ဝီကီပီးဒီးယား mywiki https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter မီဒီယာ အထူး ဆွေးနွေးချက် အသုံးပြုသူ အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက် ဝီကီပီးဒီးယား ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက် ဖိုင် ဖိုင် ဆွေးနွေးချက် မီဒီယာဝီကီ မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက် တမ်းပလိတ် တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက် အကူအညီ အကူအညီ ဆွေးနွေးချက် ကဏ္ဍ ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက် မုခ်ဝ မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက် စာမူကြမ်း စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက် TimedText TimedText talk မော်ဂျူး မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက် Event Event talk 0 1912 1042922 956323 2026-07-12T06:56:35Z ~2026-39346-56 145536 /* ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း */ 1042922 wikitext text/x-wiki {{Italic title}} '''''မောင်ရင်မောင် မမယ်မ''''' ဝတ္ထုသည် မြန်မာ့စာပေဂန္ထဝင်၌ ပထမဦးဆုံးသော မြန်မာ့ကာလပေါ် ဝတ္ထုဖြစ်ပြီး စာ‌ရေးဆရာကြီး [[ဂျိမ်းစ်လှကျော်]] ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းဝတ္ထုသည် ပြင်သစ်စာရေးဆရာကြီး အယ်လက်ဇန္ဒား ဒျူးမား ရေးသားသော ''ကောင့်အော့ မွန်တီကရစ္စတို'' (မွန်တီကရစ္စတို မြို့စားကြီး) ဝတ္ထုကိုမှီငြမ်း၍ မြန်မာတို့၏ အခြေ၊ မြန်မာတို့၏ အမြင်နှင့် ဆီလျော်အောင် ပြုပြင်ရေးသားထားသည့် ဝတ္ထုဖြစ်ပြီး ၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုခေတ်က မောင်ရင်မောင် မမယ်မဝတ္ထုသည် အတော်လူကြိုက်များ၍ ခေတ်စားခဲ့သေကြောင့် ''[[ချဉ်ပေါင်ရွက်သည် မောင်မှိုင်း (ဝတ္ထု)|ချဉ်ပေါင်ရွက်သည် မောင်မှိုင်း]]'' အစရှိသည့် အခြားဝတ္ထုများလည်း အလျှိုလျှို ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ မောင်ရင်မောင် မမယ်မဝတ္ထုကို ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် မန်းရာပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ဂျိမ်းစ်လှကျော်၏ မြေးဖြစ်သူ ခင်ထားဦး၏ဆန္ဒဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် ရိုက်နှိပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ == အရေးအသား == [[ဂျိမ်းစ်လှကျော်]]၏ မြန်မာစာစီကုံး ထုံးဖွဲ့မှုသည် ရိုးသားသည်။ ရှင်းသည်။ အပိုအလိုမရှိ တိကျသည်။ ပြတ်သားစွာ ဆိုသည်။ လိုရင်းကိုသာ ကွက်ကွက်ကွင်းကွင်း ဖော်ထုတ်ထားသည်။ သို့သော် မောင်ရင်မောင် မမယ်မဝတ္ထုသည် ဝါကျရှည်ကြီးများ ရေးလေ့ရှိသော ကုန်းဘောင်ခေတ် ဒုတိယပိုင်း၏ အရေးအသားမူကို ခံယူခဲ့သောခေတ်၌ ပေါ်သောစာဖြစ်သည်မှာ ထင်ရှားသည်။ ကုန်ဘောင်ခေတ် ကုန်ဆုံး၍ အနှစ် ၂၀ မျှပင် မရှိသေးသည့်အခိုက်၌ ဤဝတ္ထုကို ရေးလေသောကြောင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် စာပေ၌ပင် အကျုံးဝင်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ မောင်ရင်မောင် မမယ်မဝတ္ထုသည် ထိုခေတ် ထိုကာလက မြန်မာစာပေ၏ အဆင့်အတန်းကို ဖော်ပြလျက်ရှိသော စာပေမှတ်တိုင်ကြီး တစ်ခုသာမကပဲ ယင်းခေတ်ကာလ၏ လူနေမှုကိုပါ ဖော်ထုတ်ပြသသော ခေတ်ပြကြေးမုံ တစ်ချပ်ဟုဆိုလျှင်လည်း မှားမည်မထင်ပါ။ ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်မှာ လွတ်လပ်ရေးခေတ်မှ စာအုပ်များထက် ကျနသပ်ရပ်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ပုံနှိပ်စက္ကူချောဖြင့် ဂရိတ်စာလုံးစီကာ ရိုက်ထားသည်။ အတွင်းရုပ်ပုံများမှာ ပန်းချီရုပ်ပုံများ မဟုတ်ပဲ ထိုခေတ်က အင်္ဂလိပ်၊ အမေရိကန် မဂ္ဂဇင်းများတွင် ပါရှိသည့်နည်းတူ လူစင်စစ်ကို ဇာတ်ကွက်ဇာတ်လမ်းအတိုင်း သရုပ်ဆောင်စေကာ ရိုက်ကူးထားသော ဓာတ်ပုံများဖြစ်၍ ထိုဓာတ်ပုံမျိုး ၁၂ ပုံဖြင့် သရုပ်ဖော်ထားသည်။ ဂျိမ်းစ်လှကျော်၏ ''မောင်ရင်မောင် မမယ်မ'' ဝတ္ထုကို မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသန ဂျာနယ်မှ ဤသို့ဝေဖန်ခဲ့သည်။ :‘‘ ဝတ္ထုဟူသောအရာကို ခေတ်သစ် အဓိပ္ပာယ်အတိုင်း မြန်မာတို့က နားမလည်နိုင်ကြသေးသည့်အလျောက် စာရေးသူ (ဂျိမ်းစ်လှကျော်) က မောင်ရင်မောင် ထားခဲ့သော စာရွက်စာတမ်းများမှ ကောက်ယူ စီရင်ရေးသားသည်ဟုဆိုလျှင် သင့်လျော်မည်ဟု ယူဆပုံရသည်။ ဝတ္ထုဟုသာ ဆိုသည်။ ဝတ္ထုနှင့်မတူပဲ အကြောင်းအရာများ ဖော်ပြသော စာတမ်းနှင့် တူနေခေသည်။ ယင်းသို့ ဆိုရငြားလည်း ဤဝတ္ထုမှာ ပထမ မြန်မာဝတ္ထု ဖြစ်သောကြောင့် ရှေ့ဆောင်သူတို့ ရအပ်သော အခွင့်အရေး ရထိုက်သည်ဟု ဆိုရပေမည်။’’ == ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း == ထိုဝတ္ထု၏ ပထမဝါကျတွင် ‘‘ဆိုလတ္တံ့သော ဝတ္ထု၌ ပါရှိသော အကြောင်းအရာ အဖြစ်အပျက်များသည် ကျွန်ုပ်တို့ မြန်မာဘုရင် သာယာဝတီ၊ ကုန်းဘောင်၊ ဟံသာဝတီ ၃ ဘွဲ့ခံ မင်းတရားကြီး ဘုရားရွှေလက်ထက်တော်ကစ၍ ပုဂံမင်းလက်ထက်တော်တိုင် မင်းနှစ်ဆက်မြောက် ထီးနန်းစိုးစံတော်မူသည့် အတွင်း အမှန်မုချ ဖြစ်ပွားသော အကြောင်းအရာများချည်း ဖြစ်သည့်အပြင်၊ ကျွန်ုပ်တို့ ဘုရားလောင်းတော် ဇနကမင်း၏နည်း၊ အတိဒုက္ခကြုံကြိုက်ရသည့်အခါတွင် လုံ့လ၊ ဝီရိယကို မလျှော့သော ယောက်ျားအင်္ဂါနှင့် ညီညွတ်စွာ ဆောင်ရွက်သည့် အကျိုးအားဖြင့် သေမည့်ဘေးမှ လွတ်ထွက်ပြီးလျှင် အချိန်သင့်တိုင် ရောက်ကာလ သူဌေးသူကြွယ်၏ ဘဝကို ရရှိရုံမက ငယ်ရွယ်စဉ်အခါက ချစ်ခင်စုံမက်ကြပြီးနောက် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကွဲကွာနေရသူ မိန်းမနှင့် ပြန်၍ပေါင်းသင်းရသည်များကို ဗဟုသုတအရာ လိုလားသူ အမျိုးကောင်း သားသမီးတို့ သိမှတ်အပ်သည့်အတိုင်း ဖြစ်ပျက်သည့် အကြောင်းအရဪ အစီအစဉ်အလျောက်အရှည်ပြဆိုပေကုန်အံ့’’ ဟု ဖော်ပြပါရှိသည့်အတိုင်း အဓိက ဇာတ်ကောင် နှစ်ဦးဖြစ်သော မောင်ရင်မောင်နှင့် မမယ်မတို့သည် ငယ်ရွယ်စဉ်က ချစ်ခင်စုံမက်၊ နှစ်ဖက်မိဘများ သဘောတူ လက်ထပ်မင်္ဂလာပွဲ ဆင်နွှဲပြီး၍ မကြာမတင်ပင် ကွဲကွာသွားကြပြီးလျှင် နှစ်ဦးစလုံး အတိဒုက္ခရောက်ကြပြီးနောက်တွင် မောင်ရင်မောင်သည် သူဌေးသူကြွယ်ဘဝ ရရှိ၍ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကွဲကွာနေခဲ့ရသော ငယ်ချစ် မမယ်မနှင့် ပြန်ပေါင်းရသည့် အကြောင်းပင် ဖြစ်လေသည်။ ဆရာကြီး ဂျိမ်းစ်လှကျော်သည် ဤ ‘‘မောင်ရင်မောင် မမယ်မ’‘ ဝတ္ထုကို ‘‘ဤသူနှစ်ဦး (ကိုရင်မောင်နှင့် မမယ်မ) သည် ၆ နှစ်ကျော် ၇ နှစ်ခန့် ဒုက္ခဆင်းရဲကြီး ရောက်လျက် ကွဲ၍နေပြီးမှ တဖန်ပြန်၍ ပေါင်းမိလျှင်’‘ ဟု အဆုံးသတ်ထားပြီးနောက် ဒုတိယပိုင်းဖြစ်သော ငယ်ချစ်နှစ်ဦး ပြန်လည်ဆုံစည်းပြီးမှ မျိုမတတ် ချစ်မဝဖြစ်လျက် အမွေအနှစ်များဖြင့် ချမ်းသာစွာ နေထိုင်ကြပုံများကို အစွမ်းကုန် ရေးသားရန် စီစဉ်ပြီးလုဆဲဆဲတွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)</ref> == ကိုးကား == ကိုးကား <references/> [[Category:မြန်မာစာပေ]] [[Category:မြန်မာ ဝတ္ထုစာအုပ်များ]] qlor5tpiudpy7nyy9lf6usuk74qtvu5 0 3658 1042914 958512 2026-07-12T04:24:18Z ~2026-39344-12 145531 /* ထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ် */ 1042914 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ထားဝယ်မြို့ |native_name = |other_name = |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြို့တည်နေရာပြ မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံ |seat = |seat_type = |settlement_type = [[တိုင်းဒေသကြီးမြို့တော်]] |image_skyline = Dawei 32.jpg |image_map = |map_caption = ထားဝယ်မြို့တည်နေရာပြမြေပုံ |subdivision_type = [[ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{အလံ|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံတိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = [[File:Flag_of_Tanintharyi_Division.svg| 23px]] [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ထားဝယ်ခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ထားဝယ်မြို့နယ်]] |area_total_km2 = |population_total = ၁၂၅,၆၀၅<ref name=pop>{{Citation | publication-date =May 2015|title=၂၀၁၄ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံလူဦးရေနှင့် အိမ်အကြောင်းအရာ ပြည်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ| volume =အတွဲ(၂)|publisher= ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန|page= ၅၄}}</ref> |population_blank1_title= မြို့ပေါ် |population_blank1 = ၈၀,၁၁၇ |population_blank2_title= ကျေးရွာ |population_blank2 = ၄၅,၄၈၈ |population_as_of = ၂၀၁၄ |population_density_km2 = | coordinates = {{coord|14|05|0|N|98|12|0|E|region:MM|display=inline}} |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = + ၆ နာရီ ၃၀ မိနစ် |website = }} '''ထားဝယ်မြို့''' ({{lang-en | Tavoy}}) သည် [[မြန်မာပြည်]]အောက်ပိုင်း၊ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]၏ [[မြို့တော်]]ဖြစ်သည်။ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့ [[ထားဝယ်ခရိုင်]]နှင့် [[ထားဝယ်မြို့နယ်]]များ၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်သည်။ ထားဝယ် မြစ်ဝမှ မိုင် ၃ဝ ခန့်ကွာဝေး၍၊ [[ထားဝယ်မြစ်]]၏ လက်ဝဲဘက် ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ထားဝယ်မြို့သည် တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့ ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ အစိုးရဌာနအသီးသီး၏ တိုင်းဒေသကြီးရုံး၊ မြူနီစပယ်ရုံး၊ ဆေးရုံကြီး၊ အစိုးရတန်းမြင့်ကျောင်း နှင့် ဈေးရုံများရှိ၍၊ စည်ကားသော မြို့ကြီးတစ်မြို့ဖြစ်သည်။ == သမိုင်းကြောင်း == ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၁၁၆ ခုနစ် တပေါင်းလဆန်း ၁၃ ရက်နေ့တွင် ထားဝယ်မြို့အား စတင်တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဥဩအော်သည် ထားဝယ်တည်ဟု ဆိုကြသည်။ မူလက ရှိခဲ့သည် သာဂရမြို့ဟောင်းမှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ တည်တံ့ခဲ့ပြီးနောက် သာဂရမြို့စား၏ ၁၇ ဆက်မြောက် မင်းနဲလှ လက်ထက်တွင် လက်ရှိထားဝယ်မြို့ကို သာယာဝတီအမည်ဖြင့် တည်ခဲ့သည်။ ထားဝယ်လူမျိုး များရှိပြီးမှ လူမျိုးကြောင့် ထားဝယ်မြို့ဟု ခေါ်တွင်ရခြင်းဖြစ်သည်။ ထားဝယ်လူမျိုး မူလစကတည်းကရှိခဲ့သောကြောင့် နေရာဌာန ထားဝယ်က ဒုတိယလိုက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်တလျှောက် ထားဝယ်မြို့တွင် မြို့ဝန်ရာထူး ထားရှိအုပ်ချုပ်ခဲ့ရာ၊ နောက်ဆုံး ထားဝယ်မြို့ဝန်က မင်းကြီး မင်းကျော်စည်သူ ဘွဲ့ခံ ဦးရွှေလုတ် ဖြစ်သည်။ ထားဝယ်မြို့ကို အာချီဘော်ကင်းဘဲ ဦးဆောင်သော ဗြိတိသျှတပ်များက ၁၈၂၄ ခုနစ် အောက်တိုဘာတွင် ဝင်ရောက်သိမ်း‌ပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် ရန္တပိုစာချုပ်အရ ၁၈၂၆ တွင် ဗြိတိသျှ လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။ ကိုလိုနီခေတ်တွင် မြို့လယ်၌ အစိုးရ အဆောက်အဦများ တည်ဆောက်က ရုံးများ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်ဝန်းကျင်တွင် လူငယ်များ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် တက်ကြွခဲ့ကြရာ ထားဝယ်သည်လည်း နယ်ချဲ့ ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ သခင်ဗသိန်းတင်၊ သခင်စံဝင်း၊ သခင်ဗ‌ဆွေ၊ သခင်ဘိုးမှဲ့ စသူတို့မှာ ထင်ရှားသည်။ ဘီအိုင်အေ တပ်များ ချီတက်လာစဉ် ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၂ တွင် ထားဝယ်ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ထားဝယ်နယ်သားများ အများအပြား ဘီအိုင်အေသို့ ဝင်ရောက်သည်။<ref name=":0">{{cite book|author=တင်နိုင်တိုး|title=မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်|publisher=မဇ္ဈိမစာပေ|page=၃၇၂|date=ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၃}}</ref> ထားဝယ်မြို့တွင် မြို့မရပ်ကွက် (၁၅)ခုနင့် ရပ်ရွာအုပ်စုပေါင်း (၂၃)ခုတို့ပါဝင်သည်။ ထားဝယ်မြို့ရှိ မြို့မရပ်ကွက် (၁၅)ခုတွင် အိမ်ခြေ(၁၀၀၀၀)ကျော်၊ လူဦးရေ (၇၀၀၀၀)သောင်းကျော်နေထိုင်လျက်ရှိသည်။ ထားဝယ်မြို့သည် အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ၂၆၃၆.၁၄ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။ == လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး == [[File:Daweiairport.jpg|thumb|300px|right|[[ထားဝယ် လေဆိပ်]]]] ထားဝယ်မြို့၌ [[ထားဝယ်လေဆိပ်|လေဆိပ်]]လည်းရှိသည်။ ထားဝယ်မြို့သည် မီးရထားလမ်းနှင့် ကွာဝေးသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်၍ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးတွင် မော်တော်ကားနှင့် သင်္ဘောများကိုသာ အားထားရသည်။ [[မော်လမြိုင်]]မှ မီးရထား လမ်းဆုံးဖြစ်ခဲ့သော [[ရေးမြို့]]နှင့် ကားလမ်းပေါက်သည်။ သို့သော် တောင်တက်တောင်ဆင်း ခရီးကြမ်းသဖြင့် အသွားအလာ မလွယ်ကူပေ။ ထားဝယ်ကားဆိပ်၌ ကုန်တင်မော်တော် ကား၊ လူစီးကားများစွာတို့ကို တွေ့မြင်ရသည်။ ထားဝယ် ဆိပ်ကမ်းမှာလည်း ဆိပ်ကမ်းကောင်းဖြစ်၍ အရောင်းအဝယ် စည်ကားသည်။ ထားဝယ်မြို့မှ မြန်မာနိုင်ငံခြားဆိပ်ကမ်းမြို့များသို့ ရေကြောင်းအဆက်အသွယ် အလွန်ကောင်းမွန်သည်။ အကယ်၍သာ ထားဝယ်ရေနက်ဆိပ်ကမ်းသာ အကောင်အထည်ဖြစ်ပေါ်လာရင် အရှေ့တောင်အာရှရဲ့ အရေးကြီးသော ဆိပ်ကမ်းတစ်ခုဖြစ်လာမည်ဖြစ်ပြီး ယခုထက်ပိုမို၍များစွာ ဖွံဖြိုးတိုးတက်လာမည်ဖြစ်သည်။ == ရာသီဥတု == ရာသီဥတုမှာ ပူအိုက်စွတ်စိုသည့် ရာသီဥတုဖြစ်သည်။ == ပညာရေး == ပညာရေးအနေဖြင့် [[ထားဝယ်တက္ကသိုလ်]]၊ [[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ထားဝယ်)|နည်းပညာတက္ကသိုလ်၊]][[ထားဝယ်တက္ကသိုလ်|ထားဝယ်ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်]]၊ [[ထားဝယ်ပညာရေးကောလိပ်|ပညာရေးကောလိပ်]]၊ သူနာပြုသင်တန်းကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း(၈)ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၅) ကျောင်း၊ မူလတန်းကျောင်း(၇၈) ကျောင်းတို့ ရှိကြသည်။ == အထင်ကရနေရာများ == ထားဝယ်မြို့အား လေ့လာရင်း လည်ပတ်နိင်သည့် နေရာများမှာ ဟိန္ဒားသတ္တုတွင်း၊ ရွှေတောင်စားစေတီတော်၊ လောကမာရဇိန်ဘုရားကြီးနှင့် ရှင်သာလျောင်းဘုရား၊ ရှင်ကိုးရှင် စေတီဘုရားများနင့် [[မောင်းမကန်ကမ်းခြေ]]စသည့် နေရာဌာနများဖြစ်သည်။ ထိုရှင်ကိုးရှင် ဘုရားများမှာ- ရှင်တောက်ထိန်၊ ရှင်မုတ္ထီး၊ ရှင်ဇလွန်၊ ရှင်ပင်ခရု၊ ရှင်ဓာတ်ဝဲ၊ ရှင်တောင့်ပုံ၊ ရှင်ဥဩ၊ ရှင်ဆံတော်၊ ရှင်မျှော်တို့ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် မြစေတီ၊ဇလွန်းတောင်ဘုရား၊ကနန်းတောင်ဘုရား၊ကြည့်မျှော်တောင် အစရှိသည့် တောင်ပေါ်တွင်တည်ထားကိုးကွယ်ထားသော စေတီတို့ကို လွယ်ကူစွာသွားရောက်ဖူးမြော်နိုင်နေပြီဖြစ်သည်။ ===စပါးတောင်=== {{main|စပါးတောင်}} စပါးတောင်သည် ထားဝယ်မြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက်တွင်ရှိသည်။<ref name=GoogleMap>{{cite web |title=Sabar Taung Pagoda - Google Maps |url=https://www.google.com.sg/maps/place/Sabar+Taung+Pagoda/@14.0445519,98.244435,15z/data=!4m5!3m4!1s0x30e50eb64daf29b3:0xb44c1e44342b3c98!8m2!3d14.0439255!4d98.2412619!5m1!1e4 |accessdate=2020-10-28}}</ref> ထားဝယ်မြို့ အရှေ့ဘက် ပေါက်တိုင်းတံတားမှ တောင်တက်လမ်းအစ တောင်ပွားဘုန်းကြီးကျောင်းတိုက်အထိ တစ်မိုင်ကျော်ကျော်ခန့်သာ<ref name=GoogleMap/> ဝေးသဖြင့်၊ ကျန်းမာရေးအတွက် လမ်းလျှောက်သူများ၊ ခြေလျင်ခရီးထွက်သူများ (hikers) နှင့် စက်ဘီးစီးသူများအကြား ကျော်ကြားအသုံးများသောနေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ===မောင်းမကန်ကမ်းခြေစခန်း=== {{main|မောင်းမကန်ကမ်းခြေ}} နာမည်ကျော်ကြားသော မောင်းမကန်ကမ်းခြေစခန်းသည် ထားဝယ်မြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက်ရှိ ပင်လယ်ကမ်းခြေတွင်တည်ရှိသည်။ ထိုစခန်းသို့ ထားဝယ်မှနေ၍ မြစ်တစ်ဘက် သို့ကူးပြီးလျှင် ရှစ်မိုင်ခန့် မော်တော်ကားဖြင့်သွားရသည်။ မောင်းမကန်ကမ်းခြေမှ မိနစ်အနည်းငယ်မျှလမ်းလျှောက်ရုံဖြင့် ပန်းတင်အင်းကျေးရွာ '''ရေပူစမ်း'''သို့ရောက်နိင်ပါသည်။ မောင်းမကန် အနီးတွင် သုံးထပ်လမ်းမကြီးရှိသည်။ မောင်းမကန် ကမ်းခြေသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အရှည်ဆုံးသော အဖြောင့်တန်းဆုံးကမ်းခြေ ဖြစ်သည်။ အ​ခြားထင်ရှားသောကမ်းခြေများမှာ ဖိုးဖိုးကျောက်၊ဆင်ထောင့်၊မြင်းခွာအော်၊ပညစ်၊myanmar paradise အစရှိသော ကမ်းခြေများဖြစ်ကြသည်။ အပူချိန်မြင့်မားသောရေပူစမ်းအဖြစ် သရက်ချောင်းမြို့နယ်ရှိ ပဲရေပူစမ်းမှာထင်ရှားလေသည်။ [[File:ထားဝယ်.jpg|thumb|​ရွှေ​တောင်စား​စေတီ​​တော်]] == စီးပွားရေး == '''ထားဝယ်ပိုးလုံချည်'''မှာ ထင်ရှားပြီး၊ ၁၉၀၃ ခုနှစ်က ထားဝယ်တွင် ရက်ကန်းစင်ပေါင်း ၉၉၅ စင်ရှိသည်။<ref name=":0" /> ထားဝယ်လုံချည်များကို မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးသို့ တင်ပို့ရောင်းချရသည်။ ဒေသထွက်ကုန်များမှာ [[စပါး]] ၊ [[ကော်ဖတ်|ရာဘာ]]၊ သစ်၊ [[ဆီအုန်း]] စသော သစ်တောထွက် ပစ္စည်းများအပြင် [[ခဲမဖြူ]] အဖြိုက်နက် စသည့် တွင်းထွက်ပစ္စည်းများ ထွက်ရှိသည့် ဒေသဖြစ်သည်။ မြို့၏ကျောထောက် နောက်ခံဒေသများတွင် သတ္တုတွင်းများ၊ ရာဘာခြံများ၊ ကျွန်းသစ်တောများရှိ၍တကြောင်း၊ မြို့ပေါ်နှင့် ကမ်းခြေများတွင် [[ငါးပိ|'''ငါးပိ''']]၊ [[ငါးခြောက်]]လုပ်ငန်း တွင်ကျယ်သောကြောင့်တကြောင်း၊ အရောင်းအဝယ် ဗဟိုဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဆန်စက်နှင့် သစ်စက်များလည်းရှိ၏။ ၁၉၅၃ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၄ဝ၃၁၂ ယောက်ခန့်ရှိသည်။ ထားဝယ်မြို့ကို ခရစ် ၁၇၅၁?? ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ မြို့တည်နေပုံမှာ လေးထောင့်ဖြစ်သည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၅)</ref> == ထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ် == ထားဝယ်မြို့ ဇာတိ ထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်များမှာ<ref name=":0" /> * ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓသာသနာပြု အရှင်ကေလာသ<ref>{{cite web |title=ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ရောက် သမိုင်းဝင် ပထမဆုံး ရဟန်းပျို |url=http://maytharhla.blogspot.com/2011/12/blog-post_11.html |publisher=အရှင်သုတာစာရာလင်္ကာရ(မေ့သားလှ-ဇလဂ္ဂ) |accessdate=၂၀၂၀-၀၅-၂၈ |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190504144447/https://insights.stackoverflow.com/survey/2015#tech-sourcecontrol |archivedate=၂၀၁၉-၀၅-၁၉}}</ref> * [[ငွေကိုင်၊ ဦး|ဦးငွေကိုင်]] * ဗိုလ်ဂါမဏိ * ဗိုလ်မှူးကြီး ဗထူး *[[ကျော်ရင်၊ ဦး (မီးပုံးပျံ)|မီးပုံးပျံ ဦးကျော်ရင်]] * မင်းတိုင်ပင်အမတ် စီစီခူး * [[ဗဆွေ၊ ဦး၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း|ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဗဆွေ(အုန်းပင်ကွင်းရွာ၊ ရေဖြူမြို့)]] * ကာတွန်း ကျော်ဆန်း * [[ထားဝယ်ကျော်မင်း]] * [[ငစိုး၊ သာဂရ|သာဂရ ငစိုး]] * [[ထွန်းအေး၊ ဦး (နဂါးနီ)|နဂါးနီ ဦးထွန်းအေး]] * သံအမတ်ကြီး ဦးသန်းလှ * [[ရွှေဝယ်ဧ]] * မဏ္ဍိုင် ဦးထွန်းဝင်း * [[ချစ်ပို၊ မ၊ သူရ|သူရ မချစ်ပို]] * စာရေးဆရာ ခင်ဂွမ်းဂွိ * [[စိုးမြတ်သူဇာ]] * [[စိုးမြတ်နန္ဒာ]] * ဝင့်ယမုံနိုင် * စာရေးဆရာ စိုးမှူး ( ဦးစိုးမြင့်၊ မြန်မာနိုင်ငံစာရေးဆရာအသင်း ဘဏ္ဍာရေး * သခင်လွန်းဘော် *ကျော်ယုအောင် ==ကိုးကား== {{reflist}} {{တနင်္သာရီတိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]] o4du5uhz94uld3cpqvsmw9s674uwm3f 1042935 1042914 2026-07-12T09:23:47Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 အကိုးအကားမပါရှိ။ 1042935 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ထားဝယ်မြို့ |native_name = |other_name = |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြို့တည်နေရာပြ မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံ |seat = |seat_type = |settlement_type = [[တိုင်းဒေသကြီးမြို့တော်]] |image_skyline = Dawei 32.jpg |image_map = |map_caption = ထားဝယ်မြို့တည်နေရာပြမြေပုံ |subdivision_type = [[ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{အလံ|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံတိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = [[File:Flag_of_Tanintharyi_Division.svg| 23px]] [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ထားဝယ်ခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ထားဝယ်မြို့နယ်]] |area_total_km2 = |population_total = ၁၂၅,၆၀၅<ref name=pop>{{Citation | publication-date =May 2015|title=၂၀၁၄ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံလူဦးရေနှင့် အိမ်အကြောင်းအရာ ပြည်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ| volume =အတွဲ(၂)|publisher= ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန|page= ၅၄}}</ref> |population_blank1_title= မြို့ပေါ် |population_blank1 = ၈၀,၁၁၇ |population_blank2_title= ကျေးရွာ |population_blank2 = ၄၅,၄၈၈ |population_as_of = ၂၀၁၄ |population_density_km2 = | coordinates = {{coord|14|05|0|N|98|12|0|E|region:MM|display=inline}} |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = + ၆ နာရီ ၃၀ မိနစ် |website = }} '''ထားဝယ်မြို့''' ({{lang-en | Tavoy}}) သည် [[မြန်မာပြည်]]အောက်ပိုင်း၊ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]၏ [[မြို့တော်]]ဖြစ်သည်။ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့ [[ထားဝယ်ခရိုင်]]နှင့် [[ထားဝယ်မြို့နယ်]]များ၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်သည်။ ထားဝယ် မြစ်ဝမှ မိုင် ၃ဝ ခန့်ကွာဝေး၍၊ [[ထားဝယ်မြစ်]]၏ လက်ဝဲဘက် ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ထားဝယ်မြို့သည် တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့ ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ အစိုးရဌာနအသီးသီး၏ တိုင်းဒေသကြီးရုံး၊ မြူနီစပယ်ရုံး၊ ဆေးရုံကြီး၊ အစိုးရတန်းမြင့်ကျောင်း နှင့် ဈေးရုံများရှိ၍၊ စည်ကားသော မြို့ကြီးတစ်မြို့ဖြစ်သည်။ == သမိုင်းကြောင်း == ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၁၁၆ ခုနစ် တပေါင်းလဆန်း ၁၃ ရက်နေ့တွင် ထားဝယ်မြို့အား စတင်တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဥဩအော်သည် ထားဝယ်တည်ဟု ဆိုကြသည်။ မူလက ရှိခဲ့သည် သာဂရမြို့ဟောင်းမှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ တည်တံ့ခဲ့ပြီးနောက် သာဂရမြို့စား၏ ၁၇ ဆက်မြောက် မင်းနဲလှ လက်ထက်တွင် လက်ရှိထားဝယ်မြို့ကို သာယာဝတီအမည်ဖြင့် တည်ခဲ့သည်။ ထားဝယ်လူမျိုး များရှိပြီးမှ လူမျိုးကြောင့် ထားဝယ်မြို့ဟု ခေါ်တွင်ရခြင်းဖြစ်သည်။ ထားဝယ်လူမျိုး မူလစကတည်းကရှိခဲ့သောကြောင့် နေရာဌာန ထားဝယ်က ဒုတိယလိုက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်တလျှောက် ထားဝယ်မြို့တွင် မြို့ဝန်ရာထူး ထားရှိအုပ်ချုပ်ခဲ့ရာ၊ နောက်ဆုံး ထားဝယ်မြို့ဝန်က မင်းကြီး မင်းကျော်စည်သူ ဘွဲ့ခံ ဦးရွှေလုတ် ဖြစ်သည်။ ထားဝယ်မြို့ကို အာချီဘော်ကင်းဘဲ ဦးဆောင်သော ဗြိတိသျှတပ်များက ၁၈၂၄ ခုနစ် အောက်တိုဘာတွင် ဝင်ရောက်သိမ်း‌ပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် ရန္တပိုစာချုပ်အရ ၁၈၂၆ တွင် ဗြိတိသျှ လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။ ကိုလိုနီခေတ်တွင် မြို့လယ်၌ အစိုးရ အဆောက်အဦများ တည်ဆောက်က ရုံးများ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်ဝန်းကျင်တွင် လူငယ်များ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် တက်ကြွခဲ့ကြရာ ထားဝယ်သည်လည်း နယ်ချဲ့ ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ သခင်ဗသိန်းတင်၊ သခင်စံဝင်း၊ သခင်ဗ‌ဆွေ၊ သခင်ဘိုးမှဲ့ စသူတို့မှာ ထင်ရှားသည်။ ဘီအိုင်အေ တပ်များ ချီတက်လာစဉ် ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၂ တွင် ထားဝယ်ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ထားဝယ်နယ်သားများ အများအပြား ဘီအိုင်အေသို့ ဝင်ရောက်သည်။<ref name=":0">{{cite book|author=တင်နိုင်တိုး|title=မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်|publisher=မဇ္ဈိမစာပေ|page=၃၇၂|date=ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၃}}</ref> ထားဝယ်မြို့တွင် မြို့မရပ်ကွက် (၁၅)ခုနင့် ရပ်ရွာအုပ်စုပေါင်း (၂၃)ခုတို့ပါဝင်သည်။ ထားဝယ်မြို့ရှိ မြို့မရပ်ကွက် (၁၅)ခုတွင် အိမ်ခြေ(၁၀၀၀၀)ကျော်၊ လူဦးရေ (၇၀၀၀၀)သောင်းကျော်နေထိုင်လျက်ရှိသည်။ ထားဝယ်မြို့သည် အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ၂၆၃၆.၁၄ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။ == လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး == [[File:Daweiairport.jpg|thumb|300px|right|[[ထားဝယ် လေဆိပ်]]]] ထားဝယ်မြို့၌ [[ထားဝယ်လေဆိပ်|လေဆိပ်]]လည်းရှိသည်။ ထားဝယ်မြို့သည် မီးရထားလမ်းနှင့် ကွာဝေးသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်၍ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးတွင် မော်တော်ကားနှင့် သင်္ဘောများကိုသာ အားထားရသည်။ [[မော်လမြိုင်]]မှ မီးရထား လမ်းဆုံးဖြစ်ခဲ့သော [[ရေးမြို့]]နှင့် ကားလမ်းပေါက်သည်။ သို့သော် တောင်တက်တောင်ဆင်း ခရီးကြမ်းသဖြင့် အသွားအလာ မလွယ်ကူပေ။ ထားဝယ်ကားဆိပ်၌ ကုန်တင်မော်တော် ကား၊ လူစီးကားများစွာတို့ကို တွေ့မြင်ရသည်။ ထားဝယ် ဆိပ်ကမ်းမှာလည်း ဆိပ်ကမ်းကောင်းဖြစ်၍ အရောင်းအဝယ် စည်ကားသည်။ ထားဝယ်မြို့မှ မြန်မာနိုင်ငံခြားဆိပ်ကမ်းမြို့များသို့ ရေကြောင်းအဆက်အသွယ် အလွန်ကောင်းမွန်သည်။ အကယ်၍သာ ထားဝယ်ရေနက်ဆိပ်ကမ်းသာ အကောင်အထည်ဖြစ်ပေါ်လာရင် အရှေ့တောင်အာရှရဲ့ အရေးကြီးသော ဆိပ်ကမ်းတစ်ခုဖြစ်လာမည်ဖြစ်ပြီး ယခုထက်ပိုမို၍များစွာ ဖွံဖြိုးတိုးတက်လာမည်ဖြစ်သည်။ == ရာသီဥတု == ရာသီဥတုမှာ ပူအိုက်စွတ်စိုသည့် ရာသီဥတုဖြစ်သည်။ == ပညာရေး == ပညာရေးအနေဖြင့် [[ထားဝယ်တက္ကသိုလ်]]၊ [[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ထားဝယ်)|နည်းပညာတက္ကသိုလ်၊]][[ထားဝယ်တက္ကသိုလ်|ထားဝယ်ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်]]၊ [[ထားဝယ်ပညာရေးကောလိပ်|ပညာရေးကောလိပ်]]၊ သူနာပြုသင်တန်းကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း(၈)ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၅) ကျောင်း၊ မူလတန်းကျောင်း(၇၈) ကျောင်းတို့ ရှိကြသည်။ == အထင်ကရနေရာများ == ထားဝယ်မြို့အား လေ့လာရင်း လည်ပတ်နိင်သည့် နေရာများမှာ ဟိန္ဒားသတ္တုတွင်း၊ ရွှေတောင်စားစေတီတော်၊ လောကမာရဇိန်ဘုရားကြီးနှင့် ရှင်သာလျောင်းဘုရား၊ ရှင်ကိုးရှင် စေတီဘုရားများနင့် [[မောင်းမကန်ကမ်းခြေ]]စသည့် နေရာဌာနများဖြစ်သည်။ ထိုရှင်ကိုးရှင် ဘုရားများမှာ- ရှင်တောက်ထိန်၊ ရှင်မုတ္ထီး၊ ရှင်ဇလွန်၊ ရှင်ပင်ခရု၊ ရှင်ဓာတ်ဝဲ၊ ရှင်တောင့်ပုံ၊ ရှင်ဥဩ၊ ရှင်ဆံတော်၊ ရှင်မျှော်တို့ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် မြစေတီ၊ဇလွန်းတောင်ဘုရား၊ကနန်းတောင်ဘုရား၊ကြည့်မျှော်တောင် အစရှိသည့် တောင်ပေါ်တွင်တည်ထားကိုးကွယ်ထားသော စေတီတို့ကို လွယ်ကူစွာသွားရောက်ဖူးမြော်နိုင်နေပြီဖြစ်သည်။ ===စပါးတောင်=== {{main|စပါးတောင်}} စပါးတောင်သည် ထားဝယ်မြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက်တွင်ရှိသည်။<ref name=GoogleMap>{{cite web |title=Sabar Taung Pagoda - Google Maps |url=https://www.google.com.sg/maps/place/Sabar+Taung+Pagoda/@14.0445519,98.244435,15z/data=!4m5!3m4!1s0x30e50eb64daf29b3:0xb44c1e44342b3c98!8m2!3d14.0439255!4d98.2412619!5m1!1e4 |accessdate=2020-10-28}}</ref> ထားဝယ်မြို့ အရှေ့ဘက် ပေါက်တိုင်းတံတားမှ တောင်တက်လမ်းအစ တောင်ပွားဘုန်းကြီးကျောင်းတိုက်အထိ တစ်မိုင်ကျော်ကျော်ခန့်သာ<ref name=GoogleMap/> ဝေးသဖြင့်၊ ကျန်းမာရေးအတွက် လမ်းလျှောက်သူများ၊ ခြေလျင်ခရီးထွက်သူများ (hikers) နှင့် စက်ဘီးစီးသူများအကြား ကျော်ကြားအသုံးများသောနေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ===မောင်းမကန်ကမ်းခြေစခန်း=== {{main|မောင်းမကန်ကမ်းခြေ}} နာမည်ကျော်ကြားသော မောင်းမကန်ကမ်းခြေစခန်းသည် ထားဝယ်မြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက်ရှိ ပင်လယ်ကမ်းခြေတွင်တည်ရှိသည်။ ထိုစခန်းသို့ ထားဝယ်မှနေ၍ မြစ်တစ်ဘက် သို့ကူးပြီးလျှင် ရှစ်မိုင်ခန့် မော်တော်ကားဖြင့်သွားရသည်။ မောင်းမကန်ကမ်းခြေမှ မိနစ်အနည်းငယ်မျှလမ်းလျှောက်ရုံဖြင့် ပန်းတင်အင်းကျေးရွာ '''ရေပူစမ်း'''သို့ရောက်နိင်ပါသည်။ မောင်းမကန် အနီးတွင် သုံးထပ်လမ်းမကြီးရှိသည်။ မောင်းမကန် ကမ်းခြေသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အရှည်ဆုံးသော အဖြောင့်တန်းဆုံးကမ်းခြေ ဖြစ်သည်။ အ​ခြားထင်ရှားသောကမ်းခြေများမှာ ဖိုးဖိုးကျောက်၊ဆင်ထောင့်၊မြင်းခွာအော်၊ပညစ်၊myanmar paradise အစရှိသော ကမ်းခြေများဖြစ်ကြသည်။ အပူချိန်မြင့်မားသောရေပူစမ်းအဖြစ် သရက်ချောင်းမြို့နယ်ရှိ ပဲရေပူစမ်းမှာထင်ရှားလေသည်။ [[File:ထားဝယ်.jpg|thumb|​ရွှေ​တောင်စား​စေတီ​​တော်]] == စီးပွားရေး == '''ထားဝယ်ပိုးလုံချည်'''မှာ ထင်ရှားပြီး၊ ၁၉၀၃ ခုနှစ်က ထားဝယ်တွင် ရက်ကန်းစင်ပေါင်း ၉၉၅ စင်ရှိသည်။<ref name=":0" /> ထားဝယ်လုံချည်များကို မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးသို့ တင်ပို့ရောင်းချရသည်။ ဒေသထွက်ကုန်များမှာ [[စပါး]] ၊ [[ကော်ဖတ်|ရာဘာ]]၊ သစ်၊ [[ဆီအုန်း]] စသော သစ်တောထွက် ပစ္စည်းများအပြင် [[ခဲမဖြူ]] အဖြိုက်နက် စသည့် တွင်းထွက်ပစ္စည်းများ ထွက်ရှိသည့် ဒေသဖြစ်သည်။ မြို့၏ကျောထောက် နောက်ခံဒေသများတွင် သတ္တုတွင်းများ၊ ရာဘာခြံများ၊ ကျွန်းသစ်တောများရှိ၍တကြောင်း၊ မြို့ပေါ်နှင့် ကမ်းခြေများတွင် [[ငါးပိ|'''ငါးပိ''']]၊ [[ငါးခြောက်]]လုပ်ငန်း တွင်ကျယ်သောကြောင့်တကြောင်း၊ အရောင်းအဝယ် ဗဟိုဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဆန်စက်နှင့် သစ်စက်များလည်းရှိ၏။ ၁၉၅၃ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၄ဝ၃၁၂ ယောက်ခန့်ရှိသည်။ ထားဝယ်မြို့ကို ခရစ် ၁၇၅၁?? ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ မြို့တည်နေပုံမှာ လေးထောင့်ဖြစ်သည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၅)</ref> == ထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ် == ထားဝယ်မြို့ ဇာတိ ထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်များမှာ<ref name=":0" /> * ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓသာသနာပြု အရှင်ကေလာသ<ref>{{cite web |title=ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ရောက် သမိုင်းဝင် ပထမဆုံး ရဟန်းပျို |url=http://maytharhla.blogspot.com/2011/12/blog-post_11.html |publisher=အရှင်သုတာစာရာလင်္ကာရ(မေ့သားလှ-ဇလဂ္ဂ) |accessdate=၂၀၂၀-၀၅-၂၈ |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190504144447/https://insights.stackoverflow.com/survey/2015#tech-sourcecontrol |archivedate=၂၀၁၉-၀၅-၁၉}}</ref> * [[ငွေကိုင်၊ ဦး|ဦးငွေကိုင်]] * ဗိုလ်ဂါမဏိ * ဗိုလ်မှူးကြီး ဗထူး *[[ကျော်ရင်၊ ဦး (မီးပုံးပျံ)|မီးပုံးပျံ ဦးကျော်ရင်]] * မင်းတိုင်ပင်အမတ် စီစီခူး * [[ဗဆွေ၊ ဦး၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း|ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဗဆွေ(အုန်းပင်ကွင်းရွာ၊ ရေဖြူမြို့)]] * ကာတွန်း ကျော်ဆန်း * [[ထားဝယ်ကျော်မင်း]] * [[ငစိုး၊ သာဂရ|သာဂရ ငစိုး]] * [[ထွန်းအေး၊ ဦး (နဂါးနီ)|နဂါးနီ ဦးထွန်းအေး]] * သံအမတ်ကြီး ဦးသန်းလှ * [[ရွှေဝယ်ဧ]] * မဏ္ဍိုင် ဦးထွန်းဝင်း * [[ချစ်ပို၊ မ၊ သူရ|သူရ မချစ်ပို]] * စာရေးဆရာ ခင်ဂွမ်းဂွိ * [[စိုးမြတ်သူဇာ]] * [[စိုးမြတ်နန္ဒာ]] * ဝင့်ယမုံနိုင် * စာရေးဆရာ စိုးမှူး ( ဦးစိုးမြင့်၊ မြန်မာနိုင်ငံစာရေးဆရာအသင်း ဘဏ္ဍာရေး * သခင်လွန်းဘော် * ==ကိုးကား== {{reflist}} {{တနင်္သာရီတိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]] c8ysa0va61u864ka3jlvv2asm17eo3m 0 3666 1042934 1027532 2026-07-12T09:15:59Z ~2026-39220-95 145543 /* */ 1042934 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = မြိတ်မြို့ |native_name = |other_name = Mergui |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြို့တည်နေရာပြ မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံ |seat = |seat_type = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] |image_skyline = မြိတ်မြို့.jpg |image_map = |map_caption = မြိတ်မြို့တည်နေရာပြမြေပုံ |subdivision_type = [[ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{အလံ|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[မြိတ်ခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[မြိတ်မြို့နယ်]] |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |latNS = N |latd = 12 |latm = 26 |lats = |longEW = E |longd = 98 |longm = 36 |longs = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = + ၆ နာရီ ၃၀ မိနစ် |website = }} [[File:MerguiArchipelagoMap.png|thumb|မြိတ်ကျွန်းစုမြေပုံ]] [[File:မြိတ်.jpg|thumb|ကမ်းနားလမ်းရှိ We love Myeik ဆိုင်းဘုတ်]] '''မြိတ်မြို့''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြိတ်ခရိုင်]]တွင် ပါဝင်သည့် [[မြိတ်မြို့နယ်]]၏ ခရိုင် မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည်။ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတွင် လူဦးရေအများဆုံးနှင့် အကြီးဆုံးမြို့လည်းဖြစ်သည်။ [[၂၀၁၄ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံသန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ လူဦးရေ ၂၈၄,၄၈၉ ဦး ရှိသည်။ ကျား ၁၃၉,၅၉၂ ဦး၊ မ ၁၄၄,၈၉၇ ဦး ရှိသည်။ နေဝင်ရာ အနောက်အရပ်တွင် [[ပထော်ပထက်တောင်]]ဟု ခေါ်သော ကျွန်းညီနောင် ရှိသည်။ ရေလုပ်ငန်း ထွန်းကားသော ကမ်းရိုးတန်းဆိပ်ကမ်းမြို့တစ်ခုဖြစ်သည်။ တည်နေရာအရ အပူပိုင်းဒေသဖြစ်သည့်အတွက် ရော်ဘာ၊ ဆီအုန်းတို့ကိုလည်း စီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုးကြသည်။ မြိတ်မြို့သည် ဘက်ပေါင်းစုံမှ အချက်အခြာကျသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည့်အတွက် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၏ ပင်မစီးပွားရေးမြို့အဖြစ်တည်ရှိသည်သာမက [[ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] အခြေစိုက်ရာ မြို့ဖြစ်သည်။ [[မြိတ်ကျွန်းစု]]၏ ကျွန်းပေါင်း ၈၀၀ ကျော်က မြိတ်မြို့၏ အနောက်ဘက်တွင် တံတိုင်းသဖွယ်ကာရံထားသည့်အတွက် သာမန်အားဖြင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ အထိုက်အလျောက်ကင်းလွတ်ရာ မြို့ဖြစ်သည်။ မြိတ်ခရိုင်တစ်ခုလုံးလူဦးရေမှာ ၆၉၃,၀၈၇ ဦးရှိသဖြင့် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတွင် လူဦးရေအများဆုံးရှိသော ခရိုင်ဖြစ်သည်။ == တည်နေရာ == မြန်မာနိုင်ငံ၏ တောင်ဘက် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း မြောက်လတ္တီတွဒ် (၁၂ဒီဂရီ ၁၆မိနစ်)၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် (၉၈ဒီဂရီ၃၆မိနစ်)တွင် တည်ရှိသည်။ မြိတ်မြို့သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက်အမြင့် ၈၄ ပေတွင်ရှိသည်။ သေချာဆန်းစစ်မည်ဆိုလျှင် မြိတ်မြို့သည် ကုန်းမနှင့် အဆက်ပြတ်နေသော ကျွန်းလေးတစ်ခုဖြစ်သည်။ == သမိုင်း နောက်ခံ == ယိုးဒယား(ထိုင်း)နှင့် နယ်ချင်းဆက်စပ်နေသောကြောင့် မြိတ်မြို့မှာ မြန်မာဘုရင်နှင့် ယိုးဒယား ဘုရင် တို့၏ လက်အောက်သို့ အပြန်အလှန်ကျရောက်ခဲ့ပြီး မြိတ်ဒေသမှာလည်း စစ်တလင်း ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ မြိတ်ရာဇဝင်ကို ရေးသားပြုစုခဲ့သူ ဆရာကြီး ဦးကြီးစိန်က မြိတ်ရာဇဝင်ကို ပြုစုရသည်မှာ အလွန်ခဲယဉ်းသည်ဟု ဆိုသည်။ အေဒီ ၇၂၃ ခုနှစ်၌ ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းရှိ ကျမိုင်း၊ ယခုအခေါ် ဇင်းမယ် (ချင်းမိုင်) မင်းဆက်မှာ တနင်္သာရီတိုင်း အထိ တန်ခိုးထွားခဲ့ပြီး ၎င်းကျမိုင်းအနွယ်ဝင်က ရမ္မာဝတီ (ပျော်ဖွယ်ရာပေါသောမြို့)ကို အေဒီ ၇၅၅၌ ကော့ဘိန်းအရပ်၌ တည်ခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ မြို့သက်တမ်း (၂၈)နှစ်ကြာလျှင် ကြက္ကလင်းမြို့ (ကံမော်)ကို ပြောင်းခဲ့၍ မြို့သက်တမ်း ၁၁၈ နှစ်ရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် အေဒီ ၉၀၁ ခုနှစ်၌ ထောင့်ကွာ (မြို့သက်တမ်း ၂၂၀) သို့ ရွှေ့ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်များမှာ အလောင်းစည်သူမင်းကြီး စိုးစံအုပ်ချုပ်နေသည့် (၁၁၁၂-၁၁၆၇) ကာလများအတွင်း ရှိနေပြီး အေဒီ ၁၁၅၂ ခုနှစ်က အောင်သာဝရမြို့ကို စိုးစံခဲ့သည့် ပရမရစာ မင်းလက်ထက်တွင် ကျမိုင်း (ချင်းမိုင်)မင်းဆက် သုဉ်းသွားခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ ပုဂံ၌ နရပတိစည်သူမင်း (၁၁၇၃ - ၁၂၁၀) စိုးစံဆဲ အဆိုပါ အဖြစ်အပျက်မှာ အေဒီ ၁၂၇၆ တွင် အောင်သာဝရမင်း (ဧကဒယ်ရာဇာ)က ခရင်းသေ အရပ်တွင် တနင်္သာရီမြို့ကို တည်ခဲ့သည်။ တနင်္သာရီမြို့၌ မြို့ရံ (၁၄)မြို့ ရှိခဲ့၍ သမုဒ္ဒရာကင်းမြို့ အဖြစ် သန်ထုပ်( သန္တုတ် - ယခု တောနောက်လယ်ကျေးရွာ)မြို့ကို အေဒီ ၁၂၇၇ တွင် စတင် တည်ဆောက် ခဲ့သည်။ အေဒီ ၁၂၇၆ မှ ၁၇၃၁ အထိ နှစ်ပေါင်း ၄၅၄ သည် တနင်္သာရီ ခေတ်ဖြစ်ပြီး မာရိတ်(မြိတ်)၏ ဖြစ်စဉ် မှာတော့ မှေးမှိန်သွားခဲ့သည်။ မာရိတ်မှာ ပရမရစာ မင်းသားငယ်၏ မြင်းခယ်တိုင် (မြင်းချည်တိုင်) အစွဲပြု၍ မာရိတ်ကျွန်းဟု ခေါ်သည်။ မာ = မြင်း၊ ရိတ် = ခယ်တိုင်၊ မြင်းခယ်တိုင် (မြင်းချည်တိုင်) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ရှမ်းအခေါ် (ယိုးဒယား ) စကား ဖြစ်သည်။ ကာလရွေ့လျားလာသဖြင့် မာရိတ်ကို မြန်မာအခေါ် မြိတ်မြို့ဟု ခေါ်တွင် ကြသည်။ [[File:မြိတ်မြို့ 2.jpg|thumb|နာရီစင်]] [[File:မြိတ်မြို့ 3.jpg|thumb|မြို့အဝင်Welcome to Myeikဆိုင်းဘုတ်]] == မြို့တည်ရခြင်းအကြောင်း == အေဒီ ၁၅၃၁ ၌ ဆင်တစ်သန်းရှင် (ယခု - လာအိုနိုင်ငံ၏ မြို့တော် [[ဗီယင်ကျန်းမြို့|ဗီယန်ကျင်း]]) ၏ သားတော် ဗြိရာမသွန်တိဿ မင်းသားက တနင်္သာရီမြို့ကို သိမ်း၍ နှစ် ၂၀၀ ကြာသော် သန်းထုပ် (သန္တုတ်) မြို့ဆိပ်ကမ်းမှာ ရေတိမ်လာ၍ အေဒီ ၁၇၃၁ တွင် ခယ်တောင်ခြေ ( ယခု သိမ်တော်ကြီး တောင်ခြေ)သို့ ပြောင်းရွေ့ပြီး မာရိတ်မြို့ကို တည်ခဲ့သည်။ ရှေးကတည်းက ခယ်တောင်ခြေရင်း၌ တံငါလုပ်ကိုင် နေထိုင် ကြသော အိမ်ခြေ ၂၀ ခန့်သာ ရှိခဲ့သည်။ တနင်္သာရီမြို့ကြီးကား ဆိပ်ကမ်းကင်းမြို့သာ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး မြိတ်မြို့တွင် သင်္ဘောဆိပ်မြို့တည်ရန် ဒေသအသီးသီးမှ လူများခေါ်၍ နေရာချထားခဲ့ကာ မြစ်မရပ်၊ မြစ်ငယ်ရပ်၊ ထားဝယ်စု၊ တလိုင်းစု၊ ဈေးတန်း၊ ဈေးခေါင်း၊ ကန်ဖျား၊ ကန်ခေါင်း၊ ကန်ကြီး၊ အလယ်ကျွန်း၊ နောက်လယ်၊ သံဖို(သန်းဖို)၊ လှည်းထိန်စု၊ ဆိပ်ငယ်၊ စတိန်ရပ်(ဆိပ်ငယ်) စသည်ဖြင့် အစွဲပြု ဖြစ်လာခဲ့ ကြသည်။ မြိတ်ဒေသမှာ မြန်မာဘုရင်နှင့် ယိုးဒယား ဘုရင်တို့၏ အကြိမ်ကြိမ် အုပ်ချုပ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ တပင်ရွှေထီး၊ ဘုရင့်နောင်မင်းတို့က ပြန်သိမ်းယူ ရသည်။ အေဒီ ၁၇၅၉ တွင် အလောင်းမင်းတရားကြီး ဦးအောင်ဇေယျ ပြန်သိမ်းမှ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ရောက်ရှိခဲ့သည်။ == မြန်မာမင်းလက်ထက် မြိတ်မြို့ == ဆိပ်ခံမြို့ငယ် မာရိတ်(မြိတ်)မှာ ကြွယ်ဝ တိုးတက်နေခဲ့သည်။ အလောင်းဘုရား([[အလောင်းမင်းတရား|ဦးအောင်ဇေယျ]])၏ [[ရွှေဘိုမြို့|ရွှေဘို]]သည် [[မြိတ်မြို့|မာရိတ်မြို့]]မှ မိုင် ၅၅ဝခန့် ကွာဝေးသည်။ နယ်ချဲ့ကိုလိုနီများကလည်း အချက်အချာကျသော မြိတ်မြို့ကို မျက်စိ ကျနေခဲ့သည်။ ကုန်စည် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရာတွင် အရှေ့တိုင်း၊ အနောက်တိုင်းသားများ ဝင်ထွက်သွားလာ နေခဲ့ကြပြီး စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်နိုင်ရန်အတွက် အကွက်အကွင်းကောင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆင်ဖြူရှင် နန်းစိုက်သည့် အင်းဝမြို့မှ ၅၁၅ မိုင်ဝေးသည့် မြိတ်မြို့ကို ၁၇၇၀ ပြည်နှစ်ရောက်မှ အပြီးသတ် တည်ဆောက် ပြီးစီးခဲ့သည်။ ခေမရာစာ မြို့ဝန်မင်းအဖြစ် ထမ်းရွက်စဉ် ကာလများအတွင်းမှ တရားဝင် မြိတ်မြို့ဟု တွင်သည်။ ၁၈၂၄ ခုနှစ် ရောက်သည့်အခါ [[ပထမ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ်|ပထမ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာ စစ်ပွဲ]]၌ ကိုလိုနီပိုင်နက်အတွင်းသို့ သွတ်သွင်းခံရသည်။ ထိုနောက်တွင် မြိတ်မြို့မှာ ကမ္ဘာရပ်ခြား စီးပွားရှာသမားများနှင့် ပင်လယ် ခရီးသည်တို့အတွက် မားဂွီး(Mergui) အမည်ဖြင့် ထင်ရှား လူသိများလာခဲ့သည်။ မားဂွီးအမည် မရမီကပင် "ဘိတ်မြို့နှင့် မြိတ်မြို့" ဟူ၍ နှစ်မည် ရှိနှင့် ပြီးဖြစ်သည်။ မားဂွီး ဆိုသည့် အသုံးအနှုန်းကို အာရပ်၊ ပေါ်တူဂီနှင့် ဒတ်ခ်ျ ဘာသာစကားတို့မှ ရှာဖွေ တွေ့ရှိ နိုင်ကြောင်း သုတေသီတို့ မှန်းဆထားသည်။ ကမ်းရိုးတန်းဒေသများဖြစ်သည့် ရခိုင်နှင့် တနင်္သာရီ ဒေသများသည် ပင်လယ်ရေကြောင်းမှ အလွယ်တကူ ဝင်ထွက်ခဲ့၍ ကိုလိုနီနယ်ချဲ့တို့၏ ဒဏ်ကို အစောဆုံး ခံစားခံရသည်။ နှစ် (၁၀၀)ကျော်တိုင်အောင် ကျွန်သက်ရှည်ခဲ့ပြီးမှ ပြည်ထောင်စုကြီးနှင့်အတူ လွတ်လပ်ရေး ရခဲ့သည်။ ကျွန်သက်ရှည်သော်လည်း မြိတ်မြို့သူ မြို့သားများ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် ထက်သန်ခဲ့သည့် သာဓက များစွာရှိသည်။ [[File:Thein Daw Gyi Pagoda, Myeik.jpg|thumb|သိမ်​တော်ကြီး​စေတီ]] [[File:မြိတ်မြို့ 6.jpg|thumb|မြိတ်ခရိုင်ဝန်မင်းလင်းပင်ထိပ်တင်​​​​ဒွေးကျဆုံး​သော​နေရာ(​မူလ​နေရာမဟုတ်)]] == ခေတ်သစ် စီးပွားရေး မြို့တော် မြိတ် == သည်ဘက်ခေတ်မှာတော့ မြိတ်အရှေ့ (မြိတ်)နှင့် မြိတ်အနောက် (ကျွန်းစု) ဟူ၍ အပိုင်းလိုက် တွင်ခဲ့သေးသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မြိတ်နှင့် ကျွန်းစု ဟူ၍ အမည် သီးသန့် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မြိတ်မြို့မှာ [[မြိတ်ကျွန်းစု]] အပါအဝင် ကျွန်းပေါင်း ၈၀၀ ကျော်နှင့် ဖွဲ့စည်းထား၍ ပင်လယ်ပြင် စွန့်စား ခရီးသွားတို့အတွက် စိတ်ဝင်စား သဖွယ် ဖြစ်သလို မဖော်ထုတ်ရသေးသော လှပသည့် ကမ်းခြေများ၊ လူမနေသော [[ကျွန်း]]များ၊ ရေပေါ်နေ ဆလုံတိုင်းရင်းသားတို့၏ လူနေမှု ဘဝ ဟန်ပန်များမှ ခရီးသွားများကို လက်ယပ်ခေါ်နေသကဲ့သို့ အနောက်ဘက် [[ကပ္ပလီပင်လယ်|အက်ဒမန် ပင်လယ်]]ပြင်ကို မျက်နှာမူ မှေးတင် တည်ဆောက်ထားပြီး အရှေ့ဘက်တွင် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]နှင့် နယ်ချင်း ထိစပ်နေသည့်အတွက် စီးပွားရေး အခွင့်အရေးအရ မြန်မာ - ထိုင်း နယ်စပ်တွင် ဆက်သွယ်ကူးလူးနိုင်သော မောတောင်ကြား ကားလမ်းကို အဆင့်မီ ဖောက်လုပ်စရာ အကြောင်း ရှိပေသည်။ မြိတ်မှ မိုင် ၁၂၀ အကွာ အဝေးရှိ မောတောင်ကြားသို့ ဖောက်လုပ်ထားသော အဆိုပါ လမ်းမကြီး အဆင့်မီ ပြီးစီးပါက မော်တော် ကားလမ်းဖြင့် မြိတ်မှ [[မောတောင်]] နယ်စပ်သို့ သုံးနာရီကျော်ခရီး၊ မောတောင်မှ [[ဘန်ကောက်]] သို့ သုံးနာရီကျော်၊ မောတောင်မှ [[မလေးရှား]]သို့ (၁၀)နာရီကျော် ခရီးသာ ရှိလာနိုင်ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့မှ သုံးသပ် ပြထားသည်။ ကမ်းရိုးတန်းတိုင်း မြို့တော်မှာ ပင်လယ် ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်လာသည့်အတွက် [[အာရှ]]နှင့် အနောက်နိုင်ငံများ၏ စီးပွားရေး အချက်အချာ ဖြစ်သလို အဆိုပါ လမ်းမကြီးအား အရှေ့တောင် အာရှ လမ်းမကြီးအဖြစ် အသုံးပြု နိုင်ပြီး ထုတ်ကုန် အရည်အသွေးမြင့် ပို့ကုန်များအား စရိတ်၊ ဝန်ဆောင်မှု နည်းပါးစွာ အချိန်တိုတောင်းစွာ ကူးသန်း နိုင်မှု၊ ဒေသဖွံ့ဖြိုးမှု၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်း ကျယ်ပြန့်လာမှု စသည်ဖြင့် နိုင်ငံတော်နှင့် လုပ်ငန်းရှင်များ၊ ဒေသခံများအတွက် အကျိုးနိုင်ပါသဖြင့် အဆိုပါ လမ်းကို စဉ်းစား သင့်ပေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင် အနေအထားအရ Transit Trade Center အဖြစ် တည်ရှိနေမှုက အားသာချက် တစ်ရပ်ပင်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်က မြိတ်ကျွန်းစုတွင် ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသွား လည်ပတ်မှု တရားဝင် စတင်ခဲ့ပြီး ပင်လယ် အခြေခံ ခရီးသွားလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးနေခဲ့သည်။ နယ်စပ်ကုန်သွယ်မှု စခန်းကို ၁၉၉၉ခုနှစ်၌ [[မြိတ်ကျွန်းစု]]တွင် ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသွား လည်ပတ်မှု တရားဝင် စတင်နိုင်ခဲ့ပြီး ကမ်းရိုးတန်း တိုင်းမြို့တော်မှာလည်း ရေလုပ်ငန်း အဓိက မြို့ကြီး တစ်ခုအဖြစ် အရှိန်အဟုန်မြှင့် တိုးတက်လာခဲ့ကာ တလေးတစား ရှိကြသော မြို့ပြကြီး အဖြစ် ရပ်တည် နိုင်ခဲ့သည်။ ဘဏ်လုပ်ငန်းများ ။ ဝန်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းများ ဒရဟော ဝင်လာခဲ့ကြသည်။ ဒေသခံများ အတွက် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများ ပေးထားခဲ့ကြသော ရေလုပ်ငန်း ကုမ္ပဏီများ၊ [[ပုလဲ]]ကုမ္ပဏီများ စသည်ဖြင့် အများအပြား ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ မြိတ်မြို့မှာ တကယ်တော့ ရေလုပ်ငန်းတစ်ခုတည်းကို တည်မီ နေသည်မဟုတ်၊ ရေထွက်ကုန်များနှင့် ပတ်သက်၍ အလျှံပယ်ရှိသလို ကမ်းလွန်ရေနံနှင့် သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့များ၊ [[ကျောက်မီးသွေး]]၊ ပုလဲ၊ သစ်၊ [[ငှက်သိုက်]]၊ စိုက်ပျိုးရေးမှာလည်း အခြားတိုင်းမြို့တော်များထက် မညံ့လှ၊ [[ဆီအုန်း]] စိုက်ပျိုးမှုမှာ တစ်နိုင်ငံလုံး၌ နံပါတ်(၁)၊ [[ရာဘာ]]က နံပါတ်(၂)၊ ပို့ဆောင်ရေး ကဏ္ဍမှာလည်း ကုန်းကြောင်း၊ ရေကြောင်း၊ လေကြောင်းအားလုံး ပြည့်စုံနေပြီ။ တောင်ပေါ်ဒေသမှာလို တောင်မြင့်မြင့် ရှုမျှော် ခင်းများကို ကမ်းရိုးတန်း တိုင်းမှာလည်း ခံစား၍ ရသည်။ ဤသို့ဆိုလျှင် တံငါအိမ်ခြေကလေး (၂၀)မှ စတင်ခဲ့သော မြင်းချည်တိုင် ရွာကလေးမှာ အခက်အခဲ ပေါင်းစုံ ကျော်လွှားခဲ့ပြီး ဒုန်းစိုင်းလာခဲ့ရာ ၂၀၀၀ ပြည်နှစ် ဝန်းကျင်၌ ကမ်းရိုးတန်းတိုင်း မြို့တော်အဖြစ် သတ်မှတ် ခံခဲ့ ရသလို အေဒီ ၁၇၃၁ တွင် ခယ်တောင်ခြေ (ချည်တောင်၌ တည်ရှိသော မာရိတ်မြို့မှာ မာရိတ်- မြိတ်-မားဂွီး-မြိတ်အရှေ့- ကမ်းရိုးတန်းတိုင်း မြို့တော် စသည်ဖြင့် သက်တမ်းရေတွက်သော် ၂၇၆ နှစ် တိုင်ပေပြီ။ မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း တနင်္သာရီတိုင်း မြိတ်ခရိုင်၏ ခရိုင်ဝန်ရုံးစိုက်ရာ မြို့ဖြစ်သည်။ တနင်္သာရီမြစ် စီးဝင်ရာ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ လုံခြုံသော ဆိပ်ကမ်းကောင်း ဖြစ်၏။ ကမ်းခြေမှစ၍ တောင်ကုန်းမြင့်များ ဖြစ်ပြီးလျှင်ထိုတောင်ကုန်းမြင့်များပေါ်တွင် အစိုးရရုံးအဆောက်အအုံများရှိသည်။ ရှေးအခါက မြိတ်မြို့ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဘင်္ဂလားနယ်မှ တကျွန်းပို့ဒဏ်ခံရသော အကျဉ်းသမားများ ပို့ရာအရပ်အဖြစ်အသုံးပြုခဲ့ဘူးလေသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၀)</ref> ==ဒေသထွက်ကုန်များ== မြိတ်မြို့သည် ယခုအခါ အရောင်းအဝယ် ဖွံ့ဖြိုးသော ဆိပ်ကမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပေသည်။ ကျောထောက်နောက်ခံနယ်မြေတွင် [[ကျွန်းသစ်]]၊ တွင်းထွက်သတ္တုများ၊ ကြက်ပေါင်စေးများထွက်သည်။ မြိတ်ကျွန်းစုများတွင်လည်း တံငါလုပ်ငန်းဖြစ်သည့်[[ငါးပိ]] [[ငါးခြောက်]]လုပ်ငန်း၊ ပုလဲလုပ်ငန်းများအပြင် ကျွန်း ကလေးများပေါ်တွင် ငှက်သိုက်ရှာဖွေခြင်းလုပ်ငန်းများ ရှိသဖြင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးတွင် များစွာ တွင်ကျယ်သည်။ မြို့ပေါ်တွင် ပိုးထည်ရက်လုပ်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ရှိသည်။ မြိတ်လုံချည် ခေါ် ထူထဲခိုင်မာသော ပိုးစစ်လုံချည်များမှာ အကောင်းဆုံး ပိုးထည်အမျိုးအစားတွင် ပါဝင်သည်။ ငါးပိတွင်လည်း မြိတ်စိမ်းစားငါးပိသည် မြိတ်မြို့၏ နာမည်ကျော် ထွက်ကုန်တစ်ခုဖြစ်ပေသည်။ === ရပ်ကွက်များ === # တပ်ပြင်(ရှေးယခင်က တပ်များ ပြင်သောနေရာဖြစ်ခဲ့၍) # သာကေတ # ရေပုန်း #အထက်ရေပုန်း # ကလွင် # ကန်ကြီး(ရေကန်ပေါင်ဟု ခေါ်သော ရေကန်ကြီးတည်ရှိရာနေရာဖြစ်၍) # ကန်ခေါင်း(ကန်၏ ခေါင်းရင်း၌ တည်ရှိ၍) # ကန်ဖျား(ကန်၏ အဖျား၌ တည်ရှိ၍) # မြစ်ငယ် # ထားဝယ်စု(ရှေးယခင်က ထားဝယ်လူမျိုးများ စုနေ၍) # တလိုင်းစု(ရှေးယခင်က တလိုင်းလူမျိုးများ စုနေ၍) # ဆိပ်ငယ်(ရေဆိပ်ရှိသောနေရာ) # နောက်လယ် # သန်းဖို(သံဖို၊ ပန်းပဲဖိုများစွာ ရှိသော နေရာ) # ဈေးတန်း # မြစ်မ # အလယ်ကျွန်း # ကြောင်ငယ် # မြို့သစ် # ဘုရားကိုင် # ပါရမီ # မြိတ်တောင် # ကွက်သစ် # မြန်အောင် # ခရူတော # ပလောက်စု # စက်ဝင်း [[File:မြိတ်မြို့ 4.jpg|thumb|ဘုရားကိုင်ရပ်ကွက်]] == ရာသီဥတု == မြိတ်သည် အပူပိုင်းမုတ်သုံရာသီဥတု အမျိုးအစား ရှိပြီး တစ်နှစ်ပတ်လုံး ပူနွေးသည်။ တိုတောင်းသော ခြောက်သွေ့ရာသီ(ဒီဇင်ဘာ-ဇန်နဝါရီ)ရှိပြီးလျှင်၊ ရှည်လျားသော စိုစွတ်ရာသီ(ဖေဖော်ဝါရီ-နိုဝင်ဘာ)ရှိကာ မေလ မှ စက်တင်ဘာလ အထိသည် ရံခါ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းလေ့ ရှိသည်။ {{Weather box |location = မြိတ် |metric first = Y |single line = Y |Jan high C = 31.4 |Feb high C = 32.1 |Mar high C = 33.1 |Apr high C = 33.6 |May high C = 31.8 |Jun high C = 29.4 |Jul high C = 29.1 |Aug high C = 28.8 |Sep high C = 29.5 |Oct high C = 30.7 |Nov high C = 31.6 |Dec high C = 31.5 |Jan low C = 20.7 |Feb low C = 21.6 |Mar low C = 23.1 |Apr low C = 24.6 |May low C = 24.2 |Jun low C = 23.6 |Jul low C = 23.4 |Aug low C = 23.3 |Sep low C = 23.5 |Oct low C = 23.2 |Nov low C = 22.7 |Dec low C = 21.0 |Jan precipitation mm = 4 |Feb precipitation mm = 51 |Mar precipitation mm = 55 |Apr precipitation mm = 128 |May precipitation mm = 422 |Jun precipitation mm = 783 |Jul precipitation mm = 740 |Aug precipitation mm = 868 |Sep precipitation mm = 482 |Oct precipitation mm = 302 |Nov precipitation mm = 73 |Dec precipitation mm = 13 |precipitation colour = green |source 1 =NOAA (1961-1990) <ref name= NOAA>{{cite web |url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/RA-II/MM/48110.TXT |title = Myeik Climate Normals 1961-1990 |publisher = National Oceanic and Atmospheric Administration |accessdate = January 12, 2013}}</ref> |date=January 2013 }} == မြိတ် ဒေသစကား== {{main|မြိတ်စကား}} မြိတ်သူ မြိတ်သား များသည် စကားပြောလျှင် အေ လန်း | အယ် ရယ် | အော် ရယ် | အမြဲပြောဆိုတတ်သော ဓလေ့ ရှိသည်။ မြိတ် ဒေသစကားများသာဖြစ်သည်။ {{တနင်္သာရီတိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{မြိတ်မြို့နယ်}} == ကိုးကား == [http://myeiknews.blogspot.com/search?updated-max=2007-12-14T13%3A28%3A00%2B06%3A30&max-results=7] <references/> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]] m6qzdf2kmjnyjl706jj1ntdw3al98hk 1042939 1042934 2026-07-12T10:11:51Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 အကိုးအကားမပါရှိ။ 1042939 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = မြိတ်မြို့ |native_name = |other_name = Mergui |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြို့တည်နေရာပြ မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံ |seat = |seat_type = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] |image_skyline = မြိတ်မြို့.jpg |image_map = |map_caption = မြိတ်မြို့တည်နေရာပြမြေပုံ |subdivision_type = [[ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{အလံ|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[မြိတ်ခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[မြိတ်မြို့နယ်]] |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |latNS = N |latd = 12 |latm = 26 |lats = |longEW = E |longd = 98 |longm = 36 |longs = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = + ၆ နာရီ ၃၀ မိနစ် |website = }} [[File:MerguiArchipelagoMap.png|thumb|မြိတ်ကျွန်းစုမြေပုံ]] [[File:မြိတ်.jpg|thumb|ကမ်းနားလမ်းရှိ We love Myeik ဆိုင်းဘုတ်]] '''မြိတ်မြို့''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြိတ်ခရိုင်]]တွင် ပါဝင်သည့် [[မြိတ်မြို့နယ်]]၏ ခရိုင် မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည်။ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတွင် လူဦးရေအများဆုံးနှင့် ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့လည်းဖြစ်သည်။ [[၂၀၁၄ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံသန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ လူဦးရေ ၂၈၄,၄၈၉ ဦး ရှိသည်။ ကျား ၁၃၉,၅၉၂ ဦး၊ မ ၁၄၄,၈၉၇ ဦး ရှိသည်။ နေဝင်ရာ အနောက်အရပ်တွင် [[ပထော်ပထက်တောင်]]ဟု ခေါ်သော ကျွန်းညီနောင် ရှိသည်။ ရေလုပ်ငန်း ထွန်းကားသော ကမ်းရိုးတန်းဆိပ်ကမ်းမြို့တစ်ခုဖြစ်သည်။ တည်နေရာအရ အပူပိုင်းဒေသဖြစ်သည့်အတွက် ရော်ဘာ၊ ဆီအုန်းတို့ကိုလည်း စီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုးကြသည်။ မြိတ်မြို့သည် ဘက်ပေါင်းစုံမှ အချက်အခြာကျသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည့်အတွက် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၏ ပင်မစီးပွားရေးမြို့အဖြစ်တည်ရှိသည်သာမက [[ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] အခြေစိုက်ရာ မြို့ဖြစ်သည်။ [[မြိတ်ကျွန်းစု]]၏ ကျွန်းပေါင်း ၈၀၀ ကျော်က မြိတ်မြို့၏ အနောက်ဘက်တွင် တံတိုင်းသဖွယ်ကာရံထားသည့်အတွက် သာမန်အားဖြင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ အထိုက်အလျောက်ကင်းလွတ်ရာ မြို့ဖြစ်သည်။ မြိတ်ခရိုင်တစ်ခုလုံးလူဦးရေမှာ ၆၉၃,၀၈၇ ဦးရှိသဖြင့် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတွင် လူဦးရေအများဆုံးရှိသော ခရိုင်ဖြစ်သည်။ == တည်နေရာ == မြန်မာနိုင်ငံ၏ တောင်ဘက် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း မြောက်လတ္တီတွဒ် (၁၂ဒီဂရီ ၁၆မိနစ်)၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် (၉၈ဒီဂရီ၃၆မိနစ်)တွင် တည်ရှိသည်။ မြိတ်မြို့သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက်အမြင့် ၈၄ ပေတွင်ရှိသည်။ သေချာဆန်းစစ်မည်ဆိုလျှင် မြိတ်မြို့သည် ကုန်းမနှင့် အဆက်ပြတ်နေသော ကျွန်းလေးတစ်ခုဖြစ်သည်။ == သမိုင်း နောက်ခံ == ယိုးဒယား(ထိုင်း)နှင့် နယ်ချင်းဆက်စပ်နေသောကြောင့် မြိတ်မြို့မှာ မြန်မာဘုရင်နှင့် ယိုးဒယား ဘုရင် တို့၏ လက်အောက်သို့ အပြန်အလှန်ကျရောက်ခဲ့ပြီး မြိတ်ဒေသမှာလည်း စစ်တလင်း ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ မြိတ်ရာဇဝင်ကို ရေးသားပြုစုခဲ့သူ ဆရာကြီး ဦးကြီးစိန်က မြိတ်ရာဇဝင်ကို ပြုစုရသည်မှာ အလွန်ခဲယဉ်းသည်ဟု ဆိုသည်။ အေဒီ ၇၂၃ ခုနှစ်၌ ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းရှိ ကျမိုင်း၊ ယခုအခေါ် ဇင်းမယ် (ချင်းမိုင်) မင်းဆက်မှာ တနင်္သာရီတိုင်း အထိ တန်ခိုးထွားခဲ့ပြီး ၎င်းကျမိုင်းအနွယ်ဝင်က ရမ္မာဝတီ (ပျော်ဖွယ်ရာပေါသောမြို့)ကို အေဒီ ၇၅၅၌ ကော့ဘိန်းအရပ်၌ တည်ခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ မြို့သက်တမ်း (၂၈)နှစ်ကြာလျှင် ကြက္ကလင်းမြို့ (ကံမော်)ကို ပြောင်းခဲ့၍ မြို့သက်တမ်း ၁၁၈ နှစ်ရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် အေဒီ ၉၀၁ ခုနှစ်၌ ထောင့်ကွာ (မြို့သက်တမ်း ၂၂၀) သို့ ရွှေ့ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်များမှာ အလောင်းစည်သူမင်းကြီး စိုးစံအုပ်ချုပ်နေသည့် (၁၁၁၂-၁၁၆၇) ကာလများအတွင်း ရှိနေပြီး အေဒီ ၁၁၅၂ ခုနှစ်က အောင်သာဝရမြို့ကို စိုးစံခဲ့သည့် ပရမရစာ မင်းလက်ထက်တွင် ကျမိုင်း (ချင်းမိုင်)မင်းဆက် သုဉ်းသွားခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ ပုဂံ၌ နရပတိစည်သူမင်း (၁၁၇၃ - ၁၂၁၀) စိုးစံဆဲ အဆိုပါ အဖြစ်အပျက်မှာ အေဒီ ၁၂၇၆ တွင် အောင်သာဝရမင်း (ဧကဒယ်ရာဇာ)က ခရင်းသေ အရပ်တွင် တနင်္သာရီမြို့ကို တည်ခဲ့သည်။ တနင်္သာရီမြို့၌ မြို့ရံ (၁၄)မြို့ ရှိခဲ့၍ သမုဒ္ဒရာကင်းမြို့ အဖြစ် သန်ထုပ်( သန္တုတ် - ယခု တောနောက်လယ်ကျေးရွာ)မြို့ကို အေဒီ ၁၂၇၇ တွင် စတင် တည်ဆောက် ခဲ့သည်။ အေဒီ ၁၂၇၆ မှ ၁၇၃၁ အထိ နှစ်ပေါင်း ၄၅၄ သည် တနင်္သာရီ ခေတ်ဖြစ်ပြီး မာရိတ်(မြိတ်)၏ ဖြစ်စဉ် မှာတော့ မှေးမှိန်သွားခဲ့သည်။ မာရိတ်မှာ ပရမရစာ မင်းသားငယ်၏ မြင်းခယ်တိုင် (မြင်းချည်တိုင်) အစွဲပြု၍ မာရိတ်ကျွန်းဟု ခေါ်သည်။ မာ = မြင်း၊ ရိတ် = ခယ်တိုင်၊ မြင်းခယ်တိုင် (မြင်းချည်တိုင်) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ရှမ်းအခေါ် (ယိုးဒယား ) စကား ဖြစ်သည်။ ကာလရွေ့လျားလာသဖြင့် မာရိတ်ကို မြန်မာအခေါ် မြိတ်မြို့ဟု ခေါ်တွင် ကြသည်။ [[File:မြိတ်မြို့ 2.jpg|thumb|နာရီစင်]] [[File:မြိတ်မြို့ 3.jpg|thumb|မြို့အဝင်Welcome to Myeikဆိုင်းဘုတ်]] == မြို့တည်ရခြင်းအကြောင်း == အေဒီ ၁၅၃၁ ၌ ဆင်တစ်သန်းရှင် (ယခု - လာအိုနိုင်ငံ၏ မြို့တော် [[ဗီယင်ကျန်းမြို့|ဗီယန်ကျင်း]]) ၏ သားတော် ဗြိရာမသွန်တိဿ မင်းသားက တနင်္သာရီမြို့ကို သိမ်း၍ နှစ် ၂၀၀ ကြာသော် သန်းထုပ် (သန္တုတ်) မြို့ဆိပ်ကမ်းမှာ ရေတိမ်လာ၍ အေဒီ ၁၇၃၁ တွင် ခယ်တောင်ခြေ ( ယခု သိမ်တော်ကြီး တောင်ခြေ)သို့ ပြောင်းရွေ့ပြီး မာရိတ်မြို့ကို တည်ခဲ့သည်။ ရှေးကတည်းက ခယ်တောင်ခြေရင်း၌ တံငါလုပ်ကိုင် နေထိုင် ကြသော အိမ်ခြေ ၂၀ ခန့်သာ ရှိခဲ့သည်။ တနင်္သာရီမြို့ကြီးကား ဆိပ်ကမ်းကင်းမြို့သာ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး မြိတ်မြို့တွင် သင်္ဘောဆိပ်မြို့တည်ရန် ဒေသအသီးသီးမှ လူများခေါ်၍ နေရာချထားခဲ့ကာ မြစ်မရပ်၊ မြစ်ငယ်ရပ်၊ ထားဝယ်စု၊ တလိုင်းစု၊ ဈေးတန်း၊ ဈေးခေါင်း၊ ကန်ဖျား၊ ကန်ခေါင်း၊ ကန်ကြီး၊ အလယ်ကျွန်း၊ နောက်လယ်၊ သံဖို(သန်းဖို)၊ လှည်းထိန်စု၊ ဆိပ်ငယ်၊ စတိန်ရပ်(ဆိပ်ငယ်) စသည်ဖြင့် အစွဲပြု ဖြစ်လာခဲ့ ကြသည်။ မြိတ်ဒေသမှာ မြန်မာဘုရင်နှင့် ယိုးဒယား ဘုရင်တို့၏ အကြိမ်ကြိမ် အုပ်ချုပ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ တပင်ရွှေထီး၊ ဘုရင့်နောင်မင်းတို့က ပြန်သိမ်းယူ ရသည်။ အေဒီ ၁၇၅၉ တွင် အလောင်းမင်းတရားကြီး ဦးအောင်ဇေယျ ပြန်သိမ်းမှ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ရောက်ရှိခဲ့သည်။ == မြန်မာမင်းလက်ထက် မြိတ်မြို့ == ဆိပ်ခံမြို့ငယ် မာရိတ်(မြိတ်)မှာ ကြွယ်ဝ တိုးတက်နေခဲ့သည်။ အလောင်းဘုရား([[အလောင်းမင်းတရား|ဦးအောင်ဇေယျ]])၏ [[ရွှေဘိုမြို့|ရွှေဘို]]သည် [[မြိတ်မြို့|မာရိတ်မြို့]]မှ မိုင် ၅၅ဝခန့် ကွာဝေးသည်။ နယ်ချဲ့ကိုလိုနီများကလည်း အချက်အချာကျသော မြိတ်မြို့ကို မျက်စိ ကျနေခဲ့သည်။ ကုန်စည် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရာတွင် အရှေ့တိုင်း၊ အနောက်တိုင်းသားများ ဝင်ထွက်သွားလာ နေခဲ့ကြပြီး စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်နိုင်ရန်အတွက် အကွက်အကွင်းကောင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆင်ဖြူရှင် နန်းစိုက်သည့် အင်းဝမြို့မှ ၅၁၅ မိုင်ဝေးသည့် မြိတ်မြို့ကို ၁၇၇၀ ပြည်နှစ်ရောက်မှ အပြီးသတ် တည်ဆောက် ပြီးစီးခဲ့သည်။ ခေမရာစာ မြို့ဝန်မင်းအဖြစ် ထမ်းရွက်စဉ် ကာလများအတွင်းမှ တရားဝင် မြိတ်မြို့ဟု တွင်သည်။ ၁၈၂၄ ခုနှစ် ရောက်သည့်အခါ [[ပထမ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ်|ပထမ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာ စစ်ပွဲ]]၌ ကိုလိုနီပိုင်နက်အတွင်းသို့ သွတ်သွင်းခံရသည်။ ထိုနောက်တွင် မြိတ်မြို့မှာ ကမ္ဘာရပ်ခြား စီးပွားရှာသမားများနှင့် ပင်လယ် ခရီးသည်တို့အတွက် မားဂွီး(Mergui) အမည်ဖြင့် ထင်ရှား လူသိများလာခဲ့သည်။ မားဂွီးအမည် မရမီကပင် "ဘိတ်မြို့နှင့် မြိတ်မြို့" ဟူ၍ နှစ်မည် ရှိနှင့် ပြီးဖြစ်သည်။ မားဂွီး ဆိုသည့် အသုံးအနှုန်းကို အာရပ်၊ ပေါ်တူဂီနှင့် ဒတ်ခ်ျ ဘာသာစကားတို့မှ ရှာဖွေ တွေ့ရှိ နိုင်ကြောင်း သုတေသီတို့ မှန်းဆထားသည်။ ကမ်းရိုးတန်းဒေသများဖြစ်သည့် ရခိုင်နှင့် တနင်္သာရီ ဒေသများသည် ပင်လယ်ရေကြောင်းမှ အလွယ်တကူ ဝင်ထွက်ခဲ့၍ ကိုလိုနီနယ်ချဲ့တို့၏ ဒဏ်ကို အစောဆုံး ခံစားခံရသည်။ နှစ် (၁၀၀)ကျော်တိုင်အောင် ကျွန်သက်ရှည်ခဲ့ပြီးမှ ပြည်ထောင်စုကြီးနှင့်အတူ လွတ်လပ်ရေး ရခဲ့သည်။ ကျွန်သက်ရှည်သော်လည်း မြိတ်မြို့သူ မြို့သားများ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် ထက်သန်ခဲ့သည့် သာဓက များစွာရှိသည်။ [[File:Thein Daw Gyi Pagoda, Myeik.jpg|thumb|သိမ်​တော်ကြီး​စေတီ]] [[File:မြိတ်မြို့ 6.jpg|thumb|မြိတ်ခရိုင်ဝန်မင်းလင်းပင်ထိပ်တင်​​​​ဒွေးကျဆုံး​သော​နေရာ(​မူလ​နေရာမဟုတ်)]] == ခေတ်သစ် စီးပွားရေး မြို့တော် မြိတ် == သည်ဘက်ခေတ်မှာတော့ မြိတ်အရှေ့ (မြိတ်)နှင့် မြိတ်အနောက် (ကျွန်းစု) ဟူ၍ အပိုင်းလိုက် တွင်ခဲ့သေးသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မြိတ်နှင့် ကျွန်းစု ဟူ၍ အမည် သီးသန့် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မြိတ်မြို့မှာ [[မြိတ်ကျွန်းစု]] အပါအဝင် ကျွန်းပေါင်း ၈၀၀ ကျော်နှင့် ဖွဲ့စည်းထား၍ ပင်လယ်ပြင် စွန့်စား ခရီးသွားတို့အတွက် စိတ်ဝင်စား သဖွယ် ဖြစ်သလို မဖော်ထုတ်ရသေးသော လှပသည့် ကမ်းခြေများ၊ လူမနေသော [[ကျွန်း]]များ၊ ရေပေါ်နေ ဆလုံတိုင်းရင်းသားတို့၏ လူနေမှု ဘဝ ဟန်ပန်များမှ ခရီးသွားများကို လက်ယပ်ခေါ်နေသကဲ့သို့ အနောက်ဘက် [[ကပ္ပလီပင်လယ်|အက်ဒမန် ပင်လယ်]]ပြင်ကို မျက်နှာမူ မှေးတင် တည်ဆောက်ထားပြီး အရှေ့ဘက်တွင် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]နှင့် နယ်ချင်း ထိစပ်နေသည့်အတွက် စီးပွားရေး အခွင့်အရေးအရ မြန်မာ - ထိုင်း နယ်စပ်တွင် ဆက်သွယ်ကူးလူးနိုင်သော မောတောင်ကြား ကားလမ်းကို အဆင့်မီ ဖောက်လုပ်စရာ အကြောင်း ရှိပေသည်။ မြိတ်မှ မိုင် ၁၂၀ အကွာ အဝေးရှိ မောတောင်ကြားသို့ ဖောက်လုပ်ထားသော အဆိုပါ လမ်းမကြီး အဆင့်မီ ပြီးစီးပါက မော်တော် ကားလမ်းဖြင့် မြိတ်မှ [[မောတောင်]] နယ်စပ်သို့ သုံးနာရီကျော်ခရီး၊ မောတောင်မှ [[ဘန်ကောက်]] သို့ သုံးနာရီကျော်၊ မောတောင်မှ [[မလေးရှား]]သို့ (၁၀)နာရီကျော် ခရီးသာ ရှိလာနိုင်ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့မှ သုံးသပ် ပြထားသည်။ ကမ်းရိုးတန်းတိုင်း မြို့တော်မှာ ပင်လယ် ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်လာသည့်အတွက် [[အာရှ]]နှင့် အနောက်နိုင်ငံများ၏ စီးပွားရေး အချက်အချာ ဖြစ်သလို အဆိုပါ လမ်းမကြီးအား အရှေ့တောင် အာရှ လမ်းမကြီးအဖြစ် အသုံးပြု နိုင်ပြီး ထုတ်ကုန် အရည်အသွေးမြင့် ပို့ကုန်များအား စရိတ်၊ ဝန်ဆောင်မှု နည်းပါးစွာ အချိန်တိုတောင်းစွာ ကူးသန်း နိုင်မှု၊ ဒေသဖွံ့ဖြိုးမှု၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်း ကျယ်ပြန့်လာမှု စသည်ဖြင့် နိုင်ငံတော်နှင့် လုပ်ငန်းရှင်များ၊ ဒေသခံများအတွက် အကျိုးနိုင်ပါသဖြင့် အဆိုပါ လမ်းကို စဉ်းစား သင့်ပေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင် အနေအထားအရ Transit Trade Center အဖြစ် တည်ရှိနေမှုက အားသာချက် တစ်ရပ်ပင်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်က မြိတ်ကျွန်းစုတွင် ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသွား လည်ပတ်မှု တရားဝင် စတင်ခဲ့ပြီး ပင်လယ် အခြေခံ ခရီးသွားလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးနေခဲ့သည်။ နယ်စပ်ကုန်သွယ်မှု စခန်းကို ၁၉၉၉ခုနှစ်၌ [[မြိတ်ကျွန်းစု]]တွင် ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသွား လည်ပတ်မှု တရားဝင် စတင်နိုင်ခဲ့ပြီး ကမ်းရိုးတန်း တိုင်းမြို့တော်မှာလည်း ရေလုပ်ငန်း အဓိက မြို့ကြီး တစ်ခုအဖြစ် အရှိန်အဟုန်မြှင့် တိုးတက်လာခဲ့ကာ တလေးတစား ရှိကြသော မြို့ပြကြီး အဖြစ် ရပ်တည် နိုင်ခဲ့သည်။ ဘဏ်လုပ်ငန်းများ ။ ဝန်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းများ ဒရဟော ဝင်လာခဲ့ကြသည်။ ဒေသခံများ အတွက် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများ ပေးထားခဲ့ကြသော ရေလုပ်ငန်း ကုမ္ပဏီများ၊ [[ပုလဲ]]ကုမ္ပဏီများ စသည်ဖြင့် အများအပြား ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ မြိတ်မြို့မှာ တကယ်တော့ ရေလုပ်ငန်းတစ်ခုတည်းကို တည်မီ နေသည်မဟုတ်၊ ရေထွက်ကုန်များနှင့် ပတ်သက်၍ အလျှံပယ်ရှိသလို ကမ်းလွန်ရေနံနှင့် သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့များ၊ [[ကျောက်မီးသွေး]]၊ ပုလဲ၊ သစ်၊ [[ငှက်သိုက်]]၊ စိုက်ပျိုးရေးမှာလည်း အခြားတိုင်းမြို့တော်များထက် မညံ့လှ၊ [[ဆီအုန်း]] စိုက်ပျိုးမှုမှာ တစ်နိုင်ငံလုံး၌ နံပါတ်(၁)၊ [[ရာဘာ]]က နံပါတ်(၂)၊ ပို့ဆောင်ရေး ကဏ္ဍမှာလည်း ကုန်းကြောင်း၊ ရေကြောင်း၊ လေကြောင်းအားလုံး ပြည့်စုံနေပြီ။ တောင်ပေါ်ဒေသမှာလို တောင်မြင့်မြင့် ရှုမျှော် ခင်းများကို ကမ်းရိုးတန်း တိုင်းမှာလည်း ခံစား၍ ရသည်။ ဤသို့ဆိုလျှင် တံငါအိမ်ခြေကလေး (၂၀)မှ စတင်ခဲ့သော မြင်းချည်တိုင် ရွာကလေးမှာ အခက်အခဲ ပေါင်းစုံ ကျော်လွှားခဲ့ပြီး ဒုန်းစိုင်းလာခဲ့ရာ ၂၀၀၀ ပြည်နှစ် ဝန်းကျင်၌ ကမ်းရိုးတန်းတိုင်း မြို့တော်အဖြစ် သတ်မှတ် ခံခဲ့ ရသလို အေဒီ ၁၇၃၁ တွင် ခယ်တောင်ခြေ (ချည်တောင်၌ တည်ရှိသော မာရိတ်မြို့မှာ မာရိတ်- မြိတ်-မားဂွီး-မြိတ်အရှေ့- ကမ်းရိုးတန်းတိုင်း မြို့တော် စသည်ဖြင့် သက်တမ်းရေတွက်သော် ၂၇၆ နှစ် တိုင်ပေပြီ။ မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း တနင်္သာရီတိုင်း မြိတ်ခရိုင်၏ ခရိုင်ဝန်ရုံးစိုက်ရာ မြို့ဖြစ်သည်။ တနင်္သာရီမြစ် စီးဝင်ရာ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ လုံခြုံသော ဆိပ်ကမ်းကောင်း ဖြစ်၏။ ကမ်းခြေမှစ၍ တောင်ကုန်းမြင့်များ ဖြစ်ပြီးလျှင်ထိုတောင်ကုန်းမြင့်များပေါ်တွင် အစိုးရရုံးအဆောက်အအုံများရှိသည်။ ရှေးအခါက မြိတ်မြို့ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဘင်္ဂလားနယ်မှ တကျွန်းပို့ဒဏ်ခံရသော အကျဉ်းသမားများ ပို့ရာအရပ်အဖြစ်အသုံးပြုခဲ့ဘူးလေသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၀)</ref> ==ဒေသထွက်ကုန်များ== မြိတ်မြို့သည် ယခုအခါ အရောင်းအဝယ် ဖွံ့ဖြိုးသော ဆိပ်ကမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပေသည်။ ကျောထောက်နောက်ခံနယ်မြေတွင် [[ကျွန်းသစ်]]၊ တွင်းထွက်သတ္တုများ၊ ကြက်ပေါင်စေးများထွက်သည်။ မြိတ်ကျွန်းစုများတွင်လည်း တံငါလုပ်ငန်းဖြစ်သည့်[[ငါးပိ]] [[ငါးခြောက်]]လုပ်ငန်း၊ ပုလဲလုပ်ငန်းများအပြင် ကျွန်း ကလေးများပေါ်တွင် ငှက်သိုက်ရှာဖွေခြင်းလုပ်ငန်းများ ရှိသဖြင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးတွင် များစွာ တွင်ကျယ်သည်။ မြို့ပေါ်တွင် ပိုးထည်ရက်လုပ်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ရှိသည်။ မြိတ်လုံချည် ခေါ် ထူထဲခိုင်မာသော ပိုးစစ်လုံချည်များမှာ အကောင်းဆုံး ပိုးထည်အမျိုးအစားတွင် ပါဝင်သည်။ ငါးပိတွင်လည်း မြိတ်စိမ်းစားငါးပိသည် မြိတ်မြို့၏ နာမည်ကျော် ထွက်ကုန်တစ်ခုဖြစ်ပေသည်။ === ရပ်ကွက်များ === # တပ်ပြင်(ရှေးယခင်က တပ်များ ပြင်သောနေရာဖြစ်ခဲ့၍) # သာကေတ # ရေပုန်း #အထက်ရေပုန်း # ကလွင် # ကန်ကြီး(ရေကန်ပေါင်ဟု ခေါ်သော ရေကန်ကြီးတည်ရှိရာနေရာဖြစ်၍) # ကန်ခေါင်း(ကန်၏ ခေါင်းရင်း၌ တည်ရှိ၍) # ကန်ဖျား(ကန်၏ အဖျား၌ တည်ရှိ၍) # မြစ်ငယ် # ထားဝယ်စု(ရှေးယခင်က ထားဝယ်လူမျိုးများ စုနေ၍) # တလိုင်းစု(ရှေးယခင်က တလိုင်းလူမျိုးများ စုနေ၍) # ဆိပ်ငယ်(ရေဆိပ်ရှိသောနေရာ) # နောက်လယ် # သန်းဖို(သံဖို၊ ပန်းပဲဖိုများစွာ ရှိသော နေရာ) # ဈေးတန်း # မြစ်မ # အလယ်ကျွန်း # ကြောင်ငယ် # မြို့သစ် # ဘုရားကိုင် # ပါရမီ # မြိတ်တောင် # ကွက်သစ် # မြန်အောင် # ခရူတော # ပလောက်စု # စက်ဝင်း [[File:မြိတ်မြို့ 4.jpg|thumb|ဘုရားကိုင်ရပ်ကွက်]] == ရာသီဥတု == မြိတ်သည် အပူပိုင်းမုတ်သုံရာသီဥတု အမျိုးအစား ရှိပြီး တစ်နှစ်ပတ်လုံး ပူနွေးသည်။ တိုတောင်းသော ခြောက်သွေ့ရာသီ(ဒီဇင်ဘာ-ဇန်နဝါရီ)ရှိပြီးလျှင်၊ ရှည်လျားသော စိုစွတ်ရာသီ(ဖေဖော်ဝါရီ-နိုဝင်ဘာ)ရှိကာ မေလ မှ စက်တင်ဘာလ အထိသည် ရံခါ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းလေ့ ရှိသည်။ {{Weather box |location = မြိတ် |metric first = Y |single line = Y |Jan high C = 31.4 |Feb high C = 32.1 |Mar high C = 33.1 |Apr high C = 33.6 |May high C = 31.8 |Jun high C = 29.4 |Jul high C = 29.1 |Aug high C = 28.8 |Sep high C = 29.5 |Oct high C = 30.7 |Nov high C = 31.6 |Dec high C = 31.5 |Jan low C = 20.7 |Feb low C = 21.6 |Mar low C = 23.1 |Apr low C = 24.6 |May low C = 24.2 |Jun low C = 23.6 |Jul low C = 23.4 |Aug low C = 23.3 |Sep low C = 23.5 |Oct low C = 23.2 |Nov low C = 22.7 |Dec low C = 21.0 |Jan precipitation mm = 4 |Feb precipitation mm = 51 |Mar precipitation mm = 55 |Apr precipitation mm = 128 |May precipitation mm = 422 |Jun precipitation mm = 783 |Jul precipitation mm = 740 |Aug precipitation mm = 868 |Sep precipitation mm = 482 |Oct precipitation mm = 302 |Nov precipitation mm = 73 |Dec precipitation mm = 13 |precipitation colour = green |source 1 =NOAA (1961-1990) <ref name= NOAA>{{cite web |url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/RA-II/MM/48110.TXT |title = Myeik Climate Normals 1961-1990 |publisher = National Oceanic and Atmospheric Administration |accessdate = January 12, 2013}}</ref> |date=January 2013 }} == မြိတ် ဒေသစကား== {{main|မြိတ်စကား}} မြိတ်သူ မြိတ်သား များသည် စကားပြောလျှင် အေ လန်း | အယ် ရယ် | အော် ရယ် | အမြဲပြောဆိုတတ်သော ဓလေ့ ရှိသည်။ မြိတ် ဒေသစကားများသာဖြစ်သည်။ {{တနင်္သာရီတိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{မြိတ်မြို့နယ်}} == ကိုးကား == [http://myeiknews.blogspot.com/search?updated-max=2007-12-14T13%3A28%3A00%2B06%3A30&max-results=7] <references/> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]] dow64zo8j2ezj09kf8efvyghesi7g2u 0 5941 1042933 1042799 2026-07-12T08:17:08Z Naingli 144794 1042933 wikitext text/x-wiki == မင်းသမီးကြီး တင်တင်မူ == {{Infobox person | name = တင်တင်မူ | image = [[File:Jui ww.jpg|thumb|အကယ်ဒမီ တင်တင်မူ]] | caption = | birth_name = မသက်တင် | birth_date = ၁၉၂၄ | birth_place = မုဒုံမြို့၊ မြန်မာနိုင်ငံ | death_date = | occupation = ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်၊ ပြဇာတ်မင်းသမီး | years_active = ၁၉၄၇–၁၉၆၅ | spouse = ကျော်ဝင်း (အကယ်ဒမီ) | children = ဒေစီကျော်ဝင်း (အကယ်ဒမီ) | awards = ၁၉၆၅ - အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆု }} မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် မင်းသမီးကြီး တင်တင်မူဟုဆိုလျှင် အထက်တန်းကျသော အမူအရာ၊ တည်ငြိမ်သော သရုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် ပရိသတ်တို့၏ နှလုံးသားတွင် ခိုင်မြဲစွာ နေရာယူထားနိုင်ခဲ့သူတစ်ဦးအဖြစ် လူသိများသည်။ ၎င်းသည် ရိုးရှင်းသည့် မုဒုံမြို့သူလေးဘဝမှ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ အကျော်ကြားဆုံး အနုပညာရှင်မိသားစုတစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ == မုဒုံသူလေး မသက်တင်မှသည် တင်တင်မူသို့ == [[File:Jui sss.jpg|thumb|ကျော်ဝင်း , တင်တင်မူ , ဒေစီကျော်ဝင်း]] [[File:Ji dehhh.jpg|thumb|အကယ်ဒမီ တင်တင်မူ]] [[File:Ji de.jpg|thumb|‌သမီးဖြစ်သူ ဒေစီကျော်ဝင်း နှင့်အတူတွေ့ရသော တင်တင်မူ]] ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် မွန်ပြည်နယ်၊ မုဒုံမြို့၌ အဖ ဦးချစ်ခိုင်နှင့် အမိ ဒေါ်အေးစိန်တို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့သော တင်တင်မူ၏ ငယ်နာမည်မှာ မသက်တင် ဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်ကတည်းက အနုပညာနှင့် အားကစားဘက်တွင် ဝါသနာထုံခဲ့သူဖြစ်ပြီး ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် “မုဒုံမယ်” အဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ အနုပညာလောကသို့ ခြေလှမ်းစတင်ခဲ့ပြီး ဒါရိုက်တာ ဦးချန်ထွန်း၏ “လင်နှင့်အပျို” ဇာတ်ကားတွင် ပထမဆုံး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကား၌ ဒါရိုက်တာ ဦးချန်ထွန်းက “အမာတင်” (ခ) “မသက်တင်” ဟူသော အမည်ကို “တင်တင်မူ” ဟု ပြောင်းလဲပေးခဲ့ရာမှ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကတွင် တင်တင်မူဟူသော နာမည်မှာ ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ == ထူးခြားသော ကိုယ်ပိုင်မူဟန် (Trademark) == တင်တင်မူသည် အခြားသော မင်းသမီးများနှင့်မတူဘဲ မိမိကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် အထက်တန်းလွှာဇာတ်ရုပ်များကို ပုံဖော်ရာတွင် အလွန်ထူးချွန်သည်။ #'စတိုင်ကျသော သရုပ်ဆောင်မှု: ထိုခေတ်ကာလတွင် မင်းသမီးတစ်ဦးအနေဖြင့် စီးကရက်ကို လက်ကြားညှပ်၍ စတိုင်ကျကျ သောက်သုံးခြင်း၊ လမ်းလျှောက်ဟန်နှင့် နေထိုင်ပုံများတွင် အထက်တန်းကျသော ဟန်ပန်များကို ထည့်သွင်းသရုပ်ဆောင်ခြင်းတို့မှာ ပရိသတ်များ၏ အားပေးမှုကို အထူးရရှိစေခဲ့သည်။ # စွယ်စုံရ အနုပညာရှင်: တင်တင်မူသည် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများသာမက ပြဇာတ်လောကတွင်လည်း အလွန်အောင်မြင်သူဖြစ်သည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်မှစ၍ ညဘက်များတွင် ပြဇာတ်များ ကပြခဲ့ရာ “ပင်မြင့်မာလာ”၊ “ငယ်ကျွမ်းဆွေ”၊ “ချစ်ပန်းသဇင်” အစရှိသည့် ပြဇာတ်ပေါင်း ၃၀ ကျော်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ဒဂုန်ဆရာတင်၏ “ငယ်ကျွမ်းဆွေ” ပြဇာတ်တွင် “အသက်” ဟူသော ဇာတ်ကောင်အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့မှုမှာ အလွန်အောင်မြင်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ရုပ်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည်ရိုက်ကူးရာ၌လည်း ယင်းဇာတ်ကောင်နေရာတွင်ပင် ပြန်လည်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ == ဝင်းဦးအား မွေးထုတ်ပေးခြင်း == တင်တင်မူ၏ အနုပညာသမိုင်းတွင် အမှတ်တရဖြစ်စေမည့် အချက်တစ်ခုမှာ မင်းသားကြီး ဝင်းဦးအား အနုပညာလောကသို့ ပို့ဆောင်ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ တင်တင်မူသည် ဝင်းဦး၏ အရည်အချင်းကို အကဲခတ်မိသည့်အတွက် မိမိ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုဖြစ်သော ကျောက်မြောင်းရှိ အိမ်ကိုပင် ပေါင်နှံ၍ ငွေကြေးထောက်ပံ့ကာ ဝင်းဦးရေးသားသော “နှစ်ယောက်ထဲနေချင်တယ်” ဇာတ်ကားကို ဒါရိုက်တာ ဦးတင်ယုနှင့် ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။ ဤဇာတ်ကားမှတစ်ဆင့် ဝင်းဦးသည် နာမည်ကျော် မင်းသားတစ်လက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ တင်တင်မူ၏ အနုပညာအပေါ်ထားရှိသော စေတနာနှင့် အကဲခတ်တတ်သော အရည်အချင်းကို ပြသနေသည်။ == အကယ်ဒမီနှင့် ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်း == တင်တင်မူသည် ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် “သဲလွန်စ” ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၎င်း၏နောက်ဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သော ဇာတ်ကားလည်း ဖြစ်သည်။ ထူးခြားသည်မှာ တင်တင်မူ၏ စရိုက်နှင့် ဂုဏ်သိက္ခာကို ထင်ဟပ်စေသည့်အချက်မှာ ထိုဆုကို ကိုယ်တိုင်သွားရောက် မယူခဲ့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ == အနုပညာမျိုးဆက်သစ် - ရွှေရောင်မိသားစု == တင်တင်မူသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် မိသားစုလိုက် အကယ်ဒမီရရှိခဲ့သည့် ထူးခြားသော အနုပညာမိသားစုကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည်။ # ခင်ပွန်း: မင်းသားကြီး ကျော်ဝင်း (၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ “မာလာရီ” ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသားပညာသည်ဆု ရရှိ)။ # ဇနီး: တင်တင်မူ (၁၉၆၅ ခုနှစ်၊ “သဲလွန်စ” ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆု ရရှိ)။ # သမီး: ဒေစီကျော်ဝင်း (၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ “အားနွဲ့သူပါရှင်” ဇာတ်ကားဖြင့် အကယ်ဒမီဆု ရရှိ)။ ဤကဲ့သို့ မိသားစုသုံးဦးစလုံး အကယ်ဒမီရရှိခြင်းမှာ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် အလွန်ရှားပါးသော အဖြစ်အပျက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ == ဇာတ်ကားပေါင်း (၉၀) ကျော်၏ အနှစ်သာရ == တင်တင်မူသည် ဇာတ်ကားပေါင်း ၉၀ ကျော်တွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ရာ၌ အချစ်၊ ဒရာမာ၊ ဟာသနှင့် ဇာတ်ပို့ဇာတ်ရုပ်မျိုးစုံကို ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် သရုပ်ဆောင်ပြနိုင်ခဲ့သည်။ လူရမ်းလူကြမ်း (၁၉၄၇) မှသည် သဲလွန်စ (၁၉၆၅) အထိ ၎င်း၏ အနုပညာခရီးလမ်းသည် ပရိသတ်တို့၏ ရင်ထဲတွင် အမြဲတမ်း တည်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ == နိဂုံးချုပ် == မင်းသမီးကြီး တင်တင်မူသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ ကြယ်တစ်ပွင့်ဖြစ်ရုံသာမက၊ အနုပညာရှင်တို့၏ အရည်အချင်း၊ စေတနာနှင့် အထက်တန်းကျသော ရပ်တည်မှုတို့ကို စံနမူနာပြခဲ့သည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ဟန်ပန်၊ ၎င်း၏ အနုပညာနှင့် ၎င်း၏ မိသားစုသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်း၏ စာမျက်နှာများတွင် ခိုင်ခန့်စွာ ရေးထိုးထားသော သမိုင်းဝင် အမှတ်တရများ ဖြစ်ပေသည်။ == ကိုးကား == * ရင်းမြစ် - ( စာရေးဆရာ တင်နိုင်တိုး ရေးသားသော ပါလီမန်ခေတ် ထင်ပေါ်ကျော်ကြား မြန်မာအမျိုးသမီးများ စာအုပ်မှ ဖော်ပြသည်။ ) [[Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] pkhhv0x9ftvd9l7cti1xa9fr9o6n1sl 0 10349 1042909 1026426 2026-07-12T02:09:02Z ~2026-39366-65 145525 /* */ နိူင်ငံတစ်ကာဂြိုလ်တုကုမဏီပှိင်ရှင်ရှမ်ပြည်နယ်လာရီူးမန်အိုင်55လမ်ကြာအိမ်အမှတ်50/507/စစ်တပ်ဘေ 1042909 wikitext text/x-wiki {{Infobox Government agency |agency_name = စိုလင်းမောင်ခေါရာနဲ့ရင်ခုန်ရာနိူင်ငံတစ်ကာဂြိုလ်တုကုမဏီပှိင်ရှင်အဂ်လိပ်သမဓ | nativename = {{my|ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန}} | nativename_a = | nativename_r = |seal = |seal_width = |seal_caption = |formed = {{start date|df=yes|2013|7|10}} |preceding1 =[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန]] |agency_type = ဝန်ကြီးဌာန |jurisdiction = {{flagicon|Myanmar}} မြန်မာနိုင်ငံ |headquarters = [[နေပြည်တော်]] |coordinates = |employees = |budget = |minister1_name = | minister1_pfo = | deputyminister1_name = | deputyminister1_pfo = | deputyminister2_name = | deputyminister2_pfo = <!