင်ကြားပေးခြင်းဟူသော အနက်အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ ဤသဘောသည် ပညာဗဟုသုတအရာ၌ နှစ်ဖက်စွယ်စုံ ရှိသည်ဟူသော သဘောပင်ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ဂန္ထဝင်တွင် ကျည်းကန်ရွာ၌ သီတင်းသုံးသော အရှင်နန္ဒဓဇ သာမဏေသည် သက္ကရာဇ် ၁၁၅၈ခု နှစ်တွင် ပုစ္ဆာပေါင်းတစ်ထောင့်တစ်ရာပါဝင်သော စွယ်စုံကျော်ထင်အမည်ရှိ ပုစ္ဆာကျမ်းကို ပြုစုခဲ့သည်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်မှာ [[ကျည်းကန်ရှင်ကြီး]]ဟု တွင်၏။ ဤသို့ရေးသားရာ၌ ဆရာတော်ဘုရားသည် 'လောက ဓမ္မ၊ သိပ္ပကုံလုံ၊ ဉာဏ်စွယ်စုံ ဖြစ်စေခြင်းငှာ'ဟူ၍ ရည်ရွယ်ချက်ကို ပြဆိုခဲ့သည်။ ထိုပြဆိုခဲ့သော ရည်ရွယ်ချက်အတိုင်း စွယ်စုံကျော်ထင်ကျမ်းမှာ လောကကြောင်း၊ ဓမ္မကြောင်း ဗဟုသုတတို့ဖြင့် ပြည့်ဝလျက်ရှိပေသည်။ ရှေးရိုးမြန်မာပညာရှိတို့က လောကကြောင်း၊ ဓမ္မကြောင်းတို့၌ စွယ်စုံဗဟုသုတရှိအောင် ရည်ရွယ်ချက်ထားကြဘိသကဲ့သို့ အနောက်နိုင်ငံတွင်ရှိသော ဗဟုသုတလိုလားသူ ပညာရှင်တို့သည်လည်း သိပ္ပံနှင့် ဝိဇ္ဇာ ပညာရပ်များ၌ စွယ်စုံဗဟုသုတရှိရန် ရည်ရွယ်ကြလေသည်။ ယခုခေတ်မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဗဟုသုတရှာမှီးလိုသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်လည်း အနောက်တိုင်း နိုင်ငံသားတို့နှင့် အလားတူသိပ္ပံနှင့် ဝိဇ္ဇာ ပညာရပ်များနှင့်ဆိုင်ရာ ဗဟုသုတအချက်အလက်ကို လေ့လာ ရှာမှီးလိုကြပေသည်။ ထို့ကြောင့် လောက၊ ဓမ္မ နှစ်ချက်ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် စွယ်စုံဟုခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်ကို အစွဲပြု၍၊ သိပ္ပံပညာ၊ ဝိဇ္ဇာပညာနှစ်ချက် ပြည့်စုံခြင်း၏ သဘောကိုယူပြီးလျှင်၊ 'အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား' ဟူသော ကျမ်းမျိုးကို [[မြန်မာဘာသာ]]ဖြင့် စွယ်စုံကျမ်းဟု အမည်ပေးလေသည်။ == စွယ်စုံကျမ်းဂန္ထဝင် == အနောက်နိုင်ငံသားတို့၏ အဆို၌၊ လောက၌ရှိသော ဗဟုသုတအရပ်ရပ်တို့ကို ကျမ်းစဉ်များဖြင့် ပထမဦးစွာရေးသားပြုစုသူမှာ [[အရစ္စတိုတယ်]] (ဘီစီ ၃၈၄-၃၂၂) ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ အရစ္စတိုတယ်ကို အနောက်တိုင်းသားတို့က 'စွယ်စုံကျမ်းတို့၏ဖခင်' ဟုသမုတ်ကြသည်။ သို့ရာတွင် ပညာစွယ်စုံကျမ်းကို ဘီစီ ၁၂ဝဝ ခန့်က [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၌ ပြုစုကြသည်ဟု တရုတ်ယဉ်ကျေးမှု သုတေသီ ပုဂ္ဂိုလ်တို့က ဆိုကြသည်၊ အချို့ကမူ ထိုကျမ်းကို ဘီစီ ၁၂ဝဝ ခန့်က ပြုစုသည်ဟုပင်ဆိုကြသေး၏။ မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ၊ [[တရုတ်ဘာသာ]]အားဖြင့် 'အားယား'ဟုခေါ်သော အဆိုပါစွယ်စုံကျမ်းမှာ ရှေးဦးပေါ် စွယ်စုံကျမ်းအဖြစ်ဖြင့် ယနေ့တိုင်ထင်ရှားလျက်ရှိ သည်။ ယင်းကျမ်းတွင် ရှေးပညာရှိများ ပြုစုထားသော စာပေများမှ ကောင်းနိုးရာရာဗဟုသုတအရပ်ရပ်တို့ကို ထုတ်နုတ်၍ စုပေါင်းရေးသားပြုစုထားသည်။ ထိုခေတ်အခါလောက် တွင်ပင် အိန္ဒိယပြည်၌ ဗေဒကျမ်းကြီးများ ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်။ ယင်းကျမ်းတို့မှာ သာမ၊ ယဇု၊ ဣသျှူ၊ အာတပ္ပနဟူလေသည်။ ဘီစီ ၁ဝဝဝ ခေတ်မတိုင်မီ ပေါ်ပေါက်သည်ဟု ပညာရှင်တို့ ခန့်မှန်းကြသည်။ ထိုဗေဒကျမ်းတို့တွင် ယဇ်ပူဇော်နည်း အကြောင်းများသာမက၊ ရှေးဂီတများနှင့် ထိုခေတ်က ထွန်းကားလျက်ရှိသော အယူအဆများလည်း ပါဝင်သည်။ ဗေဒကျမ်းတို့သည် လောကကြောင်း၊ ဓမ္မကြောင်း ဗဟုသုတစွယ်စုံကျမ်းများဖြစ်၏။ ယခင်ကဆိုခဲ့သော အယ်ရစ္စတိုတယ်၏ စွယ်စုံကျမ်း၌မူ အာကာသကြောင်း၊ မိုးလေဝသအကြောင်း၊ တိရစ္ဆာန်များအကြောင်းစသည့် သုတေသနပြုထားသော အချက် အလက်တို့ ပါဝင်ကြသည်။ == စွယ်စုံကျမ်းစီစဉ်ပုံများ == ခရစ် ၁၄ဝဝ ပြည့်နှစ်မှအစပြု၍ စွယ်စုံကျမ်း၌ ဗဟုသုတအချက်အလက်တို့ကို အစီအစဉ်ဖြင့် စနစ် တကျရေးသားသည့် နည်းနိဿယတို့သည် တိုးတက်ကောင်းမွန်လာခဲ့သည်။ ပမာအားဖြင့်၊ ၁၄၈၁ ခုနှစ်တွင် ကက္ကစတန်ထုတ်ဝေသော စွယ်စုံကျမ်းမှာ အကိုးအကားအတွက် အသုံးကျသောကျမ်းဖြစ်သည်။ စွယ်စုံကျမ်းတွင် ရုပ်ပုံများထည့်သွင်းလာသည်မှာ ဤကျမ်းသည် ပထမဖြစ်သည်ဟု ဆိုရမည်။ သို့သော် ၁၅၄၁ ခုနှစ်တွင် [[ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ]] ဗားလမြို့မှ ရင်းဂဲလဗတ်ပြုစုသော စွယ်စုံကျမ်း ပေါ်ထွက်လာမှပင် 'အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား' ဟူသော အသုံးအနှုန်းကို ပထမတွေ့ရသည်။ ၁၅ဝ၆ ခုနှစ်တွင် အီတလီ၌ ထုတ်ဝေသော ရက်ဖာအယ်လီ မတ်ဖဲ၏ စွယ်စုံကျမ်း၌ လူပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိနှင့် အညွန်းစနစ်တို့ကို ပထမဦးစွာ တွေ့ရသည်။ ၁၆၂ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဖရန်းစစ်ဘေကင်ပြုစုသော စွယ်စုံကျမ်းမှာ ဗဟုသုတ အဝဝတို့ကို အမျိုးအစားအလိုက် အခန်း ကဏ္ဍခွဲ၍ပြဆိုရာတွင် ပထမဟုဆိုကြသည်။ ၁၇ဝ၄ ခုနှစ်၌ ဂျွန်ဟဲရစ်ဆိုသူပြုစုသော ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံစွယ်စုံကျမ်း၌ကား၊ အညွှန်းစနစ်ကို အက္ခရာဝလိနည်းနှင့် ညွှန်းသည့်အပြင်၊ ကျမ်းကိုးစာရင်းကိုလည်း ပြဆို၍၊ တတ်ကျွမ်းသူ ပညာရှင်တို့ ကိုယ်တိုင်ရေးသားပေးသော စာကိုယ်များပါဝင်လေသည်။ ၁၇ဝ၄ ခုနှစ်၌ပင် [[ဂျာမနီနိုင်ငံ]]၌ ပေါ်ပေါက်သော စွယ်စုံကျမ်းမှာကား၊ အကြောင်းရပ်တို့ကို ရေးသားသော ပညာရှင်အများတို့၏ ဆောင်းပါးချည်းသက်သက်ဖြင့် ရေးသားပြုစုသောကျမ်း ဖြစ်၍၊ ယင်းသို့ ဆောင်းပါးအများကို စွယ်စုံကျမ်းအဖြစ် ထုတ်ဝေသည်မှာ ပထမပင်ဖြစ်ပေသည်။ ၁၇၂၈ ခုနှစ်တွင် အိဖရိမ် ချိမ်းဗားက ထုတ်ဝေသော 'စိုင်ကလိုပီးဒီးယား'ခေါ် စွယ်စုံကျမ်းကား၊ အပြန်အလှန်ညွှန်းသောစနစ်ကို ပထမဦးစွာ အသုံးပြုသည့်ကျမ်း ဖြစ်ပေသည်။ == ဘာသာစကားအလိုက် စွယ်စုံကျမ်းများ == === လက်တင်ဘာသာစွယ်စုံကျမ်းများ === ထို့နောက်၌ကား၊ ဘီစီ ၃ဝ ခန့်တွင် မားကပ် တယ်ရင် ရှီယပ်ဗယ်ရို(ဘီစီ ၁၁၆-၂၇)သည် ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံပညာရပ်များ ပါဝင်သော စွယ်စုံကျမ်းကို အတွဲ ၉ တွဲဖြင့် ရေးသားစီရင်ခဲ့သည်။ အေဒီ၇ဝခုနှစ်ခန့်တွင် ပလင်နီသည် 'သဘာဝသမိုင်း' အမည်ရှိသော ကျမ်းကို အတွဲပေါင်း ၃၇ တွဲ၊ အခန်းပေါင်း ၁၄၉၃ ခန်းတို့ဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။ ၅ ရာစုအတွင်းတွင် မာတီယာနပ် ကပဲလားသည် စာသင်သားတို့ နှုတ်ငုံဆောင်ရန် လွယ်ကူသော ဗဟုသုတကျမ်းကို ကဗျာဖွဲ့၍ စီရင်ခဲ့သည်။ ထိုကျမ်း၌ သဒ္ဒါနည်းမှစ၍၊ ဂီတ အနုပညာထိ အမျိုးမျိုးသော ပညာရပ်တို့ ပါဝင်သည်။ ခရစ် ၆ဝဝ မှ ၆၃ဝ ပြည့်နှစ် အကြားတွင် အိဇီဒို အမည်ရှိသော ခရစ်ယန်ဘုန်းတော်ကြီးသည် ဗဟုသုတကျမ်းကိုပြုစုရာ၊ ထိုကျမ်းကို ၉ ရာစုနှစ် ကျမ်းပြု ပုဂ္ဂိုလ်တို့က မှီးယူကြရသည်။ ထို့နောက်၌လည်း ခရစ်ယန်ဘုန်းတော်ကြီးနှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်များသည် စွယ်စုံကျမ်း သဘောသက်ရောက်သည့် ကျမ်းအမျိုးမျိုးတို့ကို ပြုစုခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ထိုကျမ်းများမှာ များသောအားဖြင့် လက်တင်ဘာသာနှင့်သာရှိသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ ဂရိဘာသာဖြင့် ရေးသားသော ကျမ်းများပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ သို့သော် အကြောင်းရပ်ဟူသမျှတို့ကို စနစ်တကျ အခန်းပိုင်းခြား၍ ရေးသားထားသည်မဟုတ်ချေ။ ခရစ် ၁၂၆ဝ ပြည့်နှစ်သို့ ရောက်သောအခါမှ၊ ဗင်းဆင့်ဆိုသူသည် 'ကြေးမုံပြင်ကြီး'ဟူသော ကျမ်းကို စနစ်တကျအခန်းခွဲ၍၊ လက်တင်ဘာသာဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။ ဥရောပအလယ်ခေတ်၌ ထွက်ပေါ်လာသော စွယ်စုံကျမ်းတို့မှာ လက်တင်ဘာသာဖြင့်သာများပေသည်။ === တရုတ်စွယ်စုံကျမ်းများ === ၁၄ ရာစုနှစ်အတွင်းတွင် တရုတ်ပြည်၌လည်း မာတွာလင် ဆိုသူ တရုတ်ပညာရှိသည် စွယ်စုံကျမ်းတစ်စောင်ကို ပြုစုသည်။ ၁၅ ရာစုနှစ်၌မူ၊ ယွန်လိုဧကရာဇ်ဘုရင်၏ အမိန့်တော်ဖြင့် တရုတ်ပညာရှိများသည် စွယ်စုံကျမ်းကို ပြုစုသည်။ ယွန်လို၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ [[ကွန်ဖူးဇီး]]၏ အဆုံးအမများ၊ ရာဇဝင်များ၊ ယထာဘူတပညာရပ်များ၊ ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံပညာရပ်များ စသည် တို့ကို တစ်ပေါင်းတည်းပြုစုစေရန်ဖြစ်၏။ သို့သော် ထိုကျမ်းမှာစာအုပ်ပေါင်း ၂၂၉၄၇ အုပ်ရှိသည်ဖြစ်၍၊ ယင်းအနက်သုံးအုပ်မျှကိုသာ ပုံနှိပ်နိုင်ခဲ့ရာ၊ မင်မင်းဆက် ကုန်ဆုံးသောအခါ၊ နှစ်အုပ်မှာ ပျောက်ပျက်သွားပြီးလျှင် ဗောက်ဆာသူပုန် ထသောခေတ်၌ ကျန်တစ်အုပ်လည်း ပျောက်ပျက်သွားလေသည်။ ၁၈ ရာစုနှစ်ဦး၌ကား၊ တရုတ်ဧကရာဇ် ဘုရင် ကန်ရှီး၏ အမိန့်အရ အတွဲပေါင်း ၅ဝ၂ဝ ရှိသော စွယ်စုံကျမ်းကိုပြုစု၍၊ ကန်ရှီးဘုရင်အား ဆက်ခံသူ ယွန်ချင်း (ခရစ် ၁၇၂၃-၃၅ ခုနှစ်)လက်ထက်တွင် ထုတ်ဝေသည်။ ထိုစွယ်စုံကျမ်း အတွဲပေါင်း ၇ဝဝ တို့ကို ဗြိတိသျှပြတိုက်တွင် ယနေ့တိုင်ပြထားလေသည်။ === ပြင်သစ်စွယ်စုံကျမ်းများ === ယခင်ကဖော်ပြခဲ့သော ချမ်းဗား၏ 'စိုင်ကလိုပီးဒီးယား' စွယ်စုံကျမ်းကို ပြင်သစ်တို့က [[ပြင်သစ်ဘာသာ]]သို့ ပြန်ဆိုကြသည်။ ထိုစွယ်စုံကျမ်း နမူနာကိုယူ၍ ဒီးဒရိုးသည် ၁၇၅၁-၁၇၇၂ ခုနှစ်အတွင်း အတွဲပေါင်း ၂၈ တွဲရှိသော ပြင်သစ်စွယ်စုံကျမ်းကြီး ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ၁၉၂၈ ခုနှစ်၌မူ လာရုဆ ဆိုသူပြုစုသော ၂ဝ ရာစု စွယ်စုံကျမ်းဟူ၍ ပြင်သစ်ဘာသာဖြင့် ပေါ်ထွက်လာသည်။ === ဂျာမန်စွယ်စုံကျမ်းများ === ဂျာမနီနိုင်ငံတွင် ၁၇၃၂ ခုနှစ်မှ ၁၇၅ဝ ပြည့်နှစ်အထိ အတွဲပေါင်း ၆၄ တွဲရှိသော 'ယူနီဗာဆယ် လက္ကဇီကွန်'ခေါ် စွယ်စုံကျမ်းကို ဇက်ဒလာဆိုသူပြုစုသည်။ ယင်းကျမ်းတွင် ထိုခေတ်က အသက်ထင်ရှား ရှိသူများ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိများ ပါဝင်သည်။ ထို့ပြင် ၁၇၉၆ ခုနှစ်၌လည်းကောင်း၊ ၁၈၈၁ ခုနှစ်၌လည်းကောင်း၊ ပညာရှင်အသီးသီးတို့က ဂျာမန်စွယ်စုံကျမ်းကို ပြုစုကြသည်။ === အင်္ဂလိပ်စွယ်စုံကျမ်းများ === ယခင်ကပြဆိုခဲ့ပြီးသော အင်္ဂလိပ်စွယ်စုံကျမ်းများအပြင်၊ ယခုခေတ်တွင် အကိုးအကားပြုရန် ကျမ်းများအနက် အလွန်ထင်ရှားသော အင်္ဂလိပ်စွယ်စုံကျမ်းမှာ 'အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား ဗြိတိနိကား' ဖြစ်လေသည်။ ယင်းကျမ်းကို ၁၇၆၈ ခုနှစ်မှသည် ၁၇၇၁ ခုနှစ်အတွင်း အတွဲ ၃ တွဲဖြင့် ပထမဦးစွာ [[စကော့တလန်နိုင်ငံ]] အက်ဒင်ဗာရာမြို့တွင် ရေးသားပြုစု ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၇၇၈ ခုနှစ်မှသည် ၁၇၈၃ ခုနှစ် အတွင်း၊ ဒုတိယတည်းဖြတ်သော ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသည်။ === အမေရိကန်စွယ်စုံကျမ်း === [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]၌ကား၊ ၁၈၂၉ ခုနှစ်မှ ၁၈၃၃ ခုနှစ်အတွင်း အမေရိကန်စွယ်စုံကျမ်းကို 'အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား အမေရိကားနား'ဟူသောအမည်ဖြင့် ပြုစုထုတ်ဝေခဲ့လေသည်။ === ဆိုဗီယက်ရုရှစွယ်စုံကျမ်း === ဆိုဗီယက်ရုရှနိုင်ငံတွင် ၁၉၂၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၇ ခုနှစ်အထိ ၂၂ နှစ်တိုင်တိုင်ပြုစုခဲ့သော 'ဗိုလရှာယာ ဆိုဗီယက်စကာယာ အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား'မှာ ယနေ့တိုင်များစွာထင်ရှားလေသည်။ ယခုအခါ နိုင်ငံအသီးသီးတွင် စွယ်စုံကျမ်းများကို အမည်အမျိုးမျိုးဖြင့် ထုတ်ဝေလျက် ရှိကြသည်။ အထူးသဖြင့် ကလေးများအတွက် ရည်ရွယ်၍၊ ရုပ်ပုံပေါင်းများစွာပါဝင်သည့် စွယ်စုံကျမ်းတို့မှာ များစွာ ခေတ်စားလျက်ရှိသည်။ === လက်တင်မှ တိုင်းရင်းဘာသာများသို့ === ဥရောပနိုင်ငံတွင် မူလက စွယ်စုံကျမ်းကို ပြုစုကြရာ၌ လက်တင်ဘာသာဖြင့်သာ ပြုစုကြသည်။ သို့သော် ၁၄ ရာစုနှစ်မှ လွန်လာသောခေတ်သို့ ရောက်သော်၊ စွယ်စုံကျမ်းများကို ဥရောပနိုင်ငံ အသီးသီးတို့က မိမိတို့၏ တိုင်းရင်းဘာသာစကားဖြင့် ပြုစုလာကြ၏။ သာဓကအားဖြင့်ပြလျှင်၊ [[အင်္ဂလန်နိုင်ငံ]]တွင် ဗာသော လိုမျူဒီ ဂလန်ဗီးသည် ၁၃၆ဝ ပြည့်နှစ်၌ စွယ်စုံကျမ်းတစ်ခုကို လက်တင်ဘာသာဖြင့် ပြုစုခဲ့သည်။ ယင်းကျမ်းကို ၁၃၉၈ ခုနှစ်တွင် ဂျွန်ထရေဗီဇာဆိုသူက အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ပြန်ဆိုလေသည်။ === မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း === {{main|မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း}} မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းကို [[စာပေဗိမာန်]]မှ ထုတ်ဝေသည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံဘာသာပြန်စာပေအသင်း]]က ပြုစုသည်။ မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းတွင် အကြောင်းရပ်ပေါင်း ၄ဝဝဝ ခန့် ပါရှိသည်။ စွယ်စုံကျမ်းတစ်တွဲလျှင် စာမျက်နှာ ၅ဝဝ ကျဖြင့် စီစဉ်ထားရာ၊ အတွဲပေါင်း ၁၅ တွဲရှိသည်။ အခြားနိုင်ငံများ၏ [[စွယ်စုံကျမ်း]]များနှင့် ရင်ဘောင်တန်းနိုင်ရန် ဘာသာရပ်ပေါင်းစုံ ပါဝင်ထားသည်။ ဝိဇ္ဇာဘာသာရပ်၊ သိပ္ပံဘာသာရပ်များအပြင် မြန်မာနိုင်ငံ အကြောင်းအရာများစွာ ပါဝင်သည်။ ပညာရပ်အလိုက် ပညာရှင်များနှင့် အစိုးရဌာနများက တင်ပြခဲ့ကြသည်။ သက်ဆိုင်ရာ ပညာရှင်များကိုယ်တိုင် ရှာဖွေစုဆောင်း ရေးသားထားသည်။ == ကလေးစွယ်စုံကျမ်း == ယခုခေတ်၌ ကလေးလူငယ် လူရွယ်တို့၏ ပညာရေး အရေးကြီးပုံကို လူတို့သည် ပိုမိုလေးစားလာကြပြီ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယင်းကလေးလူငယ်တို့အဖို့လည်း စွယ်စုံကျမ်းသည် အရေးကြီးသည်ဟု သဘော ပေါက်ကြပြီးဖြစ်သည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ၁၉ဝ၈ ခုနှစ်ကအစပြု၍ 'ကလေးစွယ်စုံကျမ်း'ဟူ၍ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ သည်။ ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ်၌ အမေရိကန်နိုင်ငံမှနေ၍ 'ဗဟုသုတကျမ်း' ဟူသောအမည်ဖြင့် စွယ်စုံကျမ်း ပေါ်ပေါက်လာပြန်သည်။ ကျောင်းသားသုံးအတွက် စွယ်စုံကျမ်းကိုမူ၊ ၁၈၉၃ ခုနှစ်တွင် 'ကျောင်းသား စွယ်စုံကျမ်း' ဟူသောအမည် ဖြင့် အင်္ဂလန်တွင်ထုတ်ဝေခဲ့ရာ၊ ၁၉၂၂ ခုနှစ်၌ ယင်းကိုပင် 'ကွမ်ပတန်၏ ရုပ်စုံ စွယ်စုံကျမ်း'ဟူသောအမည်သစ်ဖြင့် ပြန်လည်တည်းဖြတ် ထုတ်ဝေခဲ့ပြန်သည်။ ယခုခေတ်တွင် ကလေး တို့အဖို့ စွယ်စုံကျမ်းတို့၌ ရုပ်ပုံ ဓာတ်ပုံစသည်တို့ မပါဘဲမရှိချေ။ ဗြိတိသျှစွယ်စုံကျမ်းကို ထုတ်ဝေသူတို့သည် ပင်လျှင် ၁၉၃၄ ခုနှစ်မှအစပြု၍၊ ရုပ်ပုံဓာတ်ပုံတို့ပါဝင်သော ကလေးများအတွက် 'ဗြိတန္နိကား ဂျူနီယာ'ခေါ် စွယ်စုံကျမ်းကို ထုတ်ဝေလျက်ရှိသည်။ == အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်းများ == စွယ်စုံကျမ်းထုတ်လုပ်ရိုက်နှိပ်သည့် ကုမ္ပဏီကြီးများသည် အင်တာနက်ခေတ်တွင် အခမဲ့ဖြစ်စေ၊ အခကြေးနှင့်ဖြစ်စေ Online Encyclopedia အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်းများ ကို ပြုလုပ်ကြသည်။ ၂၀၂၀ အစောပိုင်းကာလအထိ အကြီးဆုံး အွန်လိုင်း စွယ်စုံကျမ်းများမှာ တရုတ်ဘာသာစကား၏ Baidu Baike (ဆောင်းပါး သန်း ၁၀-၂၀ ကြား) နှင့် Hudong Baike ( သန်း ၁၀-၂၀ ကြား) တို့ဖြစ်ကြပြီး ယင်းနောက်တွင် ဝီကီပီးဒီးယား၏ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား (+၆ သန်း)၊ ဂျာမန်ဘာသာစကား (+၂ သန်း)၊ ပြင်သစ်ဘာသာစကား (+၂ သန်း) တို့ရှိကြသည်။<ref name="wp.org">{{Cite web|url=https://www.wikipedia.org/|title=Wikipedia|website=www.wikipedia.org|accessdate=September 10, 2020}}</ref> အခြားဘာသာစကားများဖြင့် ဝီကီပီးဒီးယား (၁၅) ခုတွင် ဆောင်းပါး အရည်အသွေးအမျိုးမျိုး၊ အတိုအရှည်အမျိုးမျိုးဖြင့် (၁) သန်းကျော်တည်ရှိသည်။<ref name="wp.org" /> စွယ်စုံကျမ်း၏ အရွယ်အစားကို ဆောင်းပါး အရေအတွက်ဖြင့် တိုင်းတာခြင်းသည် မရေရာသည့် နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အထက်ဖော်ပြပါ တရုတ် စွယ်စုံကျမ်းများတွင် အကြောင်းအရာတစ်ခုတည်း၌ များစွာသော ဆောင်းပါးများရှိကြ၏။ တစ်ဖက်တွင် ဝီကီပီးဒီးယားများက အကြောင်းအရာတစ်ခုတွင် ဆောင်းပါးတစ်ခုကိုသာ လက်ခံသော်လည်း စာသားမရှိသလောက်နည်းပါးသည့် ဆောင်းပါးများကို ဖန်တီးခွင့်ပြုထားသည်။ == ကိုးကား == {{reflist| <ref>{{Cite Myanmar Encyclopedia|volume=၄|title=စွယ်စုံကျမ်း}}</ref> }} [[Category:စွယ်စုံကျမ်းများ]] cv2uhjpxtu9hs8k7wfbcvystbjw3n89 1042193 1042192 2026-07-06T04:47:17Z Zawzawaungthwin 100038 [[Special:Contributions/~2026-29446-45|~2026-29446-45]] ([[User talk:~2026-29446-45|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1031640|1031640]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည် 1042193 wikitext text/x-wiki [[File:Brockhaus Lexikon.jpg|thumb|၁၉၀၂ ခုနှစ် ထုတ်ဝေသော Brockhaus Konversations-Lexicon]] '''စွယ်စုံကျမ်း'''ဆိုသည်မှာ အားလုံးသောဘာသာရပ်များကို ဖော်ပြရှင်းလင်းထားသော စာအုပ်အစုအဝေး တစ်ခုဖြစ်သည်။ [[အက္ခရာ]]စဉ်လိုက် အကြောင်းအရာတွေကို ဖော်ပြထားသည်။ အေဒီ ၁ ရာစုမှ ဖလင်းနီးဆိုသူ ရောမမြို့သား ရေးသားခဲ့သော သက်တမ်းအရင့်ဆုံး စွယ်စုံကျမ်းကြီးသည် ယခုတိုင် ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ ထိုစာအုပ်ကြီးကို '''သဘာဝသမိုင်း စာအုပ်ကြီး'''ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ အတွဲပေါင်း (၃၇)တွဲ ပါဝင်ပြီး ဆောင်းပါးပေါင်း နှစ်သောင်းကျော် ပါဝင်သည်။ အတွဲပေါင်း (၅၀၂၀)ပါဝင်သော အကြီးမားဆုံး စွယ်စုံကျမ်းကြီးမှာ တတိယအကြိမ် ပြုစုထားသော တရုတ်စွယ်စုံကျမ်းကြီး ဖြစ်သည်။ အက္ခရာစဉ်အလိုက် ဘာသာရပ်များကို စီစဉ်ဖော်ပြထားသော စွယ်စုံကျမ်းကို ၁၇၀၄-ခုနှစ်တွင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ် ဓမ္မဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သော ဂျွန်ဟာရစ်က ရေးသားခဲ့သည်။ စွယ်စုံကျမ်း အမည်မှာ '''တစ်လောကလုံးဆိုင်ရာ ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံ အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်''' ဖြစ်သည်။<ref>၂၀၀၄-ခု၊ အောက်တိုဘာလထုတ် (စာပေလောက) ခင်မောင်ဇော်၏ တီထွင်မှုများ စာအုပ်မှ</ref> လောကဓမ္မ၊ သိပ္ပကုံလုံ၊ ကျမ်းစွယ်စုံ ရှေးမြန်မာပညာရှိတို့က လောကကြောင်း၊ ဓမ္မကြောင်း ဗဟုသုတပါဝင်သောကျမ်းကို စွယ်စုံကျမ်းဟူ၍ အမည်မှည့်ခေါ်ခဲ့ ကြသည့်နည်းတူ ယခုခေတ်တွင် သိပ္ပံပညာ၊ ဝိဇ္ဇာပညာရပ်များ စုပေါင်းပါဝင်သော အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် '''Encyclopedia''' ဟူသည့် ကျမ်းမျိုးကို မြန်မာဘာသာဖြင့် စွယ်စုံကျမ်းဟု အမည်ပေးလေသည်။ ဗဟုသုတ အမျိုးမျိုးတို့ကို ဗဟုသုတရှာမှီးသူတို့ လွယ်လင့်တကူ ရှာဖွေဖတ်ရှု၍ အကိုးအကား ပြုနိုင်ကြစေခြင်းငှာ စုဆောင်းရေးသား ပြုစုထားသောကျမ်းကို [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာ]]ဖြင့် 'Encyclopedia'ဟု ခေါ်လေသည်။ လူတို့သည် မိမိနှင့် တကွ မိမိပတ်ဝန်းကျင်ကို သိလိုသောဆန္ဒဖြင့် သိမှတ်ပြုဖွယ်ရာတို့ကို ရှာဖွေစူးစမ်း၍ စာများကို ရေးသားကြလေသည်။ ဤ သည်တွင် စာအုပ်အမျိုးမျိုး ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် လူတို့သိလိုသော ဗဟုသုတအချက်အလက်တို့ကို အလွယ်တကူ ရှာဖွေရန် ခဲယဉ်းလှသည်။ ထို့ကြောင့် ဗဟုသုတအမျိုးမျိုးနှင့် ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို စုဆောင်း၍၊ လူတို့ လွယ်လင့်တကူဖတ်ရှု ကိုးကားနိုင်ကြစေရန် စွယ်စုံကျမ်းဟူသည်ကို ပြုစုကြရသည်။ စွယ်စုံကျမ်းသည် လူ တိရစ္ဆာန် အရာဝတ္ထုတို့နှင့် တကွ ယင်းတို့တည်ရှိရာ နေရာဒေသအကြောင်းတို့ကို ဖော်ပြပေးသည်။ ထို့ကြောင့် စွယ်စုံကျမ်း၏ အခြေခံသဘောကား လူတို့က ဘာလဲ၊ ဘယ်သူလဲ၊ ဘယ်မှာလဲ၊ ဘယ်တော့လဲ၊ ဘယ်လိုလဲ၊ ဘာကြောင့်လဲဟူ၍ မေးလိုက်သော မေးခွန်းတို့ကို အဖြေရှာပေးရသည့် သဘောပင်ဖြစ်၏။ == စွယ်စုံဟု မှည့်ခေါ်ရခြင်းအကြောင်း == 'အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား'ဟူသော စကားသည် [[ဂရိဘာသာစကား]]မှ ဆင်းသက်လာ၍၊ ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံပညာရပ်များကို သင်ကြားပေးခြင်းဟူသော အနက်အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ ဤသဘောသည် ပညာဗဟုသုတအရာ၌ နှစ်ဖက်စွယ်စုံ ရှိသည်ဟူသော သဘောပင်ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ဂန္ထဝင်တွင် ကျည်းကန်ရွာ၌ သီတင်းသုံးသော အရှင်နန္ဒဓဇ သာမဏေသည် သက္ကရာဇ် ၁၁၅၈ခု နှစ်တွင် ပုစ္ဆာပေါင်းတစ်ထောင့်တစ်ရာပါဝင်သော စွယ်စုံကျော်ထင်အမည်ရှိ ပုစ္ဆာကျမ်းကို ပြုစုခဲ့သည်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်မှာ [[ကျည်းကန်ရှင်ကြီး]]ဟု တွင်၏။ ဤသို့ရေးသားရာ၌ ဆရာတော်ဘုရားသည် 'လောက ဓမ္မ၊ သိပ္ပကုံလုံ၊ ဉာဏ်စွယ်စုံ ဖြစ်စေခြင်းငှာ'ဟူ၍ ရည်ရွယ်ချက်ကို ပြဆိုခဲ့သည်။ ထိုပြဆိုခဲ့သော ရည်ရွယ်ချက်အတိုင်း စွယ်စုံကျော်ထင်ကျမ်းမှာ လောကကြောင်း၊ ဓမ္မကြောင်း ဗဟုသုတတို့ဖြင့် ပြည့်ဝလျက်ရှိပေသည်။ ရှေးရိုးမြန်မာပညာရှိတို့က လောကကြောင်း၊ ဓမ္မကြောင်းတို့၌ စွယ်စုံဗဟုသုတရှိအောင် ရည်ရွယ်ချက်ထားကြဘိသကဲ့သို့ အနောက်နိုင်ငံတွင်ရှိသော ဗဟုသုတလိုလားသူ ပညာရှင်တို့သည်လည်း သိပ္ပံနှင့် ဝိဇ္ဇာ ပညာရပ်များ၌ စွယ်စုံဗဟုသုတရှိရန် ရည်ရွယ်ကြလေသည်။ ယခုခေတ်မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဗဟုသုတရှာမှီးလိုသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်လည်း အနောက်တိုင်း နိုင်ငံသားတို့နှင့် အလားတူသိပ္ပံနှင့် ဝိဇ္ဇာ ပညာရပ်များနှင့်ဆိုင်ရာ ဗဟုသုတအချက်အလက်ကို လေ့လာ ရှာမှီးလိုကြပေသည်။ ထို့ကြောင့် လောက၊ ဓမ္မ နှစ်ချက်ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် စွယ်စုံဟုခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်ကို အစွဲပြု၍၊ သိပ္ပံပညာ၊ ဝိဇ္ဇာပညာနှစ်ချက် ပြည့်စုံခြင်း၏ သဘောကိုယူပြီးလျှင်၊ 'အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား' ဟူသော ကျမ်းမျိုးကို [[မြန်မာဘာသာ]]ဖြင့် စွယ်စုံကျမ်းဟု အမည်ပေးလေသည်။ == စွယ်စုံကျမ်းဂန္ထဝင် == အနောက်နိုင်ငံသားတို့၏ အဆို၌၊ လောက၌ရှိသော ဗဟုသုတအရပ်ရပ်တို့ကို ကျမ်းစဉ်များဖြင့် ပထမဦးစွာရေးသားပြုစုသူမှာ [[အရစ္စတိုတယ်]] (ဘီစီ ၃၈၄-၃၂၂) ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ အရစ္စတိုတယ်ကို အနောက်တိုင်းသားတို့က 'စွယ်စုံကျမ်းတို့၏ဖခင်' ဟုသမုတ်ကြသည်။ သို့ရာတွင် ပညာစွယ်စုံကျမ်းကို ဘီစီ ၁၂ဝဝ ခန့်က [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၌ ပြုစုကြသည်ဟု တရုတ်ယဉ်ကျေးမှု သုတေသီ ပုဂ္ဂိုလ်တို့က ဆိုကြသည်၊ အချို့ကမူ ထိုကျမ်းကို ဘီစီ ၁၂ဝဝ ခန့်က ပြုစုသည်ဟုပင်ဆိုကြသေး၏။ မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ၊ [[တရုတ်ဘာသာ]]အားဖြင့် 'အားယား'ဟုခေါ်သော အဆိုပါစွယ်စုံကျမ်းမှာ ရှေးဦးပေါ် စွယ်စုံကျမ်းအဖြစ်ဖြင့် ယနေ့တိုင်ထင်ရှားလျက်ရှိ သည်။ ယင်းကျမ်းတွင် ရှေးပညာရှိများ ပြုစုထားသော စာပေများမှ ကောင်းနိုးရာရာဗဟုသုတအရပ်ရပ်တို့ကို ထုတ်နုတ်၍ စုပေါင်းရေးသားပြုစုထားသည်။ ထိုခေတ်အခါလောက် တွင်ပင် အိန္ဒိယပြည်၌ ဗေဒကျမ်းကြီးများ ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်။ ယင်းကျမ်းတို့မှာ သာမ၊ ယဇု၊ ဣသျှူ၊ အာတပ္ပနဟူလေသည်။ ဘီစီ ၁ဝဝဝ ခေတ်မတိုင်မီ ပေါ်ပေါက်သည်ဟု ပညာရှင်တို့ ခန့်မှန်းကြသည်။ ထိုဗေဒကျမ်းတို့တွင် ယဇ်ပူဇော်နည်း အကြောင်းများသာမက၊ ရှေးဂီတများနှင့် ထိုခေတ်က ထွန်းကားလျက်ရှိသော အယူအဆများလည်း ပါဝင်သည်။ ဗေဒကျမ်းတို့သည် လောကကြောင်း၊ ဓမ္မကြောင်း ဗဟုသုတစွယ်စုံကျမ်းများဖြစ်၏။ ယခင်ကဆိုခဲ့သော အယ်ရစ္စတိုတယ်၏ စွယ်စုံကျမ်း၌မူ အာကာသကြောင်း၊ မိုးလေဝသအကြောင်း၊ တိရစ္ဆာန်များအကြောင်းစသည့် သုတေသနပြုထားသော အချက် အလက်တို့ ပါဝင်ကြသည်။ == စွယ်စုံကျမ်းစီစဉ်ပုံများ == ခရစ် ၁၄ဝဝ ပြည့်နှစ်မှအစပြု၍ စွယ်စုံကျမ်း၌ ဗဟုသုတအချက်အလက်တို့ကို အစီအစဉ်ဖြင့် စနစ် တကျရေးသားသည့် နည်းနိဿယတို့သည် တိုးတက်ကောင်းမွန်လာခဲ့သည်။ ပမာအားဖြင့်၊ ၁၄၈၁ ခုနှစ်တွင် ကက္ကစတန်ထုတ်ဝေသော စွယ်စုံကျမ်းမှာ အကိုးအကားအတွက် အသုံးကျသောကျမ်းဖြစ်သည်။ စွယ်စုံကျမ်းတွင် ရုပ်ပုံများထည့်သွင်းလာသည်မှာ ဤကျမ်းသည် ပထမဖြစ်သည်ဟု ဆိုရမည်။ သို့သော် ၁၅၄၁ ခုနှစ်တွင် [[ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ]] ဗားလမြို့မှ ရင်းဂဲလဗတ်ပြုစုသော စွယ်စုံကျမ်း ပေါ်ထွက်လာမှပင် 'အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား' ဟူသော အသုံးအနှုန်းကို ပထမတွေ့ရသည်။ ၁၅ဝ၆ ခုနှစ်တွင် အီတလီ၌ ထုတ်ဝေသော ရက်ဖာအယ်လီ မတ်ဖဲ၏ စွယ်စုံကျမ်း၌ လူပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိနှင့် အညွန်းစနစ်တို့ကို ပထမဦးစွာ တွေ့ရသည်။ ၁၆၂ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဖရန်းစစ်ဘေကင်ပြုစုသော စွယ်စုံကျမ်းမှာ ဗဟုသုတ အဝဝတို့ကို အမျိုးအစားအလိုက် အခန်း ကဏ္ဍခွဲ၍ပြဆိုရာတွင် ပထမဟုဆိုကြသည်။ ၁၇ဝ၄ ခုနှစ်၌ ဂျွန်ဟဲရစ်ဆိုသူပြုစုသော ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံစွယ်စုံကျမ်း၌ကား၊ အညွှန်းစနစ်ကို အက္ခရာဝလိနည်းနှင့် ညွှန်းသည့်အပြင်၊ ကျမ်းကိုးစာရင်းကိုလည်း ပြဆို၍၊ တတ်ကျွမ်းသူ ပညာရှင်တို့ ကိုယ်တိုင်ရေးသားပေးသော စာကိုယ်များပါဝင်လေသည်။ ၁၇ဝ၄ ခုနှစ်၌ပင် [[ဂျာမနီနိုင်ငံ]]၌ ပေါ်ပေါက်သော စွယ်စုံကျမ်းမှာကား၊ အကြောင်းရပ်တို့ကို ရေးသားသော ပညာရှင်အများတို့၏ ဆောင်းပါးချည်းသက်သက်ဖြင့် ရေးသားပြုစုသောကျမ်း ဖြစ်၍၊ ယင်းသို့ ဆောင်းပါးအများကို စွယ်စုံကျမ်းအဖြစ် ထုတ်ဝေသည်မှာ ပထမပင်ဖြစ်ပေသည်။ ၁၇၂၈ ခုနှစ်တွင် အိဖရိမ် ချိမ်းဗားက ထုတ်ဝေသော 'စိုင်ကလိုပီးဒီးယား'ခေါ် စွယ်စုံကျမ်းကား၊ အပြန်အလှန်ညွှန်းသောစနစ်ကို ပထမဦးစွာ အသုံးပြုသည့်ကျမ်း ဖြစ်ပေသည်။ == ဘာသာစကားအလိုက် စွယ်စုံကျမ်းများ == === လက်တင်ဘာသာစွယ်စုံကျမ်းများ === ထို့နောက်၌ကား၊ ဘီစီ ၃ဝ ခန့်တွင် မားကပ် တယ်ရင် ရှီယပ်ဗယ်ရို(ဘီစီ ၁၁၆-၂၇)သည် ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံပညာရပ်များ ပါဝင်သော စွယ်စုံကျမ်းကို အတွဲ ၉ တွဲဖြင့် ရေးသားစီရင်ခဲ့သည်။ အေဒီ၇ဝခုနှစ်ခန့်တွင် ပလင်နီသည် 'သဘာဝသမိုင်း' အမည်ရှိသော ကျမ်းကို အတွဲပေါင်း ၃၇ တွဲ၊ အခန်းပေါင်း ၁၄၉၃ ခန်းတို့ဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။ ၅ ရာစုအတွင်းတွင် မာတီယာနပ် ကပဲလားသည် စာသင်သားတို့ နှုတ်ငုံဆောင်ရန် လွယ်ကူသော ဗဟုသုတကျမ်းကို ကဗျာဖွဲ့၍ စီရင်ခဲ့သည်။ ထိုကျမ်း၌ သဒ္ဒါနည်းမှစ၍၊ ဂီတ အနုပညာထိ အမျိုးမျိုးသော ပညာရပ်တို့ ပါဝင်သည်။ ခရစ် ၆ဝဝ မှ ၆၃ဝ ပြည့်နှစ် အကြားတွင် အိဇီဒို အမည်ရှိသော ခရစ်ယန်ဘုန်းတော်ကြီးသည် ဗဟုသုတကျမ်းကိုပြုစုရာ၊ ထိုကျမ်းကို ၉ ရာစုနှစ် ကျမ်းပြု ပုဂ္ဂိုလ်တို့က မှီးယူကြရသည်။ ထို့နောက်၌လည်း ခရစ်ယန်ဘုန်းတော်ကြီးနှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်များသည် စွယ်စုံကျမ်း သဘောသက်ရောက်သည့် ကျမ်းအမျိုးမျိုးတို့ကို ပြုစုခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ထိုကျမ်းများမှာ များသောအားဖြင့် လက်တင်ဘာသာနှင့်သာရှိသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ ဂရိဘာသာဖြင့် ရေးသားသော ကျမ်းများပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ သို့သော် အကြောင်းရပ်ဟူသမျှတို့ကို စနစ်တကျ အခန်းပိုင်းခြား၍ ရေးသားထားသည်မဟုတ်ချေ။ ခရစ် ၁၂၆ဝ ပြည့်နှစ်သို့ ရောက်သောအခါမှ၊ ဗင်းဆင့်ဆိုသူသည် 'ကြေးမုံပြင်ကြီး'ဟူသော ကျမ်းကို စနစ်တကျအခန်းခွဲ၍၊ လက်တင်ဘာသာဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။ ဥရောပအလယ်ခေတ်၌ ထွက်ပေါ်လာသော စွယ်စုံကျမ်းတို့မှာ လက်တင်ဘာသာဖြင့်သာများပေသည်။ === တရုတ်စွယ်စုံကျမ်းများ === ၁၄ ရာစုနှစ်အတွင်းတွင် တရုတ်ပြည်၌လည်း မာတွာလင် ဆိုသူ တရုတ်ပညာရှိသည် စွယ်စုံကျမ်းတစ်စောင်ကို ပြုစုသည်။ ၁၅ ရာစုနှစ်၌မူ၊ ယွန်လိုဧကရာဇ်ဘုရင်၏ အမိန့်တော်ဖြင့် တရုတ်ပညာရှိများသည် စွယ်စုံကျမ်းကို ပြုစုသည်။ ယွန်လို၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ [[ကွန်ဖူးဇီး]]၏ အဆုံးအမများ၊ ရာဇဝင်များ၊ ယထာဘူတပညာရပ်များ၊ ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံပညာရပ်များ စသည် တို့ကို တစ်ပေါင်းတည်းပြုစုစေရန်ဖြစ်၏။ သို့သော် ထိုကျမ်းမှာစာအုပ်ပေါင်း ၂၂၉၄၇ အုပ်ရှိသည်ဖြစ်၍၊ ယင်းအနက်သုံးအုပ်မျှကိုသာ ပုံနှိပ်နိုင်ခဲ့ရာ၊ မင်မင်းဆက် ကုန်ဆုံးသောအခါ၊ နှစ်အုပ်မှာ ပျောက်ပျက်သွားပြီးလျှင် ဗောက်ဆာသူပုန် ထသောခေတ်၌ ကျန်တစ်အုပ်လည်း ပျောက်ပျက်သွားလေသည်။ ၁၈ ရာစုနှစ်ဦး၌ကား၊ တရုတ်ဧကရာဇ် ဘုရင် ကန်ရှီး၏ အမိန့်အရ အတွဲပေါင်း ၅ဝ၂ဝ ရှိသော စွယ်စုံကျမ်းကိုပြုစု၍၊ ကန်ရှီးဘုရင်အား ဆက်ခံသူ ယွန်ချင်း (ခရစ် ၁၇၂၃-၃၅ ခုနှစ်)လက်ထက်တွင် ထုတ်ဝေသည်။ ထိုစွယ်စုံကျမ်း အတွဲပေါင်း ၇ဝဝ တို့ကို ဗြိတိသျှပြတိုက်တွင် ယနေ့တိုင်ပြထားလေသည်။ === ပြင်သစ်စွယ်စုံကျမ်းများ === ယခင်ကဖော်ပြခဲ့သော ချမ်းဗား၏ 'စိုင်ကလိုပီးဒီးယား' စွယ်စုံကျမ်းကို ပြင်သစ်တို့က [[ပြင်သစ်ဘာသာ]]သို့ ပြန်ဆိုကြသည်။ ထိုစွယ်စုံကျမ်း နမူနာကိုယူ၍ ဒီးဒရိုးသည် ၁၇၅၁-၁၇၇၂ ခုနှစ်အတွင်း အတွဲပေါင်း ၂၈ တွဲရှိသော ပြင်သစ်စွယ်စုံကျမ်းကြီး ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ၁၉၂၈ ခုနှစ်၌မူ လာရုဆ ဆိုသူပြုစုသော ၂ဝ ရာစု စွယ်စုံကျမ်းဟူ၍ ပြင်သစ်ဘာသာဖြင့် ပေါ်ထွက်လာသည်။ === ဂျာမန်စွယ်စုံကျမ်းများ === ဂျာမနီနိုင်ငံတွင် ၁၇၃၂ ခုနှစ်မှ ၁၇၅ဝ ပြည့်နှစ်အထိ အတွဲပေါင်း ၆၄ တွဲရှိသော 'ယူနီဗာဆယ် လက္ကဇီကွန်'ခေါ် စွယ်စုံကျမ်းကို ဇက်ဒလာဆိုသူပြုစုသည်။ ယင်းကျမ်းတွင် ထိုခေတ်က အသက်ထင်ရှား ရှိသူများ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိများ ပါဝင်သည်။ ထို့ပြင် ၁၇၉၆ ခုနှစ်၌လည်းကောင်း၊ ၁၈၈၁ ခုနှစ်၌လည်းကောင်း၊ ပညာရှင်အသီးသီးတို့က ဂျာမန်စွယ်စုံကျမ်းကို ပြုစုကြသည်။ === အင်္ဂလိပ်စွယ်စုံကျမ်းများ === ယခင်ကပြဆိုခဲ့ပြီးသော အင်္ဂလိပ်စွယ်စုံကျမ်းများအပြင်၊ ယခုခေတ်တွင် အကိုးအကားပြုရန် ကျမ်းများအနက် အလွန်ထင်ရှားသော အင်္ဂလိပ်စွယ်စုံကျမ်းမှာ 'အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား ဗြိတိနိကား' ဖြစ်လေသည်။ ယင်းကျမ်းကို ၁၇၆၈ ခုနှစ်မှသည် ၁၇၇၁ ခုနှစ်အတွင်း အတွဲ ၃ တွဲဖြင့် ပထမဦးစွာ [[စကော့တလန်နိုင်ငံ]] အက်ဒင်ဗာရာမြို့တွင် ရေးသားပြုစု ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၇၇၈ ခုနှစ်မှသည် ၁၇၈၃ ခုနှစ် အတွင်း၊ ဒုတိယတည်းဖြတ်သော ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသည်။ === အမေရိကန်စွယ်စုံကျမ်း === [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]၌ကား၊ ၁၈၂၉ ခုနှစ်မှ ၁၈၃၃ ခုနှစ်အတွင်း အမေရိကန်စွယ်စုံကျမ်းကို 'အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား အမေရိကားနား'ဟူသောအမည်ဖြင့် ပြုစုထုတ်ဝေခဲ့လေသည်။ === ဆိုဗီယက်ရုရှစွယ်စုံကျမ်း === ဆိုဗီယက်ရုရှနိုင်ငံတွင် ၁၉၂၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၇ ခုနှစ်အထိ ၂၂ နှစ်တိုင်တိုင်ပြုစုခဲ့သော 'ဗိုလရှာယာ ဆိုဗီယက်စကာယာ အင်စိုင်ကလိုပီးဒီးယား'မှာ ယနေ့တိုင်များစွာထင်ရှားလေသည်။ ယခုအခါ နိုင်ငံအသီးသီးတွင် စွယ်စုံကျမ်းများကို အမည်အမျိုးမျိုးဖြင့် ထုတ်ဝေလျက် ရှိကြသည်။ အထူးသဖြင့် ကလေးများအတွက် ရည်ရွယ်၍၊ ရုပ်ပုံပေါင်းများစွာပါဝင်သည့် စွယ်စုံကျမ်းတို့မှာ များစွာ ခေတ်စားလျက်ရှိသည်။ === လက်တင်မှ တိုင်းရင်းဘာသာများသို့ === ဥရောပနိုင်ငံတွင် မူလက စွယ်စုံကျမ်းကို ပြုစုကြရာ၌ လက်တင်ဘာသာဖြင့်သာ ပြုစုကြသည်။ သို့သော် ၁၄ ရာစုနှစ်မှ လွန်လာသောခေတ်သို့ ရောက်သော်၊ စွယ်စုံကျမ်းများကို ဥရောပနိုင်ငံ အသီးသီးတို့က မိမိတို့၏ တိုင်းရင်းဘာသာစကားဖြင့် ပြုစုလာကြ၏။ သာဓကအားဖြင့်ပြလျှင်၊ [[အင်္ဂလန်နိုင်ငံ]]တွင် ဗာသော လိုမျူဒီ ဂလန်ဗီးသည် ၁၃၆ဝ ပြည့်နှစ်၌ စွယ်စုံကျမ်းတစ်ခုကို လက်တင်ဘာသာဖြင့် ပြုစုခဲ့သည်။ ယင်းကျမ်းကို ၁၃၉၈ ခုနှစ်တွင် ဂျွန်ထရေဗီဇာဆိုသူက အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ပြန်ဆိုလေသည်။ === မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း === {{main|မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း}} မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းကို [[စာပေဗိမာန်]]မှ ထုတ်ဝေသည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံဘာသာပြန်စာပေအသင်း]]က ပြုစုသည်။ မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းတွင် အကြောင်းရပ်ပေါင်း ၄ဝဝဝ ခန့် ပါရှိသည်။ စွယ်စုံကျမ်းတစ်တွဲလျှင် စာမျက်နှာ ၅ဝဝ ကျဖြင့် စီစဉ်ထားရာ၊ အတွဲပေါင်း ၁၅ တွဲရှိသည်။ အခြားနိုင်ငံများ၏ [[စွယ်စုံကျမ်း]]များနှင့် ရင်ဘောင်တန်းနိုင်ရန် ဘာသာရပ်ပေါင်းစုံ ပါဝင်ထားသည်။ ဝိဇ္ဇာဘာသာရပ်၊ သိပ္ပံဘာသာရပ်များအပြင် မြန်မာနိုင်ငံ အကြောင်းအရာများစွာ ပါဝင်သည်။ ပညာရပ်အလိုက် ပညာရှင်များနှင့် အစိုးရဌာနများက တင်ပြခဲ့ကြသည်။ သက်ဆိုင်ရာ ပညာရှင်များကိုယ်တိုင် ရှာဖွေစုဆောင်း ရေးသားထားသည်။ == ကလေးစွယ်စုံကျမ်း == ယခုခေတ်၌ ကလေးလူငယ် လူရွယ်တို့၏ ပညာရေး အရေးကြီးပုံကို လူတို့သည် ပိုမိုလေးစားလာကြပြီ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယင်းကလေးလူငယ်တို့အဖို့လည်း စွယ်စုံကျမ်းသည် အရေးကြီးသည်ဟု သဘော ပေါက်ကြပြီးဖြစ်သည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ၁၉ဝ၈ ခုနှစ်ကအစပြု၍ 'ကလေးစွယ်စုံကျမ်း'ဟူ၍ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ သည်။ ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ်၌ အမေရိကန်နိုင်ငံမှနေ၍ 'ဗဟုသုတကျမ်း' ဟူသောအမည်ဖြင့် စွယ်စုံကျမ်း ပေါ်ပေါက်လာပြန်သည်။ ကျောင်းသားသုံးအတွက် စွယ်စုံကျမ်းကိုမူ၊ ၁၈၉၃ ခုနှစ်တွင် 'ကျောင်းသား စွယ်စုံကျမ်း' ဟူသောအမည် ဖြင့် အင်္ဂလန်တွင်ထုတ်ဝေခဲ့ရာ၊ ၁၉၂၂ ခုနှစ်၌ ယင်းကိုပင် 'ကွမ်ပတန်၏ ရုပ်စုံ စွယ်စုံကျမ်း'ဟူသောအမည်သစ်ဖြင့် ပြန်လည်တည်းဖြတ် ထုတ်ဝေခဲ့ပြန်သည်။ ယခုခေတ်တွင် ကလေး တို့အဖို့ စွယ်စုံကျမ်းတို့၌ ရုပ်ပုံ ဓာတ်ပုံစသည်တို့ မပါဘဲမရှိချေ။ ဗြိတိသျှစွယ်စုံကျမ်းကို ထုတ်ဝေသူတို့သည် ပင်လျှင် ၁၉၃၄ ခုနှစ်မှအစပြု၍၊ ရုပ်ပုံဓာတ်ပုံတို့ပါဝင်သော ကလေးများအတွက် 'ဗြိတန္နိကား ဂျူနီယာ'ခေါ် စွယ်စုံကျမ်းကို ထုတ်ဝေလျက်ရှိသည်။ == အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်းများ == စွယ်စုံကျမ်းထုတ်လုပ်ရိုက်နှိပ်သည့် ကုမ္ပဏီကြီးများသည် အင်တာနက်ခေတ်တွင် အခမဲ့ဖြစ်စေ၊ အခကြေးနှင့်ဖြစ်စေ Online Encyclopedia အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်းများ ကို ပြုလုပ်ကြသည်။ ၂၀၂၀ အစောပိုင်းကာလအထိ အကြီးဆုံး အွန်လိုင်း စွယ်စုံကျမ်းများမှာ တရုတ်ဘာသာစကား၏ Baidu Baike (ဆောင်းပါး သန်း ၁၀-၂၀ ကြား) နှင့် Hudong Baike ( သန်း ၁၀-၂၀ ကြား) တို့ဖြစ်ကြပြီး ယင်းနောက်တွင် ဝီကီပီးဒီးယား၏ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား (+၆ သန်း)၊ ဂျာမန်ဘာသာစကား (+၂ သန်း)၊ ပြင်သစ်ဘာသာစကား (+၂ သန်း) တို့ရှိကြသည်။<ref name="wp.org">{{Cite web|url=https://www.wikipedia.org/|title=Wikipedia|website=www.wikipedia.org|accessdate=September 10, 2020}}</ref> အခြားဘာသာစကားများဖြင့် ဝီကီပီးဒီးယား (၁၅) ခုတွင် ဆောင်းပါး အရည်အသွေးအမျိုးမျိုး၊ အတိုအရှည်အမျိုးမျိုးဖြင့် (၁) သန်းကျော်တည်ရှိသည်။<ref name="wp.org" /> စွယ်စုံကျမ်း၏ အရွယ်အစားကို ဆောင်းပါး အရေအတွက်ဖြင့် တိုင်းတာခြင်းသည် မရေရာသည့် နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အထက်ဖော်ပြပါ တရုတ် စွယ်စုံကျမ်းများတွင် အကြောင်းအရာတစ်ခုတည်း၌ များစွာသော ဆောင်းပါးများရှိကြ၏။ တစ်ဖက်တွင် ဝီကီပီးဒီးယားများက အကြောင်းအရာတစ်ခုတွင် ဆောင်းပါးတစ်ခုကိုသာ လက်ခံသော်လည်း စာသားမရှိသလောက်နည်းပါးသည့် ဆောင်းပါးများကို ဖန်တီးခွင့်ပြုထားသည်။ == ကိုးကား == {{reflist| <ref>{{Cite Myanmar Encyclopedia|volume=၄|title=စွယ်စုံကျမ်း}}</ref> }} [[Category:စွယ်စုံကျမ်းများ]] f2w3gpp7djmwynho3qoe7h6kh58p368 0 4010 1042187 1037611 2026-07-06T02:10:56Z ~2026-38249-33 145270 /* အရဟံဂုဏ်တော် (၅) ချက် */ 1042187 wikitext text/x-wiki {{ဗုဒ္ဓဘာသာ}} '''ဘုရားဂုဏ်တော်''' ဆိုသည်မှာ သဗ္ဗညုမြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ပြည့်စုံလှသော အရည်အချင်းတော်များနှင့် ဘုန်းတော်များကို ဆိုလိုသည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် လေးသင်္ချေနှင့် ကမ္ဘာတစ်သိန်း ကာလပတ်လုံး '''[[ပါရမီ]]တော်များကို စုဆောင်းဖြည့်ကျင့်ခဲ့ခြင်း'''ကြောင့် အတုမရှိသော ဂုဏ်တော်ထူးများနှင့် ပြည့်စုံတော်မူခြင်း ဖြစ်သည်။ <ref>[https://my.wikisource.org/wiki/ရတနာ့ဂုဏ်ရည် ရတနာ့ဂုဏ်ရည်]</ref> === '''ပါရမီတော်နှင့် ရုပ်ပုံတော်'''=== မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိရန် အလွန်ရှည်လျားသော ကာလပတ်လုံး ပါရမီတော်များကို မဆုတ်မနစ် ဖြည့်ကျင့်ခဲ့သည်။ ထိုပါရမီတော်များ၏ အကျိုးပေးကြောင့် မြတ်စွာဘုရား၏ ရုပ်ပုံတော်သည် '''[[လက္ခဏာတော်ကြီးငယ်|လက္ခဏာတော်ကြီး ၃၂ ပါး]]၊ လက္ခဏာတော်ငယ် ၈၀''' တို့ဖြင့် တံဆိပ်ခတ်ထားသကဲ့သို့ အလွန်တင့်တယ် သပ္ပါယ်တော်မူသည်။ ဘုရားရှင်၏ ရုပ်ပုံတော်သည် တက်သစ်စ နေဝန်း၊ ထွန်းသစ်စ လစန်းနှင့် ပွင့်ကာစ ပန်းကဲ့သို့ ဖူးမဝနိုင်အောင် ကျက်သရေ ရှိလှသည်။ === '''ရောင်ခြည်တော် ခြောက်သွယ်'''=== ဘုရားရှင်၏ စိတ်တော်ကြည်လင်မှုနှင့် တန်ခိုးတော်ကြောင့် ကိုယ်တော်မှ '''ရောင်ခြည်တော် ခြောက်သွယ်''' အမြဲဖြာထွက်လျက်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ -<br> ၁။ '''နီလာ''' - ဆံတော်၊ မျက်နက်ဝန်းတော်တို့မှ ထွက်သော အညိုရောင်။ <br> ၂။ '''ပီတာ''' - အရေတော်၊ မျက်ခွံတော်တို့မှ ထွက်သော ရွှေအဆင်းဝါသောအရောင်။<br> ၃။ '''ဩဒါတာ''' - အရိုးတော်၊ သွားတော်၊ မျက်ဖြူတော်တို့မှ ထွက်သော ဖြူဝင်းသောအရောင်။<br> ၄။ '''လောဟိတာ''' - အသားတော်၊ အသွေးတော်တို့မှ ထွက်သော နီမြန်းသောအရောင်။<br> ၅။ '''မဉ္ဇိဋ္ဌာ''' - အဝါရင့်နှင့် အနီနု ရောယှက်နေသော မောင်းသောအရောင်။<br> ၆။ '''ပဘဿရာ''' - လျှပ်စစ်ကဲ့သို့ ပြိုးပြိုးပြက်ပြက် ထွက်သောအရောင်။ <br> === '''ဘုရားဂုဏ်တော် ၉ ပါး'''=== ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့ နေ့စဉ်ရွတ်ဆို ပူဇော်လေ့ရှိသော ဂုဏ်တော် ၉ ပါးမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် - <br> ဣတိပိ သော ဘဂဝါ - *အရဟံ *သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ *ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော *သုဂတော *လောကဝိဒူ *အနုတ္တရောပုရိသဒမ္မသာရထိ *သတ္ထာဒေဝမနုဿာနံ *ဗုဒ္ဓေါ *ဘဂဝါ === [[အရဟံ]] ဂုဏ်တော်=== :[[ကိလေသ|ကိလေသာ]]ကင်းစင်၍ အမြတ်ဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ခြင်း၊ လူ၊ [[နတ်]]၊ [[ဗြဟ္မာ]]တို့၏ ပူဇော်အထူးကို ခံယူထိုက်တော်မူထိုက်သော [[ဗုဒ္ဓ|မြတ်စွာဘုရား]]။ ဆိတ်ကွယ်ရာ (စိတ်ကွယ်ရာ)အရပ်၌ပင် မကောင်းမှုကို ပြုလုပ်တော်မမူသော မြတ်စွာဘုရား။ ==== အရဟံဂုဏ်တော် (၅) ချက် ==== ၁။ <b>အာရကတ္တာ</b> - [[ကိလေသ|ကိလေသာ]]တို့မှ ကင်းဝေးတော်မူသောကြောင့် အရဟမည်၏။ ၂။ <b>ပစ္စယာဒီနံ အရဟတ္ထာပိ</b>- လူ[[နတ်]]ဗြဟ္မာသုံးပါးတို့၏ ပစ္စည်းလေးပါး စသော ပူဇော်အထူးကို ခံထိုက်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အရဟမည်၏။ ၃။ <b>နတ္ထိ ရဟော ဧတဿာတိ</b> - ဆိတ်ကွယ်ရာ အရပ်၌ မကောင်းမှုပြုခြင်းသည် မရှိသောကြောင့် အရဟမည်၏။ ၄။ <b>အရီနံ ဟတတ္တာပိ</b>- ကိလေသာ တည်းဟူသော ရန်သူကို သတ်အပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အရဟမည်၏။ ၅။ <b>အရာနံ ဟတတ္တာပိ</b>- သံသရာ စက်တို့ ၏အကန့်တို့ကို ဖျက်ဆီးအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အရဟမည်၏။ ===သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဂုဏ်တော် === :တရားအလုံးစုံကို [[သဗ္ဗညုတဉာဏ်]]ဖြင့် အလိုလိုသိခြင်း၊ ဉာဏ်ပညာအကြီးဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။ (အရာအားလုံးကို ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်စွမ်းဖြင့် အမှန်အတိုင်းသိမြင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား ) ===ဝိဇ္ဇာစရဏ သမ္ပန္နော ဂုဏ်တော် === :ဝိဇ္ဇာဉာဏ် ၃ ပါး(၈ ပါး)၊ [[စရဏ တစ်ဆယ့်ငါးပါး|စရဏ]] အကျင့် ၁၅ ပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူခြင်း၊ အကြီးဆုံး ဝိဇ္ဇာနှင့် အကောင်းဆုံး အကျင့်ရှိသူဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။ ==== ဝိဇ္ဇာဉာဏ် (၃) ပါး ==== ၁။ [[ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိအဘိညာ|ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ်]]- ရှေးဘဝမှ နေခဲ့သော ခန္ဓာအစဉ်ကို အောက်မေ့နိုင်သော ဉာဏ်။ ၂။ [[ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာ|ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်]] - နတ်တို့၏ မျက်စိကဲ့သို့ အပိတ်အပင် အတားအဆီးမရှိ မြင်နိုင်သော ဉာဏ်။ ၃။ [[အာသဝက္ခယဉာဏ်]] - အာသဝေါတရား လေးပါးကို ကုန်စင်အောင် ပြုတတ်သော အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်။ ==== ဝိဇ္ဇာဉာဏ် (၈) ပါး ==== ၁။ '''ဣဒ္ဓိဝိဓဉာဏ်''' - တန်ခိုးအမျိုးမျိုး ဖန်ဆင်းနိုင်သောဉာဏ်။ ၂။ '''မနောမယိဒ္ဓိဉာဏ်''' - စိတ်သွားတိုင်း ကိုယ်ပါနိုင်သောဉာဏ်။ ၃။ [[ဒိဗ္ဗသောတအဘိညာ|ဒိဗ္ဗသောတဉာဏ်]] - နတ်တို့၏ နားကဲ့သို့ ကြားနိုင်သောဉာဏ်။ ၄။ [[ပရစိတ္တဝိဇာနနအဘိညာ|ပရစိတ္တဝိဇာနနဉာဏ်]] - သူတပါး၏စိတ်ကိုပိုင်းခြား၍သိနိုင်သောဉာဏ်။ ၅။ [[ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိအဘိညာ|ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ်]] - ရှေးရှေးသော ဘဝပေါင်းခြားများစွာက နေခဲ့ဘူးသော ခန္ဓာအစဉ်ကို အောက်မေ့နိုင်သောဉာဏ်။ ၆။ [[ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာ|ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်]] - နတ်တို့၏မျက်စိကဲ့သို့ မြင်နိုင်သောဉာဏ်။ ၇။ [[ဝိပဿနာဉာဏ်]] - ဖြစ်ပေါ်သမျှသော သင်္ခါရတရားတို့ကို လက္ခဏာသုံးပါးတင်၍ ရှုမြင်ဆင်ခြင်နိုင်သောဉာဏ်။ ၈။ [[အာသဝက္ခယဉာဏ်]] - အာသဝေါတရားလေးပါးကို ကုန်စင်အောင်ပြုတတ်သော အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်။ ==== စရဏ အကျင့် ၁၅ ပါး==== # [[သဒ္ဓါ]] # [[သတိ]] # ဟိရီ # ဩတ္တပ္ပ # [[ဝီရိယ]] # သုတ # [[ပညာ]] # ဘောဇနမတ္တညုတာ # ဇာဂရိယာနုယောဂ # [[သီလ]] # ဣန္ဒြိယသံဝရ # ပထမ[[ဈာန်]] # ဒုတိယဈာန် # တတိယဈာန် # စတုတ္ထဈာန် တို့ကို စရဏတစ်ဆယ့်ငါးပါးဟု ခေါ်ဆိုသည်။ === သုဂတော ဂုဏ်တော်=== :သတ္တဝါတို့၏ အကျိုးစီးပွားအတွက် ကောင်းသောစကားကို ဆိုတော်မူခြင်းနှင့် နိဗ္ဗာန်သို့ ကောင်းစွာ ကြွတော်မူသော ဂုဏ်။ === လောကဝိဒူ ဂုဏ်တော် === :ဩကာသလောက၊ သင်္ခါရလောက၊ သတ္တလောက တည်းဟူသော လောကသုံးပါးကို အကုန်အစင်သိမြင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။ === အနုတ္တရော ပုရိသဓမ္မသာရထိ ဂုဏ်တော်<!-- "အနုတ္တရောပုရိသဒမ္မသာရထိ" (ဒ-ဒွေးဖြင့်စာလုံးပေါင်းခြင်း) က ပိုမိုမှန်ကန်သော အဓိပ္ပါယ် ထွက်ပေါ်စေပါသည်။ -- အနုတ္တရော + ပုရိသ + ဒမ္မ + သာရထိ -- အနုတ္တရော: အတုမရှိသော၊ အသာလွန်ဆုံးဖြစ်သော။ ပုရိသ: ယောက်ျား (ဤနေရာ၌ ဆုံးမထိုက်သော လူ၊ နတ်၊ ဗြဟ္မာ၊ တိရစ္ဆာန် သတ္တဝါအားလုံးကို ခြုံငုံ၍ "ပုရိသ" ဟု သုံးနှုန်းခြင်း ဖြစ်ပါသည်။) ဒမ္မ (Damma): ဆုံးမထိုက်သော၊ ယဉ်ကျေးအောင် ပြုပြင်ပေးထိုက်သော။ သာရထိ: ရထားထိန်းပမာ ရှေ့ဆောင်လမ်းပြ ဆုံးမတတ်သောသူ။ "ပုရိသဓမ္မ" ဟု သုံးနှုန်းပါက "ယောက်ျားတို့၏ တရား" သို့မဟုတ် "လူတို့၏ အလေ့အထ" စသဖြင့် အဓိပ္ပာယ် လွဲချော်သွားနိုင်ပြီး ဂုဏ်တော်၏ မူလရည်ရွယ်ချက်ဖြစ်သော "သတ္တဝါတို့ကို ဆုံးမသွန်သင်ခြင်း" ဆိုသည့် သဘောသက်ရောက်မှု မရှိတော့ဘဲ ဖြစ်သွားနိုင်ပါသည်။ ဒမ္မ (Damma) = ဆုံးမခြင်း။ ဓမ္မ (Dhamma) = သဘာဝတရား၊ တရားတော်၊ အမှန်တရား။ -->=== :မယဉ်ကျေးသော ဆုံးမထိုက်သူတို့ကို ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့အောင် ဆုံးမရာ၌ အသာလွန်ဆုံးဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။ === သတ္ထာဒေဝ မနုဿာနံ ဂုဏ်တော် === :လူ၊ နတ်၊ ဗြဟ္မာ သတ္တဝါအားလုံးတို့၏ ဆရာတစ်ဆူဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။ ===ဗုဒ္ဓေါ ဂုဏ်တော်=== :[[သစ္စာလေးပါး]]ကို ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်ဖြင့် သိတော်မူပြီး တစ်ပါးသူတို့အားလည်း ဟောကြားညွှန်ပြနိုင်သော မြတ်စွာဘုရား။ [[သစ္စာလေးပါး]]သည် [[ပါဠိ]]ဘာသာအားဖြင့် ''အရိယသစ္စာ'' ဟု ခေါ်သည်။ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၏ အနှစ်သာရဖြစ်သော သဘောတရားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အကျဉ်းအားဖြင့် ဆိုလျှင် - [[ဒုက္ခသစ္စာ]] - ဒုက္ခဟူသော ဆင်းရဲခြင်းတရားသည် အမှန်တကယ်ရှိသည်။ [[သမုဒယသစ္စာ]] - သမုဒယသည် 'ဒုက္ခ'ကိုဖြစ်စေသော အကြောင်းအရင်း အမှန်ဖြစ်သည်။ [[နိရောဓသစ္စာ]] - ဒုက္ခ၏ ငြိမ်းအေးရာ [[နိဗ္ဗာန်]]သည် အမှန်တကယ်ရှိသည်။ [[မဂ္ဂသစ္စာ]] - နိဗ္ဗာန်ကိုရရှိရန် နည်းလမ်းသည် [[မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး]] အမှန်ပင်ဖြစ်သည်။ === ဘဂဝါ ဂုဏ်တော် === :ဘုန်းတော် ၆ ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူခြင်း၊ ဘုန်းတန်ခိုးအကြီးဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သော မြတ်စွာဘုရား။ === ဘုန်းတော်ခြောက်ပါး === *'''ဣဿရိယဘုန်းတော်''' - မိမိစိတ်ကိုရော၊ တစ်လောကလုံးကိုပါ အစိုးရတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။ *'''ဓမ္မဘုန်းတော်''' - မဂ်၊ ဖိုလ်၊ နိဗ္ဗာန်တရားနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။ *'''ယသဘုန်းတော်''' - များပြားသော အခြံအရံ၊ ပျံနှံ့သော အကျော်အစောနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။ *'''သိရီဘုန်းတော်''' - အတုမရှိသော ကျက်သရေတော် နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား *'''ကာမဘုန်းတော်''' - လိုအင်ဆန္ဒမှန်သမျှ ခဏချက်ချင်း ပြည့်ဝတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား *'''ပယတ္တဘုန်းတော်'''- အတုမရှိသော လုံလဝီရိယနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား === '''နေ့စဉ် အကျိုးဆောင်ပုံ '''=== မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် သက်တော် ၈၀ အတွင်း '''၄၅ ဝါ''' ကာလပတ်လုံး နေ့ညမပြတ် သတ္တဝါတို့၏ အကျိုးကို ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။ နေ့အချိန်တွင် ဆွမ်းခံကြွခြင်းနှင့် တရားဟောခြင်း၊ ညဦးယံတွင် ရဟန်းတို့အား ဩဝါဒပေးခြင်း၊ သန်းခေါင်ယံတွင် နတ်ဗြဟ္မာတို့၏ အမေးကို ဖြေကြားခြင်းနှင့် မိုးသောက်ယံတွင် ချေချွတ်ထိုက်သူတို့ကို ကြည့်ရှုခြင်းဟူသော တာဝန်များကို အားလပ်ခွင့်မရှိအောင် ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။ === '''ဗုဒ္ဓါနုဿတိ ကမ္မဋ္ဌာန်း'''=== မြတ်စွာဘုရား၏ ဂုဏ်တော်များကို အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် အောက်မေ့နေခြင်းကို '''ဗုဒ္ဓါနုဿတိ''' ဟု ခေါ်သည်။ ဂုဏ်တော်များကို အာရုံပြုခြင်းဖြင့် စိတ်နှလုံး ကြည်လင်ရွှင်လန်းခြင်း၊ သဒ္ဓါတရား တိုးပွားခြင်းနှင့် ဘေးအန္တရာယ်များမှ ကင်းဝေးခြင်း စသော အကျိုးကျေးဇူးများကို ခံစားရနိုင်သည်။ === ကိုးကားချက် === {{reflist}} *ယဉ်ကျေးလိမ္မာ ရင်သွေးကမ္ဘာ-ဒေါက်တာ မင်းတင်မွန် [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]] 62gbnzv1vhmp2c6k3srgalx6ff14212 0 4146 1042184 1038729 2026-07-06T01:04:27Z ~2026-38332-30 145269 /* */ 1042184 wikitext text/x-wiki == သမိုင်းကြောင်း == [[File:KofunCuirass.jpg|thumb|200px|left|ရွှေရောင်တောက်နေသော ကြေးတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည့်သံခမောက် နှင့် သံချပ်ဝတ်စုံ၊ ကိုဖန်ခေတ်၊ ၅ရာစု၊ တိုကျိုအမျိုးသားပြတိုက်]] ၆ရာစုနှစ်များအတွင်းက စစ်သူရဲများနှင့် ခြေလျင်စစ်သည်တော်များသည် ပထမဆုံး ဆာမူရိုင်း အဆင့်ခွဲခြားသတ်မှတ်မှု ကို စတင်ခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။<ref name="HW">William Wayne Farris, Heavenly Warriors — The Evolution of Japan's Military, 500–1300, Harvard University Press, 1995.</ref>တန်တရုတ်(Tang China) နှင့် ဆေးလာ(Silla) တို့ဖြင့်တိုက်ခိုက်ခဲ့သောစစ်ပွဲများတွင် အပြင်းအထန် ဆုံးရှုံးခဲ့ပြီးနောက် ဂျပန်တို့သည် အကြီးအကျယ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ ပြုလုပ်ကြသည်။ ထိုအထဲမှ အရေးကြီးဆုံးတစ်ခုမှာ နာကာနို အိုအဲ (Naka no Ōe) သို့မဟုတ် တန်ဂျိဘုရင်(Emperor Tenji) မှ အေဒီ ၆၄၆ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော တိုင်းကာပြုပြင်ရေး ပင်ဖြစ်သည်။ ဤအမိန့်တော်သည် တရုတ်တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုထုံးစံများနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးနည်းလမ်းများကို ဂျပန်အစိုးရနှင့် ဗျူရိုကရေစီအုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားများတွင် အစပျိုးပေးခဲ့သည်။<ref name="HW"/> အေဒီ၇၀၂ တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော တိုင်းဟိုဥပဒေ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း နှင့် နောက်ပိုင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သော ယိုးရိုးဥပဒေ တို့ကြောင့် <ref name="HOJ GS">A History of Japan, Vol. 3 and 4, George Samson, Tuttle Publishing, 2000 [https://www.neonics.co.th/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210419050359/https://www.neonics.co.th/ |date=19 April 2021 }}</ref>လူထုသည် လူဦးရေစာရင်းကို အမြဲတမ်းသတင်းပို့ရပြီး ထိုစာရင်းကို နိုင်ငံအတွက် စစ်မှုထမ်းရန်စာရင်း အဖြစ်အသုံးပြုသည်။ ဘုရင် မိုမု (Emperor Mommu)သည် လူဦးရေပျံနှံ့မှုကို သဘောပေါက်နားလည်လာသောအခါတွင် အရွယ်ရောက်ပြီး ယောက်ျားလေး ၃-၄ ယောက်တွင် တစ်ယောက်မျှ နိုင်ငံ့တပ်မတော်တွင် စစ်မှုထမ်းရန် ဥပဒေကို စတင်ထုတ်ပြန်သည်။ စစ်သားများသည် မိမိကိုင်ဆောင်မည့်လက်နက်ကို မိမိဘာသာ ရယူရန်လိုအပ်ပြီး ထိုအတွက် အခွန်အတုတ်များမှ ကင်းလွတ်ခွင့်ရသည်။<ref name="HW"/> ထိုကြိုးပမ်းမှုသည် တော်ဝင်အစိုးရမှ တရုတ်တို့ကို အတုယူပြီး စနစ်တကျစုစည်းထားသော စစ်တပ်ပုံစံကို ဖွဲ့စည်းရန် ပထမဆုံးကြိုးပမ်းမှုဖြစ်သည်။ ထိုကြိုးပမ်းမှု ကို ဂန်ဒန်-ဆေး (English: gundan-sei Japanese: 軍団制) ဟု နောက်ပိုင်းခေတ် သမိုင်းပညာရှင်တို့က ခေါ်ဝေါ်ပြီး ခေတ္တခဏမျှသာ ကြာမြင့်သည်ဟု ယုံကြည်ယူဆကြသည်။ တိုင်းဟိုဥပဒေတွင် မင်းမှုထမ်းများကို အဆင့် ၁၂ ဆင့်ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားပြီး အဆင့်တစ်ဆင့်စီတွင် နောက်ထပ် ၂ ဆင့် ထပ်မံခွဲခြားထားသည်။ ပထမဆုံးအဆင့်သည် ဘုရင်၏ အဆင့်အမြင့်ဆုံး အကြံပေးအရာရှိအဆင့်ဖြစ်သည်။ အဆင့် ၆ နှင့် အောက်ကို ဆာမူရိုင်း ဟုသတ်မှတ်ပြီး သူတို့သည် နိစ္စဓူဝ ကိစ္စများကို ထိတွေ့တာဝန်ယူရသည်။ ထို ဆာမူရိုင်းများမှာ အရပ်သား ဘုရင့်အမှုထမ်းများဖြစ်ကြသော်လည်း ထိုအမည်မှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။ နောင်ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာအထိ စစ်သားများကို ဆာမူရိုင်းဟု ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုခြင်း မပြုခဲ့ပေ။ ဟဲအိအန်ခေတ် ဟုခေါ်သော ၈ရာစုနှောင်းပိုင်းနှင့် ၉ရာစုအစောပိုင်းတွင် [[ကမ်မူးဘုရင်]] (Emperor Kammu)သည် သူ၏အာဏာစက်ကို ဟွန်ရှူးမြောက်ပိုင်းသို့ ဖြန့်ကျက်စည်းရုံးရန်ကြိုးစားခဲ့သည်။ သို့သော် ပုန်ကန်သော အဲမိရှိပြည်သူတို့အား အနိုင်တိုက်ရန် သူစေလွှတ်ခဲ့သော စစ်တပ်မှာ စည်းကမ်း နှင့်စိတ်ဓာတ်ကင်းမဲ့သဖြင့် အောင်မြင်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ကမ်မူးဘုရင် က ဆဲအိတိုင်းရှိုးဂန်း (Seiitaishogun) သို့မဟုတ် ရှိုးဂန်းဟူသော ဘွဲ့ကို စတင်ထုတ်ဖော်ခဲ့ပြီး အဲမိရှိတို့ကို အောင်နိုင်ရန်အတွက် အလွန်တိုက်ခိုက်အားကောင်းသော ဒေသခံဂိုဏ်းတို့အပေါ်တွင် စတင်မှီခိုအားထားလာခဲ့သည်။ မြင်းစီးတိုက်ခိုက်ခြင်းနှင့် လေးမြားအတတ်တွင် ကျွမ်းကျင်သော ဤလူမျိုးစုစစ်သည်တော်တို့သည် သူပုန်တို့ကို နှိမ်နှင်းရန်အတွက် ဘုရင်၏ စိတ်ကြိုက်လက်နက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဤစစ်သူရဲတို့သည် ထိုအချိန်က (၇ရာစုမှ ၉ရာစုအထိ) ပညာတတ်မြောက်ကောင်းတတ်မြောက်နိုင်သော်လည်း တော်ဝင်တရားရုံးအရာရှိတို့က သူတို့အား အရိုင်းအစိုင်းများထက် အနည်းငယ်သာသာသည် ဟု မှတ်ယူခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ကမ်မူးဘုရင်သည် သူ၏စစ်တပ်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး ထိုအချိန်မှစ၍ ဘုရင်၏အာဏာစက်သည် တဖြည်းဖြည်း လျော့ပါးလာခဲ့သည်။ ဘုရင်သည် အုပ်ချုပ်သူဖြစ်နေသေးသော်လည်း ကျိုတိုပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အာဏာပြင်းသောဂိုဏ်းတို့က ဝန်ကြီးအဆင့်ကို မိမိဘာသာရယူကြသည်။ သူတို့၏ဆွေမျိုးများကို နယ်ဝန်များအဖြစ်ခန့်အပ်ကြသည်။ သူတို့၏ ကြွယ်ဝချမ်းသာမှု တိုးပွားလာစေရန်နှင့် သူတို့၏အကြွေးများ ပြန်လည်ပေးဆပ်ရန်အတွက် နယ်ဝန်တို့သည် အခွန်အတုတ်တို့ကို မတန်တဆကောက်ခံကြပြီး ထို့အတွက် လယ်သမားအများစု လယ်ယာမဲ့ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ ဓားပြမှုများထူပြောလာသည့်အခါ ထိုဂိုဏ်းများ ကန်တိုလွင်ပြင်များရှိ နှယ်နှင်ဒဏ်ခံထားရသူများကို စတင်၍ အလုပ်ခန့်အပ်လာသည်။ ပြင်းထန်ကြမ်းတမ်းသော ကိုယ်ခံပညာသင်ကြားခဲ့မှုများကြောင့် ထိုသူတို့သည် အသုံးဝင်သော အစောင့်အရှောက်များဖြစ်လာသည်။ အခွန်ကောက်ခံသူတို့ကို အချို့က စောင့်ကြပ်လိုက်ပါပြီး သူတို့ပါရှိရုံမျှနှင့်ပင် သူခိုးများနှင့် ရာဇဝတ်သားများ၏ တိုက်ခိုက်မှုမှ ဟန့်တားပြီးဖြစ်သည်။ သူတို့မှာ ကြေးစားလက်နက်ကိုင် ဆာဘူရိုင်းတို့ဖြစ်ပြီး သူတို့၏ သီးခြားလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့မှာ အလျှင်အမြန်ပင် ထင်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ကာကွယ်ရေး သဘောတူညီချက်များနှင့် နိုင်ငံရေးအရပေါင်းစည်းမှုများကြောင့် သူတို့၏ နိုင်ငံရေးအာဏာသည် တစ်စထက်တစ်စတိုးပွားလာခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးတွင် ပုံမှန်အုပ်ချုပ်ရေးထက်ပင် သာလွန်လာခဲ့သည်။ အချို့သော ဂိုဏ်းများသည် နန်းတော်မှခန့်အပ်ထားသော အရာရှိများကို သူတို့၏ မြေများကိုအုပ်ချုပ်ရန်နှင့် အခွန်အတုတ်ကောက်ယူရန်စေလွှတ်သောအခါတွင် ကာကွယ်ရန် မိမိဘာသာ လက်နက်ကိုင်ထားသော အဖွဲ့အစည်းများဖြစ်သည်။ ထိုဂိုဏ်းများသည် ပို၍ အင်အားကြီးမားသောဂိုဏ်းများ၏ရန်မှ ကာကွယ်ရန်အတွက် သူတို့အချင်းချင်း မဟာမိတ်ဖွဲ့ထားကြသည်။ ဟဲအိအန်(Heian) ခေတ်၏ အလယ်ပိုင်းသို့ရောက်သောအခါတွင် သူတို့သည် ဂျပန်သံချပ်ဝတ်စုံနှင့် လက်နက်များကို စတင်အသုံးပြုလာခဲ့ကြပြီး ဘူရှီဒို ခေါ် သူတို့၏ကျင့်ဝတ်များကို အစပြိုး အုတ်မြစ်ချလာခဲ့ကြလေသည်။ ဆာမူရိုင်းစစ်သူရဲတို့သည် မိမိတို့ဘာသာ "စစ်သူရဲလမ်းစဉ်" သို့မဟုတ် ဘူရှီဒိုကို လိုက်နာကျင့်သုံးသူများအဖြစ် ခံယူလေ့ရှိသည်။ ဂျပန်အဘိဓာန်တွင် ဘူရှီဒိုဟူသော စကားလုံးကို ရှိုဂတ်ကုကန် ကိုကုဂို ဒိုင်းဂျိတန် (Shogakukan Kokugo Daijiten) ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားပြီး "မူရိုမာချီ(Muromachi) သို့ ချူဆေးခေတ်(chusei) တွင် စစ်သူရဲများအကြား ပျံ့နှံ့နေသော သီးသန့် ယုံကြည်ယူဆချက်(ronri)" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အစကနဦးထဲကပင် ဆာမူရိုင်းတို့သည် သခင်တစ်ယောက်ကို အသက်ပေး၍ သစ္စာရှိခြင်း၊ တာဝန်ကို ကျေပွန်စွာထမ်းဆောင်ခြင်းသည် စစ်သူရဲတစ်ယောက်၏ ဂုဏ်သိက္ခာရှိသော အပြုအမူနှင့် လမ်းစဉ်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ကာတို ကိယိုမာဆာ(၁၅၆၂-၁၆၁၁) သည် ဆန်ဂေါ့ကုခေတ်မှ အာဏာအရှိဆုံး နှင့် အထင်ရှားဆုံး ပဒေသရာဇ်တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ သူသည် ဂျပန်၏ အဓိက ဂိုဏ်းများကို ကိုရီးယားကို ကျူးကျော်စဉ် (၁၅၉၂-၁၅၉၈) အတွင် အမိန့်ပေးစေခိုင်းခဲ့သည်။ လက်စွဲစာအုပ်ထဲတွင် သူက မည်သည့်အဆင့် ရှိသည့် ဆာမူရိုင်းမဆို စစ်သူရဲတို့၏ဘဝတွင် တစ်ခုတည်းသော တာဝန်မှာ ဓားတိုဓားရှည်များကို ဆွဲ၍ သေဆုံးရန်ဟု သူ၏နောက်လိုက်များကို ပြောခဲ့သည်။ သူက နောက်လိုက်များကို ဂန္ထဝင်စစ်ပညာများ အထူးသဖြင့် သစ္စာစောင့်သိမှုနှင့် သားကောင်းပီသမှုနှင့် ပတ်သက်သော အရာများကို အစွမ်းကုန်ကြိုးစားအားထုတ်၍ သင်ကြားရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ သူသည် <blockquote>"အကယ်၍ လူတစ်ယောက်သည် ဘူရှီဒိုလမ်းစဉ်ကို နေ့စဉ်စူးစမ်းမှုမရှိပါက သူအနေနှင့် ရဲဝံ့၍ ယောက်ျားပီသသော သေဆုံးခြင်းမျိုးဖြင့် သေဆုံးရန် ခဲယဉ်းသည်။ ထိုအတွက်ကြောင့် စစ်သူရဲတစ်ယောက်၏ အလုပ်ကို စိတ်အတွင်း၌ စွဲစွဲမြဲမြဲနှလုံးသွင်းထားရန် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည်။"</blockquote> ဆိုသောဆိုရိုးစကားနှင့် ပတ်သက်၍ လူသိများသည်။ နာဘဲရှိမ နာအိုရှီဂဲ (၁၅၃၈ -၁၆၁၈ အေဒီ) သည် အခြား ဆန်ဂေါ့ကု ပဒေသရာဇ်တစ်ယောက်ဖြစ်ြပီး ကာတို ကိယိုမာဆာ နှင့်တွဲဖက်၍ ကိုရီးယားတွင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။ သူက မည်သည့်ယောက်ျားမဆို မည်သည့်ရာထူးအဆင့်၌ ရှိသည်ဖြစ်စေ တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ်အတွင် တစ်ချိန်တစ်ခါမှ သက်စွန့်ဆံဖျားပြုမူဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိခဲ့ဖူးလျှင် ရှက်စရာကောင်းသည်ဟု ရိုးရှင်းစွာဆိုသည်။ နာဘဲရှိမ၏စကားကို သူ၏သားနှင့် မြေးတို့သို့ လက်ဆင့်ကမ်းပေးခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဆုနဲတိုမို ယာမာမိုတို၏ ဟာဂါကူရဲ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူသည် <blockquote>"ဘူရှီဒိုဆိုသည်မှာ အသက်အသေခံရန် ရူးသွပ်စွာ ယုံကြည်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့သော လူတစ်ယောက်ကို လူငါးဆယ်နှင့် အထက်ကပင် မသတ်နိုင်"</blockquote> ဟူသော စကားအတွက် ထင်ရှားသည်။ တိုရီ မိုတိုတာဒါ (၁၅၃၉-၁၆၀၀) သည် မြေရှင်ပဒေသရာဇ်တစ်ယောက်ဖြစ်ပြီးတိုကုဂါဝါ လီယစု ၏ အမှုထမ်းတစ်ယောက်ြဖစ်သည်။ ဆဲကိဂါဟာရာ တိုက်ပွဲမတိုင်မီနေ့တွင် သူ၏ အရှင်သခင်ကမူ အရှေ့ဘက်သို့ထွက်ခွာသွားချိန်တွင် သေချာပေါက် ကျရှုံးမည်ဖြစ်သည့် ဖူရှိမိရဲတိုက်တွင် နေခဲ့ရန် မိမိသဘောဆန္ဒဖြင့် တောင်းဆိုသည်။ တိုရီ နှင့် တိုဂုဂါဝါတို့ နှစ်ဦးစလုံးကပင် ရဲတိုက်ကို ကာကွယ်ရန် မဖြစ်နိုင်ဆိုသည့် အချက်ကို သဘောတူကြသည်။ သူ၏အရှင်သခင်ပေါ်တွင် သစ္စာစောင့်သိမှု ကို ပြသည့်အနေဖြင့် တိုရီသည် နောက်တွင် ချန်နေခဲ့ရန် ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး သူနှင့် သူ၏ခံစစ်တပ်များက အဆုံးသတ်ထိတိုက်ခိုက်မည်ဟု ကြွေးကြော်ခဲ့သည်။ ထုံးတမ်းစဉ်လာအနေဖြင့် တိုရီသည် အရှင်အဖမ်းမခံဟုလည်း ကြုံးဝါးသည်။ ထိုသို့ကြေကွဲစရာကောင်းသော နောက်ဆုံးခံစစ်တွင် ရဲတိုက်စောင့်တပ်သည် အလွန်တရာများပြားလှသော အီရှီဒါ မိဆုနာရီ၏ စစ်တပ်ကြီးကို ၁၀ ရက်ကြာသည့်တိုင် တောင့်ခံခဲ့သည်။ သူ၏သား တာဒါမာဆာ သို့ရေးခဲ့သော ထိခိုက်ကြေကွဲဖွယ်ကောင်းသောစာတွင် တိုရီက <blockquote>မည်သည့်အခြေအနေတွင်မဆို နောက်ဆုံး သေရမည်ကို မုချသိသည့် အခြေအနေ၌ပင် သေခြင်းတရားကိုရှောင်လွဲခြင်းသည် စစ်သူရဲ၏ ကျင့်ထုံးမဟုတ်ပဲ ရှက်စရာကောင်းသော အပြုအမူဖြစ်သည်။ မိမိ၏ အရှင်သခင် အတွက် အသက်ကိုစွန့်လွှန်ခြင်းသည် ဘယ်တော့မှ မပြောင်းလဲမည့် သဘောတရားပင်ဖြစ်သည်။ ငါသည် ဤနိုင်ငံရှိ အခြား စစ်သူရဲများ၏ ရှေ့မှချီ၍ အရှင်သခင်၏ အကျိုးအတွက် နှင့် ငါ့မိသားစု၏ ဂုဏ်သိက္ခာအတွက် ငါ၏ အသက်ကို စွန့်လွှတ်ခြင်းသည် နှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းကပင်ရှိခဲ့သော ငါ၏ ပြင်းထန်သော ဆန္ဒပင်ဖြစ်သည်။</blockquote> ဟုရေးခဲ့သည်။ သူတို့ နှစ်ဦးခွဲခွာသည့်အချိန်တွင် ဘယ်တော့မှ ပြန်မတွေ့ရတော့မည်ကို သိသည့်အတွက် သူတို့ နှစ်ဦးစလုံး ငိုကြသည်ဟု ဆိုသည်။ တိုရီမတိုင်မီက သူ၏အဖေနှင့် အဖိုးတို့သည် တိုကုဂါဝါအတွက် အမှုထမ်းခဲ့ကြပြီး သူ၏ အကိုအရင်းမှာလည်း စစ်ပွဲတွင် ကျဆုံးခဲ့သည်။ တိုရီ၏ အပြုအမူသည် ဂျပန်နိုင်ငံသမိုင်း၏ အလှည့်အပြောင်းပင်ဖြစ်သည်။ တိုကုဂါဝါသည် စစ်တပ်ကို အောင်မြင်စွာထူထောင်နိုင်ခဲ့ပြီး ဆဲကိဂါဟာရတွင် အောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ဟာဂါကူရဲကို ဘာသာပြန်သည့် ဝီလီယမ်စကော့ ဝီလ်ဆင်သည် ဂိုဏ်းများအတွင်းမှ စစ်သူရဲတို့၏ သေဆုံးခြင်းကို အလေးအနက်ထားပုံနှင့် ပတ်သက်၍ ယာမာမိုတို၏ ဥပမာအပြင် အခြားဥပမာများကို အောက်ပါအတိုင်း လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့သည်။ "သူ (တာကဲဒ ရှင်းဂန်း) သည် စည်းကမ်းတင်းကျပ်သူတစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး ဟာဂါကူရဲတွင် ရန်ဖြစ်သူ ၂ယောက် ကို ကွပ်မျက်ခြင်း နှင့် ပတ်သတ်၍ စံပြပုံပြင်တစ်ပုဒ်ရှိခဲ့သည်။ သူတို့နှစ်ယောက်ကို ရန်ဖြစ်သဖြင့် ကွက်မျက်ခြင်းမဟုတ်ပဲ သေသည်အထိ မတိုက်ခိုက်သောကြောင့် ကွပ်မျက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။" == ကျမ်းကိုးစာရင်း == {{Reflist}} [[Category:ဆာမူရိုင်း]] d5eff1l3bfspw97j8slxyguonvt6q9d 1042185 1042184 2026-07-06T01:05:00Z Sakura emad 102429 [[Special:Contributions/~2026-38332-30|~2026-38332-30]] ([[User talk:~2026-38332-30|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည် 1038729 wikitext text/x-wiki [[File:Samurai.jpg|thumb|250px|၁၈၆၀ခုနှစ်များအတွင်း ချပ်ဝတ်တန်ဆာ ဝတ်ဆင်ထားသော ဆာမူရိုင်း၊ ဖဲလိုက်စ်ဘီတိုရိုက်ကူးထားသော ဓာတ်ပုံ]] '''ဆာမူရိုင်း''' (Japanese:侍 English: Samurai) ဆိုသည်မှာ [[ဂျပန်နိုင်ငံ]] တွင် စက်မှုထွန်းကားသောခေတ်မတိုင်မီက စစ်တပ်အတွင်း မြင့်မားသောဂုဏ်ရည်ရှိသည့် ရာထူးအဆင့်အတန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဘာသာပြန်ဆရာ ဝီလီယမ် စကော့ ဝီလ်ဆင်၏ အဆိုအရ "[[တရုတ်ဘာသာ]]တွင် 侍 စာလုံးသည် မူလအဓိပ္ပာယ်အားဖြင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း အထက်တန်းစားပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကို စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုသည် ဟူသည့် ကြိယာဖြစ်သည်။ ဂျပန်ဘာသာ၏ မူလစကားလုံး ဆာဘူရော(saburau) အတွက်လည်း ထိုအဓိပ္ပာယ်ပင်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ ၂နိုင်ငံလုံးတွင် ထိုအသုံးအနှုန်းမှာ အထက်တန်းစား ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကို အနီးကပ်စောင့်ကြပ် ကြည့်ရှုသူ"ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရပြီး ဂျပန်ဘာသာ အသံထွက်မှာ ဆာဘူရိုင်း ဟူ၍ ပြောင်းလဲလာသည် ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ဝီလ်ဆင်က ဆာမူရိုင်းဟူသော အသုံးအနှုန်းကို ပထမဆုံးသုံးနှုန်းခြင်းကို ၁၀ ရာစု၏ ပထမပိုင်းတွင် ရေးသားပြီးစီးခဲ့သော ပထမဆုံး နန်းသုံးကဗျာစာတွဲ ကိုကင်ရှူး (Kokinshu) တွင် တွေ့ရသည် ဟုဆိုသည်။ ၁၂ရာစုအကုန်ပိုင်းတွင် ဆာဘူရိုင်းဟူသော အသုံးအနှုန်းသည် ဘူရှိ(Japanese:武士 English: bushi )ဆိုသော စကားလုံးနှင့် အဓိပ္ပာယ်တူသုံးစွဲကြပြီး ထိုစကားလုံးသည် အလယ်တန်းစားနှင့် အထက်တန်းစား စစ်သူရဲတို့၏ ရာထူးအဆင့်အတန်းများနှင့် ဆက်စပ်သုံးစွဲလေ့ရှိကြသည်။ ) == သမိုင်းကြောင်း == [[File:KofunCuirass.jpg|thumb|200px|left|ရွှေရောင်တောက်နေသော ကြေးတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည့်သံခမောက် နှင့် သံချပ်ဝတ်စုံ၊ ကိုဖန်ခေတ်၊ ၅ရာစု၊ တိုကျိုအမျိုးသားပြတိုက်]] ၆ရာစုနှစ်များအတွင်းက စစ်သူရဲများနှင့် ခြေလျင်စစ်သည်တော်များသည် ပထမဆုံး ဆာမူရိုင်း အဆင့်ခွဲခြားသတ်မှတ်မှု ကို စတင်ခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။<ref name="HW">William Wayne Farris, Heavenly Warriors — The Evolution of Japan's Military, 500–1300, Harvard University Press, 1995.</ref>တန်တရုတ်(Tang China) နှင့် ဆေးလာ(Silla) တို့ဖြင့်တိုက်ခိုက်ခဲ့သောစစ်ပွဲများတွင် အပြင်းအထန် ဆုံးရှုံးခဲ့ပြီးနောက် ဂျပန်တို့သည် အကြီးအကျယ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ ပြုလုပ်ကြသည်။ ထိုအထဲမှ အရေးကြီးဆုံးတစ်ခုမှာ နာကာနို အိုအဲ (Naka no Ōe) သို့မဟုတ် တန်ဂျိဘုရင်(Emperor Tenji) မှ အေဒီ ၆၄၆ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော တိုင်းကာပြုပြင်ရေး ပင်ဖြစ်သည်။ ဤအမိန့်တော်သည် တရုတ်တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုထုံးစံများနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးနည်းလမ်းများကို ဂျပန်အစိုးရနှင့် ဗျူရိုကရေစီအုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားများတွင် အစပျိုးပေးခဲ့သည်။<ref name="HW"/> အေဒီ၇၀၂ တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော တိုင်းဟိုဥပဒေ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း နှင့် နောက်ပိုင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သော ယိုးရိုးဥပဒေ တို့ကြောင့် <ref name="HOJ GS">A History of Japan, Vol. 3 and 4, George Samson, Tuttle Publishing, 2000 [https://www.neonics.co.th/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210419050359/https://www.neonics.co.th/ |date=19 April 2021 }}</ref>လူထုသည် လူဦးရေစာရင်းကို အမြဲတမ်းသတင်းပို့ရပြီး ထိုစာရင်းကို နိုင်ငံအတွက် စစ်မှုထမ်းရန်စာရင်း အဖြစ်အသုံးပြုသည်။ ဘုရင် မိုမု (Emperor Mommu)သည် လူဦးရေပျံနှံ့မှုကို သဘောပေါက်နားလည်လာသောအခါတွင် အရွယ်ရောက်ပြီး ယောက်ျားလေး ၃-၄ ယောက်တွင် တစ်ယောက်မျှ နိုင်ငံ့တပ်မတော်တွင် စစ်မှုထမ်းရန် ဥပဒေကို စတင်ထုတ်ပြန်သည်။ စစ်သားများသည် မိမိကိုင်ဆောင်မည့်လက်နက်ကို မိမိဘာသာ ရယူရန်လိုအပ်ပြီး ထိုအတွက် အခွန်အတုတ်များမှ ကင်းလွတ်ခွင့်ရသည်။<ref name="HW"/> ထိုကြိုးပမ်းမှုသည် တော်ဝင်အစိုးရမှ တရုတ်တို့ကို အတုယူပြီး စနစ်တကျစုစည်းထားသော စစ်တပ်ပုံစံကို ဖွဲ့စည်းရန် ပထမဆုံးကြိုးပမ်းမှုဖြစ်သည်။ ထိုကြိုးပမ်းမှု ကို ဂန်ဒန်-ဆေး (English: gundan-sei Japanese: 軍団制) ဟု နောက်ပိုင်းခေတ် သမိုင်းပညာရှင်တို့က ခေါ်ဝေါ်ပြီး ခေတ္တခဏမျှသာ ကြာမြင့်သည်ဟု ယုံကြည်ယူဆကြသည်။ တိုင်းဟိုဥပဒေတွင် မင်းမှုထမ်းများကို အဆင့် ၁၂ ဆင့်ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားပြီး အဆင့်တစ်ဆင့်စီတွင် နောက်ထပ် ၂ ဆင့် ထပ်မံခွဲခြားထားသည်။ ပထမဆုံးအဆင့်သည် ဘုရင်၏ အဆင့်အမြင့်ဆုံး အကြံပေးအရာရှိအဆင့်ဖြစ်သည်။ အဆင့် ၆ နှင့် အောက်ကို ဆာမူရိုင်း ဟုသတ်မှတ်ပြီး သူတို့သည် နိစ္စဓူဝ ကိစ္စများကို ထိတွေ့တာဝန်ယူရသည်။ ထို ဆာမူရိုင်းများမှာ အရပ်သား ဘုရင့်အမှုထမ်းများဖြစ်ကြသော်လည်း ထိုအမည်မှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။ နောင်ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာအထိ စစ်သားများကို ဆာမူရိုင်းဟု ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုခြင်း မပြုခဲ့ပေ။ ဟဲအိအန်ခေတ် ဟုခေါ်သော ၈ရာစုနှောင်းပိုင်းနှင့် ၉ရာစုအစောပိုင်းတွင် [[ကမ်မူးဘုရင်]] (Emperor Kammu)သည် သူ၏အာဏာစက်ကို ဟွန်ရှူးမြောက်ပိုင်းသို့ ဖြန့်ကျက်စည်းရုံးရန်ကြိုးစားခဲ့သည်။ သို့သော် ပုန်ကန်သော အဲမိရှိပြည်သူတို့အား အနိုင်တိုက်ရန် သူစေလွှတ်ခဲ့သော စစ်တပ်မှာ စည်းကမ်း နှင့်စိတ်ဓာတ်ကင်းမဲ့သဖြင့် အောင်မြင်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ကမ်မူးဘုရင် က ဆဲအိတိုင်းရှိုးဂန်း (Seiitaishogun) သို့မဟုတ် ရှိုးဂန်းဟူသော ဘွဲ့ကို စတင်ထုတ်ဖော်ခဲ့ပြီး အဲမိရှိတို့ကို အောင်နိုင်ရန်အတွက် အလွန်တိုက်ခိုက်အားကောင်းသော ဒေသခံဂိုဏ်းတို့အပေါ်တွင် စတင်မှီခိုအားထားလာခဲ့သည်။ မြင်းစီးတိုက်ခိုက်ခြင်းနှင့် လေးမြားအတတ်တွင် ကျွမ်းကျင်သော ဤလူမျိုးစုစစ်သည်တော်တို့သည် သူပုန်တို့ကို နှိမ်နှင်းရန်အတွက် ဘုရင်၏ စိတ်ကြိုက်လက်နက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဤစစ်သူရဲတို့သည် ထိုအချိန်က (၇ရာစုမှ ၉ရာစုအထိ) ပညာတတ်မြောက်ကောင်းတတ်မြောက်နိုင်သော်လည်း တော်ဝင်တရားရုံးအရာရှိတို့က သူတို့အား အရိုင်းအစိုင်းများထက် အနည်းငယ်သာသာသည် ဟု မှတ်ယူခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ကမ်မူးဘုရင်သည် သူ၏စစ်တပ်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး ထိုအချိန်မှစ၍ ဘုရင်၏အာဏာစက်သည် တဖြည်းဖြည်း လျော့ပါးလာခဲ့သည်။ ဘုရင်သည် အုပ်ချုပ်သူဖြစ်နေသေးသော်လည်း ကျိုတိုပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အာဏာပြင်းသောဂိုဏ်းတို့က ဝန်ကြီးအဆင့်ကို မိမိဘာသာရယူကြသည်။ သူတို့၏ဆွေမျိုးများကို နယ်ဝန်များအဖြစ်ခန့်အပ်ကြသည်။ သူတို့၏ ကြွယ်ဝချမ်းသာမှု တိုးပွားလာစေရန်နှင့် သူတို့၏အကြွေးများ ပြန်လည်ပေးဆပ်ရန်အတွက် နယ်ဝန်တို့သည် အခွန်အတုတ်တို့ကို မတန်တဆကောက်ခံကြပြီး ထို့အတွက် လယ်သမားအများစု လယ်ယာမဲ့ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ ဓားပြမှုများထူပြောလာသည့်အခါ ထိုဂိုဏ်းများ ကန်တိုလွင်ပြင်များရှိ နှယ်နှင်ဒဏ်ခံထားရသူများကို စတင်၍ အလုပ်ခန့်အပ်လာသည်။ ပြင်းထန်ကြမ်းတမ်းသော ကိုယ်ခံပညာသင်ကြားခဲ့မှုများကြောင့် ထိုသူတို့သည် အသုံးဝင်သော အစောင့်အရှောက်များဖြစ်လာသည်။ အခွန်ကောက်ခံသူတို့ကို အချို့က စောင့်ကြပ်လိုက်ပါပြီး သူတို့ပါရှိရုံမျှနှင့်ပင် သူခိုးများနှင့် ရာဇဝတ်သားများ၏ တိုက်ခိုက်မှုမှ ဟန့်တားပြီးဖြစ်သည်။ သူတို့မှာ ကြေးစားလက်နက်ကိုင် ဆာဘူရိုင်းတို့ဖြစ်ပြီး သူတို့၏ သီးခြားလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့မှာ အလျှင်အမြန်ပင် ထင်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ကာကွယ်ရေး သဘောတူညီချက်များနှင့် နိုင်ငံရေးအရပေါင်းစည်းမှုများကြောင့် သူတို့၏ နိုင်ငံရေးအာဏာသည် တစ်စထက်တစ်စတိုးပွားလာခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးတွင် ပုံမှန်အုပ်ချုပ်ရေးထက်ပင် သာလွန်လာခဲ့သည်။ အချို့သော ဂိုဏ်းများသည် နန်းတော်မှခန့်အပ်ထားသော အရာရှိများကို သူတို့၏ မြေများကိုအုပ်ချုပ်ရန်နှင့် အခွန်အတုတ်ကောက်ယူရန်စေလွှတ်သောအခါတွင် ကာကွယ်ရန် မိမိဘာသာ လက်နက်ကိုင်ထားသော အဖွဲ့အစည်းများဖြစ်သည်။ ထိုဂိုဏ်းများသည် ပို၍ အင်အားကြီးမားသောဂိုဏ်းများ၏ရန်မှ ကာကွယ်ရန်အတွက် သူတို့အချင်းချင်း မဟာမိတ်ဖွဲ့ထားကြသည်။ ဟဲအိအန်(Heian) ခေတ်၏ အလယ်ပိုင်းသို့ရောက်သောအခါတွင် သူတို့သည် ဂျပန်သံချပ်ဝတ်စုံနှင့် လက်နက်များကို စတင်အသုံးပြုလာခဲ့ကြပြီး ဘူရှီဒို ခေါ် သူတို့၏ကျင့်ဝတ်များကို အစပြိုး အုတ်မြစ်ချလာခဲ့ကြလေသည်။ ဆာမူရိုင်းစစ်သူရဲတို့သည် မိမိတို့ဘာသာ "စစ်သူရဲလမ်းစဉ်" သို့မဟုတ် ဘူရှီဒိုကို လိုက်နာကျင့်သုံးသူများအဖြစ် ခံယူလေ့ရှိသည်။ ဂျပန်အဘိဓာန်တွင် ဘူရှီဒိုဟူသော စကားလုံးကို ရှိုဂတ်ကုကန် ကိုကုဂို ဒိုင်းဂျိတန် (Shogakukan Kokugo Daijiten) ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားပြီး "မူရိုမာချီ(Muromachi) သို့ ချူဆေးခေတ်(chusei) တွင် စစ်သူရဲများအကြား ပျံ့နှံ့နေသော သီးသန့် ယုံကြည်ယူဆချက်(ronri)" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အစကနဦးထဲကပင် ဆာမူရိုင်းတို့သည် သခင်တစ်ယောက်ကို အသက်ပေး၍ သစ္စာရှိခြင်း၊ တာဝန်ကို ကျေပွန်စွာထမ်းဆောင်ခြင်းသည် စစ်သူရဲတစ်ယောက်၏ ဂုဏ်သိက္ခာရှိသော အပြုအမူနှင့် လမ်းစဉ်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ကာတို ကိယိုမာဆာ(၁၅၆၂-၁၆၁၁) သည် ဆန်ဂေါ့ကုခေတ်မှ အာဏာအရှိဆုံး နှင့် အထင်ရှားဆုံး ပဒေသရာဇ်တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ သူသည် ဂျပန်၏ အဓိက ဂိုဏ်းများကို ကိုရီးယားကို ကျူးကျော်စဉ် (၁၅၉၂-၁၅၉၈) အတွင် အမိန့်ပေးစေခိုင်းခဲ့သည်။ လက်စွဲစာအုပ်ထဲတွင် သူက မည်သည့်အဆင့် ရှိသည့် ဆာမူရိုင်းမဆို စစ်သူရဲတို့၏ဘဝတွင် တစ်ခုတည်းသော တာဝန်မှာ ဓားတိုဓားရှည်များကို ဆွဲ၍ သေဆုံးရန်ဟု သူ၏နောက်လိုက်များကို ပြောခဲ့သည်။ သူက နောက်လိုက်များကို ဂန္ထဝင်စစ်ပညာများ အထူးသဖြင့် သစ္စာစောင့်သိမှုနှင့် သားကောင်းပီသမှုနှင့် ပတ်သက်သော အရာများကို အစွမ်းကုန်ကြိုးစားအားထုတ်၍ သင်ကြားရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ သူသည် <blockquote>"အကယ်၍ လူတစ်ယောက်သည် ဘူရှီဒိုလမ်းစဉ်ကို နေ့စဉ်စူးစမ်းမှုမရှိပါက သူအနေနှင့် ရဲဝံ့၍ ယောက်ျားပီသသော သေဆုံးခြင်းမျိုးဖြင့် သေဆုံးရန် ခဲယဉ်းသည်။ ထိုအတွက်ကြောင့် စစ်သူရဲတစ်ယောက်၏ အလုပ်ကို စိတ်အတွင်း၌ စွဲစွဲမြဲမြဲနှလုံးသွင်းထားရန် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည်။"</blockquote> ဆိုသောဆိုရိုးစကားနှင့် ပတ်သက်၍ လူသိများသည်။ နာဘဲရှိမ နာအိုရှီဂဲ (၁၅၃၈ -၁၆၁၈ အေဒီ) သည် အခြား ဆန်ဂေါ့ကု ပဒေသရာဇ်တစ်ယောက်ဖြစ်ြပီး ကာတို ကိယိုမာဆာ နှင့်တွဲဖက်၍ ကိုရီးယားတွင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။ သူက မည်သည့်ယောက်ျားမဆို မည်သည့်ရာထူးအဆင့်၌ ရှိသည်ဖြစ်စေ တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ်အတွင် တစ်ချိန်တစ်ခါမှ သက်စွန့်ဆံဖျားပြုမူဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိခဲ့ဖူးလျှင် ရှက်စရာကောင်းသည်ဟု ရိုးရှင်းစွာဆိုသည်။ နာဘဲရှိမ၏စကားကို သူ၏သားနှင့် မြေးတို့သို့ လက်ဆင့်ကမ်းပေးခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဆုနဲတိုမို ယာမာမိုတို၏ ဟာဂါကူရဲ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူသည် <blockquote>"ဘူရှီဒိုဆိုသည်မှာ အသက်အသေခံရန် ရူးသွပ်စွာ ယုံကြည်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့သော လူတစ်ယောက်ကို လူငါးဆယ်နှင့် အထက်ကပင် မသတ်နိုင်"</blockquote> ဟူသော စကားအတွက် ထင်ရှားသည်။ တိုရီ မိုတိုတာဒါ (၁၅၃၉-၁၆၀၀) သည် မြေရှင်ပဒေသရာဇ်တစ်ယောက်ဖြစ်ပြီးတိုကုဂါဝါ လီယစု ၏ အမှုထမ်းတစ်ယောက်ြဖစ်သည်။ ဆဲကိဂါဟာရာ တိုက်ပွဲမတိုင်မီနေ့တွင် သူ၏ အရှင်သခင်ကမူ အရှေ့ဘက်သို့ထွက်ခွာသွားချိန်တွင် သေချာပေါက် ကျရှုံးမည်ဖြစ်သည့် ဖူရှိမိရဲတိုက်တွင် နေခဲ့ရန် မိမိသဘောဆန္ဒဖြင့် တောင်းဆိုသည်။ တိုရီ နှင့် တိုဂုဂါဝါတို့ နှစ်ဦးစလုံးကပင် ရဲတိုက်ကို ကာကွယ်ရန် မဖြစ်နိုင်ဆိုသည့် အချက်ကို သဘောတူကြသည်။ သူ၏အရှင်သခင်ပေါ်တွင် သစ္စာစောင့်သိမှု ကို ပြသည့်အနေဖြင့် တိုရီသည် နောက်တွင် ချန်နေခဲ့ရန် ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး သူနှင့် သူ၏ခံစစ်တပ်များက အဆုံးသတ်ထိတိုက်ခိုက်မည်ဟု ကြွေးကြော်ခဲ့သည်။ ထုံးတမ်းစဉ်လာအနေဖြင့် တိုရီသည် အရှင်အဖမ်းမခံဟုလည်း ကြုံးဝါးသည်။ ထိုသို့ကြေကွဲစရာကောင်းသော နောက်ဆုံးခံစစ်တွင် ရဲတိုက်စောင့်တပ်သည် အလွန်တရာများပြားလှသော အီရှီဒါ မိဆုနာရီ၏ စစ်တပ်ကြီးကို ၁၀ ရက်ကြာသည့်တိုင် တောင့်ခံခဲ့သည်။ သူ၏သား တာဒါမာဆာ သို့ရေးခဲ့သော ထိခိုက်ကြေကွဲဖွယ်ကောင်းသောစာတွင် တိုရီက <blockquote>မည်သည့်အခြေအနေတွင်မဆို နောက်ဆုံး သေရမည်ကို မုချသိသည့် အခြေအနေ၌ပင် သေခြင်းတရားကိုရှောင်လွဲခြင်းသည် စစ်သူရဲ၏ ကျင့်ထုံးမဟုတ်ပဲ ရှက်စရာကောင်းသော အပြုအမူဖြစ်သည်။ မိမိ၏ အရှင်သခင် အတွက် အသက်ကိုစွန့်လွှန်ခြင်းသည် ဘယ်တော့မှ မပြောင်းလဲမည့် သဘောတရားပင်ဖြစ်သည်။ ငါသည် ဤနိုင်ငံရှိ အခြား စစ်သူရဲများ၏ ရှေ့မှချီ၍ အရှင်သခင်၏ အကျိုးအတွက် နှင့် ငါ့မိသားစု၏ ဂုဏ်သိက္ခာအတွက် ငါ၏ အသက်ကို စွန့်လွှတ်ခြင်းသည် နှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းကပင်ရှိခဲ့သော ငါ၏ ပြင်းထန်သော ဆန္ဒပင်ဖြစ်သည်။</blockquote> ဟုရေးခဲ့သည်။ သူတို့ နှစ်ဦးခွဲခွာသည့်အချိန်တွင် ဘယ်တော့မှ ပြန်မတွေ့ရတော့မည်ကို သိသည့်အတွက် သူတို့ နှစ်ဦးစလုံး ငိုကြသည်ဟု ဆိုသည်။ တိုရီမတိုင်မီက သူ၏အဖေနှင့် အဖိုးတို့သည် တိုကုဂါဝါအတွက် အမှုထမ်းခဲ့ကြပြီး သူ၏ အကိုအရင်းမှာလည်း စစ်ပွဲတွင် ကျဆုံးခဲ့သည်။ တိုရီ၏ အပြုအမူသည် ဂျပန်နိုင်ငံသမိုင်း၏ အလှည့်အပြောင်းပင်ဖြစ်သည်။ တိုကုဂါဝါသည် စစ်တပ်ကို အောင်မြင်စွာထူထောင်နိုင်ခဲ့ပြီး ဆဲကိဂါဟာရတွင် အောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ဟာဂါကူရဲကို ဘာသာပြန်သည့် ဝီလီယမ်စကော့ ဝီလ်ဆင်သည် ဂိုဏ်းများအတွင်းမှ စစ်သူရဲတို့၏ သေဆုံးခြင်းကို အလေးအနက်ထားပုံနှင့် ပတ်သက်၍ ယာမာမိုတို၏ ဥပမာအပြင် အခြားဥပမာများကို အောက်ပါအတိုင်း လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့သည်။ "သူ (တာကဲဒ ရှင်းဂန်း) သည် စည်းကမ်းတင်းကျပ်သူတစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး ဟာဂါကူရဲတွင် ရန်ဖြစ်သူ ၂ယောက် ကို ကွပ်မျက်ခြင်း နှင့် ပတ်သတ်၍ စံပြပုံပြင်တစ်ပုဒ်ရှိခဲ့သည်။ သူတို့နှစ်ယောက်ကို ရန်ဖြစ်သဖြင့် ကွက်မျက်ခြင်းမဟုတ်ပဲ သေသည်အထိ မတိုက်ခိုက်သောကြောင့် ကွပ်မျက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။" == ကျမ်းကိုးစာရင်း == {{Reflist}} [[Category:ဆာမူရိုင်း]] dklozfjdk2hgd0dqlxitwmyonag1qd5 0 4242 1042197 880384 2026-07-06T07:35:27Z Nervous Plot 86537 /* */ 1042197 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} မြန်မာ ရာဇဝင်ပုံပြင်များတွင် '''ဗိဿနိုးဘုရင်မ''' သည် ဗိဿနိုးပြည်ကို အုပ်ချုပ်သော ဘုရင်မဖြစ်၍ အလွန်ချောမောလှပသည်ဟု သတင်းကြီးပြီး အိမ်ထောင်မရှိဘဲ တစ်ဦးတည်း တိုင်းပြည်ကို အုပ်ချုပ်သည်ဟု ရှေးရာဇဝင်များက ဆိုကြသည်။ == ဘဝဖြစ်စဉ် == [[မဟာသမ္ဘဝ]]နှင့် [[စူဠာသမ္ဘဝ]] မင်းသားနှစ်ပါးတို့ကို စက္ခုအလင်းရအောင် ကုစားပေးသော [[စန္ဒမုခိဘီလူးမ]]တွင် လက်ကိုကိုင်တွယ်ခြင်း အစွန်းအညှိကြောင့် ပဋိသန္ဓေတည်ရှိခဲ့ရာ တောင်တွင်းကြီးမြို့ အနောက်ဘက် ၅ တိုင်ကွာသော တောအရပ်တွင် ဗိဿနိုးမင်းသမီးကိုဖွားမြင်သည်။ အတိတ်ဘဝဟောင်းက မောင်နှမတော်ခဲ့ဖူးသော ဗိဿနိုးနတ်မင်းက ကူညီ မစ ရာမှ အနီးနားရှိမြို့ရွာများကိုစုစည်းကာ ဗိဿနိုးမြို့ကိုတည်ထောင်ပြီး ဗိဿနိုးဘုရင်မဖြစ်လာသည်။ ('''''ဗိဿနိုးမင်းသမီးနှင့် ပန်ထွာမင်းသမီးအကြောင်းကို အကိုးအကားနှင့်ဖော်ပြဖို့လိုအပ်။ ဒေါက်တာသန်းထွန်း၏ သမိုင်းဆိုင်ရာစာအုပ်များကို ကိုးကားနိုင်။)''''' == ဗိဿနိုးမှစည်တော်ကြီး == ဗိဿနိုးမြို့တွင် အလွန်ထူးခြားသော စည်တော်ကြီးတစ်လုံးရှိသည်။ အကယ်၍ ဗိဿနိုးအား ရန်သူများ လာရောက်တိုက်ခိုက်သောအခါ ဗိဿနိုးဘုရင်မသည် ထိုစည်တော်ကြီးကို တီးခတ်လိုက်ပါက ဗိဿနိုးမြို့ကိုဝန်းရံထားသော ရန်ပယ်ချောင်းရှိ ရေတံခါးကိုစောင့်ကြပ်သူများက ရေတံခါးကို ဖွင့်ချလိုက်သည်။ ထိုအခါ ရန်ပယ်ချောင်းအတွင်း ရေကြီးလာပြီး ရန်သူများ ဆုတ်ခွာသွားရလေ့ရှိသည်။ ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီးသည် ဗိဿနိုးအား သူ၏ တပ်ကို စေလွှတ်၍ တိုက်ခိုက်ရန်ကြိုးစားသော်လည်း ထိုစည်တော်ကြီး၏ အစွမ်းကြောင့် အောင်မြင်နိုင်ခြင်းမရှိပေ။ [[သရေခေတ္တရာ]]ကို အုပ်ချုပ်သော [[ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီး]]သည် ပန်ထွာဘုရင်မကို လက်ဆက်ရန် ကြိုးစားသော်လည်း မအောင်မြင်ပေ။ == ဒွတ္တဘောင်မင်းမှ သူလျှိုစေလွှတ်ခြင်း == ဒွတ္တဘောင်မင်းသည် ထိုစည်တော်ကို ဖျက်ဆီးရန်အတွက် သူလျှိုတစ်ယောက်ကို တန်ခိုးရှင် ရသေ့ယောင်ဆောင်စေပြီး ဗိဿနိုးသို့စေလွှတ်သည်။ ထိုသူ၏ လှည့်စားမှုများကို ဗိဿနိုးဘုရင်မက ယုံကြည်သဖြင့် တန်ခိုးရှင်ဟု ထင်မှတ်ပြီး နန်းတော်တွင် ကိုးကွယ်ထားသည်။ ထိုအခါ ထိုရသေ့က ဘုရင်မကို အယုံသွင်း၍ သူ၏ အစွမ်းဖြင့် ထိုစည်တော်ကြီးကို ပို၍အစွမ်းရှိအောင် ပြုပြင်ပေးမည်ဟု လှည့်ဖျားသည်။ နောက်တစ်ခါရန်သူများ လာတိုက်ချိန်တွင် ထိုစည်တော်ကြီးကို တီးခတ်ပါက နတ်ဒေဝါတို့လာရောက်၍ ကူညီတိုက်ခိုက်ပေးရန် စီရင်ပေးမည်ဟု ဆိုသည်။ ဘုရင်မက ယုံကြည်၍ ပြင်ဆင်ရန် အပ်နှံသောအခါတွင် ထိုရသေ့က စည်တော်ကြီးကို ဖျက်ဆီး၍ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သွားလေသည်။ == ဒွတ္တဘောင်မင်းမှသိမ်းပိုက်ခြင်း == စည်တော်ကြီး ပျက်စီးသွားကြောင်း သိရှိသောအချိန်တွင် ဒွတ္တဘောင်မင်းမှ သူ၏တပ်ကိုစေလွှတ်၍ တိုက်ခိုက်စေသည်။ ဗိဿနိုးဘုရင်မသည် ထိုအချိန်မှ စည်တော်ကြီး ပျက်စီးသွားကြောင်းသိသဖြင့် မည်သို့မျှမတတ်နိုင်တော့ပေ။ နောက်ဆုံးတွင် ဒွတ္တဘောင်မင်းသည် ဗိဿနိုးကို သိမ်းပိုက်၍ ဗိဿနိုးဘုရင်မနှင့် လက်ဆက်ခဲ့သည်။ ==ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီးအား လုပ်ကြံခြင်း== ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီးသည် သိကြားမင်းပေးသော လှံစင်္ကြာနှင့် စဉ်ကြီးများကို ရရှိသော ဘုန်းကံရှင်မင်းတစ်ပါးဖြစ်၏။ နိုင်ငံတော် အရပ်ရပ်၌ တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် အခွန်တော် ကောက်ခံတော်မူ၏။ အခွန်တော် မဆက်သသော လက်အောက်ခံမင်းများအား လှံစင်္ကြာတွင် စာဆွဲ၍ စေလွှတ်တောင်းခံ၏။ မင်းကြီး၏ ဘုန်းတန်ခိုးတော် ကြီးမားလှသောကြောင့် [[နဂါး]]ပြည်မှပင် လာရောက်၍ အခွန်တော်ဆက်ရ၏။ ထိုသို့ဘုန်းတန်ခိုး ထက်တော်မူသော မင်းကြီးသည် ဗိဿနိုးဘုရင်မအား သိမ်းပိုက်လက်ဆက်ခဲ့သော်လည်း ပန်ထွာဘုရင်မသည်ကား အညှိုးအတေးထားတော်မူလေ၏။ တစ်နေ့တွင် ပန်ထွာမိဘုရား ဆက်သလိုက်သော မျက်နှာသုတ်ပုဝါကို သုတ်မိကတည်းက မှဲ့ရှင်ကွယ်၍ ဘုန်းတန်ခိုးနိမ့်ခဲ့ရသည်။ ထိုသို့ ဘုန်းတန်ခိုးနိမ့်ခဲ့သောကြောင့် မိမိပိုင် နိုင်ငံတော်အရပ်ရပ်၌ ဖောင်တော်စီး၍ အခွန်တော် လှည့်လည်ကောက်ခံရာ [[ပုသိမ်မြစ်]]ဝအလွန် နေဂရေအငူစွန်းသို့ရောက်လျှင် ဖောင်တော်နစ်မြုပ်၍ နတ်ရွာစံလွန်တော်မူခဲ့သည်။ == ထူးဆန်းဖွယ်ရာအချို့ == [[ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်း]]တွင် ပေပင်များသည် နှစ်ထောင်ချီသက်တမ်းရှိသော်လည်း မကြီးထွားလျက် အသီးလည်းမသီးဖြစ်နေသည်။ ပန်ထွာဘုရင်မကြီး၏ ‘ငါလာမှကြီး ငါလာမှသီး’ ဆိုသော ဆုတောင်းကြောင့် ထိုဘုရင်မ လူပြန်မဖြစ်မချင်း [[ပေပင်]]များ အသီးမသီးနိုင်၊ လူ့အရပ်အတိုင်းအထွာထက် မကြီးထွားနိုင် ဖြစ်နေသည်ဟု ဆိုသည်။ ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်းရှိ ဥယျာဉ်တွင် မူလက [[အင်ကြင်းပင်]]မရှိသော်လည်း ဗိဿနိုးနတ်မင်းကြီး၏အမိန့်ဖြင့် အင်ကြင်းပွင့်များသည် ဥယျာဉ်တော်အတွင်း အလိုလျောက်ရောက်လာသောကြောင့် အင်ကြင်းဥယျာဉ်ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ယခုတိုင် မည်သည့်နေရာမှ ရောက်ရှိလာသည်ကိုမသိသော အင်ကြင်းပွင့်များ မကြာခဏတွေ့ရှိလေ့ရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ပန်ထွာဘုရင်မတည်ခဲ့သော ရွှေရောင်တော်စေတီတွင် အင်ကြင်းပန်းများကို ဘုရားပန်းအဖြစ် လှူထားကြသည်ကို တွေ့မြင်နိုင်သည့်အပြင် ဘုရားရင်ပြင်တဝိုက်တွင်လည်း အင်ကြင်းပန်းများပြန့်ကြဲနေသည်ကို မြင်တွေ့နိုင်သည်။ ထိုဒေသတွင် အသားစားခြင်းနှင့် ဖရုသဝါစာ (မကြားဝံ့ မနာသာ ကြမ်းတမ်းသောစကားများ)၊ ပိသုဏဝါစာ (ကုန်းတိုက်စကားများ) ပြောဆိုခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်ဟု ဒေသခံပြည်သူများက ပြောဆိုလေ့ရှိသည်။<ref>{{cite web |title=ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် "ဗိဿနိုးဘုရင်မ ( ခ ) ပန်ထွာဧကရီ" ရဲ့ ပျူမြို့ဟောင်း (သို့မဟုတ်) အငြိုးများ၊ အမုန်းတရားများ၊ မာနများနှင့်ပြည့်နေသော ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်း |url=https://yoyarlay.com/l76jba6u/ |website=YOYARLAY Digital Media and News |date=10 July 2019}}</ref> ==ပုံပြခန်း== <gallery mode="packed" heights="200px"> Queen Pan Htwar statue.jpg| Queen Pan Htwar.jpg| Pan Htwar statue.jpg| </gallery> == ကိုးကား == <references />နားစဉ်ရန် - အချစ်နဲ့တမလွန်၊ ပြန်လာခဲ့ပါဘုရင်မပန်ထွာ<ref>သမိုင်းသုသေသနပညာရှင်တဦးဆီမှ </ref> * မဟူရာမေတ္တာ - နိုင်ဝင်းဆွေ * မြန်မာ့သမိုင်းပုံပြင် [[ကဏ္ဍ:ပျူခေတ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:နတ်]] ksryj8llw8qgaolwtx2hn4jrcsn12dw 0 4471 1042200 938369 2026-07-06T07:36:53Z Nervous Plot 86537 /* */ 1042200 wikitext text/x-wiki {{cleanup}} {{unreferenced}} {{Infobox country |native_name = သရေခေတ္တရာ |conventional_long_name = သရေခေတ္တရာ နေပြည်တော် |common_name = သရေခေတ္တရာပြည် |era = Classical Antiquity |status = မြို့ပြနိုင်ငံ |event_start = တည်ထောင်ခြင်း |year_start = အေဒီ ၃ ရာစုမှ ၉ ရာစု |date_start =hi |event_end = ကျဆုံးခြင်း |year_end = ၁၀၅၀ ဆယ်စုနှစ်ခန့် |date_end = |event1 = [[မြန်မာပြက္ခဒိန်]] စတင်ခြင်း |date_event1 = ၂၁ မတ် ၆၄၀ |event2 = [[ဒွတ္တဘောင်မင်း]] နန်းတက်ခြင်း |date_event2 = ၂၅ မတ် ၇၃၉ |event3 = |date_event3 = |event4 = |date_event4 = |p1 = |flag_p1 = |p2 = |flag_p2 = |s1 = ပုဂံပြည် |flag_s1 = |s2 = |flag_s2 = |image_flag = |flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = Pyu Realm.png |symbol = |symbol_type = |image_map_caption = |capital = သရေခေတ္တရာ |common_languages = [[ပျူဘာသာစကား|ပျူ]] |religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ နတ်ကိုးကွယ်ခြင်း |government_type = သက်ဦးဆံပိုင် |leader1 = |year_leader1 = |leader2 = |year_leader2 = |leader3 = |year_leader3 = |leader4 = |year_leader4 = |leader5 = |year_leader5 = |currency = |legislature = }} '''သရေခေတ္တရာ'''သည် [[ပျူလူမျိုး]]တို့၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ သရေခေတ္တရာ (သို့မဟုတ်) သီရိခေတ္တရာ ပျူယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်(Sriketra, Pyu Cultural Heritage Region)နယ်မြေသည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[ပြည်မြို့]]၏ အရှေ့တောင်ဘက်ငါးမိုင်ခန့်အကွာ၊ ရန်ကုန်မြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက် မိုင် ၁၈ဝ ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ အေဒီ ၄ ရာစုမှ ၉ ရာစု အတွင်း ထင်ရှားခဲ့သည်။ သရေခေတ္တရာဟူသည် ကျက်သရေ မင်္ဂလာအပေါင်းနှင့် ပြည့်စုံသောမြို့ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ သရေခေတ္တရာပျူမြို့ဟောင်းကို ဂဝံပတေ့အရှင်သူမြတ်အမှူးပြု၍ [[ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီး]]တည်ထောင်ခဲ့ပြီး [[မှန်နန်းမဟာရာဇဝင်ကြီး|မှန်နန်းမဟာရာဇဝင်တော်ကြီး]]အရ သရေခေတ္တရာမင်းဆက် ၂၇ ဆက်အုပ်စိုးခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ သရေခေတ္တရာပျူမြို့ဟောင်းသည် စက်ဝိုင်းပုံမကျ ဘဲဥပုံမကျသော အဝိုင်းပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ မြို့ရိုး၊ ကျုံးနှင့်အတူ နန်းတော်ရာ၊ ဘာသာရေးဆိုင်ရာအဆောက်အအုံများ၊ ဆင်းတုတော်များ စသည်တို့ကို တွေ့ရှိရ သည်။ မြို့ရိုးသည် (၈ မိုင် ၈ ဖာလုံ) ရှိ၍ ဧရိယာအားဖြင့် ၅ ဒသမ ၅ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်း၏။ သီရိခေတ္တရာ (ခေါ်) [[သီရိခေတ္တရာပြတိုက်|မှော်ဇာပြတိုက်]]အတွင်း အလေးထားလေ့လာသင့်သည်မှာ ပျူစာထိုး ခင်ဘရွှေပေချပ် ပါဠိတော်မြန်မာပြန်ပင် ဖြစ်သည်။ ယင်းကာလ ရှေးဦးမြန်မာစာအရေးအသားကို တွေ့နိုင်သည်။ ထို့ပြင် ယင်းပြတိုက်အတွင်းမှာပင် ပျူခေတ်တွင်ထွန်းကားနေပြီဖြစ်သည့် ရွှေပန်းတိမ်၊ ငွေပန်းတိမ်အတတ် ပညာများနှင့် လက်ရာများ၊ ပျူပုတီးများ၊ ဗိသုကာလက်ရာများနှင့် အနုပညာသည်များ၏ ကြေးရုပ်များကို တွေ့နိုင်သည်။ စင်စစ် ကမ္ဘာ့ရှေ့ဟောင်းအမွေအနှစ်စာရင်းဝင် ပျူမြို့ဟောင်းများတွင် သရေခေတ္တရာ သည် အကြီးဆုံးနှင့် သက်တမ်းအရှည်ဆုံး ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ယင်းကာလ၏ မြို့တော်အဖြစ်လည်း ယူဆကြသည်။ မြို့ဟောင်းတွင် မှော်ဇာအပါအဝင် ကျေးရွာပေါင်း ၁၇ ရွာပါဝင်သည်။ သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်းသည် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၂ဝဝဝ ကျော်ကတည်ရှိခဲ့သည့် မြန်မာ့ရှေးဟောင်းလူတို့၏ အမျိုးဂုဏ်၊ ဇာတိဂုဏ် မြင့်မားစွာတည်ရှိနေခဲ့မှုကို ဖော်ပြနေသည်။ ၂၀၁၄ခုနှစ်၊ ဇွန်လ (၂၂)ရက်တွင် [[ကာတာနိုင်ငံ]]၊ [[ဒိုဟာမြို့]]၌ ကျင်းပခဲ့သည့် (၃၈)ကြိမ်မြောက် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်ကော်မတီအစည်းအဝေးမှ မြန်မာနိုင်ငံပျူရှေးဟောင်းမြို့(၃)မြို့ဖြစ်သည့် [[ဟန်လင်း]]၊ [[ဗိဿနိုး]]နှင့် [[သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်း]]တို့ကို [[ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ|ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်]]စာရင်းဝင်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ <ref>[http://www.moi.gov.mm/?q=news/8/01/2015/id-4846 သီရိခေတ္တရာ (သို့မဟုတ်) သရေခေတ္တရာ ပျူမြို့ဟောင်းဆီသို့ | Ministry Of Information<!-- Bot generated title -->]</ref> ==တည်နေရာ== သရေခေတ္တရာ မြို့ဟောင်းနေရာသည် ယခု[[ပြည်မြို့]] အရှေ့တောင်ဘက် (၅)မိုင်ခန့်အကွာ မှော်ဇာရွာတွင်တည်ရှိသည်။ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းဝင် သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်းနယ်မြေသည် အရှေ့လောင်ဂျီတွတ်၉၅ဒီဂရီ ၁၅မိနစ်၊ ၅၀စက္ကန့်နှင့် ၉၅ဒီဂရီ(၂၀)မိနစ်ကြား၊ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၈ဒီဂရီ ၄၅မိနစ်၅၀စက္ကန့်နှင့် ၁၈ဒီဂရီ၅၀မိနစ်ကြား တည်ရှိပြီး ပြည်မြို့၏အရှေ့တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ မြို့ဟောင်း၏အရှေ့ဘက်တွင် အရှေ့လက်ခုပ်ပင်အုပ်စု၊ တောင်ဘက်တွင် အနောက်ရွာသစ်အုပ်စု၊ မြောက်ဘက်တွင် နတ္တလင်းအုပ်စု၊ အနောက်ဘက်တွင် ပြည်မြို့တို့ တည်ရှိသည်။ ဧရိယာအကျယ် အဝန်းအားဖြင့် (၁၃၀၂၆)ဧကကျယ်ဝန်းပြီး သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်းဇုန်အတွင်းရှိ ရွှေတံခါးရပ်ကွက်၊ မှော်ဇာကျေးရွာအုပ်စု၊ မှုတ်ရှည်ကျေးရွာအုပ်စု၊ မုဌောကျေးရွာအုပ်စု၊ တွင်းဗြည်းကျေးရွာအုပ်စုတို့ ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်းဇုန် နယ်မြေအတွင်း၌ ရပ်ကွက်/ကျေးရွာအုပ်စု(၅) အုပ်စု၊ အိမ်ခြေ(၃၉၀၄)လုံ၊ အိမ်ထောင်စု(၄၀၇၅)စု၊ လူဦးရေ(၁၉၅၈၄)ဦး နေထိုင်လျက်ရှိသည်။ သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်းဇုန်အတွင်း၌ စိုက်ပျိုးမြေ(၈၅၀၅)ဧက၊ မြို့မြေ၊ရွာမြေ(၄၇၀)ဧက သာသနာ မြေ (၁၅၇)ဧကနှင့် အခြားမြေဧက(၃၈၉၄)ဧက စုစုပေါင်း(၁၃၀၂၆)ဧကရှိသည်။ {{ကိုးကားချက်လိုသည်}} [[File:Nagatunt City-Gate.jpg|thumb|မြို့ဟောင်းအနောက်မြောက်ဘက်ရှိ နဂါးတွန့်တံခါးပေါက်]] ကျုံးပတ်လည်ရံလျက်ရှိသော အုတ်မြို့ရိုးသည် စက်ဝိုင်း မကျတကျဖြစ်၍ တောင်မြောက် (၂)မိုင်ခွဲခန့်နှင့် အရှေ့အနောက်(၂)မိုင်ခန့် ကျယ်ဝန်းလေသည်။ ရန်ကုန်မှ ပြည်မြို့သို့သွားသော မီးရထားလမ်းသည် သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်းကို အရှေ့တောင်မှ အနောက်မြောက်သို့ ဖြတ်သန်းသွား၍ ပြည်မှပေါက်ခေါင်းသို့ သွားသော မော်တော်ကားလမ်းကို မြောက်ဘက် မြို့ရိုးပေါ်သို့ ဖြတ်၍ ပြုလုပ်ထားသည်။ မြိုဟောင်းအတွင်း၌ ယခုအခါရွာငယ်အများအပြားရှိ၍ မြောက်ဘက်ပိုင်း၌မူ လယ်ကွက်များ ပြည့်နှက်နေ၏။ [[မှော်ဇာ]]ဘူတာရုံသည် မြို့ဟောင်း၏ဗဟိုနေရာမှ အရှေ့ မြောက်ယွန်းယွန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံများသည် မြို့တွင်း၌သာမက မြို့ပြင်၌လည်း အနှံ့အပြားကျန်ရှိသေးရာ သရေခေတ္တရာ ထွန်းကားစဉ်က ထင်ရှားခဲ့သော မြို့ပတ်ဝန်းကျင်နယ်နိမိတ်မှာ ကျုံးနှင့် မြို့ရိုးပတ်ရံသည့် မြို့တွင်းထက် လေးဆခန့်မျှ ကျယ်ဝန်းကြောင်းသိနိုင်လေသည်။ မြို့တွင်းအလယ်ဗဟို လောက်တွင် နန်းတော်ကုန်းဟုခေါ်သော စတုဂံ အုတ်ရိုးကာရံထားသည့် ကုန်းမို့မို့ကို တွေ့နိုင်သေးသည်။ တောင်ဘက်မြို့ရိုး၏ အပြင်ဘက်တွင်အရှေ့ပျုတိုက်၊ အနောက်ပျုတိုက်၊ ဗိဿနိုးမြို့နှင့် ဗိဿနိုးမိဖုရားသင်္ချိုင်းရာတို့ ရှိလေသည်။{{ကိုးကားချက်လိုသည်}} ကြွင်းကျန်ရစ်သော မျက်မြင်အနေအထားများ အရ ရှေးဟောင်းမြို့တော်တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း သိသာထင်ရှားလှပေသည်။ မြို့ဟောင်းတို့၏ အင်္ဂါရပ်များဖြစ်သော [[မြို့ရိုး]]၊ [[ကျုံး]]နှင့် သာသနာ အဆောက်အဦးများ၊ ဘုရား[[စေတီပုထိုးများ]]ကို ယခုတိုင်တွေ့ရှိနိုင်သေးသည်။ အဆိုပါ ကြွင်းကျန်ရစ်သော ရုပ်ဝတ္တုများမှလည်းကောင်း၊ တူးဖော်တွေ့ရှိခဲ့ရသော ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများအရလည်းကောင်း၊ တရုတ်ပြည်မှ သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရသော်လည်းကောင်း သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်းသည် ရှေးပျူတို့၏ မြို့တော်ဖြစ်ကြောင်း သမိုင်းပညာရှင်များက သတ်မှတ်ထားကြပေသည်။{{ကိုးကားချက်လိုသည်}} မြန်မာပြည်တွင် အေဒီ ၁ ရာစုမှ ၉ ရာစုခန့်အထိ ပျူတို့၏ အထင်ကရ မြို့တော် သုံးမြို့ရှိခဲ့ဖူးသည်။ ထိုမြို့တော်သုံးခုမှာ # [[မကွေးခရိုင်]]ရှိ [[ဗိဿနိုး]] မြို့၊ # [[ရွှေဘိုမြို့နယ်|ရွှေဘိုနယ်]]ရှိ [[ဟန်လင်း|ဟန်လင်းကြီး]] မြို့ နှင့် # [[ပြည်မြို့]]အနီးရှိ သရေခေတ္တရာမြို့များ ဖြစ်ကြသည်။ ယင်း ရှေးဟောင်းပျူမြို့တော် သုံးမြို့အနက် သရေခေတ္တရာသည် စည်ပင်အဝပြောဆုံးနှင့် သာသနာရေးဆိုင်ရာ အဆောက်အဦးများ အပေါများဆုံးဖြစ်ခဲ့မည်ဟု ကျန်ခဲ့သော အထောက်အထားများအရ ခန့်မှန်းကြသည်။{{ကိုးကားချက်လိုသည်}} ၁၈၇၇ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်-ပြည် မီးရထားလမ်းအား ဖောက်လုပ်ရာတွင် ရထားလမ်းအား မြို့ဟောင်း၏ အရှေ့တောင်၏ဒေါင့်မှ အနောက်မြောက်ဒေါင့်ဆီသို့ ကွေ့ဝိုက်ဖောက်လုပ်ခဲ့သည်။ မှော်ဇာဘူတာရုံအားလည်း သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်း နန်းတော်ရာ၏ အရှေ့မြောက်ထောင့်အရပ် သံလမ်းတစ်ဖက်ခြမ်းတွင် တည်ဆောက်စေခဲ့သည်။ မြို့ရိုးရှိ အုတ်တို့ကို သံလမ်းဖောက်လုပ်ရာတွင် အင်္ဂလိပ်တို့က အသုံးပြုခဲ့စေသည်ဟု ဆိုသည်။{{ကိုးကားချက်လိုသည်}} သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်း တူးဖော်မှုအား အင်္ဂလိပ်လက်ထက်ကပင် စတင်ခဲ့ကြပြီး၊ ခေတ်အဆက်ဆက် တူးဖော်ရှာဖွေခဲ့ကြသည်။ ပြည်မြို့သို့ အလည်အပတ်၊ ဘုရားဖူးသွားသူ အများစုသည် သရေခေတ္တရာ မြို့သို့လည်း သွားရောက်လည်ပတ်ကြသည်။ == ရှေးဟောင်း သမိုင်း == မှန်နန်းရာဇဝင်အဆိုအားဖြင့် သရေခေတ္တရာမြို့ကိုသာသနာနှစ် ၁၀၁ ခုနှစ်တွင် ဒွတ်တပေါင် (ဒွတ္တပေါင်)မင်း ပထမတည်ထောင်သည်ဟု ဆိုသည်။ မြို့တည်နန်းတည်ရာ၌ ကူညီစောင့်ရှောက်သော သူမြတ်ခုနှစ်ဦးမှာ[[သိကြားမင်း]]၊ ဂဝံပတေ့၊[[ရသေ့]]၊ [[နဂါး]]၊ [[ဂဠုန်]]၊ စန္ဒီ နှင့် ပရမေသူရာ တို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="mmenc"/> တကောင်းမင်း ယောက်ဖတော်ရှင်ရသေ့ သီတင်းသုံးသည်ကို အကြောင်းပြု၍ သရေခေတ္တရာမြို့ကို ရသေ့မြို့ ဟု နောင်မှတွင်၏။ ပြည်မြို့ ရွှေဆံတော်ဘုရားခြေရင်း၌ တွေ့ရသော ကျန်စစ်သားမင်း၏ မွန်ကျောက်စာအလိုအားဖြင့် သရေခေတ္တရာမြို့ကို ပထမတည်ထောင်သော မင်းမှာ ဗိဿနိုးရသေ့ကြီး ဖြစ်၏။ တည်ထောင်သောနှစ်မှာ မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်စံယူတော်မူသောနှစ် သာသနာနှစ် ၁ နှစ်ဖြစ်၏။ ရသေ့ကြီးကို ကူညီစောင့်ရှောက် ကြသောသူမြတ်တို့မှာ ဂဝံရသေ့၊ သိကြား၊ ဝိသကြုံနတ်သားနှင့် နဂါးမင်းတို့ ဖြစ်သည်ဟု ဆို၏။<ref name="mmenc"/> ကျန်စစ်သားမင်း၏ ကျောက်စာများအရ သရေခေတ္တရာကို သိသိတ်၊ (ဂြီက္ခတ်၊ ဂြီတြော) ဟူ၍လည်း ခေါ်တွင်ကြောင်းသိရသည်။ ရှေးဟောင်းသုတေသန အထောက်အထားများအရမှာမူ သရေခေတ္တရာမြို့သည် ခရစ်နှစ် ငါးရာစုမှရှစ်ရာစုအတွင်း၌ ထွန်းကားကြောင်းသာ သိရှိရသေးရာ ထိုသို့ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် စတင်ပျိုးထောင်ရသော ကာလကို ထည့်သွင်းခန့်မှန်းသည်ဆိုပါမူ ခရစ်နှစ် နှစ်ရာစုထက် စောနိုင်မည်မဟုတ်ကြောင်း တွေ့ရသည်။ သရေခေတ္တရာတွင် ပျူလူမျိုး အများအပြားနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="mmenc"/> ယင်းတို့ကို တိရ်စုလ်ဟူ၍ လည်းအမည်တွင်ခဲ့ကြောင်း ကျန်စစ်သားမွန်ကျောက်စာတစ်ချပ်အရယူဆရသည်။ ပျူတို့ဒေသဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော သရေခေတ္တရာနှင့် ဟန်လင်းမြို့ဟောင်းတို့မှ အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းအက္ခရာဖြင့် ရေးထိုးထားသော ကျောက်စာများကို ထောင်၍ ပျူဘာသာနှင့် ပျူစာသုံးနှုန်းရေးသားခဲ့ကြသည်ဟု ယူဆမှတ်သားခဲ့ကြရသည်။<ref name="mmenc"/> သရေခေတ္တရာခေတ်၌ ရေးထိုးသောပျူစာများမှာ အုတ်ချပ်များပေါ် ဂဏန်းနှင့်အမှတ်အသားများ အုတ်ပုံနှိပ်ဘုရား (အုတ်ခွက်) နောက်ကြောမှစာများ၊ ကျောက်စာများနှင့် ကျောက်အရိုးအိုးများပေါ်မှ စာတန်းတို့ဖြစ်လေသည်။ ယင်းတို့အနက်အချို့မှာ မှေးမှိန်ပျက်စီးနေ၍ အတိအကျဖတ်ရှုမရနိုင်ခြင်း၊ အချို့မှာစာကြောင်းတိုကလေးများသာဖြစ်၍ အကြောင်းအရာမဖော်နိုင်ခြင်းနှင့် အချို့မှာ ပျူဝေါဟာရ ကျယ်ပြန့်စွာမသိရှိသေးသဖြင့် အဓိပ္ပာယ်တိမ်မြုပ်နေခြင်းတို့ကြောင့် သမိုင်းအထောက်အထား ရသင့်သလောက်မရနိုင်ချေ။<ref name="mmenc"/> == မြို့ကွက်အနေအထား == ရာဇဝင်လာမှတ်သားချက်အတိုင်းပင် ယခုတွေ့ရှိရသော မြို့ရိုးတို့မှာလည်း လုံးဝန်းသော ပုံသဏ္ဌာန် ဆောင်လျက်ရှိသည်။ မြို့ရိုးအဝန်းသည် ၈ မိုင်ခွဲခန့်ရှည်လျားပြီး မြို့အကျယ်ဧရိယာသည် အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် စတုရန်းမိုင် ၅ မိုင်ခွဲခန့်ရှိပေသည်။ တောင်မြောက်အကွာအဝေးမှာ ၂ မိုင်ခွဲခန့် ရှိပြီး အရှေ့အနောက်အကွာအဝေးသည် ၂ မိုင်ခန့်ရှိသည့် အတွက် မြို့ပုံသဏ္ဌာန်မှာ စက်ဝိုင်းမကျတကျ တည်ရှိနေပေသည်။ ကျုံးသည် မြို့ရိုးကိုဝန်းရံလျက်ရှိပြီး အုတ်မြို့ရိုးပတ်လည်တွင် မြို့ပေါက်များ ဖေါက်လုပ်ထားသည်။ အချို့နေရာများတွင် မြို့ရိုး ၂ ထပ် ၃ ထပ်ရှိသည့် နေရာလည်းတွေ့ရပြီး တချို့နေရာများတွင် အမြင့်ပေ ၁၅ ပေခန့်ရှိသည်ကိုလည်း တွေ့ရသည်။ မြို့ရိုး၏ အလယ်ဗဟိုလောက် နေရာတွင် အလျား ၁၇၀ဝ ပေနှင့် အနံ၁၁၂၅ ပေခန့်ရှိသည့် စတုဂံပုံသဏ္ဌာန် နန်းတော်ရာဟောင်း နေရာရှိသည်။{{ကိုးကားချက်လိုသည်}} ခေတ်အဆက်ဆက် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များနှင့် လူတို့၏ ဖျက်ဆီးမှုများကြောင့် အတော်များများ ပျက်စီးခဲ့သော်လည်း ယခုမျက်မြင်အနေအထားအရ တချိန်က ကြီးကျယ်ခမ်းနားစွာရှိခဲ့သော မြို့ကြီးအဖြစ်ခန့်မှန်းနိုင်ပေသည်။ အရှေ့ခြမ်းမှမြို့ရိုးများသည် လယ်ကွင်းပြင်အတွင်းကျရောက်နေ၍ မြို့ရိုးများအား ကုန်းမို့မို့ငယ်လေးများအဖြစ်သာ ယခုတွေ့ရှိနိုင်တော့သည်။ မြောက်ဘက်ခြမ်း မြို့ရိုးမှာမူ ပြည်-ပေါက်ခေါင်း ကားလမ်းအဖြစ် အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။ အနောက်ဘက်ခြမ်းမြို့ရိုးတို့မှာ အချို့နေရာတွင် အမြင့်ပေ ၁၇ ပေ ၁၈ ပေမျှ မားမားမတ်မတ်ရှိနေသေးကြောင်းတွေ့ရသည်။ ကျုံးနှုတ်ခမ်း အချို့နေရာများတွင် အုတ်များစီခင်းထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ကျုံးတို့၏ အကျယ်မှာ ၃၅ ပေမှ ပေ၈၀ ခန့်အထိကျယ်ဝန်းကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ {{ကိုးကားချက်လိုသည်}} == မြို့ဟောင်း တူးဖော်ခြင်း == သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်းအား အပေါ်ယံလေ့လာခြင်းများအား ကိုလိုနီခေတ်ဦးကပင် ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ပထမဆုံးကွင်းဆင်းသုတေသနပြုခဲ့သူမှာ သုတေသန တာဝန်ခံ ဒေါက်တာ အီး-ဖိုး ချားမားဖြစ်ပြီး ၁၈၈၂ ခုနှစ်တွင် အပေါ်ယံမြင်တွေ့ရသော အနေအထားအား သုတေသနပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၀၇ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိလျှတို့၏ အထူးဧည့်သည်တော် အဖြစ်ရောက်ရှိလာသူ [[ပြင်သစ်]] စစ်ဗိုလ်ချုပ် လီယွန်ဒီဗဲယေနှင့် ကျောက်စာဝန် မစ္စတာတော်စိန်ခို တို့ကလည်းအနည်းအကျဉ်း တူးဖော်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။{{ကိုးကားချက်လိုသည်}} သရေခေတ္တရာ မြို့ဟောင်း အတွင်းအပြင်၌ တူးဖော်ခြင်းလုပ်ငန်းများအား ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၉၀၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် မှော်ဇာအနီးမှ ရွှေပေချပ် တစ်ချပ်ကိုတူးဖော်ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၂၆ ခုနှစ်တွင် ရွှေပေချပ် အချပ်၂၀ တိတိ ထပ်မံတူးဖော်တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ရွှေပေချပ်များမှာ [[အိန္ဒိယ]] မှရှေးဟောင်းပေချပ်များလိုပင် မျက်နှာပြင်တစ်ဖက်တွင်သာ စာရေးထိုးထားသည်။ ရွှေပြား၊ ငွေပြား၊ ကြေးပြားတို့လည်းတွေ့ရှိရပြီး ပျူစာများ၊ ပါဠိစာများ၊ သက္ကတစာများကို ရေးထိုးလေ့ရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။{{ကိုးကားချက်လိုသည်}} ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မဖြစ်မီက တူးဖော်မှုများသည် အနည်းအကျဉ်းသာဖြစ်ပြီး တူးဖော်ရာတွင် ဘာသာရေးဆိုင်ရာပစ္စည်းများ၊ ရုပ်လုံးကြွ အုတ်ချပ်အုတ်ခွက်များ၊ ရုပ်ပွားတော်များနှင့် ပုံနှိပ်ထားသော အုတ်ချပ်ငယ်များကို တွေ့ရှိခဲ့ရပေသည်။ ဆင်းတုတော်များကို ရွှေ၊ငွေ၊ကြေး တို့ဖြင့် အနုပညာမြောက်စွာ သွန်းလုပ်ထားသည်ကိုလည်း တွေ့ရသည်။ ဖေါင်းကြွသော အမှတ်လက္ခဏာပါရှိသည့် ပျူဒင်္ဂါးများကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။ အများဆုံးတွေ့ရှိရသည်မှာ လူအရိုးများ၊ အရိုးပြာအိုးများ၊ အရိုးအိုးစာများ၊ ကျောက်စာများ ဖြစ်သည်။{{ကိုးကားချက်လိုသည်}} ၁၉၆၃-၆၄ တွင် ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာနမှ သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်းအား စနစ်သစ်ဖြင့် စတင်တူးဖော်ခဲ့သည်။ ဤအကြိမ်တူးဖော်ရာတွင် မြို့ပေါက်တည်နေရာများအားလည်း စနစ်တကျရှာဖွေခဲ့ပြီး မြို့ရိုး၏ အနောက်မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင်ရှိသော ရွှေတံခါးမြို့ပေါက်ကို တူးဖော်နိုင်ခဲ့သည်။ မြို့ရိုးမှနေ၍ မြို့တွင်းသို့ ကွေ့ဝိုက်ချိုးဝင်သွားသော မြို့တံခါးပေါက်သည် အရှည်ပေ ၃၀ဝ ခန့်ရှိသည်။ အတွင်းသို့ ချိုးဝင်သွားသော တံခါးပေါက်ကတုတ်များတွင်ကပ်လျက် အရှည် ၃ ပေ ၉ လက်မရှိသော သံမှိုချောင်းများကိုလည်း တူးဖော်ရရှိခဲ့သည်။ မြောက်ဘက်ကတုတ်နှင့် ကပ်လျက်နေရာတွင်လည်း ကျောက်စာတစ်ချပ်ကိုတွေ့ရှိခဲ့ပြီး ကျောက်စာပါအကြောင်းအရာမှာ မောရသုတ်နှင့် မင်္ဂလသုတ်မှ ဂါထာများဖြစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့သော ကျောက်စာတစ်ချပ်အား ကုန်းရိုးရွာအနီးရှိ မြို့ရိုး အရှေ့မြောက်တံခါးပေါက်တွင်လည်း တူးဖော်တွေ့ ရှိခဲ့ပြီး ကျောက်စာ၌ ရတနသုတ်မှ ကောက်နှုတ်ချက်များကို ရေးထိုးထားသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ကျောက်စာပါ အက္ခရာအရေးအသားများအရ ခေတ်အပိုင်းအခြားအားဖြင့် အေဒီ ၅ ရာစုမှ ၆ ရာစု အတွင်းဖြစ်မည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များက ခန့်မှန်းခဲ့ကြသည်။{{ကိုးကားချက်လိုသည်}} ၁၉၆၆-၆၇ ခုနှစ်တွင် ဘုရားမာစေတီအနီးရှိကုန်းကို တူးဖော်ရာ ကြေးနီနှင့်ခဲမဖြူ ရောစပ်ပြုလုပ်ထားသော ကချေသည်ရုပ်များကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ တရုတ်တို့၏ မှတ်တမ်းများတွင်လည်း အေဒီ ၈၀၂ ခုနှစ်တွင် ပျူမင်း မဟာရာဇာသည် အနုပညာသည် ၃၅ ဦးပါ သံတမန်အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့အား တရုတ်ပြည်သို့ စေလွှတ်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြပါရှိလေသည်။ ပျူတို့၏ တူရိယာပစ္စည်းများနှင့် ကပြပုံ ကပြနည်းများကိုပါ ယင်းမှတ်တမ်းတွင် ဖော်ပြထားလေသည်။ {{ကိုးကားချက်လိုသည်}} ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာနမှ ၁၉၇၀ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့မှစကာ သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်းနေရာ တစ်ဝိုက်တွင် ကုန်းအမှတ် ၁၈ မှ ၂၄ ထိတူးဖော်ခဲ့ပြန်သည်။ ထိုသို့တူးဖော်ခဲ့ရာတွင် အိမ်ဆောက်သံထည်ပစ္စည်းကွဲများ၊ ပုတီးစေ့၊ နားဍောင်း၊ အိုးခြမ်းကွဲများရရှိခဲ့သည်။ ပုဂံခေတ် လှိုင်ဂူဘုရားပုံစံ အုတ်အဆောက်အဦး၊ ကြေးဆင်းတုတော်တစ်ဆူ၊ စစ်သည်ရဲမက်သုံး သံဓားရှည်တစ်ချောင်း၊ ကြာပန်းကြွအုတ်ခွက်၊ ရေစင်တော်သွန်းအိုးကွဲများလည်း တူးဖော်ရရှိခဲ့သည်။ သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်း နေရာမှ တူးဖော်ရရှိသော ပစ္စည်းများကို အများပြည်သူများလေ့လာနိုင်ရန် မှော်ဇာရှိ [[သီရိခေတ္တရာ ပြတိုက်]]၊ [[ပြည်ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်]]၊ ရန်ကုန်မြို့ [[အမျိုးသားပြတိုက်]]တို့တွင် ပြသထားပေသည်။{{ကိုးကားချက်လိုသည်}} == ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု == သံခေတ်တွင်းကျရောက်၍ သံထည်ပစ္စည်း ဆိုင်ရာ ယုံကြည်မှုရှိသည်ကို တွေ့ရ၏။ ပျူလူမျိုးများသည် သံမယ်နများ၊ သံတံခါး စောင့်နတ်ရုပ်များနှင့်ပတ်သက်၍လည်း ယုံကြည်မှုရှိသည်။ ဒွါရပါလ တံခါးစောင့်နတ် ရုပ်များသည် မြို့ကိုစောင့်ရှောက်ရန်အတွက် စိုက်ထူခြင်းဖြစ်သည်။ မကောင်းဆိုးဝါးများ နှင့် ရန်သူများကို ကာကွယ်နိုင်စွမ်းရှိသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ပျူခေတ်တစ်လျှောက်လုံးတွင် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာကို အဓိကယုံကြည်ကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာလည်း ထွန်းကားခဲ့သည်။ ရုပ်တုများ၊ ကျောက်ချပ်အထောက်အထားများအရ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာတို့ တစ်ပြိုင်တည်းထွန်းကားခဲ့ကြောင်း ယူဆရသည်။ သရေခေတ္တရာတွင် ဗိဿနိုးကိုးကွယ်မှု ဓလေ့ရှိကြောင်းလည်း တွေ့ရ၏။ ဗြဟ္မာဏ အယူဝါဒဆိုင်ရာ အထောက်အထားများတွေ့ ရှိရ၏။ ဗိဿနိုးရုပ်တုများကို တွေ့ရှိရခြင်းသည် ဗိဿနိုးနတ်မင်းကြီး၏ ချက်တော်မှ ထွက်လာကြသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ဗိဿနိုးရုပ်တုများသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အစောဆုံး တွေ့ရှိရခြင်းဖြစ်သည်။{{ကိုးကားချက်လိုသည်}} === ရှေးဟောင်းစေတီများ === [[File:Payama Stupa, Sri Ksetra.jpg|thumb|ဘုရားမာစေတီ]] သရေခေတ္တရာ မြို့ဟောင်း၏ တောင်ဘက်တွင် ပျူလူမျိုးတို့တည်ထားခဲ့သော ရှေးဟောင်းစေတီ အများအပြားကို ယနေ့တိုင် ဖူးတွေ့နိုင်သေးသည်။ ထင်ရှားသော [[ပျူခေတ်]]ဘုရားအချို့မှာ ဘောဘောကြီး၊ ဘုရားမာ၊ ဘုရားကြီး၊ ဘဲဘဲဂူဘုရား၊ လေးမျက်နှာဘုရားတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book|author=တင်နိုင်တိုး|title=မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်|publisher=မဇ္ဈိမစာပေ|page=၉၃|date=ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၃}}</ref> ဘောဘောကြီး၊ ဘုရားကြီး နှင့် ဘုရားမာ စေတီသုံးဆူမှာ မြို့ရိုးအပြင်၌ ဖိုခနောက်ဆိုင်အနေအထားဖြင့် မြို့ကိုဝန်းရံတည်ရှိနေသည်။ ဘုရားစေတီများမှာ ယခုခေတ်မြင်တွေ့နေကျစေတီများကဲ့သို့ခေါင်းလောင်းပုံ၊သပိတ်မှောက်၊ ဖေါင်းရစ်စသည်တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားခြင်းမရှိပဲ မဇ္ဈိမဒေသမှ ရှေးဟောင်းစေတီ များပုံစံမှ ရွေ့လျောလာခြင်းဖြစ်မည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များက ယူဆကြသည်။ ရှေးခေတ် ပျူလူမျိုးတို့၏ ဗိသုကာလက်ရာကို ဤသာသနာ အဆောက်အဦးများကို ကြည့်၍လေ့လာသုံးသပ်နိုင်သည်။ သရေခေတ္တရာရှေးဟောင်းဇုန်၌ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားဧည့်သည်များ၊ ဘုရားဖူးခရီးသည်များ လေ့လာဖူး မြှော်နိုင်ရန် ဘုရားစေတီပုထိုးများ၊ သာသနိကအဆောက်အဦများတည်ရှိပြီး သရေခေတ္တရာမြို့ ဟောင်းမြို့ရိုးအတွင်းဘက်ရှိ သာသနိကအဆောက်အဦပေါင်း(၂၀)ဆူ တူးဖော်တွေ့ရှိသည့် ကုန်း(၃၁) ကုန်း၊ မြို့ရိုးအပြင်ဘက်ရှိ သာသနိကအဆောက်အဦ(၁၈)ဆူ တူးဖော်တွေ့ရှိသည့်ကုန်း (၂၄)ကုန်း တို့အား လေ့လာကြည့်ရှုဖူးမြှော်နိုင်သည်။ သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်းအတွင်း၌ ဘုန်းတော်ကြီး ကျောင်း(၁၂၃)ကျောင်း၊ ဘုန်းတော်ကြီးသင်ကျောင်း(၁၁)ကျောင်း၊ ဗလီ(၁)လုံး ရှိသည်။ သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်းဇုန်ရှိ ထူးခြားထင်ရှားသော ဗုဒ္ဓသာသနိကအဆောက်အဦများမှာ ဘောဘော ကြီးစေတီ၊ ဘုရားကြီးစေတီ၊ ဘုရားမာစေတီ၊ ဘဲဘဲကြီး/ဘဲဘဲလေးစေတီ၊ မြင်ဗာဟုစေတီ၊ လေးမျက်နှာဘုရား၊ မသီးကျကုန်း၊ ဘုရားတောင်ဘုရား၊ ရဟန္တာဂူတို့ တည်ထားလျက် ရှိသည်။{{ကိုးကားချက်လိုသည်}} ====ဘောဘောကြီး ဘုရား==== {{main|ဘောဘောကြီးစေတီတော်}} '''ဘောဘောကြီး ဘုရား'''သည်သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်း၏ တောင်ဘက်မြို့ရိုးအနီးတွင်တည်ရှိသည်။ စက်ဝိုင်းပစ္စယံ အနိမ့်၅ ဆင့်ပေါ်တွင်တဖြောင့်တည်း မတ်မတ်မြင့်တက်သွားပြီး စေတီ၏ထိပ်ပိုင်းအခုံးပေါ်တွင် ထီးတော်တင်ထားသည်။ စေတီအတွင်းတွင် ဥမင်လှိုဏ်ခေါင်းရှိသည်။ အပေါ်ဆုံးပစ္စယံအခြေမှ စေတီကိုယ်လုံးဥမင်လှိုဏ်သို့ဝင်ရန် အပေါက်ဖေါက်ထားသည်။ စေတီ၏ ဉာဏ်တော်အမြင့်ပေမှာ ၁၅၃ ပေမြင့်၍ သရေခေတ္တရာ ခေတ်ကောင်းချိန်ကပင် [[ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီး]] တည်ထားခဲ့သော ရှေးဟောင်းစေတီတစ်ဆူဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဤအယူအဆသာ မှန်ပါက ဘောဘောကြီးဘုရားသည် မြန်မာပြည်တွင် ရှေးအကျဆုံးစေတီတစ်ဆူဖြစ်မည်ဟု တွက်ဆနိုင်သည်။ သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်း၏ အရှေ့မြောက်ထောင့်တွင် တည်ရှိသော '''ဘုရားမာစေတီ'''သည် ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီး၏ ကုသိုလ်တော်ပင် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ပစ္စယံနိမ့်နိမ့်ပေါ်တွင် အထက်သို့ တဖြည်းဖြည်းစုချွန်သွားသော စေတီလုံးဖြစ်ပြီး စေတီထိပ် အချွန်ပေါ်တွင် ထီးတော်တင်ထားသည်။ ရှေးမူမပျက် အတိုင်းပင် တည်ရှိသည်။ ====ဘုရားကြီး စေတီတော်==== '''ဘုရားကြီး စေတီတော်'''သည်သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်း၏ အနောက်မြောက်ဘက်ယွန်းယွန်း ပြည်-အောင်လံသွား ကားလမ်းနံဘေးတွင်ပင် တည်ရှိသည်။ ပစ္စယံအနိမ့်သုံးဆင့်ပေါ်မှ အထက်သို့တဖြည်းဖြည်းချွန်သွားသော လုံးဝန်းသည့် စေတီပင်ဖြစ်ပြီး ထိပ်ဖျားတွင် ထီးတော်တင်ထားသည်။ သရေခေတ္တရာခေတ် လက်ရာပင်ဖြစ်သည်။ သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်း၏ တောင်ဘက်တွင်တည်ရှိသည့်''' ဘဲဘဲဂူဘုရား'''သည် ပုဂံမြေတွင် အများအပြားတွေ့ရှိရသည့် ဂူဘုရားများ၏ ရှေ့ပြေးနမူနာပုံစံဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ လေးထောင့်ပုံစံ အဆောက်အဦးပေါ်တွင် ပစ္စယံအဆင့်များတည်ထားသည်။ ပစ္စယံ၏အလယ်တွင် ကွမ်းတောင်ပေါက်တည်ရှိ သည်။ အောက်ခြေ လေးထောင့်ပုံသဏ္ဌာန်တွင် အရှေ့ဘက်မှ မုခ်ပေါက်တစ်ပေါက် ဖေါက်လုပ်ထားသည်။ သရေခေတ္တရာ ခေတ်ဟောင်း၏ ဂူဘုရားလက်ရာဟောင်း တစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။ ====လေးမျက်နှာဂူ ဘုရား==== '''လေးမျက်နှာဂူ ဘုရား'''သည် သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်း၏ တောင်ဘက်အရပ်တွင် တည်ရှိသည့် လေးထောင့်ပုံသဏ္ဌာန် အဆောက်အဦးဖြစ်သည်။ အရပ်လေးမျက်နှာတွင် မုခ်ပေါက်တစ်ခုစီပါဝင်ပြီး အလယ်ဗဟို အူတိုင်နေရာတွင် ဗုဒ္ဓရုပ်ကြွကျောက်ချပ်များ တည်ရှိပေသည်။ ====ရဟန္တာဂူ ဘုရား==== [[File:Rahatha Temple.jpg|thumb|ရဟန္တာဂူဘုရား]] '''ရဟန္တာဂူ ဘုရား'''သည် အနောက်တောင်ထောင့် အရပ်တွင်တည်ရှိသည်။ အနောက်ဘက်မျက်နှာမှလွဲ၍ ကျန်သုံးမျက်နှာတွင် မုခ်ပေါက် တစ်ခုစီပါရှိသည်။ အတွင်းဘက်တွင် မုခ်ပေါက်မရှိသော အနောက်ဘက်နံရံတွင် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ၇ ဆူပါဝင်သော ကျောက်ချပ် ကပ်လျက်တည်ရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။ သရေခေတ္တရာ ခေတ်နှောင်းပိုင်းတွင်မှ တည်ထားခဲ့ကြောင်း သိရပေသည်။ သရေခေတ္တရာတွင် တူးဖော်ရရှိခဲ့သော ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ပါ ကျောက်ရုပ်များ၊ ရွှေဆင်းတု ငွေဆင်းတုများ၊ ရှေးကျသော ကျောက်ခွက်များနှင့် ပိဋကတ်တော်လာ ရွှေပေချပ်များအရ သရေခေတ္တရာတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာထွန်းကား ပြန့်ပွားခဲ့ကြောင်း သိနိုင်ပေသည်။ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]တွင်လည်း ထေရဝါဒနှင့် မဟာယာန ဂိုဏ်းနှစ်ဂိုဏ်းစလုံး ထွန်းကားခဲ့ကြောင်းတွေ့ရှိရပေသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာအပြင် အခြား ဟိန္ဒူဘာသာ ဆိုင်ရာ နတ်ကိုးကွယ်မှုအထောက်အထားများကိုလည်း တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။<ref name="mmenc"/> == စီးပွားရေး == မြို့ဟောင်းမြို့ရိုးမှ ရရှိသော အုတ်ချပ်တို့တွင် စပါးခွံများကိုပါ ရောနှောဖုတ်ထားကာ အသုံးပြုခဲ့သည်ကို တွေ့ရသည်။ မြို့ဟောင်းမြောက်ဘက်ခြမ်း အတွင်းပိုင်းတွင် လယ်မြေအမြောက်အမြားတည်ရှိပြီး ၎င်းလယ်ကွက်များသည်ရှေးအခါက ဘုရင်များပိုင်ဆိုင်သည့် လယ်မြေများဖြစ်သည်ဟု အစဉ်အဆက်ယုံကြည်ကြသည့်အတိုင်း ယင်းလယ်များကို လယ်တော်ကြီးများဟု ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။ ရန်သူများဝန်းရံထားစဉ်မှာပင် မြို့တွင်းရိက္ခာအတွက်ဖူလုံစေရန်မြို့ရိုးအတွင်း၌ လယ်အမြောက်အမြား ထည့်သွင်းထားခြင်းဖြစ်မည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။ ထိုအချက်အလက်များကိုထောက်၍ သရေခေတ္တရာ၏ အဓိကစီးပွားရေးသည် စိုက်ပျိုးရေးကိုပင် အခြေခံကြောင်း သိသာပေသည်။ ဘုရားစေတီများ၊ မြေအောက်မှ တူးဖော်ရရှိသော အနုပညာလက်ရာများအရ ဗိသုကာပညာ၊ ပန်းထိမ်ပညာ၊ ပန်းပုအတတ်ပညာနှင့် ကျောက်ဆစ် အတတ်ပညာများ ထွန်းကားနေကြောင်း တွေ့ရှိနိုင်လေသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုအတတ်ပညာများဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုကြသူ အတတ်ပညာရှင်၊ အနုပညာရှင်များလည်း ရှိခဲ့ကြောင်း ယူဆနိုင်ပေသည်။{{ကိုးကားချက်လိုသည်}} == ယဉ်ကျေးမှု== သရေခေတ္တရာ၏ ယဉ်ကျေးမှုဓလေ့ထုံးစံများမှာ အဆင့်အတန်းမြင့်မားစွာတည်ရှိခဲ့ကြောင်း ကျန်ရစ်ခဲ့သော အထောက်အထားများအရ သိသာထင်ရှားစွာ တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။ တူးဖော်တွေ့ရှိရသော အရုပ်များကိုကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ပျူ အမျိုးသမီး အမျိုးသားများသည် အများအားဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာအောက်ပိုင်းတွင်သာ အဝတ်အစားများ ဝတ်ဆင်တတ်ကြောင်း တွေ့ရသည်။ ပုတီးလည်ဆွဲများအားလည်း ဝတ်ဆင်တတ်ကြပြီး ဆံပင်အရှည်များကို ထိပ်တွင်စုစည်း၍ သော်လည်းကောင်း၊ ဆံထုံးထုံးထားကြသည်ကို၎င်း၊ အချို့မှာ ဦးရစ်ခေါင်းပေါင်းများပေါင်းထားကြသည်ကို၎င်း ရုပ်တု၊ရုပ်လုံး၊ရုပ်ကြွများမှတဆင့် သိရှိနိုင်ပေသည်။ အရိုးအိုးများ၊ သာသနာရေးဆိုင်ရာ အဆောက်အဦးများ၊ ကျောက်စာများတွင် ပျူဘာသာ၊ပါဠိဘာသာ၊ သက္ကတဘာသာ နှင့်ရေးထိုးထားကြောင်း တွေ့ရှိရ၍ သရေခေတ္တရာတွင် စာပေထွန်းကားနေကြောင်း သိသာထင်ရှားလှသည်။ ပျူစာသည် အိန္ဒိယပြည်တောင်ပိုင်းသုံး အက္ခရာများကို အခြေခံတီထွင်ထားသည်ကို တွေ့ရှိရ၍လည်း အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းနှင့် အဆက်အသွယ်ရှိခဲ့မည်ဟုလည်း သမိုင်းပညာရှင်များက ယူဆခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း ပျူယဉ်ကျေးမှုများတွင် အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းသားတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုများ ရောနှောနေသည်ကို တွေ့ရခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="mmenc"/> သံထည်ပစ္စည်းများကို အဆောက်အဦးများ မြို့ရိုးများတွင်လည်းကောင်း၊ အသုံးအဆောင် လက်နက်ကိရိယာများ အဖြစ်လည်းကောင်း တွေ့ရခြင်းကြောင့် သရေခေတ္တရာခေတ်ပျူတို့သည် သံကိုပိုင်နိုင်စွာ အသုံးချနေကြောင်း သိသာပေသည်။ တရုတ်မှတ်တမ်းများနှင့် တူးဖော်တွေ့ရှိချက်များအရ ဂီတ၊အက စသော အနုပညာများလည်း ကောင်းစွာထွန်းကားခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်လေသည်။ ပျူတို့သေဆုံးလျှင် အလောင်းကိုမီးရှို့ ၍ပြာချကာ အိုးများဖြင့် မြှုပ်နှံကြောင်း တွေ့ရပေသည်။ အရိုးပြာအိုးများတွင် အရိုးနှင့်ပြာများသာမက လူတို့သုံးစွဲသော အသုံးဆောင်အသေးစားလေးများလည်း ပါဝင်ကြောင်းတွေ့ရသည်။ အရိုးအိုးများအားလည်း လူတန်းစားကွဲပြားမှုအလိုက်အမျိုးမျိုးအသုံးပြုခဲ့ကြပြီး တန်ဆာဆင်ပုံများမှာလည်း တစ်ခုနှင့်တစ်ခု မတူညီကြချေ။ အရိုးအိုးများအား အစုလိုက်အပြုံလိုက် တစ်နေရာတည်းမှာပင် တွေ့ရတတ်သောကြောင့် ဆွေစုမျိုးစုလိုက် အရိုးအိုးများ မြှုပ်နှံသောဓလေ့သည် ပျူတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု တစ်ရပ် အဖြစ်ယူဆနိုင်ပေသည်။{{ကိုးကားချက်လိုသည်}} == သရေခေတ္တရာခေတ် နိဂုံး == သရေခေတ္တရာခေတ်သည် မည်သည့်ခုနှစ်တွင် တိမ်ကောပျက်စီးသွားကြောင်း ခိုင်မာသော သက်သေအထောက်အထားများ မတွေ့ရသေးပေ။ မြန်မာရာဇဝင်အရ ဒွတ္တဘောင်မင်းမှ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သော သရေခေတ္တရာမင်းနေပြည်တော်သည် မင်းဆက် ၂၅ ဆက်မြောက် သုပညာနဂရဆိန္ဒမင်းလက်ထက် သာသနာနှစ် ၆၃၆ ခုတွင် ပျက်စီးခြင်းသို့ ဆိုက်ရောက်ခဲ့သည်ဟု အဆိုရှိပေသည်။ အခြားယူဆချက်အများအပြားလည်း ကွဲလွဲလျက်ရှိပေသည်။ ပျူ၊[[ကမ်းယံ]]နှင့် [[သက်]]လူမျိုးတို့စည်းလုံးမှုပြိုကွဲ‌နေချိန်တွင် မွန်တို့၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့်ပျက်စီးရသည် ဟူ၍လည်းကောင်း၊ အခြားလူမျိုးများ(အထူးသဖြင့် မြန်မာလူမျိုး)နှင့်ရောနှောကာ တိမ်ကောပျောက်ကွယ်သွားသည်ဟုလည်းကောင်း၊ မြောက်ပိုင်းမှ နန်ကျောက်တို့ လာရောက် တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးသဖြင့် ပျက်စီးရသည်ဟု လည်းကောင်း ဖော်ပြထားချက်များလည်း ရှိသည်။ လက်ရှိတူးဖော်တွေ့ရှိချက်များမှ သရေခေတ္တရာမြို့ပျက်စီးရသော ခုနှစ်သက္ကရာဇ်ကို အတိအကျဖော်ထုတ်နိုင်ခြင်းမရှိသေးသော်လည်း ယေဘူယျ ခြုံငုံသုံးသပ်ချက်များအရ သရေခေတ္တရာမြို့သည် အေဒီ ၈ ရာစုအထိ စည်ပင်ဝပြောခဲ့ပြီး အေဒီ ၉ ရာစုတွင် ပျက်စီးခြင်းသို့ဆိုက်ရောက်ခဲ့သည်ဟု ကောက်ချက်ချကြပေသည်။ တူးဖော်မှုများကို ဆက်လက် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြပြီး သိပ္ပံနည်းကျ သုတေသနများ ပြည့်စုံလာသောအခါ ပိုမိုတိကျသည့် ဆုံးဖြတ်ချက် ကောက်ယူချက်များကို ရရှိပေလိမ့်မည်။<ref>မှတ်တမ်းသမိုင်း၊ပဲခူး-မကွေးတိုင်း၊ရေးသားသူ-လွင်မောင်၊ ၁၉၇၅ ခုနှစ်ထုတ်</ref> ==သရေခေတ္တရာ== ဘုရားကြီးဘုရားအနီးမှ တွေ့ရှိရသော ကျောက်အရိုးအိုးလေးလုံးတို့၏ပတ်လည်တွင် ပျုစာတစ်ကြောင်းစီ ရေးထိုးပါရှိလေသည်။ ယင်းကျောက်စာများအရ သရေခေတ္တရာ၌ဝိကြမမင်းဆက် စိုးမိုးအုပ်ချုပ်ခဲ့ကြောင်းသိရ၏။ သူရိယဝိကြမ၊ ဟရိဝိကြမ၊ နှင့်သိဟဝိကြမတို့၏ နတ်ရွာစံနှစ်နှင့်သက်တော်များပါရှိရာတွင် နန်းစံနှစ်ကို မြန်မာကောဇာနှစ်အတိုင်း မှတ်ယူတွက်ဆပါက ခရစ်နှစ် ၆၈၈၊ ၆၉၅ နှင့် ၇၁၈ ခုနှစ်တို့တွင် အသီးသီးနတ်ရွာစံကြသည် ဟုသိရှိနိုင်၏။ အရိုးအိုး စာတမ်းတစ်ခုမှာ သူရိယဝိကြမ၏ ဆွေမျိုးကွယ်လွန်သည့်နှစ် ရေးထိုးထားလေရာ စာတမ်း လေးရပ်စလုံးပေါင်းရုံးတွက်ဆပါက ဝိကြမမင်းဆက်သည်ခရစ်နှစ် ၆၇၃ မှ ၇၁၈ ခုနှစ်အထိအုပ်စိုးသည်ဟု ဆိုရပေမည်။ ထိုမင်းဆက်သည်သရေခေတ္တရာ တည်ထောင်စက အုပ်စိုးသည့်မင်းဆက်ဟုတ်မဟုတ်သည်ကိုမူ မသိသာချေ။ နတ်ရွာစံသက္ကရာဇ်များကိုအတည်ပြုမှတ်ယူရပါက ထိုမင်းများထက်ရှေးကျသောမင်းများ ရှိခဲ့ဦးမည်ဟု မှန်းဆရပေသည်။ ဝိကြမမင်းတို့၏ဘွဲ့မည်များရှေ့တွင်''တးဗံး''ဟူသောဂုဏ်ပုဒ် ပါရှိလေရာ ယင်းဂုဏ်ပုဒ်ကို မင်းကြီးဟူသော အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်ကြောင်း အခြားကျောက်စာများမှ အထောက်အထားတို့နှင့်ယှဉ်၍သိသာနိုင်လေသည်။ ဒွတ္တဗောင်ဟူသောအမည်မှာ တးဗံးမှရွေ့လျောလာသော ဝေါဟာရ ဖြစ်ဖွယ်ရာရှိသောကြောင့် သမိုင်းလာဒွတ္တဗောင်ဆိုသည်မှာ ပုဂ္ဂလိကဘွဲ့မည်မဖြစ်နိုင်ချေ ဟုယူဆရ၏။ ဝိကြမမင်းဆက်သည် ပျူမင်းများဖြစ်သည်၊ သို့မဟုတ်အိန္ဒိယအနွယ်များဖြစ်သည်ကို အတိအကျမသိနိုင်ချေ။ နှောင်းခေတ်မြန်မာမင်းများသည် ပါဠိဘွဲ့မည်များခံယူကြသကဲ့သို့ ပျူမင်းများကအိန္ဒိယဘွဲ့ မည်ခံယူခဲ့ကြဟန်ရှိကြောင်း စဉ်းစားရန်ရှိလေသည်။ ဝိကြမမင်းဆက်အပြင် ဝါရ်မန်မင်းတို့ကိုလည်းကမ္ပည်းစာများ၌တွေ့ရသေး၏။ ထိုဝါရ်မန်မင်းတို့၏အမည်များသည် အာရှအရှေ့တောင်ဘက်နယ်တစ်လွှား၌အတော်ပင်ထင်ရှားသည်။ သရေခေတ္တရာမြို့တွင်းခင်ဘကုန်းမှရရှိသော ငွေဗောဓိမဏ္ဍိုင်ပလ္လင်ပတ်လည်၌ ဆင်းတုတော် ရုပ်ကြွပုံလေးဆူအောက်တွင် ပျူအက္ခရာပျူဘာသာဖြင့် စာတန်းတစ်ခုရေးထိုးလျက်ပါရှိရာ၊ ထိုစာတန်းတွင် ကုသိုလ်ရှင်ဂြီဘုဝါရ်မ နှင့်ဂြီပြဘုဒေဝီအမည်များကို တွေ့ရှိရသည်။ သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်းတစ်နေရာ ဖိုးခေါင်ကန်ကုန်းမှတွေ့ရှိရသော မဏိတော်ကျိုးနေသည့် ကျောက်ဆင်းတုတစ်ဆူ၏ စမ္မခဏ်ပတ်လည်တွင် ပျူဘာသာနှင့်သက္ကတဘာသာရောစပ်ပြီး ရေးထိုးမှတ်သားလျက်ပါရှိရာ ဖတ်ရှုရနိုင်သမျှစာကြောင်းများ၏အဓိပ္ပာယ်အချုပ်မှာ ဇယစန္ဒြဝါရ်မန်နှင့်ဟရိဝိကြမ မင်းသားညီနောင်နှစ်ပါးတို့သည် တစ်နေ့တည်းတွင် မြို့နှစ်မြို့တည်ကြောင်း၊ ထိုညီနောင်နှစ်ပါးတို့သည် ဂူဟဒီပအမည်ရှိသော ရဟန်းကြီး၏ အဆုံးအမဩဝါဒကို ခံယူ၍တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦးချစ်ခင်ရင်းနှီးစွာ နေထိုင်ကြကြောင်းဖြစ်သည်။ သို့သော်ထိုမြို့များ၏ အမည်နှင့်အကျယ်အဝန်းကိုမူ မသိရချေ။ ပျူနိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်သော သရေခေတ္တရာသည်အိန္ဒိယတောင်ပိုင်း ယဉ်ကျေးမှုလွှမ်းမိုးမှုကို အများဆုံးခံ ခဲ့ရသည်။ အထူးသဖြင့် အယူဝါဒဆိုင်ရာယဉ်ကျေးမှုတွင် လွှမ်းမိုးမှုအထင်ရှားဆုံးဖြစ်သည်။ ဟိန္ဒူအယူဝါဒ၊ မဟာယာနနှင့်ထေရဝါဒဗုဒ္ဓအယူဝါဒတို့သည် အပြိုင်အဆိုင် ထွန်းကားခဲ့ကြောင်း အထောက်အထားများစွာတွေ့ရပေသည်။ မြို့တွင်းမြို့ပြင်၌ ဗိသုကာလက်ရာများဖြစ်သော ဗုဒ္ဓအယူဝါဒဆိုင်ရာစေတီပုထိုးနှင့်ဂူဘုရားများ တည်ရှိခဲ့ကြသည်နှင့်အမျှ အနုပညာလက်ရာမြောက်သော ကျောက်ဆစ်ရုပ်ကြွဆင်းတုများနှင့် အုတ်ပုံနှိပ်ရုပ်ကြွဆင်းတုများကိုလည်း အမြောက်အမြားထုလုပ်ပူဇော်ကြသည်။ ထင်ရှားသောမြေစိုက်အုတ်စေတီများမှာမြို့ရိုးအပြင်ရှိ ဘောဘောကြီး၊ ဘုရားကြီးနှင့်ဘုရားမာတို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဂူဘုရားများအနက် လေးမျက်နှာ၊ ဘဲဘဲနှင့်ဈေးဂူနှစ်ဆူတို့မှာ စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ လက်ရာများဖြစ်ကြသည်။ သာသနာအဆောက်အအုံပေါင်းများစွာမှာ ကာလကြာမြင့်၍ပြိုပျက်ပြီးနောက် အုတ်ကုန်းများအတိဖြစ်နေရာ ယင်းတို့ကို ရှင်းလင်းတူးဖော်ရှာဖွေရာ၌သာသနိက ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများပေါ်ထွက်လေ့ရှိသည်။ ထိုအနက် အုတ်ခွက်ခေါ်သောပုံနှိပ်အုတ်ချပ်ဆင်းတု အမြောက်အမြားကို အနှံ့အပြား တွေ့ရှိရသည်။ ထိုအုတ်ခွက်တို့၏ မျက်နှာဘက်တွင်ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကိုလည်းကောင်း၊ ဗောဓိသတ် ဘုရားလောင်းပုံကိုလည်းကောင်း၊ ထုလုပ်ထား၍ အချို့တို့တွင် ရှေးဟောင်းနာဂရီ အက္ခရာဖြင့် 'ယေဓမ္မာဟေတုပြဘဝါ' အစရှိသောဂါထာရေးထိုးပုံနှိပ်ပါရှိ၏။ အချို့အုတ်ခွက်၏ ကျောဘက်တွင်ပျူဘာသာဖြင့် စာတမ်းတိုတို အနည်းငယ်ပါလေ့ရှိသည်။ သရေခေတ္တရာတွင် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒထွန်းကားခဲ့ကြောင်းလက်ရေး အထောက်အထားများကိုလည်းတွေ့ရ၏။ ၁၈၉ရ ခုနှစ်က သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်း၏တောင်ဘက် ၇ မိုင်ခန့်အကွာရှိ မောင်ကန် (သို့မဟုတ်လယ်ပေါ်)ရွာမှ ရှေးဟောင်း အရေးအသားပါရှိသော ရွှေချပ်လွှာနှစ်လွှာကိုတွေ့ရှိရသည်။ ရွှေချပ်လွှာနှစ်လွှာသည် စာသုံးကြောင်းရေး ပါဠိတော်ရွှေပေစာများဖြစ်ကြ၏။ အက္ခရာအရေးအသားမှာအိန္ဒိယတောင်ပိုင်းမှအက္ခရာများဖြစ်၍ စာသားတို့မှာဝိနည်းမဟာဝါပါဠိတော်လာ ယေဓမ္မာဟေ တုပ္ပဘဝါအစချီသည့်ဂါထာကိုအစပျိုး၍ဒီဃနီကာယ်ပါဠိတော်၊ မဇ္ဈိမနိကာယ်ပါဠိတော်၊ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်ဝိဘင်းပါဠိတော်စသည်မှ ကောက်နုတ်ချက်တို့ကို ဆက်လက်ရေးသားထား ခြင်းဖြစ်၏။ ၁၉၁ဝ-ပြည့်နှစ်တွင် ဘောဘောကြီးဘုရားခြေရင်းမြေကြီးများ ရှင်းလင်းရာ၌ တွေ့ရှိရသော သုံးပိုင်း ကျိုးကျောက်ချပ်ငယ်တစ်ခုမှာ အဘိဓမ္မာဝိဘင်းပါဠိတော်လာ ဗုဒ္ဓပါဝစနများဖြစ်ကြောင်း သိရလေသည်။ ၁၉၂၆ ခုနှစ်တွင်ကုလားကန်ကုန်းရွာအနီး မောင်ခင်ဘလုပ်သော တောင်ယာနှင့်ကပ်နေသည့် အုတ်ကုန်းဟောင်းမှ တူးဖော် ရရှိသည့်ရွှေချပ်လွှာ ၂ဝ (အဖုံးပါ၂၂) ချပ်မှာလည်း ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ ဒေသနာအစရှိသောပါဠိပိဋကတ်တော်မှ ကောက် နုတ်ချက်ကိုးခုပါရှိလေသည်။ ဗြဟ္မဏ (ဟိန္ဒူ) အယူဝါဒဆိုင်ရာ ကျောက်ဆစ်လက်ရာများမှာ များသောအားဖြင့် ဗိဿဏိုးနတ်ရုပ်များဖြစ်လေသည်။ သရေခေတ္တရာတွင် ရွှေဆင်းတု၊ ကြေးဆင်းတု၊ ငွေဆင်းတု၊ ငွေစေတီစသော အယူဝါဒဆိုင်ရာ ဝတ္ထုပစ္စည်းများကိုသာမက အနုပညာလက်ရာပြောင်မြောက်သောဝတ္ထုပစ္စည်းအမျိုးမျိုးကိုလည်း ပြုလုပ်သည်ကိုတွေ့ရှိရ၏။ လေးထပ်ပြင်ဘုရားအနီးမှလည်းကောင်း၊ ဆင်မကိုးဝန်တင်ကုန်းနှင့် မုံ့သည်မကုန်းတို့မှလည်းကောင်း၊ ဖော်ထုတ်ရရှိသည့် ကျောက်ပလ္လင်အပိုင်းအစများမှာ ကြာဖတ်ကြာလွှာများ၊မှန်ကူကွက်များနှင့် အမွမ်းအပြောက်တို့ဖြင့် အဆန်း တကြယ်ထုလုပ်ထားလေသည်။ တံကဲများ၊ သပိတ်များ၊ အရိုးအိုးများ၊ ဌာပနာတိုက်ဖုံးသည့် ကျောက်ပြားများနှင့် ခြင်္သေ့ရုပ်များတွင်လည်း ကျောက်ဆစ်လက်ရာ ထူးချွန်ပုံကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ ရွှံ့စေးကိုမီးဖုတ်၍ပြီးစေသော ရုပ်လုံးရုပ်ကြွများကိုလည်း လူရုပ်၊ ဘီလူးရုပ်၊ တိရစ္ဆာန်ရုပ်၊ ကြာပန်း ဖော်သော အုတ်တိုင်များအသွင် ဖန်တီးပြုလုပ်ကြလေသည်။ အယူဝါဒဆိုင်ရာယဉ်ကျေးမှုမှအပ ပျူလူမျိုးတို့၏နေထိုင်ဝတ်စားမှု ဓလေ့ထုံးတမ်းများနှင့်စပ်လျဉ်းသည့်ယဉ်ကျေးမှုသာဓကများကိုလည်း အတော်အသင့် ထုတ်ဖော်တွေ့ရှိရ၏။ ကျောက်မျက်ရတနာတို့ဖြင့်ပြီးသောလည်ဆွဲပုတီးများ၊ ငွေရေသောက်ဖလားများ၊ ငွေကွမ်းအစ်များ၊ငွေနံ့သာဘူးများ၊ ငွေကြာပန်းများ၊ လိပ်ပြာရုပ်၊ ဟင်္သာရုပ်၊ရွှေလက်စွပ်၊ ငွေလက်စွပ်များစသည်တို့ကိုထောက်ရှု၍ သရေခေတ္တရာ၏ စည်ပင်ဝပြောမှုနှင့်ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်း မြင့်မားမှုတို့ကို သိသာလေသည်။ ပျူလူမျိုး တို့သည်သေဆုံးသည့်အခါ မီးသင်္ဂြိုဟ်သည့် အလေ့အထရှိကြ၏။ မီးကျွမ်းပြီးသောအရိုးစများနှင့်ပြာတို့ကို မြေအိုးများတွင် ထည့်သွင်း၍ ထိုအရိုးအိုးတို့ကိုအစုလိုက်အပြုံလိုက် မြုပ်နှံလေ့ရှိသည်။ သာမန်အရပ်သူအရပ်သားများအတွက် မြေအိုးများကိုအသုံးပြု၍ မင်းစိုးရာဇာတို့အတွက် ကျောက်အိုးများကိုအသုံးပြုကြောင်းလည်း သိသာသည်။ ပျူဒင်္ဂါးများဟု ခေါ်ဝေါ်သော အမှတ်လက္ခဏာများ ခတ်နှိပ်ထားသည့်ငွေပြားဝိုင်းများကိုလည်း သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်းနှင့်ပတ်ဝန်းကျင်တွင်တွေ့ရှိရ၏။ အမှတ်လက္ခဏာများမှာ သီရိဝစ္ဆ ပုံ၊ နေ၊ လနှင့်နက္ခတ်များပုံ၊ စကြာပုံ၊ ဝရဇိန်လက်နက်ပုံ၊ သမုဒ္ဒရာပုံစသည်တို့ဖြစ်၏။ ယင်း[[ဒင်္ဂါး]]များမှာ ကျပ်ပြား အရွယ်၊ငါးမူးစေ့အရွယ်၊ မတ်စေ့အရွယ်များဖြစ်ရာ ငွေကြေးအဖြစ် အသုံးပြုဖွယ်ရာရှိသည့်အပြင် အန္တရာယ်ကင်း အဆောင်အယောင်အဖြစ် လည်ဆွဲဆင်ယင်ကြောင်း သိသာလေသည်။ သရေခေတ္တရာတွင် ရှေးဟောင်းသုတေသန ဦးစီးဌာနက တူးဖော်စူးစမ်း လေ့လာမှုလုပ်ငန်းကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)</ref> == ကိုးကား == {{reflist| <ref name="mmenc">{{cite book|title=မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း|volume=အတွဲ ၁၃|page=၄၆-၅၀|publisher=မြန်မာနိုင်ငံဘာသာပြန်စာပေအသင်း|date=၁၉၇၃}}</ref> }} [[Category:ပြည်ခရိုင်]] [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှေးဟောင်းမြို့များ]] [[Category:ပျူခေတ်]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ]] [[ကဏ္ဍ:ပျူမြို့ဟောင်းများ]] 8rg9eivl9ao3xff7fpok0c15689tsz8 0 6846 1042190 891335 2026-07-06T03:45:43Z ~2026-38388-34 145271 1042190 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = နေဝင်းမြင့် | honorific_prefix = | honorific_suffix = | image = Naywin Myint.jpeg | caption = | pseudonym = ဝင်းဖွေး၊ အောင်မောင်း | birth_name = ဝင်းမြင့်၊ ခင်မောင်ဝင်း | birth_date = {{Birth date and age|၁၉၅၂|၂|၆}} | birth_place = [[ကုန်းဇောင်းရွာ၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်]]၊ မကွေးတိုင်း | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = | language = | nationality = | ethnicity = | citizenship = | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = [[ခင်ခင်ထူး]] | partner = | children = [[နန္ဒဝန်ငြိမ်းချမ်း]] | relatives = | awards = *[[စာပေဗိမာန်စာမူဆု]] (၁၉၈၅) * [[အမျိုးသားစာပေဆု]] (၁၉၉၂၊ ၂၀၀၇၊ ၂၀၁၀) | signature = | years_active = | website = }} '''နေဝင်းမြင့်''' (၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၅၂ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ် [[အမျိုးသားစာပေဆု]] ၃ ကြိမ်ရရှိထားသူ ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ(၆)ရက်နေ့တွင် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး|မကွေးတိုင်း]] [[ကုန်းဇောင်းရွာ၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်]]တွင် အဖ-ဦးဘရွှေ၊ အမိ-ဒေါ်သိန်းတို့က မွေးဖွားသည်။ အမည်ရင်းမှာ ဝင်းမြင့်(ခ)ခင်မောင်ဝင်းဖြစ်သည်။ ဇနီး- စာရေးဆရာမ [[ခင်ခင်ထူး]]နှင့်အတူ မန္တလေးမြို့တွင်နေထိုင်ရင်း စာပေများ ရေးသားပြုစုနေသည်။ ကလောင်အမည်ကွဲများမှာ ဝင်းဖွေး၊ အောင်မောင်း စသည်တို့ ဖြစ်သည်။ ==ပညာရေး== ၁၉၅၇ - ငယ်စဉ်က ကုန်းဇောင်းကျေးရွာ အလယ်တန်းကျောင်းတွင် ပဉ္စမတန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် အင်းစိန်သို့ ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့ပြီး အင်းစိန်မြို့ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း အမှတ်(၄)တွင် ဒဿမတန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ==ဝန်ထမ်းဘဝ== ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် အင်းစိန် ဒညင်းကုန်းအုတ်စက်ရုံအမှတ်(၁)တွင် ဝန်ထမ်းအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ပညာသည်(ထုတ်လုပ်ရေး)အဆင့်ထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ==စာပေဆုများ== # ၁၉၈၅ - စာပေဗိမာန်စာမူဆု ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်(တတိယ)ဆု - ဗျိုင်းမည်းနှင့်အခြားဝတ္ထုတိုများ # ၁၉၉၂ - အမျိုးသားစာပေဆု (ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်) - ဆယ့်နှစ်ကြိုးဝတ္ထုတိုများ (အားမာန်သစ်စာပေ) # ၂၀၀၇ - အမျိုးသားစာပေဆု (ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်) - အိမ်ကလေး ၁၆ လုံး (ပုဂံစာအုပ်တိုက်) # ၂၀၁၀ - အမျိုးသားစာပေဆု (ဘာသာပြန် (ရသ)) - ရေကန်သာ ကြာတိုင်းအေး (ပုဂံစာအုပ်တိုက်) ဒါ့အပြင် အခြားစာအုပ်များစွာ ကိုလဲ ‌ေးသားဆုရခဲ့ပါတယ် ==ရေးသားပြီးသော စာအုပ်အချို့== {{columns-list|30em| # လှသောဘဝကို ထုဆစ်သူများ (အောင်မောင်း) (၁၉၉၈) # ပလ္လင်အငြိမ့် ကုတင်အငြိမ့် (၂၀၀၀) # မြို့ပြပိုးမွှားများ (၂၀၀၂) # အိုင်ဒီယာအက်ဆေးများ (၂၀၀၄) # ပါရီနွေဦး (၂၀၀၀) # ရသအတွေး ရသအက်ဆေး (ဘာသာပြန်) (၂၀၀၄) # တောင်တန်းများကိုပင် ပေါ့ပါးစေသည့်ကောင်းကင် (သမီးသို့ ပေးစာများ) (၂၀၀၆) # ဆရာနှင့် အခြားဘာသာပြန် ဝတ္ထုတိုများ (၂၀၀၆) # အိမ်ကလေး ၁၆ လုံး (၂၀၀၇) # ခရီးနိုင်ငံ​ရေး # လင်မျှော်တိမ် # ချစ်သူနှင့်ခရီးသွားခြင်း # ချင်းတွင်း မဲဇာ ကတ္တီပါအစိမ်း # မန်းဘခိုင်နှင့် ဖဆပလ # ပလ္လင်အငြိမ့် ခုတင်အငြိမ့် စင်အငြိမ့် # မာလီ # ကုမ်ရာသီ အက်ဆေးများ # တောအလှူနှင့် လူမှုစီးပွား ရသအက်ဆေးများ # ဟန်ဆောင်သူနှင့် အခြားပုံပြင်များ # သွားတစ်ထောင် တောကောင်ကြီးနှင့် အခြားအိပ်ရာဝင်ပုံပြင်များ # အေးအေးလူလူအတွေးများ # ၁၈ ယူဇနာ မဂ္ဂဇင်းဝတ္ထုရှည်များ # ဂနိုင့်ကျက်သရေ စာပေဆောင်းပါးများ # ဆူး၏သရဖူ # ဆုံးမကွပ်ကောင်း မကွပ်ကောင်းဟု # အုပ်စုဖွဲ့ကြိုးကြာသံများ # ရေသွန်မြစ် ဝတ္ထုတိုများ # ခရာနှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများ # တောကျီးကန်း ဝတ္ထုတိုများ # သစ်သီးတောင့်လှေကလေးနှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများ # ကြက်တူရွေးဝတ္ထုတို ၅ ပုဒ် # လက်ရွေးစင် ဝတ္ထုတိုများ (၂၀၀၀) # ပုစင်းရင်ကွဲ ဝတ္ထုတိုများ (၂၀၀၀) # ဗျိုင်းမည်းနှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများ (၁၉၈၇) # ဆယ့်နှစ်ကြိုးဝတ္ထုတိုများ (၁၉၉၂) # ကြည်းတော၌မိုးခေါ်ခြင်း (ဂျူး၊ နေဝင်းမြင့်) }} == ကိုးကား == {{reflist| <ref>ရွှေရည်မြတ်မွန် (၂၀၁၈)။ [http://www.maas.edu.mm/Research/Admin/pdf/19.%20Daw%20Shwe%20Yee%20Myat%20Mon.pdf နေဝင်းမြင့်၏ ဝတ္ထုတိုများမှ စကားအသုံးအနှုန်းဟန်]{{Dead link|date=March 2021 }} J. Myanmar. Acad. Arts Sci Vol. XVI No. 6B, Myanmar Academy of Arts and Science, p. 415-435.</ref> }} {{Lifetime|၁၉၅၂| |}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] gld478em0eux6c0nmugfvdrotqci77t 1042205 1042190 2026-07-06T09:03:34Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 အကိုးအကားမပါရှိ။ 1042205 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = နေဝင်းမြင့် | honorific_prefix = | honorific_suffix = | image = Naywin Myint.jpeg | caption = | pseudonym = ဝင်းဖွေး၊ အောင်မောင်း | birth_name = ဝင်းမြင့်၊ ခင်မောင်ဝင်း | birth_date = {{Birth date and age|၁၉၅၂|၂|၆}} | birth_place = [[ကုန်းဇောင်းရွာ၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်]]၊ မကွေးတိုင်း | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = | language = | nationality = | ethnicity = | citizenship = | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = [[ခင်ခင်ထူး]] | partner = | children = | relatives = | awards = *[[စာပေဗိမာန်စာမူဆု]] (၁၉၈၅) * [[အမျိုးသားစာပေဆု]] (၁၉၉၂၊ ၂၀၀၇၊ ၂၀၁၀) | signature = | years_active = | website = }} '''နေဝင်းမြင့်''' (၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၅၂ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ် [[အမျိုးသားစာပေဆု]] ၃ ကြိမ်ရရှိထားသူ ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ(၆)ရက်နေ့တွင် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး|မကွေးတိုင်း]] [[ကုန်းဇောင်းရွာ၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်]]တွင် အဖ-ဦးဘရွှေ၊ အမိ-ဒေါ်သိန်းတို့က မွေးဖွားသည်။ အမည်ရင်းမှာ ဝင်းမြင့်(ခ)ခင်မောင်ဝင်းဖြစ်သည်။ ဇနီး- စာရေးဆရာမ [[ခင်ခင်ထူး]]နှင့်အတူ မန္တလေးမြို့တွင်နေထိုင်ရင်း စာပေများ ရေးသားပြုစုနေသည်။ ကလောင်အမည်ကွဲများမှာ ဝင်းဖွေး၊ အောင်မောင်း စသည်တို့ ဖြစ်သည်။ ==ပညာရေး== ၁၉၅၇ - ငယ်စဉ်က ကုန်းဇောင်းကျေးရွာ အလယ်တန်းကျောင်းတွင် ပဉ္စမတန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် အင်းစိန်သို့ ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့ပြီး အင်းစိန်မြို့ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း အမှတ်(၄)တွင် ဒဿမတန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ==ဝန်ထမ်းဘဝ== ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် အင်းစိန် ဒညင်းကုန်းအုတ်စက်ရုံအမှတ်(၁)တွင် ဝန်ထမ်းအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ပညာသည်(ထုတ်လုပ်ရေး)အဆင့်ထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ==စာပေဆုများ== # ၁၉၈၅ - စာပေဗိမာန်စာမူဆု ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်(တတိယ)ဆု - ဗျိုင်းမည်းနှင့်အခြားဝတ္ထုတိုများ # ၁၉၉၂ - အမျိုးသားစာပေဆု (ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်) - ဆယ့်နှစ်ကြိုးဝတ္ထုတိုများ (အားမာန်သစ်စာပေ) # ၂၀၀၇ - အမျိုးသားစာပေဆု (ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်) - အိမ်ကလေး ၁၆ လုံး (ပုဂံစာအုပ်တိုက်) # ၂၀၁၀ - အမျိုးသားစာပေဆု (ဘာသာပြန် (ရသ)) - ရေကန်သာ ကြာတိုင်းအေး (ပုဂံစာအုပ်တိုက်) ဒါ့အပြင် အခြားစာအုပ်များစွာ ကိုလဲ ‌ေးသားဆုရခဲ့ပါတယ် ==ရေးသားပြီးသော စာအုပ်အချို့== {{columns-list|30em| # လှသောဘဝကို ထုဆစ်သူများ (အောင်မောင်း) (၁၉၉၈) # ပလ္လင်အငြိမ့် ကုတင်အငြိမ့် (၂၀၀၀) # မြို့ပြပိုးမွှားများ (၂၀၀၂) # အိုင်ဒီယာအက်ဆေးများ (၂၀၀၄) # ပါရီနွေဦး (၂၀၀၀) # ရသအတွေး ရသအက်ဆေး (ဘာသာပြန်) (၂၀၀၄) # တောင်တန်းများကိုပင် ပေါ့ပါးစေသည့်ကောင်းကင် (သမီးသို့ ပေးစာများ) (၂၀၀၆) # ဆရာနှင့် အခြားဘာသာပြန် ဝတ္ထုတိုများ (၂၀၀၆) # အိမ်ကလေး ၁၆ လုံး (၂၀၀၇) # ခရီးနိုင်ငံ​ရေး # လင်မျှော်တိမ် # ချစ်သူနှင့်ခရီးသွားခြင်း # ချင်းတွင်း မဲဇာ ကတ္တီပါအစိမ်း # မန်းဘခိုင်နှင့် ဖဆပလ # ပလ္လင်အငြိမ့် ခုတင်အငြိမ့် စင်အငြိမ့် # မာလီ # ကုမ်ရာသီ အက်ဆေးများ # တောအလှူနှင့် လူမှုစီးပွား ရသအက်ဆေးများ # ဟန်ဆောင်သူနှင့် အခြားပုံပြင်များ # သွားတစ်ထောင် တောကောင်ကြီးနှင့် အခြားအိပ်ရာဝင်ပုံပြင်များ # အေးအေးလူလူအတွေးများ # ၁၈ ယူဇနာ မဂ္ဂဇင်းဝတ္ထုရှည်များ # ဂနိုင့်ကျက်သရေ စာပေဆောင်းပါးများ # ဆူး၏သရဖူ # ဆုံးမကွပ်ကောင်း မကွပ်ကောင်းဟု # အုပ်စုဖွဲ့ကြိုးကြာသံများ # ရေသွန်မြစ် ဝတ္ထုတိုများ # ခရာနှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများ # တောကျီးကန်း ဝတ္ထုတိုများ # သစ်သီးတောင့်လှေကလေးနှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများ # ကြက်တူရွေးဝတ္ထုတို ၅ ပုဒ် # လက်ရွေးစင် ဝတ္ထုတိုများ (၂၀၀၀) # ပုစင်းရင်ကွဲ ဝတ္ထုတိုများ (၂၀၀၀) # ဗျိုင်းမည်းနှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများ (၁၉၈၇) # ဆယ့်နှစ်ကြိုးဝတ္ထုတိုများ (၁၉၉၂) # ကြည်းတော၌မိုးခေါ်ခြင်း (ဂျူး၊ နေဝင်းမြင့်) }} == ကိုးကား == {{reflist| <ref>ရွှေရည်မြတ်မွန် (၂၀၁၈)။ [http://www.maas.edu.mm/Research/Admin/pdf/19.%20Daw%20Shwe%20Yee%20Myat%20Mon.pdf နေဝင်းမြင့်၏ ဝတ္ထုတိုများမှ စကားအသုံးအနှုန်းဟန်]{{Dead link|date=March 2021 }} J. Myanmar. Acad. Arts Sci Vol. XVI No. 6B, Myanmar Academy of Arts and Science, p. 415-435.</ref> }} {{Lifetime|၁၉၅၂| |}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] 5x9wpjvfdpsgb004alxb3zq6k1mya8f 0 8495 1042199 870300 2026-07-06T07:36:31Z Nervous Plot 86537 /* */ 1042199 wikitext text/x-wiki {{copy edit}} {{unreferenced}} {{redirect|ဗိဿနိုး|ဟိန္ဒူဘာသာရေး|ဗိဿနိုးနတ်}} [[ဖိုင်:Gate of Beikthano Historical Sites.jpg|thumb|ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်း အဝင်မုတ်ဦး]] [[ဖိုင်:Maps of Beikthano Historical Sites.jpg|thumb|ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်းမြေပုံ]] '''ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်း'''သည် [[မကွေးခရိုင်]] [[တောင်တွင်းကြီးမြို့]]၏ အနောက်ဘက် ၁၁ မိုင်ခန့်ကွာဝေးသော [[ကုက္ကိုခွရွာ]]၏ မြောက်ဘက်တွင် ကပ်လျက်တည်ရှိသော [[ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ|ပျူမြို့ဟောင်း]]တစ်ခုဖြစ်သည်။ တောင်တွင်းကြီးမှ [[မကွေးမြို့]]သို့သွားသော မော်တော်ယာဉ်မင်းသား ဗိဿနိုးမြို့၏ တောင်ဘက်၌ ရှိသည့် မြို့ရိုးနှစ်ဖက်ကို ဖောက်ထွင်းသွားသည်။ ၅ ပေခန့် အမြင့်သာလျှင် ကျန်ရစ်သော အုတ်မြို့ရိုးသည် ဗိဿနိုးမြို့၏ မြောက်ဘက်၊ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တို့၌သာ စတုရန်း မကျတကျ ဝိုင်းရံလျက်ရှိသည်။ မြို့ရိုးတစ်ဖက်၏ အလျားသည် ၁ မိုင်နှင့် ၆ ဖာလုံခန့်မျှ ရှည်လျားသည်။ အနောက်ဘက်၌ကား မြို့ရိုးအစအနကိုမျှ မတွေ့ရချေ။ ယခုအခါ တွေ့ရသော အင်းကြီးနှင့် ကြိုးကြာကန်တို့သည် ရှေးယခင်က ဆက်စပ်နေ၍ အနောက်ဘက်မှ ရေကျုံးသဖွယ် တည်ရှိခဲ့ဟန်တူသည်။ မြို့တွင်း၌ ကုန်းမြေသည် အရှေ့မှ အနောက်သို့ အတန်ငယ် လျောဆင်းနေသည်မှ အပ ပတ်ဝန်းကျင်တဝိုက်မှာ ပြန့်ပြူးလျက်ရှိသည်။ မြို့ရိုးအတွင်း၌ကား အနောက်မြောက်ထောင့်၌ တည်ရှိသော အင်းရွာကြီးသာလျှင် လူနေရပ်ကွက်အဖြစ် မြင်ရလေသည်။ မြို့ရိုးမှာ မူလ၌ တဖက်တွင် မြို့ပေါက် ၃ ပေါက်စီရှိသော်လည်း ယခုအခါ လှည်းလမ်းကြောင်းများ ဖောက်ထားသော အပေါက်ငယ်များကြောင့် ပျက်စီးပိုင်းပြတ်လျက် ရှိသည်။ မြို့၏ အလယ်ဗဟိုမှ အနောက်မြောက်သို့ အနည်းငယ်ယွန်းသော နေရာတွင် တောင်မြောက် အလျား ကိုက် ၅၀၀ ခန့်နှင့် အရှေ့အနောက် အနံ ကိုက် ၄၀၀ ခန့်ရှိသည့် အုတ်ရိုးဟောင်းမို့မို့ ဝိုင်းရံနေသော နေရာမှာ နန်းတော်ကုန်း ဖြစ်သည်ဟု အဆိုရှိသည်။ နန်းတော်ကုန်းပေါ်၌ အုတ်ရိုးအကန့်များနှင့် အဆောက်အအုံဟောင်း နေရာများဖြစ်သော အုတ်ကုန်းနိမ့်နိမ့် အနည်းငယ်ရှိ၍ မြို့ရိုးကြီးအတွင်းတွင် နေရာအနှံ့အပြား၌ အဆောက်အအုံ အပြိုအပျက်များဖြစ်သည့် ကုန်းဟောင်းဦးရေ (၁၀၀)နီးပါးရှိလေသည်။ ==သမိုင်း အထောက်အထား== ဗိဿနိုးမြို့ သမိုင်းဟူ၍ သီးခြားမတွေ့ရသော်လည်း တောင်တွင်းကြီး သမိုင်း၏ ရှေ့ပိုင်းတွင်ကား ဗိဿနိုးမြို့အကြောင်းကို အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြထားသည်ကို ဖတ်ရှုနိုင်သည်။ ထိုသမိုင်း၏ အဆိုအရ [[မဟာသမ္ဘဝ]]နှင့် [[စူဠာသမ္ဘဝ]] မင်းသားနှစ်ပါးတို့ကို စက္ခုအလင်းရအောင် ကုစားပေးသော [[စန္ဒမုခိဘီလူးမ]]တွင် လက်ကို ကိုင်တွယ်ခြင်း အစွန်းအညိကြောင့် ပဋိသန္ဓေတည်ရှိခဲ့ရာ တောင်တွင်းကြီးမြို့ အနောက်ဘက် ၅ တိုင်ကွာသော တောအရပ်တွင် သားမိန်းမတစ်ယောက် ဖွားမြင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုသမီးငယ်ကို ရသေ့တစ်ပါးက မွေးစားထား၍ ကြီးပြင်းလာသောအခါတွင် ထိုတောအရပ်၌ နေသည့် ဗိဿနိုးနတ်မင်းက ရှေးဘဝ၌ မောင်နှမတော်သဖြင့် ပန်ထွာပြည် ဗိဿနိုးမြို့ကို ဖန်ဆင်း၍ အမျိုးသမီးအား အပ်နှင်းလေသည်။ [[ပန်ထွာဘုရင်မ|ပန်ထွာမင်းသမီး]] စိုးစံသော ဗိဿနိုးမြို့ကို (သရေခေတ္တရာမြို့)ကို အုပ်စိုးသည့် [[ဒွတ္တပေါင်မင်းကြီး]]က ဥပါယ်တံမျဉ်ဖြင့် ကြံစည်၍ မင်းသမီးကိုပါ ခေါ်ဆောင်သွားကြောင်း ဖော်ပြပါရှိသည်။ [[File:An ancient ruin in Beikthano Pyu City.jpg|thumb|ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်းရှိ ရှေးဟောင်း အဆောက်အဦးပျက်ကုန်းတစ်ခု]] [[File:Pyu silver coins displaying in the musium of Beikthano.jpg|thumb|ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်းရှိ ပြတိုက်တွင် ပြသထားသော ရှေးဟောင်း ပျူငွေဒင်္ဂါးများ]] သရေခေတ္တရာမြို့တွင် [[ဗိဿနိုးမိဖုရားသင်္ချိုင်း]]နေရာ တည်ရှိခြင်း၊ မြို့ဟောင်း နှစ်ရပ်လုံးတွင် မြို့ရိုး၊ ပြအိုး အပြိုအပျက်တို့ကို ဒိဋ္ဌတွေ့မြင်နိုင်ခြင်းတို့ကို ထောက်လျှင် တချိန်တခါက ဤမြို့နှစ်မြို့သည် အပြိုင်အဆိုင် ထွန်းကားခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။ သရေခေတ္တရာမြို့၌ မှီတင်းနေထိုင်ကြသူများအနက် [[ပျူလူမျိုး]]တို့ ပါဝင်ကြောင်းနှင့် ထိုပျူလူမျိုးများ၏ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဓလေ့ထုံးတမ်းတွင် အဓိက အချက်များမှာ လူများသေဆုံးပြီးနောက်တွင် မီးသင်္ဂြိုဟ်၍ အရိုးနှင့်ပြာများကို မြေအရိုးအိုးတို့တွင် ထည့်သွင်းမြှုပ်နှံခြင်းနှင့် ပျူဒင်္ဂါးဟု ယခုခေါ်စမှတ်ပြုသည့် အမှတ်လက္ခဏာများ ပါရှိသည့် ငွေပြားဝိုင်းကလေးများကို အသုံးပြုခြင်းကို အထောက်အထား ခိုင်လုံစွာ လေ့လာသိရှိပြီး ဖြစ်သည်။ == ကွင်းဆင်းလေ့လာမှုများ == ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်းဒေသတွင် ကွင်းဆင်းသုတေသန ပြုရာ၌ မြို့ရိုးအပြင်ဘက်တွင် အရိုးအိုးမြှုပ်နှံသည့် အုတ်ကုန်းငယ်များကို တွေ့ရပြီးလျှင် မြို့တွင်းမှာလည်း [[ပျူဒင်္ဂါး]]အနည်းငယ်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဤအခြင်းအရာတို့သည် သရေခေတ္တရာမှ [[ပျူယဉ်ကျေးမှု]] ပျံ့နှံ့ခြင်း၏ သဲလွန်စများ ဖြစ်ပေရာ ဗိဿနိုးမြို့သည် သရေခေတ္တရာနှင့် တကယ်ပင် ခေတ်ပြိုင်ထွန်းကားခဲ့ခြင်း ဟုတ်မဟုတ်၊ ဟုတ်လျှင် မည်သည့်သက္ကရာဇ် အပိုင်းအခြားတွင် ထွန်းကားခဲ့သည်ကို အနီးစပ်ဆုံး သိရှိရန်နှင့် အုတ်ကုန်းဟောင်း အမြောက်အမြား တည်ရှိနေသည့် ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်းမှ ယဉ်ကျေးမှု အထောက်အထားများကို တတ်နိုင်သမျှ ဖော်ထုတ်ရန် ဟူသော ရည်ရွယ်ချက်တို့ဖြင့် ထိုမြို့ဟောင်းအတွင်း၌ စနစ်တကျ တူးဖော် သုတေသနပြုမှုကို စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လအတွင်း တူးဖော်မှုကို စတင်ခဲ့ပြီး အုတ်ကုန်းပေါင် ၉ ခုကို ဖော်ထုတ်ပြီး ဖြစ်သည်။ အုတ်ကုန်း တခုစီမှ ပေါ်ပေါက်တွေ့ရှိရသော အခြင်းအရာများမှာ - * ကုန်းအမှတ် (၁) - ဤကုန်းငယ်သည် မြောက်ဘက် မြို့ရိုး၏ အပြင်တွင် ကျရောက်နေသည်။ အရိုးအိုး ၇ လုံးကို တူးဖော်ရရှိသဖြင့် သင်္ချိုင်းကုန်းဟုပင် ယူဆရသည်။ ထိုအရိုးအိုးများကို အုတ်ရိုးနိမ့်နိမ့်တို့ဖြင့် လေးထောင့်ကွက်များ ပြုလုပ်ထားသော အဆောက်အအုံတွင် မြှုပ်နှံထားခြင်း ဖြစ်သည်။ * ကုန်းအမှတ် (၂) - ဤကုန်းသည် မြေပြင်မှ ၁၃ ပေမြင့်၍ မြို့တွင်း၌ အမြင့်မားဆုံး ကုန်းကြီးဖြစ်သည်။ နန်းတော်ရာဟု ခေါ်တွင်သော အတွင်းမြိုးရိုး၏ မြောက်ဘက် ကိုက် ၃၀၀ ခန့်တွင် တည်ရှိသည်။ တူးဖော်သည့်အခါတွင် ဆင်ဝင် တခု၊ အခန်းရှည်ကြီးတခုနှင့် တောင်မြောက်တန်းလျက်နေသော အခန်းငယ်ပေါင်း ၈ ခန်းပါဝင်သည့် အရှေ့ဘက်လှည့် အုတ်တိုင် အဆောက်အအုံ အောက်ပိုင်းကို တွေ့ရသည်။ အဆောက်အအုံသည် မီးလောင်ပြီးမှ ပြိုပျက်သွားကြောင်း သိရသည်။ အတွင်း၍ မြေအိုးမြေခွက် မြောက်မြားစွာ ကွဲအက်ပျက်စီး ကျန်ရစ်သော အပိုင်းအစများကို အဓိကအားဖြင့် တွေ့ရသည်။ အခြားပစ္စည်းများမှာ အဆောက်အအုံနှင့်ဆိုင်ရာ သံမှိုပွင့်ကြီးများ၊ သံချောင်းများ၊ အင်္ဂတေပြားများ၊ ကြက်ငှက် တိရစ္ဆာန် အရိုးများ၊ လူရိုးအနည်းငယ်နှင့် လူအသုံးအဆောင်များ ဖြစ်သည့် မြေပုတီး၊ ကျောက်ပုတီးများ၊ ကြွေစေ့များ၊ သေးငယ်ပါးလွှာသော ရွှေဆီးခွံ၊ ငွေဆီးခွံများ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ရှေးဟောင်း ပစ္စည်းများအနက် အဖိုးထိုက်တန်သော ပစ္စည်းတခုမှာ တံဆိပ်နှိပ်ရာ ပါရှိသော ရွှံ့တုံးကလေး တခုပင်ဖြစ်သည်။ ထိုတံဆိပ်တွင် ရေးသားထားသော အက္ခရာကို ထောက်ခြင်းအားဖြင့် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၂၀၀ မှ ၁၅၀၀ ခန့်အတွင်းက အသုံးပြုခဲ့သော အိန္ဒိယတောင်ပိုင်း အက္ခရာမှ ပေါက်ပွားလာသည့် အရေးအသားဖြစ်ကြောင်း ခန့်မှန်းနိုင်လေသည်။ အုတ်တိုက်ကြီးသည် ရှေးဘုန်းကြီးကျောင်း သဏ္ဌာန်ဖြစ်ဟန် ရှိသော်လည်း ဘာသာရေးနှင့်ဆိုင်သော ပစ္စည်းတစုံတရာမျှ မတွေ့ရသဖြင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းလော၊ လူနေ တိုက်တာလောဟူ၍ အတိအကျ ပိုင်းခြား မသိနိုင်သေးပေ။ * ကုန်းအမှတ် (၃) - အမှတ် ၃ နှင့် အမှတ် ၄ ကုန်းတို့မှာ အမှတ် ၂ ၏ အရှေ့ဘက်တွင် ဖိုခနောက်ဆိုင် တည်ရှိနေသည်။ အမှတ် ၂ အုတ်တိုက်ကြီးကို မူလက မည်သို့ အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း နီးစပ်လျက်နေသော ကုန်းများမှ အထောက်အထား ရနိုင်ကောင်းသည်ကို မျှော်မှန်း၍ အမှတ် ၃ နှင့် ၄ တို့ကို တူးဖော်ခဲ့သည်။ သို့သော် အမှတ် ၃ တွင် တမူထူးခြားသော အဆောက်အအုံကို တွေ့ရသည်။ ပုံသဏ္ဌာန်မှာ အလယ်တွင် စက်ဝိုင်းပန္နက်ရှိ၍ ၄ မျက်နှာတွင် လေးထောင့်အုတ်ခုံများ စွန်းထွက်လျက် တည်ဆောက်ထားသည်။ ထိုအဆောက်အအုံ တခုလုံးကို စက်ဝိုင်းအုတ်တံတိုင်း ၂ ထပ် ကာရံထားလေသည်။ စနစ်ပုံအရ မြေပေါက် စေတီနှင့် တူဟန်ရှိသော်လည်း အုတ်ခုံများ စွန်းထွက်နေပုံနှင့် မူလကပင် မြေပေါ်၌ စိုက်ထူထားခြင်း မဟုတ်ကြောင်း မြေလွှာအနေအထားမှ သိရှိရသဖြင့်လည်းကောင်း၊ သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဝတ္ထုပစ္စည်း တစုံတခုမျှ မတွေ့ရခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း စေတီပုထိုးအဖြစ် တည်ထားခဲ့ဟန် မတူကြောင်း ယူဆဖွယ်ရာ ဖြစ်နေသည်။ * ကုန်းအမှတ် (၄) - ဤကုန်းမှာ အမှတ် ၃ ၏ မြောက်ဘက်တွင် ကပ်လျက်ရှိသည်။ ဤနေရာတွင် လေးထောင့်အုတ်တိုက် အခြေပိုင်းကို တူးဖော်တွေ့ရှိရသည်။ အဆောက်အအုံမှာ နံရံ ၂ ထပ်ပြုလုပ် ထားရှိခြင်းဖြင့် အတွင်းခန်းမနှင့် ပတ်လည် စင်္ကြံကို စီမံထားသည်။ ဤပန္နက်ပုံစံမှာ ပုဂံဘုရား ပန္နက်ပုံများ၏ ရှေ့ပြေးပုံစံအဖြစ် ဦးစွာတွေ့ရှိရသည်။ * ကုန်းအမှတ် (၅) (၆) (၇) (၈) - ဤကုန်းတို့မှာ နန်းတော်ကုန်းဟုဆိုသော အတွင်းမြို့ရိုး၏ အရှေ့အနောက် အုတ်ရိုးများနှင့် အလယ်ပိုင်း ကုန်းမြင့်များတွင် တူးဖော်သည့် နေရာများဖြစ်သည်။ အမှတ် ၅ တွင် အုတ်မြစ်အခြေသာ ကျန်ရစ်သော အခန်းပေါင်းများစွာ ပါဝင်သည့် အဆောက်အအုံကို လည်းကောင်း၊ အမှတ် ၇ တွင် အလားတူ အဆောက်အအုံငယ် တခုကိုလည်းကောင်း၊ ဖော်ထုတ်တွေ့မြင်ရသည်။ အမှတ် ၆ မှာ အနောက်ဘက် အုတ်ရိုးနှင့် ကပ်လျက်ရှိသော ပြအိုးသဏ္ဌာန် အဆောက်အအုံဖြစ်၍ အမှတ် ၈ မှာ အတွင်းမြို့ရိုး၏ အရှေ့ဘက်တံခါးဝဖြစ်သည်။ အရှေ့ဘက် အုတ်မြို့ရိုးကို ထိုအပေါက်ဝ၌ အတွင်းပိုင်းမှ အုတ်တံတိုင်းတို့ဖြင့် ထောက်ခံထားလေသည်။ ထိုတံတိုင်းများတွင် တံခါးစောင့်ခိုရန် ဂူတခုစီ ပြုလုပ်ထားဟန်လည်း ပါဝင်သည်။ အပေါက်ဝ အပြင်ဘက်တွင် အစောင့်ကျောက်ရုပ်ကြီး ၂ ရုပ်ကို စိုက်ထူထားရာ ယင်းတို့၏ အခြေအမြစ်ပိုင်းများကို တူးဖော်တွေ့ရှိရသည်။ * ကုန်းအမှတ် (၉) - ဤကုန်းသည် အထက်ဖော်ပြပါ နန်းတော်ကုန်း၏ တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ တောင်မြောက် အလျား ၈၄ ပေ အရှေ့အနောက် ပေ ၄၀ ခန့်ရှိသော အုတ်တိုက် အဆောက်အအုံကြီး ဖြစ်သည်။ အတွင်းပိုင်းတွင် အခန်းများ ဖွဲ့ထားခြင်းမရှိ မြောက်ဘက် နံရံတွင် ဝင်ပေါက်ကြီး တခုသာ ရီသည်။ အဆောက်အအုံ၏ အတွင်းပိုင်း၌ မူလက သစ်သားတိုင်ကြီး ၈ တိုင် စိုက်ထူဆောက်လုပ်ထားကြောင်း သိရှိရသည်။ ဤတိုက်ကြီးအတွင်းတွင် ပုံစံအမျိုးမျိုးပါသော အရိုးအိုး မြောက်မြားစွာ မြှုပ်နှံထားသည်ကို တွေ့ရှိရလေရာ မြို့တွင်း၌ အထူးတလည် စီမံ၍ အရိုးအိုးများ မြှုပ်နှံခြင်းမှာ စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ ဓလေ့ထုံးတမ်း တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ အထက်ပါအုတ်ကုန်းများ၌ ပေါ်ပေါက်သော အထောက်အထားများအရ ဗိဿနိုးမြို့သည် သရေခေတ္တရာမြို့နှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့ထုံးတမ်းအားဖြင့် ဆက်စပ်မှု အတော်အတန် ရှိခဲ့ကြောင်း သိသာသည်။ သို့သော် သရေခေတ္တရာကဲ့သို့ ဗုဒ္ဓသာသနာ ထွန်းကားသော အထောက်အထားများကို မတွေ့ရသေးပေ။ သရေခေတ္တရာနှင့် ခေတ်ပြိုင် သို့မဟုတ် အနည်းငယ် နှောင်းသောကာလတွင် ဗိဿနိုးမြို့ ထွန်းကားခဲ့ပါက သာသနာရေးဆိုင်ရာ ယဉ်ကျေးမှု အစိတ်အပိုင်းများ မည်သည့်အကြောင်းကြောင့် ကူးယှက်ပြန့်နှံ့ခြင်း မရှိသည်ကို အဖြေရှာရဦးမည် ဖြစ်သည်။ ဗိဿနိုးမြို့သည် သရေခေတ္တရာထက်ပင် ရှေးကျသလော ဟူသောပြဿနာလည်း ပေါ်ပေါက်လာလေသည်။ စင်စစ်အားဖြင့် စနစ်တကျ တူးဖော်သုတေသန လုပ်ငန်းကို ဗိဿနိုးမြို့မှပင် အစပြုခဲ့သည်။ ဤစနစ်အတိုင်း အခြားမြို့ဟောင်း ၂ နေရာ ၃ နေရာမျှ ဆောင်ရွက်ပြီးမှသာ အခြေအမြစ်ခိုင်လုံသော ဆက်စပ်မှုတို့ကို ပြုလုပ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်း ပန္ဒက်ပုံကိုကြည့်လျင် ကျယ်သည်ဟု ထင်ရမည်။ ယာဉ်ရထားများ လွယ်လွယ်ကူကူ ဖြတ်သန်း သွားလာနိုင်ရန် လမ်းထောင့်များကို နှုတ်ခမ်းလုံးပြီး ထားသည်ကိုလည်း တွေ့ရသည်။ တူးဖော်ရရှိသော အိုးများသည် ပုံစံကျနသည်။ ပန်းများနှင့် တန်ဆာ ဆင်ထားတာကိုလည်း တွေ့နိုင်သည်။ ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်းလို့ ခေါ်တဲ့ မြို့ဟောင်းကြီးက မြောက်လတ္တီကျူ ၂၀˚ နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီကျူ ၉၅˚၂၃' မှာ တည်ရှိတယ်။ တောင်တွင်းကြီးရဲ့ အနောက်တောင် ၁၂ မိုင် (၁၉.၃၀၈ ကီလိုမီတာ) ရှိတယ်။ မြို့ရိုးက လေးထောင့် အတိအကျ မဟုတ်ပေမယ့် တဖက်မှာ ၁ မိုင် ၅ ဖာလုံ (၂.၈ ကီလိုမီတာ) ရှိတယ်။ အနောက်ဘက်မှာတော့ ရေအိုင်ကြီး ရှိနေလို့ နံရံ မလိုပါ။ ဒါကြောင့် မြို့ရိုး သုံးဖက်သာ ရှိပါတယ်။ မြို့ရိုး တဖက်စီမှာ တံခါးပေါက် သုံးပေါက် ရှိမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ မြို့တံခါးက ပေ ၂၀ ကျယ်ပြီး ဝဲယာမှာ နံရံ အရှည်တွေ ကတော့ပုံ တည်ဆောက်ထားတယ်။ လမ်းထောင့်တွေကို လုံးထားလို့ ခပ်မြန်မြန် ပြေးဆွဲတဲ့ ရထားတွေ၊ လမ်းကွေ့မှာ အခက်အခဲ မရှိအောင် အခုလို ထောင့်ချိုးထားတာ ဖြစ်မယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ မြို့ရိုးနဲ့ ကျုံးတွေက ရန်သူတွေ အလွယ်တကူ ထိုးဖောက်ပြီး ဝင်မလာနိုင်အောင် ခိုင်ခိုင်ခံ့ခံ့ တည်ဆောက်ထားတယ်။ မြို့အလယ်မှာ အလျားကိုက် ၅၀၀၊ အနံကိုက် ၃၅၀ (၄၅၅.၇၂ မီတာ X ၃၂၀ မီတာ) ရှိတဲ့ နံရံတခု ရှိပါတယ်။ နံရံအတွင်းဟာ နန်းတော်ရာ ဖြစ်မယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ မြို့ဟောင်းမှာ ရှိတဲ့ တောင်မြောက်တန်းတဲ့ နံရံတွေဟာ တောင်မြောက် ဖြောင့်ဖြောင့်မတန်းပါ။ ကနေ့ သုံးစွဲတဲ့ အိမ်မြှောင်နဲ့ ချိန်ကြည့်တဲ့အခါ အနောက်ဘက်ကို ၁၃ ဒီဂရီ ငိုက်ပြီး နေတယ်။ ဒီအချက်ဟာ ထူးဆန်းတယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ တူးဖော် တွေ့ရှိတဲ့ အိမ်တွေဟာ အားလုံး အုတ်နဲ့ဆောက်တဲ့ အဆောက်အဦတွေ ဖြစ်တယ်။ အုတ်တချပ်ဟာ ၁၈" X ၉" X ၃" ရှိတယ်။ တမြို့လုံးမှာ ဝါး၊ သက်ကယ်နှင့် သစ်အိမ်တွေ များတယ်၊ အုတ်တိုက်က နည်းမယ်။ ဒါပေမဲ့ အခုတော့ အုတ်တိုင်ဟောင်းတွေ ပြိုပြီး အုတ်ကုန်းတွေ ဖြစ်နေတာပဲ နည်းနည်းတွေ့ရပါတယ်။ ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်းမှာ ကနေ့အထိ တူးဖော် တွေ့ရှိရသမျှ အကြီးဆုံး ဖြစ်တဲ့ အုတ်တိုက်ကို နန်းတော်ရာရဲ့ မြောက်ဘက် ကပ်လျက် တွေ့ပါတယ်။ အဲဒီတိုက်အိမ်ဟာ အရှေ့ကို မျက်နှာပြုပြီး ဆောက်တဲ့ နှစ်ထပ်တိုက်လည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။ အမိုးပြားနဲ့ အမိုးဥယျာဉ်ထားတဲ့ အိမ်လည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။ တံခါးမနဲ့ ပြတင်းပေါက်တွေဟာ ကျယ်တဲ့အတွက် အလင်းရောင်နဲ့ လေကောင်းလေသန့် ကောင်းကောင်းရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အိမ်ပတ်လည်မှာ သစ်သားဝရန်တာ ရှိတယ်။ အရှေ့ အဝင်မှာ ဆင်ဝင် ရှိတယ်။ အိမ်ရဲ့ ထက်ဝက်ပိုင်းပြီး အရှေ့ပိုင်းမှာ ခန်းမ၊ အနောက်ပိုင်းမှာ အခန်းငယ်ရှစ်ခန်း ခွဲပြီးထားတယ်။ အဝင် တံခါးမှာ စက်ဝန်း ထက်ဝက်ပိုင်းထားတဲ့ ခြေနင်းခုံကြီး တခု ရှိတယ်။ ခြေနင်းခုံမှာ ကျောက်ဖြူလုံးကလေးတွေနဲ့ အလှဆင်ထားတယ်။ ပန္နက်ပုံ သုံးခုမှာ (က) လူနေအိမ်၊ (ခ) အစောင့်တဲနဲ့ (ဂ)အထိမ်းအမှတ် ကျောက်တိုင်ရဲ့ အုတ်ခုံ ဖြစ်တယ်။ အိမ်ကို ပန်းချီဆရာက စိတ်ကူးနဲ့ မှန်းဆပြီး အမိုးပြား အမိုးဥယျာဉ်တွေပါ ထည့်သွင်း ဆွဲပေးထားတယ်။ တူးဖော် တွေ့ရှိသမျှ ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်း အိမ်တွေမှာ ရေချိုးခန်း၊ အိမ်သာနဲ့ မီးဖိုကို အိမ်နဲ့ တပါတည်း ထည့်မထားပါ။ ရေသန့် သွင်းဖို့နဲ့ ရေဟောင်း ရေညစ်ထုတ်ဖို့ ရေပိုက်တွေလည်း မတွေ့ပါ။ အဲဒါကြောင့် အိမ်ရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ ညံ့တယ်လို့ ဆိုရပါတယ်။ အုတ်တွေကို စီးခင်းတဲ့ အခါမှာလည်း စပ်ကြောင်း လွှဲမထားတဲ့ အတွက် နံရံတွေဟာ ခိုင်သင့်သလောက် မခိုင်ပါ။ အုတ် နံရံစီတဲ့အခါ မြေဝင် တစ်ပေလောက်သာရှိလို့ အခြေမခိုင်ဘဲ အုတ်နံရံတွေ ပြိုလဲ လွယ်တယ်။ အဲဒါကို ကာကွယ်ဖို့ နံရံကို အထူကြီး လုပ်ရပါတယ်။ နံရံထုဟာ ၄.၅ လက်မ (၁.၃၇၁၆ မီတာ) ရှိတယ်။ ဒီလို ထူပေမယ့် ပြိုတာပဲ။ ဒါကြောင့် တချို့နေရာမှာ ပြိုလဲ မကျအောင် ခံတုပ်လုပ်ပြီး ကျားကန်ထားတာကို တွေ့ရပါတယ်။ မီးလောင်ပြီး ပျက်စီးသွားတဲ့ အုတ်တိုက် အတွင်းမှာ သစ်သားတိုင်တွေ ရှိတယ်။ အဲဒီ သစ်သားတိုင် ထောင်တဲ့ ကျင်းထဲမှာ မီးလောင်ထားတဲ့ တိုင်ငယ်ရဲ့ ငုတ်တို ကျန်နေလို့ ဒီတိုင်ငုတ် မီးသွေးကို ယူပြီး ကာဗွန်ဓာတ်ခွဲကြည့်တဲ့ အခါ အရင်အနှစ် ၁,၆၀၀ က မီးလောင်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ တနည်းပြောရရင် ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်းကို ရန်သူတွေ မီးတိုက် ဖျက်ဆီးခဲ့တာ ခရစ် ၄ ရာစုက ဖြစ်တယ်လို့ ပြောနိုင်ပါတယ်။ အိုးခြမ်းကွဲ တချို့မှာ တံဆိပ်တုံးနှင့် ခတ်နှိပ်ထားတဲ့ အလှဆင် ရုပ်ပုံတွေကို တွေ့ရလို့ ဒီမြို့ဟာ အနည်းဆုံး ခရစ် တရာစုနှစ်က တည်ဆောက်ခဲ့တယ်လို့ မှန်းဆနိုင်ပါတယ်။ ဒီမြို့မှာ ဘယ်လို လူမျိုးတွေ နေခဲ့တယ်လို့ အတိအကျ မသိနိုင်ပါ။ ဒါပေမဲ့ လူသေကို မီးသင်္ဂြိုဟ်ပြီး ကြွင်းကျန်တဲ့ အရိုးနဲ့ ပြာကို အိုးကြီးတွေမှာ ထည့်ပြီး သိမ်းဖို့ တိုက်အိမ် ဆောက်ထားတာလို့ ထင်တယ်။ ဒီလိုအလောင်းကို မီးသင်္ဂြိုဟ်ပြီး ပြာကိုသိမ်းတဲ့ ဓလေ့ကို လိုက်နာလေ့ ရှိတာ ပျူလူမျိုးတွေပဲ ဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် ဒီမြို့မှာ လူနေ အများစုက ပျူဖြစ်မယ်လို့ ယူဆပါတယ်။ အရိုးအိုးထားတဲ့ သုသာန်ဇရပ်တွေကို မြို့တွင်းမှာ တွေ့သလို မြို့ပြင်မှာလည်း တွေ့ရလို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ သင်္ချိုင်းနေရာ မရှိ၊ အဆင်သင့်သလို လူသေ အလောင်းကို ထားလိုက်တယ်လို့ ယူဆပါမယ်။ ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်းမှာ ပျူတွေအပြင်၊ ပျူ မဟုတ်သူတွေလည်း နေမယ်။ မြို့ကြီး ထုံးစံအတိုင်း ထာဝရ နေသူနဲ့ နောက်မှ ပြောင်းရွှေ့ ဝင်လာသူလည်း ရှိမယ်၊ ပျူ မဟုတ်သူတွေလည်း ရှိမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ လူသေကို မြေမှာချပြီး တိုက်ရိုက်မြှုပ်နှံတဲ့ ဓလေ့ကို ကျင့်သုံးသူလည်း ရှိမယ်၊ ဘာပြုလို့လဲ ဆိုတော့ မသာဇရပ် ဝန်းကျင်က မြေမှာ မြှုပ်ထားတဲ့ အလောင်းသုံးလောင်းက အရိုးစု သုံးခုကို တွေ့ရလို့ ဖြစ်ပါတယ်။ တိုက်ဆောက်တဲ့ အုတ်ခဲထဲမှာ စပါးခွံတွေ တွေ့လို့ ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်းမှာ နေထိုင်သူတွေဟာ ဆည်ရေသောက် စပါးစိုက်ပြီး ဆန်စားတယ်လို့ ပြောချင်ပါတယ်။ သူတို့ သုံးစွဲတဲ့ အိုးတွေမှာလည်း စက်ထွင်းအိုးတွေ ဖြစ်ပြီး အများကြီး ချောမွတ် ကောင်းမွန်နေတဲ့ အပြင် ကောင်းကောင်းကျက်အောင် ဖုတ်ထားတဲ့ အဆင့်မြင့် အိုးတွေ ဖြစ်တယ်။ အိုးပုံသဏ္ဌာန် အမျိုးမျိုး တွေ့ပါတယ်။ အိုးမှာ ရေးသား ခပ်နှိပ်ထားတဲ့ ပန်းတွေကလည်း ကောင်းမွန်လှပါတယ်။ အိုးပေါ်မှာ တလိမ့်တလုံးနဲ့ ရုပ်ပုံဖော်တဲ့ ပညာကို တတ်ကြပြီလို့၊ ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်းက အိုးထိမ်းသည်တွေဟာ အိုးလုပ်တဲ့ ပညာမှာ အများကြီး ရှေ့တန်း ရောက်နေပြီလို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။ အိမ်ရဲ့တံခါးမမှာ တံခါးရွက်ကို လှည့်ဖို့ သံကွင်းကို သုံးတယ်၊ ပန်းဖော်ထားတဲ့ သံမှိုကြီးတွေကို သုံးတယ်၊ သံပြားနဲ့ အကွက်ဖော်တယ်။ ဒါကြောင့် သံကို ကောင်းကောင်း အသုံးချတတ်တဲ့ လူတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ အလှဆင် ပုတီးစေ့တွေ၊ နားတောင်း၊ လက်ကောက်တွေ၊ ကလေးကစားစရာ ရှပ်ဒိုးတွေ၊ တိရစ္ဆာန်ရုပ်တွေ၊ အလေးအဖြစ် အသုံးပြုတဲ့ ကြေးတုံးတွေ တွေ့တယ်။ ရွှံ့နဲ့လုပ်တဲ့ နာမည် တံဆိပ်တုံး တခုကိုလည်း တွေ့ပါတယ်။ တံဆိပ်တုံးမှာ ရေးတဲ့ စာအရ ဒီတံဆိပ်ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံက သွင်းယူလာဟန် ရှိတယ်လို့ ဆိုချင်ပါတယ်။ ဒီတံဆိပ်တုံးတွေက လွဲလို့ တခြား အက္ခရာတင် မှတ်တမ်း တခုမျှ မတွေ့ရပါ။ သရေခေတ္တရာလို ပျူတွေ နေထိုင်တဲ့ နေရာတွေမှာ ပျူကျောက်စာတွေ တွေ့ရတတ်ပေမယ့် ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်းမှာ ဘယ်နေရာမှာမှ ကျောက်စာ မတွေ့ပါ။ ကျောက်တုံးနဲ့ မြေပြားမှာ ထုလုပ်တဲ့ အရုပ်တွေက ခေတ်ဟောင်း လက်ရာတွေဖြစ်ပြီး အင်္ဂတေနဲ့ လုပ်တဲ့ အရုပ်တွေက ခေတ်နှောင်း လက်ရာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုးကွယ် ယုံကြည်မှုနဲ့ ဆိုင်တဲ့ ရုပ်တု တခုမျှ မတွေ့ပါ။ ဒါပေမဲ့ ကိုးကွယ် ယုံကြည်မှု မရှိတဲ့ လူမျိုးလို့ မပြောနိုင်ပါ။ အိုးတွေမှာ အလှပုံဖော်တဲ့ အကွက်ငယ်တွေမှာ သိရိဝဈ၊ ကလသာ၊ [[ကိတ္တိမုခ]] စတဲ့ ပုံတွေကို တွေ့ရတဲ့ အတွက် ဟိန္ဒူ အယူအဆ ရှိလိမ့်မယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ ကိုးကွယ် ယုံကြည်မှု ဆိုင်ရာ တံဆိပ် လက္ခဏာတွေ ပါတဲ့ ဒင်္ဂါး အနည်းငယ် တွေ့ပါတယ်။ တွေ့ရှိတဲ့ ဒင်္ဂါးကို ကြည့်ပြီး ဟိန္ဒူ အယူဝါဒ ဆန်တယ် ပြောနိုင်ပါတယ်။ နိဂုံးချုပ်အားဖြင့် ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်းမှာ တိဗက် မြန်မာ အနွယ်ဝင် တစုဟာ ခရစ်မပေါ်မီ ၂ ရာစုနှစ်လောက်က စပြီး နေထိုင်ခဲ့တယ်။ ဓလေ့ အဆင့်မြင့်တယ်၊ ပျူ (သို့) ပျူနဲ့ ဓလေ့တူသူတွေ ရှိသလို မတူသူတွေလည်း တွဲဖက်ပြီး နေတယ်။ ဂျွမ်းလူမျိုးတွေ ခရစ် ၂ ရာစုနှစ်လောက်က လာရောက် တိုက်ခိုက်လို့ မြို့တကြိမ် ပျက်စီးဖူးတယ်။ မွန်လူမျိုးတွေက မြို့ကို ပြန်ပြီး ထူထောင်တယ်။ ခရစ် ၅ ရာစုနှစ်နဲ့ ခရစ် ၉ ရာစုနှစ် အတွင်းမှာ ပထမ မြန်မာနိုင်ငံတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့တဲ့ သရေခေတ္တရာ ပျူတွေက ခရစ် ၅ ရာစုနှစ်က နောက်ဆုံး ဖျက်ဆီးခဲ့တယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်းက အိုးတွေရဲ့ ပုံသဏ္ဌာန်နဲ့ ချောမွေ့ ကောင်းမွန်တဲ့ အရည်အချင်းကို ကြည့်ပြီး မြို့နေလူတွေရဲ့ ဓလေ့ အဆင့်မြင့်တယ်။ သေဆုံးသူရဲ့ အလောင်းကို မြေမြှုပ်တဲ့ ဓလေ့ရှိသူ တစု၊ မီးသင်္ဂြိုဟ်တဲ့ ဓလေ့ရှိသူ တစု ယှဉ်တွဲ နေထိုင်ကြတယ်လို့ သိရတယ်။<ref>{{cite book |author=ဒေါက်တာ သန်းထွန်း |title=မြန်မာ့ သမိုင်းပုံ' Myanmar History Told in Picture |date=၂၀၀၄ ခု၊ ဇူလိုင်လ |publisher=မုံရွေး စာအုပ်တိုက် |edition=ပထမအကြိမ်}}</ref> == ကိုးကား == <references /> {{မြန်မာနိုင်ငံ မင်းဆက်များ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှေးဟောင်းမြို့များ]] [[Category:ပျူခေတ်]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ]] [[Category:မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] [[ကဏ္ဍ:ပျူမြို့ဟောင်းများ]] bi9q3zslhlpwth8aryrl5pra6zyu2yj 0 18849 1042212 1042060 2026-07-06T09:32:02Z ~2026-29607-70 142765 တရားဝင္ျဖတ္သိမ္းလိုက္သည္ 1042212 wikitext text/x-wiki <ref>{{Cite web |title= |url=}}</ref>တရာဝင္ျဖတ္သိမ္းလိုက္သည္ dpo9xyar4vlurxv82ivnnkf8xasdvsq 1042213 1042212 2026-07-06T09:32:24Z USSR-Slav 117260 [[Special:Contributions/~2026-29607-70|~2026-29607-70]] ([[User talk:~2026-29607-70|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည် 1042060 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]](ငြိမ်း) | name = မင်းအောင်လှိုင် | image = President Min Aung Hlaing 2026 (cropped).jpg |caption = သမ္မတ မင်းအောင်လှိုင် (၂၀၂၆) |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|ဧကာဒသမမြောက်]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]] |term_start1= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |vicepresident1 = [[ညိုစော|ညိုစော]] <br> [[နန်းနီနီအေး|နန်းနီနီအေး]] |predecessor1= [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] |successor1 = | office2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] | status2 = ယာယီ (တာဝန်) | predecessor2 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) | successor2 = ''ကိုယ်တိုင်'' | president2 = | primeminister2 = ''ကိုယ်တိုင်'' <small>(၂၀၂၄-၂၀၂၅)</small> <br> [[ညိုစော]] <small>(၂၀၂၅-၂၀၂၆)</small> | term_start2 = ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ | term_end2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | office3 = [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်| နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] <br>ဥက္ကဋ္ဌ | predecessor3 = ''ကော်မရှင်စတင်'' | successor3 = ''ကော်မရှင် ဖျက်သိမ်း'' |appointer3= ''ကိုယ်တိုင်'' | deputy3 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | president3 = ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်) | termstart3 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | termend3 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | office4 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]<ref>{{cite web|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ်(၉/၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်|url=http://www.dsinfo.org/node/957|website=|access-date=|language=|date=2 February 2021|accessdate=2 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131316/http://dsinfo.org/node/957}}</ref> | predecessor4 = ''ကောင်စီစတင်'' | successor4 =''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' | deputy4 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | president4 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) <br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်) | termstart4 = ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | termend4 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | office5 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း|၁၂ ဦးမြောက်]]<!