-- up to |deputyminister7_name= --> |child1_agency = |child2_agency = |child3_agency = |child4_agency = |website = {{url|www.mof.gov.mm}} |name=ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန|native_name=Ministry of Finance|superseding=[[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|dissolved=၃၀ မတ် ၂၀၁၆}} '''ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန''' (Ministry of Finance) သည် ၂၀၁၃ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၆ ခုနှစ်အထိ ဦးသိန်းစိန်အစိုးရလက်ထက်တွင် တည်ရှိခဲ့သော ဝန်ကြီးဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဦးထင်ကျော်အစိုးရလက်ထက်တွင် ယင်းဝန်ကြီးဌာနကို [[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန]] အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။ == သမိုင်းကြောင်း == မြန်မာနိုင်ငံသည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီး ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် [[ပြည်ထောင်စုတော်လှန်ရေးကောင်စီအဖွဲ့|တော်လှန်ရေးကောင်စီ]] တက်ခဲ့သည်မှစ၍ ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့အထိ '''ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန'''နှင့် '''အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန''' ဟူ၍ သီးခြားစီ ဝန်ကြီးဌာနများအဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားရှိခဲ့ပြီး [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|ဆိုရှယ်လစ်ခေတ်]]တွင် အုပ်ချုပ်မှုပုံစံအရ ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့မှစ၍ အထက်ပါ ဝန်ကြီးဌာန(၂)ခုအား ပေါင်းစပ်၍ '''စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန'''ဟူ၍ ဝန်ကြီးဌာန တစ်ခုတည်းအဖြစ် ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့|နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]]၏ အမိန့်ကြော်ငြာ စာအမှတ်၊ ၁၂/၉၃ ဖြင့် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနကို [[အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] (Ministry of National Planning and Economic Development) နှင့် [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] (Ministry of Finance and Revenue) ဟူ၍ ဝန်ကြီးဌာန(၂) ခုအဖြစ် ပြင်ဆင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref name="mof">{{cite web|url=http://www.mof.gov.mm/my/content/site-map?q=node/19|title=ဌာန၏အကြောင်း|publisher=ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန|accessdate=၂၀၁၄-၁၀-၂၈|archivedate=21 February 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180221011451/http://www.mof.gov.mm/my/content/site-map?q=node%2F19}}</ref> ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]]၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်၊ ၅၇/၂၀၁၃ ဖြင့် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန ကို '''ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန''' (Ministry of Finance) အဖြစ် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.president-office.gov.mm/?q=briefing-room/notifications/2013/07/11/id-3728|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနအမည် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခြင်း|publisher=နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|accessdate=၂၀၁၄-၁၀-၂၈|archivedate=5 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305043344/http://www.president-office.gov.mm/?q=briefing-room%2Fnotifications%2F2013%2F07%2F11%2Fid-3728}}</ref> === ဝန်ကြီး ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း === ၂၀၁၆ ခုနှစ် ရွေးကောက်ခံအစိုးရအသစ် တက်လာချိန်တွင် သမ္မတ[[ဦးထင်ကျော်]]က [[အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]]နှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန နှစ်ခုကို ပေါင်း၍ '''[[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန]]''' အဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ == ဖွဲ့စည်းပုံ == [[File:Yangon Custom House.jpg|thumb|အကောက်ခွန်ရုံး၊ ကမ်းနားလမ်း၊ ရန်ကုန်]] ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးရုံးအား အဖွဲ့ခွဲ(၃)ခု၊ အထောက်အကူပြုဌာနတစ်ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး အခွန်ဘဏ္ဍာဆိုင်ရာဌာန(၅)ခုနှင့် ငွေကြေးအဖွဲ့အစည်း(၅)ခု တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်း ထားသည်။ <ref name="mof"/>ယင်းတို့မှာ – *ဝန်ကြီးရုံး **မူဝါဒရေးရာအဖွဲ့ခွဲ **အခွန်နှင့်ဝန်ထမ်းရေးရာအဖွဲ့ခွဲ **ဘတ်ဂျက်၊ ငွေစာရင်းနှင့် စီမံရေးရာအဖွဲ့ခွဲ တို့ဖြစ်ပြီး အထောက်အကူပြုဌာနမှာ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးဌာန ဖြစ်သည်။ *အခွန်ဘဏ္ဍာဆိုင်ရာဌာန(၅)ခုမှာ - **ရသုံးမှန်းခြေငွေစာရင်းဦးစီးဌာန **[[ပြည်တွင်းအခွန်များဦးစီးဌာန]] **[[အကောက်ခွန်ဦးစီးဌာန]] **[[အခွန်အယူခံခုံရုံးအဖွဲ့]] **[[ပင်စင်ဦးစီးဌာန]] *ငွေကြေးအဖွဲ့အစည်း (၅)ခုမှာ - **[[မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်]] **[[မြန်မာ့နိုင်ငံခြားကုန်သွယ်မှုဘဏ်]] **[[မြန်မာ့ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဘဏ်]] **[[မြန်မာ့အသေးစားငွေရေးကြေးရေး ကြီးကြပ်စစ်ဆေးရေးလုပ်ငန်း]] **[[မြန်မာ့အာမခံလုပ်ငန်း]] == ရည်ရွယ်ချက် == ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနသည် နိုင်ငံတော်၏ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေး ဦးတည်ချက်များနှင့် အခြားစီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်မှု မူဝါဒများအောင်မြင်စေရန် အတွက်ထိရောက်သော ငွေရေးကြေးရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေး မူဝါဒများ ချမှတ်ဆောင်ရွက်ရန်ဖြစ်သည်။ == လုပ်ငန်းတာဝန်များ == ဝန်ကြီးရုံးသည် နိုင်ငံတော်၏ ငွေရေးကြေးရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေးမူဝါဒဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ၊ စီးပွားရေး အခြေအနေများအား အထက်အဖွဲ့အစည်းများသို့ အစီရင်ခံ တင်ပြခြင်း၊ အကြံပြုချက်များ တင်ပြခြင်း၊ ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်ရှိ ဌာနအဖွဲ့အစည်းများအား ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခြင်း၊ အထက်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် လက်အောက်ခံဌာနများနှင့် လည်းကောင်း၊ လက်အောက် ဌာနအချင်းချင်း အားလည်းကောင်း ညှိနှိုင်း ပေါင်းစပ်ပေးခြင်း၊ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် အခြားဝန်ကြီးဌာနများအကြား ညှိနှိုင်းပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ငွေရေးကြေးရေး ကိစ္စများနှင့် ပက်သက်၍ အခြားဝန်ကြီးဌာနများအား အကြံဉာဏ်များပေးခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက် လျက် ရှိသည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} == ပြင်ပအဆက်အသွယ် == *[http://www.mof.gov.mm ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အင်တာနက်စာမျက်နှာ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141024173708/http://www.mof.gov.mm/ |date=24 October 2014 }} *[https://www.facebook.com/pages/Ministry-of-Finance-Myanmar/447572005340212 ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် စာမျက်နှာ] {{မြန်မာနိုင်ငံ}} {{DEFAULTSORT:ဘ}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယခင် ဝန်ကြီးဌာနများ]] dtzsh8h9i4d2i26u643amb4al2ktcx3 0 10538 1042965 1035984 2026-07-12T11:34:21Z ~2026-39459-19 145546 /* အလယ်ပိုင်းနှစ်များ */ 1042965 wikitext text/x-wiki {{Short description|မြန်မာ့သမိုင်းဝင် ခေတ်နှင့် ရှမ်း-မြန်မာမင်းဆက် (၁၃၁၃–၁၃၆၄)}} {{Infobox settlement | settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း|သမိုင်းဝင် နေပြည်တော်နှင့် ခေတ်]] | name = ပင်းယခေတ် | native_name = ပင်းယဘုရင့်နိုင်ငံ | official_name = Pinya Kingdom | image_skyline = Pinya, Mandalay Region.JPG | image_caption = | image_flag = | flag_size = | flag_alt = | flag_type = | image_coat = | image_map = | map_caption = | time_period = [[ပုဂံခေတ်လွန်ကာလ]] | year_start = ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၃၁၀ | year_end = ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၃၆၄ | event_start = နိုင်ငံတည်ထောင်ခြင်း | date_start = ၁၃ ဧပြီ ၁၃၁၀ | event_end = မောရှမ်းများကြောင့် ပင်းယကျဆုံးခြင်း | date_end = စက်တင်ဘာ ၁၃၆၄ | event1 = ပင်းယသို့ မြို့တော်ရွေ့ပြောင်းခြင်း | date_event1 = ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃၁၃ | event2 = [[စစ်ကိုင်းခေတ်|စစ်ကိုင်း]] ခွဲထွက်ခြင်း | date_event2 = ၁၆ မေ ၁၃၁၅ | event3 = ရှမ်းများထကြွခြင်း | date_event3 = ၁၃၅၉–၁၃၆၄ | capital = [[ပင်လယ်မြို့|ပင်လယ်]]၊ [[ပင်းယမြို့|ပင်းယ]] | common_languages = [[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာ]]၊ [[ရှမ်းဘာသာစကား|ရှမ်း]] | religion = [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ နတ်ကိုးကွယ်မှု | government_type = သက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင်စနစ် | leader_title = ပထမဆုံးမင်း | leader_name = [[တစ်စီးရှင် သီဟသူ|သီဟသူ]] (၁၃၁၀–၁၃၂၅) | leader_title1 = ထင်ရှားသောမင်း | leader_name1 = [[ဥဇနာ (ပင်းယ)|ဥဇနာ]] (၁၃၂၅–၁၃၄၀) | leader_title2 = ထင်ရှားသောမင်း | leader_name2 = [[ငါးစီးရှင် ကျော်စွာ|ကျော်စွာ]] (၁၃၄၄–၁၃၅၀) | leader_title3 = နောက်ဆုံးမင်း | leader_name3 = [[ဥဇနာပြောင်]] (၁၃၆၄) | population_blank1_title = ယခင်ခေတ် | population_blank1 = [[မြင်စိုင်းခေတ်]] / [[ပုဂံခေတ်]] | population_blank2_title = ပြိုင်ဘက်ခေတ် | population_blank2 = [[စစ်ကိုင်းခေတ်]] | population_blank3_title = နောက်ဆက်တွဲခေတ် | population_blank3 = [[အင်းဝခေတ်]] }} {{မြန်မာ့သမိုင်း}} '''ပင်းယခေတ်''' (၁၃၁၃–၁၃၆၄) သည် [[ပုဂံခေတ်]] ပျက်သုဉ်းပြီးနောက် ဖြစ်ထွန်းလာသော၊ မြန်မာအလယ်ပိုင်းဒေသ [[ဧရာဝတီမြစ်]] အရှေ့ပိုင်းရှိ နိုင်ငံငယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပင်းယသည် ဧရာဝတီမြစ် အနောက်ပိုင်းကို လွှမ်းမိုးသော [[စစ်ကိုင်းခေတ်|စစ်ကိုင်း]]နှင့် နိုင်ငံပြိုင်ဖြစ်သည်။ ဤခေတ်ကို [[မြင်စိုင်းခေတ်]] ၏ အဆက်အနွယ်ဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုပါသည်။ [[တစ်စီးရှင် သီဟသူ|သီဟသူ]]သည် ၁၃၁၀ ခုနှစ်တွင် နောင်တော်ကြီး [[အသင်္ခယာ]]ကို လုပ်ကြံကာ တစ်ပါးသောမင်းပြုသည်။ ၁၃၁၃ ခုနှစ်တွင် ပင်းယမြို့ကို တည်ထောင်သည်။ ၁၃၁၅ ခုနှစ်တွင် သီဟသူ၏ သားတော်အငယ် [[အသင်္ခယာ စောယွန်း]]သည် [[စစ်ကိုင်းမြို့|စစ်ကိုင်း]]သို့ ပြောင်းရွှေ့ကာ မင်းပြိုင်ပြုသည်။ ၁၃၆၄ ခုနှစ်တွင် မောရှမ်းတို့ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သဖြင့် စစ်ကိုင်းနှင့် ပင်းယနိုင်ငံများ ပျက်စီးခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် သီဟသူ၏ မြစ်တော် [[သတိုးမင်းဖျား]] က [[အင်းဝခေတ်]]ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ == မင်းနေပြည်တော်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့ပုံ == ပင်းယမင်းနေပြည်တော်သည် ၁၃၁၃ မှ ၁၃၆၄ အထိ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းကို အုပ်စိုးခဲ့သော မင်းနေပြည်တော်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၁၂၈၇ တွင် ပုဂံအင်ပါယာ ကျဆုံးပြီးနောက် ပေါ်ထွက်လာသော မင်းနေပြည်တော်အသေးစား အမြောက်အမြားအနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သော မြင်စိုင်းမင်းနေပြည်တော်ကို ဆက်ခံသည့် တိုင်းပြည်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဗမာပုံစံသွင်းထားသော ရှမ်းဘုရင်များ၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပင်းယသည် မြစ်တစ်ဖက်ကမ်းရှိ ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သော [[စစ်ကိုင်းမြို့|စစ်ကိုင်း]]မင်းနေပြည်တော်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းကို လွှမ်းမိုးထိန်းချုပ်ရန်အတွက် အခါအားလျော်စွာ ပဋိပက္ခဖြစ်လေ့ရှိသော်လည်း ၎င်းတည်ရှိနေသည့် ကာလတစ်လျှောက်တွင် မြောက်ပိုင်းမှ ရှမ်းတို့၏ စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခြင်းများအား အဓိကအားဖြင့် ခုခံကာကွယ်ခြင်းကိုသာ ဆက်လက်၍ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၁၃၆၄ ခုနှစ်တွင် မိုးကောင်းမှ ရှမ်းစီးနင်းတိုက်ခိုက်သူများသည် ပင်းယနှင့် စစ်ကိုင်းမင်းနေပြည်တော်နှစ်ခုစလုံး၏ မြို့တော်များကို ဆက်တိုက်သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် မင်းနေပြည်တော်နှစ်ခုစလုံးသည် ပြိုလဲပျက်စီးခဲ့ရသည်။ စစ်ကိုင်းမင်းသား [[သတိုးမင်းဖျား]] တည်ထောင်ခဲ့သော အင်းဝမင်းနေပြည်တော်သည် ပင်းယနှင့် စစ်ကိုင်းမင်းနေပြည်တော်နှစ်ခုစလုံးကို ၁၃၆၄ တွင် အစားထိုးပြီး မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း၏ အဓိကမင်းနေပြည်တော်အဖြစ် နောင်နှစ်ပေါင်း ၁၅၀ ကျော်တိုင်အောင် တည်ရှိခဲ့သည်။ == မူလအစ == ပင်းယမင်းနေပြည်တော်သည် မြင်စိုင်းမင်းနေပြည်တော်၏ အဆက်ဖြစ်ပြီး ၁၂၉၈ တွင် [[ရှမ်းညီနောင်သုံးဦး]] ဖြစ်ကြသော [[အသင်္ခယာ]]၊ [[ရာဇသင်္ကြန်]] နှင့် [[တစ်စီးရှင် သီဟသူ|သီဟသူ]] တို့မှ တည်ထောင်ခဲ့သည်။ (စစ်ကိုင်းနေပြည်တော်မှာ ၁၃၁၅ ခုနှစ်ကျမှသာ ခွဲထွက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။) ၁၃၁၂ ခုနှစ်တွင် နောင်တော်အလတ် ရာဇသင်္ကြန် သဘာဝအလျောက် ကွယ်လွန်ပြီးနောက်တွင် အငယ်ဆုံးညီတော်ဖြစ်သော သီဟသူသည် သူ၏ဩဇာအာဏာကို ခိုင်မြဲအောင်လုပ်သည့်အနေဖြင့် အစ်ကိုအကြီးဆုံး အသင်္ခယာကို အဆိပ်ခတ်သတ်ပြီး ထီးနန်းကို သိမ်းယူခဲ့သည်။ သီဟသူသည် အစဦးတွင် သူ၏မြို့တော်ကို ပင်လယ်အရပ်မှ ပို၍အချက်အချာကျသော ကျောက်ဆည်စပါးကျီနှင့်နီးသည့် ဧရာဝတီအရပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ရန် ကြံစည်ခဲ့သည်။ (ထိုအချိန်မှစ၍ မွန်ဂိုကျူးကျော်မှုမတိုင်မီ လူဦးရေ ၅၀၀၀၀ ခန့်ရှိခဲ့သော ပုဂံသည် အလွန်အမင်း တိတ်ဆိတ်ခြောက်ကပ်သွားခဲ့သည်။) သီဟသူသည် နောင်အခါ အင်းဝနေပြည်တော်ဖြစ်လာမည့် ဧရာဝတီနှင့် မြစ်ငယ်မြစ်တို့အနီးရှိ နေရာကို မင်းနေပြည်တော်တည်ထောင်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ သို့သော် နန်းတွင်းဗေဒင်နက္ခတ်ကျွမ်းကျင်သူများက ထိုအရပ်သည် မကောင်းသောနိမိတ်ဖြစ်သည်ဟု အကြံပေးကြသဖြင့် ၎င်းအစား ပင်းယနေရာကို (ယနေ့ခေတ် [[မန္တလေးမြို့]] ၏ တောင်ဘက်) ဧရာဝတီမြစ်အနီးတွင် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ သီဟသူသည် ရှေးခေတ်ပုဂံဘုရင်များ၏ ထုံးတမ်းစဉ်လာနှင့် ဘွဲ့များကို ခံယူခဲ့သည်။ သူ၏နန်းတက်ပွဲတွင် [[အနော်ရထာ]] (၁၀၄၄–၁၀၇၇) ဘုရင်လက်ထက်ကတည်းက မင်းမိဖုရား တော်ဝင်မိသားစုများအတွင်း လက်ဆင့်ကမ်းလာခဲ့သော ရွှေစလွယ်နှင့် ရွှေလင်ဗန်းအား [[နရသီဟပတေ့]] ဘုရင် (နောက်ဆုံးပုဂံမင်း) ၏ မိဖုရားဖြစ်သော [[ဖွားစော (နရသီဟပတေ့ မိဖုရား)|မိဖုရားစော]] မှ သီဟသူကို ပေးအပ်တော်မူခဲ့သည်။ သီဟသူသည် ယခုအခါတွင် မိမိသည် ပုဂံမင်းဆက်၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံသူအဖြစ် တရားဝင်ယူဆခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်၍ သူသည် ၁၃၁၅ တွင် နတ်ရွာစံတော်မူပြီးဖြစ်သော ဘုရင် [[ကျော်စွာ (ပုဂံ)|ကျော်စွာ]] နှင့် [[မိစောဦး]] တို့၏ သားတော်တစ်ပါးဖြစ်သော [[ဥဇနာ (ပင်းယ)|ဥဇနာ]] မင်းသားအား အိမ်ရှေ့စံမင်းသားအရိုက်အရာ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ (၁၂၉၈ တွင် သီဟသူသည် မိဖုရား မိစောဦးအား သိမ်းယူစဉ် သူမတွင် ပုဂံကျော်စွာမင်း၏ ကိုယ်ဝန်ရှိနေခဲ့ပြီး ၁၂Tracking တွင် ဥဇနာအား ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ သီဟသူသည် ဥဇနာကို သူ၏သားအရင်းအဖြစ် မွေးစားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။) == စစ်ကိုင်းခွဲထွက်ခြင်း== သီဟသူဘုရင်၏ သားတော်အစစ်ဖြစ်သော အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ်ရှိ [[အသင်္ခယာ စောယွန်း|စောယွန်း]] သည် မိမိအားကျော်လွန်၍ မွေးစားသား ဥဇနာအား ရာထူးတိုးမြှင့်ပေးခြင်းကို လိုလိုလားလား မရှိခဲ့ပေ။ တောတွင်းနေထိုင်သော ရဟန်းတော်များ၏ အားပေးမှုဖြင့် ဧရာဝတီမြစ်ကို ဖြတ်ကူးကာ သူ၏နောက်လိုက်နောက်ပါများနှင့်အတူ အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ [[စစ်ကိုင်းမြို့|စစ်ကိုင်း]] သို့ ထွက်ခွာခဲ့သည်။ စောယွန်းမင်းသားသည် မည်သည့်အခါကမျှ တရားဝင် ပုန်ကန်ခဲ့ခြင်းမရှိဘဲ သူ၏ဖခင်အပေါ်တွင် သစ္စာရှိသယောင် အမည်ခံအဖြစ် နေခဲ့သည်။ သူ၏ညီအစ်ကိုများနှင့်သော်မှ ထီးနန်းစည်းစိမ်ကို မျှဝေမခံစားလိုသော သီဟသူသည် စောယွန်းအား သူ၏ဖုံးကွယ်ထားသော ပုန်ကန်ထကြွမှုအတွက် ထူးခြားစွာဖြင့် အပြစ်ပေးခဲ့ခြင်းမရှိပါ။ ၁၃၂၄ ခုနှစ် သီဟသူနတ်ရွာစံပြီးနောက်တွင် မင်းနေပြည်တော်နှစ်ခုသည် တရားဝင် နှစ်ခြမ်းကွဲသွားပြီး ပင်းယသည် ဧရာဝတီမြစ်အရှေ့ဘက်ခြမ်းကို၎င်း၊ စစ်ကိုင်းသည် အနောက်ဘက်ခြမ်းကို၎င်း ထိန်းချုပ်ခဲ့ကြသည်။ == အလယ်ပိုင်းနှစ်များ == ၁၃၂၄ ခုနှစ်တွင် သီဟသူနတ်ရွာစံသောအခါ [[ဥဇနာ (ပင်းယ)|ဥဇနာ]] သည် သီဟသူသတ်မှတ်ခဲ့သည့်အတိုင်း ထီးနန်းဆက်ခံခဲ့သည်။ ပုဂံမင်းဆက်၏ အကြွင်းအကျန်ဖြစ်သော ဥဇနာသည် ရှမ်းဝန်ကြီးများနှင့် ရှမ်းစစ်သူကြီးများ လွှမ်းမိုးသည့် ပင်းယနန်းတော်ထဲတွင် ထုံးနည်းများဖြင့် မလျော်ညီသူတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူ၏အုပ်ချုပ်မှုသည် နှစ်ပေါင်း ၂၀ နီးပါးမျှ ကြာမြင့်ခဲ့သော်လည်း အခြေခံအားဖြင့် သူသည် နောက်တွင် ထီးနန်းဆက်ခံမည့် အမေတူညီအစ်ကို [[ငါးစီးရှင် ကျော်စွာ]] အတွက် ထီးနန်းကို စောင့်ရှောက်ပေးနေရသူတစ်ဦးသာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ နရသီဟပတေ့၏ မြေးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး သီဟသူ၏ သားအရင်းဖြစ်သူ ကျော်စွာမှာ အကောင်းဆုံးသော ရွေးချယ်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် သူသည် ရှေးဟောင်း (ပုဂံ) နှင့် (ပင်းယ) မင်းဆက်အသစ်နှစ်ခုစလုံးမှ မျိုးရိုးအဆက်အနွယ်ကို ပိုင်ဆိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ၁၃၄၃ ခုနှစ်တွင် ဥဇနာသည် ထီးနန်းစွန့်လွှတ်ခဲ့ပြီး ရသေ့ဝတ်ခဲ့သည်။ ပြိုင်ဘက်မင်းနေပြည်တော်နှစ်ခုမှာ နောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် ရံဖန်ရံခါ စစ်မက်ဖြစ်ပွားခဲ့သော်လည်း ၎င်းတို့သည် မြောက်ပိုင်းမှ ရှမ်းကျူးကျော်သူတို့၏ရန်ကို စိုးထင့်နေကြရသဖြင့် မည်သည့်ဘက်ကမျှ အသာစီးမရခဲ့ပေ။ ၁၃၅၀ ခုနှောင်းပိုင်းနှစ်များတွင် ရှမ်းကျူးကျော်မှုများသည် ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့သည်။ == ပင်းယကျဆုံးခြင်း == ၁၃၆၄ ခုနှစ်တွင် [[နရသူ (မောပါမင်း)|ပင်းယဘုရင် နရသူ]] သည် သူ၏အဓိကပြိုင်ဘက်ဖြစ်သော စစ်ကိုင်းနှင့် ဒုက္ခပေးနေသော မြောက်ပိုင်းမှ ရှမ်းကျူးကျော်သူတို့ကို နှိမ်နင်းရန်အတွက် အကြံစည်တစ်ခု ရခဲ့သည်။ သူသည် စစ်ကိုင်းကို ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ရန် မိုးကောင်းစော်ဘွားနှင့် မဟာမိတ်ပြုခဲ့သည်။ မည်သို့ဖြစ်စေ မိုးကောင်းတပ်များ စစ်ကိုင်းကို တိုက်ခိုက်သောအခါ ပင်းယတပ်များသည် ရိုးရှင်းစွာဖြင့် အခြားတစ်ဘက်မှ စောင့်ကြည့်နေခဲ့သည်။ နရသူအတွက် ကံမကောင်းသည်မှာ သူ၏အစီအစဉ်သည် ရလဒ်ပြောင်းပြန် ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ မိုးကောင်းတပ်များသည် စစ်ကိုင်းမြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် နရသူ၏ သစ္စာဖောက်မှုအတွက် ၎င်းတို့၏ရန်လိုမှုကို ပင်းယသို့ လှည့်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရှမ်းတပ်များသည် မြစ်ကိုဖြတ်ကျော်ပြီး ပင်းယမြို့ကို သိမ်းပိုက်ကာ နရသူကို အကျဉ်းသားအဖြစ် မိုးကောင်းသို့ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သဖြင့် "မောပါမင်း" ဟု တွင်သည်။ ရှမ်းတို့သည် ဗမာပြည်အလယ်ပိုင်းကို အမြဲတမ်းအုပ်ချုပ်ရန် မသိမ်းပိုက်ခဲ့သော်လည်း ဤကျူးကျော်မှုများသည် ဗမာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းကို အစုတ်စုတ်အပြတ်ပြတ် ဖြစ်စေခဲ့သည်။ နရသူ၏နောက်တွင် [[ဥဇနာပြောင်]] သည် ပင်းယထီးနန်းကို ဆက်ခံခဲ့သော်လည်း ၃ လသာ ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး အင်းဝပေါ်ထွန်းလာမှုနှင့်အတူ ပင်းယမင်းနေပြည်တော်ကြီး ပြီးဆုံးသွားခဲ့သည်။ == မြင်စိုင်းမင်းဆက် (၁၂၉၈–၁၃၁၃) == * [[အသင်္ခယာ]] (၁၂၉၈–၁၃၁၀) * [[ရာဇသင်္ကြန်]] (၁၂၉၈–၁၃၀၅) * [[တစ်စီးရှင် သီဟသူ]] (၁၂၉၈–၁၃၁၃) == ပင်းယမင်းဆက် (၁၃၁၃–၁၃၆၄) == * (၁) [[တစ်စီးရှင် သီဟသူ]] (၁၃၁၃–၁၃၂၅) * (၂) [[ဥဇနာ (ပင်းယ)]] (၁၃၂၅–၁၃၄၀) * (၃) [[ငါးစီးရှင် ကျော်စွာ]] (၁၃၄၄–၁၃၅၀) * (၄) [[ကျော်စွာငယ်]] (၁၃၅၀–၁၃၅၉) * (၅) [[နရသူ (မောပါမင်း)]] (၁၃၅၉–၁၃၆၄) * (၆) [[ဥဇနာပြောင်]] (ဇွန် – စက်တင်ဘာ ၁၃၆၄) == ဆက်စပ်သော ကဏ္ဍများ == * [[မြင်စိုင်းခေတ်]] * [[စစ်ကိုင်းခေတ်]] * [[အင်းဝခေတ်]] == ကိုးကား == {{reflist}} {{ပင်းယခေတ်}} [[ကဏ္ဍ:ပင်းယခေတ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] gyq3unmv5dtcj44jd3msayam51dk6un 0 12371 1042931 693412 2026-07-12T07:41:12Z Naingli 144794 1042931 wikitext text/x-wiki တင်တင်လှ သည် ပထမဦးဆောင်မင်းသမီးအဆင့်မှသည် ဝါရင့်အဒေါ်၊ အမေဇာတ်ရုပ်များအထိ ဘဝတစ်လျှောက်လုံး အနုပညာဖြင့် သက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုကာ ပရိသတ်အားပေးမှု အခိုင်အမာရရှိခဲ့သော မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်ကြီးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မင်းသားကြီး ရွှေဘ၊ တွံတေးသိန်းတန် တို့နှင့်ခေတ်ပြိုင်အဖြစ် လည်းကောင်း၊ မြန်မာ့ရုပ်ရှင် ဖလင်ခေတ်မှသည် ဗီဒီယိုခေတ်ဦးအထိ လည်းကောင်း ခေတ်စနစ်အကူးအပြောင်းများကြားတွင် အနုပညာလုပ်ငန်းများကို စဉ်ဆက်မပြတ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သူ ဇာတ်ပို့ဇာတ်ရံ ဝါရင့်ပညာရှင်ကြီးလည်း ဖြစ်သည်။ [[File:Mkk de.jpg|thumb|တင်တင်လှ]] == ငယ်စဉ်ဘဝနှင့် မျိုးရိုးနောက်ခံ == ဒေါ်တင်တင်လှကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၀၉ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း (၃) ရက်နေ့တွင် မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ မုဒုံမြို့၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ကင်မရာဒါရိုက်တာတစ်ဦးဖြစ်သူ အဖ ဦးကြိုင် နှင့် မိခင် ခေတ်ဟောင်းရုပ်ရှင်မင်းသမီးကြီး ဒေါ်လှလှ တို့၏ မွေးချင်းရှစ်ယောက်အနက် အကြီးဆုံးသမီး ဖြစ်သည်။ ငယ်နာမည်မှာ မတင်ကြည် ဟု ခေါ်တွင်သည်။ သူမသည် မိဘမျိုးရိုးကြောင့် ငယ်စဉ်ကပင် ရုပ်ရှင်လောကနှင့် အစိမ်းသက်သက်မဟုတ်ဘဲ အနုပညာနယ်ပယ်မှ ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ကွယ်လွန်သူ မင်းသားကြီး ဦးသန်းနွဲ့နှင့် ငယ်စဉ်ကပင် ရင်းနှီးခဲ့သလို၊ အေဝမ်းမင်းသမီးကြီး မြင့်မြင့် မှာလည်း သူမ၏ အဒေါ်အရင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် မိခင်နှင့် ကြီးဒေါ်တို့၏ အနုပညာရိပ်မြုံအောက်တွင် သဘာဝအလျောက် ဝါသနာရင့်သန်လာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ == အနုပညာလောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခြင်း == အနုပညာမျိုးရိုးနောက်ခံနှင့် အဆက်အသွယ်ကောင်းများ ရှိသော်လည်း မိမိကိုယ်ပိုင်ကြိုးစားမှုဖြင့်သာ ရုပ်ရှင်လောကသို့ ခြေချခဲ့သည်။ မြို့မကျောင်း၌ ပညာသင်ကြားစဉ် ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၏သမီးဖြစ်သူ သူငယ်ချင်း မခင်ချိုချို (ပြည်ကျော်ဖလင်) ၏ ချိတ်ဆက်ပေးမှုကြောင့် ပြည်ကျော်ရုပ်ရှင်မှ ဖလင်ပိုင်ရှင် ဒါရိုက်တာ ဒေါ်မြမြ နှင့် ဆုံတွေ့ခွင့်ရရှိခဲ့သည်။ ဒေါ်မြမြက စိတ်တိုင်းကျ စမ်းသပ်စစ်ဆေးပြီးနောက် သူမကို မင်းသမီးအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး ငယ်မည် "မတင်ကြည်" မှ "တင်တင်လှ" ဟူသော အနုပညာအမည်သို့ ပြောင်းလဲပေးခဲ့သည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှစတင်ကာ ရုပ်ရှင်မင်းသမီးတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပြည်ကျော်ရုပ်ရှင်၏ “တုံးဆိုတိုက်” ဇာတ်ကားတွင် မင်းသားကြီး ရွှေဘနှင့်အတူ ပထမဆုံး စတင်ရိုက်ကူးခဲ့သော်လည်း၊ ယင်းဇာတ်ကား မပြီးပြတ်မီ သမ္မတရုပ်ရှင်မှ ဒါရိုက်တာ ဦးနေဒွန်း ရိုက်ကူးသော “စာ” ဇာတ်ကားက အရင်ပြီးစီးသွားသဖြင့် ထိုဒုတိယမြောက်ရိုက်ကူးသည့် ဇာတ်ကားက ပထမဆုံး ရုံတင်ပြသခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ == အနုပညာသက်တမ်းနှင့် သရုပ်ဆောင်မှုစတိုင် == ဒေါ်တင်တင်လှသည် ပြင်ပအလှအပထက် ဇာတ်ကောင်၏ သဘာဝကျကျ သရုပ်ဆောင်မှုကို ပိုမိုဦးစားပေးသည့် မင်းသမီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ဘဝနာရသူများ၊ အပယ်ခံလူတန်းစားများနှင့် ကျေးလက်ဒေသခံ လူတန်းစားများ၏ ဇာတ်ရုပ်ကို ပီပြင်စွာ ပုံဖော်နိုင်စွမ်းရှိသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း ပစ္စည်းမဲ့လူတန်းစားကို ကိုယ်စားပြုသည့် ဇာတ်ကားများဖြင့် ကျော်ကြားသော မင်းသားကြီး ရွှေဘနှင့် တွဲဖက်ညီညီ သရုပ်ဆောင်ခွင့်ရရှိကာ လူသိများလာခဲ့သည်။ ရုပ်ရှင်ဖလင်များ ရှားပါးပြတ်တောက်သွားသည့် ကာလတွင် အနုပညာလောကနှင့် ခေတ္တဝေးကွာခဲ့ဖူးသော်လည်း၊ ဗီဒီယိုခေတ်ဦးပိုင်း ကာလများတွင် ရုပ်ရှင်လောကသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ကာ ဝါရင့်အဒေါ်နှင့် မိခင်ဇာတ်ရုပ်များဖြင့် အနုပညာသက်တမ်းတစ်လျှောက်လုံး အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုခဲ့သည်။ == ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် အခြားဇာတ်ကားများ (စုစည်းမှု) == {| class="wikitable sortable" style="width:100%;" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! ခုနှစ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! တွဲဖက်သရုပ်ဆောင် !! ဒါရိုက်တာ/ထုတ်လုပ်ရေး !! မှတ်ချက် |- | ၁၉၆၃ || တုံးဆိုတိုက် || [[ရွှေဘ]] || ပြည်ကျော်ရုပ်ရှင် (ဒေါ်မြမြ) || ပထမဆုံးရိုက်ကူးသည့် ဇာတ်ကား |- | ၁၉၆၃ || စာ || || ဒါရိုက်တာ ဦးနေဒွန်း (သမ္မတရုပ်ရှင်) || ပထမဆုံး ရုံတင်ပြသသည့် ဇာတ်ကား |- | || ဂွစာ || [[ရွှေဘ]] || || |- | || ဥဒါန်းမကြေ || || || |- | || အောင်စစ်သည် || || || |- | || မိုက်နောင်တ || || || |- | || စိမ်းရက်တယ် || || || |- | || ချစ်သူ့တေးသံ || || || |- | || သံသယ || || || |- | || ဗေဒါနဲ့ရွှေကြာ || || || |- | || နတ်ရေးငယ်ရွှေစာ || || || |- | || ပန်းပေါင်းဝေဝေဆာ || || || |- | || ထာဝရမေတ္တာ || || || |- | || အောင်နိုင်သူ || || || |- | || မေတ္တာစိမ်းစိမ်း || || || |- | || ညောင်ညိုရိပ်ဝယ် || || || |- | || မေတ္တာကိုယ်စား နှင်းပါ့မယ် || || || ထင်ရှားသောဇာတ်ကား |- | || ချစ်လည်းခက္ခက္မုန်းလည်းခက္ || || || |- | || မလိမ့်တပတ် || || || |- | || နတ်ရေးတဲ့ရွှေစာ || || || |- | || ခရေ || || || |- | || လူကောင်းတစ်ယောက် || || || |- | || နှစ်ကိုယ့်တစ်ချစ် || || || |- | || မမမိုး || || || |- | || ပျံလေတဲ့ငှက်ခါး || || || ထင်ရှားသောဇာတ်ကား |- | || ဥစာ || || || ထင်ရှားသောဇာတ်ကား |- | || ဖူးစာရွာလည်း ရောင်ကြီးဗွေမောင်မောင်ရွှေ || || || |- | || နှောင်ကြိုးတစ်မျှင် || || || |- | || မိုးကြိုး || || || |- | || သည်တစ်ပွဲ || || || |- | || တစ်ယောက်တစ်လက် || || || |- | || ဗိုလ်ယက္ခ || || || |- | || ခရီးပန်းတိုင် || || || |- | || စန္ဒာဝပ ဝင်း || || || |- | || ကိုကိုနိုင် || || || |- | || ယမုနာ || || || |- | || အမွမ်းသူ့ကိုတင် || || || |- | || နန်းတစ်လိမ်ပန်းတစ်လိမ် || || || |- | || မိုက်တယ်ဆိုတာ လွယ်ပါတယ် || || || ထင်ရှားသောဇာတ်ကား |- | || ဘယ်သူပြိုင်လို့ လှပါတော့နိုင် || || || ထင်ရှားသောဇာတ်ကား |- | || ချစ်ဖူးသူတိုင်းရူးကြသည် || || || |- | || ဟိုကောင်မလေးညိုတိုတိုး စခန်းအောင်မြေ || || || |- | || ချဉ်ပေါင်ကာပြန်လို့ || || || |- | || အကြောင်းကိုရှာသော် || || || |} == အနုပညာအပေါ် ထားရှိသော သဘောထား ခံယူချက် == ဒေါ်တင်တင်လှသည် ရုပ်ရှင်လောကနှင့် ပတ်သက်၍ ၎င်း၏အမြင်ကို အောက်ပါအတိုင်း မှတ်တမ်းအဖြစ် ပြောကြားခဲ့ဖူးသည်။ "အနုပညာနဲ့ပတ်သက်လို့ အထူးသဖြင့် ရုပ်ရှင်နဲ့ပတ်သက်ပြီး လူတွေမှာ အမြင်ဘယ်လောက်ကျယ်ပါတယ်၊ အနုပညာကို လေးစားမြတ်နိုးပါတယ်ဆိုပေမယ့် အခုထိတော့ အားရစရာမရှိသေးပါဘူး။ ခပ်ပေါ့ပေါ့ သဘောထားကြတုန်းပဲ။ အခု မျက်မှောက်ရုပ်ရှင်လောကမှာ ကြည့်မယ်ဆိုရင် အမျိုးကောင်းသားသမီးတွေ၊ ခေတ်ပညာတတ် လူငယ်လူရွယ်တွေ ရုပ်ရှင်ရိုက်နေကြတာပဲ။ ရုပ်ရှင်လောကဆိုတာက မိသားစုစိတ် အများဆုံးထားရမယ့်နေရာပါ။ လူတန်းစားလည်းစုံ၊ အကျင့်လည်းစုံတဲ့အတွက် ချစ်စရာရော၊ မုန်းစရာရော၊ အထင်ကြီးတာရော၊ အထင်သေးတာရော စုံနေတာပါ။ ဘယ်သူတွေ ဘာပြောပြော ကြိုးစားမှုကို မလျှော့ကြဖို့ပါ။ နာမည်ကြီးမင်းသား၊ မင်းသမီးတစ်ယောက်ဖြစ်လာဖို့ ဂါရဝတရား၊ မေတ္တာတရားထားပြီး ကြိုးစားကြပါ။" == ဘဝနိဂုံး == ဝါရင့်ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်ကြီး ဒေါ်တင်တင်လှသည် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်၊ အောက်တိုဘာလ (၂) ရက် (စနေနေ့) နံနက် (၆:၄၅) နာရီအချိန်တွင် ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး၌ ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်ရှိခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် (၆၈) နှစ် ရှိပြီဖြစ်သည်။ <ref>http://www.facebook.com/home.php?#!/notes/kyaw-thu/-/434262322913</ref> <ref> စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်(၂၀၁၁)</ref> == ကိုးကား == <references/> * ရင်းမြစ် - ( စာရေးဆရာ တင်နိုင်တိုး ရေးသားသော ပါလီမန်ခေတ် ထင်ပေါ်ကျော်ကြား မြန်မာအမျိုးသမီးများ စာအုပ်မှ ဖော်ပြသည်။ ) {{Lifetime||၂၀၁၀}} [[Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]] {{Myanmar-bio-stub}} 91rr7xfzxlhtp62tgyf189up3u6i2md 0 18047 1042937 885757 2026-07-12T09:43:06Z ~2026-39220-95 145543 /* စီးပွားရေး */ 1042937 wikitext text/x-wiki {{Infobox district |name = မြိတ်ခရိုင် |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_label_position =left |pushpin_map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|တနင်္သာရီတိုင်းအတွင်းရှိ ခရိုင်]] |image_skyline = File:တေားရိပ်တောင်ရိပ်.jpg |caption= မြိတ်ခရိုင်အတွင်းမြင်ကွင်း |image_map = Myeik district in Tanintharyi region.svg |map_caption = တနင်္သာရီတိုင်းအတွင်းတည်နေရာ |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|Burma}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်ပေါင်း]] |subdivision_name2 = ၄ |subdivision_type3 = မြို့တော် |subdivision_name3 = [[မြိတ်မြို့]] |unit_pref = Imperial |area_total_km2 = ၂၀၁၅၇ |population = ၆၉၃,၀၈၇ |population_as_of = ၂၀၁၄ |population_footnotes = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = inline,title |coordinates_region = MM |latNS = N |latd = 12 |latm = 25 |lats = |longEW = E |longd = 99 |longm = 03 |longs = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6:30 |elevation_footnotes = |elevation_m = |elevation_ft = |website = |footnotes = }} '''မြိတ်ခရိုင်''' ({{lang-en|Myeik District}}) သည် [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]တွင် ပါဝင်သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ [[မြိတ်မြို့]]ဖြစ်သည်။ ==ပါဝင်သောမြို့နယ်များ== မြိတ်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်နှင့်မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ *[[မြိတ်မြို့နယ်]] **[[မြိတ်မြို့]] *[[ကျွန်းစုမြို့နယ်]] **[[ကျွန်းစုမြို့]] *[[ပုလောမြို့နယ်]] **[[ပုလောမြို့]] **[[ပလောက်မြို့]] **[[ပလမြို့]] *[[တနင်္သာရီမြို့နယ်]] **[[တနင်္သာရီမြို့]] **[[မောတောင်မြို့]] ==သမိုင်း​ကြောင်း== ရှေးအခါက မြိတ်ခရိုင်သည် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]အပိုင် ဖြစ်ခဲ့ဖူး၏။ [[အလောင်းဘုရား]]နှင့် [[ဆင်ဖြူရှင်မင်း|ဆင်ဖြူရှင်]]တို့လက်ထက် ယိုးဒယား - မြန်မာစစ်ပွဲများ ဖြစ်ပွားသောအခါမှ တနင်္သာရီကို မြန်မာတို့က သိမ်းယူခဲ့လေသည်။ သို့ရာတွင် ထိုင်းက အသိအမှတ်မပြုဘဲ နေခဲ့သည်။ ၁၈၂၄-၂၅ ခုနှစ် အင်္ဂလိပ်များ မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်းမှ တနင်္သာရီနှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်|ရခိုင်တိုင်း]]တို့ကို သိမ်းယူသောအခါတွင်မူ မြိတ်ခရိုင်ကို မြန်မာနိုင်ငံနယ်နိမိတ်အတွင်းဟု အတိအကျ သတ်မှတ်လိုက်လေသည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီး မြိတ်ခရိုင်တွင် မြိတ်၊ ပုလော၊ တနင်္သာရီ၊ ဘုတ်ပြင်း၊ ကော့သောင်း (၅)မြို့နယ်ပါဝင်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဘုတ်ပြင်းနှင့်ကော့သောင်းမြို့နယ်များကို ခွဲထုတ်၍ ကော့သောင်းခရိုင်အဖြစ် တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ယခုကျွန်းစုမြို့နယ်မှာ မြိတ်အနောက်ပိုင်းမြို့နယ်ဖြစ်ပြီး ၁၉၈၉ခုနှစ်တွင် ကျွန်းစုမြို့နယ်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။၂၀၁၄ခုနှစ်တွင် မြို့နယ်ခွဲစကားရပ်အား ပယ်ဖျက်ခဲ့သဖြင့် ပလောက်မြို့နယ်ခွဲမှာ ပုလောမြို့နယ်ရှိ မြို့တစ်မြို့အဖြစ်သာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် မြိတ်ခရိုင်၌ မြို့နယ်(၄)မြို့နယ်၊ မြို့ (၆)မြို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းသည်။ မြိတ်ခရိုင်အား ယခင်က အင်္ဂလိပ်အသုံး ''Mergui District'' ဟု သုံးစွဲခဲ့ပြီး ၁၉၈၉ခုနှစ်တွင် မြိတ် ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ မြို့တို့အား ''Myeik'' ဟု ပြောင်း၍ သုံးစွဲခဲ့သည်။ ==ပထဝီဝင်အနေအထား== ===တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း=== မြိတ်ခရိုင်သည် မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်း တနင်္သာရီတိုင်းအတွင်းရှိ အလယ်ကျသော ခရိုင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၀ဒီဂရီ ၂မိနစ်နှင့် ၁၃ဒီဂရီ ၃၂မိနစ်တို့အကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၇ဒီဂရီ ၃၀မိနစ်မှ ၉၉ဒီဂရီ ၃၅မိနစ်တို့အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ဧရိယာစတုရန်းကီလိုမီတာ​ပေါင်း (၂၀၁၅၇.၈၇) ကျယ်ဝန်းသည်။ ===နယ်နိမိတ်=== မြောက်ဘက်တွင် [[ထားဝယ်ခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံမှ ပရာချပ်ခီရိခန်ပြည်နယ် ၊ တောင်ဘက်တွင် [[ကော့သောင်းခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ကပ္ပလီပင်လယ်]]တို့ တည်ရှိသည်။ ခရိုင်၏ အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်သည့် [[မြိတ်ကျွန်းစု|ကျွန်းစု]]များသည် ကပ္ပလီပင်လယ်အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ===မြေမျက်နှာသွင်ပြင်=== ခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းတွင် မတ်စောက်သည့် [[တနင်္သာရီ တောင်တန်း|တနင်္သာရီတောင်တန်း]]များ တည်ရှိသည်။ အနောက်ဘက်ခြမ်းသည် များသောအားဖြင့် ပြန့်ပြူးသော ပင်လယ်ကမ်းစပ်များဖြစ်သည်။ ခရိုင်အတွင်း တနင်္သာရီတောင်တန်းသည် မြောက်ဘက်တ့င် ပိုမိုမြင့်မားပြီး တောင်ဘက်သို့ နိမ့်ဆင်းသွားသည်။ မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ ထားဝယ်ခရိုင်နှင့်အစပ်တွင် အမြင့်ပေ (၆၈၀၀)ကျော်မြင့်သော မြင့်မိုရ်လက်ခတ်တောင် တည်ရှိသည်။ အခြားသောတောင်များမှာ အမြင့်ပေ (၄၃၂၅)ပေရှိသည့် သကျက်တောင်၊ အမြင့်ပေ (၈၁၅)ပေရှိသော ကျောက်ဖျာတောင်၊ အမြင့်ပေ (၂၃၉၀)ပေမြင့်သော ငဝန်တောင်တို့ဖြစ်သည်။ မြိတ်ခရိုင်အတွင်းတွင် ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျောက် စုလျက်ရှိသော [[မြိတ်ကျွန်းစု]]ခေါ် ကျွန်းငယ်ကလေးပေါင်း ၈ဝဝ ကျော် ပါဝင်သည်။ ကျွန်းစုမြို့နယ်တစ်ခုပင်လျှင် ကျွန်းပေါင်း (၂၀၁)ကျွန်း တည်ရှိသည်။ ကျွန်းစုမြို့တည်ရှိရာ ကတန်ကျွန်းမှာ စတုရန်းမိုင် (၁၇၀)ခန့် ကျယ်ဝန်းသည်။ အခြားထင်ရှားသောကျွန်းများမှာ လင်းလုကျွန်း၊ ဒုံးကျွန်း၊ စခန်းသစ်ကျွန်း၊ ပြင်စဘုကျွန်း၊ ပန်းတောင်းကျွန်း စသည်တို့ဖြစ်သည်။ မြိတ်ခရိုင်အတွင်းတွင် အနည်ကျကျောက်၊ အသွင်ပြောင်းကျောက်၊ နုန်းကျောက်နှင့် ကျွန်းများပေါ်တွင် မီးသင့်ကျောက်များ တွေ့ရှိရသည်။ ထို့ကြောင့် ခဲမဖြူ၊ အဖြိုက်နက်၊ ကျောက်မီးသွေးများ ထွက်ရှိသည်။ မြိတ်ခရိုင် တစ်ဝှန်းလုံးလိုလိုပင် ထူထပ်သော သစ်တောများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေ၍ အဖိုးတန်သော ကျွန်းပင်၊ သင်္ကန်းပင်နှင့် ကညင်ပင်တို့ ပေါက်ရောက်၏။ ကမ်းရိုးတန်းမှာ အတွန်းအပြတ် ပေါများသည်။ ကမ်းခြေတွင်မူကား ရေတက်ရေကျကြောင့်ဖြစ်သော ချောင်းငယ်မြောင်းငယ်များ ပေါ၏။ ===ရေဆင်း=== မြိတ်ခရိုင်အတွင်းရှိ အဓိကမြစ်မှာ [[တနင်္သာရီမြစ်ကြီး]]ဖြစ်သည်။ ထားဝယ်ခရိုင်မှ မြစ်ဖျားခံလာကာ မြိတ်မြို့အနီးတွင် ကပ္ပလီပင်လယ်အတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။ ထိုမြစ်၏ လက်တက်များဖြစ်သော ငဝန်ချောင်း၊ သိန်းခွန်ကျောင်း၊ သကျက်ချောင်းများမှာလည်း ရှည်လျားသည်။ အခြားထင်ရှားသောမြစ်မှာ သမုတ်မြစ်ဖြစ်သည်။ ကျွန်းများပေါ်တွင်မူ ရေချိုရရှိမှုနည်းပါးသဖြင့် သောက်သုံးရေ ရှားပါးမှု ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။ ===ရာသီဥတု=== မြိတ်ခရိုင်သည် အီကွေတာနှင့် အလွန်နီးကပ်သဖြင့် ဆောင်းရာသီကာလမှာ အလွန်တိုတောင်းလှသည်။ ထို့အပြင် အခြားဒေသများကဲ့သို့ အပူအအေး များစွာကွာခြားခြင်း မရှိပေ။ အပူဆုံးလတွင် ၃၄.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ရှိပြီး အအေးဆုံးလတွင် ၁၆.၉ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ရှိတတ်သည်။ ==လူဦးရေ== ၂၀၁၄သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြိတ်ခရိုင်၏ လူဦးရေမှာ ၆၉၃,၀၈၇ ဦးဖြစ်ကာ အမျိုးသား ၃၄၅,၆၇၁ ဦး၊ အမျိုးသမီး ၃၄၇,၄၁၆ ဦးဖြစ်သည်။ မြို့ပြတွင်နေထိုင်သူ ၁၅၁,၃၁၅ ဦးဖြစ်ကာ မြို့ပြနေရာခိုင်နှုန်းမှာ ၂၁.၈ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။ မြိတ်မြို့နယ်သည် တိုင်းဒေသကြီးအတွင်း လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်ကာ တနင်္သာရီမြို့နယ်သည် ခရိုင်အတွင်း လူဦးရေအနည်းဆုံးဖြစ်သည်။ တနင်္သာရီတိုင်းရှိ ခရိုင်(၃)ခုတွင် လူဦးရေ အများဆုံးခရိုင်ဖြစ်သည်။ မြိတ်၊ ကရင်၊ မွန်နှင့်ဆလုံလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကာ ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံးကိုးကွယ်ကြသည်။ ==စီးပွားရေး== မြိတ်ခရိုင်သည် တနင်္သာရီတိုင်းအတွင်းရှိ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုရှိသော ဒေသဖြစ်သည်။ ခရိုင်နေပြည်သူများသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းနှင့် ရေလုပ်ငန်းကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည်။ ကွမ်း၊ ရာဘာ၊ ဆီအုန်း၊ ဒူးရင်း၊ မင်းဂွတ်၊ ကြက်မောက်၊ သီဟိုဠ်၊ ငှက်သိုက်၊ ကန်းဇော်ဆီ၊ ရေထွက်ကုန်များ စသည်တို့ကို အဓိကထုတ်လုပ်သည်။ ခရိုင်တောင်ပိုင်းဆီတွင် မြေဩဇာကောင်းသော မြေကွက်များရှိ၍ ဆီအုန်း စပါးစိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ အရှေ့ဘက်တွင်ကား တောင်မြင့်များ ရှိ၍ စပါးစိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ မြိတ်ခရိုင်တွင် ကြက်ပေါင်စေးလုပ်ငန်း အကြီးအကျယ်ဖြစ်ထွန်း၏။ သတ္တုတွင်းတူးခြင်း၊ ငပိ ငါးခြောက်လုပ်ခြင်း၊ ကွမ်းသီးပင်စိုက်ခြင်း၊ ပင်လယ်ငှက်သိုက် ရှာဖွေခြင်းနှင့် ပုလဲငုပ်ခြင်းများကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ရန်ကုန်နှင့် အခြားဆိပ်ကမ်းမြို့များဖြစ်သော ရနောင်း ပီနန်မြို့များသို့ ရေကြောင်းဘက်မှ ကူးသန်းရောင်းဝယ်၏။ မြိတ်ခရိုင်မှ တင်ပို့ရောင်းချသော ပစ္စည်းများမှာ ဆန်စပါး၊ ကျွန်းသစ်၊ ကြက်ပေါင်စေး၊ သတ္တုရိုင်းများ၊ ကြိမ်၊ ပုလဲ၊ ကမ်းဇော်ဆီ၊ ငါးပိ ငါးခြောက်၊ ငှက်သိုက်နှင့် ကွမ်းသီးများ ဖြစ်ကြသည်။ ပင်လယ်ခရီးသွားလုပ်ငန်း၊ ဆောက်လုပ် ‌ေ းဘဏ်လုပ်ငန်းသည်လည်းဖွံဖြိုးတိုးတက်သည်။ ပိုးထည်များကိုလည်း ရက်လုပ်တင်ပို့သည်။ သို့သော် အကြီးအကျယ်ကား မဟုတ်ချေ။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၀)</ref> ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်းကမ်းရိုးတန်းဒေသ၏ အဓိကအကျဆုံးသော ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးဖြစ်သည့် ရန်ကုန်-မော်လမြိုင်-ရေး-ထားဝယ်-မြိတ်-ကော့သောင်း လမ်းမကြီးသည် မြိတ်ခရိုင်၏ အဓိကလမ်းမကြီးဖြစ်သည်။ဤလမ်းမကြီးသည် ကျွန်းစုမြို့နှင့် မောတောင်မြို့မှလွဲ၍ ကျန်မြို့များအားလုံးကို ဖြတ်သန်းသွားသည်။ ကျွန်းစုမြို့နယ်နှင့် ပင်မကုန်းမြေရှိမြို့နယ်များကို ရေကြောင်းဖြင့်သာ သွားလာနိုင်သည်။ မြိတ်မြို့တွင် [[မြိတ် လေဆိပ်|လေယာဉ်ကွင်း]]ရှိသည်။ မြိတ်မြို့အနီးရှိ သမုတ်လွတ်လွတ်တံတားမှာ ပြည်​ထောင်စုလမ်းမကြီး၏ ထားဝယ်-မြိတ်လမ်းပိုင်း​ပေါ်တွင်တည်ရှိကာ မြိတ်မြို့နှင့် ၎င်း၏အထက်ရှိမြို့များသို့ ဆက်သွယ်ရာတွင် အချိန်ကုန်သက်သာစေသဖြင့် အရေးပါလှသည်။<ref>{{Cite web |url=http://www.mdn.gov.mm/my/ttnngsaariittiungdeskiiattng-lmpnchksyrephnphiuttiuttklaacemnny-ascttnnycheaakpiiciiseaa-smutt|title=တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေမည့် အသစ်တည်ဆောက်ပြီးစီးသော သမုတ်-လွတ်လွတ်တံတား၊ တနင်္သာရီတံတားနှင့် ပုလုံးတုံးတုံးတံတား}}</ref>ထို့အပြင် ကျွဲကူးကျောက်ဖျာတံတား၊ တနင်္သာရီတံတားတို့မှာလည်း ထင်ရှားအရေးပါသည်။ ==ပညာရေး== မြိတ်မြို့တွင် [[မြိတ်တက္ကသိုလ်|ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ်]]၊ [[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မြိတ်)|နည်းပညာတက္ကသိုလ်]]၊ [[ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မြိတ်)|ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်]]များ [[အစိုးရနည်းပညာအထက်တန်းကျောင်း]] နှင့် အိမ်တွင်းမှုသင်တန်းကျောင်း၊ အမျိုးသမီးသမီးအသက်မွေးမှုသင်တန်းကျောင်း လည်း တည်ရှိသည်။၂၀၁၄သန်းခေါင်စာရင်းအရ အသက်(၁၅)နှစ်နှင့်အထက်လူဦးရေ၏ စာတတ်မြောက်နှုန်းမှာ ၉၂.၇ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။ ==ကျန်းမာရေး== မြိတ်မြို့နယ်တွင် ခုတင်(၂၀၀)ဆံ့ ပြည်သူ့ဆေးရုံ၊ (၁၆)ခုတင်ဆံ့ တိုက်နယ်ဆေးရုံ ကျွန်းစုမြို့နယ်တွင် (၂၅)ခုတင်ဆံ့ ပြည်သူ့ဆေးရုံ၊ (၁၆)ခုတင်ဆံ့ တိုက်နယ်ဆေးရုံ (၅)ရုံ၊ ပုလောမြို့နယ်ဆွင် ခုတင်(၅၀)ဆံ့ ပြည်သူ့ဆေးရုံ၊ (၁၆)ခုတင်ဆံ့ တိုက်နယ်ဆေးရုံ (၄)ရုံ၊ (၂၅)ခုတင်ဆံ့ တိုက်နယ်ဆေးရုံ (၁)ရုံ၊ တနင်္သာရီမြို့နယ်တွင် ခုတင်(၅၀)ဆံ့ ပြည်သူ့ဆေးရုံ၊ (၁၆)ခုတင်ဆံ့ တိုက်နယ်ဆေးရုံ (၂)ရုံ တို့တည်ရှိသည်။ == ကိုးကား == <references/> {{တနင်္သာရီတိုင်း}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ]] [[Category:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]] lfz0no27kyu73n8lf59pjc7rt8in4cd 1042941 1042937 2026-07-12T10:13:54Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 အကိုးအကားမပါရှိ။ 1042941 wikitext text/x-wiki {{Infobox district |name = မြိတ်ခရိုင် |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_label_position =left |pushpin_map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|တနင်္သာရီတိုင်းအတွင်းရှိ ခရိုင်]] |image_skyline = File:တေားရိပ်တောင်ရိပ်.jpg |caption= မြိတ်ခရိုင်အတွင်းမြင်ကွင်း |image_map = Myeik district in Tanintharyi region.svg |map_caption = တနင်္သာရီတိုင်းအတွင်းတည်နေရာ |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|Burma}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်ပေါင်း]] |subdivision_name2 = ၄ |subdivision_type3 = မြို့တော် |subdivision_name3 = [[မြိတ်မြို့]] |unit_pref = Imperial |area_total_km2 = ၂၀၁၅၇ |population = ၆၉၃,၀၈၇ |population_as_of = ၂၀၁၄ |population_footnotes = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = inline,title |coordinates_region = MM |latNS = N |latd = 12 |latm = 25 |lats = |longEW = E |longd = 99 |longm = 03 |longs = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6:30 |elevation_footnotes = |elevation_m = |elevation_ft = |website = |footnotes = }} '''မြိတ်ခရိုင်''' ({{lang-en|Myeik District}}) သည် [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]တွင် ပါဝင်သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ [[မြိတ်မြို့]]ဖြစ်သည်။ ==ပါဝင်သောမြို့နယ်များ== မြိတ်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်နှင့်မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ *[[မြိတ်မြို့နယ်]] **[[မြိတ်မြို့]] *[[ကျွန်းစုမြို့နယ်]] **[[ကျွန်းစုမြို့]] *[[ပုလောမြို့နယ်]] **[[ပုလောမြို့]] **[[ပလောက်မြို့]] **[[ပလမြို့]] *[[တနင်္သာရီမြို့နယ်]] **[[တနင်္သာရီမြို့]] **[[မောတောင်မြို့]] ==သမိုင်း​ကြောင်း== ရှေးအခါက မြိတ်ခရိုင်သည် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]အပိုင် ဖြစ်ခဲ့ဖူး၏။ [[အလောင်းဘုရား]]နှင့် [[ဆင်ဖြူရှင်မင်း|ဆင်ဖြူရှင်]]တို့လက်ထက် ယိုးဒယား - မြန်မာစစ်ပွဲများ ဖြစ်ပွားသောအခါမှ တနင်္သာရီကို မြန်မာတို့က သိမ်းယူခဲ့လေသည်။ သို့ရာတွင် ထိုင်းက အသိအမှတ်မပြုဘဲ နေခဲ့သည်။ ၁၈၂၄-၂၅ ခုနှစ် အင်္ဂလိပ်များ မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်းမှ တနင်္သာရီနှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်|ရခိုင်တိုင်း]]တို့ကို သိမ်းယူသောအခါတွင်မူ မြိတ်ခရိုင်ကို မြန်မာနိုင်ငံနယ်နိမိတ်အတွင်းဟု အတိအကျ သတ်မှတ်လိုက်လေသည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီး မြိတ်ခရိုင်တွင် မြိတ်၊ ပုလော၊ တနင်္သာရီ၊ ဘုတ်ပြင်း၊ ကော့သောင်း (၅)မြို့နယ်ပါဝင်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဘုတ်ပြင်းနှင့်ကော့သောင်းမြို့နယ်များကို ခွဲထုတ်၍ ကော့သောင်းခရိုင်အဖြစ် တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ယခုကျွန်းစုမြို့နယ်မှာ မြိတ်အနောက်ပိုင်းမြို့နယ်ဖြစ်ပြီး ၁၉၈၉ခုနှစ်တွင် ကျွန်းစုမြို့နယ်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။၂၀၁၄ခုနှစ်တွင် မြို့နယ်ခွဲစကားရပ်အား ပယ်ဖျက်ခဲ့သဖြင့် ပလောက်မြို့နယ်ခွဲမှာ ပုလောမြို့နယ်ရှိ မြို့တစ်မြို့အဖြစ်သာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် မြိတ်ခရိုင်၌ မြို့နယ်(၄)မြို့နယ်၊ မြို့ (၆)မြို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းသည်။ မြိတ်ခရိုင်အား ယခင်က အင်္ဂလိပ်အသုံး ''Mergui District'' ဟု သုံးစွဲခဲ့ပြီး ၁၉၈၉ခုနှစ်တွင် မြိတ် ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ မြို့တို့အား ''Myeik'' ဟု ပြောင်း၍ သုံးစွဲခဲ့သည်။ ==ပထဝီဝင်အနေအထား== ===တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း=== မြိတ်ခရိုင်သည် မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်း တနင်္သာရီတိုင်းအတွင်းရှိ အလယ်ကျသော ခရိုင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၀ဒီဂရီ ၂မိနစ်နှင့် ၁၃ဒီဂရီ ၃၂မိနစ်တို့အကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၇ဒီဂရီ ၃၀မိနစ်မှ ၉၉ဒီဂရီ ၃၅မိနစ်တို့အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ဧရိယာစတုရန်းကီလိုမီတာ​ပေါင်း (၂၀၁၅၇.