--ဝန်ကြီးချုပ်အမည်ဖြင့် ရာထူးယူခဲ့သူများကိုသာ ထည့်တွက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။--> [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]<ref>{{Cite news |url=http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm |title=Myanmar forms caretaker government: State Administration Council |accessdate=2 August 2021 |archivedate=19 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219074722/http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm }}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/|title=Myanmar army ruler takes prime minister role, again pledges elections|accessdate=2 August 2021|archivedate=1 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210801191831/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/}}</ref> | president5 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ)<br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်) | predecessor5 = [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးသိန်းစိန်]] (နအဖအစိုးရ) | successor5 = [[ညိုစော|ဦးညိုစော]] | deputy5 = {{list collapsed|title=''စာရင်း''| *[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] *[[တင်အောင်စန်း]] *[[မြထွန်းဦး]] *[[မောင်မောင်အေး]] *[[ဝင်းရှိန်]] *[[သန်းဆွေ]] }} | term_start5 = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ | term_end5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | office6 = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | predecessor6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သန်းရွှေ]] | successor6 = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] | president6 =ဦး[[သိန်းစိန်]] <br> ဦး[[ထင်ကျော်]] <br> ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] <br> ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) <br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်) | deputy6 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | termstart6 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ | termend6 = ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | party = | birth_date = {{birth date and age|1956|7|3|df=y}} | birth_place = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] ၊ [[မင်းဘူးမြို့]] | death_date = | death_place = | nationality = [[ထားဝယ်လူမျိုး]] | parents = ပန်းချီဦးခင်လှိုင်(ထားဝယ်)<ref>{{cite web |title=သီတဂူဆရာတော် ရေစက်ချအနုမောဒနာတရားဟောကြားချီးမြှင့်ခြင်း |url=https://thesitagu.org/index.php/academics/yangon/970-2020-01-27-03-08-48 |website=thesitagu.org |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀}}</ref>၊ ဒေါ်လှမူ(ထားဝယ်)<ref name="cincds">{{cite web |title=တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ Politic မဂ္ဂဇင်းတို့၏ မေးမြန်းဖြေကြားမှုများကို Politic မဂ္ဂဇင်း၌ ထည့်သွင်းဖော်ပြ |url=https://cincds.gov.mm/node/8613?d=1 |website=cincds.gov.mm |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၀}}</ref> | spouse = ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]] | children = [[အောင်ပြည့်စုံ]]<br/>[[ခင်သီရိသက်မွန်]] | alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ([[LL.B]])<br/>[[စစ်တက္ကသိုလ်]] | website = {{url|www.seniorgeneralminaunghlaing.com.mm}} | nickname = | allegiance = {{flag|Myanmar}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၁၉၇၄–၂၀၂၆ | rank = [[File:Senior General.gif|15px]] [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] | unit = | commands = {{flagicon image|Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် | battles = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | awards = {{unbulleted list | [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]] | [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]] | [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Honorary Malaysian Armed Forces Order for Valour (First Degree)]] | [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Gallant Commander of Malaysian Armed Forces]] | Knight Grand Cross First Class of the Most Exalted [[ဆင်ဖြူတော်ဝင်သူရဲကောင်းဘွဲ့တံဆိပ်]] }} | ethnicity = |honorific prefix=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] (ငြိမ်း) <br>[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]]<br>ဦး |military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၄၂၃၂}}[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]] '''ဦးမင်းအောင်လှိုင်'''([[၃ ဇူလိုင်]] [[၁၉၅၆]] မွေးဖွား)သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]]ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ၁၀ ဦးမြောက် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-03 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သမ္မတအိပ်မက်ပြည့်ဝ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/czrey4p725jt |access-date=2026-04-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၊ [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]တွင်လည်း ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် မိမိကိုယ်တိုင် ခန့်အပ်ကာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]၏ အစိုးရအကြီးအကဲအဖြစ် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာနှင့် ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဥပဒေပြုရေးအာဏာတို့ကို ကိုယ်တိုင်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Min Aung Hlaing elected Myanmar president despite international criticism |url=https://asia.nikkei.com/spotlight/myanmar-crisis/min-aung-hlaing-elected-myanmar-president-despite-international-criticism |access-date=2026-04-03 |website=Nikkei Asia |language=en}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]]မှ ကျန်းမာရေးမကောင်းတော့သဖြင့် ယာယီသမ္မတ တာဝန်များကို လက်လွှဲပေးခဲ့ရာ  ထိုနေ့မှာပင် သူသည် ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ရယူသူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>ယာယီသမ္မတရာထူးအားယူ</ref>၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး က ဒုတိယသမ္မတလောင်းတစ်ဦးအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး၊မတ်လ ၃၁ရက်တွင် အဆိုပါအစုအဖွဲ့၏ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]တွင် မဲအများဆုံးဖြင့် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ပထမနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81258 |access-date=2026-03-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>ဧပြီလ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] က ဒုတိယ သမ္မတသုံးဦးအနက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ကို ထောက်ခံမဲ ၄၂၉ ၊ ဦးညိုစော ကို ၁၂၆မဲ နှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေး ကို ၂၆ မဲဖြင့် သမ္မတမဲပေးရွေးချယ်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ၁၁ ဦးမြောက်သမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ရွေးချယ်တင်မြှောက် |url=https://news-eleven.com/article/310989 |access-date=2026-04-03 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> သူသည် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် လက်ခံခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် အနားယူခဲ့သည်။ သူသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးဆောင်သော အဖွဲ့ဝင် (၁၁) ဦးပါဝင်သည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf |access-date=5 November 2019 |archive-date=16 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190816065930/http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf }}</ref> ယခင်က [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ရေ၊လေ)]] ဖြစ်သည်။<ref>https://www.irrawaddy.com/news/burma/min-aung-hlaing-appointed-vice-senior-general.html</ref>ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ [[ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှု]]အတွက် အဓိကတာဝန်ရှိသူအဖြစ် စွပ်စွဲခံထားရသည်။ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒတွင် သူသည် [[အာဆီယံ]]၏လွှမ်းမိုးမှုကို တွန်းလှန်ပြီး [[ရုရှားနိုင်ငံ]]၊[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]တို့အပေါ် ပိုမိုအားကိုးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=China, Russia, India enabling Myanmar’s military rule: Report |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=2 November 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207033107/https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report }}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar warns ASEAN that pressure would be counterproductive |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=28 October 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207051251/https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading }}</ref> သူ၏ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများနှင့် အကျင့်ပျက်ခြစားမှု စွပ်စွဲချက်များကြောင့် နိုင်ငံတကာ၏ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများ ဆက်တိုက်ချမှတ်ခံခဲ့ရလျက်ရှိသည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် [[ဒီမိုကရေစီ|ဒီမိုကရေစီ အညွှန်းကိန်း]]၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များအရ သူ၏လက်‌ထက်မြန်မာနိုင်ငံသည် အာဖဂန်နစ္စတန်ပြီးလျှင် ဒုတိယအာဏာရှင်အဆန်ဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Ranked Second-Least Democratic Nation in World |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-ranked-second-least-democratic-nation-in-world.html |access-date=7 February 2023 |work=[[The Irrawaddy]] |date=10 February 2022}}</ref> ၂၀၂၃ ဧပြီလ ၁၃ တွင် [[တိုင်းစ်|တိုင်းမ်စ်]]မဂ္ဂဇင်းမှ သူ့အား "၂၀၂၃ ခုနှစ်၏ ဩဇာအရှိဆုံး လူပုဂ္ဂိုလ် ၁၀၀" ထဲတွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး "နိုင်ငံကိုအပယ်ခံဘဝသို့ ရောက်စေခဲ့သည်" ဟူ၍ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{cite web |last1=Campbell |first1=Joshua |title=Min Aung Hlaing |url=https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ |website=The 100 Most Influential People of 2023 |publisher=[[တိုင်းစ်|TIME]] |access-date=16 April 2023 |date=13 April 2023 |quote=Min Aung Hlaing has returned Myanmar to a pariah state and made it the world’s second most authoritarian regime, per the Economist Intelligence Unit’s 2022 Democracy Index. Only Taliban-ruled Afghanistan ranked worse. |archive-date=16 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416064524/https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ }}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ ==ကိုယ်ရေးအကျဉ်း== [[File:Thai delegation with Burmese SPDC.jpg|thumb|၂၀၁၀ပြည့်နှစ်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေက ထိုင်းနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် [[အဘီစစ် ဝိဇ္ဇာဇီဝ]]အား လက်ခံတွေ့ဆုံရာ ထိုစဉ်ကညှိကွပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ဘေးတွင်တွေ့ရစဉ်]] ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် (ကြည်း ၁၄၂၃၂)<ref>{{cite web|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ပြန်လည်အတည်ပြုခန့်အပ်ခြင်း|url=https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf|accessdate=16 June 2021|archivedate=24 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210624195531/https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf}}</ref> ကို ခရစ်နှစ် ၁၉၅၅-ခုနှစ်တွင် အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်သည့် ဖခင်တာဝန်ကျရာ[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မင်းဘူးမြို့]]တွင် မွေးဖွားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/popularnewsjournal/videos/361626864949685 |title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် နှင့် Popular News အင်တာဗျူး|work=Popular News Journal|access-date=၁၃ ဇွန် ၂၀၂၃ |date= ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ }}</ref> ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးသောင်းလှိုင်(ခေါ်) ဦးခင်လှိုင်မှာ အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်ပြီး ပန်းချီဆရာတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ပါးစလုံးသည် ထားဝယ်ဇာတိဖြစ်ကြပြီး [[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]လူမျိုးများဖြစ်သည်။<ref name="cincds"/> ၁၉၆၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၆ ခုနှစ်အထိ မန္တလေးမြို့၊ ၁၉၆၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်မြို့တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး<ref name="cincds" /> ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို [[အ.ထ.က(၁)လသာ]] (Central) ကျောင်းမှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သစ်နှင့် အမေရိကန် မြန်မာ တပ်မတော်နှစ်ရပ် ဆက်ဆံရေး - အပိုင်း (၁) |url=http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html |access-date=6 September 2014 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305092756/http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html }}</ref> ၁၉၇၃-၇၄ ခုနှစ်တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ဥပဒေပညာ တက်ရောက်သင်ကြားရင်း ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် [[စစ်တက္ကသိုလ်]] ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အပတ်စဉ် (၁၉) ဝင်ခွင့်ရရှိခဲ့ရာ [[ပြင်ဦးလွင်မြို့]]ရှိ [[စစ်တက္ကသိုလ်]]သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး သိပ္ပံဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ မဟာဝိဇ္ဇာ(ကာကွယ်ရေး)ဘွဲ့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ အရာရှိငယ်ဘဝတွင် မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် အမှတ်(၈၆) ခြေလျင်တပ်ရင်းတွင် ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။ (အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း တပ်ရင်းမှူး၊ အမှတ်(၃၃) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်တွင် စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း)နှင့် နည်းဗျူဟာမှူး တာဝန်များ၊ အမှတ်(၄၄) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် တပ်မမှူး၊ စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီး၊ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့် တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး တာဝန်များအပြင် အမှတ်(၂) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးတာဝန်ကိုပါ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကာလတွင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] ဖြစ်လာပြီး ၂၀၁၁ မတ် ၃၁ မှ စတင်ကာ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် စတင်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ==တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်== ===၂၀၁၁-၂၀၁၆ : ပြည်ထောင်စုကြံခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီအစိုးရ ကာလ=== ၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် [[နအဖ]]အစိုးရမှ [[ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ|ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ]]အသစ်ထံ တရားဝင် အာဏာလွှဲပြောင်းပေးအပ်ချိန်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်မှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာသည်။ သူသည် သူ့ထက် ပို၍ဝါကြီးသောသူများကို ကျော်ဖြတ်၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=":6">{{Cite web |date=12 January 2021 |title=Could Min Aung Hlaing's retirement break the political deadlock? |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ |access-date= |website=Frontier Myanmar |language=en-US |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130143558/https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ }}</ref>တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာချိန်တွင် သူသည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဖြစ်သူ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]သည်လည်း ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။ ၎င်းတိုကို ခန့်အပ်ကြောင်းကို တရားဝင် လူသိရှင်ကြား ကြေညာခဲ့ခြင်းမရှိပဲ ထိုနေ့က လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကျင်းပမှသာ တရားဝင်သိရှိခဲ့ကြရသည်။<ref name="mmsp">{{Cite web|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323623508558&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews|title=အစိုးရသစ်ကို အာဏာလွှဲအပ် လိုက်ပြီ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084210/https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323623508558&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews}}</ref> ၂၀၁၂ခုနှစ် (၆၇)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့အကြောင်း သတင်းများတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ဖြင့်သာ ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-03-28.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၂)}}</ref>ဧပြီလ (၃)ရက်​နေ့တွင် ထုတ်​ဝေ​သော နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာတွင် ဖော်ပြထားသော သတင်း၌ [[အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး]]တက်ရောက်ရန် ထွက်ခွာသွားသော နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ဦးသိန်းစိန်]]ကို လေဆိပ်၌လိုက်ပါ ပို့ဆောင်သူများစာရင်းတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟု ပါရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-04-03.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၃.၄.၂၀၁၂)}}</ref> ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="David">David Paquette, [http://www.irrawaddy.org/archives/1890 "Min Aung Hlaing Appointed Vice-Senior General"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150724081319/http://www.irrawaddy.org/archives/1890 |date=24 July 2015 }}, ''The Irrawaddy'', 3 April 2012.</ref> ၂၀၁၃ခုနှစ် မတ်လ (၂၄)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးမှ ကျင်းပသော ဆွမ်းကပ်လှူပွဲသို့ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]] တက်ရောက်ခဲ့ရာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ရာထူးအဆင့်အတန်းကို ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-25.pdf|title=​ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၅.၃.၂၀၁၃)}}</ref> မတ်လ (၂၇) ရက်နေ့ (၆၈)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့ မိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင်မူ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ အမြင့်ဆုံးတိုးမြှင့်နိုင်သည့် အဆင့်ဖြစ်သော [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] အဆင့်ကို ရယူခဲ့သည်။ ထို့အတူ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုလည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အဆင့်ဖြင့် ပြောင်း၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-28-red.pdf|title=​ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၃)}}</ref> ၎င်းအကြောင်းများကို တရားဝင်ထုတ်ဖော်ကြေညာခြင်းမရှိသဖြင့် ရက်စွဲအတိအကျကို မသိရဘဲ [[တပ်မတော်နေ့]] တွင် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်ဟုသာ ခန့်မှန်းကြသည်။ ၂၀၁၁ မှ ၂၀၁၆အတွင်း အစိုးရနှင့် တပ်မတော်သည် ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်ခဲ့သည်။ အစိုးရပိုင်းမှ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအငြိမ်းစားဖြစ်သူ သမ္မတဦးသိန်းစိန်သည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးထက် ဝါပိုရင့်သူ ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ဤကာလအတွင်း နိုင်ငံရေးတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမရှိပဲ တပ်မ​တော်ပိုင်းတွင်သာ အားစိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ]]အတွင်း [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးသိန်းစိန်နှင့် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရဦးရွှေမန်း]]တို့ အားပြိုင်ရာတွင် ဦးသိန်းစိန်ဘက်မှ ရပ်တည်ခဲ့သည်။<ref name="wnf">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/|title=What next for Senior General Min Aung Hlaing?|access-date=23 September 2021|archive-date=21 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200921125550/https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/}}</ref> [[File:The Commander-in-Chief of Defence Services of the Republic of the Union of Myanmar, General Min Aung Hlaing calls on the Chairman Chief of Staff Committee and Chief of Naval Staff, Admiral Nirmal Verma, in New Delhi.jpg|thumb|၂၀၁၂ခုနှစ်က​ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရစဉ်]] ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် အသက်(၆၀)ပြည့်ရန် နီးကပ်လာချိန်တွင် ၂၀၁၄ ခုနှစ်၌ ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၄/၂၀၁၄အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တို့၏ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်သော အသက်ကို ၆၅နှစ်အထိ တိုးမြှင့်လိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။<ref name="kakana">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2016/07/20/118781.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တို့ အသက် ၆၅ နှစ်ထိ တာဝန်ထမ်းနိုင်ပြီး စစ်အရာရှိများ၏ တာဝန် သက်တမ်း ကန့်သတ်ဟုဆို}}</ref> သို့ရာတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖေါ်ဝါရီ၌ အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် အသက် ၆၅ နှစ် ပြည့်ခဲ့သော်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်ကို ယခုအချိန်ထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ ===၂၀၁၆-၂၀၂၁ : အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ ကာလ === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]]ပြီးနောက် ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] ဦးဆောင်သော [[ဦးထင်ကျော်အစိုးရ]] တက်လာခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ထိုအစိုးရလက်ထက်တွင်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ဆက်လက် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ [[File:President Duterte Meets Myanmar President U Htin Kiaw, Minister For Foreign Affairs Aung San Suu Kyi, Commander-in-Chief Min Aung Hlaing and Myanmar-based Filipino Companies 08.jpg|thumb|၂၀၁၇ခုနှစ်က​တွေ့ရ​သော ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနှင့် ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတ [[ရော်ဒရီဂို ဒူတာတေး]]]] ၂၀၁၇ခုနှစ်အတွင်း အေအာအက်စ်အေ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့၏ ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်မှုကို မြန်မာလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက ပြန်လည်တုံ့ပြန်ကြရာ ဒုက္ခသည် ၇သိန်းကျော် ဘင်္ဂလားဒေရှ့်နိုင်ငံအတွင်း ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြသည်။ ရခိုင်အရေးနှင့် ပက်သက်သက်၍ သူ့အား အမေရိကန်အပါအဝင် နိုင်ငံတကာမှ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ခဲ့ရာ သူ့အနေဖြင့် ဥပဒေများအတိုင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ နိုင်ငံတကာက ယခုလို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းကို လက်မခံဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="retire"/> အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ သက်တမ်းကြာရှည်လာသည်နှင့်အမျှ [[တပ်မတော်]]နှင့် [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့|အစိုးရ]]အကြား ပွတ်တိုက်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။၂၁ ရာစုပင်လုံညီလာခံ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားတစ်ခုတွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားရာ အချို့နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများသည် ၁၉၅၅ခုနှစ်က [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗကပ]]၏ [[ဖဆပလ|ဖဆပလအစိုးရ]]အား ပြုလုပ်ခဲ့သကဲ့သို့ ယခုအခါတွင် ဖဆပလနေရာ၌ တပ်မတော်ကို အစားထိုးနေကြောင်း၊ "ဆိတ်ခေါင်းချိတ်ပြီး ခွေးသားရောင်းဖို့ မကြိုးစားပါနဲ့" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="wheremah">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%B0%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-2/|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဘယ်လမ်းကို ရွေးချယ်မလဲ}}</ref><ref name="speech">{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ-(၂၁)ရာစုပင်လုံ စတုတ္ထအစည်းအဝေးတွင် ပြောကြားသည့် နှုတ်ခွန်းဆက်အမှာစကား|access-date=13 January 2022|archive-date=13 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220113071811/https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn}}</ref>လက်ရှိပြည်တွင်းစစ်ကို တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအကြား ပဋိပက္ခအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အစိုးရက ကြားဝင်ဖျန်ဖြေသူအဖြစ် ပုံမဖော်ရန်၊ တပ်မတော်ကိုသာ အပြစ်ပုံမချရန် ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="wnf"/>ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ပက်သက်၍ အစိုးရ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို တပ်မတော်မှ လူသိရှင်ကြား ဝေဖန်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်ဘက်မှ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့မှ ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]နှင့် အစိုးရဘက်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦး[[ဇော်ဌေး]]တို့သည် ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ သဘောထားများကို ပြောကြားရာတွင် မကြာခဏ တင်းမာမှုများရှိခဲ့သည်။ဥပမာ- တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်ကိစ္စနှင့် ၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲအပြီးများတွင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်းက ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဦး[[ဖြိုးမင်းသိန်း]]က ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဆင့်သာဖြစ်ကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော်ဘက်မှ နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ ထုတ်ပြန်သည့် [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အဆင့် (၈)ဖြစ်ကာ ပြည်ထောင်စုအဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဟု ပြန်လည်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="vpmah">{{Cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဒုတိယသမ္မတအဆင့်ရှိသူဟု တပ်မတော်ထုတ်ပြန်|access-date=23 September 2021|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113084838/https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html}}</ref> ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာ ၄ ရက်နေ့တွင် [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်]] သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ရည်ညွှန်းကာ နိုင်ငံဝန်ထမ်းများသည် ပါတီနိုင်ငံရေး ကင်းရှင်းရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် သာမန်ဝန်ထမ်းမဟုတ်ဘဲ အမျိုးသားနိုင်ငံရေးကဏ္ဍတွင် ဦးဆောင်သူဖြစ်သဖြင့် ၎င်း၏တာဝန်အပေါ် လေးစားအသိအမှတ်ပြုရန် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းကဏ္ဍတွင် လုပ်ပိုင်ခွင့်များ၊ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် ပါဝင်မှု၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေစတင်ရာ အမျိုးသားညီလာခံများတွင် ချမှတ်သည့် အခြေခံမူများနှင့် အသေးစိတ်အခြေခံရမည့် မူများစာအုပ်အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ရာတွင် မှီငြမ်းပြုနိုင်ရေးအတွက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ]]အဆင့် သတ်မှတ်သည်ဟု အခြေခံမူ သတ်မှတ်ခဲ့သဖြင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံဝန်ထမ်းမဟုတ်သည့် အမျိုးသားနိုင်ငံရေးအဆင့်အတန်းကို သတ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref name="vpmah"/> အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အစိုးရများ သက်တမ်းတွင် ကာလုံဟုခေါ်သော [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]ကို တစ်ကြိမ်မျှမခေါ်ခဲ့ပေ။<ref name="retire">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2020/11/20/233687.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အနားယူ မယူ}}</ref> ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်းတွင် နှစ်​ပေါင်း (၄၀)​ကျော်ကြာ အုပ်ချုပ်ရေး အတွေ့အကြုံများစွာရှိကြောင်း၊ ထိုအတွေ့အကြုံများကို လက်တွေ့ အသုံးချရန် အသင့်ရှိကြောင်း အမြဲပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="40yrsservice">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-53204574?xtor=AL-73-%5Bpartner%5D-%5Bkhaosod.co.th%5D-%5Blink%5D-%5Bburmese%5D-%5Bbizdev%5D-%5Bisapi%5D|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်-"အုပ်ချုပ်ရေးအတွေ့ အကြုံ ကျွန်တော့်မှာ အများကြီးရှိတယ်"}}</ref>နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းတစ်ခုတွင် သူ့အနေဖြင့် လက်ရှိရာထူးထက် ပို၍မြင့်သော တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲမစမီတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီ (၃၄)ခုတို့ တွေ့ဆုံခဲ့ရာ ပါတီအချို့မှ လက်ရှိရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှာ ဘက်လိုက်နေကြောင်း၊ လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲမဖြစ်နိုင်ကြောင်းနှင့် တပ်မတော်မှ အာဏာရယူပြီး ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပေးစေလိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="wnf"/> ရွေးကောက်ပွဲအပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသည် အတင်းမာဆုံးအခြေအနေဖြစ်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်မှ ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပက်သက်၍ တောက်လျှောက်ပြောဆိုလာခဲ့ပြီး အစိုးရနှင့် ​ရွေး​ကောက်ပွဲ​ကော်မရှင်အား တောင်းဆိုမှုများ ရှိလာခဲ့သည်။ သို့သော် အစိုးရမှ တရားဝင် ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့က [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ နည်းပြအရာရှိများနှင့် သင်တန်းသားများကို တွေ့ဆုံရာ တချို့မှာ ဥပဒေကို လိုရာဆွဲ၍ လုပ်နေသဖြင့် အကျိုးထက် အဆိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း၊ ဥပဒေကို မလိုက်နာပါက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ဖျက်ပစ်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တပ်မတော်၏ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]က တပ်မတော်အနေဖြင့် အာဏာမသိမ်းဘူးဟု မှတ်ယူ၍မရကြောင်း ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။<ref name="sanda">{{Cite web|url=https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/sithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief/5758387.html?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fsithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief%2F5758387.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ဆန္ဒအစစ်အမှန် ဘာဖြစ်မလဲ|access-date=23 September 2021|archive-date=27 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230227130033/https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/sithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief/5758387.html?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fsithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief%2F5758387.html|url-status=dead}}</ref>ဇန်နဝါရီလ ၂၈ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်း၏သဘောထားကို နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ထံ စာရေးသား ပေးပို့ခဲ့သည်ဟု သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထိုစာတွင် မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုများကို ပြန်၍စစ်ဆေးပေးရန်နှင့် တတိယအကြိမ်လွှတ်တော်များအား သမ္မတ၏အာဏာဖြင့် ဆိုင်းငံ့ပေးရန်တို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ထံသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပေးပို့ခဲ့တဲ့စာ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084611/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html}}</ref> ထိုရက်ပိုင်းအတွင်း မြို့ကြီးအချို့၌ တပ်မတော်၏ သံချပ်ကာယာဉ်များ လှည့်လည်သွားလာမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ (၁)ရက်နေ့ နံနက်အစောပိုင်းတွင် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။ ထို့နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ အမိန့်အမှတ် ၁/၂၀၂၁အရ အာဏာသုံးရပ်ကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထံ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် သမ္မတအနေဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို အာဏာ (၃) ရပ်လွှဲပြောင်းပေးနိုင်သည်ဆိုသည့်ပုဒ်မ ပါဝင်သည်။ သို့သော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် နှင့် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်၏ ဥက္ကဋ္ဌများကို ဖမ်းဆီးအကျယ်ချုပ်ထားရှိကာ မတရားသဖြင့် ဒုသမ္မတ(၁) ဦးမြင့်ဆွေအား ယာယီသမ္မတ အနေဖြင့် သူ့ထံ အာဏာလွှဲပြောင်းစေခဲ့သည်။ ထိုအချက်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ကွဲလွဲကာ အာဏာသိမ်းမှုကို တရားဝင်သယောင်ယောင် လုပ်ဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ===၂၀၂၁ မှ ၂၀၂၆: စစ်အာဏာသိမ်းခြင်း === ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် အာဏာ(၃)ရပ်ကို ချုပ်ကိုင်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂)ရက်နေ့မှစတင်ကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် ဆောင်ရွက်ကာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ယာယီသမ္မတ ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]မှာ အစည်းအဝေးပွဲတစ်ခုတွင်သာ တွေ့ခဲ့ရပြီး လူမြင်ကွင်းမှ ပျောက်သွားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းအလုံးစုံကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်မှ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref name="mal">{{Cite news|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အာဏာကစားပွဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-57432310.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16252286593180&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-57432310}}</ref>အာဏာသိမ်းခြင်းအတွက် အချို့နိုင်ငံများမှ စိုးရိမ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး အချို့နိုင်ငံများက ဖမ်းဆီးထားသူများကို လွှတ်ပေးရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ မြန်မာပြည်အရေးနှင့် အာဆီယံခေါင်းဆောင်များအကြား အရေးပေါ်အစည်းအဝေးတစ်ရပ်ကို အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၌ ကျင်းပခဲ့ရာ ထိုပွဲသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ အာဏာသိမ်းပိုက်ပြီးနောက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ပထမဆုံးသော ပြည်ပခရီးစဉ်ဖြစ်သည်။<ref name="asean">{{Cite news|title=Asean leaders agree 5-point plan for Myanmar|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar|accessdate=23 September 2021|archivedate=1 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210501020903/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar}}</ref> [[File:2021 Special ASEAN Summit on Myanmar's coup d'état (2).jpg|thumb|၂၀၂၁ ဧပြီ ၂၄ရက်​နေ့တွင် ကျင်းပသော အာဆီယံခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေး]] ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ (၁)ရက်နေ့တွင် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]အဖြစ် ပြောင်း၍ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်ကိုပါ ပူးတွဲရယူခဲ့သည်။<ref name="cgov2"/> အိမ်စောင့်အစိုးရအနေဖြင့် ၂၀၂၃ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ တာဝန်ယူမည်ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၃ခုနှစ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ ပြန်လည်ကျင်းပပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="cgov2">{{Cite news|title=အိမ်စောင့်အစိုးရပြောင်းတာ ဘာထူးခြားသွားလဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-58076614.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323943293539&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-58076614}}</ref>၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဦးဆောင်သော အိမ်စောင့်အစိုးရနှင့် ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သော [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]တို့သည် နိုင်ငံတကာ မျက်နှာစာတွင် အသိအမှတ်ပြုခံရရေး ကြိုးစားခဲ့ရသည်။။<ref>{{Cite news|title=ကုလသမဂ္ဂမှာ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ဘယ်သူဖြစ်လာမလဲ|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323948539993&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html|accessdate=23 September 2021|archivedate=19 February 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219084743/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323948539993&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html}}</ref> လက်ရှိတွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]] ကိုမူ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ချက်နိုင်ငံ၊တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဥရောပသမဂ္ဂ စသည်တို့က မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အစိုးရ အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားပြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]] ကို တရားဝင်အစိုးရဟု မည်သည့်နိုင်ငံကမျှ အသိအမှတ်ပြု ထုတ်ဖော်‌ပြောဆိုထားခြင်းမရှိပေ။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":4">{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-11/63-2022_0.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆၃/၂၀၂၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်ခြင်း|work=sacoffice.gov|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၂}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] ကျန်းမာရေးမကောင်းသည့်အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ၎င်းအား ယာယီသမ္မတ တာဝန်အား လွှဲအပ်ရာ သူသည် ထိုနေ့မှာပင် ယာယီသမ္မတ ဖြစ်လာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno|title=ယာယီသမ္မတနဲ့ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာမေးခွန်းများ|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|archive-date=31 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240731114512/https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno}}</ref> ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ]] နှင့် မကိုက်ညီကြောင်း ဝေဖန်ချက်များရှိခဲ့သော်လည်း ဥပဒေနှင့် ညီသည်ဟု စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း]] က တုံ့ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7711192.html|title=ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူတာ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ညီတယ်လို့ စစ်ကောင်စီပြောခွင့် ပြောဆိုချက် ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ကွဲလွဲနေ|work=VOA Burmese|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး ကောင်စီ]] အစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄) အား ၎င်းကိုယ်တိုင် ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဖြင့် ဦးဆောင် ကျင်းပပြီး “နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးအရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာ ထားသည့် ကာလကို နောက်ထပ် ၆ လ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကြောင်း” ဆုံးဖြတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/26518?d=1|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄)ကျင်းပ|work=CINCDS Myanmar|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး (၃/၂၀၂၅) ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံကို ဆက်လက်အုပ်ချုပ်ရန် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ (ကာလုံ) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာချက်ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သော်လည်း မြို့နယ်ပေါင်း ၆၃ မြို့နယ်ကိုမူ အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးတို့ ပြန်လည်ကြေညာခဲ့ပါသည်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာများကို သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းမှူးများအား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး စစ်ခုံရုံးဖြင့် သေဒဏ်အထိ ချမှတ်နိုင်သည့် တရားစီရင်ရေးအာဏာကိုလည်း ယာယီသမ္မတတာဝန်ယူသူ မင်းအောင်လှိုင်က ခန့်အပ်ခဲ့ပါသည်။ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ၉ ခုရှိ ယင်းမြို့နယ် ၆၃ မြို့နယ်အား ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွက် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမိန့်များကို ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ပြီး နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးကို ဦး[[ညိုစော]] အား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး၊ [[ဦးညိုစောအစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအသစ်]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73051|publisher=MOI|accessdate=1 August 2025}}</ref> ဖျက်သိမ်းလိုက်သော စစ်ကောင်စီအစား [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ယူထားပြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးကို ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ပေးအပ်သည်။ <ref>{{Cite web|title=နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/niungngntteaalunkhunrenngaekhmsaayaarekeaamrng-phaicnnykhng|accessdate=2025 July 31|publisher=Myanmar Digital News}}</ref>ယခင်စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အချို့များကို ကာလုံအကြံပေးအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ပြင်ဆင်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဥပဒေပြုအာဏာကို ကာလုံကတစ်ဆင့် ပြန်လည်ကျင့်သုံးလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73140|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုင်ငံသားများ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလွတ်လပ်မှုနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလုံခြုံမှုကို ကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ|publisher=MOI|accessdate=2025-8-1}}</ref> === ကာချုပ်ရာထူးအပြောင်းအလဲ === {{main|၂၀၂၆ မြန်မာတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲ}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ ဇေယျသီရိဗိမာန်၌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်းကို ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနားဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] ထံသို့ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။ထိုနေ့မှာပင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] သမ္မတရွေးချယ်ရေးအစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်း အဖြစ် တစညပါတီမှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ နှင့်အတူ ပူးတွဲအဆိုပြုခဲ့သည်။ထိုသို့ အဆိုပြုချိန် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] ရာထူးနှင့်တွဲဖက်၍ အဆိုပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81294 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆-လက်ရှိ) == {{main|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း}} ၂၀၂၆ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ရက် တွင် ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ တင်သွင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သည် ရွေးကောက်ခံပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အစုအဖွဲ့၏ (၂၄၇ ) မဲရရှိခဲ့ပြီး၊ တစညပါတီမှ တင်သွင်းသည့် တောင်တွင်းကြီးမဲဆန္ဒနယ်မှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ ကို အနိုင်ရကာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့မှ ရွေးချယ်သော ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ၌ မဲအများဆုံးဖြင့် ဧကာဒသမမြောက် သမ္မတ အဖြစ် တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81374 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ရက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]] အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပြီး စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၊ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူများဖြစ်သည့် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယက၏ ရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81674 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ပြီးနောက် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်]]ကို အဖွဲ့ဝင် ၃၄ ဦး၊ ဝန်ကြီးဌာန (၃၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> === ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်စဉ် (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) === သမ္မတကတိသစ္စာပြုပွဲ၏ မိန့်ခွန်းတွင် [[တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်|တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်]] (NCA) လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို ဆက်လက်ဖော်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |last=News |first=K. I. C. |date=2026-04-11 |title=NCA အပစ်ရပ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေး ဆက်လက်ဖော်ဆောင်မည်ဟု စစ်ခေါင်းဆောင်ပြော |url=https://kicnews.org/2026/04/nca-%E1%80%A1%E1%80%95%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AD/ |access-date=2026-04-12 |website=ကေအိုင်စီ - KIC News |language=en-US}}</ref>၊ ဧပြီ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Central Committee ) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81695 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ ဒုတိယသမ္မတ ဦး[[ညိုစော]]က ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Working Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81697 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]]က ဦးဆောင်မည့် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (National Solidarity and Peace-making Negotiation Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81699 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>တို့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ နှစ်သစ်ကူးနှုတ်ခွန်းဆက်မိန့်ခွန်တွင် "လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းအားလုံး လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ပြီး နိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်းကတစ်ဆင့် နိုင်ငံရေးပြဿနာကို နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနဲ့ဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်သွားကြဖို့ အလေးအနက်တိုက်တွန်းသည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ အဂ္ဂမဟာ သီရိသုဓမ္မ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ နှစ်သစ်ကူးနှုတ်ခွန်းဆက် မင်္ဂလာစကား {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81790 |access-date=2026-04-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> === လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့် (၂၀၂၆-လက်ရှိ) === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်|မြန်မာသက္ကရာဇ်]] နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၄,၃၃၅ ဦးနှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၇၉ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၄,၅၁၄ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အသီးသီးရှိ အကျဉ်းထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးမှ အကျဉ်းကျခံနေရသူများကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81823 |access-date=2026-04-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> လွတ်မြောက်လာသူများထဲ၌ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများဖြစ်သော သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]၊​ ဦးဝင်းထိန်တို့အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ဦးရေ ၁၆၅ ဦးသာ ပါဝင်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာနိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကွန်ရက်က ထုတ်ပြန်သည်။​<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=ယနေ့ လွတ်ငြိမ်းခွင့်မှာ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ဦးရေ ၁၆၅ ဦးသာ ပါဝင်လာ - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%9a%e1%80%94%e1%80%b1%e1%80%b7-%e1%80%9c%e1%80%bd%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%84%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%81%e1%80%bd%e1%80%84%e1%80%b7%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}</ref> နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်[[အောင်ဆန်းစုကြည်]] အား ချမှတ်ထားသည့် ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ်အနက် (၄) နှစ်နှင့် (၆) လအား လျှော့ပေါ့ပေးခဲ့ကြောင်း ၎င်း၏ ရှေ့နေဖြစ်သူက ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ်အနက် ၄ နှစ်ခွဲ လျှော့ပေါ့ပေး - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%92%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%ba%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%86%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%85%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9b%e1%80%b2%e1%80%b7-4/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့|ကဆုန်လပြည့်နေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြင့် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁,၅၀၈ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82285 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>နှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၁ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82287 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ စုစုပေါင်း ၁,၅၁၉ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ အကျဉ်း​ထောင် အချုပ်​ထောင်အသီးသီးတွင် အကျဉ်းကျခံ​နေရသည့် အကျဉ်းသား အကျဉ်းသာသူ ၁၅၀၈ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်​ပေး |url=https://news-eleven.com/article/311564 |access-date=2026-04-30 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ဝ ရက် မတိုင်မီ ကျူးလွန်ခဲ့သော ပြစ်မှုတစ်ခုခုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းခံရပြီး အကျဉ်း ထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးတွင် ပြစ်ဒဏ်ကျခံလျက်ရှိသော အကျဉ်းသား၊ သူများကို ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ (၁) အရ ယင်းတို့ကျခံရန်ကျန်ရှိသောပြစ်ဒဏ်၏ ခြောက်ပုံတစ်ပုံကို လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82283 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ == === နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကော်စီဥက္ကဋ္ဌ (၂၀၂၁-၂၀၂၅) === နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး ရယူပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်အချို့ကို ဖိတ်ကြားခံရမှုအရ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူထားသည့် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် မင်းအောင်လှိုင်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ [[ဘန်ကောက်မြို့]]တွင် တွေ့ဆုံခဲ့သော်လည်း တရားဝင် ခရီးစဉ်တစ်ခု အနေဖြင့် ဖော်ပြ၊ ကြေညာထားခြင်း မရှိပေ။<ref>{{Cite web|url=https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B|title=အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌနှင့် စစ်ခေါင်းဆောင် ဘန်ကောက်မြို့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးနေ၊ ထိုင်းအစိုးရ လုံခြုံရေးတင်းကြပ်ထား|accessdate=2025-6--26|publisher=Shan Herald News|date=April 17, 2025|archive-date=4 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250504212343/https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B}}</ref> ==== အနှစ်ချုပ် ==== * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|Thailand}}နိုင်ငံ (တစ်ကြိမ်သည် တရားဝင်မကြေညာထားပါ။)၊ * နှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Belarus}}၊ {{အလံ|China}} * ခုနှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Russia}} {| class="wikitable" |+တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၂၁-၂၇ ဇွန် ၂၀၂၁ |ပထမတစ်ကြိမ် ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်မှာ မော်စကိုတွင် ကျင်းပသော Moscow Conference on International Security 2021 သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/12145/|title=ကမ်းကုန်အောင်မိုက်နေသော မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှား၏ အခန်းကဏ္ဍ|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}</ref> |- |၂။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၁၀-၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၂ |ရုရှားနိုင်ငံကို ဒုတိယအကြိမ် သွားရောက်တဲ့ ခရီးစဉ်အတွင်းမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟာ မော်စကိုမြို့၊ ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှုမြို့တော်မှာ ရွှေ စည်းခုံ ပုံတူစေတီ ထီးတော်တင်တာ၊ ရုရှား မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးအသင်း၊ ရုရှား အာဆီယံ စီးပွားရေး ကောင်စီက တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ တွေ့ဆုံတာတွေ လုပ်ခဲ့ပေမယ့်၊ ရုရှား ကာကွယ် ရေးဝန်ကြီး ဆာဂေး ရှိုဂူ တို့နဲ့တော့ တွေ့ဆုံခွင့်မရခဲ့ဘဲ ရုရှား ဒုတိယကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီး အလက်ဇန်းဒါး ဖိုမင်နဲ့သာ တွေ့ဆုံခဲ့ရပါသည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/11998/|title=အပယ်ခံစစ်ခေါင်းဆောင်၏ ဟန်ပြရုရှားခရီးစဉ်|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}</ref> |- |၃။ |{{အလံ|Russia}} |ဒီဗော့စတော့ခ်မြို့ |၄-၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |(၇) ကြိမ်မြောက် အရှေ့ဖျားစီးပွားရေးဖိုရမ် (The 7th Eastern Economic Forum-2022) သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ မျက်နှာစုံညီပွဲတွင် ပူတင်နှင့်လည်း ဆုံတွေ့နိုင်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/29869|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် Eastern Economic Forum-2022 ၏ မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး Plenary Session ၌ တက်ရောက် ပါဝင်ဆွေးနွေး|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI}}</ref> |- |၄။ |{{Flag|China}} |[[ကူမင်းမြို့]] |၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄ |အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ တရုတ်ဝန်ကြီးချုပ် မစ္စတာလီချန်နှင့် တွေဆုံခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/63632|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}</ref> |- |၅။ |{{အလံ|Russia}} {{Flag|Belarus}} |[[မော်စကိုမြို့]]၊ မင့်စ်မြို့ |၄-၉ မတ် ၂၀၂၅ |ရုရှားသမ္မတ ပူတင်နှင့် ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသမ္မတ လူကာရှန်ကိုတို့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/03/12/398454.html|title=မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ရုရှားနဲ့ ဘီလာရုစ် အာဏာရှင်တွေ အားပေး|accessdate=2025-6-26|publisher=The Irrawaddy}}</ref> |- |၆။ |{{Flag|Thailand}} |[[ဘန်ကောက်မြို့]] |၃ ဧပြီ ၂၀၂၅ |ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် [[ဘင်းမ်စတက်|BIMSTEC]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://ayartimes.com/?p=52388|title=စစ်ခေါင်းဆောင် က ဘင်းမ်စတက် အစည်းအဝေးအတွက် ပြင်ဆင်ခဲ့သော်လည်း အကျိုးအမြတ် မထွက်ဘဲ ဆန့်ကျင်မှုများသာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရ|publisher=Ayeyarwaddy Times|accessdate=2025-6-26}}</ref> |- |၇။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၇-၁၀ မေ ၂၀၂၅ |ရုရှားနိုင်ငံ၊ မော်စကိုမြို့တွင်ကျင်းပသည့် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ပြီးဆုံးသည့် ရင်ပြင်နီအောင်ပွဲ အခမ်းအနားတက်ပွဲတက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/69680|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ မဟာမျိုးချစ်စစ်ပွဲကြီးအောင်ပွဲ နှစ် (၈၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် စစ်ရေးပြအခမ်းအနားသို့ ပါဝင်တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}</ref> |- |၈။ |{{Flag|Russia}} {{အလံ|Belarus}} |မင့်စ်မြို့၊ နိုဗာစီဗစ်မြို့၊ Ulan-Ude မြို့ |၂၅-၂၉ ဇွန် ၂၀၂၅ |စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(Eurasian Economic Forum 2025)သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသို့ မရောက်မီ၊ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ နိုဗာစီဗစ်မြို့သို့ အရင်ရောက်ရှိပြီး၊ နိုဗာစီဗစ်ဒေသအုပ်ချုပ်ရေးမှူး Mr. Travnikov Ahdrey Aleksandrovich နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံမှ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ၊ Buryatia ပြည်နယ်၊ Ulan-Ude မြို့သို့ တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေးခရီးရောက်ရှိခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/71501|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(EEF 2025)သို့ တက်ရောက်ရန် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250626062311/https://www.moi.gov.mm/news/71501|archivedate=2025-6-26}}</ref> |- |၉။ |{{အလံ|China}} |တီယန်ကျင်းမြို့ |၃၀ ဩဂုတ် - ၇ စက်တင်ဘာ<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74578|title=တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ အလုပ်သဘောခရီးစဉ်သွားရောက်ခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံနှင့် နိုင်ငံတကာမှ ခေါင်းဆောင်များအား တွေ့ဆုံ၍ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ဆွေးနွေးဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည့် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား ပြည်သူလူထုများက သောင်းသောင်းဖြဖြ ကြိုဆိုနှုတ်ဆက်|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=8 September 2025}}</ref> ၂၀၂၆ |[[ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့|ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74363|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး (SCO SUMMIT 2025) အစည်းအဝေးအထိမ်းအမှတ်ကြိုဆိုဂုဏ်ပြုညစာစားပွဲသို့ တက်ရောက်|accessdate=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> | |- |၁၀။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၂၄-၂၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ |ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum 2025) သို့တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/75321|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum - 2025) ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံသို့ထွက်ခွာ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=25 September 2025}}</ref> |} === နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) === * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|India}}၊ {{အလံ|China}}၊ {{lang-lo|ລາວ}} {| class="wikitable" !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|India}} |[[ဗုဒ္ဓဂါယာ]]၊ [[နယူးဒေလီမြို့]]၊ [[မွမ်ဘိုင်းမြို့]] |၃၀ မေ<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ် ရောက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/83365 |access-date=2026-05-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> - ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ | | |- |၂။ |{{အလံ|China}} |[[ပေကျင်းမြို့]] |၁၅ ဇွန်<ref>{{Cite web |title=သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦး​ဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ ​​​​ပေကျင်းမြို့သို့​ရောက်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/312702 |access-date=2026-06-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> - ၁၉ ဇွန် ၂၀၂၆ | | |- |၃။ | {{အလံ|Laos}} |[[ဗီယင်ကျန်းမြို့]] |၃ ဇူလိုင်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဇနီး ဒေါ်ကြူကြူလှ ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ နိုင်ငံတော်အဆင့်ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်ရောက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/84781 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> - ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ | | |} [[File:Мин Аун Хлайн в Татарстане 02 (25-06-2021).jpg|thumb|၂၀၂၁ခုနှစ် ဇွန်လအတွင်းက ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်တွင် ​တွေ့ရစဉ်]] == လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ == [[ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီ]]က မင်းအောင်လှိုင်၏ တပ်မတော်သားများသည် [[ကချင်ပြည်နယ်]]နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]က အရပ်သားများကို တမင်တကာ ပစ်မှတ်ထားခဲ့ကြကြောင်း၊ ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသမီးများကို အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့ကြောင်း၊ အရပ်သားများကိုပစ်ခတ်ကြောင်းနှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]အတွင်းရှိ ကျေးရွာများ မီးရှို့ကြောင်း အစီရင်ခံ သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Section |first=United Nations News Service |date=20 June 2016 |title=UN News – Myanmar must address 'serious' human rights violations against minorities – UN rights chief |url=http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180212012658/http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |archive-date=12 February 2018 |access-date=8 October 2017 |website=UN News Service Section |language=en}}</ref> သူသည် ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအား လူမျိုးတုန်းရှင်းလင်းခြင်းအတွက် စွပ်စွဲခံနေရသည်။<ref>{{Cite news |last=Farmaner |first=Mark |date=13 September 2017 |title=Only One Person Can Stop Ethnic Cleansing In Myanmar, And It Isn't Aung San Suu Kyi |work=[[Huffington Post]] |url=https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |url-status=live |access-date=31 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |archive-date=9 February 2019 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=9 February 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f }}</ref> အဆိုပါလုပ်ရပ်များသည် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုနှင့် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုများ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |date=30 March 2015 |title=Burma's Military Milestone |publisher=[[Human Rights Watch]] |url=https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |archive-date=4 August 2016 |accessdate=28 May 2017 |archivedate=4 August 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone }}</ref> ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ၏ လွတ်လပ်သော နိုင်ငံတကာ အချက်အလက်ရှာဖွေရေးမစ်ရှင်က မင်းအောင်လှိုင်နှင့် အခြားသော စစ်ဗိုလ်ချုပ်များသည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တို့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများအတွက် အဓိက တာဝန်ရှိသူများဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name="UNReport">{{Cite news |last=Nebehay |first=Stephanie |date=27 August 2018 |title=Myanmar generals had "genocidal intent" against Rohingya, must face justice – UN |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R |accessdate=19 January 2022 |archivedate=12 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210212175728/https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R }}</ref> မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တကွ အခြားစစ်ဗိုလ်ချုပ်များဖြစ်သည့် စိုးဝင်း၊ အောင်ကျော်ဇော၊ မောင်မောင်စိုးနှင့် သန်းဦးတို့အား စစ်ရာဇဝတ်မှုများအတွက် နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်မှု တရားရုံးတို့တွင် တရားစွဲဆိုသင့်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=UNReport/> မြန်မာနိုင်ငံတွင်း လူမျိုးရေးနှင့် ဘာသာရေး အမုန်းတရားများ ပြန့်ပွားမှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက်ဟုဆိုကာ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်က မင်းအောင်လှိုင်အပါအဝင် လူပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာ ၁၉ ခုကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar army chief over rights abuses |work=[[The Times of India]] |url=https://www.timesofindia.com/world/south-asia/facebook-bans-myanmar-army-chief-over-rights-abuses/articleshow/65561259.cms |access-date=27 August 2018}}{{Dead link|date=April 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar Army Chief Min Aung Hlaing, 19 others over rights abuses |publisher=[[News Nation]] |url=http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |archive-date=27 August 2018 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=27 August 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html }}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် မေလ ၁၆ ရက်တွင် တွစ်တာမှလည်း မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200630080746/https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |archive-date=30 June 2020 |access-date=5 May 2020}}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးဖြစ်သော ဦး[[ကျော်ဇောဦး]]က ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း တပ်မတော်၏ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများသည် ပြည်သူလူထုနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များအား ထိခိုက်နစ်နာစေကြောင်း အိတ်ဖွင့်ပေးစာကို မင်းအောင်လှိုင်ထံ ပေးပို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=Open Letter to Senior General Min Aung Hlaing from U Kyaw Zaw Oo about damage to cultural heritage, fatalities and casualties incurred by intentional and indiscriminate attacks of Myanma Tatmadaw on non-military targets |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227103927/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=သမိုင်းဝင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအဆောက်အအုံများအပါအဝင် စစ်ဖက်ပစ်မှတ်မဟုတ်သည့်နေရာများသို့ တမင်သက်သက် ပစ်ခတ်ကြသဖြင့် သေဆုံးထိခိုက်ကြရသည့်ကိစ္စ အိတ်ဖွင့်ပေးစာ |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |language=my |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227104428/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}</ref> အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက မင်းအောင်လှိုင်အား ပိတ်ဆို့မှုများ ချမှတ်ခဲ့ရာ သူ့အား အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |title=US Tightens Sanctions on Myanmar Army Chief |url=https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108091251/https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Voice of America |language=en}}</ref><ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Treasury Sanctions Individuals for Roles in Atrocities and Other Abuses |url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207144752/https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |archive-date=7 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=U.S. Department of the Treasury}}</ref> ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့သော လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုပေါင်းများစွာအတွက် စစ်ခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]] [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ|သတိုးသီရိ]]သုဓမ္မ မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုတရားရုံး (ICC) ၏ ရှေ့နေချုပ် ကာရင် ခန်း (Karim AA Khan) က ICC တရားရုံးကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၇ ရက်နေ့တွင်လျှောက်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy147w07pyo|title=အိုင်စီစီ ဖမ်းဝရမ်း လျှောက်ထားမှု အပေါ် စစ်ကောင်စီ တုံ့ပြန်ချက်|work=BBC Burmese|access-date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ }}</ref>လူ့အခွင့်အရေးတက်ကြွသူများက ထောက်ခံကြိုဆိုခဲ့ကြသော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးပြောခွင့်ရ Mao Ning က ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီက အမှုကိုလွှဲပြောင်းပေးခြင်းမျိုးမဟုတ်လျှင် ရောမဥပဒေစာချုပ်၌ လက်မှတ် မထိုးထားသည့် နိုင်ငံ နှင့် နယ်မြေများအပေါ် အိုင်စီစီတရားရုံးက စီရင်ပိုင်ခွင့်မရှိဟု နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက် တွင် မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်ဘက်က ပြောဆို ရပ်တည်ခဲ့သည်။အလားတူ မြန်မာစစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကလည်း အိုင်စီစီရှေ့နေချုပ်၏ ပြောကြားချက်အပေါ် လက်မခံဘဲ ပယ်ချသည်။ == အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများ == မင်းအောင်လှိုင်သည် တပ်မတော်ပိုင် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်]] (MEHL)တွင် ရှယ်ယာအများစု ပိုင်ဆိုင်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀-၁၁ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် ရှယ်ယာ ၅၀၀၀ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး နှစ်စဉ်အမြတ်ဝေစုအနေဖြင့် ဒေါ်လာ နှစ်သိန်းခွဲ ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Leaked documents reveal global business links to Myanmar military crimes |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108144231/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Amnesty International |language=en}}</ref> သူသည် MEHL ၏ နာယက အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=17 June 2020 |title=Systemic Conflict of Interest in Myanmar Military Allows for Serious Corruption |url=https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026180332/https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}</ref> မင်းအောင်လှိုင်၏ သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံသည် Sky One ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီနှင့် အောင်မြင့်မိုမင်းအာမခံ ကုမ္ပဏီအပါအဝင် ကုမ္ပဏီများစွာ ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။<ref name=":3" /> အောင်ပြည့်စုံသည် ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သော [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ]]တွင်လည်း ရှယ်ယာများစွာ ပါဝင်ထားသည်။<ref name=":3">{{Cite web |title=တပ်ချုပ်သားပိုင်ကုမ္ပဏီများကို အရေးယူရန် ကုလအချက်အလက်ရှာဖွေရေးအဖွဲ့ တောင်းဆို |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201053646/https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |archive-date=1 February 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=my}}</ref> တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူပြီးနောက် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ [[ပြည်သူ့ရင်ပြင်နှင့် ပြည်သူ့ဥယျာဉ်]]တွင် စားသောက်ဆိုင်နှင့် အနုပညာပြခန်းအတွက် နှစ် ၃၀ မြေငှားရမ်းခြင်းကို ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးထက် လျော့နည်းသော နှုန်းထားဖြင့် သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံက ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Military Chief's Son Paid 'Very Low' Rent for His Upscale Restaurant on Government-Owned Land |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717014336/https://myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |archive-date=17 July 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ဆေးနှင့် ဆေးပစ္စည်းများအတွက် [[အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲမှုဌာန (မြန်မာ)|အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးဌာန]]၏ ခွင့်ပြုချက်နှင့် အခွန်ကိစ္စရပ်များကို ဝန်ဆောင်မှုပေးသော ''A&M Mahar'' ကုမ္ပဏီသည်လည်း အောင်ပြည့်စုံပိုင်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။<ref name=":1">{{Cite web |title=Dirty Secrets #2: Sr. Gen. Min Aung Hlaing's family profiting off of FDA and Customs clearances |url=https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026181000/https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}</ref> အခွန်ဌာနကို MEHL ၏ ဒါရိုက်တာဟောင်းဖြစ်သူ ဦးကျော်ထင်က ဦးဆောင်သည်။<ref name=":1" /> ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် သမီးဖြစ်သူ [[ခင်သီရိသက်မွန်]]သည် [[သတ္တမမြောက်အာရုံ]] ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite web |title=Military Chief's Family Members Spend Big on Blockbuster Movies, Beauty Pageants |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215082136/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |archive-date=15 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ထိုနှစ်မှာပင် ချွေးမဖြစ်သူ မျိုးရတနာထိုက်က Stellar Seven Entertainment အမည်ရှိ ဖျော်ဖြေရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=":2" /> ==ထမ်းဆောင်ခဲ့သော စစ်ဖက်ဆိုင်ရာတာဝန်များ== {| class="wikitable" |- !ခုနှစ် !! နေရာ !!ရာထူး!! တာဝန် |-၁၉၉၅-၁၉၉၈(အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း(တပ်ရင်းမှူး) | ၁၉၉၈ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး || စစ်ဦးစီးအရာရှိ (ပထမတန်း) |- | ၁၉၉၉ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးကြီး|| နည်းဗျူဟာမှူး |- | ၂၀၀၂ ||[[အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || တပ်မမှူး |- | ၂၀၀၃ ဩဂုတ် ||[[စစ်တက္ကသိုလ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || ကျောင်းအုပ်ကြီး |- | ၂၀၀၄ နိုဝင်ဘာ || [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ်|| တိုင်းမှူး |- | ၂၀၀၆ || [[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ် || တိုင်းမှူး |- | ၂၀၀၇ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ်|| [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] |- | ၂၀၀၈ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] |- | ၂၀၁၀ ဩဂုတ် || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း/ ရေ/ လေ)]] |- |၂၀၁၁ မတ် || rowspan="3" |[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]|| ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|| rowspan="3" | [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်]] |- |၂၀၁၂ ဧပြီ ၃ || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး |- |၂၀၁၃ မတ် || ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး |} == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှံခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်း|url=https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf|accessdate=2025 August 2|publisher=Open Data Mekong}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":4" /> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ (၅) ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]က ဂုဏ်ထူးဆောင် [[ပြည်သူ့ရေးရာ စီမံခန့်ခွဲမှု|ပြည်သူ့ရေးရာစီမံခန့်ခွဲမှု]]ပါရဂူဘွဲ့ Honorary Doctor of Public Administration (D.P.A honoris causa) ကိုချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/69846d4bdd503d7856062b39 |access-date=2026-04-14 |website=www.npnewsmm.com}}</ref> == ကျန်းမာရေး နှင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ခံရမှု == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း (Lumbar Spondylosis with Spinal Stenosis) ဝေဒနာအတွက် နေပြည်တော်ရှိ အမှတ် (၂) တပ်မတော်ဆေးရုံကြီး (ခုတင် ၁၀၀၀) ၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ပါရဂူများနှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ဆေးတပ်ဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်း၍ ၂ နာရီကြာ အရေးပေါ် ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူခဲ့သည်။ထို ခွဲစိတ်မှုသည် အောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက သတင်းထုတ်ပြန်ပေးခဲ့ပြီး၊ထုတ်ပြန်ချက်ထဲ တာဝန်များပြန်လည်ထမ်းဆောင်နေပြီဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/310689|title=ယာယီသမ္မတ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း ဝေဒနာခံစားခဲ့ရသဖြင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ကုသမှု (၂)နာရီကြာ ပြုလုပ်ခဲ့ရ|work=Eleven Media Group|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist|2}} {{s-start}} {{s-mil}} {{s-bef|before=[[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရရွှေမန်း]]}} {{s-ttl|title=[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]|years=၂၀၁၀–၂၀၁၁}} {{s-aft|after=[[လှဌေးဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|လှဌေးဝင်း]]}} {{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]}} {{s-ttl|title=[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]|years=၂၀၁၁–၂၀၂၆}} {{S-aft|after= [[ရဲဝင်းဦး]]}} {{s-off}} {{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]<br>{{nobold|[[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နအဖ]]ဥက္ကဋ္ဌ <small>(၁၉၉၇–၂၀၁၁)</small>}}}} {{s-ttl|title=[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]|years=၂၀၂၁–၂၀၂၅}} {{S-aft|after= ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''}} {{s-bef|before=[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] {{nobold|(ယာယီ)}}}} {{s-ttl|title=ယာယီ[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]] (တာဝန်) |years=၂၀၂၄–၂၀၂၆}} {{S-aft|after= ''ကိုယ်တိုင်''}} {{s-vac|last=[[သိန်းစိန်]] {{nobold|(၂၀၁၁)}}}} {{s-ttl|title=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] |years=၂၀၂၁–၂၀၂၅}} {{S-aft|after= [[ညိုစော]]}} {{s-end}} {{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်သူ အကြီးအကဲများ}} {{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ}} {{lifetime|၁၉၅၆| | }} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:အာဏာသိမ်း ခေါင်းဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးမှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ထားဝယ်လူမျိုး]] cw4jfx33bgy5vx33oiet0t66nwzqk0g 1042226 1042213 2026-07-06T09:47:26Z ~2026-38248-21 145289 /* */ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး (ငြိမ်း) အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ ဦး မင်းအောင်လှိုင် ဖိုင်:အာဏာလု မင်း​အောင်လှိုင် သမ္မတ မင်းအောင်လှိုင် (၂၀၂၆) ဧကာဒသမမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ တာဝန် စတင် ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ ဒုတိယ သမ္မတ ညိုစော နန်းနီနီအေး ယခင်လူ ဝင်းမြင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ယာယီ (တာဝန်) တာဝန်သက်တမ်း ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ – ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ ဝန်ကြီးချုပ် ကိုယ်တိုင် (၂၀၂၄-၂၀၂၅) ညိုစော (၂၀၂၅-၂၀၂၆) ယခင်လူ ဦးမြင့်ဆွေ (ယာယီ) ဆက်ခံသူ ကိုယ်တိုင် နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် 1042226 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]](ငြိမ်း) | name = မင်းအောင်လှိုင် | image = အာဏာလု မင်း​အောင်လှိုင် |caption = သမ္မတ မင်းအောင်လှိုင် (၂၀၂၆) |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|ဧကာဒသမမြောက်]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]] |term_start1= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |vicepresident1 = [[ညိုစော|ညိုစော]] <br> [[နန်းနီနီအေး|နန်းနီနီအေး]] |predecessor1= [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] |successor1 = | office2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] | status2 = ယာယီ (တာဝန်) | predecessor2 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) | successor2 = ''ကိုယ်တိုင်'' | president2 = | primeminister2 = ''ကိုယ်တိုင်'' <small>(၂၀၂၄-၂၀၂၅)</small> <br> [[ညိုစော]] <small>(၂၀၂၅-၂၀၂၆)</small> | term_start2 = ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ | term_end2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | office3 = [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်| နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] <br>ဥက္ကဋ္ဌ | predecessor3 = ''ကော်မရှင်စတင်'' | successor3 = ''ကော်မရှင် ဖျက်သိမ်း'' |appointer3= ''ကိုယ်တိုင်'' | deputy3 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | president3 = ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်) | termstart3 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | termend3 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | office4 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]<ref>{{cite web|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ်(၉/၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်|url=http://www.dsinfo.org/node/957|website=|access-date=|language=|date=2 February 2021|accessdate=2 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131316/http://dsinfo.org/node/957}}</ref> | predecessor4 = ''ကောင်စီစတင်'' | successor4 =''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' | deputy4 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | president4 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) <br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်) | termstart4 = ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | termend4 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | office5 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း|၁၂ ဦးမြောက်]]<!--ဝန်ကြီးချုပ်အမည်ဖြင့် ရာထူးယူခဲ့သူများကိုသာ ထည့်တွက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။--> [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]<ref>{{Cite news |url=http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm |title=Myanmar forms caretaker government: State Administration Council |accessdate=2 August 2021 |archivedate=19 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219074722/http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm }}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/|title=Myanmar army ruler takes prime minister role, again pledges elections|accessdate=2 August 2021|archivedate=1 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210801191831/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/}}</ref> | president5 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ)<br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်) | predecessor5 = [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးသိန်းစိန်]] (နအဖအစိုးရ) | successor5 = [[ညိုစော|ဦးညိုစော]] | deputy5 = {{list collapsed|title=''စာရင်း''| *[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] *[[တင်အောင်စန်း]] *[[မြထွန်းဦး]] *[[မောင်မောင်အေး]] *[[ဝင်းရှိန်]] *[[သန်းဆွေ]] }} | term_start5 = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ | term_end5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | office6 = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | predecessor6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သန်းရွှေ]] | successor6 = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] | president6 =ဦး[[သိန်းစိန်]] <br> ဦး[[ထင်ကျော်]] <br> ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] <br> ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) <br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်) | deputy6 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | termstart6 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ | termend6 = ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | party = | birth_date = {{birth date and age|1956|7|3|df=y}} | birth_place = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] ၊ [[မင်းဘူးမြို့]] | death_date = | death_place = | nationality = [[ထားဝယ်လူမျိုး]] | parents = ပန်းချီဦးခင်လှိုင်(ထားဝယ်)<ref>{{cite web |title=သီတဂူဆရာတော် ရေစက်ချအနုမောဒနာတရားဟောကြားချီးမြှင့်ခြင်း |url=https://thesitagu.org/index.php/academics/yangon/970-2020-01-27-03-08-48 |website=thesitagu.org |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀}}</ref>၊ ဒေါ်လှမူ(ထားဝယ်)<ref name="cincds">{{cite web |title=တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ Politic မဂ္ဂဇင်းတို့၏ မေးမြန်းဖြေကြားမှုများကို Politic မဂ္ဂဇင်း၌ ထည့်သွင်းဖော်ပြ |url=https://cincds.gov.mm/node/8613?d=1 |website=cincds.gov.mm |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၀}}</ref> | spouse = ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]] | children = [[အောင်ပြည့်စုံ]]<br/>[[ခင်သီရိသက်မွန်]] | alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ([[LL.B]])<br/>[[စစ်တက္ကသိုလ်]] | website = {{url|www.seniorgeneralminaunghlaing.com.mm}} | nickname = | allegiance = {{flag|Myanmar}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၁၉၇၄–၂၀၂၆ | rank = [[File:Senior General.gif|15px]] [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] | unit = | commands = {{flagicon image|Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် | battles = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | awards = {{unbulleted list | [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]] | [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]] | [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Honorary Malaysian Armed Forces Order for Valour (First Degree)]] | [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Gallant Commander of Malaysian Armed Forces]] | Knight Grand Cross First Class of the Most Exalted [[ဆင်ဖြူတော်ဝင်သူရဲကောင်းဘွဲ့တံဆိပ်]] }} | ethnicity = |honorific prefix=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] (ငြိမ်း) <br>[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]]<br>ဦး |military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၄၂၃၂}}[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]] '''ဦးမင်းအောင်လှိုင်'''([[၃ ဇူလိုင်]] [[၁၉၅၆]] မွေးဖွား)သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]]ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ၁၀ ဦးမြောက် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-03 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သမ္မတအိပ်မက်ပြည့်ဝ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/czrey4p725jt |access-date=2026-04-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၊ [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]တွင်လည်း ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် မိမိကိုယ်တိုင် ခန့်အပ်ကာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]၏ အစိုးရအကြီးအကဲအဖြစ် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာနှင့် ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဥပဒေပြုရေးအာဏာတို့ကို ကိုယ်တိုင်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Min Aung Hlaing elected Myanmar president despite international criticism |url=https://asia.nikkei.com/spotlight/myanmar-crisis/min-aung-hlaing-elected-myanmar-president-despite-international-criticism |access-date=2026-04-03 |website=Nikkei Asia |language=en}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]]မှ ကျန်းမာရေးမကောင်းတော့သဖြင့် ယာယီသမ္မတ တာဝန်များကို လက်လွှဲပေးခဲ့ရာ  ထိုနေ့မှာပင် သူသည် ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ရယူသူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>ယာယီသမ္မတရာထူးအားယူ</ref>၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး က ဒုတိယသမ္မတလောင်းတစ်ဦးအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး၊မတ်လ ၃၁ရက်တွင် အဆိုပါအစုအဖွဲ့၏ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]တွင် မဲအများဆုံးဖြင့် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ပထမနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81258 |access-date=2026-03-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>ဧပြီလ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] က ဒုတိယ သမ္မတသုံးဦးအနက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ကို ထောက်ခံမဲ ၄၂၉ ၊ ဦးညိုစော ကို ၁၂၆မဲ နှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေး ကို ၂၆ မဲဖြင့် သမ္မတမဲပေးရွေးချယ်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ၁၁ ဦးမြောက်သမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ရွေးချယ်တင်မြှောက် |url=https://news-eleven.com/article/310989 |access-date=2026-04-03 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> သူသည် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် လက်ခံခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် အနားယူခဲ့သည်။ သူသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးဆောင်သော အဖွဲ့ဝင် (၁၁) ဦးပါဝင်သည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf |access-date=5 November 2019 |archive-date=16 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190816065930/http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf }}</ref> ယခင်က [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ရေ၊လေ)]] ဖြစ်သည်။<ref>https://www.irrawaddy.com/news/burma/min-aung-hlaing-appointed-vice-senior-general.html</ref>ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ [[ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှု]]အတွက် အဓိကတာဝန်ရှိသူအဖြစ် စွပ်စွဲခံထားရသည်။ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒတွင် သူသည် [[အာဆီယံ]]၏လွှမ်းမိုးမှုကို တွန်းလှန်ပြီး [[ရုရှားနိုင်ငံ]]၊[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]တို့အပေါ် ပိုမိုအားကိုးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=China, Russia, India enabling Myanmar’s military rule: Report |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=2 November 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207033107/https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report }}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar warns ASEAN that pressure would be counterproductive |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=28 October 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207051251/https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading }}</ref> သူ၏ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများနှင့် အကျင့်ပျက်ခြစားမှု စွပ်စွဲချက်များကြောင့် နိုင်ငံတကာ၏ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများ ဆက်တိုက်ချမှတ်ခံခဲ့ရလျက်ရှိသည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် [[ဒီမိုကရေစီ|ဒီမိုကရေစီ အညွှန်းကိန်း]]၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များအရ သူ၏လက်‌ထက်မြန်မာနိုင်ငံသည် အာဖဂန်နစ္စတန်ပြီးလျှင် ဒုတိယအာဏာရှင်အဆန်ဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Ranked Second-Least Democratic Nation in World |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-ranked-second-least-democratic-nation-in-world.html |access-date=7 February 2023 |work=[[The Irrawaddy]] |date=10 February 2022}}</ref> ၂၀၂၃ ဧပြီလ ၁၃ တွင် [[တိုင်းစ်|တိုင်းမ်စ်]]မဂ္ဂဇင်းမှ သူ့အား "၂၀၂၃ ခုနှစ်၏ ဩဇာအရှိဆုံး လူပုဂ္ဂိုလ် ၁၀၀" ထဲတွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး "နိုင်ငံကိုအပယ်ခံဘဝသို့ ရောက်စေခဲ့သည်" ဟူ၍ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{cite web |last1=Campbell |first1=Joshua |title=Min Aung Hlaing |url=https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ |website=The 100 Most Influential People of 2023 |publisher=[[တိုင်းစ်|TIME]] |access-date=16 April 2023 |date=13 April 2023 |quote=Min Aung Hlaing has returned Myanmar to a pariah state and made it the world’s second most authoritarian regime, per the Economist Intelligence Unit’s 2022 Democracy Index. Only Taliban-ruled Afghanistan ranked worse. |archive-date=16 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416064524/https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ }}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ ==ကိုယ်ရေးအကျဉ်း== [[File:Thai delegation with Burmese SPDC.jpg|thumb|၂၀၁၀ပြည့်နှစ်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေက ထိုင်းနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် [[အဘီစစ် ဝိဇ္ဇာဇီဝ]]အား လက်ခံတွေ့ဆုံရာ ထိုစဉ်ကညှိကွပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ဘေးတွင်တွေ့ရစဉ်]] ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် (ကြည်း ၁၄၂၃၂)<ref>{{cite web|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ပြန်လည်အတည်ပြုခန့်အပ်ခြင်း|url=https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf|accessdate=16 June 2021|archivedate=24 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210624195531/https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf}}</ref> ကို ခရစ်နှစ် ၁၉၅၅-ခုနှစ်တွင် အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်သည့် ဖခင်တာဝန်ကျရာ[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မင်းဘူးမြို့]]တွင် မွေးဖွားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/popularnewsjournal/videos/361626864949685 |title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် နှင့် Popular News အင်တာဗျူး|work=Popular News Journal|access-date=၁၃ ဇွန် ၂၀၂၃ |date= ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ }}</ref> ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးသောင်းလှိုင်(ခေါ်) ဦးခင်လှိုင်မှာ အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်ပြီး ပန်းချီဆရာတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ပါးစလုံးသည် ထားဝယ်ဇာတိဖြစ်ကြပြီး [[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]လူမျိုးများဖြစ်သည်။<ref name="cincds"/> ၁၉၆၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၆ ခုနှစ်အထိ မန္တလေးမြို့၊ ၁၉၆၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်မြို့တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး<ref name="cincds" /> ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို [[အ.ထ.က(၁)လသာ]] (Central) ကျောင်းမှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သစ်နှင့် အမေရိကန် မြန်မာ တပ်မတော်နှစ်ရပ် ဆက်ဆံရေး - အပိုင်း (၁) |url=http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html |access-date=6 September 2014 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305092756/http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html }}</ref> ၁၉၇၃-၇၄ ခုနှစ်တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ဥပဒေပညာ တက်ရောက်သင်ကြားရင်း ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် [[စစ်တက္ကသိုလ်]] ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အပတ်စဉ် (၁၉) ဝင်ခွင့်ရရှိခဲ့ရာ [[ပြင်ဦးလွင်မြို့]]ရှိ [[စစ်တက္ကသိုလ်]]သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး သိပ္ပံဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ မဟာဝိဇ္ဇာ(ကာကွယ်ရေး)ဘွဲ့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ အရာရှိငယ်ဘဝတွင် မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် အမှတ်(၈၆) ခြေလျင်တပ်ရင်းတွင် ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။ (အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း တပ်ရင်းမှူး၊ အမှတ်(၃၃) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်တွင် စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း)နှင့် နည်းဗျူဟာမှူး တာဝန်များ၊ အမှတ်(၄၄) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် တပ်မမှူး၊ စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီး၊ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့် တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး တာဝန်များအပြင် အမှတ်(၂) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးတာဝန်ကိုပါ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကာလတွင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] ဖြစ်လာပြီး ၂၀၁၁ မတ် ၃၁ မှ စတင်ကာ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် စတင်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ==တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်== ===၂၀၁၁-၂၀၁၆ : ပြည်ထောင်စုကြံခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီအစိုးရ ကာလ=== ၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် [[နအဖ]]အစိုးရမှ [[ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ|ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ]]အသစ်ထံ တရားဝင် အာဏာလွှဲပြောင်းပေးအပ်ချိန်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်မှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာသည်။ သူသည် သူ့ထက် ပို၍ဝါကြီးသောသူများကို ကျော်ဖြတ်၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=":6">{{Cite web |date=12 January 2021 |title=Could Min Aung Hlaing's retirement break the political deadlock? |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ |access-date= |website=Frontier Myanmar |language=en-US |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130143558/https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ }}</ref>တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာချိန်တွင် သူသည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဖြစ်သူ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]သည်လည်း ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။ ၎င်းတိုကို ခန့်အပ်ကြောင်းကို တရားဝင် လူသိရှင်ကြား ကြေညာခဲ့ခြင်းမရှိပဲ ထိုနေ့က လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကျင်းပမှသာ တရားဝင်သိရှိခဲ့ကြရသည်။<ref name="mmsp">{{Cite web|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323623508558&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews|title=အစိုးရသစ်ကို အာဏာလွှဲအပ် လိုက်ပြီ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084210/https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323623508558&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews}}</ref> ၂၀၁၂ခုနှစ် (၆၇)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့အကြောင်း သတင်းများတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ဖြင့်သာ ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-03-28.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၂)}}</ref>ဧပြီလ (၃)ရက်​နေ့တွင် ထုတ်​ဝေ​သော နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာတွင် ဖော်ပြထားသော သတင်း၌ [[အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး]]တက်ရောက်ရန် ထွက်ခွာသွားသော နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ဦးသိန်းစိန်]]ကို လေဆိပ်၌လိုက်ပါ ပို့ဆောင်သူများစာရင်းတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟု ပါရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-04-03.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၃.၄.၂၀၁၂)}}</ref> ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="David">David Paquette, [http://www.irrawaddy.org/archives/1890 "Min Aung Hlaing Appointed Vice-Senior General"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150724081319/http://www.irrawaddy.org/archives/1890 |date=24 July 2015 }}, ''The Irrawaddy'', 3 April 2012.</ref> ၂၀၁၃ခုနှစ် မတ်လ (၂၄)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးမှ ကျင်းပသော ဆွမ်းကပ်လှူပွဲသို့ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]] တက်ရောက်ခဲ့ရာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ရာထူးအဆင့်အတန်းကို ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-25.pdf|title=​ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၅.၃.၂၀၁၃)}}</ref> မတ်လ (၂၇) ရက်နေ့ (၆၈)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့ မိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင်မူ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ အမြင့်ဆုံးတိုးမြှင့်နိုင်သည့် အဆင့်ဖြစ်သော [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] အဆင့်ကို ရယူခဲ့သည်။ ထို့အတူ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုလည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အဆင့်ဖြင့် ပြောင်း၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-28-red.pdf|title=​ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၃)}}</ref> ၎င်းအကြောင်းများကို တရားဝင်ထုတ်ဖော်ကြေညာခြင်းမရှိသဖြင့် ရက်စွဲအတိအကျကို မသိရဘဲ [[တပ်မတော်နေ့]] တွင် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်ဟုသာ ခန့်မှန်းကြသည်။ ၂၀၁၁ မှ ၂၀၁၆အတွင်း အစိုးရနှင့် တပ်မတော်သည် ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်ခဲ့သည်။ အစိုးရပိုင်းမှ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအငြိမ်းစားဖြစ်သူ သမ္မတဦးသိန်းစိန်သည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးထက် ဝါပိုရင့်သူ ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ဤကာလအတွင်း နိုင်ငံရေးတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမရှိပဲ တပ်မ​တော်ပိုင်းတွင်သာ အားစိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ]]အတွင်း [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးသိန်းစိန်နှင့် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရဦးရွှေမန်း]]တို့ အားပြိုင်ရာတွင် ဦးသိန်းစိန်ဘက်မှ ရပ်တည်ခဲ့သည်။<ref name="wnf">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/|title=What next for Senior General Min Aung Hlaing?|access-date=23 September 2021|archive-date=21 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200921125550/https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/}}</ref> [[File:The Commander-in-Chief of Defence Services of the Republic of the Union of Myanmar, General Min Aung Hlaing calls on the Chairman Chief of Staff Committee and Chief of Naval Staff, Admiral Nirmal Verma, in New Delhi.jpg|thumb|၂၀၁၂ခုနှစ်က​ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရစဉ်]] ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် အသက်(၆၀)ပြည့်ရန် နီးကပ်လာချိန်တွင် ၂၀၁၄ ခုနှစ်၌ ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၄/၂၀၁၄အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တို့၏ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်သော အသက်ကို ၆၅နှစ်အထိ တိုးမြှင့်လိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။<ref name="kakana">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2016/07/20/118781.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တို့ အသက် ၆၅ နှစ်ထိ တာဝန်ထမ်းနိုင်ပြီး စစ်အရာရှိများ၏ တာဝန် သက်တမ်း ကန့်သတ်ဟုဆို}}</ref> သို့ရာတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖေါ်ဝါရီ၌ အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် အသက် ၆၅ နှစ် ပြည့်ခဲ့သော်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်ကို ယခုအချိန်ထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ ===၂၀၁၆-၂၀၂၁ : အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ ကာလ === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]]ပြီးနောက် ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] ဦးဆောင်သော [[ဦးထင်ကျော်အစိုးရ]] တက်လာခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ထိုအစိုးရလက်ထက်တွင်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ဆက်လက် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ [[File:President Duterte Meets Myanmar President U Htin Kiaw, Minister For Foreign Affairs Aung San Suu Kyi, Commander-in-Chief Min Aung Hlaing and Myanmar-based Filipino Companies 08.jpg|thumb|၂၀၁၇ခုနှစ်က​တွေ့ရ​သော ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနှင့် ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတ [[ရော်ဒရီဂို ဒူတာတေး]]]] ၂၀၁၇ခုနှစ်အတွင်း အေအာအက်စ်အေ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့၏ ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်မှုကို မြန်မာလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက ပြန်လည်တုံ့ပြန်ကြရာ ဒုက္ခသည် ၇သိန်းကျော် ဘင်္ဂလားဒေရှ့်နိုင်ငံအတွင်း ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြသည်။ ရခိုင်အရေးနှင့် ပက်သက်သက်၍ သူ့အား အမေရိကန်အပါအဝင် နိုင်ငံတကာမှ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ခဲ့ရာ သူ့အနေဖြင့် ဥပဒေများအတိုင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ နိုင်ငံတကာက ယခုလို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းကို လက်မခံဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="retire"/> အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ သက်တမ်းကြာရှည်လာသည်နှင့်အမျှ [[တပ်မတော်]]နှင့် [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့|အစိုးရ]]အကြား ပွတ်တိုက်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။၂၁ ရာစုပင်လုံညီလာခံ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားတစ်ခုတွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားရာ အချို့နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများသည် ၁၉၅၅ခုနှစ်က [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗကပ]]၏ [[ဖဆပလ|ဖဆပလအစိုးရ]]အား ပြုလုပ်ခဲ့သကဲ့သို့ ယခုအခါတွင် ဖဆပလနေရာ၌ တပ်မတော်ကို အစားထိုးနေကြောင်း၊ "ဆိတ်ခေါင်းချိတ်ပြီး ခွေးသားရောင်းဖို့ မကြိုးစားပါနဲ့" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="wheremah">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%B0%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-2/|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဘယ်လမ်းကို ရွေးချယ်မလဲ}}</ref><ref name="speech">{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ-(၂၁)ရာစုပင်လုံ စတုတ္ထအစည်းအဝေးတွင် ပြောကြားသည့် နှုတ်ခွန်းဆက်အမှာစကား|access-date=13 January 2022|archive-date=13 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220113071811/https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn}}</ref>လက်ရှိပြည်တွင်းစစ်ကို တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအကြား ပဋိပက္ခအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အစိုးရက ကြားဝင်ဖျန်ဖြေသူအဖြစ် ပုံမဖော်ရန်၊ တပ်မတော်ကိုသာ အပြစ်ပုံမချရန် ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="wnf"/>ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ပက်သက်၍ အစိုးရ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို တပ်မတော်မှ လူသိရှင်ကြား ဝေဖန်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်ဘက်မှ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့မှ ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]နှင့် အစိုးရဘက်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦး[[ဇော်ဌေး]]တို့သည် ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ သဘောထားများကို ပြောကြားရာတွင် မကြာခဏ တင်းမာမှုများရှိခဲ့သည်။ဥပမာ- တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်ကိစ္စနှင့် ၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲအပြီးများတွင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်းက ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဦး[[ဖြိုးမင်းသိန်း]]က ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဆင့်သာဖြစ်ကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော်ဘက်မှ နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ ထုတ်ပြန်သည့် [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အဆင့် (၈)ဖြစ်ကာ ပြည်ထောင်စုအဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဟု ပြန်လည်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="vpmah">{{Cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဒုတိယသမ္မတအဆင့်ရှိသူဟု တပ်မတော်ထုတ်ပြန်|access-date=23 September 2021|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113084838/https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html}}</ref> ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာ ၄ ရက်နေ့တွင် [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်]] သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ရည်ညွှန်းကာ နိုင်ငံဝန်ထမ်းများသည် ပါတီနိုင်ငံရေး ကင်းရှင်းရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် သာမန်ဝန်ထမ်းမဟုတ်ဘဲ အမျိုးသားနိုင်ငံရေးကဏ္ဍတွင် ဦးဆောင်သူဖြစ်သဖြင့် ၎င်း၏တာဝန်အပေါ် လေးစားအသိအမှတ်ပြုရန် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းကဏ္ဍတွင် လုပ်ပိုင်ခွင့်များ၊ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် ပါဝင်မှု၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေစတင်ရာ အမျိုးသားညီလာခံများတွင် ချမှတ်သည့် အခြေခံမူများနှင့် အသေးစိတ်အခြေခံရမည့် မူများစာအုပ်အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ရာတွင် မှီငြမ်းပြုနိုင်ရေးအတွက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ]]အဆင့် သတ်မှတ်သည်ဟု အခြေခံမူ သတ်မှတ်ခဲ့သဖြင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံဝန်ထမ်းမဟုတ်သည့် အမျိုးသားနိုင်ငံရေးအဆင့်အတန်းကို သတ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref name="vpmah"/> အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အစိုးရများ သက်တမ်းတွင် ကာလုံဟုခေါ်သော [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]ကို တစ်ကြိမ်မျှမခေါ်ခဲ့ပေ။<ref name="retire">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2020/11/20/233687.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အနားယူ မယူ}}</ref> ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်းတွင် နှစ်​ပေါင်း (၄၀)​ကျော်ကြာ အုပ်ချုပ်ရေး အတွေ့အကြုံများစွာရှိကြောင်း၊ ထိုအတွေ့အကြုံများကို လက်တွေ့ အသုံးချရန် အသင့်ရှိကြောင်း အမြဲပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="40yrsservice">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-53204574?xtor=AL-73-%5Bpartner%5D-%5Bkhaosod.co.th%5D-%5Blink%5D-%5Bburmese%5D-%5Bbizdev%5D-%5Bisapi%5D|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်-"အုပ်ချုပ်ရေးအတွေ့ အကြုံ ကျွန်တော့်မှာ အများကြီးရှိတယ်"}}</ref>နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းတစ်ခုတွင် သူ့အနေဖြင့် လက်ရှိရာထူးထက် ပို၍မြင့်သော တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲမစမီတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီ (၃၄)ခုတို့ တွေ့ဆုံခဲ့ရာ ပါတီအချို့မှ လက်ရှိရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှာ ဘက်လိုက်နေကြောင်း၊ လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲမဖြစ်နိုင်ကြောင်းနှင့် တပ်မတော်မှ အာဏာရယူပြီး ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပေးစေလိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="wnf"/> ရွေးကောက်ပွဲအပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသည် အတင်းမာဆုံးအခြေအနေဖြစ်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်မှ ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပက်သက်၍ တောက်လျှောက်ပြောဆိုလာခဲ့ပြီး အစိုးရနှင့် ​ရွေး​ကောက်ပွဲ​ကော်မရှင်အား တောင်းဆိုမှုများ ရှိလာခဲ့သည်။ သို့သော် အစိုးရမှ တရားဝင် ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့က [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ နည်းပြအရာရှိများနှင့် သင်တန်းသားများကို တွေ့ဆုံရာ တချို့မှာ ဥပဒေကို လိုရာဆွဲ၍ လုပ်နေသဖြင့် အကျိုးထက် အဆိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း၊ ဥပဒေကို မလိုက်နာပါက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ဖျက်ပစ်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တပ်မတော်၏ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]က တပ်မတော်အနေဖြင့် အာဏာမသိမ်းဘူးဟု မှတ်ယူ၍မရကြောင်း ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။<ref name="sanda">{{Cite web|url=https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/sithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief/5758387.html?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fsithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief%2F5758387.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ဆန္ဒအစစ်အမှန် ဘာဖြစ်မလဲ|access-date=23 September 2021|archive-date=27 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230227130033/https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/sithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief/5758387.html?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fsithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief%2F5758387.html|url-status=dead}}</ref>ဇန်နဝါရီလ ၂၈ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်း၏သဘောထားကို နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ထံ စာရေးသား ပေးပို့ခဲ့သည်ဟု သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထိုစာတွင် မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုများကို ပြန်၍စစ်ဆေးပေးရန်နှင့် တတိယအကြိမ်လွှတ်တော်များအား သမ္မတ၏အာဏာဖြင့် ဆိုင်းငံ့ပေးရန်တို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ထံသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပေးပို့ခဲ့တဲ့စာ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084611/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html}}</ref> ထိုရက်ပိုင်းအတွင်း မြို့ကြီးအချို့၌ တပ်မတော်၏ သံချပ်ကာယာဉ်များ လှည့်လည်သွားလာမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ (၁)ရက်နေ့ နံနက်အစောပိုင်းတွင် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။ ထို့နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ အမိန့်အမှတ် ၁/၂၀၂၁အရ အာဏာသုံးရပ်ကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထံ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် သမ္မတအနေဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို အာဏာ (၃) ရပ်လွှဲပြောင်းပေးနိုင်သည်ဆိုသည့်ပုဒ်မ ပါဝင်သည်။ သို့သော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် နှင့် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်၏ ဥက္ကဋ္ဌများကို ဖမ်းဆီးအကျယ်ချုပ်ထားရှိကာ မတရားသဖြင့် ဒုသမ္မတ(၁) ဦးမြင့်ဆွေအား ယာယီသမ္မတ အနေဖြင့် သူ့ထံ အာဏာလွှဲပြောင်းစေခဲ့သည်။ ထိုအချက်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ကွဲလွဲကာ အာဏာသိမ်းမှုကို တရားဝင်သယောင်ယောင် လုပ်ဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ===၂၀၂၁ မှ ၂၀၂၆: စစ်အာဏာသိမ်းခြင်း === ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် အာဏာ(၃)ရပ်ကို ချုပ်ကိုင်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂)ရက်နေ့မှစတင်ကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် ဆောင်ရွက်ကာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ယာယီသမ္မတ ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]မှာ အစည်းအဝေးပွဲတစ်ခုတွင်သာ တွေ့ခဲ့ရပြီး လူမြင်ကွင်းမှ ပျောက်သွားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းအလုံးစုံကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်မှ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref name="mal">{{Cite news|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အာဏာကစားပွဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-57432310.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16252286593180&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-57432310}}</ref>အာဏာသိမ်းခြင်းအတွက် အချို့နိုင်ငံများမှ စိုးရိမ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး အချို့နိုင်ငံများက ဖမ်းဆီးထားသူများကို လွှတ်ပေးရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ မြန်မာပြည်အရေးနှင့် အာဆီယံခေါင်းဆောင်များအကြား အရေးပေါ်အစည်းအဝေးတစ်ရပ်ကို အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၌ ကျင်းပခဲ့ရာ ထိုပွဲသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ အာဏာသိမ်းပိုက်ပြီးနောက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ပထမဆုံးသော ပြည်ပခရီးစဉ်ဖြစ်သည်။<ref name="asean">{{Cite news|title=Asean leaders agree 5-point plan for Myanmar|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar|accessdate=23 September 2021|archivedate=1 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210501020903/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar}}</ref> [[File:2021 Special ASEAN Summit on Myanmar's coup d'état (2).jpg|thumb|၂၀၂၁ ဧပြီ ၂၄ရက်​နေ့တွင် ကျင်းပသော အာဆီယံခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေး]] ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ (၁)ရက်နေ့တွင် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]အဖြစ် ပြောင်း၍ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်ကိုပါ ပူးတွဲရယူခဲ့သည်။<ref name="cgov2"/> အိမ်စောင့်အစိုးရအနေဖြင့် ၂၀၂၃ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ တာဝန်ယူမည်ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၃ခုနှစ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ ပြန်လည်ကျင်းပပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="cgov2">{{Cite news|title=အိမ်စောင့်အစိုးရပြောင်းတာ ဘာထူးခြားသွားလဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-58076614.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323943293539&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-58076614}}</ref>၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဦးဆောင်သော အိမ်စောင့်အစိုးရနှင့် ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သော [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]တို့သည် နိုင်ငံတကာ မျက်နှာစာတွင် အသိအမှတ်ပြုခံရရေး ကြိုးစားခဲ့ရသည်။။<ref>{{Cite news|title=ကုလသမဂ္ဂမှာ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ဘယ်သူဖြစ်လာမလဲ|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323948539993&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html|accessdate=23 September 2021|archivedate=19 February 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219084743/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323948539993&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html}}</ref> လက်ရှိတွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]] ကိုမူ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ချက်နိုင်ငံ၊တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဥရောပသမဂ္ဂ စသည်တို့က မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အစိုးရ အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားပြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]] ကို တရားဝင်အစိုးရဟု မည်သည့်နိုင်ငံကမျှ အသိအမှတ်ပြု ထုတ်ဖော်‌ပြောဆိုထားခြင်းမရှိပေ။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":4">{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-11/63-2022_0.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆၃/၂၀၂၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်ခြင်း|work=sacoffice.gov|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၂}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] ကျန်းမာရေးမကောင်းသည့်အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ၎င်းအား ယာယီသမ္မတ တာဝန်အား လွှဲအပ်ရာ သူသည် ထိုနေ့မှာပင် ယာယီသမ္မတ ဖြစ်လာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno|title=ယာယီသမ္မတနဲ့ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာမေးခွန်းများ|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|archive-date=31 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240731114512/https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno}}</ref> ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ]] နှင့် မကိုက်ညီကြောင်း ဝေဖန်ချက်များရှိခဲ့သော်လည်း ဥပဒေနှင့် ညီသည်ဟု စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း]] က တုံ့ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7711192.html|title=ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူတာ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ညီတယ်လို့ စစ်ကောင်စီပြောခွင့် ပြောဆိုချက် ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ကွဲလွဲနေ|work=VOA Burmese|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး ကောင်စီ]] အစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄) အား ၎င်းကိုယ်တိုင် ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဖြင့် ဦးဆောင် ကျင်းပပြီး “နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးအရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာ ထားသည့် ကာလကို နောက်ထပ် ၆ လ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကြောင်း” ဆုံးဖြတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/26518?d=1|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄)ကျင်းပ|work=CINCDS Myanmar|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး (၃/၂၀၂၅) ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံကို ဆက်လက်အုပ်ချုပ်ရန် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ (ကာလုံ) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာချက်ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သော်လည်း မြို့နယ်ပေါင်း ၆၃ မြို့နယ်ကိုမူ အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးတို့ ပြန်လည်ကြေညာခဲ့ပါသည်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာများကို သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းမှူးများအား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး စစ်ခုံရုံးဖြင့် သေဒဏ်အထိ ချမှတ်နိုင်သည့် တရားစီရင်ရေးအာဏာကိုလည်း ယာယီသမ္မတတာဝန်ယူသူ မင်းအောင်လှိုင်က ခန့်အပ်ခဲ့ပါသည်။ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ၉ ခုရှိ ယင်းမြို့နယ် ၆၃ မြို့နယ်အား ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွက် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမိန့်များကို ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ပြီး နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးကို ဦး[[ညိုစော]] အား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး၊ [[ဦးညိုစောအစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအသစ်]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73051|publisher=MOI|accessdate=1 August 2025}}</ref> ဖျက်သိမ်းလိုက်သော စစ်ကောင်စီအစား [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ယူထားပြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးကို ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ပေးအပ်သည်။ <ref>{{Cite web|title=နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/niungngntteaalunkhunrenngaekhmsaayaarekeaamrng-phaicnnykhng|accessdate=2025 July 31|publisher=Myanmar Digital News}}</ref>ယခင်စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အချို့များကို ကာလုံအကြံပေးအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ပြင်ဆင်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဥပဒေပြုအာဏာကို ကာလုံကတစ်ဆင့် ပြန်လည်ကျင့်သုံးလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73140|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုင်ငံသားများ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလွတ်လပ်မှုနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလုံခြုံမှုကို ကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ|publisher=MOI|accessdate=2025-8-1}}</ref> === ကာချုပ်ရာထူးအပြောင်းအလဲ === {{main|၂၀၂၆ မြန်မာတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲ}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ ဇေယျသီရိဗိမာန်၌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်းကို ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနားဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] ထံသို့ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။ထိုနေ့မှာပင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] သမ္မတရွေးချယ်ရေးအစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်း အဖြစ် တစညပါတီမှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ နှင့်အတူ ပူးတွဲအဆိုပြုခဲ့သည်။ထိုသို့ အဆိုပြုချိန် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] ရာထူးနှင့်တွဲဖက်၍ အဆိုပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81294 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆-လက်ရှိ) == {{main|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း}} ၂၀၂၆ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ရက် တွင် ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ တင်သွင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သည် ရွေးကောက်ခံပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အစုအဖွဲ့၏ (၂၄၇ ) မဲရရှိခဲ့ပြီး၊ တစညပါတီမှ တင်သွင်းသည့် တောင်တွင်းကြီးမဲဆန္ဒနယ်မှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ ကို အနိုင်ရကာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့မှ ရွေးချယ်သော ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ၌ မဲအများဆုံးဖြင့် ဧကာဒသမမြောက် သမ္မတ အဖြစ် တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81374 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ရက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]] အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပြီး စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၊ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူများဖြစ်သည့် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယက၏ ရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81674 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ပြီးနောက် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်]]ကို အဖွဲ့ဝင် ၃၄ ဦး၊ ဝန်ကြီးဌာန (၃၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> === ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်စဉ် (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) === သမ္မတကတိသစ္စာပြုပွဲ၏ မိန့်ခွန်းတွင် [[တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်|တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်]] (NCA) လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို ဆက်လက်ဖော်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |last=News |first=K. I. C. |date=2026-04-11 |title=NCA အပစ်ရပ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေး ဆက်လက်ဖော်ဆောင်မည်ဟု စစ်ခေါင်းဆောင်ပြော |url=https://kicnews.org/2026/04/nca-%E1%80%A1%E1%80%95%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AD/ |access-date=2026-04-12 |website=ကေအိုင်စီ - KIC News |language=en-US}}</ref>၊ ဧပြီ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Central Committee ) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81695 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ ဒုတိယသမ္မတ ဦး[[ညိုစော]]က ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Working Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81697 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]]က ဦးဆောင်မည့် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (National Solidarity and Peace-making Negotiation Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81699 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>တို့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ နှစ်သစ်ကူးနှုတ်ခွန်းဆက်မိန့်ခွန်တွင် "လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းအားလုံး လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ပြီး နိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်းကတစ်ဆင့် နိုင်ငံရေးပြဿနာကို နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနဲ့ဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်သွားကြဖို့ အလေးအနက်တိုက်တွန်းသည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ အဂ္ဂမဟာ သီရိသုဓမ္မ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ နှစ်သစ်ကူးနှုတ်ခွန်းဆက် မင်္ဂလာစကား {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81790 |access-date=2026-04-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> === လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့် (၂၀၂၆-လက်ရှိ) === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်|မြန်မာသက္ကရာဇ်]] နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၄,၃၃၅ ဦးနှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၇၉ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၄,၅၁၄ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အသီးသီးရှိ အကျဉ်းထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးမှ အကျဉ်းကျခံနေရသူများကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81823 |access-date=2026-04-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> လွတ်မြောက်လာသူများထဲ၌ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများဖြစ်သော သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]၊​ ဦးဝင်းထိန်တို့အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ဦးရေ ၁၆၅ ဦးသာ ပါဝင်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာနိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကွန်ရက်က ထုတ်ပြန်သည်။​<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=ယနေ့ လွတ်ငြိမ်းခွင့်မှာ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ဦးရေ ၁၆၅ ဦးသာ ပါဝင်လာ - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%9a%e1%80%94%e1%80%b1%e1%80%b7-%e1%80%9c%e1%80%bd%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%84%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%81%e1%80%bd%e1%80%84%e1%80%b7%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}</ref> နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်[[အောင်ဆန်းစုကြည်]] အား ချမှတ်ထားသည့် ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ်အနက် (၄) နှစ်နှင့် (၆) လအား လျှော့ပေါ့ပေးခဲ့ကြောင်း ၎င်း၏ ရှေ့နေဖြစ်သူက ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ်အနက် ၄ နှစ်ခွဲ လျှော့ပေါ့ပေး - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%92%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%ba%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%86%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%85%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9b%e1%80%b2%e1%80%b7-4/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့|ကဆုန်လပြည့်နေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြင့် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁,၅၀၈ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82285 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>နှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၁ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82287 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ စုစုပေါင်း ၁,၅၁၉ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ အကျဉ်း​ထောင် အချုပ်​ထောင်အသီးသီးတွင် အကျဉ်းကျခံ​နေရသည့် အကျဉ်းသား အကျဉ်းသာသူ ၁၅၀၈ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်​ပေး |url=https://news-eleven.com/article/311564 |access-date=2026-04-30 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ဝ ရက် မတိုင်မီ ကျူးလွန်ခဲ့သော ပြစ်မှုတစ်ခုခုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းခံရပြီး အကျဉ်း ထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးတွင် ပြစ်ဒဏ်ကျခံလျက်ရှိသော အကျဉ်းသား၊ သူများကို ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ (၁) အရ ယင်းတို့ကျခံရန်ကျန်ရှိသောပြစ်ဒဏ်၏ ခြောက်ပုံတစ်ပုံကို လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82283 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ == === နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကော်စီဥက္ကဋ္ဌ (၂၀၂၁-၂၀၂၅) === နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး ရယူပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်အချို့ကို ဖိတ်ကြားခံရမှုအရ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူထားသည့် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် မင်းအောင်လှိုင်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ [[ဘန်ကောက်မြို့]]တွင် တွေ့ဆုံခဲ့သော်လည်း တရားဝင် ခရီးစဉ်တစ်ခု အနေဖြင့် ဖော်ပြ၊ ကြေညာထားခြင်း မရှိပေ။<ref>{{Cite web|url=https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B|title=အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌနှင့် စစ်ခေါင်းဆောင် ဘန်ကောက်မြို့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးနေ၊ ထိုင်းအစိုးရ လုံခြုံရေးတင်းကြပ်ထား|accessdate=2025-6--26|publisher=Shan Herald News|date=April 17, 2025|archive-date=4 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250504212343/https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B}}</ref> ==== အနှစ်ချုပ် ==== * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|Thailand}}နိုင်ငံ (တစ်ကြိမ်သည် တရားဝင်မကြေညာထားပါ။)၊ * နှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Belarus}}၊ {{အလံ|China}} * ခုနှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Russia}} {| class="wikitable" |+တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၂၁-၂၇ ဇွန် ၂၀၂၁ |ပထမတစ်ကြိမ် ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်မှာ မော်စကိုတွင် ကျင်းပသော Moscow Conference on International Security 2021 သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/12145/|title=ကမ်းကုန်အောင်မိုက်နေသော မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှား၏ အခန်းကဏ္ဍ|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}</ref> |- |၂။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၁၀-၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၂ |ရုရှားနိုင်ငံကို ဒုတိယအကြိမ် သွားရောက်တဲ့ ခရီးစဉ်အတွင်းမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟာ မော်စကိုမြို့၊ ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှုမြို့တော်မှာ ရွှေ စည်းခုံ ပုံတူစေတီ ထီးတော်တင်တာ၊ ရုရှား မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးအသင်း၊ ရုရှား အာဆီယံ စီးပွားရေး ကောင်စီက တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ တွေ့ဆုံတာတွေ လုပ်ခဲ့ပေမယ့်၊ ရုရှား ကာကွယ် ရေးဝန်ကြီး ဆာဂေး ရှိုဂူ တို့နဲ့တော့ တွေ့ဆုံခွင့်မရခဲ့ဘဲ ရုရှား ဒုတိယကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီး အလက်ဇန်းဒါး ဖိုမင်နဲ့သာ တွေ့ဆုံခဲ့ရပါသည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/11998/|title=အပယ်ခံစစ်ခေါင်းဆောင်၏ ဟန်ပြရုရှားခရီးစဉ်|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}</ref> |- |၃။ |{{အလံ|Russia}} |ဒီဗော့စတော့ခ်မြို့ |၄-၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |(၇) ကြိမ်မြောက် အရှေ့ဖျားစီးပွားရေးဖိုရမ် (The 7th Eastern Economic Forum-2022) သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ မျက်နှာစုံညီပွဲတွင် ပူတင်နှင့်လည်း ဆုံတွေ့နိုင်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/29869|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် Eastern Economic Forum-2022 ၏ မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး Plenary Session ၌ တက်ရောက် ပါဝင်ဆွေးနွေး|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI}}</ref> |- |၄။ |{{Flag|China}} |[[ကူမင်းမြို့]] |၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄ |အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ တရုတ်ဝန်ကြီးချုပ် မစ္စတာလီချန်နှင့် တွေဆုံခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/63632|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}</ref> |- |၅။ |{{အလံ|Russia}} {{Flag|Belarus}} |[[မော်စကိုမြို့]]၊ မင့်စ်မြို့ |၄-၉ မတ် ၂၀၂၅ |ရုရှားသမ္မတ ပူတင်နှင့် ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသမ္မတ လူကာရှန်ကိုတို့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/03/12/398454.html|title=မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ရုရှားနဲ့ ဘီလာရုစ် အာဏာရှင်တွေ အားပေး|accessdate=2025-6-26|publisher=The Irrawaddy}}</ref> |- |၆။ |{{Flag|Thailand}} |[[ဘန်ကောက်မြို့]] |၃ ဧပြီ ၂၀၂၅ |ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် [[ဘင်းမ်စတက်|BIMSTEC]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://ayartimes.com/?p=52388|title=စစ်ခေါင်းဆောင် က ဘင်းမ်စတက် အစည်းအဝေးအတွက် ပြင်ဆင်ခဲ့သော်လည်း အကျိုးအမြတ် မထွက်ဘဲ ဆန့်ကျင်မှုများသာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရ|publisher=Ayeyarwaddy Times|accessdate=2025-6-26}}</ref> |- |၇။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၇-၁၀ မေ ၂၀၂၅ |ရုရှားနိုင်ငံ၊ မော်စကိုမြို့တွင်ကျင်းပသည့် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ပြီးဆုံးသည့် ရင်ပြင်နီအောင်ပွဲ အခမ်းအနားတက်ပွဲတက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/69680|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ မဟာမျိုးချစ်စစ်ပွဲကြီးအောင်ပွဲ နှစ် (၈၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် စစ်ရေးပြအခမ်းအနားသို့ ပါဝင်တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}</ref> |- |၈။ |{{Flag|Russia}} {{အလံ|Belarus}} |မင့်စ်မြို့၊ နိုဗာစီဗစ်မြို့၊ Ulan-Ude မြို့ |၂၅-၂၉ ဇွန် ၂၀၂၅ |စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(Eurasian Economic Forum 2025)သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသို့ မရောက်မီ၊ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ နိုဗာစီဗစ်မြို့သို့ အရင်ရောက်ရှိပြီး၊ နိုဗာစီဗစ်ဒေသအုပ်ချုပ်ရေးမှူး Mr. Travnikov Ahdrey Aleksandrovich နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံမှ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ၊ Buryatia ပြည်နယ်၊ Ulan-Ude မြို့သို့ တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေးခရီးရောက်ရှိခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/71501|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(EEF 2025)သို့ တက်ရောက်ရန် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250626062311/https://www.moi.gov.mm/news/71501|archivedate=2025-6-26}}</ref> |- |၉။ |{{အလံ|China}} |တီယန်ကျင်းမြို့ |၃၀ ဩဂုတ် - ၇ စက်တင်ဘာ<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74578|title=တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ အလုပ်သဘောခရီးစဉ်သွားရောက်ခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံနှင့် နိုင်ငံတကာမှ ခေါင်းဆောင်များအား တွေ့ဆုံ၍ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ဆွေးနွေးဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည့် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား ပြည်သူလူထုများက သောင်းသောင်းဖြဖြ ကြိုဆိုနှုတ်ဆက်|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=8 September 2025}}</ref> ၂၀၂၆ |[[ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့|ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74363|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး (SCO SUMMIT 2025) အစည်းအဝေးအထိမ်းအမှတ်ကြိုဆိုဂုဏ်ပြုညစာစားပွဲသို့ တက်ရောက်|accessdate=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> | |- |၁၀။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၂၄-၂၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ |ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum 2025) သို့တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/75321|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum - 2025) ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံသို့ထွက်ခွာ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=25 September 2025}}</ref> |} === နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) === * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|India}}၊ {{အလံ|China}}၊ {{lang-lo|ລາວ}} {| class="wikitable" !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|India}} |[[ဗုဒ္ဓဂါယာ]]၊ [[နယူးဒေလီမြို့]]၊ [[မွမ်ဘိုင်းမြို့]] |၃၀ မေ<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ် ရောက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/83365 |access-date=2026-05-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> - ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ | | |- |၂။ |{{အလံ|China}} |[[ပေကျင်းမြို့]] |၁၅ ဇွန်<ref>{{Cite web |title=သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦး​ဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ ​​​​ပေကျင်းမြို့သို့​ရောက်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/312702 |access-date=2026-06-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> - ၁၉ ဇွန် ၂၀၂၆ | | |- |၃။ | {{အလံ|Laos}} |[[ဗီယင်ကျန်းမြို့]] |၃ ဇူလိုင်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဇနီး ဒေါ်ကြူကြူလှ ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ နိုင်ငံတော်အဆင့်ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်ရောက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/84781 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> - ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ | | |} [[File:Мин Аун Хлайн в Татарстане 02 (25-06-2021).jpg|thumb|၂၀၂၁ခုနှစ် ဇွန်လအတွင်းက ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်တွင် ​တွေ့ရစဉ်]] == လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ == [[ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီ]]က မင်းအောင်လှိုင်၏ တပ်မတော်သားများသည် [[ကချင်ပြည်နယ်]]နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]က အရပ်သားများကို တမင်တကာ ပစ်မှတ်ထားခဲ့ကြကြောင်း၊ ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသမီးများကို အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့ကြောင်း၊ အရပ်သားများကိုပစ်ခတ်ကြောင်းနှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]အတွင်းရှိ ကျေးရွာများ မီးရှို့ကြောင်း အစီရင်ခံ သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Section |first=United Nations News Service |date=20 June 2016 |title=UN News – Myanmar must address 'serious' human rights violations against minorities – UN rights chief |url=http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180212012658/http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |archive-date=12 February 2018 |access-date=8 October 2017 |website=UN News Service Section |language=en}}</ref> သူသည် ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအား လူမျိုးတုန်းရှင်းလင်းခြင်းအတွက် စွပ်စွဲခံနေရသည်။<ref>{{Cite news |last=Farmaner |first=Mark |date=13 September 2017 |title=Only One Person Can Stop Ethnic Cleansing In Myanmar, And It Isn't Aung San Suu Kyi |work=[[Huffington Post]] |url=https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |url-status=live |access-date=31 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |archive-date=9 February 2019 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=9 February 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f }}</ref> အဆိုပါလုပ်ရပ်များသည် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုနှင့် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုများ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |date=30 March 2015 |title=Burma's Military Milestone |publisher=[[Human Rights Watch]] |url=https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |archive-date=4 August 2016 |accessdate=28 May 2017 |archivedate=4 August 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone }}</ref> ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ၏ လွတ်လပ်သော နိုင်ငံတကာ အချက်အလက်ရှာဖွေရေးမစ်ရှင်က မင်းအောင်လှိုင်နှင့် အခြားသော စစ်ဗိုလ်ချုပ်များသည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တို့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများအတွက် အဓိက တာဝန်ရှိသူများဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name="UNReport">{{Cite news |last=Nebehay |first=Stephanie |date=27 August 2018 |title=Myanmar generals had "genocidal intent" against Rohingya, must face justice – UN |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R |accessdate=19 January 2022 |archivedate=12 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210212175728/https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R }}</ref> မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တကွ အခြားစစ်ဗိုလ်ချုပ်များဖြစ်သည့် စိုးဝင်း၊ အောင်ကျော်ဇော၊ မောင်မောင်စိုးနှင့် သန်းဦးတို့အား စစ်ရာဇဝတ်မှုများအတွက် နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်မှု တရားရုံးတို့တွင် တရားစွဲဆိုသင့်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=UNReport/> မြန်မာနိုင်ငံတွင်း လူမျိုးရေးနှင့် ဘာသာရေး အမုန်းတရားများ ပြန့်ပွားမှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက်ဟုဆိုကာ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်က မင်းအောင်လှိုင်အပါအဝင် လူပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာ ၁၉ ခုကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar army chief over rights abuses |work=[[The Times of India]] |url=https://www.timesofindia.com/world/south-asia/facebook-bans-myanmar-army-chief-over-rights-abuses/articleshow/65561259.cms |access-date=27 August 2018}}{{Dead link|date=April 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar Army Chief Min Aung Hlaing, 19 others over rights abuses |publisher=[[News Nation]] |url=http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |archive-date=27 August 2018 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=27 August 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html }}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် မေလ ၁၆ ရက်တွင် တွစ်တာမှလည်း မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200630080746/https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |archive-date=30 June 2020 |access-date=5 May 2020}}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးဖြစ်သော ဦး[[ကျော်ဇောဦး]]က ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း တပ်မတော်၏ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများသည် ပြည်သူလူထုနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များအား ထိခိုက်နစ်နာစေကြောင်း အိတ်ဖွင့်ပေးစာကို မင်းအောင်လှိုင်ထံ ပေးပို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=Open Letter to Senior General Min Aung Hlaing from U Kyaw Zaw Oo about damage to cultural heritage, fatalities and casualties incurred by intentional and indiscriminate attacks of Myanma Tatmadaw on non-military targets |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227103927/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=သမိုင်းဝင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအဆောက်အအုံများအပါအဝင် စစ်ဖက်ပစ်မှတ်မဟုတ်သည့်နေရာများသို့ တမင်သက်သက် ပစ်ခတ်ကြသဖြင့် သေဆုံးထိခိုက်ကြရသည့်ကိစ္စ အိတ်ဖွင့်ပေးစာ |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |language=my |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227104428/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}</ref> အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက မင်းအောင်လှိုင်အား ပိတ်ဆို့မှုများ ချမှတ်ခဲ့ရာ သူ့အား အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |title=US Tightens Sanctions on Myanmar Army Chief |url=https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108091251/https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Voice of America |language=en}}</ref><ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Treasury Sanctions Individuals for Roles in Atrocities and Other Abuses |url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207144752/https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |archive-date=7 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=U.S. Department of the Treasury}}</ref> ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့သော လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုပေါင်းများစွာအတွက် စစ်ခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]] [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ|သတိုးသီရိ]]သုဓမ္မ မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုတရားရုံး (ICC) ၏ ရှေ့နေချုပ် ကာရင် ခန်း (Karim AA Khan) က ICC တရားရုံးကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၇ ရက်နေ့တွင်လျှောက်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy147w07pyo|title=အိုင်စီစီ ဖမ်းဝရမ်း လျှောက်ထားမှု အပေါ် စစ်ကောင်စီ တုံ့ပြန်ချက်|work=BBC Burmese|access-date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ }}</ref>လူ့အခွင့်အရေးတက်ကြွသူများက ထောက်ခံကြိုဆိုခဲ့ကြသော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးပြောခွင့်ရ Mao Ning က ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီက အမှုကိုလွှဲပြောင်းပေးခြင်းမျိုးမဟုတ်လျှင် ရောမဥပဒေစာချုပ်၌ လက်မှတ် မထိုးထားသည့် နိုင်ငံ နှင့် နယ်မြေများအပေါ် အိုင်စီစီတရားရုံးက စီရင်ပိုင်ခွင့်မရှိဟု နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက် တွင် မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်ဘက်က ပြောဆို ရပ်တည်ခဲ့သည်။အလားတူ မြန်မာစစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကလည်း အိုင်စီစီရှေ့နေချုပ်၏ ပြောကြားချက်အပေါ် လက်မခံဘဲ ပယ်ချသည်။ == အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများ == မင်းအောင်လှိုင်သည် တပ်မတော်ပိုင် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်]] (MEHL)တွင် ရှယ်ယာအများစု ပိုင်ဆိုင်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀-၁၁ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် ရှယ်ယာ ၅၀၀၀ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး နှစ်စဉ်အမြတ်ဝေစုအနေဖြင့် ဒေါ်လာ နှစ်သိန်းခွဲ ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Leaked documents reveal global business links to Myanmar military crimes |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108144231/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Amnesty International |language=en}}</ref> သူသည် MEHL ၏ နာယက အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=17 June 2020 |title=Systemic Conflict of Interest in Myanmar Military Allows for Serious Corruption |url=https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026180332/https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}</ref> မင်းအောင်လှိုင်၏ သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံသည် Sky One ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီနှင့် အောင်မြင့်မိုမင်းအာမခံ ကုမ္ပဏီအပါအဝင် ကုမ္ပဏီများစွာ ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။<ref name=":3" /> အောင်ပြည့်စုံသည် ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သော [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ]]တွင်လည်း ရှယ်ယာများစွာ ပါဝင်ထားသည်။<ref name=":3">{{Cite web |title=တပ်ချုပ်သားပိုင်ကုမ္ပဏီများကို အရေးယူရန် ကုလအချက်အလက်ရှာဖွေရေးအဖွဲ့ တောင်းဆို |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201053646/https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |archive-date=1 February 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=my}}</ref> တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူပြီးနောက် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ [[ပြည်သူ့ရင်ပြင်နှင့် ပြည်သူ့ဥယျာဉ်]]တွင် စားသောက်ဆိုင်နှင့် အနုပညာပြခန်းအတွက် နှစ် ၃၀ မြေငှားရမ်းခြင်းကို ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးထက် လျော့နည်းသော နှုန်းထားဖြင့် သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံက ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Military Chief's Son Paid 'Very Low' Rent for His Upscale Restaurant on Government-Owned Land |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717014336/https://myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |archive-date=17 July 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ဆေးနှင့် ဆေးပစ္စည်းများအတွက် [[အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲမှုဌာန (မြန်မာ)|အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးဌာန]]၏ ခွင့်ပြုချက်နှင့် အခွန်ကိစ္စရပ်များကို ဝန်ဆောင်မှုပေးသော ''A&M Mahar'' ကုမ္ပဏီသည်လည်း အောင်ပြည့်စုံပိုင်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။<ref name=":1">{{Cite web |title=Dirty Secrets #2: Sr. Gen. Min Aung Hlaing's family profiting off of FDA and Customs clearances |url=https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026181000/https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}</ref> အခွန်ဌာနကို MEHL ၏ ဒါရိုက်တာဟောင်းဖြစ်သူ ဦးကျော်ထင်က ဦးဆောင်သည်။<ref name=":1" /> ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် သမီးဖြစ်သူ [[ခင်သီရိသက်မွန်]]သည် [[သတ္တမမြောက်အာရုံ]] ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite web |title=Military Chief's Family Members Spend Big on Blockbuster Movies, Beauty Pageants |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215082136/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |archive-date=15 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ထိုနှစ်မှာပင် ချွေးမဖြစ်သူ မျိုးရတနာထိုက်က Stellar Seven Entertainment အမည်ရှိ ဖျော်ဖြေရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=":2" /> ==ထမ်းဆောင်ခဲ့သော စစ်ဖက်ဆိုင်ရာတာဝန်များ== {| class="wikitable" |- !ခုနှစ် !! နေရာ !!ရာထူး!! တာဝန် |-၁၉၉၅-၁၉၉၈(အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း(တပ်ရင်းမှူး) | ၁၉၉၈ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး || စစ်ဦးစီးအရာရှိ (ပထမတန်း) |- | ၁၉၉၉ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးကြီး|| နည်းဗျူဟာမှူး |- | ၂၀၀၂ ||[[အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || တပ်မမှူး |- | ၂၀၀၃ ဩဂုတ် ||[[စစ်တက္ကသိုလ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || ကျောင်းအုပ်ကြီး |- | ၂၀၀၄ နိုဝင်ဘာ || [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ်|| တိုင်းမှူး |- | ၂၀၀၆ || [[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ် || တိုင်းမှူး |- | ၂၀၀၇ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ်|| [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] |- | ၂၀၀၈ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] |- | ၂၀၁၀ ဩဂုတ် || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း/ ရေ/ လေ)]] |- |၂၀၁၁ မတ် || rowspan="3" |[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]|| ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|| rowspan="3" | [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်]] |- |၂၀၁၂ ဧပြီ ၃ || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး |- |၂၀၁၃ မတ် || ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး |} == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှံခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်း|url=https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf|accessdate=2025 August 2|publisher=Open Data Mekong}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":4" /> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ (၅) ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]က ဂုဏ်ထူးဆောင် [[ပြည်သူ့ရေးရာ စီမံခန့်ခွဲမှု|ပြည်သူ့ရေးရာစီမံခန့်ခွဲမှု]]ပါရဂူဘွဲ့ Honorary Doctor of Public Administration (D.P.A honoris causa) ကိုချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/69846d4bdd503d7856062b39 |access-date=2026-04-14 |website=www.npnewsmm.com}}</ref> == ကျန်းမာရေး နှင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ခံရမှု == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း (Lumbar Spondylosis with Spinal Stenosis) ဝေဒနာအတွက် နေပြည်တော်ရှိ အမှတ် (၂) တပ်မတော်ဆေးရုံကြီး (ခုတင် ၁၀၀၀) ၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ပါရဂူများနှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ဆေးတပ်ဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်း၍ ၂ နာရီကြာ အရေးပေါ် ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူခဲ့သည်။ထို ခွဲစိတ်မှုသည် အောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက သတင်းထုတ်ပြန်ပေးခဲ့ပြီး၊ထုတ်ပြန်ချက်ထဲ တာဝန်များပြန်လည်ထမ်းဆောင်နေပြီဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/310689|title=ယာယီသမ္မတ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း ဝေဒနာခံစားခဲ့ရသဖြင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ကုသမှု (၂)နာရီကြာ ပြုလုပ်ခဲ့ရ|work=Eleven Media Group|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist|2}} {{s-start}} {{s-mil}} {{s-bef|before=[[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရရွှေမန်း]]}} {{s-ttl|title=[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]|years=၂၀၁၀–၂၀၁၁}} {{s-aft|after=[[လှဌေးဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|လှဌေးဝင်း]]}} {{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]}} {{s-ttl|title=[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]|years=၂၀၁၁–၂၀၂၆}} {{S-aft|after= [[ရဲဝင်းဦး]]}} {{s-off}} {{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]<br>{{nobold|[[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နအဖ]]ဥက္ကဋ္ဌ <small>(၁၉၉၇–၂၀၁၁)</small>}}}} {{s-ttl|title=[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]|years=၂၀၂၁–၂၀၂၅}} {{S-aft|after= ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''}} {{s-bef|before=[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] {{nobold|(ယာယီ)}}}} {{s-ttl|title=ယာယီ[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]] (တာဝန်) |years=၂၀၂၄–၂၀၂၆}} {{S-aft|after= ''ကိုယ်တိုင်''}} {{s-vac|last=[[သိန်းစိန်]] {{nobold|(၂၀၁၁)}}}} {{s-ttl|title=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] |years=၂၀၂၁–၂၀၂၅}} {{S-aft|after= [[ညိုစော]]}} {{s-end}} {{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်သူ အကြီးအကဲများ}} {{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ}} {{lifetime|၁၉၅၆| | }} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:အာဏာသိမ်း ခေါင်းဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးမှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ထားဝယ်လူမျိုး]] pd7g5o7o0i6056rr9t60adegn1rf0a7 1042227 1042226 2026-07-06T09:49:09Z ~2026-38248-21 145289 /* */ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး (ငြိမ်း) အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ ဦး မင်းအောင်လှိုင် ဧကာဒသမမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ တာဝန် စတင် ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ ဒုတိယ သမ္မတ ညိုစော နန်းနီနီအေး ယခင်လူ ဝင်းမြင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ယာယီ (တာဝန်) တာဝန်သက်တမ်း ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ – ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ ဝန်ကြီးချုပ် ကိုယ်တိုင် (၂၀၂၄-၂၀၂၅) ညိုစော (၂၀၂၅-၂၀၂၆) ယခင်လူ ဦးမြင့်ဆွေ (ယာယီ) ဆက်ခံသူ ကိုယ်တိုင် နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်သက်တမ်း ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ – ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ ခန့်အပ်သ 1042227 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]](ငြိမ်း) | name = မင်းအောင်လှိုင် | image = |caption = သမ္မတ မင်းအောင်လှိုင် (၂၀၂၆) |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|ဧကာဒသမမြောက်]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]] |term_start1= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |vicepresident1 = [[ညိုစော|ညိုစော]] <br> [[နန်းနီနီအေး|နန်းနီနီအေး]] |predecessor1= [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] |successor1 = | office2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] | status2 = ယာယီ (တာဝန်) | predecessor2 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) | successor2 = ''ကိုယ်တိုင်'' | president2 = | primeminister2 = ''ကိုယ်တိုင်'' <small>(၂၀၂၄-၂၀၂၅)</small> <br> [[ညိုစော]] <small>(၂၀၂၅-၂၀၂၆)</small> | term_start2 = ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ | term_end2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | office3 = [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်| နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] <br>ဥက္ကဋ္ဌ | predecessor3 = ''ကော်မရှင်စတင်'' | successor3 = ''ကော်မရှင် ဖျက်သိမ်း'' |appointer3= ''ကိုယ်တိုင်'' | deputy3 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | president3 = ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်) | termstart3 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | termend3 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | office4 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]<ref>{{cite web|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ်(၉/၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်|url=http://www.dsinfo.org/node/957|website=|access-date=|language=|date=2 February 2021|accessdate=2 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131316/http://dsinfo.org/node/957}}</ref> | predecessor4 = ''ကောင်စီစတင်'' | successor4 =''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' | deputy4 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | president4 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) <br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်) | termstart4 = ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | termend4 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | office5 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း|၁၂ ဦးမြောက်]]<!--ဝန်ကြီးချုပ်အမည်ဖြင့် ရာထူးယူခဲ့သူများကိုသာ ထည့်တွက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။--> [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]<ref>{{Cite news |url=http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm |title=Myanmar forms caretaker government: State Administration Council |accessdate=2 August 2021 |archivedate=19 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219074722/http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm }}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/|title=Myanmar army ruler takes prime minister role, again pledges elections|accessdate=2 August 2021|archivedate=1 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210801191831/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/}}</ref> | president5 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ)<br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်) | predecessor5 = [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးသိန်းစိန်]] (နအဖအစိုးရ) | successor5 = [[ညိုစော|ဦးညိုစော]] | deputy5 = {{list collapsed|title=''စာရင်း''| *[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] *[[တင်အောင်စန်း]] *[[မြထွန်းဦး]] *[[မောင်မောင်အေး]] *[[ဝင်းရှိန်]] *[[သန်းဆွေ]] }} | term_start5 = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ | term_end5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | office6 = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | predecessor6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သန်းရွှေ]] | successor6 = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] | president6 =ဦး[[သိန်းစိန်]] <br> ဦး[[ထင်ကျော်]] <br> ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] <br> ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) <br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်) | deputy6 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | termstart6 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ | termend6 = ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | party = | birth_date = {{birth date and age|1956|7|3|df=y}} | birth_place = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] ၊ [[မင်းဘူးမြို့]] | death_date = | death_place = | nationality = [[ထားဝယ်လူမျိုး]] | parents = ပန်းချီဦးခင်လှိုင်(ထားဝယ်)<ref>{{cite web |title=သီတဂူဆရာတော် ရေစက်ချအနုမောဒနာတရားဟောကြားချီးမြှင့်ခြင်း |url=https://thesitagu.org/index.php/academics/yangon/970-2020-01-27-03-08-48 |website=thesitagu.org |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀}}</ref>၊ ဒေါ်လှမူ(ထားဝယ်)<ref name="cincds">{{cite web |title=တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ Politic မဂ္ဂဇင်းတို့၏ မေးမြန်းဖြေကြားမှုများကို Politic မဂ္ဂဇင်း၌ ထည့်သွင်းဖော်ပြ |url=https://cincds.gov.mm/node/8613?d=1 |website=cincds.gov.mm |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၀}}</ref> | spouse = ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]] | children = [[အောင်ပြည့်စုံ]]<br/>[[ခင်သီရိသက်မွန်]] | alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ([[LL.B]])<br/>[[စစ်တက္ကသိုလ်]] | website = {{url|www.seniorgeneralminaunghlaing.com.mm}} | nickname = | allegiance = {{flag|Myanmar}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၁၉၇၄–၂၀၂၆ | rank = [[File:Senior General.gif|15px]] [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] | unit = | commands = {{flagicon image|Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် | battles = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | awards = {{unbulleted list | [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]] | [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]] | [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Honorary Malaysian Armed Forces Order for Valour (First Degree)]] | [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Gallant Commander of Malaysian Armed Forces]] | Knight Grand Cross First Class of the Most Exalted [[ဆင်ဖြူတော်ဝင်သူရဲကောင်းဘွဲ့တံဆိပ်]] }} | ethnicity = |honorific prefix=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] (ငြိမ်း) <br>[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]]<br>ဦး |military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၄၂၃၂}}[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]] '''ဦးမင်းအောင်လှိုင်'''([[၃ ဇူလိုင်]] [[၁၉၅၆]] မွေးဖွား)သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]]ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ၁၀ ဦးမြောက် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-03 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သမ္မတအိပ်မက်ပြည့်ဝ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/czrey4p725jt |access-date=2026-04-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၊ [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]တွင်လည်း ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် မိမိကိုယ်တိုင် ခန့်အပ်ကာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]၏ အစိုးရအကြီးအကဲအဖြစ် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာနှင့် ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဥပဒေပြုရေးအာဏာတို့ကို ကိုယ်တိုင်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Min Aung Hlaing elected Myanmar president despite international criticism |url=https://asia.nikkei.com/spotlight/myanmar-crisis/min-aung-hlaing-elected-myanmar-president-despite-international-criticism |access-date=2026-04-03 |website=Nikkei Asia |language=en}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]]မှ ကျန်းမာရေးမကောင်းတော့သဖြင့် ယာယီသမ္မတ တာဝန်များကို လက်လွှဲပေးခဲ့ရာ  ထိုနေ့မှာပင် သူသည် ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ရယူသူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>ယာယီသမ္မတရာထူးအားယူ</ref>၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး က ဒုတိယသမ္မတလောင်းတစ်ဦးအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး၊မတ်လ ၃၁ရက်တွင် အဆိုပါအစုအဖွဲ့၏ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]တွင် မဲအများဆုံးဖြင့် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ပထမနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81258 |access-date=2026-03-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>ဧပြီလ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] က ဒုတိယ သမ္မတသုံးဦးအနက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ကို ထောက်ခံမဲ ၄၂၉ ၊ ဦးညိုစော ကို ၁၂၆မဲ နှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေး ကို ၂၆ မဲဖြင့် သမ္မတမဲပေးရွေးချယ်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ၁၁ ဦးမြောက်သမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ရွေးချယ်တင်မြှောက် |url=https://news-eleven.com/article/310989 |access-date=2026-04-03 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> သူသည် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် လက်ခံခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် အနားယူခဲ့သည်။ သူသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးဆောင်သော အဖွဲ့ဝင် (၁၁) ဦးပါဝင်သည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf |access-date=5 November 2019 |archive-date=16 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190816065930/http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf }}</ref> ယခင်က [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ရေ၊လေ)]] ဖြစ်သည်။<ref>https://www.irrawaddy.com/news/burma/min-aung-hlaing-appointed-vice-senior-general.html</ref>ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ [[ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှု]]အတွက် အဓိကတာဝန်ရှိသူအဖြစ် စွပ်စွဲခံထားရသည်။ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒတွင် သူသည် [[အာဆီယံ]]၏လွှမ်းမိုးမှုကို တွန်းလှန်ပြီး [[ရုရှားနိုင်ငံ]]၊[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]တို့အပေါ် ပိုမိုအားကိုးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=China, Russia, India enabling Myanmar’s military rule: Report |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=2 November 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207033107/https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report }}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar warns ASEAN that pressure would be counterproductive |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=28 October 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207051251/https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading }}</ref> သူ၏ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများနှင့် အကျင့်ပျက်ခြစားမှု စွပ်စွဲချက်များကြောင့် နိုင်ငံတကာ၏ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများ ဆက်တိုက်ချမှတ်ခံခဲ့ရလျက်ရှိသည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် [[ဒီမိုကရေစီ|ဒီမိုကရေစီ အညွှန်းကိန်း]]၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များအရ သူ၏လက်‌ထက်မြန်မာနိုင်ငံသည် အာဖဂန်နစ္စတန်ပြီးလျှင် ဒုတိယအာဏာရှင်အဆန်ဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Ranked Second-Least Democratic Nation in World |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-ranked-second-least-democratic-nation-in-world.html |access-date=7 February 2023 |work=[[The Irrawaddy]] |date=10 February 2022}}</ref> ၂၀၂၃ ဧပြီလ ၁၃ တွင် [[တိုင်းစ်|တိုင်းမ်စ်]]မဂ္ဂဇင်းမှ သူ့အား "၂၀၂၃ ခုနှစ်၏ ဩဇာအရှိဆုံး လူပုဂ္ဂိုလ် ၁၀၀" ထဲတွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး "နိုင်ငံကိုအပယ်ခံဘဝသို့ ရောက်စေခဲ့သည်" ဟူ၍ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{cite web |last1=Campbell |first1=Joshua |title=Min Aung Hlaing |url=https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ |website=The 100 Most Influential People of 2023 |publisher=[[တိုင်းစ်|TIME]] |access-date=16 April 2023 |date=13 April 2023 |quote=Min Aung Hlaing has returned Myanmar to a pariah state and made it the world’s second most authoritarian regime, per the Economist Intelligence Unit’s 2022 Democracy Index. Only Taliban-ruled Afghanistan ranked worse. |archive-date=16 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416064524/https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ }}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ ==ကိုယ်ရေးအကျဉ်း== [[File:Thai delegation with Burmese SPDC.jpg|thumb|၂၀၁၀ပြည့်နှစ်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေက ထိုင်းနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် [[အဘီစစ် ဝိဇ္ဇာဇီဝ]]အား လက်ခံတွေ့ဆုံရာ ထိုစဉ်ကညှိကွပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ဘေးတွင်တွေ့ရစဉ်]] ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် (ကြည်း ၁၄၂၃၂)<ref>{{cite web|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ပြန်လည်အတည်ပြုခန့်အပ်ခြင်း|url=https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf|accessdate=16 June 2021|archivedate=24 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210624195531/https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf}}</ref> ကို ခရစ်နှစ် ၁၉၅၅-ခုနှစ်တွင် အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်သည့် ဖခင်တာဝန်ကျရာ[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မင်းဘူးမြို့]]တွင် မွေးဖွားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/popularnewsjournal/videos/361626864949685 |title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် နှင့် Popular News အင်တာဗျူး|work=Popular News Journal|access-date=၁၃ ဇွန် ၂၀၂၃ |date= ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ }}</ref> ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးသောင်းလှိုင်(ခေါ်) ဦးခင်လှိုင်မှာ အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်ပြီး ပန်းချီဆရာတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ပါးစလုံးသည် ထားဝယ်ဇာတိဖြစ်ကြပြီး [[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]လူမျိုးများဖြစ်သည်။<ref name="cincds"/> ၁၉၆၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၆ ခုနှစ်အထိ မန္တလေးမြို့၊ ၁၉၆၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်မြို့တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး<ref name="cincds" /> ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို [[အ.ထ.က(၁)လသာ]] (Central) ကျောင်းမှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သစ်နှင့် အမေရိကန် မြန်မာ တပ်မတော်နှစ်ရပ် ဆက်ဆံရေး - အပိုင်း (၁) |url=http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html |access-date=6 September 2014 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305092756/http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html }}</ref> ၁၉၇၃-၇၄ ခုနှစ်တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ဥပဒေပညာ တက်ရောက်သင်ကြားရင်း ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် [[စစ်တက္ကသိုလ်]] ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အပတ်စဉ် (၁၉) ဝင်ခွင့်ရရှိခဲ့ရာ [[ပြင်ဦးလွင်မြို့]]ရှိ [[စစ်တက္ကသိုလ်]]သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး သိပ္ပံဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ မဟာဝိဇ္ဇာ(ကာကွယ်ရေး)ဘွဲ့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ အရာရှိငယ်ဘဝတွင် မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် အမှတ်(၈၆) ခြေလျင်တပ်ရင်းတွင် ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။ (အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း တပ်ရင်းမှူး၊ အမှတ်(၃၃) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်တွင် စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း)နှင့် နည်းဗျူဟာမှူး တာဝန်များ၊ အမှတ်(၄၄) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် တပ်မမှူး၊ စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီး၊ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့် တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး တာဝန်များအပြင် အမှတ်(၂) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးတာဝန်ကိုပါ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကာလတွင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] ဖြစ်လာပြီး ၂၀၁၁ မတ် ၃၁ မှ စတင်ကာ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် စတင်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ==တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်== ===၂၀၁၁-၂၀၁၆ : ပြည်ထောင်စုကြံခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီအစိုးရ ကာလ=== ၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် [[နအဖ]]အစိုးရမှ [[ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ|ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ]]အသစ်ထံ တရားဝင် အာဏာလွှဲပြောင်းပေးအပ်ချိန်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်မှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာသည်။ သူသည် သူ့ထက် ပို၍ဝါကြီးသောသူများကို ကျော်ဖြတ်၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=":6">{{Cite web |date=12 January 2021 |title=Could Min Aung Hlaing's retirement break the political deadlock? |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ |access-date= |website=Frontier Myanmar |language=en-US |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130143558/https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ }}</ref>တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာချိန်တွင် သူသည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဖြစ်သူ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]သည်လည်း ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။ ၎င်းတိုကို ခန့်အပ်ကြောင်းကို တရားဝင် လူသိရှင်ကြား ကြေညာခဲ့ခြင်းမရှိပဲ ထိုနေ့က လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကျင်းပမှသာ တရားဝင်သိရှိခဲ့ကြရသည်။<ref name="mmsp">{{Cite web|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323623508558&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews|title=အစိုးရသစ်ကို အာဏာလွှဲအပ် လိုက်ပြီ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084210/https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323623508558&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews}}</ref> ၂၀၁၂ခုနှစ် (၆၇)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့အကြောင်း သတင်းများတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ဖြင့်သာ ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-03-28.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၂)}}</ref>ဧပြီလ (၃)ရက်​နေ့တွင် ထုတ်​ဝေ​သော နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာတွင် ဖော်ပြထားသော သတင်း၌ [[အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး]]တက်ရောက်ရန် ထွက်ခွာသွားသော နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ဦးသိန်းစိန်]]ကို လေဆိပ်၌လိုက်ပါ ပို့ဆောင်သူများစာရင်းတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟု ပါရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-04-03.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၃.၄.၂၀၁၂)}}</ref> ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="David">David Paquette, [http://www.irrawaddy.org/archives/1890 "Min Aung Hlaing Appointed Vice-Senior General"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150724081319/http://www.irrawaddy.org/archives/1890 |date=24 July 2015 }}, ''The Irrawaddy'', 3 April 2012.</ref> ၂၀၁၃ခုနှစ် မတ်လ (၂၄)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးမှ ကျင်းပသော ဆွမ်းကပ်လှူပွဲသို့ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]] တက်ရောက်ခဲ့ရာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ရာထူးအဆင့်အတန်းကို ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-25.pdf|title=​ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၅.၃.၂၀၁၃)}}</ref> မတ်လ (၂၇) ရက်နေ့ (၆၈)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့ မိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင်မူ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ အမြင့်ဆုံးတိုးမြှင့်နိုင်သည့် အဆင့်ဖြစ်သော [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] အဆင့်ကို ရယူခဲ့သည်။ ထို့အတူ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုလည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အဆင့်ဖြင့် ပြောင်း၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-28-red.pdf|title=​ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၃)}}</ref> ၎င်းအကြောင်းများကို တရားဝင်ထုတ်ဖော်ကြေညာခြင်းမရှိသဖြင့် ရက်စွဲအတိအကျကို မသိရဘဲ [[တပ်မတော်နေ့]] တွင် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်ဟုသာ ခန့်မှန်းကြသည်။ ၂၀၁၁ မှ ၂၀၁၆အတွင်း အစိုးရနှင့် တပ်မတော်သည် ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်ခဲ့သည်။ အစိုးရပိုင်းမှ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအငြိမ်းစားဖြစ်သူ သမ္မတဦးသိန်းစိန်သည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးထက် ဝါပိုရင့်သူ ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ဤကာလအတွင်း နိုင်ငံရေးတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမရှိပဲ တပ်မ​တော်ပိုင်းတွင်သာ အားစိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ]]အတွင်း [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးသိန်းစိန်နှင့် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရဦးရွှေမန်း]]တို့ အားပြိုင်ရာတွင် ဦးသိန်းစိန်ဘက်မှ ရပ်တည်ခဲ့သည်။<ref name="wnf">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/|title=What next for Senior General Min Aung Hlaing?|access-date=23 September 2021|archive-date=21 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200921125550/https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/}}</ref> [[File:The Commander-in-Chief of Defence Services of the Republic of the Union of Myanmar, General Min Aung Hlaing calls on the Chairman Chief of Staff Committee and Chief of Naval Staff, Admiral Nirmal Verma, in New Delhi.jpg|thumb|၂၀၁၂ခုနှစ်က​ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရစဉ်]] ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် အသက်(၆၀)ပြည့်ရန် နီးကပ်လာချိန်တွင် ၂၀၁၄ ခုနှစ်၌ ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၄/၂၀၁၄အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တို့၏ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်သော အသက်ကို ၆၅နှစ်အထိ တိုးမြှင့်လိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။<ref name="kakana">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2016/07/20/118781.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တို့ အသက် ၆၅ နှစ်ထိ တာဝန်ထမ်းနိုင်ပြီး စစ်အရာရှိများ၏ တာဝန် သက်တမ်း ကန့်သတ်ဟုဆို}}</ref> သို့ရာတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖေါ်ဝါရီ၌ အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် အသက် ၆၅ နှစ် ပြည့်ခဲ့သော်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်ကို ယခုအချိန်ထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ ===၂၀၁၆-၂၀၂၁ : အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ ကာလ === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]]ပြီးနောက် ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] ဦးဆောင်သော [[ဦးထင်ကျော်အစိုးရ]] တက်လာခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ထိုအစိုးရလက်ထက်တွင်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ဆက်လက် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ [[File:President Duterte Meets Myanmar President U Htin Kiaw, Minister For Foreign Affairs Aung San Suu Kyi, Commander-in-Chief Min Aung Hlaing and Myanmar-based Filipino Companies 08.jpg|thumb|၂၀၁၇ခုနှစ်က​တွေ့ရ​သော ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနှင့် ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတ [[ရော်ဒရီဂို ဒူတာတေး]]]] ၂၀၁၇ခုနှစ်အတွင်း အေအာအက်စ်အေ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့၏ ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်မှုကို မြန်မာလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက ပြန်လည်တုံ့ပြန်ကြရာ ဒုက္ခသည် ၇သိန်းကျော် ဘင်္ဂလားဒေရှ့်နိုင်ငံအတွင်း ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြသည်။ ရခိုင်အရေးနှင့် ပက်သက်သက်၍ သူ့အား အမေရိကန်အပါအဝင် နိုင်ငံတကာမှ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ခဲ့ရာ သူ့အနေဖြင့် ဥပဒေများအတိုင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ နိုင်ငံတကာက ယခုလို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းကို လက်မခံဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="retire"/> အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ သက်တမ်းကြာရှည်လာသည်နှင့်အမျှ [[တပ်မတော်]]နှင့် [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့|အစိုးရ]]အကြား ပွတ်တိုက်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။၂၁ ရာစုပင်လုံညီလာခံ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားတစ်ခုတွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားရာ အချို့နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများသည် ၁၉၅၅ခုနှစ်က [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗကပ]]၏ [[ဖဆပလ|ဖဆပလအစိုးရ]]အား ပြုလုပ်ခဲ့သကဲ့သို့ ယခုအခါတွင် ဖဆပလနေရာ၌ တပ်မတော်ကို အစားထိုးနေကြောင်း၊ "ဆိတ်ခေါင်းချိတ်ပြီး ခွေးသားရောင်းဖို့ မကြိုးစားပါနဲ့" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="wheremah">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%B0%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-2/|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဘယ်လမ်းကို ရွေးချယ်မလဲ}}</ref><ref name="speech">{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ-(၂၁)ရာစုပင်လုံ စတုတ္ထအစည်းအဝေးတွင် ပြောကြားသည့် နှုတ်ခွန်းဆက်အမှာစကား|access-date=13 January 2022|archive-date=13 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220113071811/https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn}}</ref>လက်ရှိပြည်တွင်းစစ်ကို တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအကြား ပဋိပက္ခအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အစိုးရက ကြားဝင်ဖျန်ဖြေသူအဖြစ် ပုံမဖော်ရန်၊ တပ်မတော်ကိုသာ အပြစ်ပုံမချရန် ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="wnf"/>ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ပက်သက်၍ အစိုးရ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို တပ်မတော်မှ လူသိရှင်ကြား ဝေဖန်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်ဘက်မှ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့မှ ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]နှင့် အစိုးရဘက်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦး[[ဇော်ဌေး]]တို့သည် ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ သဘောထားများကို ပြောကြားရာတွင် မကြာခဏ တင်းမာမှုများရှိခဲ့သည်။ဥပမာ- တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်ကိစ္စနှင့် ၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲအပြီးများတွင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်းက ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဦး[[ဖြိုးမင်းသိန်း]]က ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဆင့်သာဖြစ်ကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော်ဘက်မှ နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ ထုတ်ပြန်သည့် [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အဆင့် (၈)ဖြစ်ကာ ပြည်ထောင်စုအဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဟု ပြန်လည်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="vpmah">{{Cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဒုတိယသမ္မတအဆင့်ရှိသူဟု တပ်မတော်ထုတ်ပြန်|access-date=23 September 2021|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113084838/https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html}}</ref> ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာ ၄ ရက်နေ့တွင် [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်]] သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ရည်ညွှန်းကာ နိုင်ငံဝန်ထမ်းများသည် ပါတီနိုင်ငံရေး ကင်းရှင်းရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် သာမန်ဝန်ထမ်းမဟုတ်ဘဲ အမျိုးသားနိုင်ငံရေးကဏ္ဍတွင် ဦးဆောင်သူဖြစ်သဖြင့် ၎င်း၏တာဝန်အပေါ် လေးစားအသိအမှတ်ပြုရန် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းကဏ္ဍတွင် လုပ်ပိုင်ခွင့်များ၊ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် ပါဝင်မှု၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေစတင်ရာ အမျိုးသားညီလာခံများတွင် ချမှတ်သည့် အခြေခံမူများနှင့် အသေးစိတ်အခြေခံရမည့် မူများစာအုပ်အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ရာတွင် မှီငြမ်းပြုနိုင်ရေးအတွက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ]]အဆင့် သတ်မှတ်သည်ဟု အခြေခံမူ သတ်မှတ်ခဲ့သဖြင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံဝန်ထမ်းမဟုတ်သည့် အမျိုးသားနိုင်ငံရေးအဆင့်အတန်းကို သတ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref name="vpmah"/> အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အစိုးရများ သက်တမ်းတွင် ကာလုံဟုခေါ်သော [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]ကို တစ်ကြိမ်မျှမခေါ်ခဲ့ပေ။<ref name="retire">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2020/11/20/233687.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အနားယူ မယူ}}</ref> ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်းတွင် နှစ်​ပေါင်း (၄၀)​ကျော်ကြာ အုပ်ချုပ်ရေး အတွေ့အကြုံများစွာရှိကြောင်း၊ ထိုအတွေ့အကြုံများကို လက်တွေ့ အသုံးချရန် အသင့်ရှိကြောင်း အမြဲပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="40yrsservice">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-53204574?xtor=AL-73-%5Bpartner%5D-%5Bkhaosod.co.th%5D-%5Blink%5D-%5Bburmese%5D-%5Bbizdev%5D-%5Bisapi%5D|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်-"အုပ်ချုပ်ရေးအတွေ့ အကြုံ ကျွန်တော့်မှာ အများကြီးရှိတယ်"}}</ref>နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းတစ်ခုတွင် သူ့အနေဖြင့် လက်ရှိရာထူးထက် ပို၍မြင့်သော တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲမစမီတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီ (၃၄)ခုတို့ တွေ့ဆုံခဲ့ရာ ပါတီအချို့မှ လက်ရှိရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှာ ဘက်လိုက်နေကြောင်း၊ လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲမဖြစ်နိုင်ကြောင်းနှင့် တပ်မတော်မှ အာဏာရယူပြီး ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပေးစေလိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="wnf"/> ရွေးကောက်ပွဲအပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသည် အတင်းမာဆုံးအခြေအနေဖြစ်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်မှ ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပက်သက်၍ တောက်လျှောက်ပြောဆိုလာခဲ့ပြီး အစိုးရနှင့် ​ရွေး​ကောက်ပွဲ​ကော်မရှင်အား တောင်းဆိုမှုများ ရှိလာခဲ့သည်။ သို့သော် အစိုးရမှ တရားဝင် ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့က [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ နည်းပြအရာရှိများနှင့် သင်တန်းသားများကို တွေ့ဆုံရာ တချို့မှာ ဥပဒေကို လိုရာဆွဲ၍ လုပ်နေသဖြင့် အကျိုးထက် အဆိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း၊ ဥပဒေကို မလိုက်နာပါက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ဖျက်ပစ်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တပ်မတော်၏ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]က တပ်မတော်အနေဖြင့် အာဏာမသိမ်းဘူးဟု မှတ်ယူ၍မရကြောင်း ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။<ref name="sanda">{{Cite web|url=https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/sithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief/5758387.html?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fsithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief%2F5758387.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ဆန္ဒအစစ်အမှန် ဘာဖြစ်မလဲ|access-date=23 September 2021|archive-date=27 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230227130033/https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/sithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief/5758387.html?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fsithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief%2F5758387.html|url-status=dead}}</ref>ဇန်နဝါရီလ ၂၈ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်း၏သဘောထားကို နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ထံ စာရေးသား ပေးပို့ခဲ့သည်ဟု သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထိုစာတွင် မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုများကို ပြန်၍စစ်ဆေးပေးရန်နှင့် တတိယအကြိမ်လွှတ်တော်များအား သမ္မတ၏အာဏာဖြင့် ဆိုင်းငံ့ပေးရန်တို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ထံသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပေးပို့ခဲ့တဲ့စာ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084611/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html}}</ref> ထိုရက်ပိုင်းအတွင်း မြို့ကြီးအချို့၌ တပ်မတော်၏ သံချပ်ကာယာဉ်များ လှည့်လည်သွားလာမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ (၁)ရက်နေ့ နံနက်အစောပိုင်းတွင် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။ ထို့နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ အမိန့်အမှတ် ၁/၂၀၂၁အရ အာဏာသုံးရပ်ကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထံ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် သမ္မတအနေဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို အာဏာ (၃) ရပ်လွှဲပြောင်းပေးနိုင်သည်ဆိုသည့်ပုဒ်မ ပါဝင်သည်။ သို့သော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် နှင့် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်၏ ဥက္ကဋ္ဌများကို ဖမ်းဆီးအကျယ်ချုပ်ထားရှိကာ မတရားသဖြင့် ဒုသမ္မတ(၁) ဦးမြင့်ဆွေအား ယာယီသမ္မတ အနေဖြင့် သူ့ထံ အာဏာလွှဲပြောင်းစေခဲ့သည်။ ထိုအချက်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ကွဲလွဲကာ အာဏာသိမ်းမှုကို တရားဝင်သယောင်ယောင် လုပ်ဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ===၂၀၂၁ မှ ၂၀၂၆: စစ်အာဏာသိမ်းခြင်း === ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် အာဏာ(၃)ရပ်ကို ချုပ်ကိုင်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂)ရက်နေ့မှစတင်ကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် ဆောင်ရွက်ကာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ယာယီသမ္မတ ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]မှာ အစည်းအဝေးပွဲတစ်ခုတွင်သာ တွေ့ခဲ့ရပြီး လူမြင်ကွင်းမှ ပျောက်သွားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းအလုံးစုံကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်မှ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref name="mal">{{Cite news|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အာဏာကစားပွဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-57432310.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16252286593180&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-57432310}}</ref>အာဏာသိမ်းခြင်းအတွက် အချို့နိုင်ငံများမှ စိုးရိမ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး အချို့နိုင်ငံများက ဖမ်းဆီးထားသူများကို လွှတ်ပေးရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ မြန်မာပြည်အရေးနှင့် အာဆီယံခေါင်းဆောင်များအကြား အရေးပေါ်အစည်းအဝေးတစ်ရပ်ကို အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၌ ကျင်းပခဲ့ရာ ထိုပွဲသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ အာဏာသိမ်းပိုက်ပြီးနောက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ပထမဆုံးသော ပြည်ပခရီးစဉ်ဖြစ်သည်။<ref name="asean">{{Cite news|title=Asean leaders agree 5-point plan for Myanmar|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar|accessdate=23 September 2021|archivedate=1 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210501020903/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar}}</ref> [[File:2021 Special ASEAN Summit on Myanmar's coup d'état (2).jpg|thumb|၂၀၂၁ ဧပြီ ၂၄ရက်​နေ့တွင် ကျင်းပသော အာဆီယံခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေး]] ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ (၁)ရက်နေ့တွင် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]အဖြစ် ပြောင်း၍ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်ကိုပါ ပူးတွဲရယူခဲ့သည်။<ref name="cgov2"/> အိမ်စောင့်အစိုးရအနေဖြင့် ၂၀၂၃ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ တာဝန်ယူမည်ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၃ခုနှစ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ ပြန်လည်ကျင်းပပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="cgov2">{{Cite news|title=အိမ်စောင့်အစိုးရပြောင်းတာ ဘာထူးခြားသွားလဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-58076614.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323943293539&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-58076614}}</ref>၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဦးဆောင်သော အိမ်စောင့်အစိုးရနှင့် ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သော [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]တို့သည် နိုင်ငံတကာ မျက်နှာစာတွင် အသိအမှတ်ပြုခံရရေး ကြိုးစားခဲ့ရသည်။။<ref>{{Cite news|title=ကုလသမဂ္ဂမှာ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ဘယ်သူဖြစ်လာမလဲ|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323948539993&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html|accessdate=23 September 2021|archivedate=19 February 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219084743/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323948539993&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html}}</ref> လက်ရှိတွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]] ကိုမူ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ချက်နိုင်ငံ၊တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဥရောပသမဂ္ဂ စသည်တို့က မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အစိုးရ အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားပြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]] ကို တရားဝင်အစိုးရဟု မည်သည့်နိုင်ငံကမျှ အသိအမှတ်ပြု ထုတ်ဖော်‌ပြောဆိုထားခြင်းမရှိပေ။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":4">{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-11/63-2022_0.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆၃/၂၀၂၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်ခြင်း|work=sacoffice.gov|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၂}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] ကျန်းမာရေးမကောင်းသည့်အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ၎င်းအား ယာယီသမ္မတ တာဝန်အား လွှဲအပ်ရာ သူသည် ထိုနေ့မှာပင် ယာယီသမ္မတ ဖြစ်လာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno|title=ယာယီသမ္မတနဲ့ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာမေးခွန်းများ|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|archive-date=31 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240731114512/https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno}}</ref> ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ]] နှင့် မကိုက်ညီကြောင်း ဝေဖန်ချက်များရှိခဲ့သော်လည်း ဥပဒေနှင့် ညီသည်ဟု စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း]] က တုံ့ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7711192.html|title=ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူတာ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ညီတယ်လို့ စစ်ကောင်စီပြောခွင့် ပြောဆိုချက် ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ကွဲလွဲနေ|work=VOA Burmese|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး ကောင်စီ]] အစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄) အား ၎င်းကိုယ်တိုင် ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဖြင့် ဦးဆောင် ကျင်းပပြီး “နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးအရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာ ထားသည့် ကာလကို နောက်ထပ် ၆ လ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကြောင်း” ဆုံးဖြတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/26518?d=1|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄)ကျင်းပ|work=CINCDS Myanmar|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး (၃/၂၀၂၅) ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံကို ဆက်လက်အုပ်ချုပ်ရန် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ (ကာလုံ) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာချက်ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သော်လည်း မြို့နယ်ပေါင်း ၆၃ မြို့နယ်ကိုမူ အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးတို့ ပြန်လည်ကြေညာခဲ့ပါသည်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာများကို သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းမှူးများအား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး စစ်ခုံရုံးဖြင့် သေဒဏ်အထိ ချမှတ်နိုင်သည့် တရားစီရင်ရေးအာဏာကိုလည်း ယာယီသမ္မတတာဝန်ယူသူ မင်းအောင်လှိုင်က ခန့်အပ်ခဲ့ပါသည်။ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ၉ ခုရှိ ယင်းမြို့နယ် ၆၃ မြို့နယ်အား ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွက် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမိန့်များကို ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ပြီး နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးကို ဦး[[ညိုစော]] အား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး၊ [[ဦးညိုစောအစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအသစ်]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73051|publisher=MOI|accessdate=1 August 2025}}</ref> ဖျက်သိမ်းလိုက်သော စစ်ကောင်စီအစား [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ယူထားပြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးကို ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ပေးအပ်သည်။ <ref>{{Cite web|title=နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/niungngntteaalunkhunrenngaekhmsaayaarekeaamrng-phaicnnykhng|accessdate=2025 July 31|publisher=Myanmar Digital News}}</ref>ယခင်စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အချို့များကို ကာလုံအကြံပေးအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ပြင်ဆင်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဥပဒေပြုအာဏာကို ကာလုံကတစ်ဆင့် ပြန်လည်ကျင့်သုံးလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73140|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုင်ငံသားများ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလွတ်လပ်မှုနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလုံခြုံမှုကို ကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ|publisher=MOI|accessdate=2025-8-1}}</ref> === ကာချုပ်ရာထူးအပြောင်းအလဲ === {{main|၂၀၂၆ မြန်မာတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲ}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ ဇေယျသီရိဗိမာန်၌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်းကို ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနားဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] ထံသို့ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။ထိုနေ့မှာပင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] သမ္မတရွေးချယ်ရေးအစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်း အဖြစ် တစညပါတီမှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ နှင့်အတူ ပူးတွဲအဆိုပြုခဲ့သည်။ထိုသို့ အဆိုပြုချိန် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] ရာထူးနှင့်တွဲဖက်၍ အဆိုပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81294 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆-လက်ရှိ) == {{main|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း}} ၂၀၂၆ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ရက် တွင် ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ တင်သွင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သည် ရွေးကောက်ခံပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အစုအဖွဲ့၏ (၂၄၇ ) မဲရရှိခဲ့ပြီး၊ တစညပါတီမှ တင်သွင်းသည့် တောင်တွင်းကြီးမဲဆန္ဒနယ်မှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ ကို အနိုင်ရကာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့မှ ရွေးချယ်သော ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ၌ မဲအများဆုံးဖြင့် ဧကာဒသမမြောက် သမ္မတ အဖြစ် တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81374 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ရက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]] အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပြီး စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၊ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူများဖြစ်သည့် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယက၏ ရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81674 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ပြီးနောက် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်]]ကို အဖွဲ့ဝင် ၃၄ ဦး၊ ဝန်ကြီးဌာန (၃၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> === ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်စဉ် (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) === သမ္မတကတိသစ္စာပြုပွဲ၏ မိန့်ခွန်းတွင် [[တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်|တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်]] (NCA) လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို ဆက်လက်ဖော်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |last=News |first=K. I. C. |date=2026-04-11 |title=NCA အပစ်ရပ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေး ဆက်လက်ဖော်ဆောင်မည်ဟု စစ်ခေါင်းဆောင်ပြော |url=https://kicnews.org/2026/04/nca-%E1%80%A1%E1%80%95%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AD/ |access-date=2026-04-12 |website=ကေအိုင်စီ - KIC News |language=en-US}}</ref>၊ ဧပြီ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Central Committee ) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81695 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ ဒုတိယသမ္မတ ဦး[[ညိုစော]]က ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Working Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81697 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]]က ဦးဆောင်မည့် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (National Solidarity and Peace-making Negotiation Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81699 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>တို့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ နှစ်သစ်ကူးနှုတ်ခွန်းဆက်မိန့်ခွန်တွင် "လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းအားလုံး လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ပြီး နိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်းကတစ်ဆင့် နိုင်ငံရေးပြဿနာကို နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနဲ့ဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်သွားကြဖို့ အလေးအနက်တိုက်တွန်းသည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ အဂ္ဂမဟာ သီရိသုဓမ္မ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ နှစ်သစ်ကူးနှုတ်ခွန်းဆက် မင်္ဂလာစကား {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81790 |access-date=2026-04-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> === လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့် (၂၀၂၆-လက်ရှိ) === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်|မြန်မာသက္ကရာဇ်]] နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၄,၃၃၅ ဦးနှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၇၉ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၄,၅၁၄ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အသီးသီးရှိ အကျဉ်းထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးမှ အကျဉ်းကျခံနေရသူများကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81823 |access-date=2026-04-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> လွတ်မြောက်လာသူများထဲ၌ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများဖြစ်သော သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]၊​ ဦးဝင်းထိန်တို့အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ဦးရေ ၁၆၅ ဦးသာ ပါဝင်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာနိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကွန်ရက်က ထုတ်ပြန်သည်။​<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=ယနေ့ လွတ်ငြိမ်းခွင့်မှာ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ဦးရေ ၁၆၅ ဦးသာ ပါဝင်လာ - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%9a%e1%80%94%e1%80%b1%e1%80%b7-%e1%80%9c%e1%80%bd%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%84%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%81%e1%80%bd%e1%80%84%e1%80%b7%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}</ref> နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်[[အောင်ဆန်းစုကြည်]] အား ချမှတ်ထားသည့် ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ်အနက် (၄) နှစ်နှင့် (၆) လအား လျှော့ပေါ့ပေးခဲ့ကြောင်း ၎င်း၏ ရှေ့နေဖြစ်သူက ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ်အနက် ၄ နှစ်ခွဲ လျှော့ပေါ့ပေး - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%92%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%ba%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%86%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%85%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9b%e1%80%b2%e1%80%b7-4/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့|ကဆုန်လပြည့်နေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြင့် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁,၅၀၈ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82285 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>နှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၁ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82287 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ စုစုပေါင်း ၁,၅၁၉ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ အကျဉ်း​ထောင် အချုပ်​ထောင်အသီးသီးတွင် အကျဉ်းကျခံ​နေရသည့် အကျဉ်းသား အကျဉ်းသာသူ ၁၅၀၈ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်​ပေး |url=https://news-eleven.com/article/311564 |access-date=2026-04-30 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ဝ ရက် မတိုင်မီ ကျူးလွန်ခဲ့သော ပြစ်မှုတစ်ခုခုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းခံရပြီး အကျဉ်း ထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးတွင် ပြစ်ဒဏ်ကျခံလျက်ရှိသော အကျဉ်းသား၊ သူများကို ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ (၁) အရ ယင်းတို့ကျခံရန်ကျန်ရှိသောပြစ်ဒဏ်၏ ခြောက်ပုံတစ်ပုံကို လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82283 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ == === နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကော်စီဥက္ကဋ္ဌ (၂၀၂၁-၂၀၂၅) === နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး ရယူပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်အချို့ကို ဖိတ်ကြားခံရမှုအရ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူထားသည့် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် မင်းအောင်လှိုင်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ [[ဘန်ကောက်မြို့]]တွင် တွေ့ဆုံခဲ့သော်လည်း တရားဝင် ခရီးစဉ်တစ်ခု အနေဖြင့် ဖော်ပြ၊ ကြေညာထားခြင်း မရှိပေ။<ref>{{Cite web|url=https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B|title=အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌနှင့် စစ်ခေါင်းဆောင် ဘန်ကောက်မြို့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးနေ၊ ထိုင်းအစိုးရ လုံခြုံရေးတင်းကြပ်ထား|accessdate=2025-6--26|publisher=Shan Herald News|date=April 17, 2025|archive-date=4 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250504212343/https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B}}</ref> ==== အနှစ်ချုပ် ==== * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|Thailand}}နိုင်ငံ (တစ်ကြိမ်သည် တရားဝင်မကြေညာထားပါ။)၊ * နှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Belarus}}၊ {{အလံ|China}} * ခုနှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Russia}} {| class="wikitable" |+တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၂၁-၂၇ ဇွန် ၂၀၂၁ |ပထမတစ်ကြိမ် ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်မှာ မော်စကိုတွင် ကျင်းပသော Moscow Conference on International Security 2021 သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/12145/|title=ကမ်းကုန်အောင်မိုက်နေသော မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှား၏ အခန်းကဏ္ဍ|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}</ref> |- |၂။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၁၀-၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၂ |ရုရှားနိုင်ငံကို ဒုတိယအကြိမ် သွားရောက်တဲ့ ခရီးစဉ်အတွင်းမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟာ မော်စကိုမြို့၊ ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှုမြို့တော်မှာ ရွှေ စည်းခုံ ပုံတူစေတီ ထီးတော်တင်တာ၊ ရုရှား မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးအသင်း၊ ရုရှား အာဆီယံ စီးပွားရေး ကောင်စီက တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ တွေ့ဆုံတာတွေ လုပ်ခဲ့ပေမယ့်၊ ရုရှား ကာကွယ် ရေးဝန်ကြီး ဆာဂေး ရှိုဂူ တို့နဲ့တော့ တွေ့ဆုံခွင့်မရခဲ့ဘဲ ရုရှား ဒုတိယကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီး အလက်ဇန်းဒါး ဖိုမင်နဲ့သာ တွေ့ဆုံခဲ့ရပါသည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/11998/|title=အပယ်ခံစစ်ခေါင်းဆောင်၏ ဟန်ပြရုရှားခရီးစဉ်|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}</ref> |- |၃။ |{{အလံ|Russia}} |ဒီဗော့စတော့ခ်မြို့ |၄-၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |(၇) ကြိမ်မြောက် အရှေ့ဖျားစီးပွားရေးဖိုရမ် (The 7th Eastern Economic Forum-2022) သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ မျက်နှာစုံညီပွဲတွင် ပူတင်နှင့်လည်း ဆုံတွေ့နိုင်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/29869|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် Eastern Economic Forum-2022 ၏ မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး Plenary Session ၌ တက်ရောက် ပါဝင်ဆွေးနွေး|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI}}</ref> |- |၄။ |{{Flag|China}} |[[ကူမင်းမြို့]] |၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄ |အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ တရုတ်ဝန်ကြီးချုပ် မစ္စတာလီချန်နှင့် တွေဆုံခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/63632|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}</ref> |- |၅။ |{{အလံ|Russia}} {{Flag|Belarus}} |[[မော်စကိုမြို့]]၊ မင့်စ်မြို့ |၄-၉ မတ် ၂၀၂၅ |ရုရှားသမ္မတ ပူတင်နှင့် ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသမ္မတ လူကာရှန်ကိုတို့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/03/12/398454.html|title=မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ရုရှားနဲ့ ဘီလာရုစ် အာဏာရှင်တွေ အားပေး|accessdate=2025-6-26|publisher=The Irrawaddy}}</ref> |- |၆။ |{{Flag|Thailand}} |[[ဘန်ကောက်မြို့]] |၃ ဧပြီ ၂၀၂၅ |ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် [[ဘင်းမ်စတက်|BIMSTEC]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://ayartimes.com/?p=52388|title=စစ်ခေါင်းဆောင် က ဘင်းမ်စတက် အစည်းအဝေးအတွက် ပြင်ဆင်ခဲ့သော်လည်း အကျိုးအမြတ် မထွက်ဘဲ ဆန့်ကျင်မှုများသာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရ|publisher=Ayeyarwaddy Times|accessdate=2025-6-26}}</ref> |- |၇။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၇-၁၀ မေ ၂၀၂၅ |ရုရှားနိုင်ငံ၊ မော်စကိုမြို့တွင်ကျင်းပသည့် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ပြီးဆုံးသည့် ရင်ပြင်နီအောင်ပွဲ အခမ်းအနားတက်ပွဲတက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/69680|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ မဟာမျိုးချစ်စစ်ပွဲကြီးအောင်ပွဲ နှစ် (၈၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် စစ်ရေးပြအခမ်းအနားသို့ ပါဝင်တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}</ref> |- |၈။ |{{Flag|Russia}} {{အလံ|Belarus}} |မင့်စ်မြို့၊ နိုဗာစီဗစ်မြို့၊ Ulan-Ude မြို့ |၂၅-၂၉ ဇွန် ၂၀၂၅ |စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(Eurasian Economic Forum 2025)သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသို့ မရောက်မီ၊ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ နိုဗာစီဗစ်မြို့သို့ အရင်ရောက်ရှိပြီး၊ နိုဗာစီဗစ်ဒေသအုပ်ချုပ်ရေးမှူး Mr. Travnikov Ahdrey Aleksandrovich နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံမှ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ၊ Buryatia ပြည်နယ်၊ Ulan-Ude မြို့သို့ တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေးခရီးရောက်ရှိခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/71501|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(EEF 2025)သို့ တက်ရောက်ရန် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250626062311/https://www.moi.gov.mm/news/71501|archivedate=2025-6-26}}</ref> |- |၉။ |{{အလံ|China}} |တီယန်ကျင်းမြို့ |၃၀ ဩဂုတ် - ၇ စက်တင်ဘာ<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74578|title=တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ အလုပ်သဘောခရီးစဉ်သွားရောက်ခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံနှင့် နိုင်ငံတကာမှ ခေါင်းဆောင်များအား တွေ့ဆုံ၍ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ဆွေးနွေးဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည့် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား ပြည်သူလူထုများက သောင်းသောင်းဖြဖြ ကြိုဆိုနှုတ်ဆက်|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=8 September 2025}}</ref> ၂၀၂၆ |[[ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့|ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74363|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး (SCO SUMMIT 2025) အစည်းအဝေးအထိမ်းအမှတ်ကြိုဆိုဂုဏ်ပြုညစာစားပွဲသို့ တက်ရောက်|accessdate=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> | |- |၁၀။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၂၄-၂၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ |ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum 2025) သို့တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/75321|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum - 2025) ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံသို့ထွက်ခွာ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=25 September 2025}}</ref> |} === နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) === * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|India}}၊ {{အလံ|China}}၊ {{lang-lo|ລາວ}} {| class="wikitable" !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|India}} |[[ဗုဒ္ဓဂါယာ]]၊ [[နယူးဒေလီမြို့]]၊ [[မွမ်ဘိုင်းမြို့]] |၃၀ မေ<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ် ရောက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/83365 |access-date=2026-05-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> - ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ | | |- |၂။ |{{အလံ|China}} |[[ပေကျင်းမြို့]] |၁၅ ဇွန်<ref>{{Cite web |title=သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦး​ဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ ​​​​ပေကျင်းမြို့သို့​ရောက်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/312702 |access-date=2026-06-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> - ၁၉ ဇွန် ၂၀၂၆ | | |- |၃။ | {{အလံ|Laos}} |[[ဗီယင်ကျန်းမြို့]] |၃ ဇူလိုင်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဇနီး ဒေါ်ကြူကြူလှ ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ နိုင်ငံတော်အဆင့်ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်ရောက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/84781 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> - ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ | | |} [[File:Мин Аун Хлайн в Татарстане 02 (25-06-2021).jpg|thumb|၂၀၂၁ခုနှစ် ဇွန်လအတွင်းက ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်တွင် ​တွေ့ရစဉ်]] == လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ == [[ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီ]]က မင်းအောင်လှိုင်၏ တပ်မတော်သားများသည် [[ကချင်ပြည်နယ်]]နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]က အရပ်သားများကို တမင်တကာ ပစ်မှတ်ထားခဲ့ကြကြောင်း၊ ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသမီးများကို အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့ကြောင်း၊ အရပ်သားများကိုပစ်ခတ်ကြောင်းနှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]အတွင်းရှိ ကျေးရွာများ မီးရှို့ကြောင်း အစီရင်ခံ သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Section |first=United Nations News Service |date=20 June 2016 |title=UN News – Myanmar must address 'serious' human rights violations against minorities – UN rights chief |url=http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180212012658/http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |archive-date=12 February 2018 |access-date=8 October 2017 |website=UN News Service Section |language=en}}</ref> သူသည် ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအား လူမျိုးတုန်းရှင်းလင်းခြင်းအတွက် စွပ်စွဲခံနေရသည်။<ref>{{Cite news |last=Farmaner |first=Mark |date=13 September 2017 |title=Only One Person Can Stop Ethnic Cleansing In Myanmar, And It Isn't Aung San Suu Kyi |work=[[Huffington Post]] |url=https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |url-status=live |access-date=31 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |archive-date=9 February 2019 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=9 February 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f }}</ref> အဆိုပါလုပ်ရပ်များသည် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုနှင့် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုများ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |date=30 March 2015 |title=Burma's Military Milestone |publisher=[[Human Rights Watch]] |url=https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |archive-date=4 August 2016 |accessdate=28 May 2017 |archivedate=4 August 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone }}</ref> ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ၏ လွတ်လပ်သော နိုင်ငံတကာ အချက်အလက်ရှာဖွေရေးမစ်ရှင်က မင်းအောင်လှိုင်နှင့် အခြားသော စစ်ဗိုလ်ချုပ်များသည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တို့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများအတွက် အဓိက တာဝန်ရှိသူများဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name="UNReport">{{Cite news |last=Nebehay |first=Stephanie |date=27 August 2018 |title=Myanmar generals had "genocidal intent" against Rohingya, must face justice – UN |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R |accessdate=19 January 2022 |archivedate=12 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210212175728/https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R }}</ref> မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တကွ အခြားစစ်ဗိုလ်ချုပ်များဖြစ်သည့် စိုးဝင်း၊ အောင်ကျော်ဇော၊ မောင်မောင်စိုးနှင့် သန်းဦးတို့အား စစ်ရာဇဝတ်မှုများအတွက် နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်မှု တရားရုံးတို့တွင် တရားစွဲဆိုသင့်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=UNReport/> မြန်မာနိုင်ငံတွင်း လူမျိုးရေးနှင့် ဘာသာရေး အမုန်းတရားများ ပြန့်ပွားမှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက်ဟုဆိုကာ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်က မင်းအောင်လှိုင်အပါအဝင် လူပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာ ၁၉ ခုကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar army chief over rights abuses |work=[[The Times of India]] |url=https://www.timesofindia.com/world/south-asia/facebook-bans-myanmar-army-chief-over-rights-abuses/articleshow/65561259.cms |access-date=27 August 2018}}{{Dead link|date=April 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar Army Chief Min Aung Hlaing, 19 others over rights abuses |publisher=[[News Nation]] |url=http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |archive-date=27 August 2018 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=27 August 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html }}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် မေလ ၁၆ ရက်တွင် တွစ်တာမှလည်း မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200630080746/https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |archive-date=30 June 2020 |access-date=5 May 2020}}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးဖြစ်သော ဦး[[ကျော်ဇောဦး]]က ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း တပ်မတော်၏ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများသည် ပြည်သူလူထုနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များအား ထိခိုက်နစ်နာစေကြောင်း အိတ်ဖွင့်ပေးစာကို မင်းအောင်လှိုင်ထံ ပေးပို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=Open Letter to Senior General Min Aung Hlaing from U Kyaw Zaw Oo about damage to cultural heritage, fatalities and casualties incurred by intentional and indiscriminate attacks of Myanma Tatmadaw on non-military targets |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227103927/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=သမိုင်းဝင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအဆောက်အအုံများအပါအဝင် စစ်ဖက်ပစ်မှတ်မဟုတ်သည့်နေရာများသို့ တမင်သက်သက် ပစ်ခတ်ကြသဖြင့် သေဆုံးထိခိုက်ကြရသည့်ကိစ္စ အိတ်ဖွင့်ပေးစာ |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |language=my |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227104428/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}</ref> အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက မင်းအောင်လှိုင်အား ပိတ်ဆို့မှုများ ချမှတ်ခဲ့ရာ သူ့အား အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |title=US Tightens Sanctions on Myanmar Army Chief |url=https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108091251/https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Voice of America |language=en}}</ref><ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Treasury Sanctions Individuals for Roles in Atrocities and Other Abuses |url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207144752/https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |archive-date=7 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=U.S. Department of the Treasury}}</ref> ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့သော လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုပေါင်းများစွာအတွက် စစ်ခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]] [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ|သတိုးသီရိ]]သုဓမ္မ မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုတရားရုံး (ICC) ၏ ရှေ့နေချုပ် ကာရင် ခန်း (Karim AA Khan) က ICC တရားရုံးကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၇ ရက်နေ့တွင်လျှောက်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy147w07pyo|title=အိုင်စီစီ ဖမ်းဝရမ်း လျှောက်ထားမှု အပေါ် စစ်ကောင်စီ တုံ့ပြန်ချက်|work=BBC Burmese|access-date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ }}</ref>လူ့အခွင့်အရေးတက်ကြွသူများက ထောက်ခံကြိုဆိုခဲ့ကြသော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးပြောခွင့်ရ Mao Ning က ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီက အမှုကိုလွှဲပြောင်းပေးခြင်းမျိုးမဟုတ်လျှင် ရောမဥပဒေစာချုပ်၌ လက်မှတ် မထိုးထားသည့် နိုင်ငံ နှင့် နယ်မြေများအပေါ် အိုင်စီစီတရားရုံးက စီရင်ပိုင်ခွင့်မရှိဟု နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက် တွင် မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်ဘက်က ပြောဆို ရပ်တည်ခဲ့သည်။အလားတူ မြန်မာစစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကလည်း အိုင်စီစီရှေ့နေချုပ်၏ ပြောကြားချက်အပေါ် လက်မခံဘဲ ပယ်ချသည်။ == အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများ == မင်းအောင်လှိုင်သည် တပ်မတော်ပိုင် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်]] (MEHL)တွင် ရှယ်ယာအများစု ပိုင်ဆိုင်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀-၁၁ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် ရှယ်ယာ ၅၀၀၀ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး နှစ်စဉ်အမြတ်ဝေစုအနေဖြင့် ဒေါ်လာ နှစ်သိန်းခွဲ ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Leaked documents reveal global business links to Myanmar military crimes |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108144231/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Amnesty International |language=en}}</ref> သူသည် MEHL ၏ နာယက အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=17 June 2020 |title=Systemic Conflict of Interest in Myanmar Military Allows for Serious Corruption |url=https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026180332/https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}</ref> မင်းအောင်လှိုင်၏ သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံသည် Sky One ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီနှင့် အောင်မြင့်မိုမင်းအာမခံ ကုမ္ပဏီအပါအဝင် ကုမ္ပဏီများစွာ ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။<ref name=":3" /> အောင်ပြည့်စုံသည် ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သော [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ]]တွင်လည်း ရှယ်ယာများစွာ ပါဝင်ထားသည်။<ref name=":3">{{Cite web |title=တပ်ချုပ်သားပိုင်ကုမ္ပဏီများကို အရေးယူရန် ကုလအချက်အလက်ရှာဖွေရေးအဖွဲ့ တောင်းဆို |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201053646/https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |archive-date=1 February 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=my}}</ref> တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူပြီးနောက် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ [[ပြည်သူ့ရင်ပြင်နှင့် ပြည်သူ့ဥယျာဉ်]]တွင် စားသောက်ဆိုင်နှင့် အနုပညာပြခန်းအတွက် နှစ် ၃၀ မြေငှားရမ်းခြင်းကို ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးထက် လျော့နည်းသော နှုန်းထားဖြင့် သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံက ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Military Chief's Son Paid 'Very Low' Rent for His Upscale Restaurant on Government-Owned Land |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717014336/https://myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |archive-date=17 July 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ဆေးနှင့် ဆေးပစ္စည်းများအတွက် [[အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲမှုဌာန (မြန်မာ)|အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးဌာန]]၏ ခွင့်ပြုချက်နှင့် အခွန်ကိစ္စရပ်များကို ဝန်ဆောင်မှုပေးသော ''A&M Mahar'' ကုမ္ပဏီသည်လည်း အောင်ပြည့်စုံပိုင်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။<ref name=":1">{{Cite web |title=Dirty Secrets #2: Sr. Gen. Min Aung Hlaing's family profiting off of FDA and Customs clearances |url=https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026181000/https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}</ref> အခွန်ဌာနကို MEHL ၏ ဒါရိုက်တာဟောင်းဖြစ်သူ ဦးကျော်ထင်က ဦးဆောင်သည်။<ref name=":1" /> ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် သမီးဖြစ်သူ [[ခင်သီရိသက်မွန်]]သည် [[သတ္တမမြောက်အာရုံ]] ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite web |title=Military Chief's Family Members Spend Big on Blockbuster Movies, Beauty Pageants |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215082136/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |archive-date=15 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ထိုနှစ်မှာပင် ချွေးမဖြစ်သူ မျိုးရတနာထိုက်က Stellar Seven Entertainment အမည်ရှိ ဖျော်ဖြေရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=":2" /> ==ထမ်းဆောင်ခဲ့သော စစ်ဖက်ဆိုင်ရာတာဝန်များ== {| class="wikitable" |- !ခုနှစ် !! နေရာ !!ရာထူး!! တာဝန် |-၁၉၉၅-၁၉၉၈(အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း(တပ်ရင်းမှူး) | ၁၉၉၈ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး || စစ်ဦးစီးအရာရှိ (ပထမတန်း) |- | ၁၉၉၉ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးကြီး|| နည်းဗျူဟာမှူး |- | ၂၀၀၂ ||[[အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || တပ်မမှူး |- | ၂၀၀၃ ဩဂုတ် ||[[စစ်တက္ကသိုလ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || ကျောင်းအုပ်ကြီး |- | ၂၀၀၄ နိုဝင်ဘာ || [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ်|| တိုင်းမှူး |- | ၂၀၀၆ || [[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ် || တိုင်းမှူး |- | ၂၀၀၇ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ်|| [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] |- | ၂၀၀၈ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] |- | ၂၀၁၀ ဩဂုတ် || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း/ ရေ/ လေ)]] |- |၂၀၁၁ မတ် || rowspan="3" |[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]|| ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|| rowspan="3" | [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်]] |- |၂၀၁၂ ဧပြီ ၃ || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး |- |၂၀၁၃ မတ် || ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး |} == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှံခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်း|url=https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf|accessdate=2025 August 2|publisher=Open Data Mekong}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":4" /> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ (၅) ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]က ဂုဏ်ထူးဆောင် [[ပြည်သူ့ရေးရာ စီမံခန့်ခွဲမှု|ပြည်သူ့ရေးရာစီမံခန့်ခွဲမှု]]ပါရဂူဘွဲ့ Honorary Doctor of Public Administration (D.P.A honoris causa) ကိုချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/69846d4bdd503d7856062b39 |access-date=2026-04-14 |website=www.npnewsmm.com}}</ref> == ကျန်းမာရေး နှင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ခံရမှု == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း (Lumbar Spondylosis with Spinal Stenosis) ဝေဒနာအတွက် နေပြည်တော်ရှိ အမှတ် (၂) တပ်မတော်ဆေးရုံကြီး (ခုတင် ၁၀၀၀) ၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ပါရဂူများနှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ဆေးတပ်ဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်း၍ ၂ နာရီကြာ အရေးပေါ် ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူခဲ့သည်။ထို ခွဲစိတ်မှုသည် အောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက သတင်းထုတ်ပြန်ပေးခဲ့ပြီး၊ထုတ်ပြန်ချက်ထဲ တာဝန်များပြန်လည်ထမ်းဆောင်နေပြီဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/310689|title=ယာယီသမ္မတ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း ဝေဒနာခံစားခဲ့ရသဖြင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ကုသမှု (၂)နာရီကြာ ပြုလုပ်ခဲ့ရ|work=Eleven Media Group|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist|2}} {{s-start}} {{s-mil}} {{s-bef|before=[[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရရွှေမန်း]]}} {{s-ttl|title=[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]|years=၂၀၁၀–၂၀၁၁}} {{s-aft|after=[[လှဌေးဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|လှဌေးဝင်း]]}} {{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]}} {{s-ttl|title=[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]|years=၂၀၁၁–၂၀၂၆}} {{S-aft|after= [[ရဲဝင်းဦး]]}} {{s-off}} {{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]<br>{{nobold|[[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နအဖ]]ဥက္ကဋ္ဌ <small>(၁၉၉၇–၂၀၁၁)</small>}}}} {{s-ttl|title=[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]|years=၂၀၂၁–၂၀၂၅}} {{S-aft|after= ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''}} {{s-bef|before=[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] {{nobold|(ယာယီ)}}}} {{s-ttl|title=ယာယီ[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]] (တာဝန်) |years=၂၀၂၄–၂၀၂၆}} {{S-aft|after= ''ကိုယ်တိုင်''}} {{s-vac|last=[[သိန်းစိန်]] {{nobold|(၂၀၁၁)}}}} {{s-ttl|title=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] |years=၂၀၂၁–၂၀၂၅}} {{S-aft|after= [[ညိုစော]]}} {{s-end}} {{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်သူ အကြီးအကဲများ}} {{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ}} {{lifetime|၁၉၅၆| | }} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:အာဏာသိမ်း ခေါင်းဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးမှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ထားဝယ်လူမျိုး]] 5glpc5gahohcfld2rkj4vmvytwzl9n7 1042229 1042227 2026-07-06T09:53:52Z Zawzawaungthwin 100038 [[Special:Contributions/~2026-38248-21|~2026-38248-21]] ([[User talk:~2026-38248-21|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1042227|1042227]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည် 1042229 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]](ငြိမ်း) | name = မင်းအောင်လှိုင် | image = အာဏာလု မင်း​အောင်လှိုင် |caption = သမ္မတ မင်းအောင်လှိုင် (၂၀၂၆) |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|ဧကာဒသမမြောက်]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]] |term_start1= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |vicepresident1 = [[ညိုစော|ညိုစော]] <br> [[နန်းနီနီအေး|နန်းနီနီအေး]] |predecessor1= [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] |successor1 = | office2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] | status2 = ယာယီ (တာဝန်) | predecessor2 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) | successor2 = ''ကိုယ်တိုင်'' | president2 = | primeminister2 = ''ကိုယ်တိုင်'' <small>(၂၀၂၄-၂၀၂၅)</small> <br> [[ညိုစော]] <small>(၂၀၂၅-၂၀၂၆)</small> | term_start2 = ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ | term_end2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | office3 = [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်| နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] <br>ဥက္ကဋ္ဌ | predecessor3 = ''ကော်မရှင်စတင်'' | successor3 = ''ကော်မရှင် ဖျက်သိမ်း'' |appointer3= ''ကိုယ်တိုင်'' | deputy3 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | president3 = ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်) | termstart3 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | termend3 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | office4 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]<ref>{{cite web|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ်(၉/၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်|url=http://www.dsinfo.org/node/957|website=|access-date=|language=|date=2 February 2021|accessdate=2 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131316/http://dsinfo.org/node/957}}</ref> | predecessor4 = ''ကောင်စီစတင်'' | successor4 =''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' | deputy4 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | president4 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) <br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်) | termstart4 = ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | termend4 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | office5 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း|၁၂ ဦးမြောက်]]<!--ဝန်ကြီးချုပ်အမည်ဖြင့် ရာထူးယူခဲ့သူများကိုသာ ထည့်တွက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။--> [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]<ref>{{Cite news |url=http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm |title=Myanmar forms caretaker government: State Administration Council |accessdate=2 August 2021 |archivedate=19 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219074722/http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm }}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/|title=Myanmar army ruler takes prime minister role, again pledges elections|accessdate=2 August 2021|archivedate=1 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210801191831/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/}}</ref> | president5 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ)<br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်) | predecessor5 = [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးသိန်းစိန်]] (နအဖအစိုးရ) | successor5 = [[ညိုစော|ဦးညိုစော]] | deputy5 = {{list collapsed|title=''စာရင်း''| *[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] *[[တင်အောင်စန်း]] *[[မြထွန်းဦး]] *[[မောင်မောင်အေး]] *[[ဝင်းရှိန်]] *[[သန်းဆွေ]] }} | term_start5 = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ | term_end5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | office6 = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | predecessor6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သန်းရွှေ]] | successor6 = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] | president6 =ဦး[[သိန်းစိန်]] <br> ဦး[[ထင်ကျော်]] <br> ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] <br> ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) <br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်) | deputy6 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | termstart6 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ | termend6 = ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | party = | birth_date = {{birth date and age|1956|7|3|df=y}} | birth_place = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] ၊ [[မင်းဘူးမြို့]] | death_date = | death_place = | nationality = [[ထားဝယ်လူမျိုး]] | parents = ပန်းချီဦးခင်လှိုင်(ထားဝယ်)<ref>{{cite web |title=သီတဂူဆရာတော် ရေစက်ချအနုမောဒနာတရားဟောကြားချီးမြှင့်ခြင်း |url=https://thesitagu.org/index.php/academics/yangon/970-2020-01-27-03-08-48 |website=thesitagu.org |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀}}</ref>၊ ဒေါ်လှမူ(ထားဝယ်)<ref name="cincds">{{cite web |title=တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ Politic မဂ္ဂဇင်းတို့၏ မေးမြန်းဖြေကြားမှုများကို Politic မဂ္ဂဇင်း၌ ထည့်သွင်းဖော်ပြ |url=https://cincds.gov.mm/node/8613?d=1 |website=cincds.gov.mm |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၀}}</ref> | spouse = ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]] | children = [[အောင်ပြည့်စုံ]]<br/>[[ခင်သီရိသက်မွန်]] | alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ([[LL.B]])<br/>[[စစ်တက္ကသိုလ်]] | website = {{url|www.seniorgeneralminaunghlaing.com.mm}} | nickname = | allegiance = {{flag|Myanmar}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၁၉၇၄–၂၀၂၆ | rank = [[File:Senior General.gif|15px]] [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] | unit = | commands = {{flagicon image|Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် | battles = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | awards = {{unbulleted list | [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]] | [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]] | [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Honorary Malaysian Armed Forces Order for Valour (First Degree)]] | [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Gallant Commander of Malaysian Armed Forces]] | Knight Grand Cross First Class of the Most Exalted [[ဆင်ဖြူတော်ဝင်သူရဲကောင်းဘွဲ့တံဆိပ်]] }} | ethnicity = |honorific prefix=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] (ငြိမ်း) <br>[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]]<br>ဦး |military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၄၂၃၂}}[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]] '''ဦးမင်းအောင်လှိုင်'''([[၃ ဇူလိုင်]] [[၁၉၅၆]] မွေးဖွား)သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]]ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ၁၀ ဦးမြောက် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-03 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သမ္မတအိပ်မက်ပြည့်ဝ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/czrey4p725jt |access-date=2026-04-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၊ [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]တွင်လည်း ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် မိမိကိုယ်တိုင် ခန့်အပ်ကာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]၏ အစိုးရအကြီးအကဲအဖြစ် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာနှင့် ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဥပဒေပြုရေးအာဏာတို့ကို ကိုယ်တိုင်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Min Aung Hlaing elected Myanmar president despite international criticism |url=https://asia.nikkei.com/spotlight/myanmar-crisis/min-aung-hlaing-elected-myanmar-president-despite-international-criticism |access-date=2026-04-03 |website=Nikkei Asia |language=en}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]]မှ ကျန်းမာရေးမကောင်းတော့သဖြင့် ယာယီသမ္မတ တာဝန်များကို လက်လွှဲပေးခဲ့ရာ  ထိုနေ့မှာပင် သူသည် ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ရယူသူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>ယာယီသမ္မတရာထူးအားယူ</ref>၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး က ဒုတိယသမ္မတလောင်းတစ်ဦးအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး၊မတ်လ ၃၁ရက်တွင် အဆိုပါအစုအဖွဲ့၏ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]တွင် မဲအများဆုံးဖြင့် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ပထမနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81258 |access-date=2026-03-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>ဧပြီလ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] က ဒုတိယ သမ္မတသုံးဦးအနက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ကို ထောက်ခံမဲ ၄၂၉ ၊ ဦးညိုစော ကို ၁၂၆မဲ နှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေး ကို ၂၆ မဲဖြင့် သမ္မတမဲပေးရွေးချယ်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ၁၁ ဦးမြောက်သမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ရွေးချယ်တင်မြှောက် |url=https://news-eleven.com/article/310989 |access-date=2026-04-03 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> သူသည် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် လက်ခံခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် အနားယူခဲ့သည်။ သူသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးဆောင်သော အဖွဲ့ဝင် (၁၁) ဦးပါဝင်သည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf |access-date=5 November 2019 |archive-date=16 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190816065930/http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf }}</ref> ယခင်က [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ရေ၊လေ)]] ဖြစ်သည်။<ref>https://www.irrawaddy.com/news/burma/min-aung-hlaing-appointed-vice-senior-general.html</ref>ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ [[ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှု]]အတွက် အဓိကတာဝန်ရှိသူအဖြစ် စွပ်စွဲခံထားရသည်။ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒတွင် သူသည် [[အာဆီယံ]]၏လွှမ်းမိုးမှုကို တွန်းလှန်ပြီး [[ရုရှားနိုင်ငံ]]၊[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]တို့အပေါ် ပိုမိုအားကိုးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=China, Russia, India enabling Myanmar’s military rule: Report |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=2 November 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207033107/https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report }}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar warns ASEAN that pressure would be counterproductive |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=28 October 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207051251/https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading }}</ref> သူ၏ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများနှင့် အကျင့်ပျက်ခြစားမှု စွပ်စွဲချက်များကြောင့် နိုင်ငံတကာ၏ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများ ဆက်တိုက်ချမှတ်ခံခဲ့ရလျက်ရှိသည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် [[ဒီမိုကရေစီ|ဒီမိုကရေစီ အညွှန်းကိန်း]]၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များအရ သူ၏လက်‌ထက်မြန်မာနိုင်ငံသည် အာဖဂန်နစ္စတန်ပြီးလျှင် ဒုတိယအာဏာရှင်အဆန်ဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Ranked Second-Least Democratic Nation in World |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-ranked-second-least-democratic-nation-in-world.html |access-date=7 February 2023 |work=[[The Irrawaddy]] |date=10 February 2022}}</ref> ၂၀၂၃ ဧပြီလ ၁၃ တွင် [[တိုင်းစ်|တိုင်းမ်စ်]]မဂ္ဂဇင်းမှ သူ့အား "၂၀၂၃ ခုနှစ်၏ ဩဇာအရှိဆုံး လူပုဂ္ဂိုလ် ၁၀၀" ထဲတွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး "နိုင်ငံကိုအပယ်ခံဘဝသို့ ရောက်စေခဲ့သည်" ဟူ၍ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{cite web |last1=Campbell |first1=Joshua |title=Min Aung Hlaing |url=https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ |website=The 100 Most Influential People of 2023 |publisher=[[တိုင်းစ်|TIME]] |access-date=16 April 2023 |date=13 April 2023 |quote=Min Aung Hlaing has returned Myanmar to a pariah state and made it the world’s second most authoritarian regime, per the Economist Intelligence Unit’s 2022 Democracy Index. Only Taliban-ruled Afghanistan ranked worse. |archive-date=16 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416064524/https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ }}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ ==ကိုယ်ရေးအကျဉ်း== [[File:Thai delegation with Burmese SPDC.jpg|thumb|၂၀၁၀ပြည့်နှစ်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေက ထိုင်းနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် [[အဘီစစ် ဝိဇ္ဇာဇီဝ]]အား လက်ခံတွေ့ဆုံရာ ထိုစဉ်ကညှိကွပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ဘေးတွင်တွေ့ရစဉ်]] ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် (ကြည်း ၁၄၂၃၂)<ref>{{cite web|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ပြန်လည်အတည်ပြုခန့်အပ်ခြင်း|url=https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf|accessdate=16 June 2021|archivedate=24 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210624195531/https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf}}</ref> ကို ခရစ်နှစ် ၁၉၅၅-ခုနှစ်တွင် အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်သည့် ဖခင်တာဝန်ကျရာ[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မင်းဘူးမြို့]]တွင် မွေးဖွားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/popularnewsjournal/videos/361626864949685 |title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် နှင့် Popular News အင်တာဗျူး|work=Popular News Journal|access-date=၁၃ ဇွန် ၂၀၂၃ |date= ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ }}</ref> ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးသောင်းလှိုင်(ခေါ်) ဦးခင်လှိုင်မှာ အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်ပြီး ပန်းချီဆရာတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ပါးစလုံးသည် ထားဝယ်ဇာတိဖြစ်ကြပြီး [[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]လူမျိုးများဖြစ်သည်။<ref name="cincds"/> ၁၉၆၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၆ ခုနှစ်အထိ မန္တလေးမြို့၊ ၁၉၆၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်မြို့တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး<ref name="cincds" /> ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို [[အ.ထ.က(၁)လသာ]] (Central) ကျောင်းမှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သစ်နှင့် အမေရိကန် မြန်မာ တပ်မတော်နှစ်ရပ် ဆက်ဆံရေး - အပိုင်း (၁) |url=http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html |access-date=6 September 2014 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305092756/http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html }}</ref> ၁၉၇၃-၇၄ ခုနှစ်တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ဥပဒေပညာ တက်ရောက်သင်ကြားရင်း ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် [[စစ်တက္ကသိုလ်]] ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အပတ်စဉ် (၁၉) ဝင်ခွင့်ရရှိခဲ့ရာ [[ပြင်ဦးလွင်မြို့]]ရှိ [[စစ်တက္ကသိုလ်]]သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး သိပ္ပံဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ မဟာဝိဇ္ဇာ(ကာကွယ်ရေး)ဘွဲ့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ အရာရှိငယ်ဘဝတွင် မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် အမှတ်(၈၆) ခြေလျင်တပ်ရင်းတွင် ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။ (အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း တပ်ရင်းမှူး၊ အမှတ်(၃၃) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်တွင် စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း)နှင့် နည်းဗျူဟာမှူး တာဝန်များ၊ အမှတ်(၄၄) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် တပ်မမှူး၊ စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီး၊ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့် တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး တာဝန်များအပြင် အမှတ်(၂) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးတာဝန်ကိုပါ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကာလတွင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] ဖြစ်လာပြီး ၂၀၁၁ မတ် ၃၁ မှ စတင်ကာ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် စတင်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ==တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်== ===၂၀၁၁-၂၀၁၆ : ပြည်ထောင်စုကြံခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီအစိုးရ ကာလ=== ၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် [[နအဖ]]အစိုးရမှ [[ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ|ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ]]အသစ်ထံ တရားဝင် အာဏာလွှဲပြောင်းပေးအပ်ချိန်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်မှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာသည်။ သူသည် သူ့ထက် ပို၍ဝါကြီးသောသူများကို ကျော်ဖြတ်၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=":6">{{Cite web |date=12 January 2021 |title=Could Min Aung Hlaing's retirement break the political deadlock? |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ |access-date= |website=Frontier Myanmar |language=en-US |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130143558/https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ }}</ref>တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာချိန်တွင် သူသည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဖြစ်သူ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]သည်လည်း ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။ ၎င်းတိုကို ခန့်အပ်ကြောင်းကို တရားဝင် လူသိရှင်ကြား ကြေညာခဲ့ခြင်းမရှိပဲ ထိုနေ့က လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကျင်းပမှသာ တရားဝင်သိရှိခဲ့ကြရသည်။<ref name="mmsp">{{Cite web|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323623508558&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews|title=အစိုးရသစ်ကို အာဏာလွှဲအပ် လိုက်ပြီ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084210/https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323623508558&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews}}</ref> ၂၀၁၂ခုနှစ် (၆၇)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့အကြောင်း သတင်းများတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ဖြင့်သာ ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-03-28.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၂)}}</ref>ဧပြီလ (၃)ရက်​နေ့တွင် ထုတ်​ဝေ​သော နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာတွင် ဖော်ပြထားသော သတင်း၌ [[အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး]]တက်ရောက်ရန် ထွက်ခွာသွားသော နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ဦးသိန်းစိန်]]ကို လေဆိပ်၌လိုက်ပါ ပို့ဆောင်သူများစာရင်းတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟု ပါရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-04-03.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၃.၄.၂၀၁၂)}}</ref> ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="David">David Paquette, [http://www.irrawaddy.org/archives/1890 "Min Aung Hlaing Appointed Vice-Senior General"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150724081319/http://www.irrawaddy.org/archives/1890 |date=24 July 2015 }}, ''The Irrawaddy'', 3 April 2012.</ref> ၂၀၁၃ခုနှစ် မတ်လ (၂၄)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးမှ ကျင်းပသော ဆွမ်းကပ်လှူပွဲသို့ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]] တက်ရောက်ခဲ့ရာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ရာထူးအဆင့်အတန်းကို ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-25.pdf|title=​ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၅.၃.၂၀၁၃)}}</ref> မတ်လ (၂၇) ရက်နေ့ (၆၈)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့ မိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင်မူ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ အမြင့်ဆုံးတိုးမြှင့်နိုင်သည့် အဆင့်ဖြစ်သော [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] အဆင့်ကို ရယူခဲ့သည်။ ထို့အတူ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုလည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အဆင့်ဖြင့် ပြောင်း၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-28-red.pdf|title=​ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၃)}}</ref> ၎င်းအကြောင်းများကို တရားဝင်ထုတ်ဖော်ကြေညာခြင်းမရှိသဖြင့် ရက်စွဲအတိအကျကို မသိရဘဲ [[တပ်မတော်နေ့]] တွင် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်ဟုသာ ခန့်မှန်းကြသည်။ ၂၀၁၁ မှ ၂၀၁၆အတွင်း အစိုးရနှင့် တပ်မတော်သည် ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်ခဲ့သည်။ အစိုးရပိုင်းမှ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအငြိမ်းစားဖြစ်သူ သမ္မတဦးသိန်းစိန်သည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးထက် ဝါပိုရင့်သူ ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ဤကာလအတွင်း နိုင်ငံရေးတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမရှိပဲ တပ်မ​တော်ပိုင်းတွင်သာ အားစိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ]]အတွင်း [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးသိန်းစိန်နှင့် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရဦးရွှေမန်း]]တို့ အားပြိုင်ရာတွင် ဦးသိန်းစိန်ဘက်မှ ရပ်တည်ခဲ့သည်။<ref name="wnf">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/|title=What next for Senior General Min Aung Hlaing?|access-date=23 September 2021|archive-date=21 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200921125550/https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/}}</ref> [[File:The Commander-in-Chief of Defence Services of the Republic of the Union of Myanmar, General Min Aung Hlaing calls on the Chairman Chief of Staff Committee and Chief of Naval Staff, Admiral Nirmal Verma, in New Delhi.jpg|thumb|၂၀၁၂ခုနှစ်က​ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရစဉ်]] ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် အသက်(၆၀)ပြည့်ရန် နီးကပ်လာချိန်တွင် ၂၀၁၄ ခုနှစ်၌ ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၄/၂၀၁၄အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တို့၏ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်သော အသက်ကို ၆၅နှစ်အထိ တိုးမြှင့်လိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။<ref name="kakana">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2016/07/20/118781.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တို့ အသက် ၆၅ နှစ်ထိ တာဝန်ထမ်းနိုင်ပြီး စစ်အရာရှိများ၏ တာဝန် သက်တမ်း ကန့်သတ်ဟုဆို}}</ref> သို့ရာတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖေါ်ဝါရီ၌ အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် အသက် ၆၅ နှစ် ပြည့်ခဲ့သော်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်ကို ယခုအချိန်ထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ ===၂၀၁၆-၂၀၂၁ : အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ ကာလ === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]]ပြီးနောက် ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] ဦးဆောင်သော [[ဦးထင်ကျော်အစိုးရ]] တက်လာခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ထိုအစိုးရလက်ထက်တွင်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ဆက်လက် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ [[File:President Duterte Meets Myanmar President U Htin Kiaw, Minister For Foreign Affairs Aung San Suu Kyi, Commander-in-Chief Min Aung Hlaing and Myanmar-based Filipino Companies 08.jpg|thumb|၂၀၁၇ခုနှစ်က​တွေ့ရ​သော ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနှင့် ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတ [[ရော်ဒရီဂို ဒူတာတေး]]]] ၂၀၁၇ခုနှစ်အတွင်း အေအာအက်စ်အေ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့၏ ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်မှုကို မြန်မာလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက ပြန်လည်တုံ့ပြန်ကြရာ ဒုက္ခသည် ၇သိန်းကျော် ဘင်္ဂလားဒေရှ့်နိုင်ငံအတွင်း ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြသည်။ ရခိုင်အရေးနှင့် ပက်သက်သက်၍ သူ့အား အမေရိကန်အပါအဝင် နိုင်ငံတကာမှ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ခဲ့ရာ သူ့အနေဖြင့် ဥပဒေများအတိုင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ နိုင်ငံတကာက ယခုလို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းကို လက်မခံဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="retire"/> အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ သက်တမ်းကြာရှည်လာသည်နှင့်အမျှ [[တပ်မတော်]]နှင့် [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့|အစိုးရ]]အကြား ပွတ်တိုက်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။၂၁ ရာစုပင်လုံညီလာခံ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားတစ်ခုတွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားရာ အချို့နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများသည် ၁၉၅၅ခုနှစ်က [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗကပ]]၏ [[ဖဆပလ|ဖဆပလအစိုးရ]]အား ပြုလုပ်ခဲ့သကဲ့သို့ ယခုအခါတွင် ဖဆပလနေရာ၌ တပ်မတော်ကို အစားထိုးနေကြောင်း၊ "ဆိတ်ခေါင်းချိတ်ပြီး ခွေးသားရောင်းဖို့ မကြိုးစားပါနဲ့" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="wheremah">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%B0%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-2/|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဘယ်လမ်းကို ရွေးချယ်မလဲ}}</ref><ref name="speech">{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ-(၂၁)ရာစုပင်လုံ စတုတ္ထအစည်းအဝေးတွင် ပြောကြားသည့် နှုတ်ခွန်းဆက်အမှာစကား|access-date=13 January 2022|archive-date=13 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220113071811/https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn}}</ref>လက်ရှိပြည်တွင်းစစ်ကို တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအကြား ပဋိပက္ခအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အစိုးရက ကြားဝင်ဖျန်ဖြေသူအဖြစ် ပုံမဖော်ရန်၊ တပ်မတော်ကိုသာ အပြစ်ပုံမချရန် ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="wnf"/>ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ပက်သက်၍ အစိုးရ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို တပ်မတော်မှ လူသိရှင်ကြား ဝေဖန်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်ဘက်မှ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့မှ ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]နှင့် အစိုးရဘက်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦး[[ဇော်ဌေး]]တို့သည် ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ သဘောထားများကို ပြောကြားရာတွင် မကြာခဏ တင်းမာမှုများရှိခဲ့သည်။ဥပမာ- တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်ကိစ္စနှင့် ၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲအပြီးများတွင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်းက ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဦး[[ဖြိုးမင်းသိန်း]]က ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဆင့်သာဖြစ်ကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော်ဘက်မှ နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ ထုတ်ပြန်သည့် [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အဆင့် (၈)ဖြစ်ကာ ပြည်ထောင်စုအဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဟု ပြန်လည်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="vpmah">{{Cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဒုတိယသမ္မတအဆင့်ရှိသူဟု တပ်မတော်ထုတ်ပြန်|access-date=23 September 2021|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113084838/https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html}}</ref> ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာ ၄ ရက်နေ့တွင် [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်]] သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ရည်ညွှန်းကာ နိုင်ငံဝန်ထမ်းများသည် ပါတီနိုင်ငံရေး ကင်းရှင်းရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် သာမန်ဝန်ထမ်းမဟုတ်ဘဲ အမျိုးသားနိုင်ငံရေးကဏ္ဍတွင် ဦးဆောင်သူဖြစ်သဖြင့် ၎င်း၏တာဝန်အပေါ် လေးစားအသိအမှတ်ပြုရန် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းကဏ္ဍတွင် လုပ်ပိုင်ခွင့်များ၊ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် ပါဝင်မှု၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေစတင်ရာ အမျိုးသားညီလာခံများတွင် ချမှတ်သည့် အခြေခံမူများနှင့် အသေးစိတ်အခြေခံရမည့် မူများစာအုပ်အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ရာတွင် မှီငြမ်းပြုနိုင်ရေးအတွက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ]]အဆင့် သတ်မှတ်သည်ဟု အခြေခံမူ သတ်မှတ်ခဲ့သဖြင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံဝန်ထမ်းမဟုတ်သည့် အမျိုးသားနိုင်ငံရေးအဆင့်အတန်းကို သတ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref name="vpmah"/> အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အစိုးရများ သက်တမ်းတွင် ကာလုံဟုခေါ်သော [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]ကို တစ်ကြိမ်မျှမခေါ်ခဲ့ပေ။<ref name="retire">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2020/11/20/233687.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အနားယူ မယူ}}</ref> ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်းတွင် နှစ်​ပေါင်း (၄၀)​ကျော်ကြာ အုပ်ချုပ်ရေး အတွေ့အကြုံများစွာရှိကြောင်း၊ ထိုအတွေ့အကြုံများကို လက်တွေ့ အသုံးချရန် အသင့်ရှိကြောင်း အမြဲပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="40yrsservice">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-53204574?xtor=AL-73-%5Bpartner%5D-%5Bkhaosod.co.th%5D-%5Blink%5D-%5Bburmese%5D-%5Bbizdev%5D-%5Bisapi%5D|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်-"အုပ်ချုပ်ရေးအတွေ့ အကြုံ ကျွန်တော့်မှာ အများကြီးရှိတယ်"}}</ref>နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းတစ်ခုတွင် သူ့အနေဖြင့် လက်ရှိရာထူးထက် ပို၍မြင့်သော တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲမစမီတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီ (၃၄)ခုတို့ တွေ့ဆုံခဲ့ရာ ပါတီအချို့မှ လက်ရှိရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှာ ဘက်လိုက်နေကြောင်း၊ လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲမဖြစ်နိုင်ကြောင်းနှင့် တပ်မတော်မှ အာဏာရယူပြီး ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပေးစေလိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="wnf"/> ရွေးကောက်ပွဲအပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသည် အတင်းမာဆုံးအခြေအနေဖြစ်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်မှ ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပက်သက်၍ တောက်လျှောက်ပြောဆိုလာခဲ့ပြီး အစိုးရနှင့် ​ရွေး​ကောက်ပွဲ​ကော်မရှင်အား တောင်းဆိုမှုများ ရှိလာခဲ့သည်။ သို့သော် အစိုးရမှ တရားဝင် ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့က [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ နည်းပြအရာရှိများနှင့် သင်တန်းသားများကို တွေ့ဆုံရာ တချို့မှာ ဥပဒေကို လိုရာဆွဲ၍ လုပ်နေသဖြင့် အကျိုးထက် အဆိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း၊ ဥပဒေကို မလိုက်နာပါက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ဖျက်ပစ်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တပ်မတော်၏ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]က တပ်မတော်အနေဖြင့် အာဏာမသိမ်းဘူးဟု မှတ်ယူ၍မရကြောင်း ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။<ref name="sanda">{{Cite web|url=https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/sithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief/5758387.html?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fsithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief%2F5758387.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ဆန္ဒအစစ်အမှန် ဘာဖြစ်မလဲ|access-date=23 September 2021|archive-date=27 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230227130033/https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/sithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief/5758387.html?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fsithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief%2F5758387.html|url-status=dead}}</ref>ဇန်နဝါရီလ ၂၈ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်း၏သဘောထားကို နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ထံ စာရေးသား ပေးပို့ခဲ့သည်ဟု သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထိုစာတွင် မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုများကို ပြန်၍စစ်ဆေးပေးရန်နှင့် တတိယအကြိမ်လွှတ်တော်များအား သမ္မတ၏အာဏာဖြင့် ဆိုင်းငံ့ပေးရန်တို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ထံသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပေးပို့ခဲ့တဲ့စာ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084611/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html}}</ref> ထိုရက်ပိုင်းအတွင်း မြို့ကြီးအချို့၌ တပ်မတော်၏ သံချပ်ကာယာဉ်များ လှည့်လည်သွားလာမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ (၁)ရက်နေ့ နံနက်အစောပိုင်းတွင် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။ ထို့နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ အမိန့်အမှတ် ၁/၂၀၂၁အရ အာဏာသုံးရပ်ကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထံ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် သမ္မတအနေဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို အာဏာ (၃) ရပ်လွှဲပြောင်းပေးနိုင်သည်ဆိုသည့်ပုဒ်မ ပါဝင်သည်။ သို့သော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် နှင့် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်၏ ဥက္ကဋ္ဌများကို ဖမ်းဆီးအကျယ်ချုပ်ထားရှိကာ မတရားသဖြင့် ဒုသမ္မတ(၁) ဦးမြင့်ဆွေအား ယာယီသမ္မတ အနေဖြင့် သူ့ထံ အာဏာလွှဲပြောင်းစေခဲ့သည်။ ထိုအချက်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ကွဲလွဲကာ အာဏာသိမ်းမှုကို တရားဝင်သယောင်ယောင် လုပ်ဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ===၂၀၂၁ မှ ၂၀၂၆: စစ်အာဏာသိမ်းခြင်း === ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် အာဏာ(၃)ရပ်ကို ချုပ်ကိုင်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂)ရက်နေ့မှစတင်ကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် ဆောင်ရွက်ကာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ယာယီသမ္မတ ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]မှာ အစည်းအဝေးပွဲတစ်ခုတွင်သာ တွေ့ခဲ့ရပြီး လူမြင်ကွင်းမှ ပျောက်သွားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းအလုံးစုံကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်မှ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref name="mal">{{Cite news|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အာဏာကစားပွဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-57432310.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16252286593180&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-57432310}}</ref>အာဏာသိမ်းခြင်းအတွက် အချို့နိုင်ငံများမှ စိုးရိမ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး အချို့နိုင်ငံများက ဖမ်းဆီးထားသူများကို လွှတ်ပေးရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ မြန်မာပြည်အရေးနှင့် အာဆီယံခေါင်းဆောင်များအကြား အရေးပေါ်အစည်းအဝေးတစ်ရပ်ကို အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၌ ကျင်းပခဲ့ရာ ထိုပွဲသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ အာဏာသိမ်းပိုက်ပြီးနောက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ပထမဆုံးသော ပြည်ပခရီးစဉ်ဖြစ်သည်။<ref name="asean">{{Cite news|title=Asean leaders agree 5-point plan for Myanmar|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar|accessdate=23 September 2021|archivedate=1 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210501020903/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar}}</ref> [[File:2021 Special ASEAN Summit on Myanmar's coup d'état (2).jpg|thumb|၂၀၂၁ ဧပြီ ၂၄ရက်​နေ့တွင် ကျင်းပသော အာဆီယံခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေး]] ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ (၁)ရက်နေ့တွင် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]အဖြစ် ပြောင်း၍ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်ကိုပါ ပူးတွဲရယူခဲ့သည်။<ref name="cgov2"/> အိမ်စောင့်အစိုးရအနေဖြင့် ၂၀၂၃ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ တာဝန်ယူမည်ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၃ခုနှစ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ ပြန်လည်ကျင်းပပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="cgov2">{{Cite news|title=အိမ်စောင့်အစိုးရပြောင်းတာ ဘာထူးခြားသွားလဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-58076614.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323943293539&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-58076614}}</ref>၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဦးဆောင်သော အိမ်စောင့်အစိုးရနှင့် ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သော [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]တို့သည် နိုင်ငံတကာ မျက်နှာစာတွင် အသိအမှတ်ပြုခံရရေး ကြိုးစားခဲ့ရသည်။။<ref>{{Cite news|title=ကုလသမဂ္ဂမှာ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ဘယ်သူဖြစ်လာမလဲ|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323948539993&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html|accessdate=23 September 2021|archivedate=19 February 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219084743/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323948539993&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html}}</ref> လက်ရှိတွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]] ကိုမူ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ချက်နိုင်ငံ၊တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဥရောပသမဂ္ဂ စသည်တို့က မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အစိုးရ အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားပြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]] ကို တရားဝင်အစိုးရဟု မည်သည့်နိုင်ငံကမျှ အသိအမှတ်ပြု ထုတ်ဖော်‌ပြောဆိုထားခြင်းမရှိပေ။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":4">{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-11/63-2022_0.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆၃/၂၀၂၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်ခြင်း|work=sacoffice.gov|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၂}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] ကျန်းမာရေးမကောင်းသည့်အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ၎င်းအား ယာယီသမ္မတ တာဝန်အား လွှဲအပ်ရာ သူသည် ထိုနေ့မှာပင် ယာယီသမ္မတ ဖြစ်လာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno|title=ယာယီသမ္မတနဲ့ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာမေးခွန်းများ|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|archive-date=31 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240731114512/https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno}}</ref> ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ]] နှင့် မကိုက်ညီကြောင်း ဝေဖန်ချက်များရှိခဲ့သော်လည်း ဥပဒေနှင့် ညီသည်ဟု စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း]] က တုံ့ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7711192.html|title=ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူတာ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ညီတယ်လို့ စစ်ကောင်စီပြောခွင့် ပြောဆိုချက် ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ကွဲလွဲနေ|work=VOA Burmese|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး ကောင်စီ]] အစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄) အား ၎င်းကိုယ်တိုင် ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဖြင့် ဦးဆောင် ကျင်းပပြီး “နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးအရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာ ထားသည့် ကာလကို နောက်ထပ် ၆ လ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကြောင်း” ဆုံးဖြတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/26518?d=1|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄)ကျင်းပ|work=CINCDS Myanmar|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး (၃/၂၀၂၅) ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံကို ဆက်လက်အုပ်ချုပ်ရန် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ (ကာလုံ) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာချက်ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သော်လည်း မြို့နယ်ပေါင်း ၆၃ မြို့နယ်ကိုမူ အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးတို့ ပြန်လည်ကြေညာခဲ့ပါသည်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာများကို သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းမှူးများအား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး စစ်ခုံရုံးဖြင့် သေဒဏ်အထိ ချမှတ်နိုင်သည့် တရားစီရင်ရေးအာဏာကိုလည်း ယာယီသမ္မတတာဝန်ယူသူ မင်းအောင်လှိုင်က ခန့်အပ်ခဲ့ပါသည်။ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ၉ ခုရှိ ယင်းမြို့နယ် ၆၃ မြို့နယ်အား ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွက် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမိန့်များကို ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ပြီး နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးကို ဦး[[ညိုစော]] အား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး၊ [[ဦးညိုစောအစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအသစ်]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73051|publisher=MOI|accessdate=1 August 2025}}</ref> ဖျက်သိမ်းလိုက်သော စစ်ကောင်စီအစား [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ယူထားပြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးကို ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ပေးအပ်သည်။ <ref>{{Cite web|title=နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/niungngntteaalunkhunrenngaekhmsaayaarekeaamrng-phaicnnykhng|accessdate=2025 July 31|publisher=Myanmar Digital News}}</ref>ယခင်စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အချို့များကို ကာလုံအကြံပေးအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ပြင်ဆင်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဥပဒေပြုအာဏာကို ကာလုံကတစ်ဆင့် ပြန်လည်ကျင့်သုံးလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73140|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုင်ငံသားများ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလွတ်လပ်မှုနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလုံခြုံမှုကို ကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ|publisher=MOI|accessdate=2025-8-1}}</ref> === ကာချုပ်ရာထူးအပြောင်းအလဲ === {{main|၂၀၂၆ မြန်မာတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲ}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ ဇေယျသီရိဗိမာန်၌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်းကို ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနားဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] ထံသို့ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။ထိုနေ့မှာပင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] သမ္မတရွေးချယ်ရေးအစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်း အဖြစ် တစညပါတီမှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ နှင့်အတူ ပူးတွဲအဆိုပြုခဲ့သည်။ထိုသို့ အဆိုပြုချိန် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] ရာထူးနှင့်တွဲဖက်၍ အဆိုပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81294 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆-လက်ရှိ) == {{main|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း}} ၂၀၂၆ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ရက် တွင် ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ တင်သွင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သည် ရွေးကောက်ခံပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အစုအဖွဲ့၏ (၂၄၇ ) မဲရရှိခဲ့ပြီး၊ တစညပါတီမှ တင်သွင်းသည့် တောင်တွင်းကြီးမဲဆန္ဒနယ်မှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ ကို အနိုင်ရကာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့မှ ရွေးချယ်သော ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ၌ မဲအများဆုံးဖြင့် ဧကာဒသမမြောက် သမ္မတ အဖြစ် တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81374 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ရက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]] အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပြီး စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၊ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူများဖြစ်သည့် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယက၏ ရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81674 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ပြီးနောက် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်]]ကို အဖွဲ့ဝင် ၃၄ ဦး၊ ဝန်ကြီးဌာန (၃၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> === ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်စဉ် (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) === သမ္မတကတိသစ္စာပြုပွဲ၏ မိန့်ခွန်းတွင် [[တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်|တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်]] (NCA) လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို ဆက်လက်ဖော်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |last=News |first=K. I. C. |date=2026-04-11 |title=NCA အပစ်ရပ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေး ဆက်လက်ဖော်ဆောင်မည်ဟု စစ်ခေါင်းဆောင်ပြော |url=https://kicnews.org/2026/04/nca-%E1%80%A1%E1%80%95%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AD/ |access-date=2026-04-12 |website=ကေအိုင်စီ - KIC News |language=en-US}}</ref>၊ ဧပြီ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Central Committee ) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81695 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ ဒုတိယသမ္မတ ဦး[[ညိုစော]]က ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Working Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81697 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]]က ဦးဆောင်မည့် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (National Solidarity and Peace-making Negotiation Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81699 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>တို့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ နှစ်သစ်ကူးနှုတ်ခွန်းဆက်မိန့်ခွန်တွင် "လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းအားလုံး လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ပြီး နိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်းကတစ်ဆင့် နိုင်ငံရေးပြဿနာကို နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနဲ့ဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်သွားကြဖို့ အလေးအနက်တိုက်တွန်းသည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ အဂ္ဂမဟာ သီရိသုဓမ္မ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ နှစ်သစ်ကူးနှုတ်ခွန်းဆက် မင်္ဂလာစကား {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81790 |access-date=2026-04-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> === လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့် (၂၀၂၆-လက်ရှိ) === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်|မြန်မာသက္ကရာဇ်]] နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၄,၃၃၅ ဦးနှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၇၉ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၄,၅၁၄ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အသီးသီးရှိ အကျဉ်းထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးမှ အကျဉ်းကျခံနေရသူများကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81823 |access-date=2026-04-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> လွတ်မြောက်လာသူများထဲ၌ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများဖြစ်သော သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]၊​ ဦးဝင်းထိန်တို့အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ဦးရေ ၁၆၅ ဦးသာ ပါဝင်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာနိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကွန်ရက်က ထုတ်ပြန်သည်။​<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=ယနေ့ လွတ်ငြိမ်းခွင့်မှာ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ဦးရေ ၁၆၅ ဦးသာ ပါဝင်လာ - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%9a%e1%80%94%e1%80%b1%e1%80%b7-%e1%80%9c%e1%80%bd%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%84%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%81%e1%80%bd%e1%80%84%e1%80%b7%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}</ref> နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်[[အောင်ဆန်းစုကြည်]] အား ချမှတ်ထားသည့် ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ်အနက် (၄) နှစ်နှင့် (၆) လအား လျှော့ပေါ့ပေးခဲ့ကြောင်း ၎င်း၏ ရှေ့နေဖြစ်သူက ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ်အနက် ၄ နှစ်ခွဲ လျှော့ပေါ့ပေး - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%92%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%ba%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%86%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%85%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9b%e1%80%b2%e1%80%b7-4/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့|ကဆုန်လပြည့်နေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြင့် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁,၅၀၈ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82285 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>နှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၁ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82287 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ စုစုပေါင်း ၁,၅၁၉ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ အကျဉ်း​ထောင် အချုပ်​ထောင်အသီးသီးတွင် အကျဉ်းကျခံ​နေရသည့် အကျဉ်းသား အကျဉ်းသာသူ ၁၅၀၈ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်​ပေး |url=https://news-eleven.com/article/311564 |access-date=2026-04-30 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ဝ ရက် မတိုင်မီ ကျူးလွန်ခဲ့သော ပြစ်မှုတစ်ခုခုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းခံရပြီး အကျဉ်း ထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးတွင် ပြစ်ဒဏ်ကျခံလျက်ရှိသော အကျဉ်းသား၊ သူများကို ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ (၁) အရ ယင်းတို့ကျခံရန်ကျန်ရှိသောပြစ်ဒဏ်၏ ခြောက်ပုံတစ်ပုံကို လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82283 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ == === နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကော်စီဥက္ကဋ္ဌ (၂၀၂၁-၂၀၂၅) === နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး ရယူပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်အချို့ကို ဖိတ်ကြားခံရမှုအရ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူထားသည့် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် မင်းအောင်လှိုင်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ [[ဘန်ကောက်မြို့]]တွင် တွေ့ဆုံခဲ့သော်လည်း တရားဝင် ခရီးစဉ်တစ်ခု အနေဖြင့် ဖော်ပြ၊ ကြေညာထားခြင်း မရှိပေ။<ref>{{Cite web|url=https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B|title=အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌနှင့် စစ်ခေါင်းဆောင် ဘန်ကောက်မြို့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးနေ၊ ထိုင်းအစိုးရ လုံခြုံရေးတင်းကြပ်ထား|accessdate=2025-6--26|publisher=Shan Herald News|date=April 17, 2025|archive-date=4 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250504212343/https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B}}</ref> ==== အနှစ်ချုပ် ==== * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|Thailand}}နိုင်ငံ (တစ်ကြိမ်သည် တရားဝင်မကြေညာထားပါ။)၊ * နှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Belarus}}၊ {{အလံ|China}} * ခုနှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Russia}} {| class="wikitable" |+တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၂၁-၂၇ ဇွန် ၂၀၂၁ |ပထမတစ်ကြိမ် ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်မှာ မော်စကိုတွင် ကျင်းပသော Moscow Conference on International Security 2021 သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/12145/|title=ကမ်းကုန်အောင်မိုက်နေသော မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှား၏ အခန်းကဏ္ဍ|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}</ref> |- |၂။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၁၀-၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၂ |ရုရှားနိုင်ငံကို ဒုတိယအကြိမ် သွားရောက်တဲ့ ခရီးစဉ်အတွင်းမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟာ မော်စကိုမြို့၊ ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှုမြို့တော်မှာ ရွှေ စည်းခုံ ပုံတူစေတီ ထီးတော်တင်တာ၊ ရုရှား မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးအသင်း၊ ရုရှား အာဆီယံ စီးပွားရေး ကောင်စီက တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ တွေ့ဆုံတာတွေ လုပ်ခဲ့ပေမယ့်၊ ရုရှား ကာကွယ် ရေးဝန်ကြီး ဆာဂေး ရှိုဂူ တို့နဲ့တော့ တွေ့ဆုံခွင့်မရခဲ့ဘဲ ရုရှား ဒုတိယကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီး အလက်ဇန်းဒါး ဖိုမင်နဲ့သာ တွေ့ဆုံခဲ့ရပါသည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/11998/|title=အပယ်ခံစစ်ခေါင်းဆောင်၏ ဟန်ပြရုရှားခရီးစဉ်|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}</ref> |- |၃။ |{{အလံ|Russia}} |ဒီဗော့စတော့ခ်မြို့ |၄-၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |(၇) ကြိမ်မြောက် အရှေ့ဖျားစီးပွားရေးဖိုရမ် (The 7th Eastern Economic Forum-2022) သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ မျက်နှာစုံညီပွဲတွင် ပူတင်နှင့်လည်း ဆုံတွေ့နိုင်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/29869|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် Eastern Economic Forum-2022 ၏ မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး Plenary Session ၌ တက်ရောက် ပါဝင်ဆွေးနွေး|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI}}</ref> |- |၄။ |{{Flag|China}} |[[ကူမင်းမြို့]] |၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄ |အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ တရုတ်ဝန်ကြီးချုပ် မစ္စတာလီချန်နှင့် တွေဆုံခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/63632|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}</ref> |- |၅။ |{{အလံ|Russia}} {{Flag|Belarus}} |[[မော်စကိုမြို့]]၊ မင့်စ်မြို့ |၄-၉ မတ် ၂၀၂၅ |ရုရှားသမ္မတ ပူတင်နှင့် ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသမ္မတ လူကာရှန်ကိုတို့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/03/12/398454.html|title=မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ရုရှားနဲ့ ဘီလာရုစ် အာဏာရှင်တွေ အားပေး|accessdate=2025-6-26|publisher=The Irrawaddy}}</ref> |- |၆။ |{{Flag|Thailand}} |[[ဘန်ကောက်မြို့]] |၃ ဧပြီ ၂၀၂၅ |ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် [[ဘင်းမ်စတက်|BIMSTEC]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://ayartimes.com/?p=52388|title=စစ်ခေါင်းဆောင် က ဘင်းမ်စတက် အစည်းအဝေးအတွက် ပြင်ဆင်ခဲ့သော်လည်း အကျိုးအမြတ် မထွက်ဘဲ ဆန့်ကျင်မှုများသာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရ|publisher=Ayeyarwaddy Times|accessdate=2025-6-26}}</ref> |- |၇။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၇-၁၀ မေ ၂၀၂၅ |ရုရှားနိုင်ငံ၊ မော်စကိုမြို့တွင်ကျင်းပသည့် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ပြီးဆုံးသည့် ရင်ပြင်နီအောင်ပွဲ အခမ်းအနားတက်ပွဲတက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/69680|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ မဟာမျိုးချစ်စစ်ပွဲကြီးအောင်ပွဲ နှစ် (၈၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် စစ်ရေးပြအခမ်းအနားသို့ ပါဝင်တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}</ref> |- |၈။ |{{Flag|Russia}} {{အလံ|Belarus}} |မင့်စ်မြို့၊ နိုဗာစီဗစ်မြို့၊ Ulan-Ude မြို့ |၂၅-၂၉ ဇွန် ၂၀၂၅ |စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(Eurasian Economic Forum 2025)သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသို့ မရောက်မီ၊ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ နိုဗာစီဗစ်မြို့သို့ အရင်ရောက်ရှိပြီး၊ နိုဗာစီဗစ်ဒေသအုပ်ချုပ်ရေးမှူး Mr. Travnikov Ahdrey Aleksandrovich နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံမှ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ၊ Buryatia ပြည်နယ်၊ Ulan-Ude မြို့သို့ တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေးခရီးရောက်ရှိခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/71501|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(EEF 2025)သို့ တက်ရောက်ရန် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250626062311/https://www.moi.gov.mm/news/71501|archivedate=2025-6-26}}</ref> |- |၉။ |{{အလံ|China}} |တီယန်ကျင်းမြို့ |၃၀ ဩဂုတ် - ၇ စက်တင်ဘာ<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74578|title=တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ အလုပ်သဘောခရီးစဉ်သွားရောက်ခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံနှင့် နိုင်ငံတကာမှ ခေါင်းဆောင်များအား တွေ့ဆုံ၍ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ဆွေးနွေးဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည့် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား ပြည်သူလူထုများက သောင်းသောင်းဖြဖြ ကြိုဆိုနှုတ်ဆက်|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=8 September 2025}}</ref> ၂၀၂၆ |[[ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့|ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74363|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး (SCO SUMMIT 2025) အစည်းအဝေးအထိမ်းအမှတ်ကြိုဆိုဂုဏ်ပြုညစာစားပွဲသို့ တက်ရောက်|accessdate=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> | |- |၁၀။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၂၄-၂၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ |ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum 2025) သို့တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/75321|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum - 2025) ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံသို့ထွက်ခွာ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=25 September 2025}}</ref> |} === နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) === * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|India}}၊ {{အလံ|China}}၊ {{lang-lo|ລາວ}} {| class="wikitable" !