၈၇) ကျယ်ဝန်းသည်။ ===နယ်နိမိတ်=== မြောက်ဘက်တွင် [[ထားဝယ်ခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံမှ ပရာချပ်ခီရိခန်ပြည်နယ် ၊ တောင်ဘက်တွင် [[ကော့သောင်းခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ကပ္ပလီပင်လယ်]]တို့ တည်ရှိသည်။ ခရိုင်၏ အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်သည့် [[မြိတ်ကျွန်းစု|ကျွန်းစု]]များသည် ကပ္ပလီပင်လယ်အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ===မြေမျက်နှာသွင်ပြင်=== ခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းတွင် မတ်စောက်သည့် [[တနင်္သာရီ တောင်တန်း|တနင်္သာရီတောင်တန်း]]များ တည်ရှိသည်။ အနောက်ဘက်ခြမ်းသည် များသောအားဖြင့် ပြန့်ပြူးသော ပင်လယ်ကမ်းစပ်များဖြစ်သည်။ ခရိုင်အတွင်း တနင်္သာရီတောင်တန်းသည် မြောက်ဘက်တ့င် ပိုမိုမြင့်မားပြီး တောင်ဘက်သို့ နိမ့်ဆင်းသွားသည်။ မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ ထားဝယ်ခရိုင်နှင့်အစပ်တွင် အမြင့်ပေ (၆၈၀၀)ကျော်မြင့်သော မြင့်မိုရ်လက်ခတ်တောင် တည်ရှိသည်။ အခြားသောတောင်များမှာ အမြင့်ပေ (၄၃၂၅)ပေရှိသည့် သကျက်တောင်၊ အမြင့်ပေ (၈၁၅)ပေရှိသော ကျောက်ဖျာတောင်၊ အမြင့်ပေ (၂၃၉၀)ပေမြင့်သော ငဝန်တောင်တို့ဖြစ်သည်။ မြိတ်ခရိုင်အတွင်းတွင် ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျောက် စုလျက်ရှိသော [[မြိတ်ကျွန်းစု]]ခေါ် ကျွန်းငယ်ကလေးပေါင်း ၈ဝဝ ကျော် ပါဝင်သည်။ ကျွန်းစုမြို့နယ်တစ်ခုပင်လျှင် ကျွန်းပေါင်း (၂၀၁)ကျွန်း တည်ရှိသည်။ ကျွန်းစုမြို့တည်ရှိရာ ကတန်ကျွန်းမှာ စတုရန်းမိုင် (၁၇၀)ခန့် ကျယ်ဝန်းသည်။ အခြားထင်ရှားသောကျွန်းများမှာ လင်းလုကျွန်း၊ ဒုံးကျွန်း၊ စခန်းသစ်ကျွန်း၊ ပြင်စဘုကျွန်း၊ ပန်းတောင်းကျွန်း စသည်တို့ဖြစ်သည်။ မြိတ်ခရိုင်အတွင်းတွင် အနည်ကျကျောက်၊ အသွင်ပြောင်းကျောက်၊ နုန်းကျောက်နှင့် ကျွန်းများပေါ်တွင် မီးသင့်ကျောက်များ တွေ့ရှိရသည်။ ထို့ကြောင့် ခဲမဖြူ၊ အဖြိုက်နက်၊ ကျောက်မီးသွေးများ ထွက်ရှိသည်။ မြိတ်ခရိုင် တစ်ဝှန်းလုံးလိုလိုပင် ထူထပ်သော သစ်တောများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေ၍ အဖိုးတန်သော ကျွန်းပင်၊ သင်္ကန်းပင်နှင့် ကညင်ပင်တို့ ပေါက်ရောက်၏။ ကမ်းရိုးတန်းမှာ အတွန်းအပြတ် ပေါများသည်။ ကမ်းခြေတွင်မူကား ရေတက်ရေကျကြောင့်ဖြစ်သော ချောင်းငယ်မြောင်းငယ်များ ပေါ၏။ ===ရေဆင်း=== မြိတ်ခရိုင်အတွင်းရှိ အဓိကမြစ်မှာ [[တနင်္သာရီမြစ်ကြီး]]ဖြစ်သည်။ ထားဝယ်ခရိုင်မှ မြစ်ဖျားခံလာကာ မြိတ်မြို့အနီးတွင် ကပ္ပလီပင်လယ်အတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။ ထိုမြစ်၏ လက်တက်များဖြစ်သော ငဝန်ချောင်း၊ သိန်းခွန်ကျောင်း၊ သကျက်ချောင်းများမှာလည်း ရှည်လျားသည်။ အခြားထင်ရှားသောမြစ်မှာ သမုတ်မြစ်ဖြစ်သည်။ ကျွန်းများပေါ်တွင်မူ ရေချိုရရှိမှုနည်းပါးသဖြင့် သောက်သုံးရေ ရှားပါးမှု ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။ ===ရာသီဥတု=== မြိတ်ခရိုင်သည် အီကွေတာနှင့် အလွန်နီးကပ်သဖြင့် ဆောင်းရာသီကာလမှာ အလွန်တိုတောင်းလှသည်။ ထို့အပြင် အခြားဒေသများကဲ့သို့ အပူအအေး များစွာကွာခြားခြင်း မရှိပေ။ အပူဆုံးလတွင် ၃၄.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ရှိပြီး အအေးဆုံးလတွင် ၁၆.၉ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ရှိတတ်သည်။ ==လူဦးရေ== ၂၀၁၄သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြိတ်ခရိုင်၏ လူဦးရေမှာ ၆၉၃,၀၈၇ ဦးဖြစ်ကာ အမျိုးသား ၃၄၅,၆၇၁ ဦး၊ အမျိုးသမီး ၃၄၇,၄၁၆ ဦးဖြစ်သည်။ မြို့ပြတွင်နေထိုင်သူ ၁၅၁,၃၁၅ ဦးဖြစ်ကာ မြို့ပြနေရာခိုင်နှုန်းမှာ ၂၁.၈ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။ မြိတ်မြို့နယ်သည် တိုင်းဒေသကြီးအတွင်း လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်ကာ တနင်္သာရီမြို့နယ်သည် ခရိုင်အတွင်း လူဦးရေအနည်းဆုံးဖြစ်သည်။ တနင်္သာရီတိုင်းရှိ ခရိုင်(၃)ခုတွင် လူဦးရေ အများဆုံးခရိုင်ဖြစ်သည်။ မြိတ်၊ ကရင်၊ မွန်နှင့်ဆလုံလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကာ ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံးကိုးကွယ်ကြသည်။ ==စီးပွားရေး== မြိတ်ခရိုင်သည် တနင်္သာရီတိုင်းအတွင်းရှိ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုရှိသော ဒေသဖြစ်သည်။ ခရိုင်နေပြည်သူများသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းနှင့် ရေလုပ်ငန်းကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည်။ ကွမ်း၊ ရာဘာ၊ ဆီအုန်း၊ ဒူးရင်း၊ မင်းဂွတ်၊ ကြက်မောက်၊ သီဟိုဠ်၊ ရေထွက်ကုန်များ စသည်တို့ကို အဓိကထုတ်လုပ်သည်။ ခရိုင်တောင်ပိုင်းဆီတွင် မြေဩဇာကောင်းသော မြေကွက်များရှိ၍ စပါးစိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ အရှေ့ဘက်တွင်ကား တောင်မြင့်များ ရှိ၍ စပါးစိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ မြိတ်ခရိုင်တွင် ကြက်ပေါင်စေးလုပ်ငန်း အကြီးအကျယ်ဖြစ်ထွန်း၏။ သတ္တုတွင်းတူးခြင်း၊ ငပိ ငခြောက်လုပ်ခြင်း၊ ကွမ်းသီးပင်စိုက်ခြင်း၊ ပင်လယ်ငှက်သိုက် ရှာဖွေခြင်းနှင့် ပုလဲငုပ်ခြင်းများကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ရန်ကုန်နှင့် အခြားဆိပ်ကမ်းမြို့များသို့ ရေကြောင်းဘက်မှ ကူးသန်းရောင်းဝယ်၏။ မြိတ်ခရိုင်မှ တင်ပို့ရောင်းချသော ပစ္စည်းများမှာ ဆန်စပါး၊ ကျွန်းသစ်၊ ကြက်ပေါင်စေး၊ သတ္တုရိုင်းများ၊ ကြိမ်၊ ပုလဲ၊ ကမ်းဇော်ဆီ၊ ငါးပိ ငါးခြောက်၊ ငှက်သိုက်နှင့် ကွမ်းသီးများ ဖြစ်ကြသည်။ ပိုးထည်များကိုလည်း ရက်လုပ်တင်ပို့သည်။ သို့သော် အကြီးအကျယ်ကား မဟုတ်ချေ။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၀)</ref> ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်းကမ်းရိုးတန်းဒေသ၏ အဓိကအကျဆုံးသော ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးဖြစ်သည့် ရန်ကုန်-မော်လမြိုင်-ရေး-ထားဝယ်-မြိတ်-ကော့သောင်း လမ်းမကြီးသည် မြိတ်ခရိုင်၏ အဓိကလမ်းမကြီးဖြစ်သည်။ဤလမ်းမကြီးသည် ကျွန်းစုမြို့နှင့် မောတောင်မြို့မှလွဲ၍ ကျန်မြို့များအားလုံးကို ဖြတ်သန်းသွားသည်။ ကျွန်းစုမြို့နယ်နှင့် ပင်မကုန်းမြေရှိမြို့နယ်များကို ရေကြောင်းဖြင့်သာ သွားလာနိုင်သည်။ မြိတ်မြို့တွင် [[မြိတ် လေဆိပ်|လေယာဉ်ကွင်း]]ရှိသည်။ မြိတ်မြို့အနီးရှိ သမုတ်လွတ်လွတ်တံတားမှာ ပြည်​ထောင်စုလမ်းမကြီး၏ ထားဝယ်-မြိတ်လမ်းပိုင်း​ပေါ်တွင်တည်ရှိကာ မြိတ်မြို့နှင့် ၎င်း၏အထက်ရှိမြို့များသို့ ဆက်သွယ်ရာတွင် အချိန်ကုန်သက်သာစေသဖြင့် အရေးပါလှသည်။<ref>{{Cite web |url=http://www.mdn.gov.mm/my/ttnngsaariittiungdeskiiattng-lmpnchksyrephnphiuttiuttklaacemnny-ascttnnycheaakpiiciiseaa-smutt|title=တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေမည့် အသစ်တည်ဆောက်ပြီးစီးသော သမုတ်-လွတ်လွတ်တံတား၊ တနင်္သာရီတံတားနှင့် ပုလုံးတုံးတုံးတံတား}}</ref>ထို့အပြင် ကျွဲကူးကျောက်ဖျာတံတား၊ တနင်္သာရီတံတားတို့မှာလည်း ထင်ရှားအရေးပါသည်။ ==ပညာရေး== မြိတ်မြို့တွင် [[မြိတ်တက္ကသိုလ်|ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ်]]၊ [[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မြိတ်)|နည်းပညာတက္ကသိုလ်]]၊ [[ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မြိတ်)|ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်]]များ [[အစိုးရနည်းပညာအထက်တန်းကျောင်း]] နှင့် အိမ်တွင်းမှုသင်တန်းကျောင်း၊ အမျိုးသမီးသမီးအသက်မွေးမှုသင်တန်းကျောင်း လည်း တည်ရှိသည်။၂၀၁၄သန်းခေါင်စာရင်းအရ အသက်(၁၅)နှစ်နှင့်အထက်လူဦးရေ၏ စာတတ်မြောက်နှုန်းမှာ ၉၂.၇ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။ ==ကျန်းမာရေး== မြိတ်မြို့နယ်တွင် ခုတင်(၂၀၀)ဆံ့ ပြည်သူ့ဆေးရုံ၊ (၁၆)ခုတင်ဆံ့ တိုက်နယ်ဆေးရုံ ကျွန်းစုမြို့နယ်တွင် (၂၅)ခုတင်ဆံ့ ပြည်သူ့ဆေးရုံ၊ (၁၆)ခုတင်ဆံ့ တိုက်နယ်ဆေးရုံ (၅)ရုံ၊ ပုလောမြို့နယ်ဆွင် ခုတင်(၅၀)ဆံ့ ပြည်သူ့ဆေးရုံ၊ (၁၆)ခုတင်ဆံ့ တိုက်နယ်ဆေးရုံ (၄)ရုံ၊ (၂၅)ခုတင်ဆံ့ တိုက်နယ်ဆေးရုံ (၁)ရုံ၊ တနင်္သာရီမြို့နယ်တွင် ခုတင်(၅၀)ဆံ့ ပြည်သူ့ဆေးရုံ၊ (၁၆)ခုတင်ဆံ့ တိုက်နယ်ဆေးရုံ (၂)ရုံ တို့တည်ရှိသည်။ == ကိုးကား == <references/> {{တနင်္သာရီတိုင်း}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ]] [[Category:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]] 3tz08d3x6k29v5kpazyjf5wflwod8w6 0 50367 1042917 956170 2026-07-12T06:19:10Z ~2026-38097-56 145187 /* */ 1042917 wikitext text/x-wiki {{Infobox coat of arms |name = ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် |image = State Seal of the Republic of the Union of Myanmar.svg |image_width = 250 |middle = |middle_width = |middle_caption = |lesser = |lesser_alt = |lesser_width = |lesser_caption = |armiger = [[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်​ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ​တော်]] |year_adopted = ၂၀၁၁<ref name="ppl">၂၀၁၁ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ရက်နေ့တွင် ပေးအပ်ခဲ့သည့် ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းတံဆိပ် ဂုဏ်ပြုလွှာတွင် စက်သွားနှင့်စပါးနှံပါဝင်သည့် ယခင်တံဆိပ်ဟောင်းကိုသာအသုံးပြုနေသေးသည်။[https://www.popolay.com/uploads/pic_tiny/images/05a7e140d41ba34966d85900f7b9a2d0f7b26ac9.jpg]</ref> (၂၀၂၅ တွင် ပြုပြင်ခဲ့သည်။) |crest = ရွှေကြယ် |torse = |shield = |supporters = [[ခြင်္သေ့]] |compartment = |motto = |orders = |other_elements = |earlier_versions = |use = }} '''ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်'''သည် နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏လုပ်ငန်းဆိုင်ရာများတွင်အသုံးပြုသောတံဆိပ်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ကို ယင်း၏ဂုဏ်ကျက်သ​ရေနှင့်အညီ နည်းလမ်းတကျအသုံးပြုရန်နှင့် ထိန်းသိမ်း​စောင့်​ရှောက်ကြရန်အလို့ငှာ [[နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပ​ဒေ]]၊[[နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်နည်းဥပဒေများ|နည်းဥပ​ဒေများ]]ကို ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ လက်ရှိ အသုံးပြုနေသော မြန်မာနိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်၏ ဒီဇိုင်းသည် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း (United Kingdom) ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် (Coat of Arms) ဒီဇိုင်းမှ အချို့သောပုံစံအစိတ်အပိုင်းများကို မှီငြမ်းပုံဖော်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံသည် ဗြိတိန်ထံမှ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက်ပိုင်းတွင် နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ကို စုစုပေါင်း သုံးကြိမ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် သို့မဟုတ် စည်းတံဆိပ်အား ပန်းချီနှင့် ပန်းပုဆရာ ဦးမြသောင်းမှ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ <ref name=RFAMT>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/share/v/15pZNHTxdz/|title=ရွှေတံဆိပ်သုံးဆု ပိုင်ရှင် အိမ်ခြေမဲ့ ဦးမြသောင်း &#124; ရွှေတံဆိပ်သုံးဆု ပိုင်ရှင် အိမ်ခြေမဲ့ ဦးမြသောင်း ~~~ # ပန်းချီပန်းပု #ပညာရှင် #ဦးမြသောင်း #လွတ်လပ်တဲ့အာရှအသံ #rfaburmese &#124; By RFA Burmese|website=[[Facebook]] }}</ref> ==ဖော်ပြချက်== '''(က)'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်၏ အလယ်တွင်ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ တော်မြေပုံပါရှိသည်။ အရွက် ၁၄ ရွက်စီ ပါဝင်သော သပြေခက်များသည် မြေပုံ၏ တစ်ဖက်တစ် ချက်စီ တွင် ပါရှိသည်။ နိုင်ငံတော်မြေပုံသည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ နယ်နိမိတ်ပုံသဏ္ဌာန်ကိုလည်းကောင်း ၊သပြေခက်များသည် အောင်အတိတ် အောင်နိမိတ်ဆောင်ခြင်းကိုလည်းကောင်း ကိုယ်စားပြုသည်။ '''(ခ)'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;သပြေခက်များ၏ တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် အနုပညာမြောက် မြန်မာ့လက်ရာ ကေသရာဇာခြင်္သေ့တစ်စီးစီရှိသည်။ လက်ဝဲဘက်ရှိခြင်္သေ့သည် လက်ဝဲဘက်သို့လည်းကောင်း၊    လက်ယာဘက်ရှိ ခြင်္သေ့သည် လက်ယာဘက်သို့လည်းကောင်း  မျက်နှာမူလျက်ရှိသည်။ ခြင်္သေ့နှစ်စီး သည် အချုပ်အခြာအာဏာ ပိုင်စိုးခြင်း၊    ရဲရင့်ခြင်း၊   လုံ့လဝီရိယရှိခြင်း နှင့်ဘေးအန္တရာယ် ဟူသမျှကို  ကြီးသည် ငယ်သည်မဟူတူညီသောအားထုတ်မှုဖြင့်   နှိမ်နင်းခြင်း ဟူသောအဓိပ္ပာယ်ကို  ဖော်ညွှန်းသည်။    ခြင်္သေ့နှစ်စီးကို နိုင်ငံတော်မြေပုံ၏ တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် ရံထားခြင်းမှာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်ကိုကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်းဟူ‌သော အဓိပ္ပာယ်ကိုဖော်ညွှန်းသည်။ '''(ဂ)'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်   ဟူသော စာတမ်းကိုနိုင်ငံတော်အထိမ်း အမှတ်တံဆိပ် အောက်ခြေဖဲပြားပေါ်တွင်     ဖော်ပြထားသည်။ ပြည်ထောင်စုဟူသော စာတမ်းကို လက်ဝဲဘက်ရှိ ခြင်္သေ့အောက်တွင်လည်းကောင်း၊ သမ္မတဟူသော စာတမ်းကို  ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် မြေပုံအောက်ရှိ   အလယ်ဗဟိုတွင်လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံတော်ဟူသော စာတမ်းကို လက်ယာဘက်ရှိ ခြင်္သေ့အောက်တွင်လည်းကောင်း ထားရှိသည်။ '''(ဃ)'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်၏ ထိပ်တွင် ကြယ်လက်တံငါးခုရှိသောကြယ် တစ်လုံးသည် အထက်သို့ မတ်မတ်ညွှန်းလျက်ရှိသည်။ ကြယ်သည်ကောင်းကင်၌  ကိုယ်ပိုင်ပကတိအလင်းရောင်ဖြင့်ထင်ရှားသကဲ့သို့ မြန်မာနိုင်ငံသည်လည်း အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင်    လွတ်လပ်သည့်နိုင်ငံအဖြစ် ရပ်တည်သည်ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ကို ဖော်ညွှန်းသည်။ '''(င)'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;ကြယ်၏ တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် မြန်မာ့ရိုးရာကနုတ်ပန်းများဖြင့် ပုံဖော်ထားသည့် မြန်မာပန်းပုံသဏ္ဌာန်ပန်းခက်ပြားများရှိသည်။ ပန်းခက်ပြားများသည် မြန်မာတို့၏  ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်မြင့်မားခြင်း နှင့် ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှုဖြင့် ရပ်တည်ခြင်းဟူသောအဓိပ္ပာယ်ကို ဖော်ညွှန်းသည်။ '''(စ)'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ကို    အောက်ခံအနီရောင်ပေါ်တွင် ရွှေဝါရောင်ဖြင့် ပုံဖော်ထားပြီးတံဆိပ်၏ ကောက်ကြောင်းမျဉ်းများကို အနက်ရောင်ဖြင့် ရေးဆွဲထားသည်။ အနီရောင်သည် ရဲရင့်ခြင်းနှင့် ပြတ်သားခြင်းဟူသော အဓိပ္ပာယ်ကိုလည်းကောင်း၊ ရွှေဝါရောင်သည် မြတ်နိုးတန်ဖိုးထားအပ် ခြင်းဟူ‌သော အဓိပ္ပာယ်ကိုလည်းကောင်း ဖော်ညွှန်းသည်။။<ref name="gad">{{cite web|url=http://www.gad.gov.mm/my/content/%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%81%E1%81%80-%E1%80%81%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA%E1%81%8A-%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B6%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%A5%E1%80%95%E1%80%92%E1%80%B1-%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B7-%E1%80%94%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A5%E1%80%95%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8|title=နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပ​ဒေနှင့် နည်းဥပ​ဒေများ|publisher=[[အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာန]]|accessdate=|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219082159/http://www.gad.gov.mm/my/content/%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%81%E1%81%80-%E1%80%81%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA%E1%81%8A-%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B6%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%A5%E1%80%95%E1%80%92%E1%80%B1-%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B7-%E1%80%94%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A5%E1%80%95%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8}}</ref> ==အသုံးပြုခြင်း== နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ကို – * [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|နိုင်ငံ​တော်သမ္မတရုံး]]အ​ဆောက်အအုံ၌ တပ်ဆင်အသုံးပြုနိုင်သည်။ * [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံ​တော်သမ္မတ]] စီးနင်းလိုက်ပါလာ​သော ​ယာဉ်များတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။ * လွှတ်​တော်အ​ဆောက်အအုံများ(ဗဟို)၊ပြည်​ထောင်စုအဆင့်အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ၏ရုံးများ၊တိုင်း​ဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်​တော်ရုံးများ၊[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်​ရေးနယ်​မြေအလိုက် ပိုင်းခြားထား​သော အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ]]၏ရုံးများတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။ * ဝန်ကြီးဌာနအသီးသီးနှင့် ယင်း၏လက်​အောက်ရှိ ဝန်ထမ်းရုံးအဆင့်ဆင့်၊တရားရုံးအဆင့်ဆင့်၊[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့|ပြည်​ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]မှ တပ်ဆင်ရန်ခွင့်ပြုထား​သော အဖွဲ့အစည်း၊ဌာနများ၏ ရုံးများတွင်လည်း​ကောင်း အသုံးပြုနိုင်သည်။ * မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု နိုင်ငံခြားသံတမန်​ရေးရာ ရုံးအသီးသီးတွင်လည်း​ကောင်း အသုံးပြုနိုင်သည်။ * နိုင်ငံ​တော်ဧည့်ခံအခမ်းအနားများနှင့် နိုင်ငံ​တော်ကို ကိုယ်စားပြု​​သောပုဂ္ဂိုလ်များက ပြုလုပ်​သောအခမ်းအနားများတွင် အသုံးပြု​သော ပစ္စည်းများတွင် ရိုက်နှိပ်၍ အသုံးပြုနိုင်သည်။ * နိုင်ငံ​တော်​​ငွေစက္ကူနှင့် တံဆိပ်​ခေါင်းများတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။ * နိုင်ငံ​တော်သမ္မတကခွင့်ပြု​သော အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ကာကွယ်​ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ကွပ်ကဲမှုလက်​အောက်ရှိ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ဝန်ထမ်းအဆင့်အတန်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍လည်း​ကောင်း၊ယင်းဝန်ထမ်းများ၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍လည်း​ကောင်း အသုံးပြုနိုင်သည်။ * နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ လွှတ်​တော်များ၊ပြည်​ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့နှင့် ဝန်ကြီးဌာနများ၊အုပ်ချုပ်​ရေးနယ်​မြေအလိုက် ပိုင်းခြားထား​သော အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပြည်​ထောင်စုအစိုးရမှခွင့်ပြုထား​သော ဌာန၊အဖွဲ့အစည်းများ၏ ရုံးသုံးစာရွက်စာတမ်းများ​ပေါ်တွင် ရိုက်နှိပ်အသုံးပြုနိုင်သည်။ * နိုင်ငံ​တော်အစည်းအ​ဝေးများနှင့် အခမ်းအနားများတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။<ref name=gad/> [[File:Speaker of the Assembly of the Union of Myanmar.jpg|thumb|[[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]]အစည်းအဝေးခန်းမ၌ တပ်ဆင်အသုံးပြုထားသော နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်]] [[File:ミャンマー大使館正門.jpg|thumb|တိုကျိုမြို့ရှိ မြန်မာသံရုံးတွင် နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် တပ်ဆင်အသုံးပြုထားပုံ]] ==သမိုင်းကြောင်း== === ကိုလိုနီခေတ် === ==== ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်ရေး (၁၈၈၆-၁၉၄၂) (၁၉၄၅-၁၉၄၈)==== {{Infobox coat of arms |name = ဧကရီဘုရင်မမင်းမြတ်တံဆိပ်တော် / ဧကရာဇ်ဘုရင်မင်းမြတ်တံဆိပ်တော် </br>ဧကရီ-ဘုရင်မတံဆိပ် / ဧကရာဇ်-ဘုရင့်တံဆိပ် |image = Royal Coat of Arms of the United Kingdom (HM Government).svg |image_width = 150 |middle = |middle_width = |middle_caption = |lesser = |lesser_alt = |lesser_width = |lesser_caption = |armiger = [[ကိုလိုနီခေတ်|‌ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်ရေး]] |year_adopted = ၁၈၈၆ |until = ၁၉၄၈ |crest = [[သရဖူ]] |torse = |shield = |supporters =သရဖူဆောင်းထားသော [[ခြင်္သေ့]] နှင့် [[ယူနီကွန်း]] |compartment = |motto =Dieu et mon droit |other_elements = |earlier_versions = |use = }} {{Infobox coat of arms |name = မြန်မာနိုင်ငံတံဆိပ် <br>(Badge of Burma) |image = File:Badge of Burma (1939–1948).svg |image_width = 150 |middle = |middle_width = |middle_caption = |lesser = |lesser_alt = |lesser_width = |lesser_caption = |armiger = [[ကိုလိုနီခေတ်|ဗြိတိသျှ မြန်မာပြည်]] |year_adopted = ၁၉၃၉ |until = ၁၉၄၈ |crest = |torse = |shield = |supporters = |compartment = |motto = |orders = |other_elements = |earlier_versions = |use = }} ဗြိတိန်တို့ ယနေ့မြန်မာနိုင်ငံနေရာအား သိမ်းပိုက်ပြီးသောအခါ တရားဝင်စာရွက်စာတမ်းများနှင့် ကြေညာချက်များတွင် [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ဗြိတိန်နိုင်ငံ]]၏ တံဆိပ်ကို အသုံးပြုရလေသည်။ ဗြိတိသျှမြန်မာပြည် ကိုယ်စားပြုအမှတ်အသားအနေဖြင့် ကဒေါင်းကို ဆက်လက်အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၎င်းကို ဗြိတိသျှမြန်မာပြည်၏ အလံ၊ ဘုရင်ခံအလံ၊ ဘွဲ့တံဆိပ်ဆွဲပြားများနှင့် တံဆိပ်များတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ === ဂျပန်ခေတ် === ==== ဗမာနိုင်ငံတော် (၁၉၄၃-၁၉၄၅)==== {{Infobox coat of arms |name = ဗမာနိုင်ငံတော် တံဆိပ်တော် |image = File:State of Burma Emblem.svg |image_width = 150 |middle = |middle_width = |middle_caption = |lesser = |lesser_alt = |lesser_width = |lesser_caption = |armiger = [[ဂျပန်ခေတ်မြန်မာပြည်|ဗမာနိုင်ငံတော်]] |year_adopted = ၁၉၄၃ |until = ၁၉၄၅ |crest = |torse = |shield = |supporters = |compartment = |motto = |orders = |other_elements = |earlier_versions = |use = }} ဂျပန်ခေတ် ဗမာနိုင်ငံတော်၏ နိုင်ငံတော်တံဆိပ်မှာ ရွှေရောင် ဒေါင်းအလှပုံဖြစ်သည်။ === ပထမဆုံး နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် === ==== (၁၉၄၈-၁၉၇၄) ==== {{Infobox coat of arms |name = ပြည်ထောင်စုသမတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်တံဆိပ် |image = State Seal of Burma (1948-1974) in colour.png |image_width = 150 |middle = |middle_width = |middle_caption = |lesser = |lesser_alt = |lesser_width = |lesser_caption = |armiger = [[လွတ်လပ်ပြီးခေတ်မြန်မာနိုင်ငံ|ဦးနုအစိုးရ (၁၉၄၈-၁၉၆၂)]] [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းအစိုးရ (၁၉၆၂-၁၉၇၄)]] |year_adopted = ၁၉၄၈ |until = ၁၉၇၄ |crest = အဖြူရောင်ခြင်္သေ့ |torse = |shield = |supporters = အဖြူရောင်[[ခြင်္သေ့]]၂စီး |compartment = |motto = သမဂ္ဂါနံ တပေါ သုခေါ |orders = |other_elements = |earlier_versions = |use = }} ၁၉၄၇ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ တိုင်းပြုပြည်ပြုလွှတ်တော်မှ အတည်ပြုသတ်မှတ်ခဲ့သည့် နိုင်ငံတော်တံဆိပ်ဟောင်းတွင် '''ပြည်ထောင်စု သမတမြန်မာ နိုင်ငံတော်။''' ဟုပါရှိပြီး အဖြူရောင်ခြင်္သေ့၃ကောင်ပါဝင်သည်။ မြန်မာပြည်မြေပုံကိုဝန်းရံထားသော စက်ဝိုင်းပေါ်တွင် ဓမ္မပဒ အပိုဒ်ရေ ၁၉၄ မှ '''သမဂ္ဂါနံ တပေါ သုခေါ''' ဟူသောစာသားပါရှိသည် ။အရောင်အပြည့်အစုံမှာ ရွှေရောင်၊ အနီရောင်၊ အပြာရောင်နှင့် အဖြူရောင် တို့ ပါဝင်သော်လည်း သာမန်အားဖြင့်တံဆိပ်တစ်ခုလုံး၏အရောင်ကို ရွှေရောင်သော်လည်းကောင်း၊ အဖြူအမည်းသော်လည်းကောင်း အသုံးပြုလေ့ရှိခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်တံဆိပ်တွင် ခြင်္သေ့၃စီးထည့်သွင်း သတ်မှတ်ရခြင်းအကြောင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=ပြည်ထောင်စု သမတမြန်မာငံနိုင် အလံတော် |page=၁၀ |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=၉ ဩဂုတ် ၁၉၄၇ |work=ဖဆပလ သတင်းစဉ်}}</ref> <br>၁။ ရှေးပညာရှိတို့၏ အစဉ်အလာအယူအဆအရ ခြင်္သေ့သည် ရဲရင့်ခြင်း၊ လုံ့လဝီရိယရှိခြင်း၊ ဘေးရန်အန္တရာယ်ဟူသမျှကို ကြီးသည်ငယ်သည်မဆို တူညီသောအားထုတ်မှုဖြင့် ငြိမ်းသတ်တတ်ခြင်း၊ အညစ်အကြေးမရှိ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်၊ ဖြူစင်ခြင်း စသည့် အရည်အချင်များ၏ သဘောကိုဆောင်သည်ဟုယူဆကြသည်။ ဤအရည်အချင်းတို့ကို မြန်မာပြည်သူပြည်သားတို့အတုယူကာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ဂုဏ်တင်စေရန် ရည်ရွယ်သည်။ <br>၂။ ခြင်္သေ့၃စီး ရံထားခြင်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ထားသောသဘောဖြစ်သည်။ ၃စီးအရေအတွက်ထားရှိခြင်းမှာ လောကီဗေဒင်အရ တြင်းကြေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ <br>၃။ ခြင်္သေ့နှင့်မြန်မာပြည်သည် လောကီဗေဒင်အရ စိန်ပန်းဓာတ်ရ၍ မိတ်ဘက်ဟု ယူဆကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ <br>၄။ ခြင်္သေ့နှင့်အတူ ကနုတ်ပန်းတို့ကို တန်ဆာဆင်ထည့်သွင်းခြင်းမှာ ခေတ်သစ်ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံနှင့် သင့်လျော်သော ရှေးအစဉ်အလာမြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုတရပ်ကို အရေးတယူအလေးမူရာရောက်မည်ဟု ယူဆကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ === လက်ရှိ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် === ==== မူလ‌ဗားရှင်း (၁၉၇၄-၁၉၈၈) ==== {{Infobox coat of arms |name = ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် <br>နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် |image = State Seal of Myanmar (1974-1988).svg |image_width = 150 |middle = |middle_width = |middle_caption = |lesser = |lesser_alt = |lesser_width = |lesser_caption = |armiger = [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းအစိုးရ]] |year_adopted = ၁၉၇၄ |until = ၁၉၈၈ |crest = ရွှေကြယ် |torse = |shield = |supporters = ရွှေရောင်[[ခြင်္သေ့]]၂စီး |compartment = |motto = |orders = |other_elements = |earlier_versions = |use = |image2 = State Seal of Socialist Republic of Union of Burma.jpg |image2_width = 125 |image2_caption = ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပါ <br>နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်<ref>ပုဒ်မ ၁၉၁၊ အခန်း ၁၄၊ ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၊ ၁၉၇၄ခုနှစ်။</ref> |image3 = State seal of Myanmar (Dubious).svg |image3_width = 125 |image3_caption = မှားယွင်းစွာဖော်ပြနေကြသောတံဆိပ် }} ၁၉၇၄ခုနှစ်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် ဖော်ပြထားသည့် နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်တွင် ဆိုရှယ်လစ် လက္ခဏာများကို ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ အနက်ရောင်နောက်ခံပေါ်တွင် ရွှေဝါရောင်မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံကို စက်သွား၊စပါးနှံ၂ခက်ဖြင့်ဝန်းရံထားသည်။ ဘေးတွင်ရွှေရောင်ခြင်္သေ့၂ကောင်နှင့်ထိပ်တွင်ရွှေကြယ်တစ်လုံးရှိသည်။ ကျန်နေရာများကိုပန်းကနုတ်များထည့်သွင်းထားသည်။ နဖူးစည်းတွင် '''ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်''' ဟုပါရှိသည်။ ထိုနိုင်ငံတော် အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နေဝင်း‌]]၏ အမိန့်ဖြင့် ပန်းချီနှင့် ပန်းပုဆရာ ဦးမြသောင်းမှ ဒီဇိုင်းဆွဲပေးခဲ့သော မူလအမှတ်တံဆိပ်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ဒီဇိုင်းဆွဲပေးခဲ့သော်လည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းမှ မည်သည့် ဘွဲ့ထူးဂုဏ်ထူးများ ချီးမြှောက်ခြင်း မပြုခဲ့ပေ။<ref name=RFAMT/> တော်လှန်ရေးကောင်စီ၊ မဆလနှင့် စစ်အစိုးရအဆက်ဆက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံမှ အချက်အလက်များကို ပြည်ပတွင်အလွယ်တကူမရနိုင်ပါ။ လက်နှိပ်စက်ခေတ်ဖြစ်၍ စာရွက်ပေါ်မှနိုင်ငံတော်တံဆိပ်များမှာ အဖြူအမည်းသာဖြစ်၍ အလံနှင့်တံဆိပ်များအကြောင်းလေ့လာသူ နိုင်ငံခြားသားများက နိုင်ငံတော်အလံအရောင်ကိုမူတည်၍ နိုင်ငံတော်တံဆိပ်အလံကိုမှားယွင်းစွာကောက်ချက်ချခဲ့ကြပါသည်။ ၁၉၄၈-၁၉၇၄မူရင်းနိုင်ငံတော်တံဆိပ်ကို စတင်၍မှားယွင်းစွာဖော်ပြခဲ့ကြပြီး<ref>The International Flag Book in Colour (1970)</ref> ထိုအရောင်အတိုင်းပင် ၁၉၇၄-၁၉၈၈တံဆိပ်ကိုလည်းဆက်လက်ဖော်ပြခဲ့ကြပါသည်။ မူရင်း၁၉၇၄ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် နိုင်ငံတော်အလံကို အရောင်ဖြင့်ဖော်ပြခဲ့သော်လည်း နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ကိုမူ အဖြူအမည်းဖြင့်သာဖော်ပြခဲ့ပါသည်။ မဆလခေတ် နှစ်စဉ် အရောင်ဖြင့်ထုတ်ဝေသည့် နေ့ထူးနေ့မြတ်စာအုပ်များတွင် ရွှေဝါရောင်နှင့်အနက်ရောင်များနှင့်သာဖော်ပြခဲ့ကြပါသည်။ မဆလမှထုတ်ဝေသည့်မြန်မာနိုင်ငံအကြောင်းစာအုပ်များတွင်လည်း ထိုရွှေဝါရောင်တံဆိပ်ကို နိုင်ငံတော်တံဆိပ်အဖြစ်ခေါင်းစဉ်တပ်ဖော်ပြခဲ့ပါသည်။<ref>မြန်မာနိုင်ငံအကြောင်းသိကောင်းစရာများ (၁၉၈၃) လမ်းစဉ်ပါတီဌာနချုပ်</ref><ref>Facts About Burma (1983) Burmese Embassy</ref> ၂၀၁၀နောက်ပိုင်းတွင်ပြန်လည်ထုတ်ဝေကြရာ၌ ထုတ်ဝေသူများတွင် မူရင်းပုံဖိုင်မရှိတော့သည့်အတွက် နိုင်ငံခြားသားများဖန်တီးထားသည့် အပြာရောင်တံဆိပ်ပုံများကို ယူငင်သုံးစွဲကြပါတော့သည်။ ဥပဒေဆိုင်ရာအင်တာနက်စာမျက်နှာတွင်ပင် ဤတံဆိပ်မှားကြီးကိုသာယူငင်သုံးစွဲထားသည်ကိုသာတွေ့ရပါသည်။ ==== ၁၉၈၈ ပြင်ဆင်မွမ်းမံမှု (၁၉၈၈-၂၀၁၁) ==== {{Infobox coat of arms |name = ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် <br>နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် |image = State seal of Myanmar (1988–2011).svg |image_width = 150 |middle = |middle_width = |middle_caption = |lesser = |lesser_alt = |lesser_width = |lesser_caption = |armiger = [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|စစ်အစိုးရ]] |year_adopted = ၁၉၈၈ |until = ၂၀၁၁ |crest = ရွှေကြယ် |torse = |shield = |supporters = ရွှေ[[ခြင်္သေ့]]၂စီး |compartment = |motto = |orders = |other_elements = |earlier_versions = |use = }} ၁၉၈၈ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၉ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့(နဝတ)သည် အမည်စကားရပ်များ​အစားထိုးခြင်းဆိုင်ရာဥပဒေထုတ်ပြန်ကာ "ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်" ဟူသောစာသားကို "ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်" ဟူသောစာသားဖြင့်အစားထိုးစေခဲ့သည်။ ထိုအခါ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်မှ '''ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ''' ဟူသောစာသားကိုဖြုတ်ခဲ့ပြီး '''မြန်မာ''' ဟူသော စာသားသည် အလယ်နဖူးစည်းသို့ရောက်လာသည်။ ====၂၀၀၈ ပြင်ဆင်မွမ်းမံမှု (၂၀၁၁-၂၀၂၅) ==== {{Infobox coat of arms |name = ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် |image = State seal of Myanmar (2011-2025).jpg |image_width = 150 |middle = |middle_width = |middle_caption = |lesser = |lesser_alt = |lesser_width = |lesser_caption = |armiger = [[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်​ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ​တော်]] |year_adopted = ၂၀၁၁<ref name="ppl"/> |crest = ရွှေကြယ် |torse = |shield = |supporters = ရွှေ[[ခြင်္သေ့]]၂စီး |compartment = |motto = |orders = |other_elements = |earlier_versions = |use = }} [[File:Variant of the State seal of Myanmar (2011-2025).svg|thumb|မူကွဲ|150px]] ၂၀၀၈ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင်ပါဝင်သည့် လက်ရှိအမှတ်တံဆိပ်တွင် သံလွင်ခက်၂ခက်ဖြင့် မြေပုံကိုဝန်းရံပြီး ဘေးနှစ်ဖက်တွင်အပြာနုရောင်ခြင်္သေ့၂ကောင်နှင့်ထိပ်တွင်ကြယ်တစ်လုံးရှိကာ ကျန်နေရာများကိုပန်းကနုတ်များထည့်သွင်းထားသည်။ ၎င်းအစိတ်အပိုင်းအားလုံး၏အရောင်အဖြစ် ရွှေရောင်ကိုသာအသုံးပြုပြီး တံဆိပ်အပြည့်အစုံတွင် ၎င်းတို့ကို အနီရောင်နောက်ခံဖြင့်ဖော်ပြသည်။ နောက်ခံကိုလည်းရွှေရောင်ဖြင့်ဖော်ပြသည်လည်းရှိသလို နောက်ခံမပါဘဲအသုံးပြုသည်လည်းရှိသည်။နဖူးစည်းစာသားမှာ '''ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ‌တော်''' ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ဤလက်ရှိနိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ကို ၂၀၀၈ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ စတင်အာဏာတည်သည့် ၂၀၁၁ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်အဖြစ် တရားဝင် စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref name="ppl"/><ref name="ct">{{cite web |url=https://www.constitutionaltribunal.gov.mm/lawdatabase/en/law/1480 |title=2008 Constitution |author=<!--Not stated--> |date= |website=ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေခုံရုံး |publisher= |access-date= |quote=အာဏာတည်သည့်ရက်: 31/01/2011 |archive-date=28 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220128201025/https://www.constitutionaltribunal.gov.mm/lawdatabase/en/law/1480 }}</ref> ==ပြခန်း== <gallery> File:Royal Coat of Arms of the United Kingdom (HM Government).svg|တရားဝင်စာရွက်စာတမ်း ၊ အစိုးရရုံးစာနှင့် ကြေညာချက်များတွင် အသုံးပြုသော <br>"အရှင်ဧကရီဘုရင်မမင်းမြတ်တံဆိပ်တော်/<br>အရှင်ဧကရာဇ်ဘုရင်မင်းမြတ်တံဆိပ်တော်"။ <br><span style="font-size:65%">ဗြိတိသျှအိန္ဒိယအင်ပိုင်ယာ၏ မြန်မာပြည်နယ် နှင့် [[ဗြိတိသျှဘားမား|ဗြိတိသျှမြန်မာနိုင်ငံ]] တို့တွင် ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်အတွင်း၌အသုံးပြုခဲ့သည်။ File:Badge of Burma (1939–1948).svg|ဗြိတိသျှမြန်မာနိုင်ငံ ကိုယ်စားပြုတံဆိပ်​​ (၁၉၃၉-၁၉၄၈) File:State of Burma Emblem.svg|[[ဂျပန်ခေတ်မြန်မာပြည်|ဗမာနိုင်ငံတော်]]၏ နိုင်ငံတော်တံဆိပ် (၁၉၄၃–၁၉၄၅) File:State Seal of Burma (1948-1974) in colour.png|ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်တံဆိပ်(၁၉၄၈-၁၉၇၄) File:State seal of Myanmar (1974-1988).svg|ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် (၁၉၇၄–၁၉၈၈) File:State seal of Myanmar (1988–2011).svg|ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် (၁၉၈၈–၂၀၁၁) </gallery> ==ဆက်စပ်ကြည့်ရန်== * [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အလံတော်]] * [[မြန်မာနိုင်ငံအခြေခံဥပဒေ(၂၀၀၈)]] * [[နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပ​ဒေ]] * [[နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်နည်းဥပဒေများ]] ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်သင်္ကေတများ]] [[Category:နိုင်ငံတော် အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်များ]] fzvbsvj9ea4hr0duq0zox7a96yi8mai 1042919 1042917 2026-07-12T06:20:11Z ~2026-38097-56 145187 /* */ 1042919 wikitext text/x-wiki {{Infobox coat of arms |name = ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် |image = State Seal of the Republic of the Union of Myanmar.svg |image_width = 250 |middle = |middle_width = |middle_caption = |lesser = |lesser_alt = |lesser_width = |lesser_caption = |armiger = [[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်​ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ​တော်]] |year_adopted = ၂၀၁၁<ref name="ppl">၂၀၁၁ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ရက်နေ့တွင် ပေးအပ်ခဲ့သည့် ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းတံဆိပ် ဂုဏ်ပြုလွှာတွင် စက်သွားနှင့်စပါးနှံပါဝင်သည့် ယခင်တံဆိပ်ဟောင်းကိုသာအသုံးပြုနေသေးသည်။[https://www.popolay.com/uploads/pic_tiny/images/05a7e140d41ba34966d85900f7b9a2d0f7b26ac9.jpg]</ref> (၂၀၂၅ တွင် ပြုပြင်ခဲ့သည်။) |crest = ရွှေကြယ် |torse = |shield = |supporters = [[ခြင်္သေ့]] |compartment = |motto = |orders = |other_elements = |earlier_versions = |use = }} '''ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်'''သည် နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏လုပ်ငန်းဆိုင်ရာများတွင်အသုံးပြုသောတံဆိပ်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ကို ယင်း၏ဂုဏ်ကျက်သ​ရေနှင့်အညီ နည်းလမ်းတကျအသုံးပြုရန်နှင့် ထိန်းသိမ်း​စောင့်​ရှောက်ကြရန်အလို့ငှာ [[နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပ​ဒေ]]၊[[နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်နည်းဥပဒေများ|နည်းဥပ​ဒေများ]]ကို ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ လက်ရှိ အသုံးပြုနေသော မြန်မာနိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်၏ ဒီဇိုင်းသည် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း (United Kingdom) ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် (Coat of Arms) ဒီဇိုင်းမှ အချို့သောပုံစံအစိတ်အပိုင်းများကို မှီငြမ်းပုံဖော်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံသည် ဗြိတိန်ထံမှ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက်ပိုင်းတွင် နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ကို စုစုပေါင်း သုံးကြိမ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် သို့မဟုတ် စည်းတံဆိပ်အား ပန်းချီနှင့် ပန်းပုဆရာ ဦးမြသောင်းမှ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ <ref name=RFAMT>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/share/v/15pZNHTxdz/|title=ရွှေတံဆိပ်သုံးဆု ပိုင်ရှင် အိမ်ခြေမဲ့ ဦးမြသောင်း &#124; ရွှေတံဆိပ်သုံးဆု ပိုင်ရှင် အိမ်ခြေမဲ့ ဦးမြသောင်း ~~~ # ပန်းချီပန်းပု #ပညာရှင် #ဦးမြသောင်း #လွတ်လပ်တဲ့အာရှအသံ #rfaburmese &#124; By RFA Burmese|website=[[Facebook]] }}</ref> ==ဖော်ပြချက်== '''(က)'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်၏ အလယ်တွင်ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ တော်မြေပုံပါရှိသည်။ အရွက် ၁၄ ရွက်စီ ပါဝင်သော သပြေခက်များသည် မြေပုံ၏ တစ်ဖက်တစ် ချက်စီ တွင် ပါရှိသည်။ နိုင်ငံတော်မြေပုံသည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ နယ်နိမိတ်ပုံသဏ္ဌာန်ကိုလည်းကောင်း ၊သပြေခက်များသည် အောင်အတိတ် အောင်နိမိတ်ဆောင်ခြင်းကိုလည်းကောင်း ကိုယ်စားပြုသည်။ '''(ခ)'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;သပြေခက်များ၏ တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် အနုပညာမြောက် မြန်မာ့လက်ရာ ကေသရာဇာခြင်္သေ့တစ်စီးစီရှိသည်။ လက်ဝဲဘက်ရှိခြင်္သေ့သည် လက်ဝဲဘက်သို့လည်းကောင်း၊    လက်ယာဘက်ရှိ ခြင်္သေ့သည် လက်ယာဘက်သို့လည်းကောင်း  မျက်နှာမူလျက်ရှိသည်။ ခြင်္သေ့နှစ်စီး သည် အချုပ်အခြာအာဏာ ပိုင်စိုးခြင်း၊    ရဲရင့်ခြင်း၊   လုံ့လဝီရိယရှိခြင်း နှင့်ဘေးအန္တရာယ် ဟူသမျှကို  ကြီးသည် ငယ်သည်မဟူတူညီသောအားထုတ်မှုဖြင့်   နှိမ်နင်းခြင်း ဟူသောအဓိပ္ပာယ်ကို  ဖော်ညွှန်းသည်။    ခြင်္သေ့နှစ်စီးကို နိုင်ငံတော်မြေပုံ၏ တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် ရံထားခြင်းမှာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်ကိုကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်းဟူ‌သော အဓိပ္ပာယ်ကိုဖော်ညွှန်းသည်။ '''(ဂ)'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်   ဟူသော စာတမ်းကိုနိုင်ငံတော်အထိမ်း အမှတ်တံဆိပ် အောက်ခြေဖဲပြားပေါ်တွင်     ဖော်ပြထားသည်။ ပြည်ထောင်စုဟူသော စာတမ်းကို လက်ဝဲဘက်ရှိ ခြင်္သေ့အောက်တွင်လည်းကောင်း၊ သမ္မတဟူသော စာတမ်းကို  ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် မြေပုံအောက်ရှိ   အလယ်ဗဟိုတွင်လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံတော်ဟူသော စာတမ်းကို လက်ယာဘက်ရှိ ခြင်္သေ့အောက်တွင်လည်းကောင်း ထားရှိသည်။ '''(ဃ)'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်၏ ထိပ်တွင် ကြယ်လက်တံငါးခုရှိသောကြယ် တစ်လုံးသည် အထက်သို့ မတ်မတ်ညွှန်းလျက်ရှိသည်။ ကြယ်သည်ကောင်းကင်၌  ကိုယ်ပိုင်ပကတိအလင်းရောင်ဖြင့်ထင်ရှားသကဲ့သို့ မြန်မာနိုင်ငံသည်လည်း အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင်    လွတ်လပ်သည့်နိုင်ငံအဖြစ် ရပ်တည်သည်ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ကို ဖော်ညွှန်းသည်။ '''(င)'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;ကြယ်၏ တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် မြန်မာ့ရိုးရာကနုတ်ပန်းများဖြင့် ပုံဖော်ထားသည့် မြန်မာပန်းပုံသဏ္ဌာန်ပန်းခက်ပြားများရှိသည်။ ပန်းခက်ပြားများသည် မြန်မာတို့၏  ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်မြင့်မားခြင်း နှင့် ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှုဖြင့် ရပ်တည်ခြင်းဟူသောအဓိပ္ပာယ်ကို ဖော်ညွှန်းသည်။ '''(စ)'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ကို    အောက်ခံအနီရောင်ပေါ်တွင် ရွှေဝါရောင်ဖြင့် ပုံဖော်ထားပြီးတံဆိပ်၏ ကောက်ကြောင်းမျဉ်းများကို အနက်ရောင်ဖြင့် ရေးဆွဲထားသည်။ အနီရောင်သည် ရဲရင့်ခြင်းနှင့် ပြတ်သားခြင်းဟူသော အဓိပ္ပာယ်ကိုလည်းကောင်း၊ ရွှေဝါရောင်သည် မြတ်နိုးတန်ဖိုးထားအပ် ခြင်းဟူ‌သော အဓိပ္ပာယ်ကိုလည်းကောင်း ဖော်ညွှန်းသည်။။<ref name="gad">{{cite web|url=http://www.gad.gov.mm/my/content/%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%81%E1%81%80-%E1%80%81%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA%E1%81%8A-%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B6%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%A5%E1%80%95%E1%80%92%E1%80%B1-%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B7-%E1%80%94%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A5%E1%80%95%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8|title=နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပ​ဒေနှင့် နည်းဥပ​ဒေများ|publisher=[[အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာန]]|accessdate=|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219082159/http://www.gad.gov.mm/my/content/%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%81%E1%81%80-%E1%80%81%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA%E1%81%8A-%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B6%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%A5%E1%80%95%E1%80%92%E1%80%B1-%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B7-%E1%80%94%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A5%E1%80%95%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8}}</ref> ==အသုံးပြုခြင်း== နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ကို – * [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|နိုင်ငံ​တော်သမ္မတရုံး]]အ​ဆောက်အအုံ၌ တပ်ဆင်အသုံးပြုနိုင်သည်။ * [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံ​တော်သမ္မတ]] စီးနင်းလိုက်ပါလာ​သော ​ယာဉ်များတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။ * လွှတ်​တော်အ​ဆောက်အအုံများ(ဗဟို)၊ပြည်​ထောင်စုအဆင့်အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ၏ရုံးများ၊တိုင်း​ဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်​တော်ရုံးများ၊[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်​ရေးနယ်​မြေအလိုက် ပိုင်းခြားထား​သော အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ]]၏ရုံးများတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။ * ဝန်ကြီးဌာနအသီးသီးနှင့် ယင်း၏လက်​အောက်ရှိ ဝန်ထမ်းရုံးအဆင့်ဆင့်၊တရားရုံးအဆင့်ဆင့်၊[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့|ပြည်​ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]မှ တပ်ဆင်ရန်ခွင့်ပြုထား​သော အဖွဲ့အစည်း၊ဌာနများ၏ ရုံးများတွင်လည်း​ကောင်း အသုံးပြုနိုင်သည်။ * မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု နိုင်ငံခြားသံတမန်​ရေးရာ ရုံးအသီးသီးတွင်လည်း​ကောင်း အသုံးပြုနိုင်သည်။ * နိုင်ငံ​တော်ဧည့်ခံအခမ်းအနားများနှင့် နိုင်ငံ​တော်ကို ကိုယ်စားပြု​​သောပုဂ္ဂိုလ်များက ပြုလုပ်​သောအခမ်းအနားများတွင် အသုံးပြု​သော ပစ္စည်းများတွင် ရိုက်နှိပ်၍ အသုံးပြုနိုင်သည်။ * နိုင်ငံ​တော်​​ငွေစက္ကူနှင့် တံဆိပ်​ခေါင်းများတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။ * နိုင်ငံ​တော်သမ္မတကခွင့်ပြု​သော အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ကာကွယ်​ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ကွပ်ကဲမှုလက်​အောက်ရှိ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ဝန်ထမ်းအဆင့်အတန်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍လည်း​ကောင်း၊ယင်းဝန်ထမ်းများ၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍လည်း​ကောင်း အသုံးပြုနိုင်သည်။ * နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ လွှတ်​တော်များ၊ပြည်​ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့နှင့် ဝန်ကြီးဌာနများ၊အုပ်ချုပ်​ရေးနယ်​မြေအလိုက် ပိုင်းခြားထား​သော အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပြည်​ထောင်စုအစိုးရမှခွင့်ပြုထား​သော ဌာန၊အဖွဲ့အစည်းများ၏ ရုံးသုံးစာရွက်စာတမ်းများ​ပေါ်တွင် ရိုက်နှိပ်အသုံးပြုနိုင်သည်။ * နိုင်ငံ​တော်အစည်းအ​ဝေးများနှင့် အခမ်းအနားများတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။<ref name=gad/> [[File:Speaker of the Assembly of the Union of Myanmar.jpg|thumb|[[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]]အစည်းအဝေးခန်းမ၌ တပ်ဆင်အသုံးပြုထားသော နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်]] [[File:ミャンマー大使館正門.jpg|thumb|တိုကျိုမြို့ရှိ မြန်မာသံရုံးတွင် နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် တပ်ဆင်အသုံးပြုထားပုံ]] ==သမိုင်းကြောင်း== === ကိုလိုနီခေတ် === ==== ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်ရေး (၁၈၈၆-၁၉၄၂) (၁၉၄၅-၁၉၄၈)==== {{Infobox coat of arms |name = ဧကရီဘုရင်မမင်းမြတ်တံဆိပ်တော် / ဧကရာဇ်ဘုရင်မင်းမြတ်တံဆိပ်တော် </br>ဧကရီ-ဘုရင်မတံဆိပ် / ဧကရာဇ်-ဘုရင့်တံဆိပ် |image = Royal Coat of Arms of the United Kingdom (HM Government).svg |image_width = 150 |middle = |middle_width = |middle_caption = |lesser = |lesser_alt = |lesser_width = |lesser_caption = |armiger = [[ကိုလိုနီခေတ်|‌ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်ရေး]] |year_adopted = ၁၈၈၆ |until = ၁၉၄၈ |crest = [[သရဖူ]] |torse = |shield = |supporters =သရဖူဆောင်းထားသော [[ခြင်္သေ့]] နှင့် [[ယူနီကွန်း]] |compartment = |motto =Dieu et mon droit |other_elements = |earlier_versions = |use = }} {{Infobox coat of arms |name = မြန်မာနိုင်ငံတံဆိပ် <br>(Badge of Burma) |image = File:Badge of Burma (1939–1948).svg |image_width = 150 |middle = |middle_width = |middle_caption = |lesser = |lesser_alt = |lesser_width = |lesser_caption = |armiger = [[ကိုလိုနီခေတ်|ဗြိတိသျှ မြန်မာပြည်]] |year_adopted = ၁၉၃၉ |until = ၁၉၄၈ |crest = |torse = |shield = |supporters = |compartment = |motto = |orders = |other_elements = |earlier_versions = |use = }} ဗြိတိန်တို့ ယနေ့မြန်မာနိုင်ငံနေရာအား သိမ်းပိုက်ပြီးသောအခါ တရားဝင်စာရွက်စာတမ်းများနှင့် ကြေညာချက်များတွင် [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ဗြိတိန်နိုင်ငံ]]၏ တံဆိပ်ကို အသုံးပြုရလေသည်။ ဗြိတိသျှမြန်မာပြည် ကိုယ်စားပြုအမှတ်အသားအနေဖြင့် ကဒေါင်းကို ဆက်လက်အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၎င်းကို ဗြိတိသျှမြန်မာပြည်၏ အလံ၊ ဘုရင်ခံအလံ၊ ဘွဲ့တံဆိပ်ဆွဲပြားများနှင့် တံဆိပ်များတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ === ဂျပန်ခေတ် === ==== ဗမာနိုင်ငံတော် (၁၉၄၃-၁၉၄၅)==== {{Infobox coat of arms |name = ဗမာနိုင်ငံတော် တံဆိပ်တော် |image = File:State of Burma Emblem.svg |image_width = 150 |middle = |middle_width = |middle_caption = |lesser = |lesser_alt = |lesser_width = |lesser_caption = |armiger = [[ဂျပန်ခေတ်မြန်မာပြည်|ဗမာနိုင်ငံတော်]] |year_adopted = ၁၉၄၃ |until = ၁၉၄၅ |crest = |torse = |shield = |supporters = |compartment = |motto = |orders = |other_elements = |earlier_versions = |use = }} ဂျပန်ခေတ် ဗမာနိုင်ငံတော်၏ နိုင်ငံတော်တံဆိပ်မှာ ရွှေရောင် ဒေါင်းအလှပုံဖြစ်သည်။ === ပထမဆုံး နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် === ==== (၁၉၄၈-၁၉၇၄) ==== {{Infobox coat of arms |name = ပြည်ထောင်စုသမတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်တံဆိပ် |image = State Seal of Burma (1948-1974) in colour.png |image_width = 150 |middle = |middle_width = |middle_caption = |lesser = |lesser_alt = |lesser_width = |lesser_caption = |armiger = [[လွတ်လပ်ပြီးခေတ်မြန်မာနိုင်ငံ|ဦးနုအစိုးရ (၁၉၄၈-၁၉၆၂)]] [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းအစိုးရ (၁၉၆၂-၁၉၇၄)]] |year_adopted = ၁၉၄၈ |until = ၁၉၇၄ |crest = အဖြူရောင်ခြင်္သေ့ |torse = |shield = |supporters = အဖြူရောင်[[ခြင်္သေ့]]၂စီး |compartment = |motto = သမဂ္ဂါနံ တပေါ သုခေါ |orders = |other_elements = |earlier_versions = |use = }} ၁၉၄၇ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ တိုင်းပြုပြည်ပြုလွှတ်တော်မှ အတည်ပြုသတ်မှတ်ခဲ့သည့် နိုင်ငံတော်တံဆိပ်ဟောင်းတွင် '''ပြည်ထောင်စု သမတမြန်မာ နိုင်ငံတော်။''' ဟုပါရှိပြီး အဖြူရောင်ခြင်္သေ့၃ကောင်ပါဝင်သည်။ မြန်မာပြည်မြေပုံကိုဝန်းရံထားသော စက်ဝိုင်းပေါ်တွင် ဓမ္မပဒ အပိုဒ်ရေ ၁၉၄ မှ '''သမဂ္ဂါနံ တပေါ သုခေါ''' ဟူသောစာသားပါရှိသည် ။အရောင်အပြည့်အစုံမှာ ရွှေရောင်၊ အနီရောင်၊ အပြာရောင်နှင့် အဖြူရောင် တို့ ပါဝင်သော်လည်း သာမန်အားဖြင့်တံဆိပ်တစ်ခုလုံး၏အရောင်ကို ရွှေရောင်သော်လည်းကောင်း၊ အဖြူအမည်းသော်လည်းကောင်း အသုံးပြုလေ့ရှိခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်တံဆိပ်တွင် ခြင်္သေ့၃စီးထည့်သွင်း သတ်မှတ်ရခြင်းအကြောင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=ပြည်ထောင်စု သမတမြန်မာငံနိုင် အလံတော် |page=၁၀ |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=၉ ဩဂုတ် ၁၉၄၇ |work=ဖဆပလ သတင်းစဉ်}}</ref> <br>၁။ ရှေးပညာရှိတို့၏ အစဉ်အလာအယူအဆအရ ခြင်္သေ့သည် ရဲရင့်ခြင်း၊ လုံ့လဝီရိယရှိခြင်း၊ ဘေးရန်အန္တရာယ်ဟူသမျှကို ကြီးသည်ငယ်သည်မဆို တူညီသောအားထုတ်မှုဖြင့် ငြိမ်းသတ်တတ်ခြင်း၊ အညစ်အကြေးမရှိ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်၊ ဖြူစင်ခြင်း စသည့် အရည်အချင်များ၏ သဘောကိုဆောင်သည်ဟုယူဆကြသည်။ ဤအရည်အချင်းတို့ကို မြန်မာပြည်သူပြည်သားတို့အတုယူကာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ဂုဏ်တင်စေရန် ရည်ရွယ်သည်။ <br>၂။ ခြင်္သေ့၃စီး ရံထားခြင်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ထားသောသဘောဖြစ်သည်။ ၃စီးအရေအတွက်ထားရှိခြင်းမှာ လောကီဗေဒင်အရ တြင်းကြေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ <br>၃။ ခြင်္သေ့နှင့်မြန်မာပြည်သည် လောကီဗေဒင်အရ စိန်ပန်းဓာတ်ရ၍ မိတ်ဘက်ဟု ယူဆကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ <br>၄။ ခြင်္သေ့နှင့်အတူ ကနုတ်ပန်းတို့ကို တန်ဆာဆင်ထည့်သွင်းခြင်းမှာ ခေတ်သစ်ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံနှင့် သင့်လျော်သော ရှေးအစဉ်အလာမြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုတရပ်ကို အရေးတယူအလေးမူရာရောက်မည်ဟု ယူဆကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ === လက်ရှိ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် === ==== မူလ‌ဗားရှင်း (၁၉၇၄-၁၉၈၈) ==== {{Infobox coat of arms |name = ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် <br>နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် |image = State Seal of Myanmar (1974-1988).svg |image_width = 150 |middle = |middle_width = |middle_caption = |lesser = |lesser_alt = |lesser_width = |lesser_caption = |armiger = [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းအစိုးရ]] |year_adopted = ၁၉၇၄ |until = ၁၉၈၈ |crest = ရွှေကြယ် |torse = |shield = |supporters = ရွှေရောင်[[ခြင်္သေ့]]၂စီး |compartment = |motto = |orders = |other_elements = |earlier_versions = |use = |image2 = State Seal of Socialist Republic of Union of Burma.jpg |image2_width = 125 |image2_caption = ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပါ <br>နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်<ref>ပုဒ်မ ၁၉၁၊ အခန်း ၁၄၊ ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၊ ၁၉၇၄ခုနှစ်။</ref> |image3 = State seal of Myanmar (Dubious).svg |image3_width = 125 |image3_caption = မှားယွင်းစွာဖော်ပြနေကြသောတံဆိပ် }} ၁၉၇၄ခုနှစ်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် ဖော်ပြထားသည့် နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်တွင် ဆိုရှယ်လစ် လက္ခဏာများကို ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ အနက်ရောင်နောက်ခံပေါ်တွင် ရွှေဝါရောင်မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံကို စက်သွား၊စပါးနှံ၂ခက်ဖြင့်ဝန်းရံထားသည်။ ဘေးတွင်ရွှေရောင်ခြင်္သေ့၂ကောင်နှင့်ထိပ်တွင်ရွှေကြယ်တစ်လုံးရှိသည်။ ကျန်နေရာများကိုပန်းကနုတ်များထည့်သွင်းထားသည်။ နဖူးစည်းတွင် '''ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်''' ဟုပါရှိသည်။ ထိုနိုင်ငံတော် အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နေဝင်း‌]]၏ အမိန့်ဖြင့် ပန်းချီနှင့် ပန်းပုဆရာ ဦးမြသောင်းမှ ဒီဇိုင်းဆွဲပေးခဲ့သော မူလအမှတ်တံဆိပ်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ဒီဇိုင်းဆွဲပေးခဲ့သော်လည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းမှ မည်သည့် ဘွဲ့ထူးဂုဏ်ထူးများ ချီးမြှောက်ခြင်း မပြုခဲ့ပေ။<ref name=RFAMT/> တော်လှန်ရေးကောင်စီ၊ မဆလနှင့် စစ်အစိုးရအဆက်ဆက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံမှ အချက်အလက်များကို ပြည်ပတွင်အလွယ်တကူမရနိုင်ပါ။ လက်နှိပ်စက်ခေတ်ဖြစ်၍ စာရွက်ပေါ်မှနိုင်ငံတော်တံဆိပ်များမှာ အဖြူအမည်းသာဖြစ်၍ အလံနှင့်တံဆိပ်များအကြောင်းလေ့လာသူ နိုင်ငံခြားသားများက နိုင်ငံတော်အလံအရောင်ကိုမူတည်၍ နိုင်ငံတော်တံဆိပ်အလံကိုမှားယွင်းစွာကောက်ချက်ချခဲ့ကြပါသည်။ ၁၉၄၈-၁၉၇၄မူရင်းနိုင်ငံတော်တံဆိပ်ကို စတင်၍မှားယွင်းစွာဖော်ပြခဲ့ကြပြီး<ref>The International Flag Book in Colour (1970)</ref> ထိုအရောင်အတိုင်းပင် ၁၉၇၄-၁၉၈၈တံဆိပ်ကိုလည်းဆက်လက်ဖော်ပြခဲ့ကြပါသည်။ မူရင်း၁၉၇၄ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် နိုင်ငံတော်အလံကို အရောင်ဖြင့်ဖော်ပြခဲ့သော်လည်း နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ကိုမူ အဖြူအမည်းဖြင့်သာဖော်ပြခဲ့ပါသည်။ မဆလခေတ် နှစ်စဉ် အရောင်ဖြင့်ထုတ်ဝေသည့် နေ့ထူးနေ့မြတ်စာအုပ်များတွင် ရွှေဝါရောင်နှင့်အနက်ရောင်များနှင့်သာဖော်ပြခဲ့ကြပါသည်။ မဆလမှထုတ်ဝေသည့်မြန်မာနိုင်ငံအကြောင်းစာအုပ်များတွင်လည်း ထိုရွှေဝါရောင်တံဆိပ်ကို နိုင်ငံတော်တံဆိပ်အဖြစ်ခေါင်းစဉ်တပ်ဖော်ပြခဲ့ပါသည်။<ref>မြန်မာနိုင်ငံအကြောင်းသိကောင်းစရာများ (၁၉၈၃) လမ်းစဉ်ပါတီဌာနချုပ်</ref><ref>Facts About Burma (1983) Burmese Embassy</ref> ၂၀၁၀နောက်ပိုင်းတွင်ပြန်လည်ထုတ်ဝေကြရာ၌ ထုတ်ဝေသူများတွင် မူရင်းပုံဖိုင်မရှိတော့သည့်အတွက် နိုင်ငံခြားသားများဖန်တီးထားသည့် အပြာရောင်တံဆိပ်ပုံများကို ယူငင်သုံးစွဲကြပါတော့သည်။ ဥပဒေဆိုင်ရာအင်တာနက်စာမျက်နှာတွင်ပင် ဤတံဆိပ်မှားကြီးကိုသာယူငင်သုံးစွဲထားသည်ကိုသာတွေ့ရပါသည်။ ==== ၁၉၈၈ ပြင်ဆင်မွမ်းမံမှု (၁၉၈၈-၂၀၁၁) ==== {{Infobox coat of arms |name = ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် <br>နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် |image = State seal of Myanmar (1988–2011).svg |image_width = 150 |middle = |middle_width = |middle_caption = |lesser = |lesser_alt = |lesser_width = |lesser_caption = |armiger = [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|စစ်အစိုးရ]] |year_adopted = ၁၉၈၈ |until = ၂၀၁၁ |crest = ရွှေကြယ် |torse = |shield = |supporters = ရွှေ[[ခြင်္သေ့]]၂စီး |compartment = |motto = |orders = |other_elements = |earlier_versions = |use = }} ၁၉၈၈ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၉ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့(နဝတ)သည် အမည်စကားရပ်များ​အစားထိုးခြင်းဆိုင်ရာဥပဒေထုတ်ပြန်ကာ "ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်" ဟူသောစာသားကို "ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်" ဟူသောစာသားဖြင့်အစားထိုးစေခဲ့သည်။ ထိုအခါ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်မှ '''ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ''' ဟူသောစာသားကိုဖြုတ်ခဲ့ပြီး '''မြန်မာ''' ဟူသော စာသားသည် အလယ်နဖူးစည်းသို့ရောက်လာသည်။ ====၂၀၀၈ ပြင်ဆင်မွမ်းမံမှု (၂၀၁၁-၂၀၂၅) ==== {{Infobox coat of arms |name = ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် |image = State seal of Myanmar (2011-2025).jpg |image_width = 150 |middle = |middle_width = |middle_caption = |lesser = |lesser_alt = |lesser_width = |lesser_caption = |armiger = [[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်​ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ​တော်]] |year_adopted = ၂၀၁၁<ref name="ppl"/> |crest = ရွှေကြယ် |torse = |shield = |supporters = ရွှေ[[ခြင်္သေ့]]၂စီး |compartment = |motto = |orders = |other_elements = |earlier_versions = |use = }} [[File:Variant of the State seal of Myanmar (2011-2025).svg|thumb|မူကွဲ|150px]] ၂၀၀၈ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင်ပါဝင်သည့် လက်ရှိအမှတ်တံဆိပ်တွင် သံလွင်ခက်၂ခက်ဖြင့် မြေပုံကိုဝန်းရံပြီး ဘေးနှစ်ဖက်တွင်အပြာနုရောင်ခြင်္သေ့၂ကောင်နှင့်ထိပ်တွင်ကြယ်တစ်လုံးရှိကာ ကျန်နေရာများကိုပန်းကနုတ်များထည့်သွင်းထားသည်။ ၎င်းအစိတ်အပိုင်းအားလုံး၏အရောင်အဖြစ် ရွှေရောင်ကိုသာအသုံးပြုပြီး တံဆိပ်အပြည့်အစုံတွင် ၎င်းတို့ကို အနီရောင်နောက်ခံဖြင့်ဖော်ပြသည်။ နောက်ခံကိုလည်းရွှေရောင်ဖြင့်ဖော်ပြသည်လည်းရှိသလို နောက်ခံမပါဘဲအသုံးပြုသည်လည်းရှိသည်။နဖူးစည်းစာသားမှာ '''ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ‌တော်''' ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ဤလက်ရှိနိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ကို ၂၀၀၈ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ စတင်အာဏာတည်သည့် ၂၀၁၁ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်အဖြစ် တရားဝင် စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref name="ppl"/><ref name="ct">{{cite web |url=https://www.constitutionaltribunal.gov.mm/lawdatabase/en/law/1480 |title=2008 Constitution |author=<!--Not stated--> |date= |website=ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေခုံရုံး |publisher= |access-date= |quote=အာဏာတည်သည့်ရက်: 31/01/2011 |archive-date=28 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220128201025/https://www.constitutionaltribunal.gov.mm/lawdatabase/en/law/1480 }}</ref> ==ပြခန်း== <gallery> File:Royal Coat of Arms of the United Kingdom (HM Government).svg|တရားဝင်စာရွက်စာတမ်း ၊ အစိုးရရုံးစာနှင့် ကြေညာချက်များတွင် အသုံးပြုသော <br>"အရှင်ဧကရီဘုရင်မမင်းမြတ်တံဆိပ်တော်/<br>အရှင်ဧကရာဇ်ဘုရင်မင်းမြတ်တံဆိပ်တော်"။ <br><span style="font-size:65%">ဗြိတိသျှအိန္ဒိယအင်ပိုင်ယာ၏ မြန်မာပြည်နယ် နှင့် [[ဗြိတိသျှဘားမား|ဗြိတိသျှမြန်မာနိုင်ငံ]] တို့တွင် ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်အတွင်း၌အသုံးပြုခဲ့သည်။ File:Badge of Burma (1939–1948).svg|ဗြိတိသျှမြန်မာနိုင်ငံ ကိုယ်စားပြုတံဆိပ်​​ (၁၉၃၉-၁၉၄၈) File:State of Burma Emblem.svg|[[ဂျပန်ခေတ်မြန်မာပြည်|ဗမာနိုင်ငံတော်]]၏ နိုင်ငံတော်တံဆိပ် (၁၉၄၃–၁၉၄၅) File:State Seal of Burma (1948-1974) in colour.png|ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်တံဆိပ်(၁၉၄၈-၁၉၇၄) File:State seal of Myanmar (1974-1988).svg|ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် (၁၉၇၄–၁၉၈၈) File:State seal of Myanmar (1988–2011).svg|ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် (၁၉၈၈–၂၀၁၁) </gallery> ==ဆက်စပ်ကြည့်ရန်== * [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အလံတော်]] * [[မြန်မာနိုင်ငံအခြေခံဥပဒေ(၂၀၀၈)]] * [[နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပ​ဒေ]] * [[နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်နည်းဥပဒေများ]] ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်သင်္ကေတများ]] [[Category:နိုင်ငံတော် အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်များ]] 87a7kpbjfdl8ynqfz3w5ncjnolt7xrt 1042920 1042919 2026-07-12T06:23:19Z ~2026-38097-56 145187 /* */ 1042920 wikitext text/x-wiki {{Infobox coat of arms |name = ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် |image = State Seal of the Republic of the Union of Myanmar.svg |image_width = 250 |middle = |middle_width = |middle_caption = |lesser = |lesser_alt = |lesser_width = |lesser_caption = |armiger = [[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်​ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ​တော်]] |year_adopted = ၂၀၁၁<ref name="ppl">၂၀၁၁ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ရက်နေ့တွင် ပေးအပ်ခဲ့သည့် ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းတံဆိပ် ဂုဏ်ပြုလွှာတွင် စက်သွားနှင့်စပါးနှံပါဝင်သည့် ယခင်တံဆိပ်ဟောင်းကိုသာအသုံးပြုနေသေးသည်။[https://www.popolay.com/uploads/pic_tiny/images/05a7e140d41ba34966d85900f7b9a2d0f7b26ac9.jpg]</ref> (၂၀၂၅ တွင် ပြုပြင်ခဲ့သည်။) |crest = ရွှေကြယ် |torse = |shield = |supporters = [[ခြင်္သေ့]] |compartment = |motto = |orders = |other_elements = |earlier_versions = |use = }} '''ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်'''သည် နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏လုပ်ငန်းဆိုင်ရာများတွင်အသုံးပြုသောတံဆိပ်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ကို ယင်း၏ဂုဏ်ကျက်သ​ရေနှင့်အညီ နည်းလမ်းတကျအသုံးပြုရန်နှင့် ထိန်းသိမ်း​စောင့်​ရှောက်ကြရန်အလို့ငှာ [[နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပ​ဒေ]]၊[[နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်နည်းဥပဒေများ|နည်းဥပ​ဒေများ]]ကို ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ လက်ရှိ အသုံးပြုနေသော မြန်မာနိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်၏ ဒီဇိုင်းသည် [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း]] (United Kingdom) ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် (Coat of Arms) ဒီဇိုင်းမှ အချို့သောပုံစံအစိတ်အပိုင်းများကို မှီငြမ်းပုံဖော်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]သည် ဗြိတိန်ထံမှ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက်ပိုင်းတွင် နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ကို စုစုပေါင်း သုံးကြိမ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် သို့မဟုတ် စည်းတံဆိပ်အား ပန်းချီနှင့် ပန်းပုဆရာ ဦးမြသောင်းမှ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ <ref name=RFAMT>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/share/v/15pZNHTxdz/|title=ရွှေတံဆိပ်သုံးဆု ပိုင်ရှင် အိမ်ခြေမဲ့ ဦးမြသောင်း &#124; ရွှေတံဆိပ်သုံးဆု ပိုင်ရှင် အိမ်ခြေမဲ့ ဦးမြသောင်း ~~~ # ပန်းချီပန်းပု #ပညာရှင် #ဦးမြသောင်း #လွတ်လပ်တဲ့အာရှအသံ #rfaburmese &#124; By RFA Burmese|website=[[Facebook]] }}</ref> ==ဖော်ပြချက်== '''(က)'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်၏ အလယ်တွင်ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ တော်မြေပုံပါရှိသည်။ အရွက် ၁၄ ရွက်စီ ပါဝင်သော သပြေခက်များသည် မြေပုံ၏ တစ်ဖက်တစ် ချက်စီ တွင် ပါရှိသည်။ နိုင်ငံတော်မြေပုံသည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ နယ်နိမိတ်ပုံသဏ္ဌာန်ကိုလည်းကောင်း ၊သပြေခက်များသည် အောင်အတိတ် အောင်နိမိတ်ဆောင်ခြင်းကိုလည်းကောင်း ကိုယ်စားပြုသည်။ '''(ခ)'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;သပြေခက်များ၏ တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် အနုပညာမြောက် မြန်မာ့လက်ရာ ကေသရာဇာခြင်္သေ့တစ်စီးစီရှိသည်။ လက်ဝဲဘက်ရှိခြင်္သေ့သည် လက်ဝဲဘက်သို့လည်းကောင်း၊    လက်ယာဘက်ရှိ ခြင်္သေ့သည် လက်ယာဘက်သို့လည်းကောင်း  မျက်နှာမူလျက်ရှိသည်။ ခြင်္သေ့နှစ်စီး သည် အချုပ်အခြာအာဏာ ပိုင်စိုးခြင်း၊    ရဲရင့်ခြင်း၊   လုံ့လဝီရိယရှိခြင်း နှင့်ဘေးအန္တရာယ် ဟူသမျှကို  ကြီးသည် ငယ်သည်မဟူတူညီသောအားထုတ်မှုဖြင့်   နှိမ်နင်းခြင်း ဟူသောအဓိပ္ပာယ်ကို  ဖော်ညွှန်းသည်။    ခြင်္သေ့နှစ်စီးကို နိုင်ငံတော်မြေပုံ၏ တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် ရံထားခြင်းမှာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်ကိုကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်းဟူ‌သော အဓိပ္ပာယ်ကိုဖော်ညွှန်းသည်။ '''(ဂ)'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်   ဟူသော စာတမ်းကိုနိုင်ငံတော်အထိမ်း အမှတ်တံဆိပ် အောက်ခြေဖဲပြားပေါ်တွင်     ဖော်ပြထားသည်။ ပြည်ထောင်စုဟူသော စာတမ်းကို လက်ဝဲဘက်ရှိ ခြင်္သေ့အောက်တွင်လည်းကောင်း၊ သမ္မတဟူသော စာတမ်းကို  ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် မြေပုံအောက်ရှိ   အလယ်ဗဟိုတွင်လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံတော်ဟူသော စာတမ်းကို လက်ယာဘက်ရှိ ခြင်္သေ့အောက်တွင်လည်းကောင်း ထားရှိသည်။ '''(ဃ)'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်၏ ထိပ်တွင် ကြယ်လက်တံငါးခုရှိသောကြယ် တစ်လုံးသည် အထက်သို့ မတ်မတ်ညွှန်းလျက်ရှိသည်။ ကြယ်သည်ကောင်းကင်၌  ကိုယ်ပိုင်ပကတိအလင်းရောင်ဖြင့်ထင်ရှားသကဲ့သို့ မြန်မာနိုင်ငံသည်လည်း အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင်    လွတ်လပ်သည့်နိုင်ငံအဖြစ် ရပ်တည်သည်ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ကို ဖော်ညွှန်းသည်။ '''(င)'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;ကြယ်၏ တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် မြန်မာ့ရိုးရာကနုတ်ပန်းများဖြင့် ပုံဖော်ထားသည့် မြန်မာပန်းပုံသဏ္ဌာန်ပန်းခက်ပြားများရှိသည်။ ပန်းခက်ပြားများသည် မြန်မာတို့၏  ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်မြင့်မားခြင်း နှင့် ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှုဖြင့် ရပ်တည်ခြင်းဟူသောအဓိပ္ပာယ်ကို ဖော်ညွှန်းသည်။ '''(စ)'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ကို    အောက်ခံအနီရောင်ပေါ်တွင် ရွှေဝါရောင်ဖြင့် ပုံဖော်ထားပြီးတံဆိပ်၏ ကောက်ကြောင်းမျဉ်းများကို အနက်ရောင်ဖြင့် ရေးဆွဲထားသည်။ အနီရောင်သည် ရဲရင့်ခြင်းနှင့် ပြတ်သားခြင်းဟူသော အဓိပ္ပာယ်ကိုလည်းကောင်း၊ ရွှေဝါရောင်သည် မြတ်နိုးတန်ဖိုးထားအပ် ခြင်းဟူ‌သော အဓိပ္ပာယ်ကိုလည်းကောင်း ဖော်ညွှန်းသည်။။<ref name="gad">{{cite web|url=http://www.gad.gov.mm/my/content/%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%81%E1%81%80-%E1%80%81%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA%E1%81%8A-%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B6%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%A5%E1%80%95%E1%80%92%E1%80%B1-%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B7-%E1%80%94%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A5%E1%80%95%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8|title=နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပ​ဒေနှင့် နည်းဥပ​ဒေများ|publisher=[[အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာန]]|accessdate=|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219082159/http://www.gad.gov.mm/my/content/%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%81%E1%81%80-%E1%80%81%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA%E1%81%8A-%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B6%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%A5%E1%80%95%E1%80%92%E1%80%B1-%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B7-%E1%80%94%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A5%E1%80%95%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8}}</ref> ==အသုံးပြုခြင်း== နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ကို – * [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|နိုင်ငံ​တော်သမ္မတရုံး]]အ​ဆောက်အအုံ၌ တပ်ဆင်အသုံးပြုနိုင်သည်။ * [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံ​တော်သမ္မတ]] စီးနင်းလိုက်ပါလာ​သော ​ယာဉ်များတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။ * လွှတ်​တော်အ​ဆောက်အအုံများ(ဗဟို)၊ပြည်​ထောင်စုအဆင့်အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ၏ရုံးများ၊တိုင်း​ဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်​တော်ရုံးများ၊[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်​ရေးနယ်​မြေအလိုက် ပိုင်းခြားထား​သော အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ]]၏ရုံးများတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။ * ဝန်ကြီးဌာနအသီးသီးနှင့် ယင်း၏လက်​အောက်ရှိ ဝန်ထမ်းရုံးအဆင့်ဆင့်၊တရားရုံးအဆင့်ဆင့်၊[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့|ပြည်​ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]မှ တပ်ဆင်ရန်ခွင့်ပြုထား​သော အဖွဲ့အစည်း၊ဌာနများ၏ ရုံးများတွင်လည်း​ကောင်း အသုံးပြုနိုင်သည်။ * မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု နိုင်ငံခြားသံတမန်​ရေးရာ ရုံးအသီးသီးတွင်လည်း​ကောင်း အသုံးပြုနိုင်သည်။ * နိုင်ငံ​တော်ဧည့်ခံအခမ်းအနားများနှင့် နိုင်ငံ​တော်ကို ကိုယ်စားပြု​​သောပုဂ္ဂိုလ်များက ပြုလုပ်​သောအခမ်းအနားများတွင် အသုံးပြု​သော ပစ္စည်းများတွင် ရိုက်နှိပ်၍ အသုံးပြုနိုင်သည်။ * နိုင်ငံ​တော်​​ငွေစက္ကူနှင့် တံဆိပ်​ခေါင်းများတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။ * နိုင်ငံ​တော်သမ္မတကခွင့်ပြု​သော အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ကာကွယ်​ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ကွပ်ကဲမှုလက်​အောက်ရှိ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ဝန်ထမ်းအဆင့်အတန်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍လည်း​ကောင်း၊ယင်းဝန်ထမ်းများ၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍လည်း​ကောင်း အသုံးပြုနိုင်သည်။ * နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ လွှတ်​တော်များ၊ပြည်​ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့နှင့် ဝန်ကြီးဌာနများ၊အုပ်ချုပ်​ရေးနယ်​မြေအလိုက် ပိုင်းခြားထား​သော အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပြည်​ထောင်စုအစိုးရမှခွင့်ပြုထား​သော ဌာန၊အဖွဲ့အစည်းများ၏ ရုံးသုံးစာရွက်စာတမ်းများ​ပေါ်တွင် ရိုက်နှိပ်အသုံးပြုနိုင်သည်။ * နိုင်ငံ​တော်အစည်းအ​ဝေးများနှင့် အခမ်းအနားများတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။<ref name=gad/> [[File:Speaker of the Assembly of the Union of Myanmar.jpg|thumb|[[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]]အစည်းအဝေးခန်းမ၌ တပ်ဆင်အသုံးပြုထားသော နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်]] [[File:ミャンマー大使館正門.jpg|thumb|တိုကျိုမြို့ရှိ မြန်မာသံရုံးတွင် နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် တပ်ဆင်အသုံးပြုထားပုံ]] ==သမိုင်းကြောင်း== === ကိုလိုနီခေတ် === ==== ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်ရေး (၁၈၈၆-၁၉၄၂) (၁၉၄၅-၁၉၄၈)==== {{Infobox coat of arms |name = ဧကရီဘုရင်မမင်းမြတ်တံဆိပ်တော် / ဧကရာဇ်ဘုရင်မင်းမြတ်တံဆိပ်တော် </br>ဧကရီ-ဘုရင်မတံဆိပ် / ဧကရာဇ်-ဘုရင့်တံဆိပ် |image = Royal Coat of Arms of the United Kingdom (HM Government).svg |image_width = 150 |middle = |middle_width = |middle_caption = |lesser = |lesser_alt = |lesser_width = |lesser_caption = |armiger = [[ကိုလိုနီခေတ်|‌ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်ရေး]] |year_adopted = ၁၈၈၆ |until = ၁၉၄၈ |crest = [[သရဖူ]] |torse = |shield = |supporters =သရဖူဆောင်းထားသော [[ခြင်္သေ့]] နှင့် [[ယူနီကွန်း]] |compartment = |motto =Dieu et mon droit |other_elements = |earlier_versions = |use = }} {{Infobox coat of arms |name = မြန်မာနိုင်ငံတံဆိပ် <br>(Badge of Burma) |image = File:Badge of Burma (1939–1948).svg |image_width = 150 |middle = |middle_width = |middle_caption = |lesser = |lesser_alt = |lesser_width = |lesser_caption = |armiger = [[ကိုလိုနီခေတ်|ဗြိတိသျှ မြန်မာပြည်]] |year_adopted = ၁၉၃၉ |until = ၁၉၄၈ |crest = |torse = |shield = |supporters = |compartment = |motto = |orders = |other_elements = |earlier_versions = |use = }} ဗြိတိန်တို့ ယနေ့မြန်မာနိုင်ငံနေရာအား သိမ်းပိုက်ပြီးသောအခါ တရားဝင်စာရွက်စာတမ်းများနှင့် ကြေညာချက်များတွင် [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ဗြိတိန်နိုင်ငံ]]၏ တံဆိပ်ကို အသုံးပြုရလေသည်။ ဗြိတိသျှမြန်မာပြည် ကိုယ်စားပြုအမှတ်အသားအနေဖြင့် ကဒေါင်းကို ဆက်လက်အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၎င်းကို ဗြိတိသျှမြန်မာပြည်၏ အလံ၊ ဘုရင်ခံအလံ၊ ဘွဲ့တံဆိပ်ဆွဲပြားများနှင့် တံဆိပ်များတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ === ဂျပန်ခေတ် === ==== ဗမာနိုင်ငံတော် (၁၉၄၃-၁၉၄၅)==== {{Infobox coat of arms |name = ဗမာနိုင်ငံတော် တံဆိပ်တော် |image = File:State of Burma Emblem.svg |image_width = 150 |middle = |middle_width = |middle_caption = |lesser = |lesser_alt = |lesser_width = |lesser_caption = |armiger = [[ဂျပန်ခေတ်မြန်မာပြည်|ဗမာနိုင်ငံတော်]] |year_adopted = ၁၉၄၃ |until = ၁၉၄၅ |crest = |torse = |shield = |supporters = |compartment = |motto = |orders = |other_elements = |earlier_versions = |use = }} ဂျပန်ခေတ် ဗမာနိုင်ငံတော်၏ နိုင်ငံတော်တံဆိပ်မှာ ရွှေရောင် ဒေါင်းအလှပုံဖြစ်သည်။ === ပထမဆုံး နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် === ==== (၁၉၄၈-၁၉၇၄) ==== {{Infobox coat of arms |name = ပြည်ထောင်စုသမတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်တံဆိပ် |image = State Seal of Burma (1948-1974) in colour.png |image_width = 150 |middle = |middle_width = |middle_caption = |lesser = |lesser_alt = |lesser_width = |lesser_caption = |armiger = [[လွတ်လပ်ပြီးခေတ်မြန်မာနိုင်ငံ|ဦးနုအစိုးရ (၁၉၄၈-၁၉၆၂)]] [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းအစိုးရ (၁၉၆၂-၁၉၇၄)]] |year_adopted = ၁၉၄၈ |until = ၁၉၇၄ |crest = အဖြူရောင်ခြင်္သေ့ |torse = |shield = |supporters = အဖြူရောင်[[ခြင်္သေ့]]၂စီး |compartment = |motto = သမဂ္ဂါနံ တပေါ သုခေါ |orders = |other_elements = |earlier_versions = |use = }} ၁၉၄၇ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ တိုင်းပြုပြည်ပြုလွှတ်တော်မှ အတည်ပြုသတ်မှတ်ခဲ့သည့် နိုင်ငံတော်တံဆိပ်ဟောင်းတွင် '''ပြည်ထောင်စု သမတမြန်မာ နိုင်ငံတော်။''' ဟုပါရှိပြီး အဖြူရောင်ခြင်္သေ့၃ကောင်ပါဝင်သည်။ မြန်မာပြည်မြေပုံကိုဝန်းရံထားသော စက်ဝိုင်းပေါ်တွင် ဓမ္မပဒ အပိုဒ်ရေ ၁၉၄ မှ '''သမဂ္ဂါနံ တပေါ သုခေါ''' ဟူသောစာသားပါရှိသည် ။အရောင်အပြည့်အစုံမှာ ရွှေရောင်၊ အနီရောင်၊ အပြာရောင်နှင့် အဖြူရောင် တို့ ပါဝင်သော်လည်း သာမန်အားဖြင့်တံဆိပ်တစ်ခုလုံး၏အရောင်ကို ရွှေရောင်သော်လည်းကောင်း၊ အဖြူအမည်းသော်လည်းကောင်း အသုံးပြုလေ့ရှိခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်တံဆိပ်တွင် ခြင်္သေ့၃စီးထည့်သွင်း သတ်မှတ်ရခြင်းအကြောင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=ပြည်ထောင်စု သမတမြန်မာငံနိုင် အလံတော် |page=၁၀ |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=၉ ဩဂုတ် ၁၉၄၇ |work=ဖဆပလ သတင်းစဉ်}}</ref> <br>၁။ ရှေးပညာရှိတို့၏ အစဉ်အလာအယူအဆအရ ခြင်္သေ့သည် ရဲရင့်ခြင်း၊ လုံ့လဝီရိယရှိခြင်း၊ ဘေးရန်အန္တရာယ်ဟူသမျှကို ကြီးသည်ငယ်သည်မဆို တူညီသောအားထုတ်မှုဖြင့် ငြိမ်းသတ်တတ်ခြင်း၊ အညစ်အကြေးမရှိ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်၊ ဖြူစင်ခြင်း စသည့် အရည်အချင်များ၏ သဘောကိုဆောင်သည်ဟုယူဆကြသည်။ ဤအရည်အချင်းတို့ကို မြန်မာပြည်သူပြည်သားတို့အတုယူကာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ဂုဏ်တင်စေရန် ရည်ရွယ်သည်။ <br>၂။ ခြင်္သေ့၃စီး ရံထားခြင်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ထားသောသဘောဖြစ်သည်။ ၃စီးအရေအတွက်ထားရှိခြင်းမှာ လောကီဗေဒင်အရ တြင်းကြေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ <br>၃။ ခြင်္သေ့နှင့်မြန်မာပြည်သည် လောကီဗေဒင်အရ စိန်ပန်းဓာတ်ရ၍ မိတ်ဘက်ဟု ယူဆကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ <br>၄။ ခြင်္သေ့နှင့်အတူ ကနုတ်ပန်းတို့ကို တန်ဆာဆင်ထည့်သွင်းခြင်းမှာ ခေတ်သစ်ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံနှင့် သင့်လျော်သော ရှေးအစဉ်အလာမြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုတရပ်ကို အရေးတယူအလေးမူရာရောက်မည်ဟု ယူဆကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ === လက်ရှိ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် === ==== မူလ‌ဗားရှင်း (၁၉၇၄-၁၉၈၈) ==== {{Infobox coat of arms |name = ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် <br>နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် |image = State Seal of Myanmar (1974-1988).svg |image_width = 150 |middle = |middle_width = |middle_caption = |lesser = |lesser_alt = |lesser_width = |lesser_caption = |armiger = [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းအစိုးရ]] |year_adopted = ၁၉၇၄ |until = ၁၉၈၈ |crest = ရွှေကြယ် |torse = |shield = |supporters = ရွှေရောင်[[ခြင်္သေ့]]၂စီး |compartment = |motto = |orders = |other_elements = |earlier_versions = |use = |image2 = State Seal of Socialist Republic of Union of Burma.jpg |image2_width = 125 |image2_caption = ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပါ <br>နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်<ref>ပုဒ်မ ၁၉၁၊ အခန်း ၁၄၊ ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၊ ၁၉၇၄ခုနှစ်။</ref> |image3 = State seal of Myanmar (Dubious).svg |image3_width = 125 |image3_caption = မှားယွင်းစွာဖော်ပြနေကြသောတံဆိပ် }} ၁၉၇၄ခုနှစ်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် ဖော်ပြထားသည့် နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်တွင် ဆိုရှယ်လစ် လက္ခဏာများကို ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ အနက်ရောင်နောက်ခံပေါ်တွင် ရွှေဝါရောင်မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံကို စက်သွား၊စပါးနှံ၂ခက်ဖြင့်ဝန်းရံထားသည်။ ဘေးတွင်ရွှေရောင်ခြင်္သေ့၂ကောင်နှင့်ထိပ်တွင်ရွှေကြယ်တစ်လုံးရှိသည်။ ကျန်နေရာများကိုပန်းကနုတ်များထည့်သွင်းထားသည်။ နဖူးစည်းတွင် '''ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်''' ဟုပါရှိသည်။ ထိုနိုင်ငံတော် အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နေဝင်း‌]]၏ အမိန့်ဖြင့် ပန်းချီနှင့် ပန်းပုဆရာ ဦးမြသောင်းမှ ဒီဇိုင်းဆွဲပေးခဲ့သော မူလအမှတ်တံဆိပ်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ဒီဇိုင်းဆွဲပေးခဲ့သော်လည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းမှ မည်သည့် ဘွဲ့ထူးဂုဏ်ထူးများ ချီးမြှောက်ခြင်း မပြုခဲ့ပေ။<ref name=RFAMT/> တော်လှန်ရေးကောင်စီ၊ မဆလနှင့် စစ်အစိုးရအဆက်ဆက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံမှ အချက်အလက်များကို ပြည်ပတွင်အလွယ်တကူမရနိုင်ပါ။ လက်နှိပ်စက်ခေတ်ဖြစ်၍ စာရွက်ပေါ်မှနိုင်ငံတော်တံဆိပ်များမှာ အဖြူအမည်းသာဖြစ်၍ အလံနှင့်တံဆိပ်များအကြောင်းလေ့လာသူ နိုင်ငံခြားသားများက နိုင်ငံတော်အလံအရောင်ကိုမူတည်၍ နိုင်ငံတော်တံဆိပ်အလံကိုမှားယွင်းစွာကောက်ချက်ချခဲ့ကြပါသည်။ ၁၉၄၈-၁၉၇၄မူရင်းနိုင်ငံတော်တံဆိပ်ကို စတင်၍မှားယွင်းစွာဖော်ပြခဲ့ကြပြီး<ref>The International Flag Book in Colour (1970)</ref> ထိုအရောင်အတိုင်းပင် ၁၉၇၄-၁၉၈၈တံဆိပ်ကိုလည်းဆက်လက်ဖော်ပြခဲ့ကြပါသည်။ မူရင်း၁၉၇၄ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် နိုင်ငံတော်အလံကို အရောင်ဖြင့်ဖော်ပြခဲ့သော်လည်း နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ကိုမူ အဖြူအမည်းဖြင့်သာဖော်ပြခဲ့ပါသည်။ မဆလခေတ် နှစ်စဉ် အရောင်ဖြင့်ထုတ်ဝေသည့် နေ့ထူးနေ့မြတ်စာအုပ်များတွင် ရွှေဝါရောင်နှင့်အနက်ရောင်များနှင့်သာဖော်ပြခဲ့ကြပါသည်။ မဆလမှထုတ်ဝေသည့်မြန်မာနိုင်ငံအကြောင်းစာအုပ်များတွင်လည်း ထိုရွှေဝါရောင်တံဆိပ်ကို နိုင်ငံတော်တံဆိပ်အဖြစ်ခေါင်းစဉ်တပ်ဖော်ပြခဲ့ပါသည်။<ref>မြန်မာနိုင်ငံအကြောင်းသိကောင်းစရာများ (၁၉၈၃) လမ်းစဉ်ပါတီဌာနချုပ်</ref><ref>Facts About Burma (1983) Burmese Embassy</ref> ၂၀၁၀နောက်ပိုင်းတွင်ပြန်လည်ထုတ်ဝေကြရာ၌ ထုတ်ဝေသူများတွင် မူရင်းပုံဖိုင်မရှိတော့သည့်အတွက် နိုင်ငံခြားသားများဖန်တီးထားသည့် အပြာရောင်တံဆိပ်ပုံများကို ယူငင်သုံးစွဲကြပါတော့သည်။ ဥပဒေဆိုင်ရာအင်တာနက်စာမျက်နှာတွင်ပင် ဤတံဆိပ်မှားကြီးကိုသာယူငင်သုံးစွဲထားသည်ကိုသာတွေ့ရပါသည်။ ==== ၁၉၈၈ ပြင်ဆင်မွမ်းမံမှု (၁၉၈၈-၂၀၁၁) ==== {{Infobox coat of arms |name = ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် <br>နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် |image = State seal of Myanmar (1988–2011).svg |image_width = 150 |middle = |middle_width = |middle_caption = |lesser = |lesser_alt = |lesser_width = |lesser_caption = |armiger = [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|စစ်အစိုးရ]] |year_adopted = ၁၉၈၈ |until = ၂၀၁၁ |crest = ရွှေကြယ် |torse = |shield = |supporters = ရွှေ[[ခြင်္သေ့]]၂စီး |compartment = |motto = |orders = |other_elements = |earlier_versions = |use = }} ၁၉၈၈ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၉ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့(နဝတ)သည် အမည်စကားရပ်များ​အစားထိုးခြင်းဆိုင်ရာဥပဒေထုတ်ပြန်ကာ "ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်" ဟူသောစာသားကို "ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်" ဟူသောစာသားဖြင့်အစားထိုးစေခဲ့သည်။ ထိုအခါ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်မှ '''ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ''' ဟူသောစာသားကိုဖြုတ်ခဲ့ပြီး '''မြန်မာ''' ဟူသော စာသားသည် အလယ်နဖူးစည်းသို့ရောက်လာသည်။ ====၂၀၀၈ ပြင်ဆင်မွမ်းမံမှု (၂၀၁၁-၂၀၂၅) ==== {{Infobox coat of arms |name = ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် |image = State seal of Myanmar (2011-2025).jpg |image_width = 150 |middle = |middle_width = |middle_caption = |lesser = |lesser_alt = |lesser_width = |lesser_caption = |armiger = [[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်​ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ​တော်]] |year_adopted = ၂၀၁၁<ref name="ppl"/> |crest = ရွှေကြယ် |torse = |shield = |supporters = ရွှေ[[ခြင်္သေ့]]၂စီး |compartment = |motto = |orders = |other_elements = |earlier_versions = |use = }} [[File:Variant of the State seal of Myanmar (2011-2025).svg|thumb|မူကွဲ|150px]] ၂၀၀၈ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင်ပါဝင်သည့် လက်ရှိအမှတ်တံဆိပ်တွင် သံလွင်ခက်၂ခက်ဖြင့် မြေပုံကိုဝန်းရံပြီး ဘေးနှစ်ဖက်တွင်အပြာနုရောင်ခြင်္သေ့၂ကောင်နှင့်ထိပ်တွင်ကြယ်တစ်လုံးရှိကာ ကျန်နေရာများကိုပန်းကနုတ်များထည့်သွင်းထားသည်။ ၎င်းအစိတ်အပိုင်းအားလုံး၏အရောင်အဖြစ် ရွှေရောင်ကိုသာအသုံးပြုပြီး တံဆိပ်အပြည့်အစုံတွင် ၎င်းတို့ကို အနီရောင်နောက်ခံဖြင့်ဖော်ပြသည်။ နောက်ခံကိုလည်းရွှေရောင်ဖြင့်ဖော်ပြသည်လည်းရှိသလို နောက်ခံမပါဘဲအသုံးပြုသည်လည်းရှိသည်။နဖူးစည်းစာသားမှာ '''ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ‌တော်''' ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ဤလက်ရှိနိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ကို ၂၀၀၈ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ စတင်အာဏာတည်သည့် ၂၀၁၁ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်အဖြစ် တရားဝင် စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref name="ppl"/><ref name="ct">{{cite web |url=https://www.constitutionaltribunal.gov.mm/lawdatabase/en/law/1480 |title=2008 Constitution |author=<!