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|India}} |[[ဗုဒ္ဓဂါယာ]]၊ [[နယူးဒေလီမြို့]]၊ [[မွမ်ဘိုင်းမြို့]] |၃၀ မေ<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ် ရောက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/83365 |access-date=2026-05-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> - ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ | | |- |၂။ |{{အလံ|China}} |[[ပေကျင်းမြို့]] |၁၅ ဇွန်<ref>{{Cite web |title=သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦး​ဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ ​​​​ပေကျင်းမြို့သို့​ရောက်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/312702 |access-date=2026-06-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> - ၁၉ ဇွန် ၂၀၂၆ | | |- |၃။ | {{အလံ|Laos}} |[[ဗီယင်ကျန်းမြို့]] |၃ ဇူလိုင်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဇနီး ဒေါ်ကြူကြူလှ ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ နိုင်ငံတော်အဆင့်ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်ရောက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/84781 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> - ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ | | |} [[File:Мин Аун Хлайн в Татарстане 02 (25-06-2021).jpg|thumb|၂၀၂၁ခုနှစ် ဇွန်လအတွင်းက ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်တွင် ​တွေ့ရစဉ်]] == လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ == [[ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီ]]က မင်းအောင်လှိုင်၏ တပ်မတော်သားများသည် [[ကချင်ပြည်နယ်]]နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]က အရပ်သားများကို တမင်တကာ ပစ်မှတ်ထားခဲ့ကြကြောင်း၊ ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသမီးများကို အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့ကြောင်း၊ အရပ်သားများကိုပစ်ခတ်ကြောင်းနှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]အတွင်းရှိ ကျေးရွာများ မီးရှို့ကြောင်း အစီရင်ခံ သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Section |first=United Nations News Service |date=20 June 2016 |title=UN News – Myanmar must address 'serious' human rights violations against minorities – UN rights chief |url=http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180212012658/http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |archive-date=12 February 2018 |access-date=8 October 2017 |website=UN News Service Section |language=en}}</ref> သူသည် ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအား လူမျိုးတုန်းရှင်းလင်းခြင်းအတွက် စွပ်စွဲခံနေရသည်။<ref>{{Cite news |last=Farmaner |first=Mark |date=13 September 2017 |title=Only One Person Can Stop Ethnic Cleansing In Myanmar, And It Isn't Aung San Suu Kyi |work=[[Huffington Post]] |url=https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |url-status=live |access-date=31 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |archive-date=9 February 2019 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=9 February 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f }}</ref> အဆိုပါလုပ်ရပ်များသည် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုနှင့် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုများ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |date=30 March 2015 |title=Burma's Military Milestone |publisher=[[Human Rights Watch]] |url=https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |archive-date=4 August 2016 |accessdate=28 May 2017 |archivedate=4 August 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone }}</ref> ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ၏ လွတ်လပ်သော နိုင်ငံတကာ အချက်အလက်ရှာဖွေရေးမစ်ရှင်က မင်းအောင်လှိုင်နှင့် အခြားသော စစ်ဗိုလ်ချုပ်များသည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တို့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများအတွက် အဓိက တာဝန်ရှိသူများဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name="UNReport">{{Cite news |last=Nebehay |first=Stephanie |date=27 August 2018 |title=Myanmar generals had "genocidal intent" against Rohingya, must face justice – UN |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R |accessdate=19 January 2022 |archivedate=12 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210212175728/https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R }}</ref> မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တကွ အခြားစစ်ဗိုလ်ချုပ်များဖြစ်သည့် စိုးဝင်း၊ အောင်ကျော်ဇော၊ မောင်မောင်စိုးနှင့် သန်းဦးတို့အား စစ်ရာဇဝတ်မှုများအတွက် နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်မှု တရားရုံးတို့တွင် တရားစွဲဆိုသင့်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=UNReport/> မြန်မာနိုင်ငံတွင်း လူမျိုးရေးနှင့် ဘာသာရေး အမုန်းတရားများ ပြန့်ပွားမှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက်ဟုဆိုကာ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်က မင်းအောင်လှိုင်အပါအဝင် လူပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာ ၁၉ ခုကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar army chief over rights abuses |work=[[The Times of India]] |url=https://www.timesofindia.com/world/south-asia/facebook-bans-myanmar-army-chief-over-rights-abuses/articleshow/65561259.cms |access-date=27 August 2018}}{{Dead link|date=April 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar Army Chief Min Aung Hlaing, 19 others over rights abuses |publisher=[[News Nation]] |url=http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |archive-date=27 August 2018 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=27 August 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html }}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် မေလ ၁၆ ရက်တွင် တွစ်တာမှလည်း မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200630080746/https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |archive-date=30 June 2020 |access-date=5 May 2020}}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးဖြစ်သော ဦး[[ကျော်ဇောဦး]]က ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း တပ်မတော်၏ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများသည် ပြည်သူလူထုနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များအား ထိခိုက်နစ်နာစေကြောင်း အိတ်ဖွင့်ပေးစာကို မင်းအောင်လှိုင်ထံ ပေးပို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=Open Letter to Senior General Min Aung Hlaing from U Kyaw Zaw Oo about damage to cultural heritage, fatalities and casualties incurred by intentional and indiscriminate attacks of Myanma Tatmadaw on non-military targets |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227103927/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=သမိုင်းဝင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအဆောက်အအုံများအပါအဝင် စစ်ဖက်ပစ်မှတ်မဟုတ်သည့်နေရာများသို့ တမင်သက်သက် ပစ်ခတ်ကြသဖြင့် သေဆုံးထိခိုက်ကြရသည့်ကိစ္စ အိတ်ဖွင့်ပေးစာ |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |language=my |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227104428/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}</ref> အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက မင်းအောင်လှိုင်အား ပိတ်ဆို့မှုများ ချမှတ်ခဲ့ရာ သူ့အား အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |title=US Tightens Sanctions on Myanmar Army Chief |url=https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108091251/https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Voice of America |language=en}}</ref><ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Treasury Sanctions Individuals for Roles in Atrocities and Other Abuses |url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207144752/https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |archive-date=7 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=U.S. Department of the Treasury}}</ref> ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့သော လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုပေါင်းများစွာအတွက် စစ်ခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]] [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ|သတိုးသီရိ]]သုဓမ္မ မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုတရားရုံး (ICC) ၏ ရှေ့နေချုပ် ကာရင် ခန်း (Karim AA Khan) က ICC တရားရုံးကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၇ ရက်နေ့တွင်လျှောက်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy147w07pyo|title=အိုင်စီစီ ဖမ်းဝရမ်း လျှောက်ထားမှု အပေါ် စစ်ကောင်စီ တုံ့ပြန်ချက်|work=BBC Burmese|access-date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ }}</ref>လူ့အခွင့်အရေးတက်ကြွသူများက ထောက်ခံကြိုဆိုခဲ့ကြသော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးပြောခွင့်ရ Mao Ning က ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီက အမှုကိုလွှဲပြောင်းပေးခြင်းမျိုးမဟုတ်လျှင် ရောမဥပဒေစာချုပ်၌ လက်မှတ် မထိုးထားသည့် နိုင်ငံ နှင့် နယ်မြေများအပေါ် အိုင်စီစီတရားရုံးက စီရင်ပိုင်ခွင့်မရှိဟု နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက် တွင် မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်ဘက်က ပြောဆို ရပ်တည်ခဲ့သည်။အလားတူ မြန်မာစစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကလည်း အိုင်စီစီရှေ့နေချုပ်၏ ပြောကြားချက်အပေါ် လက်မခံဘဲ ပယ်ချသည်။ == အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများ == မင်းအောင်လှိုင်သည် တပ်မတော်ပိုင် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်]] (MEHL)တွင် ရှယ်ယာအများစု ပိုင်ဆိုင်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀-၁၁ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် ရှယ်ယာ ၅၀၀၀ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး နှစ်စဉ်အမြတ်ဝေစုအနေဖြင့် ဒေါ်လာ နှစ်သိန်းခွဲ ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Leaked documents reveal global business links to Myanmar military crimes |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108144231/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Amnesty International |language=en}}</ref> သူသည် MEHL ၏ နာယက အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=17 June 2020 |title=Systemic Conflict of Interest in Myanmar Military Allows for Serious Corruption |url=https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026180332/https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}</ref> မင်းအောင်လှိုင်၏ သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံသည် Sky One ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီနှင့် အောင်မြင့်မိုမင်းအာမခံ ကုမ္ပဏီအပါအဝင် ကုမ္ပဏီများစွာ ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။<ref name=":3" /> အောင်ပြည့်စုံသည် ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သော [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ]]တွင်လည်း ရှယ်ယာများစွာ ပါဝင်ထားသည်။<ref name=":3">{{Cite web |title=တပ်ချုပ်သားပိုင်ကုမ္ပဏီများကို အရေးယူရန် ကုလအချက်အလက်ရှာဖွေရေးအဖွဲ့ တောင်းဆို |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201053646/https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |archive-date=1 February 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=my}}</ref> တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူပြီးနောက် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ [[ပြည်သူ့ရင်ပြင်နှင့် ပြည်သူ့ဥယျာဉ်]]တွင် စားသောက်ဆိုင်နှင့် အနုပညာပြခန်းအတွက် နှစ် ၃၀ မြေငှားရမ်းခြင်းကို ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးထက် လျော့နည်းသော နှုန်းထားဖြင့် သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံက ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Military Chief's Son Paid 'Very Low' Rent for His Upscale Restaurant on Government-Owned Land |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717014336/https://myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |archive-date=17 July 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ဆေးနှင့် ဆေးပစ္စည်းများအတွက် [[အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲမှုဌာန (မြန်မာ)|အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးဌာန]]၏ ခွင့်ပြုချက်နှင့် အခွန်ကိစ္စရပ်များကို ဝန်ဆောင်မှုပေးသော ''A&M Mahar'' ကုမ္ပဏီသည်လည်း အောင်ပြည့်စုံပိုင်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။<ref name=":1">{{Cite web |title=Dirty Secrets #2: Sr. Gen. Min Aung Hlaing's family profiting off of FDA and Customs clearances |url=https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026181000/https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}</ref> အခွန်ဌာနကို MEHL ၏ ဒါရိုက်တာဟောင်းဖြစ်သူ ဦးကျော်ထင်က ဦးဆောင်သည်။<ref name=":1" /> ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် သမီးဖြစ်သူ [[ခင်သီရိသက်မွန်]]သည် [[သတ္တမမြောက်အာရုံ]] ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite web |title=Military Chief's Family Members Spend Big on Blockbuster Movies, Beauty Pageants |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215082136/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |archive-date=15 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ထိုနှစ်မှာပင် ချွေးမဖြစ်သူ မျိုးရတနာထိုက်က Stellar Seven Entertainment အမည်ရှိ ဖျော်ဖြေရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=":2" /> ==ထမ်းဆောင်ခဲ့သော စစ်ဖက်ဆိုင်ရာတာဝန်များ== {| class="wikitable" |- !ခုနှစ် !! နေရာ !!ရာထူး!! တာဝန် |-၁၉၉၅-၁၉၉၈(အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း(တပ်ရင်းမှူး) | ၁၉၉၈ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး || စစ်ဦးစီးအရာရှိ (ပထမတန်း) |- | ၁၉၉၉ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးကြီး|| နည်းဗျူဟာမှူး |- | ၂၀၀၂ ||[[အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || တပ်မမှူး |- | ၂၀၀၃ ဩဂုတ် ||[[စစ်တက္ကသိုလ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || ကျောင်းအုပ်ကြီး |- | ၂၀၀၄ နိုဝင်ဘာ || [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ်|| တိုင်းမှူး |- | ၂၀၀၆ || [[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ် || တိုင်းမှူး |- | ၂၀၀၇ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ်|| [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] |- | ၂၀၀၈ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] |- | ၂၀၁၀ ဩဂုတ် || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း/ ရေ/ လေ)]] |- |၂၀၁၁ မတ် || rowspan="3" |[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]|| ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|| rowspan="3" | [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်]] |- |၂၀၁၂ ဧပြီ ၃ || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး |- |၂၀၁၃ မတ် || ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး |} == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှံခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်း|url=https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf|accessdate=2025 August 2|publisher=Open Data Mekong}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":4" /> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ (၅) ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]က ဂုဏ်ထူးဆောင် [[ပြည်သူ့ရေးရာ စီမံခန့်ခွဲမှု|ပြည်သူ့ရေးရာစီမံခန့်ခွဲမှု]]ပါရဂူဘွဲ့ Honorary Doctor of Public Administration (D.P.A honoris causa) ကိုချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/69846d4bdd503d7856062b39 |access-date=2026-04-14 |website=www.npnewsmm.com}}</ref> == ကျန်းမာရေး နှင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ခံရမှု == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း (Lumbar Spondylosis with Spinal Stenosis) ဝေဒနာအတွက် နေပြည်တော်ရှိ အမှတ် (၂) တပ်မတော်ဆေးရုံကြီး (ခုတင် ၁၀၀၀) ၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ပါရဂူများနှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ဆေးတပ်ဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်း၍ ၂ နာရီကြာ အရေးပေါ် ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူခဲ့သည်။ထို ခွဲစိတ်မှုသည် အောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက သတင်းထုတ်ပြန်ပေးခဲ့ပြီး၊ထုတ်ပြန်ချက်ထဲ တာဝန်များပြန်လည်ထမ်းဆောင်နေပြီဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/310689|title=ယာယီသမ္မတ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း ဝေဒနာခံစားခဲ့ရသဖြင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ကုသမှု (၂)နာရီကြာ ပြုလုပ်ခဲ့ရ|work=Eleven Media Group|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist|2}} {{s-start}} {{s-mil}} {{s-bef|before=[[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရရွှေမန်း]]}} {{s-ttl|title=[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]|years=၂၀၁၀–၂၀၁၁}} {{s-aft|after=[[လှဌေးဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|လှဌေးဝင်း]]}} {{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]}} {{s-ttl|title=[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]|years=၂၀၁၁–၂၀၂၆}} {{S-aft|after= [[ရဲဝင်းဦး]]}} {{s-off}} {{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]<br>{{nobold|[[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နအဖ]]ဥက္ကဋ္ဌ <small>(၁၉၉၇–၂၀၁၁)</small>}}}} {{s-ttl|title=[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]|years=၂၀၂၁–၂၀၂၅}} {{S-aft|after= ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''}} {{s-bef|before=[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] {{nobold|(ယာယီ)}}}} {{s-ttl|title=ယာယီ[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]] (တာဝန်) |years=၂၀၂၄–၂၀၂၆}} {{S-aft|after= ''ကိုယ်တိုင်''}} {{s-vac|last=[[သိန်းစိန်]] {{nobold|(၂၀၁၁)}}}} {{s-ttl|title=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] |years=၂၀၂၁–၂၀၂၅}} {{S-aft|after= [[ညိုစော]]}} {{s-end}} {{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်သူ အကြီးအကဲများ}} {{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ}} {{lifetime|၁၉၅၆| | }} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:အာဏာသိမ်း ခေါင်းဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးမှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ထားဝယ်လူမျိုး]] pd7g5o7o0i6056rr9t60adegn1rf0a7 1042230 1042229 2026-07-06T09:54:11Z Zawzawaungthwin 100038 [[Special:Contributions/~2026-38248-21|~2026-38248-21]] ([[User talk:~2026-38248-21|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1042226|1042226]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည် 1042230 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]](ငြိမ်း) | name = မင်းအောင်လှိုင် | image = President Min Aung Hlaing 2026 (cropped).jpg |caption = သမ္မတ မင်းအောင်လှိုင် (၂၀၂၆) |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|ဧကာဒသမမြောက်]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]] |term_start1= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |vicepresident1 = [[ညိုစော|ညိုစော]] <br> [[နန်းနီနီအေး|နန်းနီနီအေး]] |predecessor1= [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] |successor1 = | office2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] | status2 = ယာယီ (တာဝန်) | predecessor2 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) | successor2 = ''ကိုယ်တိုင်'' | president2 = | primeminister2 = ''ကိုယ်တိုင်'' <small>(၂၀၂၄-၂၀၂၅)</small> <br> [[ညိုစော]] <small>(၂၀၂၅-၂၀၂၆)</small> | term_start2 = ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ | term_end2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | office3 = [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်| နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] <br>ဥက္ကဋ္ဌ | predecessor3 = ''ကော်မရှင်စတင်'' | successor3 = ''ကော်မရှင် ဖျက်သိမ်း'' |appointer3= ''ကိုယ်တိုင်'' | deputy3 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | president3 = ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်) | termstart3 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | termend3 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | office4 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]<ref>{{cite web|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ်(၉/၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်|url=http://www.dsinfo.org/node/957|website=|access-date=|language=|date=2 February 2021|accessdate=2 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131316/http://dsinfo.org/node/957}}</ref> | predecessor4 = ''ကောင်စီစတင်'' | successor4 =''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' | deputy4 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | president4 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) <br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်) | termstart4 = ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | termend4 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | office5 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း|၁၂ ဦးမြောက်]]<!--ဝန်ကြီးချုပ်အမည်ဖြင့် ရာထူးယူခဲ့သူများကိုသာ ထည့်တွက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။--> [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]<ref>{{Cite news |url=http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm |title=Myanmar forms caretaker government: State Administration Council |accessdate=2 August 2021 |archivedate=19 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219074722/http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm }}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/|title=Myanmar army ruler takes prime minister role, again pledges elections|accessdate=2 August 2021|archivedate=1 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210801191831/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/}}</ref> | president5 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ)<br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်) | predecessor5 = [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးသိန်းစိန်]] (နအဖအစိုးရ) | successor5 = [[ညိုစော|ဦးညိုစော]] | deputy5 = {{list collapsed|title=''စာရင်း''| *[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] *[[တင်အောင်စန်း]] *[[မြထွန်းဦး]] *[[မောင်မောင်အေး]] *[[ဝင်းရှိန်]] *[[သန်းဆွေ]] }} | term_start5 = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ | term_end5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | office6 = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | predecessor6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သန်းရွှေ]] | successor6 = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] | president6 =ဦး[[သိန်းစိန်]] <br> ဦး[[ထင်ကျော်]] <br> ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] <br> ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) <br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်) | deputy6 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] | termstart6 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ | termend6 = ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | party = | birth_date = {{birth date and age|1956|7|3|df=y}} | birth_place = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] ၊ [[မင်းဘူးမြို့]] | death_date = | death_place = | nationality = [[ထားဝယ်လူမျိုး]] | parents = ပန်းချီဦးခင်လှိုင်(ထားဝယ်)<ref>{{cite web |title=သီတဂူဆရာတော် ရေစက်ချအနုမောဒနာတရားဟောကြားချီးမြှင့်ခြင်း |url=https://thesitagu.org/index.php/academics/yangon/970-2020-01-27-03-08-48 |website=thesitagu.org |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀}}</ref>၊ ဒေါ်လှမူ(ထားဝယ်)<ref name="cincds">{{cite web |title=တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ Politic မဂ္ဂဇင်းတို့၏ မေးမြန်းဖြေကြားမှုများကို Politic မဂ္ဂဇင်း၌ ထည့်သွင်းဖော်ပြ |url=https://cincds.gov.mm/node/8613?d=1 |website=cincds.gov.mm |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၀}}</ref> | spouse = ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]] | children = [[အောင်ပြည့်စုံ]]<br/>[[ခင်သီရိသက်မွန်]] | alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ([[LL.B]])<br/>[[စစ်တက္ကသိုလ်]] | website = {{url|www.seniorgeneralminaunghlaing.com.mm}} | nickname = | allegiance = {{flag|Myanmar}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၁၉၇၄–၂၀၂၆ | rank = [[File:Senior General.gif|15px]] [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] | unit = | commands = {{flagicon image|Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် | battles = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | awards = {{unbulleted list | [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]] | [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]] | [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Honorary Malaysian Armed Forces Order for Valour (First Degree)]] | [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Gallant Commander of Malaysian Armed Forces]] | Knight Grand Cross First Class of the Most Exalted [[ဆင်ဖြူတော်ဝင်သူရဲကောင်းဘွဲ့တံဆိပ်]] }} | ethnicity = |honorific prefix=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] (ငြိမ်း) <br>[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]]<br>ဦး |military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၄၂၃၂}}[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]] '''ဦးမင်းအောင်လှိုင်'''([[၃ ဇူလိုင်]] [[၁၉၅၆]] မွေးဖွား)သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]]ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ၁၀ ဦးမြောက် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-03 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သမ္မတအိပ်မက်ပြည့်ဝ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/czrey4p725jt |access-date=2026-04-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၊ [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]တွင်လည်း ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် မိမိကိုယ်တိုင် ခန့်အပ်ကာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]၏ အစိုးရအကြီးအကဲအဖြစ် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာနှင့် ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဥပဒေပြုရေးအာဏာတို့ကို ကိုယ်တိုင်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Min Aung Hlaing elected Myanmar president despite international criticism |url=https://asia.nikkei.com/spotlight/myanmar-crisis/min-aung-hlaing-elected-myanmar-president-despite-international-criticism |access-date=2026-04-03 |website=Nikkei Asia |language=en}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]]မှ ကျန်းမာရေးမကောင်းတော့သဖြင့် ယာယီသမ္မတ တာဝန်များကို လက်လွှဲပေးခဲ့ရာ  ထိုနေ့မှာပင် သူသည် ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ရယူသူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>ယာယီသမ္မတရာထူးအားယူ</ref>၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး က ဒုတိယသမ္မတလောင်းတစ်ဦးအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး၊မတ်လ ၃၁ရက်တွင် အဆိုပါအစုအဖွဲ့၏ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]တွင် မဲအများဆုံးဖြင့် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ပထမနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81258 |access-date=2026-03-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>ဧပြီလ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] က ဒုတိယ သမ္မတသုံးဦးအနက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ကို ထောက်ခံမဲ ၄၂၉ ၊ ဦးညိုစော ကို ၁၂၆မဲ နှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေး ကို ၂၆ မဲဖြင့် သမ္မတမဲပေးရွေးချယ်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ၁၁ ဦးမြောက်သမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ရွေးချယ်တင်မြှောက် |url=https://news-eleven.com/article/310989 |access-date=2026-04-03 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> သူသည် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် လက်ခံခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် အနားယူခဲ့သည်။ သူသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးဆောင်သော အဖွဲ့ဝင် (၁၁) ဦးပါဝင်သည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf |access-date=5 November 2019 |archive-date=16 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190816065930/http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf }}</ref> ယခင်က [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ရေ၊လေ)]] ဖြစ်သည်။<ref>https://www.irrawaddy.com/news/burma/min-aung-hlaing-appointed-vice-senior-general.html</ref>ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ [[ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှု]]အတွက် အဓိကတာဝန်ရှိသူအဖြစ် စွပ်စွဲခံထားရသည်။ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒတွင် သူသည် [[အာဆီယံ]]၏လွှမ်းမိုးမှုကို တွန်းလှန်ပြီး [[ရုရှားနိုင်ငံ]]၊[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]တို့အပေါ် ပိုမိုအားကိုးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=China, Russia, India enabling Myanmar’s military rule: Report |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=2 November 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207033107/https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report }}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar warns ASEAN that pressure would be counterproductive |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=28 October 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207051251/https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading }}</ref> သူ၏ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများနှင့် အကျင့်ပျက်ခြစားမှု စွပ်စွဲချက်များကြောင့် နိုင်ငံတကာ၏ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများ ဆက်တိုက်ချမှတ်ခံခဲ့ရလျက်ရှိသည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် [[ဒီမိုကရေစီ|ဒီမိုကရေစီ အညွှန်းကိန်း]]၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များအရ သူ၏လက်‌ထက်မြန်မာနိုင်ငံသည် အာဖဂန်နစ္စတန်ပြီးလျှင် ဒုတိယအာဏာရှင်အဆန်ဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Ranked Second-Least Democratic Nation in World |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-ranked-second-least-democratic-nation-in-world.html |access-date=7 February 2023 |work=[[The Irrawaddy]] |date=10 February 2022}}</ref> ၂၀၂၃ ဧပြီလ ၁၃ တွင် [[တိုင်းစ်|တိုင်းမ်စ်]]မဂ္ဂဇင်းမှ သူ့အား "၂၀၂၃ ခုနှစ်၏ ဩဇာအရှိဆုံး လူပုဂ္ဂိုလ် ၁၀၀" ထဲတွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး "နိုင်ငံကိုအပယ်ခံဘဝသို့ ရောက်စေခဲ့သည်" ဟူ၍ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{cite web |last1=Campbell |first1=Joshua |title=Min Aung Hlaing |url=https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ |website=The 100 Most Influential People of 2023 |publisher=[[တိုင်းစ်|TIME]] |access-date=16 April 2023 |date=13 April 2023 |quote=Min Aung Hlaing has returned Myanmar to a pariah state and made it the world’s second most authoritarian regime, per the Economist Intelligence Unit’s 2022 Democracy Index. Only Taliban-ruled Afghanistan ranked worse. |archive-date=16 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416064524/https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ }}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ ==ကိုယ်ရေးအကျဉ်း== [[File:Thai delegation with Burmese SPDC.jpg|thumb|၂၀၁၀ပြည့်နှစ်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေက ထိုင်းနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် [[အဘီစစ် ဝိဇ္ဇာဇီဝ]]အား လက်ခံတွေ့ဆုံရာ ထိုစဉ်ကညှိကွပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ဘေးတွင်တွေ့ရစဉ်]] ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် (ကြည်း ၁၄၂၃၂)<ref>{{cite web|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ပြန်လည်အတည်ပြုခန့်အပ်ခြင်း|url=https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf|accessdate=16 June 2021|archivedate=24 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210624195531/https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf}}</ref> ကို ခရစ်နှစ် ၁၉၅၅-ခုနှစ်တွင် အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်သည့် ဖခင်တာဝန်ကျရာ[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မင်းဘူးမြို့]]တွင် မွေးဖွားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/popularnewsjournal/videos/361626864949685 |title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် နှင့် Popular News အင်တာဗျူး|work=Popular News Journal|access-date=၁၃ ဇွန် ၂၀၂၃ |date= ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ }}</ref> ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးသောင်းလှိုင်(ခေါ်) ဦးခင်လှိုင်မှာ အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်ပြီး ပန်းချီဆရာတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ပါးစလုံးသည် ထားဝယ်ဇာတိဖြစ်ကြပြီး [[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]လူမျိုးများဖြစ်သည်။<ref name="cincds"/> ၁၉၆၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၆ ခုနှစ်အထိ မန္တလေးမြို့၊ ၁၉၆၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်မြို့တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး<ref name="cincds" /> ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို [[အ.ထ.က(၁)လသာ]] (Central) ကျောင်းမှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သစ်နှင့် အမေရိကန် မြန်မာ တပ်မတော်နှစ်ရပ် ဆက်ဆံရေး - အပိုင်း (၁) |url=http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html |access-date=6 September 2014 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305092756/http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html }}</ref> ၁၉၇၃-၇၄ ခုနှစ်တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ဥပဒေပညာ တက်ရောက်သင်ကြားရင်း ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် [[စစ်တက္ကသိုလ်]] ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အပတ်စဉ် (၁၉) ဝင်ခွင့်ရရှိခဲ့ရာ [[ပြင်ဦးလွင်မြို့]]ရှိ [[စစ်တက္ကသိုလ်]]သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး သိပ္ပံဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ မဟာဝိဇ္ဇာ(ကာကွယ်ရေး)ဘွဲ့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ အရာရှိငယ်ဘဝတွင် မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် အမှတ်(၈၆) ခြေလျင်တပ်ရင်းတွင် ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။ (အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း တပ်ရင်းမှူး၊ အမှတ်(၃၃) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်တွင် စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း)နှင့် နည်းဗျူဟာမှူး တာဝန်များ၊ အမှတ်(၄၄) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် တပ်မမှူး၊ စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီး၊ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့် တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး တာဝန်များအပြင် အမှတ်(၂) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးတာဝန်ကိုပါ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကာလတွင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] ဖြစ်လာပြီး ၂၀၁၁ မတ် ၃၁ မှ စတင်ကာ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် စတင်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ==တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်== ===၂၀၁၁-၂၀၁၆ : ပြည်ထောင်စုကြံခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီအစိုးရ ကာလ=== ၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် [[နအဖ]]အစိုးရမှ [[ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ|ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ]]အသစ်ထံ တရားဝင် အာဏာလွှဲပြောင်းပေးအပ်ချိန်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်မှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာသည်။ သူသည် သူ့ထက် ပို၍ဝါကြီးသောသူများကို ကျော်ဖြတ်၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=":6">{{Cite web |date=12 January 2021 |title=Could Min Aung Hlaing's retirement break the political deadlock? |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ |access-date= |website=Frontier Myanmar |language=en-US |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130143558/https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ }}</ref>တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာချိန်တွင် သူသည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဖြစ်သူ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]သည်လည်း ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။ ၎င်းတိုကို ခန့်အပ်ကြောင်းကို တရားဝင် လူသိရှင်ကြား ကြေညာခဲ့ခြင်းမရှိပဲ ထိုနေ့က လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကျင်းပမှသာ တရားဝင်သိရှိခဲ့ကြရသည်။<ref name="mmsp">{{Cite web|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323623508558&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews|title=အစိုးရသစ်ကို အာဏာလွှဲအပ် လိုက်ပြီ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084210/https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323623508558&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews}}</ref> ၂၀၁၂ခုနှစ် (၆၇)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့အကြောင်း သတင်းများတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ဖြင့်သာ ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-03-28.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၂)}}</ref>ဧပြီလ (၃)ရက်​နေ့တွင် ထုတ်​ဝေ​သော နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာတွင် ဖော်ပြထားသော သတင်း၌ [[အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး]]တက်ရောက်ရန် ထွက်ခွာသွားသော နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ဦးသိန်းစိန်]]ကို လေဆိပ်၌လိုက်ပါ ပို့ဆောင်သူများစာရင်းတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟု ပါရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-04-03.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၃.၄.၂၀၁၂)}}</ref> ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="David">David Paquette, [http://www.irrawaddy.org/archives/1890 "Min Aung Hlaing Appointed Vice-Senior General"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150724081319/http://www.irrawaddy.org/archives/1890 |date=24 July 2015 }}, ''The Irrawaddy'', 3 April 2012.</ref> ၂၀၁၃ခုနှစ် မတ်လ (၂၄)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးမှ ကျင်းပသော ဆွမ်းကပ်လှူပွဲသို့ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]] တက်ရောက်ခဲ့ရာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ရာထူးအဆင့်အတန်းကို ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-25.pdf|title=​ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၅.၃.၂၀၁၃)}}</ref> မတ်လ (၂၇) ရက်နေ့ (၆၈)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့ မိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင်မူ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ အမြင့်ဆုံးတိုးမြှင့်နိုင်သည့် အဆင့်ဖြစ်သော [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] အဆင့်ကို ရယူခဲ့သည်။ ထို့အတူ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုလည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အဆင့်ဖြင့် ပြောင်း၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-28-red.pdf|title=​ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၃)}}</ref> ၎င်းအကြောင်းများကို တရားဝင်ထုတ်ဖော်ကြေညာခြင်းမရှိသဖြင့် ရက်စွဲအတိအကျကို မသိရဘဲ [[တပ်မတော်နေ့]] တွင် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်ဟုသာ ခန့်မှန်းကြသည်။ ၂၀၁၁ မှ ၂၀၁၆အတွင်း အစိုးရနှင့် တပ်မတော်သည် ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်ခဲ့သည်။ အစိုးရပိုင်းမှ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအငြိမ်းစားဖြစ်သူ သမ္မတဦးသိန်းစိန်သည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးထက် ဝါပိုရင့်သူ ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ဤကာလအတွင်း နိုင်ငံရေးတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမရှိပဲ တပ်မ​တော်ပိုင်းတွင်သာ အားစိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ]]အတွင်း [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးသိန်းစိန်နှင့် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရဦးရွှေမန်း]]တို့ အားပြိုင်ရာတွင် ဦးသိန်းစိန်ဘက်မှ ရပ်တည်ခဲ့သည်။<ref name="wnf">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/|title=What next for Senior General Min Aung Hlaing?|access-date=23 September 2021|archive-date=21 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200921125550/https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/}}</ref> [[File:The Commander-in-Chief of Defence Services of the Republic of the Union of Myanmar, General Min Aung Hlaing calls on the Chairman Chief of Staff Committee and Chief of Naval Staff, Admiral Nirmal Verma, in New Delhi.jpg|thumb|၂၀၁၂ခုနှစ်က​ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရစဉ်]] ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် အသက်(၆၀)ပြည့်ရန် နီးကပ်လာချိန်တွင် ၂၀၁၄ ခုနှစ်၌ ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၄/၂၀၁၄အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တို့၏ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်သော အသက်ကို ၆၅နှစ်အထိ တိုးမြှင့်လိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။<ref name="kakana">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2016/07/20/118781.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တို့ အသက် ၆၅ နှစ်ထိ တာဝန်ထမ်းနိုင်ပြီး စစ်အရာရှိများ၏ တာဝန် သက်တမ်း ကန့်သတ်ဟုဆို}}</ref> သို့ရာတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖေါ်ဝါရီ၌ အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် အသက် ၆၅ နှစ် ပြည့်ခဲ့သော်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်ကို ယခုအချိန်ထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ ===၂၀၁၆-၂၀၂၁ : အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ ကာလ === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]]ပြီးနောက် ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] ဦးဆောင်သော [[ဦးထင်ကျော်အစိုးရ]] တက်လာခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ထိုအစိုးရလက်ထက်တွင်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ဆက်လက် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ [[File:President Duterte Meets Myanmar President U Htin Kiaw, Minister For Foreign Affairs Aung San Suu Kyi, Commander-in-Chief Min Aung Hlaing and Myanmar-based Filipino Companies 08.jpg|thumb|၂၀၁၇ခုနှစ်က​တွေ့ရ​သော ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနှင့် ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတ [[ရော်ဒရီဂို ဒူတာတေး]]]] ၂၀၁၇ခုနှစ်အတွင်း အေအာအက်စ်အေ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့၏ ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်မှုကို မြန်မာလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက ပြန်လည်တုံ့ပြန်ကြရာ ဒုက္ခသည် ၇သိန်းကျော် ဘင်္ဂလားဒေရှ့်နိုင်ငံအတွင်း ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြသည်။ ရခိုင်အရေးနှင့် ပက်သက်သက်၍ သူ့အား အမေရိကန်အပါအဝင် နိုင်ငံတကာမှ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ခဲ့ရာ သူ့အနေဖြင့် ဥပဒေများအတိုင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ နိုင်ငံတကာက ယခုလို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းကို လက်မခံဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="retire"/> အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ သက်တမ်းကြာရှည်လာသည်နှင့်အမျှ [[တပ်မတော်]]နှင့် [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့|အစိုးရ]]အကြား ပွတ်တိုက်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။၂၁ ရာစုပင်လုံညီလာခံ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားတစ်ခုတွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားရာ အချို့နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများသည် ၁၉၅၅ခုနှစ်က [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗကပ]]၏ [[ဖဆပလ|ဖဆပလအစိုးရ]]အား ပြုလုပ်ခဲ့သကဲ့သို့ ယခုအခါတွင် ဖဆပလနေရာ၌ တပ်မတော်ကို အစားထိုးနေကြောင်း၊ "ဆိတ်ခေါင်းချိတ်ပြီး ခွေးသားရောင်းဖို့ မကြိုးစားပါနဲ့" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="wheremah">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%B0%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-2/|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဘယ်လမ်းကို ရွေးချယ်မလဲ}}</ref><ref name="speech">{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ-(၂၁)ရာစုပင်လုံ စတုတ္ထအစည်းအဝေးတွင် ပြောကြားသည့် နှုတ်ခွန်းဆက်အမှာစကား|access-date=13 January 2022|archive-date=13 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220113071811/https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn}}</ref>လက်ရှိပြည်တွင်းစစ်ကို တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအကြား ပဋိပက္ခအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အစိုးရက ကြားဝင်ဖျန်ဖြေသူအဖြစ် ပုံမဖော်ရန်၊ တပ်မတော်ကိုသာ အပြစ်ပုံမချရန် ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="wnf"/>ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ပက်သက်၍ အစိုးရ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို တပ်မတော်မှ လူသိရှင်ကြား ဝေဖန်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်ဘက်မှ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့မှ ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]နှင့် အစိုးရဘက်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦး[[ဇော်ဌေး]]တို့သည် ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ သဘောထားများကို ပြောကြားရာတွင် မကြာခဏ တင်းမာမှုများရှိခဲ့သည်။ဥပမာ- တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်ကိစ္စနှင့် ၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲအပြီးများတွင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်းက ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဦး[[ဖြိုးမင်းသိန်း]]က ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဆင့်သာဖြစ်ကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော်ဘက်မှ နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ ထုတ်ပြန်သည့် [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အဆင့် (၈)ဖြစ်ကာ ပြည်ထောင်စုအဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဟု ပြန်လည်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="vpmah">{{Cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဒုတိယသမ္မတအဆင့်ရှိသူဟု တပ်မတော်ထုတ်ပြန်|access-date=23 September 2021|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113084838/https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html}}</ref> ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာ ၄ ရက်နေ့တွင် [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်]] သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ရည်ညွှန်းကာ နိုင်ငံဝန်ထမ်းများသည် ပါတီနိုင်ငံရေး ကင်းရှင်းရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် သာမန်ဝန်ထမ်းမဟုတ်ဘဲ အမျိုးသားနိုင်ငံရေးကဏ္ဍတွင် ဦးဆောင်သူဖြစ်သဖြင့် ၎င်း၏တာဝန်အပေါ် လေးစားအသိအမှတ်ပြုရန် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းကဏ္ဍတွင် လုပ်ပိုင်ခွင့်များ၊ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် ပါဝင်မှု၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေစတင်ရာ အမျိုးသားညီလာခံများတွင် ချမှတ်သည့် အခြေခံမူများနှင့် အသေးစိတ်အခြေခံရမည့် မူများစာအုပ်အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ရာတွင် မှီငြမ်းပြုနိုင်ရေးအတွက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ]]အဆင့် သတ်မှတ်သည်ဟု အခြေခံမူ သတ်မှတ်ခဲ့သဖြင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံဝန်ထမ်းမဟုတ်သည့် အမျိုးသားနိုင်ငံရေးအဆင့်အတန်းကို သတ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref name="vpmah"/> အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အစိုးရများ သက်တမ်းတွင် ကာလုံဟုခေါ်သော [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]ကို တစ်ကြိမ်မျှမခေါ်ခဲ့ပေ။<ref name="retire">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2020/11/20/233687.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အနားယူ မယူ}}</ref> ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်းတွင် နှစ်​ပေါင်း (၄၀)​ကျော်ကြာ အုပ်ချုပ်ရေး အတွေ့အကြုံများစွာရှိကြောင်း၊ ထိုအတွေ့အကြုံများကို လက်တွေ့ အသုံးချရန် အသင့်ရှိကြောင်း အမြဲပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="40yrsservice">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-53204574?xtor=AL-73-%5Bpartner%5D-%5Bkhaosod.co.th%5D-%5Blink%5D-%5Bburmese%5D-%5Bbizdev%5D-%5Bisapi%5D|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်-"အုပ်ချုပ်ရေးအတွေ့ အကြုံ ကျွန်တော့်မှာ အများကြီးရှိတယ်"}}</ref>နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းတစ်ခုတွင် သူ့အနေဖြင့် လက်ရှိရာထူးထက် ပို၍မြင့်သော တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲမစမီတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီ (၃၄)ခုတို့ တွေ့ဆုံခဲ့ရာ ပါတီအချို့မှ လက်ရှိရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှာ ဘက်လိုက်နေကြောင်း၊ လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲမဖြစ်နိုင်ကြောင်းနှင့် တပ်မတော်မှ အာဏာရယူပြီး ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပေးစေလိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="wnf"/> ရွေးကောက်ပွဲအပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသည် အတင်းမာဆုံးအခြေအနေဖြစ်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်မှ ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပက်သက်၍ တောက်လျှောက်ပြောဆိုလာခဲ့ပြီး အစိုးရနှင့် ​ရွေး​ကောက်ပွဲ​ကော်မရှင်အား တောင်းဆိုမှုများ ရှိလာခဲ့သည်။ သို့သော် အစိုးရမှ တရားဝင် ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့က [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ နည်းပြအရာရှိများနှင့် သင်တန်းသားများကို တွေ့ဆုံရာ တချို့မှာ ဥပဒေကို လိုရာဆွဲ၍ လုပ်နေသဖြင့် အကျိုးထက် အဆိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း၊ ဥပဒေကို မလိုက်နာပါက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ဖျက်ပစ်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တပ်မတော်၏ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]က တပ်မတော်အနေဖြင့် အာဏာမသိမ်းဘူးဟု မှတ်ယူ၍မရကြောင်း ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။<ref name="sanda">{{Cite web|url=https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/sithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief/5758387.html?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fsithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief%2F5758387.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ဆန္ဒအစစ်အမှန် ဘာဖြစ်မလဲ|access-date=23 September 2021|archive-date=27 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230227130033/https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/sithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief/5758387.html?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fsithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief%2F5758387.html|url-status=dead}}</ref>ဇန်နဝါရီလ ၂၈ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်း၏သဘောထားကို နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ထံ စာရေးသား ပေးပို့ခဲ့သည်ဟု သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထိုစာတွင် မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုများကို ပြန်၍စစ်ဆေးပေးရန်နှင့် တတိယအကြိမ်လွှတ်တော်များအား သမ္မတ၏အာဏာဖြင့် ဆိုင်းငံ့ပေးရန်တို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ထံသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပေးပို့ခဲ့တဲ့စာ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084611/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html}}</ref> ထိုရက်ပိုင်းအတွင်း မြို့ကြီးအချို့၌ တပ်မတော်၏ သံချပ်ကာယာဉ်များ လှည့်လည်သွားလာမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ (၁)ရက်နေ့ နံနက်အစောပိုင်းတွင် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။ ထို့နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ အမိန့်အမှတ် ၁/၂၀၂၁အရ အာဏာသုံးရပ်ကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထံ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် သမ္မတအနေဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို အာဏာ (၃) ရပ်လွှဲပြောင်းပေးနိုင်သည်ဆိုသည့်ပုဒ်မ ပါဝင်သည်။ သို့သော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် နှင့် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်၏ ဥက္ကဋ္ဌများကို ဖမ်းဆီးအကျယ်ချုပ်ထားရှိကာ မတရားသဖြင့် ဒုသမ္မတ(၁) ဦးမြင့်ဆွေအား ယာယီသမ္မတ အနေဖြင့် သူ့ထံ အာဏာလွှဲပြောင်းစေခဲ့သည်။ ထိုအချက်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ကွဲလွဲကာ အာဏာသိမ်းမှုကို တရားဝင်သယောင်ယောင် လုပ်ဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ===၂၀၂၁ မှ ၂၀၂၆: စစ်အာဏာသိမ်းခြင်း === ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် အာဏာ(၃)ရပ်ကို ချုပ်ကိုင်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂)ရက်နေ့မှစတင်ကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် ဆောင်ရွက်ကာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ယာယီသမ္မတ ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]မှာ အစည်းအဝေးပွဲတစ်ခုတွင်သာ တွေ့ခဲ့ရပြီး လူမြင်ကွင်းမှ ပျောက်သွားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းအလုံးစုံကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်မှ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref name="mal">{{Cite news|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အာဏာကစားပွဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-57432310.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16252286593180&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-57432310}}</ref>အာဏာသိမ်းခြင်းအတွက် အချို့နိုင်ငံများမှ စိုးရိမ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး အချို့နိုင်ငံများက ဖမ်းဆီးထားသူများကို လွှတ်ပေးရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ မြန်မာပြည်အရေးနှင့် အာဆီယံခေါင်းဆောင်များအကြား အရေးပေါ်အစည်းအဝေးတစ်ရပ်ကို အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၌ ကျင်းပခဲ့ရာ ထိုပွဲသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ အာဏာသိမ်းပိုက်ပြီးနောက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ပထမဆုံးသော ပြည်ပခရီးစဉ်ဖြစ်သည်။<ref name="asean">{{Cite news|title=Asean leaders agree 5-point plan for Myanmar|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar|accessdate=23 September 2021|archivedate=1 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210501020903/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar}}</ref> [[File:2021 Special ASEAN Summit on Myanmar's coup d'état (2).jpg|thumb|၂၀၂၁ ဧပြီ ၂၄ရက်​နေ့တွင် ကျင်းပသော အာဆီယံခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေး]] ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ (၁)ရက်နေ့တွင် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]အဖြစ် ပြောင်း၍ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်ကိုပါ ပူးတွဲရယူခဲ့သည်။<ref name="cgov2"/> အိမ်စောင့်အစိုးရအနေဖြင့် ၂၀၂၃ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ တာဝန်ယူမည်ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၃ခုနှစ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ ပြန်လည်ကျင်းပပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="cgov2">{{Cite news|title=အိမ်စောင့်အစိုးရပြောင်းတာ ဘာထူးခြားသွားလဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-58076614.amp?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323943293539&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-58076614}}</ref>၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဦးဆောင်သော အိမ်စောင့်အစိုးရနှင့် ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သော [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]တို့သည် နိုင်ငံတကာ မျက်နှာစာတွင် အသိအမှတ်ပြုခံရရေး ကြိုးစားခဲ့ရသည်။။<ref>{{Cite news|title=ကုလသမဂ္ဂမှာ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ဘယ်သူဖြစ်လာမလဲ|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323948539993&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html|accessdate=23 September 2021|archivedate=19 February 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219084743/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323948539993&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html}}</ref> လက်ရှိတွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]] ကိုမူ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ချက်နိုင်ငံ၊တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဥရောပသမဂ္ဂ စသည်တို့က မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အစိုးရ အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားပြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]] ကို တရားဝင်အစိုးရဟု မည်သည့်နိုင်ငံကမျှ အသိအမှတ်ပြု ထုတ်ဖော်‌ပြောဆိုထားခြင်းမရှိပေ။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":4">{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-11/63-2022_0.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆၃/၂၀၂၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်ခြင်း|work=sacoffice.gov|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၂}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] ကျန်းမာရေးမကောင်းသည့်အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ၎င်းအား ယာယီသမ္မတ တာဝန်အား လွှဲအပ်ရာ သူသည် ထိုနေ့မှာပင် ယာယီသမ္မတ ဖြစ်လာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno|title=ယာယီသမ္မတနဲ့ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာမေးခွန်းများ|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|archive-date=31 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240731114512/https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno}}</ref> ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ]] နှင့် မကိုက်ညီကြောင်း ဝေဖန်ချက်များရှိခဲ့သော်လည်း ဥပဒေနှင့် ညီသည်ဟု စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း]] က တုံ့ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7711192.html|title=ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူတာ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ညီတယ်လို့ စစ်ကောင်စီပြောခွင့် ပြောဆိုချက် ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ကွဲလွဲနေ|work=VOA Burmese|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး ကောင်စီ]] အစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄) အား ၎င်းကိုယ်တိုင် ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဖြင့် ဦးဆောင် ကျင်းပပြီး “နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးအရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာ ထားသည့် ကာလကို နောက်ထပ် ၆ လ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကြောင်း” ဆုံးဖြတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/26518?d=1|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄)ကျင်းပ|work=CINCDS Myanmar|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး (၃/၂၀၂၅) ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံကို ဆက်လက်အုပ်ချုပ်ရန် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ (ကာလုံ) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာချက်ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သော်လည်း မြို့နယ်ပေါင်း ၆၃ မြို့နယ်ကိုမူ အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးတို့ ပြန်လည်ကြေညာခဲ့ပါသည်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာများကို သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းမှူးများအား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး စစ်ခုံရုံးဖြင့် သေဒဏ်အထိ ချမှတ်နိုင်သည့် တရားစီရင်ရေးအာဏာကိုလည်း ယာယီသမ္မတတာဝန်ယူသူ မင်းအောင်လှိုင်က ခန့်အပ်ခဲ့ပါသည်။ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ၉ ခုရှိ ယင်းမြို့နယ် ၆၃ မြို့နယ်အား ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွက် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမိန့်များကို ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ပြီး နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးကို ဦး[[ညိုစော]] အား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး၊ [[ဦးညိုစောအစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအသစ်]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73051|publisher=MOI|accessdate=1 August 2025}}</ref> ဖျက်သိမ်းလိုက်သော စစ်ကောင်စီအစား [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ယူထားပြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးကို ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ပေးအပ်သည်။ <ref>{{Cite web|title=နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/niungngntteaalunkhunrenngaekhmsaayaarekeaamrng-phaicnnykhng|accessdate=2025 July 31|publisher=Myanmar Digital News}}</ref>ယခင်စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အချို့များကို ကာလုံအကြံပေးအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ပြင်ဆင်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဥပဒေပြုအာဏာကို ကာလုံကတစ်ဆင့် ပြန်လည်ကျင့်သုံးလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73140|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုင်ငံသားများ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလွတ်လပ်မှုနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလုံခြုံမှုကို ကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ|publisher=MOI|accessdate=2025-8-1}}</ref> === ကာချုပ်ရာထူးအပြောင်းအလဲ === {{main|၂၀၂၆ မြန်မာတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲ}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ ဇေယျသီရိဗိမာန်၌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်းကို ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနားဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] ထံသို့ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။ထိုနေ့မှာပင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] သမ္မတရွေးချယ်ရေးအစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်း အဖြစ် တစညပါတီမှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ နှင့်အတူ ပူးတွဲအဆိုပြုခဲ့သည်။ထိုသို့ အဆိုပြုချိန် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] ရာထူးနှင့်တွဲဖက်၍ အဆိုပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81294 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆-လက်ရှိ) == {{main|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း}} ၂၀၂၆ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ရက် တွင် ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ တင်သွင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သည် ရွေးကောက်ခံပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အစုအဖွဲ့၏ (၂၄၇ ) မဲရရှိခဲ့ပြီး၊ တစညပါတီမှ တင်သွင်းသည့် တောင်တွင်းကြီးမဲဆန္ဒနယ်မှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ ကို အနိုင်ရကာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့မှ ရွေးချယ်သော ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ၌ မဲအများဆုံးဖြင့် ဧကာဒသမမြောက် သမ္မတ အဖြစ် တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81374 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ရက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]] အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပြီး စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၊ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူများဖြစ်သည့် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယက၏ ရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81674 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ပြီးနောက် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်]]ကို အဖွဲ့ဝင် ၃၄ ဦး၊ ဝန်ကြီးဌာန (၃၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> === ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်စဉ် (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) === သမ္မတကတိသစ္စာပြုပွဲ၏ မိန့်ခွန်းတွင် [[တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်|တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်]] (NCA) လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို ဆက်လက်ဖော်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |last=News |first=K. I. C. |date=2026-04-11 |title=NCA အပစ်ရပ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေး ဆက်လက်ဖော်ဆောင်မည်ဟု စစ်ခေါင်းဆောင်ပြော |url=https://kicnews.org/2026/04/nca-%E1%80%A1%E1%80%95%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AD/ |access-date=2026-04-12 |website=ကေအိုင်စီ - KIC News |language=en-US}}</ref>၊ ဧပြီ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Central Committee ) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81695 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ ဒုတိယသမ္မတ ဦး[[ညိုစော]]က ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Working Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81697 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]]က ဦးဆောင်မည့် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (National Solidarity and Peace-making Negotiation Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81699 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>တို့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ နှစ်သစ်ကူးနှုတ်ခွန်းဆက်မိန့်ခွန်တွင် "လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းအားလုံး လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ပြီး နိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်းကတစ်ဆင့် နိုင်ငံရေးပြဿနာကို နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနဲ့ဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်သွားကြဖို့ အလေးအနက်တိုက်တွန်းသည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ အဂ္ဂမဟာ သီရိသုဓမ္မ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ နှစ်သစ်ကူးနှုတ်ခွန်းဆက် မင်္ဂလာစကား {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81790 |access-date=2026-04-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> === လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့် (၂၀၂၆-လက်ရှိ) === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်|မြန်မာသက္ကရာဇ်]] နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၄,၃၃၅ ဦးနှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၇၉ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၄,၅၁၄ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အသီးသီးရှိ အကျဉ်းထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးမှ အကျဉ်းကျခံနေရသူများကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81823 |access-date=2026-04-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> လွတ်မြောက်လာသူများထဲ၌ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများဖြစ်သော သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]၊​ ဦးဝင်းထိန်တို့အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ဦးရေ ၁၆၅ ဦးသာ ပါဝင်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာနိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကွန်ရက်က ထုတ်ပြန်သည်။​<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=ယနေ့ လွတ်ငြိမ်းခွင့်မှာ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ဦးရေ ၁၆၅ ဦးသာ ပါဝင်လာ - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%9a%e1%80%94%e1%80%b1%e1%80%b7-%e1%80%9c%e1%80%bd%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%84%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%81%e1%80%bd%e1%80%84%e1%80%b7%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}</ref> နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်[[အောင်ဆန်းစုကြည်]] အား ချမှတ်ထားသည့် ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ်အနက် (၄) နှစ်နှင့် (၆) လအား လျှော့ပေါ့ပေးခဲ့ကြောင်း ၎င်း၏ ရှေ့နေဖြစ်သူက ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ်အနက် ၄ နှစ်ခွဲ လျှော့ပေါ့ပေး - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%92%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%ba%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%86%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%85%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9b%e1%80%b2%e1%80%b7-4/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့|ကဆုန်လပြည့်နေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြင့် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁,၅၀၈ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82285 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>နှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၁ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82287 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ စုစုပေါင်း ၁,၅၁၉ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ အကျဉ်း​ထောင် အချုပ်​ထောင်အသီးသီးတွင် အကျဉ်းကျခံ​နေရသည့် အကျဉ်းသား အကျဉ်းသာသူ ၁၅၀၈ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်​ပေး |url=https://news-eleven.com/article/311564 |access-date=2026-04-30 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ဝ ရက် မတိုင်မီ ကျူးလွန်ခဲ့သော ပြစ်မှုတစ်ခုခုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းခံရပြီး အကျဉ်း ထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးတွင် ပြစ်ဒဏ်ကျခံလျက်ရှိသော အကျဉ်းသား၊ သူများကို ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ (၁) အရ ယင်းတို့ကျခံရန်ကျန်ရှိသောပြစ်ဒဏ်၏ ခြောက်ပုံတစ်ပုံကို လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82283 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ == === နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကော်စီဥက္ကဋ္ဌ (၂၀၂၁-၂၀၂၅) === နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး ရယူပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်အချို့ကို ဖိတ်ကြားခံရမှုအရ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူထားသည့် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် မင်းအောင်လှိုင်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ [[ဘန်ကောက်မြို့]]တွင် တွေ့ဆုံခဲ့သော်လည်း တရားဝင် ခရီးစဉ်တစ်ခု အနေဖြင့် ဖော်ပြ၊ ကြေညာထားခြင်း မရှိပေ။<ref>{{Cite web|url=https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B|title=အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌနှင့် စစ်ခေါင်းဆောင် ဘန်ကောက်မြို့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးနေ၊ ထိုင်းအစိုးရ လုံခြုံရေးတင်းကြပ်ထား|accessdate=2025-6--26|publisher=Shan Herald News|date=April 17, 2025|archive-date=4 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250504212343/https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B}}</ref> ==== အနှစ်ချုပ် ==== * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|Thailand}}နိုင်ငံ (တစ်ကြိမ်သည် တရားဝင်မကြေညာထားပါ။)၊ * နှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Belarus}}၊ {{အလံ|China}} * ခုနှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Russia}} {| class="wikitable" |+တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၂၁-၂၇ ဇွန် ၂၀၂၁ |ပထမတစ်ကြိမ် ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်မှာ မော်စကိုတွင် ကျင်းပသော Moscow Conference on International Security 2021 သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/12145/|title=ကမ်းကုန်အောင်မိုက်နေသော မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှား၏ အခန်းကဏ္ဍ|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}</ref> |- |၂။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၁၀-၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၂ |ရုရှားနိုင်ငံကို ဒုတိယအကြိမ် သွားရောက်တဲ့ ခရီးစဉ်အတွင်းမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟာ မော်စကိုမြို့၊ ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှုမြို့တော်မှာ ရွှေ စည်းခုံ ပုံတူစေတီ ထီးတော်တင်တာ၊ ရုရှား မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးအသင်း၊ ရုရှား အာဆီယံ စီးပွားရေး ကောင်စီက တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ တွေ့ဆုံတာတွေ လုပ်ခဲ့ပေမယ့်၊ ရုရှား ကာကွယ် ရေးဝန်ကြီး ဆာဂေး ရှိုဂူ တို့နဲ့တော့ တွေ့ဆုံခွင့်မရခဲ့ဘဲ ရုရှား ဒုတိယကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီး အလက်ဇန်းဒါး ဖိုမင်နဲ့သာ တွေ့ဆုံခဲ့ရပါသည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/11998/|title=အပယ်ခံစစ်ခေါင်းဆောင်၏ ဟန်ပြရုရှားခရီးစဉ်|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}</ref> |- |၃။ |{{အလံ|Russia}} |ဒီဗော့စတော့ခ်မြို့ |၄-၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |(၇) ကြိမ်မြောက် အရှေ့ဖျားစီးပွားရေးဖိုရမ် (The 7th Eastern Economic Forum-2022) သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ မျက်နှာစုံညီပွဲတွင် ပူတင်နှင့်လည်း ဆုံတွေ့နိုင်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/29869|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် Eastern Economic Forum-2022 ၏ မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး Plenary Session ၌ တက်ရောက် ပါဝင်ဆွေးနွေး|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI}}</ref> |- |၄။ |{{Flag|China}} |[[ကူမင်းမြို့]] |၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄ |အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ တရုတ်ဝန်ကြီးချုပ် မစ္စတာလီချန်နှင့် တွေဆုံခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/63632|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}</ref> |- |၅။ |{{အလံ|Russia}} {{Flag|Belarus}} |[[မော်စကိုမြို့]]၊ မင့်စ်မြို့ |၄-၉ မတ် ၂၀၂၅ |ရုရှားသမ္မတ ပူတင်နှင့် ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသမ္မတ လူကာရှန်ကိုတို့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/03/12/398454.html|title=မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ရုရှားနဲ့ ဘီလာရုစ် အာဏာရှင်တွေ အားပေး|accessdate=2025-6-26|publisher=The Irrawaddy}}</ref> |- |၆။ |{{Flag|Thailand}} |[[ဘန်ကောက်မြို့]] |၃ ဧပြီ ၂၀၂၅ |ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် [[ဘင်းမ်စတက်|BIMSTEC]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://ayartimes.com/?p=52388|title=စစ်ခေါင်းဆောင် က ဘင်းမ်စတက် အစည်းအဝေးအတွက် ပြင်ဆင်ခဲ့သော်လည်း အကျိုးအမြတ် မထွက်ဘဲ ဆန့်ကျင်မှုများသာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရ|publisher=Ayeyarwaddy Times|accessdate=2025-6-26}}</ref> |- |၇။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၇-၁၀ မေ ၂၀၂၅ |ရုရှားနိုင်ငံ၊ မော်စကိုမြို့တွင်ကျင်းပသည့် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ပြီးဆုံးသည့် ရင်ပြင်နီအောင်ပွဲ အခမ်းအနားတက်ပွဲတက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/69680|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ မဟာမျိုးချစ်စစ်ပွဲကြီးအောင်ပွဲ နှစ် (၈၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် စစ်ရေးပြအခမ်းအနားသို့ ပါဝင်တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}</ref> |- |၈။ |{{Flag|Russia}} {{အလံ|Belarus}} |မင့်စ်မြို့၊ နိုဗာစီဗစ်မြို့၊ Ulan-Ude မြို့ |၂၅-၂၉ ဇွန် ၂၀၂၅ |စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(Eurasian Economic Forum 2025)သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသို့ မရောက်မီ၊ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ နိုဗာစီဗစ်မြို့သို့ အရင်ရောက်ရှိပြီး၊ နိုဗာစီဗစ်ဒေသအုပ်ချုပ်ရေးမှူး Mr. Travnikov Ahdrey Aleksandrovich နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံမှ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ၊ Buryatia ပြည်နယ်၊ Ulan-Ude မြို့သို့ တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေးခရီးရောက်ရှိခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/71501|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(EEF 2025)သို့ တက်ရောက်ရန် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250626062311/https://www.moi.gov.mm/news/71501|archivedate=2025-6-26}}</ref> |- |၉။ |{{အလံ|China}} |တီယန်ကျင်းမြို့ |၃၀ ဩဂုတ် - ၇ စက်တင်ဘာ<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74578|title=တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ အလုပ်သဘောခရီးစဉ်သွားရောက်ခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံနှင့် နိုင်ငံတကာမှ ခေါင်းဆောင်များအား တွေ့ဆုံ၍ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ဆွေးနွေးဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည့် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား ပြည်သူလူထုများက သောင်းသောင်းဖြဖြ ကြိုဆိုနှုတ်ဆက်|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=8 September 2025}}</ref> ၂၀၂၆ |[[ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့|ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74363|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး (SCO SUMMIT 2025) အစည်းအဝေးအထိမ်းအမှတ်ကြိုဆိုဂုဏ်ပြုညစာစားပွဲသို့ တက်ရောက်|accessdate=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref> | |- |၁၀။ |{{အလံ|Russia}} |[[မော်စကိုမြို့]] |၂၄-၂၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆ |ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum 2025) သို့တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/75321|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum - 2025) ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံသို့ထွက်ခွာ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=25 September 2025}}</ref> |} === နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) === * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|India}}၊ {{အလံ|China}}၊ {{lang-lo|ລາວ}} {| class="wikitable" !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|India}} |[[ဗုဒ္ဓဂါယာ]]၊ [[နယူးဒေလီမြို့]]၊ [[မွမ်ဘိုင်းမြို့]] |၃၀ မေ<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ် ရောက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/83365 |access-date=2026-05-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> - ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ | | |- |၂။ |{{အလံ|China}} |[[ပေကျင်းမြို့]] |၁၅ ဇွန်<ref>{{Cite web |title=သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦး​ဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ ​​​​ပေကျင်းမြို့သို့​ရောက်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/312702 |access-date=2026-06-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> - ၁၉ ဇွန် ၂၀၂၆ | | |- |၃။ | {{အလံ|Laos}} |[[ဗီယင်ကျန်းမြို့]] |၃ ဇူလိုင်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဇနီး ဒေါ်ကြူကြူလှ ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ နိုင်ငံတော်အဆင့်ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်ရောက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/84781 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> - ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ | | |} [[File:Мин Аун Хлайн в Татарстане 02 (25-06-2021).jpg|thumb|၂၀၂၁ခုနှစ် ဇွန်လအတွင်းက ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်တွင် ​တွေ့ရစဉ်]] == လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ == [[ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီ]]က မင်းအောင်လှိုင်၏ တပ်မတော်သားများသည် [[ကချင်ပြည်နယ်]]နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]က အရပ်သားများကို တမင်တကာ ပစ်မှတ်ထားခဲ့ကြကြောင်း၊ ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသမီးများကို အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့ကြောင်း၊ အရပ်သားများကိုပစ်ခတ်ကြောင်းနှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]အတွင်းရှိ ကျေးရွာများ မီးရှို့ကြောင်း အစီရင်ခံ သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Section |first=United Nations News Service |date=20 June 2016 |title=UN News – Myanmar must address 'serious' human rights violations against minorities – UN rights chief |url=http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180212012658/http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |archive-date=12 February 2018 |access-date=8 October 2017 |website=UN News Service Section |language=en}}</ref> သူသည် ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအား လူမျိုးတုန်းရှင်းလင်းခြင်းအတွက် စွပ်စွဲခံနေရသည်။<ref>{{Cite news |last=Farmaner |first=Mark |date=13 September 2017 |title=Only One Person Can Stop Ethnic Cleansing In Myanmar, And It Isn't Aung San Suu Kyi |work=[[Huffington Post]] |url=https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |url-status=live |access-date=31 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |archive-date=9 February 2019 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=9 February 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f }}</ref> အဆိုပါလုပ်ရပ်များသည် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုနှင့် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုများ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |date=30 March 2015 |title=Burma's Military Milestone |publisher=[[Human Rights Watch]] |url=https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |archive-date=4 August 2016 |accessdate=28 May 2017 |archivedate=4 August 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone }}</ref> ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ၏ လွတ်လပ်သော နိုင်ငံတကာ အချက်အလက်ရှာဖွေရေးမစ်ရှင်က မင်းအောင်လှိုင်နှင့် အခြားသော စစ်ဗိုလ်ချုပ်များသည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တို့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများအတွက် အဓိက တာဝန်ရှိသူများဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name="UNReport">{{Cite news |last=Nebehay |first=Stephanie |date=27 August 2018 |title=Myanmar generals had "genocidal intent" against Rohingya, must face justice – UN |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R |accessdate=19 January 2022 |archivedate=12 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210212175728/https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R }}</ref> မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တကွ အခြားစစ်ဗိုလ်ချုပ်များဖြစ်သည့် စိုးဝင်း၊ အောင်ကျော်ဇော၊ မောင်မောင်စိုးနှင့် သန်းဦးတို့အား စစ်ရာဇဝတ်မှုများအတွက် နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်မှု တရားရုံးတို့တွင် တရားစွဲဆိုသင့်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=UNReport/> မြန်မာနိုင်ငံတွင်း လူမျိုးရေးနှင့် ဘာသာရေး အမုန်းတရားများ ပြန့်ပွားမှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက်ဟုဆိုကာ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်က မင်းအောင်လှိုင်အပါအဝင် လူပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာ ၁၉ ခုကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar army chief over rights abuses |work=[[The Times of India]] |url=https://www.timesofindia.com/world/south-asia/facebook-bans-myanmar-army-chief-over-rights-abuses/articleshow/65561259.cms |access-date=27 August 2018}}{{Dead link|date=April 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar Army Chief Min Aung Hlaing, 19 others over rights abuses |publisher=[[News Nation]] |url=http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |archive-date=27 August 2018 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=27 August 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html }}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် မေလ ၁၆ ရက်တွင် တွစ်တာမှလည်း မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200630080746/https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |archive-date=30 June 2020 |access-date=5 May 2020}}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးဖြစ်သော ဦး[[ကျော်ဇောဦး]]က ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း တပ်မတော်၏ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများသည် ပြည်သူလူထုနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များအား ထိခိုက်နစ်နာစေကြောင်း အိတ်ဖွင့်ပေးစာကို မင်းအောင်လှိုင်ထံ ပေးပို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=Open Letter to Senior General Min Aung Hlaing from U Kyaw Zaw Oo about damage to cultural heritage, fatalities and casualties incurred by intentional and indiscriminate attacks of Myanma Tatmadaw on non-military targets |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227103927/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=သမိုင်းဝင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအဆောက်အအုံများအပါအဝင် စစ်ဖက်ပစ်မှတ်မဟုတ်သည့်နေရာများသို့ တမင်သက်သက် ပစ်ခတ်ကြသဖြင့် သေဆုံးထိခိုက်ကြရသည့်ကိစ္စ အိတ်ဖွင့်ပေးစာ |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |language=my |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227104428/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}</ref> အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက မင်းအောင်လှိုင်အား ပိတ်ဆို့မှုများ ချမှတ်ခဲ့ရာ သူ့အား အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |title=US Tightens Sanctions on Myanmar Army Chief |url=https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108091251/https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Voice of America |language=en}}</ref><ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Treasury Sanctions Individuals for Roles in Atrocities and Other Abuses |url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207144752/https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |archive-date=7 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=U.S. Department of the Treasury}}</ref> ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့သော လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုပေါင်းများစွာအတွက် စစ်ခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]] [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ|သတိုးသီရိ]]သုဓမ္မ မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုတရားရုံး (ICC) ၏ ရှေ့နေချုပ် ကာရင် ခန်း (Karim AA Khan) က ICC တရားရုံးကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၇ ရက်နေ့တွင်လျှောက်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy147w07pyo|title=အိုင်စီစီ ဖမ်းဝရမ်း လျှောက်ထားမှု အပေါ် စစ်ကောင်စီ တုံ့ပြန်ချက်|work=BBC Burmese|access-date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ }}</ref>လူ့အခွင့်အရေးတက်ကြွသူများက ထောက်ခံကြိုဆိုခဲ့ကြသော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးပြောခွင့်ရ Mao Ning က ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီက အမှုကိုလွှဲပြောင်းပေးခြင်းမျိုးမဟုတ်လျှင် ရောမဥပဒေစာချုပ်၌ လက်မှတ် မထိုးထားသည့် နိုင်ငံ နှင့် နယ်မြေများအပေါ် အိုင်စီစီတရားရုံးက စီရင်ပိုင်ခွင့်မရှိဟု နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက် တွင် မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်ဘက်က ပြောဆို ရပ်တည်ခဲ့သည်။အလားတူ မြန်မာစစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကလည်း အိုင်စီစီရှေ့နေချုပ်၏ ပြောကြားချက်အပေါ် လက်မခံဘဲ ပယ်ချသည်။ == အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများ == မင်းအောင်လှိုင်သည် တပ်မတော်ပိုင် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်]] (MEHL)တွင် ရှယ်ယာအများစု ပိုင်ဆိုင်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀-၁၁ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် ရှယ်ယာ ၅၀၀၀ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး နှစ်စဉ်အမြတ်ဝေစုအနေဖြင့် ဒေါ်လာ နှစ်သိန်းခွဲ ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Leaked documents reveal global business links to Myanmar military crimes |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108144231/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Amnesty International |language=en}}</ref> သူသည် MEHL ၏ နာယက အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=17 June 2020 |title=Systemic Conflict of Interest in Myanmar Military Allows for Serious Corruption |url=https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026180332/https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}</ref> မင်းအောင်လှိုင်၏ သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံသည် Sky One ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီနှင့် အောင်မြင့်မိုမင်းအာမခံ ကုမ္ပဏီအပါအဝင် ကုမ္ပဏီများစွာ ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။<ref name=":3" /> အောင်ပြည့်စုံသည် ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သော [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ]]တွင်လည်း ရှယ်ယာများစွာ ပါဝင်ထားသည်။<ref name=":3">{{Cite web |title=တပ်ချုပ်သားပိုင်ကုမ္ပဏီများကို အရေးယူရန် ကုလအချက်အလက်ရှာဖွေရေးအဖွဲ့ တောင်းဆို |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201053646/https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |archive-date=1 February 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=my}}</ref> တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူပြီးနောက် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ [[ပြည်သူ့ရင်ပြင်နှင့် ပြည်သူ့ဥယျာဉ်]]တွင် စားသောက်ဆိုင်နှင့် အနုပညာပြခန်းအတွက် နှစ် ၃၀ မြေငှားရမ်းခြင်းကို ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးထက် လျော့နည်းသော နှုန်းထားဖြင့် သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံက ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Military Chief's Son Paid 'Very Low' Rent for His Upscale Restaurant on Government-Owned Land |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717014336/https://myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |archive-date=17 July 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ဆေးနှင့် ဆေးပစ္စည်းများအတွက် [[အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲမှုဌာန (မြန်မာ)|အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးဌာန]]၏ ခွင့်ပြုချက်နှင့် အခွန်ကိစ္စရပ်များကို ဝန်ဆောင်မှုပေးသော ''A&M Mahar'' ကုမ္ပဏီသည်လည်း အောင်ပြည့်စုံပိုင်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။<ref name=":1">{{Cite web |title=Dirty Secrets #2: Sr. Gen. Min Aung Hlaing's family profiting off of FDA and Customs clearances |url=https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026181000/https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}</ref> အခွန်ဌာနကို MEHL ၏ ဒါရိုက်တာဟောင်းဖြစ်သူ ဦးကျော်ထင်က ဦးဆောင်သည်။<ref name=":1" /> ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် သမီးဖြစ်သူ [[ခင်သီရိသက်မွန်]]သည် [[သတ္တမမြောက်အာရုံ]] ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite web |title=Military Chief's Family Members Spend Big on Blockbuster Movies, Beauty Pageants |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215082136/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |archive-date=15 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ထိုနှစ်မှာပင် ချွေးမဖြစ်သူ မျိုးရတနာထိုက်က Stellar Seven Entertainment အမည်ရှိ ဖျော်ဖြေရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=":2" /> ==ထမ်းဆောင်ခဲ့သော စစ်ဖက်ဆိုင်ရာတာဝန်များ== {| class="wikitable" |- !ခုနှစ် !! နေရာ !!ရာထူး!! တာဝန် |-၁၉၉၅-၁၉၉၈(အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း(တပ်ရင်းမှူး) | ၁၉၉၈ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး || စစ်ဦးစီးအရာရှိ (ပထမတန်း) |- | ၁၉၉၉ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးကြီး|| နည်းဗျူဟာမှူး |- | ၂၀၀၂ ||[[အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || တပ်မမှူး |- | ၂၀၀၃ ဩဂုတ် ||[[စစ်တက္ကသိုလ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || ကျောင်းအုပ်ကြီး |- | ၂၀၀၄ နိုဝင်ဘာ || [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ်|| တိုင်းမှူး |- | ၂၀၀၆ || [[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ် || တိုင်းမှူး |- | ၂၀၀၇ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ်|| [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] |- | ၂၀၀၈ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] |- | ၂၀၁၀ ဩဂုတ် || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း/ ရေ/ လေ)]] |- |၂၀၁၁ မတ် || rowspan="3" |[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]|| ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|| rowspan="3" | [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်]] |- |၂၀၁၂ ဧပြီ ၃ || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး |- |၂၀၁၃ မတ် || ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး |} == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှံခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်း|url=https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf|accessdate=2025 August 2|publisher=Open Data Mekong}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":4" /> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ (၅) ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]က ဂုဏ်ထူးဆောင် [[ပြည်သူ့ရေးရာ စီမံခန့်ခွဲမှု|ပြည်သူ့ရေးရာစီမံခန့်ခွဲမှု]]ပါရဂူဘွဲ့ Honorary Doctor of Public Administration (D.P.A honoris causa) ကိုချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/69846d4bdd503d7856062b39 |access-date=2026-04-14 |website=www.npnewsmm.com}}</ref> == ကျန်းမာရေး နှင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ခံရမှု == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း (Lumbar Spondylosis with Spinal Stenosis) ဝေဒနာအတွက် နေပြည်တော်ရှိ အမှတ် (၂) တပ်မတော်ဆေးရုံကြီး (ခုတင် ၁၀၀၀) ၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ပါရဂူများနှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ဆေးတပ်ဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်း၍ ၂ နာရီကြာ အရေးပေါ် ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူခဲ့သည်။ထို ခွဲစိတ်မှုသည် အောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက သတင်းထုတ်ပြန်ပေးခဲ့ပြီး၊ထုတ်ပြန်ချက်ထဲ တာဝန်များပြန်လည်ထမ်းဆောင်နေပြီဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/310689|title=ယာယီသမ္မတ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း ဝေဒနာခံစားခဲ့ရသဖြင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ကုသမှု (၂)နာရီကြာ ပြုလုပ်ခဲ့ရ|work=Eleven Media Group|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist|2}} {{s-start}} {{s-mil}} {{s-bef|before=[[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရရွှေမန်း]]}} {{s-ttl|title=[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]|years=၂၀၁၀–၂၀၁၁}} {{s-aft|after=[[လှဌေးဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|လှဌေးဝင်း]]}} {{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]}} {{s-ttl|title=[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]|years=၂၀၁၁–၂၀၂၆}} {{S-aft|after= [[ရဲဝင်းဦး]]}} {{s-off}} {{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]<br>{{nobold|[[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နအဖ]]ဥက္ကဋ္ဌ <small>(၁၉၉၇–၂၀၁၁)</small>}}}} {{s-ttl|title=[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]|years=၂၀၂၁–၂၀၂၅}} {{S-aft|after= ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''}} {{s-bef|before=[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] {{nobold|(ယာယီ)}}}} {{s-ttl|title=ယာယီ[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]] (တာဝန်) |years=၂၀၂၄–၂၀၂၆}} {{S-aft|after= ''ကိုယ်တိုင်''}} {{s-vac|last=[[သိန်းစိန်]] {{nobold|(၂၀၁၁)}}}} {{s-ttl|title=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] |years=၂၀၂၁–၂၀၂၅}} {{S-aft|after= [[ညိုစော]]}} {{s-end}} {{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်သူ အကြီးအကဲများ}} {{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ}} {{lifetime|၁၉၅၆| | }} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:အာဏာသိမ်း ခေါင်းဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးမှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ထားဝယ်လူမျိုး]] cw4jfx33bgy5vx33oiet0t66nwzqk0g 0 20245 1042201 858117 2026-07-06T07:37:13Z Nervous Plot 86537 /* */ 1042201 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} {{redirect|ဟန်လင်း|နိုင်ငံရေးသမား|ဟန်လင်း (နိုင်ငံရေးသမား)}} {{Infobox settlement | name = ဟန်လင်း | settlement_type = | image_skyline = | image_map =Hanlin - Pyu Ancient City.JPG | map_caption =ဟန်လင်းမြို့ဟောင်းရှိ [[ယူနက်စကို]] [[ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ]] အမှတ်အသားကျောက်တုံး | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = ဟန်လင်းမြို့ဟောင်းတည်နေရာ | latd = 22 | latm = 28| lats = 54| latNS = N | longd = 95 | longm = 48| longs = 00| longEW = E | coordinates_display = inline,title | coordinates_region = MM | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] | subdivision_name1 = [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[ရွှေဘိုခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[ဝက်လက်မြို့နယ်]] | area_total_km2 = | elevation_m = | elevation_ft = | population = | population_as_of = | population_density_km2 = auto | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6.30 | website = }} '''ဟန်လင်း''' (ဟလင်းကြီး)မြို့ဟောင်း သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] (ယခင်[[ရွှေဘိုခရိုင်]]) [[ဝက်လက်မြို့နယ်]] အတွင်း၌ [[ရွှေဘိုမြို့]]၏ အရှေ့တောင်ဘက် ကိုးမိုင်ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ မန္တလေးမှ မြစ်ကြီးနားသို့သွားသော မီးရထားလမ်းပေါ်ရှိ မုဆိုးချုံဘူတာရွာမှ အရှေ့ဘက် ငါးမိုင်ခွဲခန့် ကွာဝေး၍ ကားလမ်းမကြီးဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ဟန်လင်းမြို့ဟောင်းသည် ယခုခေတ် ဟန်လင်းကြီးရွာ၏ မြောက်ဘက် နှစ်ဖာလုံခန့် အကွာတွင် ရှိသည်။ ကျုံးနှင့် မြို့ရိုးပတ်ရံလျက်ရှိသော ဟန်လင်းမြို့ဟောင်းသည် တစ်ကြိမ်က ကြီးကျယ်ခမ်းနားစွာ ထွန်းကား ခဲ့သော မြို့ကြီးတစ်မြို့ဖြစ်ကြောင်း သိသာလေသည်။ မြို့ရိုး၏တောင်မြောက် အလျားမှာ နှစ်မိုင်နီးပါးမျှရှိ၍ အရှေ့အနောက် အနံမှာ တစ်မိုင်ကျော်မျှ ရှိလေသည်။ သို့သော် ကာလကြာမြင့်ပြီဖြစ်၍ အုတ်မြို့ရိုးမှာ မထင်မရှား ကုန်းတန်းမို့မို့သာ ကျန်ရှိတော့၍ ကျုံးမှာလည်း လုံးဝကောလျက် ရှိချေသည်။ ထိုမြို့ရိုး၏ အတွင်းပိုင်းအလယ်ဗဟိုမှ အရှေ့တောင်ယွန်းယွန်းနေရာတွင် နန်းတော်ကုန်းဟု ခေါ်စမှတ်ပြုသောနေရာ ရှိ၏။ ထိုနန်းတော်ရာသည်လည်း ရှေးက အုတ်မြို့ရိုး ကာရံလျက်ရှိရာ ယခုအခါ မြေမို့မို့ကိုသာ တွေ့ရတော့သည်။ စတုရန်းပုံရှိသော အတွင်းမြို့ရိုး၏ အနံမှာ ပေ ၁၄ဝဝ ခန့် ရှည်လေသည်။ ရှေးဟောင်းသမိုင်းများတွင် ဤမြို့ကို [[မဟာသမ္မတမင်း]] လက်ထက်တွင် သားတော်လတ် ကရပေါ် မင်းသားက စတင်တည်ထောင်ခဲ့၍ ဟံသာဝတီမည်တွင်ကြောင်း၊ မင်းဆက် ၇၉၉ ယောက်မြောက်အဖြစ် ပျူမင်း ဗန္ဓဝ စိုးစံကြောင်း စသည်ဖြင့် လာရှိ၏။ [[ကကုသန်]]ဘုရား လက်ထက်တွင် ပစ္ဆိမ နာဂရဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ကဿပ ဘုရားလက်ထက်တွင် ကာမဝတီ ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ဂေါတမဘုရားလက်ထက်တွင် ဟလ္လမခေါက် ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်တွင်ကြောင်းလည်း ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် ကြွင်းကျန်သမျှသော ယဉ်ကျေးမှု အင်္ဂါရှေးဟောင်း ဝတ္ထုပစ္စည်း များကို ထောက်ရှု၍ ပျူယဉ်ကျေးမှု ထွန်းကားခဲ့သော [[သရေခေတ္တရာ]]နှင့် [[ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်း]]များနှင့် မရှေး မနှောင်း စတင် တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။ ဟန်းလင်းမြို့ဟောင်းတွင် တံခါး ၂၄ ပေါက်ရှိသည်ဟု အဆိုရှိသော်လည်း ယခုအခါ အရှေ့ဘက်တွင် ငါးပိအိုးတံခါး၊ အနောက်ဘက်တွင် ပျားကြီးတောင့်တံခါး၊ တောင်ဘက်တွင် တံခါးတော်၊ မြောက်ဘက်တွင် တကန်သာ စသော တံခါး များသာ ကျန်ရစ်တော့သည်။ မြို့ဟောင်းအတွင်းတွင် ရှေးဟောင်း အဆောက်အဦနှင့် အုတ်ကုန်းမို့မို့မောက်မောက်များကို လုံးဝ မတွေ့ရချေ။ အနောက်ဘက်မြို့ရိုး၌ကပ်၍ တည်ထားသော တောရဂူကြီးမှာ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၁ဝဝ ကျော်ခန့်ကမှပင် မြို့ရိုးအုတ်မျာကို အသုံးပြု၍ တည်ဆောက်ထားဟန်တူသည်။ ဟန်လင်းမြို့ဟောင်း၏ တောင်ဘက်၌ရှိသော ဟန်လင်းရွာကြီးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်တွင်မူ ရှေးဟောင်းဘုရားများကို ဖူးတွေ့နိုင်သည်။ ယင်းတို့အနက် သီရိဓမ္မာသောကမင်း၏ ကောင်းမှုဟု အဆိုရှိသော ရွှေကူကြီးစေတီ၊ ကျန်စစ်သားမင်း၏ ကောင်းမှုဖြစ်သော ရွှေအင်ပင်စေတီ၊ အလောင်းစည်သူမင်း၏ ကောင်းမှု ဖြစ်သော ရွှေယပ်တော်စေတီ၊ ဒါတင်္ဂရာဇ်အမတ်ကြီး ၏ ကောင်းမှုဖြစ်သော ရွှေဂူသာစေတီနှင့် သမန္ထဘဒ္ဒရာ အမတ်ကြီး၏ကောင်းမှုဖြစ်သော ရွှေပန်းနှော (ယခုအခါ ရွှေပန်းတော) စေတီများမှာ ထင်ရှားကျော်ကြားလျက် ရှိလေသည်။ သမန္တဘဒ္ဒရာ ရေးထိုးသော ကျောက်စာကို ထောက်ရှု၍ [[ပုဂံခေတ်]]တွင် ဟန်လင်းမြို့ကို မြို့စားကြီး အုပ်ချုပ်ရကြောင်း သိသာသည်။ [[File:Pyu Inscription.JPG|thumb|ဟန်လင်းရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်ရှိ ပျူကျောက်စာတစ်ချပ်]] ပုဂံခေတ်ထက် စောသော ယဉ်ကျေးမှု အထောက်အထားများ အနေဖြင့် ပျူကျောက်စာများ၊ ပျူဒင်္ဂါးများနှင့် အရိုးအိုးများကို တွေ့ရသည်။ ၁၉ဝ၄ ခုနှစ်တွင် မြို့ရိုးအပြင်ဘက် အရှေ့တောင်ထောင့် အနီးတွင် ကျောက်စာတစ်ချပ် တွေ့ရှိခဲ့သည်။ စာကြောင်းနှစ်ကြောင်းသာပါရှိသော ယင်ကျောက်စာသည် သရေခေတ္တရာမှ ကျောက်အရိုးအိုးကြီးများတွင် ရေးထိုးထားသည့် ပျူစာများနှင့် အက္ခရာ ပုံပန်းသဏ္ဌာန် တူညီသည့်အပြင် စာကြောင်းတစ်ကြောင်းစီအောက်၌ ဗြိဟ္မီအက္ခရာဖြင့် စာလုံးအနည်းငယ် ရေးထိုးပါရှိလေသည်။ ထိုကျောက်စာသည် ကွယ်လွန်သူ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး၏ အရိုးများမြှုပ်နှံရာ နေရာကို မှတ်သားထားသည့် ကျောက်စာတိုင်ဖြစ်ကြောင်း အဓိပ္ပာယ်ဖော်ထုတ် ယူဆရသည်။ ထိုကျောက်စာကို တွေ့ရှိသည့်နှစ်ကပင် ပုဂံပြတိုက်သို့ ရွှေ့ပြောင်း ထိန်းသိမ်းထားလေသည်။ ဒုတိယ ပျူကျောက်စာတစ်ချပ်ကို ၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် ပထမကျောက်စာ တွေ့ရှိသောနေရာ၏ တောင်ဘက်တွင် ဖော်ထုတ်ရရှိသည်။ ဤကျောက်ချပ်တွင် စာကြောင်းရှစ်ကြောင်း ပါရှိ၍ ထိပ်ပိုင်း၌ လခြမ်းသဏ္ဌာန် အမှတ် လက္ခဏာ ထွင်းထုထားသည်။ ကျောက်စာ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို အတိအကျ မဖော်ထုတ်နိုင်သော်လည်း မဟာဒေဝီ တစ်ဦးအကြောင်း ရေးထိုးသည်ကို သိသာ၏။ တတိယ ကျောက်ချပ်မှာ အမြင့်လေးပေ၊ အလျား လေးပေခွဲ ရှိ၍ အထက်ပိုင်းနှင့် အောက်ပိုင်းတို့တွင် ရုပ်ကြွများ ထုလုပ်ထားကာ အလယ်တွင် ပျူစာများ ရေးထိုးထားသည်။ ထိုရုပ်ကြွ ကျောက်ချပ်မှာ ပျက်စီး ပြုန်းတီးလျက်ရှိရာ အထက်မှ အကျိုးအပဲ့တစ်ပိုင်းမှာ ပျောက်ဆုံးနေ၍ စာကြောင်းများမှာ ဖတ်မရအောင် မှေးမှိန်လျက် ရှိချေပြီ။ အထက်ပိုင်းမှ ရုပ်တုမှာ ဗောဓိသတ် ပုံဖြစ်ဟန်တူသည်။ ဒူးပေါ်တင်၍ ဆန့်တန်း ထားသော လက်ယာလက်နှင့် အနည်းငယ် ကွေးထားသော လက်ယာခြေထောက်သာ ကျန်ရှိတော့၏။ ကျောက်ချပ်၏ အောက်ပိုင်းတွင် လက်အုပ်ချီ၍ ထိုင်နေကြသော လူရုပ်များ စီတန်းနေသည်ကို တွေ့ရ၏။ ရှေ့ဆုံးတန်းမှ လူများမှာ တစ်ကိုယ်လုံးပေါ်၍ နောက်တန်းများတွင် အချို့မှာ ကိုယ်တစ်ပိုင်း ပေါ်၍ လည်းကောင်း၊ အချို့မျာ ခေါင်းပိုင်းသာ ပေါ်၍လည်းကောင်း တွေ့မြင်ရသည်။ ထိုလူရုပ်များတွင် ပုတီးလည်ဆွဲများနှင့် နားဋောင်းများ ဆင်ယင်ထားသည်။ ပျူကျောက်စာ ရေးထိုးထားသည်ကို ထောက်၍ ထိုလူရုပ်များသည် ပျူလူမျိုးများ၏ ပုံသဏ္ဌာန်ကို ထုလုပ်ထားသည်ဟု ယူဆရသည်။ ထိုကျောက်ချပ်နှင့် ဒုတိယ ကျောက်စာတိုင်တို့ကို ဟန်လင်း ကျောက်စာရုံတွင် ထိန်းသိမ်း ထားရှိ၏။ ဟန်လင်းမြို့တွင်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် တစ်ဝိုက်တွင် လယ်ယာထွန်ယက်ရာမှ ပျူဒင်္ဂါးများ မကြာခဏ ပေါ်ပေါက်တွေ့ရှိရသည်။ ယင်းတို့မှာ မတ်စေ့အရွယ်မှ ကျပ်ပြားအရွယ်ထိ ပမာဏရှိ၍ သရေခေတ္တရာ ဒင်္ဂါးနှင့် ကွာခြားချက်မှာ ဒင်္ဂါးတစ်ဘက်တွင် ဘဒ္ဒပီဌပုံအစား တက်နေဝန်းသဏ္ဌာန် ပါရှိခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ အခြား တစ်ဘက်၌ သီရိဝစ္ဆပုံ ခပ်နှိပ်ထားခြင်း မှာ သရေခေတ္တရာဒင်္ဂါးနှင့် တူယောင်ယောင်ရှိသော်လည်း အခြံအရံ အမှတ်လက္ခဏများမှာ ကွဲပြားလေသည်။ သို့သော် သရေခေတ္တရာတွင် ဟန်လင်း ဒင်္ဂါးပုံအတိုင်း ရံဖန်ရံခါ တွေ့သည့်နည်းတူ ဟန်လင်း၌လည်း သရေခေတ္တရာဒင်္ဂါးပုံ အတိုင်း တစ်ခါတစ်ရံ တွေ့ရတတ်သည်။ မြေပုတီးများနှင့် ရောင်စုံ ကျောက်ပုတီးများကိုလည်း သရေခေတ္တရာနှင့် ဗိဿနိုး မြို့ဟောင်းမှာကဲ့သို့ပင် မြေအောက်၌ နစ်မြှုပ်နေရာမှ ဖော်ထုတ်ရရှိပေသည်။ မြေအိုးမြေခွက် အပိုင်း အစများနှင့် အမှတ်တံဆိပ်များ ခပ်နှိပ်ထားသော အိုးခြမ်းကွဲများ၏ ပုံသဏ္ဌာန်တို့မှာ ဗိဿနိုးမှ ပုံစံများနှင့် တူညီသည်ကို လေ့လာ တွေ့ရှိရ၏။ အထက်ပါ အချက်အလက်များကို ထောက်ထား၍ ဟန်လင်း မြို့ဟောင်းသည် ပျူယဉ်ကျေးမှု ထွန်းကားရာ ဒေသတစ်ရပ်ဖြစ်ခဲသည့်အလျောက် သရေခေတ္တရာနှင့် ဗိဿနိုးမြို့များနှင့် ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်သော်လည်းကောင်း၊ မရှေးမနှောင်းသော်လည်းကောင်း အဆက်အသွယ် ရှိခဲ့မည်ဟု ယူဆထားသည်။ တရုတ်ရာဇာဝင်မှတ်တမ်းများတွင် ညွှန်းသော ပျူမြို့တော်သည် ဟန်လင်းမြို့ ဟုတ်မဟုတ် ပြဿနာကို ဖြေရှင်းရန်နှင့် ဟန်လင်းမြို့၏ ရှေးဟောင်း ယဉ်ကျေးမှု အင်္ဂါရပ်များကို အသေးစိတ် ထုတ်ဖော်ရန် သုတေသနပြုဆဲပင် ရှိသေးသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)</ref> == ကိုးကား == <references/> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှေးဟောင်းမြို့များ]] [[Category:ပျူခေတ်]] [[Category:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ]] [[ကဏ္ဍ:ပျူမြို့ဟောင်းများ]] 2nv0veoegmxo5hp6mmhqj5b1vtkj92n 0 22874 1042198 1027526 2026-07-06T07:35:43Z Nervous Plot 86537 /* */ 1042198 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} ဒွတ္တဘောင် မင်းကြီးသည် သရေခေတ္တရာပြည်ကို ရှေးဦးစွာ တည်ထောင်ခဲ့သော မင်းဖြစ်သည်။ ရှေးက သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်း နေရာမှာ ယခုခေတ် [[ပြည်မြို့]]အနီးတွင် ရှိသော [[မှော်ဇာမြို့]]ကလေးဖြစ်သည်။{{Cleanup}}{{Infobox royalty |name = ဒွတ္တဘောင်မင်း |full name = အတုမဲ့ခေါင် ဒွတ္တဘောင် |title = မြန်မာဧကရာဇ် သရေခေတ္တရာ အင်ပါယာပြည့်ရှင် |image = |caption = |reign = |coronation = |predecessor = [[စူဠသမဝမင်း|စူဠသမဝမင်း]] |successor = [[ဒုတ္တရန်]]/(ရန်ဘောင်မင်း)(ရန်မန်မင်း) |heir = |consort = [[သီရီစန္ဒာဒေဝီမိဖုရားကြီး]] [[ပန်ထွာဧကရီ]] <br> [[]] <br> [[]] |issue = [[ဒုတ္တရန်]] |royal house = |royal anthem = |dynasty = [[သရေခေတ္တရာခေတ်]] |father = [[မဟာသမဝမင်း]] |mother = [[ဗေဒါရီ|ဗေဒါရီမိဖုရား]] |birth_date = |birth_place = ပျူမြို့တော် |death_date = (၁၀၃နှစ်) |death_place = မသိရှိရ |place of burial= }} ==အဘညီနောင်== ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီးသည် ဘေဒါရီ၏ သားတော်ဖြစ်သည်။ နောင်တော် မဟာသမ္ဘဝမင်း နတ်ရွာစံ၍ ညီတော် စူဠသမ္ဘဝမင်း နန်းတက်သော အခါ ဘေဒါရီမိဖုရား၌ မဟာသမ္ဘဝမင်းနှင့်ရသော ပဋိသန္ဓေ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ ညီတော် စူဠသမ္ဘဝမင်းလက်ထက်တွင် ဒွတ္တဘောင်မင်းကို ဖွားမြင်သောကြောင့် အဘညီနောင်၊ ဒွတ္တဘောင် ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ==သရေခေတ္တရာမြို့== ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီးကား ဖွားမြင်တော်မူကတည်းက နဖူးပေါ်တွင် မှဲ့ရှင်ပါလာသဖြင့် အလွန်ဘုန်းတန်ခိုးကြီးမားလှသည်။ နန်းတက်စဉ်က သိကြားမင်းကိုယ်တိုင် မ, ချီ၍ ရာဇပလ္လင်ပေါ်သို့ တင်ပေးခဲ့ရသည်ဟု သိရသည်။ သရေခေတ္တရာမြို့ကြီးကို သူမြတ် ခုနှစ်ဦး၏ အကူအညီဖြင့် သာသနာ သက္ကရာဇ် ၁၀၁ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်တော်မူခဲ့သည်။ ==ဒွတ္တဘောင်မင်းနှင့် မန္တလေးတောင်== အရှင်ဇောတိကဘိဝံသ၏ [[မန္တလေးတောင်]]သမိုင်းသစ်တွင်မူ သာသနာသက္ကရာဇ် (၁၀၁)ခုနှစ်၊ သရေခေတ္တရာ ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီးသည် နဖူးမှည့်ရှင်ရှိ၍ ဘုန်းတန်ခိုး ကြီးသည်။ မျက်စိသုံးလုံး ဘုန်းမီးနေလထွန်းဟုလည်း ဆိုစမှတ်ပြု၏။ ဒွတ္တဘောင်မင်းအား မိုးမိတ်ဘုရင်က သမီးတော်တစ်ပါး ဆက်သ၏။ အလွန်ချော၍ စောမြဝတီ ဟူ၏။ ကျန်မိဖုရားများက စောမြဝတီအား မနာလို၊ ဘုရင်ကြီးထံ ကုန်းစကားဆင်သည်။ ဘုရင်ကြီး ဒေါသထွက်၍ အမိန့်တော်ချမည် ပြုစဉ် မိုးမိတ်ဘုရင်မှာသွားပုံကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားမိသည်။ ကျွန်ုပ်၏ သမီးအပေါ် စိတ်ငြိုငြင်မှုဖြစ်လျှင် သေဒဏ်မပေးဘဲ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးရန် လျှောက်ထားခဲ့မှု ဖြစ်သည်။ စောမြဝတီကို သေဒဏ်ပေး၍ မဖြစ်၊ တိုင်းပြည်မှ နှင်စေဟု အမိန့်ထုတ်သည်။ စောမြဝတီလည်း ဧရာဝတီမြစ် အထက်ဆန်တက်ခဲ့စဉ် မန္တလေးတောင်နှင့် အနောက်တောင်ယွန်း တာနှစ်ထောင်ခန့်အကွာ၌ မင်းကြီးနှင့် ရခဲ့သော ကိုယ်ဝန်သည် နေ့စေ့ကာ သားယောက်ျား မင်းကလေး ဖွားမြင်သည်။ ဖွားမြင်သောနေရာမှာ ယခု [[မဟာမုနိဘုရားကြီး]] အောက်ဘက် [[သားတော်ရဘုရား]]နေရာတွင် ဖြစ်သည်။ ယင်းကိုစွဲ၍ ထိုနေရာ၌ အာနန္ဒာပုံ စေတီတစ်ဆူ တည်ထားရာ မန္တလေးမြို့ လူထုက သားတော်ရဘုရားဟု အသိများသည်။ ကျွန်းလုံးဥသျှောင်ရပ်ကွက်၌ တည်ရှိသည်။ မဟာမုနိဘုရား အနောက်မုခ်လမ်းမှ တောင်ဘက်သို့ အနည်းငယ်သွားလျှင် ရောက်သည်။ မင်းကလေးဖွားမြင်ရာ မနီးမဝေးရှိသော မြောက်ယွန်းယွန်းရှိ တောင်ကိုလည်း မင်းကလေးတောင်ဟု ခေါ်သည်။ ကာလညောင်း၍ မန္တလေးတောင် ဖြစ်လာသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီးသည် နောင်တရ၍ စောမြဝတီနောက်လိုက်ရာ သားတော်ရဘုရားအနီး အရပ်၌ တဲထိုးနေတော်မူစဉ် တောင်ငယ်ကိုးလုံး ပတ်လည် ဝန်းရံနေသော မင်းကလေးတောင်ပေါ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ တောင်ငယ်ကိုးလုံး၌ တစ်လုံးအပါဖြစ်သော [[ပတ္တမြားတောင်]]ထိပ်၌ ဆုတောင်းပြည့်စေတီတည်ပြီး စောင်းတန်းများပါ ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသည်ဟု အဆိုရှိသည်။ စဉ်းစားချင့်ချိန် မှတ်သားလေ့လာစရာများပင် ဖြစ်သည်။ <ref>နတ်မောက်ထွန်းရှိန် ရေး၊ မန္တလေး ရတနာပုံ ဘုရားစုံ၊ ဩဂုတ်လ၊ ၂၀၁၇-ခုနှစ်၊ စာ-၁၃</ref> ==အခွန်တော် ကောက်ခံခြင်း== ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီးသည် သိကြားမင်းပေးသော လှံစင်္ကြာနှင့် စည်ကြီးများကို ရရှိသော ဘုန်းကံရှင်မင်းတပါးဖြစ်၏။ နိုင်ငံတော် အရပ်ရပ်၌ တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် အခွန်တော် ကောက်ခံတော်မူ၏။ အခွန်တော် မဆက်သသော လက်အောက်ခံမင်းများအား လှံစင်္ကြာတွင် စာဆွဲ၍ စေလွှတ်တောင်းခံ၏။ မင်းကြီး၏ ဘုန်းတံခိုးတော် ကြီးမားလှသောကြောင့် နဂါးပြည်မှပင် လာရောက်၍ အခွန်တော်ဆက်ရ၏။ ==[[ပန်ထွာဘုရင်မ]]အား လက်ဆက်ခြင်း== ထိုခေတ်က ခေတ်ပြိုင် တိုင်းပြည်တစ်ခုဖြစ်သော [[ဗိဿနိုးပြည်]]ကြီးအား အုပ်ချုပ်မင်းလုပ်သူမှာ [[ပန်ထွာဘုရင်မ]]ဖြစ်သည်။ ထိုဘုရင်မသည် အလွန်ချောမောလှပသည်ဟု သတင်းကြီးပြီး လင်ယောက်ျားမရှိပဲ တစ်ဦးတည်း တိုင်းပြည်ကို အုပ်ချုပ်သည်။ [[သရေခေတ္တရာ]]ကို အုပ်ချုပ်သော ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီးသည် ပန်ထွာဘုရင်မကို လက်ဆက်ရန် ကြိုးစားသော်လည်း မအောင်မြင်ပေ။ === ဗိဿနိုးမှစည်တော်ကြီး === ထို[[ဗိဿနိုးမြို့]]တွင် အလွန်ထူးခြားသော စည်တော်ကြီးတစ်လုံးရှိသည်။ အကယ်၍ ဗိဿနိုးအား ရန်သူများ လာရောက်တိုက်ခိုက်ပါက ပန်ထွာဘုရင်မသည် ထိုစည်တော်ကြီးကို တီးခတ်လေ့ရှိပြီး ထိုသို့ တီးခတ်သောအခါ ဗိဿနိုးမြို့ကိုဝန်းရံထားသော ရန်ပယ်ချောင်းတွင် ရေကြီးလာလေ့ရှိပြီး ရန်သူများ ဆုတ်ခွာသွားရလေ့ရှိသည်။ ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီးသည် ဗိဿနိုးအား သူ၏ တပ်ကို စေလွှတ်၍ တိုက်ခိုက်ရန်ကြိုးစားသော်လည်း ထိုစည်တော်ကြီး၏ အစွမ်းကြောင့် အောင်မြင်နိုင်ခြင်းမရှိပေ။ === ဒွတ္တဘောင်မင်းမှ သူလျှိုစေလွှတ်ခြင်း === ဒွတ္တဘောင်မင်းသည် ထိုစည်တော်ကို ဖျက်ဆီးရန်အတွက် သူလျှိုတစ်ယောက်ကို တန်ခိုးရှင် ရသေ့ယောင် ဆောင်စေပြီး ဗိဿနိုးသို့စေလွှတ်သည်။ ထိုသူ၏ လှည့်စားမှုများကို ပန်ထွာဘုရင်မက ယုံကြည်သဖြင့် တန်ခိုးရှင်ဟု ထင်မှတ်ပြီး နန်းတော်တွင် ကိုးကွယ်ထားသည်။ ထိုအခါ ထိုရသေ့က ဘုရင်မကို အယုံသွင်း၍ သူ၏ အစွမ်းဖြင့် ထိုစည်တော်ကြီးကို ပို၍အစွမ်းရှိအောင် ပြုပြင်ပေးမည်ဟု လှည့်ဖျားသည်။ နောက်တစ်ခါရန်သူများ လာတိုက်ချိန်တွင် ထိုစည်တော်ကြီးကို တီးခတ်ပါက နတ်ဒေဝါတို့လာရောက်၍ ကူညီတိုက်ခိုက်ပေးရန် စီရင်ပေးမည်ဟု ဆိုသည်။ မိဖုရားက ယုံကြည်၍ ပြင်ဆင်ရန် အပ်နှံသောအခါတွင် ထိုရသေ့က စည်တော်ကြီးကို ဖျက်ဆီး၍ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သွားလေသည်။ === ဒွတ္တဘောင်မင်းမှသိမ်းပိုက်ခြင်း === စည်တော်ကြီး ပျက်စီးသွားကြောင်း သိရှိသောအချိန်တွင် ဒွတ္တဘောင်မင်းမှ သူ၏ တပ်ကို စေလွှတ်၍ တိုက်ခိုက်စေသည်။ ပန်ထွာဘုရင်မသည် ထိုအချိန်မှ စည်တော်ကြီး ပျက်စီးသွားကြောင်းသိသဖြင့် မည်သို့မျှမတတ်နိုင်တော့ပေ။ နောက်ဆုံးတွင် ဒွတ္တဘောင်မင်းသည် ဗိဿနိုးကို သိမ်းပိုက်၍ ပန်ထွာဘုရင်မနှင့် လက်ဆက်ခဲ့သည်။ မင်းကြီးသည် မည်မျှပင် ဘုန်းတန်ခိုးကြီးမားလှသော်လည်း ပန်ထွာမင်းသမီး ဆက်သလိုက်သော မျက်နှာသုတ်ပုဝါကို သုတ်မိကတည်းက မှဲ့ရှင် ကွယ်၍ ဘုန်းတန်ခိုးနိမ့်ခဲ့ရသည်။ ထိုသို့ ဘုန်းတန်ခိုး နိမ့်ခဲ့သောကြောင့် မိမိပိုင် နိုင်ငံတော်အရပ်ရပ်၌ ဖောင်တော်စီး၍ အခွန်တော် လှည့်လည်ကောက်ခံရာ [[ပုသိမ်]]မြစ်ဝအလွန် နေဂရေအငူစွန်းသို့ရောက်လျှင် ဖောင်တော် နစ်မြုပ်၍ နတ်ရွာစံလွန်တော်မူခဲ့သည်။ ==စေတီပုထိုးတည်ခြင်း== မင်းကြီးသည် မြတ်စွာဘုရား [[ဗျာဒိတ်]] ရသူဖြစ်သောကြောင့် စေတီပုထိုး မြောက်မြားစွာကို တည်ခဲ့ရာ [[သရေခေတ္တရာ]] မြို့ဟောင်းအနီးတွင် မင်းကြီးတည်တော်မူခဲ့သော စေတီပုထိုးတို့ကို ယနေ့တိုင်အောင် တွေ့မြင်နိုင်ပေသည်။<ref>မြန်မာ့သမိုင်းပုံပြင်</ref><ref>မဟူရာမေတ္တာ - နိုင်ဝင်းဆွေ</ref> ==ကိုးကား== <references/> [[Category:ပျူခေတ်]] [[Category:မြန်မာ ဘုရင်များ]] skt5r2yy7o09lzegj0ffomfmkcd0u51 0 23797 1042241 717995 2026-07-06T11:53:05Z ~2026-31129-83 143167 1042241 wikitext text/x-wiki [[သရေခေတ္တရာ]]မင်းဆက် ၂၇ ဆက်မြောက် မင်းဖြစ်သော [[ငါတစ်ပါးမင်း]]သည် သာသနာတော် ကို လေးစားကြည်ညိုသော မင်းတစ်ပါးဖြစ်သည်။ သာသနာတော် သက္ကရာဇ် ၄၃၃ ခုနှစ်တွင် သရေခေတ္တရာ ထီးနန်း စိုးမိုးအုပ်ချုပ်စဉ် [[ပြည်မြို့]] ဝန်းကျင်တစ်ဝိုက် တွင် စေတီ ၁၂ ဆူအား တည် ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ စေတီတော် ၁၂ ဆူ အနက် ရှေးဦးစွာတည်ထားသော စေတီမှာ ကြက်ခေါင်းစား စေတီတော်ကြီးဖြစ်သည်။ ငါတစ်ပါးမင်းသည် ငယ်စဉ်အခါ ကြက်၏ဦးခေါင်းကို စားခဲ့ရပြီး မင်း ဖြစ်မည်ဟု အတိတ်နိမိတ်များဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကြသဖြင့် ကြက်ခေါင်းစားစေတီဘွဲ့မည်ခဲ့၏။ ကြက်ခေါင်းစားစေတီတော်ကြီး၏ ဘွဲ့မည်တော်မှာလည်း နှစ်ပေါင်းများစွာ အမည်တွင်နေခဲ့ပြီးနောက် ၂ဝဝ၆ ခုနှစ် ဇွန်လမှစတင်၍ ကြက် ခေါင်းစားဘွဲ့မည်ပျောက်ကာ မဟာအတုလ အောင်တံခွန် ဟူသော ဘွဲ့မည်သစ်ကိုရရှိခဲ့သည်။ စေတီတော် ဟောင်းကြီးမှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ ရာသီ ဥတုဒဏ်၊ စစ်ဘေးဒဏ်တို့ကြောင့် အမြင့်ပေ ၆ဝ မျှသာကျန်ရှိခဲ့ပြီး စေတီတစ်ခုလုံး ဆွေးမြည့်ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ ၂ဝဝ၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ရက်နေ့တွင်မူ ကြက် ခေါင်းစားစေတီဟူသော ဘွဲ့တော်ပျောက်လျက် မဟာအတုလ အောင်တံခွန် ဘုရားဘွဲ့မည် ပေါ် ထွန်းကာ အမြင့်ပေပေါင်း ၁ဝ၄ ပေအထိ တည် ထားကိုးကွယ်နိုင်ခဲ့သည်။ ငါတစ်ပါးမင်းလက် ထက်တော်က [[သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ|သီဟိုဠ်]]-[[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာ]] ချစ်ကြည်ရေးကဏ္ဍ သစ် သာသနာပြုအဖွဲ့ အပြန်အလှန်စေလွှတ်ခြင်း ဖြင့် သာသနာတော်အား စည်ပင်ပြန့်ပွားလာအောင် စီစဉ်ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။ စေတီတော်မြတ်ကြီးမှာ ပြည်မြို့ ရွာဆဲရပ်၊ မူယာပင်ရပ်ကွက်နယ်မြေ၊ ရတနာမာရ်အောင်လမ်း၊ ရှေးဟောင်း ယဉ်ကျေးမှုနယ်မြေအတွင်း တည်ရှိ လေသည်။ ဘုရားကြီးတွင် နှစ်စဉ် နှစ်တိုင်း- *[[သင်္ကြန်|မဟာသင်္ကြန်]]ရက်များတွင် စတုဒီသာကျွေး မွေးခြင်း။ *[[ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့|ကဆုန်လပြည့်နေ့]]တွင် [[ကဆုန်လ|ကဆုန်]][[ညောင်ရေသွန်းပွဲ|ညောင်ရေသွန်း ပွဲ]]ကျင်းပခြင်း။ *[[ဝါဆိုလပြည့်နေ့|ဝါဆိုလပြည့်]]ရက်များတွင် *[[ဝါဆိုသင်္ကန်း]]ကပ်လှူခြင်း။ *ဝါတွင်းကာလ သီလပေးပွဲများ ကျင်းပပေး ခြင်း။ *[[သီတင်းကျွတ်လ]]တွင် [[သီတင်းကျွတ်ပွဲတော်|မီးထွန်းပွဲတော်]]နှင့် ဆွမ်းတော်ကြီးကပ်လှူခြင်း။ *[[တပို့တွဲလ]]တွင် [[ထမနဲပွဲ]]ကျင်းပ ပြုလုပ် ပေးခြင်း။ *[[တပေါင်းလ]]တွင် [[ပဋ္ဌာန်း|မဟာပဋ္ဌာန်း]]ရွတ်ဖတ်ပူဇော် ပွဲကျင်းပခြင်းများကို ဆောင်ရွက်ပေးလျက် ရှိသည်။<ref>ကိုသက် (ဇီးကုန်း) ဈေးကွက်ဂျာနယ်</ref> == ကိုးကား == <references/> [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ]] {{မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ}} 1z2sa4p6qrz7ihjdfknl0ortejc62gf 1 55177 1042194 1036374 2026-07-06T04:49:52Z ~2026-38500-32 145278 /* စိုလင်းမောင်ခေါရာနဲ့ရင်ခုန်ရာဂြိုလ်တုကြမဏီပှိင်ရှင်လာရီူး */ အပိုင်းသစ် 1042194 wikitext text/x-wiki စာကျက်ဖို့ ရေးနေတာ မဟုတ်ပါ။ သမိုင်းရေးနေတာ။ fact တွေပဲ ထဲ့ရန်။ သမိုင်းကို ပေါ့ပျက်ပျက် ဖြစ်စေတဲ့ (မှတ်ရလွယ်စေသော) စာမဟုတ်သည့် လင်္ကာ စာသားများ ဖယ်ရန်။ == ဘ၊သာ၊ပု၊စော၊မင်း၊သီပေါ == ကောင်းပါသည် [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/2400:AC40:B7A:5D3A:5483:2CFF:FE56:F143|2400:AC40:B7A:5D3A:5483:2CFF:FE56:F143]] ၀၂:၂၁၊ ၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ (UTC) == လူမှုရေး သမိုင်း == သမိုင်း [[အသုံးပြုသူ:Thunnwaddysoe|Thunnwaddysoe]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Thunnwaddysoe|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၅၃၊ ၆ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) == စိုလင်းမောင်ခေါရာနဲ့ရင်ခုန်ရာဂြိုလ်တုကြမဏီပှိင်ရှင်လာရီူး == မြန်မာ့နိူင်ငံရှမ်ပြဘ်နယ်လာရီူးစိုလင်းမောင်ခေါရာနဲ့ရင်ခုန်ရာဂြိုလ်််််််််@တုလိုင့်တုလိုငတုလိုငတုလိုတုလိတုလတုတ [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/&#126;2026-38500-32|&#126;2026-38500-32]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:&#126;2026-38500-32|talk]]) ၀၄:၄၉၊ ၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) 4vkd5am6qyercgsyc22fac34iazmk9a 0 101597 1042207 1042166 2026-07-06T09:14:41Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1042207 wikitext text/x-wiki ''' ဖုဂျိဆဝဘူတာ ''' (藤沢駅'' ဖုဂျိဆဝ - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခါနာဂါဝါခရိုင်]]၊ [[ဖုဂျိဆဝမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[File:Enoden-Fujisawa-sta-gate.jpg|thumb|အီနိုရှီးမား လျှပ်စစ်ရထား လက်မှတ်ဂိတ်]] [[File:Enoden Fujisawa station bayPlatform.jpg|thumb|Enoshima လျှပ်စစ်ရထားလမ်း ပလက်ဖောင်း]] [[File:Fujisawa-EN-stationNameBoad.jpg|thumb|Enoshima လျှပ်စစ်ရထားလမ်း ဘူတာဆိုင်းဘုတ်]] [[File:Enoshima Electric Railway 0km post20260504.jpg|thumb|Enoshima လျှပ်စစ်ရထားလမ်း၏ ၀ ကီလိုမီတာ မှတ်တိုင်]] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] fdyh8qpl2dsyr8v1zpputgxlpkshhya 1042208 1042207 2026-07-06T09:15:39Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1042208 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = {{JRSN|JT|08|size=50}} [[File:OE-13 station number.png|50px]] [[File:EN-01 station number.png|50px]]<br />ဖုဂျိဆဝဘူတာ | native_name = 藤沢駅 | native_name_lang = ja | type = | mlanguage = {{Infobox Japanese|kyujitai=藤澤驛|shinjitai=藤沢駅|hiragana=ふじさわえき}} | image = Fujisawa Station south exit April 20 2021 various.jpeg | alt = | caption = South entrance of Fujisawa Station, 2021 | other_name = | address = 1 Minamifujisawa, [[Fujisawa, Kanagawa|Fujisawa City]], [[Kanagawa Prefecture]] 251-0055 | country = Japan | coordinates = {{coord|35|20|14|N|139|29|14|E|display=inline, title|region:JP-14_type:railwaystation_source:dewiki}} | operator = {{Plainlist| * {{ric|JR East|name=y}} * [[File:OdakyuGroup logo2.svg|18px]] [[Odakyu Electric Railway]] * [[File:EnoshimaElectricRailway logo.svg|30px]] [[Enoshima Electric Railway]] }} | line = {{Plainlist| * {{ric|JR East|JT}} {{lnl|JR East|Tokaido}} * [[File:Odakyu enoshima.svg|18px]] [[Odakyu Enoshima Line]] * [[File:Number prefix Enoden.PNG|18px|EN]] [[Enoshima Electric Railway Line]] }} | distance = {{cvt|51.1|km}} from {{STN|Tokyo|x}} | platforms = | tracks = | connections = {{rint|bus}} Bus terminal | structure = | code = | status = Staffed (''[[Midori no Madoguchi]]'') | website = | opened = {{start date and age|1887|07|11|df=y}} | rebuilt = | closed = | former = | passengers = 108,873 (JR East, boarding)<br>165,663 (Odakyu, daily)<br>22,968 (Enoden, daily) | pass_year = FY2019 | map_type = Japan Kanagawa Prefecture#Japan Kanto#Japan | map_dot_label = Fujisawa Station | services = {{Adjacent stations|system=JR East |line=Shonan|note-left={{JRSN|JT|09|25}}|left=Tsujidō|note-right={{JRSN|JT|07|tlc=OFN|20}}|right=Ōfuna|to-right=Tokyo |line3=Tokaido|right3=Ōfuna|note-right3={{JRSN|JT|07|tlc=OFN|25}}|note-left3={{JRSN|JT|09}}|left3=Tsujidō |line4=Shonan|left4=Chigasaki|note-left4={{JRSN|JT|10|25}}|right4=Osaki|note-right4={{JRSN|JS|17|tlc=OSK|20}}|to-right4=Shinjuku |line5=Shonan-Shinjuku|left5=Chigasaki|note-left5={{JRSN|JT|10|25}}|right5=Ōfuna|note-right5={{JRSN|JS|09|tlc=OFN|25}}|to-right5=Maebashi|note-mid5={{SLL|Special Rapid|c=DeepSkyBlue|t=#000}}|to-left5=Odawara |line6=Shonan-Shinjuku|note-mid6={{SLL|Rapid|c=DarkOrange}}|left6=Tsujidō|right6=Ōfuna|note-right6={{JRSN|JS|09|tlc=OFN|25}}|to-right6=Maebashi|to-left6=Odawara|note-left6={{JRSN|JT|09}} |system7=Odakyu|line7=Romancecar|to-left7=Katase-Enoshima|left7=Katase-Enoshima|note-left7=[[File:OE-16 station number.png|25px]]|right7=Yamato|note-right7=[[File:OE-05 station number.png|25px]] |line8=Enoshima|to-left8=Katase-Enoshima|note-mid8={{SLL|Rapid Express|c=orange|t=#000}}|right8=Shōnandai|note-right8=[[File:OE-09 station number.png|25px]] |line9=Enoshima|to-left9=Katase-Enoshima|left9=Katase-Enoshima|note-left9=[[File:OE-16 station number.png|25px]]|note-mid9={{SLL|Express|c=red|t=#FFF}}|right9=Shōnandai|note-right9=[[File:OE-09 station number.png|25px]] |line10=Enoshima|left10=Hon-Kugenuma|note-left10=[[File:OE-14 station number.png|30px]]|note-mid10={{SLL|Local|c=blue|t=#FFF}}|right10=Fujisawa-Hommachi|note-right10=[[File:OE-12 station number.png|30px]] |system11=Enoshima|line11=Enoden|right11=Ishigami|note-right11=[[File:EN-02 station number.png|30px]]}} }} ''' ဖုဂျိဆဝဘူတာ ''' (藤沢駅'' ဖုဂျိဆဝ - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခါနာဂါဝါခရိုင်]]၊ [[ဖုဂျိဆဝမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[File:Enoden-Fujisawa-sta-gate.jpg|thumb|အီနိုရှီးမား လျှပ်စစ်ရထား လက်မှတ်ဂိတ်]] [[File:Enoden Fujisawa station bayPlatform.jpg|thumb|Enoshima လျှပ်စစ်ရထားလမ်း ပလက်ဖောင်း]] [[File:Fujisawa-EN-stationNameBoad.jpg|thumb|Enoshima လျှပ်စစ်ရထားလမ်း ဘူတာဆိုင်းဘုတ်]] [[File:Enoshima Electric Railway 0km post20260504.jpg|thumb|Enoshima လျှပ်စစ်ရထားလမ်း၏ ၀ ကီလိုမီတာ မှတ်တိုင်]] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] rs814b80b7xhf8qjbs6ya6xozli3ni2 0 229256 1042172 946646 2026-07-05T12:17:24Z ~2026-38355-71 145249 1042172 wikitext text/x-wiki {{Short description|တောင်ကိုရီးယား သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲ }} {{Use dmy dates|date=March 2022}} {{Infobox election | election_name = ၂၀၂၂ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲ | country = South Korea | type = presidential | previous_year = [[၂၀၁၇ တောင်ကိုရီးယား သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲ|၂၀၁၇]] | previous_election = ၂၀၁၇ တောင်ကိုရီးယား သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲ | election_date = {{start date|2022|03|09|df=y}} | next_election = ၂၀၂၇ တောင်ကိုရီးယား သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲ | next_year = ''[[၂၀၂၇ တောင်ကိုရီးယား သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲ|၂၀၂၇]]'' | opinion_polls = #Opinion polling | registered = ၄၄,၁၉၇,၆၉၂ | turnout = ၇၇.၁% ({{decrease}}၀.၁)<ref>{{Cite web|url=http://info.nec.go.kr/electioninfo/viewAccessError.xhtml|title=중앙선거관리위원회 선거통계시스템|website=info.nec.go.kr}}</ref> | image1 = South Korea President Yoon Suk Yeol portrait.jpg | nominee1 = '''[[ယွန်းဆော့ယော]]''' | party1 = [[ပြည်သူအာဏာပါတီ (တောင်ကိုရီးယား)|ပြည်သူအာဏာပါတီ]] | popular_vote1 = '''၁၆,၃၉၄,၈၁၅''' | percentage1 = '''၄၈.၅၆%''' | image2 =Lee Jae-myung, 2021 (cropped 1).jpg | nominee2 = [[အီဂျယ်မျောင်း]] | party2 = [[ကိုရီးယား ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] | popular_vote2 = ၁၆,၁၄၇,၇၃၈ | percentage2 = ၄၇.၈၃% | map = {{Switcher | [[File:2022 Republic of Korea Presidential Election, Municipal-level divisions.svg|300px]] | မြူနီစီပယ်အဆင့် တိုင်းအလိုက် ရလဒ်များ | [[File:2022 Republic of Korea Presidential Election, Provincial-level divisions.svg|300px]] | ပြည်နယ်အဆင့် တိုင်းအလိုက် ရလဒ်များ}} | before_election = [[မွန်းဂျယ်အင်း]] | before_party = [[ကိုရီးယား ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] | title = [[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]] | after_election = [[ယွန်းဆော့ယော]] | after_party = [[ပြည်သူအာဏာပါတီ (တောင်ကိုရီးယား)|ပြည်သူအာဏာပါတီ]] }} ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၉ ရက်နေ့တွင် [[ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ|တောင်ကိုရီးယား]]၌ [[သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲ|သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ]]များ ကျင်းပခဲ့သည်။ [[တောင်ကိုရီးယား၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ [[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]]များကို ငါးနှစ်သက်တမ်း တစ်ကြိမ်သာ ကန့်သတ်ထားသောကြောင့် လက်ရှိသမ္မတ [[မွန်းဂျယ်အင်း]]သည် ဒုတိယသက်တမ်းအတွက် မယှဉ်ပြိုင်နိုင်ပေ။ [[ပြည်သူအာဏာပါတီ (တောင်ကိုရီးယား)|ပြည်သူအာဏာပါတီ]]မှ အတိုက်အခံ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း [[ယွန်းဆော့ယော]]သည် ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရခဲ့ပြီး လက်ရှိ [[ကိုရီးယား ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ|ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]မှ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း [[လီဂျယ်မျောင်း]]ကို အနိုင်ယူခဲ့သည်။ [[စီးပွားရေးမမျှတမှု]]၊ လက်ရှိဖြစ်ပွားနေသော [[ကိုဗစ် ၁၉]] ကူးစက်ရောဂါမှ ပြန်လည်ထူထောင်ရေး၊ [[အမျိုးသမီးဝါဒ]]ဆန့်ကျင်မှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းနှင့် အိမ်ရာပြဿနာများသည် ရွေးကောက်ပွဲကာလအတွင်း ထင်ရှားသောအကြောင်းအရာများဖြစ်သည်။ အကဲခတ်သူများက နိုင်ငံရေးအရ ကွဲလွဲမှုများ တိုးလာခြင်း၊ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများကြားတွင် လူကြိုက်များမှု နည်းပါးခြင်း၊ အဓိက နိုင်ငံရေး ပါတီနှစ်ခုလုံးအတွင်း ခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားခြင်း၊ မဲဆွယ်စည်းရုံးခြင်းတစ်လျှောက် အပျက်သဘော သို့မဟုတ် သဘောထားကွဲလွဲသည့် လေသံများကို လေ့လာသူများက တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ အလားအလာရှိသော ပေါင်းစည်းမှုကို အချိန်အတန်ကြာ ဆွေးနွေးပြီးနောက် အန်ချော်လ်စူး သည် မတ်လ ၃ ရက်၊ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ ၆ ရက်အလိုတွင် ၎င်း၏မဲဆွယ်စည်းရုံးမှုကို နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး [[ယွန်းဆော့ယော]]ကို ထောက်ခံခဲ့သည်။ egrph7rp842lkgqafvby7a0e3sv8wit 1 277476 1042214 956151 2026-07-06T09:33:04Z ~2026-29607-70 142765 /* ၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ တွင် Semi-protected ပြင်ဆင်ခွင့် တောင်းဆိုမှု */ အပိုင်းသစ် 1042214 wikitext text/x-wiki == ၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ တွင် Semi-protected ပြင်ဆင်ခွင့် တောင်းဆိုမှု == {{edit semi-protected|တပ်မတော် (ကြည်း)|answered=no}} [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/&#126;2025-32315-63|&#126;2025-32315-63]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:&#126;2025-32315-63|talk]]) ၁၃:၄၉၊ ၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == ၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ တွင် Semi-protected ပြင်ဆင်ခွင့် တောင်းဆိုမှု == {{edit semi-protected|တပ်မတော် (ကြည်း)|answered=no}} [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/&#126;2025-36106-22|&#126;2025-36106-22]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:&#126;2025-36106-22|talk]]) ၁၁:၃၀၊ ၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == ၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ တွင် Semi-protected ပြင်ဆင်ခွင့် တောင်းဆိုမှု == {{edit semi-protected|တပ်မတော် (ကြည်း)|answered=no}} [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/&#126;2026-29607-70|&#126;2026-29607-70]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:&#126;2026-29607-70|talk]]) ၀၉:၃၃၊ ၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) mvae9qwjk7wz9pf4xq52oxgo9c6ut8n 0 285312 1042189 1042141 2026-07-06T02:31:51Z Zawzawaungthwin 100038 အချက်အလက်များ ဆက်လက် ထည့်သွင်းခြင်း 1042189 wikitext text/x-wiki {{Under construction}} '''မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ''' သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်းပြီး]]နောက်ပိုင်း ဖြစ်ပွားလာသည့် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်]]အတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများမှ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] သို့မဟုတ် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|စစ်ကော်မရှင်]] ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် စစ်ရေးယန္တရားများကို အလုံးစုံဖယ်ရှား၍ မြို့များအား သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်များ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-01-06 |title=မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွေ ဖော်ဆောင်မယ်လို့ မန္တလေး PDF ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c24ne55vg4ro |access-date=2026-05-05 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ဤစာရင်းတွင် ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအသီးသီးရှိ မြို့ (Town) နှင့် မြို့နယ်ခွဲ (Sub-township) အဆင့် အခြေချနေထိုင်ရာဒေသများကို မည်သည့်အဖွဲ့အစည်းက မည်သည့်အချိန်တွင် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်ဟူသော အချက်အလက်များကို နှစ်အလိုက် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ထိုမှတ်တမ်းတွင် တပ်မတော် က ပြန်လည်သိမ်းယူခဲ့မှုများလည်း ပါဝင်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့သည့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] နှင့် နောက်ဆက်တွဲ စစ်ဆင်ရေးများကြောင့် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများသည် အရှိန်အဟုန် မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးအင်အားစုများဘက်မှ မြို့ပေါင်း ၉၀ ကျော်အား သိမ်းပိုက်နိုင်သည်အထိ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး အရှေ့မြောက်က အုပ်စိုးသူအပြောင်းအလဲ |url=https://bbc.com/burmese/extra/av0hcunujm/1027operation |access-date=2026-05-05 |website=BBC News မြန်မာ}}</ref> လက်ရှိတွင် အချို့သောမြို့များကို တပ်မတော်ဘက်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်များအပြင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဖိအားကြောင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ လက်လွှတ်ခဲ့ရသည့် အခြေအနေများနှင့်အတူ တော်လှန်ရေးအင်အားစုအချင်းချင်း ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုများကြောင့် မြို့အုပ်ချုပ်သူ အပြောင်းအလဲဖြစ်ပေါ်ခဲ့မှုများလည်း ရှိနေသည်။<ref>{{Cite web |title=ချင်းပြည် ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း တိုက်ပွဲကြီး/ တိုက်ပွဲငယ်၁၀၉ကြိမ်ဖြစ်ပွားခဲ့ဟုဆို |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/69ed79cfb4daf4566223b764 |access-date=2026-05-05 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> == တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် မြို့များ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ပေါ်ပေါက်လာသော နွေဦးတော်လှန်ရေးနှင့်အတူ ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် တူမီးသေနတ်များဖြင့် တော်လှန်ရေးကို စတင်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဒေသခံပြည်သူများနှင့် စစ်ကောင်စီတပ်တို့၏ [[ကမ်းပါးနီတိုက်ပွဲ]]သည် နွေဦးတော်လှန်ရေး၏ အဦးအစ တိုက်ပွဲတစ်ခုအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။ ထိုမတိုင်မီကပင် အင်အားကြီး တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အချို့နှင့် စစ်တပ်တို့အကြား ထိတွေ့တိုက်ပွဲအချို့ ရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်သည်။ထို့နောက်ပိုင်းတွင် ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များ၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ (EAOs) နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) များသည် စစ်ကောင်စီ၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို အဆုံးသတ်နိုင်ရန် မြို့ပြသိမ်းပိုက်မှု စစ်ဆင်ရေးများကို အရှိန်အဟုန်မြှင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CDF) သည် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ စစ်တပ်စွန့်ခွာသွားသော [[မကွီအိမ်နူးမြို့|မကွီးအိမ်နူးမြို့]]ကို စတင်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |title=ကလေးမြို့နယ်အတွင်း ကမ်းပါးနီ၊ စည်သာ၊ နတ်ချောင်းပစ်ခတ်မှုများ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-56598231 |access-date=2026-06-19 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> တော်လှန်ရေး၏ အရှိန်အဟုန်သည် တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) က ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ခုခံတွန်းလှန်စစ် (D-Day) ကို ကြေညာကာ စစ်ဆင်ရေးများ ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့၏ [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ) သည် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများအတွက် အားအကောင်းဆုံး အချိုးအကွေ့တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ ဗျူဟာမြောက်မြို့ပေါင်းများစွာကို တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ၏ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းမှစတင်၍ အရှိန်အဟုန် မြင့်တက်လာခဲ့ရာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလအထိ စုစုပေါင်း မြို့နှင့် မြို့နယ်ခွဲပေါင်း ၉၈ မြို့ထက်မနည်းကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများက အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ သိမ်းပိုက်ရရှိမှုများတွင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ချင်းပြည်နယ်တို့ရှိ ဗျူဟာမြောက် မြို့ကြီးများအပြင် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးမြို့များလည်း ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |last=အေးချမ်းဆု |date=2025-10-09 |title=သူ့အတွေး သူ့အမြင် {{!}} စကမ ထိုးစစ်အပေါ် ဆိုက်ဝါးမဟုတ်သော သုံးသပ်ချက် |url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/viewpoint/2025/10/09/406618.html |access-date=2026-06-19 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> {| class="wikitable" style="width: 70%; margin: auto; font-size: 88%; border-collapse: collapse; line-height: 1.6em;" |+ style="font-weight: bold; padding: 10px;" | တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် မြို့များစာရင်းအနှစ်ချုပ် |- style="background: #f2f2f2; text-align: center;" ! style="width: 8%; border: 1px solid #ccc;" | စဉ် ! style="width: 27%; border: 1px solid #ccc;" | အဖွဲ့အစည်း ! style="width: 65%; border: 1px solid #ccc;" | သိမ်းပိုက်ရရှိသည့် မြို့များ |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၁။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ''' | style="padding: 5px;" | [[မကွီအိမ်နူးမြို့|မကွီးအိမ်နူး]] {{•}} [[နှာဟရိန်မြို့|နှာဟရိန်]] {{•}} [[ဆူရ်ခွားမြို့|ဆူရ်ခွား]] {{•}} [[ဝေဘူလမြို့|ဝေဘူလ]] {{•}} [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိဒ်ခေါဒါရ်]] {{•}} [[လိုင်လင်းပီမြို့|လိုင်လင်းပီ]] {{•}} [[ရေဇွာမြို့|ရေဇွာ]] {{•}} [[ကျင်ဒွေးမြို့|ကျင်ဒွေး]] {{•}} [[ကျီခါးမြို့|ကျီခါး]] {{•}} [[တွန်းဇံမြို့|တွန်းဇံ]] {{•}} [[မတူပီမြို့|မတူပီ]] {{•}} [[မင်းတပ်မြို့|မင်းတပ်]] {{•}} [[ကန်ပက်လက်မြို့|ကန်ပက်လက်]] {{•}} [[ဖလမ်းမြို့|ဖလမ်း]] {{•}} [[ထန်တလန်မြို့|ထန်တလန်]] |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၂။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' | style="padding: 5px;" | [[ပလက်ဝမြို့|ပလက်ဝ]] {{•}} [[ဆမီးမြို့|ဆမီး]] {{•}} [[ဂွမြို့|ဂွ]] {{•}} [[တပ်တောင်မြို့|တပ်တောင်]] {{•}} [[အမ်းမြို့|အမ်း]] {{•}} [[မြင်းလွှတ်မြို့|မြင်းလွှတ်]] {{•}} [[ခမောင်းဆိပ်မြို့|ခမောင်းဆိပ်]] {{•}} [[မောင်တောမြို့|မောင်တော]] {{•}} [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့|ပုဏ္ဏားကျွန်း]] {{•}} [[မအီမြို့|မအီ]] {{•}} [[ကျိန္တလီမြို့|ကျိန္တလီ]] {{•}} [[သံတွဲမြို့|သံတွဲ]] {{•}} [[ကမ်းထောင့်ကြီးမြို့|ကမ်းထောင့်ကြီး]] {{•}} [[မြေပုံမြို့|မြေပုံ]] {{•}} [[ဘူးသီးတောင်မြို့|ဘူးသီးတောင်]] {{•}} [[မြောက်ဦးမြို့|မြောက်ဦး]] {{•}} [[စနဲမြို့|စနဲ]] {{•}} [[ကျောက်တော်မြို့|ကျောက်တော်]] {{•}} [[ရသေ့တောင်မြို့|ရသေ့တောင်]] {{•}} [[ရမ်းဗြဲမြို့|ရမ်းဗြဲ]] {{•}} [[တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့|တောင်ပြို]] {{•}} [[မင်းပြားမြို့|မင်းပြား]] {{•}} [[ပေါက်တောမြို့|ပေါက်တော]] |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၃။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''PDF / ပကဖ''' | style="padding: 5px;" | [[ခမ်းပါတ်မြို့|ခမ်းပတ်]] {{•}} [[ရွှေပြည်အေးမြို့|ရွှေပြည်အေး]] {{•}} [[မော်လူးမြို့|မော်လူး]] {{•}} မြို့သစ် {{•}} [[စဉ့်ကူးမြို့|စဉ့်ကူး]] {{•}} [[တကောင်းမြို့|တကောင်း]] {{•}} [[သပိတ်ကျင်းမြို့|သပိတ်ကျင်း]] {{•}} [[ပင်လယ်ဘူးမြို့နယ်|ပင်လယ်ဘူး]] {{•}} [[ဒီပဲယင်းမြို့|ဒီပဲယင်း]] |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၄။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''KIA''' | style="padding: 5px;" | [[အင်ဂျန်းယန်မြို့|အင်ဂျန်းယန်]] {{•}} [[လွယ်ဂျယ်မြို့|လွယ်ဂျယ်]] {{•}} [[ဆော့လော်မြို့|ဆော့လော်]] {{•}} [[မဘိမ်းမြို့|မဘိမ်း]] {{•}} [[ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့|ဆွမ်ပရာဘွမ်]] {{•}} [[ပန်ဝါမြို့|ပန်ဝါ]] {{•}} [[ဆင်ဘိုမြို့|ဆင်ဘို]] {{•}} [[ဆဒုံးမြို့|ဆဒုံး]] {{•}} ဖီမော {{•}} [[မြို့လှမြို့|မြို့လှ]] {{•}} [[မိုးမောက်မြို့|မိုးမောက်]] {{•}} [[ကန်ပိုက်တီမြို့|ကန်ပိုက်တီ]] {{•}} [[ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့|ဒေါ့ဖုန်းယန်]] {{•}} [[ချီဖွေမြို့|ချီဖွေ]] {{•}} [[မံစီမြို့|မံစီ]] |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၅။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''MNDAA / [[TNLA]]''' | style="padding: 5px;" | [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]] {{•}} [[နမ့်ခမ်းမြို့|နမ့်ခမ်း]] {{•}} [[ဖောင်းဆိုင် (ကချင်)ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်|ဖောင်းဆိုင်]] {{•}} [[မိုင်းလုံမြို့|မိုင်းလုံ]] {{•}} [[သိန္နီမြို့|သိန္နီ]] {{•}} [[နမ့်ဆန်မြို့|နမ့်ဆန်]] {{•}} [[ပန်ဆိုင်းမြို့|ပန်ဆိုင်း]] {{•}} [[မန်တုံမြို့|မန်တုံ]] {{•}} [[မုန်းကိုးမြို့|မုန်းကိုး]] {{•}} [[နမ္မတူမြို့|နမ္မတူ]] {{•}} [[ကွမ်းလုံမြို့|ကွမ်းလုံ]] {{•}} [[မိုင်းငေါ့မြို့|မိုင်းငေါ့]] {{•}} [[မော်ထိုက်မြို့|မော်ထိုက်]] {{•}} [[ကွတ်ခိုင်မြို့|ကွတ်ခိုင်]] {{•}} [[ကုန်းကြမ်းမြို့|ကုန်ကြမ်း]] {{•}} [[နောင်ချိုမြို့|နောင်ချို]] {{•}} [[လောက်ကိုင်မြို့|လောက်ကိုင်]] {{•}} [[မိုးမိတ်မြို့|မိုးမိတ်]] {{•}} [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] {{•}} [[ကျောက်မဲမြို့|ကျောက်မဲ]] {{•}} [[သီပေါမြို့|သီပေါ]] {{•}} [[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်]] |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၆။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''UWSA''' | style="padding: 5px;" | [[ဟိုပန်မြို့|ဟိုပန်]] {{•}} [[ပန်လုံမြို့|ပန်လုံ]] |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၇။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''KNU / [[KNLA]]''' | style="padding: 5px;" | [[မုန်းမြို့|မုန်း]] {{•}} [[လေးကေ့ကော်မြို့|လေးကေ့ကော်]] {{•}} [[ဖာပွန်မြို့|ဖာပွန်]] {{•}} [[ကျိုက်ဒုံမြို့|ကျိုက်ဒုံ]] |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၈။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''KNDF / KA''' | style="padding: 5px;" | [[မယ်စဲ့မြို့|မယ်စဲ့]] {{•}} [[မိုးဗြဲ]] {{•}} [[နန်းမယ်ခုံမြို့|နန်းမယ်ခုံ]] {{•}} [[ရွာသစ်မြို့၊ ဘောလခဲခရိုင်|ရွာသစ်]] {{•}} [[မော်ချီးမြို့|မော်ချီး]] {{•}} [[ရှားတောမြို့|ရှားတော]] {{•}} [[ဆီဆိုင်မြို့|ဆီဆိုင်]] |} == နယ်မြေထိန်းချုပ်မှု အပြောင်းအလဲဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် အခြေအနေများ == [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] ကာလအတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများမှ မြို့ပေါင်းများစွာကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း၌ စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေးနှင့် ဒေသတွင်းပထဝီနိုင်ငံရေး ဖိအားများကြောင့် နယ်မြေထိန်းချုပ်မှု အပြောင်းအလဲများ ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအပေါ် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၏ နယ်စပ်ဂိတ်များပိတ်ဆို့ခြင်းနှင့် ကုန်သွယ်မှုဖြတ်တောက်ခြင်း စသည့် သံတမန်ရေးရာဖိအားများကြောင့် သိမ်းပိုက်ထားသော မြို့အချို့မှ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာပေးခဲ့ရခြင်း သို့မဟုတ် အခြားသော ကြားနေအဖွဲ့အစည်းများထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ရခြင်းများ ရှိခဲ့သည်။ထို့အပြင် [[တပ်မတော်]] ၏ ပြန်လည်ထိုးစစ်ဆင်မှုများ၊ လေကြောင်းမှ အပြင်းအထန် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများနှင့် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်း အချင်းချင်းကြား နယ်မြေစိုးမိုးမှု အငြင်းပွားမှုများကြောင့်လည်း သိမ်းပိုက်ရရှိထားသည့် မြို့အချို့၏ အခြေအနေမှာ မတည်မငြိမ်ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် လက်လွှတ်ခဲ့ရခြင်းများ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2024-07-21 |title=တော်လှန်​ရေးတပ်​တွေ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မြို့​ပေါင်း ၇၂ မြို့ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/07/21/93521/ |access-date=2026-05-15 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- | ၁ || [[မကွီအိမ်နူးမြို့|မကွီးအိမ်နူး]]|| မင်းတပ် ([[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|CDF]]) || ၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[မကွီးအိမ်နူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂ || [[ထန်တလန်မြို့|ထန်တလန်]]|| [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],[[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]|| ၁၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက ထန်တလန်မြို့နှင့် ဟားခါးမြို့သို့ ဆက်သွယ်ထားသည့် လမ်းကြောင်းအား ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ဖွင့်လှစ်ပေးနိုင်ပြီဖြစ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/83771 |access-date=2026-07-06 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref>|| [[ထန်တလန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[ဝေဘူလမြို့|ဝေဘူလ]]|| [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || — || [[ဝေဘူလမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၄ || [[နှာဟရိန်မြို့|နှာဟရိန်]]|| [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || စစ်တပ်စွန့်ခွာ |- | ၅ || [[ဆူရ်ခွားမြို့|ဆူရ်ခွား]]|| [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || စစ်တပ်စွန့်ခွာ |- | ၆ || [[လိုင်လင်းပီမြို့|လိုင်လင်းပီ]]|| [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[လိုင်လင်းပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၇ || [[ရေဇွာမြို့|ရေဇွာ]]|| [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်|CNA]],[[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]|| ၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ရေဇွာမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၈ || [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိဒ်ခေါဒါရ်]] || [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၁၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၉ || [[ပလက်ဝမြို့|ပလက်ဝ]]|| [[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]|| ၁၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ပလက်ဝမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၀ || [[ဆမီးမြို့|ဆမီး]]|| '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]'''|| ၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |title=AA ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဆမီးမြို့ ထွေအုပ်ရုံး ဗုံးကြဲခံရပြီး မီးလောင်ပျက်စီး |url=https://cjplatform.com/14-1-2025-7/ |access-date=2026-05-24 |website=cjplatform.com |language=en}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ဆမီးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၁ || [[ကျင်ဒွေးမြို့|ကျင်ဒွေး]]|| [[ချင်းညီနောင်]]|| ၂၉ ဧပြီ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ကျင်ဒွေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၂ || [[တွန်းဇံမြို့|တွန်းဇံ]]|| [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်|CNA]],[[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]|| ၂၃ မေ ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၀ မေ ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက CDF ၊ CNA နှင့် PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူပူးပေါင်းအဖွဲ့များ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် တွန်းဇံမြို့အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်၊ တပ်မတော်မှ ချင်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းဒေသတစ်ခုလုံးအား အလုံးစုံထိန်းချုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82986 |access-date=2026-05-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>|| [[တွန်းဇံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၃ || [[ကျီခါးမြို့|ကျီခါး]]|| [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်|CNA]],[[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]|| ၁၉ မေ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-05-20 |title=မြန်မာ-အိန္ဒိယနယ်စပ်မြို့ ကျီခါးကို ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစု သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/52523/ |access-date=2026-05-24 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၁ မေ ၂၀၂၅ || [[ကျီခါးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၄ || [[မတူပီမြို့|မတူပီ]]|| [[ချင်းညီနောင်]]|| ၂၉ ဇွန် ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၅ || [[မင်းတပ်မြို့|မင်းတပ်]]|| [[ချင်းညီနောင်]]|| ၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[မင်းတပ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၆ || [[ကန်ပက်လက်မြို့|ကန်ပက်လက်]]|| [[ချင်းညီနောင်]]|| ၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ကန်ပက်လက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၇ || [[ဖလမ်းမြို့|ဖလမ်း]]|| [[ချင်းညီနောင်]]|| ၆ မေ ၂၀၂၅ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ || [[ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်များ |- | ၁ || [[ကောလင်း]]|| — || — || — || — || [[ကောလင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁ || [[ပင်လယ်ဘူးမြို့|ပင်လယ်ဘူး]]|| — || — || — || — || [[ပင်လယ်ဘူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂ || [[ဒီပဲယင်းမြို့|ဒီပဲယင်း]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၁၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |date=2024-08-19 |title=ဒီပဲယင်းမြို့သိမ်းပြီးနောက် ဘာ့ကြောင့် ဆုတ်ခွာခဲ့ရတာလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy5rnkj81po |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |date=2024-08-19 |title=ဒီပဲယင်းမြို့ကနေ တော်လှန်ရေးတပ်တွေ ဘာကြောင့် ပြန်ဆုတ်ရသလဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/56607/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| [[ဒီပဲယင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[အင်းတော်မြို့နယ်|အင်းတော်]]|| [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]/[[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၃၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || [[အင်းတော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၄ || [[ခမ်းပါတ်မြို့|ခမ်းပါတ်]]|| [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]|| ၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ <ref>{{Cite web |date=2023-11-07 |title=မြန်မာ - အိန္ဒိယနယ်စပ်က ခမ်းပတ်မြို့ကို NUG ထပ်မံသိမ်းပိုက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c1r2j3vwl4no |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၆ ||[[ခမ်းပါတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၅ || [[ရွှေပြည်အေးမြို့|ရွှေပြည်အေး]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]/[[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃/၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}<ref>{{Cite web |date=2023-02-05 |title=ရွှေပြည်အေးမြို့မှာ ဘာတွေဖြစ်ခဲ့တာလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c10eg387ql8o |access-date=2026-05-27 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| — || [[ရွှေပြည်အေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၆ || [[မော်လူးမြို့|မော်လူး]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]/[[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |last=သူရမောင် |date=2023-12-13 |title=စစ်ကိုင်းတိုင်း မော်လူးမြို့ကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46806/ |access-date=2026-05-27 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၅ မေ ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက KIA နှင့် PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် မော်လူးမြို့အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82444 |access-date=2026-05-27 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>|| [[မော်လူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၇ || [[မြို့သစ်မြို့၊ တမူးခရိုင်|မြို့သစ်]]|| [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၁၁ မေ ၂၀၂၄ <ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-05-11 |title=စစ်ကိုင်းတိုင်း မြို့သစ်မြို့ကို NUG နဲ့ မဟာမိတ်အဖွဲ့တွေ ပူးပေါင်းသိမ်းယူ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/myothit-nug-occupied-05112024130843.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[မြို့သစ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၈ || [[စိုင်ပြင်မြို့|စိုင်ပြင်]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]|| ၁၆ မေ ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-05-18 |title=စိုင်ပြင်ရဲစခန်းကို‌ သိမ်းယူခဲ့ကြောင်း PDF ရွှေဘိုခရိုင်စစ်ဌာန ကြေညာ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/05/18/depayin-pdf-attack-police-station/ |access-date=2026-05-24 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[စိုင်ပြင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်များ |- | ၁ || [[နမ့်ခမ်းမြို့|နမ့်ခမ်း]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[နမ့်ခမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂ || [[သိန္နီမြို့|သိန္နီ]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-08 |title=သိန္နီနဲ့ ကွတ်ခိုင်ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/northern-alliance-theinni-01082024011652.html |access-date=2026-06-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[သိန္နီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[နမ့်ဆန်မြို့|နမ့်ဆန်]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၄ || [[မန်တုံမြို့|မန်တုံ]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |title=မန်တုံမြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/6587a24f6985670f203dd99e |access-date=2026-06-02 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[မန်တုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၅ || [[နမ္မတူမြို့|နမ္မတူ]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဦး |date=2023-12-28 |title=သိမ်းပိုက်ခံရသည့် နမ္မတူမြို့ကို လေတပ် ဗုံးကြဲ၊ ဒေသခံများ တိမ်းရှောင်နေရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/47340/ |access-date=2026-06-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[နမ္မတူမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၆ || [[ကွမ်းလုံမြို့|ကွမ်းလုံ]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ <ref>{{Cite web |last=ကျော်လွင်ဦး |date=2023-11-12 |title=ကွမ်းလုံကို အပြီးသတ်သိမ်းလိုက်ပြီလို့ ကိုးကန့်တပ်မတော် (MNDAA) ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/mndaa-kwanlone-attack-11122023111830.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[၂၀၂၃ ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၇ || [[ကွတ်ခိုင်မြို့|ကွတ်ခိုင်]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ || [[၂၀၂၄ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ|၂၀၂၄]]/[[၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ|၂၀၂၆ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] |- | ၈ || [[နောင်ချိုမြို့|နောင်ချို]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ || [[နောင်ချိုမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၉ || [[လောက်ကိုင်မြို့|လောက်ကိုင်]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[လောက်ကိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၀ || [[မိုးမိတ်မြို့|မိုးမိတ်]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ <ref>{{Cite web |date=2024-08-01 |title=မိုးမိတ်ကို TNLA သိမ်းပိုက် ထိန်းချုပ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4ng11xqdngo |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဇင်ဝင်း |date=2026-01-07 |title=မိုးကုတ်နှင့် မိုးမိတ်တွင် တစ်လကျော်အထိ စစ်ကော်မရှင် အုပ်ချုပ်ရေး မလည်ပတ်နိုင် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/70986/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| [[မိုးမိတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၁ || [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ <ref>{{Cite web |last=ကျော်လွင်ဦး |date=2024-08-03 |title=လားရှိုးတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် သိမ်းခံရမှု စစ်ကောင်စီကို ခြိမ်းခြောက်လာနိုင် |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/larshio-junta-headquarters-mndaa-seized-08032024133609.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၅<ref>{{Cite web |date=2025-05-02 |title=စစ်ကောင်စီ လားရှိုး ရမခမှာ ပြန်အထိုင်ချမှာလား |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn4wkr977r9o |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| [[လားရှိုးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၂ || [[ကျောက်မဲမြို့|ကျောက်မဲ]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |title=ကျောက်မဲမြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.dvb.no/post/663635 |access-date=2026-05-12 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဇင်ဝင်း |date=2025-10-01 |title=ရှမ်းမြောက်၊ ကျောက်မဲမြို့ကို စစ်တပ်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ပြီ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/68179/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| [[ကျောက်မဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၃ || [[သီပေါမြို့|သီပေါ]] || [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]] || ၁၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-10-15 |title=သီပေါမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း အရပ်သား ၃၃ ဦး သေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/hsipaw-battle-resident-dead-10152024113654.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅<ref>{{Cite web |date=2025-10-17 |title=သီပေါကို စစ်တပ် ပြန်ထိန်းချုပ်နိုင်တာ ဘာကြောင့်လဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cew429lp924o |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| [[သီပေါမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၄ || [[ဟိုပန်မြို့|ဟိုပန်]] || [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်(၃)ဖွဲ့]]|| ၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || [[ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်|UWSA]]ပြန်ထိန်းချုပ်<ref>{{Cite web |last=Nom |first=Nang Seng |date=2024-01-11 |title=ညီနောင်မဟာမိတ် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် ဟိုပန် နှင့် ပန်လုံမြို့ကို UWSA ထံပြန်လွှဲပေး |url=https://burmese.shannews.org/archives/39352 |access-date=2026-05-12 |website=သျှမ်းသံတော်ဆင့် |language=en-US}}</ref>|| ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || စစ်တပ် ထိန်းချုပ်ခဲ့သောမြို့ |- | ၁၅ || [[ဆီဆိုင်မြို့|ဆီဆိုင်]] || [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်|PNLO/PNLA]]|| ၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၅ မတ် ၂၀၂၄ || [[ဆီဆိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၆ || [[မဘိမ်းမြို့|မဘိမ်း]] || [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-21 |title=မဘိမ်းမြို့ကို KIA ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/kia-attacked-seized-mabein-01212024042042.html |access-date=2026-06-05 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| || [[မဘိမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၁၇ || [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၂၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဦး |first=မြတ်ပန်း |date=2023-10-27 |title=တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ ချင်းရွှေဟော်မြို့ကို MNDAA သိမ်းယူ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/43988/ |access-date=2026-06-04 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ချင်းရွှေဟော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၈ || [[ဖောင်းဆိုင် (ကချင်)ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်|ဖောင်းဆိုင်]]|| [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၃၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |last=Mknnj_La |date=2023-10-30 |title=ဖောင်းဆိုင်မြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း ညီနောင် ၃ ဖွဲ့ အသိပေး |url=https://www.myitkyinanewsjournal.com/the-3-brotherhood-alliance-announced-that-they-have-captured-hpawngseng/ |access-date=2026-06-04 |website=Myitkyina News Journal |language=en-US}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ဖောင်းဆိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၉ || [[မိုင်းလုံမြို့|မိုင်းလုံ]] || — || — || — || — || [[မိုင်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂၀ || [[ပန်ဆိုင်းမြို့|ပန်ဆိုင်း]] || — || — || — || — || [[ပန်ဆိုင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂၁ || [[မုံးကိုးမြို့|မုံးကိုး]]|| [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[မုံးကိုးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂၂ || [[မိုင်းငေါ့မြို့|မိုင်းငေါ့]] || — || — || — || — || [[မိုင်းငေါ့မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂၃ || [[မော်ထိုက်မြို့|မော်ထိုက်]] || — || — || — || — || [[မော်ထိုက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂၄ || [[မိုးဗြဲ]]|| '''KNDF / KA'''|| ၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ်<ref>{{Cite web |title=KNPP ၊ KNDF အဖွဲ့များနှင့် PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက်သမားများ ယာယီသိမ်းပိုက်ထားသည့် မိုးဗြဲမြို့အား တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရရှိ၊ မိုင်းရှင်းလင်းရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နယ်မြေလုံခြုံရေးလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်ဆောင်ရွက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/71924 |access-date=2026-05-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>|| ၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ || [[မိုးဗြဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂၅ || [[ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်|ကုန်းကြမ်း]]|| — || — || — || — || [[ကုန်းကြမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂၆ || [[ပန်လုံမြို့|ပန်လုံ]]|| [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်(၃)ဖွဲ့]]|| ၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || [[ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်|UWSA]]ပြန်ထိန်းချုပ်<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-11 |title=‘ဝ’ ဒေသက ဟိုပန်နဲ့ ပန်လုံကို စစ်ကောင်စီ စွန့်လွှတ်လိုက်ရ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/wa-hopan-panlong-junta-01112024071704.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || စစ်တပ် ထိန်းချုပ်ခဲ့သောမြို့ |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- | ၁ || [[ပေါက်တောမြို့|ပေါက်တော]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=ရောင်နီ |date=2024-01-20 |title=ပေါက်တောမြို့ကို AA သိမ်းလိုက်ပြီဟု ဒေသခံများဆို |url=https://myanmar-now.org/mm/news/48338/ |access-date=2026-05-30 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ပေါက်တောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂ || [[မင်းပြားမြို့|မင်းပြား]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[မင်းပြားမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[ကျောက်တော်မြို့|ကျောက်တော်]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=admin |date=2024-02-07 |title=ကျောက်တော်မြို့ကို AA သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး မြို့ကိုစွန့်ခွာပြေးသည့် စစ်ကောင်စီ၏ Navy ၂ စီး ကိုပါ ပစ်ခတ်နှစ်မြှုပ် |url=https://ayartimes.com/?p=32318 |access-date=2026-05-30 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}</ref> || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ကျောက်တော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၄ || [[မြောက်ဦးမြို့|မြောက်ဦး]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-02-09 |title=ရခိုင် ရှေးဟောင်းမြောက်ဦးမြို့ကို AA ထိန်းချုပ် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-seize-mrauku-02092024002135.html |access-date=2026-05-30 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[မြောက်ဦးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၅ || [[မြေပုံမြို့|မြေပုံ]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[မြေပုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၆ || [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့|ပုဏ္ဏားကျွန်း]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၄ မတ် ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၇ || [[ရမ်းဗြဲမြို့|ရမ်းဗြဲ]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၁ မတ် ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ရမ်းဗြဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၈ || [[ရသေ့တောင်မြို့|ရသေ့တောင်]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၇ မတ် ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ရသေ့တောင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၉ || [[ဘူးသီးတောင်မြို့|ဘူးသီးတောင်]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၈ မေ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ဘူးသီးတောင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၀ || [[သံတွဲမြို့|သံတွဲ]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |title=သံတွဲအကျဉ်းထောင်ကိုသိမ်းပိုက်ပြီး မြို့တွင်းကိုပါ AA ထိန်းချုပ် |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/66967b5bb9627d108fab45e9 |access-date=2026-05-30 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[သံတွဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၁ || [[မောင်တောမြို့|မောင်တော]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-12-11 |title=မောင်တောကို AA သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် စစ်ခေါင်းဆောင်ကို တပ်ထောက်ခံသူတွေ ဝေဖန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/army-supporters-criticized-minaunghlaing-12112024053030.html |access-date=2026-05-16 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[မောင်တောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၂ || [[တောင်ကုတ်မြို့|တောင်ကုတ်]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-12-16 |title=တောင်ကုတ်မြို့နယ်ကို သိမ်းပိုက်ပြီး အမ်းနဲ့ ဂွကို AA ထိုးစစ်ဆင် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-attack-ann-and-gwa-12162024021418.html |access-date=2026-05-16 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[တောင်ကုတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၃ || [[အမ်းမြို့|အမ်း]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀２၄<ref>{{Cite web |title=အမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကာလအတွင်း ပျက်စီးသွားသည့် အရပ်သားပြည်သူများ၏ နေအိမ်အဆောက်အအုံများ (ဓာတ်ပုံသတင်း) |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/68650da4bab948d833dca783 |access-date=2026-05-16 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[အမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၄ || [[ဂွမြို့|ဂွ]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀２၄<ref>{{Cite web |date=2024-12-29 |title=ဂွမြို့ကလက်ကျန်တပ်ကို အေအေက သိမ်းပြီး ဂွမြို့ကို ထိန်းချုပ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c2ex273xrw2o |access-date=2026-05-30 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ဂွမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်များ |- | ၁ || [[စဉ့်ကူးမြို့|စဉ့်ကူး]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅<ref>{{Cite web |last=နေမင်းနီ |date=2025-12-19 |title=NUG ထိန်းချုပ်ထားသည့် မန္တလေးတိုင်းစဉ့်ကူးမြို့ကို စစ်တပ်ပြန်လည်ထိန်းချုပ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/70451/ |access-date=2026-05-24 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| [[စဉ့်ကူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂ || [[သပိတ်ကျင်းမြို့|သပိတ်ကျင်း]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-08-26 |title=သပိတ်ကျင်းသိမ်းပြီး ကျန်ဗျူဟာမြောက်မြို့များကို ဆက်သိမ်းမည်ဟု NUG ပြော |url=https://myanmar-now.org/mm/news/56993/ |access-date=2026-05-24 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၅<ref>{{Cite web |date=2025-07-24 |title=သပိတ်ကျင်းမြို့ကို လက်လွှတ်ရတာက တော်လှန်ရေးတပ်တွေအတွက်ဘာသဘောဆောင်လဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c98wx8xjp0ro |access-date=2026-05-24 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| [[သပိတ်ကျင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်]] || [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]|| ၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |date=2024-07-24 |title=မိုးကုတ်မြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/moegok-tnla-occupied-07242024105207.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅<ref>{{Cite web |last=Now |first=မြတ်ကြီး, နေမင်းနီ, Myanmar |date=2025-12-01 |title=စစ်တပ်ပြန်ဝင်လာတဲ့ မိုးကုတ်မြို့ စစ်ရေးအခြေအနေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/69644/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| [[မိုးကုတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၄ || [[တကောင်းမြို့|တကောင်း]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၂ မတ် ၂၀၂၆ || [[တကောင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- | ၁ || [[အင်ဂျန်းယန်မြို့|အင်ဂျန်းယန်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[အင်ဂျင်းယန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂ || [[မြို့လှမြို့|မြို့လှ]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[မြို့လှမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့|ဒေါ့ဖုန်းယန်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၈ မတ် ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၄ || [[လွယ်ဂျယ်မြို့|လွယ်ဂျယ်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၉ မတ် ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[လွယ်ဂျယ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၅ || [[ဆင်ဘိုမြို့|ဆင်ဘို]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၉ ဧပြီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=မင်းမောင် |date=2024-04-29 |title=လက်ကျန်စစ်စခန်းကို သိမ်းပြီးနောက် ဆင်ဘိုမြို့ကို KIA သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/51682/ |access-date=2026-06-05 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ဆင်ဘိုမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၆ || [[ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့|ဆွမ်ပရာဘွမ်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၅ မေ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၇ || [[ဆဒုံးမြို့|ဆဒုံး]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၁၁ ဇွန် ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ဆဒုံးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၈ || [[မိုးမောက်မြို့|မိုးမောက်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၁၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[မိုးမောက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၉ || [[ချီဖွေမြို့|ချီဖွေ]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ချီဖွေမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၀ || [[ဆော့လော်မြို့|ဆော့လော်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=မောင်ရွှေဝါ |first=မင်းမောင် |date=2024-10-02 |title=ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ မြို့နှစ်မြို့ကို နှစ်ရက်အတွင်း KIA သိမ်း |url=https://myanmar-now.org/mm/news/58098/ |access-date=2026-06-05 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ဆော့လော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၁ || [[ပန်ဝါမြို့|ပန်ဝါ]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၁၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ပန်ဝါမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၂ || [[ဖီမောရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်|ဖီမော]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |title=ခလရ ၂၉၈ အပါအဝင် ဖီမော်မြို့ကို KIA နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.dvb.no/post/676090 |access-date=2026-06-17 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ဖီမောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] (နယ်စပ်မြို့) |- | ၁၃ || [[ကန်ပိုက်တီမြို့|ကံပိုင်တည်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ကံပိုင်တည်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၄ || [[မံစီမြို့|မံစီ]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[မံစီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၁ || [[မုန်းမြို့|မုန်း]] || KNU ပူးပေါင်းတပ်<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2023-12-04 |title=မုန်းမြို့အား KNU ပူးပေါင်းတပ် သိမ်း |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/12/04/377138.html |access-date=2026-05-11 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref>|| ၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |title=မုန်းမြို့တွင် KNLA နှင့် PDF များ ခေတ္တဝင်ရောက်နေရာယူထားသည့် နယ်မြေခံတပ်ရင်းအား တပ်မတော် စစ်ကြောင်းများက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကာ မြို့အတွင်း လုံခြုံရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နေဟု နစက ထုတ်ပြန် |url=https://news-eleven.com/article/285077 |access-date=2026-05-11 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>|| ခမရ ၅၉၉၊ ခမရ ၅၉ဝ ကျရှုံးခြင်း<ref>{{Cite web |date=2023-12-04 |title=မုန်းမြို့က စစ်ကောင်စီစခန်းအားလုံးကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း KNU ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/knu-seize-junta-base-12042023084129.html |access-date=2026-05-11 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | ကရင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်များ |- | ၁ || [[ဖာပွန်မြို့|ဖာပွန်]] || — || — || — || — || [[ဖာပွန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂ || [[မြဝတီမြို့|မြဝတီ]]|| — || — || — || — || [[မြဝတီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[ကော့ကရိတ်မြို့|ကော့ကရိတ်]]|| — || — || — || — || [[ကော့ကရိတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၄ || [[လေးကေ့ကော်မြို့|လေးကေ့ကော်]] || — || — || — || — || [[လေးကေ့ကော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၅ || [[ကျိုက်ဒုံမြို့|ကျိုက်ဒုံ]] || — || — || — || — || [[ကျိုက်ဒုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၆ || [[သင်္ဃန်းညီနောင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|သင်္ဃန်းညီနောင်]]|| — || — || — || — || [[သင်္ဃန်းညီနောင်တိုက်ပွဲ]] |- | ၇ || [[စုကလိမြို့|စုကလိ]]|| — || — || — || — || [[စုကလိမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | ကယားပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်များ |- | ၁ || [[မယ်စဲ့မြို့|မယ်စဲ့]] || ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု || ၂၄ ဇွန် ၂၀၂၃ <ref>{{Cite web |date=2023-06-24 |title=မယ်စဲ့မြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းအားလုံး ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု သိမ်းယူ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/38487/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=3 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230703042353/https://myanmar-now.org/mm/news/38487/ |url-status=dead }}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[မယ်စဲ့မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] <ref>{{Cite web |last=အောင်အောင် |date=2024-03-28 |title=မယ်စဲ့မြို့ကို တပ်ပေါင်းစု ဘယ်လို သိမ်းခဲ့သလဲ |url=https://burmese.voanews.com/a/7547103.html |access-date=2026-05-12 |language=my}}</ref> |- | ၂ || [[ဒီးမော့ဆိုမြို့|ဒီးမော့ဆို]]|| ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု || || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ || [[ဒီးမော့ဆိုမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[ဖားဆောင်းမြို့|ဖားဆောင်း]]|| ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု || || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက KNPP ၊ KNDF အဖွဲ့များနှင့် PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက် သောင်းကျန်းသူများ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် ဖားဆောင်းမြို့အား ပြန်လည်တိုက်ခိုက် ထိန်းချုပ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/80114 |access-date=2026-06-18 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref>|| [[ဖားဆောင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၄ || [[ရှားတောမြို့|ရှားတော]] || ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု || ၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2024-02-14 |title=ရှားတောမြို့ကို ကရင်နီ ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ သိမ်းပိုက် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/02/14/89418/ |access-date=2026-05-12 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ရှားတောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၅ || [[နန်းမယ်ခုံမြို့|နန်းမယ်ခုံ]] || [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|KNDF]]|| ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |date=2023-11-12 |title=နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်ထိပ်တန်းသတင်းများ - |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crgpwzjrgz9o |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[နန်းမယ်ခုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၆ || [[ရွာသစ်မြို့၊ ဘောလခဲခရိုင်|ရွာသစ်]]|| [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|KNDF]]|| ၂၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ရွာသစ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-01-28 |title=လွိုင်ကော်၊ ဒီးမော့ဆို၊ ရှားတော၊ ဘောလခဲ၊ မိုးဗြဲ၊ ဖယ်ခုံရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်၊ ရွာသစ်မြို့၊ မော်ချီးမြို့နှင့်မယ်စဲ့မြို့နယ်တို့ကို တော်လှန်ရေးတပ်များက အပြီးသတ်ထိန်းချုပ်ရရှိ |url=https://yktnews.com/2024/01/142323/ |access-date=2026-05-11 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref> |- | ၇ || [[မော်ချီးမြို့|မော်ချီး]] || [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|KNDF]]|| ၂၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[မော်ချီးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]<ref>{{Cite web |title=အဖိုးတန်သတ္တုများထွက်ရှိသော မော်ချီးမြို့ကို ကရင်နီတော်လှန်ရေးတပ် သိမ်းပိုက် |url=https://www.bnionline.net/mm/news-103096 |access-date=2026-05-11 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၁ || [[မောတောင်မြို့|မောတောင်]] || [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|KNU]] ပူးပေါင်းတပ် || ၁၄ နိုဝင်ဘာ၂၀၂၅ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၉ မေ ၂၀၂၆ || [[မောတောင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | တရုတ်ဖိအားနှင့် စစ်ရေးအခြေအနေကြောင့် နယ်မြေထိန်းချုပ်မှု အပြောင်းအလဲဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် မြို့များ (၂၀၂၅–၂၀၂၆) |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | နောက်ဆုံးရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- | ၁ || [[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်]] || [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]|| ၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |date=2024-07-24 |title=မိုးကုတ်မြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/moegok-tnla-occupied-07242024105207.html |access-date=2026-06-18 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || - || တရုတ်ဖိအား |- | ၂ || [[မိုးမိတ်မြို့|မိုးမိတ်]] || [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]|| - || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || - || တရုတ်ဖိအား |- | ၃ || [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| - || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || - || တရုတ်ဖိအား |} == ကိုးကား == <references /> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ| ]] [[Category:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] 58i4qom8wd1555xl52y4bye0xvfis64 1042235 1042189 2026-07-06T10:44:28Z Zawzawaungthwin 100038 နေ့ရက် ပြင်ဆင် 1042235 wikitext text/x-wiki {{Under construction}} '''မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ''' သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်းပြီး]]နောက်ပိုင်း ဖြစ်ပွားလာသည့် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်]]အတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများမှ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] သို့မဟုတ် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|စစ်ကော်မရှင်]] ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် စစ်ရေးယန္တရားများကို အလုံးစုံဖယ်ရှား၍ မြို့များအား သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်များ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-01-06 |title=မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွေ ဖော်ဆောင်မယ်လို့ မန္တလေး PDF ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c24ne55vg4ro |access-date=2026-05-05 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ဤစာရင်းတွင် ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအသီးသီးရှိ မြို့ (Town) နှင့် မြို့နယ်ခွဲ (Sub-township) အဆင့် အခြေချနေထိုင်ရာဒေသများကို မည်သည့်အဖွဲ့အစည်းက မည်သည့်အချိန်တွင် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်ဟူသော အချက်အလက်များကို နှစ်အလိုက် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ထိုမှတ်တမ်းတွင် တပ်မတော် က ပြန်လည်သိမ်းယူခဲ့မှုများလည်း ပါဝင်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့သည့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] နှင့် နောက်ဆက်တွဲ စစ်ဆင်ရေးများကြောင့် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများသည် အရှိန်အဟုန် မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးအင်အားစုများဘက်မှ မြို့ပေါင်း ၉၀ ကျော်အား သိမ်းပိုက်နိုင်သည်အထိ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး အရှေ့မြောက်က အုပ်စိုးသူအပြောင်းအလဲ |url=https://bbc.com/burmese/extra/av0hcunujm/1027operation |access-date=2026-05-05 |website=BBC News မြန်မာ}}</ref> လက်ရှိတွင် အချို့သောမြို့များကို တပ်မတော်ဘက်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်များအပြင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဖိအားကြောင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ လက်လွှတ်ခဲ့ရသည့် အခြေအနေများနှင့်အတူ တော်လှန်ရေးအင်အားစုအချင်းချင်း ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုများကြောင့် မြို့အုပ်ချုပ်သူ အပြောင်းအလဲဖြစ်ပေါ်ခဲ့မှုများလည်း ရှိနေသည်။<ref>{{Cite web |title=ချင်းပြည် ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း တိုက်ပွဲကြီး/ တိုက်ပွဲငယ်၁၀၉ကြိမ်ဖြစ်ပွားခဲ့ဟုဆို |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/69ed79cfb4daf4566223b764 |access-date=2026-05-05 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> == တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် မြို့များ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ပေါ်ပေါက်လာသော နွေဦးတော်လှန်ရေးနှင့်အတူ ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် တူမီးသေနတ်များဖြင့် တော်လှန်ရေးကို စတင်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဒေသခံပြည်သူများနှင့် စစ်ကောင်စီတပ်တို့၏ [[ကမ်းပါးနီတိုက်ပွဲ]]သည် နွေဦးတော်လှန်ရေး၏ အဦးအစ တိုက်ပွဲတစ်ခုအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။ ထိုမတိုင်မီကပင် အင်အားကြီး တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အချို့နှင့် စစ်တပ်တို့အကြား ထိတွေ့တိုက်ပွဲအချို့ ရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်သည်။ထို့နောက်ပိုင်းတွင် ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များ၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ (EAOs) နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) များသည် စစ်ကောင်စီ၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို အဆုံးသတ်နိုင်ရန် မြို့ပြသိမ်းပိုက်မှု စစ်ဆင်ရေးများကို အရှိန်အဟုန်မြှင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CDF) သည် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ စစ်တပ်စွန့်ခွာသွားသော [[မကွီအိမ်နူးမြို့|မကွီးအိမ်နူးမြို့]]ကို စတင်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |title=ကလေးမြို့နယ်အတွင်း ကမ်းပါးနီ၊ စည်သာ၊ နတ်ချောင်းပစ်ခတ်မှုများ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-56598231 |access-date=2026-06-19 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> တော်လှန်ရေး၏ အရှိန်အဟုန်သည် တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) က ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ခုခံတွန်းလှန်စစ် (D-Day) ကို ကြေညာကာ စစ်ဆင်ရေးများ ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့၏ [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ) သည် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများအတွက် အားအကောင်းဆုံး အချိုးအကွေ့တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ ဗျူဟာမြောက်မြို့ပေါင်းများစွာကို တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ၏ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းမှစတင်၍ အရှိန်အဟုန် မြင့်တက်လာခဲ့ရာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလအထိ စုစုပေါင်း မြို့နှင့် မြို့နယ်ခွဲပေါင်း ၉၈ မြို့ထက်မနည်းကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများက အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ သိမ်းပိုက်ရရှိမှုများတွင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ချင်းပြည်နယ်တို့ရှိ ဗျူဟာမြောက် မြို့ကြီးများအပြင် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးမြို့များလည်း ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |last=အေးချမ်းဆု |date=2025-10-09 |title=သူ့အတွေး သူ့အမြင် {{!}} စကမ ထိုးစစ်အပေါ် ဆိုက်ဝါးမဟုတ်သော သုံးသပ်ချက် |url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/viewpoint/2025/10/09/406618.html |access-date=2026-06-19 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> {| class="wikitable" style="width: 70%; margin: auto; font-size: 88%; border-collapse: collapse; line-height: 1.6em;" |+ style="font-weight: bold; padding: 10px;" | တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် မြို့များစာရင်းအနှစ်ချုပ် |- style="background: #f2f2f2; text-align: center;" ! style="width: 8%; border: 1px solid #ccc;" | စဉ် ! style="width: 27%; border: 1px solid #ccc;" | အဖွဲ့အစည်း ! style="width: 65%; border: 1px solid #ccc;" | သိမ်းပိုက်ရရှိသည့် မြို့များ |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၁။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ''' | style="padding: 5px;" | [[မကွီအိမ်နူးမြို့|မကွီးအိမ်နူး]] {{•}} [[နှာဟရိန်မြို့|နှာဟရိန်]] {{•}} [[ဆူရ်ခွားမြို့|ဆူရ်ခွား]] {{•}} [[ဝေဘူလမြို့|ဝေဘူလ]] {{•}} [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိဒ်ခေါဒါရ်]] {{•}} [[လိုင်လင်းပီမြို့|လိုင်လင်းပီ]] {{•}} [[ရေဇွာမြို့|ရေဇွာ]] {{•}} [[ကျင်ဒွေးမြို့|ကျင်ဒွေး]] {{•}} [[ကျီခါးမြို့|ကျီခါး]] {{•}} [[တွန်းဇံမြို့|တွန်းဇံ]] {{•}} [[မတူပီမြို့|မတူပီ]] {{•}} [[မင်းတပ်မြို့|မင်းတပ်]] {{•}} [[ကန်ပက်လက်မြို့|ကန်ပက်လက်]] {{•}} [[ဖလမ်းမြို့|ဖလမ်း]] {{•}} [[ထန်တလန်မြို့|ထန်တလန်]] |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၂။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' | style="padding: 5px;" | [[ပလက်ဝမြို့|ပလက်ဝ]] {{•}} [[ဆမီးမြို့|ဆမီး]] {{•}} [[ဂွမြို့|ဂွ]] {{•}} [[တပ်တောင်မြို့|တပ်တောင်]] {{•}} [[အမ်းမြို့|အမ်း]] {{•}} [[မြင်းလွှတ်မြို့|မြင်းလွှတ်]] {{•}} [[ခမောင်းဆိပ်မြို့|ခမောင်းဆိပ်]] {{•}} [[မောင်တောမြို့|မောင်တော]] {{•}} [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့|ပုဏ္ဏားကျွန်း]] {{•}} [[မအီမြို့|မအီ]] {{•}} [[ကျိန္တလီမြို့|ကျိန္တလီ]] {{•}} [[သံတွဲမြို့|သံတွဲ]] {{•}} [[ကမ်းထောင့်ကြီးမြို့|ကမ်းထောင့်ကြီး]] {{•}} [[မြေပုံမြို့|မြေပုံ]] {{•}} [[ဘူးသီးတောင်မြို့|ဘူးသီးတောင်]] {{•}} [[မြောက်ဦးမြို့|မြောက်ဦး]] {{•}} [[စနဲမြို့|စနဲ]] {{•}} [[ကျောက်တော်မြို့|ကျောက်တော်]] {{•}} [[ရသေ့တောင်မြို့|ရသေ့တောင်]] {{•}} [[ရမ်းဗြဲမြို့|ရမ်းဗြဲ]] {{•}} [[တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့|တောင်ပြို]] {{•}} [[မင်းပြားမြို့|မင်းပြား]] {{•}} [[ပေါက်တောမြို့|ပေါက်တော]] |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၃။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''PDF / ပကဖ''' | style="padding: 5px;" | [[ခမ်းပါတ်မြို့|ခမ်းပတ်]] {{•}} [[ရွှေပြည်အေးမြို့|ရွှေပြည်အေး]] {{•}} [[မော်လူးမြို့|မော်လူး]] {{•}} မြို့သစ် {{•}} [[စဉ့်ကူးမြို့|စဉ့်ကူး]] {{•}} [[တကောင်းမြို့|တကောင်း]] {{•}} [[သပိတ်ကျင်းမြို့|သပိတ်ကျင်း]] {{•}} [[ပင်လယ်ဘူးမြို့နယ်|ပင်လယ်ဘူး]] {{•}} [[ဒီပဲယင်းမြို့|ဒီပဲယင်း]] |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၄။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''KIA''' | style="padding: 5px;" | [[အင်ဂျန်းယန်မြို့|အင်ဂျန်းယန်]] {{•}} [[လွယ်ဂျယ်မြို့|လွယ်ဂျယ်]] {{•}} [[ဆော့လော်မြို့|ဆော့လော်]] {{•}} [[မဘိမ်းမြို့|မဘိမ်း]] {{•}} [[ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့|ဆွမ်ပရာဘွမ်]] {{•}} [[ပန်ဝါမြို့|ပန်ဝါ]] {{•}} [[ဆင်ဘိုမြို့|ဆင်ဘို]] {{•}} [[ဆဒုံးမြို့|ဆဒုံး]] {{•}} ဖီမော {{•}} [[မြို့လှမြို့|မြို့လှ]] {{•}} [[မိုးမောက်မြို့|မိုးမောက်]] {{•}} [[ကန်ပိုက်တီမြို့|ကန်ပိုက်တီ]] {{•}} [[ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့|ဒေါ့ဖုန်းယန်]] {{•}} [[ချီဖွေမြို့|ချီဖွေ]] {{•}} [[မံစီမြို့|မံစီ]] |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၅။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''MNDAA / [[TNLA]]''' | style="padding: 5px;" | [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]] {{•}} [[နမ့်ခမ်းမြို့|နမ့်ခမ်း]] {{•}} [[ဖောင်းဆိုင် (ကချင်)ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်|ဖောင်းဆိုင်]] {{•}} [[မိုင်းလုံမြို့|မိုင်းလုံ]] {{•}} [[သိန္နီမြို့|သိန္နီ]] {{•}} [[နမ့်ဆန်မြို့|နမ့်ဆန်]] {{•}} [[ပန်ဆိုင်းမြို့|ပန်ဆိုင်း]] {{•}} [[မန်တုံမြို့|မန်တုံ]] {{•}} [[မုန်းကိုးမြို့|မုန်းကိုး]] {{•}} [[နမ္မတူမြို့|နမ္မတူ]] {{•}} [[ကွမ်းလုံမြို့|ကွမ်းလုံ]] {{•}} [[မိုင်းငေါ့မြို့|မိုင်းငေါ့]] {{•}} [[မော်ထိုက်မြို့|မော်ထိုက်]] {{•}} [[ကွတ်ခိုင်မြို့|ကွတ်ခိုင်]] {{•}} [[ကုန်းကြမ်းမြို့|ကုန်ကြမ်း]] {{•}} [[နောင်ချိုမြို့|နောင်ချို]] {{•}} [[လောက်ကိုင်မြို့|လောက်ကိုင်]] {{•}} [[မိုးမိတ်မြို့|မိုးမိတ်]] {{•}} [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] {{•}} [[ကျောက်မဲမြို့|ကျောက်မဲ]] {{•}} [[သီပေါမြို့|သီပေါ]] {{•}} [[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်]] |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၆။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''UWSA''' | style="padding: 5px;" | [[ဟိုပန်မြို့|ဟိုပန်]] {{•}} [[ပန်လုံမြို့|ပန်လုံ]] |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၇။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''KNU / [[KNLA]]''' | style="padding: 5px;" | [[မုန်းမြို့|မုန်း]] {{•}} [[လေးကေ့ကော်မြို့|လေးကေ့ကော်]] {{•}} [[ဖာပွန်မြို့|ဖာပွန်]] {{•}} [[ကျိုက်ဒုံမြို့|ကျိုက်ဒုံ]] |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၈။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''KNDF / KA''' | style="padding: 5px;" | [[မယ်စဲ့မြို့|မယ်စဲ့]] {{•}} [[မိုးဗြဲ]] {{•}} [[နန်းမယ်ခုံမြို့|နန်းမယ်ခုံ]] {{•}} [[ရွာသစ်မြို့၊ ဘောလခဲခရိုင်|ရွာသစ်]] {{•}} [[မော်ချီးမြို့|မော်ချီး]] {{•}} [[ရှားတောမြို့|ရှားတော]] {{•}} [[ဆီဆိုင်မြို့|ဆီဆိုင်]] |} == နယ်မြေထိန်းချုပ်မှု အပြောင်းအလဲဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် အခြေအနေများ == [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] ကာလအတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများမှ မြို့ပေါင်းများစွာကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း၌ စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေးနှင့် ဒေသတွင်းပထဝီနိုင်ငံရေး ဖိအားများကြောင့် နယ်မြေထိန်းချုပ်မှု အပြောင်းအလဲများ ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအပေါ် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၏ နယ်စပ်ဂိတ်များပိတ်ဆို့ခြင်းနှင့် ကုန်သွယ်မှုဖြတ်တောက်ခြင်း စသည့် သံတမန်ရေးရာဖိအားများကြောင့် သိမ်းပိုက်ထားသော မြို့အချို့မှ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာပေးခဲ့ရခြင်း သို့မဟုတ် အခြားသော ကြားနေအဖွဲ့အစည်းများထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ရခြင်းများ ရှိခဲ့သည်။ထို့အပြင် [[တပ်မတော်]] ၏ ပြန်လည်ထိုးစစ်ဆင်မှုများ၊ လေကြောင်းမှ အပြင်းအထန် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများနှင့် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်း အချင်းချင်းကြား နယ်မြေစိုးမိုးမှု အငြင်းပွားမှုများကြောင့်လည်း သိမ်းပိုက်ရရှိထားသည့် မြို့အချို့၏ အခြေအနေမှာ မတည်မငြိမ်ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် လက်လွှတ်ခဲ့ရခြင်းများ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2024-07-21 |title=တော်လှန်​ရေးတပ်​တွေ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မြို့​ပေါင်း ၇၂ မြို့ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/07/21/93521/ |access-date=2026-05-15 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- | ၁ || [[မကွီအိမ်နူးမြို့|မကွီးအိမ်နူး]]|| မင်းတပ် ([[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|CDF]]) || ၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[မကွီးအိမ်နူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂ || [[ထန်တလန်မြို့|ထန်တလန်]]|| [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],[[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]|| ၁၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက ထန်တလန်မြို့နှင့် ဟားခါးမြို့သို့ ဆက်သွယ်ထားသည့် လမ်းကြောင်းအား ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ဖွင့်လှစ်ပေးနိုင်ပြီဖြစ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/83771 |access-date=2026-07-06 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref>|| [[ထန်တလန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[ဝေဘူလမြို့|ဝေဘူလ]]|| [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || — || [[ဝေဘူလမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၄ || [[နှာဟရိန်မြို့|နှာဟရိန်]]|| [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || စစ်တပ်စွန့်ခွာ |- | ၅ || [[ဆူရ်ခွားမြို့|ဆူရ်ခွား]]|| [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || စစ်တပ်စွန့်ခွာ |- | ၆ || [[လိုင်လင်းပီမြို့|လိုင်လင်းပီ]]|| [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[လိုင်လင်းပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၇ || [[ရေဇွာမြို့|ရေဇွာ]]|| [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်|CNA]],[[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]|| ၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ရေဇွာမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၈ || [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိဒ်ခေါဒါရ်]] || [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၁၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၉ || [[ပလက်ဝမြို့|ပလက်ဝ]]|| [[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]|| ၁၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ပလက်ဝမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၀ || [[ဆမီးမြို့|ဆမီး]]|| '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]'''|| ၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |title=AA ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဆမီးမြို့ ထွေအုပ်ရုံး ဗုံးကြဲခံရပြီး မီးလောင်ပျက်စီး |url=https://cjplatform.com/14-1-2025-7/ |access-date=2026-05-24 |website=cjplatform.com |language=en}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ဆမီးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၁ || [[ကျင်ဒွေးမြို့|ကျင်ဒွေး]]|| [[ချင်းညီနောင်]]|| ၂၉ ဧပြီ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ကျင်ဒွေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၂ || [[တွန်းဇံမြို့|တွန်းဇံ]]|| [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်|CNA]],[[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]|| ၂၃ မေ ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၀ မေ ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက CDF ၊ CNA နှင့် PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူပူးပေါင်းအဖွဲ့များ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် တွန်းဇံမြို့အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်၊ တပ်မတော်မှ ချင်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းဒေသတစ်ခုလုံးအား အလုံးစုံထိန်းချုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82986 |access-date=2026-05-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>|| [[တွန်းဇံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၃ || [[ကျီခါးမြို့|ကျီခါး]]|| [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်|CNA]],[[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]|| ၁၉ မေ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-05-20 |title=မြန်မာ-အိန္ဒိယနယ်စပ်မြို့ ကျီခါးကို ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစု သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/52523/ |access-date=2026-05-24 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၁ မေ ၂၀၂၅ || [[ကျီခါးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၄ || [[မတူပီမြို့|မတူပီ]]|| [[ချင်းညီနောင်]]|| ၂၉ ဇွန် ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၅ || [[မင်းတပ်မြို့|မင်းတပ်]]|| [[ချင်းညီနောင်]]|| ၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[မင်းတပ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၆ || [[ကန်ပက်လက်မြို့|ကန်ပက်လက်]]|| [[ချင်းညီနောင်]]|| ၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ကန်ပက်လက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၇ || [[ဖလမ်းမြို့|ဖလမ်း]]|| [[ချင်းညီနောင်]]|| ၆ မေ ၂၀၂၅ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ || [[ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်များ |- | ၁ || [[ကောလင်း]]|| — || — || — || — || [[ကောလင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁ || [[ပင်လယ်ဘူးမြို့|ပင်လယ်ဘူး]]|| — || — || — || — || [[ပင်လယ်ဘူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂ || [[ဒီပဲယင်းမြို့|ဒီပဲယင်း]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၁၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |date=2024-08-19 |title=ဒီပဲယင်းမြို့သိမ်းပြီးနောက် ဘာ့ကြောင့် ဆုတ်ခွာခဲ့ရတာလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy5rnkj81po |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |date=2024-08-19 |title=ဒီပဲယင်းမြို့ကနေ တော်လှန်ရေးတပ်တွေ ဘာကြောင့် ပြန်ဆုတ်ရသလဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/56607/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| [[ဒီပဲယင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[အင်းတော်မြို့နယ်|အင်းတော်]]|| [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]/[[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၃၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || [[အင်းတော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၄ || [[ခမ်းပါတ်မြို့|ခမ်းပါတ်]]|| [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]|| ၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ <ref>{{Cite web |date=2023-11-07 |title=မြန်မာ - အိန္ဒိယနယ်စပ်က ခမ်းပတ်မြို့ကို NUG ထပ်မံသိမ်းပိုက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c1r2j3vwl4no |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၆ ||[[ခမ်းပါတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၅ || [[ရွှေပြည်အေးမြို့|ရွှေပြည်အေး]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]/[[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃/၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}<ref>{{Cite web |date=2023-02-05 |title=ရွှေပြည်အေးမြို့မှာ ဘာတွေဖြစ်ခဲ့တာလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c10eg387ql8o |access-date=2026-05-27 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| — || [[ရွှေပြည်အေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၆ || [[မော်လူးမြို့|မော်လူး]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]/[[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |last=သူရမောင် |date=2023-12-13 |title=စစ်ကိုင်းတိုင်း မော်လူးမြို့ကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46806/ |access-date=2026-05-27 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၅ မေ ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက KIA နှင့် PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် မော်လူးမြို့အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82444 |access-date=2026-05-27 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>|| [[မော်လူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၇ || [[မြို့သစ်မြို့၊ တမူးခရိုင်|မြို့သစ်]]|| [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၁၁ မေ ၂၀၂၄ <ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-05-11 |title=စစ်ကိုင်းတိုင်း မြို့သစ်မြို့ကို NUG နဲ့ မဟာမိတ်အဖွဲ့တွေ ပူးပေါင်းသိမ်းယူ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/myothit-nug-occupied-05112024130843.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[မြို့သစ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၈ || [[စိုင်ပြင်မြို့|စိုင်ပြင်]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]|| ၁၆ မေ ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-05-18 |title=စိုင်ပြင်ရဲစခန်းကို‌ သိမ်းယူခဲ့ကြောင်း PDF ရွှေဘိုခရိုင်စစ်ဌာန ကြေညာ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/05/18/depayin-pdf-attack-police-station/ |access-date=2026-05-24 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[စိုင်ပြင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်များ |- | ၁ || [[နမ့်ခမ်းမြို့|နမ့်ခမ်း]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[နမ့်ခမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂ || [[သိန္နီမြို့|သိန္နီ]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-08 |title=သိန္နီနဲ့ ကွတ်ခိုင်ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/northern-alliance-theinni-01082024011652.html |access-date=2026-06-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[သိန္နီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[နမ့်ဆန်မြို့|နမ့်ဆန်]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၄ || [[မန်တုံမြို့|မန်တုံ]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |title=မန်တုံမြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/6587a24f6985670f203dd99e |access-date=2026-06-02 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[မန်တုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၅ || [[နမ္မတူမြို့|နမ္မတူ]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဦး |date=2023-12-28 |title=သိမ်းပိုက်ခံရသည့် နမ္မတူမြို့ကို လေတပ် ဗုံးကြဲ၊ ဒေသခံများ တိမ်းရှောင်နေရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/47340/ |access-date=2026-06-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[နမ္မတူမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၆ || [[ကွမ်းလုံမြို့|ကွမ်းလုံ]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ <ref>{{Cite web |last=ကျော်လွင်ဦး |date=2023-11-12 |title=ကွမ်းလုံကို အပြီးသတ်သိမ်းလိုက်ပြီလို့ ကိုးကန့်တပ်မတော် (MNDAA) ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/mndaa-kwanlone-attack-11122023111830.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[၂၀၂၃ ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၇ || [[ကွတ်ခိုင်မြို့|ကွတ်ခိုင်]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ || [[၂၀၂၄ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ|၂၀၂၄]]/[[၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ|၂၀၂၆ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] |- | ၈ || [[နောင်ချိုမြို့|နောင်ချို]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ || [[နောင်ချိုမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၉ || [[လောက်ကိုင်မြို့|လောက်ကိုင်]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[လောက်ကိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၀ || [[မိုးမိတ်မြို့|မိုးမိတ်]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ <ref>{{Cite web |date=2024-08-01 |title=မိုးမိတ်ကို TNLA သိမ်းပိုက် ထိန်းချုပ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4ng11xqdngo |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဇင်ဝင်း |date=2026-01-07 |title=မိုးကုတ်နှင့် မိုးမိတ်တွင် တစ်လကျော်အထိ စစ်ကော်မရှင် အုပ်ချုပ်ရေး မလည်ပတ်နိုင် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/70986/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| [[မိုးမိတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၁ || [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ <ref>{{Cite web |last=ကျော်လွင်ဦး |date=2024-08-03 |title=လားရှိုးတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် သိမ်းခံရမှု စစ်ကောင်စီကို ခြိမ်းခြောက်လာနိုင် |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/larshio-junta-headquarters-mndaa-seized-08032024133609.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၅<ref>{{Cite web |date=2025-05-02 |title=စစ်ကောင်စီ လားရှိုး ရမခမှာ ပြန်အထိုင်ချမှာလား |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn4wkr977r9o |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| [[လားရှိုးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၂ || [[ကျောက်မဲမြို့|ကျောက်မဲ]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |title=ကျောက်မဲမြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.dvb.no/post/663635 |access-date=2026-05-12 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဇင်ဝင်း |date=2025-10-01 |title=ရှမ်းမြောက်၊ ကျောက်မဲမြို့ကို စစ်တပ်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ပြီ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/68179/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| [[ကျောက်မဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၃ || [[သီပေါမြို့|သီပေါ]] || [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]] || ၁၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-10-15 |title=သီပေါမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း အရပ်သား ၃၃ ဦး သေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/hsipaw-battle-resident-dead-10152024113654.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅<ref>{{Cite web |date=2025-10-17 |title=သီပေါကို စစ်တပ် ပြန်ထိန်းချုပ်နိုင်တာ ဘာကြောင့်လဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cew429lp924o |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| [[သီပေါမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၄ || [[ဟိုပန်မြို့|ဟိုပန်]] || [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်(၃)ဖွဲ့]]|| ၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || [[ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်|UWSA]]ပြန်ထိန်းချုပ်<ref>{{Cite web |last=Nom |first=Nang Seng |date=2024-01-11 |title=ညီနောင်မဟာမိတ် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် ဟိုပန် နှင့် ပန်လုံမြို့ကို UWSA ထံပြန်လွှဲပေး |url=https://burmese.shannews.org/archives/39352 |access-date=2026-05-12 |website=သျှမ်းသံတော်ဆင့် |language=en-US}}</ref>|| ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || စစ်တပ် ထိန်းချုပ်ခဲ့သောမြို့ |- | ၁၅ || [[ဆီဆိုင်မြို့|ဆီဆိုင်]] || [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်|PNLO/PNLA]]|| ၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၅ မတ် ၂၀၂၄ || [[ဆီဆိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၆ || [[မဘိမ်းမြို့|မဘိမ်း]] || [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-21 |title=မဘိမ်းမြို့ကို KIA ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/kia-attacked-seized-mabein-01212024042042.html |access-date=2026-06-05 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| || [[မဘိမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၁၇ || [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၂၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဦး |first=မြတ်ပန်း |date=2023-10-27 |title=တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ ချင်းရွှေဟော်မြို့ကို MNDAA သိမ်းယူ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/43988/ |access-date=2026-06-04 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ချင်းရွှေဟော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၈ || [[ဖောင်းဆိုင် (ကချင်)ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်|ဖောင်းဆိုင်]]|| [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၃၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |last=Mknnj_La |date=2023-10-30 |title=ဖောင်းဆိုင်မြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း ညီနောင် ၃ ဖွဲ့ အသိပေး |url=https://www.myitkyinanewsjournal.com/the-3-brotherhood-alliance-announced-that-they-have-captured-hpawngseng/ |access-date=2026-06-04 |website=Myitkyina News Journal |language=en-US}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ဖောင်းဆိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၉ || [[မိုင်းလုံမြို့|မိုင်းလုံ]] || — || — || — || — || [[မိုင်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂၀ || [[ပန်ဆိုင်းမြို့|ပန်ဆိုင်း]] || — || — || — || — || [[ပန်ဆိုင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂၁ || [[မုံးကိုးမြို့|မုံးကိုး]]|| [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[မုံးကိုးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂၂ || [[မိုင်းငေါ့မြို့|မိုင်းငေါ့]] || — || — || — || — || [[မိုင်းငေါ့မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂၃ || [[မော်ထိုက်မြို့|မော်ထိုက်]] || — || — || — || — || [[မော်ထိုက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂၄ || [[မိုးဗြဲ]]|| '''KNDF / KA'''|| ၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ်<ref>{{Cite web |title=KNPP ၊ KNDF အဖွဲ့များနှင့် PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက်သမားများ ယာယီသိမ်းပိုက်ထားသည့် မိုးဗြဲမြို့အား တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရရှိ၊ မိုင်းရှင်းလင်းရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နယ်မြေလုံခြုံရေးလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်ဆောင်ရွက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/71924 |access-date=2026-05-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>|| ၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ || [[မိုးဗြဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂၅ || [[ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်|ကုန်းကြမ်း]]|| — || — || — || — || [[ကုန်းကြမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂၆ || [[ပန်လုံမြို့|ပန်လုံ]]|| [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်(၃)ဖွဲ့]]|| ၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || [[ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်|UWSA]]ပြန်ထိန်းချုပ်<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-11 |title=‘ဝ’ ဒေသက ဟိုပန်နဲ့ ပန်လုံကို စစ်ကောင်စီ စွန့်လွှတ်လိုက်ရ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/wa-hopan-panlong-junta-01112024071704.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || စစ်တပ် ထိန်းချုပ်ခဲ့သောမြို့ |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- | ၁ || [[ပေါက်တောမြို့|ပေါက်တော]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=ရောင်နီ |date=2024-01-20 |title=ပေါက်တောမြို့ကို AA သိမ်းလိုက်ပြီဟု ဒေသခံများဆို |url=https://myanmar-now.org/mm/news/48338/ |access-date=2026-05-30 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ပေါက်တောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂ || [[မင်းပြားမြို့|မင်းပြား]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[မင်းပြားမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[ကျောက်တော်မြို့|ကျောက်တော်]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=admin |date=2024-02-07 |title=ကျောက်တော်မြို့ကို AA သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး မြို့ကိုစွန့်ခွာပြေးသည့် စစ်ကောင်စီ၏ Navy ၂ စီး ကိုပါ ပစ်ခတ်နှစ်မြှုပ် |url=https://ayartimes.com/?p=32318 |access-date=2026-05-30 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}</ref> || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ကျောက်တော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၄ || [[မြောက်ဦးမြို့|မြောက်ဦး]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-02-09 |title=ရခိုင် ရှေးဟောင်းမြောက်ဦးမြို့ကို AA ထိန်းချုပ် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-seize-mrauku-02092024002135.html |access-date=2026-05-30 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[မြောက်ဦးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၅ || [[မြေပုံမြို့|မြေပုံ]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[မြေပုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၆ || [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့|ပုဏ္ဏားကျွန်း]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၄ မတ် ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၇ || [[ရမ်းဗြဲမြို့|ရမ်းဗြဲ]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၁ မတ် ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ရမ်းဗြဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၈ || [[ရသေ့တောင်မြို့|ရသေ့တောင်]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၇ မတ် ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ရသေ့တောင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၉ || [[ဘူးသီးတောင်မြို့|ဘူးသီးတောင်]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၈ မေ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ဘူးသီးတောင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၀ || [[သံတွဲမြို့|သံတွဲ]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |title=သံတွဲအကျဉ်းထောင်ကိုသိမ်းပိုက်ပြီး မြို့တွင်းကိုပါ AA ထိန်းချုပ် |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/66967b5bb9627d108fab45e9 |access-date=2026-05-30 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[သံတွဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၁ || [[မောင်တောမြို့|မောင်တော]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-12-11 |title=မောင်တောကို AA သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် စစ်ခေါင်းဆောင်ကို တပ်ထောက်ခံသူတွေ ဝေဖန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/army-supporters-criticized-minaunghlaing-12112024053030.html |access-date=2026-05-16 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[မောင်တောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၂ || [[တောင်ကုတ်မြို့|တောင်ကုတ်]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-12-16 |title=တောင်ကုတ်မြို့နယ်ကို သိမ်းပိုက်ပြီး အမ်းနဲ့ ဂွကို AA ထိုးစစ်ဆင် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-attack-ann-and-gwa-12162024021418.html |access-date=2026-05-16 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[တောင်ကုတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၃ || [[အမ်းမြို့|အမ်း]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀２၄<ref>{{Cite web |title=အမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကာလအတွင်း ပျက်စီးသွားသည့် အရပ်သားပြည်သူများ၏ နေအိမ်အဆောက်အအုံများ (ဓာတ်ပုံသတင်း) |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/68650da4bab948d833dca783 |access-date=2026-05-16 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[အမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၄ || [[ဂွမြို့|ဂွ]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀２၄<ref>{{Cite web |date=2024-12-29 |title=ဂွမြို့ကလက်ကျန်တပ်ကို အေအေက သိမ်းပြီး ဂွမြို့ကို ထိန်းချုပ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c2ex273xrw2o |access-date=2026-05-30 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ဂွမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်များ |- | ၁ || [[စဉ့်ကူးမြို့|စဉ့်ကူး]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅<ref>{{Cite web |last=နေမင်းနီ |date=2025-12-19 |title=NUG ထိန်းချုပ်ထားသည့် မန္တလေးတိုင်းစဉ့်ကူးမြို့ကို စစ်တပ်ပြန်လည်ထိန်းချုပ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/70451/ |access-date=2026-05-24 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| [[စဉ့်ကူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂ || [[သပိတ်ကျင်းမြို့|သပိတ်ကျင်း]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-08-26 |title=သပိတ်ကျင်းသိမ်းပြီး ကျန်ဗျူဟာမြောက်မြို့များကို ဆက်သိမ်းမည်ဟု NUG ပြော |url=https://myanmar-now.org/mm/news/56993/ |access-date=2026-05-24 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၅<ref>{{Cite web |date=2025-07-24 |title=သပိတ်ကျင်းမြို့ကို လက်လွှတ်ရတာက တော်လှန်ရေးတပ်တွေအတွက်ဘာသဘောဆောင်လဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c98wx8xjp0ro |access-date=2026-05-24 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| [[သပိတ်ကျင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်]] || [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]|| ၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |date=2024-07-24 |title=မိုးကုတ်မြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/moegok-tnla-occupied-07242024105207.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅<ref>{{Cite web |last=Now |first=မြတ်ကြီး, နေမင်းနီ, Myanmar |date=2025-12-01 |title=စစ်တပ်ပြန်ဝင်လာတဲ့ မိုးကုတ်မြို့ စစ်ရေးအခြေအနေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/69644/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| [[မိုးကုတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၄ || [[တကောင်းမြို့|တကောင်း]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၂ မတ် ၂၀၂၆ || [[တကောင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- | ၁ || [[အင်ဂျန်းယန်မြို့|အင်ဂျန်းယန်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[အင်ဂျင်းယန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂ || [[မြို့လှမြို့|မြို့လှ]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[မြို့လှမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့|ဒေါ့ဖုန်းယန်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၈ မတ် ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၄ || [[လွယ်ဂျယ်မြို့|လွယ်ဂျယ်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၉ မတ် ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[လွယ်ဂျယ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၅ || [[ဆင်ဘိုမြို့|ဆင်ဘို]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၉ ဧပြီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=မင်းမောင် |date=2024-04-29 |title=လက်ကျန်စစ်စခန်းကို သိမ်းပြီးနောက် ဆင်ဘိုမြို့ကို KIA သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/51682/ |access-date=2026-06-05 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ဆင်ဘိုမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၆ || [[ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့|ဆွမ်ပရာဘွမ်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၅ မေ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၇ || [[ဆဒုံးမြို့|ဆဒုံး]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၁၁ ဇွန် ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ဆဒုံးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၈ || [[မိုးမောက်မြို့|မိုးမောက်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[မိုးမောက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၉ || [[ချီဖွေမြို့|ချီဖွေ]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ချီဖွေမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၀ || [[ဆော့လော်မြို့|ဆော့လော်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=မောင်ရွှေဝါ |first=မင်းမောင် |date=2024-10-02 |title=ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ မြို့နှစ်မြို့ကို နှစ်ရက်အတွင်း KIA သိမ်း |url=https://myanmar-now.org/mm/news/58098/ |access-date=2026-06-05 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ဆော့လော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၁ || [[ပန်ဝါမြို့|ပန်ဝါ]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၁၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ပန်ဝါမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၂ || [[ဖီမောရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်|ဖီမော]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |title=ခလရ ၂၉၈ အပါအဝင် ဖီမော်မြို့ကို KIA နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.dvb.no/post/676090 |access-date=2026-06-17 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ဖီမောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] (နယ်စပ်မြို့) |- | ၁၃ || [[ကန်ပိုက်တီမြို့|ကံပိုင်တည်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ကံပိုင်တည်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၄ || [[မံစီမြို့|မံစီ]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[မံစီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၁ || [[မုန်းမြို့|မုန်း]] || KNU ပူးပေါင်းတပ်<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2023-12-04 |title=မုန်းမြို့အား KNU ပူးပေါင်းတပ် သိမ်း |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/12/04/377138.html |access-date=2026-05-11 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref>|| ၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |title=မုန်းမြို့တွင် KNLA နှင့် PDF များ ခေတ္တဝင်ရောက်နေရာယူထားသည့် နယ်မြေခံတပ်ရင်းအား တပ်မတော် စစ်ကြောင်းများက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကာ မြို့အတွင်း လုံခြုံရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နေဟု နစက ထုတ်ပြန် |url=https://news-eleven.com/article/285077 |access-date=2026-05-11 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>|| ခမရ ၅၉၉၊ ခမရ ၅၉ဝ ကျရှုံးခြင်း<ref>{{Cite web |date=2023-12-04 |title=မုန်းမြို့က စစ်ကောင်စီစခန်းအားလုံးကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း KNU ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/knu-seize-junta-base-12042023084129.html |access-date=2026-05-11 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | ကရင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်များ |- | ၁ || [[ဖာပွန်မြို့|ဖာပွန်]] || — || — || — || — || [[ဖာပွန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂ || [[မြဝတီမြို့|မြဝတီ]]|| — || — || — || — || [[မြဝတီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[ကော့ကရိတ်မြို့|ကော့ကရိတ်]]|| — || — || — || — || [[ကော့ကရိတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၄ || [[လေးကေ့ကော်မြို့|လေးကေ့ကော်]] || — || — || — || — || [[လေးကေ့ကော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၅ || [[ကျိုက်ဒုံမြို့|ကျိုက်ဒုံ]] || — || — || — || — || [[ကျိုက်ဒုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၆ || [[သင်္ဃန်းညီနောင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|သင်္ဃန်းညီနောင်]]|| — || — || — || — || [[သင်္ဃန်းညီနောင်တိုက်ပွဲ]] |- | ၇ || [[စုကလိမြို့|စုကလိ]]|| — || — || — || — || [[စုကလိမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | ကယားပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်များ |- | ၁ || [[မယ်စဲ့မြို့|မယ်စဲ့]] || ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု || ၂၄ ဇွန် ၂၀၂၃ <ref>{{Cite web |date=2023-06-24 |title=မယ်စဲ့မြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းအားလုံး ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု သိမ်းယူ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/38487/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=3 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230703042353/https://myanmar-now.org/mm/news/38487/ |url-status=dead }}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[မယ်စဲ့မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] <ref>{{Cite web |last=အောင်အောင် |date=2024-03-28 |title=မယ်စဲ့မြို့ကို တပ်ပေါင်းစု ဘယ်လို သိမ်းခဲ့သလဲ |url=https://burmese.voanews.com/a/7547103.html |access-date=2026-05-12 |language=my}}</ref> |- | ၂ || [[ဒီးမော့ဆိုမြို့|ဒီးမော့ဆို]]|| ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု || || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ || [[ဒီးမော့ဆိုမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[ဖားဆောင်းမြို့|ဖားဆောင်း]]|| ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု || || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက KNPP ၊ KNDF အဖွဲ့များနှင့် PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက် သောင်းကျန်းသူများ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် ဖားဆောင်းမြို့အား ပြန်လည်တိုက်ခိုက် ထိန်းချုပ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/80114 |access-date=2026-06-18 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref>|| [[ဖားဆောင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၄ || [[ရှားတောမြို့|ရှားတော]] || ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု || ၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2024-02-14 |title=ရှားတောမြို့ကို ကရင်နီ ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ သိမ်းပိုက် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/02/14/89418/ |access-date=2026-05-12 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ရှားတောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၅ || [[နန်းမယ်ခုံမြို့|နန်းမယ်ခုံ]] || [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|KNDF]]|| ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |date=2023-11-12 |title=နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်ထိပ်တန်းသတင်းများ - |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crgpwzjrgz9o |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[နန်းမယ်ခုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၆ || [[ရွာသစ်မြို့၊ ဘောလခဲခရိုင်|ရွာသစ်]]|| [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|KNDF]]|| ၂၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ရွာသစ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-01-28 |title=လွိုင်ကော်၊ ဒီးမော့ဆို၊ ရှားတော၊ ဘောလခဲ၊ မိုးဗြဲ၊ ဖယ်ခုံရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်၊ ရွာသစ်မြို့၊ မော်ချီးမြို့နှင့်မယ်စဲ့မြို့နယ်တို့ကို တော်လှန်ရေးတပ်များက အပြီးသတ်ထိန်းချုပ်ရရှိ |url=https://yktnews.com/2024/01/142323/ |access-date=2026-05-11 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref> |- | ၇ || [[မော်ချီးမြို့|မော်ချီး]] || [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|KNDF]]|| ၂၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[မော်ချီးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]<ref>{{Cite web |title=အဖိုးတန်သတ္တုများထွက်ရှိသော မော်ချီးမြို့ကို ကရင်နီတော်လှန်ရေးတပ် သိမ်းပိုက် |url=https://www.bnionline.net/mm/news-103096 |access-date=2026-05-11 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၁ || [[မောတောင်မြို့|မောတောင်]] || [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|KNU]] ပူးပေါင်းတပ် || ၁၄ နိုဝင်ဘာ၂၀၂၅ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၉ မေ ၂၀၂၆ || [[မောတောင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | တရုတ်ဖိအားနှင့် စစ်ရေးအခြေအနေကြောင့် နယ်မြေထိန်းချုပ်မှု အပြောင်းအလဲဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် မြို့များ (၂၀၂၅–၂၀၂၆) |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | နောက်ဆုံးရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- | ၁ || [[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်]] || [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]|| ၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |date=2024-07-24 |title=မိုးကုတ်မြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/moegok-tnla-occupied-07242024105207.html |access-date=2026-06-18 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || - || တရုတ်ဖိအား |- | ၂ || [[မိုးမိတ်မြို့|မိုးမိတ်]] || [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]|| - || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || - || တရုတ်ဖိအား |- | ၃ || [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| - || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || - || တရုတ်ဖိအား |} == ကိုးကား == <references /> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ| ]] [[Category:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] 2twuo6npagipio948jqe1gkx6ca60az 1042237 1042235 2026-07-06T11:07:45Z Zawzawaungthwin 100038 [[မော်ထိုက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] 1042237 wikitext text/x-wiki {{Under construction}} '''မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ''' သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်းပြီး]]နောက်ပိုင်း ဖြစ်ပွားလာသည့် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်]]အတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများမှ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] သို့မဟုတ် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|စစ်ကော်မရှင်]] ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် စစ်ရေးယန္တရားများကို အလုံးစုံဖယ်ရှား၍ မြို့များအား သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်များ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-01-06 |title=မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွေ ဖော်ဆောင်မယ်လို့ မန္တလေး PDF ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c24ne55vg4ro |access-date=2026-05-05 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ဤစာရင်းတွင် ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအသီးသီးရှိ မြို့ (Town) နှင့် မြို့နယ်ခွဲ (Sub-township) အဆင့် အခြေချနေထိုင်ရာဒေသများကို မည်သည့်အဖွဲ့အစည်းက မည်သည့်အချိန်တွင် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်ဟူသော အချက်အလက်များကို နှစ်အလိုက် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ထိုမှတ်တမ်းတွင် တပ်မတော် က ပြန်လည်သိမ်းယူခဲ့မှုများလည်း ပါဝင်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့သည့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] နှင့် နောက်ဆက်တွဲ စစ်ဆင်ရေးများကြောင့် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများသည် အရှိန်အဟုန် မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးအင်အားစုများဘက်မှ မြို့ပေါင်း ၉၀ ကျော်အား သိမ်းပိုက်နိုင်သည်အထိ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး အရှေ့မြောက်က အုပ်စိုးသူအပြောင်းအလဲ |url=https://bbc.com/burmese/extra/av0hcunujm/1027operation |access-date=2026-05-05 |website=BBC News မြန်မာ}}</ref> လက်ရှိတွင် အချို့သောမြို့များကို တပ်မတော်ဘက်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်များအပြင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဖိအားကြောင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ လက်လွှတ်ခဲ့ရသည့် အခြေအနေများနှင့်အတူ တော်လှန်ရေးအင်အားစုအချင်းချင်း ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုများကြောင့် မြို့အုပ်ချုပ်သူ အပြောင်းအလဲဖြစ်ပေါ်ခဲ့မှုများလည်း ရှိနေသည်။<ref>{{Cite web |title=ချင်းပြည် ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း တိုက်ပွဲကြီး/ တိုက်ပွဲငယ်၁၀၉ကြိမ်ဖြစ်ပွားခဲ့ဟုဆို |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/69ed79cfb4daf4566223b764 |access-date=2026-05-05 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> == တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် မြို့များ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ပေါ်ပေါက်လာသော နွေဦးတော်လှန်ရေးနှင့်အတူ ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် တူမီးသေနတ်များဖြင့် တော်လှန်ရေးကို စတင်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဒေသခံပြည်သူများနှင့် စစ်ကောင်စီတပ်တို့၏ [[ကမ်းပါးနီတိုက်ပွဲ]]သည် နွေဦးတော်လှန်ရေး၏ အဦးအစ တိုက်ပွဲတစ်ခုအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။ ထိုမတိုင်မီကပင် အင်အားကြီး တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အချို့နှင့် စစ်တပ်တို့အကြား ထိတွေ့တိုက်ပွဲအချို့ ရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်သည်။ထို့နောက်ပိုင်းတွင် ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များ၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ (EAOs) နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) များသည် စစ်ကောင်စီ၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို အဆုံးသတ်နိုင်ရန် မြို့ပြသိမ်းပိုက်မှု စစ်ဆင်ရေးများကို အရှိန်အဟုန်မြှင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CDF) သည် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ စစ်တပ်စွန့်ခွာသွားသော [[မကွီအိမ်နူးမြို့|မကွီးအိမ်နူးမြို့]]ကို စတင်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |title=ကလေးမြို့နယ်အတွင်း ကမ်းပါးနီ၊ စည်သာ၊ နတ်ချောင်းပစ်ခတ်မှုများ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-56598231 |access-date=2026-06-19 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> တော်လှန်ရေး၏ အရှိန်အဟုန်သည် တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) က ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ခုခံတွန်းလှန်စစ် (D-Day) ကို ကြေညာကာ စစ်ဆင်ရေးများ ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့၏ [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ) သည် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများအတွက် အားအကောင်းဆုံး အချိုးအကွေ့တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ ဗျူဟာမြောက်မြို့ပေါင်းများစွာကို တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ၏ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းမှစတင်၍ အရှိန်အဟုန် မြင့်တက်လာခဲ့ရာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလအထိ စုစုပေါင်း မြို့နှင့် မြို့နယ်ခွဲပေါင်း ၉၈ မြို့ထက်မနည်းကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများက အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ သိမ်းပိုက်ရရှိမှုများတွင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ချင်းပြည်နယ်တို့ရှိ ဗျူဟာမြောက် မြို့ကြီးများအပြင် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးမြို့များလည်း ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |last=အေးချမ်းဆု |date=2025-10-09 |title=သူ့အတွေး သူ့အမြင် {{!}} စကမ ထိုးစစ်အပေါ် ဆိုက်ဝါးမဟုတ်သော သုံးသပ်ချက် |url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/viewpoint/2025/10/09/406618.html |access-date=2026-06-19 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> {| class="wikitable" style="width: 70%; margin: auto; font-size: 88%; border-collapse: collapse; line-height: 1.6em;" |+ style="font-weight: bold; padding: 10px;" | တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် မြို့များစာရင်းအနှစ်ချုပ် |- style="background: #f2f2f2; text-align: center;" ! style="width: 8%; border: 1px solid #ccc;" | စဉ် ! style="width: 27%; border: 1px solid #ccc;" | အဖွဲ့အစည်း ! style="width: 65%; border: 1px solid #ccc;" | သိမ်းပိုက်ရရှိသည့် မြို့များ |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၁။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ''' | style="padding: 5px;" | [[မကွီအိမ်နူးမြို့|မကွီးအိမ်နူး]] {{•}} [[နှာဟရိန်မြို့|နှာဟရိန်]] {{•}} [[ဆူရ်ခွားမြို့|ဆူရ်ခွား]] {{•}} [[ဝေဘူလမြို့|ဝေဘူလ]] {{•}} [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိဒ်ခေါဒါရ်]] {{•}} [[လိုင်လင်းပီမြို့|လိုင်လင်းပီ]] {{•}} [[ရေဇွာမြို့|ရေဇွာ]] {{•}} [[ကျင်ဒွေးမြို့|ကျင်ဒွေး]] {{•}} [[ကျီခါးမြို့|ကျီခါး]] {{•}} [[တွန်းဇံမြို့|တွန်းဇံ]] {{•}} [[မတူပီမြို့|မတူပီ]] {{•}} [[မင်းတပ်မြို့|မင်းတပ်]] {{•}} [[ကန်ပက်လက်မြို့|ကန်ပက်လက်]] {{•}} [[ဖလမ်းမြို့|ဖလမ်း]] {{•}} [[ထန်တလန်မြို့|ထန်တလန်]] |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၂။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' | style="padding: 5px;" | [[ပလက်ဝမြို့|ပလက်ဝ]] {{•}} [[ဆမီးမြို့|ဆမီး]] {{•}} [[ဂွမြို့|ဂွ]] {{•}} [[တပ်တောင်မြို့|တပ်တောင်]] {{•}} [[အမ်းမြို့|အမ်း]] {{•}} [[မြင်းလွှတ်မြို့|မြင်းလွှတ်]] {{•}} [[ခမောင်းဆိပ်မြို့|ခမောင်းဆိပ်]] {{•}} [[မောင်တောမြို့|မောင်တော]] {{•}} [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့|ပုဏ္ဏားကျွန်း]] {{•}} [[မအီမြို့|မအီ]] {{•}} [[ကျိန္တလီမြို့|ကျိန္တလီ]] {{•}} [[သံတွဲမြို့|သံတွဲ]] {{•}} [[ကမ်းထောင့်ကြီးမြို့|ကမ်းထောင့်ကြီး]] {{•}} [[မြေပုံမြို့|မြေပုံ]] {{•}} [[ဘူးသီးတောင်မြို့|ဘူးသီးတောင်]] {{•}} [[မြောက်ဦးမြို့|မြောက်ဦး]] {{•}} [[စနဲမြို့|စနဲ]] {{•}} [[ကျောက်တော်မြို့|ကျောက်တော်]] {{•}} [[ရသေ့တောင်မြို့|ရသေ့တောင်]] {{•}} [[ရမ်းဗြဲမြို့|ရမ်းဗြဲ]] {{•}} [[တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့|တောင်ပြို]] {{•}} [[မင်းပြားမြို့|မင်းပြား]] {{•}} [[ပေါက်တောမြို့|ပေါက်တော]] |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၃။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''PDF / ပကဖ''' | style="padding: 5px;" | [[ခမ်းပါတ်မြို့|ခမ်းပတ်]] {{•}} [[ရွှေပြည်အေးမြို့|ရွှေပြည်အေး]] {{•}} [[မော်လူးမြို့|မော်လူး]] {{•}} မြို့သစ် {{•}} [[စဉ့်ကူးမြို့|စဉ့်ကူး]] {{•}} [[တကောင်းမြို့|တကောင်း]] {{•}} [[သပိတ်ကျင်းမြို့|သပိတ်ကျင်း]] {{•}} [[ပင်လယ်ဘူးမြို့နယ်|ပင်လယ်ဘူး]] {{•}} [[ဒီပဲယင်းမြို့|ဒီပဲယင်း]] |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၄။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''KIA''' | style="padding: 5px;" | [[အင်ဂျန်းယန်မြို့|အင်ဂျန်းယန်]] {{•}} [[လွယ်ဂျယ်မြို့|လွယ်ဂျယ်]] {{•}} [[ဆော့လော်မြို့|ဆော့လော်]] {{•}} [[မဘိမ်းမြို့|မဘိမ်း]] {{•}} [[ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့|ဆွမ်ပရာဘွမ်]] {{•}} [[ပန်ဝါမြို့|ပန်ဝါ]] {{•}} [[ဆင်ဘိုမြို့|ဆင်ဘို]] {{•}} [[ဆဒုံးမြို့|ဆဒုံး]] {{•}} ဖီမော {{•}} [[မြို့လှမြို့|မြို့လှ]] {{•}} [[မိုးမောက်မြို့|မိုးမောက်]] {{•}} [[ကန်ပိုက်တီမြို့|ကန်ပိုက်တီ]] {{•}} [[ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့|ဒေါ့ဖုန်းယန်]] {{•}} [[ချီဖွေမြို့|ချီဖွေ]] {{•}} [[မံစီမြို့|မံစီ]] |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၅။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''MNDAA / [[TNLA]]''' | style="padding: 5px;" | [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]] {{•}} [[နမ့်ခမ်းမြို့|နမ့်ခမ်း]] {{•}} [[ဖောင်းဆိုင် (ကချင်)ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်|ဖောင်းဆိုင်]] {{•}} [[မိုင်းလုံမြို့|မိုင်းလုံ]] {{•}} [[သိန္နီမြို့|သိန္နီ]] {{•}} [[နမ့်ဆန်မြို့|နမ့်ဆန်]] {{•}} [[ပန်ဆိုင်းမြို့|ပန်ဆိုင်း]] {{•}} [[မန်တုံမြို့|မန်တုံ]] {{•}} [[မုန်းကိုးမြို့|မုန်းကိုး]] {{•}} [[နမ္မတူမြို့|နမ္မတူ]] {{•}} [[ကွမ်းလုံမြို့|ကွမ်းလုံ]] {{•}} [[မိုင်းငေါ့မြို့|မိုင်းငေါ့]] {{•}} [[မော်ထိုက်မြို့|မော်ထိုက်]] {{•}} [[ကွတ်ခိုင်မြို့|ကွတ်ခိုင်]] {{•}} [[ကုန်းကြမ်းမြို့|ကုန်ကြမ်း]] {{•}} [[နောင်ချိုမြို့|နောင်ချို]] {{•}} [[လောက်ကိုင်မြို့|လောက်ကိုင်]] {{•}} [[မိုးမိတ်မြို့|မိုးမိတ်]] {{•}} [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] {{•}} [[ကျောက်မဲမြို့|ကျောက်မဲ]] {{•}} [[သီပေါမြို့|သီပေါ]] {{•}} [[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်]] |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၆။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''UWSA''' | style="padding: 5px;" | [[ဟိုပန်မြို့|ဟိုပန်]] {{•}} [[ပန်လုံမြို့|ပန်လုံ]] |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၇။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''KNU / [[KNLA]]''' | style="padding: 5px;" | [[မုန်းမြို့|မုန်း]] {{•}} [[လေးကေ့ကော်မြို့|လေးကေ့ကော်]] {{•}} [[ဖာပွန်မြို့|ဖာပွန်]] {{•}} [[ကျိုက်ဒုံမြို့|ကျိုက်ဒုံ]] |- | style="text-align: center; vertical-align: top;" | ၈။ | style="padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;" | '''KNDF / KA''' | style="padding: 5px;" | [[မယ်စဲ့မြို့|မယ်စဲ့]] {{•}} [[မိုးဗြဲ]] {{•}} [[နန်းမယ်ခုံမြို့|နန်းမယ်ခုံ]] {{•}} [[ရွာသစ်မြို့၊ ဘောလခဲခရိုင်|ရွာသစ်]] {{•}} [[မော်ချီးမြို့|မော်ချီး]] {{•}} [[ရှားတောမြို့|ရှားတော]] {{•}} [[ဆီဆိုင်မြို့|ဆီဆိုင်]] |} == နယ်မြေထိန်းချုပ်မှု အပြောင်းအလဲဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် အခြေအနေများ == [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] ကာလအတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများမှ မြို့ပေါင်းများစွာကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း၌ စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေးနှင့် ဒေသတွင်းပထဝီနိုင်ငံရေး ဖိအားများကြောင့် နယ်မြေထိန်းချုပ်မှု အပြောင်းအလဲများ ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအပေါ် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၏ နယ်စပ်ဂိတ်များပိတ်ဆို့ခြင်းနှင့် ကုန်သွယ်မှုဖြတ်တောက်ခြင်း စသည့် သံတမန်ရေးရာဖိအားများကြောင့် သိမ်းပိုက်ထားသော မြို့အချို့မှ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာပေးခဲ့ရခြင်း သို့မဟုတ် အခြားသော ကြားနေအဖွဲ့အစည်းများထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ရခြင်းများ ရှိခဲ့သည်။ထို့အပြင် [[တပ်မတော်]] ၏ ပြန်လည်ထိုးစစ်ဆင်မှုများ၊ လေကြောင်းမှ အပြင်းအထန် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများနှင့် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်း အချင်းချင်းကြား နယ်မြေစိုးမိုးမှု အငြင်းပွားမှုများကြောင့်လည်း သိမ်းပိုက်ရရှိထားသည့် မြို့အချို့၏ အခြေအနေမှာ မတည်မငြိမ်ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် လက်လွှတ်ခဲ့ရခြင်းများ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2024-07-21 |title=တော်လှန်​ရေးတပ်​တွေ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မြို့​ပေါင်း ၇၂ မြို့ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/07/21/93521/ |access-date=2026-05-15 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- | ၁ || [[မကွီအိမ်နူးမြို့|မကွီးအိမ်နူး]]|| မင်းတပ် ([[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|CDF]]) || ၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[မကွီးအိမ်နူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂ || [[ထန်တလန်မြို့|ထန်တလန်]]|| [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],[[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]|| ၁၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက ထန်တလန်မြို့နှင့် ဟားခါးမြို့သို့ ဆက်သွယ်ထားသည့် လမ်းကြောင်းအား ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ဖွင့်လှစ်ပေးနိုင်ပြီဖြစ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/83771 |access-date=2026-07-06 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref>|| [[ထန်တလန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[ဝေဘူလမြို့|ဝေဘူလ]]|| [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || — || [[ဝေဘူလမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၄ || [[နှာဟရိန်မြို့|နှာဟရိန်]]|| [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || စစ်တပ်စွန့်ခွာ |- | ၅ || [[ဆူရ်ခွားမြို့|ဆူရ်ခွား]]|| [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || စစ်တပ်စွန့်ခွာ |- | ၆ || [[လိုင်လင်းပီမြို့|လိုင်လင်းပီ]]|| [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[လိုင်လင်းပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၇ || [[ရေဇွာမြို့|ရေဇွာ]]|| [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်|CNA]],[[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]|| ၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ရေဇွာမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၈ || [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိဒ်ခေါဒါရ်]] || [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၁၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၉ || [[ပလက်ဝမြို့|ပလက်ဝ]]|| [[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]|| ၁၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ပလက်ဝမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၀ || [[ဆမီးမြို့|ဆမီး]]|| '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]'''|| ၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |title=AA ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဆမီးမြို့ ထွေအုပ်ရုံး ဗုံးကြဲခံရပြီး မီးလောင်ပျက်စီး |url=https://cjplatform.com/14-1-2025-7/ |access-date=2026-05-24 |website=cjplatform.com |language=en}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ဆမီးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၁ || [[ကျင်ဒွေးမြို့|ကျင်ဒွေး]]|| [[ချင်းညီနောင်]]|| ၂၉ ဧပြီ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ကျင်ဒွေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၂ || [[တွန်းဇံမြို့|တွန်းဇံ]]|| [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်|CNA]],[[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]|| ၂၃ မေ ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၀ မေ ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက CDF ၊ CNA နှင့် PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူပူးပေါင်းအဖွဲ့များ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် တွန်းဇံမြို့အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်၊ တပ်မတော်မှ ချင်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းဒေသတစ်ခုလုံးအား အလုံးစုံထိန်းချုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82986 |access-date=2026-05-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>|| [[တွန်းဇံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၃ || [[ကျီခါးမြို့|ကျီခါး]]|| [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်|CNA]],[[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]|| ၁၉ မေ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-05-20 |title=မြန်မာ-အိန္ဒိယနယ်စပ်မြို့ ကျီခါးကို ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစု သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/52523/ |access-date=2026-05-24 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၁ မေ ၂၀၂၅ || [[ကျီခါးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၄ || [[မတူပီမြို့|မတူပီ]]|| [[ချင်းညီနောင်]]|| ၂၉ ဇွန် ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၅ || [[မင်းတပ်မြို့|မင်းတပ်]]|| [[ချင်းညီနောင်]]|| ၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[မင်းတပ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၆ || [[ကန်ပက်လက်မြို့|ကန်ပက်လက်]]|| [[ချင်းညီနောင်]]|| ၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ကန်ပက်လက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၇ || [[ဖလမ်းမြို့|ဖလမ်း]]|| [[ချင်းညီနောင်]]|| ၆ မေ ၂၀၂၅ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ || [[ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်များ |- | ၁ || [[ကောလင်း]]|| — || — || — || — || [[ကောလင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁ || [[ပင်လယ်ဘူးမြို့|ပင်လယ်ဘူး]]|| — || — || — || — || [[ပင်လယ်ဘူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂ || [[ဒီပဲယင်းမြို့|ဒီပဲယင်း]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၁၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |date=2024-08-19 |title=ဒီပဲယင်းမြို့သိမ်းပြီးနောက် ဘာ့ကြောင့် ဆုတ်ခွာခဲ့ရတာလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy5rnkj81po |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |date=2024-08-19 |title=ဒီပဲယင်းမြို့ကနေ တော်လှန်ရေးတပ်တွေ ဘာကြောင့် ပြန်ဆုတ်ရသလဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/56607/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| [[ဒီပဲယင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[အင်းတော်မြို့နယ်|အင်းတော်]]|| [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]/[[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၃၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || [[အင်းတော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၄ || [[ခမ်းပါတ်မြို့|ခမ်းပါတ်]]|| [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]|| ၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ <ref>{{Cite web |date=2023-11-07 |title=မြန်မာ - အိန္ဒိယနယ်စပ်က ခမ်းပတ်မြို့ကို NUG ထပ်မံသိမ်းပိုက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c1r2j3vwl4no |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၆ ||[[ခမ်းပါတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၅ || [[ရွှေပြည်အေးမြို့|ရွှေပြည်အေး]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]/[[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃/၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}<ref>{{Cite web |date=2023-02-05 |title=ရွှေပြည်အေးမြို့မှာ ဘာတွေဖြစ်ခဲ့တာလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c10eg387ql8o |access-date=2026-05-27 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| — || [[ရွှေပြည်အေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၆ || [[မော်လူးမြို့|မော်လူး]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]/[[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |last=သူရမောင် |date=2023-12-13 |title=စစ်ကိုင်းတိုင်း မော်လူးမြို့ကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46806/ |access-date=2026-05-27 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၅ မေ ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက KIA နှင့် PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် မော်လူးမြို့အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82444 |access-date=2026-05-27 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>|| [[မော်လူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၇ || [[မြို့သစ်မြို့၊ တမူးခရိုင်|မြို့သစ်]]|| [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၁၁ မေ ၂၀၂၄ <ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-05-11 |title=စစ်ကိုင်းတိုင်း မြို့သစ်မြို့ကို NUG နဲ့ မဟာမိတ်အဖွဲ့တွေ ပူးပေါင်းသိမ်းယူ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/myothit-nug-occupied-05112024130843.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[မြို့သစ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၈ || [[စိုင်ပြင်မြို့|စိုင်ပြင်]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]|| ၁၆ မေ ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-05-18 |title=စိုင်ပြင်ရဲစခန်းကို‌ သိမ်းယူခဲ့ကြောင်း PDF ရွှေဘိုခရိုင်စစ်ဌာန ကြေညာ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/05/18/depayin-pdf-attack-police-station/ |access-date=2026-05-24 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[စိုင်ပြင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်များ |- | ၁ || [[နမ့်ခမ်းမြို့|နမ့်ခမ်း]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[နမ့်ခမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂ || [[သိန္နီမြို့|သိန္နီ]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-08 |title=သိန္နီနဲ့ ကွတ်ခိုင်ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/northern-alliance-theinni-01082024011652.html |access-date=2026-06-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[သိန္နီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[နမ့်ဆန်မြို့|နမ့်ဆန်]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၄ || [[မန်တုံမြို့|မန်တုံ]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |title=မန်တုံမြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/6587a24f6985670f203dd99e |access-date=2026-06-02 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[မန်တုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၅ || [[နမ္မတူမြို့|နမ္မတူ]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဦး |date=2023-12-28 |title=သိမ်းပိုက်ခံရသည့် နမ္မတူမြို့ကို လေတပ် ဗုံးကြဲ၊ ဒေသခံများ တိမ်းရှောင်နေရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/47340/ |access-date=2026-06-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[နမ္မတူမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၆ || [[ကွမ်းလုံမြို့|ကွမ်းလုံ]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ <ref>{{Cite web |last=ကျော်လွင်ဦး |date=2023-11-12 |title=ကွမ်းလုံကို အပြီးသတ်သိမ်းလိုက်ပြီလို့ ကိုးကန့်တပ်မတော် (MNDAA) ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/mndaa-kwanlone-attack-11122023111830.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[၂၀၂၃ ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၇ || [[ကွတ်ခိုင်မြို့|ကွတ်ခိုင်]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ || [[၂၀၂၄ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ|၂၀၂၄]]/[[၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ|၂၀၂၆ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] |- | ၈ || [[နောင်ချိုမြို့|နောင်ချို]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ || [[နောင်ချိုမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၉ || [[လောက်ကိုင်မြို့|လောက်ကိုင်]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[လောက်ကိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၀ || [[မိုးမိတ်မြို့|မိုးမိတ်]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ <ref>{{Cite web |date=2024-08-01 |title=မိုးမိတ်ကို TNLA သိမ်းပိုက် ထိန်းချုပ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4ng11xqdngo |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဇင်ဝင်း |date=2026-01-07 |title=မိုးကုတ်နှင့် မိုးမိတ်တွင် တစ်လကျော်အထိ စစ်ကော်မရှင် အုပ်ချုပ်ရေး မလည်ပတ်နိုင် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/70986/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| [[မိုးမိတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၁ || [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ <ref>{{Cite web |last=ကျော်လွင်ဦး |date=2024-08-03 |title=လားရှိုးတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် သိမ်းခံရမှု စစ်ကောင်စီကို ခြိမ်းခြောက်လာနိုင် |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/larshio-junta-headquarters-mndaa-seized-08032024133609.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၅<ref>{{Cite web |date=2025-05-02 |title=စစ်ကောင်စီ လားရှိုး ရမခမှာ ပြန်အထိုင်ချမှာလား |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn4wkr977r9o |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| [[လားရှိုးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၂ || [[ကျောက်မဲမြို့|ကျောက်မဲ]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |title=ကျောက်မဲမြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.dvb.no/post/663635 |access-date=2026-05-12 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဇင်ဝင်း |date=2025-10-01 |title=ရှမ်းမြောက်၊ ကျောက်မဲမြို့ကို စစ်တပ်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ပြီ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/68179/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| [[ကျောက်မဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၃ || [[သီပေါမြို့|သီပေါ]] || [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]] || ၁၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-10-15 |title=သီပေါမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း အရပ်သား ၃၃ ဦး သေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/hsipaw-battle-resident-dead-10152024113654.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅<ref>{{Cite web |date=2025-10-17 |title=သီပေါကို စစ်တပ် ပြန်ထိန်းချုပ်နိုင်တာ ဘာကြောင့်လဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cew429lp924o |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| [[သီပေါမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၄ || [[ဟိုပန်မြို့|ဟိုပန်]] || [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်(၃)ဖွဲ့]]|| ၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || [[ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်|UWSA]]ပြန်ထိန်းချုပ်<ref>{{Cite web |last=Nom |first=Nang Seng |date=2024-01-11 |title=ညီနောင်မဟာမိတ် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် ဟိုပန် နှင့် ပန်လုံမြို့ကို UWSA ထံပြန်လွှဲပေး |url=https://burmese.shannews.org/archives/39352 |access-date=2026-05-12 |website=သျှမ်းသံတော်ဆင့် |language=en-US}}</ref>|| ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || စစ်တပ် ထိန်းချုပ်ခဲ့သောမြို့ |- | ၁၅ || [[ဆီဆိုင်မြို့|ဆီဆိုင်]] || [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်|PNLO/PNLA]]|| ၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၅ မတ် ၂၀၂၄ || [[ဆီဆိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၆ || [[မဘိမ်းမြို့|မဘိမ်း]] || [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-21 |title=မဘိမ်းမြို့ကို KIA ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/kia-attacked-seized-mabein-01212024042042.html |access-date=2026-06-05 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| || [[မဘိမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၁၇ || [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၂၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဦး |first=မြတ်ပန်း |date=2023-10-27 |title=တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ ချင်းရွှေဟော်မြို့ကို MNDAA သိမ်းယူ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/43988/ |access-date=2026-06-04 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ချင်းရွှေဟော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၈ || [[ဖောင်းဆိုင် (ကချင်)ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်|ဖောင်းဆိုင်]]|| [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၃၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |last=Mknnj_La |date=2023-10-30 |title=ဖောင်းဆိုင်မြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း ညီနောင် ၃ ဖွဲ့ အသိပေး |url=https://www.myitkyinanewsjournal.com/the-3-brotherhood-alliance-announced-that-they-have-captured-hpawngseng/ |access-date=2026-06-04 |website=Myitkyina News Journal |language=en-US}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ဖောင်းဆိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၉ || [[မိုင်းလုံမြို့|မိုင်းလုံ]] || — || — || — || — || [[မိုင်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂၀ || [[ပန်ဆိုင်းမြို့|ပန်ဆိုင်း]] || — || — || — || — || [[ပန်ဆိုင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂၁ || [[မုံးကိုးမြို့|မုံးကိုး]]|| [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[မုံးကိုးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂၂ || [[မိုင်းငေါ့မြို့|မိုင်းငေါ့]] || — || — || — || — || [[မိုင်းငေါ့မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂၃ || [[မော်ထိုက်မြို့|မော်ထိုက်]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[မော်ထိုက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂၄ || [[မိုးဗြဲ]]|| '''KNDF / KA'''|| ၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ်<ref>{{Cite web |title=KNPP ၊ KNDF အဖွဲ့များနှင့် PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက်သမားများ ယာယီသိမ်းပိုက်ထားသည့် မိုးဗြဲမြို့အား တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရရှိ၊ မိုင်းရှင်းလင်းရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နယ်မြေလုံခြုံရေးလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်ဆောင်ရွက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/71924 |access-date=2026-05-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>|| ၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ || [[မိုးဗြဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂၅ || [[ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်|ကုန်းကြမ်း]]|| — || — || — || — || [[ကုန်းကြမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂၆ || [[ပန်လုံမြို့|ပန်လုံ]]|| [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်(၃)ဖွဲ့]]|| ၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || [[ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်|UWSA]]ပြန်ထိန်းချုပ်<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-11 |title=‘ဝ’ ဒေသက ဟိုပန်နဲ့ ပန်လုံကို စစ်ကောင်စီ စွန့်လွှတ်လိုက်ရ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/wa-hopan-panlong-junta-01112024071704.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || စစ်တပ် ထိန်းချုပ်ခဲ့သောမြို့ |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- | ၁ || [[ပေါက်တောမြို့|ပေါက်တော]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=ရောင်နီ |date=2024-01-20 |title=ပေါက်တောမြို့ကို AA သိမ်းလိုက်ပြီဟု ဒေသခံများဆို |url=https://myanmar-now.org/mm/news/48338/ |access-date=2026-05-30 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ပေါက်တောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂ || [[မင်းပြားမြို့|မင်းပြား]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[မင်းပြားမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[ကျောက်တော်မြို့|ကျောက်တော်]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=admin |date=2024-02-07 |title=ကျောက်တော်မြို့ကို AA သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး မြို့ကိုစွန့်ခွာပြေးသည့် စစ်ကောင်စီ၏ Navy ၂ စီး ကိုပါ ပစ်ခတ်နှစ်မြှုပ် |url=https://ayartimes.com/?p=32318 |access-date=2026-05-30 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}</ref> || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ကျောက်တော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၄ || [[မြောက်ဦးမြို့|မြောက်ဦး]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-02-09 |title=ရခိုင် ရှေးဟောင်းမြောက်ဦးမြို့ကို AA ထိန်းချုပ် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-seize-mrauku-02092024002135.html |access-date=2026-05-30 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[မြောက်ဦးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၅ || [[မြေပုံမြို့|မြေပုံ]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[မြေပုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၆ || [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့|ပုဏ္ဏားကျွန်း]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၄ မတ် ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၇ || [[ရမ်းဗြဲမြို့|ရမ်းဗြဲ]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၁ မတ် ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ရမ်းဗြဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၈ || [[ရသေ့တောင်မြို့|ရသေ့တောင်]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၇ မတ် ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ရသေ့တောင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၉ || [[ဘူးသီးတောင်မြို့|ဘူးသီးတောင်]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၈ မေ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ဘူးသီးတောင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၀ || [[သံတွဲမြို့|သံတွဲ]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |title=သံတွဲအကျဉ်းထောင်ကိုသိမ်းပိုက်ပြီး မြို့တွင်းကိုပါ AA ထိန်းချုပ် |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/66967b5bb9627d108fab45e9 |access-date=2026-05-30 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[သံတွဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၁ || [[မောင်တောမြို့|မောင်တော]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-12-11 |title=မောင်တောကို AA သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် စစ်ခေါင်းဆောင်ကို တပ်ထောက်ခံသူတွေ ဝေဖန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/army-supporters-criticized-minaunghlaing-12112024053030.html |access-date=2026-05-16 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[မောင်တောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၂ || [[တောင်ကုတ်မြို့|တောင်ကုတ်]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-12-16 |title=တောင်ကုတ်မြို့နယ်ကို သိမ်းပိုက်ပြီး အမ်းနဲ့ ဂွကို AA ထိုးစစ်ဆင် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-attack-ann-and-gwa-12162024021418.html |access-date=2026-05-16 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[တောင်ကုတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၃ || [[အမ်းမြို့|အမ်း]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀２၄<ref>{{Cite web |title=အမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကာလအတွင်း ပျက်စီးသွားသည့် အရပ်သားပြည်သူများ၏ နေအိမ်အဆောက်အအုံများ (ဓာတ်ပုံသတင်း) |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/68650da4bab948d833dca783 |access-date=2026-05-16 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[အမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၄ || [[ဂွမြို့|ဂွ]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀２၄<ref>{{Cite web |date=2024-12-29 |title=ဂွမြို့ကလက်ကျန်တပ်ကို အေအေက သိမ်းပြီး ဂွမြို့ကို ထိန်းချုပ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c2ex273xrw2o |access-date=2026-05-30 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}} || — || [[ဂွမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်များ |- | ၁ || [[စဉ့်ကူးမြို့|စဉ့်ကူး]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅<ref>{{Cite web |last=နေမင်းနီ |date=2025-12-19 |title=NUG ထိန်းချုပ်ထားသည့် မန္တလေးတိုင်းစဉ့်ကူးမြို့ကို စစ်တပ်ပြန်လည်ထိန်းချုပ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/70451/ |access-date=2026-05-24 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| [[စဉ့်ကူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂ || [[သပိတ်ကျင်းမြို့|သပိတ်ကျင်း]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-08-26 |title=သပိတ်ကျင်းသိမ်းပြီး ကျန်ဗျူဟာမြောက်မြို့များကို ဆက်သိမ်းမည်ဟု NUG ပြော |url=https://myanmar-now.org/mm/news/56993/ |access-date=2026-05-24 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၅<ref>{{Cite web |date=2025-07-24 |title=သပိတ်ကျင်းမြို့ကို လက်လွှတ်ရတာက တော်လှန်ရေးတပ်တွေအတွက်ဘာသဘောဆောင်လဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c98wx8xjp0ro |access-date=2026-05-24 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| [[သပိတ်ကျင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်]] || [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]|| ၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |date=2024-07-24 |title=မိုးကုတ်မြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/moegok-tnla-occupied-07242024105207.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅<ref>{{Cite web |last=Now |first=မြတ်ကြီး, နေမင်းနီ, Myanmar |date=2025-12-01 |title=စစ်တပ်ပြန်ဝင်လာတဲ့ မိုးကုတ်မြို့ စစ်ရေးအခြေအနေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/69644/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| [[မိုးကုတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၄ || [[တကောင်းမြို့|တကောင်း]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၂ မတ် ၂၀၂၆ || [[တကောင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- | ၁ || [[အင်ဂျန်းယန်မြို့|အင်ဂျန်းယန်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[အင်ဂျင်းယန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂ || [[မြို့လှမြို့|မြို့လှ]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[မြို့လှမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့|ဒေါ့ဖုန်းယန်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၈ မတ် ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၄ || [[လွယ်ဂျယ်မြို့|လွယ်ဂျယ်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၉ မတ် ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[လွယ်ဂျယ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၅ || [[ဆင်ဘိုမြို့|ဆင်ဘို]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၉ ဧပြီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=မင်းမောင် |date=2024-04-29 |title=လက်ကျန်စစ်စခန်းကို သိမ်းပြီးနောက် ဆင်ဘိုမြို့ကို KIA သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/51682/ |access-date=2026-06-05 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ဆင်ဘိုမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၆ || [[ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့|ဆွမ်ပရာဘွမ်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၅ မေ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၇ || [[ဆဒုံးမြို့|ဆဒုံး]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၁၁ ဇွန် ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ဆဒုံးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၈ || [[မိုးမောက်မြို့|မိုးမောက်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[မိုးမောက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၉ || [[ချီဖွေမြို့|ချီဖွေ]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ချီဖွေမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၀ || [[ဆော့လော်မြို့|ဆော့လော်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=မောင်ရွှေဝါ |first=မင်းမောင် |date=2024-10-02 |title=ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ မြို့နှစ်မြို့ကို နှစ်ရက်အတွင်း KIA သိမ်း |url=https://myanmar-now.org/mm/news/58098/ |access-date=2026-06-05 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ဆော့လော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၁ || [[ပန်ဝါမြို့|ပန်ဝါ]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၁၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ပန်ဝါမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၂ || [[ဖီမောရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်|ဖီမော]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |title=ခလရ ၂၉၈ အပါအဝင် ဖီမော်မြို့ကို KIA နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.dvb.no/post/676090 |access-date=2026-06-17 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ဖီမောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] (နယ်စပ်မြို့) |- | ၁၃ || [[ကန်ပိုက်တီမြို့|ကံပိုင်တည်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ကံပိုင်တည်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၁၄ || [[မံစီမြို့|မံစီ]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[မံစီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၁ || [[မုန်းမြို့|မုန်း]] || KNU ပူးပေါင်းတပ်<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2023-12-04 |title=မုန်းမြို့အား KNU ပူးပေါင်းတပ် သိမ်း |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/12/04/377138.html |access-date=2026-05-11 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref>|| ၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |title=မုန်းမြို့တွင် KNLA နှင့် PDF များ ခေတ္တဝင်ရောက်နေရာယူထားသည့် နယ်မြေခံတပ်ရင်းအား တပ်မတော် စစ်ကြောင်းများက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကာ မြို့အတွင်း လုံခြုံရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နေဟု နစက ထုတ်ပြန် |url=https://news-eleven.com/article/285077 |access-date=2026-05-11 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>|| ခမရ ၅၉၉၊ ခမရ ၅၉ဝ ကျရှုံးခြင်း<ref>{{Cite web |date=2023-12-04 |title=မုန်းမြို့က စစ်ကောင်စီစခန်းအားလုံးကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း KNU ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/knu-seize-junta-base-12042023084129.html |access-date=2026-05-11 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | ကရင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်များ |- | ၁ || [[ဖာပွန်မြို့|ဖာပွန်]] || — || — || — || — || [[ဖာပွန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၂ || [[မြဝတီမြို့|မြဝတီ]]|| — || — || — || — || [[မြဝတီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[ကော့ကရိတ်မြို့|ကော့ကရိတ်]]|| — || — || — || — || [[ကော့ကရိတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၄ || [[လေးကေ့ကော်မြို့|လေးကေ့ကော်]] || — || — || — || — || [[လေးကေ့ကော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၅ || [[ကျိုက်ဒုံမြို့|ကျိုက်ဒုံ]] || — || — || — || — || [[ကျိုက်ဒုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၆ || [[သင်္ဃန်းညီနောင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|သင်္ဃန်းညီနောင်]]|| — || — || — || — || [[သင်္ဃန်းညီနောင်တိုက်ပွဲ]] |- | ၇ || [[စုကလိမြို့|စုကလိ]]|| — || — || — || — || [[စုကလိမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | ကယားပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်များ |- | ၁ || [[မယ်စဲ့မြို့|မယ်စဲ့]] || ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု || ၂၄ ဇွန် ၂၀၂၃ <ref>{{Cite web |date=2023-06-24 |title=မယ်စဲ့မြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းအားလုံး ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု သိမ်းယူ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/38487/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=3 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230703042353/https://myanmar-now.org/mm/news/38487/ |url-status=dead }}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[မယ်စဲ့မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] <ref>{{Cite web |last=အောင်အောင် |date=2024-03-28 |title=မယ်စဲ့မြို့ကို တပ်ပေါင်းစု ဘယ်လို သိမ်းခဲ့သလဲ |url=https://burmese.voanews.com/a/7547103.html |access-date=2026-05-12 |language=my}}</ref> |- | ၂ || [[ဒီးမော့ဆိုမြို့|ဒီးမော့ဆို]]|| ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု || || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ || [[ဒီးမော့ဆိုမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၃ || [[ဖားဆောင်းမြို့|ဖားဆောင်း]]|| ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု || || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက KNPP ၊ KNDF အဖွဲ့များနှင့် PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက် သောင်းကျန်းသူများ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် ဖားဆောင်းမြို့အား ပြန်လည်တိုက်ခိုက် ထိန်းချုပ် |url=http://www.moi.gov.mm/news/80114 |access-date=2026-06-18 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref>|| [[ဖားဆောင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၄ || [[ရှားတောမြို့|ရှားတော]] || ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု || ၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2024-02-14 |title=ရှားတောမြို့ကို ကရင်နီ ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ သိမ်းပိုက် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/02/14/89418/ |access-date=2026-05-12 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ရှားတောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၅ || [[နန်းမယ်ခုံမြို့|နန်းမယ်ခုံ]] || [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|KNDF]]|| ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃<ref>{{Cite web |date=2023-11-12 |title=နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်ထိပ်တန်းသတင်းများ - |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crgpwzjrgz9o |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>|| {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[နန်းမယ်ခုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |- | ၆ || [[ရွာသစ်မြို့၊ ဘောလခဲခရိုင်|ရွာသစ်]]|| [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|KNDF]]|| ၂၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[ရွာသစ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-01-28 |title=လွိုင်ကော်၊ ဒီးမော့ဆို၊ ရှားတော၊ ဘောလခဲ၊ မိုးဗြဲ၊ ဖယ်ခုံရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်၊ ရွာသစ်မြို့၊ မော်ချီးမြို့နှင့်မယ်စဲ့မြို့နယ်တို့ကို တော်လှန်ရေးတပ်များက အပြီးသတ်ထိန်းချုပ်ရရှိ |url=https://yktnews.com/2024/01/142323/ |access-date=2026-05-11 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref> |- | ၇ || [[မော်ချီးမြို့|မော်ချီး]] || [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|KNDF]]|| ၂၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || {{font color|red|ထိန်းချုပ်ထားဆဲ}}|| — || [[မော်ချီးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]<ref>{{Cite web |title=အဖိုးတန်သတ္တုများထွက်ရှိသော မော်ချီးမြို့ကို ကရင်နီတော်လှန်ရေးတပ် သိမ်းပိုက် |url=https://www.bnionline.net/mm/news-103096 |access-date=2026-05-11 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- ! colspan="7" style="background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;" | မြို့နယ်ခွဲများ |- | ၁ || [[မောတောင်မြို့|မောတောင်]] || [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|KNU]] ပူးပေါင်းတပ် || ၁၄ နိုဝင်ဘာ၂၀၂၅ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၉ မေ ၂၀၂၆ || [[မောတောင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] |} {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;" | တရုတ်ဖိအားနှင့် စစ်ရေးအခြေအနေကြောင့် နယ်မြေထိန်းချုပ်မှု အပြောင်းအလဲဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် မြို့များ (၂၀၂၅–၂၀၂၆) |- style="background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;" ! style="width: 5%;" | စဉ် !! style="width: 15%;" | မြို့အမည် !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style="width: 15%;" | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style="width: 15%;" | လက်ရှိအခြေအနေ !! style="width: 12%;" | နောက်ဆုံးရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း |- | ၁ || [[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်]] || [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]|| ၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄<ref>{{Cite web |date=2024-07-24 |title=မိုးကုတ်မြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/moegok-tnla-occupied-07242024105207.html |access-date=2026-06-18 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || - || တရုတ်ဖိအား |- | ၂ || [[မိုးမိတ်မြို့|မိုးမိတ်]] || [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]|| - || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || - || တရုတ်ဖိအား |- | ၃ || [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| - || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || - || တရုတ်ဖိအား |} == ကိုးကား == <references /> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ| ]] [[Category:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] fqy26mt7nrep7hjs0lu71a0dynensay 0 288936 1042210 1042091 2026-07-06T09:30:24Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* စီးပွားရေး */ 1042210 wikitext text/x-wiki '''မိအဲခရိုင်''' (三重県, မိအဲခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦး၇ေ ၁,၇၈၁,၉၄၈ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) နေထိုင်ကြသည်။ မြေဧရိယာ ၅၇၇၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၂၉ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ကျိုတိုစီရင်စု]]နှင့် [[ရှိဂခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[နာရခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဝခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည်။ ဆွတ်မြို့သည် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ယော့ခအိချိမြို့သည် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ဆုဇုခမြို့၊ မဆွတ်ဆခမြို့၊ အိဆဲမြို့နှင့် ခုဝနမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်တွင် နဂရှိမအပန်းဖြေနေရာ၊ ဆုဇုခနိုင်ငံတကာကားပြိုင်ကွင်းနှင့် ရှင်းတိုးဘာသာနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရှေးကျပြီး မြင့်မြတ်သည့်နေရာများစွာတို့သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရှင်းတိုးဘာသာကျောင်းတော်များထဲတွင် တော်ဝင်နတ်ကျောင်းနှင့် ဆွတ်ဘခိတော်ဝင်နတ်ကျောင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမတိုင်မီအထိ မိအဲခရိုင်ရှိရာဧရိယာသည် အိဆဲတိုင်းပြည်၊ ရှိမတိုင်းပြည်၊ အိဂတိုင်းပြည်နှင့် ခိအိတိုင်းပြည်အစိတ်အပိုင်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် လူသားများနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရသည်။ ဂျောမွန်းခေတ်နှင့် ယယောအိခေတ်များတွင် ဒေသရှိ ကမ်းခြေဧရိယာများနှင့် မြစ်တစ်လျှောက်တွင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ ယယောအိခေတ်ကာလအတွင်းတွင် အိဆဲနတ်ကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၇ ရာစုတွင် ဆိုင်းခူးအင်ပါယာနန်းတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာလသည် လက်ရျိအချိန်တွင် မဲအိဝမြို့တွင် တည်ရိသည်။ အဲဒိုခေတ်တွင် ထိုဧရိယာကို "မိအဲခရိုင်" ဟူသည့် အမည်ဖြင့် သိလာကြသည်။ မိအဲခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ ပါဝင်သည်။ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများအနေဖြင့် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းနှင့် အိဆဲလမ်းတို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ဆိပ်ကမ်းမြို့များတွင် အိုမိနတို၊ ခုဝနနှင့် အန်းအိုးဆွတ်မြို့တို့ ပါဝင်သည်။ အိဆဲနတ်ကျောင်းသည် ထင်ရှားသည့် ဝတ်ပြုဆုတောင်းရာ နေရာဖြစ်သည်။ မဲဂျိခေတ်ကာလ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ယခင်တိုင်းပြည်များဖြစ်ခဲ့သည့် အိဆဲ၊ အိဂနှင့် ခိခိတို့၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသများကို စုပေါင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် မြောက်ဘက်ရှိ ခိဆိုမြစ်သုံးစင်းရှိရာဒေသမှသည် လက်ရှိဆွတ်မြို့ဟု သိကြသည့် မြို့အထိသည် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုဧရိယာ၏ တောင်ဘက်သည် ဝတရအိခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့မှသည် ယော့ခအိချိမြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားခဲ့ပြီး ခရိုင်ကိုလည်း "မိအဲ" ဟုသည့် အမည်ပေးခဲ့သည်။ နောက်နှစ်တွင် ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့သို့ ပြည်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြန်ကာ မိအဲခရိုင်သည်လည်း ၁၈၇၆ ခုနှစ်ကတည်းက လက်ရှိကာလအခြေအနေအတိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းဒေသကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အအိချိခရိုင်၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ နာရခရိုင်နှင့် ဝခယမခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ ယဉ်ကျေးမှုအရ လွှမ်းမိုးမှုရှိသည့်အတွက် မိအဲခရိုင်ကို ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် အအိချိခရိုင်နှင့် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဆက်စပ်မှုရှိနေသဖြင့် မိအဲခရိုင်သည် တိုးခိုင်းဒေသတွင် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်တွင် "ခန်းဆိုင်းဒေသစကား" ကို ပြောဆိုကြသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် မိအဲခရိုင်ရှိ အိဂဒေသသည် ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်အနေဖြင့် အမြဲတမ်း တည်ရှိနေခဲ့သည်။ မိအဲခရိုင်သည် မြောက်မှ တောင်အထိ ၁၇၀ ကီလိုမီတာ (၁၀၆ မိုင်)၊ အရှေ့မှ အနောက်အထိ ၈၀ ကီလိုမီတာ (၅၀ မိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဒေသငါးခု ပါဝင်နေသည်။ # မိအဲခရိုင်၏ အနောက်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ဆုဇုခတောင်တန်းများ တည်ရှိသည်။ #အအိချိခရိုင်နယ်စပ်မှ အိဆဲမြို့အထိ အိဆဲပင်လယ်အော်တစ်လျှောက်တွင် အိဆဲလွင်ပြင် တည်ရှိသည်။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် မိအဲခရိုင်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး ဧရိယာ ဖြစ်သည်။ #အိဆဲလွင်ပြင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းသည် ရှိမကျွန်းဆွယ်ဒေသ ဖြစ်သည်။ #ခရိုင်၏ အနောက်အလယ်ပိုင်း နာရခရိုင်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ဆက်စပ်နေသည့်နေရာသည် အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသ ဖြစ်သည်။ #မိအဲခရိုင်အလယ်ပိုင်းမှ တောင်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်များအထိသည် နုနိုဘိခိတောင်ထူထပ်သည့် ဒေသဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင် ကမ်းရိုးတန်းအရှည်သည် ၁၀၉၄.၉ ကီလိုမီတာ (၆၈၀.၃ မိုင်) ရှိသည်။ ကုန်းမြေသည် ၅၇၇၆.၄၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၃၀.၃၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ထိုကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၆၄.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ၊ ၁၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးမြေ၊ ၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် လူနေဧရိယာ၊ ၃.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် လမ်းများနှင့် ၃.၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် မြစ်များ ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိနေသည့် ၁၀.၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားမှု မရှိသေးပေ။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် သင့်တင့်သည့် ရာသီဥတုရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် အပူချိန်သည် ပျမ်းမျှ ၁၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ ၁၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၇ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်မှ ၅၉ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသသည် အိဆဲလွင်ပြင်ထက် ၁ မှ ၂ ဒီဂရီအထိ ပိုမိုအေးမြသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်စုစုပေါင်းဧရိယာ၏ ၃၆ ရာခိုင်နှုန်းကို အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ - * [[Akame Ichishikyō Prefectural Natural Park]] * [[Ise-no-Umi Prefectural Natural Park]] * [[Ise-Shima National Park]] * [[Kahadakyō Prefectural Natural Park]] * [[Murō-Akame-Aoyama Quasi-National Park]] * [[Okuise Miyagawakyō Prefectural Natural Park]] * [[Suigō Prefectural Natural Park]] * [[Suzuka Quasi-National Park]] * [[Yoshino-Kumano National Park]] ===မြို့ပြများ=== {{main|မိအဲခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}} ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသ ၂၉ ခု၊ မြို့ကြီး ၁၄ ခုနှင့် မြို့ငယ် ၁၅ ခု တည်ရှိနေသည်။ {| class="wikitable sortable" ! rowspan="2" | Flag, name <small>w/o suffix</small> ! colspan="3" | Full name ! rowspan="2" | [[Districts of Japan|District]]<br />''(-gun)'' ! rowspan="2" |Area (km²) ! rowspan="2" |Population ! rowspan="2" |Map ! rowspan="2" | [[Local Autonomy Law|Local public entity]] code<br /><small>(w/o checksum)</small> |- ! <small>[[Japanese writing system|Japanese]]</small> || <small>[[Romanization of Japanese|transcription]]</small> || <small>[[English language|translation]]</small> |- |[[File:Flag of Iga, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Iga, Mie|Iga]] |伊賀市 || Iga-shi || Iga City || – |558.17 |95,137 |[[File:Iga in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24216 |- |[[File:Flag of Inabe, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Inabe]] |いなべ市 || Inabe-shi || Inabe City || – |219.58 |45,589 |[[File:Inabe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24214 |- |[[File:Flag of Ise, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ise, Mie|Ise]] |伊勢市 || Ise-shi || Ise City || – |208.52 |123,129 |[[File:Ise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24203 |- |[[File:Flag of Kameyama Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kameyama, Mie|Kameyama]] |亀山市 || Kameyama-shi || Kameyama City || – |190.91 |50,230 |[[File:Kameyama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24210 |- |[[File:Flag of Kumano, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kumano, Mie|Kumano]] |熊野市 || Kumano-shi || Kumano City || – |373.35 |17,727 |[[File:Kumano in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24212 |- |[[File:Flag of Kuwana, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kuwana, Mie|Kuwana]] |桑名市 || Kuwana-shi || Kuwana City || – |136.68 |139,587 |[[File:Kuwana in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24205 |- |[[File:Flag of Matsusaka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Matsusaka]] |松阪市 || Matsusaka-shi || Matsusaka City || – |623.64 |165,166 |[[File:Matsusaka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24204 |- |[[File:Flag of Nabari, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Nabari, Mie|Nabari]] |名張市 || Nabari-shi || Nabari City || – |129.77 |78,190 |[[File:Nabari in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24208 |- |[[File:Flag of Owase, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Owase]] |尾鷲市 || Owase-shi || Owase City || – |192.71 |17,953 |[[File:Owase in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24209 |- |[[File:Flag of Shima, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Shima, Mie|Shima]] |志摩市 || Shima-shi || Shima City || – |179.67 |53,056 |[[File:Shima in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24215 |- |[[File:Flag of Suzuka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Suzuka, Mie|Suzuka]] |鈴鹿市 || Suzuka-shi || Suzuka City || – |194.46 |196,835 |[[File:Suzuka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24207 |- |[[File:Flag of Toba, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Toba, Mie|Toba]] |鳥羽市 || Toba-shi || Toba City || – |107.34 |19,227 |[[File:Toba in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24211 |- |[[File:Flag of Tsu, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tsu, Mie|Tsu]] (capital) |津市 || Tsu-shi || Tsu City || – |711.11 |279,304 |[[File:Tsu in Mie prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24201 |- |[[File:Flag of Yokkaichi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Yokkaichi]] |四日市市 || Yokkaichi-shi || Yokkaichi City || – |206.44 |306,107 |[[File:Yokkaichi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24202 |- |[[File:Flag of Asahi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Mie|Asahi]] |朝日町 || Asahi-chō || Asahi Town | rowspan="3" | [[Mie District, Mie|Mie]] |5.99 |9,941 |[[File:Asahi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24343 |- |[[File:Flag of Kawagoe Mie.svg |frameless|25x25px]] [[Kawagoe, Mie|Kawagoe]] |川越町 || Kawagoe-chō || Kawagoe Town |8.73 |14,999 |[[File:Kawagoe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24344 |- |[[File:Flag of Komono, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Komono]] |菰野町 || Komono-chō || Komono Town |106.89 |40,289 |[[File:Komono in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24341 |- |[[File:Flag of Kiho Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihō]] |紀宝町 || Kihō-chō || Kihō Town || rowspan="2" | [[Minamimuro District, Mie|Minami-Muro]]<br />(South [[Muro District, Kii|Muro]]) |79.66 |11,454 |[[File:Kiho in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24562 |- |[[File:Flag of Mihama.svg|frameless|25x25px]] [[Mihama, Mie|Mihama]] |御浜町 || Mihama-chō || Mihama Town |88.28 |9,089 |[[File:Mihama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24561 |- |[[File:Flag of Kihoku, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihoku, Mie|Kihoku]] |紀北町 || Kihoku-chō || Kihoku Town || [[Kitamuro District, Mie|Kita-Muro]]<br />(North [[Muro District, Kii|Muro]]) |257.01 |17,885 |[[File:Kihoku in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24543 |- |[[File:Flag of Kisosaki Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kisosaki]] |木曽岬町 || Kisosaki-chō || Kisosaki Town || |[[Kuwana District, Mie|Kuwana]] |15.72 |6,730 |[[File:Kisosaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24303 |- |[[File:Flag of Meiwa, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Meiwa, Mie|Meiwa]] |明和町 || Meiwa-chō || Meiwa Town || rowspan="3" | [[Taki District, Mie|Taki]] |40.92 |22,726 |[[File:Meiwa in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24442 |- |[[File:Flag of Odai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ōdai]] |大台町 || Ōdai-chō || Ōdai Town |362.94 |9,345 |[[File:Odai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24443 |- |[[File:Flag of Taki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taki, Mie|Taki]] |多気町 || Taki-chō || Taki Town |103.06 |14,846 |[[File:Taki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24441 |- |[[File:Flag of Minamiise Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiise, Mie|Minamiise]] |南伊勢町 || Minami-Ise-chō || South [[Ise Province|Ise]] Town || rowspan="4" | [[Watarai District, Mie|Watarai]] |242.98 |14,217 |[[File:Minamiise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24472 |- |[[File:Flag of Taiki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taiki, Mie|Taiki]] |大紀町 || Taiki-chō || Taiki Town |233.54 |9,543 |[[File:Taiki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24471 |- |[[File:Flag of Tamaki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tamaki, Mie|Tamaki]] |玉城町 || Tamaki-chō || Tamaki Town |40.94 |15,280 |[[File:Tamaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24461 |- |[[File:Flag of Watarai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Watarai]] |度会町 || Watarai-chō || Watarai Town |134.97 |8,534 |[[File:Watarai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24470 |- |[[File:Flag of Toin Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tōin]] |東員町 || Tōin-chō || Tōin Town || [[Inabe District, Mie|Inabe]] |22.66 |25,552 |[[File:Toin in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24324 |- ![[File:Flag of Mie Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Mie !