--Not stated--> |date= |website=ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေခုံရုံး |publisher= |access-date= |quote=အာဏာတည်သည့်ရက်: 31/01/2011 |archive-date=28 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220128201025/https://www.constitutionaltribunal.gov.mm/lawdatabase/en/law/1480 }}</ref> ==ပြခန်း== <gallery> File:Royal Coat of Arms of the United Kingdom (HM Government).svg|တရားဝင်စာရွက်စာတမ်း ၊ အစိုးရရုံးစာနှင့် ကြေညာချက်များတွင် အသုံးပြုသော <br>"အရှင်ဧကရီဘုရင်မမင်းမြတ်တံဆိပ်တော်/<br>အရှင်ဧကရာဇ်ဘုရင်မင်းမြတ်တံဆိပ်တော်"။ <br><span style="font-size:65%">ဗြိတိသျှအိန္ဒိယအင်ပိုင်ယာ၏ မြန်မာပြည်နယ် နှင့် [[ဗြိတိသျှဘားမား|ဗြိတိသျှမြန်မာနိုင်ငံ]] တို့တွင် ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်အတွင်း၌အသုံးပြုခဲ့သည်။ File:Badge of Burma (1939–1948).svg|ဗြိတိသျှမြန်မာနိုင်ငံ ကိုယ်စားပြုတံဆိပ်​​ (၁၉၃၉-၁၉၄၈) File:State of Burma Emblem.svg|[[ဂျပန်ခေတ်မြန်မာပြည်|ဗမာနိုင်ငံတော်]]၏ နိုင်ငံတော်တံဆိပ် (၁၉၄၃–၁၉၄၅) File:State Seal of Burma (1948-1974) in colour.png|ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်တံဆိပ်(၁၉၄၈-၁၉၇၄) File:State seal of Myanmar (1974-1988).svg|ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် (၁၉၇၄–၁၉၈၈) File:State seal of Myanmar (1988–2011).svg|ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် (၁၉၈၈–၂၀၁၁) </gallery> ==ဆက်စပ်ကြည့်ရန်== * [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အလံတော်]] * [[မြန်မာနိုင်ငံအခြေခံဥပဒေ(၂၀၀၈)]] * [[နိုင်ငံ​တော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဥပ​ဒေ]] * [[နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်နည်းဥပဒေများ]] ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်သင်္ကေတများ]] [[Category:နိုင်ငံတော် အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်များ]] g8gfqadr9rnihl7oy1phsvgzjtxcpjn 0 51198 1042966 816040 2026-07-12T11:56:26Z Mayor mt 1506 1042966 wikitext text/x-wiki '''သဿမေဓခွန်''' ကို [[မင်းတုန်းမင်း]] လက်ထက် ၁၂၁၉ ခုနှစ် (ခရစ်နှစ် ၁၈၅၈)၌ စတင် ကောက်ခံခဲ့သည်။ မြန်မာမင်းပိုင်နက် အထက် မြန်မာနိုင်ငံတွင်သာ ကောက်ခံသော အခွန်တော်ဖြစ်သည်။ == အဓိပ္ပါယ် == သဿမေဓအခွန်တော် ၏ တိုက်ရိုက်အဓိပ္ပါယ်မှာ ''သမုတိနတ်ဖြစ်သော ရေမြေသခင်ရှင်ဘုရင်ကို လယ်ယာမြေမှ ထွက်ရှိသော ကောက်စပါး၏ ဆယ်ဖို့တစ်ဖို့ဖြင့် ပူဇော်ခြင်း'' ပင်ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် လက်တွေ့ ကောက်ခံခဲ့သော သဿမေဓအခွန်မှာ လယ်ယာထွက်ကုန်မှ ဝင်ငွေပေါ်တွင် ကောက်ယူခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဥစ္စာ ပစ္စည်း ပိုင်ဆိုင်ခြင်းပေါ်တွင်မူတည်၍ ကောက်ယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဝင်ငွေရှိသူသည် လယ်သမား ယာသမားဟုတ်သည်ဖြစ်စေ၊ မဟုတ်သည်ဖြစ်စေ သဿမေဓအခွန်ကို ထမ်းဆောင် ရလေသည်။ သဿ+မေဓ = ကောက်မှ ဆယ်ဖို့တဖို့ ယူခြင်း၊ ဆယ်ခိုင့်တစ်ခိုင် အခွန်ကောက်ယူခြင်း၊ သက္ကရာဇ် ၁၂၄၇-ခုနှစ်၊ နယုန်လဆန်း (၄)ရက်နေ့ ရတနာပုံ နေပြည်တော် ရွှေနန်းတော်အတွင်း ရွှေလွှတ်တော်ရှေ့ စာပုံနှိပ်စက်ရုံတော်တွင် စက်တင်ပုံနှိပ်သော စာမျက်နှာ ၄၇) မျက်နှာရှိ ဒီမိုင်းဆိုက် သဿမေဓ အခွန်တော် ဥပဒေစာအုပ်ကို ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ <ref> စာ-၂၉၊ ဦးမောင်မောင်တင် (မဟာဝိဇ္ဇာ) ရေး၊ မြန်မာမင်းလက်ထက်တော် စာတမ်းများ၊ ဒုအကြိမ် (၁၉၈၂)ဧပြီလ၊ စပယ်ဦးစာပေ </ref> == မတိုင်မီအခွန်များ == မင်းတုန်းမင်း မတိုင်မီကာလတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခွန်တော် စနစ်မှာ များစွာရှုပ်ထွေးလှသည်။ မြေခွန်၊ ယာခွန်၊ ကိုင်းခွန်၊ တောခွန်၊ ရေခွန်၊ အစွတ်ခွန်ဟုခေါ်သည့် အင်းအိုင်ခွန်၊ သစ်သီးခွန်၊ ဖယောင်းခွန်၊ ဆင်စွယ်၊ လျှော်၊ ကြိမ်၊ သင်ဖြူး၊ ပျားရည်အခွန်တော်များ၊ သစ်စေးခွန်၊ သံခွန်၊ ရွှေခွန်၊ ငွေခွန်၊ သဇင်ပန်းခွန်၊ အိုးတော်ဆက်၊ နနွင်းတော်ဆက်၊ မီးသွေးတော်ဆက် စသည်ဖြင့် များပြားရှုပ်ထွေးလှသည်။ မင်းတုန်းမင်း သည် ဤသို့ ရှုပ်ထွေးလှသော အခွန်တော်များကို သဿမေဓ အခွန်တော် ဖြင့် အစားထိုးကောက်ခံခဲ့သည်။ သဿမေဓ အခွန်တော် ခွဲဝေသည်မှစ၍ မင်းမှုထမ်းတို့ကို မြို့စား၊ ရွာစားအဖြစ် စားကျေးနယ်မြေချီးမြှင့်ခြင်း မပြုတော့ဘဲ၊ လစာငွေ ပေးသည့်စနစ်ကို စတင်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။ == ကောက်ခံပုံ == သဿမေဓအခွန်ကို တစ်အိမ်လျှင် ငွေတစ်ဆယ်ကျပ်နှုန်းဖြင့် သမာဓိဝှန်း၍ ကောက်ခံခဲ့ပါသည်။ သမာဓိဝှန်း၍ ကောက်ခံပုံမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ ကျေးရွာတစ်ရွာရှိ အိမ်ထောင်စုများသို့မဟုတ် အိမ်များကို ရေတွက် ပြီး တစ်ဆယ်နှင့်မြှောက်ရ၏။ တစ်ဆယ်နှင့် မြှောက်၍ ရရှိသောဂဏန်းမှာ ထိုကျေးရွာမှ ပေးရမည့်အခွန်တော်ငွေ ကျပ်ပေါင်းပင်ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် သမာဓိခေါ် အခွန်တော်ရာပြတ်တို့က ကျေးရွာတစ်ရွာက ပေးဆောင် ရမည့် အခွန်တော်ငွေ ကျပ်ပေါင်းကို ထိုကျေးရွာရှိ အိမ်ထောင်စုများ၏ ဥစ္စာပစ္စည်းပိုင်ဆိုင်မှုပေါ်တွင်ကြည့်၍ သမာဓိရှိရှိ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပေးဆောင် စေပါသည်။ ထို့ကြောင့် ကျွဲနွားများများ၊ အိမ်ကောင်းကောင်း၊ လယ်ဧက များများ၊ ကောက်ပဲသီးနှံများအပြည့် သိုလှောင်ထားနိုင်သည့် စပါးကျီ ကြီးကြီး ပိုင်ဆိုင်သူရွာသားများက အခွန်များများ ပေးဆောင်ရပါသည်။ တဲစုတ်ကလေးနှင့် နေထိုင်ပြီး၊ ကျွဲနွားပင်မရှိသော လယ်သူရင်းငှါးများမှာ အခွန်အနည်းငယ်သာ ပေးဆောင်ရပါသည်။ မည်သည့် အိမ်က အခွန် မည်မျှပေးရမည်ကို သမာဓိများက ကြေးသေး၊ ကြေးလတ်၊ ကြေးကြီး (ကြေးထမ်းကြီး)ဟူ၍ အတန်းအစားသုံးမျိုးခွဲခြားသတ်မှတ်ပေးသည်။ == အခွန် ကင်းလွတ်ခွင့် ရရှိသူများ == သဿမေဓအခွန် ကင်းလွတ်ခွင့် ရရှိသူများလည်း ရှိပါသေးသည်။ ၎င်းတို့မှာ- *# ကျေးရွာတွင် အကြီးအအုပ်ပြုလုပ်ဆောင်ရွက်ဖော်ရသူ (သူကြီး၊ သမာဓိလူကြီး) *# သူကြီး၏ဆွေမျိုးရင်းချာ *# ပထမစာတော်ပြန်ရဟန်းသာမဏေ၏ဆွေမျိုးရင်းချာ *# ကြေးလွတ်စာရင်းပါဆွေတော်ကျွန် *# နယ်ခြားအစွန်အဖျားကင်းတွင်ကင်းစောင့်ရာ၌ပါဝင်သူ *# လယ်တော်လုပ်သား *# စီးတော်မြင်း မြင်းမွေး၊ မြင်းတိုင်၊ မြင်းကိုင် *# ကြေးနန်းပညာတော်သင် *# ကုလားဗလီဆရာ *# လှေ၊ ဖောင်၊ သင်္ဘော၊ သမ္ဗန်၊ ဆေးထိုးထမ်း ကိုယ်စာရင်းကျမှန်သူ (ဆေးထိုး-လက်၊ ခြေသလုံး၏ တစ်နေရာရာတွင် အမှုထမ်းဖြစ်ကြောင်း ဆေးနက်ဖြင့် ရေးထိုးထားသူ) *# ဆင်တော်ဦးစီးနှင့်နောက်လိုက်များ *# ရာဇဌာနီတွင် အိမ်ထောင်စုံတက်နေထမ်းရွက်ရသူအမှုထမ်း *# ဒုက္ခိတ *# သဿမေဓလွတ်ရန်စာချွန်တော်ထုတ်ဆင့်ခြင်းခံရသူ *# ဆရာတော်သံဃာတော်တို့၏ဆွေမျိုးရင်းချာ တို့ဖြစ်လေသည်။ <ref> {{cite book | last = | first = ထင်လင်းကျော် | authorlink = | title = အောင်ဘာလေထီသမိုင်း | publisher = [[စာပေဗိမာန်]] | series = ပထမအကြိမ် | year = ၂၀၀၉ | doi = | isbn = }} </ref> == ကိုးကား == <references/> [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] 636shfb3s32qbel1h8eh6o5wqjz2vbv 0 59542 1042936 963111 2026-07-12T09:33:00Z ~2026-39220-95 145543 /* */ 1042936 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = မြိတ်မြို့နယ် |native_name = |image_skyline = |imagesize = |image_caption = | image_map = Myeik tsp in Myeik district.svg | mapsize = | map_caption = မြိတ်ခရိုင်အတွင်းတည်နေရာ |pushpin_map = Myanmar |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map_caption = မြိတ်မြို့နယ် တည်နေရာ |seat = [[မြိတ်မြို့]] |seat_type = မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့ |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_type = [[ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[မြိတ်ခရိုင်]] |area_total_km2 = |population = ၂၈၄,၄၈၉<ref name="census-2014">{{cite book|title=သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|publisher=လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|location=နေပြည်တော်|date=မေ ၂၀၁၅|series=၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|volume=အတွဲ-၂|pages=၅၄|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}</ref> |population_as_of = ၂၀၁၄ |population_density_km2 = auto |coordinates_display = inline,title |coordinates_region = MM |latNS = N |latd = 12 |latm = 26 |lats = |longEW = E |longd = 98 |longm = 36 |longs = |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''မြိတ်မြို့နယ်''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြိတ်ခရိုင်]]တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ [[မြိတ်မြို့]] ဖြစ်သည်။ စီးပွားရေးအရ ဆုံချက်ကျပြီး၊ ကုန်းကြောင်း၊ ရေကြောင်း၊ လေကြောင်း ဆက်သွယ်မှု ကောင်းမွန်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေး၊ ဘဏ်လုပ်ငန်း၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကုန်စည်ကူးသန်းခြင်း အဓိက လုပ်ကိုင်ကြသည်။ သားငါး၊ [[ရာဘာ]]၊ သီဟိုဠ်စေ့၊ ကွမ်းသီး၊[[ကန်းဇော်ဆီ]] [[ငှက်သိုက်]]တို့မှာ အဓိကထွက်ကုန် ဖြစ်ကာ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ [[ရနောင်းမြို့]]၊ မလေးရှားနိုင်ငံ ပီနန်မြို့နှင့် ရန်ကုန်သို့ တင်ပို့ ရောင်းချသည့်အပြင် မြိတ် ‌ောတာင်နယ်စပ်ကုန်သွယ် ‌ေးစခန်းမှတဆင့် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ‌ေ မြိတ်ဒေသသည် [[မြစ်]]ချောင်းနည်းပါးပြီး၊ တောရိုင်းများတွင် ရာဘာ၊ [[ဆီအုန်း]]စိုက်ပျိုးသည်။ အဓိကမြစ် သုံးသွယ်မှ မြောက်မှတောင်သို့ စီးဆင်းသော [[ကျောက်ဖျာမြစ်]]၊ [[တနင်္သာရီမြစ်]]နှင့် [[သမုတ်မြစ်]] ဖြစ်သည်။ [[လှေ]]၊ [[သင်္ဘော]]များ ခုတ်မောင်း သွားလာနိုင်သည်။ [[အီကွေတာ]]မြောက်ဘက် လုံးဝကျရောက်သော ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသ ဖြစ်၍ ပိုနွေးစိုစွတ်သော [[ရာသီဥတု]] ပိုင်ဆိုင်သည်။ အရှေ့ဘက်တွင် [[တနင်္သာရီရိုးမတောင်တန်း]]၊ အနောက်ဘကတွင် [[ကျွန်းစုမြို့နယ်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[တနင်္သာရီမြို့နယ်]]၊ မြောက်ဘက်တွင် [[ပုလောမြို့နယ်]]နှင့် ထိစပ်နေသည်။ [[တောင်ကုန်း]]ပေါများသဖြင့် မြေမျက်နှာသွင်ပြင် မညီညာချေ။ [[ကျွဲကူး-ကျောက်ဖျာတံတား]]၊ [[ပသောင်း-ကြေးနန်းတိုင်တံတား]] ၊'''သမုတ်-လွတ်လွတ်တံတား သုံး'''စင်းဖြင့် [[ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး]]နှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ထို့အပြင် မင်းသန်းမောင်းလှော်တံတားသည်လည်း ကျွန်းစုမြို့နယ်နှင့် ဆက်သွယ်ထားသည် ဤဒေသတွင် [[ဆည်မြောင်း]] မရှိသည့်အပြင် [[မီးရထား]]လမ်းလည်း မပေါက်ရောက်ပေ။ ==ကျေးရွာအုပ်စု== {{columns-list|colwidth=25em| # ကလွင် # ကဟန်း # ကျောက်ဖျာ # စလွန်း # စန္ဒဝတ် # တညက်ကရင်(နန်းတော်ရာ) # တညက်ကုလား # တောင်းရှည် # တုံးဗျော # ပဆွပ် # ပပြင် # ပသောင်း # ပင်းအို # ပြင်းငယ် # မဇော # မင်းသန်း # မြိတ်တောင် # သဘွတ် # သမုတ် # သစ်ယာဝ # အလယ်ချောင်း # အင်္ဂမော် }} ==မြို့နယ်အတွင်းရှိ ရွာများ== {{columns-list|colwidth=25em| # ကင်းချောင်း၊ ပပြင်ကျေးရွာအုပ်စု # ကင်းဆိုး၊ အင်္ဂမော်ကျေးရွာအုပ်စု # ကင်းတပ်၊ တုံးဗျောကျေးရွာအုပ်စု # ကင်းတပ်၊ မဇောကျေးရွာအုပ်စု # ကန်ပြင်၊ သစ်ယာဝကျေးရွာအုပ်စု # ကဘင်း၊ ကျောက်ဖျာကျေးရွာအုပ်စု # ကျွဲကူး၊ စန္ဒဝတ်ကျေးရွာအုပ်စု # ကျောက်ဖျာ၊ ကျောက်ဖျာကျေးရွာအုပ်စု # ကျောက်ဖြူ၊ အလယ်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စု # ကျောက်ဖြူတောင်၊ စန္ဒဝတ်ကျေးရွာအုပ်စု # ကျောင်းတောင်၊ တညက်(ကုလား)ကျေးရွာအုပ်စု # ကျောင်းတောင်၊ ပြင်းငယ်ကျေးရွာအုပ်စု # ကရမဲ၊ အင်္ဂမော်ကျေးရွာအုပ်စု # ကြက်မအုပ်၊ ပပြင်ကျေးရွာအုပ်စု # ကြက်မအုပ်ဖျား၊ ပပြင်ကျေးရွာအုပ်စု # ကြံတော၊ ကလွင်ကျေးရွာအုပ်စု # ကြံတော၊ မြိတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု # ကလင်ဘန်း၊ အင်္ဂမော်ကျေးရွာအုပ်စု # ကလွင်၊ ကလွင်ကျေးရွာအုပ်စု # ကွက်သစ်၊ မြိတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု # ကွမ်းသီးချောင်း၊ စန္ဒဝတ်ကျေးရွာအုပ်စု # ကဟန်း၊ ကဟန်းကျေးရွာအုပ်စု # ကုန်းဖောက်၊ မြိတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု # ကန်သာယာ(ကုလားတောင်)၊ အင်္ဂမော်ကျေးရွာအုပ်စု # ကောင်းမှုသာရဖျက်၊ တညက်(ကရင်)ကျေးရွာအုပ်စု # ချောင်ကူးငယ်၊ ကလွင်ကျေးရွာအုပ်စု # ချောင်းဝ၊ တုံးဗျောကျေးရွာအုပ်စု # ချောင်းဝပြင်၊ တုံးဗျောကျေးရွာအုပ်စု # ခုံမော်၊ မဇောကျေးရွာအုပ်စု # ငါးအင်း၊ ပင်းအိုကျေးရွာအုပ်စု # စန္ဒဝတ်၊ စန္ဒဝတ်ကျေးရွာအုပ်စု # စလွန်း၊ စလွန်းကျေးရွာအုပ်စု # စားမြိန်တောင်၊ တညက်(ကုလား)ကျေးရွာအုပ်စု # စုံခေါင်း၊ ကလွင်ကျေးရွာအုပ်စု # ဆလင်၊ ပင်းအိုကျေးရွာအုပ်စု # ဆံလှတောင်၊ ပြင်းငယ်ကျေးရွာအုပ်စု # ဇဝဲ၊ တညက်(ကုလား)ကျေးရွာအုပ်စု # ဇေတဝန်၊ ကဟန်းကျေးရွာအုပ်စု # တက်လက်ငယ်၊ ပသောင်းကျေးရွာအုပ်စု # တညက် (ကုရင်)၊ တညက်(ကရင်)ကျေးရွာအုပ်စု # တပ်တောင်၊ တောင်းရှည်ကျေးရွာအုပ်စု # တပ်တောင်၊ ပြင်းငယ်ကျေးရွာအုပ်စု # တပ်ဟောင်း၊ သမုတ်ကျေးရွာအုပ်စု # တရုတ်တန်း၊ မြိတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု # တာသမိုင်း၊ တညက်(ကုလား)ကျေးရွာအုပ်စု # တီချောင်း၊ ပပြင်ကျေးရွာအုပ်စု # တုံးဗျောကြီး၊ တုံးဗျောကျေးရွာအုပ်စု # တုံးဗျောငယ်၊ တုံးဗျောကျေးရွာအုပ်စု # တောင်ကြီး၊ အင်္ဂမော်ကျေးရွာအုပ်စု # တောင်ညို၊ တောင်းရှည်ကျေးရွာအုပ်စု # တောင်ပြို၊ ကလွင်ကျေးရွာအုပ်စု # တောင်ပု၊ တုန်းဗျောကျေးရွာအုပ်စု # တောင်ပု၊ မဇောကျေးရွာအုပ်စု # တောင်ပုလဲ၊ ပသောင်းကျေးရွာအုပ်စု # ​တောင်ပေါ်၊ စန္ဒဝတ်ကျေးရွာအုပ်စု # တောင်ဖီလာ၊ ကဟန်းကျေးရွာအုပ်စု # တောင်ယာကြီး၊ ကျောက်ဖျာကျေးရွာအုပ်စု # တောင်ယာထဲ၊ တောင်ရှည်ကျေးရွာအုပ်စု # တောင်ရှည်၊ တောင်ရှည်ကျေးရွာအုပ်စု # တောထွင်ကြီး၊ မြိတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု # တောရကျောင်း၊ ကလွင်ကျေးရွာအုပ်စု # သာရမဲ၊ စန္ဒဝတ်ကျေးရွာအုပ်စု # ထုံရိုက်၊ မဇောကျေးရွာအုပ်စု # ဒလရှောင်၊ အင်္ဂမော်ကျေးရွာအုပ်စု # ဒါးသွေးပိတောက်၊ တညက်(ကရင်)ကျေးရွာအုပ်စု # နတ်သျှင်သန့်၊ သစ်ယာဝကျေးရွာအုပ်စု # ပဂျီရှောင်၊ သမုတ်ကျေးရွာအုပ်စု # ပင်းအို၊ ပင်းအိုကျေးရွာအုပ်စု # ပဆွပ်၊ ပဆွပ်ကျေးရွာအုပ်စု # ပနာတောင်၊ သစ်ယာဝကျေးရွာအုပ်စု # ပပြင်ဖျား၊ ပပြင်ကျေးရွာအုပ်စု # ပပြင်ရွာမ၊ ပပြင်ကျေးရွာအုပ်စု # ပပြင်အထက်စု၊ ပပြင်ကျေးရွာအုပ်စု # ပရည်တောင်၊ သဘွတ်ကျေးရွာအုပ်စု # ပြင်ကြီး၊ တုံးဗျောကျေးရွာအုပ်စု # ပြင်ချောင်း၊ တညက်(ကရင်)ကျေးရွာအုပ်စု # ပြင်ချောင်း၊ မဇောကျေးရွာအုပ်စု # ပြင်းတောင်၊ တောင်ရှည်ကျေးရွာအုပ်စု # ပလုံး၊ တညက်(ကုလား)ကျေးရွာအုပ်စု # ပသောင်း၊ ပသောင်းကျေးရွာအုပ်စု # ပိန္နဲတောင်၊ အင်္ဂမော်ကျေးရွာအုပ်စု # ပိန်းချောင်း၊ ပပြင်ကျေးရွာအုပ်စု # ဘန်မဲ့၊ မဇောကျေးရွာအုပ်စု # ဘုတ်၊ ပပြင်ကျေးရွာအုပ်စု # ဘုတ်ခေါင်း၊ မြိတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု # ဘုရားကိုင်၊ မြိတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု # ဘုရားကုန်း၊ တုံးဗျောကျေးရွာအုပ်စု # မင်းပြင်၊ အလယ်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စု # မင်းသန်း၊ မင်းသန်းကျေးရွာအုပ်စု # မင်းသန်း (အနောက်)၊ စလွန်းကျေးရွာအုပ်စု # မဇောပြင်ကြီး၊ မဇောကျေးရွာအုပ်စု # မဇောဖျား၊ တညက်(ကရင်)ကျေးရွာအုပ်စု # မရင်း၊ မဇောကျေးရွာအုပ်စု # မရင်းငယ်၊ မင်းသန်းကျေးရွာအုပ်စု # မရင်းငယ်ဖျား၊ စန္ဒဝတ်ကျေးရွာအုပ်စု # မရမ်းပင်ချောင်း၊ ပဆွပ်ကျေးရွာအုပ်စု # မသေတောင်၊ မဇောကျေးရွာအုပ်စု # မော်ကြီး၊ မဇောကျေးရွာအုပ်စု # မော်စုန်း၊ သမုတ်ကျေးရွာအုပ်စု # မော်တရုပ်၊ တုံးဗျောကျေးရွာအုပ်စု # မော်တောင်၊ ပြင်းငယ်ကျေးရွာအုပ်စု # ရင်းတောင်၊ အင်္ဂမော်ကျေးရွာအုပ်စု # ရင်းအုံ၊ ပြင်းငယ်ကျေးရွာအုပ်စု # ရွှေဒူး၊ စန္ဒဝတ်ကျေးရွာအုပ်စု # ရွှေပေး၊ စန္ဒဝတ်ကျေးရွာအုပ်စု # ရွာသစ်၊ စန္ဒဝတ်ကျေးရွာအုပ်စု # ရှမ်းချောင်း၊ ကလွင်ကျေးရွာအုပ်စု # ရှမ်းတောင်၊ ပသောင်းကျေးရွာအုပ်စု # ရှားတောဝ၊ ကလွင်ကျေးရွာအုပ်စု # ရှောင်တဲ၊ ပြင်းငယ်ကျေးရွာအုပ်စု # ရာဇဘာ၊ ပပြင်ကျေးရွာအုပ်စု # ရေပုန်း၊ ကလွင်ကျေးရွာအုပ်စု # ရေမြစ်ကြီး၊ စန္ဒဝတ်ကျေးရွာအုပ်စု # လက်မဲ၊ မဇောကျေးရွာအုပ်စု # လမ်းမပိုင်း၊ မြိတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု # လော့လော့၊ ကျောက်ဖျာကျေးရွာအုပ်စု # လွန်းစိမ်း၊ သမုတ်ကျေးရွာအုပ်စု # လသာ၊ တုံးဗျောကျေးရွာအုပ်စု # ဝန်ဖို့၊ ကျောက်ဖျာကျေးရွာအုပ်စု # ဝန်မယ်၊ သဘွတ်ကျေးရွာအုပ်စု # ဝိုင်းတောင်၊ မဇောကျေးရွာအုပ်စု # သကန်၊ မဇောကျေးရွာအုပ်စု # သက္ကန်းပင်ထောက်၊ မဇောကျေးရွာအုပ်စု # သက္ကယ်ကျင်း၊ မင်းသန်းကျေးရွာအုပ်စု # သင်ကထီး၊ ကဟန်းကျေးရွာအုပ်စု # သစ်ယာဝ၊ သစ်ယာဝကျေးရွာအုပ်စု # သဗျာ၊ သစ်ယာဝကျေးရွာအုပ်စု # သဘွတ်၊ သဘွတ်ကျေးရွာအုပ်စု # သမုတ်ထိန်၊ သမုတ်ကျေးရွာအုပ်စု # အင်မထီး၊ ပပြင်ကျေးရွာအုပ်စု # အင်္ဂမော်၊ မြိတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု # အင်္ဂမော်၊ အင်္ဂမော်ကျေးရွာအုပ်စု # အထူးဆိပ်၊ ကျောက်ဖျာကျေးရွာအုပ်စု # အဒွင်း၊ ကျောက်ဖျာကျေးရွာအုပ်စု # အနောက်ရပ် (ခ) ပန်စက်၊ တညက်(ကုလား)ကျေးရွာအုပ်စု # အလယ်ချောင်း၊ အလယ်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စု # အလယ်ချောင်းဖျား၊ အလယ်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စု # အလယ်ပိုင်း၊ မြိတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု # အလောင်းဘုရား၊ သမုတ်ကျေးရွာအုပ်စု # အောက်ဆိပ်၊ ကလွင်ကျေးရွာအုပ်စု # အောင်ဇေယျ၊ သမုတ်ကျေးရွာအုပ်စု<ref>GAD</ref> }} == ကိုးကား == {{Reflist}} {{တနင်္သာရီတိုင်း}} {{မြိတ်မြို့နယ်}} [[Category:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ]] 3rjf4mgpibwpjz4iyjukj4o6bfhvj3z 1042940 1042936 2026-07-12T10:13:09Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 အကိုးအကားမပါရှိ။ 1042940 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = မြိတ်မြို့နယ် |native_name = |image_skyline = |imagesize = |image_caption = | image_map = Myeik tsp in Myeik district.svg | mapsize = | map_caption = မြိတ်ခရိုင်အတွင်းတည်နေရာ |pushpin_map = Myanmar |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map_caption = မြိတ်မြို့နယ် တည်နေရာ |seat = [[မြိတ်မြို့]] |seat_type = မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့ |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_type = [[ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[မြိတ်ခရိုင်]] |area_total_km2 = |population = ၂၈၄,၄၈၉<ref name="census-2014">{{cite book|title=သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|publisher=လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|location=နေပြည်တော်|date=မေ ၂၀၁၅|series=၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|volume=အတွဲ-၂|pages=၅၄|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}</ref> |population_as_of = ၂၀၁၄ |population_density_km2 = auto |coordinates_display = inline,title |coordinates_region = MM |latNS = N |latd = 12 |latm = 26 |lats = |longEW = E |longd = 98 |longm = 36 |longs = |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''မြိတ်မြို့နယ်''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြိတ်ခရိုင်]]တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ [[မြိတ်မြို့]] ဖြစ်သည်။ စီးပွားရေးအရ ဆုံချက်ကျပြီး၊ ကုန်းကြောင်း၊ ရေကြောင်း၊ လေကြောင်း ဆက်သွယ်မှု ကောင်းမွန်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ စိုက်ပျိုးရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကုန်စည်ကူးသန်းခြင်း အဓိက လုပ်ကိုင်ကြသည်။ သားငါး၊ [[ရာဘာ]]၊ သီဟိုဠ်စေ့၊ ကွမ်းသီး၊ [[ငှက်သိုက်]]တို့မှာ အဓိကထွက်ကုန် ဖြစ်ကာ၊ ရန်ကုန်သို့ တင်ပို့ ရောင်းချသည်။ [[မြစ်]]ချောင်းနည်းပါးပြီး၊ တောရိုင်းများတွင် ရာဘာ၊ [[ဆီအုန်း]]စိုက်ပျိုးသည်။ အဓိကမြစ် သုံးသွယ်မှ မြောက်မှတောင်သို့ စီးဆင်းသော [[ကျောက်ဖျာမြစ်]]၊ [[တနင်္သာရီမြစ်]]နှင့် [[သမုတ်မြစ်]] ဖြစ်သည်။ [[လှေ]]၊ [[သင်္ဘော]]များ ခုတ်မောင်း သွားလာနိုင်သည်။ [[အီကွေတာ]]မြောက်ဘက် လုံးဝကျရောက်သော ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသ ဖြစ်၍ ပိုနွေးစိုစွတ်သော [[ရာသီဥတု]] ပိုင်ဆိုင်သည်။ အရှေ့ဘက်တွင် [[တနင်္သာရီရိုးမတောင်တန်း]]၊ အနောက်ဘကတွင် [[ကျွန်းစုမြို့နယ်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[တနင်္သာရီမြို့နယ်]]၊ မြောက်ဘက်တွင် [[ပုလောမြို့နယ်]]နှင့် ထိစပ်နေသည်။ [[တောင်ကုန်း]]ပေါများသဖြင့် မြေမျက်နှာသွင်ပြင် မညီညာချေ။ [[ကျွဲကူး-ကျောက်ဖျာတံတား]]၊ [[ပသောင်း-ကြေးနန်းတိုင်တံတား]] ၊'''သမုတ်-လွတ်လွတ်တံတား သုံး'''စင်းဖြင့် [[ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး]]နှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ဤဒေသတွင် [[ဆည်မြောင်း]] မရှိသည့်အပြင် [[မီးရထား]]လမ်းလည်း မပေါက်ရောက်ပေ။ ==ကျေးရွာအုပ်စု== {{columns-list|colwidth=25em| # ကလွင် # ကဟန်း # ကျောက်ဖျာ # စလွန်း # စန္ဒဝတ် # တညက်ကရင်(နန်းတော်ရာ) # တညက်ကုလား # တောင်းရှည် # တုံးဗျော # ပဆွပ် # ပပြင် # ပသောင်း # ပင်းအို # ပြင်းငယ် # မဇော # မင်းသန်း # မြိတ်တောင် # သဘွတ် # သမုတ် # သစ်ယာဝ # အလယ်ချောင်း # အင်္ဂမော် }} ==မြို့နယ်အတွင်းရှိ ရွာများ== {{columns-list|colwidth=25em| # ကင်းချောင်း၊ ပပြင်ကျေးရွာအုပ်စု # ကင်းဆိုး၊ အင်္ဂမော်ကျေးရွာအုပ်စု # ကင်းတပ်၊ တုံးဗျောကျေးရွာအုပ်စု # ကင်းတပ်၊ မဇောကျေးရွာအုပ်စု # ကန်ပြင်၊ သစ်ယာဝကျေးရွာအုပ်စု # ကဘင်း၊ ကျောက်ဖျာကျေးရွာအုပ်စု # ကျွဲကူး၊ စန္ဒဝတ်ကျေးရွာအုပ်စု # ကျောက်ဖျာ၊ ကျောက်ဖျာကျေးရွာအုပ်စု # ကျောက်ဖြူ၊ အလယ်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စု # ကျောက်ဖြူတောင်၊ စန္ဒဝတ်ကျေးရွာအုပ်စု # ကျောင်းတောင်၊ တညက်(ကုလား)ကျေးရွာအုပ်စု # ကျောင်းတောင်၊ ပြင်းငယ်ကျေးရွာအုပ်စု # ကရမဲ၊ အင်္ဂမော်ကျေးရွာအုပ်စု # ကြက်မအုပ်၊ ပပြင်ကျေးရွာအုပ်စု # ကြက်မအုပ်ဖျား၊ ပပြင်ကျေးရွာအုပ်စု # ကြံတော၊ ကလွင်ကျေးရွာအုပ်စု # ကြံတော၊ မြိတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု # ကလင်ဘန်း၊ အင်္ဂမော်ကျေးရွာအုပ်စု # ကလွင်၊ ကလွင်ကျေးရွာအုပ်စု # ကွက်သစ်၊ မြိတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု # ကွမ်းသီးချောင်း၊ စန္ဒဝတ်ကျေးရွာအုပ်စု # ကဟန်း၊ ကဟန်းကျေးရွာအုပ်စု # ကုန်းဖောက်၊ မြိတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု # ကန်သာယာ(ကုလားတောင်)၊ အင်္ဂမော်ကျေးရွာအုပ်စု # ကောင်းမှုသာရဖျက်၊ တညက်(ကရင်)ကျေးရွာအုပ်စု # ချောင်ကူးငယ်၊ ကလွင်ကျေးရွာအုပ်စု # ချောင်းဝ၊ တုံးဗျောကျေးရွာအုပ်စု # ချောင်းဝပြင်၊ တုံးဗျောကျေးရွာအုပ်စု # ခုံမော်၊ မဇောကျေးရွာအုပ်စု # ငါးအင်း၊ ပင်းအိုကျေးရွာအုပ်စု # စန္ဒဝတ်၊ စန္ဒဝတ်ကျေးရွာအုပ်စု # စလွန်း၊ စလွန်းကျေးရွာအုပ်စု # စားမြိန်တောင်၊ တညက်(ကုလား)ကျေးရွာအုပ်စု # စုံခေါင်း၊ ကလွင်ကျေးရွာအုပ်စု # ဆလင်၊ ပင်းအိုကျေးရွာအုပ်စု # ဆံလှတောင်၊ ပြင်းငယ်ကျေးရွာအုပ်စု # ဇဝဲ၊ တညက်(ကုလား)ကျေးရွာအုပ်စု # ဇေတဝန်၊ ကဟန်းကျေးရွာအုပ်စု # တက်လက်ငယ်၊ ပသောင်းကျေးရွာအုပ်စု # တညက် (ကုရင်)၊ တညက်(ကရင်)ကျေးရွာအုပ်စု # တပ်တောင်၊ တောင်းရှည်ကျေးရွာအုပ်စု # တပ်တောင်၊ ပြင်းငယ်ကျေးရွာအုပ်စု # တပ်ဟောင်း၊ သမုတ်ကျေးရွာအုပ်စု # တရုတ်တန်း၊ မြိတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု # တာသမိုင်း၊ တညက်(ကုလား)ကျေးရွာအုပ်စု # တီချောင်း၊ ပပြင်ကျေးရွာအုပ်စု # တုံးဗျောကြီး၊ တုံးဗျောကျေးရွာအုပ်စု # တုံးဗျောငယ်၊ တုံးဗျောကျေးရွာအုပ်စု # တောင်ကြီး၊ အင်္ဂမော်ကျေးရွာအုပ်စု # တောင်ညို၊ တောင်းရှည်ကျေးရွာအုပ်စု # တောင်ပြို၊ ကလွင်ကျေးရွာအုပ်စု # တောင်ပု၊ တုန်းဗျောကျေးရွာအုပ်စု # တောင်ပု၊ မဇောကျေးရွာအုပ်စု # တောင်ပုလဲ၊ ပသောင်းကျေးရွာအုပ်စု # ​တောင်ပေါ်၊ စန္ဒဝတ်ကျေးရွာအုပ်စု # တောင်ဖီလာ၊ ကဟန်းကျေးရွာအုပ်စု # တောင်ယာကြီး၊ ကျောက်ဖျာကျေးရွာအုပ်စု # တောင်ယာထဲ၊ တောင်ရှည်ကျေးရွာအုပ်စု # တောင်ရှည်၊ တောင်ရှည်ကျေးရွာအုပ်စု # တောထွင်ကြီး၊ မြိတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု # တောရကျောင်း၊ ကလွင်ကျေးရွာအုပ်စု # သာရမဲ၊ စန္ဒဝတ်ကျေးရွာအုပ်စု # ထုံရိုက်၊ မဇောကျေးရွာအုပ်စု # ဒလရှောင်၊ အင်္ဂမော်ကျေးရွာအုပ်စု # ဒါးသွေးပိတောက်၊ တညက်(ကရင်)ကျေးရွာအုပ်စု # နတ်သျှင်သန့်၊ သစ်ယာဝကျေးရွာအုပ်စု # ပဂျီရှောင်၊ သမုတ်ကျေးရွာအုပ်စု # ပင်းအို၊ ပင်းအိုကျေးရွာအုပ်စု # ပဆွပ်၊ ပဆွပ်ကျေးရွာအုပ်စု # ပနာတောင်၊ သစ်ယာဝကျေးရွာအုပ်စု # ပပြင်ဖျား၊ ပပြင်ကျေးရွာအုပ်စု # ပပြင်ရွာမ၊ ပပြင်ကျေးရွာအုပ်စု # ပပြင်အထက်စု၊ ပပြင်ကျေးရွာအုပ်စု # ပရည်တောင်၊ သဘွတ်ကျေးရွာအုပ်စု # ပြင်ကြီး၊ တုံးဗျောကျေးရွာအုပ်စု # ပြင်ချောင်း၊ တညက်(ကရင်)ကျေးရွာအုပ်စု # ပြင်ချောင်း၊ မဇောကျေးရွာအုပ်စု # ပြင်းတောင်၊ တောင်ရှည်ကျေးရွာအုပ်စု # ပလုံး၊ တညက်(ကုလား)ကျေးရွာအုပ်စု # ပသောင်း၊ ပသောင်းကျေးရွာအုပ်စု # ပိန္နဲတောင်၊ အင်္ဂမော်ကျေးရွာအုပ်စု # ပိန်းချောင်း၊ ပပြင်ကျေးရွာအုပ်စု # ဘန်မဲ့၊ မဇောကျေးရွာအုပ်စု # ဘုတ်၊ ပပြင်ကျေးရွာအုပ်စု # ဘုတ်ခေါင်း၊ မြိတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု # ဘုရားကိုင်၊ မြိတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု # ဘုရားကုန်း၊ တုံးဗျောကျေးရွာအုပ်စု # မင်းပြင်၊ အလယ်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စု # မင်းသန်း၊ မင်းသန်းကျေးရွာအုပ်စု # မင်းသန်း (အနောက်)၊ စလွန်းကျေးရွာအုပ်စု # မဇောပြင်ကြီး၊ မဇောကျေးရွာအုပ်စု # မဇောဖျား၊ တညက်(ကရင်)ကျေးရွာအုပ်စု # မရင်း၊ မဇောကျေးရွာအုပ်စု # မရင်းငယ်၊ မင်းသန်းကျေးရွာအုပ်စု # မရင်းငယ်ဖျား၊ စန္ဒဝတ်ကျေးရွာအုပ်စု # မရမ်းပင်ချောင်း၊ ပဆွပ်ကျေးရွာအုပ်စု # မသေတောင်၊ မဇောကျေးရွာအုပ်စု # မော်ကြီး၊ မဇောကျေးရွာအုပ်စု # မော်စုန်း၊ သမုတ်ကျေးရွာအုပ်စု # မော်တရုပ်၊ တုံးဗျောကျေးရွာအုပ်စု # မော်တောင်၊ ပြင်းငယ်ကျေးရွာအုပ်စု # ရင်းတောင်၊ အင်္ဂမော်ကျေးရွာအုပ်စု # ရင်းအုံ၊ ပြင်းငယ်ကျေးရွာအုပ်စု # ရွှေဒူး၊ စန္ဒဝတ်ကျေးရွာအုပ်စု # ရွှေပေး၊ စန္ဒဝတ်ကျေးရွာအုပ်စု # ရွာသစ်၊ စန္ဒဝတ်ကျေးရွာအုပ်စု # ရှမ်းချောင်း၊ ကလွင်ကျေးရွာအုပ်စု # ရှမ်းတောင်၊ ပသောင်းကျေးရွာအုပ်စု # ရှားတောဝ၊ ကလွင်ကျေးရွာအုပ်စု # ရှောင်တဲ၊ ပြင်းငယ်ကျေးရွာအုပ်စု # ရာဇဘာ၊ ပပြင်ကျေးရွာအုပ်စု # ရေပုန်း၊ ကလွင်ကျေးရွာအုပ်စု # ရေမြစ်ကြီး၊ စန္ဒဝတ်ကျေးရွာအုပ်စု # လက်မဲ၊ မဇောကျေးရွာအုပ်စု # လမ်းမပိုင်း၊ မြိတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု # လော့လော့၊ ကျောက်ဖျာကျေးရွာအုပ်စု # လွန်းစိမ်း၊ သမုတ်ကျေးရွာအုပ်စု # လသာ၊ တုံးဗျောကျေးရွာအုပ်စု # ဝန်ဖို့၊ ကျောက်ဖျာကျေးရွာအုပ်စု # ဝန်မယ်၊ သဘွတ်ကျေးရွာအုပ်စု # ဝိုင်းတောင်၊ မဇောကျေးရွာအုပ်စု # သကန်၊ မဇောကျေးရွာအုပ်စု # သက္ကန်းပင်ထောက်၊ မဇောကျေးရွာအုပ်စု # သက္ကယ်ကျင်း၊ မင်းသန်းကျေးရွာအုပ်စု # သင်ကထီး၊ ကဟန်းကျေးရွာအုပ်စု # သစ်ယာဝ၊ သစ်ယာဝကျေးရွာအုပ်စု # သဗျာ၊ သစ်ယာဝကျေးရွာအုပ်စု # သဘွတ်၊ သဘွတ်ကျေးရွာအုပ်စု # သမုတ်ထိန်၊ သမုတ်ကျေးရွာအုပ်စု # အင်မထီး၊ ပပြင်ကျေးရွာအုပ်စု # အင်္ဂမော်၊ မြိတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု # အင်္ဂမော်၊ အင်္ဂမော်ကျေးရွာအုပ်စု # အထူးဆိပ်၊ ကျောက်ဖျာကျေးရွာအုပ်စု # အဒွင်း၊ ကျောက်ဖျာကျေးရွာအုပ်စု # အနောက်ရပ် (ခ) ပန်စက်၊ တညက်(ကုလား)ကျေးရွာအုပ်စု # အလယ်ချောင်း၊ အလယ်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စု # အလယ်ချောင်းဖျား၊ အလယ်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စု # အလယ်ပိုင်း၊ မြိတ်တောင်ကျေးရွာအုပ်စု # အလောင်းဘုရား၊ သမုတ်ကျေးရွာအုပ်စု # အောက်ဆိပ်၊ ကလွင်ကျေးရွာအုပ်စု # အောင်ဇေယျ၊ သမုတ်ကျေးရွာအုပ်စု<ref>GAD</ref> }} == ကိုးကား == {{Reflist}} {{တနင်္သာရီတိုင်း}} {{မြိတ်မြို့နယ်}} [[Category:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ]] 5b65uwptrw6zlaysp956ao9c5xucp9w 4 69495 1042945 1041838 2026-07-12T10:24:52Z Sengnawno 145544 /* ဂူဂယ် အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၀:၂၄၊ ၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆) */ အပိုင်းသစ် 1042945 wikitext text/x-wiki {{/ခေါင်းစီး}} [[ကဏ္ဍ:ဝီကီပီးဒီးယား အကူအညီ ဖိုရမ်]] <div style="width:50%">__TOC__</div> <!-- ဤစာမျက်နှာသည် ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုပုံနှင့် ပတ်သက်၍ သင်သိလိုသော မေးခွန်းများ မေးရန် ဖြစ်သည်! --> <!-- အထွေထွေ ဗဟုသုတဆိုင်ရာ မေးခွန်းများအတွက် [[WP:RD]] သို့ သွားပါ! --> <!-- --> <!-- သင့်မေးခွန်းကို ဤစာမျက်နှာ အောက်ဆုံးတွင် မေးပါ။ မကြာမီ ဖြေကြားပေးပါလိမ့်မည်။ --> <!-- --> == ငွေထည်လုပ်ငန်း == ငွေထည်လုပ်ငန်းလို့ ရိုက်ရှာလိုက်တာ တွေ့တော့တွေ့တယ် စာထဲမှာ ပြောထားတဲ့ ပုံတွေ မပါလို့ ဘယ်လိုရှာရမလဲ ကူညီကြပါဦး။kjdmmrmjrjujjjk တွေ့လိုရင် လင့်လေးဖြစ်ဖြစ် ပေးကြပါဦး အဆွေတော်တို့ {{|ထည့္မည္္}} {{unsignedIP2|05:21, 5 October 2019|2400:AC40:820:CBB4:2123:A798:75E7:746E}} == ပုံတင်မရခြင်း == biography ေရးသားပြီး လူပုံထည့်ချင်တာ ဖိုင်တင်လို့မရလို့ပါ ဘယ်လိုတင်ရသလဲခင်ဗျာ == MoVIDO == မဃဒေဝလင်္ကာသစ် က အ တလုံးပို ပါ သွားသည် ဘယ်လိုလုပ်ရမည်ဆိုတာ ဖြေပေးပါ {{unsigned|‎Smalpic1}} ၁၆:၃၇၊ ၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉ (UTC) :{{Ping|‎Smalpic1}} စာမျက်နှာ အပေါ်ဆုံးမှာ "ရွှေ့ရန်" (move) ဆိုတာရှိပါတယ်။ အဲဒါကို နှိပ်ပြီး ဆောင်းပါး နာမည်ပြောင်းလို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၂:၅၉၊ ၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉ (UTC) == ပုံတင်ခြင်း == ဓာတ်ပုံမည်သို့တင်ရမည်နည်း။ {{unsigned2|11:51, 3 May 2020|Ahkarkyaw9}} Main page ရဲ့ ဘယ်ဘက်ဘေးမှာ [[အထူး:ဖိုင်တင်ရန်|ဖိုင်တင်ရန်]] ရှိပါတယ်။ [[ဝီကီပီးဒီးယား:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] ကိုကြည့်၍ လေ့လာနိုင်ပါသည်။[[အသုံးပြုသူ:Aungookingofcelestials|Aungookingofcelestials]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aungookingofcelestials|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၁၄၊ ၃ မေ ၂၀၂၀ (UTC) == Help panel question on [[:လ|လ]] ( ၁၈:၂၄၊ ၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂) == ဟုတ်ကဲ့ မင်္ဂလာပါ လ ဆိုတဲ့ ဂြိုလ်အကြောင်းလေးသိချင်လို့ပါ --[[အသုံးပြုသူ:Zayeroo1990|Zayeroo1990]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zayeroo1990|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၂၄၊ ၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Zayeroo1990|Zayeroo1990]]။ [[လ (ကမ္ဘာရံဂြိုဟ်)]] ဆောင်းပါးမှာ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၃:၂၄၊ ၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:အသုံးပြုသူ:Mg Lay Gyi|အသုံးပြုသူ:Mg Lay Gyi]] ( ၁၅:၂၆၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂) == Facebook နှင့်ပတ်သက်ပြီး အခက်အခဲဖြစ်နေပါလျှင် ကူညီပါရစေ။ --[[အသုံးပြုသူ:Mg Lay Gyi|Mg Lay Gyi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Lay Gyi|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၆၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) :ဒီနေရာက ''ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုခြင်း သို့ ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်ခြင်း'' နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အကူအညီတွေ ပေးဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၈:၁၇၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:မိုးဟေကို|မိုးဟေကို]] ( ၁၃:၅၆၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၂) == မင်္ဂလာပါ ဇယာဘယ်လိုဆွဲရတာပါလဲခဗျာ --[[အသုံးပြုသူ:David San Lyan|David San Lyan]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:David San Lyan|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၅၆၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:David San Lyan|David San Lyan]] ဇယားဆွဲတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အခြေခံ အချက်အလက်တွေကို [[Help:Wikitable]], [[H:TABLE]] နဲ့ [[အကူအညီ:မျက်မြင်တည်းဖြတ်ဖြင့် ဇယားများထည့်ခြင်း မိတ်ဆက်/၁]] တို့မှာ လေ့လာနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၉:၂၃၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:အောင်ချိမ့်|အောင်ချိမ့်]] ( ၀၆:၅၇၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၂) == မင်္ဂလာပါ။ကျွန်မက အိမ်မက်ချိမ့်ချိမ့်ပါ။ ဆရာအောင်ချိမ့်ရဲ့ သမီးပါ။ အဖေအကြောင်းအရာလေးတွေပြင်ပေးချင်လို့ပါ။ လက်မှတ်ပုံက မှားနေလို့ပါ။ အဲ့တာကိုဘယ်လိုပြန်ပြင်လို့ရမလဲသိချင်လို့ပါ --[[အသုံးပြုသူ:Aein Mek Cheimt Cheimt|Aein Mek Cheimt Cheimt]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aein Mek Cheimt Cheimt|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၅၇၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) :ပြင်ဆင်ထားပါတယ်ဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:Shin Khant Maung|Shin Khant Maung]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Shin Khant Maung|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၄၃၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:ဆွေးနွေးချက်:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ|ဆွေးနွေးချက်:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ]] ( ၀၂:၀၇၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂) == မြန်မာနိုင်ငံ ၏ အလယ်ဗဟိုနေရာက ဘယ်နေရာလဲ? --[[အသုံးပြုသူ:Shin Uttara|Shin Uttara]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Shin Uttara|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၀၇၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Shin Uttara|Shin Uttara]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏အလယ်ဗဟိုချက်မ]] ဆောင်းပါးမှာ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။ ဒီနေရာက ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုခြင်းနဲ့ တည်းဖြတ်ပြင်ဆင်ခြင်းတို့နဲ့ ပတ်သက်ပြီး မေးမြန်းဖို့ နေရာဖြစ်တဲ့အတွက် အခြားအထွေထွေမေးခွန်းတွေကို [[ဝီကီပီးဒီးယား:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]] မှာ မေးမြန်းပေးစေလိုပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၂:၅၁၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:ချန်အာ|ချန်အာ]] ( ၁၄:၄၀၊ ၉ ဇွန် ၂၀၂၂) == ဟိုင်း၊ စာမျက်နှာနာမည်ကို ဘယ်လိုပြင်ရပါသလဲဗျ၊ ပြီးတော့ သူများတွေ ပြင်ဆင်တာကို ဘယ်လိုပြင်ရပါသလဲဗျ --[[အသုံးပြုသူ:Kim Doggy|Kim Doggy]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kim Doggy|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၄၀၊ ၉ ဇွန် ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:ကောလူမျိုး|ကောလူမျိုး]] ( ၁၅:၂၁၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂) == ကောလူမျိုးဟူသည့် ခေါင်းစဉ်အား ပြင်ဆင်ပေးလိုပါသည်။ မိမိတို့ အာခါလူမျိုးများသည် မိမိကိုယ်ကို အာခါ ဟုသာ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြပြီး ကော အီကော ဆိုသည့် အမည်များမှာ တခြားလူမျိုးများက နှိမ်သည့်သဘောနှင့် ခေါ်ဝေါ်သည့် အခေါ်အဝေါ် သက်သက်ဖြစ်ပါသည်။ အာခါလူမျိုးများသည် ကော အီကော ဟူသော အမည်နာမများအား မနှစ်သက်သည့်အတွက် ခေါင်းစဉ်အား အာခါ လူမျိုးဟုသာ ပြင်ဆင်ပါက ပိုသင့်လျော်မည်မြင်မိပါသည်။ --[[အသုံးပြုသူ:Noraroo|Noraroo]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Noraroo|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၁၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ (UTC) :{{Done}}. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၆:၂၂၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Kyaw Tun|အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Kyaw Tun]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၄:၂၈၊ ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂) == ဝီကီပီးဒီးယာကိုမျှဝေရန်အတွက်ဝီကီပီးဒီးယာ၏Linkကိုဘယ်လိုယူရမလည်း --[[အသုံးပြုသူ:Mg Kyaw Tun|Mg Kyaw Tun]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Kyaw Tun|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၈၊ ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Mg Kyaw Tun|Mg Kyaw Tun]] ဝီကီပီးဒီးယား စာမျက်နှာရဲ့ ဘယ်ဖက်မှာရှိတဲ့ ကိရိယာများ အပိုင်းအောက်က '''ပုံသေလိပ်စာ''' ကို နှိပ်၍သော်လည်းကောင်း၊ ညာကလစ်နှိပ်ပြီး ကော်ပီလုပ်၍သော်လည်းကောင်း လင့်ခ်ကို ရယူနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၄:၄၉၊ ၃ ဧပြီ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်:Questions|ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်:Questions]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၄၅၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃) == နှင်းဆီဖြူ ဖြစ်ပါတယ်။ ပင်ကိုရေး ဆောင်းပါးများကို ဝီကီပေါ် တင်ချင်တဲ့အခါ ဖုန်း/ တက်ဘလက်နှင့် လက်ပ်တော့ ထဲက Note မှာ အရင်ရေးပြီး စိတ်တိုင်းကျတည်းဖြတ်ပြီးမှ ဝီကီမှာ တင်လို့ရပါသလား။ နည်းလမ်းရှိရင် သိလိုပါတယ်။ ဝီကီပေါ်မှ တည်းဖြတ်သူများနှင့် ဝင်ရောက်ဖတ်ရှုသူအားလုံးကို လေးစားလျက်ပါ🙏 --[[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၄၅၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|နှင်းဆီဖြူ]] - ဝီကီမဟုတ်တဲ့ တစ်နေရာရာမှာ ရေးတာထက် မိမိရဲ့ ကိုယ်ပိုင် [[Special:MyPage/sandbox|sandbox အစမ်းစာမျက်နှာ]] မှာ စိတ်ကြိုက်ပြင်ဆင်ပြီး စာမျက်နှာကို ရွှေ့ပြောင်းလိုက်တာ/စာတွေကို ကူးယူတင်လိုက်တဲ့ နည်းလမ်းက ပိုပြီး အဆင်ပြေပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီရဲ့ sandbox မှာဆိုရင် ကိုယ်ရေးလိုက်တဲ့ စာ ဘယ်လိုပုံပေါ်မယ်ဆိုတာကို preview/publish ကြည့်လို့ရတာကြောင့်ပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၀၂၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) ::ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ::‌ [[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၁၁၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) == ကိုယ်ပိုင်စာမျက်နှာ == ကိုယ်ပိုင်စာမျက်နှာပေါ်မှာရေးတဲ့ဆောင်းပါးကို ပုဒ်ရေ ကန့်သတ်ထားပါသလား။အဲဒီကနေ ဝီကီစာမျက်နှာ ပေါ်ကို တင်လို့ ရနိုင်ပါသလား။ါ် [[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၁၆၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|နှင်းဆီဖြူ]] အဲလိုကန့်သတ်ထားတာမျိုး မရှိပါဘူး။ ကိုယ်ပိုင်စာမျက်နှာကနေ ပင်မဆောင်းပါးအမည်ညွှန်းဆီကို copy/paste လုပ်ပြီး ကူးတင်လို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၃:၅၁၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) ::"ပင်မဆောင်းပါးအမည်ညွှန်း က ဘယ်စာမျက်နှာလဲ သိပါရစေ။ [[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၀၆၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) :::ပင်မအမည်ညွှန်း ဆိုတာက လက်ရှိ ဆောင်းပါးစာမျက်နှာတွေကို ဆိုလိုတာပါ။ စာမျက်နှာတစ်ခုရဲ့ ရှေ့မှာ "ဝီကီပီးဒီးယား:", "တမ်းပလိတ်:", "အကူအညီ:" စတဲ့ ရှေ့ဆက်စာလုံးတွေ မပါတဲ့ စာမျက်နှာတွေကို ပင်မဆောင်းပါးအမည်ညွှန်းလို့ ခေါ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၁၇၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) == [[:လီယိုတော်စတွိုင်း|လီယိုတော်စတွိုင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၂၅၊ ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃) == မဂ်လာပါ.ကမ္ဘာပေါ်မာ ဂြိုလ် ပေါင်း မည်မျှရှိပါသနည်း --[[အသုံးပြုသူ:Khun R.kar|Khun R.kar]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Khun R.kar|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၂၅၊ ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:ကွန်ပျူတာ|ကွန်ပျူတာ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၂၁:၄၇၊ ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃) == Hello everyone --[[အသုံးပြုသူ:Yoonga narkay|Yoonga narkay]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Yoonga narkay|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၄၇၊ ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:တရုတ်နိုင်ငံရှိ အချိန်ဇုန်များ|တရုတ်နိုင်ငံရှိ အချိန်ဇုန်များ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၀:၀၉၊ ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃) == Hi မင်္ဂလာပါ ကျွန်တော်ကတော့ 左航 ဖြစ်ပါတယ်။ အခုလက်ရှိတရုတ်စံတော်ကိုသိချင်လို့ပါ။ မြန်မာစံတော်ချိန်နှင့်ဘယ်နှနာရီကွာသလဲသိချင်လို့ပါခင်ဗျ --[[အသုံးပြုသူ:Zuo Hang Left|Zuo Hang Left]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zuo Hang Left|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၉၊ ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawlinlin|အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawlinlin]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၀:၄၁၊ ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃) == မြန်မာပြည်ရအောင်လွှင့်ပေပါ --[[အသုံးပြုသူ:Zawlinlin|Zawlinlin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawlinlin|ဆွေးနွေး]]) ၀၀:၄၁၊ ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == အကူအညီစားပွဲ မေးခွန်း ( ၀၈:၃၆၊ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄) == မင်္ဂလာပါ။ ဒီမှာက ၁၉၄၇ မှ ECSC နဲ့ဆွေးနွေးပြီး OEEC ကိုဖွဲ့တာမလား။ ၄၈ မှာမှ ဒီအဖွဲ့က ဖွဲ့တာဆိုတော့လေ။ ၅၇ ဖြစ်နေတော့ တစ်ခုခုလွဲနေတယ်။ မှန်မမှန်သိချင်မိတယ်။ --[[အသုံးပြုသူ:Glorious Future|Glorious Future]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Glorious Future|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၃၆၊ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Glorious Future|Glorious Future]] ဆောင်းပါးထဲက အချက်အလက်နဲ့ပတ်သက်ပြီး မေးချင်တာဆိုရင် သက်ဆိုင်ရာဆောင်းပါးရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာမှာ မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၉:၀၆၊ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC) == [[:ဝင်းဖောင့်|ဝင်းဖောင့်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၉:၂၈၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၄) == How can I upload images from mobile phone editor? --[[အသုံးပြုသူ:ZZeya|ZZeya]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ZZeya|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၂၈၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၄ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Soesanhtike|အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Soesanhtike]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၇:၅၆၊ ၁၅ မေ ၂၀၂၄) == လူသုး၈ှိငါငံကျားနိုင်မလွှင့ငါတိုငါ့နိုင်သည် --[[အသုံးပြုသူ:Soesanhtike|Soesanhtike]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Soesanhtike|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၅၆၊ ၁၅ မေ ၂၀၂၄ (UTC) == [[:အင်းတကော်ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|အင်းတကော်ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၀:၂၉၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၄) == မင်္ဂလာပါ ပဲခူးတိုင်းပဲခူးခရိုင်ပဲခူးမြို့နယ် ရှိအင်းတကော်သည်ရွာသို့မဟုတ်ကျေးရွားအုပ်စုမဟုတ်တော့ပါ အင်တကော်သည်မြို့ အဆင့်သို့ပြောင်းလဲပြီးပါပြီ အင်တကော်သည်မတိမ်ကောပါစည်ကားနေပါပြီ ထန်းပင်ချောင်အုပ်စုသဲဖြူချောင်းကျေးရွားအနီးတွင်တည်ရှိသည် --[[အသုံးပြုသူ:ကိုဥက္ကာထက်အောင်|ကိုဥက္ကာထက်အောင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ကိုဥက္ကာထက်အောင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၉၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:ကိုဥက္ကာထက်အောင်|ကိုဥက္ကာထက်အောင်]] ဆွေးနွေးပေးတာ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ရွာဆောင်းပါးကို [[အင်းတကော်မြို့]] ဆောင်းပါးဆီ ပြန်ညွှန်းလိုက်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၃:၅၆၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) == [[:မြို့ကွက်ရိုက်ခြင်း|မြို့ကွက်ရိုက်ခြင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၈:၁၉၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄) == Urban planning ကို မြို့ပြစီမံကိန်း ဟုဘာသာပြန်ခြင်းသာလျှင် အသင့်တော်ဆုံး ဖြစ်မည်။ --[[အသုံးပြုသူ:Louis Yel|Louis Yel]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Louis Yel|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၁၉၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ (UTC) :Thank you. Your suggestion was accepted. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၃:၅၈၊ ၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ (UTC) == [[:Neo-psychedelia|Neo-psychedelia]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၄၄၊ ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅) == မင်္ဂလာပါရှင့် ဆောင်းပါးတစ်ခုရေးနိုင်ရန်ဘာတွေလိုအပ်သလဲ၊ ဘာတွေလေ့လာထားသင့်ပါသလဲ မြန်မာစာပေအရေးအသားကိုလွန်စွာနှစ်သက်သဘောကျသည်မို့ နှံ့နှံ့စပ်စပ်လေ့လာလိုပါသည်။ --[[အသုံးပြုသူ:မိုင်း|မိုင်း]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:မိုင်း|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၄၄၊ ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) :[[ဝီကီပီးဒီးယား:သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]]နဲ့ [[အကူအညီ:မိတ်ဆက်]] တို့ကို ဖတ်ရှုလေ့လာကြည့်ပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၅၅၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:တနင်္သာရီမြို့|တနင်္သာရီမြို့]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၇:၃၂၊ ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅) == လူသိရှင်ကြားလွှင့်တင်သွားမည် --[[အသုံးပြုသူ:ကိုနေပိုင်|ကိုနေပိုင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ကိုနေပိုင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၃၂၊ ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:အစိန္တေယျ ဘုရားရှိခိုးကြီး|အစိန္တေယျ ဘုရားရှိခိုးကြီး]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၅:၁၇၊ ၇ မတ် ၂၀၂၅) == စာလုံးရေကျဲနေလို့ ဘယ်လိုလုပ်ရင်အဆင်ပြေမလဲဗျ --[[အသုံးပြုသူ:Attsay|Attsay]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Attsay|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၁၇၊ ၇ မတ် ၂၀၂၅ (UTC) :ကျွန်တော်သိသလောက်ကူညီပါရစေဗျာ။ ညာဘက်ထိပ်ဆုံပါ်ကနရာတွင်စားလုံးပုံစံအနအထားစိတ်ကြိုက်ပြုပြင်နိုင်ပါတယ်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၄၁၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:လီဆန်းမိခင်|လီဆန်းမိခင်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၃:၀၃၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၅) == Hi ကျွန်​တော်က မြတ်ကိုကိုပါ။တစ်ခုလောက်မေးပါရစေ ပုံတင်ဖို့အခက်အခဲတွေ့နေလို့ပါ။တည်းဖြတ်တဲ့အခါမှာ ပုံတင်ရန်ဆိုပြီးတွေ့မယ်လို့ပြောပေမဲ့ ကျွန်တော့်ဆီမှာပေါ်မနေလို့ပါ။နောက်ပြီး ပုံတွေမှာ Fileဆိုတဲ့ဟာအပြင် အချို့ပုံတွေက Pic(picture)ဆိုပြီးပါပေါ်နေတယ်ဗျ။သူတို့၂ခုကကော ဘယ်လိုကွာခြားချက်လဲဗျ။တင်ပုံတင်နည်းကကော သူတို့၂ခုလုံးကအတူတူပဲလားဗျ။ --[[အသုံးပြုသူ:Myat Htoo Kywel|Myat Htoo Kywel]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Myat Htoo Kywel|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၀၃၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၅ (UTC) :ကျွန်တော်သိသလောက်မျှဝေပါရစေဗျာ။ပုံတင်ရာတွင်အခက်အခဲတစ်စုံတစ်ရာရှိလျှင် စိတ်မပူပါနဲ့ဗျ။ ပုံကိုကြာကြာဖိထားလိုက်လျှင်(share,link)ရနိုင်ပါတယ်ဗျ။ သီသန့linkလိုချင်ပါက Gemini.goonle.comသို့သွားရောက်၍ပိုလိုတဲ့ပုံအတွက်linkရနိုင်ပါတယ်ဗျ။ ‌ကျးဇူးတင်ပါတယ်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၃၇၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ပေါင်းတလည်ရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်|ပေါင်းတလည်ရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၃:၅၉၊ ၂၀ မေ ၂၀၂၅) == ပေါင်းတလည်ရွာကတိမ်ကောတာမဟုတ်ပါဘူး ရွာကနေ မြို့လေးဖြစ်သွားတာပါ --[[အသုံးပြုသူ:Phyu Sin Zaw|Phyu Sin Zaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Phyu Sin Zaw|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၅၉၊ ၂၀ မေ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ဩစတြေးလျနိုင်ငံ|ဩစတြေးလျနိုင်ငံ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၉:၄၃၊ ၂၃ မေ ၂၀၂၅) == ဩစတျေးလျမညာရေး --[[အသုံးပြုသူ:ထုဆိုင်|ထုဆိုင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ထုဆိုင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၄၃၊ ၂၃ မေ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ဝီကီပီးဒီးယား:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဝီကီပီးဒီးယား:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၄:၄၁၊ ၁၃ ဇွန် ၂၀၂၅) == သပ်က၏ကခပသ င့့သခ့သ်ကဟ်၏ရ်ခသ့ခ့ဩလ --[[အသုံးပြုသူ:Nan May Hnin|Nan May Hnin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Nan May Hnin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၄၁၊ ၁၃ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC) == [[:အထက(သုဝဏ္ဏ)|အထက(သုဝဏ္ဏ)]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၄:၂၂၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၅) == How to makly categories in my own article --[[အသုံးပြုသူ:Zeuuzu|Zeuuzu]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zeuuzu|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၂၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ကျောင်းထိုင်မလိုက်နိုင်ကြောင်း|ကျောင်းထိုင်မလိုက်နိုင်ကြောင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၁၁၊ ၂၅ ဇွန် ၂၀၂၅) == မင်္ဂလာပါ --[[အသုံးပြုသူ:Paing zin phyo|Paing zin phyo]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Paing zin phyo|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၁၁၊ ၂၅ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ပီမိုးနင်း|ပီမိုးနင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၂:၁၂၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅) == မဂ်လာပါခင်ဗျာ စာရေးဆရာပီမိုးနှင်းမွေးနေ့သည်မြန်မာသက္ကရာဇ်၊၁၂၄၅ခုနှစ်တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း(၆)ရက်နေ့သည်အဂ်နေ့အမှန်ဖြစ်ပါသည်။ခရစ်သက္ကရာဇ်၅.၁၁.၁၈၈၃ခုနှစ်သည်တနလ်ာနေ့ဖြစ်နေပါသည်။ဘယ်ဟာအမှန်လဲသိချင်ပါတယ်။ --[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်စန်း|ခင်မောင်စန်း]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်စန်း|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၁၂၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်စန်း|ခင်မောင်စန်း]]၊ ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်နဲ့ဆိုရင် နှစ်ခုစလုံးက (တစ်ရက်တည်း) တနင်္လာနေ့ကျပါတယ်။ [https://yan9a.github.io/mmcal/ ဒီမှာ] စစ်ကြည့်လို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၂:၄၆၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) ::ကျွန်တော်သိသလောက်မျှဝေပါရစေဗျာ။အကယ်၍မှားတာလေးများရှိရင်စိတ်မဆိုးပါနဲ့ဗျ။မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၄၅ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၁၄ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့)။လို့သိရပါတယ်ဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၃၁၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:သွယ်မြိတ်|သွယ်မြိတ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၁:၁၃၊ ၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅) == ကျွန်ုပ်ရက်ပေါင်းများစွာ စုဆောင်းထားသောအချက်အလတ်များနှင့် လက်ရှိမော်ဒန်ကဗျာလောကတွင် ဆိုရှယ်မီဒီယာ၏အကျိုးသက်ရောက်မှုဖြင့်ထွန်းလင်းလာခဲ့သော အနုပညာရှင်တစ်ယောက်၏ဆောင်းပါးသည် တိကျသောအချက်အလတ်များနှင့်ပြည့်စုံပါသည် ဤသည်ကိုလူသိရှင်ကြားလွှင့်တင်ခွင့်မရနိုင်သည်ကို နားမလည်ပါ --[[အသုံးပြုသူ:Thwe Myeik|Thwe Myeik]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Thwe Myeik|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၁၃၊ ၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Thwe Myeik|Thwe Myeik]]; လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအကြောင်း ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဆောင်းပါးအဖြစ် ပါဝင်နိုင်ဖို့အတွက် [[ဝီကီပီးဒီးယား:N|ထင်ရှားအရေးပါမှု]] ရှိဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ သာမန်လူတစ်ဦးရဲ့ အကြောင်းကို ဝီကီပီးဒီးယားက လွှင့်တင်ပေးခြင်းမရှိပါ။ ဒါ့အပြင် သင့်ကိုယ်သင်အကြောင်း ဆောင်းပါးတစ်ခုကို ရေးသားခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်ခြင်းကို [[ဝီကီပီးဒီးယား:AUTOBIO|ဝီကီပီးဒီးယားက ခွင့်မပြုပါ]]။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၃၃၊ ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) :ကျွန်တော်လည်းထပ်တူအခက်တွေနေပါတယ်ဗျာ။ :Public‌ေပါ်တင်၍မျှ‌ေဝချင်‌ေသာ်လည်းအခက်‌ေတွ့‌ေနပါတယ်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၂၇၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၂၃:၀၉၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅) == How to make Yone Taw Kyi Village content appear on wikipedia? --[[အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|ဦးမျိုးမင်းထွန်း]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|ဆွေးနွေး]]) ၂၃:၀၉၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|ဦးမျိုးမင်းထွန်း]]; [[ရုန်းတောကြီးရွာ၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်]] အမည်ဖြင့် ဆောင်းပါးရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၃၄၊ ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ပြင်သစ်ပိုင် ဂီယာနာ|ပြင်သစ်ပိုင် ဂီယာနာ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၇:၃၄၊ ၁၃ ဇွန် ၂၀၂၆) == မင်္ဂလာပါ။ ပြင်သစ်ဂီယာနာဒေသ၏ ပထဝီဝင် --[[အသုံးပြုသူ:Min Ko Ko Khant thant|Min Ko Ko Khant thant]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Min Ko Ko Khant thant|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၃၄၊ ၁၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) == [[:ဘိလပ်|ဘိလပ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၄:၀၉၊ ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆) == ဘိလပ်ပြန်ကြောင်း --[[အသုံးပြုသူ:Htet Htoo Shin|Htet Htoo Shin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Htet Htoo Shin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၀၉၊ ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) == လိပ်ခေါင်းရောဂါ == အပြင်လိပ်ဖြစ်နေတာပါ အိမ်တွင်းကုသ‌‌ေရးများရှိရင်လမ်းညွှန်‌ေပးပါ တိုင်းရင်းဆေးဝါး လိမ်းဆေးသာက်ဆေး ညွှန်းပေးစေချင်ပါတယ် [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/&#126;2026-37826-20|&#126;2026-37826-20]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:&#126;2026-37826-20|talk]]) ၁၇:၅၁၊ ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) == [[:ဂူဂယ်|ဂူဂယ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၀:၂၄၊ ၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆) == Hi --[[အသုံးပြုသူ:Sengnawno|Sengnawno]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Sengnawno|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၄၊ ၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) 8fs0akt3ndhj6s5aq4ievfshb1mx2en 1042949 1042945 2026-07-12T10:30:58Z Sengnawno 145544 /* sengnawno စကာဝတ်မေ့လို့ဘယ်လိုပြန်ယူရမလည်း */ အပိုင်းသစ် 1042949 wikitext text/x-wiki {{/ခေါင်းစီး}} [[ကဏ္ဍ:ဝီကီပီးဒီးယား အကူအညီ ဖိုရမ်]] <div style="width:50%">__TOC__</div> <!-- ဤစာမျက်နှာသည် ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုပုံနှင့် ပတ်သက်၍ သင်သိလိုသော မေးခွန်းများ မေးရန် ဖြစ်သည်! --> <!-- အထွေထွေ ဗဟုသုတဆိုင်ရာ မေးခွန်းများအတွက် [[WP:RD]] သို့ သွားပါ! --> <!-- --> <!-- သင့်မေးခွန်းကို ဤစာမျက်နှာ အောက်ဆုံးတွင် မေးပါ။ မကြာမီ ဖြေကြားပေးပါလိမ့်မည်။ --> <!-- --> == ငွေထည်လုပ်ငန်း == ငွေထည်လုပ်ငန်းလို့ ရိုက်ရှာလိုက်တာ တွေ့တော့တွေ့တယ် စာထဲမှာ ပြောထားတဲ့ ပုံတွေ မပါလို့ ဘယ်လိုရှာရမလဲ ကူညီကြပါဦး။kjdmmrmjrjujjjk တွေ့လိုရင် လင့်လေးဖြစ်ဖြစ် ပေးကြပါဦး အဆွေတော်တို့ {{|ထည့္မည္္}} {{unsignedIP2|05:21, 5 October 2019|2400:AC40:820:CBB4:2123:A798:75E7:746E}} == ပုံတင်မရခြင်း == biography ေရးသားပြီး လူပုံထည့်ချင်တာ ဖိုင်တင်လို့မရလို့ပါ ဘယ်လိုတင်ရသလဲခင်ဗျာ == MoVIDO == မဃဒေဝလင်္ကာသစ် က အ တလုံးပို ပါ သွားသည် ဘယ်လိုလုပ်ရမည်ဆိုတာ ဖြေပေးပါ {{unsigned|‎Smalpic1}} ၁၆:၃၇၊ ၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉ (UTC) :{{Ping|‎Smalpic1}} စာမျက်နှာ အပေါ်ဆုံးမှာ "ရွှေ့ရန်" (move) ဆိုတာရှိပါတယ်။ အဲဒါကို နှိပ်ပြီး ဆောင်းပါး နာမည်ပြောင်းလို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၂:၅၉၊ ၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉ (UTC) == ပုံတင်ခြင်း == ဓာတ်ပုံမည်သို့တင်ရမည်နည်း။ {{unsigned2|11:51, 3 May 2020|Ahkarkyaw9}} Main page ရဲ့ ဘယ်ဘက်ဘေးမှာ [[အထူး:ဖိုင်တင်ရန်|ဖိုင်တင်ရန်]] ရှိပါတယ်။ [[ဝီကီပီးဒီးယား:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] ကိုကြည့်၍ လေ့လာနိုင်ပါသည်။[[အသုံးပြုသူ:Aungookingofcelestials|Aungookingofcelestials]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aungookingofcelestials|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၁၄၊ ၃ မေ ၂၀၂၀ (UTC) == Help panel question on [[:လ|လ]] ( ၁၈:၂၄၊ ၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂) == ဟုတ်ကဲ့ မင်္ဂလာပါ လ ဆိုတဲ့ ဂြိုလ်အကြောင်းလေးသိချင်လို့ပါ --[[အသုံးပြုသူ:Zayeroo1990|Zayeroo1990]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zayeroo1990|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၂၄၊ ၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Zayeroo1990|Zayeroo1990]]။ [[လ (ကမ္ဘာရံဂြိုဟ်)]] ဆောင်းပါးမှာ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၃:၂၄၊ ၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:အသုံးပြုသူ:Mg Lay Gyi|အသုံးပြုသူ:Mg Lay Gyi]] ( ၁၅:၂၆၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂) == Facebook နှင့်ပတ်သက်ပြီး အခက်အခဲဖြစ်နေပါလျှင် ကူညီပါရစေ။ --[[အသုံးပြုသူ:Mg Lay Gyi|Mg Lay Gyi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Lay Gyi|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၆၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) :ဒီနေရာက ''ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုခြင်း သို့ ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်ခြင်း'' နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အကူအညီတွေ ပေးဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၈:၁၇၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:မိုးဟေကို|မိုးဟေကို]] ( ၁၃:၅၆၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၂) == မင်္ဂလာပါ ဇယာဘယ်လိုဆွဲရတာပါလဲခဗျာ --[[အသုံးပြုသူ:David San Lyan|David San Lyan]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:David San Lyan|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၅၆၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:David San Lyan|David San Lyan]] ဇယားဆွဲတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အခြေခံ အချက်အလက်တွေကို [[Help:Wikitable]], [[H:TABLE]] နဲ့ [[အကူအညီ:မျက်မြင်တည်းဖြတ်ဖြင့် ဇယားများထည့်ခြင်း မိတ်ဆက်/၁]] တို့မှာ လေ့လာနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၉:၂၃၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:အောင်ချိမ့်|အောင်ချိမ့်]] ( ၀၆:၅၇၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၂) == မင်္ဂလာပါ။ကျွန်မက အိမ်မက်ချိမ့်ချိမ့်ပါ။ ဆရာအောင်ချိမ့်ရဲ့ သမီးပါ။ အဖေအကြောင်းအရာလေးတွေပြင်ပေးချင်လို့ပါ။ လက်မှတ်ပုံက မှားနေလို့ပါ။ အဲ့တာကိုဘယ်လိုပြန်ပြင်လို့ရမလဲသိချင်လို့ပါ --[[အသုံးပြုသူ:Aein Mek Cheimt Cheimt|Aein Mek Cheimt Cheimt]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aein Mek Cheimt Cheimt|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၅၇၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) :ပြင်ဆင်ထားပါတယ်ဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:Shin Khant Maung|Shin Khant Maung]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Shin Khant Maung|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၄၃၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:ဆွေးနွေးချက်:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ|ဆွေးနွေးချက်:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ]] ( ၀၂:၀၇၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂) == မြန်မာနိုင်ငံ ၏ အလယ်ဗဟိုနေရာက ဘယ်နေရာလဲ? --[[အသုံးပြုသူ:Shin Uttara|Shin Uttara]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Shin Uttara|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၀၇၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Shin Uttara|Shin Uttara]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏အလယ်ဗဟိုချက်မ]] ဆောင်းပါးမှာ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။ ဒီနေရာက ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုခြင်းနဲ့ တည်းဖြတ်ပြင်ဆင်ခြင်းတို့နဲ့ ပတ်သက်ပြီး မေးမြန်းဖို့ နေရာဖြစ်တဲ့အတွက် အခြားအထွေထွေမေးခွန်းတွေကို [[ဝီကီပီးဒီးယား:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]] မှာ မေးမြန်းပေးစေလိုပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၂:၅၁၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:ချန်အာ|ချန်အာ]] ( ၁၄:၄၀၊ ၉ ဇွန် ၂၀၂၂) == ဟိုင်း၊ စာမျက်နှာနာမည်ကို ဘယ်လိုပြင်ရပါသလဲဗျ၊ ပြီးတော့ သူများတွေ ပြင်ဆင်တာကို ဘယ်လိုပြင်ရပါသလဲဗျ --[[အသုံးပြုသူ:Kim Doggy|Kim Doggy]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kim Doggy|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၄၀၊ ၉ ဇွန် ၂၀၂၂ (UTC) == Help panel question on [[:ကောလူမျိုး|ကောလူမျိုး]] ( ၁၅:၂၁၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂) == ကောလူမျိုးဟူသည့် ခေါင်းစဉ်အား ပြင်ဆင်ပေးလိုပါသည်။ မိမိတို့ အာခါလူမျိုးများသည် မိမိကိုယ်ကို အာခါ ဟုသာ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြပြီး ကော အီကော ဆိုသည့် အမည်များမှာ တခြားလူမျိုးများက နှိမ်သည့်သဘောနှင့် ခေါ်ဝေါ်သည့် အခေါ်အဝေါ် သက်သက်ဖြစ်ပါသည်။ အာခါလူမျိုးများသည် ကော အီကော ဟူသော အမည်နာမများအား မနှစ်သက်သည့်အတွက် ခေါင်းစဉ်အား အာခါ လူမျိုးဟုသာ ပြင်ဆင်ပါက ပိုသင့်လျော်မည်မြင်မိပါသည်။ --[[အသုံးပြုသူ:Noraroo|Noraroo]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Noraroo|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၁၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ (UTC) :{{Done}}. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၆:၂၂၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Kyaw Tun|အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Kyaw Tun]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၄:၂၈၊ ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂) == ဝီကီပီးဒီးယာကိုမျှဝေရန်အတွက်ဝီကီပီးဒီးယာ၏Linkကိုဘယ်လိုယူရမလည်း --[[အသုံးပြုသူ:Mg Kyaw Tun|Mg Kyaw Tun]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Kyaw Tun|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၈၊ ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Mg Kyaw Tun|Mg Kyaw Tun]] ဝီကီပီးဒီးယား စာမျက်နှာရဲ့ ဘယ်ဖက်မှာရှိတဲ့ ကိရိယာများ အပိုင်းအောက်က '''ပုံသေလိပ်စာ''' ကို နှိပ်၍သော်လည်းကောင်း၊ ညာကလစ်နှိပ်ပြီး ကော်ပီလုပ်၍သော်လည်းကောင်း လင့်ခ်ကို ရယူနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၄:၄၉၊ ၃ ဧပြီ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်:Questions|ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်:Questions]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၄၅၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃) == နှင်းဆီဖြူ ဖြစ်ပါတယ်။ ပင်ကိုရေး ဆောင်းပါးများကို ဝီကီပေါ် တင်ချင်တဲ့အခါ ဖုန်း/ တက်ဘလက်နှင့် လက်ပ်တော့ ထဲက Note မှာ အရင်ရေးပြီး စိတ်တိုင်းကျတည်းဖြတ်ပြီးမှ ဝီကီမှာ တင်လို့ရပါသလား။ နည်းလမ်းရှိရင် သိလိုပါတယ်။ ဝီကီပေါ်မှ တည်းဖြတ်သူများနှင့် ဝင်ရောက်ဖတ်ရှုသူအားလုံးကို လေးစားလျက်ပါ🙏 --[[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၄၅၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|နှင်းဆီဖြူ]] - ဝီကီမဟုတ်တဲ့ တစ်နေရာရာမှာ ရေးတာထက် မိမိရဲ့ ကိုယ်ပိုင် [[Special:MyPage/sandbox|sandbox အစမ်းစာမျက်နှာ]] မှာ စိတ်ကြိုက်ပြင်ဆင်ပြီး စာမျက်နှာကို ရွှေ့ပြောင်းလိုက်တာ/စာတွေကို ကူးယူတင်လိုက်တဲ့ နည်းလမ်းက ပိုပြီး အဆင်ပြေပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီရဲ့ sandbox မှာဆိုရင် ကိုယ်ရေးလိုက်တဲ့ စာ ဘယ်လိုပုံပေါ်မယ်ဆိုတာကို preview/publish ကြည့်လို့ရတာကြောင့်ပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၀၂၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) ::ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ::‌ [[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၁၁၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) == ကိုယ်ပိုင်စာမျက်နှာ == ကိုယ်ပိုင်စာမျက်နှာပေါ်မှာရေးတဲ့ဆောင်းပါးကို ပုဒ်ရေ ကန့်သတ်ထားပါသလား။အဲဒီကနေ ဝီကီစာမျက်နှာ ပေါ်ကို တင်လို့ ရနိုင်ပါသလား။ါ် [[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၁၆၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|နှင်းဆီဖြူ]] အဲလိုကန့်သတ်ထားတာမျိုး မရှိပါဘူး။ ကိုယ်ပိုင်စာမျက်နှာကနေ ပင်မဆောင်းပါးအမည်ညွှန်းဆီကို copy/paste လုပ်ပြီး ကူးတင်လို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၃:၅၁၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) ::"ပင်မဆောင်းပါးအမည်ညွှန်း က ဘယ်စာမျက်နှာလဲ သိပါရစေ။ [[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|&#34; W rose &#34;]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၀၆၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) :::ပင်မအမည်ညွှန်း ဆိုတာက လက်ရှိ ဆောင်းပါးစာမျက်နှာတွေကို ဆိုလိုတာပါ။ စာမျက်နှာတစ်ခုရဲ့ ရှေ့မှာ "ဝီကီပီးဒီးယား:", "တမ်းပလိတ်:", "အကူအညီ:" စတဲ့ ရှေ့ဆက်စာလုံးတွေ မပါတဲ့ စာမျက်နှာတွေကို ပင်မဆောင်းပါးအမည်ညွှန်းလို့ ခေါ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၁၇၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC) == [[:လီယိုတော်စတွိုင်း|လီယိုတော်စတွိုင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၂၅၊ ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃) == မဂ်လာပါ.ကမ္ဘာပေါ်မာ ဂြိုလ် ပေါင်း မည်မျှရှိပါသနည်း --[[အသုံးပြုသူ:Khun R.kar|Khun R.kar]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Khun R.kar|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၂၅၊ ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:ကွန်ပျူတာ|ကွန်ပျူတာ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၂၁:၄၇၊ ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃) == Hello everyone --[[အသုံးပြုသူ:Yoonga narkay|Yoonga narkay]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Yoonga narkay|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၄၇၊ ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:တရုတ်နိုင်ငံရှိ အချိန်ဇုန်များ|တရုတ်နိုင်ငံရှိ အချိန်ဇုန်များ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၀:၀၉၊ ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃) == Hi မင်္ဂလာပါ ကျွန်တော်ကတော့ 左航 ဖြစ်ပါတယ်။ အခုလက်ရှိတရုတ်စံတော်ကိုသိချင်လို့ပါ။ မြန်မာစံတော်ချိန်နှင့်ဘယ်နှနာရီကွာသလဲသိချင်လို့ပါခင်ဗျ --[[အသုံးပြုသူ:Zuo Hang Left|Zuo Hang Left]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zuo Hang Left|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၉၊ ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawlinlin|အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawlinlin]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၀:၄၁၊ ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃) == မြန်မာပြည်ရအောင်လွှင့်ပေပါ --[[အသုံးပြုသူ:Zawlinlin|Zawlinlin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawlinlin|ဆွေးနွေး]]) ၀၀:၄၁၊ ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) == အကူအညီစားပွဲ မေးခွန်း ( ၀၈:၃၆၊ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄) == မင်္ဂလာပါ။ ဒီမှာက ၁၉၄၇ မှ ECSC နဲ့ဆွေးနွေးပြီး OEEC ကိုဖွဲ့တာမလား။ ၄၈ မှာမှ ဒီအဖွဲ့က ဖွဲ့တာဆိုတော့လေ။ ၅၇ ဖြစ်နေတော့ တစ်ခုခုလွဲနေတယ်။ မှန်မမှန်သိချင်မိတယ်။ --[[အသုံးပြုသူ:Glorious Future|Glorious Future]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Glorious Future|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၃၆၊ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Glorious Future|Glorious Future]] ဆောင်းပါးထဲက အချက်အလက်နဲ့ပတ်သက်ပြီး မေးချင်တာဆိုရင် သက်ဆိုင်ရာဆောင်းပါးရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာမှာ မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၉:၀၆၊ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC) == [[:ဝင်းဖောင့်|ဝင်းဖောင့်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၉:၂၈၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၄) == How can I upload images from mobile phone editor? --[[အသုံးပြုသူ:ZZeya|ZZeya]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ZZeya|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၂၈၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၄ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Soesanhtike|အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Soesanhtike]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၇:၅၆၊ ၁၅ မေ ၂၀၂၄) == လူသုး၈ှိငါငံကျားနိုင်မလွှင့ငါတိုငါ့နိုင်သည် --[[အသုံးပြုသူ:Soesanhtike|Soesanhtike]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Soesanhtike|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၅၆၊ ၁၅ မေ ၂၀၂၄ (UTC) == [[:အင်းတကော်ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|အင်းတကော်ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၀:၂၉၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၄) == မင်္ဂလာပါ ပဲခူးတိုင်းပဲခူးခရိုင်ပဲခူးမြို့နယ် ရှိအင်းတကော်သည်ရွာသို့မဟုတ်ကျေးရွားအုပ်စုမဟုတ်တော့ပါ အင်တကော်သည်မြို့ အဆင့်သို့ပြောင်းလဲပြီးပါပြီ အင်တကော်သည်မတိမ်ကောပါစည်ကားနေပါပြီ ထန်းပင်ချောင်အုပ်စုသဲဖြူချောင်းကျေးရွားအနီးတွင်တည်ရှိသည် --[[အသုံးပြုသူ:ကိုဥက္ကာထက်အောင်|ကိုဥက္ကာထက်အောင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ကိုဥက္ကာထက်အောင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၉၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:ကိုဥက္ကာထက်အောင်|ကိုဥက္ကာထက်အောင်]] ဆွေးနွေးပေးတာ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ရွာဆောင်းပါးကို [[အင်းတကော်မြို့]] ဆောင်းပါးဆီ ပြန်ညွှန်းလိုက်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၃:၅၆၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) == [[:မြို့ကွက်ရိုက်ခြင်း|မြို့ကွက်ရိုက်ခြင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၈:၁၉၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄) == Urban planning ကို မြို့ပြစီမံကိန်း ဟုဘာသာပြန်ခြင်းသာလျှင် အသင့်တော်ဆုံး ဖြစ်မည်။ --[[အသုံးပြုသူ:Louis Yel|Louis Yel]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Louis Yel|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၁၉၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ (UTC) :Thank you. Your suggestion was accepted. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၃:၅၈၊ ၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ (UTC) == [[:Neo-psychedelia|Neo-psychedelia]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၄၄၊ ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅) == မင်္ဂလာပါရှင့် ဆောင်းပါးတစ်ခုရေးနိုင်ရန်ဘာတွေလိုအပ်သလဲ၊ ဘာတွေလေ့လာထားသင့်ပါသလဲ မြန်မာစာပေအရေးအသားကိုလွန်စွာနှစ်သက်သဘောကျသည်မို့ နှံ့နှံ့စပ်စပ်လေ့လာလိုပါသည်။ --[[အသုံးပြုသူ:မိုင်း|မိုင်း]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:မိုင်း|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၄၄၊ ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) :[[ဝီကီပီးဒီးယား:သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]]နဲ့ [[အကူအညီ:မိတ်ဆက်]] တို့ကို ဖတ်ရှုလေ့လာကြည့်ပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၅၅၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:တနင်္သာရီမြို့|တနင်္သာရီမြို့]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၇:၃၂၊ ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅) == လူသိရှင်ကြားလွှင့်တင်သွားမည် --[[အသုံးပြုသူ:ကိုနေပိုင်|ကိုနေပိုင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ကိုနေပိုင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၃၂၊ ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:အစိန္တေယျ ဘုရားရှိခိုးကြီး|အစိန္တေယျ ဘုရားရှိခိုးကြီး]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၅:၁၇၊ ၇ မတ် ၂၀၂၅) == စာလုံးရေကျဲနေလို့ ဘယ်လိုလုပ်ရင်အဆင်ပြေမလဲဗျ --[[အသုံးပြုသူ:Attsay|Attsay]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Attsay|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၁၇၊ ၇ မတ် ၂၀၂၅ (UTC) :ကျွန်တော်သိသလောက်ကူညီပါရစေဗျာ။ ညာဘက်ထိပ်ဆုံပါ်ကနရာတွင်စားလုံးပုံစံအနအထားစိတ်ကြိုက်ပြုပြင်နိုင်ပါတယ်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၄၁၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:လီဆန်းမိခင်|လီဆန်းမိခင်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၃:၀၃၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၅) == Hi ကျွန်​တော်က မြတ်ကိုကိုပါ။တစ်ခုလောက်မေးပါရစေ ပုံတင်ဖို့အခက်အခဲတွေ့နေလို့ပါ။တည်းဖြတ်တဲ့အခါမှာ ပုံတင်ရန်ဆိုပြီးတွေ့မယ်လို့ပြောပေမဲ့ ကျွန်တော့်ဆီမှာပေါ်မနေလို့ပါ။နောက်ပြီး ပုံတွေမှာ Fileဆိုတဲ့ဟာအပြင် အချို့ပုံတွေက Pic(picture)ဆိုပြီးပါပေါ်နေတယ်ဗျ။သူတို့၂ခုကကော ဘယ်လိုကွာခြားချက်လဲဗျ။တင်ပုံတင်နည်းကကော သူတို့၂ခုလုံးကအတူတူပဲလားဗျ။ --[[အသုံးပြုသူ:Myat Htoo Kywel|Myat Htoo Kywel]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Myat Htoo Kywel|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၀၃၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၅ (UTC) :ကျွန်တော်သိသလောက်မျှဝေပါရစေဗျာ။ပုံတင်ရာတွင်အခက်အခဲတစ်စုံတစ်ရာရှိလျှင် စိတ်မပူပါနဲ့ဗျ။ ပုံကိုကြာကြာဖိထားလိုက်လျှင်(share,link)ရနိုင်ပါတယ်ဗျ။ သီသန့linkလိုချင်ပါက Gemini.goonle.comသို့သွားရောက်၍ပိုလိုတဲ့ပုံအတွက်linkရနိုင်ပါတယ်ဗျ။ ‌ကျးဇူးတင်ပါတယ်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၃၇၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ပေါင်းတလည်ရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်|ပေါင်းတလည်ရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၃:၅၉၊ ၂၀ မေ ၂၀၂၅) == ပေါင်းတလည်ရွာကတိမ်ကောတာမဟုတ်ပါဘူး ရွာကနေ မြို့လေးဖြစ်သွားတာပါ --[[အသုံးပြုသူ:Phyu Sin Zaw|Phyu Sin Zaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Phyu Sin Zaw|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၅၉၊ ၂၀ မေ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ဩစတြေးလျနိုင်ငံ|ဩစတြေးလျနိုင်ငံ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၉:၄၃၊ ၂၃ မေ ၂၀၂၅) == ဩစတျေးလျမညာရေး --[[အသုံးပြုသူ:ထုဆိုင်|ထုဆိုင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ထုဆိုင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၄၃၊ ၂၃ မေ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ဝီကီပီးဒီးယား:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဝီကီပီးဒီးယား:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၄:၄၁၊ ၁၃ ဇွန် ၂၀၂၅) == သပ်က၏ကခပသ င့့သခ့သ်ကဟ်၏ရ်ခသ့ခ့ဩလ --[[အသုံးပြုသူ:Nan May Hnin|Nan May Hnin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Nan May Hnin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၄၁၊ ၁၃ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC) == [[:အထက(သုဝဏ္ဏ)|အထက(သုဝဏ္ဏ)]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၄:၂၂၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၅) == How to makly categories in my own article --[[အသုံးပြုသူ:Zeuuzu|Zeuuzu]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zeuuzu|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၂၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ကျောင်းထိုင်မလိုက်နိုင်ကြောင်း|ကျောင်းထိုင်မလိုက်နိုင်ကြောင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၁၁၊ ၂၅ ဇွန် ၂၀၂၅) == မင်္ဂလာပါ --[[အသုံးပြုသူ:Paing zin phyo|Paing zin phyo]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Paing zin phyo|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၁၁၊ ၂၅ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ပီမိုးနင်း|ပီမိုးနင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၂:၁၂၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅) == မဂ်လာပါခင်ဗျာ စာရေးဆရာပီမိုးနှင်းမွေးနေ့သည်မြန်မာသက္ကရာဇ်၊၁၂၄၅ခုနှစ်တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း(၆)ရက်နေ့သည်အဂ်နေ့အမှန်ဖြစ်ပါသည်။ခရစ်သက္ကရာဇ်၅.