三重県 || Mie-ken || Mie Prefecture || – ! 5,774.41 || 1,781,948 |[[File:Map of Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] !24000<br />ISO: JP-24 |} ===မိအဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|မိအဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== မိအဲခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းအကြားကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့် နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းမနှင့် အိဆဲဘုရားဖူးလမ်းမများ တည်ရှိသည်။ ရိုးရာလက်မှုလုပ်ငန်းများအနေဖြင့် အိဂကြိုးထိုးလုပ်ငန်း၊ ယော့ခအိချိဘန်းခိုအိုးလုပ်ငန်း၊ ဆုဇုခမင်ရည်လုပ်ငန်း၊ အိဂအိုးလုပ်ငန်းနှင့် အိဆဲခတဂမိလုပ်ငန်းတို့ တည်ရှိသည်။ ခရိုင်၏ ၆၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ ဖြစ်သည်။ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၁၀၀၀ ကီလိုမီတာကျော် (၆၀၀ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်သည် သစ်လုပ်ငန်းနှင့် ပင်လယ်စာလုပ်ငန်းများကို ကာလရှည်ကြာကတည်းက လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် လက်ဖက်၊ အမဲသား၊ ပုလဲလုပ်ငန်း၊ သစ်သီးလုပ်ငန်းများ (အဓိကအားဖြင့် မန်းဒရင်းလိမ္မော်သီး) လည်း ရှိသည်။ အစားအစာထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းဖြစ်သည့် အဇုမစားသောက်ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းသည် ခရိုင်အတွင်း တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်မြောက်ပိုင်းသည် ထုတ်လုပ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများစွာ ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စက်ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ယာည်များနှင့် လှေသင်္ဘောများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ထို့အပြင် အကြီးစားဓာတုပစ္စည်းစက်ရုံများလည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် မိအဲခရိုင်တွင် LCD ဖန်သားပြင်နှင့် တစ်ပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကိုလည်း တိုးချဲ့လျက်ရှိသည်။ ဆုဇုခမြို့တွင် ဟွန်ဒါမော်တာကုမ္ပဏီသည် ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် စက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုစက်ရုံတွင် Honda Civic ကားများနှင့် အခြားယာဉ်များကို ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==ယဉ်ကျေးမှု== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ခရီးသွားလုပ်ငန်း== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Mie prefecture}} * [http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm Mie Prefecture official homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230014936/http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm |date=2010-12-30 }} * [http://tourismmiejapan.com/ Kanko Mie tourist information] * [http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html Outdoor Japan - Section Mie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715022419/http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html |date=15 July 2011 }} * [http://www.mief.or.jp/en/index.html Mie International Exchange Foundation] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] i0oa058o041qtbjsnd0brou4fyxamwx 1042211 1042210 2026-07-06T09:31:07Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* လူဦးရေဆိုင်ရာ */ 1042211 wikitext text/x-wiki '''မိအဲခရိုင်''' (三重県, မိအဲခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦး၇ေ ၁,၇၈၁,၉၄၈ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) နေထိုင်ကြသည်။ မြေဧရိယာ ၅၇၇၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၂၉ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ကျိုတိုစီရင်စု]]နှင့် [[ရှိဂခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[နာရခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဝခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည်။ ဆွတ်မြို့သည် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ယော့ခအိချိမြို့သည် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ဆုဇုခမြို့၊ မဆွတ်ဆခမြို့၊ အိဆဲမြို့နှင့် ခုဝနမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်တွင် နဂရှိမအပန်းဖြေနေရာ၊ ဆုဇုခနိုင်ငံတကာကားပြိုင်ကွင်းနှင့် ရှင်းတိုးဘာသာနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရှေးကျပြီး မြင့်မြတ်သည့်နေရာများစွာတို့သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရှင်းတိုးဘာသာကျောင်းတော်များထဲတွင် တော်ဝင်နတ်ကျောင်းနှင့် ဆွတ်ဘခိတော်ဝင်နတ်ကျောင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမတိုင်မီအထိ မိအဲခရိုင်ရှိရာဧရိယာသည် အိဆဲတိုင်းပြည်၊ ရှိမတိုင်းပြည်၊ အိဂတိုင်းပြည်နှင့် ခိအိတိုင်းပြည်အစိတ်အပိုင်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် လူသားများနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရသည်။ ဂျောမွန်းခေတ်နှင့် ယယောအိခေတ်များတွင် ဒေသရှိ ကမ်းခြေဧရိယာများနှင့် မြစ်တစ်လျှောက်တွင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ ယယောအိခေတ်ကာလအတွင်းတွင် အိဆဲနတ်ကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၇ ရာစုတွင် ဆိုင်းခူးအင်ပါယာနန်းတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာလသည် လက်ရျိအချိန်တွင် မဲအိဝမြို့တွင် တည်ရိသည်။ အဲဒိုခေတ်တွင် ထိုဧရိယာကို "မိအဲခရိုင်" ဟူသည့် အမည်ဖြင့် သိလာကြသည်။ မိအဲခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ ပါဝင်သည်။ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများအနေဖြင့် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းနှင့် အိဆဲလမ်းတို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ဆိပ်ကမ်းမြို့များတွင် အိုမိနတို၊ ခုဝနနှင့် အန်းအိုးဆွတ်မြို့တို့ ပါဝင်သည်။ အိဆဲနတ်ကျောင်းသည် ထင်ရှားသည့် ဝတ်ပြုဆုတောင်းရာ နေရာဖြစ်သည်။ မဲဂျိခေတ်ကာလ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ယခင်တိုင်းပြည်များဖြစ်ခဲ့သည့် အိဆဲ၊ အိဂနှင့် ခိခိတို့၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသများကို စုပေါင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် မြောက်ဘက်ရှိ ခိဆိုမြစ်သုံးစင်းရှိရာဒေသမှသည် လက်ရှိဆွတ်မြို့ဟု သိကြသည့် မြို့အထိသည် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုဧရိယာ၏ တောင်ဘက်သည် ဝတရအိခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့မှသည် ယော့ခအိချိမြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားခဲ့ပြီး ခရိုင်ကိုလည်း "မိအဲ" ဟုသည့် အမည်ပေးခဲ့သည်။ နောက်နှစ်တွင် ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့သို့ ပြည်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြန်ကာ မိအဲခရိုင်သည်လည်း ၁၈၇၆ ခုနှစ်ကတည်းက လက်ရှိကာလအခြေအနေအတိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းဒေသကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အအိချိခရိုင်၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ နာရခရိုင်နှင့် ဝခယမခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ ယဉ်ကျေးမှုအရ လွှမ်းမိုးမှုရှိသည့်အတွက် မိအဲခရိုင်ကို ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် အအိချိခရိုင်နှင့် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဆက်စပ်မှုရှိနေသဖြင့် မိအဲခရိုင်သည် တိုးခိုင်းဒေသတွင် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်တွင် "ခန်းဆိုင်းဒေသစကား" ကို ပြောဆိုကြသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် မိအဲခရိုင်ရှိ အိဂဒေသသည် ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်အနေဖြင့် အမြဲတမ်း တည်ရှိနေခဲ့သည်။ မိအဲခရိုင်သည် မြောက်မှ တောင်အထိ ၁၇၀ ကီလိုမီတာ (၁၀၆ မိုင်)၊ အရှေ့မှ အနောက်အထိ ၈၀ ကီလိုမီတာ (၅၀ မိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဒေသငါးခု ပါဝင်နေသည်။ # မိအဲခရိုင်၏ အနောက်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ဆုဇုခတောင်တန်းများ တည်ရှိသည်။ #အအိချိခရိုင်နယ်စပ်မှ အိဆဲမြို့အထိ အိဆဲပင်လယ်အော်တစ်လျှောက်တွင် အိဆဲလွင်ပြင် တည်ရှိသည်။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် မိအဲခရိုင်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး ဧရိယာ ဖြစ်သည်။ #အိဆဲလွင်ပြင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းသည် ရှိမကျွန်းဆွယ်ဒေသ ဖြစ်သည်။ #ခရိုင်၏ အနောက်အလယ်ပိုင်း နာရခရိုင်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ဆက်စပ်နေသည့်နေရာသည် အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသ ဖြစ်သည်။ #မိအဲခရိုင်အလယ်ပိုင်းမှ တောင်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်များအထိသည် နုနိုဘိခိတောင်ထူထပ်သည့် ဒေသဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင် ကမ်းရိုးတန်းအရှည်သည် ၁၀၉၄.၉ ကီလိုမီတာ (၆၈၀.၃ မိုင်) ရှိသည်။ ကုန်းမြေသည် ၅၇၇၆.၄၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၃၀.၃၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ထိုကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၆၄.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ၊ ၁၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးမြေ၊ ၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် လူနေဧရိယာ၊ ၃.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် လမ်းများနှင့် ၃.၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် မြစ်များ ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိနေသည့် ၁၀.၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားမှု မရှိသေးပေ။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် သင့်တင့်သည့် ရာသီဥတုရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် အပူချိန်သည် ပျမ်းမျှ ၁၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ ၁၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၇ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်မှ ၅၉ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသသည် အိဆဲလွင်ပြင်ထက် ၁ မှ ၂ ဒီဂရီအထိ ပိုမိုအေးမြသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်စုစုပေါင်းဧရိယာ၏ ၃၆ ရာခိုင်နှုန်းကို အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ - * [[Akame Ichishikyō Prefectural Natural Park]] * [[Ise-no-Umi Prefectural Natural Park]] * [[Ise-Shima National Park]] * [[Kahadakyō Prefectural Natural Park]] * [[Murō-Akame-Aoyama Quasi-National Park]] * [[Okuise Miyagawakyō Prefectural Natural Park]] * [[Suigō Prefectural Natural Park]] * [[Suzuka Quasi-National Park]] * [[Yoshino-Kumano National Park]] ===မြို့ပြများ=== {{main|မိအဲခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}} ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသ ၂၉ ခု၊ မြို့ကြီး ၁၄ ခုနှင့် မြို့ငယ် ၁၅ ခု တည်ရှိနေသည်။ {| class="wikitable sortable" ! rowspan="2" | Flag, name <small>w/o suffix</small> ! colspan="3" | Full name ! rowspan="2" | [[Districts of Japan|District]]<br />''(-gun)'' ! rowspan="2" |Area (km²) ! rowspan="2" |Population ! rowspan="2" |Map ! rowspan="2" | [[Local Autonomy Law|Local public entity]] code<br /><small>(w/o checksum)</small> |- ! <small>[[Japanese writing system|Japanese]]</small> || <small>[[Romanization of Japanese|transcription]]</small> || <small>[[English language|translation]]</small> |- |[[File:Flag of Iga, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Iga, Mie|Iga]] |伊賀市 || Iga-shi || Iga City || – |558.17 |95,137 |[[File:Iga in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24216 |- |[[File:Flag of Inabe, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Inabe]] |いなべ市 || Inabe-shi || Inabe City || – |219.58 |45,589 |[[File:Inabe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24214 |- |[[File:Flag of Ise, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ise, Mie|Ise]] |伊勢市 || Ise-shi || Ise City || – |208.52 |123,129 |[[File:Ise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24203 |- |[[File:Flag of Kameyama Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kameyama, Mie|Kameyama]] |亀山市 || Kameyama-shi || Kameyama City || – |190.91 |50,230 |[[File:Kameyama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24210 |- |[[File:Flag of Kumano, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kumano, Mie|Kumano]] |熊野市 || Kumano-shi || Kumano City || – |373.35 |17,727 |[[File:Kumano in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24212 |- |[[File:Flag of Kuwana, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kuwana, Mie|Kuwana]] |桑名市 || Kuwana-shi || Kuwana City || – |136.68 |139,587 |[[File:Kuwana in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24205 |- |[[File:Flag of Matsusaka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Matsusaka]] |松阪市 || Matsusaka-shi || Matsusaka City || – |623.64 |165,166 |[[File:Matsusaka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24204 |- |[[File:Flag of Nabari, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Nabari, Mie|Nabari]] |名張市 || Nabari-shi || Nabari City || – |129.77 |78,190 |[[File:Nabari in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24208 |- |[[File:Flag of Owase, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Owase]] |尾鷲市 || Owase-shi || Owase City || – |192.71 |17,953 |[[File:Owase in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24209 |- |[[File:Flag of Shima, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Shima, Mie|Shima]] |志摩市 || Shima-shi || Shima City || – |179.67 |53,056 |[[File:Shima in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24215 |- |[[File:Flag of Suzuka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Suzuka, Mie|Suzuka]] |鈴鹿市 || Suzuka-shi || Suzuka City || – |194.46 |196,835 |[[File:Suzuka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24207 |- |[[File:Flag of Toba, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Toba, Mie|Toba]] |鳥羽市 || Toba-shi || Toba City || – |107.34 |19,227 |[[File:Toba in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24211 |- |[[File:Flag of Tsu, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tsu, Mie|Tsu]] (capital) |津市 || Tsu-shi || Tsu City || – |711.11 |279,304 |[[File:Tsu in Mie prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24201 |- |[[File:Flag of Yokkaichi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Yokkaichi]] |四日市市 || Yokkaichi-shi || Yokkaichi City || – |206.44 |306,107 |[[File:Yokkaichi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24202 |- |[[File:Flag of Asahi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Mie|Asahi]] |朝日町 || Asahi-chō || Asahi Town | rowspan="3" | [[Mie District, Mie|Mie]] |5.99 |9,941 |[[File:Asahi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24343 |- |[[File:Flag of Kawagoe Mie.svg |frameless|25x25px]] [[Kawagoe, Mie|Kawagoe]] |川越町 || Kawagoe-chō || Kawagoe Town |8.73 |14,999 |[[File:Kawagoe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24344 |- |[[File:Flag of Komono, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Komono]] |菰野町 || Komono-chō || Komono Town |106.89 |40,289 |[[File:Komono in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24341 |- |[[File:Flag of Kiho Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihō]] |紀宝町 || Kihō-chō || Kihō Town || rowspan="2" | [[Minamimuro District, Mie|Minami-Muro]]<br />(South [[Muro District, Kii|Muro]]) |79.66 |11,454 |[[File:Kiho in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24562 |- |[[File:Flag of Mihama.svg|frameless|25x25px]] [[Mihama, Mie|Mihama]] |御浜町 || Mihama-chō || Mihama Town |88.28 |9,089 |[[File:Mihama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24561 |- |[[File:Flag of Kihoku, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihoku, Mie|Kihoku]] |紀北町 || Kihoku-chō || Kihoku Town || [[Kitamuro District, Mie|Kita-Muro]]<br />(North [[Muro District, Kii|Muro]]) |257.01 |17,885 |[[File:Kihoku in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24543 |- |[[File:Flag of Kisosaki Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kisosaki]] |木曽岬町 || Kisosaki-chō || Kisosaki Town || |[[Kuwana District, Mie|Kuwana]] |15.72 |6,730 |[[File:Kisosaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24303 |- |[[File:Flag of Meiwa, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Meiwa, Mie|Meiwa]] |明和町 || Meiwa-chō || Meiwa Town || rowspan="3" | [[Taki District, Mie|Taki]] |40.92 |22,726 |[[File:Meiwa in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24442 |- |[[File:Flag of Odai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ōdai]] |大台町 || Ōdai-chō || Ōdai Town |362.94 |9,345 |[[File:Odai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24443 |- |[[File:Flag of Taki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taki, Mie|Taki]] |多気町 || Taki-chō || Taki Town |103.06 |14,846 |[[File:Taki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24441 |- |[[File:Flag of Minamiise Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiise, Mie|Minamiise]] |南伊勢町 || Minami-Ise-chō || South [[Ise Province|Ise]] Town || rowspan="4" | [[Watarai District, Mie|Watarai]] |242.98 |14,217 |[[File:Minamiise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24472 |- |[[File:Flag of Taiki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taiki, Mie|Taiki]] |大紀町 || Taiki-chō || Taiki Town |233.54 |9,543 |[[File:Taiki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24471 |- |[[File:Flag of Tamaki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tamaki, Mie|Tamaki]] |玉城町 || Tamaki-chō || Tamaki Town |40.94 |15,280 |[[File:Tamaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24461 |- |[[File:Flag of Watarai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Watarai]] |度会町 || Watarai-chō || Watarai Town |134.97 |8,534 |[[File:Watarai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24470 |- |[[File:Flag of Toin Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tōin]] |東員町 || Tōin-chō || Tōin Town || [[Inabe District, Mie|Inabe]] |22.66 |25,552 |[[File:Toin in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24324 |- ![[File:Flag of Mie Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Mie !三重県 || Mie-ken || Mie Prefecture || – ! 5,774.41 || 1,781,948 |[[File:Map of Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] !24000<br />ISO: JP-24 |} ===မိအဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|မိအဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== မိအဲခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းအကြားကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့် နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းမနှင့် အိဆဲဘုရားဖူးလမ်းမများ တည်ရှိသည်။ ရိုးရာလက်မှုလုပ်ငန်းများအနေဖြင့် အိဂကြိုးထိုးလုပ်ငန်း၊ ယော့ခအိချိဘန်းခိုအိုးလုပ်ငန်း၊ ဆုဇုခမင်ရည်လုပ်ငန်း၊ အိဂအိုးလုပ်ငန်းနှင့် အိဆဲခတဂမိလုပ်ငန်းတို့ တည်ရှိသည်။ ခရိုင်၏ ၆၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ ဖြစ်သည်။ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၁၀၀၀ ကီလိုမီတာကျော် (၆၀၀ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်သည် သစ်လုပ်ငန်းနှင့် ပင်လယ်စာလုပ်ငန်းများကို ကာလရှည်ကြာကတည်းက လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် လက်ဖက်၊ အမဲသား၊ ပုလဲလုပ်ငန်း၊ သစ်သီးလုပ်ငန်းများ (အဓိကအားဖြင့် မန်းဒရင်းလိမ္မော်သီး) လည်း ရှိသည်။ အစားအစာထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းဖြစ်သည့် အဇုမစားသောက်ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းသည် ခရိုင်အတွင်း တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်မြောက်ပိုင်းသည် ထုတ်လုပ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများစွာ ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စက်ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ယာည်များနှင့် လှေသင်္ဘောများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ထို့အပြင် အကြီးစားဓာတုပစ္စည်းစက်ရုံများလည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် မိအဲခရိုင်တွင် LCD ဖန်သားပြင်နှင့် တစ်ပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကိုလည်း တိုးချဲ့လျက်ရှိသည်။ ဆုဇုခမြို့တွင် ဟွန်ဒါမော်တာကုမ္ပဏီသည် ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် စက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုစက်ရုံတွင် Honda Civic ကားများနှင့် အခြားယာဉ်များကို ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== [[File:Mie prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|မိအဲခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] {| class="wikitable" |+Mie Prefecture Demographics (as of 2014)<ref>[http://www.pref.mie.lg.jp/DATABOX/28903004151.htm Mie Prefecture Homepage: Key Statistics]</ref> |- |Total population |align=right|1,820,491 |- |Male population |align=right|886,362 |- |Female population |align=right|934,129 |- |Population aged under 15 |align=right|240,263 |- |Population aged 15 to 64 |align=right|1,076,257 |- |Population aged over 64 |align=right|491,779 |- |Households |align=right|721,344 |- |Population density (per km²) |align=right|315.3 |} ==ယဉ်ကျေးမှု== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ခရီးသွားလုပ်ငန်း== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Mie prefecture}} * [http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm Mie Prefecture official homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230014936/http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm |date=2010-12-30 }} * [http://tourismmiejapan.com/ Kanko Mie tourist information] * [http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html Outdoor Japan - Section Mie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715022419/http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html |date=15 July 2011 }} * [http://www.mief.or.jp/en/index.html Mie International Exchange Foundation] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 3dmr28k7o18q3o46qtcwo005b2nz8qn 1042215 1042211 2026-07-06T09:33:22Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* လူဦးရေဆိုင်ရာ */ 1042215 wikitext text/x-wiki '''မိအဲခရိုင်''' (三重県, မိအဲခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦး၇ေ ၁,၇၈၁,၉၄၈ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) နေထိုင်ကြသည်။ မြေဧရိယာ ၅၇၇၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၂၉ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ကျိုတိုစီရင်စု]]နှင့် [[ရှိဂခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[နာရခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဝခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည်။ ဆွတ်မြို့သည် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ယော့ခအိချိမြို့သည် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ဆုဇုခမြို့၊ မဆွတ်ဆခမြို့၊ အိဆဲမြို့နှင့် ခုဝနမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်တွင် နဂရှိမအပန်းဖြေနေရာ၊ ဆုဇုခနိုင်ငံတကာကားပြိုင်ကွင်းနှင့် ရှင်းတိုးဘာသာနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရှေးကျပြီး မြင့်မြတ်သည့်နေရာများစွာတို့သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရှင်းတိုးဘာသာကျောင်းတော်များထဲတွင် တော်ဝင်နတ်ကျောင်းနှင့် ဆွတ်ဘခိတော်ဝင်နတ်ကျောင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမတိုင်မီအထိ မိအဲခရိုင်ရှိရာဧရိယာသည် အိဆဲတိုင်းပြည်၊ ရှိမတိုင်းပြည်၊ အိဂတိုင်းပြည်နှင့် ခိအိတိုင်းပြည်အစိတ်အပိုင်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် လူသားများနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရသည်။ ဂျောမွန်းခေတ်နှင့် ယယောအိခေတ်များတွင် ဒေသရှိ ကမ်းခြေဧရိယာများနှင့် မြစ်တစ်လျှောက်တွင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ ယယောအိခေတ်ကာလအတွင်းတွင် အိဆဲနတ်ကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၇ ရာစုတွင် ဆိုင်းခူးအင်ပါယာနန်းတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာလသည် လက်ရျိအချိန်တွင် မဲအိဝမြို့တွင် တည်ရိသည်။ အဲဒိုခေတ်တွင် ထိုဧရိယာကို "မိအဲခရိုင်" ဟူသည့် အမည်ဖြင့် သိလာကြသည်။ မိအဲခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ ပါဝင်သည်။ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများအနေဖြင့် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းနှင့် အိဆဲလမ်းတို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ဆိပ်ကမ်းမြို့များတွင် အိုမိနတို၊ ခုဝနနှင့် အန်းအိုးဆွတ်မြို့တို့ ပါဝင်သည်။ အိဆဲနတ်ကျောင်းသည် ထင်ရှားသည့် ဝတ်ပြုဆုတောင်းရာ နေရာဖြစ်သည်။ မဲဂျိခေတ်ကာလ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ယခင်တိုင်းပြည်များဖြစ်ခဲ့သည့် အိဆဲ၊ အိဂနှင့် ခိခိတို့၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသများကို စုပေါင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် မြောက်ဘက်ရှိ ခိဆိုမြစ်သုံးစင်းရှိရာဒေသမှသည် လက်ရှိဆွတ်မြို့ဟု သိကြသည့် မြို့အထိသည် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုဧရိယာ၏ တောင်ဘက်သည် ဝတရအိခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့မှသည် ယော့ခအိချိမြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားခဲ့ပြီး ခရိုင်ကိုလည်း "မိအဲ" ဟုသည့် အမည်ပေးခဲ့သည်။ နောက်နှစ်တွင် ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့သို့ ပြည်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြန်ကာ မိအဲခရိုင်သည်လည်း ၁၈၇၆ ခုနှစ်ကတည်းက လက်ရှိကာလအခြေအနေအတိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းဒေသကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အအိချိခရိုင်၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ နာရခရိုင်နှင့် ဝခယမခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ ယဉ်ကျေးမှုအရ လွှမ်းမိုးမှုရှိသည့်အတွက် မိအဲခရိုင်ကို ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် အအိချိခရိုင်နှင့် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဆက်စပ်မှုရှိနေသဖြင့် မိအဲခရိုင်သည် တိုးခိုင်းဒေသတွင် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်တွင် "ခန်းဆိုင်းဒေသစကား" ကို ပြောဆိုကြသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် မိအဲခရိုင်ရှိ အိဂဒေသသည် ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်အနေဖြင့် အမြဲတမ်း တည်ရှိနေခဲ့သည်။ မိအဲခရိုင်သည် မြောက်မှ တောင်အထိ ၁၇၀ ကီလိုမီတာ (၁၀၆ မိုင်)၊ အရှေ့မှ အနောက်အထိ ၈၀ ကီလိုမီတာ (၅၀ မိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဒေသငါးခု ပါဝင်နေသည်။ # မိအဲခရိုင်၏ အနောက်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ဆုဇုခတောင်တန်းများ တည်ရှိသည်။ #အအိချိခရိုင်နယ်စပ်မှ အိဆဲမြို့အထိ အိဆဲပင်လယ်အော်တစ်လျှောက်တွင် အိဆဲလွင်ပြင် တည်ရှိသည်။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် မိအဲခရိုင်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး ဧရိယာ ဖြစ်သည်။ #အိဆဲလွင်ပြင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းသည် ရှိမကျွန်းဆွယ်ဒေသ ဖြစ်သည်။ #ခရိုင်၏ အနောက်အလယ်ပိုင်း နာရခရိုင်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ဆက်စပ်နေသည့်နေရာသည် အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသ ဖြစ်သည်။ #မိအဲခရိုင်အလယ်ပိုင်းမှ တောင်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်များအထိသည် နုနိုဘိခိတောင်ထူထပ်သည့် ဒေသဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင် ကမ်းရိုးတန်းအရှည်သည် ၁၀၉၄.၉ ကီလိုမီတာ (၆၈၀.၃ မိုင်) ရှိသည်။ ကုန်းမြေသည် ၅၇၇၆.၄၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၃၀.၃၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ထိုကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၆၄.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ၊ ၁၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးမြေ၊ ၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် လူနေဧရိယာ၊ ၃.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် လမ်းများနှင့် ၃.၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် မြစ်များ ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိနေသည့် ၁၀.၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားမှု မရှိသေးပေ။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် သင့်တင့်သည့် ရာသီဥတုရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် အပူချိန်သည် ပျမ်းမျှ ၁၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ ၁၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၇ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်မှ ၅၉ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသသည် အိဆဲလွင်ပြင်ထက် ၁ မှ ၂ ဒီဂရီအထိ ပိုမိုအေးမြသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်စုစုပေါင်းဧရိယာ၏ ၃၆ ရာခိုင်နှုန်းကို အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ - * [[Akame Ichishikyō Prefectural Natural Park]] * [[Ise-no-Umi Prefectural Natural Park]] * [[Ise-Shima National Park]] * [[Kahadakyō Prefectural Natural Park]] * [[Murō-Akame-Aoyama Quasi-National Park]] * [[Okuise Miyagawakyō Prefectural Natural Park]] * [[Suigō Prefectural Natural Park]] * [[Suzuka Quasi-National Park]] * [[Yoshino-Kumano National Park]] ===မြို့ပြများ=== {{main|မိအဲခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}} ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသ ၂၉ ခု၊ မြို့ကြီး ၁၄ ခုနှင့် မြို့ငယ် ၁၅ ခု တည်ရှိနေသည်။ {| class="wikitable sortable" ! rowspan="2" | Flag, name <small>w/o suffix</small> ! colspan="3" | Full name ! rowspan="2" | [[Districts of Japan|District]]<br />''(-gun)'' ! rowspan="2" |Area (km²) ! rowspan="2" |Population ! rowspan="2" |Map ! rowspan="2" | [[Local Autonomy Law|Local public entity]] code<br /><small>(w/o checksum)</small> |- ! <small>[[Japanese writing system|Japanese]]</small> || <small>[[Romanization of Japanese|transcription]]</small> || <small>[[English language|translation]]</small> |- |[[File:Flag of Iga, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Iga, Mie|Iga]] |伊賀市 || Iga-shi || Iga City || – |558.17 |95,137 |[[File:Iga in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24216 |- |[[File:Flag of Inabe, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Inabe]] |いなべ市 || Inabe-shi || Inabe City || – |219.58 |45,589 |[[File:Inabe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24214 |- |[[File:Flag of Ise, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ise, Mie|Ise]] |伊勢市 || Ise-shi || Ise City || – |208.52 |123,129 |[[File:Ise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24203 |- |[[File:Flag of Kameyama Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kameyama, Mie|Kameyama]] |亀山市 || Kameyama-shi || Kameyama City || – |190.91 |50,230 |[[File:Kameyama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24210 |- |[[File:Flag of Kumano, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kumano, Mie|Kumano]] |熊野市 || Kumano-shi || Kumano City || – |373.35 |17,727 |[[File:Kumano in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24212 |- |[[File:Flag of Kuwana, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kuwana, Mie|Kuwana]] |桑名市 || Kuwana-shi || Kuwana City || – |136.68 |139,587 |[[File:Kuwana in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24205 |- |[[File:Flag of Matsusaka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Matsusaka]] |松阪市 || Matsusaka-shi || Matsusaka City || – |623.64 |165,166 |[[File:Matsusaka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24204 |- |[[File:Flag of Nabari, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Nabari, Mie|Nabari]] |名張市 || Nabari-shi || Nabari City || – |129.77 |78,190 |[[File:Nabari in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24208 |- |[[File:Flag of Owase, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Owase]] |尾鷲市 || Owase-shi || Owase City || – |192.71 |17,953 |[[File:Owase in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24209 |- |[[File:Flag of Shima, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Shima, Mie|Shima]] |志摩市 || Shima-shi || Shima City || – |179.67 |53,056 |[[File:Shima in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24215 |- |[[File:Flag of Suzuka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Suzuka, Mie|Suzuka]] |鈴鹿市 || Suzuka-shi || Suzuka City || – |194.46 |196,835 |[[File:Suzuka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24207 |- |[[File:Flag of Toba, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Toba, Mie|Toba]] |鳥羽市 || Toba-shi || Toba City || – |107.34 |19,227 |[[File:Toba in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24211 |- |[[File:Flag of Tsu, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tsu, Mie|Tsu]] (capital) |津市 || Tsu-shi || Tsu City || – |711.11 |279,304 |[[File:Tsu in Mie prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24201 |- |[[File:Flag of Yokkaichi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Yokkaichi]] |四日市市 || Yokkaichi-shi || Yokkaichi City || – |206.44 |306,107 |[[File:Yokkaichi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24202 |- |[[File:Flag of Asahi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Mie|Asahi]] |朝日町 || Asahi-chō || Asahi Town | rowspan="3" | [[Mie District, Mie|Mie]] |5.99 |9,941 |[[File:Asahi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24343 |- |[[File:Flag of Kawagoe Mie.svg |frameless|25x25px]] [[Kawagoe, Mie|Kawagoe]] |川越町 || Kawagoe-chō || Kawagoe Town |8.73 |14,999 |[[File:Kawagoe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24344 |- |[[File:Flag of Komono, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Komono]] |菰野町 || Komono-chō || Komono Town |106.89 |40,289 |[[File:Komono in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24341 |- |[[File:Flag of Kiho Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihō]] |紀宝町 || Kihō-chō || Kihō Town || rowspan="2" | [[Minamimuro District, Mie|Minami-Muro]]<br />(South [[Muro District, Kii|Muro]]) |79.66 |11,454 |[[File:Kiho in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24562 |- |[[File:Flag of Mihama.svg|frameless|25x25px]] [[Mihama, Mie|Mihama]] |御浜町 || Mihama-chō || Mihama Town |88.28 |9,089 |[[File:Mihama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24561 |- |[[File:Flag of Kihoku, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihoku, Mie|Kihoku]] |紀北町 || Kihoku-chō || Kihoku Town || [[Kitamuro District, Mie|Kita-Muro]]<br />(North [[Muro District, Kii|Muro]]) |257.01 |17,885 |[[File:Kihoku in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24543 |- |[[File:Flag of Kisosaki Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kisosaki]] |木曽岬町 || Kisosaki-chō || Kisosaki Town || |[[Kuwana District, Mie|Kuwana]] |15.72 |6,730 |[[File:Kisosaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24303 |- |[[File:Flag of Meiwa, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Meiwa, Mie|Meiwa]] |明和町 || Meiwa-chō || Meiwa Town || rowspan="3" | [[Taki District, Mie|Taki]] |40.92 |22,726 |[[File:Meiwa in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24442 |- |[[File:Flag of Odai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ōdai]] |大台町 || Ōdai-chō || Ōdai Town |362.94 |9,345 |[[File:Odai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24443 |- |[[File:Flag of Taki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taki, Mie|Taki]] |多気町 || Taki-chō || Taki Town |103.06 |14,846 |[[File:Taki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24441 |- |[[File:Flag of Minamiise Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiise, Mie|Minamiise]] |南伊勢町 || Minami-Ise-chō || South [[Ise Province|Ise]] Town || rowspan="4" | [[Watarai District, Mie|Watarai]] |242.98 |14,217 |[[File:Minamiise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24472 |- |[[File:Flag of Taiki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taiki, Mie|Taiki]] |大紀町 || Taiki-chō || Taiki Town |233.54 |9,543 |[[File:Taiki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24471 |- |[[File:Flag of Tamaki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tamaki, Mie|Tamaki]] |玉城町 || Tamaki-chō || Tamaki Town |40.94 |15,280 |[[File:Tamaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24461 |- |[[File:Flag of Watarai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Watarai]] |度会町 || Watarai-chō || Watarai Town |134.97 |8,534 |[[File:Watarai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24470 |- |[[File:Flag of Toin Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tōin]] |東員町 || Tōin-chō || Tōin Town || [[Inabe District, Mie|Inabe]] |22.66 |25,552 |[[File:Toin in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24324 |- ![[File:Flag of Mie Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Mie !三重県 || Mie-ken || Mie Prefecture || – ! 5,774.41 || 1,781,948 |[[File:Map of Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] !24000<br />ISO: JP-24 |} ===မိအဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|မိအဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== မိအဲခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းအကြားကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့် နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းမနှင့် အိဆဲဘုရားဖူးလမ်းမများ တည်ရှိသည်။ ရိုးရာလက်မှုလုပ်ငန်းများအနေဖြင့် အိဂကြိုးထိုးလုပ်ငန်း၊ ယော့ခအိချိဘန်းခိုအိုးလုပ်ငန်း၊ ဆုဇုခမင်ရည်လုပ်ငန်း၊ အိဂအိုးလုပ်ငန်းနှင့် အိဆဲခတဂမိလုပ်ငန်းတို့ တည်ရှိသည်။ ခရိုင်၏ ၆၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ ဖြစ်သည်။ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၁၀၀၀ ကီလိုမီတာကျော် (၆၀၀ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်သည် သစ်လုပ်ငန်းနှင့် ပင်လယ်စာလုပ်ငန်းများကို ကာလရှည်ကြာကတည်းက လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် လက်ဖက်၊ အမဲသား၊ ပုလဲလုပ်ငန်း၊ သစ်သီးလုပ်ငန်းများ (အဓိကအားဖြင့် မန်းဒရင်းလိမ္မော်သီး) လည်း ရှိသည်။ အစားအစာထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းဖြစ်သည့် အဇုမစားသောက်ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းသည် ခရိုင်အတွင်း တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်မြောက်ပိုင်းသည် ထုတ်လုပ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများစွာ ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စက်ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ယာည်များနှင့် လှေသင်္ဘောများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ထို့အပြင် အကြီးစားဓာတုပစ္စည်းစက်ရုံများလည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် မိအဲခရိုင်တွင် LCD ဖန်သားပြင်နှင့် တစ်ပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကိုလည်း တိုးချဲ့လျက်ရှိသည်။ ဆုဇုခမြို့တွင် ဟွန်ဒါမော်တာကုမ္ပဏီသည် ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် စက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုစက်ရုံတွင် Honda Civic ကားများနှင့် အခြားယာဉ်များကို ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== [[File:Mie prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|မိအဲခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] {| class="wikitable" |+မိအဲခရိုင် လူဦးရေ (၂၀၁၄ ခုနှစ်)<ref>[http://www.pref.mie.lg.jp/DATABOX/28903004151.htm Mie Prefecture Homepage: Key Statistics]</ref> |- |စုစုပေါင်းလူဦး၇ေ |align=right|1,820,491 |- |ကျား |align=right|886,362 |- |မ |align=right|934,129 |- |အသက် ၁၅ နှစ်အောက် |align=right|240,263 |- |အသက် ၁၅ - ၆၄ နှစ် |align=right|1,076,257 |- |အသက် ၆၄ နှစ်အထက် |align=right|491,779 |- |အိမ်ထောင်စု |align=right|721,344 |- |လူဦးရေသိပ်သည်းဆ (တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင်) |align=right|315.3 |} ==ယဉ်ကျေးမှု== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ခရီးသွားလုပ်ငန်း== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Mie prefecture}} * [http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm Mie Prefecture official homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230014936/http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm |date=2010-12-30 }} * [http://tourismmiejapan.com/ Kanko Mie tourist information] * [http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html Outdoor Japan - Section Mie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715022419/http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html |date=15 July 2011 }} * [http://www.mief.or.jp/en/index.html Mie International Exchange Foundation] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 08j9oq7nwos8a5d3ux1msoosu132325 1042216 1042215 2026-07-06T09:33:39Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* လူဦးရေဆိုင်ရာ */ 1042216 wikitext text/x-wiki '''မိအဲခရိုင်''' (三重県, မိအဲခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦး၇ေ ၁,၇၈၁,၉၄၈ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) နေထိုင်ကြသည်။ မြေဧရိယာ ၅၇၇၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၂၉ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ကျိုတိုစီရင်စု]]နှင့် [[ရှိဂခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[နာရခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဝခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည်။ ဆွတ်မြို့သည် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ယော့ခအိချိမြို့သည် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ဆုဇုခမြို့၊ မဆွတ်ဆခမြို့၊ အိဆဲမြို့နှင့် ခုဝနမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်တွင် နဂရှိမအပန်းဖြေနေရာ၊ ဆုဇုခနိုင်ငံတကာကားပြိုင်ကွင်းနှင့် ရှင်းတိုးဘာသာနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရှေးကျပြီး မြင့်မြတ်သည့်နေရာများစွာတို့သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရှင်းတိုးဘာသာကျောင်းတော်များထဲတွင် တော်ဝင်နတ်ကျောင်းနှင့် ဆွတ်ဘခိတော်ဝင်နတ်ကျောင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမတိုင်မီအထိ မိအဲခရိုင်ရှိရာဧရိယာသည် အိဆဲတိုင်းပြည်၊ ရှိမတိုင်းပြည်၊ အိဂတိုင်းပြည်နှင့် ခိအိတိုင်းပြည်အစိတ်အပိုင်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် လူသားများနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရသည်။ ဂျောမွန်းခေတ်နှင့် ယယောအိခေတ်များတွင် ဒေသရှိ ကမ်းခြေဧရိယာများနှင့် မြစ်တစ်လျှောက်တွင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ ယယောအိခေတ်ကာလအတွင်းတွင် အိဆဲနတ်ကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၇ ရာစုတွင် ဆိုင်းခူးအင်ပါယာနန်းတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာလသည် လက်ရျိအချိန်တွင် မဲအိဝမြို့တွင် တည်ရိသည်။ အဲဒိုခေတ်တွင် ထိုဧရိယာကို "မိအဲခရိုင်" ဟူသည့် အမည်ဖြင့် သိလာကြသည်။ မိအဲခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ ပါဝင်သည်။ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများအနေဖြင့် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းနှင့် အိဆဲလမ်းတို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ဆိပ်ကမ်းမြို့များတွင် အိုမိနတို၊ ခုဝနနှင့် အန်းအိုးဆွတ်မြို့တို့ ပါဝင်သည်။ အိဆဲနတ်ကျောင်းသည် ထင်ရှားသည့် ဝတ်ပြုဆုတောင်းရာ နေရာဖြစ်သည်။ မဲဂျိခေတ်ကာလ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ယခင်တိုင်းပြည်များဖြစ်ခဲ့သည့် အိဆဲ၊ အိဂနှင့် ခိခိတို့၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသများကို စုပေါင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် မြောက်ဘက်ရှိ ခိဆိုမြစ်သုံးစင်းရှိရာဒေသမှသည် လက်ရှိဆွတ်မြို့ဟု သိကြသည့် မြို့အထိသည် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုဧရိယာ၏ တောင်ဘက်သည် ဝတရအိခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့မှသည် ယော့ခအိချိမြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားခဲ့ပြီး ခရိုင်ကိုလည်း "မိအဲ" ဟုသည့် အမည်ပေးခဲ့သည်။ နောက်နှစ်တွင် ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့သို့ ပြည်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြန်ကာ မိအဲခရိုင်သည်လည်း ၁၈၇၆ ခုနှစ်ကတည်းက လက်ရှိကာလအခြေအနေအတိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းဒေသကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အအိချိခရိုင်၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ နာရခရိုင်နှင့် ဝခယမခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ ယဉ်ကျေးမှုအရ လွှမ်းမိုးမှုရှိသည့်အတွက် မိအဲခရိုင်ကို ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် အအိချိခရိုင်နှင့် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဆက်စပ်မှုရှိနေသဖြင့် မိအဲခရိုင်သည် တိုးခိုင်းဒေသတွင် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်တွင် "ခန်းဆိုင်းဒေသစကား" ကို ပြောဆိုကြသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် မိအဲခရိုင်ရှိ အိဂဒေသသည် ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်အနေဖြင့် အမြဲတမ်း တည်ရှိနေခဲ့သည်။ မိအဲခရိုင်သည် မြောက်မှ တောင်အထိ ၁၇၀ ကီလိုမီတာ (၁၀၆ မိုင်)၊ အရှေ့မှ အနောက်အထိ ၈၀ ကီလိုမီတာ (၅၀ မိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဒေသငါးခု ပါဝင်နေသည်။ # မိအဲခရိုင်၏ အနောက်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ဆုဇုခတောင်တန်းများ တည်ရှိသည်။ #အအိချိခရိုင်နယ်စပ်မှ အိဆဲမြို့အထိ အိဆဲပင်လယ်အော်တစ်လျှောက်တွင် အိဆဲလွင်ပြင် တည်ရှိသည်။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် မိအဲခရိုင်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး ဧရိယာ ဖြစ်သည်။ #အိဆဲလွင်ပြင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းသည် ရှိမကျွန်းဆွယ်ဒေသ ဖြစ်သည်။ #ခရိုင်၏ အနောက်အလယ်ပိုင်း နာရခရိုင်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ဆက်စပ်နေသည့်နေရာသည် အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသ ဖြစ်သည်။ #မိအဲခရိုင်အလယ်ပိုင်းမှ တောင်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်များအထိသည် နုနိုဘိခိတောင်ထူထပ်သည့် ဒေသဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင် ကမ်းရိုးတန်းအရှည်သည် ၁၀၉၄.၉ ကီလိုမီတာ (၆၈၀.၃ မိုင်) ရှိသည်။ ကုန်းမြေသည် ၅၇၇၆.၄၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၃၀.၃၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ထိုကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၆၄.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ၊ ၁၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးမြေ၊ ၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် လူနေဧရိယာ၊ ၃.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် လမ်းများနှင့် ၃.၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် မြစ်များ ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိနေသည့် ၁၀.၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားမှု မရှိသေးပေ။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် သင့်တင့်သည့် ရာသီဥတုရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် အပူချိန်သည် ပျမ်းမျှ ၁၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ ၁၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၇ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်မှ ၅၉ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသသည် အိဆဲလွင်ပြင်ထက် ၁ မှ ၂ ဒီဂရီအထိ ပိုမိုအေးမြသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်စုစုပေါင်းဧရိယာ၏ ၃၆ ရာခိုင်နှုန်းကို အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ - * [[Akame Ichishikyō Prefectural Natural Park]] * [[Ise-no-Umi Prefectural Natural Park]] * [[Ise-Shima National Park]] * [[Kahadakyō Prefectural Natural Park]] * [[Murō-Akame-Aoyama Quasi-National Park]] * [[Okuise Miyagawakyō Prefectural Natural Park]] * [[Suigō Prefectural Natural Park]] * [[Suzuka Quasi-National Park]] * [[Yoshino-Kumano National Park]] ===မြို့ပြများ=== {{main|မိအဲခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}} ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသ ၂၉ ခု၊ မြို့ကြီး ၁၄ ခုနှင့် မြို့ငယ် ၁၅ ခု တည်ရှိနေသည်။ {| class="wikitable sortable" ! rowspan="2" | Flag, name <small>w/o suffix</small> ! colspan="3" | Full name ! rowspan="2" | [[Districts of Japan|District]]<br />''(-gun)'' ! rowspan="2" |Area (km²) ! rowspan="2" |Population ! rowspan="2" |Map ! rowspan="2" | [[Local Autonomy Law|Local public entity]] code<br /><small>(w/o checksum)</small> |- ! <small>[[Japanese writing system|Japanese]]</small> || <small>[[Romanization of Japanese|transcription]]</small> || <small>[[English language|translation]]</small> |- |[[File:Flag of Iga, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Iga, Mie|Iga]] |伊賀市 || Iga-shi || Iga City || – |558.17 |95,137 |[[File:Iga in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24216 |- |[[File:Flag of Inabe, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Inabe]] |いなべ市 || Inabe-shi || Inabe City || – |219.58 |45,589 |[[File:Inabe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24214 |- |[[File:Flag of Ise, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ise, Mie|Ise]] |伊勢市 || Ise-shi || Ise City || – |208.52 |123,129 |[[File:Ise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24203 |- |[[File:Flag of Kameyama Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kameyama, Mie|Kameyama]] |亀山市 || Kameyama-shi || Kameyama City || – |190.91 |50,230 |[[File:Kameyama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24210 |- |[[File:Flag of Kumano, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kumano, Mie|Kumano]] |熊野市 || Kumano-shi || Kumano City || – |373.35 |17,727 |[[File:Kumano in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24212 |- |[[File:Flag of Kuwana, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kuwana, Mie|Kuwana]] |桑名市 || Kuwana-shi || Kuwana City || – |136.68 |139,587 |[[File:Kuwana in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24205 |- |[[File:Flag of Matsusaka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Matsusaka]] |松阪市 || Matsusaka-shi || Matsusaka City || – |623.64 |165,166 |[[File:Matsusaka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24204 |- |[[File:Flag of Nabari, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Nabari, Mie|Nabari]] |名張市 || Nabari-shi || Nabari City || – |129.77 |78,190 |[[File:Nabari in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24208 |- |[[File:Flag of Owase, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Owase]] |尾鷲市 || Owase-shi || Owase City || – |192.71 |17,953 |[[File:Owase in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24209 |- |[[File:Flag of Shima, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Shima, Mie|Shima]] |志摩市 || Shima-shi || Shima City || – |179.67 |53,056 |[[File:Shima in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24215 |- |[[File:Flag of Suzuka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Suzuka, Mie|Suzuka]] |鈴鹿市 || Suzuka-shi || Suzuka City || – |194.46 |196,835 |[[File:Suzuka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24207 |- |[[File:Flag of Toba, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Toba, Mie|Toba]] |鳥羽市 || Toba-shi || Toba City || – |107.34 |19,227 |[[File:Toba in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24211 |- |[[File:Flag of Tsu, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tsu, Mie|Tsu]] (capital) |津市 || Tsu-shi || Tsu City || – |711.11 |279,304 |[[File:Tsu in Mie prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24201 |- |[[File:Flag of Yokkaichi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Yokkaichi]] |四日市市 || Yokkaichi-shi || Yokkaichi City || – |206.44 |306,107 |[[File:Yokkaichi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24202 |- |[[File:Flag of Asahi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Mie|Asahi]] |朝日町 || Asahi-chō || Asahi Town | rowspan="3" | [[Mie District, Mie|Mie]] |5.99 |9,941 |[[File:Asahi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24343 |- |[[File:Flag of Kawagoe Mie.svg |frameless|25x25px]] [[Kawagoe, Mie|Kawagoe]] |川越町 || Kawagoe-chō || Kawagoe Town |8.73 |14,999 |[[File:Kawagoe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24344 |- |[[File:Flag of Komono, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Komono]] |菰野町 || Komono-chō || Komono Town |106.89 |40,289 |[[File:Komono in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24341 |- |[[File:Flag of Kiho Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihō]] |紀宝町 || Kihō-chō || Kihō Town || rowspan="2" | [[Minamimuro District, Mie|Minami-Muro]]<br />(South [[Muro District, Kii|Muro]]) |79.66 |11,454 |[[File:Kiho in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24562 |- |[[File:Flag of Mihama.svg|frameless|25x25px]] [[Mihama, Mie|Mihama]] |御浜町 || Mihama-chō || Mihama Town |88.28 |9,089 |[[File:Mihama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24561 |- |[[File:Flag of Kihoku, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihoku, Mie|Kihoku]] |紀北町 || Kihoku-chō || Kihoku Town || [[Kitamuro District, Mie|Kita-Muro]]<br />(North [[Muro District, Kii|Muro]]) |257.01 |17,885 |[[File:Kihoku in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24543 |- |[[File:Flag of Kisosaki Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kisosaki]] |木曽岬町 || Kisosaki-chō || Kisosaki Town || |[[Kuwana District, Mie|Kuwana]] |15.72 |6,730 |[[File:Kisosaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24303 |- |[[File:Flag of Meiwa, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Meiwa, Mie|Meiwa]] |明和町 || Meiwa-chō || Meiwa Town || rowspan="3" | [[Taki District, Mie|Taki]] |40.92 |22,726 |[[File:Meiwa in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24442 |- |[[File:Flag of Odai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ōdai]] |大台町 || Ōdai-chō || Ōdai Town |362.94 |9,345 |[[File:Odai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24443 |- |[[File:Flag of Taki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taki, Mie|Taki]] |多気町 || Taki-chō || Taki Town |103.06 |14,846 |[[File:Taki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24441 |- |[[File:Flag of Minamiise Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiise, Mie|Minamiise]] |南伊勢町 || Minami-Ise-chō || South [[Ise Province|Ise]] Town || rowspan="4" | [[Watarai District, Mie|Watarai]] |242.98 |14,217 |[[File:Minamiise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24472 |- |[[File:Flag of Taiki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taiki, Mie|Taiki]] |大紀町 || Taiki-chō || Taiki Town |233.54 |9,543 |[[File:Taiki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24471 |- |[[File:Flag of Tamaki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tamaki, Mie|Tamaki]] |玉城町 || Tamaki-chō || Tamaki Town |40.94 |15,280 |[[File:Tamaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24461 |- |[[File:Flag of Watarai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Watarai]] |度会町 || Watarai-chō || Watarai Town |134.97 |8,534 |[[File:Watarai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24470 |- |[[File:Flag of Toin Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tōin]] |東員町 || Tōin-chō || Tōin Town || [[Inabe District, Mie|Inabe]] |22.66 |25,552 |[[File:Toin in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24324 |- ![[File:Flag of Mie Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Mie !三重県 || Mie-ken || Mie Prefecture || – ! 5,774.41 || 1,781,948 |[[File:Map of Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] !24000<br />ISO: JP-24 |} ===မိအဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|မိအဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== မိအဲခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းအကြားကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့် နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းမနှင့် အိဆဲဘုရားဖူးလမ်းမများ တည်ရှိသည်။ ရိုးရာလက်မှုလုပ်ငန်းများအနေဖြင့် အိဂကြိုးထိုးလုပ်ငန်း၊ ယော့ခအိချိဘန်းခိုအိုးလုပ်ငန်း၊ ဆုဇုခမင်ရည်လုပ်ငန်း၊ အိဂအိုးလုပ်ငန်းနှင့် အိဆဲခတဂမိလုပ်ငန်းတို့ တည်ရှိသည်။ ခရိုင်၏ ၆၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ ဖြစ်သည်။ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၁၀၀၀ ကီလိုမီတာကျော် (၆၀၀ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်သည် သစ်လုပ်ငန်းနှင့် ပင်လယ်စာလုပ်ငန်းများကို ကာလရှည်ကြာကတည်းက လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် လက်ဖက်၊ အမဲသား၊ ပုလဲလုပ်ငန်း၊ သစ်သီးလုပ်ငန်းများ (အဓိကအားဖြင့် မန်းဒရင်းလိမ္မော်သီး) လည်း ရှိသည်။ အစားအစာထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းဖြစ်သည့် အဇုမစားသောက်ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းသည် ခရိုင်အတွင်း တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်မြောက်ပိုင်းသည် ထုတ်လုပ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများစွာ ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စက်ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ယာည်များနှင့် လှေသင်္ဘောများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ထို့အပြင် အကြီးစားဓာတုပစ္စည်းစက်ရုံများလည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် မိအဲခရိုင်တွင် LCD ဖန်သားပြင်နှင့် တစ်ပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကိုလည်း တိုးချဲ့လျက်ရှိသည်။ ဆုဇုခမြို့တွင် ဟွန်ဒါမော်တာကုမ္ပဏီသည် ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် စက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုစက်ရုံတွင် Honda Civic ကားများနှင့် အခြားယာဉ်များကို ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== [[File:Mie prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|မိအဲခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] {| class="wikitable" |+မိအဲခရိုင် လူဦးရေ (၂၀၁၄ ခုနှစ်)<ref>[http://www.pref.mie.lg.jp/DATABOX/28903004151.htm Mie Prefecture Homepage: Key Statistics]</ref> |- |စုစုပေါင်းလူဦးရေ |align=right|1,820,491 |- |ကျား |align=right|886,362 |- |မ |align=right|934,129 |- |အသက် ၁၅ နှစ်အောက် |align=right|240,263 |- |အသက် ၁၅ - ၆၄ နှစ် |align=right|1,076,257 |- |အသက် ၆၄ နှစ်အထက် |align=right|491,779 |- |အိမ်ထောင်စု |align=right|721,344 |- |လူဦးရေသိပ်သည်းဆ (တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင်) |align=right|315.3 |} ==ယဉ်ကျေးမှု== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ခရီးသွားလုပ်ငန်း== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Mie prefecture}} * [http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm Mie Prefecture official homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230014936/http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm |date=2010-12-30 }} * [http://tourismmiejapan.com/ Kanko Mie tourist information] * [http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html Outdoor Japan - Section Mie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715022419/http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html |date=15 July 2011 }} * [http://www.mief.or.jp/en/index.html Mie International Exchange Foundation] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 355fdg6ww91cp6041ue2glcb8z82obp 1042217 1042216 2026-07-06T09:34:45Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ယဉ်ကျေးမှု */ 1042217 wikitext text/x-wiki '''မိအဲခရိုင်''' (三重県, မိအဲခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦး၇ေ ၁,၇၈၁,၉၄၈ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) နေထိုင်ကြသည်။ မြေဧရိယာ ၅၇၇၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၂၉ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ကျိုတိုစီရင်စု]]နှင့် [[ရှိဂခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[နာရခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဝခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည်။ ဆွတ်မြို့သည် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ယော့ခအိချိမြို့သည် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ဆုဇုခမြို့၊ မဆွတ်ဆခမြို့၊ အိဆဲမြို့နှင့် ခုဝနမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်တွင် နဂရှိမအပန်းဖြေနေရာ၊ ဆုဇုခနိုင်ငံတကာကားပြိုင်ကွင်းနှင့် ရှင်းတိုးဘာသာနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရှေးကျပြီး မြင့်မြတ်သည့်နေရာများစွာတို့သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရှင်းတိုးဘာသာကျောင်းတော်များထဲတွင် တော်ဝင်နတ်ကျောင်းနှင့် ဆွတ်ဘခိတော်ဝင်နတ်ကျောင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမတိုင်မီအထိ မိအဲခရိုင်ရှိရာဧရိယာသည် အိဆဲတိုင်းပြည်၊ ရှိမတိုင်းပြည်၊ အိဂတိုင်းပြည်နှင့် ခိအိတိုင်းပြည်အစိတ်အပိုင်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် လူသားများနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရသည်။ ဂျောမွန်းခေတ်နှင့် ယယောအိခေတ်များတွင် ဒေသရှိ ကမ်းခြေဧရိယာများနှင့် မြစ်တစ်လျှောက်တွင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ ယယောအိခေတ်ကာလအတွင်းတွင် အိဆဲနတ်ကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၇ ရာစုတွင် ဆိုင်းခူးအင်ပါယာနန်းတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာလသည် လက်ရျိအချိန်တွင် မဲအိဝမြို့တွင် တည်ရိသည်။ အဲဒိုခေတ်တွင် ထိုဧရိယာကို "မိအဲခရိုင်" ဟူသည့် အမည်ဖြင့် သိလာကြသည်။ မိအဲခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ ပါဝင်သည်။ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများအနေဖြင့် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းနှင့် အိဆဲလမ်းတို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ဆိပ်ကမ်းမြို့များတွင် အိုမိနတို၊ ခုဝနနှင့် အန်းအိုးဆွတ်မြို့တို့ ပါဝင်သည်။ အိဆဲနတ်ကျောင်းသည် ထင်ရှားသည့် ဝတ်ပြုဆုတောင်းရာ နေရာဖြစ်သည်။ မဲဂျိခေတ်ကာလ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ယခင်တိုင်းပြည်များဖြစ်ခဲ့သည့် အိဆဲ၊ အိဂနှင့် ခိခိတို့၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသများကို စုပေါင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် မြောက်ဘက်ရှိ ခိဆိုမြစ်သုံးစင်းရှိရာဒေသမှသည် လက်ရှိဆွတ်မြို့ဟု သိကြသည့် မြို့အထိသည် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုဧရိယာ၏ တောင်ဘက်သည် ဝတရအိခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့မှသည် ယော့ခအိချိမြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားခဲ့ပြီး ခရိုင်ကိုလည်း "မိအဲ" ဟုသည့် အမည်ပေးခဲ့သည်။ နောက်နှစ်တွင် ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့သို့ ပြည်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြန်ကာ မိအဲခရိုင်သည်လည်း ၁၈၇၆ ခုနှစ်ကတည်းက လက်ရှိကာလအခြေအနေအတိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းဒေသကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အအိချိခရိုင်၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ နာရခရိုင်နှင့် ဝခယမခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ ယဉ်ကျေးမှုအရ လွှမ်းမိုးမှုရှိသည့်အတွက် မိအဲခရိုင်ကို ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် အအိချိခရိုင်နှင့် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဆက်စပ်မှုရှိနေသဖြင့် မိအဲခရိုင်သည် တိုးခိုင်းဒေသတွင် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်တွင် "ခန်းဆိုင်းဒေသစကား" ကို ပြောဆိုကြသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် မိအဲခရိုင်ရှိ အိဂဒေသသည် ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်အနေဖြင့် အမြဲတမ်း တည်ရှိနေခဲ့သည်။ မိအဲခရိုင်သည် မြောက်မှ တောင်အထိ ၁၇၀ ကီလိုမီတာ (၁၀၆ မိုင်)၊ အရှေ့မှ အနောက်အထိ ၈၀ ကီလိုမီတာ (၅၀ မိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဒေသငါးခု ပါဝင်နေသည်။ # မိအဲခရိုင်၏ အနောက်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ဆုဇုခတောင်တန်းများ တည်ရှိသည်။ #အအိချိခရိုင်နယ်စပ်မှ အိဆဲမြို့အထိ အိဆဲပင်လယ်အော်တစ်လျှောက်တွင် အိဆဲလွင်ပြင် တည်ရှိသည်။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် မိအဲခရိုင်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး ဧရိယာ ဖြစ်သည်။ #အိဆဲလွင်ပြင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းသည် ရှိမကျွန်းဆွယ်ဒေသ ဖြစ်သည်။ #ခရိုင်၏ အနောက်အလယ်ပိုင်း နာရခရိုင်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ဆက်စပ်နေသည့်နေရာသည် အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသ ဖြစ်သည်။ #မိအဲခရိုင်အလယ်ပိုင်းမှ တောင်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်များအထိသည် နုနိုဘိခိတောင်ထူထပ်သည့် ဒေသဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင် ကမ်းရိုးတန်းအရှည်သည် ၁၀၉၄.၉ ကီလိုမီတာ (၆၈၀.၃ မိုင်) ရှိသည်။ ကုန်းမြေသည် ၅၇၇၆.၄၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၃၀.၃၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ထိုကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၆၄.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ၊ ၁၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးမြေ၊ ၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် လူနေဧရိယာ၊ ၃.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် လမ်းများနှင့် ၃.၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် မြစ်များ ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိနေသည့် ၁၀.၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားမှု မရှိသေးပေ။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် သင့်တင့်သည့် ရာသီဥတုရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် အပူချိန်သည် ပျမ်းမျှ ၁၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ ၁၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၇ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်မှ ၅၉ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသသည် အိဆဲလွင်ပြင်ထက် ၁ မှ ၂ ဒီဂရီအထိ ပိုမိုအေးမြသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်စုစုပေါင်းဧရိယာ၏ ၃၆ ရာခိုင်နှုန်းကို အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ - * [[Akame Ichishikyō Prefectural Natural Park]] * [[Ise-no-Umi Prefectural Natural Park]] * [[Ise-Shima National Park]] * [[Kahadakyō Prefectural Natural Park]] * [[Murō-Akame-Aoyama Quasi-National Park]] * [[Okuise Miyagawakyō Prefectural Natural Park]] * [[Suigō Prefectural Natural Park]] * [[Suzuka Quasi-National Park]] * [[Yoshino-Kumano National Park]] ===မြို့ပြများ=== {{main|မိအဲခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}} ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသ ၂၉ ခု၊ မြို့ကြီး ၁၄ ခုနှင့် မြို့ငယ် ၁၅ ခု တည်ရှိနေသည်။ {| class="wikitable sortable" ! rowspan="2" | Flag, name <small>w/o suffix</small> ! colspan="3" | Full name ! rowspan="2" | [[Districts of Japan|District]]<br />''(-gun)'' ! rowspan="2" |Area (km²) ! rowspan="2" |Population ! rowspan="2" |Map ! rowspan="2" | [[Local Autonomy Law|Local public entity]] code<br /><small>(w/o checksum)</small> |- ! <small>[[Japanese writing system|Japanese]]</small> || <small>[[Romanization of Japanese|transcription]]</small> || <small>[[English language|translation]]</small> |- |[[File:Flag of Iga, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Iga, Mie|Iga]] |伊賀市 || Iga-shi || Iga City || – |558.17 |95,137 |[[File:Iga in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24216 |- |[[File:Flag of Inabe, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Inabe]] |いなべ市 || Inabe-shi || Inabe City || – |219.58 |45,589 |[[File:Inabe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24214 |- |[[File:Flag of Ise, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ise, Mie|Ise]] |伊勢市 || Ise-shi || Ise City || – |208.52 |123,129 |[[File:Ise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24203 |- |[[File:Flag of Kameyama Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kameyama, Mie|Kameyama]] |亀山市 || Kameyama-shi || Kameyama City || – |190.91 |50,230 |[[File:Kameyama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24210 |- |[[File:Flag of Kumano, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kumano, Mie|Kumano]] |熊野市 || Kumano-shi || Kumano City || – |373.35 |17,727 |[[File:Kumano in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24212 |- |[[File:Flag of Kuwana, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kuwana, Mie|Kuwana]] |桑名市 || Kuwana-shi || Kuwana City || – |136.68 |139,587 |[[File:Kuwana in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24205 |- |[[File:Flag of Matsusaka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Matsusaka]] |松阪市 || Matsusaka-shi || Matsusaka City || – |623.64 |165,166 |[[File:Matsusaka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24204 |- |[[File:Flag of Nabari, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Nabari, Mie|Nabari]] |名張市 || Nabari-shi || Nabari City || – |129.77 |78,190 |[[File:Nabari in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24208 |- |[[File:Flag of Owase, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Owase]] |尾鷲市 || Owase-shi || Owase City || – |192.71 |17,953 |[[File:Owase in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24209 |- |[[File:Flag of Shima, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Shima, Mie|Shima]] |志摩市 || Shima-shi || Shima City || – |179.67 |53,056 |[[File:Shima in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24215 |- |[[File:Flag of Suzuka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Suzuka, Mie|Suzuka]] |鈴鹿市 || Suzuka-shi || Suzuka City || – |194.46 |196,835 |[[File:Suzuka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24207 |- |[[File:Flag of Toba, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Toba, Mie|Toba]] |鳥羽市 || Toba-shi || Toba City || – |107.34 |19,227 |[[File:Toba in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24211 |- |[[File:Flag of Tsu, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tsu, Mie|Tsu]] (capital) |津市 || Tsu-shi || Tsu City || – |711.11 |279,304 |[[File:Tsu in Mie prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24201 |- |[[File:Flag of Yokkaichi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Yokkaichi]] |四日市市 || Yokkaichi-shi || Yokkaichi City || – |206.44 |306,107 |[[File:Yokkaichi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24202 |- |[[File:Flag of Asahi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Mie|Asahi]] |朝日町 || Asahi-chō || Asahi Town | rowspan="3" | [[Mie District, Mie|Mie]] |5.99 |9,941 |[[File:Asahi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24343 |- |[[File:Flag of Kawagoe Mie.svg |frameless|25x25px]] [[Kawagoe, Mie|Kawagoe]] |川越町 || Kawagoe-chō || Kawagoe Town |8.73 |14,999 |[[File:Kawagoe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24344 |- |[[File:Flag of Komono, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Komono]] |菰野町 || Komono-chō || Komono Town |106.89 |40,289 |[[File:Komono in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24341 |- |[[File:Flag of Kiho Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihō]] |紀宝町 || Kihō-chō || Kihō Town || rowspan="2" | [[Minamimuro District, Mie|Minami-Muro]]<br />(South [[Muro District, Kii|Muro]]) |79.66 |11,454 |[[File:Kiho in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24562 |- |[[File:Flag of Mihama.svg|frameless|25x25px]] [[Mihama, Mie|Mihama]] |御浜町 || Mihama-chō || Mihama Town |88.28 |9,089 |[[File:Mihama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24561 |- |[[File:Flag of Kihoku, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihoku, Mie|Kihoku]] |紀北町 || Kihoku-chō || Kihoku Town || [[Kitamuro District, Mie|Kita-Muro]]<br />(North [[Muro District, Kii|Muro]]) |257.01 |17,885 |[[File:Kihoku in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24543 |- |[[File:Flag of Kisosaki Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kisosaki]] |木曽岬町 || Kisosaki-chō || Kisosaki Town || |[[Kuwana District, Mie|Kuwana]] |15.72 |6,730 |[[File:Kisosaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24303 |- |[[File:Flag of Meiwa, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Meiwa, Mie|Meiwa]] |明和町 || Meiwa-chō || Meiwa Town || rowspan="3" | [[Taki District, Mie|Taki]] |40.92 |22,726 |[[File:Meiwa in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24442 |- |[[File:Flag of Odai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ōdai]] |大台町 || Ōdai-chō || Ōdai Town |362.94 |9,345 |[[File:Odai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24443 |- |[[File:Flag of Taki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taki, Mie|Taki]] |多気町 || Taki-chō || Taki Town |103.06 |14,846 |[[File:Taki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24441 |- |[[File:Flag of Minamiise Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiise, Mie|Minamiise]] |南伊勢町 || Minami-Ise-chō || South [[Ise Province|Ise]] Town || rowspan="4" | [[Watarai District, Mie|Watarai]] |242.98 |14,217 |[[File:Minamiise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24472 |- |[[File:Flag of Taiki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taiki, Mie|Taiki]] |大紀町 || Taiki-chō || Taiki Town |233.54 |9,543 |[[File:Taiki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24471 |- |[[File:Flag of Tamaki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tamaki, Mie|Tamaki]] |玉城町 || Tamaki-chō || Tamaki Town |40.94 |15,280 |[[File:Tamaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24461 |- |[[File:Flag of Watarai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Watarai]] |度会町 || Watarai-chō || Watarai Town |134.97 |8,534 |[[File:Watarai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24470 |- |[[File:Flag of Toin Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tōin]] |東員町 || Tōin-chō || Tōin Town || [[Inabe District, Mie|Inabe]] |22.66 |25,552 |[[File:Toin in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24324 |- ![[File:Flag of Mie Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Mie !三重県 || Mie-ken || Mie Prefecture || – ! 5,774.41 || 1,781,948 |[[File:Map of Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] !24000<br />ISO: JP-24 |} ===မိအဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|မိအဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== မိအဲခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းအကြားကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့် နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းမနှင့် အိဆဲဘုရားဖူးလမ်းမများ တည်ရှိသည်။ ရိုးရာလက်မှုလုပ်ငန်းများအနေဖြင့် အိဂကြိုးထိုးလုပ်ငန်း၊ ယော့ခအိချိဘန်းခိုအိုးလုပ်ငန်း၊ ဆုဇုခမင်ရည်လုပ်ငန်း၊ အိဂအိုးလုပ်ငန်းနှင့် အိဆဲခတဂမိလုပ်ငန်းတို့ တည်ရှိသည်။ ခရိုင်၏ ၆၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ ဖြစ်သည်။ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၁၀၀၀ ကီလိုမီတာကျော် (၆၀၀ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်သည် သစ်လုပ်ငန်းနှင့် ပင်လယ်စာလုပ်ငန်းများကို ကာလရှည်ကြာကတည်းက လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် လက်ဖက်၊ အမဲသား၊ ပုလဲလုပ်ငန်း၊ သစ်သီးလုပ်ငန်းများ (အဓိကအားဖြင့် မန်းဒရင်းလိမ္မော်သီး) လည်း ရှိသည်။ အစားအစာထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းဖြစ်သည့် အဇုမစားသောက်ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းသည် ခရိုင်အတွင်း တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်မြောက်ပိုင်းသည် ထုတ်လုပ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများစွာ ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စက်ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ယာည်များနှင့် လှေသင်္ဘောများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ထို့အပြင် အကြီးစားဓာတုပစ္စည်းစက်ရုံများလည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် မိအဲခရိုင်တွင် LCD ဖန်သားပြင်နှင့် တစ်ပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကိုလည်း တိုးချဲ့လျက်ရှိသည်။ ဆုဇုခမြို့တွင် ဟွန်ဒါမော်တာကုမ္ပဏီသည် ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် စက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုစက်ရုံတွင် Honda Civic ကားများနှင့် အခြားယာဉ်များကို ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== [[File:Mie prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|မိအဲခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] {| class="wikitable" |+မိအဲခရိုင် လူဦးရေ (၂၀၁၄ ခုနှစ်)<ref>[http://www.pref.mie.lg.jp/DATABOX/28903004151.htm Mie Prefecture Homepage: Key Statistics]</ref> |- |စုစုပေါင်းလူဦးရေ |align=right|1,820,491 |- |ကျား |align=right|886,362 |- |မ |align=right|934,129 |- |အသက် ၁၅ နှစ်အောက် |align=right|240,263 |- |အသက် ၁၅ - ၆၄ နှစ် |align=right|1,076,257 |- |အသက် ၆၄ နှစ်အထက် |align=right|491,779 |- |အိမ်ထောင်စု |align=right|721,344 |- |လူဦးရေသိပ်သည်းဆ (တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင်) |align=right|315.3 |} ==ယဉ်ကျေးမှု== ===တက္ကသိုလ်များ=== *အိဆဲမြို့ **[[Kogakkan University]] *မဆွတ်ဆခမြို့ **[[Mie Chukyo University]] *ဆုဇုခမြို့ **[[Suzuka International University]] **[[Suzuka National College of Technology]] **[[Suzuka University of Medical Science]] *တိုဘမြို့ **[[Toba National College of Maritime Technology]] *ဆွတ်မြို့ **[[Mie Prefectural College of Nursing]] **[[Mie University]] *ယော့ခအိချိမြို့ **[[Yokkaichi Nursing and Medical Care University]] **[[Yokkaichi University]] ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ခရီးသွားလုပ်ငန်း== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Mie prefecture}} * [http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm Mie Prefecture official homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230014936/http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm |date=2010-12-30 }} * [http://tourismmiejapan.com/ Kanko Mie tourist information] * [http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html Outdoor Japan - Section Mie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715022419/http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html |date=15 July 2011 }} * [http://www.mief.or.jp/en/index.html Mie International Exchange Foundation] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] sfpcov84d5h9j806ldde9xa05qtswp9 1042218 1042217 2026-07-06T09:36:45Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး */ 1042218 wikitext text/x-wiki '''မိအဲခရိုင်''' (三重県, မိအဲခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦး၇ေ ၁,၇၈၁,၉၄၈ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) နေထိုင်ကြသည်။ မြေဧရိယာ ၅၇၇၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၂၉ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ကျိုတိုစီရင်စု]]နှင့် [[ရှိဂခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[နာရခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဝခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည်။ ဆွတ်မြို့သည် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ယော့ခအိချိမြို့သည် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ဆုဇုခမြို့၊ မဆွတ်ဆခမြို့၊ အိဆဲမြို့နှင့် ခုဝနမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်တွင် နဂရှိမအပန်းဖြေနေရာ၊ ဆုဇုခနိုင်ငံတကာကားပြိုင်ကွင်းနှင့် ရှင်းတိုးဘာသာနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရှေးကျပြီး မြင့်မြတ်သည့်နေရာများစွာတို့သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရှင်းတိုးဘာသာကျောင်းတော်များထဲတွင် တော်ဝင်နတ်ကျောင်းနှင့် ဆွတ်ဘခိတော်ဝင်နတ်ကျောင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမတိုင်မီအထိ မိအဲခရိုင်ရှိရာဧရိယာသည် အိဆဲတိုင်းပြည်၊ ရှိမတိုင်းပြည်၊ အိဂတိုင်းပြည်နှင့် ခိအိတိုင်းပြည်အစိတ်အပိုင်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် လူသားများနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရသည်။ ဂျောမွန်းခေတ်နှင့် ယယောအိခေတ်များတွင် ဒေသရှိ ကမ်းခြေဧရိယာများနှင့် မြစ်တစ်လျှောက်တွင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ ယယောအိခေတ်ကာလအတွင်းတွင် အိဆဲနတ်ကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၇ ရာစုတွင် ဆိုင်းခူးအင်ပါယာနန်းတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာလသည် လက်ရျိအချိန်တွင် မဲအိဝမြို့တွင် တည်ရိသည်။ အဲဒိုခေတ်တွင် ထိုဧရိယာကို "မိအဲခရိုင်" ဟူသည့် အမည်ဖြင့် သိလာကြသည်။ မိအဲခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ ပါဝင်သည်။ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများအနေဖြင့် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းနှင့် အိဆဲလမ်းတို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ဆိပ်ကမ်းမြို့များတွင် အိုမိနတို၊ ခုဝနနှင့် အန်းအိုးဆွတ်မြို့တို့ ပါဝင်သည်။ အိဆဲနတ်ကျောင်းသည် ထင်ရှားသည့် ဝတ်ပြုဆုတောင်းရာ နေရာဖြစ်သည်။ မဲဂျိခေတ်ကာလ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ယခင်တိုင်းပြည်များဖြစ်ခဲ့သည့် အိဆဲ၊ အိဂနှင့် ခိခိတို့၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသများကို စုပေါင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် မြောက်ဘက်ရှိ ခိဆိုမြစ်သုံးစင်းရှိရာဒေသမှသည် လက်ရှိဆွတ်မြို့ဟု သိကြသည့် မြို့အထိသည် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုဧရိယာ၏ တောင်ဘက်သည် ဝတရအိခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့မှသည် ယော့ခအိချိမြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားခဲ့ပြီး ခရိုင်ကိုလည်း "မိအဲ" ဟုသည့် အမည်ပေးခဲ့သည်။ နောက်နှစ်တွင် ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့သို့ ပြည်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြန်ကာ မိအဲခရိုင်သည်လည်း ၁၈၇၆ ခုနှစ်ကတည်းက လက်ရှိကာလအခြေအနေအတိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းဒေသကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အအိချိခရိုင်၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ နာရခရိုင်နှင့် ဝခယမခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ ယဉ်ကျေးမှုအရ လွှမ်းမိုးမှုရှိသည့်အတွက် မိအဲခရိုင်ကို ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် အအိချိခရိုင်နှင့် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဆက်စပ်မှုရှိနေသဖြင့် မိအဲခရိုင်သည် တိုးခိုင်းဒေသတွင် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်တွင် "ခန်းဆိုင်းဒေသစကား" ကို ပြောဆိုကြသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် မိအဲခရိုင်ရှိ အိဂဒေသသည် ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်အနေဖြင့် အမြဲတမ်း တည်ရှိနေခဲ့သည်။ မိအဲခရိုင်သည် မြောက်မှ တောင်အထိ ၁၇၀ ကီလိုမီတာ (၁၀၆ မိုင်)၊ အရှေ့မှ အနောက်အထိ ၈၀ ကီလိုမီတာ (၅၀ မိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဒေသငါးခု ပါဝင်နေသည်။ # မိအဲခရိုင်၏ အနောက်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ဆုဇုခတောင်တန်းများ တည်ရှိသည်။ #အအိချိခရိုင်နယ်စပ်မှ အိဆဲမြို့အထိ အိဆဲပင်လယ်အော်တစ်လျှောက်တွင် အိဆဲလွင်ပြင် တည်ရှိသည်။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် မိအဲခရိုင်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး ဧရိယာ ဖြစ်သည်။ #အိဆဲလွင်ပြင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းသည် ရှိမကျွန်းဆွယ်ဒေသ ဖြစ်သည်။ #ခရိုင်၏ အနောက်အလယ်ပိုင်း နာရခရိုင်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ဆက်စပ်နေသည့်နေရာသည် အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသ ဖြစ်သည်။ #မိအဲခရိုင်အလယ်ပိုင်းမှ တောင်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်များအထိသည် နုနိုဘိခိတောင်ထူထပ်သည့် ဒေသဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင် ကမ်းရိုးတန်းအရှည်သည် ၁၀၉၄.၉ ကီလိုမီတာ (၆၈၀.၃ မိုင်) ရှိသည်။ ကုန်းမြေသည် ၅၇၇၆.၄၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၃၀.၃၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ထိုကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၆၄.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ၊ ၁၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးမြေ၊ ၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် လူနေဧရိယာ၊ ၃.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် လမ်းများနှင့် ၃.၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် မြစ်များ ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိနေသည့် ၁၀.၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားမှု မရှိသေးပေ။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် သင့်တင့်သည့် ရာသီဥတုရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် အပူချိန်သည် ပျမ်းမျှ ၁၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ ၁၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၇ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်မှ ၅၉ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသသည် အိဆဲလွင်ပြင်ထက် ၁ မှ ၂ ဒီဂရီအထိ ပိုမိုအေးမြသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်စုစုပေါင်းဧရိယာ၏ ၃၆ ရာခိုင်နှုန်းကို အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ - * [[Akame Ichishikyō Prefectural Natural Park]] * [[Ise-no-Umi Prefectural Natural Park]] * [[Ise-Shima National Park]] * [[Kahadakyō Prefectural Natural Park]] * [[Murō-Akame-Aoyama Quasi-National Park]] * [[Okuise Miyagawakyō Prefectural Natural Park]] * [[Suigō Prefectural Natural Park]] * [[Suzuka Quasi-National Park]] * [[Yoshino-Kumano National Park]] ===မြို့ပြများ=== {{main|မိအဲခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}} ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသ ၂၉ ခု၊ မြို့ကြီး ၁၄ ခုနှင့် မြို့ငယ် ၁၅ ခု တည်ရှိနေသည်။ {| class="wikitable sortable" ! rowspan="2" | Flag, name <small>w/o suffix</small> ! colspan="3" | Full name ! rowspan="2" | [[Districts of Japan|District]]<br />''(-gun)'' ! rowspan="2" |Area (km²) ! rowspan="2" |Population ! rowspan="2" |Map ! rowspan="2" | [[Local Autonomy Law|Local public entity]] code<br /><small>(w/o checksum)</small> |- ! <small>[[Japanese writing system|Japanese]]</small> || <small>[[Romanization of Japanese|transcription]]</small> || <small>[[English language|translation]]</small> |- |[[File:Flag of Iga, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Iga, Mie|Iga]] |伊賀市 || Iga-shi || Iga City || – |558.17 |95,137 |[[File:Iga in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24216 |- |[[File:Flag of Inabe, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Inabe]] |いなべ市 || Inabe-shi || Inabe City || – |219.58 |45,589 |[[File:Inabe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24214 |- |[[File:Flag of Ise, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ise, Mie|Ise]] |伊勢市 || Ise-shi || Ise City || – |208.52 |123,129 |[[File:Ise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24203 |- |[[File:Flag of Kameyama Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kameyama, Mie|Kameyama]] |亀山市 || Kameyama-shi || Kameyama City || – |190.91 |50,230 |[[File:Kameyama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24210 |- |[[File:Flag of Kumano, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kumano, Mie|Kumano]] |熊野市 || Kumano-shi || Kumano City || – |373.35 |17,727 |[[File:Kumano in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24212 |- |[[File:Flag of Kuwana, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kuwana, Mie|Kuwana]] |桑名市 || Kuwana-shi || Kuwana City || – |136.68 |139,587 |[[File:Kuwana in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24205 |- |[[File:Flag of Matsusaka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Matsusaka]] |松阪市 || Matsusaka-shi || Matsusaka City || – |623.64 |165,166 |[[File:Matsusaka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24204 |- |[[File:Flag of Nabari, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Nabari, Mie|Nabari]] |名張市 || Nabari-shi || Nabari City || – |129.77 |78,190 |[[File:Nabari in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24208 |- |[[File:Flag of Owase, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Owase]] |尾鷲市 || Owase-shi || Owase City || – |192.71 |17,953 |[[File:Owase in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24209 |- |[[File:Flag of Shima, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Shima, Mie|Shima]] |志摩市 || Shima-shi || Shima City || – |179.67 |53,056 |[[File:Shima in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24215 |- |[[File:Flag of Suzuka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Suzuka, Mie|Suzuka]] |鈴鹿市 || Suzuka-shi || Suzuka City || – |194.46 |196,835 |[[File:Suzuka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24207 |- |[[File:Flag of Toba, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Toba, Mie|Toba]] |鳥羽市 || Toba-shi || Toba City || – |107.34 |19,227 |[[File:Toba in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24211 |- |[[File:Flag of Tsu, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tsu, Mie|Tsu]] (capital) |津市 || Tsu-shi || Tsu City || – |711.11 |279,304 |[[File:Tsu in Mie prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24201 |- |[[File:Flag of Yokkaichi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Yokkaichi]] |四日市市 || Yokkaichi-shi || Yokkaichi City || – |206.44 |306,107 |[[File:Yokkaichi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24202 |- |[[File:Flag of Asahi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Mie|Asahi]] |朝日町 || Asahi-chō || Asahi Town | rowspan="3" | [[Mie District, Mie|Mie]] |5.99 |9,941 |[[File:Asahi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24343 |- |[[File:Flag of Kawagoe Mie.svg |frameless|25x25px]] [[Kawagoe, Mie|Kawagoe]] |川越町 || Kawagoe-chō || Kawagoe Town |8.73 |14,999 |[[File:Kawagoe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24344 |- |[[File:Flag of Komono, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Komono]] |菰野町 || Komono-chō || Komono Town |106.89 |40,289 |[[File:Komono in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24341 |- |[[File:Flag of Kiho Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihō]] |紀宝町 || Kihō-chō || Kihō Town || rowspan="2" | [[Minamimuro District, Mie|Minami-Muro]]<br />(South [[Muro District, Kii|Muro]]) |79.66 |11,454 |[[File:Kiho in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24562 |- |[[File:Flag of Mihama.svg|frameless|25x25px]] [[Mihama, Mie|Mihama]] |御浜町 || Mihama-chō || Mihama Town |88.28 |9,089 |[[File:Mihama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24561 |- |[[File:Flag of Kihoku, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihoku, Mie|Kihoku]] |紀北町 || Kihoku-chō || Kihoku Town || [[Kitamuro District, Mie|Kita-Muro]]<br />(North [[Muro District, Kii|Muro]]) |257.01 |17,885 |[[File:Kihoku in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24543 |- |[[File:Flag of Kisosaki Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kisosaki]] |木曽岬町 || Kisosaki-chō || Kisosaki Town || |[[Kuwana District, Mie|Kuwana]] |15.72 |6,730 |[[File:Kisosaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24303 |- |[[File:Flag of Meiwa, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Meiwa, Mie|Meiwa]] |明和町 || Meiwa-chō || Meiwa Town || rowspan="3" | [[Taki District, Mie|Taki]] |40.92 |22,726 |[[File:Meiwa in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24442 |- |[[File:Flag of Odai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ōdai]] |大台町 || Ōdai-chō || Ōdai Town |362.94 |9,345 |[[File:Odai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24443 |- |[[File:Flag of Taki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taki, Mie|Taki]] |多気町 || Taki-chō || Taki Town |103.06 |14,846 |[[File:Taki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24441 |- |[[File:Flag of Minamiise Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiise, Mie|Minamiise]] |南伊勢町 || Minami-Ise-chō || South [[Ise Province|Ise]] Town || rowspan="4" | [[Watarai District, Mie|Watarai]] |242.98 |14,217 |[[File:Minamiise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24472 |- |[[File:Flag of Taiki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taiki, Mie|Taiki]] |大紀町 || Taiki-chō || Taiki Town |233.54 |9,543 |[[File:Taiki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24471 |- |[[File:Flag of Tamaki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tamaki, Mie|Tamaki]] |玉城町 || Tamaki-chō || Tamaki Town |40.94 |15,280 |[[File:Tamaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24461 |- |[[File:Flag of Watarai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Watarai]] |度会町 || Watarai-chō || Watarai Town |134.97 |8,534 |[[File:Watarai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24470 |- |[[File:Flag of Toin Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tōin]] |東員町 || Tōin-chō || Tōin Town || [[Inabe District, Mie|Inabe]] |22.66 |25,552 |[[File:Toin in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24324 |- ![[File:Flag of Mie Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Mie !三重県 || Mie-ken || Mie Prefecture || – ! 5,774.41 || 1,781,948 |[[File:Map of Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] !24000<br />ISO: JP-24 |} ===မိအဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|မိအဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== မိအဲခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းအကြားကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့် နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းမနှင့် အိဆဲဘုရားဖူးလမ်းမများ တည်ရှိသည်။ ရိုးရာလက်မှုလုပ်ငန်းများအနေဖြင့် အိဂကြိုးထိုးလုပ်ငန်း၊ ယော့ခအိချိဘန်းခိုအိုးလုပ်ငန်း၊ ဆုဇုခမင်ရည်လုပ်ငန်း၊ အိဂအိုးလုပ်ငန်းနှင့် အိဆဲခတဂမိလုပ်ငန်းတို့ တည်ရှိသည်။ ခရိုင်၏ ၆၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ ဖြစ်သည်။ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၁၀၀၀ ကီလိုမီတာကျော် (၆၀၀ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်သည် သစ်လုပ်ငန်းနှင့် ပင်လယ်စာလုပ်ငန်းများကို ကာလရှည်ကြာကတည်းက လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် လက်ဖက်၊ အမဲသား၊ ပုလဲလုပ်ငန်း၊ သစ်သီးလုပ်ငန်းများ (အဓိကအားဖြင့် မန်းဒရင်းလိမ္မော်သီး) လည်း ရှိသည်။ အစားအစာထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းဖြစ်သည့် အဇုမစားသောက်ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းသည် ခရိုင်အတွင်း တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်မြောက်ပိုင်းသည် ထုတ်လုပ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများစွာ ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စက်ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ယာည်များနှင့် လှေသင်္ဘောများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ထို့အပြင် အကြီးစားဓာတုပစ္စည်းစက်ရုံများလည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် မိအဲခရိုင်တွင် LCD ဖန်သားပြင်နှင့် တစ်ပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကိုလည်း တိုးချဲ့လျက်ရှိသည်။ ဆုဇုခမြို့တွင် ဟွန်ဒါမော်တာကုမ္ပဏီသည် ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် စက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုစက်ရုံတွင် Honda Civic ကားများနှင့် အခြားယာဉ်များကို ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== [[File:Mie prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|မိအဲခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] {| class="wikitable" |+မိအဲခရိုင် လူဦးရေ (၂၀၁၄ ခုနှစ်)<ref>[http://www.pref.mie.lg.jp/DATABOX/28903004151.htm Mie Prefecture Homepage: Key Statistics]</ref> |- |စုစုပေါင်းလူဦးရေ |align=right|1,820,491 |- |ကျား |align=right|886,362 |- |မ |align=right|934,129 |- |အသက် ၁၅ နှစ်အောက် |align=right|240,263 |- |အသက် ၁၅ - ၆၄ နှစ် |align=right|1,076,257 |- |အသက် ၆၄ နှစ်အထက် |align=right|491,779 |- |အိမ်ထောင်စု |align=right|721,344 |- |လူဦးရေသိပ်သည်းဆ (တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင်) |align=right|315.3 |} ==ယဉ်ကျေးမှု== ===တက္ကသိုလ်များ=== *အိဆဲမြို့ **[[Kogakkan University]] *မဆွတ်ဆခမြို့ **[[Mie Chukyo University]] *ဆုဇုခမြို့ **[[Suzuka International University]] **[[Suzuka National College of Technology]] **[[Suzuka University of Medical Science]] *တိုဘမြို့ **[[Toba National College of Maritime Technology]] *ဆွတ်မြို့ **[[Mie Prefectural College of Nursing]] **[[Mie University]] *ယော့ခအိချိမြို့ **[[Yokkaichi Nursing and Medical Care University]] **[[Yokkaichi University]] ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== === ရထားလမ်း=== *[[JR Central]] **[[Kansai Line]] (Nagoya-Kameyama) **[[Kisei Line]] **[[Meishō Line]] **[[Sangu Line]] *[[JR West]] **Kansai Line (Kameyama-Nara) **[[Kusatsu Line]] ([[Tsuge Station]]) *[[Kintetsu Railway|Kintetsu]] **[[Nagoya Line (Kintetsu)|Nagoya Line]] **[[Osaka Line]] **[[Yamada Line (Kintetsu)|Yamada Line]] **[[Toba Line]] **[[Shima Line]] **[[Yunoyama Line]] **[[Kintetsu Uchibe Line|Uchibe Line]] **[[Kintetsu Hachioji Line|Hachioji Line]] **[[Suzuka Line]] *[[Yoro Railway]] *[[Iga Railway]] *[[Ise Railway]] *[[Sangi Railway]] === ကားလမ်း=== [[File:Map of license plates in Mie Japan.svg|thumb|Distribution of regional [[Vehicle registration plates of Japan|license plates]] in Mie: Much of the prefecture still uses {{color box|aec7e8}} 三重 (Mie), and there is only one prefecturewide MLIT vehicle registration centre for all of Mie, in Tsu City; but with the introduction of regional plates without a separate licensing office since the 2000s, there are now three additional regional identifieres: {{color box|98df8a}} 四日市 (Yokkaichi) for Yokkaichi City alone, {{color box|ffbb78}} 鈴鹿 (Suzuka) in Suzuka City and Kameyama City, and {{color box|ff9896}} 伊勢志摩 ([[Ise Province|Ise]]-[[Shima Province|Shima]]) used for seven municipalities on the Shima peninsula.]] ==== Expressways and toll roads==== *[[Higashi-Meihan Expressway|East Meihan Expressway]] *[[Isewangan Expressway|Ise Bayside Expressway]] *[[Ise Expressway]] *Ise Futami Toba Road *Ise Shima Skyline *Kisei Expressway *Kumano Owase Road *[[Meihan National Highway]] *[[Shin-Meishin Expressway|Second Meishin Expressway]] ==== နိုင်ငံအဆင့် အဝေးပြေးလမ်းမကြီးများ==== *Route 1 *Route 23 (Ise-Yokkaichi-Nagoya-[[Gamagori]]-[[Toyohashi]]) *Route 25 ([[Meihan Highway]]) *Route 42 *Route 163 *Route 164 (Yokkaichi) *Route 165 *Route 167 (Shima-Toba -Ise) *Route 258 *Route 301 *Route 311 *Route 365 *Route 421 *Route 422 *Route 425 (Owase-[[Totsukawa]]-[[Gobo, Wakayama|Gobo]]) *Route 477 === ဆပ်ကမ်းများ=== *Matsuzaka Port - Hydrofoil ferry route to Centrair *Toba Port - Ferry route to [[Ira Cape]] *Tsu Port - Hydrofoil ferry route to Centrair airport ([[Chubu International Airport]]) *Yokkaichi Port - International and domestic container and goods hub port === လေကြောင်းလိုင်း=== လေကြောင်းမှတဆင့် ခရီးသွားလာမည်ဆိုပါက ခရိုင်တွင် [[ချူးဘုနိုင်ငံတကာလေဆိပ်]] တည်ရှိသည်။ ==ခရီးသွားလုပ်ငန်း== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Mie prefecture}} * [http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm Mie Prefecture official homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230014936/http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm |date=2010-12-30 }} * [http://tourismmiejapan.com/ Kanko Mie tourist information] * [http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html Outdoor Japan - Section Mie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715022419/http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html |date=15 July 2011 }} * [http://www.mief.or.jp/en/index.html Mie International Exchange Foundation] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] knp4wx30l0rqanm7a4znjd7bj4g827i 1042219 1042218 2026-07-06T09:37:36Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* လေကြောင်းလိုင်း */ 1042219 wikitext text/x-wiki '''မိအဲခရိုင်''' (三重県, မိအဲခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦး၇ေ ၁,၇၈၁,၉၄၈ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) နေထိုင်ကြသည်။ မြေဧရိယာ ၅၇၇၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၂၉ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ကျိုတိုစီရင်စု]]နှင့် [[ရှိဂခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[နာရခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဝခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည်။ ဆွတ်မြို့သည် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ယော့ခအိချိမြို့သည် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ဆုဇုခမြို့၊ မဆွတ်ဆခမြို့၊ အိဆဲမြို့နှင့် ခုဝနမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်တွင် နဂရှိမအပန်းဖြေနေရာ၊ ဆုဇုခနိုင်ငံတကာကားပြိုင်ကွင်းနှင့် ရှင်းတိုးဘာသာနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရှေးကျပြီး မြင့်မြတ်သည့်နေရာများစွာတို့သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရှင်းတိုးဘာသာကျောင်းတော်များထဲတွင် တော်ဝင်နတ်ကျောင်းနှင့် ဆွတ်ဘခိတော်ဝင်နတ်ကျောင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမတိုင်မီအထိ မိအဲခရိုင်ရှိရာဧရိယာသည် အိဆဲတိုင်းပြည်၊ ရှိမတိုင်းပြည်၊ အိဂတိုင်းပြည်နှင့် ခိအိတိုင်းပြည်အစိတ်အပိုင်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် လူသားများနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရသည်။ ဂျောမွန်းခေတ်နှင့် ယယောအိခေတ်များတွင် ဒေသရှိ ကမ်းခြေဧရိယာများနှင့် မြစ်တစ်လျှောက်တွင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ ယယောအိခေတ်ကာလအတွင်းတွင် အိဆဲနတ်ကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၇ ရာစုတွင် ဆိုင်းခူးအင်ပါယာနန်းတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာလသည် လက်ရျိအချိန်တွင် မဲအိဝမြို့တွင် တည်ရိသည်။ အဲဒိုခေတ်တွင် ထိုဧရိယာကို "မိအဲခရိုင်" ဟူသည့် အမည်ဖြင့် သိလာကြသည်။ မိအဲခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ ပါဝင်သည်။ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများအနေဖြင့် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းနှင့် အိဆဲလမ်းတို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ဆိပ်ကမ်းမြို့များတွင် အိုမိနတို၊ ခုဝနနှင့် အန်းအိုးဆွတ်မြို့တို့ ပါဝင်သည်။ အိဆဲနတ်ကျောင်းသည် ထင်ရှားသည့် ဝတ်ပြုဆုတောင်းရာ နေရာဖြစ်သည်။ မဲဂျိခေတ်ကာလ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ယခင်တိုင်းပြည်များဖြစ်ခဲ့သည့် အိဆဲ၊ အိဂနှင့် ခိခိတို့၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသများကို စုပေါင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် မြောက်ဘက်ရှိ ခိဆိုမြစ်သုံးစင်းရှိရာဒေသမှသည် လက်ရှိဆွတ်မြို့ဟု သိကြသည့် မြို့အထိသည် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုဧရိယာ၏ တောင်ဘက်သည် ဝတရအိခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့မှသည် ယော့ခအိချိမြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားခဲ့ပြီး ခရိုင်ကိုလည်း "မိအဲ" ဟုသည့် အမည်ပေးခဲ့သည်။ နောက်နှစ်တွင် ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့သို့ ပြည်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြန်ကာ မိအဲခရိုင်သည်လည်း ၁၈၇၆ ခုနှစ်ကတည်းက လက်ရှိကာလအခြေအနေအတိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းဒေသကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အအိချိခရိုင်၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ နာရခရိုင်နှင့် ဝခယမခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ ယဉ်ကျေးမှုအရ လွှမ်းမိုးမှုရှိသည့်အတွက် မိအဲခရိုင်ကို ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် အအိချိခရိုင်နှင့် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဆက်စပ်မှုရှိနေသဖြင့် မိအဲခရိုင်သည် တိုးခိုင်းဒေသတွင် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်တွင် "ခန်းဆိုင်းဒေသစကား" ကို ပြောဆိုကြသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် မိအဲခရိုင်ရှိ အိဂဒေသသည် ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်အနေဖြင့် အမြဲတမ်း တည်ရှိနေခဲ့သည်။ မိအဲခရိုင်သည် မြောက်မှ တောင်အထိ ၁၇၀ ကီလိုမီတာ (၁၀၆ မိုင်)၊ အရှေ့မှ အနောက်အထိ ၈၀ ကီလိုမီတာ (၅၀ မိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဒေသငါးခု ပါဝင်နေသည်။ # မိအဲခရိုင်၏ အနောက်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ဆုဇုခတောင်တန်းများ တည်ရှိသည်။ #အအိချိခရိုင်နယ်စပ်မှ အိဆဲမြို့အထိ အိဆဲပင်လယ်အော်တစ်လျှောက်တွင် အိဆဲလွင်ပြင် တည်ရှိသည်။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် မိအဲခရိုင်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး ဧရိယာ ဖြစ်သည်။ #အိဆဲလွင်ပြင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းသည် ရှိမကျွန်းဆွယ်ဒေသ ဖြစ်သည်။ #ခရိုင်၏ အနောက်အလယ်ပိုင်း နာရခရိုင်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ဆက်စပ်နေသည့်နေရာသည် အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသ ဖြစ်သည်။ #မိအဲခရိုင်အလယ်ပိုင်းမှ တောင်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်များအထိသည် နုနိုဘိခိတောင်ထူထပ်သည့် ဒေသဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင် ကမ်းရိုးတန်းအရှည်သည် ၁၀၉၄.၉ ကီလိုမီတာ (၆၈၀.၃ မိုင်) ရှိသည်။ ကုန်းမြေသည် ၅၇၇၆.၄၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၃၀.၃၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ထိုကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၆၄.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ၊ ၁၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးမြေ၊ ၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် လူနေဧရိယာ၊ ၃.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် လမ်းများနှင့် ၃.၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် မြစ်များ ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိနေသည့် ၁၀.၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားမှု မရှိသေးပေ။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် သင့်တင့်သည့် ရာသီဥတုရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် အပူချိန်သည် ပျမ်းမျှ ၁၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ ၁၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၇ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်မှ ၅၉ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသသည် အိဆဲလွင်ပြင်ထက် ၁ မှ ၂ ဒီဂရီအထိ ပိုမိုအေးမြသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်စုစုပေါင်းဧရိယာ၏ ၃၆ ရာခိုင်နှုန်းကို အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ - * [[Akame Ichishikyō Prefectural Natural Park]] * [[Ise-no-Umi Prefectural Natural Park]] * [[Ise-Shima National Park]] * [[Kahadakyō Prefectural Natural Park]] * [[Murō-Akame-Aoyama Quasi-National Park]] * [[Okuise Miyagawakyō Prefectural Natural Park]] * [[Suigō Prefectural Natural Park]] * [[Suzuka Quasi-National Park]] * [[Yoshino-Kumano National Park]] ===မြို့ပြများ=== {{main|မိအဲခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}} ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသ ၂၉ ခု၊ မြို့ကြီး ၁၄ ခုနှင့် မြို့ငယ် ၁၅ ခု တည်ရှိနေသည်။ {| class="wikitable sortable" ! rowspan="2" | Flag, name <small>w/o suffix</small> ! colspan="3" | Full name ! rowspan="2" | [[Districts of Japan|District]]<br />''(-gun)'' ! rowspan="2" |Area (km²) ! rowspan="2" |Population ! rowspan="2" |Map ! rowspan="2" | [[Local Autonomy Law|Local public entity]] code<br /><small>(w/o checksum)</small> |- ! <small>[[Japanese writing system|Japanese]]</small> || <small>[[Romanization of Japanese|transcription]]</small> || <small>[[English language|translation]]</small> |- |[[File:Flag of Iga, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Iga, Mie|Iga]] |伊賀市 || Iga-shi || Iga City || – |558.17 |95,137 |[[File:Iga in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24216 |- |[[File:Flag of Inabe, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Inabe]] |いなべ市 || Inabe-shi || Inabe City || – |219.58 |45,589 |[[File:Inabe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24214 |- |[[File:Flag of Ise, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ise, Mie|Ise]] |伊勢市 || Ise-shi || Ise City || – |208.52 |123,129 |[[File:Ise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24203 |- |[[File:Flag of Kameyama Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kameyama, Mie|Kameyama]] |亀山市 || Kameyama-shi || Kameyama City || – |190.91 |50,230 |[[File:Kameyama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24210 |- |[[File:Flag of Kumano, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kumano, Mie|Kumano]] |熊野市 || Kumano-shi || Kumano City || – |373.35 |17,727 |[[File:Kumano in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24212 |- |[[File:Flag of Kuwana, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kuwana, Mie|Kuwana]] |桑名市 || Kuwana-shi || Kuwana City || – |136.68 |139,587 |[[File:Kuwana in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24205 |- |[[File:Flag of Matsusaka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Matsusaka]] |松阪市 || Matsusaka-shi || Matsusaka City || – |623.64 |165,166 |[[File:Matsusaka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24204 |- |[[File:Flag of Nabari, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Nabari, Mie|Nabari]] |名張市 || Nabari-shi || Nabari City || – |129.77 |78,190 |[[File:Nabari in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24208 |- |[[File:Flag of Owase, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Owase]] |尾鷲市 || Owase-shi || Owase City || – |192.71 |17,953 |[[File:Owase in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24209 |- |[[File:Flag of Shima, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Shima, Mie|Shima]] |志摩市 || Shima-shi || Shima City || – |179.67 |53,056 |[[File:Shima in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24215 |- |[[File:Flag of Suzuka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Suzuka, Mie|Suzuka]] |鈴鹿市 || Suzuka-shi || Suzuka City || – |194.46 |196,835 |[[File:Suzuka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24207 |- |[[File:Flag of Toba, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Toba, Mie|Toba]] |鳥羽市 || Toba-shi || Toba City || – |107.34 |19,227 |[[File:Toba in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24211 |- |[[File:Flag of Tsu, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tsu, Mie|Tsu]] (capital) |津市 || Tsu-shi || Tsu City || – |711.11 |279,304 |[[File:Tsu in Mie prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24201 |- |[[File:Flag of Yokkaichi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Yokkaichi]] |四日市市 || Yokkaichi-shi || Yokkaichi City || – |206.44 |306,107 |[[File:Yokkaichi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24202 |- |[[File:Flag of Asahi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Mie|Asahi]] |朝日町 || Asahi-chō || Asahi Town | rowspan="3" | [[Mie District, Mie|Mie]] |5.99 |9,941 |[[File:Asahi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24343 |- |[[File:Flag of Kawagoe Mie.svg |frameless|25x25px]] [[Kawagoe, Mie|Kawagoe]] |川越町 || Kawagoe-chō || Kawagoe Town |8.73 |14,999 |[[File:Kawagoe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24344 |- |[[File:Flag of Komono, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Komono]] |菰野町 || Komono-chō || Komono Town |106.89 |40,289 |[[File:Komono in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24341 |- |[[File:Flag of Kiho Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihō]] |紀宝町 || Kihō-chō || Kihō Town || rowspan="2" | [[Minamimuro District, Mie|Minami-Muro]]<br />(South [[Muro District, Kii|Muro]]) |79.66 |11,454 |[[File:Kiho in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24562 |- |[[File:Flag of Mihama.svg|frameless|25x25px]] [[Mihama, Mie|Mihama]] |御浜町 || Mihama-chō || Mihama Town |88.28 |9,089 |[[File:Mihama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24561 |- |[[File:Flag of Kihoku, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihoku, Mie|Kihoku]] |紀北町 || Kihoku-chō || Kihoku Town || [[Kitamuro District, Mie|Kita-Muro]]<br />(North [[Muro District, Kii|Muro]]) |257.01 |17,885 |[[File:Kihoku in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24543 |- |[[File:Flag of Kisosaki Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kisosaki]] |木曽岬町 || Kisosaki-chō || Kisosaki Town || |[[Kuwana District, Mie|Kuwana]] |15.72 |6,730 |[[File:Kisosaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24303 |- |[[File:Flag of Meiwa, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Meiwa, Mie|Meiwa]] |明和町 || Meiwa-chō || Meiwa Town || rowspan="3" | [[Taki District, Mie|Taki]] |40.92 |22,726 |[[File:Meiwa in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24442 |- |[[File:Flag of Odai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ōdai]] |大台町 || Ōdai-chō || Ōdai Town |362.94 |9,345 |[[File:Odai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24443 |- |[[File:Flag of Taki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taki, Mie|Taki]] |多気町 || Taki-chō || Taki Town |103.06 |14,846 |[[File:Taki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24441 |- |[[File:Flag of Minamiise Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiise, Mie|Minamiise]] |南伊勢町 || Minami-Ise-chō || South [[Ise Province|Ise]] Town || rowspan="4" | [[Watarai District, Mie|Watarai]] |242.98 |14,217 |[[File:Minamiise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24472 |- |[[File:Flag of Taiki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taiki, Mie|Taiki]] |大紀町 || Taiki-chō || Taiki Town |233.54 |9,543 |[[File:Taiki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24471 |- |[[File:Flag of Tamaki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tamaki, Mie|Tamaki]] |玉城町 || Tamaki-chō || Tamaki Town |40.94 |15,280 |[[File:Tamaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24461 |- |[[File:Flag of Watarai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Watarai]] |度会町 || Watarai-chō || Watarai Town |134.97 |8,534 |[[File:Watarai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24470 |- |[[File:Flag of Toin Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tōin]] |東員町 || Tōin-chō || Tōin Town || [[Inabe District, Mie|Inabe]] |22.66 |25,552 |[[File:Toin in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24324 |- ![[File:Flag of Mie Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Mie !三重県 || Mie-ken || Mie Prefecture || – ! 5,774.41 || 1,781,948 |[[File:Map of Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] !24000<br />ISO: JP-24 |} ===မိအဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|မိအဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== မိအဲခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းအကြားကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့် နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းမနှင့် အိဆဲဘုရားဖူးလမ်းမများ တည်ရှိသည်။ ရိုးရာလက်မှုလုပ်ငန်းများအနေဖြင့် အိဂကြိုးထိုးလုပ်ငန်း၊ ယော့ခအိချိဘန်းခိုအိုးလုပ်ငန်း၊ ဆုဇုခမင်ရည်လုပ်ငန်း၊ အိဂအိုးလုပ်ငန်းနှင့် အိဆဲခတဂမိလုပ်ငန်းတို့ တည်ရှိသည်။ ခရိုင်၏ ၆၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ ဖြစ်သည်။ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၁၀၀၀ ကီလိုမီတာကျော် (၆၀၀ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်သည် သစ်လုပ်ငန်းနှင့် ပင်လယ်စာလုပ်ငန်းများကို ကာလရှည်ကြာကတည်းက လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် လက်ဖက်၊ အမဲသား၊ ပုလဲလုပ်ငန်း၊ သစ်သီးလုပ်ငန်းများ (အဓိကအားဖြင့် မန်းဒရင်းလိမ္မော်သီး) လည်း ရှိသည်။ အစားအစာထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းဖြစ်သည့် အဇုမစားသောက်ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းသည် ခရိုင်အတွင်း တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်မြောက်ပိုင်းသည် ထုတ်လုပ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများစွာ ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စက်ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ယာည်များနှင့် လှေသင်္ဘောများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ထို့အပြင် အကြီးစားဓာတုပစ္စည်းစက်ရုံများလည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် မိအဲခရိုင်တွင် LCD ဖန်သားပြင်နှင့် တစ်ပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကိုလည်း တိုးချဲ့လျက်ရှိသည်။ ဆုဇုခမြို့တွင် ဟွန်ဒါမော်တာကုမ္ပဏီသည် ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် စက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုစက်ရုံတွင် Honda Civic ကားများနှင့် အခြားယာဉ်များကို ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== [[File:Mie prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|မိအဲခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] {| class="wikitable" |+မိအဲခရိုင် လူဦးရေ (၂၀၁၄ ခုနှစ်)<ref>[http://www.pref.mie.lg.jp/DATABOX/28903004151.htm Mie Prefecture Homepage: Key Statistics]</ref> |- |စုစုပေါင်းလူဦးရေ |align=right|1,820,491 |- |ကျား |align=right|886,362 |- |မ |align=right|934,129 |- |အသက် ၁၅ နှစ်အောက် |align=right|240,263 |- |အသက် ၁၅ - ၆၄ နှစ် |align=right|1,076,257 |- |အသက် ၆၄ နှစ်အထက် |align=right|491,779 |- |အိမ်ထောင်စု |align=right|721,344 |- |လူဦးရေသိပ်သည်းဆ (တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင်) |align=right|315.3 |} ==ယဉ်ကျေးမှု== ===တက္ကသိုလ်များ=== *အိဆဲမြို့ **[[Kogakkan University]] *မဆွတ်ဆခမြို့ **[[Mie Chukyo University]] *ဆုဇုခမြို့ **[[Suzuka International University]] **[[Suzuka National College of Technology]] **[[Suzuka University of Medical Science]] *တိုဘမြို့ **[[Toba National College of Maritime Technology]] *ဆွတ်မြို့ **[[Mie Prefectural College of Nursing]] **[[Mie University]] *ယော့ခအိချိမြို့ **[[Yokkaichi Nursing and Medical Care University]] **[[Yokkaichi University]] ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== === ရထားလမ်း=== *[[JR Central]] **[[Kansai Line]] (Nagoya-Kameyama) **[[Kisei Line]] **[[Meishō Line]] **[[Sangu Line]] *[[JR West]] **Kansai Line (Kameyama-Nara) **[[Kusatsu Line]] ([[Tsuge Station]]) *[[Kintetsu Railway|Kintetsu]] **[[Nagoya Line (Kintetsu)|Nagoya Line]] **[[Osaka Line]] **[[Yamada Line (Kintetsu)|Yamada Line]] **[[Toba Line]] **[[Shima Line]] **[[Yunoyama Line]] **[[Kintetsu Uchibe Line|Uchibe Line]] **[[Kintetsu Hachioji Line|Hachioji Line]] **[[Suzuka Line]] *[[Yoro Railway]] *[[Iga Railway]] *[[Ise Railway]] *[[Sangi Railway]] === ကားလမ်း=== [[File:Map of license plates in Mie Japan.svg|thumb|Distribution of regional [[Vehicle registration plates of Japan|license plates]] in Mie: Much of the prefecture still uses {{color box|aec7e8}} 三重 (Mie), and there is only one prefecturewide MLIT vehicle registration centre for all of Mie, in Tsu City; but with the introduction of regional plates without a separate licensing office since the 2000s, there are now three additional regional identifieres: {{color box|98df8a}} 四日市 (Yokkaichi) for Yokkaichi City alone, {{color box|ffbb78}} 鈴鹿 (Suzuka) in Suzuka City and Kameyama City, and {{color box|ff9896}} 伊勢志摩 ([[Ise Province|Ise]]-[[Shima Province|Shima]]) used for seven municipalities on the Shima peninsula.]] ==== Expressways and toll roads==== *[[Higashi-Meihan Expressway|East Meihan Expressway]] *[[Isewangan Expressway|Ise Bayside Expressway]] *[[Ise Expressway]] *Ise Futami Toba Road *Ise Shima Skyline *Kisei Expressway *Kumano Owase Road *[[Meihan National Highway]] *[[Shin-Meishin Expressway|Second Meishin Expressway]] ==== နိုင်ငံအဆင့် အဝေးပြေးလမ်းမကြီးများ==== *Route 1 *Route 23 (Ise-Yokkaichi-Nagoya-[[Gamagori]]-[[Toyohashi]]) *Route 25 ([[Meihan Highway]]) *Route 42 *Route 163 *Route 164 (Yokkaichi) *Route 165 *Route 167 (Shima-Toba -Ise) *Route 258 *Route 301 *Route 311 *Route 365 *Route 421 *Route 422 *Route 425 (Owase-[[Totsukawa]]-[[Gobo, Wakayama|Gobo]]) *Route 477 === ဆပ်ကမ်းများ=== *Matsuzaka Port - Hydrofoil ferry route to Centrair *Toba Port - Ferry route to [[Ira Cape]] *Tsu Port - Hydrofoil ferry route to Centrair airport ([[Chubu International Airport]]) *Yokkaichi Port - International and domestic container and goods hub port === လေကြောင်းလိုင်း=== လေကြောင်းမှတဆင့် ခရီးသွားလာမည်ဆိုပါက ခရိုင်တွင် [[ချူးဘုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] တည်ရှိသည်။ ==ခရီးသွားလုပ်ငန်း== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Mie prefecture}} * [http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm Mie Prefecture official homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230014936/http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm |date=2010-12-30 }} * [http://tourismmiejapan.com/ Kanko Mie tourist information] * [http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html Outdoor Japan - Section Mie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715022419/http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html |date=15 July 2011 }} * [http://www.mief.or.jp/en/index.html Mie International Exchange Foundation] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 8763e00xrxwtfnkyi9xvxtweg5e0obz 1042220 1042219 2026-07-06T09:38:43Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ခရီးသွားလုပ်ငန်း */ 1042220 wikitext text/x-wiki '''မိအဲခရိုင်''' (三重県, မိအဲခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦး၇ေ ၁,၇၈၁,၉၄၈ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) နေထိုင်ကြသည်။ မြေဧရိယာ ၅၇၇၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၂၉ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ကျိုတိုစီရင်စု]]နှင့် [[ရှိဂခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[နာရခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဝခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည်။ ဆွတ်မြို့သည် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ယော့ခအိချိမြို့သည် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ဆုဇုခမြို့၊ မဆွတ်ဆခမြို့၊ အိဆဲမြို့နှင့် ခုဝနမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်တွင် နဂရှိမအပန်းဖြေနေရာ၊ ဆုဇုခနိုင်ငံတကာကားပြိုင်ကွင်းနှင့် ရှင်းတိုးဘာသာနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရှေးကျပြီး မြင့်မြတ်သည့်နေရာများစွာတို့သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရှင်းတိုးဘာသာကျောင်းတော်များထဲတွင် တော်ဝင်နတ်ကျောင်းနှင့် ဆွတ်ဘခိတော်ဝင်နတ်ကျောင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမတိုင်မီအထိ မိအဲခရိုင်ရှိရာဧရိယာသည် အိဆဲတိုင်းပြည်၊ ရှိမတိုင်းပြည်၊ အိဂတိုင်းပြည်နှင့် ခိအိတိုင်းပြည်အစိတ်အပိုင်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် လူသားများနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရသည်။ ဂျောမွန်းခေတ်နှင့် ယယောအိခေတ်များတွင် ဒေသရှိ ကမ်းခြေဧရိယာများနှင့် မြစ်တစ်လျှောက်တွင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ ယယောအိခေတ်ကာလအတွင်းတွင် အိဆဲနတ်ကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၇ ရာစုတွင် ဆိုင်းခူးအင်ပါယာနန်းတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာလသည် လက်ရျိအချိန်တွင် မဲအိဝမြို့တွင် တည်ရိသည်။ အဲဒိုခေတ်တွင် ထိုဧရိယာကို "မိအဲခရိုင်" ဟူသည့် အမည်ဖြင့် သိလာကြသည်။ မိအဲခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ ပါဝင်သည်။ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများအနေဖြင့် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းနှင့် အိဆဲလမ်းတို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ဆိပ်ကမ်းမြို့များတွင် အိုမိနတို၊ ခုဝနနှင့် အန်းအိုးဆွတ်မြို့တို့ ပါဝင်သည်။ အိဆဲနတ်ကျောင်းသည် ထင်ရှားသည့် ဝတ်ပြုဆုတောင်းရာ နေရာဖြစ်သည်။ မဲဂျိခေတ်ကာလ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ယခင်တိုင်းပြည်များဖြစ်ခဲ့သည့် အိဆဲ၊ အိဂနှင့် ခိခိတို့၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသများကို စုပေါင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် မြောက်ဘက်ရှိ ခိဆိုမြစ်သုံးစင်းရှိရာဒေသမှသည် လက်ရှိဆွတ်မြို့ဟု သိကြသည့် မြို့အထိသည် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုဧရိယာ၏ တောင်ဘက်သည် ဝတရအိခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့မှသည် ယော့ခအိချိမြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားခဲ့ပြီး ခရိုင်ကိုလည်း "မိအဲ" ဟုသည့် အမည်ပေးခဲ့သည်။ နောက်နှစ်တွင် ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့သို့ ပြည်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြန်ကာ မိအဲခရိုင်သည်လည်း ၁၈၇၆ ခုနှစ်ကတည်းက လက်ရှိကာလအခြေအနေအတိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းဒေသကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အအိချိခရိုင်၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ နာရခရိုင်နှင့် ဝခယမခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ ယဉ်ကျေးမှုအရ လွှမ်းမိုးမှုရှိသည့်အတွက် မိအဲခရိုင်ကို ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် အအိချိခရိုင်နှင့် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဆက်စပ်မှုရှိနေသဖြင့် မိအဲခရိုင်သည် တိုးခိုင်းဒေသတွင် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်တွင် "ခန်းဆိုင်းဒေသစကား" ကို ပြောဆိုကြသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် မိအဲခရိုင်ရှိ အိဂဒေသသည် ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်အနေဖြင့် အမြဲတမ်း တည်ရှိနေခဲ့သည်။ မိအဲခရိုင်သည် မြောက်မှ တောင်အထိ ၁၇၀ ကီလိုမီတာ (၁၀၆ မိုင်)၊ အရှေ့မှ အနောက်အထိ ၈၀ ကီလိုမီတာ (၅၀ မိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဒေသငါးခု ပါဝင်နေသည်။ # မိအဲခရိုင်၏ အနောက်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ဆုဇုခတောင်တန်းများ တည်ရှိသည်။ #အအိချိခရိုင်နယ်စပ်မှ အိဆဲမြို့အထိ အိဆဲပင်လယ်အော်တစ်လျှောက်တွင် အိဆဲလွင်ပြင် တည်ရှိသည်။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် မိအဲခရိုင်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး ဧရိယာ ဖြစ်သည်။ #အိဆဲလွင်ပြင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းသည် ရှိမကျွန်းဆွယ်ဒေသ ဖြစ်သည်။ #ခရိုင်၏ အနောက်အလယ်ပိုင်း နာရခရိုင်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ဆက်စပ်နေသည့်နေရာသည် အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသ ဖြစ်သည်။ #မိအဲခရိုင်အလယ်ပိုင်းမှ တောင်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်များအထိသည် နုနိုဘိခိတောင်ထူထပ်သည့် ဒေသဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင် ကမ်းရိုးတန်းအရှည်သည် ၁၀၉၄.၉ ကီလိုမီတာ (၆၈၀.၃ မိုင်) ရှိသည်။ ကုန်းမြေသည် ၅၇၇၆.၄၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၃၀.၃၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ထိုကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၆၄.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ၊ ၁၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးမြေ၊ ၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် လူနေဧရိယာ၊ ၃.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် လမ်းများနှင့် ၃.၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် မြစ်များ ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိနေသည့် ၁၀.၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားမှု မရှိသေးပေ။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် သင့်တင့်သည့် ရာသီဥတုရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် အပူချိန်သည် ပျမ်းမျှ ၁၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ ၁၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၇ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်မှ ၅၉ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသသည် အိဆဲလွင်ပြင်ထက် ၁ မှ ၂ ဒီဂရီအထိ ပိုမိုအေးမြသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်စုစုပေါင်းဧရိယာ၏ ၃၆ ရာခိုင်နှုန်းကို အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ - * [[Akame Ichishikyō Prefectural Natural Park]] * [[Ise-no-Umi Prefectural Natural Park]] * [[Ise-Shima National Park]] * [[Kahadakyō Prefectural Natural Park]] * [[Murō-Akame-Aoyama Quasi-National Park]] * [[Okuise Miyagawakyō Prefectural Natural Park]] * [[Suigō Prefectural Natural Park]] * [[Suzuka Quasi-National Park]] * [[Yoshino-Kumano National Park]] ===မြို့ပြများ=== {{main|မိအဲခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}} ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသ ၂၉ ခု၊ မြို့ကြီး ၁၄ ခုနှင့် မြို့ငယ် ၁၅ ခု တည်ရှိနေသည်။ {| class="wikitable sortable" ! rowspan="2" | Flag, name <small>w/o suffix</small> ! colspan="3" | Full name ! rowspan="2" | [[Districts of Japan|District]]<br />''(-gun)'' ! rowspan="2" |Area (km²) ! rowspan="2" |Population ! rowspan="2" |Map ! rowspan="2" | [[Local Autonomy Law|Local public entity]] code<br /><small>(w/o checksum)</small> |- ! <small>[[Japanese writing system|Japanese]]</small> || <small>[[Romanization of Japanese|transcription]]</small> || <small>[[English language|translation]]</small> |- |[[File:Flag of Iga, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Iga, Mie|Iga]] |伊賀市 || Iga-shi || Iga City || – |558.17 |95,137 |[[File:Iga in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24216 |- |[[File:Flag of Inabe, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Inabe]] |いなべ市 || Inabe-shi || Inabe City || – |219.58 |45,589 |[[File:Inabe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24214 |- |[[File:Flag of Ise, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ise, Mie|Ise]] |伊勢市 || Ise-shi || Ise City || – |208.52 |123,129 |[[File:Ise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24203 |- |[[File:Flag of Kameyama Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kameyama, Mie|Kameyama]] |亀山市 || Kameyama-shi || Kameyama City || – |190.91 |50,230 |[[File:Kameyama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24210 |- |[[File:Flag of Kumano, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kumano, Mie|Kumano]] |熊野市 || Kumano-shi || Kumano City || – |373.35 |17,727 |[[File:Kumano in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24212 |- |[[File:Flag of Kuwana, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kuwana, Mie|Kuwana]] |桑名市 || Kuwana-shi || Kuwana City || – |136.68 |139,587 |[[File:Kuwana in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24205 |- |[[File:Flag of Matsusaka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Matsusaka]] |松阪市 || Matsusaka-shi || Matsusaka City || – |623.64 |165,166 |[[File:Matsusaka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24204 |- |[[File:Flag of Nabari, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Nabari, Mie|Nabari]] |名張市 || Nabari-shi || Nabari City || – |129.77 |78,190 |[[File:Nabari in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24208 |- |[[File:Flag of Owase, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Owase]] |尾鷲市 || Owase-shi || Owase City || – |192.71 |17,953 |[[File:Owase in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24209 |- |[[File:Flag of Shima, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Shima, Mie|Shima]] |志摩市 || Shima-shi || Shima City || – |179.67 |53,056 |[[File:Shima in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24215 |- |[[File:Flag of Suzuka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Suzuka, Mie|Suzuka]] |鈴鹿市 || Suzuka-shi || Suzuka City || – |194.46 |196,835 |[[File:Suzuka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24207 |- |[[File:Flag of Toba, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Toba, Mie|Toba]] |鳥羽市 || Toba-shi || Toba City || – |107.34 |19,227 |[[File:Toba in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24211 |- |[[File:Flag of Tsu, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tsu, Mie|Tsu]] (capital) |津市 || Tsu-shi || Tsu City || – |711.11 |279,304 |[[File:Tsu in Mie prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24201 |- |[[File:Flag of Yokkaichi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Yokkaichi]] |四日市市 || Yokkaichi-shi || Yokkaichi City || – |206.44 |306,107 |[[File:Yokkaichi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24202 |- |[[File:Flag of Asahi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Mie|Asahi]] |朝日町 || Asahi-chō || Asahi Town | rowspan="3" | [[Mie District, Mie|Mie]] |5.99 |9,941 |[[File:Asahi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24343 |- |[[File:Flag of Kawagoe Mie.svg |frameless|25x25px]] [[Kawagoe, Mie|Kawagoe]] |川越町 || Kawagoe-chō || Kawagoe Town |8.73 |14,999 |[[File:Kawagoe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24344 |- |[[File:Flag of Komono, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Komono]] |菰野町 || Komono-chō || Komono Town |106.89 |40,289 |[[File:Komono in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24341 |- |[[File:Flag of Kiho Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihō]] |紀宝町 || Kihō-chō || Kihō Town || rowspan="2" | [[Minamimuro District, Mie|Minami-Muro]]<br />(South [[Muro District, Kii|Muro]]) |79.66 |11,454 |[[File:Kiho in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24562 |- |[[File:Flag of Mihama.svg|frameless|25x25px]] [[Mihama, Mie|Mihama]] |御浜町 || Mihama-chō || Mihama Town |88.28 |9,089 |[[File:Mihama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24561 |- |[[File:Flag of Kihoku, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihoku, Mie|Kihoku]] |紀北町 || Kihoku-chō || Kihoku Town || [[Kitamuro District, Mie|Kita-Muro]]<br />(North [[Muro District, Kii|Muro]]) |257.01 |17,885 |[[File:Kihoku in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24543 |- |[[File:Flag of Kisosaki Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kisosaki]] |木曽岬町 || Kisosaki-chō || Kisosaki Town || |[[Kuwana District, Mie|Kuwana]] |15.72 |6,730 |[[File:Kisosaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24303 |- |[[File:Flag of Meiwa, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Meiwa, Mie|Meiwa]] |明和町 || Meiwa-chō || Meiwa Town || rowspan="3" | [[Taki District, Mie|Taki]] |40.92 |22,726 |[[File:Meiwa in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24442 |- |[[File:Flag of Odai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ōdai]] |大台町 || Ōdai-chō || Ōdai Town |362.94 |9,345 |[[File:Odai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24443 |- |[[File:Flag of Taki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taki, Mie|Taki]] |多気町 || Taki-chō || Taki Town |103.06 |14,846 |[[File:Taki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24441 |- |[[File:Flag of Minamiise Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiise, Mie|Minamiise]] |南伊勢町 || Minami-Ise-chō || South [[Ise Province|Ise]] Town || rowspan="4" | [[Watarai District, Mie|Watarai]] |242.98 |14,217 |[[File:Minamiise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24472 |- |[[File:Flag of Taiki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taiki, Mie|Taiki]] |大紀町 || Taiki-chō || Taiki Town |233.54 |9,543 |[[File:Taiki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24471 |- |[[File:Flag of Tamaki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tamaki, Mie|Tamaki]] |玉城町 || Tamaki-chō || Tamaki Town |40.94 |15,280 |[[File:Tamaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24461 |- |[[File:Flag of Watarai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Watarai]] |度会町 || Watarai-chō || Watarai Town |134.97 |8,534 |[[File:Watarai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24470 |- |[[File:Flag of Toin Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tōin]] |東員町 || Tōin-chō || Tōin Town || [[Inabe District, Mie|Inabe]] |22.66 |25,552 |[[File:Toin in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24324 |- ![[File:Flag of Mie Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Mie !三重県 || Mie-ken || Mie Prefecture || – ! 5,774.41 || 1,781,948 |[[File:Map of Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] !24000<br />ISO: JP-24 |} ===မိအဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|မိအဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== မိအဲခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းအကြားကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့် နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းမနှင့် အိဆဲဘုရားဖူးလမ်းမများ တည်ရှိသည်။ ရိုးရာလက်မှုလုပ်ငန်းများအနေဖြင့် အိဂကြိုးထိုးလုပ်ငန်း၊ ယော့ခအိချိဘန်းခိုအိုးလုပ်ငန်း၊ ဆုဇုခမင်ရည်လုပ်ငန်း၊ အိဂအိုးလုပ်ငန်းနှင့် အိဆဲခတဂမိလုပ်ငန်းတို့ တည်ရှိသည်။ ခရိုင်၏ ၆၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ ဖြစ်သည်။ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၁၀၀၀ ကီလိုမီတာကျော် (၆၀၀ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်သည် သစ်လုပ်ငန်းနှင့် ပင်လယ်စာလုပ်ငန်းများကို ကာလရှည်ကြာကတည်းက လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် လက်ဖက်၊ အမဲသား၊ ပုလဲလုပ်ငန်း၊ သစ်သီးလုပ်ငန်းများ (အဓိကအားဖြင့် မန်းဒရင်းလိမ္မော်သီး) လည်း ရှိသည်။ အစားအစာထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းဖြစ်သည့် အဇုမစားသောက်ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းသည် ခရိုင်အတွင်း တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်မြောက်ပိုင်းသည် ထုတ်လုပ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများစွာ ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စက်ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ယာည်များနှင့် လှေသင်္ဘောများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ထို့အပြင် အကြီးစားဓာတုပစ္စည်းစက်ရုံများလည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် မိအဲခရိုင်တွင် LCD ဖန်သားပြင်နှင့် တစ်ပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကိုလည်း တိုးချဲ့လျက်ရှိသည်။ ဆုဇုခမြို့တွင် ဟွန်ဒါမော်တာကုမ္ပဏီသည် ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် စက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုစက်ရုံတွင် Honda Civic ကားများနှင့် အခြားယာဉ်များကို ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== [[File:Mie prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|မိအဲခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] {| class="wikitable" |+မိအဲခရိုင် လူဦးရေ (၂၀၁၄ ခုနှစ်)<ref>[http://www.pref.mie.lg.jp/DATABOX/28903004151.htm Mie Prefecture Homepage: Key Statistics]</ref> |- |စုစုပေါင်းလူဦးရေ |align=right|1,820,491 |- |ကျား |align=right|886,362 |- |မ |align=right|934,129 |- |အသက် ၁၅ နှစ်အောက် |align=right|240,263 |- |အသက် ၁၅ - ၆၄ နှစ် |align=right|1,076,257 |- |အသက် ၆၄ နှစ်အထက် |align=right|491,779 |- |အိမ်ထောင်စု |align=right|721,344 |- |လူဦးရေသိပ်သည်းဆ (တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင်) |align=right|315.3 |} ==ယဉ်ကျေးမှု== ===တက္ကသိုလ်များ=== *အိဆဲမြို့ **[[Kogakkan University]] *မဆွတ်ဆခမြို့ **[[Mie Chukyo University]] *ဆုဇုခမြို့ **[[Suzuka International University]] **[[Suzuka National College of Technology]] **[[Suzuka University of Medical Science]] *တိုဘမြို့ **[[Toba National College of Maritime Technology]] *ဆွတ်မြို့ **[[Mie Prefectural College of Nursing]] **[[Mie University]] *ယော့ခအိချိမြို့ **[[Yokkaichi Nursing and Medical Care University]] **[[Yokkaichi University]] ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== === ရထားလမ်း=== *[[JR Central]] **[[Kansai Line]] (Nagoya-Kameyama) **[[Kisei Line]] **[[Meishō Line]] **[[Sangu Line]] *[[JR West]] **Kansai Line (Kameyama-Nara) **[[Kusatsu Line]] ([[Tsuge Station]]) *[[Kintetsu Railway|Kintetsu]] **[[Nagoya Line (Kintetsu)|Nagoya Line]] **[[Osaka Line]] **[[Yamada Line (Kintetsu)|Yamada Line]] **[[Toba Line]] **[[Shima Line]] **[[Yunoyama Line]] **[[Kintetsu Uchibe Line|Uchibe Line]] **[[Kintetsu Hachioji Line|Hachioji Line]] **[[Suzuka Line]] *[[Yoro Railway]] *[[Iga Railway]] *[[Ise Railway]] *[[Sangi Railway]] === ကားလမ်း=== [[File:Map of license plates in Mie Japan.svg|thumb|Distribution of regional [[Vehicle registration plates of Japan|license plates]] in Mie: Much of the prefecture still uses {{color box|aec7e8}} 三重 (Mie), and there is only one prefecturewide MLIT vehicle registration centre for all of Mie, in Tsu City; but with the introduction of regional plates without a separate licensing office since the 2000s, there are now three additional regional identifieres: {{color box|98df8a}} 四日市 (Yokkaichi) for Yokkaichi City alone, {{color box|ffbb78}} 鈴鹿 (Suzuka) in Suzuka City and Kameyama City, and {{color box|ff9896}} 伊勢志摩 ([[Ise Province|Ise]]-[[Shima Province|Shima]]) used for seven municipalities on the Shima peninsula.]] ==== Expressways and toll roads==== *[[Higashi-Meihan Expressway|East Meihan Expressway]] *[[Isewangan Expressway|Ise Bayside Expressway]] *[[Ise Expressway]] *Ise Futami Toba Road *Ise Shima Skyline *Kisei Expressway *Kumano Owase Road *[[Meihan National Highway]] *[[Shin-Meishin Expressway|Second Meishin Expressway]] ==== နိုင်ငံအဆင့် အဝေးပြေးလမ်းမကြီးများ==== *Route 1 *Route 23 (Ise-Yokkaichi-Nagoya-[[Gamagori]]-[[Toyohashi]]) *Route 25 ([[Meihan Highway]]) *Route 42 *Route 163 *Route 164 (Yokkaichi) *Route 165 *Route 167 (Shima-Toba -Ise) *Route 258 *Route 301 *Route 311 *Route 365 *Route 421 *Route 422 *Route 425 (Owase-[[Totsukawa]]-[[Gobo, Wakayama|Gobo]]) *Route 477 === ဆပ်ကမ်းများ=== *Matsuzaka Port - Hydrofoil ferry route to Centrair *Toba Port - Ferry route to [[Ira Cape]] *Tsu Port - Hydrofoil ferry route to Centrair airport ([[Chubu International Airport]]) *Yokkaichi Port - International and domestic container and goods hub port === လေကြောင်းလိုင်း=== လေကြောင်းမှတဆင့် ခရီးသွားလာမည်ဆိုပါက ခရိုင်တွင် [[ချူးဘုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] တည်ရှိသည်။ ==ခရီးသွားလုပ်ငန်း== အောက်ပါတို့သည် မိအဲခရိုင်ရှိ ထင်ရှားသည့် ခရီးသွားနေရာများ ဖြစ်သည်။ [[File:Meotoiwa.jpg|thumb|Meoto Rocks in Ise Bay, Ise]] [[File:Gozaisho Ropeway and Komono Mie.jpg|thumb|Mount Gozaisho and cable-car in Komono]] [[File:Nabana no Sato Chapel Illumination.jpg|thumb|Winter Illumination event in Nabana Village Park, Kuwana]] [[File:北畠氏館跡庭園.jpg|thumb|right|200px|Kitabatake Jōkan garden]] * [[Ise Grand Shrine]] - Japan's holiest Shinto shrine. * [[Tsubaki Grand Shrine]] - Japan's oldest Shinto shrine. * [[Kumano Kodō]] - [[World Heritage Site]]. Ancient road in southern Mie once used by pilgrims. * [[Iga, Mie|Iga-Ueno]] - Birthplace of the [[ninja]] and home to the Iga Ninja Museum. * [[Ise-Shima National Park]] * [[Yoshino-Kumano National Park]] * [[Kitabatake Shrine|Tage Kitabatakeshi Yakata]] - Tage Kitabatake clan fortified residence, one of the [[Continued Top 100 Japanese Castles]] in 2017.<ref>{{cite web|url=http://jokaku.jp/japan-top-100-castles/best-100-castles-of-japan-2nd-selection/|title=続日本100名城|date=29 November 2017|publisher=日本城郭協会|language=ja|access-date=25 July 2019|archive-date=2 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191202170315/http://jokaku.jp/japan-top-100-castles/best-100-castles-of-japan-2nd-selection/|url-status=dead}}</ref> * [[Sakakibara Onsen]] - Famous [[onsen]] near Tsu, considered to be the 3rd best onsen in Japan.{{citation needed|date=January 2016}} * [[Yunoyama Onsen]] - Famous onsen near Yokkaichi that sits atop [[Mount Gozaisho]]. * [[Nagashima Spa Land]] - One of the largest amusement parks in Japan, located in Kuwana. * [[Toba Aquarium]] * [[Mikimoto Pearl Island]] - Museum in Toba that is dedicated to [[Kōkichi Mikimoto]], inventor of [[pearl]] cultivation. * [[Meoto Iwa|The Wedded Rocks]] of Okitama Shrine in [[Futami, Mie|Futami]] (now part of the city of Ise) * [[Suzuka Circuit]] - Japan's most famous motor racetrack. * [[Saikū]] - Site of [[Heian Period|Heian]] Imperial residence, with modern museum and reconstructed Heian building. * [[Sagawa Memorial Museum of Shinto and Japanese Culture, Kogakkan University]], a [[university museum]] close to the Ise Grand Shrine. * A large [[Sonic the Hedgehog]] statue in the town of [[Iga,_Mie|Iga]] can be found near Kanonji temple which has been the topic of discussion amongst gaming publications.<ref>{{cite web |last1=Morrissy |first1=Kim |title=Mysterious Sonic the Hedgehog Statue in Japanese Mountains Gets Refurbished |url=https://www.animenewsnetwork.com/interest/2020-08-13/mysterious-sonic-the-hedgehog-statue-in-japanese-mountains-gets-refurbished/.162880 |website=Anime News Network |access-date=26 October 2020 |language=en}}</ref> ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Mie prefecture}} * [http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm Mie Prefecture official homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230014936/http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm |date=2010-12-30 }} * [http://tourismmiejapan.com/ Kanko Mie tourist information] * [http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html Outdoor Japan - Section Mie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715022419/http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html |date=15 July 2011 }} * [http://www.mief.or.jp/en/index.html Mie International Exchange Foundation] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 676v47yxn9mhis18qpt8t204oeedaw7 1042221 1042220 2026-07-06T09:39:10Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ဆပ်ကမ်းများ */ 1042221 wikitext text/x-wiki '''မိအဲခရိုင်''' (三重県, မိအဲခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦး၇ေ ၁,၇၈၁,၉၄၈ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) နေထိုင်ကြသည်။ မြေဧရိယာ ၅၇၇၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၂၉ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ကျိုတိုစီရင်စု]]နှင့် [[ရှိဂခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[နာရခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဝခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည်။ ဆွတ်မြို့သည် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ယော့ခအိချိမြို့သည် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ဆုဇုခမြို့၊ မဆွတ်ဆခမြို့၊ အိဆဲမြို့နှင့် ခုဝနမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်တွင် နဂရှိမအပန်းဖြေနေရာ၊ ဆုဇုခနိုင်ငံတကာကားပြိုင်ကွင်းနှင့် ရှင်းတိုးဘာသာနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရှေးကျပြီး မြင့်မြတ်သည့်နေရာများစွာတို့သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရှင်းတိုးဘာသာကျောင်းတော်များထဲတွင် တော်ဝင်နတ်ကျောင်းနှင့် ဆွတ်ဘခိတော်ဝင်နတ်ကျောင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမတိုင်မီအထိ မိအဲခရိုင်ရှိရာဧရိယာသည် အိဆဲတိုင်းပြည်၊ ရှိမတိုင်းပြည်၊ အိဂတိုင်းပြည်နှင့် ခိအိတိုင်းပြည်အစိတ်အပိုင်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် လူသားများနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရသည်။ ဂျောမွန်းခေတ်နှင့် ယယောအိခေတ်များတွင် ဒေသရှိ ကမ်းခြေဧရိယာများနှင့် မြစ်တစ်လျှောက်တွင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ ယယောအိခေတ်ကာလအတွင်းတွင် အိဆဲနတ်ကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၇ ရာစုတွင် ဆိုင်းခူးအင်ပါယာနန်းတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာလသည် လက်ရျိအချိန်တွင် မဲအိဝမြို့တွင် တည်ရိသည်။ အဲဒိုခေတ်တွင် ထိုဧရိယာကို "မိအဲခရိုင်" ဟူသည့် အမည်ဖြင့် သိလာကြသည်။ မိအဲခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ ပါဝင်သည်။ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများအနေဖြင့် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းနှင့် အိဆဲလမ်းတို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ဆိပ်ကမ်းမြို့များတွင် အိုမိနတို၊ ခုဝနနှင့် အန်းအိုးဆွတ်မြို့တို့ ပါဝင်သည်။ အိဆဲနတ်ကျောင်းသည် ထင်ရှားသည့် ဝတ်ပြုဆုတောင်းရာ နေရာဖြစ်သည်။ မဲဂျိခေတ်ကာလ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ယခင်တိုင်းပြည်များဖြစ်ခဲ့သည့် အိဆဲ၊ အိဂနှင့် ခိခိတို့၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသများကို စုပေါင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် မြောက်ဘက်ရှိ ခိဆိုမြစ်သုံးစင်းရှိရာဒေသမှသည် လက်ရှိဆွတ်မြို့ဟု သိကြသည့် မြို့အထိသည် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုဧရိယာ၏ တောင်ဘက်သည် ဝတရအိခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့မှသည် ယော့ခအိချိမြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားခဲ့ပြီး ခရိုင်ကိုလည်း "မိအဲ" ဟုသည့် အမည်ပေးခဲ့သည်။ နောက်နှစ်တွင် ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့သို့ ပြည်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြန်ကာ မိအဲခရိုင်သည်လည်း ၁၈၇၆ ခုနှစ်ကတည်းက လက်ရှိကာလအခြေအနေအတိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းဒေသကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အအိချိခရိုင်၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ နာရခရိုင်နှင့် ဝခယမခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ ယဉ်ကျေးမှုအရ လွှမ်းမိုးမှုရှိသည့်အတွက် မိအဲခရိုင်ကို ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် အအိချိခရိုင်နှင့် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဆက်စပ်မှုရှိနေသဖြင့် မိအဲခရိုင်သည် တိုးခိုင်းဒေသတွင် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်တွင် "ခန်းဆိုင်းဒေသစကား" ကို ပြောဆိုကြသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် မိအဲခရိုင်ရှိ အိဂဒေသသည် ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်အနေဖြင့် အမြဲတမ်း တည်ရှိနေခဲ့သည်။ မိအဲခရိုင်သည် မြောက်မှ တောင်အထိ ၁၇၀ ကီလိုမီတာ (၁၀၆ မိုင်)၊ အရှေ့မှ အနောက်အထိ ၈၀ ကီလိုမီတာ (၅၀ မိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဒေသငါးခု ပါဝင်နေသည်။ # မိအဲခရိုင်၏ အနောက်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ဆုဇုခတောင်တန်းများ တည်ရှိသည်။ #အအိချိခရိုင်နယ်စပ်မှ အိဆဲမြို့အထိ အိဆဲပင်လယ်အော်တစ်လျှောက်တွင် အိဆဲလွင်ပြင် တည်ရှိသည်။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် မိအဲခရိုင်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး ဧရိယာ ဖြစ်သည်။ #အိဆဲလွင်ပြင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းသည် ရှိမကျွန်းဆွယ်ဒေသ ဖြစ်သည်။ #ခရိုင်၏ အနောက်အလယ်ပိုင်း နာရခရိုင်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ဆက်စပ်နေသည့်နေရာသည် အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသ ဖြစ်သည်။ #မိအဲခရိုင်အလယ်ပိုင်းမှ တောင်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်များအထိသည် နုနိုဘိခိတောင်ထူထပ်သည့် ဒေသဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင် ကမ်းရိုးတန်းအရှည်သည် ၁၀၉၄.၉ ကီလိုမီတာ (၆၈၀.၃ မိုင်) ရှိသည်။ ကုန်းမြေသည် ၅၇၇၆.၄၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၃၀.၃၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ထိုကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၆၄.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ၊ ၁၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးမြေ၊ ၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် လူနေဧရိယာ၊ ၃.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် လမ်းများနှင့် ၃.၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် မြစ်များ ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိနေသည့် ၁၀.၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားမှု မရှိသေးပေ။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် သင့်တင့်သည့် ရာသီဥတုရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် အပူချိန်သည် ပျမ်းမျှ ၁၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ ၁၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၇ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်မှ ၅၉ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသသည် အိဆဲလွင်ပြင်ထက် ၁ မှ ၂ ဒီဂရီအထိ ပိုမိုအေးမြသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်စုစုပေါင်းဧရိယာ၏ ၃၆ ရာခိုင်နှုန်းကို အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ - * [[Akame Ichishikyō Prefectural Natural Park]] * [[Ise-no-Umi Prefectural Natural Park]] * [[Ise-Shima National Park]] * [[Kahadakyō Prefectural Natural Park]] * [[Murō-Akame-Aoyama Quasi-National Park]] * [[Okuise Miyagawakyō Prefectural Natural Park]] * [[Suigō Prefectural Natural Park]] * [[Suzuka Quasi-National Park]] * [[Yoshino-Kumano National Park]] ===မြို့ပြများ=== {{main|မိအဲခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}} ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသ ၂၉ ခု၊ မြို့ကြီး ၁၄ ခုနှင့် မြို့ငယ် ၁၅ ခု တည်ရှိနေသည်။ {| class="wikitable sortable" ! rowspan="2" | Flag, name <small>w/o suffix</small> ! colspan="3" | Full name ! rowspan="2" | [[Districts of Japan|District]]<br />''(-gun)'' ! rowspan="2" |Area (km²) ! rowspan="2" |Population ! rowspan="2" |Map ! rowspan="2" | [[Local Autonomy Law|Local public entity]] code<br /><small>(w/o checksum)</small> |- ! <small>[[Japanese writing system|Japanese]]</small> || <small>[[Romanization of Japanese|transcription]]</small> || <small>[[English language|translation]]</small> |- |[[File:Flag of Iga, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Iga, Mie|Iga]] |伊賀市 || Iga-shi || Iga City || – |558.17 |95,137 |[[File:Iga in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24216 |- |[[File:Flag of Inabe, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Inabe]] |いなべ市 || Inabe-shi || Inabe City || – |219.58 |45,589 |[[File:Inabe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24214 |- |[[File:Flag of Ise, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ise, Mie|Ise]] |伊勢市 || Ise-shi || Ise City || – |208.52 |123,129 |[[File:Ise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24203 |- |[[File:Flag of Kameyama Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kameyama, Mie|Kameyama]] |亀山市 || Kameyama-shi || Kameyama City || – |190.91 |50,230 |[[File:Kameyama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24210 |- |[[File:Flag of Kumano, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kumano, Mie|Kumano]] |熊野市 || Kumano-shi || Kumano City || – |373.35 |17,727 |[[File:Kumano in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24212 |- |[[File:Flag of Kuwana, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kuwana, Mie|Kuwana]] |桑名市 || Kuwana-shi || Kuwana City || – |136.68 |139,587 |[[File:Kuwana in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24205 |- |[[File:Flag of Matsusaka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Matsusaka]] |松阪市 || Matsusaka-shi || Matsusaka City || – |623.64 |165,166 |[[File:Matsusaka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24204 |- |[[File:Flag of Nabari, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Nabari, Mie|Nabari]] |名張市 || Nabari-shi || Nabari City || – |129.77 |78,190 |[[File:Nabari in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24208 |- |[[File:Flag of Owase, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Owase]] |尾鷲市 || Owase-shi || Owase City || – |192.71 |17,953 |[[File:Owase in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24209 |- |[[File:Flag of Shima, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Shima, Mie|Shima]] |志摩市 || Shima-shi || Shima City || – |179.67 |53,056 |[[File:Shima in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24215 |- |[[File:Flag of Suzuka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Suzuka, Mie|Suzuka]] |鈴鹿市 || Suzuka-shi || Suzuka City || – |194.46 |196,835 |[[File:Suzuka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24207 |- |[[File:Flag of Toba, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Toba, Mie|Toba]] |鳥羽市 || Toba-shi || Toba City || – |107.34 |19,227 |[[File:Toba in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24211 |- |[[File:Flag of Tsu, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tsu, Mie|Tsu]] (capital) |津市 || Tsu-shi || Tsu City || – |711.11 |279,304 |[[File:Tsu in Mie prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24201 |- |[[File:Flag of Yokkaichi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Yokkaichi]] |四日市市 || Yokkaichi-shi || Yokkaichi City || – |206.44 |306,107 |[[File:Yokkaichi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24202 |- |[[File:Flag of Asahi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Mie|Asahi]] |朝日町 || Asahi-chō || Asahi Town | rowspan="3" | [[Mie District, Mie|Mie]] |5.99 |9,941 |[[File:Asahi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24343 |- |[[File:Flag of Kawagoe Mie.svg |frameless|25x25px]] [[Kawagoe, Mie|Kawagoe]] |川越町 || Kawagoe-chō || Kawagoe Town |8.73 |14,999 |[[File:Kawagoe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24344 |- |[[File:Flag of Komono, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Komono]] |菰野町 || Komono-chō || Komono Town |106.89 |40,289 |[[File:Komono in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24341 |- |[[File:Flag of Kiho Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihō]] |紀宝町 || Kihō-chō || Kihō Town || rowspan="2" | [[Minamimuro District, Mie|Minami-Muro]]<br />(South [[Muro District, Kii|Muro]]) |79.66 |11,454 |[[File:Kiho in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24562 |- |[[File:Flag of Mihama.svg|frameless|25x25px]] [[Mihama, Mie|Mihama]] |御浜町 || Mihama-chō || Mihama Town |88.28 |9,089 |[[File:Mihama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24561 |- |[[File:Flag of Kihoku, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihoku, Mie|Kihoku]] |紀北町 || Kihoku-chō || Kihoku Town || [[Kitamuro District, Mie|Kita-Muro]]<br />(North [[Muro District, Kii|Muro]]) |257.01 |17,885 |[[File:Kihoku in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24543 |- |[[File:Flag of Kisosaki Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kisosaki]] |木曽岬町 || Kisosaki-chō || Kisosaki Town || |[[Kuwana District, Mie|Kuwana]] |15.72 |6,730 |[[File:Kisosaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24303 |- |[[File:Flag of Meiwa, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Meiwa, Mie|Meiwa]] |明和町 || Meiwa-chō || Meiwa Town || rowspan="3" | [[Taki District, Mie|Taki]] |40.92 |22,726 |[[File:Meiwa in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24442 |- |[[File:Flag of Odai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ōdai]] |大台町 || Ōdai-chō || Ōdai Town |362.94 |9,345 |[[File:Odai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24443 |- |[[File:Flag of Taki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taki, Mie|Taki]] |多気町 || Taki-chō || Taki Town |103.06 |14,846 |[[File:Taki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24441 |- |[[File:Flag of Minamiise Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiise, Mie|Minamiise]] |南伊勢町 || Minami-Ise-chō || South [[Ise Province|Ise]] Town || rowspan="4" | [[Watarai District, Mie|Watarai]] |242.98 |14,217 |[[File:Minamiise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24472 |- |[[File:Flag of Taiki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taiki, Mie|Taiki]] |大紀町 || Taiki-chō || Taiki Town |233.54 |9,543 |[[File:Taiki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24471 |- |[[File:Flag of Tamaki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tamaki, Mie|Tamaki]] |玉城町 || Tamaki-chō || Tamaki Town |40.94 |15,280 |[[File:Tamaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24461 |- |[[File:Flag of Watarai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Watarai]] |度会町 || Watarai-chō || Watarai Town |134.97 |8,534 |[[File:Watarai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24470 |- |[[File:Flag of Toin Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tōin]] |東員町 || Tōin-chō || Tōin Town || [[Inabe District, Mie|Inabe]] |22.66 |25,552 |[[File:Toin in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24324 |- ![[File:Flag of Mie Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Mie !三重県 || Mie-ken || Mie Prefecture || – ! 5,774.41 || 1,781,948 |[[File:Map of Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] !24000<br />ISO: JP-24 |} ===မိအဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|မိအဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== မိအဲခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းအကြားကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့် နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းမနှင့် အိဆဲဘုရားဖူးလမ်းမများ တည်ရှိသည်။ ရိုးရာလက်မှုလုပ်ငန်းများအနေဖြင့် အိဂကြိုးထိုးလုပ်ငန်း၊ ယော့ခအိချိဘန်းခိုအိုးလုပ်ငန်း၊ ဆုဇုခမင်ရည်လုပ်ငန်း၊ အိဂအိုးလုပ်ငန်းနှင့် အိဆဲခတဂမိလုပ်ငန်းတို့ တည်ရှိသည်။ ခရိုင်၏ ၆၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ ဖြစ်သည်။ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၁၀၀၀ ကီလိုမီတာကျော် (၆၀၀ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်သည် သစ်လုပ်ငန်းနှင့် ပင်လယ်စာလုပ်ငန်းများကို ကာလရှည်ကြာကတည်းက လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် လက်ဖက်၊ အမဲသား၊ ပုလဲလုပ်ငန်း၊ သစ်သီးလုပ်ငန်းများ (အဓိကအားဖြင့် မန်းဒရင်းလိမ္မော်သီး) လည်း ရှိသည်။ အစားအစာထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းဖြစ်သည့် အဇုမစားသောက်ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းသည် ခရိုင်အတွင်း တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်မြောက်ပိုင်းသည် ထုတ်လုပ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများစွာ ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စက်ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ယာည်များနှင့် လှေသင်္ဘောများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ထို့အပြင် အကြီးစားဓာတုပစ္စည်းစက်ရုံများလည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် မိအဲခရိုင်တွင် LCD ဖန်သားပြင်နှင့် တစ်ပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကိုလည်း တိုးချဲ့လျက်ရှိသည်။ ဆုဇုခမြို့တွင် ဟွန်ဒါမော်တာကုမ္ပဏီသည် ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် စက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုစက်ရုံတွင် Honda Civic ကားများနှင့် အခြားယာဉ်များကို ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== [[File:Mie prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|မိအဲခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] {| class="wikitable" |+မိအဲခရိုင် လူဦးရေ (၂၀၁၄ ခုနှစ်)<ref>[http://www.pref.mie.lg.jp/DATABOX/28903004151.htm Mie Prefecture Homepage: Key Statistics]</ref> |- |စုစုပေါင်းလူဦးရေ |align=right|1,820,491 |- |ကျား |align=right|886,362 |- |မ |align=right|934,129 |- |အသက် ၁၅ နှစ်အောက် |align=right|240,263 |- |အသက် ၁၅ - ၆၄ နှစ် |align=right|1,076,257 |- |အသက် ၆၄ နှစ်အထက် |align=right|491,779 |- |အိမ်ထောင်စု |align=right|721,344 |- |လူဦးရေသိပ်သည်းဆ (တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင်) |align=right|315.3 |} ==ယဉ်ကျေးမှု== ===တက္ကသိုလ်များ=== *အိဆဲမြို့ **[[Kogakkan University]] *မဆွတ်ဆခမြို့ **[[Mie Chukyo University]] *ဆုဇုခမြို့ **[[Suzuka International University]] **[[Suzuka National College of Technology]] **[[Suzuka University of Medical Science]] *တိုဘမြို့ **[[Toba National College of Maritime Technology]] *ဆွတ်မြို့ **[[Mie Prefectural College of Nursing]] **[[Mie University]] *ယော့ခအိချိမြို့ **[[Yokkaichi Nursing and Medical Care University]] **[[Yokkaichi University]] ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== === ရထားလမ်း=== *[[JR Central]] **[[Kansai Line]] (Nagoya-Kameyama) **[[Kisei Line]] **[[Meishō Line]] **[[Sangu Line]] *[[JR West]] **Kansai Line (Kameyama-Nara) **[[Kusatsu Line]] ([[Tsuge Station]]) *[[Kintetsu Railway|Kintetsu]] **[[Nagoya Line (Kintetsu)|Nagoya Line]] **[[Osaka Line]] **[[Yamada Line (Kintetsu)|Yamada Line]] **[[Toba Line]] **[[Shima Line]] **[[Yunoyama Line]] **[[Kintetsu Uchibe Line|Uchibe Line]] **[[Kintetsu Hachioji Line|Hachioji Line]] **[[Suzuka Line]] *[[Yoro Railway]] *[[Iga Railway]] *[[Ise Railway]] *[[Sangi Railway]] === ကားလမ်း=== [[File:Map of license plates in Mie Japan.svg|thumb|Distribution of regional [[Vehicle registration plates of Japan|license plates]] in Mie: Much of the prefecture still uses {{color box|aec7e8}} 三重 (Mie), and there is only one prefecturewide MLIT vehicle registration centre for all of Mie, in Tsu City; but with the introduction of regional plates without a separate licensing office since the 2000s, there are now three additional regional identifieres: {{color box|98df8a}} 四日市 (Yokkaichi) for Yokkaichi City alone, {{color box|ffbb78}} 鈴鹿 (Suzuka) in Suzuka City and Kameyama City, and {{color box|ff9896}} 伊勢志摩 ([[Ise Province|Ise]]-[[Shima Province|Shima]]) used for seven municipalities on the Shima peninsula.]] ==== Expressways and toll roads==== *[[Higashi-Meihan Expressway|East Meihan Expressway]] *[[Isewangan Expressway|Ise Bayside Expressway]] *[[Ise Expressway]] *Ise Futami Toba Road *Ise Shima Skyline *Kisei Expressway *Kumano Owase Road *[[Meihan National Highway]] *[[Shin-Meishin Expressway|Second Meishin Expressway]] ==== နိုင်ငံအဆင့် အဝေးပြေးလမ်းမကြီးများ==== *Route 1 *Route 23 (Ise-Yokkaichi-Nagoya-[[Gamagori]]-[[Toyohashi]]) *Route 25 ([[Meihan Highway]]) *Route 42 *Route 163 *Route 164 (Yokkaichi) *Route 165 *Route 167 (Shima-Toba -Ise) *Route 258 *Route 301 *Route 311 *Route 365 *Route 421 *Route 422 *Route 425 (Owase-[[Totsukawa]]-[[Gobo, Wakayama|Gobo]]) *Route 477 === ဆိပ်ကမ်းများ=== *Matsuzaka Port - Hydrofoil ferry route to Centrair *Toba Port - Ferry route to [[Ira Cape]] *Tsu Port - Hydrofoil ferry route to Centrair airport ([[Chubu International Airport]]) *Yokkaichi Port - International and domestic container and goods hub port === လေကြောင်းလိုင်း=== လေကြောင်းမှတဆင့် ခရီးသွားလာမည်ဆိုပါက ခရိုင်တွင် [[ချူးဘုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] တည်ရှိသည်။ ==ခရီးသွားလုပ်ငန်း== အောက်ပါတို့သည် မိအဲခရိုင်ရှိ ထင်ရှားသည့် ခရီးသွားနေရာများ ဖြစ်သည်။ [[File:Meotoiwa.jpg|thumb|Meoto Rocks in Ise Bay, Ise]] [[File:Gozaisho Ropeway and Komono Mie.jpg|thumb|Mount Gozaisho and cable-car in Komono]] [[File:Nabana no Sato Chapel Illumination.jpg|thumb|Winter Illumination event in Nabana Village Park, Kuwana]] [[File:北畠氏館跡庭園.jpg|thumb|right|200px|Kitabatake Jōkan garden]] * [[Ise Grand Shrine]] - Japan's holiest Shinto shrine. * [[Tsubaki Grand Shrine]] - Japan's oldest Shinto shrine. * [[Kumano Kodō]] - [[World Heritage Site]]. Ancient road in southern Mie once used by pilgrims. * [[Iga, Mie|Iga-Ueno]] - Birthplace of the [[ninja]] and home to the Iga Ninja Museum. * [[Ise-Shima National Park]] * [[Yoshino-Kumano National Park]] * [[Kitabatake Shrine|Tage Kitabatakeshi Yakata]] - Tage Kitabatake clan fortified residence, one of the [[Continued Top 100 Japanese Castles]] in 2017.<ref>{{cite web|url=http://jokaku.jp/japan-top-100-castles/best-100-castles-of-japan-2nd-selection/|title=続日本100名城|date=29 November 2017|publisher=日本城郭協会|language=ja|access-date=25 July 2019|archive-date=2 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191202170315/http://jokaku.jp/japan-top-100-castles/best-100-castles-of-japan-2nd-selection/|url-status=dead}}</ref> * [[Sakakibara Onsen]] - Famous [[onsen]] near Tsu, considered to be the 3rd best onsen in Japan.{{citation needed|date=January 2016}} * [[Yunoyama Onsen]] - Famous onsen near Yokkaichi that sits atop [[Mount Gozaisho]]. * [[Nagashima Spa Land]] - One of the largest amusement parks in Japan, located in Kuwana. * [[Toba Aquarium]] * [[Mikimoto Pearl Island]] - Museum in Toba that is dedicated to [[Kōkichi Mikimoto]], inventor of [[pearl]] cultivation. * [[Meoto Iwa|The Wedded Rocks]] of Okitama Shrine in [[Futami, Mie|Futami]] (now part of the city of Ise) * [[Suzuka Circuit]] - Japan's most famous motor racetrack. * [[Saikū]] - Site of [[Heian Period|Heian]] Imperial residence, with modern museum and reconstructed Heian building. * [[Sagawa Memorial Museum of Shinto and Japanese Culture, Kogakkan University]], a [[university museum]] close to the Ise Grand Shrine. * A large [[Sonic the Hedgehog]] statue in the town of [[Iga,_Mie|Iga]] can be found near Kanonji temple which has been the topic of discussion amongst gaming publications.<ref>{{cite web |last1=Morrissy |first1=Kim |title=Mysterious Sonic the Hedgehog Statue in Japanese Mountains Gets Refurbished |url=https://www.animenewsnetwork.com/interest/2020-08-13/mysterious-sonic-the-hedgehog-statue-in-japanese-mountains-gets-refurbished/.162880 |website=Anime News Network |access-date=26 October 2020 |language=en}}</ref> ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Mie prefecture}} * [http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm Mie Prefecture official homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230014936/http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm |date=2010-12-30 }} * [http://tourismmiejapan.com/ Kanko Mie tourist information] * [http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html Outdoor Japan - Section Mie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715022419/http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html |date=15 July 2011 }} * [http://www.mief.or.jp/en/index.html Mie International Exchange Foundation] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] pgeyejwvqfynb6nzfl4lx4sgkpzmu4e 1042222 1042221 2026-07-06T09:43:22Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1042222 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = မိအဲခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|三重県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|三重県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Mie-ken}} | image_skyline = Sunrise of the Wedded Rocks03.jpg | image_caption = The pair of [[Meoto Iwa]] rocks off the coast of [[Ise, Mie|Ise]] city, Mie Prefecture during sunrise | image_flag = Flag of Mie Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Mie Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 24 Mie prefecture.svg | coordinates = {{coord|34|42|N|136|30|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Kansai region|Kansai]] ([[Tōkai region|Tōkai]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tsu, Mie|Tsu]] | seat1_type = Largest city | seat1 = [[Yokkaichi]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 7 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 29 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Katsuyuki Ichimi]] | area_total_km2 = 5774.41 | area_water_percent = 0.7 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|25th]] | population_footnotes = | population_total = 1781948 | population_as_of = 1 June 2019 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|22nd]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 8,491 billion<br />[[US$]] 62.7 billion (2022) | iso_code = JP-24 | website = [http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/ www.pref.mie.jp/<br/>ENGLISH/] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Snowy plover]]<br />(''Charadrius alexandrinus'') | fish = [[Japanese spiny lobster]]<br />(''Panulirus japonicus'') | flower = [[Iris (plant)|Iris]]<br />(''Iris&nbsp;ensata'') | tree = [[Sugi|Japanese&nbsp;cedar]]<br />(''Cryptomeria japonica'') }} | anthem = [[:ja:三重県民歌|Mie kenminka]] }} '''မိအဲခရိုင်''' (三重県, မိအဲခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦး၇ေ ၁,၇၈၁,၉၄၈ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) နေထိုင်ကြသည်။ မြေဧရိယာ ၅၇၇၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၂၉ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ကျိုတိုစီရင်စု]]နှင့် [[ရှိဂခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[နာရခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဝခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည်။ ဆွတ်မြို့သည် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ယော့ခအိချိမြို့သည် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ဆုဇုခမြို့၊ မဆွတ်ဆခမြို့၊ အိဆဲမြို့နှင့် ခုဝနမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်တွင် နဂရှိမအပန်းဖြေနေရာ၊ ဆုဇုခနိုင်ငံတကာကားပြိုင်ကွင်းနှင့် ရှင်းတိုးဘာသာနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရှေးကျပြီး မြင့်မြတ်သည့်နေရာများစွာတို့သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရှင်းတိုးဘာသာကျောင်းတော်များထဲတွင် တော်ဝင်နတ်ကျောင်းနှင့် ဆွတ်ဘခိတော်ဝင်နတ်ကျောင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== [[File:Naiku 01.JPG|thumb|left|အိဆဲနတ်ကျောင်း]] {{See also|မိအဲခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမတိုင်မီအထိ မိအဲခရိုင်ရှိရာဧရိယာသည် အိဆဲတိုင်းပြည်၊ ရှိမတိုင်းပြည်၊ အိဂတိုင်းပြည်နှင့် ခိအိတိုင်းပြည်အစိတ်အပိုင်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။<ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 780|page=780}}</ref> လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် လူသားများနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရသည်။ ဂျောမွန်းခေတ်နှင့် ယယောအိခေတ်များတွင် ဒေသရှိ ကမ်းခြေဧရိယာများနှင့် မြစ်တစ်လျှောက်တွင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ ယယောအိခေတ်ကာလအတွင်းတွင် အိဆဲနတ်ကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၇ ရာစုတွင် ဆိုင်းခူးအင်ပါယာနန်းတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာလသည် လက်ရျိအချိန်တွင် မဲအိဝမြို့တွင် တည်ရိသည်။ အဲဒိုခေတ်တွင် ထိုဧရိယာကို "မိအဲခရိုင်" ဟူသည့် အမည်ဖြင့် သိလာကြသည်။ မိအဲခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ ပါဝင်သည်။ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများအနေဖြင့် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းနှင့် အိဆဲလမ်းတို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ဆိပ်ကမ်းမြို့များတွင် အိုမိနတို၊ ခုဝနနှင့် အန်းအိုးဆွတ်မြို့တို့ ပါဝင်သည်။ အိဆဲနတ်ကျောင်းသည် ထင်ရှားသည့် ဝတ်ပြုဆုတောင်းရာ နေရာဖြစ်သည်။ မဲဂျိခေတ်ကာလ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ယခင်တိုင်းပြည်များဖြစ်ခဲ့သည့် အိဆဲ၊ အိဂနှင့် ခိခိတို့၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသများကို စုပေါင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် မြောက်ဘက်ရှိ ခိဆိုမြစ်သုံးစင်းရှိရာဒေသမှသည် လက်ရှိဆွတ်မြို့ဟု သိကြသည့် မြို့အထိသည် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုဧရိယာ၏ တောင်ဘက်သည် ဝတရအိခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့မှသည် ယော့ခအိချိမြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားခဲ့ပြီး ခရိုင်ကိုလည်း "မိအဲ" ဟုသည့် အမည်ပေးခဲ့သည်။ နောက်နှစ်တွင် ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့သို့ ပြည်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြန်ကာ မိအဲခရိုင်သည်လည်း ၁၈၇၆ ခုနှစ်ကတည်းက လက်ရှိကာလအခြေအနေအတိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[File:Mie géolocalisation relief.svg|thumb|250px|Physical map of Mie prefecture]] [[File:気象庁の三重県の区分.jpg|thumb|Regional division of Mie as used by the [[Japan Meteorological Agency]]: The primary division is between North/Central and South, the former being further subdivided into North, Central and Iga, the latter into Ise-Shima and KiSei/East Kishū; [[Ise Province|Ise/Sei-shū]], [[Shima Province|Shima/Shi-shū]], [[Iga Province|Iga/I-shū]] and [[Kii Province|Kii/Ki-shū]] are the four Ritsuryō provinces that are partly or entirely part of modern Mie.]] မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းဒေသကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အအိချိခရိုင်၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ နာရခရိုင်နှင့် ဝခယမခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ ယဉ်ကျေးမှုအရ လွှမ်းမိုးမှုရှိသည့်အတွက် မိအဲခရိုင်ကို ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် အအိချိခရိုင်နှင့် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဆက်စပ်မှုရှိနေသဖြင့် မိအဲခရိုင်သည် တိုးခိုင်းဒေသတွင် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်တွင် "ခန်းဆိုင်းဒေသစကား" ကို ပြောဆိုကြသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် မိအဲခရိုင်ရှိ အိဂဒေသသည် ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်အနေဖြင့် အမြဲတမ်း တည်ရှိနေခဲ့သည်။ မိအဲခရိုင်သည် မြောက်မှ တောင်အထိ ၁၇၀ ကီလိုမီတာ (၁၀၆ မိုင်)၊ အရှေ့မှ အနောက်အထိ ၈၀ ကီလိုမီတာ (၅၀ မိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဒေသငါးခု ပါဝင်နေသည်။<ref name="pref.mie.jp">{{Cite web |url=http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/overview/e_p04_05.pdf |title=Mie Prefecture homepage: Mie's Geography and Climate (pdf) |access-date=2008-04-10 |archive-date=2008-05-20 |archive-url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20080520220049/http%3A//www.pref.mie.jp/ENGLISH/overview/e_p04_05.pdf |url-status=dead }}</ref> # မိအဲခရိုင်၏ အနောက်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ဆုဇုခတောင်တန်းများ တည်ရှိသည်။ #အအိချိခရိုင်နယ်စပ်မှ အိဆဲမြို့အထိ အိဆဲပင်လယ်အော်တစ်လျှောက်တွင် အိဆဲလွင်ပြင် တည်ရှိသည်။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် မိအဲခရိုင်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး ဧရိယာ ဖြစ်သည်။ #အိဆဲလွင်ပြင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းသည် ရှိမကျွန်းဆွယ်ဒေသ ဖြစ်သည်။ #ခရိုင်၏ အနောက်အလယ်ပိုင်း နာရခရိုင်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ဆက်စပ်နေသည့်နေရာသည် အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသ ဖြစ်သည်။ #မိအဲခရိုင်အလယ်ပိုင်းမှ တောင်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်များအထိသည် နုနိုဘိခိတောင်ထူထပ်သည့် ဒေသဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင် ကမ်းရိုးတန်းအရှည်သည် ၁၀၉၄.၉ ကီလိုမီတာ (၆၈၀.၃ မိုင်) ရှိသည်။ ကုန်းမြေသည် ၅၇၇၆.၄၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၃၀.၃၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ထိုကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၆၄.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ၊ ၁၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးမြေ၊ ၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် လူနေဧရိယာ၊ ၃.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် လမ်းများနှင့် ၃.၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် မြစ်များ ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိနေသည့် ၁၀.၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားမှု မရှိသေးပေ။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် သင့်တင့်သည့် ရာသီဥတုရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် အပူချိန်သည် ပျမ်းမျှ ၁၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ ၁၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၇ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်မှ ၅၉ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသသည် အိဆဲလွင်ပြင်ထက် ၁ မှ ၂ ဒီဂရီအထိ ပိုမိုအေးမြသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်စုစုပေါင်းဧရိယာ၏ ၃၆ ရာခိုင်နှုန်းကို အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ - * [[Akame Ichishikyō Prefectural Natural Park]] * [[Ise-no-Umi Prefectural Natural Park]] * [[Ise-Shima National Park]] * [[Kahadakyō Prefectural Natural Park]] * [[Murō-Akame-Aoyama Quasi-National Park]] * [[Okuise Miyagawakyō Prefectural Natural Park]] * [[Suigō Prefectural Natural Park]] * [[Suzuka Quasi-National Park]] * [[Yoshino-Kumano National Park]] ===မြို့ပြများ=== {{main|မိအဲခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}} ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသ ၂၉ ခု၊ မြို့ကြီး ၁၄ ခုနှင့် မြို့ငယ် ၁၅ ခု တည်ရှိနေသည်။ {| class="wikitable sortable" ! rowspan="2" | Flag, name <small>w/o suffix</small> ! colspan="3" | Full name ! rowspan="2" | [[Districts of Japan|District]]<br />''(-gun)'' ! rowspan="2" |Area (km²) ! rowspan="2" |Population ! rowspan="2" |Map ! rowspan="2" | [[Local Autonomy Law|Local public entity]] code<br /><small>(w/o checksum)</small> |- ! <small>[[Japanese writing system|Japanese]]</small> || <small>[[Romanization of Japanese|transcription]]</small> || <small>[[English language|translation]]</small> |- |[[File:Flag of Iga, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Iga, Mie|Iga]] |伊賀市 || Iga-shi || Iga City || – |558.17 |95,137 |[[File:Iga in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24216 |- |[[File:Flag of Inabe, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Inabe]] |いなべ市 || Inabe-shi || Inabe City || – |219.58 |45,589 |[[File:Inabe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24214 |- |[[File:Flag of Ise, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ise, Mie|Ise]] |伊勢市 || Ise-shi || Ise City || – |208.52 |123,129 |[[File:Ise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24203 |- |[[File:Flag of Kameyama Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kameyama, Mie|Kameyama]] |亀山市 || Kameyama-shi || Kameyama City || – |190.91 |50,230 |[[File:Kameyama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24210 |- |[[File:Flag of Kumano, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kumano, Mie|Kumano]] |熊野市 || Kumano-shi || Kumano City || – |373.35 |17,727 |[[File:Kumano in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24212 |- |[[File:Flag of Kuwana, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kuwana, Mie|Kuwana]] |桑名市 || Kuwana-shi || Kuwana City || – |136.68 |139,587 |[[File:Kuwana in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24205 |- |[[File:Flag of Matsusaka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Matsusaka]] |松阪市 || Matsusaka-shi || Matsusaka City || – |623.64 |165,166 |[[File:Matsusaka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24204 |- |[[File:Flag of Nabari, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Nabari, Mie|Nabari]] |名張市 || Nabari-shi || Nabari City || – |129.77 |78,190 |[[File:Nabari in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24208 |- |[[File:Flag of Owase, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Owase]] |尾鷲市 || Owase-shi || Owase City || – |192.71 |17,953 |[[File:Owase in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24209 |- |[[File:Flag of Shima, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Shima, Mie|Shima]] |志摩市 || Shima-shi || Shima City || – |179.67 |53,056 |[[File:Shima in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24215 |- |[[File:Flag of Suzuka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Suzuka, Mie|Suzuka]] |鈴鹿市 || Suzuka-shi || Suzuka City || – |194.46 |196,835 |[[File:Suzuka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24207 |- |[[File:Flag of Toba, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Toba, Mie|Toba]] |鳥羽市 || Toba-shi || Toba City || – |107.34 |19,227 |[[File:Toba in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24211 |- |[[File:Flag of Tsu, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tsu, Mie|Tsu]] (capital) |津市 || Tsu-shi || Tsu City || – |711.11 |279,304 |[[File:Tsu in Mie prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24201 |- |[[File:Flag of Yokkaichi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Yokkaichi]] |四日市市 || Yokkaichi-shi || Yokkaichi City || – |206.44 |306,107 |[[File:Yokkaichi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24202 |- |[[File:Flag of Asahi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Mie|Asahi]] |朝日町 || Asahi-chō || Asahi Town | rowspan="3" | [[Mie District, Mie|Mie]] |5.99 |9,941 |[[File:Asahi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24343 |- |[[File:Flag of Kawagoe Mie.svg |frameless|25x25px]] [[Kawagoe, Mie|Kawagoe]] |川越町 || Kawagoe-chō || Kawagoe Town |8.73 |14,999 |[[File:Kawagoe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24344 |- |[[File:Flag of Komono, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Komono]] |菰野町 || Komono-chō || Komono Town |106.89 |40,289 |[[File:Komono in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24341 |- |[[File:Flag of Kiho Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihō]] |紀宝町 || Kihō-chō || Kihō Town || rowspan="2" | [[Minamimuro District, Mie|Minami-Muro]]<br />(South [[Muro District, Kii|Muro]]) |79.66 |11,454 |[[File:Kiho in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24562 |- |[[File:Flag of Mihama.svg|frameless|25x25px]] [[Mihama, Mie|Mihama]] |御浜町 || Mihama-chō || Mihama Town |88.28 |9,089 |[[File:Mihama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24561 |- |[[File:Flag of Kihoku, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihoku, Mie|Kihoku]] |紀北町 || Kihoku-chō || Kihoku Town || [[Kitamuro District, Mie|Kita-Muro]]<br />(North [[Muro District, Kii|Muro]]) |257.01 |17,885 |[[File:Kihoku in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24543 |- |[[File:Flag of Kisosaki Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kisosaki]] |木曽岬町 || Kisosaki-chō || Kisosaki Town || |[[Kuwana District, Mie|Kuwana]] |15.72 |6,730 |[[File:Kisosaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24303 |- |[[File:Flag of Meiwa, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Meiwa, Mie|Meiwa]] |明和町 || Meiwa-chō || Meiwa Town || rowspan="3" | [[Taki District, Mie|Taki]] |40.92 |22,726 |[[File:Meiwa in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24442 |- |[[File:Flag of Odai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ōdai]] |大台町 || Ōdai-chō || Ōdai Town |362.94 |9,345 |[[File:Odai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24443 |- |[[File:Flag of Taki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taki, Mie|Taki]] |多気町 || Taki-chō || Taki Town |103.06 |14,846 |[[File:Taki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24441 |- |[[File:Flag of Minamiise Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiise, Mie|Minamiise]] |南伊勢町 || Minami-Ise-chō || South [[Ise Province|Ise]] Town || rowspan="4" | [[Watarai District, Mie|Watarai]] |242.98 |14,217 |[[File:Minamiise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24472 |- |[[File:Flag of Taiki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taiki, Mie|Taiki]] |大紀町 || Taiki-chō || Taiki Town |233.54 |9,543 |[[File:Taiki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24471 |- |[[File:Flag of Tamaki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tamaki, Mie|Tamaki]] |玉城町 || Tamaki-chō || Tamaki Town |40.94 |15,280 |[[File:Tamaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24461 |- |[[File:Flag of Watarai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Watarai]] |度会町 || Watarai-chō || Watarai Town |134.97 |8,534 |[[File:Watarai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24470 |- |[[File:Flag of Toin Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tōin]] |東員町 || Tōin-chō || Tōin Town || [[Inabe District, Mie|Inabe]] |22.66 |25,552 |[[File:Toin in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24324 |- ![[File:Flag of Mie Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Mie !三重県 || Mie-ken || Mie Prefecture || – ! 5,774.41 || 1,781,948 |[[File:Map of Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] !24000<br />ISO: JP-24 |} ===မိအဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|မိအဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== မိအဲခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းအကြားကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့် နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းမနှင့် အိဆဲဘုရားဖူးလမ်းမများ တည်ရှိသည်။ ရိုးရာလက်မှုလုပ်ငန်းများအနေဖြင့် အိဂကြိုးထိုးလုပ်ငန်း၊ ယော့ခအိချိဘန်းခိုအိုးလုပ်ငန်း၊ ဆုဇုခမင်ရည်လုပ်ငန်း၊ အိဂအိုးလုပ်ငန်းနှင့် အိဆဲခတဂမိလုပ်ငန်းတို့ တည်ရှိသည်။ ခရိုင်၏ ၆၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ ဖြစ်သည်။ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၁၀၀၀ ကီလိုမီတာကျော် (၆၀၀ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်သည် သစ်လုပ်ငန်းနှင့် ပင်လယ်စာလုပ်ငန်းများကို ကာလရှည်ကြာကတည်းက လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် လက်ဖက်၊ အမဲသား၊ ပုလဲလုပ်ငန်း၊ သစ်သီးလုပ်ငန်းများ (အဓိကအားဖြင့် မန်းဒရင်းလိမ္မော်သီး) လည်း ရှိသည်။ အစားအစာထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းဖြစ်သည့် အဇုမစားသောက်ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းသည် ခရိုင်အတွင်း တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်မြောက်ပိုင်းသည် ထုတ်လုပ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများစွာ ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စက်ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ယာည်များနှင့် လှေသင်္ဘောများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ထို့အပြင် အကြီးစားဓာတုပစ္စည်းစက်ရုံများလည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် မိအဲခရိုင်တွင် LCD ဖန်သားပြင်နှင့် တစ်ပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကိုလည်း တိုးချဲ့လျက်ရှိသည်။ ဆုဇုခမြို့တွင် ဟွန်ဒါမော်တာကုမ္ပဏီသည် ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် စက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုစက်ရုံတွင် Honda Civic ကားများနှင့် အခြားယာဉ်များကို ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== [[File:Mie prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|မိအဲခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] {| class="wikitable" |+မိအဲခရိုင် လူဦးရေ (၂၀၁၄ ခုနှစ်)<ref>[http://www.pref.mie.lg.jp/DATABOX/28903004151.htm Mie Prefecture Homepage: Key Statistics]</ref> |- |စုစုပေါင်းလူဦးရေ |align=right|1,820,491 |- |ကျား |align=right|886,362 |- |မ |align=right|934,129 |- |အသက် ၁၅ နှစ်အောက် |align=right|240,263 |- |အသက် ၁၅ - ၆၄ နှစ် |align=right|1,076,257 |- |အသက် ၆၄ နှစ်အထက် |align=right|491,779 |- |အိမ်ထောင်စု |align=right|721,344 |- |လူဦးရေသိပ်သည်းဆ (တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင်) |align=right|315.3 |} ==ယဉ်ကျေးမှု== ===တက္ကသိုလ်များ=== *အိဆဲမြို့ **[[Kogakkan University]] *မဆွတ်ဆခမြို့ **[[Mie Chukyo University]] *ဆုဇုခမြို့ **[[Suzuka International University]] **[[Suzuka National College of Technology]] **[[Suzuka University of Medical Science]] *တိုဘမြို့ **[[Toba National College of Maritime Technology]] *ဆွတ်မြို့ **[[Mie Prefectural College of Nursing]] **[[Mie University]] *ယော့ခအိချိမြို့ **[[Yokkaichi Nursing and Medical Care University]] **[[Yokkaichi University]] ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== === ရထားလမ်း=== *[[JR Central]] **[[Kansai Line]] (Nagoya-Kameyama) **[[Kisei Line]] **[[Meishō Line]] **[[Sangu Line]] *[[JR West]] **Kansai Line (Kameyama-Nara) **[[Kusatsu Line]] ([[Tsuge Station]]) *[[Kintetsu Railway|Kintetsu]] **[[Nagoya Line (Kintetsu)|Nagoya Line]] **[[Osaka Line]] **[[Yamada Line (Kintetsu)|Yamada Line]] **[[Toba Line]] **[[Shima Line]] **[[Yunoyama Line]] **[[Kintetsu Uchibe Line|Uchibe Line]] **[[Kintetsu Hachioji Line|Hachioji Line]] **[[Suzuka Line]] *[[Yoro Railway]] *[[Iga Railway]] *[[Ise Railway]] *[[Sangi Railway]] === ကားလမ်း=== [[File:Map of license plates in Mie Japan.svg|thumb|Distribution of regional [[Vehicle registration plates of Japan|license plates]] in Mie: Much of the prefecture still uses {{color box|aec7e8}} 三重 (Mie), and there is only one prefecturewide MLIT vehicle registration centre for all of Mie, in Tsu City; but with the introduction of regional plates without a separate licensing office since the 2000s, there are now three additional regional identifieres: {{color box|98df8a}} 四日市 (Yokkaichi) for Yokkaichi City alone, {{color box|ffbb78}} 鈴鹿 (Suzuka) in Suzuka City and Kameyama City, and {{color box|ff9896}} 伊勢志摩 ([[Ise Province|Ise]]-[[Shima Province|Shima]]) used for seven municipalities on the Shima peninsula.]] ==== Expressways and toll roads==== *[[Higashi-Meihan Expressway|East Meihan Expressway]] *[[Isewangan Expressway|Ise Bayside Expressway]] *[[Ise Expressway]] *Ise Futami Toba Road *Ise Shima Skyline *Kisei Expressway *Kumano Owase Road *[[Meihan National Highway]] *[[Shin-Meishin Expressway|Second Meishin Expressway]] ==== နိုင်ငံအဆင့် အဝေးပြေးလမ်းမကြီးများ==== *Route 1 *Route 23 (Ise-Yokkaichi-Nagoya-[[Gamagori]]-[[Toyohashi]]) *Route 25 ([[Meihan Highway]]) *Route 42 *Route 163 *Route 164 (Yokkaichi) *Route 165 *Route 167 (Shima-Toba -Ise) *Route 258 *Route 301 *Route 311 *Route 365 *Route 421 *Route 422 *Route 425 (Owase-[[Totsukawa]]-[[Gobo, Wakayama|Gobo]]) *Route 477 === ဆိပ်ကမ်းများ=== *Matsuzaka Port - Hydrofoil ferry route to Centrair *Toba Port - Ferry route to [[Ira Cape]] *Tsu Port - Hydrofoil ferry route to Centrair airport ([[Chubu International Airport]]) *Yokkaichi Port - International and domestic container and goods hub port === လေကြောင်းလိုင်း=== လေကြောင်းမှတဆင့် ခရီးသွားလာမည်ဆိုပါက ခရိုင်တွင် [[ချူးဘုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] တည်ရှိသည်။ ==ခရီးသွားလုပ်ငန်း== အောက်ပါတို့သည် မိအဲခရိုင်ရှိ ထင်ရှားသည့် ခရီးသွားနေရာများ ဖြစ်သည်။ [[File:Meotoiwa.jpg|thumb|Meoto Rocks in Ise Bay, Ise]] [[File:Gozaisho Ropeway and Komono Mie.jpg|thumb|Mount Gozaisho and cable-car in Komono]] [[File:Nabana no Sato Chapel Illumination.jpg|thumb|Winter Illumination event in Nabana Village Park, Kuwana]] [[File:北畠氏館跡庭園.jpg|thumb|right|200px|Kitabatake Jōkan garden]] * [[Ise Grand Shrine]] - Japan's holiest Shinto shrine. * [[Tsubaki Grand Shrine]] - Japan's oldest Shinto shrine. * [[Kumano Kodō]] - [[World Heritage Site]]. Ancient road in southern Mie once used by pilgrims. * [[Iga, Mie|Iga-Ueno]] - Birthplace of the [[ninja]] and home to the Iga Ninja Museum. * [[Ise-Shima National Park]] * [[Yoshino-Kumano National Park]] * [[Kitabatake Shrine|Tage Kitabatakeshi Yakata]] - Tage Kitabatake clan fortified residence, one of the [[Continued Top 100 Japanese Castles]] in 2017.<ref>{{cite web|url=http://jokaku.jp/japan-top-100-castles/best-100-castles-of-japan-2nd-selection/|title=続日本100名城|date=29 November 2017|publisher=日本城郭協会|language=ja|access-date=25 July 2019|archive-date=2 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191202170315/http://jokaku.jp/japan-top-100-castles/best-100-castles-of-japan-2nd-selection/|url-status=dead}}</ref> * [[Sakakibara Onsen]] - Famous [[onsen]] near Tsu, considered to be the 3rd best onsen in Japan.{{citation needed|date=January 2016}} * [[Yunoyama Onsen]] - Famous onsen near Yokkaichi that sits atop [[Mount Gozaisho]]. * [[Nagashima Spa Land]] - One of the largest amusement parks in Japan, located in Kuwana. * [[Toba Aquarium]] * [[Mikimoto Pearl Island]] - Museum in Toba that is dedicated to [[Kōkichi Mikimoto]], inventor of [[pearl]] cultivation. * [[Meoto Iwa|The Wedded Rocks]] of Okitama Shrine in [[Futami, Mie|Futami]] (now part of the city of Ise) * [[Suzuka Circuit]] - Japan's most famous motor racetrack. * [[Saikū]] - Site of [[Heian Period|Heian]] Imperial residence, with modern museum and reconstructed Heian building. * [[Sagawa Memorial Museum of Shinto and Japanese Culture, Kogakkan University]], a [[university museum]] close to the Ise Grand Shrine. * A large [[Sonic the Hedgehog]] statue in the town of [[Iga,_Mie|Iga]] can be found near Kanonji temple which has been the topic of discussion amongst gaming publications.<ref>{{cite web |last1=Morrissy |first1=Kim |title=Mysterious Sonic the Hedgehog Statue in Japanese Mountains Gets Refurbished |url=https://www.animenewsnetwork.com/interest/2020-08-13/mysterious-sonic-the-hedgehog-statue-in-japanese-mountains-gets-refurbished/.162880 |website=Anime News Network |access-date=26 October 2020 |language=en}}</ref> ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Mie prefecture}} * [http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm Mie Prefecture official homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230014936/http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm |date=2010-12-30 }} * [http://tourismmiejapan.com/ Kanko Mie tourist information] * [http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html Outdoor Japan - Section Mie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715022419/http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html |date=15 July 2011 }} * [http://www.mief.or.jp/en/index.html Mie International Exchange Foundation] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] c3itl792j55lov9vp9e0h2scl7sxgg2 1042223 1042222 2026-07-06T09:44:33Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပထဝီသွင်ပြင် */ 1042223 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = မိအဲခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|三重県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|三重県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Mie-ken}} | image_skyline = Sunrise of the Wedded Rocks03.jpg | image_caption = The pair of [[Meoto Iwa]] rocks off the coast of [[Ise, Mie|Ise]] city, Mie Prefecture during sunrise | image_flag = Flag of Mie Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Mie Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 24 Mie prefecture.svg | coordinates = {{coord|34|42|N|136|30|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Kansai region|Kansai]] ([[Tōkai region|Tōkai]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tsu, Mie|Tsu]] | seat1_type = Largest city | seat1 = [[Yokkaichi]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 7 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 29 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Katsuyuki Ichimi]] | area_total_km2 = 5774.41 | area_water_percent = 0.7 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|25th]] | population_footnotes = | population_total = 1781948 | population_as_of = 1 June 2019 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|22nd]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 8,491 billion<br />[[US$]] 62.7 billion (2022) | iso_code = JP-24 | website = [http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/ www.pref.mie.jp/<br/>ENGLISH/] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Snowy plover]]<br />(''Charadrius alexandrinus'') | fish = [[Japanese spiny lobster]]<br />(''Panulirus japonicus'') | flower = [[Iris (plant)|Iris]]<br />(''Iris&nbsp;ensata'') | tree = [[Sugi|Japanese&nbsp;cedar]]<br />(''Cryptomeria japonica'') }} | anthem = [[:ja:三重県民歌|Mie kenminka]] }} '''မိအဲခရိုင်''' (三重県, မိအဲခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦး၇ေ ၁,၇၈၁,၉၄၈ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) နေထိုင်ကြသည်။ မြေဧရိယာ ၅၇၇၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၂၉ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ကျိုတိုစီရင်စု]]နှင့် [[ရှိဂခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[နာရခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဝခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည်။ ဆွတ်မြို့သည် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ယော့ခအိချိမြို့သည် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ဆုဇုခမြို့၊ မဆွတ်ဆခမြို့၊ အိဆဲမြို့နှင့် ခုဝနမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်တွင် နဂရှိမအပန်းဖြေနေရာ၊ ဆုဇုခနိုင်ငံတကာကားပြိုင်ကွင်းနှင့် ရှင်းတိုးဘာသာနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရှေးကျပြီး မြင့်မြတ်သည့်နေရာများစွာတို့သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရှင်းတိုးဘာသာကျောင်းတော်များထဲတွင် တော်ဝင်နတ်ကျောင်းနှင့် ဆွတ်ဘခိတော်ဝင်နတ်ကျောင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== [[File:Naiku 01.JPG|thumb|left|အိဆဲနတ်ကျောင်း]] {{See also|မိအဲခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမတိုင်မီအထိ မိအဲခရိုင်ရှိရာဧရိယာသည် အိဆဲတိုင်းပြည်၊ ရှိမတိုင်းပြည်၊ အိဂတိုင်းပြည်နှင့် ခိအိတိုင်းပြည်အစိတ်အပိုင်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။<ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 780|page=780}}</ref> လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် လူသားများနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရသည်။ ဂျောမွန်းခေတ်နှင့် ယယောအိခေတ်များတွင် ဒေသရှိ ကမ်းခြေဧရိယာများနှင့် မြစ်တစ်လျှောက်တွင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ ယယောအိခေတ်ကာလအတွင်းတွင် အိဆဲနတ်ကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၇ ရာစုတွင် ဆိုင်းခူးအင်ပါယာနန်းတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာလသည် လက်ရျိအချိန်တွင် မဲအိဝမြို့တွင် တည်ရိသည်။ အဲဒိုခေတ်တွင် ထိုဧရိယာကို "မိအဲခရိုင်" ဟူသည့် အမည်ဖြင့် သိလာကြသည်။ မိအဲခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ ပါဝင်သည်။ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများအနေဖြင့် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းနှင့် အိဆဲလမ်းတို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ဆိပ်ကမ်းမြို့များတွင် အိုမိနတို၊ ခုဝနနှင့် အန်းအိုးဆွတ်မြို့တို့ ပါဝင်သည်။ အိဆဲနတ်ကျောင်းသည် ထင်ရှားသည့် ဝတ်ပြုဆုတောင်းရာ နေရာဖြစ်သည်။ မဲဂျိခေတ်ကာလ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ယခင်တိုင်းပြည်များဖြစ်ခဲ့သည့် အိဆဲ၊ အိဂနှင့် ခိခိတို့၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသများကို စုပေါင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် မြောက်ဘက်ရှိ ခိဆိုမြစ်သုံးစင်းရှိရာဒေသမှသည် လက်ရှိဆွတ်မြို့ဟု သိကြသည့် မြို့အထိသည် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုဧရိယာ၏ တောင်ဘက်သည် ဝတရအိခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့မှသည် ယော့ခအိချိမြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားခဲ့ပြီး ခရိုင်ကိုလည်း "မိအဲ" ဟုသည့် အမည်ပေးခဲ့သည်။ နောက်နှစ်တွင် ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့သို့ ပြည်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြန်ကာ မိအဲခရိုင်သည်လည်း ၁၈၇၆ ခုနှစ်ကတည်းက လက်ရှိကာလအခြေအနေအတိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[File:Mie géolocalisation relief.svg|thumb|250px|မိအဲခရိုင်၏ မြေမျက်နှာသွင်ပြင်မြေပုံ]] [[File:気象庁の三重県の区分.jpg|thumb|မိအဲခရိုင်၏ ဒေသများ]] မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းဒေသကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အအိချိခရိုင်၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ နာရခရိုင်နှင့် ဝခယမခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ ယဉ်ကျေးမှုအရ လွှမ်းမိုးမှုရှိသည့်အတွက် မိအဲခရိုင်ကို ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် အအိချိခရိုင်နှင့် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဆက်စပ်မှုရှိနေသဖြင့် မိအဲခရိုင်သည် တိုးခိုင်းဒေသတွင် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်တွင် "ခန်းဆိုင်းဒေသစကား" ကို ပြောဆိုကြသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် မိအဲခရိုင်ရှိ အိဂဒေသသည် ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်အနေဖြင့် အမြဲတမ်း တည်ရှိနေခဲ့သည်။ မိအဲခရိုင်သည် မြောက်မှ တောင်အထိ ၁၇၀ ကီလိုမီတာ (၁၀၆ မိုင်)၊ အရှေ့မှ အနောက်အထိ ၈၀ ကီလိုမီတာ (၅၀ မိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဒေသငါးခု ပါဝင်နေသည်။<ref name="pref.mie.jp">{{Cite web |url=http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/overview/e_p04_05.pdf |title=Mie Prefecture homepage: Mie's Geography and Climate (pdf) |access-date=2008-04-10 |archive-date=2008-05-20 |archive-url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20080520220049/http%3A//www.pref.mie.jp/ENGLISH/overview/e_p04_05.pdf |url-status=dead }}</ref> # မိအဲခရိုင်၏ အနောက်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ဆုဇုခတောင်တန်းများ တည်ရှိသည်။ #အအိချိခရိုင်နယ်စပ်မှ အိဆဲမြို့အထိ အိဆဲပင်လယ်အော်တစ်လျှောက်တွင် အိဆဲလွင်ပြင် တည်ရှိသည်။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် မိအဲခရိုင်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး ဧရိယာ ဖြစ်သည်။ #အိဆဲလွင်ပြင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းသည် ရှိမကျွန်းဆွယ်ဒေသ ဖြစ်သည်။ #ခရိုင်၏ အနောက်အလယ်ပိုင်း နာရခရိုင်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ဆက်စပ်နေသည့်နေရာသည် အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသ ဖြစ်သည်။ #မိအဲခရိုင်အလယ်ပိုင်းမှ တောင်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်များအထိသည် နုနိုဘိခိတောင်ထူထပ်သည့် ဒေသဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင် ကမ်းရိုးတန်းအရှည်သည် ၁၀၉၄.၉ ကီလိုမီတာ (၆၈၀.၃ မိုင်) ရှိသည်။ ကုန်းမြေသည် ၅၇၇၆.၄၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၃၀.၃၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ထိုကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၆၄.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ၊ ၁၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးမြေ၊ ၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် လူနေဧရိယာ၊ ၃.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် လမ်းများနှင့် ၃.၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် မြစ်များ ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိနေသည့် ၁၀.၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားမှု မရှိသေးပေ။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် သင့်တင့်သည့် ရာသီဥတုရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် အပူချိန်သည် ပျမ်းမျှ ၁၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ ၁၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၇ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်မှ ၅၉ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသသည် အိဆဲလွင်ပြင်ထက် ၁ မှ ၂ ဒီဂရီအထိ ပိုမိုအေးမြသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်စုစုပေါင်းဧရိယာ၏ ၃၆ ရာခိုင်နှုန်းကို အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ - * [[Akame Ichishikyō Prefectural Natural Park]] * [[Ise-no-Umi Prefectural Natural Park]] * [[Ise-Shima National Park]] * [[Kahadakyō Prefectural Natural Park]] * [[Murō-Akame-Aoyama Quasi-National Park]] * [[Okuise Miyagawakyō Prefectural Natural Park]] * [[Suigō Prefectural Natural Park]] * [[Suzuka Quasi-National Park]] * [[Yoshino-Kumano National Park]] ===မြို့ပြများ=== {{main|မိအဲခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}} ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသ ၂၉ ခု၊ မြို့ကြီး ၁၄ ခုနှင့် မြို့ငယ် ၁၅ ခု တည်ရှိနေသည်။ {| class="wikitable sortable" ! rowspan="2" | Flag, name <small>w/o suffix</small> ! colspan="3" | Full name ! rowspan="2" | [[Districts of Japan|District]]<br />''(-gun)'' ! rowspan="2" |Area (km²) ! rowspan="2" |Population ! rowspan="2" |Map ! rowspan="2" | [[Local Autonomy Law|Local public entity]] code<br /><small>(w/o checksum)</small> |- ! <small>[[Japanese writing system|Japanese]]</small> || <small>[[Romanization of Japanese|transcription]]</small> || <small>[[English language|translation]]</small> |- |[[File:Flag of Iga, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Iga, Mie|Iga]] |伊賀市 || Iga-shi || Iga City || – |558.17 |95,137 |[[File:Iga in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24216 |- |[[File:Flag of Inabe, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Inabe]] |いなべ市 || Inabe-shi || Inabe City || – |219.58 |45,589 |[[File:Inabe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24214 |- |[[File:Flag of Ise, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ise, Mie|Ise]] |伊勢市 || Ise-shi || Ise City || – |208.52 |123,129 |[[File:Ise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24203 |- |[[File:Flag of Kameyama Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kameyama, Mie|Kameyama]] |亀山市 || Kameyama-shi || Kameyama City || – |190.91 |50,230 |[[File:Kameyama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24210 |- |[[File:Flag of Kumano, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kumano, Mie|Kumano]] |熊野市 || Kumano-shi || Kumano City || – |373.35 |17,727 |[[File:Kumano in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24212 |- |[[File:Flag of Kuwana, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kuwana, Mie|Kuwana]] |桑名市 || Kuwana-shi || Kuwana City || – |136.68 |139,587 |[[File:Kuwana in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24205 |- |[[File:Flag of Matsusaka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Matsusaka]] |松阪市 || Matsusaka-shi || Matsusaka City || – |623.64 |165,166 |[[File:Matsusaka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24204 |- |[[File:Flag of Nabari, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Nabari, Mie|Nabari]] |名張市 || Nabari-shi || Nabari City || – |129.77 |78,190 |[[File:Nabari in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24208 |- |[[File:Flag of Owase, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Owase]] |尾鷲市 || Owase-shi || Owase City || – |192.71 |17,953 |[[File:Owase in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24209 |- |[[File:Flag of Shima, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Shima, Mie|Shima]] |志摩市 || Shima-shi || Shima City || – |179.67 |53,056 |[[File:Shima in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24215 |- |[[File:Flag of Suzuka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Suzuka, Mie|Suzuka]] |鈴鹿市 || Suzuka-shi || Suzuka City || – |194.46 |196,835 |[[File:Suzuka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24207 |- |[[File:Flag of Toba, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Toba, Mie|Toba]] |鳥羽市 || Toba-shi || Toba City || – |107.34 |19,227 |[[File:Toba in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24211 |- |[[File:Flag of Tsu, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tsu, Mie|Tsu]] (capital) |津市 || Tsu-shi || Tsu City || – |711.11 |279,304 |[[File:Tsu in Mie prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24201 |- |[[File:Flag of Yokkaichi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Yokkaichi]] |四日市市 || Yokkaichi-shi || Yokkaichi City || – |206.44 |306,107 |[[File:Yokkaichi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24202 |- |[[File:Flag of Asahi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Mie|Asahi]] |朝日町 || Asahi-chō || Asahi Town | rowspan="3" | [[Mie District, Mie|Mie]] |5.99 |9,941 |[[File:Asahi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24343 |- |[[File:Flag of Kawagoe Mie.svg |frameless|25x25px]] [[Kawagoe, Mie|Kawagoe]] |川越町 || Kawagoe-chō || Kawagoe Town |8.73 |14,999 |[[File:Kawagoe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24344 |- |[[File:Flag of Komono, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Komono]] |菰野町 || Komono-chō || Komono Town |106.89 |40,289 |[[File:Komono in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24341 |- |[[File:Flag of Kiho Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihō]] |紀宝町 || Kihō-chō || Kihō Town || rowspan="2" | [[Minamimuro District, Mie|Minami-Muro]]<br />(South [[Muro District, Kii|Muro]]) |79.66 |11,454 |[[File:Kiho in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24562 |- |[[File:Flag of Mihama.svg|frameless|25x25px]] [[Mihama, Mie|Mihama]] |御浜町 || Mihama-chō || Mihama Town |88.28 |9,089 |[[File:Mihama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24561 |- |[[File:Flag of Kihoku, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihoku, Mie|Kihoku]] |紀北町 || Kihoku-chō || Kihoku Town || [[Kitamuro District, Mie|Kita-Muro]]<br />(North [[Muro District, Kii|Muro]]) |257.01 |17,885 |[[File:Kihoku in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24543 |- |[[File:Flag of Kisosaki Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kisosaki]] |木曽岬町 || Kisosaki-chō || Kisosaki Town || |[[Kuwana District, Mie|Kuwana]] |15.72 |6,730 |[[File:Kisosaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24303 |- |[[File:Flag of Meiwa, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Meiwa, Mie|Meiwa]] |明和町 || Meiwa-chō || Meiwa Town || rowspan="3" | [[Taki District, Mie|Taki]] |40.92 |22,726 |[[File:Meiwa in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24442 |- |[[File:Flag of Odai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ōdai]] |大台町 || Ōdai-chō || Ōdai Town |362.94 |9,345 |[[File:Odai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24443 |- |[[File:Flag of Taki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taki, Mie|Taki]] |多気町 || Taki-chō || Taki Town |103.06 |14,846 |[[File:Taki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24441 |- |[[File:Flag of Minamiise Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiise, Mie|Minamiise]] |南伊勢町 || Minami-Ise-chō || South [[Ise Province|Ise]] Town || rowspan="4" | [[Watarai District, Mie|Watarai]] |242.98 |14,217 |[[File:Minamiise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24472 |- |[[File:Flag of Taiki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taiki, Mie|Taiki]] |大紀町 || Taiki-chō || Taiki Town |233.54 |9,543 |[[File:Taiki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24471 |- |[[File:Flag of Tamaki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tamaki, Mie|Tamaki]] |玉城町 || Tamaki-chō || Tamaki Town |40.94 |15,280 |[[File:Tamaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24461 |- |[[File:Flag of Watarai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Watarai]] |度会町 || Watarai-chō || Watarai Town |134.97 |8,534 |[[File:Watarai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24470 |- |[[File:Flag of Toin Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tōin]] |東員町 || Tōin-chō || Tōin Town || [[Inabe District, Mie|Inabe]] |22.66 |25,552 |[[File:Toin in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24324 |- ![[File:Flag of Mie Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Mie !三重県 || Mie-ken || Mie Prefecture || – ! 5,774.41 || 1,781,948 |[[File:Map of Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] !24000<br />ISO: JP-24 |} ===မိအဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|မိအဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== မိအဲခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းအကြားကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့် နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းမနှင့် အိဆဲဘုရားဖူးလမ်းမများ တည်ရှိသည်။ ရိုးရာလက်မှုလုပ်ငန်းများအနေဖြင့် အိဂကြိုးထိုးလုပ်ငန်း၊ ယော့ခအိချိဘန်းခိုအိုးလုပ်ငန်း၊ ဆုဇုခမင်ရည်လုပ်ငန်း၊ အိဂအိုးလုပ်ငန်းနှင့် အိဆဲခတဂမိလုပ်ငန်းတို့ တည်ရှိသည်။ ခရိုင်၏ ၆၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ ဖြစ်သည်။ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၁၀၀၀ ကီလိုမီတာကျော် (၆၀၀ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်သည် သစ်လုပ်ငန်းနှင့် ပင်လယ်စာလုပ်ငန်းများကို ကာလရှည်ကြာကတည်းက လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် လက်ဖက်၊ အမဲသား၊ ပုလဲလုပ်ငန်း၊ သစ်သီးလုပ်ငန်းများ (အဓိကအားဖြင့် မန်းဒရင်းလိမ္မော်သီး) လည်း ရှိသည်။ အစားအစာထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းဖြစ်သည့် အဇုမစားသောက်ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းသည် ခရိုင်အတွင်း တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်မြောက်ပိုင်းသည် ထုတ်လုပ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများစွာ ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စက်ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ယာည်များနှင့် လှေသင်္ဘောများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ထို့အပြင် အကြီးစားဓာတုပစ္စည်းစက်ရုံများလည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် မိအဲခရိုင်တွင် LCD ဖန်သားပြင်နှင့် တစ်ပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကိုလည်း တိုးချဲ့လျက်ရှိသည်။ ဆုဇုခမြို့တွင် ဟွန်ဒါမော်တာကုမ္ပဏီသည် ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် စက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုစက်ရုံတွင် Honda Civic ကားများနှင့် အခြားယာဉ်များကို ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== [[File:Mie prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|မိအဲခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] {| class="wikitable" |+မိအဲခရိုင် လူဦးရေ (၂၀၁၄ ခုနှစ်)<ref>[http://www.pref.mie.lg.jp/DATABOX/28903004151.htm Mie Prefecture Homepage: Key Statistics]</ref> |- |စုစုပေါင်းလူဦးရေ |align=right|1,820,491 |- |ကျား |align=right|886,362 |- |မ |align=right|934,129 |- |အသက် ၁၅ နှစ်အောက် |align=right|240,263 |- |အသက် ၁၅ - ၆၄ နှစ် |align=right|1,076,257 |- |အသက် ၆၄ နှစ်အထက် |align=right|491,779 |- |အိမ်ထောင်စု |align=right|721,344 |- |လူဦးရေသိပ်သည်းဆ (တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင်) |align=right|315.3 |} ==ယဉ်ကျေးမှု== ===တက္ကသိုလ်များ=== *အိဆဲမြို့ **[[Kogakkan University]] *မဆွတ်ဆခမြို့ **[[Mie Chukyo University]] *ဆုဇုခမြို့ **[[Suzuka International University]] **[[Suzuka National College of Technology]] **[[Suzuka University of Medical Science]] *တိုဘမြို့ **[[Toba National College of Maritime Technology]] *ဆွတ်မြို့ **[[Mie Prefectural College of Nursing]] **[[Mie University]] *ယော့ခအိချိမြို့ **[[Yokkaichi Nursing and Medical Care University]] **[[Yokkaichi University]] ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== === ရထားလမ်း=== *[[JR Central]] **[[Kansai Line]] (Nagoya-Kameyama) **[[Kisei Line]] **[[Meishō Line]] **[[Sangu Line]] *[[JR West]] **Kansai Line (Kameyama-Nara) **[[Kusatsu Line]] ([[Tsuge Station]]) *[[Kintetsu Railway|Kintetsu]] **[[Nagoya Line (Kintetsu)|Nagoya Line]] **[[Osaka Line]] **[[Yamada Line (Kintetsu)|Yamada Line]] **[[Toba Line]] **[[Shima Line]] **[[Yunoyama Line]] **[[Kintetsu Uchibe Line|Uchibe Line]] **[[Kintetsu Hachioji Line|Hachioji Line]] **[[Suzuka Line]] *[[Yoro Railway]] *[[Iga Railway]] *[[Ise Railway]] *[[Sangi Railway]] === ကားလမ်း=== [[File:Map of license plates in Mie Japan.svg|thumb|Distribution of regional [[Vehicle registration plates of Japan|license plates]] in Mie: Much of the prefecture still uses {{color box|aec7e8}} 三重 (Mie), and there is only one prefecturewide MLIT vehicle registration centre for all of Mie, in Tsu City; but with the introduction of regional plates without a separate licensing office since the 2000s, there are now three additional regional identifieres: {{color box|98df8a}} 四日市 (Yokkaichi) for Yokkaichi City alone, {{color box|ffbb78}} 鈴鹿 (Suzuka) in Suzuka City and Kameyama City, and {{color box|ff9896}} 伊勢志摩 ([[Ise Province|Ise]]-[[Shima Province|Shima]]) used for seven municipalities on the Shima peninsula.]] ==== Expressways and toll roads==== *[[Higashi-Meihan Expressway|East Meihan Expressway]] *[[Isewangan Expressway|Ise Bayside Expressway]] *[[Ise Expressway]] *Ise Futami Toba Road *Ise Shima Skyline *Kisei Expressway *Kumano Owase Road *[[Meihan National Highway]] *[[Shin-Meishin Expressway|Second Meishin Expressway]] ==== နိုင်ငံအဆင့် အဝေးပြေးလမ်းမကြီးများ==== *Route 1 *Route 23 (Ise-Yokkaichi-Nagoya-[[Gamagori]]-[[Toyohashi]]) *Route 25 ([[Meihan Highway]]) *Route 42 *Route 163 *Route 164 (Yokkaichi) *Route 165 *Route 167 (Shima-Toba -Ise) *Route 258 *Route 301 *Route 311 *Route 365 *Route 421 *Route 422 *Route 425 (Owase-[[Totsukawa]]-[[Gobo, Wakayama|Gobo]]) *Route 477 === ဆိပ်ကမ်းများ=== *Matsuzaka Port - Hydrofoil ferry route to Centrair *Toba Port - Ferry route to [[Ira Cape]] *Tsu Port - Hydrofoil ferry route to Centrair airport ([[Chubu International Airport]]) *Yokkaichi Port - International and domestic container and goods hub port === လေကြောင်းလိုင်း=== လေကြောင်းမှတဆင့် ခရီးသွားလာမည်ဆိုပါက ခရိုင်တွင် [[ချူးဘုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] တည်ရှိသည်။ ==ခရီးသွားလုပ်ငန်း== အောက်ပါတို့သည် မိအဲခရိုင်ရှိ ထင်ရှားသည့် ခရီးသွားနေရာများ ဖြစ်သည်။ [[File:Meotoiwa.jpg|thumb|Meoto Rocks in Ise Bay, Ise]] [[File:Gozaisho Ropeway and Komono Mie.jpg|thumb|Mount Gozaisho and cable-car in Komono]] [[File:Nabana no Sato Chapel Illumination.jpg|thumb|Winter Illumination event in Nabana Village Park, Kuwana]] [[File:北畠氏館跡庭園.jpg|thumb|right|200px|Kitabatake Jōkan garden]] * [[Ise Grand Shrine]] - Japan's holiest Shinto shrine. * [[Tsubaki Grand Shrine]] - Japan's oldest Shinto shrine. * [[Kumano Kodō]] - [[World Heritage Site]]. Ancient road in southern Mie once used by pilgrims. * [[Iga, Mie|Iga-Ueno]] - Birthplace of the [[ninja]] and home to the Iga Ninja Museum. * [[Ise-Shima National Park]] * [[Yoshino-Kumano National Park]] * [[Kitabatake Shrine|Tage Kitabatakeshi Yakata]] - Tage Kitabatake clan fortified residence, one of the [[Continued Top 100 Japanese Castles]] in 2017.<ref>{{cite web|url=http://jokaku.jp/japan-top-100-castles/best-100-castles-of-japan-2nd-selection/|title=続日本100名城|date=29 November 2017|publisher=日本城郭協会|language=ja|access-date=25 July 2019|archive-date=2 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191202170315/http://jokaku.jp/japan-top-100-castles/best-100-castles-of-japan-2nd-selection/|url-status=dead}}</ref> * [[Sakakibara Onsen]] - Famous [[onsen]] near Tsu, considered to be the 3rd best onsen in Japan.{{citation needed|date=January 2016}} * [[Yunoyama Onsen]] - Famous onsen near Yokkaichi that sits atop [[Mount Gozaisho]]. * [[Nagashima Spa Land]] - One of the largest amusement parks in Japan, located in Kuwana. * [[Toba Aquarium]] * [[Mikimoto Pearl Island]] - Museum in Toba that is dedicated to [[Kōkichi Mikimoto]], inventor of [[pearl]] cultivation. * [[Meoto Iwa|The Wedded Rocks]] of Okitama Shrine in [[Futami, Mie|Futami]] (now part of the city of Ise) * [[Suzuka Circuit]] - Japan's most famous motor racetrack. * [[Saikū]] - Site of [[Heian Period|Heian]] Imperial residence, with modern museum and reconstructed Heian building. * [[Sagawa Memorial Museum of Shinto and Japanese Culture, Kogakkan University]], a [[university museum]] close to the Ise Grand Shrine. * A large [[Sonic the Hedgehog]] statue in the town of [[Iga,_Mie|Iga]] can be found near Kanonji temple which has been the topic of discussion amongst gaming publications.<ref>{{cite web |last1=Morrissy |first1=Kim |title=Mysterious Sonic the Hedgehog Statue in Japanese Mountains Gets Refurbished |url=https://www.animenewsnetwork.com/interest/2020-08-13/mysterious-sonic-the-hedgehog-statue-in-japanese-mountains-gets-refurbished/.162880 |website=Anime News Network |access-date=26 October 2020 |language=en}}</ref> ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Mie prefecture}} * [http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm Mie Prefecture official homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230014936/http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm |date=2010-12-30 }} * [http://tourismmiejapan.com/ Kanko Mie tourist information] * [http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html Outdoor Japan - Section Mie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715022419/http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html |date=15 July 2011 }} * [http://www.mief.or.jp/en/index.html Mie International Exchange Foundation] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] dmpmgjda5uxvw6d29rrg28cpljipfql 1042224 1042223 2026-07-06T09:46:03Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပထဝီသွင်ပြင် */ 1042224 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = မိအဲခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|三重県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|三重県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Mie-ken}} | image_skyline = Sunrise of the Wedded Rocks03.jpg | image_caption = The pair of [[Meoto Iwa]] rocks off the coast of [[Ise, Mie|Ise]] city, Mie Prefecture during sunrise | image_flag = Flag of Mie Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Mie Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 24 Mie prefecture.svg | coordinates = {{coord|34|42|N|136|30|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Kansai region|Kansai]] ([[Tōkai region|Tōkai]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tsu, Mie|Tsu]] | seat1_type = Largest city | seat1 = [[Yokkaichi]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 7 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 29 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Katsuyuki Ichimi]] | area_total_km2 = 5774.41 | area_water_percent = 0.7 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|25th]] | population_footnotes = | population_total = 1781948 | population_as_of = 1 June 2019 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|22nd]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 8,491 billion<br />[[US$]] 62.7 billion (2022) | iso_code = JP-24 | website = [http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/ www.pref.mie.jp/<br/>ENGLISH/] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Snowy plover]]<br />(''Charadrius alexandrinus'') | fish = [[Japanese spiny lobster]]<br />(''Panulirus japonicus'') | flower = [[Iris (plant)|Iris]]<br />(''Iris&nbsp;ensata'') | tree = [[Sugi|Japanese&nbsp;cedar]]<br />(''Cryptomeria japonica'') }} | anthem = [[:ja:三重県民歌|Mie kenminka]] }} '''မိအဲခရိုင်''' (三重県, မိအဲခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦး၇ေ ၁,၇၈၁,၉၄၈ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) နေထိုင်ကြသည်။ မြေဧရိယာ ၅၇၇၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၂၉ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ကျိုတိုစီရင်စု]]နှင့် [[ရှိဂခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[နာရခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဝခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည်။ ဆွတ်မြို့သည် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ယော့ခအိချိမြို့သည် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ဆုဇုခမြို့၊ မဆွတ်ဆခမြို့၊ အိဆဲမြို့နှင့် ခုဝနမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်တွင် နဂရှိမအပန်းဖြေနေရာ၊ ဆုဇုခနိုင်ငံတကာကားပြိုင်ကွင်းနှင့် ရှင်းတိုးဘာသာနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရှေးကျပြီး မြင့်မြတ်သည့်နေရာများစွာတို့သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရှင်းတိုးဘာသာကျောင်းတော်များထဲတွင် တော်ဝင်နတ်ကျောင်းနှင့် ဆွတ်ဘခိတော်ဝင်နတ်ကျောင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== [[File:Naiku 01.JPG|thumb|left|အိဆဲနတ်ကျောင်း]] {{See also|မိအဲခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမတိုင်မီအထိ မိအဲခရိုင်ရှိရာဧရိယာသည် အိဆဲတိုင်းပြည်၊ ရှိမတိုင်းပြည်၊ အိဂတိုင်းပြည်နှင့် ခိအိတိုင်းပြည်အစိတ်အပိုင်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။<ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 780|page=780}}</ref> လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် လူသားများနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရသည်။ ဂျောမွန်းခေတ်နှင့် ယယောအိခေတ်များတွင် ဒေသရှိ ကမ်းခြေဧရိယာများနှင့် မြစ်တစ်လျှောက်တွင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ ယယောအိခေတ်ကာလအတွင်းတွင် အိဆဲနတ်ကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၇ ရာစုတွင် ဆိုင်းခူးအင်ပါယာနန်းတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာလသည် လက်ရျိအချိန်တွင် မဲအိဝမြို့တွင် တည်ရိသည်။ အဲဒိုခေတ်တွင် ထိုဧရိယာကို "မိအဲခရိုင်" ဟူသည့် အမည်ဖြင့် သိလာကြသည်။ မိအဲခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ ပါဝင်သည်။ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများအနေဖြင့် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းနှင့် အိဆဲလမ်းတို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ဆိပ်ကမ်းမြို့များတွင် အိုမိနတို၊ ခုဝနနှင့် အန်းအိုးဆွတ်မြို့တို့ ပါဝင်သည်။ အိဆဲနတ်ကျောင်းသည် ထင်ရှားသည့် ဝတ်ပြုဆုတောင်းရာ နေရာဖြစ်သည်။ မဲဂျိခေတ်ကာလ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ယခင်တိုင်းပြည်များဖြစ်ခဲ့သည့် အိဆဲ၊ အိဂနှင့် ခိခိတို့၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသများကို စုပေါင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် မြောက်ဘက်ရှိ ခိဆိုမြစ်သုံးစင်းရှိရာဒေသမှသည် လက်ရှိဆွတ်မြို့ဟု သိကြသည့် မြို့အထိသည် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုဧရိယာ၏ တောင်ဘက်သည် ဝတရအိခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့မှသည် ယော့ခအိချိမြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားခဲ့ပြီး ခရိုင်ကိုလည်း "မိအဲ" ဟုသည့် အမည်ပေးခဲ့သည်။ နောက်နှစ်တွင် ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့သို့ ပြည်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြန်ကာ မိအဲခရိုင်သည်လည်း ၁၈၇၆ ခုနှစ်ကတည်းက လက်ရှိကာလအခြေအနေအတိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[File:Mie géolocalisation relief.svg|thumb|250px|မိအဲခရိုင်၏ မြေမျက်နှာသွင်ပြင်မြေပုံ]] [[File:気象庁の三重県の区分.jpg|thumb|မိအဲခရိုင်၏ ဒေသများ]] မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းဒေသကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အအိချိခရိုင်၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ နာရခရိုင်နှင့် ဝခယမခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ ယဉ်ကျေးမှုအရ လွှမ်းမိုးမှုရှိသည့်အတွက် မိအဲခရိုင်ကို ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် အအိချိခရိုင်နှင့် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဆက်စပ်မှုရှိနေသဖြင့် မိအဲခရိုင်သည် တိုးခိုင်းဒေသတွင် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်တွင် "ခန်းဆိုင်းဒေသစကား" ကို ပြောဆိုကြသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် မိအဲခရိုင်ရှိ အိဂဒေသသည် ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်အနေဖြင့် အမြဲတမ်း တည်ရှိနေခဲ့သည်။ မိအဲခရိုင်သည် မြောက်မှ တောင်အထိ ၁၇၀ ကီလိုမီတာ (၁၀၆ မိုင်)၊ အရှေ့မှ အနောက်အထိ ၈၀ ကီလိုမီတာ (၅၀ မိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဒေသငါးခု ပါဝင်နေသည်။<ref name="pref.mie.jp">{{Cite web |url=http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/overview/e_p04_05.pdf |title=Mie Prefecture homepage: Mie's Geography and Climate (pdf) |access-date=2008-04-10 |archive-date=2008-05-20 |archive-url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20080520220049/http%3A//www.pref.mie.jp/ENGLISH/overview/e_p04_05.pdf |url-status=dead }}</ref> # မိအဲခရိုင်၏ အနောက်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ဆုဇုခတောင်တန်းများ တည်ရှိသည်။ #အအိချိခရိုင်နယ်စပ်မှ အိဆဲမြို့အထိ အိဆဲပင်လယ်အော်တစ်လျှောက်တွင် အိဆဲလွင်ပြင် တည်ရှိသည်။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် မိအဲခရိုင်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး ဧရိယာ ဖြစ်သည်။ #အိဆဲလွင်ပြင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းသည် ရှိမကျွန်းဆွယ်ဒေသ ဖြစ်သည်။ #ခရိုင်၏ အနောက်အလယ်ပိုင်း နာရခရိုင်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ဆက်စပ်နေသည့်နေရာသည် အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသ ဖြစ်သည်။ #မိအဲခရိုင်အလယ်ပိုင်းမှ တောင်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်များအထိသည် နုနိုဘိခိတောင်ထူထပ်သည့် ဒေသဖြစ်သည်။ [[File:Ise Shima Skyline DSC5445.jpg|thumb|right|Mie coastline, near [[Toba, Mie|Toba]]]] [[File:Yokkaichi fromtarusaka.JPG|thumb|right|Yokkaichi]] [[File:Ise banner.jpg|thumb|right|Ise]] [[File:IgaUenojyo08.jpg|thumb|right|Iga]] [[File:Owase, Mie.JPG|thumb|right|[[Owase]]]] မိအဲခရိုင် ကမ်းရိုးတန်းအရှည်သည် ၁၀၉၄.၉ ကီလိုမီတာ (၆၈၀.၃ မိုင်) ရှိသည်။ ကုန်းမြေသည် ၅၇၇၆.၄၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၃၀.၃၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ထိုကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၆၄.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ၊ ၁၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးမြေ၊ ၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် လူနေဧရိယာ၊ ၃.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် လမ်းများနှင့် ၃.၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် မြစ်များ ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိနေသည့် ၁၀.၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားမှု မရှိသေးပေ။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် သင့်တင့်သည့် ရာသီဥတုရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် အပူချိန်သည် ပျမ်းမျှ ၁၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ ၁၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၇ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်မှ ၅၉ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသသည် အိဆဲလွင်ပြင်ထက် ၁ မှ ၂ ဒီဂရီအထိ ပိုမိုအေးမြသည်။<ref name="pref.mie.jp"/> ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်စုစုပေါင်းဧရိယာ၏ ၃၆ ရာခိုင်နှုန်းကို အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ -<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=21 July 2019}}</ref> * [[Akame Ichishikyō Prefectural Natural Park]] * [[Ise-no-Umi Prefectural Natural Park]] * [[Ise-Shima National Park]] * [[Kahadakyō Prefectural Natural Park]] * [[Murō-Akame-Aoyama Quasi-National Park]] * [[Okuise Miyagawakyō Prefectural Natural Park]] * [[Suigō Prefectural Natural Park]] * [[Suzuka Quasi-National Park]] * [[Yoshino-Kumano National Park]] ===မြို့ပြများ=== {{main|မိအဲခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}} ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသ ၂၉ ခု၊ မြို့ကြီး ၁၄ ခုနှင့် မြို့ငယ် ၁၅ ခု တည်ရှိနေသည်။ {| class="wikitable sortable" ! rowspan="2" | Flag, name <small>w/o suffix</small> ! colspan="3" | Full name ! rowspan="2" | [[Districts of Japan|District]]<br />''(-gun)'' ! rowspan="2" |Area (km²) ! rowspan="2" |Population ! rowspan="2" |Map ! rowspan="2" | [[Local Autonomy Law|Local public entity]] code<br /><small>(w/o checksum)</small> |- ! <small>[[Japanese writing system|Japanese]]</small> || <small>[[Romanization of Japanese|transcription]]</small> || <small>[[English language|translation]]</small> |- |[[File:Flag of Iga, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Iga, Mie|Iga]] |伊賀市 || Iga-shi || Iga City || – |558.17 |95,137 |[[File:Iga in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24216 |- |[[File:Flag of Inabe, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Inabe]] |いなべ市 || Inabe-shi || Inabe City || – |219.58 |45,589 |[[File:Inabe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24214 |- |[[File:Flag of Ise, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ise, Mie|Ise]] |伊勢市 || Ise-shi || Ise City || – |208.52 |123,129 |[[File:Ise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24203 |- |[[File:Flag of Kameyama Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kameyama, Mie|Kameyama]] |亀山市 || Kameyama-shi || Kameyama City || – |190.91 |50,230 |[[File:Kameyama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24210 |- |[[File:Flag of Kumano, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kumano, Mie|Kumano]] |熊野市 || Kumano-shi || Kumano City || – |373.35 |17,727 |[[File:Kumano in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24212 |- |[[File:Flag of Kuwana, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kuwana, Mie|Kuwana]] |桑名市 || Kuwana-shi || Kuwana City || – |136.68 |139,587 |[[File:Kuwana in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24205 |- |[[File:Flag of Matsusaka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Matsusaka]] |松阪市 || Matsusaka-shi || Matsusaka City || – |623.64 |165,166 |[[File:Matsusaka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24204 |- |[[File:Flag of Nabari, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Nabari, Mie|Nabari]] |名張市 || Nabari-shi || Nabari City || – |129.77 |78,190 |[[File:Nabari in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24208 |- |[[File:Flag of Owase, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Owase]] |尾鷲市 || Owase-shi || Owase City || – |192.71 |17,953 |[[File:Owase in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24209 |- |[[File:Flag of Shima, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Shima, Mie|Shima]] |志摩市 || Shima-shi || Shima City || – |179.67 |53,056 |[[File:Shima in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24215 |- |[[File:Flag of Suzuka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Suzuka, Mie|Suzuka]] |鈴鹿市 || Suzuka-shi || Suzuka City || – |194.46 |196,835 |[[File:Suzuka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24207 |- |[[File:Flag of Toba, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Toba, Mie|Toba]] |鳥羽市 || Toba-shi || Toba City || – |107.34 |19,227 |[[File:Toba in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24211 |- |[[File:Flag of Tsu, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tsu, Mie|Tsu]] (capital) |津市 || Tsu-shi || Tsu City || – |711.11 |279,304 |[[File:Tsu in Mie prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24201 |- |[[File:Flag of Yokkaichi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Yokkaichi]] |四日市市 || Yokkaichi-shi || Yokkaichi City || – |206.44 |306,107 |[[File:Yokkaichi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24202 |- |[[File:Flag of Asahi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Mie|Asahi]] |朝日町 || Asahi-chō || Asahi Town | rowspan="3" | [[Mie District, Mie|Mie]] |5.99 |9,941 |[[File:Asahi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24343 |- |[[File:Flag of Kawagoe Mie.svg |frameless|25x25px]] [[Kawagoe, Mie|Kawagoe]] |川越町 || Kawagoe-chō || Kawagoe Town |8.73 |14,999 |[[File:Kawagoe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24344 |- |[[File:Flag of Komono, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Komono]] |菰野町 || Komono-chō || Komono Town |106.89 |40,289 |[[File:Komono in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24341 |- |[[File:Flag of Kiho Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihō]] |紀宝町 || Kihō-chō || Kihō Town || rowspan="2" | [[Minamimuro District, Mie|Minami-Muro]]<br />(South [[Muro District, Kii|Muro]]) |79.66 |11,454 |[[File:Kiho in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24562 |- |[[File:Flag of Mihama.svg|frameless|25x25px]] [[Mihama, Mie|Mihama]] |御浜町 || Mihama-chō || Mihama Town |88.28 |9,089 |[[File:Mihama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24561 |- |[[File:Flag of Kihoku, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihoku, Mie|Kihoku]] |紀北町 || Kihoku-chō || Kihoku Town || [[Kitamuro District, Mie|Kita-Muro]]<br />(North [[Muro District, Kii|Muro]]) |257.01 |17,885 |[[File:Kihoku in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24543 |- |[[File:Flag of Kisosaki Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kisosaki]] |木曽岬町 || Kisosaki-chō || Kisosaki Town || |[[Kuwana District, Mie|Kuwana]] |15.72 |6,730 |[[File:Kisosaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24303 |- |[[File:Flag of Meiwa, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Meiwa, Mie|Meiwa]] |明和町 || Meiwa-chō || Meiwa Town || rowspan="3" | [[Taki District, Mie|Taki]] |40.92 |22,726 |[[File:Meiwa in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24442 |- |[[File:Flag of Odai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ōdai]] |大台町 || Ōdai-chō || Ōdai Town |362.94 |9,345 |[[File:Odai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24443 |- |[[File:Flag of Taki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taki, Mie|Taki]] |多気町 || Taki-chō || Taki Town |103.06 |14,846 |[[File:Taki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24441 |- |[[File:Flag of Minamiise Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiise, Mie|Minamiise]] |南伊勢町 || Minami-Ise-chō || South [[Ise Province|Ise]] Town || rowspan="4" | [[Watarai District, Mie|Watarai]] |242.98 |14,217 |[[File:Minamiise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24472 |- |[[File:Flag of Taiki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taiki, Mie|Taiki]] |大紀町 || Taiki-chō || Taiki Town |233.54 |9,543 |[[File:Taiki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24471 |- |[[File:Flag of Tamaki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tamaki, Mie|Tamaki]] |玉城町 || Tamaki-chō || Tamaki Town |40.94 |15,280 |[[File:Tamaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24461 |- |[[File:Flag of Watarai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Watarai]] |度会町 || Watarai-chō || Watarai Town |134.97 |8,534 |[[File:Watarai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24470 |- |[[File:Flag of Toin Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tōin]] |東員町 || Tōin-chō || Tōin Town || [[Inabe District, Mie|Inabe]] |22.66 |25,552 |[[File:Toin in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24324 |- ![[File:Flag of Mie Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Mie !三重県 || Mie-ken || Mie Prefecture || – ! 5,774.41 || 1,781,948 |[[File:Map of Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] !24000<br />ISO: JP-24 |} ===မိအဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|မိအဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== မိအဲခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းအကြားကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့် နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းမနှင့် အိဆဲဘုရားဖူးလမ်းမများ တည်ရှိသည်။ ရိုးရာလက်မှုလုပ်ငန်းများအနေဖြင့် အိဂကြိုးထိုးလုပ်ငန်း၊ ယော့ခအိချိဘန်းခိုအိုးလုပ်ငန်း၊ ဆုဇုခမင်ရည်လုပ်ငန်း၊ အိဂအိုးလုပ်ငန်းနှင့် အိဆဲခတဂမိလုပ်ငန်းတို့ တည်ရှိသည်။ ခရိုင်၏ ၆၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ ဖြစ်သည်။ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၁၀၀၀ ကီလိုမီတာကျော် (၆၀၀ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်သည် သစ်လုပ်ငန်းနှင့် ပင်လယ်စာလုပ်ငန်းများကို ကာလရှည်ကြာကတည်းက လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် လက်ဖက်၊ အမဲသား၊ ပုလဲလုပ်ငန်း၊ သစ်သီးလုပ်ငန်းများ (အဓိကအားဖြင့် မန်းဒရင်းလိမ္မော်သီး) လည်း ရှိသည်။ အစားအစာထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းဖြစ်သည့် အဇုမစားသောက်ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းသည် ခရိုင်အတွင်း တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်မြောက်ပိုင်းသည် ထုတ်လုပ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများစွာ ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စက်ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ယာည်များနှင့် လှေသင်္ဘောများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ထို့အပြင် အကြီးစားဓာတုပစ္စည်းစက်ရုံများလည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် မိအဲခရိုင်တွင် LCD ဖန်သားပြင်နှင့် တစ်ပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကိုလည်း တိုးချဲ့လျက်ရှိသည်။ ဆုဇုခမြို့တွင် ဟွန်ဒါမော်တာကုမ္ပဏီသည် ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် စက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုစက်ရုံတွင် Honda Civic ကားများနှင့် အခြားယာဉ်များကို ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== [[File:Mie prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|မိအဲခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] {| class="wikitable" |+မိအဲခရိုင် လူဦးရေ (၂၀၁၄ ခုနှစ်)<ref>[http://www.pref.mie.lg.jp/DATABOX/28903004151.htm Mie Prefecture Homepage: Key Statistics]</ref> |- |စုစုပေါင်းလူဦးရေ |align=right|1,820,491 |- |ကျား |align=right|886,362 |- |မ |align=right|934,129 |- |အသက် ၁၅ နှစ်အောက် |align=right|240,263 |- |အသက် ၁၅ - ၆၄ နှစ် |align=right|1,076,257 |- |အသက် ၆၄ နှစ်အထက် |align=right|491,779 |- |အိမ်ထောင်စု |align=right|721,344 |- |လူဦးရေသိပ်သည်းဆ (တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင်) |align=right|315.3 |} ==ယဉ်ကျေးမှု== ===တက္ကသိုလ်များ=== *အိဆဲမြို့ **[[Kogakkan University]] *မဆွတ်ဆခမြို့ **[[Mie Chukyo University]] *ဆုဇုခမြို့ **[[Suzuka International University]] **[[Suzuka National College of Technology]] **[[Suzuka University of Medical Science]] *တိုဘမြို့ **[[Toba National College of Maritime Technology]] *ဆွတ်မြို့ **[[Mie Prefectural College of Nursing]] **[[Mie University]] *ယော့ခအိချိမြို့ **[[Yokkaichi Nursing and Medical Care University]] **[[Yokkaichi University]] ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== === ရထားလမ်း=== *[[JR Central]] **[[Kansai Line]] (Nagoya-Kameyama) **[[Kisei Line]] **[[Meishō Line]] **[[Sangu Line]] *[[JR West]] **Kansai Line (Kameyama-Nara) **[[Kusatsu Line]] ([[Tsuge Station]]) *[[Kintetsu Railway|Kintetsu]] **[[Nagoya Line (Kintetsu)|Nagoya Line]] **[[Osaka Line]] **[[Yamada Line (Kintetsu)|Yamada Line]] **[[Toba Line]] **[[Shima Line]] **[[Yunoyama Line]] **[[Kintetsu Uchibe Line|Uchibe Line]] **[[Kintetsu Hachioji Line|Hachioji Line]] **[[Suzuka Line]] *[[Yoro Railway]] *[[Iga Railway]] *[[Ise Railway]] *[[Sangi Railway]] === ကားလမ်း=== [[File:Map of license plates in Mie Japan.svg|thumb|Distribution of regional [[Vehicle registration plates of Japan|license plates]] in Mie: Much of the prefecture still uses {{color box|aec7e8}} 三重 (Mie), and there is only one prefecturewide MLIT vehicle registration centre for all of Mie, in Tsu City; but with the introduction of regional plates without a separate licensing office since the 2000s, there are now three additional regional identifieres: {{color box|98df8a}} 四日市 (Yokkaichi) for Yokkaichi City alone, {{color box|ffbb78}} 鈴鹿 (Suzuka) in Suzuka City and Kameyama City, and {{color box|ff9896}} 伊勢志摩 ([[Ise Province|Ise]]-[[Shima Province|Shima]]) used for seven municipalities on the Shima peninsula.]] ==== Expressways and toll roads==== *[[Higashi-Meihan Expressway|East Meihan Expressway]] *[[Isewangan Expressway|Ise Bayside Expressway]] *[[Ise Expressway]] *Ise Futami Toba Road *Ise Shima Skyline *Kisei Expressway *Kumano Owase Road *[[Meihan National Highway]] *[[Shin-Meishin Expressway|Second Meishin Expressway]] ==== နိုင်ငံအဆင့် အဝေးပြေးလမ်းမကြီးများ==== *Route 1 *Route 23 (Ise-Yokkaichi-Nagoya-[[Gamagori]]-[[Toyohashi]]) *Route 25 ([[Meihan Highway]]) *Route 42 *Route 163 *Route 164 (Yokkaichi) *Route 165 *Route 167 (Shima-Toba -Ise) *Route 258 *Route 301 *Route 311 *Route 365 *Route 421 *Route 422 *Route 425 (Owase-[[Totsukawa]]-[[Gobo, Wakayama|Gobo]]) *Route 477 === ဆိပ်ကမ်းများ=== *Matsuzaka Port - Hydrofoil ferry route to Centrair *Toba Port - Ferry route to [[Ira Cape]] *Tsu Port - Hydrofoil ferry route to Centrair airport ([[Chubu International Airport]]) *Yokkaichi Port - International and domestic container and goods hub port === လေကြောင်းလိုင်း=== လေကြောင်းမှတဆင့် ခရီးသွားလာမည်ဆိုပါက ခရိုင်တွင် [[ချူးဘုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] တည်ရှိသည်။ ==ခရီးသွားလုပ်ငန်း== အောက်ပါတို့သည် မိအဲခရိုင်ရှိ ထင်ရှားသည့် ခရီးသွားနေရာများ ဖြစ်သည်။ [[File:Meotoiwa.jpg|thumb|Meoto Rocks in Ise Bay, Ise]] [[File:Gozaisho Ropeway and Komono Mie.jpg|thumb|Mount Gozaisho and cable-car in Komono]] [[File:Nabana no Sato Chapel Illumination.jpg|thumb|Winter Illumination event in Nabana Village Park, Kuwana]] [[File:北畠氏館跡庭園.jpg|thumb|right|200px|Kitabatake Jōkan garden]] * [[Ise Grand Shrine]] - Japan's holiest Shinto shrine. * [[Tsubaki Grand Shrine]] - Japan's oldest Shinto shrine. * [[Kumano Kodō]] - [[World Heritage Site]]. Ancient road in southern Mie once used by pilgrims. * [[Iga, Mie|Iga-Ueno]] - Birthplace of the [[ninja]] and home to the Iga Ninja Museum. * [[Ise-Shima National Park]] * [[Yoshino-Kumano National Park]] * [[Kitabatake Shrine|Tage Kitabatakeshi Yakata]] - Tage Kitabatake clan fortified residence, one of the [[Continued Top 100 Japanese Castles]] in 2017.<ref>{{cite web|url=http://jokaku.jp/japan-top-100-castles/best-100-castles-of-japan-2nd-selection/|title=続日本100名城|date=29 November 2017|publisher=日本城郭協会|language=ja|access-date=25 July 2019|archive-date=2 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191202170315/http://jokaku.jp/japan-top-100-castles/best-100-castles-of-japan-2nd-selection/|url-status=dead}}</ref> * [[Sakakibara Onsen]] - Famous [[onsen]] near Tsu, considered to be the 3rd best onsen in Japan.{{citation needed|date=January 2016}} * [[Yunoyama Onsen]] - Famous onsen near Yokkaichi that sits atop [[Mount Gozaisho]]. * [[Nagashima Spa Land]] - One of the largest amusement parks in Japan, located in Kuwana. * [[Toba Aquarium]] * [[Mikimoto Pearl Island]] - Museum in Toba that is dedicated to [[Kōkichi Mikimoto]], inventor of [[pearl]] cultivation. * [[Meoto Iwa|The Wedded Rocks]] of Okitama Shrine in [[Futami, Mie|Futami]] (now part of the city of Ise) * [[Suzuka Circuit]] - Japan's most famous motor racetrack. * [[Saikū]] - Site of [[Heian Period|Heian]] Imperial residence, with modern museum and reconstructed Heian building. * [[Sagawa Memorial Museum of Shinto and Japanese Culture, Kogakkan University]], a [[university museum]] close to the Ise Grand Shrine. * A large [[Sonic the Hedgehog]] statue in the town of [[Iga,_Mie|Iga]] can be found near Kanonji temple which has been the topic of discussion amongst gaming publications.<ref>{{cite web |last1=Morrissy |first1=Kim |title=Mysterious Sonic the Hedgehog Statue in Japanese Mountains Gets Refurbished |url=https://www.animenewsnetwork.com/interest/2020-08-13/mysterious-sonic-the-hedgehog-statue-in-japanese-mountains-gets-refurbished/.162880 |website=Anime News Network |access-date=26 October 2020 |language=en}}</ref> ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Mie prefecture}} * [http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm Mie Prefecture official homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230014936/http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm |date=2010-12-30 }} * [http://tourismmiejapan.com/ Kanko Mie tourist information] * [http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html Outdoor Japan - Section Mie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715022419/http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html |date=15 July 2011 }} * [http://www.mief.or.jp/en/index.html Mie International Exchange Foundation] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] q2qyyc6d0henvfrhb052itna7z5ipgx 1042225 1042224 2026-07-06T09:46:28Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* စီးပွားရေး */ 1042225 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = မိအဲခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|三重県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|三重県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Mie-ken}} | image_skyline = Sunrise of the Wedded Rocks03.jpg | image_caption = The pair of [[Meoto Iwa]] rocks off the coast of [[Ise, Mie|Ise]] city, Mie Prefecture during sunrise | image_flag = Flag of Mie Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Mie Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 24 Mie prefecture.svg | coordinates = {{coord|34|42|N|136|30|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Kansai region|Kansai]] ([[Tōkai region|Tōkai]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tsu, Mie|Tsu]] | seat1_type = Largest city | seat1 = [[Yokkaichi]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 7 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 29 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Katsuyuki Ichimi]] | area_total_km2 = 5774.41 | area_water_percent = 0.7 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|25th]] | population_footnotes = | population_total = 1781948 | population_as_of = 1 June 2019 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|22nd]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 8,491 billion<br />[[US$]] 62.7 billion (2022) | iso_code = JP-24 | website = [http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/ www.pref.mie.jp/<br/>ENGLISH/] | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Snowy plover]]<br />(''Charadrius alexandrinus'') | fish = [[Japanese spiny lobster]]<br />(''Panulirus japonicus'') | flower = [[Iris (plant)|Iris]]<br />(''Iris&nbsp;ensata'') | tree = [[Sugi|Japanese&nbsp;cedar]]<br />(''Cryptomeria japonica'') }} | anthem = [[:ja:三重県民歌|Mie kenminka]] }} '''မိအဲခရိုင်''' (三重県, မိအဲခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]တွင်ရှိသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦး၇ေ ၁,၇၈၁,၉၄၈ ဦး (၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အရ) နေထိုင်ကြသည်။ မြေဧရိယာ ၅၇၇၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၂၉ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[ကျိုတိုစီရင်စု]]နှင့် [[ရှိဂခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[နာရခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[ဝခယမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[အအိချိခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည်။ ဆွတ်မြို့သည် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ယော့ခအိချိမြို့သည် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ဆုဇုခမြို့၊ မဆွတ်ဆခမြို့၊ အိဆဲမြို့နှင့် ခုဝနမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ မိအဲခရိုင်တွင် နဂရှိမအပန်းဖြေနေရာ၊ ဆုဇုခနိုင်ငံတကာကားပြိုင်ကွင်းနှင့် ရှင်းတိုးဘာသာနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရှေးကျပြီး မြင့်မြတ်သည့်နေရာများစွာတို့သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိသည်။ ရှင်းတိုးဘာသာကျောင်းတော်များထဲတွင် တော်ဝင်နတ်ကျောင်းနှင့် ဆွတ်ဘခိတော်ဝင်နတ်ကျောင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== [[File:Naiku 01.JPG|thumb|left|အိဆဲနတ်ကျောင်း]] {{See also|မိအဲခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}} မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမတိုင်မီအထိ မိအဲခရိုင်ရှိရာဧရိယာသည် အိဆဲတိုင်းပြည်၊ ရှိမတိုင်းပြည်၊ အိဂတိုင်းပြည်နှင့် ခိအိတိုင်းပြည်အစိတ်အပိုင်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။<ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 780|page=780}}</ref> လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် လူသားများနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရသည်။ ဂျောမွန်းခေတ်နှင့် ယယောအိခေတ်များတွင် ဒေသရှိ ကမ်းခြေဧရိယာများနှင့် မြစ်တစ်လျှောက်တွင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ ယယောအိခေတ်ကာလအတွင်းတွင် အိဆဲနတ်ကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၇ ရာစုတွင် ဆိုင်းခူးအင်ပါယာနန်းတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာလသည် လက်ရျိအချိန်တွင် မဲအိဝမြို့တွင် တည်ရိသည်။ အဲဒိုခေတ်တွင် ထိုဧရိယာကို "မိအဲခရိုင်" ဟူသည့် အမည်ဖြင့် သိလာကြသည်။ မိအဲခရိုင်အတွင်းတွင် များစွာသော အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ ပါဝင်သည်။ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများအနေဖြင့် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းနှင့် အိဆဲလမ်းတို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ဆိပ်ကမ်းမြို့များတွင် အိုမိနတို၊ ခုဝနနှင့် အန်းအိုးဆွတ်မြို့တို့ ပါဝင်သည်။ အိဆဲနတ်ကျောင်းသည် ထင်ရှားသည့် ဝတ်ပြုဆုတောင်းရာ နေရာဖြစ်သည်။ မဲဂျိခေတ်ကာလ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် ယခင်တိုင်းပြည်များဖြစ်ခဲ့သည့် အိဆဲ၊ အိဂနှင့် ခိခိတို့၏ အရှေ့ပိုင်းဒေသများကို စုပေါင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် မြောက်ဘက်ရှိ ခိဆိုမြစ်သုံးစင်းရှိရာဒေသမှသည် လက်ရှိဆွတ်မြို့ဟု သိကြသည့် မြို့အထိသည် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုဧရိယာ၏ တောင်ဘက်သည် ဝတရအိခရိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် အန်းအိုးဆွတ်ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့မှသည် ယော့ခအိချိမြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားခဲ့ပြီး ခရိုင်ကိုလည်း "မိအဲ" ဟုသည့် အမည်ပေးခဲ့သည်။ နောက်နှစ်တွင် ခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဆွတ်မြို့သို့ ပြည်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြန်ကာ မိအဲခရိုင်သည်လည်း ၁၈၇၆ ခုနှစ်ကတည်းက လက်ရှိကာလအခြေအနေအတိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[File:Mie géolocalisation relief.svg|thumb|250px|မိအဲခရိုင်၏ မြေမျက်နှာသွင်ပြင်မြေပုံ]] [[File:気象庁の三重県の区分.jpg|thumb|မိအဲခရိုင်၏ ဒေသများ]] မိအဲခရိုင်သည် ခိအိကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းဒေသကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အအိချိခရိုင်၊ ဂိဖုခရိုင်၊ ရှိဂခရိုင်၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ နာရခရိုင်နှင့် ဝခယမခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ ယဉ်ကျေးမှုအရ လွှမ်းမိုးမှုရှိသည့်အတွက် မိအဲခရိုင်ကို ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် အအိချိခရိုင်နှင့် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဆက်စပ်မှုရှိနေသဖြင့် မိအဲခရိုင်သည် တိုးခိုင်းဒေသတွင် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုကြသည်လည်း ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်တွင် "ခန်းဆိုင်းဒေသစကား" ကို ပြောဆိုကြသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် မိအဲခရိုင်ရှိ အိဂဒေသသည် ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်အနေဖြင့် အမြဲတမ်း တည်ရှိနေခဲ့သည်။ မိအဲခရိုင်သည် မြောက်မှ တောင်အထိ ၁၇၀ ကီလိုမီတာ (၁၀၆ မိုင်)၊ အရှေ့မှ အနောက်အထိ ၈၀ ကီလိုမီတာ (၅၀ မိုင်) ရှိသည်။ ခရိုင်အတွင်းတွင် ပထဝီသွင်ပြင်အရ ဒေသငါးခု ပါဝင်နေသည်။<ref name="pref.mie.jp">{{Cite web |url=http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/overview/e_p04_05.pdf |title=Mie Prefecture homepage: Mie's Geography and Climate (pdf) |access-date=2008-04-10 |archive-date=2008-05-20 |archive-url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20080520220049/http%3A//www.pref.mie.jp/ENGLISH/overview/e_p04_05.pdf |url-status=dead }}</ref> # မိအဲခရိုင်၏ အနောက်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ဆုဇုခတောင်တန်းများ တည်ရှိသည်။ #အအိချိခရိုင်နယ်စပ်မှ အိဆဲမြို့အထိ အိဆဲပင်လယ်အော်တစ်လျှောက်တွင် အိဆဲလွင်ပြင် တည်ရှိသည်။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် မိအဲခရိုင်တွင် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး ဧရိယာ ဖြစ်သည်။ #အိဆဲလွင်ပြင်၏ တောင်ဘက်ပိုင်းသည် ရှိမကျွန်းဆွယ်ဒေသ ဖြစ်သည်။ #ခရိုင်၏ အနောက်အလယ်ပိုင်း နာရခရိုင်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ဆက်စပ်နေသည့်နေရာသည် အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသ ဖြစ်သည်။ #မိအဲခရိုင်အလယ်ပိုင်းမှ တောင်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်များအထိသည် နုနိုဘိခိတောင်ထူထပ်သည့် ဒေသဖြစ်သည်။ [[File:Ise Shima Skyline DSC5445.jpg|thumb|right|Mie coastline, near [[Toba, Mie|Toba]]]] [[File:Yokkaichi fromtarusaka.JPG|thumb|right|Yokkaichi]] [[File:Ise banner.jpg|thumb|right|Ise]] [[File:IgaUenojyo08.jpg|thumb|right|Iga]] [[File:Owase, Mie.JPG|thumb|right|[[Owase]]]] မိအဲခရိုင် ကမ်းရိုးတန်းအရှည်သည် ၁၀၉၄.၉ ကီလိုမီတာ (၆၈၀.၃ မိုင်) ရှိသည်။ ကုန်းမြေသည် ၅၇၇၆.၄၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၂၃၀.၃၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ထိုကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၆၄.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ၊ ၁၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် စိုက်ပျိုးမြေ၊ ၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် လူနေဧရိယာ၊ ၃.၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် လမ်းများနှင့် ၃.၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် မြစ်များ ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိနေသည့် ၁၀.၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားမှု မရှိသေးပေ။ အိဆဲလွင်ပြင်သည် သင့်တင့်သည့် ရာသီဥတုရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် အပူချိန်သည် ပျမ်းမျှ ၁၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ ၁၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၅၇ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်မှ ၅၉ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) ရှိသည်။ အိဂမြစ်ဝှမ်းဒေသသည် အိဆဲလွင်ပြင်ထက် ၁ မှ ၂ ဒီဂရီအထိ ပိုမိုအေးမြသည်။<ref name="pref.mie.jp"/> ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့အရ ခရိုင်စုစုပေါင်းဧရိယာ၏ ၃၆ ရာခိုင်နှုန်းကို အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ -<ref>{{cite web |url=https://www.env.go.jp/park/doc/data/natural/naturalpark_4.pdf |script-title=ja:自然公園都道府県別面積総括 |trans-title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |language=ja |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=21 July 2019}}</ref> * [[Akame Ichishikyō Prefectural Natural Park]] * [[Ise-no-Umi Prefectural Natural Park]] * [[Ise-Shima National Park]] * [[Kahadakyō Prefectural Natural Park]] * [[Murō-Akame-Aoyama Quasi-National Park]] * [[Okuise Miyagawakyō Prefectural Natural Park]] * [[Suigō Prefectural Natural Park]] * [[Suzuka Quasi-National Park]] * [[Yoshino-Kumano National Park]] ===မြို့ပြများ=== {{main|မိအဲခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}} ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက မိအဲခရိုင်တွင် မြို့ပြဒေသ ၂၉ ခု၊ မြို့ကြီး ၁၄ ခုနှင့် မြို့ငယ် ၁၅ ခု တည်ရှိနေသည်။ {| class="wikitable sortable" ! rowspan="2" | Flag, name <small>w/o suffix</small> ! colspan="3" | Full name ! rowspan="2" | [[Districts of Japan|District]]<br />''(-gun)'' ! rowspan="2" |Area (km²) ! rowspan="2" |Population ! rowspan="2" |Map ! rowspan="2" | [[Local Autonomy Law|Local public entity]] code<br /><small>(w/o checksum)</small> |- ! <small>[[Japanese writing system|Japanese]]</small> || <small>[[Romanization of Japanese|transcription]]</small> || <small>[[English language|translation]]</small> |- |[[File:Flag of Iga, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Iga, Mie|Iga]] |伊賀市 || Iga-shi || Iga City || – |558.17 |95,137 |[[File:Iga in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24216 |- |[[File:Flag of Inabe, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Inabe]] |いなべ市 || Inabe-shi || Inabe City || – |219.58 |45,589 |[[File:Inabe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24214 |- |[[File:Flag of Ise, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ise, Mie|Ise]] |伊勢市 || Ise-shi || Ise City || – |208.52 |123,129 |[[File:Ise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24203 |- |[[File:Flag of Kameyama Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kameyama, Mie|Kameyama]] |亀山市 || Kameyama-shi || Kameyama City || – |190.91 |50,230 |[[File:Kameyama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24210 |- |[[File:Flag of Kumano, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kumano, Mie|Kumano]] |熊野市 || Kumano-shi || Kumano City || – |373.35 |17,727 |[[File:Kumano in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24212 |- |[[File:Flag of Kuwana, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kuwana, Mie|Kuwana]] |桑名市 || Kuwana-shi || Kuwana City || – |136.68 |139,587 |[[File:Kuwana in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24205 |- |[[File:Flag of Matsusaka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Matsusaka]] |松阪市 || Matsusaka-shi || Matsusaka City || – |623.64 |165,166 |[[File:Matsusaka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24204 |- |[[File:Flag of Nabari, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Nabari, Mie|Nabari]] |名張市 || Nabari-shi || Nabari City || – |129.77 |78,190 |[[File:Nabari in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24208 |- |[[File:Flag of Owase, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Owase]] |尾鷲市 || Owase-shi || Owase City || – |192.71 |17,953 |[[File:Owase in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24209 |- |[[File:Flag of Shima, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Shima, Mie|Shima]] |志摩市 || Shima-shi || Shima City || – |179.67 |53,056 |[[File:Shima in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24215 |- |[[File:Flag of Suzuka, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Suzuka, Mie|Suzuka]] |鈴鹿市 || Suzuka-shi || Suzuka City || – |194.46 |196,835 |[[File:Suzuka in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24207 |- |[[File:Flag of Toba, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Toba, Mie|Toba]] |鳥羽市 || Toba-shi || Toba City || – |107.34 |19,227 |[[File:Toba in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24211 |- |[[File:Flag of Tsu, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tsu, Mie|Tsu]] (capital) |津市 || Tsu-shi || Tsu City || – |711.11 |279,304 |[[File:Tsu in Mie prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24201 |- |[[File:Flag of Yokkaichi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Yokkaichi]] |四日市市 || Yokkaichi-shi || Yokkaichi City || – |206.44 |306,107 |[[File:Yokkaichi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24202 |- |[[File:Flag of Asahi, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Asahi, Mie|Asahi]] |朝日町 || Asahi-chō || Asahi Town | rowspan="3" | [[Mie District, Mie|Mie]] |5.99 |9,941 |[[File:Asahi in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24343 |- |[[File:Flag of Kawagoe Mie.svg |frameless|25x25px]] [[Kawagoe, Mie|Kawagoe]] |川越町 || Kawagoe-chō || Kawagoe Town |8.73 |14,999 |[[File:Kawagoe in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24344 |- |[[File:Flag of Komono, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Komono]] |菰野町 || Komono-chō || Komono Town |106.89 |40,289 |[[File:Komono in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24341 |- |[[File:Flag of Kiho Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihō]] |紀宝町 || Kihō-chō || Kihō Town || rowspan="2" | [[Minamimuro District, Mie|Minami-Muro]]<br />(South [[Muro District, Kii|Muro]]) |79.66 |11,454 |[[File:Kiho in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24562 |- |[[File:Flag of Mihama.svg|frameless|25x25px]] [[Mihama, Mie|Mihama]] |御浜町 || Mihama-chō || Mihama Town |88.28 |9,089 |[[File:Mihama in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24561 |- |[[File:Flag of Kihoku, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kihoku, Mie|Kihoku]] |紀北町 || Kihoku-chō || Kihoku Town || [[Kitamuro District, Mie|Kita-Muro]]<br />(North [[Muro District, Kii|Muro]]) |257.01 |17,885 |[[File:Kihoku in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24543 |- |[[File:Flag of Kisosaki Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Kisosaki]] |木曽岬町 || Kisosaki-chō || Kisosaki Town || |[[Kuwana District, Mie|Kuwana]] |15.72 |6,730 |[[File:Kisosaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24303 |- |[[File:Flag of Meiwa, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Meiwa, Mie|Meiwa]] |明和町 || Meiwa-chō || Meiwa Town || rowspan="3" | [[Taki District, Mie|Taki]] |40.92 |22,726 |[[File:Meiwa in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24442 |- |[[File:Flag of Odai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Ōdai]] |大台町 || Ōdai-chō || Ōdai Town |362.94 |9,345 |[[File:Odai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24443 |- |[[File:Flag of Taki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taki, Mie|Taki]] |多気町 || Taki-chō || Taki Town |103.06 |14,846 |[[File:Taki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24441 |- |[[File:Flag of Minamiise Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiise, Mie|Minamiise]] |南伊勢町 || Minami-Ise-chō || South [[Ise Province|Ise]] Town || rowspan="4" | [[Watarai District, Mie|Watarai]] |242.98 |14,217 |[[File:Minamiise in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24472 |- |[[File:Flag of Taiki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Taiki, Mie|Taiki]] |大紀町 || Taiki-chō || Taiki Town |233.54 |9,543 |[[File:Taiki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24471 |- |[[File:Flag of Tamaki, Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tamaki, Mie|Tamaki]] |玉城町 || Tamaki-chō || Tamaki Town |40.94 |15,280 |[[File:Tamaki in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24461 |- |[[File:Flag of Watarai Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Watarai]] |度会町 || Watarai-chō || Watarai Town |134.97 |8,534 |[[File:Watarai in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24470 |- |[[File:Flag of Toin Mie.svg|frameless|25x25px]] [[Tōin]] |東員町 || Tōin-chō || Tōin Town || [[Inabe District, Mie|Inabe]] |22.66 |25,552 |[[File:Toin in Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] |24324 |- ![[File:Flag of Mie Prefecture.svg|frameless|25x25px]] Mie !三重県 || Mie-ken || Mie Prefecture || – ! 5,774.41 || 1,781,948 |[[File:Map of Mie Prefecture Ja.svg|frameless|87x87px]] !24000<br />ISO: JP-24 |} ===မိအဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|မိအဲခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== မိအဲခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းအကြားကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့် နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် တိုးခိုင်းဒိုးလမ်းမနှင့် အိဆဲဘုရားဖူးလမ်းမများ တည်ရှိသည်။ ရိုးရာလက်မှုလုပ်ငန်းများအနေဖြင့် အိဂကြိုးထိုးလုပ်ငန်း၊ ယော့ခအိချိဘန်းခိုအိုးလုပ်ငန်း၊ ဆုဇုခမင်ရည်လုပ်ငန်း၊ အိဂအိုးလုပ်ငန်းနှင့် အိဆဲခတဂမိလုပ်ငန်းတို့ တည်ရှိသည်။ ခရိုင်၏ ၆၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် သစ်တောများ ဖြစ်သည်။ ကမ်းရိုးတန်းသည် ၁၀၀၀ ကီလိုမီတာကျော် (၆၀၀ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိအဲခရိုင်သည် သစ်လုပ်ငန်းနှင့် ပင်လယ်စာလုပ်ငန်းများကို ကာလရှည်ကြာကတည်းက လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် လက်ဖက်၊ အမဲသား၊ ပုလဲလုပ်ငန်း၊ သစ်သီးလုပ်ငန်းများ (အဓိကအားဖြင့် မန်းဒရင်းလိမ္မော်သီး) လည်း ရှိသည်။ အစားအစာထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းဖြစ်သည့် အဇုမစားသောက်ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းသည် ခရိုင်အတွင်း တည်ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=http://www.azumafoods.co.jp/en/company/index.html |title=Azuma Foods Co., Ltd.｜Company Profile |publisher=Azumafoods.co.jp |access-date=2012-07-13 |archive-date=2012-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120901161604/http://www.azumafoods.co.jp/en/company/index.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news| url=https://www.nytimes.com/1997/08/13/garden/from-japan-a-big-wave-of-seaweed.html | work=The New York Times | first=Suzanne | last=Hamlin | title=From Japan, A Big Wave Of Seaweed | date=13 August 1997}}</ref> မိအဲခရိုင်မြောက်ပိုင်းသည် ထုတ်လုပ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများစွာ ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စက်ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ယာည်များနှင့် လှေသင်္ဘောများကို ထုတ်လုပ်သည်။ ထို့အပြင် အကြီးစားဓာတုပစ္စည်းစက်ရုံများလည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် မိအဲခရိုင်တွင် LCD ဖန်သားပြင်နှင့် တစ်ပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကိုလည်း တိုးချဲ့လျက်ရှိသည်။ ဆုဇုခမြို့တွင် ဟွန်ဒါမော်တာကုမ္ပဏီသည် ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် စက်ရုံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုစက်ရုံတွင် Honda Civic ကားများနှင့် အခြားယာဉ်များကို ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== [[File:Mie prefecture population pyramid in 2020.svg|thumb|မိအဲခရိုင်၏ လူဦးရေပိရမစ်၊ ၂၀၂၀ ခုနှစ်]] {| class="wikitable" |+မိအဲခရိုင် လူဦးရေ (၂၀၁၄ ခုနှစ်)<ref>[http://www.pref.mie.lg.jp/DATABOX/28903004151.htm Mie Prefecture Homepage: Key Statistics]</ref> |- |စုစုပေါင်းလူဦးရေ |align=right|1,820,491 |- |ကျား |align=right|886,362 |- |မ |align=right|934,129 |- |အသက် ၁၅ နှစ်အောက် |align=right|240,263 |- |အသက် ၁၅ - ၆၄ နှစ် |align=right|1,076,257 |- |အသက် ၆၄ နှစ်အထက် |align=right|491,779 |- |အိမ်ထောင်စု |align=right|721,344 |- |လူဦးရေသိပ်သည်းဆ (တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင်) |align=right|315.3 |} ==ယဉ်ကျေးမှု== ===တက္ကသိုလ်များ=== *အိဆဲမြို့ **[[Kogakkan University]] *မဆွတ်ဆခမြို့ **[[Mie Chukyo University]] *ဆုဇုခမြို့ **[[Suzuka International University]] **[[Suzuka National College of Technology]] **[[Suzuka University of Medical Science]] *တိုဘမြို့ **[[Toba National College of Maritime Technology]] *ဆွတ်မြို့ **[[Mie Prefectural College of Nursing]] **[[Mie University]] *ယော့ခအိချိမြို့ **[[Yokkaichi Nursing and Medical Care University]] **[[Yokkaichi University]] ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== === ရထားလမ်း=== *[[JR Central]] **[[Kansai Line]] (Nagoya-Kameyama) **[[Kisei Line]] **[[Meishō Line]] **[[Sangu Line]] *[[JR West]] **Kansai Line (Kameyama-Nara) **[[Kusatsu Line]] ([[Tsuge Station]]) *[[Kintetsu Railway|Kintetsu]] **[[Nagoya Line (Kintetsu)|Nagoya Line]] **[[Osaka Line]] **[[Yamada Line (Kintetsu)|Yamada Line]] **[[Toba Line]] **[[Shima Line]] **[[Yunoyama Line]] **[[Kintetsu Uchibe Line|Uchibe Line]] **[[Kintetsu Hachioji Line|Hachioji Line]] **[[Suzuka Line]] *[[Yoro Railway]] *[[Iga Railway]] *[[Ise Railway]] *[[Sangi Railway]] === ကားလမ်း=== [[File:Map of license plates in Mie Japan.svg|thumb|Distribution of regional [[Vehicle registration plates of Japan|license plates]] in Mie: Much of the prefecture still uses {{color box|aec7e8}} 三重 (Mie), and there is only one prefecturewide MLIT vehicle registration centre for all of Mie, in Tsu City; but with the introduction of regional plates without a separate licensing office since the 2000s, there are now three additional regional identifieres: {{color box|98df8a}} 四日市 (Yokkaichi) for Yokkaichi City alone, {{color box|ffbb78}} 鈴鹿 (Suzuka) in Suzuka City and Kameyama City, and {{color box|ff9896}} 伊勢志摩 ([[Ise Province|Ise]]-[[Shima Province|Shima]]) used for seven municipalities on the Shima peninsula.]] ==== Expressways and toll roads==== *[[Higashi-Meihan Expressway|East Meihan Expressway]] *[[Isewangan Expressway|Ise Bayside Expressway]] *[[Ise Expressway]] *Ise Futami Toba Road *Ise Shima Skyline *Kisei Expressway *Kumano Owase Road *[[Meihan National Highway]] *[[Shin-Meishin Expressway|Second Meishin Expressway]] ==== နိုင်ငံအဆင့် အဝေးပြေးလမ်းမကြီးများ==== *Route 1 *Route 23 (Ise-Yokkaichi-Nagoya-[[Gamagori]]-[[Toyohashi]]) *Route 25 ([[Meihan Highway]]) *Route 42 *Route 163 *Route 164 (Yokkaichi) *Route 165 *Route 167 (Shima-Toba -Ise) *Route 258 *Route 301 *Route 311 *Route 365 *Route 421 *Route 422 *Route 425 (Owase-[[Totsukawa]]-[[Gobo, Wakayama|Gobo]]) *Route 477 === ဆိပ်ကမ်းများ=== *Matsuzaka Port - Hydrofoil ferry route to Centrair *Toba Port - Ferry route to [[Ira Cape]] *Tsu Port - Hydrofoil ferry route to Centrair airport ([[Chubu International Airport]]) *Yokkaichi Port - International and domestic container and goods hub port === လေကြောင်းလိုင်း=== လေကြောင်းမှတဆင့် ခရီးသွားလာမည်ဆိုပါက ခရိုင်တွင် [[ချူးဘုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] တည်ရှိသည်။ ==ခရီးသွားလုပ်ငန်း== အောက်ပါတို့သည် မိအဲခရိုင်ရှိ ထင်ရှားသည့် ခရီးသွားနေရာများ ဖြစ်သည်။ [[File:Meotoiwa.jpg|thumb|Meoto Rocks in Ise Bay, Ise]] [[File:Gozaisho Ropeway and Komono Mie.jpg|thumb|Mount Gozaisho and cable-car in Komono]] [[File:Nabana no Sato Chapel Illumination.jpg|thumb|Winter Illumination event in Nabana Village Park, Kuwana]] [[File:北畠氏館跡庭園.jpg|thumb|right|200px|Kitabatake Jōkan garden]] * [[Ise Grand Shrine]] - Japan's holiest Shinto shrine. * [[Tsubaki Grand Shrine]] - Japan's oldest Shinto shrine. * [[Kumano Kodō]] - [[World Heritage Site]]. Ancient road in southern Mie once used by pilgrims. * [[Iga, Mie|Iga-Ueno]] - Birthplace of the [[ninja]] and home to the Iga Ninja Museum. * [[Ise-Shima National Park]] * [[Yoshino-Kumano National Park]] * [[Kitabatake Shrine|Tage Kitabatakeshi Yakata]] - Tage Kitabatake clan fortified residence, one of the [[Continued Top 100 Japanese Castles]] in 2017.<ref>{{cite web|url=http://jokaku.jp/japan-top-100-castles/best-100-castles-of-japan-2nd-selection/|title=続日本100名城|date=29 November 2017|publisher=日本城郭協会|language=ja|access-date=25 July 2019|archive-date=2 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191202170315/http://jokaku.jp/japan-top-100-castles/best-100-castles-of-japan-2nd-selection/|url-status=dead}}</ref> * [[Sakakibara Onsen]] - Famous [[onsen]] near Tsu, considered to be the 3rd best onsen in Japan.{{citation needed|date=January 2016}} * [[Yunoyama Onsen]] - Famous onsen near Yokkaichi that sits atop [[Mount Gozaisho]]. * [[Nagashima Spa Land]] - One of the largest amusement parks in Japan, located in Kuwana. * [[Toba Aquarium]] * [[Mikimoto Pearl Island]] - Museum in Toba that is dedicated to [[Kōkichi Mikimoto]], inventor of [[pearl]] cultivation. * [[Meoto Iwa|The Wedded Rocks]] of Okitama Shrine in [[Futami, Mie|Futami]] (now part of the city of Ise) * [[Suzuka Circuit]] - Japan's most famous motor racetrack. * [[Saikū]] - Site of [[Heian Period|Heian]] Imperial residence, with modern museum and reconstructed Heian building. * [[Sagawa Memorial Museum of Shinto and Japanese Culture, Kogakkan University]], a [[university museum]] close to the Ise Grand Shrine. * A large [[Sonic the Hedgehog]] statue in the town of [[Iga,_Mie|Iga]] can be found near Kanonji temple which has been the topic of discussion amongst gaming publications.<ref>{{cite web |last1=Morrissy |first1=Kim |title=Mysterious Sonic the Hedgehog Statue in Japanese Mountains Gets Refurbished |url=https://www.animenewsnetwork.com/interest/2020-08-13/mysterious-sonic-the-hedgehog-statue-in-japanese-mountains-gets-refurbished/.162880 |website=Anime News Network |access-date=26 October 2020 |language=en}}</ref> ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Mie prefecture}} * [http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm Mie Prefecture official homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230014936/http://www.pref.mie.jp/ENGLISH/index.htm |date=2010-12-30 }} * [http://tourismmiejapan.com/ Kanko Mie tourist information] * [http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html Outdoor Japan - Section Mie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715022419/http://www.outdoorjapan.com/areaguides/prefecturemie.html |date=15 July 2011 }} * [http://www.mief.or.jp/en/index.html Mie International Exchange Foundation] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 19rzfqp2v38kwn7jp0djikpsc1bebbw 0 288959 1042179 1042154 2026-07-05T17:13:42Z Aung Myint Myat MM 145152 Removed {{delete|Test page}} template and simplified content per Wikipedia guidelines. Removed inappropriate sections (Products, Markets, Trade Shows). Focused on history and membership with independent sources. 1042179 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = ဘော်ဒန်နည်းပညာ ကော်ပိုရေးရှင်း | native_name = 博敦電子股份有限公司 | type = Private | industry = ဂိမ်းကိရိယာ ထုတ်လုပ်ရေး | founded = ၁၉၉ | products = Video slot စက်များ၊ Arcade game boards | website = {{URL|https://www.borden.com.tw}} }} '''ဘော်ဒန်နည်းပညာ ကော်ပိုရေးရှင်း''' ({{lang-zh|博敦電子股份有限公司}}; {{lang-en|Borden Technology Corporation}}) သည် [[ထိုင်ဝမ်]]နိုင်ငံ၊ [[Kaohsiung]]မြို့အခြေစိုက် ဂိမ်းကိရိယာ ထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကုမ္ပဏီသည် video slot စက်များနှင့် arcade game boards များကို ထုတ်လုပ်လျက်ရှိပြီး၊ ၂၀၀ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လမှစ၍ [[Association of Gaming Equipment Manufacturers]] (AGEM) ၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite press release |title=Association of Gaming Equipment Manufacturers (AGEM) Announces 11 New Members |url=https://www.globenewswire.com/news-release/2010/07/19/1001956/0/en/ |publisher=GlobeNewswire |date=2010-07-19 |access-date=2026-07-05}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == ဘော်ဒန်နည်းပညာ ကော်ပိုရေးရှင်းကို ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် AGEM ၏ အဖွဲ့ဝင်အသစ် ၁၁ ဦးအနက် တစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite press release |title=Association of Gaming Equipment Manufacturers (AGEM) Announces 11 New Members |url=https://www.globenewswire.com/news-release/2010/07/19/1001956/0/en/ |publisher=GlobeNewswire |date=2010-07-19 |access-date=2026-07-05}}</ref> ကုမ္ပဏီသည် Global Gaming Expo (G2E) နှင့် G2E Asia ကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာ ဂိမ်းလုပ်ငန်း ပြပွဲများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Global Gaming Expo (G2E) 2009 Exhibitors |url=https://www.gamingmeets.com/event/global-gaming-expo-g2e-2009/ |work=GamingMeets |date=2009-11-19 |access-date=2026-07-05}}</ref><ref>{{Cite news |title=Borden Technology presentó sus productos en la feria de Macao |url=https://www.yogonet.com/international/news/13645-borden-technology-presento-sus-productos-en-la-feria-de-macao |work=Yogonet International |date=2009-06 |access-date=2026-07-05}}</ref> ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ''HUGA'' ဟုခေါ်သော jungle ပုံစံ 9-line VGA slot စက်ကို ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် အပန်းဖြေရေးလုပ်ငန်းတွင် အထင်ရှားဆုံး ထုတ်ကုန်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Huga (2006) - Slot Machine by Borden Technology Corp. |url=https://www.arcade-history.com/?n=huga&page=detail&id=40567 |work=Arcade History |access-date=2026-07-05}}</ref> == ကိုးကားချက်များ == {{reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * {{Official website|https://www.borden.com.tw}} [[အမျိုးအစား:ထိုင်ဝမ် ကုမ္ပဏီများ]] [[အမျိုးအစား:ဂိမ်းကိရိယာ ထုတ်လုပ်သူများ]] [[အမျိုးအစား:Kaohsiung အခြေစိုက် ကုမ္ပဏီများ]] [[အမျိုးအစား:၁၉၉ တွင် တည်ထောင်သော ကုမ္ပဏီများ]] 6llihm45g8842figuooy2be99cepcvh 1042180 1042179 2026-07-05T17:25:34Z Zawzawaungthwin 100038 အယ်ဒီတာများ၏ မှတ်ချက်ကို မပယ်ဖျက်ပါနှင့် 1042180 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = ဘော်ဒန်နည်းပညာ ကော်ပိုရေးရှင်း | native_name = 博敦電子股份有限公司 | type = Private | industry = ဂိမ်းကိရိယာ ထုတ်လုပ်ရေး | founded = ၁၉၉ | products = Video slot စက်များ၊ Arcade game boards | website = {{URL|https://www.borden.com.tw}} }}{{delete|Test page}} '''ဘော်ဒန်နည်းပညာ ကော်ပိုရေးရှင်း''' ({{lang-zh|博敦電子股份有限公司}}; {{lang-en|Borden Technology Corporation}}) သည် [[ထိုင်ဝမ်]]နိုင်ငံ၊ [[Kaohsiung]]မြို့အခြေစိုက် ဂိမ်းကိရိယာ ထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကုမ္ပဏီသည် video slot စက်များနှင့် arcade game boards များကို ထုတ်လုပ်လျက်ရှိပြီး၊ ၂၀၀ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လမှစ၍ [[Association of Gaming Equipment Manufacturers]] (AGEM) ၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite press release |title=Association of Gaming Equipment Manufacturers (AGEM) Announces 11 New Members |url=https://www.globenewswire.com/news-release/2010/07/19/1001956/0/en/ |publisher=GlobeNewswire |date=2010-07-19 |access-date=2026-07-05}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == ဘော်ဒန်နည်းပညာ ကော်ပိုရေးရှင်းကို ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် AGEM ၏ အဖွဲ့ဝင်အသစ် ၁၁ ဦးအနက် တစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite press release |title=Association of Gaming Equipment Manufacturers (AGEM) Announces 11 New Members |url=https://www.globenewswire.com/news-release/2010/07/19/1001956/0/en/ |publisher=GlobeNewswire |date=2010-07-19 |access-date=2026-07-05}}</ref> ကုမ္ပဏီသည် Global Gaming Expo (G2E) နှင့် G2E Asia ကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာ ဂိမ်းလုပ်ငန်း ပြပွဲများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Global Gaming Expo (G2E) 2009 Exhibitors |url=https://www.gamingmeets.com/event/global-gaming-expo-g2e-2009/ |work=GamingMeets |date=2009-11-19 |access-date=2026-07-05}}</ref><ref>{{Cite news |title=Borden Technology presentó sus productos en la feria de Macao |url=https://www.yogonet.com/international/news/13645-borden-technology-presento-sus-productos-en-la-feria-de-macao |work=Yogonet International |date=2009-06 |access-date=2026-07-05}}</ref> ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ''HUGA'' ဟုခေါ်သော jungle ပုံစံ 9-line VGA slot စက်ကို ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် အပန်းဖြေရေးလုပ်ငန်းတွင် အထင်ရှားဆုံး ထုတ်ကုန်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Huga (2006) - Slot Machine by Borden Technology Corp. |url=https://www.arcade-history.com/?n=huga&page=detail&id=40567 |work=Arcade History |access-date=2026-07-05}}</ref> == ကိုးကားချက်များ == {{reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * {{Official website|https://www.borden.com.tw}} [[အမျိုးအစား:ထိုင်ဝမ် ကုမ္ပဏီများ]] [[အမျိုးအစား:ဂိမ်းကိရိယာ ထုတ်လုပ်သူများ]] [[အမျိုးအစား:Kaohsiung အခြေစိုက် ကုမ္ပဏီများ]] [[အမျိုးအစား:၁၉၉ တွင် တည်ထောင်သော ကုမ္ပဏီများ]] lx8vtvzv11aav6l6q6tznbrzbkjnblz 3 288979 1042173 2026-07-05T12:27:25Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1042173 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-38355-71 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၂၇၊ ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) l6jmwdlmtkd52qlhpfa8ghwjmtpmri6 0 288980 1042174 2026-07-05T12:28:49Z Choco Miles 142646 "[[:en:Special:Redirect/revision/1051855955|Redlove apples]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည် 1042174 wikitext text/x-wiki အသားနီပန်းသီး ({{lang-en|Redlove apple}}) ဆိုသည်မှာ [[ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ]]မှ Markus Kobelt က စိုက်ပျိုးမွေးမြူဖန်တီးထားသည့် ပန်းသီးမျိုးကွဲများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် အသားနီပြီး ရောဂါပိုးမွှားဒဏ်ခံနိုင်ရည်ရှိသော(scab-resistant) ပန်းသီးပင်များကို ဝတ်မှုန်ကူးစပ်ခြင်းမှ ရရှိလာသည့် မျိုးစပ်ပန်းသီးများဖြစ်သည်။ ထင်ရှားသော မျိုးကွဲများမှာ 'Redlove Calypso'၊ 'Redlove Circe'၊ 'Redlove Era' နှင့် 'Redlove Odysso' တို့ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=hello |title=Redloves® - red-fleshed apple varieties {{!}} Pome Fruit {{!}} Fruit Trees {{!}} Plants {{!}} |url=http://www.lubera.co.uk/plants/fruit-trees/pome-fruit/redloves-red-fleshed-apple-varieties-/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20151117022003/http://www.lubera.co.uk/plants/fruit-trees/pome-fruit/redloves-red-fleshed-apple-varieties-/ |archive-date=2015-11-17 |access-date=2026-07-05 |website=www.lubera.co.uk |language=de}}</ref> အချို့သော Redlove ပန်းသီးမျိုးကွဲများတွင် သာမန်ပန်းသီးများထက် ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်း (Antioxidant) ၃၀-၄၀ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုပါဝင်သည်။ ဤပန်းသီး၏ အပြင်ဘက်နှင့် အတွင်းသားနှစ်ခုလုံးမှာ နီရဲနေပြီး အလယ်ဗဟိုတွင်မူ အဖြူရောင် အစင်းကြောင်းလေး ပါရှိသည်။ Redlove ပန်းသီးများကို မူပိုင်ခွင့်အမှတ်တံဆိပ်ဖြင့် တရားဝင်ရောင်းချလျက်ရှိပြီး၊ စီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ခွင့် လိုင်စင်များကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် Lubera AG ကုမ္ပဏီမှတစ်ဆင့် ဝယ်ယူရရှိနိုင်ပါသည်။<gallery> File:RedLove_Schnitz.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:RedLove_Schnitz.jpg|လှီးဖြတ်ထားသည့် အသားနှီပန်းသီး (Redlove ပန်းသီး) တစ်လုံး File:RedLove_Circe.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:RedLove_Circe.jpg|'Redlove Circe' ပန်းသီးပင်၏ ခရမ်း‌ောင် ပန်းပွင့်များ File:Redlove_Era_im_Gras.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Redlove_Era_im_Gras.jpg|'Redlove Era' ပန်းသီး၏ အလျားလိုက်ဖြတ်ထားသည့် ပုံစံ </gallery> == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} * {{ကိုးကားခြင်း|url=http://www.delish.com/food/grocery-products/an-apple-red-as-a-rose-through?gt1=47001|title=An Apple Red as a Rose, Through and Through|date=19 July 2010}} * [http://www.suttonelms.org.uk/redlove.html Redlove, a new Swiss variety] * [http://www.lubera.co.uk/luberacouk/redlove.html, The Redlove story] * http://www.Lubera.com – Redlove producing tree nursery of Markus Kobelt [[ကဏ္ဍ:ပန်းသီး]] i3v7svbra4e3f9gvnmhaz8hw0io4fhl 1042175 1042174 2026-07-05T12:29:43Z Choco Miles 142646 "[[:en:Special:Redirect/revision/1051855955|Redlove apples]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည် 1042175 wikitext text/x-wiki အသားနီပန်းသီး ({{lang-en|Redlove apple}}) ဆိုသည်မှာ [[ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ]]မှ Markus Kobelt က စိုက်ပျိုးမွေးမြူဖန်တီးထားသည့် ပန်းသီးမျိုးကွဲများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် အသားနီပြီး ရောဂါပိုးမွှားဒဏ်ခံနိုင်ရည်ရှိသော(scab-resistant) ပန်းသီးပင်များကို ဝတ်မှုန်ကူးစပ်ခြင်းမှ ရရှိလာသည့် မျိုးစပ်ပန်းသီးများဖြစ်သည်။ ထင်ရှားသော မျိုးကွဲများမှာ 'Redlove Calypso'၊ 'Redlove Circe'၊ 'Redlove Era' နှင့် 'Redlove Odysso' တို့ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=hello |title=Redloves® - red-fleshed apple varieties {{!}} Pome Fruit {{!}} Fruit Trees {{!}} Plants {{!}} |url=http://www.lubera.co.uk/plants/fruit-trees/pome-fruit/redloves-red-fleshed-apple-varieties-/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20151117022003/http://www.lubera.co.uk/plants/fruit-trees/pome-fruit/redloves-red-fleshed-apple-varieties-/ |archive-date=2015-11-17 |access-date=2026-07-05 |website=www.lubera.co.uk |language=de}}</ref> အချို့သော Redlove ပန်းသီးမျိုးကွဲများတွင် သာမန်ပန်းသီးများထက် ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်း (Antioxidant) ၃၀-၄၀ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုပါဝင်သည်။ ဤပန်းသီး၏ အပြင်ဘက်နှင့် အတွင်းသားနှစ်ခုလုံးမှာ နီရဲနေပြီး အလယ်ဗဟိုတွင်မူ အဖြူရောင် အစင်းကြောင်းလေး ပါရှိသည်။ Redlove ပန်းသီးများကို မူပိုင်ခွင့်အမှတ်တံဆိပ်ဖြင့် တရားဝင်ရောင်းချလျက်ရှိပြီး၊ စီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ခွင့် လိုင်စင်များကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် Lubera AG ကုမ္ပဏီမှတစ်ဆင့် ဝယ်ယူရရှိနိုင်ပါသည်။<gallery> File:RedLove_Schnitz.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:RedLove_Schnitz.jpg|လှီးဖြတ်ထားသည့် အသားနှီပန်းသီး (Redlove ပန်းသီး) တစ်လုံး File:RedLove_Circe.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:RedLove_Circe.jpg|'Redlove Circe' ပန်းသီးပင်၏ ခရမ်း‌ရောင် ပန်းပွင့်များ File:Redlove_Era_im_Gras.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Redlove_Era_im_Gras.jpg|'Redlove Era' ပန်းသီး၏ အလျားလိုက်ဖြတ်ထားသည့် ပုံစံ </gallery> == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} * {{ကိုးကားခြင်း|url=http://www.delish.com/food/grocery-products/an-apple-red-as-a-rose-through?gt1=47001|title=An Apple Red as a Rose, Through and Through|date=19 July 2010}} * [http://www.suttonelms.org.uk/redlove.html Redlove, a new Swiss variety] * [http://www.lubera.co.uk/luberacouk/redlove.html, The Redlove story] * http://www.Lubera.com – Redlove producing tree nursery of Markus Kobelt [[ကဏ္ဍ:ပန်းသီး]] p30syvc0q3xu54zvs1a27brtbx2ut5k 0 288981 1042176 2026-07-05T12:30:38Z Zawzawaungthwin 100038 ဝေဘူလမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ သည် မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)၏ ချင်း စစ်မြေပြင် ကာလအတွင်း ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ဝေဘူလမြို့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများနှင့် တိုက်ပွဲများဖြစ်သည်။ 1042176 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ဝေဘူလမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲနှင့် စစ်ရေးပဋိပက္ခများ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]]၏ [[ချင်း စစ်မြေပြင်]] | date = ၃ ဧပြီ ၂၀၂၁ – ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ | place = [[ဝေဘူလမြို့]]၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]] | result = * ၂၀၂၁: မြို့မရဲစခန်း စွန့်ခွာ။ * ၂၀၂၃: တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်။ * ၂၀၂၅: တပ်မတော် မှ ပြန်လည်ထိန်းချုပ်။ | combatant1 = * {{flagicon|Myanmar}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] **{{flagicon image|Shoulder Sleeve of Myanmar Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)]] **{{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] | combatant2 = * {{flagicon image|Flag of the Chin National Front.svg}}[[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF/CNA]] * {{flagicon image|CNO-CNDF Flag.svg}}[[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|CNDF]] | map_type = Myanmar | map_label = ဝေဘူလမြို့ | latitude = 23.23 | longitude = 93.58 | notes = ဝေဘူလမြို့သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းနှင့် ချင်းပြည်နယ်ကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ဗျူဟာမြောက်မြို့ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် တူမီးလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးဖြင့် စတင်ခဲ့သော ဒေသဖြစ်သည်။ | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} }} '''ဝေဘူလမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]]၏ [[ချင်း စစ်မြေပြင်]] ကာလအတွင်း [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ဝေဘူလမြို့]]တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများနှင့် တိုက်ပွဲများဖြစ်သည်။ဤတိုက်ပွဲများသည် ၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အစောပိုင်း တူမီးတော်လှန်ရေးကာလ များကတည်းက ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး၊စစ်တပ် ပြန်လည် ထိန်းချုပ် ခဲ့သော ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၃ ရက် မှ ပဋိပက္ခသည် ပြီးဆုံးသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဆလိုင်းဘိုဘို |first=ခင်ရီရီဇော် |date=2023-04-10 |title=ချင်းမြောက်ပိုင်းတွင် စာသင်ကျောင်း ဗုံးကြဲခံရ၊ ၉ ဦးထက်မနည်း သေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/30968/ |access-date=2026-07-05 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းအရာ == ဝေဘူလမြို့သည် ချင်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း)၊ [[ဖလမ်းခရိုင်]]၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]တွင် တည်ရှိသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကလေးမြို့]]နှင့် ၁၆ မိုင်၊ [[နတ်ချောင်းရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်|နတ်ချောင်းကျေးရွာ]]နှင့် ၁၂ မိုင်၊ [[ဖလမ်းမြို့]]နှင့် ၄၂ မိုင်အကွာတွင် တည်ရှိပြီးစစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် ချင်းပြည်နယ်ကို ဆက်သွယ်ပေးထားသည့် ပထဝီအနေအထားအရ အရေးပါသော ဗျူဟာမြောက်မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ဝေဘူလကျေးရွာအုပ်စုရှိ [[ဝေဘူလရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်|ဝေဘူလရွာ]]နှင့် [[မွာလ်ဇောလ်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်|မွာလ်ဇောလ်ရွာ]]တို့ကို ရပ်ကွက် ၄ ခုပါဝင်သော ဝေဘူလမြို့အဖြစ် ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့တွင် မြို့ဖွင့်ပွဲ အခမ်းအနားကို ကျင်းပခဲ့သည်။ ဝေဘူလမြို့တွင် ရပ်ကွက် (၄) ရပ်ကွက်ရှိပြီး အိမ်ခြေ (၁၇၀) ခန့်နှင့် လူဦးရေ ၁,၀၀၀ ကျော် နေထိုင်ကြသည်။ဆွာန်ဒေါန် (Suangdawn) ဧရိယာအတွင်း တည်ရှိပြီး အဆိုပါ ဧရိယာတွင် ကျေးရွာပေါင်း (၁၆) ရွာ ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=ချင်းပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ်ကိုးမြို့နယ်အတွင်း ကျေးရွာကြီး ၁၁ ရွာကို မြို့အဆင့်ဖြင့် တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ |url=http://www.mdn.gov.mm/my/khngpnnynyri-miunykiumiunyattng-keraakii-11-raakiu-miuachngphng-ttiukhaiphnglckhai |access-date=2026-07-05 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref> == တော်လှန်ရေးအစောပိုင်းကာလ (၂၀၂၁) == ၂၀၂၁ ခုနှစ် နွေဦးတော်လှန်ရေး အစောပိုင်းကာလတွင် မင်းတပ်မြို့နှင့်အတူ ဖလမ်းမြို့နယ်သည် လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးကို တူမီးသေနတ်များဖြင့် စတင်အသက်သွင်းခဲ့သည်။ဝေဘူလမြို့သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် ချင်းပြည်နယ်ကို ဆက်သွယ်ပေးထားသည့် ဗျူဟာမြောက်မြို့ဖြစ်သည့်အတွက် စစ်ကောင်စီတပ်များက [[ကလေးမြို့နယ်]]၊ [[နတ်ချောင်းရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်|နတ်ချောင်း]]နှင့် [[ချောင်းဂွရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်|ချောင်းဂွကျေးရွာ]]များမှတစ်ဆင့် ဤမြို့နှင့် အခြားဒေသများသို့ အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ချီတက်လေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၉ ရက်မှ ဧပြီလ ၃ ရက်အတွင်း ကလေးမြို့တောင်ဘက် ၁၅ မိုင်အကွာရှိ နတ်ချောင်းကျေးရွာ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော "နတ်ချောင်းတိုက်ပွဲ" ကာလသည် ဝေဘူလမြို့၏ တော်လှန်ရေးသမိုင်းတွင် အရေးပါသော အစပြုမှုဖြစ်သည်။ ထိုတိုက်ပွဲ၏ ဖိအားများကြောင့် ဝေဘူလမြို့ရှိ ရဲစခန်းမှ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀ ဦးခန့်သည် အလိုအလျောက် စခန်းစွန့်ခွာသွားခဲ့သည်။ထိုကာလတွင် မြို့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့များနှင့် နိုင်ငံဝန်ထမ်းများလည်း စွန့်ခွာသွားခဲ့ကြသည်။ထိုအချိန်၌ လက်ရှိထင်ရှားသည့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ (PDF, CDF, CNDF) ပေါ်ပေါက်ခြင်း မရှိသေးဘဲ ဒေသခံများ၏ တူမီးသေနတ်ဖြင့် ခုခံတော်လှန်မှုသာဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=0001-11-30 |title=CDM တွင် ပါဝင်သည့် ရဲအင်အားတိုးလာနေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/5975/ |access-date=2026-07-05 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> မြို့တွင် အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားပျက်သုန်းသွားပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်များသည် တော်လှန်ရေးအားကောင်းလာသော ဝေဘူလမြို့သို့ အကြိမ်ကြိမ်ဝင်ရောက်ကာ စစ်ရေးမကြီးထွားလာစေရေး ခြိမ်းခြောက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ (၃၀) ရက်နေ့တွင် အင်အား (၇၀) ဝန်းကျင်ဖြင့် ဝင်ရောက်လာပြီး သေနတ်အချက် (၃၀) ကျော် ပစ်ဖောက်ခဲ့သကဲ့သို့၊ အောက်တိုဘာလ (၄) ရက်နေ့တွင်လည်း စစ်ယာဉ်တန်းများဖြင့် [[ရာလ်အွမ်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်|ရာလ်အွမ်]] (Ral-om) အထိ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၇) ရက်နေ့တွင် အင်အား (၂၂၀) ခန့်ဖြင့် ထပ်မံဝင်ရောက်ကာ အင်အားပြ ခြိမ်းခြောက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-02-03 |title=ချင်းပြည်နယ်မှာ ၃ နှစ်အတွင်း စစ်ကောင်စီ တပ်စခန်း ၂၄ ခု သိမ်းပိုက် - ZALEN |url=https://zalen.info/%e1%80%81%e1%80%bb%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%94%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-%e1%81%83-%e1%80%94%e1%80%be%e1%80%85%e1%80%ba%e1%80%a1%e1%80%90/ |access-date=2026-07-05 |language=en-US}}</ref> ထို့အပြင် မြို့တွင်းနှင့် အနီးတစ်ဝိုက်တွင်လည်း စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် ဒေသတွင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများအကြား တိုက်ပွဲများ မကြာခဏ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ မတ်လအတွင်း စည်သာနှင့် နတ်ချောင်းကျေးရွာတို့တွင် တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ဝေဘူလမြို့သားတစ်ဦး အသက်ပေးခဲ့ရသည်။ ဧပြီလ (၁) ရက်နေ့တွင် ချောင်းခွကျေးရွာ၌လည်းကောင်း၊ ဇွန်လ (၂၉ မှ ၃၁) ရက်အထိ [[လိုကြွမ်းရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်|လိုကြွမ်းရွာ]] (Locom) နှင့် ဝေဘူလမြို့တွင်းတွင် CNDF အား အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သည့် တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၆) ရက်နေ့တွင်လည်း အင်အား (၁၀၀) ကျော်ဖြင့် လက်နက်ကြီးများ အသုံးပြုကာ ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သဖြင့် CNDF နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များမှ အပြင်းအထန် ပြန်လည်ခုခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=San |first=Salai Van Sui |date=2024-02-01 |title=စစ်ကောင်စီမှ အာဏာသိမ်းပြီး ၃နှစ်တာအတွင်း ချင်းအမျိုးသားများအပေါ် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများနှင့် ချင်းပြည်နယ်အပေါ် ရိုက်ခတ်မှု |url=https://chinaffairs.org/?p=3608 |access-date=2026-07-05 |website=Institute Of Chin Affairs Inc. |language=en-US}}</ref> ဤပဋိပက္ခများအတွင်း အရပ်သားပြည်သူများမှာ အလွန်နစ်နာခဲ့ရပြီး စိုးရိမ်ထိတ်လန့်မှုများကြားတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြရသည်။ စစ်ကောင်စီတပ်များ၏ ထိုးစစ်ဆင်မှုများကြောင့် ဝေဘူလမြို့နယ်အတွင်း ပြည်သူ (၂) ဦး သေဆုံးပြီး (၄) ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂၉) ရက် တိုက်ပွဲတွင် ဦးကုမ်သဲ၏သား ဆလိုင်းမက်ဆီမင် (Salai Macsimin) သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ ဇွန်လ (၂၈) ရက် Locom ကျေးရွာအနီး တိုက်ပွဲတွင် ဆလိုင်းနိုင်အောင် သေဆုံးခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၉) ရက်နေ့တွင်လည်း စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ဝေဘူလမြို့မှ ဒေသခံပြည်သူ (၃) ဦးအပါအဝင် စုစုပေါင်း (၅) ဦးအား ဖမ်းဆီးခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်များလည်း ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Webmaster2 |date=2022-04-11 |title=စစ်အာဏာသိမ်းမှုနှင့် ချင်းပြည်နယ်၊ ဝေဘူလမြို့ ရင်ဆိုင်နေရသည့် အကျပ်အတည်း |url=https://chinaffairs.org/?p=2442 |access-date=2026-07-05 |website=Institute Of Chin Affairs Inc. |language=en-US}}</ref> == စစ်ရေးပဋိပက္ခမြင့်တက်ခြင်း (၂၀၂၂-၂၀၂၃) == ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလမှစ၍ စစ်ကောင်စီတပ်များက ဝေဘူလမြို့နှင့် အနီးတစ်ဝိုက်သို့ လက်နက်ကြီး၊ လူအင်အား အလုံးအရင်းဖြင့် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များဖြစ်သည့် CNDF၊ PDF (ကလေး)၊ Zomi PDF၊ပ.က.ဖ -ပြည်သူ့ကာကွယ်​ရေးတပ်(ကလေး) ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များ နှင့် RKDF (ရိန်းဂျားကလေးမြို့ပြည်သူကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့) အစရှိသည့် အဖွဲ့များက ခုခံတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း မိုင်းဆွဲတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များ ထိခိုက်သေဆုံးခဲ့သည့်အပြင် စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့်လည်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ သေဆုံး ထိခိုက်မှုရှိခဲ့သည်။နောက်ဆက်တွဲသက်ရောက်မှုအနေဖြင့် ဒေသခံကျေးရွာ ၈ ရွာမှ ပြည်သူ ၃,၀၀၀ နီးပါး ဘေးလွတ်ရာသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ရသည့် အခြေအနေများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တိုက်ပွဲကြောင့် ဝေဘူလမြို့အနီးက ဒေသခံ ၃၀၀၀ ခန့် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရ |url=https://burmese.dvb.no/post/511804 |access-date=2026-07-05 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2022-01-11 |title=ဝေဘူလမြို့ကို ထိုးစစ်ဆင်လာ​သော စစ်​ကောင်စီတပ်မိုင်းနင်းမိပြီး အများအပြားသေဆုံးဒဏ်ရာရ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-en/2022/01/11/18846/ |access-date=2026-07-05 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> {{main|ဝေဘူလ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု}} ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့ နံနက် ၉ နာရီဝန်းကျင်တွင် ဖလမ်းမြို့နယ်၊ [[ဗာရန်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်|ဗာရန်ရွာ]]ရှိ ရဲကင်းစခန်းကို ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်က ဗိုလ်ကြီးတစ်ဦးအပါအဝင် ၁၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၁၁ ဦး အရှင်ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရကြောင်း CNDF က ပြောကြားခဲ့သည်။ယင်းစခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲအပြီး နံနက် ၁၀ နာရီဝန်းကျင်တွင် တပ်မတော်(လေ)မှ ဂျက်တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ခြေကုပ်ယူထားရာ ဝေဘူလမြို့ ကို ဗုံးကြဲချခဲ့သည်။ကြဲချသော ဗုံးများသည် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းအနီးကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ပြီး ကျောင်းဝန်းအတွင်းရှိ ကျောင်းပျာတာအိမ် ၂ လုံးနှင့် အရပ်သားနေအိမ် ၃ လုံး မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့သည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီးနှင့် ဇနီးဖြစ်သူ အပါအဝင် ဒေသခံ ၉ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၄ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ထို့အပြင် ထိုနေ့၌ပင် ဗာရန်ရွာအနီးနှင့် ရမ်ထလိုရွာအနီးသို့လည်း ဂျက်တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံး ၆ လုံးစီ ထပ်မံကြဲချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=စစ်ကောင်စီက ဝေဘူလမြို့ကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်၊ အရပ်သားပြည်သူ ၉ ဦးသေဆုံးဟုဆို |url=https://www.bnionline.net/mm/news-98881 |access-date=2026-07-05 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> == မြို့ထိန်းချုပ်မှု == ဤသို့ဖြင့် နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့ကြပြီးနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF/CNA) နှင့် ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ် (CNDF) တို့ ပူးပေါင်း၍ ဝေဘူလမြို့ကို အောင်မြင်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဤကာလသည် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များအတွက် အရေးပါသော နယ်မြေစိုးမိုးမှု ရယူနိုင်ခဲ့သည့် အချိန်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ဆလိုင်းဘိုဘို |first=ခင်ရီရီဇော် |date=2023-04-10 |title=ချင်းမြောက်ပိုင်းတွင် စာသင်ကျောင်း ဗုံးကြဲခံရ၊ ၉ ဦးထက်မနည်း သေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/30968/ |access-date=2026-07-05 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ(၂၀၂၅) == နှစ်နှစ်ခန့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ထားပြီးနောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလကုန် နှင့် နိုဝင်ဘာလဆန်းတွင် ကလေးမြို့နယ်တောင်ပိုင်း ကလေး – ဂန့်ဂေါမှတက်လာသည့် စစ်ကြောင်းသည် ဖလမ်းမြို့ ဘက်သို့ ဦးတည်လာခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2025-11-07 |title=ရွေးကောက်ပွဲနီးချိန် ချင်းတွင် စစ်တပ်စစ်ကြောင်းထိုး၊အရေးပါသည့်စခန်း တော်လှန်ရေးတပ်များ လက်လွှတ်ရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/69062/ |access-date=2026-07-05 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် ကလေးမြို့ဘက်မှ ချီတက်လာသော စစ်ကောင်စီစစ်ကြောင်းက ဝေဘူလမြို့ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=မြတ်ကြီး, Myanmar |date=2025-11-19 |title=ရွေးကောက်ပွဲလုပ်မည့် ဖလမ်းကိုပြန်သိမ်းနိုင်ရေး စစ်တပ်ထိုးစစ်ဆင်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/69344/ |access-date=2026-07-05 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> အဆိုပါ စစ်ကြောင်းသည် ဖလမ်းမြို့ဘက်သို့ ဦးတည်ချီတက်ခဲ့ပြီး ဖလမ်းမြို့ကို ဆက်လက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2025-11-18 |title=ရွေးကောက်ပွဲလုပ်မည့် ဖလမ်းကိုပြန်သိမ်းနိုင်ရေး စစ်တပ်ထိုးစစ်ဆင်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/69301/ |access-date=2026-07-05 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၂၀ရက် တွင် တပ်မတော် သည် ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ဒေသ တခုလုံးကို အလုံးစုံထိန်းချုပ်နိုင်ပြီဟု ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2026-05-21 |title=ချင်းမြောက်ပိုင်းကို ရပြီးနောက် တောင်ပိုင်းကို ဆက်လက်စစ်ဆင် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2026/05/21/413464.html |access-date=2026-07-05 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] t2wvd87lleey2j1q60zs18yp7erklvm 0 288982 1042177 2026-07-05T15:21:44Z Kalixlouiis 145250 "[[:en:Special:Redirect/revision/1352934530|Arirang]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည် 1042177 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>{{Other uses}}<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> {{Infobox|title=အာရီရန်|subheader=ယူနက်စကို ဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်|image={{Multiple image | image1 = North Korea Victory Day 274 (9524347338).jpg | caption1 = [[မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]]၏ အာရီရန် လူထုအားကစားပွဲတော်(Arirang Mass Games) အတွင်း တင်ဆက်ပြသခဲ့သော "အာရီရန်" ဖျော်ဖြေမှုတစ်ခု | image2 = Song So-Hee performing Arirang.jpg | caption2 = [[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]]တွင် "အာရီရန်" သီချင်းကို သီဆိုဖျော်ဖြေနေသည့် ဆုန်းဆိုဟီး | total_width = 300 | perrow = 1 | border = infobox }}|header1=အာရီရန်|data10={{Listen | embed = yes | title = Recording of Gyeonggi Arirang | filename = Gyeonggi Arirang.wav }}|data2=[[Template:UNESCO Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity/APA|အာရှ-ပစိဖိတ်]]|data4={{URL|https://ich.unesco.org/en/RL/arirang-folk-song-in-the-democratic-people-s-republic-of-korea-00914|914}}|data5=2014 (9th session)|data7={{URL|https://ich.unesco.org/en/RL/arirang-lyrical-folk-song-in-the-republic-of-korea-00445|445}}|data8=2012 (7th session)|header3=ယူနက်စကို အချက်အလက် (မြောက်ကိုရီးယား)|header6=ယူနက်စကို အချက်အလက် (တောင်ကိုရီးယား)|label2=[[ယူနက်စကို]] regional groupings|label4=Reference|label5=Inscription history|label7=Reference|label8=Inscription history|headerstyle=background-color: #b0c4de;color:inherit;}} '''အာရီရန်''' ({{lang-ko|아리랑}}, {{lang-en|Arirang}}, အသံထွက် [a.ɾi.ɾaŋ]) သည် ကိုရီးယားရိုးရာ ကျေးလက်တေးသီချင်းတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။<ref name=":0">{{Cite web |title=N. Korea's Arirang wins UNESCO intangible heritage status |url=http://english.yonhapnews.co.kr/culturesports/2014/11/27/39/0701000000AEN20141127000300315F.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20171206005934/http://english.yonhapnews.co.kr/culturesports/2014/11/27/39/0701000000AEN20141127000300315F.html |archive-date=2017-12-06 |access-date=2026-07-05 |website=english.yonhapnews.co.kr |language=en}}</ref> ဤသီချင်းတွင် မတူညီသော မူကွဲပေါင်း ၆၀ ခန့်ရှိပြီး ၎င်းတို့မှတစ်ဆင့် ဆင့်ပွားပြောင်းလဲလာသော သီဆိုဟန်ပေါင်း ၃,၆၀၀ ခန့် ရှိသည်။ ၎င်းမူကွဲအားလုံးတွင် "အာရီရန်၊ အာရီရန်၊ အာရာရီယို" ("아리랑, 아리랑, 아라리요") ဟူသော စာသားနှင့် ဆင်တူသည့် ထပ်ကျော့သီချင်းစာသား တစ်ခုစီ အမြဲတမ်း ပါဝင်ကြသည်။<ref name=":1">{{Cite web |last=UNESCO - Intangible Heritage Section |title=UNESCO Culture Sector - Intangible Heritage - 2003 Convention : |url=http://www.unesco.org/culture/ich/index.php?lg=en&pg=00011&RL=00445 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131205070452/http://www.unesco.org/culture/ich/index.php?lg=en&pg=00011&RL=00445 |archive-date=2013-12-05 |access-date=2026-07-05 |website=www.unesco.org |language=en}}</ref> ဤသီချင်း၏ သက်တမ်းမှာ နှစ်ပေါင်း ၆၀၀ ကျော်ပြီဖြစ်ကြောင်း ခန့်မှန်းရသည်။<ref name=":2">{{Cite web |date=2012-12-06 |title='Arirang' makes it to UNESCO heritage - The Korea Times |url=https://www.koreatimes.co.kr/lifestyle/koreanheritage/20121206/arirang-makes-it-to-unesco-heritage |access-date=2026-07-05 |website=www.koreatimes.co.kr |language=en}}</ref> "အာရီရန်" သီချင်းသည် [[ယူနက်စကို]] (UNESCO) ၏ ဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် စာရင်းတွင် နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ထည့်သွင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ပထမအကြိမ်အဖြစ် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် [[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]]က စာရင်းသွင်းရန် တင်ပြခဲ့ပြီးနောက်၊<ref name=":1" /><ref name=":2" /> ဒုတိယအကြိမ်အဖြစ် [[မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]]က ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ထပ်မံတင်ပြခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref name=":0" /><ref name=":3">"[http://www.unesco.org/culture/ich/index.php?lg=en&pg=00011&RL=00914 Arirang folk song in the Democratic People's Republic of Korea]". ''Intangible Cultural Heritage''. UNESCO. Retrieved 5 December 2017</ref> ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် တောင်ကိုရီးယား ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာနက ဤသီချင်းကို ၎င်းတို့နိုင်ငံ၏ အရေးကြီးသော ဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှုပိုင်ဆိုင်မှု စာရင်းထဲသို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။<ref name=":5">{{Cite web |date=2024-02-24 |title=https://www.chosun.com/site/data/html_dir/2015/07/15/2015071501147.html |url=https://www.chosun.com/site/data/html_dir/2015/07/15/2015071501147.html |access-date=2026-07-05 |website=조선일보 |language=ko}}</ref> ယနေ့ခေတ်တွင် ဤသီချင်းကို [[မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ|မြောက်ကိုရီးယား]]နှင့် [[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ|တောင်ကိုရီးယား]] နှစ်နိုင်ငံလုံး၌ သီဆိုကြပြီး ကိုရီးယားပဋိပက္ခကြောင့် ကွဲပြားနေရသော ထိုနိုင်ငံနှစ်ခုကြားရှိ စည်းလုံးညီညွတ်မှု၏ ပြယုဂ်တစ်ခုအဖြစ်လည်း အဓိပ္ပာယ်ဖော်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ == သမိုင်းကြောင်း == === မူရင်းအစပျိုးမှုနှင့် လူမျိုးစုဂီတဗေဒဆိုင်ရာ နောက်ခံ === "အာရီရန်" (Arirang) သီချင်းသည် ကန်ဝမ်ပြည်နယ် (Gangwon Province)၊ ဂျောင်ဆွန်း (Jeongseon) ဒေသတွင် စတင်မြစ်ဖျားခံ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် "အာရီရန်" ဟူသော ဝေါဟာရ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ တိတိပပမရှိဘဲ ဝေဝါးနေသော်လည်း၊ အချို့သော ဘာသာဗေဒပညာရှင်များက ရှေးဟောင်း ကိုရီးယားရိုးရာ ဘာသာစကားတွင် "အာရီ" (ari - 아리) သည် "လှပသော" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး "ရန်" (rang - 랑) သည် "ချစ်ရသူ" သို့မဟုတ် "သတို့သား" ကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ ထိုစကားလုံးနှစ်ခုကို ပေါင်းစပ်လိုက်ပါက "အာရီရန်" ဟူသော ဝေါဟာရသည် "ကျွန်ုပ်၏ ချစ်ရသူ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရရှိသည်။<ref name=":7">{{Cite web |title=Singing |url=http://koreanfolkmusic.weebly.com/singing.html |access-date=2026-07-05 |website=Korean Folk Song, Arirang}}</ref> စာပညာရှင် ရှင်းယောင်ဟာ (Shin Yong-ha) ကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်များ ထောက်ခံထားသည့် ဤအယူအဆသည် သီချင်း၏ နောက်ကွယ်မှ ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်ကို ပေါ်ပေါက်စေခဲ့သည်။<ref name=":7" /> ထိုဒဏ္ဍာရီအရ ဤအမည်သည် အော်ရာဂျီ (Auraji - 아우라지) ဆိပ်ကမ်းအနီးတွင် လက်ဖက်နှင်းဆီ (Camellia) ပန်းပွင့်များ ခူးဆွတ်ရင်း ချစ်ကြိုက်ခဲ့ကြသည့် လူပျိုကြီးတစ်ဦးနှင့် အပျိုစင်တစ်ဦးတို့၏ ဇာတ်လမ်းမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2003-01-15 |title=[신용하의 새로 쓰는 한국문화]아리랑(下) |url=https://www.donga.com/news/Culture/article/all/20030115/7902297/1 |access-date=2026-07-05 |website=동아일보 |language=ko}}</ref> "အော်ရာဂျီ" ဟူသော ရေပြင်အမည်သည် ကိုရီးယားစကားလုံးဖြစ်သည့် "အော်အူရောဂျီဒါ" (eoureojida - 어우러지다) မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်း၏အဓိပ္ပာယ်ကို အနီးစပ်ဆုံး ပြန်ဆိုရပါက "သဟဇာတဖြစ်ခြင်း" သို့မဟုတ် "ဆုံတွေ့ခြင်း" ဟု ရရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ပြုံးချန်း (Pyeongchang) နှင့် ဆမ်ချော့ခ် (Samcheok) ဒေသတို့မှ စီးဆင်းလာသော ရေစီးကြောင်းများကို ဟန်မြစ် (Han River) သို့ ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရေပြင်ကို အော်ရာဂျီဟု ခေါ်ဆိုသည်။<ref>{{Cite web |title=Auraji Lake (아우라지) - Sightseeing - Korea travel and tourism information |url=https://www.koreatriptips.com/en/tourist-attractions/626418.html |access-date=2026-07-05 |website=www.koreatriptips.com |language=en}}</ref> ဤဇာတ်လမ်းနှင့် ပတ်သက်၍ မူကွဲနှစ်မျိုး ရှိသည်။ * '''ပထမမူကွဲတွင် -''' ရေမျက်နှာပြင် မြင့်တက်နေခြင်းကြောင့် ထိုလူပျိုကြီးသည် အပျိုစင်နှင့် ဆုံတွေ့ရန် အော်ရာဂျီရေပြင်ကို ဖြတ်ကူးနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့နှစ်ဦးသည် မိမိတို့၏ ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုကို ဖော်ပြရန်အတွက် သီချင်းတစ်ပုဒ်ကို သီဆိုခဲ့ကြသည်။ * '''ဒုတိယမူကွဲတွင် -''' ထိုလူပျိုကြီးသည် အော်ရာဂျီရေပြင်ကို ဖြတ်ကူးရန် ကြိုးစားရင်း ရေနစ်သေဆုံးသွားခဲ့ပြီး၊ သူ သေဆုံးသွားပြီးနောက်တွင် ဤဝမ်းနည်းဖွယ် သီချင်းကို သီဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite book |last=Korea) |first=The National Folk Museum of Korea (South |date=2014-11-27 |title=Encyclopedia of Korean Folk Literature: Encyclopedia of Korean Folklore and Traditional Culture Vol. III |url=https://books.google.com/books?id=DsR3BgAAQBAJ |publisher=길잡이미디어 |isbn=978-89-289-0084-8 |language=en}}</ref> ပရော်ဖက်ဆာ ကိတ် ဟောင်းဝပ် (Keith Howard) ၏ အဆိုအရ "အာရီရန်" (Arirang) သီချင်းသည် ကန်ဝမ်ပြည်နယ် (Gangwon)၊ ဂျောင်ဆွန်း (Jeongseon) ဒေသ၏ တောင်တန်းထူထပ်သော ဒေသများတွင် စတင်မြစ်ဖျားခံ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဤသီချင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ပထမဆုံး ဖော်ပြချက်ကို ၁၇၅၆ ခုနှစ်ထွက် လက်ရေးမူစာမူတစ်ခုတွင် တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite book |last=Howard |first=Keith |date=2017-05-15 |title=Perspectives on Korean Music: Volume 1: Preserving Korean Music: Intangible Cultural Properties as Icons of Identity |url=https://books.google.com/books?id=LgskDwAAQBAJ&pg=PT108 |publisher=Routledge |isbn=978-1-351-91168-9 |language=en}}</ref> ကိုရီးယားလေ့လာရေး အကယ်ဒမီ (The Academy of Korean Studies) ကလည်း "အာရီရန်" သည် မူလက ဂျောင်ဆွန်းဒေသ၏ ကျေးလက်ရိုးရာသီချင်းတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်ဟူသော အမြင်ကို လက်ခံထားသည်။ အချို့သော ဂျောင်ဆွန်းဒေသခံများကမူ ဤသီချင်းသည် ဂိုလျော (Goryeo) ခေတ်အထိ ပိုမိုနောက်ကျသော အတိတ်ကာလကတည်းက ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ခြေရာခံကြသည်။<ref name=":8">{{Cite web |title=아리랑 - 한국민족문화대백과사전 |url=http://encykorea.aks.ac.kr/Contents/Item/E0034277 |archive-url=http://web.archive.org/web/20211219151607/http://encykorea.aks.ac.kr/Contents/Item/E0034277 |archive-date=2021-12-19 |access-date=2026-07-05 |website=encykorea.aks.ac.kr |language=ko}}</ref> အချို့ကမူ [[ဂျိုဆောန်|ဂျိုဆွန်း]] (Joseon) ခေတ်ကာလတွင် မင်းသားကြီး ဟုန်းဆွန်း (Heungseon) ၏ အမိန့်တော်အရ ဂျောင်ဆွန်းဒေသမှ အလုပ်သမားများကို ဂျောင်ဘောက်နန်းတော် (Gyeongbok Palace) ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် [[ဆိုးလ်မြို့|ဆိုးလ်]] (Seoul) မြို့သို့ စေလွှတ်ခဲ့သည့်အချိန်တွင် ဤသီချင်းသည် [[ဆိုးလ်မြို့|ဆိုးလ်]]နှင့် [[ကိုရီးယားနိုင်ငံ]]၏ အခြားသော ဒေသများသို့ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။<ref name=":8" /> အခြားသူများကမူ သီချင်းစာသားထဲမှ "အာရီရန်" (arirang) နှင့် "အာရာရီ" (arari) ဟူသော စကားလုံးများသည် ထိုခေတ်ကာလက အလုပ်သမားများ၏ မိသားစုဝင်များထံမှ မြစ်ဖျားခံလာခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ထိုမိသားစုဝင်များသည် အလုပ်သမားများကို ၎င်းတို့၏ ကန်ဝမ်နေအိမ်များမှ ဆိုးလ်မြို့ရှိ နန်းတော်တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းခွင်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားသည့် အရာရှိများကို "အာရီရန်" (아리랑; 我離郞) သို့မဟုတ် "အာနန်ရီ" (아난리; 我亂離) ဟု ပြောဆိုခဲ့ကြပြီး၊ ထိုစကားစုများ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ ၎င်းတို့၏ ချစ်သူများ သို့မဟုတ် မိသားစုများနှင့် မခွဲခွာနိုင်ပါ ဟု အသီးသီး အဓိပ္ပာယ်ရသည်။<ref>"[https://terms.naver.com/entry.naver?docId=1766340&cid=49317&categoryId=49317 아리랑설]". Korea Creative Content Agency. Retrieved 19 December 2021.</ref><ref>"[https://terms.naver.com/entry.naver?docId=1766339&cid=49317&categoryId=49317 아난리설]". Korea Creative Content Agency. Retrieved 19 December 2021.</ref> ဂျိုဆွန်းခေတ် ပညာရှင် ဟွမ်ဟျွန်း (Hwang Hyeon) ရေးမှတ်ခဲ့သည့် မယ်ချွန်းယာရို့ခ် (Maecheonyarok - 매천야록; 梅泉野錄) မှတ်တမ်းများအရ ဤသီချင်းသည် ထိုခေတ်ကာလတွင် နိုင်ငံအတွင်း၌ အနှံ့အပြား ပျံ့နှံ့နေပြီဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားသည်။<ref name=":8" /> ကိုရီးယား စာပေပညာရှင် ရန်ဂျူဒုံး (Yang Ju-dong) က "အာရီရန်" (arirang) ဟူသော ဝေါဟာရသည် ရှေးဟောင်း ကိုရီးယားရိုးရာ စကားလုံးဖြစ်ပြီး "ရှည်လျားသော" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် "အာရီ" (ari - 아리) နှင့် "တောင်ကုန်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် "လျောင်" (ကိုရီးယား - 령၊ ဟန်းဂျာ - 領၊ ryeong) တို့ ပေါင်းစပ်ရာမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ယူဆခဲ့သည်။<ref>"[https://terms.naver.com/entry.naver?docId=1766344&cid=49317&categoryId=49317 아리령 설]". Korea Creative Content Agency. Retrieved 19 December 2021.</ref> အချို့ကမူ "အာရီရန်" ဟူသော ဝေါဟာရကို သီလ (Silla) နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော ဘုရင်၏ မိဖုရားဖြစ်သူ အာလျောင် (Lady Aryeong) ၏ အမည်မှ ခြေရာခံကြပြီး၊ ဤသီချင်းသည် သူမ၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးများကို ချီးမွမ်းထားသည့် ကဗျာတစ်ပုဒ်မှတစ်ဆင့် ဆင့်ပွားပြောင်းလဲလာခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ အခြားသူများကမူ ဤဝေါဟာရသည် "ဇာတိမြေ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် ဂျာချင် (Jurchen) ဘာသာစကားမှ "အာရင်" (arin) ဟူသော စကားလုံး သို့မဟုတ် ဆင်တူသောအမည်ရှိသည့် အိန္ဒိယနတ်ဘုရားတစ်ပါး၏ အမည်နှင့် ဆက်စပ်နေသည်ဟုလည်း ခန့်မှန်းတွက်ဆထားကြသည်။<ref name=":9">{{Cite web |date=2012-12-06 |title=From lyrical folk song to cheering song: variations of 'Arirang' in Korean history - The Korea Times |url=https://www.koreatimes.co.kr/lifestyle/20121206/from-lyrical-folk-song-to-cheering-song-variations-of-arirang-in-korean-history |access-date=2026-07-05 |website=www.koreatimes.co.kr |language=en}}</ref> === ပထမဆုံး အသံသွင်းယူမှု === "အာရီရန်" (Arirang) သီချင်းကို ပထမဆုံး အသံသွင်းယူခဲ့မှုအဖြစ် သိရှိရသည်မှာ ၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် လူမျိုးစုဗေဒပညာရှင် အဲလစ် စီ ဖလက်ချာ (Alice C. Fletcher) က သွင်းယူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Min-sik |first=Yoon |date=2017-09-27 |title=Oldest recorded Arirang to be on display in Seoul |url=https://www.koreaherald.com/article/1461827 |access-date=2026-07-05 |website=The Korea Herald |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=(Yonhap Feature) Arirang under renewed light ahead of UNESCO application {{!}} YONHAP NEWS |url=http://english.yonhapnews.co.kr:80/culturesports/2012/05/04/25/0701000000AEN20120504002500315F.HTML |archive-url=http://web.archive.org/web/20120514184518/http://english.yonhapnews.co.kr:80/culturesports/2012/05/04/25/0701000000AEN20120504002500315F.HTML |archive-date=2012-05-14 |access-date=2026-07-05 |website=english.yonhapnews.co.kr |language=en}}</ref> ဖလက်ချာသည် ဝါရှင်တန်ဒီစီရှိ သူမ၏ နေအိမ်တွင် ကိုရီးယားကျောင်းသား သုံးဦး သီဆိုခဲ့သည့် သီချင်းတစ်ပုဒ်ကို "အချစ်သီချင်း - အာ-ရာ-ရန်" (Love Song: Ar-ra-rang) ဟူသော အမည်ဖြင့် အသံသွင်းယူခဲ့သည်။<ref>Provine, Robert C. "[https://web.archive.org/web/20171208003911/http://www.ikorea.ac.kr/File/intro/Fletcherpreliminaryarticle.pdf Alice Fletcher's Notes on the Earliest Recordings of Korean Music]" (PDF). Academy of Korean Studies. Archived from [http://www.ikorea.ac.kr/File/intro/Fletcherpreliminaryarticle.pdf the original] (PDF) on 8 December 2017. Retrieved 7 December 2017.</ref> သတင်းမြစ်တစ်ခု၏ အဆိုအရ အသံသွင်းယူသည့် ကာလအတွင်း ထိုကျောင်းသားများသည် ကိုရီးယားမျိုးရိုးမြင့် မိသားစုများမှဖြစ်ပြီး ဟိုးဝပ်တက္ကသိုလ် (Howard University) တွင် ပညာသင်ကြားနေသူများ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ အခြားသတင်းမြစ်တစ်ခုကမူ ထိုသီဆိုသူများသည် ထိုအချိန်က အမေရိကန်တွင် လာရောက်နေထိုင်နေကြသည့် ကိုရီးယားအလုပ်သမားများ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။<ref>{{Cite journal |last=Maliangkay |first=Roald |date=2007 |title=Their Masters' Voice: Korean Traditional Music SPs (Standard Play Records) under Japanese Colonial Rule |url=https://www.jstor.org/stable/41699788 |journal=The World of Music |volume=49 |issue=3 |pages=53–74 |issn=0043-8774 |jstor=41699788}}</ref> ယခုအခါ အဆိုပါ အသံသွင်းယူမှုများကို အမေရိကန် ကွန်ဂရက်စာကြည့်တိုက် (U.S. Library of Congress) တွင် ထိန်းသိမ်းထားရှိသည်။<ref>{{Cite web |year=1896 |title=Alice C Fletcher collection of Korean cylinder recordings |url=https://lccn.loc.gov/2015655305 |access-date=7 December 2017 |website=Library of Congress}}</ref> === တော်လှန်ရေးသီချင်း === ကိုရီးယားနိုင်ငံကို ဂျပန်တို့ သိမ်းပိုက်ထားစဉ်အတွင်း ကိုရီးယားနိုင်ငံတော်သီချင်း အပါအဝင် မျိုးချစ်စိတ်ကိုတက်ကြွစေသည့်သီချင်းများကို သီဆိုခြင်းသည် ရာဇဝတ်မှုမြောက်သည့် လုပ်ရပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=":6">{{Cite journal |last=Atkins |first=E. Taylor |date=August 2007 |title=The Dual Career of "Arirang": The Korean Resistance Anthem That Became a Japanese Pop Hit |url=http://commons.lib.niu.edu/handle/10843/13185 |url-status=dead |journal=The Journal of Asian Studies |volume=66 |issue=3 |pages=645–687 |doi=10.1017/s0021911807000927 |hdl=10843/13185 |jstor=20203201 |s2cid=162634680 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220516051738/http://commons.lib.niu.edu/handle/10843/13185 |archive-date=16 May 2022 |access-date=7 July 2019 |hdl-access=free}}</ref> ထို့ကြောင့် "အာရီရန်" သည် ဂျပန်အင်ပါယာ အုပ်ချုပ်ရေးကို ဆန့်ကျင်သည့် တရားဝင်မဟုတ်သော တော်လှန်ရေးသီချင်းတစ်ပုဒ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=":62">{{Cite journal |last=Atkins |first=E. Taylor |date=August 2007 |title=The Dual Career of "Arirang": The Korean Resistance Anthem That Became a Japanese Pop Hit |url=http://commons.lib.niu.edu/handle/10843/13185 |url-status=dead |journal=The Journal of Asian Studies |volume=66 |issue=3 |pages=645–687 |doi=10.1017/s0021911807000927 |hdl=10843/13185 |jstor=20203201 |s2cid=162634680 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220516051738/http://commons.lib.niu.edu/handle/10843/13185 |archive-date=16 May 2022 |access-date=7 July 2019 |hdl-access=free}}</ref> ကိုရီးယားဆန္ဒပြသူများသည် ၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်အင်ပါယာကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည့် "မတ်လ ၁ ရက် လှုပ်ရှားမှု" (March First Movement) အတွင်း "အာရီရန်" သီချင်းကို သီဆိုခဲ့ကြသည်။<ref name=":6" /> ဂျပန်သိမ်းပိုက်ထားစဉ် ကာလအတွင်း ရေးစပ်ခဲ့သည့် "အာရီရန်" သီချင်း မူကွဲများစွာတွင် မတရားမှုများ၊ အလုပ်သမားများ၏ ဆင်းရဲဒုက္ခများနှင့် ပြောက်ကျားစစ်ပွဲ ဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများ ပါဝင်နေသည်။<ref name=":6" /> ထို့ပြင် နယ်ချဲ့ကျူးကျော်သူများကို တိုက်ခိုက်နေသည့် တောင်ပေါ်ပြောက်ကျားရဲဘော်များကလည်း ဤသီချင်းကို သီဆိုခဲ့ကြသည်။<ref name=":6" /> ထို့ကြောင့် ဤသီချင်း၏ မူကွဲအမြောက်အမြားကို "လူထုငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုကို ပျက်ပြားစေမှု" အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ၁၉၃၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ပိတ်ပင်တားမြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite journal |last=Kim |first=Su-hyun |date=2021 |title=Music Control and the Repression of Patriotic Songs during the Japanese colonial era – Based on newspaper articles |journal=Journal of the Society for Korean Historico-Musicology |language=ko |issue=66 |pages=5–49 |doi=10.22926/skhm..66.202106.5}}</ref> လူသိအများဆုံး "အာရီရန်" သီချင်းစာသားများသည် ဒါရိုက်တာ နာဝန်းဂယူ (Na Woon-gyu) ရိုက်ကူးပြီး ၁၉၂၆ ခုနှစ်တွင် ပြသခဲ့သည့် "အာရီရန်" အသံတိတ်ရုပ်ရှင်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် အဆိုပါ "အာရီရန်" ရုပ်ရှင်သည် ပျောက်ဆုံးသွားပြီဟု သတ်မှတ်ထားသော်လည်း မှတ်တမ်းအမျိုးမျိုးအရ ၎င်းရုပ်ရှင်သည် ဂျပန်တို့၏ ဖမ်းဆီးထောင်ချခြင်းနှင့် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခြင်းကို ခံရပြီးနောက် စိတ်ဝေဒနာရှင် ဖြစ်သွားခဲ့သည့် ကိုရီးယားကျောင်းသားတစ်ဦးအကြောင်း ရိုက်ကူးထားခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဤရုပ်ရှင်သည် ရုံတင်ပြသချိန်တွင် အလွန်အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ပထမဆုံးသော ကိုရီးယားအမျိုးသားရေးဝါဒီ ရုပ်ရှင်အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံထားရသည်။<ref name=":6" /><ref>{{Cite book |last=Edwards |first=Matthew |year=2014 |title=Film Out of Bounds: Essays and Interviews on Non-Mainstream Cinema Worldwide |publisher=McFarland |isbn=978-1476607801 |pages=198}}</ref><ref>{{Cite book |last=Taylor-Jones |first=Kate |year=2017 |title=Divine Work, Japanese Colonial Cinema and its Legacy |publisher=Bloomsbury USA |isbn=978-1501306136}}</ref> === ဂျပန်နိုင်ငံသို့ စတင်မိတ်ဆက်ခြင်း === ၁၉၁၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် [[ဂျိုဆောန်|ဂျိုဆွန်း]] (Joseon) ခေတ်၏ ခက်ခဲကြမ်းတမ်းသော လုပ်ငန်းခွင်အခြေအနေများကြောင့် ကိုရီးယားလူမျိုးများ [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]သို့ စတင်ရွှေ့ပြောင်းအခြေချလာကြရာမှတစ်ဆင့် "အာရီရန်" (Arirang) သီချင်းသည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]သို့ စတင်ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိခဲ့သည်။<ref name="park">{{Cite journal |last=Park |first=Ae-kyung |date=2016 |title=Crossing Arirang – An inflow of Arirang into Japan and Arirang in Okinawa |url=https://www.earticle.net/Article/A286618 |journal=Yeol-sang Journal of Classical Studies |language=ko |volume=53 |pages=167-194 |last2=Lee |first2=Min-gyu}}</ref> ဤသီချင်းသည် အလွန်ရေပန်းစားလာခဲ့ပြီး ၁၉၃၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၃ ခုနှစ်အတွင်း [[ပေါ့ပ် ဂီတ|ပေါ့ပ်]] (pop)၊ [[ဂျက်စ်ဂီတ|ဂျက်ဇ်]] (jazz) နှင့် မမ်ဘို (mambo) အပါအဝင် မတူညီသော ဂီတအမျိုးအစားအမျိုးမျိုးဖြင့် [[ဂျပန်ဘာသာစကား|ဂျပန်ဘာသာ]]မူကွဲပေါင်း ၅၀ ကျော် ထွက်ရှိခဲ့သည်။<ref name=":6" /> အိုကီနာဝါ (Okinawa) ဒေသတွင် သီဆိုကြသော "အာရီရန်" သီချင်းမူကွဲသည် ဂျပန်ပြည်မကြီးရှိ မူကွဲများနှင့်စာလျှင် ကျေးလက်ရိုးရာဂီတ၏ ဝိသေသလက္ခဏာများကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားနိုင်သည်။ ယိုနာဟာ ဟီရိုတိုရှီ (Yonaha Hirotoshi) ဆိုသူသည် သူငယ်စဉ်ဘဝက ကိုရီးယားလူမျိုး အာသာဖြေအမျိုးသမီးများ (Comfort women၊ ဂျပန်လို: 慰安婦 - Ianfu) သီဆိုခဲ့သော ဤသီချင်းသံကို ကြားဖူးခဲ့ရာမှ၊ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် မီယာကိုဂျီမာ (Miyakojima) ကျွန်း၌ အာရီရန်အထိမ်းအမှတ်ကျောက်တိုင်ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။<ref name="park" /><ref>{{Cite news |last=Hwang |first=Eun-sun |date=21 August 2015 |title=오키나와의 아리랑고개 |trans-title=Arirang hill of Okinawa |url=https://weekly.chosun.com/news/articleView.html?idxno=8871 |access-date=6 May 2026 |work=[[Weekly Chosun]] |language=ko}}</ref> === ဂီတသင်္ကေတမှတ်စု === <score vorbis="1">\relative f' { \key f \major \time 9/8 \tempo "Lento" 4 = 140 \set Staff.midiInstrument = #"violin" c4. ~ c4 d8 c4 ( d8 ) | f4. ~ f4 g8 f4 ( g8 ) | a4. g8( a g) f4 ( d8 ) | c4. ~ ( c4 d8 c d ) r8 |\break f4. ~ f4 g8 f4 ( g8 ) | a4 ( g8 ) f4 ( d8 ) c4 ( d8 ) | f4. ~ f4 g8 f4.| f4. ~ f4. r4. |\break c'4. ~ c c | c4. a4. g4. | a4. g4 a8 f4 ( d8 ) | c4. ~ ( c4 d8 c d ) r8 |\break f4. ~ f4 g8 f4 ( g8 ) | a4 ( g8 ) f4 ( d8 ) c4 ( d8 ) | f4. ~ f4 g8 f4.| f4. ~ f4. r4. \bar "|."} \addlyrics { 아 리 랑 아 리 랑 아 라 리 요 아 리 랑 고 개 로 넘 어 간 다 나 를 버 리 고 가 시 는 님 은 십 리 도 못 가 서 발 병 난 다} \addlyrics { 아 리 랑 아 리 랑 아 라 리 요 아 리 랑 고 개 로 넘 어 간 다 청 천 하 늘 엔 별 도 – 많 고 우 리 네 가 슴 엔 꿈 도 많 다} \addlyrics { 아 리 랑 아 리 랑 아 라 리 요 아 리 랑 고 개 로 넘 어 간 다 저 기 저 산 이 백 두 산 이라 지 동 지 섣 달 에 도 꽃 만 핀 다}</score> == သီချင်းစာသား == "အာရီရန်" သီချင်း၏ မူကွဲအားလုံးတွင် "အာရီရန်၊ အာရီရန်၊ အာရာရီယို" ("Arirang, arirang, arariyo" - 아리랑, 아리랑, 아라리요) ဟူသော စာသားနှင့် ဆင်တူသည့် သီချင်းအပိုဒ်ခွဲတစ်ခု အမြဲတမ်း ပါဝင်သည်။<ref name=":1" /> "အာရီရန်" ဟူသော စကားလုံးကိုယ်တိုင်မှာ အဓိပ္ပာယ်မဲ့စကားလုံးတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကိုရီးယားဘာသာစကားတွင် တိကျသော အဓိပ္ပာယ်မရှိပေ။<ref>{{Cite web |date=2015 |title=Arirang (아리랑) |url=http://www.sejongculturalsociety.org/composition/current/music/arirang.php |access-date=6 December 2017 |website=Sejong Cultural Society}}</ref> အခြားသော သီချင်းစာသားများသည် မူကွဲတစ်ခုနှင့်တစ်ခု မတူဘဲ ကွဲပြားကြသော်လည်း ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှု၊ ခွဲခွာရမှု၊ ပြန်လည်ဆုံဆည်းရမှုနှင့် အချစ်စသည့် အကြောင်းအရာများကိုမူ မူကွဲအများစုတွင် တွေ့ရှိရသည်။<ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite book |last1=Kim Yoon |first1=Keumsil |year=2015 |title=Two Lenses on the Korean Ethos: Key Cultural Concepts and Their Appearance in Cinema |url=https://books.google.com/books?id=SQkyBgAAQBAJ |last2=Williams |first2=Bruce |publisher=McFarland |isbn=978-0786496822 |page=39}}</ref> အောက်ပါဇယားတွင် ဆိုးလ် (Seoul) မြို့မှ "စံပြအာရီရန်" (Standard Arirang) ၏ သီချင်းစာသားများကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။ ပထမဆုံး စာကြောင်းနှစ်ကြောင်းမှာ သီချင်းအပိုဒ်ခွဲ (Refrain) ဖြစ်ပြီး ၎င်းနောက်တွင် သီချင်းအပိုဒ် (Verses) သုံးပိုဒ် ဆက်လက်ပါဝင်သည်။ === ကိုရီးယားဘာသာစကားဖြင့် မူရင်းစာသား === {| !ဟန်ဂုလ် (ကိုရီးယားအက္ခရာ) !ဟန်ဂုလ် / ဟန်ဂျာ (ကိုရီးယားအက္ခရာ နှင့် တရုတ်-ကိုရီးယားအက္ခရာ တွဲလျက်) !မွမ်းမံထားသော ရိုမန်နိုက်ဇေးရှင်း (အင်္ဂလိပ်အက္ခရာဖြင့် အသံဖလှယ်စနစ်) ! '''ဖိုနက်တစ် အသံထွက် သင်္ကေတဖြင့် ရေးသားခြင်း (IPA transcription)''' |- style="valign:top;white-space:nowrap;" |<poem> 아리랑, 아리랑, 아라리요... 아리랑 고개로 넘어간다. </poem> |<poem> 아리랑, 아리랑, 아라리요... 아리랑 고개로 넘어간다. </poem> |<poem> Arirang, arirang, arariyo... Arirang gogaero neomeoganda. </poem> |<poem> [a̠.ɾi.ɾa̠ŋ a̠.ɾi.ɾa̠ŋ a̠.ɾa̠.ɾi.jo̞] [a̠.ɾi.ɾa̠ŋ ko̞.ge̞.ɾo̞ nʌ̹m.ʌ̹.ga̠n.da̠] </poem> |- style="valign:top;white-space:nowrap;" |<poem> 나를 버리고 가시는 님은 십리도 못가서 발병난다. </poem> |<poem> 나를 버리고 가시는 님은 十里도 못가서 발病난다. </poem> |<poem> Nareul beorigo gasineun nimeun Simnido motgaseo balbyeongnanda. </poem> |<poem> [na̠.ɾɯɭ pʌ̹.ɾi.go̞ ka̠.ɕi.nɯn nim.ɯn] [ɕʰim.ni.do̞ mo̞t̚.k͈a̠.sʌ̹ pa̠ɭ.bjʌ̹ŋ.na̠n.da̠] </poem> |- style="valign:top;white-space:nowrap;" |<poem> 청천하늘엔 잔별도 많고, 우리네 가슴엔 희망도 많다. </poem> |<poem> 晴天하늘엔 잔별도 많고, 우리네 가슴엔 希望도 많다. </poem> |<poem> Cheongcheonhaneuren janbyeoldo manko, Urine gaseumen huimangdo manta. </poem> |<poem> [tɕʰʌ̹ŋ.tɕʌ̹n.ɦa̠.nɯ.ɾe̞n tɕa̠n.bjʌ̹ɭ.do̞ ma̠n.ko̞] [u.ɾi.ne̞ ka̠.sɯm.e̞n çi.ma̠ŋ.do̞ ma̠n.ta̠] </poem> |- style="valign:top;white-space:nowrap;" |<poem> 저기 저 산이 백두산이라지, 동지 섣달에도 꽃만 핀다. </poem> |<poem> 저기 저 山이 白頭山이라지, 冬至 섣달에도 꽃萬 핀다. </poem> |<poem> Jeogi jeo sani baekdusaniraji, Dongji seotdaredo kkonman pinda. </poem> |<poem> [tɕʌ̹.gi tɕʌ̹ sʰa̠n.i pe̞k̚.t͈u.sa̠n.i.ɾa̠.dʑi] [to̞ŋ.dʑi sʰʌ̹t̚.t͈a̠.ɾe̞.do̞ k͈o̞n.ma̠n pʰin.da̠] </poem> |} === မြန်မာဘာသာပြန် === အာရီရန်၊ အာရီရန်၊ အာရာရီယို... မင်းကတော့ အာရီရန် တောင်ကုန်းကို ကျော်ဖြတ်လို့သွားနေပြီ။ ကိုယ် ချစ်ရတဲ့သူလေးရယ်၊ မင်းသာ ကိုယ့်ကို စွန့်ပစ်သွားမယ်ဆိုရင် ၁၀ ရီ (''ခရီးအကွာအဝေး'') မရောက်ခင်မှာ မင်းခြေဖဝါးတွေ နာကျင်ကိုက်ခဲပါစေ။ ကြည်လင်နေတဲ့ ကောင်းကင်ယံမှာ ကြယ်လေးတွေ အများကြီးရှိနေသလိုမျိုး၊ ကိုယ်တို့ရဲ့ နှလုံးသားထဲမှာလည်း အိပ်မက်တွေ အများကြီး ရှိနေပါတယ်။ ဟိုးမှာ၊ ဟိုးဘက်မှာရှိတဲ့ တောင်ဟာ ဘတ်ဒူ (Baekdu) တောင်ပါ၊ အဲဒီတောင်ပေါ်မှာတော့ ဆောင်းရာသီရဲ့ အလယ်ခေါင်မှာတောင် ပန်းလေးတွေ ပွင့်လန်းလို့ နေကြတယ်။<ref name=":4" /><ref>{{Cite journal |last=Damodaran |first=Ramu |date=Winter 2017 |title=UNAI Impacts Scholarship, Research for Greater Good |journal=SangSaeng |publisher=APCEIU |volume=49 |page=23}}</ref> ''မှတ်ချက် - 'ရီ' (ri) ဆိုသည်မှာ ကိုရီးယားရိုးရာ အကွာအဝေးတိုင်းတာသည့်ယူနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ 'ဆယ်ရီ' ဆိုလျှင် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ၄ ကီလိုမီတာဝန်းကျင် ရှိပါသည်။)'' == မူကွဲများ == {{Listen|filename=Old Arirang.wav|title=ရှေးဟောင်း အာရီယန် (Old Arirang)|description=|pos=}} {{Listen|filename=Miryang Arirang.wav|title=မီလျန် အာရီရန် (Miryang Arirang)|description=|pos=}} {{Listen|filename=Jindo Arirang.wav|title=ဂျင်ဒို အာရီရန် (Jindo Arirang)|description=|pos=}} {{Listen|filename=Gangwondo Arirang.wav|title=ကန်ဝမ်ဒို အာရီရန် (Gangwondo Arirang)|description=|pos=}} "အာရီရန်" (Arirang) သီချင်းတွင် မတူညီသော မူကွဲဗားရှင်းပေါင်း ၆၀ ခန့်ရှိပြီး ၎င်းတို့မှတစ်ဆင့် ဆင့်ပွားပြောင်းလဲလာသော သီဆိုဟန်ပေါင်း ၃,၆၀၀ ခန့် ရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။<ref name=":1" /> ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ သီချင်းခေါင်းစဉ်များ၏ ရှေ့တွင် မူလစတင်ပေါ်ပေါက်ရာ ဒေသအမည်များကို အလေ့အထအရ ရှေ့ကပ်လျက် တပ်ဆင်လေ့ရှိကြသည်။<ref name=":9" /> ယေဘုယျအားဖြင့် "ဂျောင်ဆွန်း အာရီရန်" (Jeongseon Arirang) ကို ဤသီချင်း၏ မူလပထမ ဗားရှင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသော်လည်း၊ ဆိုးလ်မြို့မှ "ဘွန်ဂျို အာရီရန်" (Bonjo Arirang - စံပြအာရီရန်) သည် လူသိအများဆုံး မူကွဲများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤဗားရှင်းသည် ၁၉၂၆ ခုနှစ်ထွက် "အာရီရန်" ရုပ်ရှင်၏ ဇာတ်ဝင်တေးအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ရာမှတစ်ဆင့် စတင်၍ လူကြိုက်အလွန်များပြီး ရေပန်းစားလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name=":9" /> အခြားသော လူသိများသည့် မူကွဲများတွင် ကိုရီးယားရိုးရာဂီတ အမျိုးအစားများဖြစ်သော ပန်ဆိုရီ (pansori) နှင့် ဆီနာဝီ (sinawi) တို့ စတင်မြစ်ဖျားခံရာ ဒေသအဖြစ် လူသိများသည့် ဂျိုလာတောင်ပိုင်းပြည်နယ် (South Jeolla Province) မှ "ဂျင်ဒို အာရီရန်" (Jindo Arirang) နှင့် ဂျောင်ဆန်းတောင်ပိုင်းပြည်နယ် (South Gyeongsang Province) မှ "မီလျန် အာရီရန်" (Miryang Arirang) တို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |date=2015 |title=Jindo Arirang |url=http://www.sejongculturalsociety.org/composition/current/music/jindo.php |access-date=6 December 2017 |website=Sejong Cultural Society}}</ref><ref>{{Cite web |date=2015 |title=Jindo Arirang |url=http://www.sejongculturalsociety.org/composition/current/music/jindo.php |access-date=6 December 2017 |website=Sejong Cultural Society}}</ref> == တရားဝင် အဆင့်အတန်း == [[File:Arirang_(USAS).ogg|right|thumb|အမေရိကန် ကြည်းတပ်မတော် တေးဂီတအဖွဲ့ (ကြိုးတပ်တူရိယာပိုင်း) နှင့်အတူ တင်နာ (Tenor) အသံရှင် အမျိုးသားတစ်ဦး သီဆိုထားသော 'အာရီရန်' သီချင်း]] === [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်]] === ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် "အာရီရန်" (Arirang) သီချင်းကို တရုတ်နိုင်ငံ၏ "အမျိုးသားအဆင့် ဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များဆိုင်ရာ ကိုယ်စားပြုစာရင်း" ၏ တတိယမြောက် စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=Arirang – List of Representative Items of National Intangible Cultural Heritage (阿里郎 – 国家级非物质文化遗产代表性项目名录) |url=https://www.ihchina.cn/project_details/12783/ |access-date=19 February 2023 |website=China Intangible Cultural Heritage Network (中国非物质文化遗产网)}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ယန်ပြန် ကိုရီးယားကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ (Yanbian Korean Autonomous Region) ထူထောင်ခြင်း ၇၀ ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ကိုရီးယားတိုင်းရင်းသား အဆိုတော် စွေလီလင် (Cui Liling) က ချန်ဘိုက်ဆန်း (Jangbaeksan) တောင်ပေါ်ရှိ ကောင်းကင်အိုင် (Heaven Lake) အကြောင်း ဖွဲ့နွဲ့ထားသည့် ပထမဆုံး "အာရီရန်" သီချင်းမူကွဲကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=The world's first Tianchi-themed Arirang "Tianchi Arirang" |url=https://www.bilibili.com/video/BV11Y4y1V7kf/?spm_id_from=333.788.recommend_more_video.-1&vd_source=2ed61e1a8305a905f0c4afcd8ccfd2a5 |access-date=23 May 2023 |website=bilibili |publisher=崔丽玲}}</ref> === [[ယူနက်စကို]] === [[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ|တောင်ကိုရီးယား]]နှင့် [[မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ|မြောက်ကိုရီးယား]] နှစ်နိုင်ငံလုံးသည် "အာရီရန်" သီချင်းကို ယူနက်စကို (UNESCO) ၏ ဓလေ့ရိုးရာဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းရန် အောင်မြင်စွာ တင်ပြနိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":1" /><ref name=":2" /> တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံက ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း၊ မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံက ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း အသီးသီး စာရင်းသွင်းခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name=":0" /><ref name=":3" /> === တောင်ကိုရီးယား === ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် တောင်ကိုရီးယား ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာနက "အာရီရန်" ကို ၎င်းတို့နိုင်ငံ၏ အရေးကြီးသော ဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှုပိုင်ဆိုင်မှု စာရင်းထဲသို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။<ref name=":5" /> [[File:Arirang.ogg|right|thumb|အမေရိကန် ကြည်းတပ်မတော် တေးဂီတအဖွဲ့ (အဆိုပိုင်း) နှင့်အတူ တင်နာ (Tenor) အသံရှင် အမျိုးသားတစ်ဦး သီဆိုထားသော 'အာရီရန်' သီချင်း]] === [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်စစ်တပ်]] === [[File:Arirang,_Lyrics_in_English_Adaptation-2_by_GSIT_at_HUFS_in_2013,_sung_by_HUFS_students.ogg|right|thumb|၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ဟိုးဝပ်တက္ကသိုလ် နိုင်ငံတကာလေ့လာရေး ဘွဲ့လွန်ကျောင်း (GSIT at HUFS) မှ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့် ပြန်ဆိုထားသော 'အာရီရန်' သီချင်းစာသား (မူကွဲ-၂)။ ဤသီချင်းကို နားဆင်ရသည့်အခါ ကိုရီးယားလူမျိုးများ ခံစားရသည့် ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုကို ဖော်ညွှန်းနိုင်ရန်အတွက် ကဗျာဆရာ ဒဗ္ဗလျူ ဘီ ယိစ် (W. B. Yeats) ၏ 'The Falling of the Leaves' (သစ်ရွက်ကြွေချိန်) ကဗျာကို 'အာရီရန်' သီချင်းတေးသွားဖြင့် အဆင်ပြေအောင် ညှိနှိုင်းစပ်ဆိုထားခြင်း ဖြစ်သည်။]] အမေရိကန် ကြည်းတပ်မတော်၏ (၇) ခုမြောက် ခြေလျင်တပ်မ (7th Infantry Division) သည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော သမ္မတဖြစ်သူ ဆင်းမန်းရီး (Syngman Rhee) ထံမှ ခွင့်ပြုချက်ရရှိပြီးနောက်၊ ၁၉၅၆ ခုနှစ် မေလတွင် "အာရီရန်" သီချင်းကို ၎င်းတို့တပ်မ၏ တရားဝင် စစ်ချီသီချင်း (Official march song) အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ တပ်မသည် ကိုရီးယားစစ်ပွဲကာလ အပါအဝင် ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၇၁ ခုနှစ်အထိ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် အခြေစိုက် တပ်စွဲခဲ့သော တပ်မဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=25 May 2012 |title=Chronological History 7th Infantry Division |url=http://www.7ida.us/history.asp |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20100519171212/http://7ida.us/history.asp |archive-date=19 May 2010 |access-date=7 December 2017 |website=7th Infantry Division Association}}</ref> == လူထုရေပန်းစားမှု ယဉ်ကျေးမှုအတွင်း ဖော်ပြပါရှိမှုများ == === ဂီတ === * အမေရိကန် တေးရေးဆရာ ဂျွန် ဘန်းစ် ချန့်စ် (John Barnes Chance) သည် ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ နှောင်းပိုင်းက ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် သူကြားဖူးခဲ့သော "အာရီရန်" (Arirang) သီချင်းမူကွဲတစ်ခုအပေါ် အခြေခံ၍ သူ၏ ၁၉၆၂-၆၃ ခုနှစ်ထွက် ကွန်ဆတ်တီးဝိုင်း ဖျော်ဖြေမှုလက်ရာဖြစ်သော "ကိုရီးယားရိုးရာသီချင်းအပေါ် အခြေခံထားသည့် မူကွဲများ" (Variations on a Korean Folk Song) ကို ရေးစပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |last1=Miles |first1=Richard B |year=2010 |title=Teaching Music Through Performing in Band Volume 1 |last2=Blocher |first2=Larry |last3=Cramer |first3=Ray |last4=Corporon |first4=Eugene |last5=Lautzenheiser |first5=Tim |publisher=GIA Publications, Inc. |location=Chicago |pages=590–598 |display-authors=1 |last6=Lisk |first6=Edward S}}</ref> * မြောက်ကိုရီးယား တေးရေးဆရာ ချွဲဆွန်းဟွမ် (Choi Sung-hwan) သည် ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် "အာရီရန် စိတ်ကူးယဉ်တေး" (Arirang Fantasy) ကို ရေးစပ်ခဲ့သည်။ နယူးယောက် ဖီဟာမိုနစ် (New York Philharmonic) ဂီတအဖွဲ့သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့က မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့သည့် ခရီးစဉ်အတွင်း ပရိသတ်တောင်းဆိုချက်အရ ထပ်ဆင့်ဖျော်ဖြေမှု (Encore) အဖြစ် ဤလက်ရာကို အနည်းငယ် ပြုပြင်မွမ်းမံထားသည့် ပုံစံဖြင့် တီးခတ်ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Wakin |first=Daniel J. |date=27 February 2008 |title=North Koreans Welcome Symphonic Diplomacy |url=https://www.nytimes.com/2008/02/27/world/asia/27symphony.html |access-date=7 December 2017 |work=[[The New York Times]] |issn=0362-4331}}</ref> * ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် တောင်ကိုရီးယား အဆိုတော်အဖွဲ့ SG Wannabe သည် "Arirang" ဟု အမည်ရသည့် သီချင်းတစ်ပုဒ် ပါဝင်သော "The Sentimental Chord" အယ်လ်ဘမ်ကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |date=30 March 2007 |title=SG워너비, 1년만에 '컴백'...4집 '아리랑' 발표 |url=https://www.chosun.com/site/data/html_dir/2007/03/30/2007033000482.html |work=[[The Chosun Ilbo]] |language=ko}}</ref> * တရုတ်နိုင်ငံသား တေးရေးတေးဆို စွေကျန့် (Cui Jian) သည် ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်ကို ပိုင်းခြားထားသည့် လတ္တီတွဒ်မျဉ်းကို ရည်ညွှန်းထားသော ၎င်း၏ "၃၈ ဒီဂရီပြိုင်မျဉ်းကို ဖြတ်ကျော်ကခုန်ခြင်း" (Dance Across the 38th Parallel) သီချင်းထဲတွင် "အာရီရန်" သီချင်းကို ထည့်သွင်းစပ်ဆိုခဲ့သည်။ ဤသီချင်းကို သူ၏ ၂၀၀၅ ခုနှစ်ထွက် "Show You Colour" အယ်လ်ဘမ်တွင် ထည့်သွင်းထားသည်။<ref>{{cite magazine|title=该是给点颜色的时候了——浅评崔健及《给你一点颜色》|magazine=Art Criticism|date=2005|issue=7|author=Ma Shang|publisher=[[:zh:中国艺术研究院|Chinese National Academy of Arts]]|language=zh-cn|pages=48–51|doi=10.16364/j.cnki.cn11-4907/j.2005.07.01}}</ref> * တောင်ကိုရီးယား အမျိုးသားအဆိုတော်အဖွဲ့ '''[[ဘီတီအက်စ်]]''' ၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ်ထွက် (၁၀) ခုမြောက် စတူဒီယိုအယ်လ်ဘမ်ကို "Arirang" ဟု အမည်ပေးထားသည်။<ref>{{cite news |author=Lee Jung-joo |date=16 January 2026 |title=What does BTS' upcoming album name, 'Arirang', mean? |url=https://www.koreaherald.com/article/10657290 |access-date=17 January 2026 |work=[[The Korea Herald]]}}</ref> အဆိုပါ အယ်လ်ဘမ်၏ ပထမဆုံးသီချင်းဖြစ်သော "Body to Body" ၏ သီချင်းအကူးအပြောင်းအပိုင်း (Bridge) တွင် "အာရီရန်" ကို သံပြိုင်အဆိုအဖွဲ့ဗားရှင်းဖြင့် ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။ === ရုပ်ရှင်များ === * "Arirang" သည် ရုပ်ရှင်ဖန်တီးသူ ဒါရိုက်တာ နာဝူးန်ဂယူ (Na Woon-gyu) ၏ ၁၉၂၆ ခုနှစ်ထွက် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီး၏ အမည်ဖြစ်ပြီး၊ ဤဇာတ်ကားသည် ၂၀ ရာစုအတွင်း "အာရီရန်" သီချင်းကို လူကြိုက်များ ရေပန်းစားလာစေခဲ့သည်။<ref name=":9" /> * "Arirang" သည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထွက် တောင်ကိုရီးယား မှတ်တမ်းတင်ရုပ်ရှင် တစ်ကား၏ အမည်လည်း ဖြစ်သည်။ ဤရုပ်ရှင်သည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် ကန်းရုပ်ရှင်ပွဲတော် (Cannes Film Festival) ၏ Un Certain Regard ကဏ္ဍတွင် အမြင့်ဆုံးဆုကို ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Bradshaw |first=Peter |date=7 June 2012 |title=Arirang – review |url=https://www.theguardian.com/film/2012/jun/07/arirang-review |access-date=8 December 2017 |work=The Guardian |issn=0261-3077}}</ref> === မီဒီယာ === * မီဒီယာအာရီရန် တီဗီ (Arirang TV) နှင့် အာရီရန် ရေဒီယို (Arirang Radio) တို့သည် ကိုရီးယား နိုင်ငံတကာ ထုတ်လွှင့်ရေး ဖောင်ဒေးရှင်း (Korea International Broadcasting Foundation) မှ ဖွင့်လှစ် လည်ပတ်နေသော နိုင်ငံတကာသုံး အင်္ဂလိပ်ဘာသာ မီဒီယာ ဌာနများ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{Cite news |date=28 April 2011 |title=Arirang TV begins DTV service in metropolitan Washington, D.C., area |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/nation/2011/04/113_86027.html |access-date=8 December 2017 |work=[[The Korea Times]] |agency=Yonhap News Agency}}</ref><ref>{{Cite news |date=11 January 2012 |title=Arirang Radio to Go on Air in U.S. |url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2012/01/11/2012011101582.html |access-date=8 December 2017 |work=[[The Chosun Ilbo]]}}</ref> === အားကစား === * မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ လူထုကိုယ်လက်လှုပ်ရှား ဆေးပညာ ပြိုင်ပွဲနှင့် အနုပညာ ဖျော်ဖြေပွဲ ပွဲတော်ကြီးကို ယေဘုယျအားဖြင့် အာရီရန် ပွဲတော် (Arirang Festival) ဟု လူသိများသည်။<ref>{{Cite news |last=DeHart |first=Jonathan |date=29 July 2013 |title=Pyongyang's Arirang Festival: Eye Candy for the Masses |url=https://thediplomat.com/2013/07/pyongyangs-arirang-festival-eye-candy-for-the-masses/ |access-date=7 December 2017 |work=The Diplomat}}</ref> * သြစတြေးလျနိုင်ငံ၊ ဆစ်ဒနီမြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သော ၂၀၀၀ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ ဖွင့်ပွဲ အခမ်းအနား၌ တောင်ကိုရီးယားနှင့် မြောက်ကိုရီးယား အားကစားသမားများသည် "အာရီရန်" သီချင်း ဖွင့်လှစ် တီးခတ်နေစဉ်အတွင်း ကိုရီးယား ပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေး အလံကို အတူတကွ ကိုင်ဆောင်ကာ ကွင်းအတွင်းသို့ ချီတက် ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news |last=Ito |first=Makoto |date=16 September 2000 |title=Two Koreas make history during opening ceremony |url=https://www.japantimes.co.jp/sports/2000/09/16/olympics/two-koreas-make-history-during-opening-ceremony/ |access-date=8 December 2017 |work=[[The Japan Times Online]] |issn=0447-5763}}</ref> * တောင်ကိုရီးယား ပရိသတ်များသည် ၂၀၀၂ ခုနှစ် ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား (FIFA World Cup) ပြိုင်ပွဲအတွင်း "အာရီရန်" သီချင်းကို အားပေးဝန်းရံသည့် သီချင်း (Cheering song) အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name=":9" /> * တောင်ကိုရီးယား စကိတ်အကမယ် ကင်ယူနာ (Yuna Kim) သည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ စကိတ်အက ချန်ပီယံရှစ် ပြိုင်ပွဲ၏ အလွတ်ပြိုင်ပွဲ (Free skate) တွင် "အာရီရန်" သီချင်းဖြင့် ကပြ ဖျော်ဖြေခဲ့ပြီး ဒုတိယဆု ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Hersh |first=Philip |date=30 April 2011 |title=Botched jumps cost Kim world title, Czisny the bronze |url=http://newsblogs.chicagotribune.com/sports_globetrotting/2011/04/kim-ando-flatt-czisny-world-figure-skating.html |access-date=7 December 2017 |website=Chicago Tribune}}</ref> * တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ပြုံးချန်းတွင် ကျင်းပခဲ့သော ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဆောင်းရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲအတွင်း၊ အထူးသဖြင့် ဖွင့်ပွဲ အခမ်းအနားနှင့် အိုလံပစ် ထုတ်လွှင့်ရေး ဝန်ဆောင်မှုအဖွဲ့ (OBS) ၏ တီဗီ အဖွင့် မိတ်ဆက် လျှပ်တစ်ပြက် ဗီဒီယိုတို့တွင် "အာရီရန်" သီချင်း၏ အစိတ်အပိုင်းများကို အကြိမ်ကြိမ် အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=9 February 2018 |title=Do passado ao futuro cerimonia de abertura de pyeongchang projeta futuro de crianças |trans-title=From Past to Future Pyeongchang Opening Ceremony Projects Children's Future |url=http://sportv.globo.com/olimpiadas-de-inverno/videos/v/do-passado-ao-futuro-cerimonia-de-abertura-de-pyeongchang-projeta-futuro-de-criancas/6488926/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180227173340/http://sportv.globo.com/olimpiadas-de-inverno/videos/v/do-passado-ao-futuro-cerimonia-de-abertura-de-pyeongchang-projeta-futuro-de-criancas/6488926/ |archive-date=27 February 2018 |access-date=9 February 2018 |website=Sport TV |language=pt}}</ref> ဂါလာ စကိတ်အက ဖျော်ဖြေပွဲအတွင်း ချွဲဒါဘင် (Choi Da-bin) သည် "အာရီရန်" သီချင်းဖြင့် စကိတ်စီးပြခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Lee |first1=Woong |date=25 February 2018 |title=[올림픽] 아리랑과 K팝, '반갑습니다'가 어우러진 은반...'굿바이' 갈라쇼 |trans-title=[Olympics] Arirang, K-pop, and 'Nice to meet you' on the ice... 'Goodbye' Gala Show |url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20180225017351007 |work=연합뉴스 |language=ko-KR |quote='정선아리랑 랩소디'의 서정적이면서도 웅장한 선율에 맞춘 최다빈의 섬세한 연기에 관중은 아낌없는 박수를 보냈다. |agency=Yonhap News Agency}}</ref> * ၂၀၁၈ ခုနှစ် အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲတွင် ကိုရီးယား ပေါင်းစည်းရေး အသင်းသည် လှေလှော်ပြိုင်ပွဲ၌ ရွှေတံဆိပ်ဆု ရရှိခဲ့စဉ်အတွင်း "အာရီရန်" သီချင်းကို ဖွင့်လှစ် ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Unified Korea dragon boat team win historic gold at Asian Games |url=https://en.as.com/en/2018/08/27/other_sports/1535394107_366201.html |access-date=29 August 2018 |work=AS.com}}</ref> * တောင်ကိုရီးယား စကိတ်အကမယ် လီဟဲအင် (Haein Lee) သည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် တိုက်ကြီးလေးတိုက် စကိတ်အက ချန်ပီယံရှစ် ပြိုင်ပွဲ၏ အလွတ်ပြိုင်ပွဲတွင် "အာရီရန်" သီချင်းဖြင့် ကပြ ဖျော်ဖြေခဲ့ပြီး ဒုတိယဆု ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=25 January 2022 |title=In Tallinn, Mihara reclaims Four Continents title; U.S. pairs finish 1–2 |url=https://figureskatersonline.com/news/2022/01/25/in-tallinn-mihara-reclaims-four-continents-title-u-s-pairs-finish-1-2/}}</ref> === ဗီဒီယိုဂိမ်းများ === * ကေလာ အင်စတင်းတ် (Killer Instinct) ဂိမ်းထဲမှ ကင်ဝူး (Kim Wu) ၏ ဇာတ်ကောင် နောက်ခံတေးတွင် ဟူနာကင် (Hoona Kim) သီဆိုထားသည့် "အာရီရန်" သီချင်း၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်။<ref>Archived at [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211211/KPgk_dIcpzw Ghostarchive] and the [https://web.archive.org/web/20160316031418/https://www.youtube.com/watch?v=KPgk_dIcpzw&gl=US&hl=en Wayback Machine]: {{Citation|last=Celldweller & Atlas Plug|title=Killer Instinct Season 3 – Creating the Music for "Kim Wu"|date=10 March 2016|url=https://www.youtube.com/watch?v=KPgk_dIcpzw|access-date=8 February 2020}}{{Better source needed|reason=Source does not mention Arirang.|date=April 2025}}</ref> * "အာရီရန်" သီချင်းကို ဆစ်ဒ်မေယာ၏ စီဗီလိုက်ဇေးရှင်း ၆ (Sid Meier's Civilization VI) ဂိမ်းတွင် ကိုရီးယား လူမျိုးစု ယဉ်ကျေးမှု၏ နောက်ခံ အဓိကတေးအဖြစ် အသုံးပြုထားသည်။<ref>{{cite web |title=Geoff Knorr's Facebook Page |url=https://www.facebook.com/GeoffKnorr/ |access-date=26 January 2018 |website=Facebook}}{{Better source needed|reason=Source does not mention Arirang.|date=April 2025}}</ref> * "ဟိုရန်ဂီ အာရီရန်" (Horangi Arirang) သည် ဆိုးလ် ကာလီဗာ (Soul Calibur) ဂိမ်းထဲမှ ဟွမ် (Hwang) ၏ ဇာတ်ကောင် နောက်ခံတေး အမည်ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |date=27 April 2009 |title=Youtube Link Page |url=https://www.youtube.com/watch?v=L4rS7B9-_rQ |access-date=26 January 2018 |website=YouTube}}</ref> == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist|30em}} [[ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားသင်္ကေတများ]] [[ကဏ္ဍ:ကိုရီးယား ရိုးရာဂီတ]] [[ကဏ္ဍ:Articles with hAudio microformats]] [[ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]] hw4u581nof9q850ybq8vyxgvsagdnh5 3 288983 1042178 2026-07-05T15:27:45Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1042178 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Kalixlouiis ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၇၊ ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) 3mhbh8vbnhmwv5jnrpufx3o5em0tts0 2 288984 1042181 2026-07-05T17:37:02Z Kalixlouiis 145250 ပထမဆုံးအကြိမ် အသုံးပြုသူ စာမျက်နှာ စတင်ဖန်တီးခြင်း 1042181 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #FFFDF9; border: 1px solid #FFE4B5; border-left: 5px solid #FF8C00; padding: 12px 16px; margin-bottom: 24px; border-radius: 10px; font-size: 13.5px; font-weight: bold; color: #333;"> 👋 ကျွန်တော်၏ ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုသူ စာမျက်နှာမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါသည်။ </div>{{infobox user | color = #FFDAB9 | fontcolor = #000000 | status = <span style="color:#FF8C00; font-weight:bold; letter-spacing:1px;">Active</span> | image = | image_caption = | image_width = | name = <div style="font-family:'Pyidaungsu', sans-serif; font-size:1.4em; font-weight:bold; letter-spacing:0.5px; padding:5px 0; color:#333333;">ခန့်ဆင့်ဟိဏ်း</div><div style="font-size:0.85em; color:#666666; font-weight:normal; margin-top:-3px;">(Khant Sint Heinn)</div> | aliases = '''ကားလစ် လူးဝစ်'''<br><span style="font-size:0.9em; color:#666666;">(Kalix Louis)</span> | gender = male | birthdate = ၃၁ ဇူလှိုင် <br><span style="font-size:0.9em; color:#555;">(ဝါဆိုလဆုတ် ၁၄ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့)</span> | birthplace = [[ပခုက္ကူမြို့]]၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] | nationality = {{အလံ|မြန်မာနိုင်ငံ}}နိုင်ငံသား | ethnicity = [[File:National flag of Third Burmese Empire (Konbaung Dynasty).svg|30px|]] [[မြန်မာလူမျိုး]] ([[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]) | occupation = NLP Engineer & Data Foundation Specialist | country = {{အလံ|မြန်မာနိုင်ငံ}} | languages = [[မြန်မာဘာသာ|မြန်မာ]]၊ [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာ|အင်္ဂလိပ်]] | religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | interests = <div style="display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 6px; padding: 4px 0; line-height: 2;"> <span style="background: #FFF5EE; color: #D2691E; font-weight: bold; padding: 3px 8px; border-radius: 6px; border: 1px solid #FFE4C4; font-size: 11px; white-space: nowrap;">[[ဉာဏ်ရည်တု|AI]]</span> <span style="background: #FFF5EE; color: #D2691E; font-weight: bold; padding: 3px 8px; border-radius: 6px; border: 1px solid #FFE4C4; font-size: 11px; white-space: nowrap;">[[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်|Machine Learning]]</span> <span style="background: #FFF5EE; color: #D2691E; font-weight: bold; padding: 3px 8px; border-radius: 6px; border: 1px solid #FFE4C4; font-size: 11px; white-space: nowrap;">[[ဒေတာသိပ္ပံ]]</span> <span style="background: #FFF5EE; color: #D2691E; font-weight: bold; padding: 3px 8px; border-radius: 6px; border: 1px solid #FFE4C4; font-size: 11px; white-space: nowrap;">[[Natural Language Processing|NLP]]</span> <span style="background: #FFF5EE; color: #D2691E; font-weight: bold; padding: 3px 8px; border-radius: 6px; border: 1px solid #FFE4C4; font-size: 11px; white-space: nowrap;">[[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာစာ]]</span> </div> | custom_header = <div style="background:#FFDAB9; color:#2F4F4F; text-align:center; font-weight:bold; border-radius:4px; padding:4px;">[http://my.wikipedia.org/wiki/Special:Contributions/Kalixlouiis ✍️ ကျွန်ုပ်၏ ပံ့ပိုးမှုများ <br> (ဤနေရာတွင် ကြည့်ရှုပါ)]</div> | userboxes = {{ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်}} {{User Myanmar}} {{User my}} {{userbox | border-c = #FFA07A | id = 🦁 | id-c = #FFE4B5 | info = ဤအသုံးပြုသူ၏ ရာသီခွင်မှာ '''Leo''' ([[သိဟ်ရာသီ]]) ဖြစ်ပြီး၊ Moon sign မှာ '''Cancer''' နှင့် Rising sign မှာ '''Virgo''' ဖြစ်သည်။ | info-c = #FFFDF9 }} |tablecolor=FFDAB9|blood_type=အိုသွေး (O)}} [[en:User:Kalixlouiis]] == <span style="background-color: #FFE4B5; padding: 2px 8px; border-radius: 4px;">'''မင်္ဂလာပါ...!'''</span> == ကျွန်တော်၏ အမည်ရင်းမှာ '''ခန့်ဆင့်ဟိဏ်း''' ({{lang-en|Khant Sint Heinn}}) ဖြစ်ပြီး၊ '''ကားလစ် လူးဝစ်''' ({{lang-en|Kalix Louis}}) ဟုလည်း အလွယ်တကူ ခေါ်ဆိုနိုင်ပါသည်။ ကျွန်တော်သည် '''Natural language processing''' (NLP) နှင့် ဒေတာအခြေပြု ဉာဏ်ရည်တု (Data-centric AI) နယ်ပယ်တွင် အဓိက အာရုံစိုက် လုပ်ကိုင်နေသော [[Machine learning (ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်)|Machine Learning]] Engineer တစ်ဦး ဖြစ်ပါသည်။ == <span style="background-color: #FFE4B5; padding: 2px 8px; border-radius: 4px;">'''ကျွန်တော်၏ အကြောင်းနှင့် ရည်ရွယ်ချက်'''</span> == လက်ရှိတွင် မြန်မာဘာသာစကားသည် [[Machine learning (ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်)|Machine Learning]] နှင့် [[ဉာဏ်ရည်တု|AI]] နယ်ပယ်၌ '''အချက်အလက် အကန့်အသတ်ရှိသော ဘာသာစကား''' ('''Low-resource Language''') တစ်ခု ဖြစ်နေပါသည်။ ထို့ကြောင့် မြန်မာဘာသာစကားအတွက် ခိုင်မာသော ဒေတာအခြေခံအုတ်မြစ်များ ဖြစ်ထွန်းလာစေရန်နှင့် အများပြည်သူ သုံးစွဲနိုင်မည့် လွတ်လပ်သော ဒေတာစုဆောင်းမှု (Open-source Datasets) များ တိုးပွားလာစေရန် စိတ်အားထက်သန်စွာ ကြိုးပမ်းလျက် ရှိပါသည်။ ကျွန်တော်သည် စာပေရေးသားခြင်းကို ဝါသနာပါသူတစ်ဦး ဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ၊ မိမိ၏ နည်းပညာ အတွေ့အကြုံများကို အခြေခံ၍ မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားတွင် တိကျခိုင်လုံပြီး အရည်အသွေးမီသည့် နည်းပညာနှင့် ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများကို တိုးတက်ပြည့်စုံအောင် ပံ့ပိုးကူညီသွားရန် ရည်ရွယ်ပါသည်။ == <span style="background-color: #FFE4B5; padding: 2px 8px; border-radius: 4px;">'''ဝီကီပီးဒီးယား ရည်ရွယ်ချက်'''</span> == မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားတွင် ပါဝင်တည်းဖြတ်ရခြင်း၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ နည်းပညာနယ်ပယ်မှ အသုံးအနှုန်းများနှင့် ဗဟုသုတများကို မြန်မာဘာသာစကားဖြင့် အလွယ်တကူ လေ့လာနိုင်ရန် ဖြစ်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် ကမ္ဘာနှင့်အဝန်း လျင်မြန်စွာ တိုးတက်နေသော AI နှင့် Computing နည်းပညာဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများကို နောက်ဆုံးရ အချက်အလက်များအတိုင်း အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ ဖြစ်စေရန်၊ မမှန်ကန်သော အချက်အလက်များကို ပြင်ဆင်ရန်နှင့် သတင်းအချက်အလက် ကွာဟချက်များကို ဖြည့်ဆည်းရန် ရည်ရွယ်ပါသည်။ == <span style="background-color: #FFE4B5; padding: 2px 8px; border-radius: 4px;">'''စိတ်ဝင်စားသည့် ကဏ္ဍများ'''</span> == ကျွန်တော်အနေဖြင့် အဓိက အာရုံစိုက်ပြီး ဖတ်ရှု၊ မွမ်းမံ သို့မဟုတ် အသစ်ရေးသားသွားမည့် ကဏ္ဍများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည် - * Natural Language Processing - NLP * [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] (Machine Learning) နှင့် [[ဉာဏ်ရည်တု|ဉာဏ်ရည်တုနည်းပညာ]] * [[ဒေတာသိပ္ပံ]] * [[ကွန်ပျူတာသုံး ဘာသာဗေဒ]] (Computational Linguistics) == <span style="background-color: #FFE4B5; padding: 2px 8px; border-radius: 4px;">'''ဆက်သွယ်ရန် သို့မဟုတ် ဆွေးနွေးချက်'''</span> == ကျွန်တော်၏ တည်းဖြတ်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ အကြံပြုလိုသည်များ၊ ဝေဖန်ထောက်ပြလိုသည်များ သို့မဟုတ် နည်းပညာဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများ ပူးပေါင်းရေးသားရန် ကိစ္စရပ်များ ရှိပါက ကျွန်တော်၏ [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kalixlouiis|ဆွေးနွေးချက်စာမျက်နှာ (Talk Page)]]တွင် လွတ်လပ်စွာ စာချန်ထားခဲ့ပြီး ဆက်သွယ်နိုင်ပါသည်။ ---- htz4sua7vx3aq7bc7doqlj9j39n7kaj 3 288985 1042183 2026-07-05T21:28:18Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1042183 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-38514-27 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၂၈၊ ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) k7e3gsvmt7f42ipavkg4ctu33qwr8gk 3 288986 1042186 2026-07-06T01:28:41Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1042186 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-38332-30 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၂၈၊ ၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) t0u3w3fs1h91yt393hmut1tsklohg1u 3 288987 1042188 2026-07-06T02:28:48Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1042188 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-38249-33 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၂၈၊ ၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) 040ma5g1gqhls8kv9t3bxj9hsvjt0cn 3 288988 1042191 2026-07-06T04:29:00Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1042191 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-38388-34 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၂၉၊ ၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) qw8nyjm81mx36jy5kxn97keje65mpw6 3 288989 1042195 2026-07-06T05:29:07Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1042195 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-38500-32 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၂၉၊ ၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) o6zp9dkztwy5gl7c4srzpjhax7vfs62 0 288990 1042196 2026-07-06T06:12:44Z Zawzawaungthwin 100038 မိုးမောက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲသည် မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ) မှ ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ) နှင့် ကချင်ထိုးစစ်(၂၀၂၄) တို့၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မိုးမောက်မြို့၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော 1042196 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = မိုးမောက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] မှ [[ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ကချင်ထိုးစစ် (၂၀၂၄)]] | date = ဇူလိုင် ၂၄ - ဩဂုတ် ၁၉၊ ၂၀၂၄ | place = [[မိုးမောက်မြို့]]၊ [[မိုးမောက်မြို့နယ်]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]] | result = KIA နှင့် PDF ပူးပေါင်းတပ်များ အောင်မြင်စွာ ထိန်းချုပ် | combatant1 = {{flagicon|Myanmar|military}} [[တပ်မတော်]] | combatant2 = *{{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] * {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] | units1 = ခမရ ၄၃၇ | units2 = [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]၊ PDF ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ | map_type = Myanmar | latitude = 24.1667 | longitude = 97.2333 | map_label = မိုးမောက်မြို့ | map_caption = ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးမောက်မြို့၏ တည်နေရာ | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} }} '''မိုးမောက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] မှ [[ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ကချင်ထိုးစစ် (၂၀၂၄)|ကချင်ထိုးစစ်(၂၀၂၄)]] တို့၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ဗန်းမော်ခရိုင်]]၊ [[မိုးမောက်မြို့]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်နေ့မှ စတင်၍ [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) နှင့် မဟာမိတ် PDF ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တို့က အဆိုပါမြို့ရှိ [[တပ်မတော်]] ၏ နောက်ဆုံးလက်ကျန်တပ်ဖြစ်သော [[ခြေမြန်တပ်ရင်း]] (ခမရ-၄၃၇) ကို တစ်လနီးပါးအကြာ ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက် မြို့ကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-08-19 |title=မိုးမောက်မြို့ကို KIA သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/kia-seize-momauk-08192024062803.html |access-date=2026-07-06 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> == နောက်ခံအကျဉ်းချုပ် == မိုးမောက်မြို့သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] [[ယူနန်ပြည်နယ်]] နှင့် မိုင် ၆၀ နီးပါး နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေပြီး [[ဗန်းမော်မြို့]]၏ အရှေ့ဘက် ၇ မိုင်ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ အဆိုပါမြို့တွင် အခြေစိုက်ထားသည့် ခမရ-၄၃၇ တပ်ရင်းသည် ဗန်းမော်မြို့တွင် အခြေစိုက်သော [[အမှတ်(၂၁)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|အမှတ် (၂၁) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] (စကခ-၂၁) အတွက် လုံခြုံရေးအရ အလွန်အရေးပါသည့် ဗျူဟာကျတပ်စခန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လမှ စတင်ကာ KIA နှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့တို့က ကချင်ပြည်နယ်အတွင်း အရှိန်မြင့် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ရာ မေလတွင် မိုးမောက်မြို့အား တစ်ကြိမ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သော်လည်း တိုက်ပွဲများ ခေတ္တရပ်တန့်ခဲ့ပြီး ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင်မှ တကျော့ပြန် ထိုးစစ်ဆင်ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာဌာန) |date=2024-05-01 |title=မိုးမောက်မြို့ စစ်ရေးတင်းမာမှုကြောင့် ဒေသခံတွေတိမ်းရှောင် |url=https://burmese.voanews.com/a/local-fleeing-in-moe-mauk-kachin-amid-fighting/7593198.html |access-date=2026-07-06 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> == ရှေ့ပြေးတိုက်ပွဲများ == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလအတွင်း စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း မိုးမောက်မြို့နယ်အတွင်း [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) နှင့် တပ်မတော် တို့အကြား တိုက်ပွဲများ စတင်ပြင်းထန်လာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က တိုက်ပွဲများကြောင့် စစ်ဘေးရှောင်ဦးရေမှာ (၃,၀၀၀) ကျော်အထိ တိုးပွားလာခဲ့ပြီး စောင်နှင့် နေရာထိုင်ခင်းများ အရေးပေါ် လိုအပ်ခဲ့သည်။ စစ်ဘေးရှောင်များသည် ဗန်းမော်မြို့နှင့် အနီးအနားရှိ ဘုန်းကြီးကျောင်းများ၊ စာသင်ကျောင်းများအပါအဝင် နေရာ (၂၉) ခုခန့်တွင် ခိုလှုံခဲ့ကြရသည်အထိ တိုက်ပွဲက ပြင်းထန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=SHAN |date=2021-04-29 |title=မိုးမောက်မြို့စစ်ရှောင်အတွက် နေရာထိုင်ခင်း နှင့် စောင်အရေးပေါ်လိုအပ် |url=https://burmese.shannews.org/archives/21818 |access-date=2026-07-06 |website=သျှမ်းသံတော်ဆင့် |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် မိုးမောက်မြို့နယ်အတွင်း တစ်ကျော့ပြန် တိုက်ပွဲများ ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့သည်။ အောက်တို ဘာ ၂၂ ရက်နေ့တွင် မိုးမောက်မြို့အရှေ့ဘက်၌ တပ်မတော် တပ်များက KIA တပ်ဖွဲ့ဝင် ၃၀ ခန့် စခန်းချရာ တောင်ကုန်းနေရာကို စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ KIA တပ်ဖွဲ့များ အရှေ့ဘက်နှင့် အရှေ့မြောက်ဘက်သို့ ဆုတ်ခွာပေးခဲ့ရသည်။စစ်တပ်မှ အဆိုပါနေရာကို သိမ်းပိုက်စဉ် KIA ယူနီဖောင်းများ၊ လက်နက်ခဲယမ်းများနှင့် အခြေခံစစ်ရေးသုံး ပစ္စည်းများကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။အောက်တိုဘာ ၂၃ ရက်နေ့တွင်လည်း မိုးမောက်မြို့နယ် အရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ ဝမ်တောင်နှင့် လုံဂျာတောင်ဝန်းကျင်တွင် စစ်တပ်နှင့် KIA တပ်မဟာ (၃)၊ တပ်ရင်း (၁၅) တို့အကြား အပြင်းအထန် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အဆိုပါတိုက်ပွဲတွင် စစ်တပ်ဘက်မှ ၁၅ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ပြီး၊တပ်မတော်(လေ)၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအချို့မှာ အဖွဲ့ဝင်များ စုဝေးရာနေရာသို့ ကျရောက်မှုကြောင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူများရှိခဲ့ကြောင်း KIA ဘက်က ဖော်ပြသည်။ ထို့အပြင် အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက်နေ့တွင်လည်း ဗန်းမော်မြို့အနီး ဧရာဝတီမြစ်ကြောင်းအတိုင်း တက်လာသည့် စစ်သင်္ဘောတန်းကို KIA ၏ အထူးရေကြောင်းတိုက်ခိုက်ရေးအဖွဲ့က ၁၀၇ မမ ရှော့တိုက်ဒုံးများဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ သင်္ဘောတစ်စီး ထိမှန်မီးလောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2022-10-23 |title=ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးမောက်မြို့အရှေ့ဘက်ရှိ KIA စခန်းအား စီးနင်းတိုက်ခိုက် – PCT NEWS HOMEPAGE |url=https://pct.com.mm/2022/10/23/%e1%80%80%e1%80%81%e1%80%bb%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%94%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%81%8a-%e1%80%99%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%80%e1%80%ba/ |access-date=2026-07-06 |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2022-10-28 |title=မိုးမောက်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် KIA စစ်ရေး တင်းမာနေ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/10/28/255603.html |access-date=2026-07-06 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref>{{main|ဖားကန့် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု}} ဤကာလအတွင်း စစ်တပ်သည် မိုးမောက်မြို့နယ်အတွင်းသို့ လက်နက်ကြီးများဖြင့် အဆက်မပြတ် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် စီအင်ရွာအတွင်း အရပ်သားပြည်သူတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ဒေသခံများမှာ ထိတ်လန့်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲများကြောင့် မိုးမောက်နှင့် ဗန်းမော်ဒေသတွင် စစ်ရှောင်ဦးရေများပြားလာပြီး စားနပ်ရိက္ခာများ လိုအပ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အောက်တိုဘာ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ဖားကန့်မြို့နယ်၊ အနန့်ပါရွာ၌ ကျင်းပသည့် KIO/KIA ၆၂ နှစ်မြောက် အထိမ်းအမှတ်ပွဲကို တပ်မတော်(လေ)က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ လူပေါင်း ၁၀၀ နီးပါး သေဆုံးခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်မှာလည်း အဆိုပါကာလ၏ အထင်ကရဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ငြိမ်းဆွေ |first=မောင်ရွှေဝါ |date=2022-10-26 |title=ဗုံးဒဏ်သင့် အနန့်ပါမှ လူနာသယ်ခွင့်ကို စစ်ကောင်စီ ပိတ်ထားဆဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/13028/ |access-date=2026-07-06 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလအတွင်း ကချင်ပြည်နယ်တစ်ဝန်းတွင် KIA နှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များ (AA၊ KPDF) ၏ ထိုးစစ်မှာ ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့သည်။ မေလ ၉ ရက်နေ့တွင် မိုးမောက်မြို့နယ်ရှိ ခလရ-၄၃၇ တပ်စခန်းကို တိုက်ခိုက်စဉ် တပ်မတော်(လေ)မှ လေကြောင်းဖြင့် လာရောက်ဗုံးကြဲခဲ့သော်လည်း ဗုံးများမှာ စခန်းအတွင်းသို့သာ ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား အများအပြား ထိခိုက်သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ ဒဏ်ရာရသူများကို ဗန်းမော်မြို့သို့ တင်ဆောင်လာသည့် ယာဉ်တန်းကို KIA က ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ တင့်ကားတစ်စီး မီးလောင်ပျက်စီးပြီး လူနာတင်ကားများလည်း သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=မင်းမောင် |date=2024-05-10 |title=မိုးမောက်မြို့ ခြေလျင်တပ်ရင်းကို လေတပ်မှားယွင်းဗုံးကြဲဟု KIA ပြော |url=https://myanmar-now.org/mm/news/52222/ |access-date=2026-07-06 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> {{main|ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}} မေလ ၇ ရက်နေ့မှစတင်၍ KIA ပူးပေါင်းတပ်များသည် စင်းခန်းရွာ၊ မံစီနှင့် မိုးမောက်မြို့တို့ကို တစ်ပြိုင်နက် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ရာ စင်းခန်းရွာနှင့် မံစီမြို့ရှိ ရဲစခန်းများကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ အလားတူ ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့ကိုလည်း KIA က ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့ပြီး ပူတာအိုမြို့အနီး ဖုန်ကျန်းစခန်းမှ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များမှာလည်း စခန်းကို မီးရှို့၍ ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။ မေလ ၉ ရက်နေ့တွင် မြစ်ကြီးနား-ဝိုင်းမော် ဆက်သွယ်ထားသည့် ဗလမင်းထင်တံတားကို KIA ဘက်မှ တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် ရဲမှူးတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီက တံတားကို ခေတ္တပိတ်ထားခဲ့ရသည်။ဤကာလအတွင်း စစ်ကောင်စီသည် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးလိုသည့် လေသံပစ်လာခဲ့ပြီး KBC ခေါင်းဆောင်ဟောင်း ဒေါက်တာ ခလမ်ဆမ်ဆွန်ကို ခြွင်းချက်ဖြင့် ပြန်လွှတ်ပေးပြီးနောက် နေအိမ်မှ ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်ကာ ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ သို့သော် မြေပြင်တွင်မူ KIA ၏ ထိုးစစ်မှာ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းမှ ကချင်ပြည်နယ်တစ်ခွင်သို့ ကျယ်ပြန့်လာခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်များမှာ လေကြောင်းနှင့် လက်နက်ကြီး ပစ်ကူများဖြင့်သာ အပြင်းအထန် ခုခံနေရသည့် အခြေအနေဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ငြိမ်းဆွေ |date=2019-09-13 |title=“ကျွန်တော့်အမြင်တော့ အခု တပ်မတော်ဘက်ကနေ တကယ်ပဲပြောင်းလဲချင်ပြီလို့ ယူဆပါတယ်” |url=https://myanmar-now.org/mm/news/2565/ |access-date=2026-07-06 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=ငြိမ်းဆွေ |date=2022-12-07 |title=ကချင်ဘာသာရေးခေါင်းဆောင် ဒေါက်တာခလမ်ဆမ်ဆွန်ကို စစ်ကောင်စီတရားစွဲမည် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/13427/ |access-date=2026-07-06 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ == ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်နေ့မှ စတင်၍ KIA နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တို့က ခမရ-၄၃၇ တပ်စခန်းကို ဝိုင်းရံထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ လေကြောင်းဖြင့် အဆက်အပြတ် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခြင်း၊ လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခတ်ခြင်းနှင့် မြေပြင်မှ စစ်ကူများ ပို့ဆောင်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဩဂုတ်လ ၁၉ ရက်၊ ညနေ ၃ နာရီ ၁၅ မိနစ်တွင် ခမရ-၄၃၇ တပ်ရင်းစခန်းကို KIA နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး မိုးမောက်မြို့နယ်တစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း KIA သတင်းနှင့် ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ ဗိုလ်မှူးကြီး နော်ဘူက အတည်ပြု ပြောကြားခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအပြီးတွင် KIA တပ်ဖွဲ့ဝင်များက စခန်းအတွင်း အောင်ပွဲခံနေသည့် ရုပ်သံများ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-07-16 |title=စစ်ကောင်စီ တစ်ကျော့ပြန်ထိုးစစ်ကြောင့် ကချင်၊ မိုးမောက်တွင် တိုက်ပွဲပြင်းထန် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/54727/ |access-date=2026-07-06 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-08-19 |title=တရုတ်နယ်စပ်မြို့ မိုးမောက်မှ လက်ကျန်စခန်းကို KIA အပြီးသတ် သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/56599/ |access-date=2026-07-06 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များ == တိုက်ပွဲကြောင့် ထောင်နှင့်ချီသည့် ဒေသခံများ အိုးအိမ်များပစ်၍ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရသည်။<ref>{{Cite web |title=မိုးမောက်မြို့က စစ်ရှောင်ပြည်သူများ စားနပ်ရိက္ခာ အရေးပေါ်လိုအပ် |url=https://burmese.dvb.no/post/650763 |access-date=2026-07-06 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် KIA နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက မိုးမောက်မြို့အခြေစိုက် ခမရ-၄၃၇ တပ်စခန်းကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် စခန်းကို စွန့်ခွာကာ ထွက်ပြေးဆုတ်ခွာခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါတပ်စခန်းကို ကာကွယ်ရန်အတွက် စစ်ကောင်စီက အင်အား ၅၀၀ ခန့်ဖြင့် တစ်လနီးပါး ခုခံခဲ့သော်လည်း အထိအခိုက်အကျအဆုံး များပြားစွာဖြင့် စခန်းကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။ဆုတ်ခွာထွက်ပြေးလာသည့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များထဲတွင် အမှတ် (၂၁) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (စကခ-၂၁) မှ ဒုစကခမှူးနှင့် အဖွဲ့လည်း ပါဝင်သည်။ ထိုသို့ ဆုတ်ခွာလာသော စစ်ကြောင်းကို KIA နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက မိုးမောက်-ဗန်းမော်လမ်းပိုင်း (၅) မိုင်နှင့် (၆) မိုင်ကြားတွင် စောင့်ကြို၍ ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဘက်တွင် ထိခိုက်ကျဆုံးမှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2024-08-21 |title=မိုးမောက်မြို့မှ ဆုတ်ခွာသွားသည့် စစ်ကောင်စီတပ်ကို KIA ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/08/21/96605/ |access-date=2026-07-06 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> ယင်းအပြင် မိုးမောက်မြို့ကို KIA နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ဩဂုတ်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များသည် ဗန်းမော်မြို့အခြေစိုက် အမှတ် (၂၁) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (စကခ-၂၁) လက်အောက်ခံတပ်များဖြင့် မြို့ကို ပြန်လည်ရရှိရေးအတွက် အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ကြသည်။သံချပ်ကာယာဉ်များ၊ လူအင်အားအများအပြားဖြင့် မြေပြင်စစ်ကြောင်းများ ထိုးစစ်ဆင်ခြင်းအပြင် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခြင်း၊ ဒရုန်းများအသုံးပြုခြင်းနှင့် ဗန်းမော်မြို့အတွင်းရှိ အထိုင်တပ်များမှ လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ကူပေးခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=မောင်ရွှေဝါ |first=မင်းမောင် |date=2024-10-30 |title=မိုးမောက်မြို့ပြန်သိမ်းနိုင်ရေး ကြိုးပမ်းနေသော စစ်ကောင်စီနှင့် KIA တို့ တိုက်ပွဲဖြစ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/58832/ |access-date=2026-07-06 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-09-25 |title=မိုးမောက်မြို့ကို ပြန်လည်ရရှိရေး စစ်ကောင်စီတပ် တန်ပြန်ထိုးစစ်ဆင် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-council-and-kia-battle-09252024021219.html |access-date=2026-07-06 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] ctsdu13g1dkoigaus5cvkodfffio3gv 100 288991 1042202 2026-07-06T08:43:53Z Salai Rungtoi 22844 "{{Current events|year=2026|month=07|day=05|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}}" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1042202 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=07|day=05|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}} aglw50r7r9frxkmzqrrf8ieu4jsogi0 100 288992 1042203 2026-07-06T08:44:40Z Salai Rungtoi 22844 "{{Current events|year=2026|month=07|day=06|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}}" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1042203 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=07|day=06|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}} ketd6t990nrvlxuolwmzwf4h7h4bsty 0 288993 1042204 2026-07-06T08:58:32Z Sappadasa 132530 #REDIRECT [[အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ]] 1042204 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ]] a95vslyoc8p0zacl0smzpdoehqlw9rk 10 288995 1042209 2026-07-06T09:16:56Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "<includeonly>{{#if: {{{seq|}}}<!--multiple lines-->|<span style="position:absolute; vertical-align:middle; top:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 2 / 5}}px; left:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} / 10 + {{{size|{{{3|30}}}}}} * 1.1 * ({{{seq|1}}} - 1)}}px; border:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} / 10}}px solid {{{color|#{{rcr|JR East|{{{name|{{{1}}..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1042209 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if: {{{seq|}}}<!--multiple lines-->|<span style="position:absolute; vertical-align:middle; top:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 2 / 5}}px; left:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} / 10 + {{{size|{{{3|30}}}}}} * 1.1 * ({{{seq|1}}} - 1)}}px; border:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} / 10}}px solid {{{color|#{{rcr|JR East|{{{name|{{{1}}}}}}}}}}}; border-radius:10%; height:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 4 / 5}}px; width:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 4 / 5}}px; background:White; text-align:center; font-weight:Bold;"><span style="width:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 4 / 5}}px; height:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 3 / 10}}px; text-align:center; line-height:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 3 / 10}}px; font-size:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 3 / 10}}px; color:black; position:absolute; top:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} / 50}}px; left:0;">{{{name|{{{1}}}}}}</span><span style="width:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 4 / 5}}px; height:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 12 / 25}}px; text-align:center; line-height:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 12 / 25}}px; font-size:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 12 / 25}}px; color:black; position:absolute; bottom:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} / 50}}px; left:0;">{{{number|{{{2}}}}}}</span></span> |{{#if: {{{tlc|}}}<!--with a three-letter code-->|<div style="display:inline-block; vertical-align:middle; position:relative; border-radius:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} / 5}}px; margin:1px; height:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 3 / 2}}px; width:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 6 / 5}}px; line-height:100%; background:black; text-align:center; font-weight:Bold; font-size:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 3 / 10}}px;"><span style="color:white; font-size:110%; width:{{{size|{{{3|30}}}}}}px; position:absolute; top:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} / 20}}px; left:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} / 10}}px">{{{tlc}}}</span><span style="position:absolute; vertical-align:middle; top:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 2 / 5}}px; left:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} / 10 }}px; border:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} / 10}}px solid {{{color|#{{rcr|JR East|{{{name|{{{1}}}}}}}}}}}; border-radius:10%; height:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 4 / 5}}px; width:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 4 / 5}}px; background:White; text-align:center; font-weight:Bold;"><span style="width:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 4 / 5}}px; height:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 3 / 10}}px; text-align:center; line-height:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 3 / 10}}px; font-size:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 3 / 10}}px; color:black; position:absolute; top:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} / 50}}px; left:0;">{{{name|{{{1}}}}}}</span><span style="width:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 4 / 5}}px; height:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 12 / 25}}px; text-align:center; line-height:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 12 / 25}}px; font-size:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 12 / 25}}px; color:black; position:absolute; bottom:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} / 50}}px; left:0;">{{{number|{{{2}}}}}}</span></span></div>|<!--a single line, without a three letter code--><span style="display:inline-block; position:relative; vertical-align:middle; border:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} / 10}}px solid {{{color|#{{rcr|JR East|{{{name|{{{1}}}}}}}}}}}; border-radius:10%; margin:1px; height:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 4 / 5}}px; width:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 4 / 5}}px; background:White; text-align:center; font-weight:Bold;"><span style="width:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 4 / 5}}px; height:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 3 / 10}}px; text-align:center; line-height:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 3 / 10}}px; font-size:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 3 / 10}}px; color:black; position:absolute; top:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} / 50}}px; left:0;">{{{name|{{{1}}}}}}</span><span style="width:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 4 / 5}}px; height:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 12 / 25}}px; text-align:center; line-height:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 12 / 25}}px; font-size:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} * 12 / 25}}px; color:black; position:absolute; bottom:{{#expr: {{{size|{{{3|30}}}}}} / 50}}px; left:0;">{{{number|{{{2}}}}}}</span></span>}}}}</includeonly><noinclude>{{doc}}</noinclude> ay08htlpjpihgqzr0sga1n7ulfocdgc 0 288996 1042228 2026-07-06T09:52:04Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 " အအိချိခရိုင် (愛知県, အအိချိခန်း) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်း၊ ချူးဘုဒေသရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၇,၄၆၁,၁၁၁ (၂၀၂၅ ခု..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1042228 wikitext text/x-wiki အအိချိခရိုင် (愛知県, အအိချိခန်း) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်း၊ ချူးဘုဒေသရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၇,၄၆၁,၁၁၁ (၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အရ) ရှိသည်။ မြေမျက်နှာပြင်ဧရိယာ ၅,၁၇၂.၉၂ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၇.၂၈ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၁၄၄၂ ဦး (တစ်စတုရန်းမိုင်လျှင် ၃၇၃၀ ဦး) နေထိုင်ကြသည်။ 0sx787sqotoyf7rl74ylfar5j3bl7rg 1042238 1042228 2026-07-06T11:38:11Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1042238 wikitext text/x-wiki '''အအိချိခရိုင်''' (愛知県, အအိချိခန်း) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်း၊ ချူးဘုဒေသရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၇,၄၆၁,၁၁၁ (၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အရ) ရှိသည်။ မြေမျက်နှာပြင်ဧရိယာ ၅,၁၇၂.၉၂ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၇.၂၈ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၁၄၄၂ ဦး (တစ်စတုရန်းမိုင်လျှင် ၃၇၃၀ ဦး) နေထိုင်ကြသည်။ အအိချိခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် မိအဲခရိုင်၊ မြောက်ဘက်တွင် ဂိဖုခရိုင်နှင့် နဂနိုခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ရှိဇုအိုခခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ နဂိုယမြို့သည် ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးဖြစ်ကာ ခရိုင်၏ မြို့တော်လည်း ဖြစ်သည်။ ==အကြောင်းအရာ== နဂိုယမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် စတုတ္ထမြောက် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ တိုယောတမြို့၊ အိုခဇခိမြို့နှင့် အိချိနိုမိယမြို့တို့ ပါဝင်သည်။ အအိချိခရိုင်နှင့် နဂိုယမြို့တို့သည် ချူးခယောမြို့ပြဧရိယာကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် တတိယမြောက်အကြီးဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင် တည်ရှိကာ တိုးခိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ တိုးခိုင်းဒေသသည် ချူးဘုဒေသနှင့် ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းဒေသတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် တိုယိုတာကားကော်ပိုရေးရင်း၏ ထုတ်လုပ်ရာနေရာ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်အတွင်း ဟိဂရှိယမတိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်၊ ရုက္ခဗေဒဥယျာဉ်များ၊ ချူးဘုဗဟိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်နှင့် Legoland Japan Resort တို့ ရှိသည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ==မြို့ပြဒေသများ== ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==သမိုင်းကြောင်း== ==စီးပွားရေး== ==နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပညာရေး== ==အားကစား== ==ခရီးသွားလုပ်ငန်း== ==ပွဲတော်များ== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category}} *{{Wikivoyage inline|Aichi}} *{{Official website|http://www.pref.aichi.jp/global/en/index.html}} *[https://www.aichi-now.jp/en/ Aichi Now-Official Site for Tourism Aichi] *[http://www.busho-aichi.jp/english/index.html Aichi, HOME of the Samurai Spirit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131127211102/http://www.busho-aichi.jp/english/index.html |date=27 November 2013 }} ==ကိုးကား== {{reflist}} 1vr76mrvfhh7owdejt17gc9oxfi2lvr 1042239 1042238 2026-07-06T11:39:31Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1042239 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = အအိချိခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|愛知県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 290 | perrow = 1/2/2/2 | image1 = View of Westward from Sky Deck MIRAI360, Nishiki Naka Ward Nagoya 2022.jpg | caption1 = Skyline of [[Nagoya]] | image2 = Atsuta Shrine.jpg | caption2 = [[Atsuta Shrine]] | image3 = Kōrankei.jpg | caption3 = [[Kōrankei]] | image4 = Castle in Inuyama.JPG | caption4 = [[Inuyama Castle]] | image5 = Iragomisaki5.jpg | caption5 = [[Cape Irago]] | image6 = Tenshuhonmaru.jpg | caption6 = [[Nagoya Castle]] | image7 = Tsushimajinja4.JPG | caption7 = [[Tsushima Shrine]] }} | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|愛知県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Aichi-ken}} | image_flag = Flag of Aichi Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Aichi Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | mapframe = yes | mapframe-zoom = 8 | image_map1 = | coordinates = {{coord|35|10|43|N|136|54|50|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Tōkai region|Tōkai]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Nagoya]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 7 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 54 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Hideaki Ōmura]] (since February 2011) | area_total_km2 = 5172.92 | area_water_percent = 5.4 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|27th]] | population_footnotes = | population_total = 7552873 | population_as_of = 1 October 2019 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|4th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP (2022) | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府|url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230924062316/https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |archive-date=24 September 2023 |access-date=18 May 2023 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 43,083 billion<br />[[US$]] 318.2 billion | iso_code = JP-23 | website = {{URL|http://www.pref.aichi.jp/global/en/index.html}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Oriental scops owl]] (''Otus&nbsp;sunia&nbsp;japonicus'') | fish = [[Kuruma prawn]] (''Penaeus&nbsp;japonicus'') | flower = [[Kakitsubata]] (''Iris&nbsp;laevigata'') | tree = Hananoki (''[[Acer pycnanthum]]'') }} | anthem = [[:ja:われらが愛知|Warera ga Aichi]] }} '''အအိချိခရိုင်''' (愛知県, အအိချိခန်း) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်း၊ ချူးဘုဒေသရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၇,၄၆၁,၁၁၁ (၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အရ) ရှိသည်။ မြေမျက်နှာပြင်ဧရိယာ ၅,၁၇၂.၉၂ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၇.၂၈ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၁၄၄၂ ဦး (တစ်စတုရန်းမိုင်လျှင် ၃၇၃၀ ဦး) နေထိုင်ကြသည်။ အအိချိခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် မိအဲခရိုင်၊ မြောက်ဘက်တွင် ဂိဖုခရိုင်နှင့် နဂနိုခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ရှိဇုအိုခခရိုင်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ နဂိုယမြို့သည် ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးဖြစ်ကာ ခရိုင်၏ မြို့တော်လည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref> ==အကြောင်းအရာ== နဂိုယမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် စတုတ္ထမြောက် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ တိုယောတမြို့၊ အိုခဇခိမြို့နှင့် အိချိနိုမိယမြို့တို့ ပါဝင်သည်။ အအိချိခရိုင်နှင့် နဂိုယမြို့တို့သည် ချူးခယောမြို့ပြဧရိယာကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် တတိယမြောက်အကြီးဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင် တည်ရှိကာ တိုးခိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ တိုးခိုင်းဒေသသည် ချူးဘုဒေသနှင့် ခန်းဆိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းဒေသတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် တိုယိုတာကားကော်ပိုရေးရင်း၏ ထုတ်လုပ်ရာနေရာ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်အတွင်း ဟိဂရှိယမတိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်၊ ရုက္ခဗေဒဥယျာဉ်များ၊ ချူးဘုဗဟိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်နှင့် Legoland Japan Resort တို့ ရှိသည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ==မြို့ပြဒေသများ== ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==သမိုင်းကြောင်း== ==စီးပွားရေး== ==နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပညာရေး== ==အားကစား== ==ခရီးသွားလုပ်ငန်း== ==ပွဲတော်များ== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category}} *{{Wikivoyage inline|Aichi}} *{{Official website|http://www.pref.aichi.jp/global/en/index.html}} *[https://www.aichi-now.jp/en/ Aichi Now-Official Site for Tourism Aichi] *[http://www.busho-aichi.jp/english/index.html Aichi, HOME of the Samurai Spirit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131127211102/http://www.busho-aichi.jp/english/index.html |date=27 November 2013 }} ==ကိုးကား== {{reflist}} egvsx13t29prr4ax68eh1zwuuthnww5 1042240 1042239 2026-07-06T11:47:52Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1042240 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = အအိချိခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|愛知県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 290 | perrow = 1/2/2/2 | image1 = View of Westward from Sky Deck MIRAI360, Nishiki Naka Ward Nagoya 2022.jpg | caption1 = Skyline of [[Nagoya]] | image2 = Atsuta Shrine.jpg | caption2 = [[Atsuta Shrine]] | image3 = Kōrankei.jpg | caption3 = [[Kōrankei]] | image4 = Castle in Inuyama.JPG | caption4 = [[Inuyama Castle]] | image5 = Iragomisaki5.jpg | caption5 = [[Cape Irago]] | image6 = Tenshuhonmaru.jpg | caption6 = [[Nagoya Castle]] | image7 = Tsushimajinja4.JPG | caption7 = [[Tsushima Shrine]] }} | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|愛知県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Aichi-ken}} | image_flag = Flag of Aichi Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Aichi Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | mapframe = yes | mapframe-zoom = 8 | image_map1 = | coordinates = {{coord|35|10|43|N|136|54|50|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Tōkai region|Tōkai]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Nagoya]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 7 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 54 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Hideaki Ōmura]] (since February 2011) | area_total_km2 = 5172.92 | area_water_percent = 5.4 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|27th]] | population_footnotes = | population_total = 7552873 | population_as_of = 1 October 2019 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|4th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP (2022) | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府|url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230924062316/https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |archive-date=24 September 2023 |access-date=18 May 2023 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 43,083 billion<br />[[US$]] 318.2 billion | iso_code = JP-23 | website = {{URL|http://www.pref.aichi.jp/global/en/index.html}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Oriental scops owl]] (''Otus&nbsp;sunia&nbsp;japonicus'') | fish = [[Kuruma prawn]] (''Penaeus&nbsp;japonicus'') | flower = [[Kakitsubata]] (''Iris&nbsp;laevigata'') | tree = Hananoki (''[[Acer pycnanthum]]'') }} | anthem = [[:ja:われらが愛知|Warera ga Aichi]] }} '''အအိချိခရိုင်''' (愛知県, အအိချိခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၇,၄၆၁,၁၁၁ (၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အရ) ရှိသည်။ မြေမျက်နှာပြင်ဧရိယာ ၅,၁၇၂.၉၂ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၉၇.၂၈ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၁၄၄၂ ဦး (တစ်စတုရန်းမိုင်လျှင် ၃၇၃၀ ဦး) နေထိုင်ကြသည်။ အအိချိခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[မိအဲခရိုင်]]၊ မြောက်ဘက်တွင် [[ဂိဖုခရိုင်]]နှင့် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ရှိဇုအိုခခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ [[နာဂိုယာမြို့|နဂိုယမြို့]]သည် ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးဖြစ်ကာ ခရိုင်၏ မြို့တော်လည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref> ==အကြောင်းအရာ== [[နာဂိုယာမြို့|နဂိုယမြို့]]သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် စတုတ္ထမြောက် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ တိုယောတမြို့၊ အိုခဇခိမြို့နှင့် အိချိနိုမိယမြို့တို့ ပါဝင်သည်။ အအိချိခရိုင်နှင့် နဂိုယမြို့တို့သည် ချူးခယောမြို့ပြဧရိယာကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် တတိယမြောက်အကြီးဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် [[ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာ|ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ]]ကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင် တည်ရှိကာ တိုးခိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ တိုးခိုင်းဒေသသည် ချူးဘုဒေသနှင့် [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]၏ အစိတ်အပိုင်းဒေသတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည် တိုယိုတာကားကော်ပိုရေးရင်း၏ ထုတ်လုပ်ရာနေရာ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်အတွင်း ဟိဂရှိယမတိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်၊ ရုက္ခဗေဒဥယျာဉ်များ၊ ချူးဘုဗဟိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်နှင့် Legoland Japan Resort တို့ ရှိသည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ==မြို့ပြဒေသများ== ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==သမိုင်းကြောင်း== ==စီးပွားရေး== ==နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပညာရေး== ==အားကစား== ==ခရီးသွားလုပ်ငန်း== ==ပွဲတော်များ== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category}} *{{Wikivoyage inline|Aichi}} *{{Official website|http://www.pref.aichi.jp/global/en/index.html}} *[https://www.aichi-now.jp/en/ Aichi Now-Official Site for Tourism Aichi] *[http://www.busho-aichi.jp/english/index.html Aichi, HOME of the Samurai Spirit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131127211102/http://www.busho-aichi.jp/english/index.html |date=27 November 2013 }} ==ကိုးကား== {{reflist}} d5zsgw0ct93b360y51xbehh5co654s9 0 288997 1042231 2026-07-06T10:10:07Z Zawzawaungthwin 100038 မံစီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲသည် မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ) မှ ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ) နှင့် ကချင် ထိုးစစ်(၂၀၂၄) ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကချင်ပြည်နယ်၊ မံစီမြို့နယ်၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ 1042231 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = မံစီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] မှ [[ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ကချင်ထိုးစစ် (၂၀၂၄)]] | date = ဒီဇင်ဘာ ၄၊ ၂၀၂၄ - ဇန်နဝါရီ ၈၊ ၂၀၂၅ | place = [[မံစီမြို့]]၊ [[မံစီမြို့နယ်]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]] | result = KIA ပူးပေါင်းတပ်များ အောင်မြင်စွာ ထိန်းချုပ် | combatant1 = {{flagicon|Myanmar|military}} [[တပ်မတော်]] | combatant2 = *{{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] * {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] | units1 = * ခမရ ၆၀၁ *ခမရ ၃၁၉ *အမြောက်တပ် ၃၅၂ | units2 = [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]] | map_type = Myanmar | latitude = 24.1667 | longitude = 97.4333 | map_label = မံစီမြို့ | map_caption = ကချင်ပြည်နယ်၊ မံစီမြို့၏ တည်နေရာ | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} }} '''မံစီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] မှ [[ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ကချင်ထိုးစစ် (၂၀၂၄)|ကချင် ထိုးစစ်(၂၀၂၄)]] ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[မံစီမြို့နယ်]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) က မံစီနှင့် ဗန်းမော်မြို့များကို တစ်ပြိုင်နက် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီးနောက် တစ်လကျော်အကြာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် မံစီမြို့အတွင်းရှိ စစ်စခန်းများကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး မြို့ကို ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-01-08 |title=မံစီမြို့ကို KIA ထိန်းချုပ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c1kek4e7plro |access-date=2026-07-06 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == နောက်ခံနှင့် ရှေ့ပြေးတိုက်ပွဲများ == မံစီမြို့နယ်သည် ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းကို ဆက်သွယ်ထားသည့် လမ်းမကြီးများပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ဗျူဟာမြောက် အရေးပါသော ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။ထိုသို့ အရေးပါမှုကြောင့် စစ်တပ်၏ တပ်ရင်းများဖြစ်သော ခမရ-၆၀၁၊ ခမရ-၃၁၉ နှင့် အမြောက်တပ်ရင်း ၃၅၂ တို့ အခြေစိုက်ထားခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း KIA နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များသည် မံစီမြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို စနစ်တကျ ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မံစီမြို့အနီး စစ်ကောင်စီတပ်ရင်း ၃ ခုကို KIA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.dvb.no/post/685435 |access-date=2026-07-06 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလအတွင်းတွင် တိုက်ပွဲများ စတင်ပြင်းထန်ခဲ့ပြီး ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် မန်ဝိန်းကြီးရဲစခန်းနှင့် စစ်တပ်စခန်းကို KIA က သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ တိုက်ပွဲတွင် စစ်သုံ့ပန်း ၃၀ ကျော်နှင့် လက်နက်ခဲယမ်းများကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။ ဆက်လက်၍ ဇန်နဝါရီလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် မံစီမြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက် ၂၆ မိုင်အကွာရှိ ဗျူဟာကျ ကိုက်ထိပ်စခန်း (ကာကင်းစခန်းနှင့် ပင်မစခန်း) ကို KIA နှင့် KPDF ပူးပေါင်းတပ်များက အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=မင်းမောင် |date=2024-01-29 |title=ကချင်ပြည်နယ် မံစီမြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီ စခန်းကို KIA သိမ်း |url=https://myanmar-now.org/mm/news/48562/ |access-date=2026-07-06 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> {{main|လွယ်ဂျယ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}} ဧပြီလတွင်လည်း တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့၌ မန္တလေး-ဗန်းမော် လမ်းကြောင်းပေါ်ရှိ အရေးပါသော [[ဟန်ထက်ရွာ၊ မံစီမြို့နယ်|ဟန်ထက်ကျေးရွာ]]ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းကို KIA က ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ ဧပြီလ ၄ ရက်နေ့ညတွင် စစ်ကောင်စီတပ်များ ဆုတ်ခွာသွားခဲ့ပြီးနောက် KIA က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါစခန်းသည် လမ်းဆုံနေရာဖြစ်ပြီး ဗျူဟာအရ အလွန်အရေးပါသည့် နေရာဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဧပြီလအတွင်းတွင်ပင် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးမြို့ဖြစ်သော လွယ်ဂျယ်မြို့ကိုလည်း KIA က ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ငြိမ်းချမ်း |date=2024-04-05 |title=မံစီမြို့အနီးက အရေးပါတဲ့ စစ်ကောင်စီစခန်း KIA နဲ့ ပူးပေါင်းတပ်တွေသိမ်း |url=https://burmese.voanews.com/a/an-important-myanmar-military-outpost-near-mansi-taken-over-by-kia-and-joint-forces/7557947.html |access-date=2026-07-06 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လ ၇ ရက်နေ့မှစတင်ကာ KIA က ကချင်ပြည်နယ်အတွင်း ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ရာ မံစီနှင့် မိုးမောက်မြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းပေါင်း ၅၀ ကျော်ကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲများအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ အကြိမ်ကြိမ် ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း KIA ပူးပေါင်းတပ်များက နယ်မြေရှင်းလင်းရေးများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ရှေ့ပြေးတိုက်ပွဲများကြောင့် မံစီမြို့နယ်အတွင်းရှိ ဒေသခံများမှာ စစ်ဘေးလွတ်ရာသို့ တိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရပြီး စစ်ရေးတင်းမာမှုများမှာ တစ်နှစ်တာလုံး မြင့်တက်လျက်ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=SHAN |date=2025-01-08 |title=မံစီမြို့ KIA ပူးပေါင်းတပ် အပြီးသတ် တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.shannews.org/archives/46025 |access-date=2026-07-06 |website=သျှမ်းသံတော်ဆင့် |language=en-US}}</ref> == မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ == ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၄ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သော တိုက်ပွဲများသည် တစ်လကျော်ကြာ ပြင်းထန်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၈ ရက်နေ့ နံနက် ၁၀ နာရီ ၂၀ မိနစ်ခန့်တွင် မံစီမြို့ရှိ ခမရ-၆၀၁၊ ခမရ-၃၁၉ နှင့် အမြောက်တပ်ရင်း ၃၅၂ တို့ကို KIA က အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ တိုက်ပွဲအပြီးတွင် မံစီမြို့နယ်အတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်များ ကင်းစင်သွားပြီဖြစ်ကြောင်း KIA သတင်းနှင့် ပြန်ကြားရေးဌာန တာဝန်ခံ ဗိုလ်မှူးကြီး နော်ဘူက အတည်ပြု ပြောကြားခဲ့သည်။ KIA တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် သိမ်းပိုက်ရရှိသော စခန်းဝင်းအတွင်း နယ်မြေရှင်းလင်းရေးများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2025-01-08 |title=မံစီကို KIA အလုံးစုံသိမ်းပိုက်ပြီး ဗန်းမော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ဆက်လက်ပြင်းထန်နေ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/kia-captures-battalions-mansi-01082025014003.html |access-date=2026-07-06 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> == နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များ == မံစီမြို့ကို သိမ်းပိုက်ရရှိပြီးနောက် KIA တပ်ပေါင်းစုများသည် အနီးအနားရှိ ဗန်းမော်မြို့အား ဆက်လက်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=DVB TV News |date=2025-01-08 |title=မံစီမြို့ကို ကေအိုင်အေ အပြီးသတ် သိမ်းပိုက် - DVB News |url=https://www.youtube.com/watch?v=SfzmrmQVOsc |access-date=2026-07-06}}</ref><ref>{{Cite web |last=Myanmar Now News |date=2025-01-08 |title=မံစီမြို့နယ်ကို KIA သိမ်းပိုက်၊ ဗန်းမော်ရှိ တပ်များကို ဆက်လက် တိုက်ခိုက်နေ |url=https://www.youtube.com/watch?v=5hC5vtId6zc |access-date=2026-07-06}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] g6cv3s18jgyrks9eash3p6tiwc0l96e 3 288998 1042232 2026-07-06T10:29:38Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1042232 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-38248-21 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၉၊ ၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) ahbnjz5yq0yr5i1qsscxemuf1nzyb2z 0 288999 1042234 2026-07-06T10:42:31Z Zawzawaungthwin 100038 ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲသည် မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ) မှ ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ) နှင့် ကချင် ထိုးစစ်(၂၀၂၄) ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည် 1042234 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] မှ [[ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ကချင်ထိုးစစ် (၂၀၂၄)]] | date = မတ် ၇ - မတ် ၈၊ ၂၀၂၄ | place = [[ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]] | result = KIA ပူးပေါင်းတပ်များ အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက် | combatant1 = {{flagicon|Myanmar|military}} [[တပ်မတော်]] | combatant2 = * {{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) * {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF) | units1 = ခလရ ၁၄၂ | units2 = [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်|KIA]]၊ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|PDF]] | map_type = Myanmar | latitude = 24.5000 | longitude = 97.4500 | map_label = ဒေါ့ဖုန်းယန် | map_caption = ကချင်ပြည်နယ်၊ ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့၏ တည်နေရာ | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} }} '''ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] မှ [[ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ကချင်ထိုးစစ် (၂၀၂၄)|ကချင် ထိုးစစ်(၂၀၂၄)]] ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇ ရက်နေ့မှစတင်ကာ [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များသည် မြစ်ကြီးနား-ဗန်းမော်လမ်းတစ်လျှောက်ရှိ စစ်တပ်စခန်းများကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ရာ မတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့ရှိ စစ်တပ်၏ အဓိကတပ်စခန်းဖြစ်သော ခြေလျင်တပ်ရင်း (ခလရ-၁၄၂) ကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကာ မြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=DVB TV News |date=2024-03-08 |title=ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့ခလရ ၁၄၂တပ်ရင်း အလံဖြူထောင် လက်နက်ချ - DVB News |url=https://www.youtube.com/watch?v=FSz2KF5Shkk |access-date=2026-07-06}}</ref> == နောက်ခံနှင့် ရှေ့ပြေးတိုက်ပွဲများ == ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့သည် ဗျူဟာမြောက် အရေးပါသည့် အလော့ဘွမ်တောင်ခြေတွင် တည်ရှိပြီး မြစ်ကြီးနား-ဗန်းမော် ကားလမ်းမကြီးပေါ်၌ တည်ရှိသည်။ အဆိုပါဒေသသည် KIA နှင့် တပ်မတော် တို့အကြား စစ်ရေးတင်းမာမှုများ မကြာခဏ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည့် ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Staff |date=2021-06-03 |title=မိုးမောက်မြို့နယ် ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့အနီး အာဏာသိမ်းစစ်တပ်နှင့် KIA တိုက်ပွဲဖြစ် » Myanmar Peace Monitor |url=https://mmpeacemonitor.org/en/mmr-news/%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA-%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%B7%E1%80%96/ |access-date=2026-07-06 |website=Myanmar Peace Monitor |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့အနီး၌ KIA နှင့် တပ်မတော် တို့အကြား တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ [[နွမ်းလန်းရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်|နွမ်းလန်းရွာ]] မှတစ်ဆင့် ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့ဘက်သို့ စစ်အင်အား ၁၀၀ ကျော်ဖြင့် ချီတက်လာသော စစ်တပ် စစ်ကြောင်းကို ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့မရောက်မီ ၃ မိုင်အကွာရှိ ဒဂါကျေးရွာအနီးတွင် KIA တပ်ရင်း (၁၉) က စောင့်ကြိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါတိုက်ပွဲမှာ နှစ်နာရီကျော်ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး လက်နက်ကြီးသံများပါ ကြားရသည်အထိ ပြင်းထန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့အနီး အာဏာသိမ်းစစ်တပ်နှင့် KIA တိုက်ပွဲဖြစ် |url=https://www.bnionline.net/mm/news-81707 |access-date=2026-07-06 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> ထို့နောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင်လည်း ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့၌ လုံခြုံရေးအခြေအနေများ ထိခိုက်မှု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ထိုနေ့ ည ၇ နာရီ ၄၀ မိနစ်ခန့်တွင် ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့၊ အမှတ် (၁) ရပ်ကွက်ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းဝင်းအတွင်းသို့ ရှော့တိုက်ဒုံးတစ်လုံး ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့သည်။ ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ကျောင်းဝင်းအတွင်းရှိ ဆရာ၊ ဆရာမများ နေထိုင်သည့် လိုင်းခန်းအနီး ကျရောက်ခဲ့ပြီး မူလတန်းပြဆရာမတစ်ဦးနှင့် ဒုတိယအလယ်တန်းပြဆရာမတစ်ဦးတို့တွင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာများ ရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက စုံစမ်းဖော်ထုတ်မှုများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကချင်ပြည်နယ် ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့ အထကကျောင်းဝင်းအတွင်း ရှော့တိုက်ဒုံး ကျရောက်ပေါက်ကွဲပြီး ဆရာမနှစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိ |url=https://news-eleven.com/article/253539 |access-date=2026-07-06 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဒေါ့ဖုန်းယန်တွင် စစ်တပ်လက်နက်ကြီးကြောင့် ကျောင်းဆရာမ ၂ ဦး ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/614316 |access-date=2026-07-06 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> == မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ == ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့ရှိ ခလရ-၁၄၂ တပ်စခန်းမှာ နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော် တပ်စွဲထားသည့် အင်အား ၁၀၀ ကျော်ပါဝင်သော တပ်စခန်းကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး လိုင်ဇာအနီးတစ်ဝိုက်ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများအတွက် ရိက္ခာနှင့် စစ်အင်အားဖြည့်တင်းပေးသည့် ဗျူဟာကျနေရာဖြစ်သည်။၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် KIA က မြစ်ကြီးနား-ဗန်းမော်လမ်းတစ်လျှောက်ရှိ ခယာဘွမ့်၊ ဖွန်းပရန်ဘွမ့်၊ အင်တပ့်ဘွမ့်နှင့် အခြားသော တပ်စခန်း ၁၂ ခုကို တစ်ပြိုင်နက် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ မတ်လ ၈ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် KIA ပူးပေါင်းတပ်များ၏ ထိုးစစ်ကြောင့် ခလရ-၁၄၂ မှ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များက အလံဖြူထောင် လက်နက်ချခဲ့သဖြင့် KIA က မြို့နှင့်တပ်စခန်းကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2024-03-08 |title=ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့တွင်းအခြေစိုက် ခလရ ၁၄၂ တပ်စခန်း အလံဖြူထောင် လက်နက်ချ |url=https://burmese.kachinnews.com/2024/03/08/yl1-182/ |access-date=2026-07-06 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref> == စစ်ရေးအကျိုးသက်ရောက်မှု == ခလရ-၁၄၂ တပ်စခန်းကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်းသည် မြစ်ကြီးနား-ဗန်းမော်လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက် စစ်ကောင်စီ၏ စစ်ရေးထိန်းချုပ်မှုကို ကြီးမားစွာ ထိခိုက်စေခဲ့သည်။ ထိုကာလအတွင်း ဝိုင်းမော်မြို့နယ်ရှိ ပြည်သူ့စစ်ခေါင်းဆောင် သေဆုံးမှုများနှင့်အတူ တိုက်ပွဲများ ပိုမိုပြင်းထန်ခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီဘက်မှ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း KIA ၏ ထိုးစစ်ကို မဟန့်တားနိုင်ခဲ့ပေ။<ref>{{Cite web |date=2024-03-07 |title=မတ် ၇ ရက် - ကချင်မှာ KIA တစ်ပြိုင်တည်းစတဲ့ထိုးစစ်တွေ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c51dwy12240o |access-date=2026-07-06 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] rxsyjveymip32us18v1z1276fmqakui 0 289000 1042236 2026-07-06T11:05:50Z Zawzawaungthwin 100038 မော်ထိုက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲသည် မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ) ကာလ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း)၊ မော်ထို 1042236 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = မော်ထိုက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] မှ [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] | date = နိုဝင်ဘာ ၁၅ - ၁၆၊ ၂၀၂၃ | place = [[မော်ထိုက်မြို့]]၊ [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] | result = MNDAA ပူးပေါင်းတပ်များ အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက် | combatant1 = {{flagicon|Myanmar|military}} [[တပ်မတော်]] | combatant2 = [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] * {{flagicon image|Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg}} [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]] * [[File:Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg|23px|border]] [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]] * {{flagicon image|Infobox AA.png}} [[အာရက္ခတပ်တော်|AA]] | units1 = တပ်မတော် | units2 = [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] (MNDAA) | map_type = Myanmar | latitude = 23.6333 | longitude = 98.7667 | map_label = မော်ထိုက် | map_caption = ရှမ်းပြည်နယ်၊ ကိုးကန့်ဒေသရှိ မော်ထိုက်မြို့၏ တည်နေရာ | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} }} '''မော်ထိုက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ကာလ [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် [[ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း)]]၊ [[မော်ထိုက်မြို့]] တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-11-17 |title=ကိုးကန့် မော်ထိုက်ဒေသ နေရာအများစုကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ MNDAA ပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/mawhthike-koekang-region-11172023054009.html |access-date=2026-07-06 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> == နောက်ခံနှင့် ယခင်ဖြစ်စဉ်များ == မော်ထိုက်မြို့သည် [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၊ [[လောက်ကိုင်ခရိုင်]]၊ [[ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်]]တွင် တည်ရှိပြီး စစ်ရေးအရ အလွန်အရေးပါသော နယ်မြေဖြစ်သည်။ နှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက တပ်မတော်နှင့် MNDAA တို့အကြား နယ်မြေထိန်းချုပ်ရေးအတွက် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည့်နေရာလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=News |first=Mekong |date=2023-11-17 |title=မော်ထိုက်စခန်းသိမ်း တိုက်ပွဲ ဟောင်ဝှစ်ဇာ အမြောက်တွေ သိမ်းပိုက် ရရှိခဲ့တယ်လို့ MNDAA ပြော |url=https://mekongnewsmm.com/%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8/10232/ |access-date=2026-07-06 |website=Mekong News Myanmar |language=my-MM}}</ref> === ၂၀၁၅ ခုနှစ် တိုက်ပွဲများနှင့် အကျပ်အတည်း === ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့မှစတင်၍ မော်ထိုက်၊ ကုန်းကြမ်း၊ လောက်ကိုင်၊ ချင်းရွှေဟော်နှင့် ကွမ်းလုံမြို့နယ်များတွင် တပ်မတော်နှင့် MNDAA တို့အကြား တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အဆိုပါတိုက်ပွဲများကြောင့် စစ်ဘေးဒုက္ခသည် ငါးသောင်းကျော်အထိ ရှိခဲ့ပြီး ကယ်ဆယ်ရေးယာဉ်တန်းများ ပစ်ခတ်ခံရမှုကြောင့် လုပ်ငန်းများ ရပ်ဆိုင်းခဲ့ရသည်။ ထိုစဉ်က MNDAA သည် မော်ထိုက်ဒေသအတွင်းရှိ ခွန်အိုင်ကျေးရွာအုပ်စုကို လွတ်မြောက်နယ်မြေအဖြစ် တည်ထောင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ထိုက်၊ ကုန်းကြမ်း၊ လောက်ကိုင်၊ ချင်းရွှေဟော်နှင့် ကွမ်းလုံဒေသ တိုက်ပွဲများကြောင့် စစ်ဘေးဒုက္ခသည် ငါးသောင်းကျော်အထိ ရှိနေ၊ ကြက်ခြေနီယာဉ်တန်းများ ပစ်ခတ်ခံရပြီးနောက် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများ ရပ်ဆိုင်းထား |url=https://news-eleven.com/article/258939 |access-date=2026-07-06 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ == ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းမှစ၍ MNDAA သည် မော်ထိုက်မြို့အနီးရှိ စစ်တပ်၏ တပ်စခန်းများနှင့် ဗျူဟာကုန်းများကို ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ရှင်းဖျင်ကိုင်၊ လျှံဖုန်ရွှေ၊ မော်ထိုက်စိုင်းကျောက်ရှမ်နှင့် တလင်ကဲတောင်ကုန်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ညနေပိုင်းတွင် မော်ထိုက်တာလျံတောင်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းကို အောင်မြင်စွာ သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ကိုးကန့်ဒေသ၊ လောက်မှုကျူတောင်ကုန်းရှိ ဗျူဟာကုန်းကိုလည်း နိုဝင်ဘာ ၁၆ ရက်နေ့တွင် အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤတိုက်ပွဲများအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များမှာ စခန်းများကို စွန့်ခွာခဲ့ပြီး လက်နက်ခဲယမ်းအချို့ကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့ မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့၏ ရှမ်းပြည်တိုက်ပွဲသတင်းများ |url=https://kokang123.blogspot.com/2023/11/blog-post_25.html |access-date=2026-07-06 |website=နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့ မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့၏ ရှမ်းပြည်တိုက်ပွဲသတင်းများ}}</ref> == စစ်ရေးအကျိုးသက်ရောက်မှု == {{main|လောက်ကိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}} မော်ထိုက်မြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်းသည် ဟုန်အိုင်လွတ်မြောက်ဒေသနှင့် မော်ထိုက်ဒေသအကြား ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းတိုက်ပွဲများအတွင်း M56A1 ဟောင်ဝှစ်ဇာ အမြောက်များ၊ စိန်ပြောင်းများနှင့် အခြားသော လက်နက်ခဲယမ်း အမြောက်အမြားကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။ မော်ထိုက်မြို့သည် [[လောက်ကိုင်မြို့]]အတွက် စစ်ရေးအရ အလွန်အရေးပါသော ဒေသဖြစ်သည့်အတွက် ယင်းမြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်းက လောက်ကိုင်အား စစ်ရေးအရ ဖိအားပေးနိုင်ခဲ့သည်။ MNDAA အနေဖြင့် ယခင်က ၎င်းတို့စိုးမိုးခဲ့သော နယ်မြေများကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Editor |title=မော်ထိုက်ဒေသ – Red News Agency |url=https://rednewsagency.com/news/tag/%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%9E |access-date=2026-07-06 |language=en-US}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] jkuzbm05wqrb6afyusdlapddx17yy4j