၁၁.၁၈၈၃ခုနှစ်သည်တနလ်ာနေ့ဖြစ်နေပါသည်။ဘယ်ဟာအမှန်လဲသိချင်ပါတယ်။ --[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်စန်း|ခင်မောင်စန်း]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်စန်း|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၁၂၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်စန်း|ခင်မောင်စန်း]]၊ ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်နဲ့ဆိုရင် နှစ်ခုစလုံးက (တစ်ရက်တည်း) တနင်္လာနေ့ကျပါတယ်။ [https://yan9a.github.io/mmcal/ ဒီမှာ] စစ်ကြည့်လို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၂:၄၆၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) ::ကျွန်တော်သိသလောက်မျှဝေပါရစေဗျာ။အကယ်၍မှားတာလေးများရှိရင်စိတ်မဆိုးပါနဲ့ဗျ။မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၄၅ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၁၄ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့)။လို့သိရပါတယ်ဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၃၁၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:သွယ်မြိတ်|သွယ်မြိတ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၁:၁၃၊ ၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅) == ကျွန်ုပ်ရက်ပေါင်းများစွာ စုဆောင်းထားသောအချက်အလတ်များနှင့် လက်ရှိမော်ဒန်ကဗျာလောကတွင် ဆိုရှယ်မီဒီယာ၏အကျိုးသက်ရောက်မှုဖြင့်ထွန်းလင်းလာခဲ့သော အနုပညာရှင်တစ်ယောက်၏ဆောင်းပါးသည် တိကျသောအချက်အလတ်များနှင့်ပြည့်စုံပါသည် ဤသည်ကိုလူသိရှင်ကြားလွှင့်တင်ခွင့်မရနိုင်သည်ကို နားမလည်ပါ --[[အသုံးပြုသူ:Thwe Myeik|Thwe Myeik]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Thwe Myeik|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၁၃၊ ၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Thwe Myeik|Thwe Myeik]]; လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအကြောင်း ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဆောင်းပါးအဖြစ် ပါဝင်နိုင်ဖို့အတွက် [[ဝီကီပီးဒီးယား:N|ထင်ရှားအရေးပါမှု]] ရှိဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ သာမန်လူတစ်ဦးရဲ့ အကြောင်းကို ဝီကီပီးဒီးယားက လွှင့်တင်ပေးခြင်းမရှိပါ။ ဒါ့အပြင် သင့်ကိုယ်သင်အကြောင်း ဆောင်းပါးတစ်ခုကို ရေးသားခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်ခြင်းကို [[ဝီကီပီးဒီးယား:AUTOBIO|ဝီကီပီးဒီးယားက ခွင့်မပြုပါ]]။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၃၃၊ ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) :ကျွန်တော်လည်းထပ်တူအခက်တွေနေပါတယ်ဗျာ။ :Public‌ေပါ်တင်၍မျှ‌ေဝချင်‌ေသာ်လည်းအခက်‌ေတွ့‌ေနပါတယ်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၂၇၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၂၃:၀၉၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅) == How to make Yone Taw Kyi Village content appear on wikipedia? --[[အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|ဦးမျိုးမင်းထွန်း]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|ဆွေးနွေး]]) ၂၃:၀၉၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|ဦးမျိုးမင်းထွန်း]]; [[ရုန်းတောကြီးရွာ၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်]] အမည်ဖြင့် ဆောင်းပါးရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၃၄၊ ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == [[:ပြင်သစ်ပိုင် ဂီယာနာ|ပြင်သစ်ပိုင် ဂီယာနာ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၇:၃၄၊ ၁၃ ဇွန် ၂၀၂၆) == မင်္ဂလာပါ။ ပြင်သစ်ဂီယာနာဒေသ၏ ပထဝီဝင် --[[အသုံးပြုသူ:Min Ko Ko Khant thant|Min Ko Ko Khant thant]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Min Ko Ko Khant thant|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၃၄၊ ၁၃ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) == [[:ဘိလပ်|ဘိလပ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၄:၀၉၊ ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆) == ဘိလပ်ပြန်ကြောင်း --[[အသုံးပြုသူ:Htet Htoo Shin|Htet Htoo Shin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Htet Htoo Shin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၀၉၊ ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) == လိပ်ခေါင်းရောဂါ == အပြင်လိပ်ဖြစ်နေတာပါ အိမ်တွင်းကုသ‌‌ေရးများရှိရင်လမ်းညွှန်‌ေပးပါ တိုင်းရင်းဆေးဝါး လိမ်းဆေးသာက်ဆေး ညွှန်းပေးစေချင်ပါတယ် [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/&#126;2026-37826-20|&#126;2026-37826-20]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:&#126;2026-37826-20|talk]]) ၁၇:၅၁၊ ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) == [[:ဂူဂယ်|ဂူဂယ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၀:၂၄၊ ၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆) == Hi --[[အသုံးပြုသူ:Sengnawno|Sengnawno]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Sengnawno|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၄၊ ၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) == sengnawno စကာဝတ်မေ့လို့ဘယ်လိုပြန်ယူရမလည်း == sengnawno စကာဝတ်မေ့လို့ဘယ်လိုပြန်ယူရမလည်း [[အသုံးပြုသူ:Sengnawno|Sengnawno]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Sengnawno|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၃၀၊ ၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) 0kvfr0b3uybbr2q9bvnpe7x1dgcvc7t 0 77852 1042921 371853 2026-07-12T06:55:32Z Salai Rungtoi 22844 1042921 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | name = အနီးစခန်းလေဆိပ် | image = Anisakhan Airport, Pyin Oo Lwin, Myanmar.jpg | caption = လေဆိပ်ဝင်ပေါက် | IATA = | ICAO = VYAS | WMO = | type = | owner-oper = | owner = | operator = | city-served = | location = [[အနီးစခန်း]]၊ [[ပြင်ဦးလွင်မြို့]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] | opened = <!-- {{start date|YYYY|MM|DD}} --> | closed = <!-- {{end date|YYYY|MM|DD}} --> | passenger_services_ceased = <!-- {{end date|YYYY|MM|DD}} --> | built = <!-- military airports --> | used = <!-- military airports --> | commander = <!-- military airports --> | occupants = <!-- military airports --> | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc =+6:30 | elevation-f = ၃၀၀၀ | elevation-m = ၉၁၄ | metric-elev = | coordinates = {{coord|21|57|19|N|096|24|21|E|region:MM_type:airport|display=inline,title}} | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | image_map = | image_mapsize = | image_map_alt = | image_map_caption = | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_mapsize = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | pushpin_relief = | pushpin_image = | pushpin_label = | pushpin_label_position = | pushpin_mark = | pushpin_marksize = | r1-number = 03/21 | r1-length-f = ၁၀၀၂၀ | r1-length-m = ၃၀၅၄ | r1-surface = ကွန်ကရစ် | stat1-header = | stat1-data = <!-- up to stat4 --> | stat-year = | footnotes = ရင်းမြစ်:<ref name="WAD">[http://worldaerodata.com/wad.cgi?id=BM96775&sch=VYAS Airport information for VYAS] from DAFIF </ref><ref name="GCM">{{GCM|VYAS|source=DAFIF}}</ref> }} '''အနီးစခန်းလေဆိပ်''' သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပြင်ဦးလွင်မြို့]]၊ [[အနီးစခန်း]]တွင် တည်ရှိသည်။ == သမိုင်းကြောင်း == === တိုးချဲ့ခြင်း === တစ်နှစ်လျှင် ခရီးသည် ၁၀၀,၀၀၀ ဦး ဝင်ထွက်အသုံးပြုနိုင်သည့် အလျား ၁၂၀ ပေ၊ အနံ ၈၀ ပေရှိ သံမဏိအဆောက်အအုံဖြင့် နှစ်ထပ်လေဆိပ် အဆောက်အဦသစ်ကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး၊ Boeing 737-800 စသည့် လေယာဉ်အမျိုးအစား သုံးစီးကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ရပ်နားအသုံးပြုနိုင်စေရန် အလျား ၆၀၀ ပေ၊ အနံ ၅၅၀ ပေအထိ တိုးချဲ့ထားသည့် လေယာဉ်ရပ်နားနေရာနှင့် အလျား ၃၀ ပေ၊ အနံ ၂၀ ပေ၊ အမြင့် ၅၆ ပေရှိ လေကြောင်းထိန်းမျှော်စင်သစ်တို့ကိုလည်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/6a530a0929c2dd0b7c0937a5 |access-date=2026-07-12 |website=www.npnewsmm.com}}</ref> ==ကိုးကား== {{Reflist}} {{မြန်မာနိုင်ငံရှိ လေဆိပ်များ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လေဆိပ်များ]] [[Category:ပြင်ဦးလွင်မြို့]] {{Myanmar-airport-stub}} adoibim31z35zo2c7aokyd5ds02hcy9 1042924 1042921 2026-07-12T07:00:57Z Salai Rungtoi 22844 1042924 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | name = အနီးစခန်းလေဆိပ် | image = Anisakhan Airport, Pyin Oo Lwin, Myanmar.jpg | caption = လေဆိပ်ဝင်ပေါက် | IATA = | ICAO = VYAS | WMO = | type = | owner-oper = | owner = | operator = | city-served = | location = [[အနီးစခန်း]]၊ [[ပြင်ဦးလွင်မြို့]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] | opened = <!-- {{start date|YYYY|MM|DD}} --> | closed = <!-- {{end date|YYYY|MM|DD}} --> | passenger_services_ceased = <!-- {{end date|YYYY|MM|DD}} --> | built = <!-- military airports --> | used = <!-- military airports --> | commander = <!-- military airports --> | occupants = <!-- military airports --> | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc =+6:30 | elevation-f = ၃၀၀၀ | elevation-m = ၉၁၄ | metric-elev = | coordinates = {{coord|21|57|19|N|096|24|21|E|region:MM_type:airport|display=inline,title}} | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | image_map = | image_mapsize = | image_map_alt = | image_map_caption = | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_mapsize = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | pushpin_relief = | pushpin_image = | pushpin_label = | pushpin_label_position = | pushpin_mark = | pushpin_marksize = | r1-number = 03/21 | r1-length-f = ၁၀၀၂၀ | r1-length-m = ၃၀၅၄ | r1-surface = ကွန်ကရစ် | stat1-header = | stat1-data = <!-- up to stat4 --> | stat-year = | footnotes = ရင်းမြစ်:<ref name="WAD">[http://worldaerodata.com/wad.cgi?id=BM96775&sch=VYAS Airport information for VYAS] from DAFIF </ref><ref name="GCM">{{GCM|VYAS|source=DAFIF}}</ref> }} '''အနီးစခန်းလေဆိပ်''' သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပြင်ဦးလွင်မြို့]]၊ [[အနီးစခန်း]]တွင် တည်ရှိသည်။ == သမိုင်းကြောင်း == === အဆင့်မြှင့်တင်တိုးချဲ့ခြင်း === အနီးစခန်းလေဆိပ်ကို လေဆိပ်တစ်ခု၏အင်္ဂါရပ်နှင့် ညီညွတ်ပြည့်စုံမှုရှိစေရန် အဆင့်မြှင့်တင်ရေးစီမံကိန်းကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး တစ်နှစ်လျှင် ခရီးသည် ၁၀၀,၀၀၀ ဦး ဝင်ထွက်အသုံးပြုနိုင်သည့် အလျား ၁၂၀ ပေ၊ အနံ ၈၀ ပေရှိ သံမဏိအဆောက်အအုံဖြင့် နှစ်ထပ်လေဆိပ် အဆောက်အဦသစ်ကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး၊ Boeing 737-800 စသည့် လေယာဉ်အမျိုးအစား သုံးစီးကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ရပ်နားအသုံးပြုနိုင်စေရန် အလျား ၆၀၀ ပေ၊ အနံ ၅၅၀ ပေအထိ တိုးချဲ့ထားသည့် လေယာဉ်ရပ်နားနေရာနှင့် အလျား ၃၀ ပေ၊ အနံ ၂၀ ပေ၊ အမြင့် ၅၆ ပေရှိ လေကြောင်းထိန်းမျှော်စင်သစ်တို့ကိုလည်း ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အသစ်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/6a530a0929c2dd0b7c0937a5 |access-date=2026-07-12 |website=www.npnewsmm.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=■ အဆင့်မြှင့်တင် တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့သည့် ပြင်ဦးလွင်မြို့ အနီးစခန်းလေဆိပ် နိုင်ငံတော်သမ္မတ တက်ရောက်ဖွင့်လှစ် |url=https://news-eleven.com/article/313309 |access-date=2026-07-12 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ==ကိုးကား== {{Reflist}} {{မြန်မာနိုင်ငံရှိ လေဆိပ်များ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လေဆိပ်များ]] [[Category:ပြင်ဦးလွင်မြို့]] {{Myanmar-airport-stub}} ta2gcal02zahxjnzkbketibpnetj9i0 1042927 1042924 2026-07-12T07:35:11Z Salai Rungtoi 22844 /* သမိုင်းကြောင်း */ 1042927 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | name = အနီးစခန်းလေဆိပ် | image = Anisakhan Airport, Pyin Oo Lwin, Myanmar.jpg | caption = လေဆိပ်ဝင်ပေါက် | IATA = | ICAO = VYAS | WMO = | type = | owner-oper = | owner = | operator = | city-served = | location = [[အနီးစခန်း]]၊ [[ပြင်ဦးလွင်မြို့]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] | opened = <!-- {{start date|YYYY|MM|DD}} --> | closed = <!-- {{end date|YYYY|MM|DD}} --> | passenger_services_ceased = <!-- {{end date|YYYY|MM|DD}} --> | built = <!-- military airports --> | used = <!-- military airports --> | commander = <!-- military airports --> | occupants = <!-- military airports --> | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc =+6:30 | elevation-f = ၃၀၀၀ | elevation-m = ၉၁၄ | metric-elev = | coordinates = {{coord|21|57|19|N|096|24|21|E|region:MM_type:airport|display=inline,title}} | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | image_map = | image_mapsize = | image_map_alt = | image_map_caption = | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_mapsize = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | pushpin_relief = | pushpin_image = | pushpin_label = | pushpin_label_position = | pushpin_mark = | pushpin_marksize = | r1-number = 03/21 | r1-length-f = ၁၀၀၂၀ | r1-length-m = ၃၀၅၄ | r1-surface = ကွန်ကရစ် | stat1-header = | stat1-data = <!-- up to stat4 --> | stat-year = | footnotes = ရင်းမြစ်:<ref name="WAD">[http://worldaerodata.com/wad.cgi?id=BM96775&sch=VYAS Airport information for VYAS] from DAFIF </ref><ref name="GCM">{{GCM|VYAS|source=DAFIF}}</ref> }} '''အနီးစခန်းလေဆိပ်''' သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပြင်ဦးလွင်မြို့]]၊ [[အနီးစခန်း]]တွင် တည်ရှိသည်။ == သမိုင်းကြောင်း == === အဆင့်မြှင့်တင်တိုးချဲ့ခြင်း === အနီးစခန်းလေဆိပ်ကို လေဆိပ်တစ်ခု၏အင်္ဂါရပ်နှင့် ညီညွတ်ပြည့်စုံမှုရှိစေရန် အဆင့်မြှင့်တင်ရေးစီမံကိန်းကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး တစ်နှစ်လျှင် ခရီးသည် ၁၀၀,၀၀၀ ဦး ဝင်ထွက်အသုံးပြုနိုင်သည့် အလျား ၁၂၀ ပေ၊ အနံ ၈၀ ပေရှိ သံမဏိအဆောက်အအုံဖြင့် နှစ်ထပ်လေဆိပ် အဆောက်အဦသစ်ကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး၊ Boeing 737-800 စသည့် လေယာဉ်အမျိုးအစား သုံးစီးကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ရပ်နားအသုံးပြုနိုင်စေရန် အလျား ၆၀၀ ပေ၊ အနံ ၅၅၀ ပေအထိ တိုးချဲ့ထားသည့် လေယာဉ်ရပ်နားနေရာနှင့် အလျား ၃၀ ပေ၊ အနံ ၂၀ ပေ၊ အမြင့် ၅၆ ပေရှိ လေကြောင်းထိန်းမျှော်စင်သစ်တို့ကိုလည်း ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အသစ်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/6a530a0929c2dd0b7c0937a5 |access-date=2026-07-12 |website=www.npnewsmm.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=■ အဆင့်မြှင့်တင် တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့သည့် ပြင်ဦးလွင်မြို့ အနီးစခန်းလေဆိပ် နိုင်ငံတော်သမ္မတ တက်ရောက်ဖွင့်လှစ် |url=https://news-eleven.com/article/313309 |access-date=2026-07-12 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> လေဆိပ်သစ်ကို အခြေပြု၍ ပြည်တွင်းလေကြောင်းလိုင်းများဖြစ်ကြသော မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်းလိုင်း၊ မင်္ဂလာလေကြောင်းလိုင်း၊ အဲသံလွင်လေကြောင်းလိုင်းနှင့် မန်းရတနာပုံလေကြောင်းလိုင်းတို့သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့မှစတင်၍ ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ နေပြည်တော်၊ ဟဲဟိုးနှင့် တာချီလိတ်မြို့များ ပါဝင်သည်။ အထူးသဖြင့် ရန်ကုန်–ဟဲဟိုး–အနီးစခန်း၊ ရန်ကုန်–တာချီလိတ်–အနီးစခန်း–ရန်ကုန်၊ အနီးစခန်း–နေပြည်တော်–ရန်ကုန် စသည့်လမ်းကြောင်းများတွင် ပုံမှန်ပျံသန်းမှုများ ဆောင်ရွက်သွားရန် စီစဉ်ထားသည်။ ခရီးစဉ်များကို အပတ်စဉ် တနင်္လာနေ့၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့၊ သောကြာနေ့နှင့် စနေနေ့တို့တွင် ပုံမှန်ပျံသန်းပြေးဆွဲသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite web |title=အနီးစခန်းလေဆိပ်သစ်ဖွင့်လှစ်၍ လေကြောင်းလိုင်းများ စတင်ပျံသန်းပြေးဆွဲ |url=http://www.moi.gov.mm/news/85110 |access-date=2026-07-12 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> ==ကိုးကား== {{Reflist}} {{မြန်မာနိုင်ငံရှိ လေဆိပ်များ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လေဆိပ်များ]] [[Category:ပြင်ဦးလွင်မြို့]] {{Myanmar-airport-stub}} qmspo1tw7cwtcfsw31hxt270dd3eons 0 92880 1042898 770863 2026-07-11T17:25:11Z ~2026-35129-95 144425 /* သမိုင်းကြောင်း */ သဒ္ဒါပြင်ခဲ့သည် 1042898 wikitext text/x-wiki {{retaining title}} {{Infobox television channel | name = MRTV-4 | logofile =File:Logo of MRTV-4.png | logosize = 200px | launch = ၂၀၀၄ ခုနှစ် မေလ (၁၅) ရက်နေ့ (ရန်ကုန်မြို့နှင့်အနီးတစ်ဝိုက်)<br/> ၂၀၀၆ခုနှစ် (မန္တလေးမြို့နှင့်အနီးတစ်ဝိုက်)<br/>၂၀၁၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (MRTV-4HD)<ref>{{Cite web |title=About Us {{!}} 4TV<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |url=https://www.4tv.com.mm/en/content/about-us |accessdate=26 July 2018 |archivedate=26 July 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180726212403/http://4tv.com.mm/en/content/about-us }}</ref> | share = | share as of = | share source = | owner = | slogan = | country = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | language = [[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာ]] | broadcast area = မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း | picture format = 4:3 SDTV <br/> 16:9 [[HDTV]] | former names = | sister names = *Channel 7 (SD) *Channel 7 (HD) *စာဖတ်သူတို့ရုပ်သံလိုင်း *မဟာဗောဓိရုပ်သံလိုင်း *4 EDU | headquarters = ပြည်လမ်း [[ရန်ကုန်မြို့]] | timeshift names = | sat serv 1 = [[Canal+ Myanmar FG|CANAL+]](မြန်မာ) <br/> (DTH) | sat chan 1 = Channel 151 (HD) | online serv 1 = Pyone Play | online chan 1 = {{URL|http://www.pyoneplay.com/live/mrtv---4|Watch live}} | web ={{URL|http://www.mrtv4.com.mm|တရားဝင်ဝက်ဘ်ဆိုဒ်}} }} '''MRTV-4''' (Myanmar Radio and Television 4) သည် [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]၊ [[ မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား]] နှင့် Forever Group Co., Ltd တို့ ပူးပေါင်းထုတ်လွှင့်သော အခမဲ့ ရုပ်သံလိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။<ref>[http://www.forevergroup.com.mm/mrtv-4.html Forever Group | MRTV-4<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref> ==သမိုင်းကြောင်း== '''MRTV-4''' ရုပ်သံလိုင်းကို ၂၀၀၄ ခုနှစ် မေလ (၁၅) ရက်နေ့တွင် တစ်နေ့လျှင် ၂နာရီစာ အစီအစဉ်များဖြင့် စမ်းသပ်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=http://news.xinhuanet.com/english/2004-05/13/content_1467206.htm|title=Myanmar to launch new TV channel |date=13 May 2004|publisher=Xinhua}}</ref> တစ်နေ့လျှင် ၆ နာရီစာ အစီအစဉ် ကို ၂၀၀၅ခုနှစ် တွင်လည်းကောင်း ၊ တစ်နေ့လျှင် ၁၈ နာရီစာ အစီအစဉ်များကို ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် လည်းကောင်း နေ့စဉ် ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ နေ့စဉ် ၂၄နာရီ ထုတ်လွှင့်မှုကို ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်၊ စက်တင်ဘာလမှ စတင်ကာ ထုတ်လွှင့်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>[http://www.mrtv4.net.mm/?url=sch1&scheduleday=5&week=1 MRTV-4's schedule] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120327060831/http://www.mrtv4.net.mm/?url=sch1&scheduleday=5&week=1 |date=27 March 2012 }}</ref> MRTV-4 တွင် နိုင်ငံခြားဇာတ်ကားများကို မြန်မာစာတမ်းထိုးဖြင့်လည်း ထုတ်လွှင့်ပေးသည်။<ref>{{cite news|url=http://www.myanmar.gov.mm/myanmartimes/no262/MyanmarTimes14-262/n012.htm|title=MRTV-4 to screen foreign films|last=Tun|first=Yin Min|date=11 April 2005|publisher=''The Myanmar Times''|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060415160134/http://www.myanmar.gov.mm/myanmartimes/no262/MyanmarTimes14-262/n012.htm|archivedate=15 April 2006|df=dmy-all}}</ref> Year English name Original Name (Burmese) 2018 Enemies from the Past လမင်းတစ်ရာ 2018 Bad Thief, Good Thief လူကောင်းလူဆိုး 2018 Judge vs. Judge နှလုံးသားစီရင်ထုံး 2018 It's My Life ကျွန်တော့်ဘဝအကြောင်း 2019 My Healing Love စကားပြောတဲ့သံယောဇဉ် 2019 Memoir of Colors ဒိုင်ယာရီအလင်းတန်း 2019 Rich Family's Son သူဌေးသားလေးကျွန်မချစ်သူ 2020 Different Dreams မတူညီသောအိပ်မက်များ 2020 I'm Sorry, But I Love You စိတ်မကောင်းပေမယ့်ချစ်တယ် 2020 Gracious Revenge သံသရာအဆုံးထိ 2020 Forest တောအုပ်ထဲကအပန်းဖြေစခန်း 2020 Bad Love ခပ်ဆိုးဆိုးအချစ် 2020 Fatal Promise အယောင်ဆောင်ချစ်ခြင်း 2020 Jang Ok-jung, Living by Love နန်းထိုက်သည့်တော်ဝင်ပန်းတစ်ပွင့် 2020 Priest ယုံကြည်ရန်ခက်ခဲသော 2020 Moonlight Drawn by Clouds လရောင်လွှမ်းတဲ့အချစ် 2021 The Fugitive of Joseon ဂျိုဆွန်းပြည်မှသမားတော် 2021 Man in a Veil ဖုံးကွယ်ထားသောသူ 2021 Want a Taste? လိုချင်သောအရသာ 2021 Endless Love ထာဝရချစ်သူ 2021 To Fortune ကံကြမ္မာစေရာသို့ 2021 Red Shoes ဖိနပ်အနီလေး 2022 Different Dreams အိပ်မက်ကမ္ဘာငယ်လေး 2022 Dream of the Emperor ‌ကြီးမြတ်သောချစ်ကြည်ရေး 2022 Dong Yi ဆန်းကြယ်သောကံကြမ္မာ 2022 Young Lady and Gentleman မိန်းမပျိုလေးရဲ့ရင်ခုန်သံ 2022 The Veil အရိပ်ပမာ 2023 Spring Turns to Spring ‌နွေဦးသို့တဖန် 2023 Rain or Shine ‌နှစ်ဦးသားရဲ့ဘဝ 2023 Penthouse မဆုံးသောအိပ်မက် (အတွဲ-၁၊၂၊၃) 2023 Graceful Friends သူငယ်ချင်းဆိုတာ 2023 The Secret House လျှို့ဝှက်သောအိမ် 2023 The Good Detective ဒီမှုခင်းရဲ့စုံထောက်ခရီး (အတွဲ-၁၊၂) 2023 Ghost Doctor ဝိညာဉ်ဒေါက်တာ 2023 Love Twist အချစ်မုန့်ကြိုးလိမ် 2023 Rose Mansion နှင်းဆီအိမ် 2023 Golden Mask ‌ရွှေအိုရောင်မျက်နှာဖုံးရှင် 2023 Tunnel ‌မဟူရာလိုဏ်ဂူ 2024 The Witch's Game လိပ်ပြာမာယာ 2024 The Missing အတိတ်ခြေရာ 2024 Train သံယောဇဉ်ရထား 2023 The King's Daughter, Soo Baek-hyang ‌ဘတ်ဂျယ်ပြည်ရဲ့မင်းသမီးလေး 2024 Flower of Evil ပန်းတစ်ပွင့်ရဲ့အတိတ် 2024 Splendid Politics တော်ဝင်မီးအိမ်ရှင် 2024 Six Flying Dragons ဝေဟင်ထက်က နဂါးမာန် 2025 One the Woman ပန်းပွင့်အက္ခရာ 2025 It's Beautiful Now ရင်ခုန်သံတိုးတိုးလေး 2025 Mrs. Cop လျှို့ဝှက်နက်နဲသော 2025 Yong-pal မေတ္တာခွန်အား 2025 King Gwanggaeto the Great နှလုံးသားဖြင့်လင်းတဲ့ကြယ် 2025 Woman in a Veil လျှို့ဝှက်သံစဉ် 2025 The Elegant Empire ရင်မှာပွင့်တဲ့မေတ္တာပန်း 2025 The Fiery Priest ကျွန်တော် ဖာသာဖြစ်လာသောအခါ Close ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရုပ်မြင်သံကြားထုတ်လွှင့်မှု]] p9zglnrg594x75vcjjlimezapbtdjg3 0 93643 1042916 466972 2026-07-12T06:01:21Z Nay Min Khant750 145381 ဝေါဟာရ အသုံးအနှုန်းပြောင်းလဲခြင်း 1042916 wikitext text/x-wiki '''ဦးဝင်းမောင်(တမ္ပဝတီ)''' သည် ‌ှေးဟောင်း မြန်မာမှုဗိသုကာပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ==ငယ်ဘဝ== ဦးဝင်းမောင်ကို ၁၉၄၇ ဒီဇင်ဘာ ၁၇ ရက်နေ့၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့၊ ၁၃၀၉-ခုနှစ်၊ ပြာသိုလဆန်း (၆)ရက်၊ မန္တလေးမြို့၊ တမ္ပဝတီ၊ ထီးတန်းရပ်တွင် အဖ ဦးကျော်ငြိမ်း (အငြိမ်းစား၊ ပန်းပုနည်းပြဆရာ၊ အနုပညာကျောင်း၊ မန္တလေးမြို့)နှင့် အမိ ဒေါ်ဇွန်းတို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်းတစ်ဦးတည်းသာ ဖြစ်သည်။ ဦးဝင်းမောင်၏ မိဘမျိုးရိုးများမှာ ဘုရင့်အမှုထမ်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ==ပညာရေး== မန္တလေး လဖုန်းကျောင်းမှ (၁၀)တန်းအောင်မြင်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၀-ခုနှစ်၌ [[မန္တလေးတက္ကသိုလ်|မန္တလေးဝိဇ္ဇာတက္ကသိုလ်]] မှ သိပ္ပံဘွဲ့ (ရူပဗေဒ) ရရှိခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်ကစ၍ ဖခင် ဦးကျော်ငြိမ်းထံတွင် မိရိုးဖလာ [[ပန်းပု]]ပညာ၊ [[ပန်းတဉ်း]]ပညာ၊ [[ပန်းတမော့]]စသော ပညာများသင်ယူခဲ့သည်။၊ ဆရာတော် ရွှေကိုင်းသား၊ ဆရာကြီး ဦးမောင်မောင်တင် (မဟာဝိဇ္ဇာ)၊ [[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]]၊ ဆရာကြီး ဦးဆန်းထွန်းတို့ထံတွင် မြန်မာမှုနှင့် သမိုင်းသုတေသနပညာများ ဆက်လက်သင်ယူခဲ့သည်။ မိရိုးဖလာ သစ်သားပန်းပုသာမက ကြေးသွန်းပန်းတဉ်း၊ ပလပ်စတာပုံလောင်း၊ ကျောက်ဆစ်ပန်းတမော့၊ ပန်းရံပန်းတော့၊ ဗိသုကာ၊ ပန်းချီ၊ ဓာတ်ပုံ ဘာသာရပ်များပါ လေ့လာတတ်စွမ်းသည်။ ==လုပ်ဆောင်ချက်များ== မြန်မာနိုင်ငံမှ ပါဝင်ပြသခဲ့သော မွန်ထရီယယ် (EXPO-67) နှင့် အိုစာကာ (EXPO-70) ကမ္ဘာ့ကုန်စည်ပြပွဲ မြန်မာပြခန်းများ၊ ပုဂံ သီရိပစ္စယာ ဟိုတယ်နှင့် မန္တလေးဟိုတယ် မြန်မာမှုများ၊ မင်းကွန်းခေါင်းလောင်း ပြာဿဒ်၊ ကင်းဝန်မင်းကြီးကျောင်း၊ နန်းမြို့ပြာဿဒ်များ၊ ပြည်ကြီးမွန်ဖောင်တော်၊ စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး သီတဂူ ဆေးရုံကြီး၊ သယမ္ဗူစေတီ၊ မန္တလေးနိုင်ငံတော် ပရိယတ္တိ သာသနာ့တက္ကသိုလ် ဘွဲ့နှင်းခန်းမ၊ ရန်ကုန်နိုင်ငံတော် ပရိယတ္တိ သာသနာ့တက္ကသိုလ် သိမ်တော်ကြီး၊ အမရပူရ၊ [[ဗားကရာဘုန်းကြီးကျောင်း|ဗားကရာ]]၊ [[အတုမရှိကျောင်း|အတုမရှိ]]၊ ရွှေကျင်စသော ကျောင်းတော်ကြီးများ၊ [[မန္တလေး နန်းတော်]]၊ [[ရွှေဘုံရတနာ မင်္ဂလာနန်းတော်|ရွှေဘိုနန်းတော်]]၊ [[ကမ္ဘောဇသာဒီ နန်းတော်|ပဲခူးနန်းတော်]]၊ ပုဂံနန်းတော်များကို ရှေးမူမပျက် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၁ မှစ၍ [[သီတဂူဆရာတော်]]ကြီး၏ သာသနာပြုလုပ်ငန်းများကို ကူညီဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ [[စစ်ကိုင်းမြို့]] သီတဂူအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်တွင် သိမ်တော်၊ ဘုရားဆောင်၊ ဝိပဿနာအကယ်ဒမီ သံဝေဇနိယဓမ္မာရုံများကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၂-ခုတွင် ထိုင်း၊ စင်္ကာပူ၊ သီရိလင်္ကာ၊ အိန္ဒိယ၊ နီပေါ-ဗုဒ္ဓ အနုပညာများကို ကွင်းဆင်းလေ့လာမှု ပြုခဲ့သည်။ ၁၉၉၃-ခုတွင် နိုင်ငံတော်မှ လူမှုထူးချွန်ဆု(ဒုတိယဆင့်) ပေးအပ်ခဲ့သည်။ <ref>တိပိဋက= နိကာယသာသနာပြု ဥပဋ္ဌာကအဖွဲ့မှ ထုတ်ဝေသည့် ဆရာတော်နှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ထေရုပ္ပတ္တိနှင့် အတ္ထုပ္ပတ္တိများ၊ ၁၉၉၃၊ မေလ၊</ref> ==သုတေသန စာတမ်းများ== မြန်မာမှု ခေတ်သမိုင်း ရှုထောင့်မှ သုတေသနဆောင်းပါးများစွာကိုလည်း ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။ ဆရာကြီးဦးမောင်မောင်တင်၏ မွေးနေ့တွင် တပည့်များမှ ဆရာကြီးကို ဂုဏ်ပြုပူဇော်သောအားဖြင့် သုတေသနစာတမ်းများကို နှစ်စဉ်ရေးသားပူဇော်ဖတ်ကြားလေ့ရှိရာ ဆရာကြီး ဦးဝင်းမောင် တမ္ပဝတီမှ - *၁၉၉၉ ဒီဇင်ဘာတွင် ပုဂံ(၁၉)ရွာကွင်းဆင်းလေ့လာတွေ့ရှိချက်များ၊ *၂၀၀၀ ဒီဇင်ဘာတွင် မြစ်သာ(၁၁)ရွာ ကွင်းဆင်းလေ့လာချက်မှတ်စု၊ *၂၀၀၁ဒီဇင်ဘာတွင် ဘိန္နကရာဇာမင်း၏ အနွယ်တော်များ၊ *၂၀၀၂ ဒီဇင်ဘာတွင် ဘိန္နကမြို့ဟောင်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကျေးရွာများ၊ *၂၀၀၄ ဒီဇင်ဘာတွင် ဟံလင်းကိုးမြို့၊ *၂၀၀၅ ဒီဇင်ဘာတွင် ကျောက်စကားမြို့ဟောင်း၊ *၂၀၀၆ ဒီဇင်ဘာတွင် ကျောက်ဆည်လွင်ပြင်မှ ရှေးခေတ်[[မက္ခရာမြို့ဟောင်း|မက္ခရာမြို့တော်]]၊ *၂၀၀၉ ဒီဇင်ဘာတွင် မင်းမြတ် အနော်ရထာကို တူးဖော်ရှာဖွေခြင်း၊ *၂၀၁၀ ဒီဇင်ဘာတွင် [[တကောင်းမြို့|တကောင်းမြို့ဟောင်း]]၏ သမိုင်းဆက် ပဉ္စလ ငါးမြို့၊ *၂၀၁၃ ဒီဇင်ဘာတွင် [[မြစ်သားမြို့]]၊ [[စောလူးမင်း]]၏ ဘာသာစုံကျောက်စာ (ပဏာမလေ့လာချက်)၊ *၂၀၁၄ ဒီဇင်ဘာတွင် ပန်းလောင်မြစ်ရိုးတစ်လျှောက်ရှိ ရွှေဂူကြီး(၉)ဆူ၊ *၂၀၁၅ ဒီဇင်ဘာတွင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ မြစ်ဝှမ်းအသီးသီးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုဒေသများ၊ ဘိန္နကမြို့ဟောင်း ဒုတိယအကြိမ် ကွင်းဆင်းလေ့လာခြင်း၊ *၂၀၁၆ ဒီဇင်ဘာတွင် မြန်မာအစ မြန်မာကလော၊ *၂၀၁၇ နိုဝင်ဘာတွင် ပျူစောထီးမင်း၏ တလုပ်မြို့ဟောင်း စသည့် စာတမ်းများ ဖတ်ကြားပူဇော်ခဲ့သည်။ ဦးဝင်းမောင်သည် ယခုထိသမိုင်းဆိုင်ရာ မြန်မာမှုဆိုင်ရာများကို တပည့်များနှင့် လေ့လာသုတေသနပြုနေပြီး မန္တလေး၊ တမ္ပဝတီတွင် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။ == ကိုးကား == <references/> {{reflist}} {{Lifetime|၁၉၄၇| }} [[Category:မြန်မာ သမိုင်းပညာရှင်များ]] svp00zdk1ekd2bwc5oqosqgfk8luwdj 1042918 1042916 2026-07-12T06:19:16Z Nay Min Khant750 145381 /* ပညာရေး */ စကားလုံး ဝေါဟာရပြင်ဆင်ခြင်း 1042918 wikitext text/x-wiki '''ဦးဝင်းမောင်(တမ္ပဝတီ)''' သည် ‌ှေးဟောင်း မြန်မာမှုဗိသုကာပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ==ငယ်ဘဝ== ဦးဝင်းမောင်ကို ၁၉၄၇ ဒီဇင်ဘာ ၁၇ ရက်နေ့၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့၊ ၁၃၀၉-ခုနှစ်၊ ပြာသိုလဆန်း (၆)ရက်၊ မန္တလေးမြို့၊ တမ္ပဝတီ၊ ထီးတန်းရပ်တွင် အဖ ဦးကျော်ငြိမ်း (အငြိမ်းစား၊ ပန်းပုနည်းပြဆရာ၊ အနုပညာကျောင်း၊ မန္တလေးမြို့)နှင့် အမိ ဒေါ်ဇွန်းတို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်းတစ်ဦးတည်းသာ ဖြစ်သည်။ ဦးဝင်းမောင်၏ မိဘမျိုးရိုးများမှာ ဘုရင့်အမှုထမ်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ==ပညာရေး== မန္တလေး လဖုန်းကျောင်းမှ (၁၀)တန်းအောင်မြင်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၀-ခုနှစ်၌ [[မန္တလေးတက္ကသိုလ်|မန္တလေးဝိဇ္ဇာတက္ကသိုလ်]] မှ သိပ္ပံဘွဲ့ (ရူပဗေဒ) ရရှိခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်ကစ၍ ဖခင် ဦးကျော်ငြိမ်းထံတွင် မိရိုးဖလာ [[ပန်းပု]]ပညာ၊ [[ပန်းတဉ်း]]ပညာ၊ [[ပန်းတမော့]]စသော ပညာများသင်ယူခဲ့သည်။၊ ဆရာကြီး ရွှေကိုင်းသား၊ ဆရာကြီး ဦးမောင်မောင်တင် (မဟာဝိဇ္ဇာ)၊ [[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]]၊ ဆရာကြီး ဦးဆန်းထွန်းတို့ထံတွင် မြန်မာမှုနှင့် သမိုင်းသုတေသနပညာများ ဆက်လက်သင်ယူခဲ့သည်။ မိရိုးဖလာ သစ်သားပန်းပုသာမက ကြေးသွန်းပန်းတဉ်း၊ ပလပ်စတာပုံလောင်း၊ ကျောက်ဆစ်ပန်းတမော့၊ ပန်းရံပန်းတော့၊ ဗိသုကာ၊ ပန်းချီ၊ ဓာတ်ပုံ ဘာသာရပ်များပါ လေ့လာတတ်စွမ်းသည်။ ==လုပ်ဆောင်ချက်များ== မြန်မာနိုင်ငံမှ ပါဝင်ပြသခဲ့သော မွန်ထရီယယ် (EXPO-67) နှင့် အိုစာကာ (EXPO-70) ကမ္ဘာ့ကုန်စည်ပြပွဲ မြန်မာပြခန်းများ၊ ပုဂံ သီရိပစ္စယာ ဟိုတယ်နှင့် မန္တလေးဟိုတယ် မြန်မာမှုများ၊ မင်းကွန်းခေါင်းလောင်း ပြာဿဒ်၊ ကင်းဝန်မင်းကြီးကျောင်း၊ နန်းမြို့ပြာဿဒ်များ၊ ပြည်ကြီးမွန်ဖောင်တော်၊ စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး သီတဂူ ဆေးရုံကြီး၊ သယမ္ဗူစေတီ၊ မန္တလေးနိုင်ငံတော် ပရိယတ္တိ သာသနာ့တက္ကသိုလ် ဘွဲ့နှင်းခန်းမ၊ ရန်ကုန်နိုင်ငံတော် ပရိယတ္တိ သာသနာ့တက္ကသိုလ် သိမ်တော်ကြီး၊ အမရပူရ၊ [[ဗားကရာဘုန်းကြီးကျောင်း|ဗားကရာ]]၊ [[အတုမရှိကျောင်း|အတုမရှိ]]၊ ရွှေကျင်စသော ကျောင်းတော်ကြီးများ၊ [[မန္တလေး နန်းတော်]]၊ [[ရွှေဘုံရတနာ မင်္ဂလာနန်းတော်|ရွှေဘိုနန်းတော်]]၊ [[ကမ္ဘောဇသာဒီ နန်းတော်|ပဲခူးနန်းတော်]]၊ ပုဂံနန်းတော်များကို ရှေးမူမပျက် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၁ မှစ၍ [[သီတဂူဆရာတော်]]ကြီး၏ သာသနာပြုလုပ်ငန်းများကို ကူညီဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ [[စစ်ကိုင်းမြို့]] သီတဂူအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်တွင် သိမ်တော်၊ ဘုရားဆောင်၊ ဝိပဿနာအကယ်ဒမီ သံဝေဇနိယဓမ္မာရုံများကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၂-ခုတွင် ထိုင်း၊ စင်္ကာပူ၊ သီရိလင်္ကာ၊ အိန္ဒိယ၊ နီပေါ-ဗုဒ္ဓ အနုပညာများကို ကွင်းဆင်းလေ့လာမှု ပြုခဲ့သည်။ ၁၉၉၃-ခုတွင် နိုင်ငံတော်မှ လူမှုထူးချွန်ဆု(ဒုတိယဆင့်) ပေးအပ်ခဲ့သည်။ <ref>တိပိဋက= နိကာယသာသနာပြု ဥပဋ္ဌာကအဖွဲ့မှ ထုတ်ဝေသည့် ဆရာတော်နှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ထေရုပ္ပတ္တိနှင့် အတ္ထုပ္ပတ္တိများ၊ ၁၉၉၃၊ မေလ၊</ref> ==သုတေသန စာတမ်းများ== မြန်မာမှု ခေတ်သမိုင်း ရှုထောင့်မှ သုတေသနဆောင်းပါးများစွာကိုလည်း ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။ ဆရာကြီးဦးမောင်မောင်တင်၏ မွေးနေ့တွင် တပည့်များမှ ဆရာကြီးကို ဂုဏ်ပြုပူဇော်သောအားဖြင့် သုတေသနစာတမ်းများကို နှစ်စဉ်ရေးသားပူဇော်ဖတ်ကြားလေ့ရှိရာ ဆရာကြီး ဦးဝင်းမောင် တမ္ပဝတီမှ - *၁၉၉၉ ဒီဇင်ဘာတွင် ပုဂံ(၁၉)ရွာကွင်းဆင်းလေ့လာတွေ့ရှိချက်များ၊ *၂၀၀၀ ဒီဇင်ဘာတွင် မြစ်သာ(၁၁)ရွာ ကွင်းဆင်းလေ့လာချက်မှတ်စု၊ *၂၀၀၁ဒီဇင်ဘာတွင် ဘိန္နကရာဇာမင်း၏ အနွယ်တော်များ၊ *၂၀၀၂ ဒီဇင်ဘာတွင် ဘိန္နကမြို့ဟောင်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကျေးရွာများ၊ *၂၀၀၄ ဒီဇင်ဘာတွင် ဟံလင်းကိုးမြို့၊ *၂၀၀၅ ဒီဇင်ဘာတွင် ကျောက်စကားမြို့ဟောင်း၊ *၂၀၀၆ ဒီဇင်ဘာတွင် ကျောက်ဆည်လွင်ပြင်မှ ရှေးခေတ်[[မက္ခရာမြို့ဟောင်း|မက္ခရာမြို့တော်]]၊ *၂၀၀၉ ဒီဇင်ဘာတွင် မင်းမြတ် အနော်ရထာကို တူးဖော်ရှာဖွေခြင်း၊ *၂၀၁၀ ဒီဇင်ဘာတွင် [[တကောင်းမြို့|တကောင်းမြို့ဟောင်း]]၏ သမိုင်းဆက် ပဉ္စလ ငါးမြို့၊ *၂၀၁၃ ဒီဇင်ဘာတွင် [[မြစ်သားမြို့]]၊ [[စောလူးမင်း]]၏ ဘာသာစုံကျောက်စာ (ပဏာမလေ့လာချက်)၊ *၂၀၁၄ ဒီဇင်ဘာတွင် ပန်းလောင်မြစ်ရိုးတစ်လျှောက်ရှိ ရွှေဂူကြီး(၉)ဆူ၊ *၂၀၁၅ ဒီဇင်ဘာတွင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ မြစ်ဝှမ်းအသီးသီးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုဒေသများ၊ ဘိန္နကမြို့ဟောင်း ဒုတိယအကြိမ် ကွင်းဆင်းလေ့လာခြင်း၊ *၂၀၁၆ ဒီဇင်ဘာတွင် မြန်မာအစ မြန်မာကလော၊ *၂၀၁၇ နိုဝင်ဘာတွင် ပျူစောထီးမင်း၏ တလုပ်မြို့ဟောင်း စသည့် စာတမ်းများ ဖတ်ကြားပူဇော်ခဲ့သည်။ ဦးဝင်းမောင်သည် ယခုထိသမိုင်းဆိုင်ရာ မြန်မာမှုဆိုင်ရာများကို တပည့်များနှင့် လေ့လာသုတေသနပြုနေပြီး မန္တလေး၊ တမ္ပဝတီတွင် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။ == ကိုးကား == <references/> {{reflist}} {{Lifetime|၁၉၄၇| }} [[Category:မြန်မာ သမိုင်းပညာရှင်များ]] 3ni1o9r2a7tkl67lkq2jmxzx1bb563c 0 205124 1042891 1023222 2026-07-11T14:53:23Z ~2026-39256-82 145504 /* အဓိက ဖြစ်ရပ်များ */ 1042891 wikitext text/x-wiki {{Infobox war faction |name= People's Defence Force |native_name = ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် |native_name_lang = my |image= Flag_of_PDF_Myanmar.svg |caption = ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်၏အလံ<br> {{small|([[ဖဆပလ|ဂျပန်ခေတ်တော်လှန်ရေးအလံ]]နှင့်ဆင်တူသည်)}} |founder=[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] | partof = ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန ([[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]) |flag=MM |leader=[[မန်းဝင်းခိုင်သန်း|ဦးမန်းဝင်းခိုင်သန်း]](ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးချုပ်) [စစ်သေနာပတိ] |ideology = * [[စစ်အာဏာရှင်စနစ်]]ကျဆုံးရေး * ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီရရှိနိုင်ရေး * ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုတပ်မတော်တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ရေး |strength= ၅၀,၀၀၀ (၂၀၂၂ ခန့်မှန်း)<ref name="Jagan">{{cite news |last1=Jagan |first1=Larry |title=Myanmar reaches a political impasse |url=https://www.bangkokpost.com/opinion/opinion/2259727/myanmar-reaches-a-political-impasse |access-date=8 March 2022 |work=Bangkok Post |date=7 February 2022}}</ref> |war= [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ|မြန်မာပြည်တွင်းတိုက်ပွဲ]] |area= {{flagicon|Myanmar}}[[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာနိုင်ငံအနှံအပြား]] | opponents = * {{flagicon|Myanmar}} [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]] * {{flagicon image|Flag of the Myanmar Armed Forces.svg}} [[တပ်မတော်|တပ်မတော်]] *{{flagicon image|Myannmar Police Force1.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့|ရဲတပ်ဖွဲ့]] |battles =* တောတွင်းတိုက်ပွဲများ၊ * ကျေးလက်ဒေသတိုက်ပွဲများ၊ * မြို့ပြတိုက်ပွဲများ |allies = * {{flagicon image|Fighting Peacock Flag.png}} [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး]] * {{flagicon image|Chin National Army Flag.svg}} [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]]<ref>{{cite web |title=Chin National Front Signs Deal with Myanmar’s Shadow Govt|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/chin-national-front-signs-deal-with-myanmars-shadow-govt.html|website= The Irrawaddy |access-date=30 May 2021 |date=29 May 2021}}</ref> * {{flagicon image|Former flag of the Karen National Liberation Army.svg}} [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] * {{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] * {{flagicon image|Flag of the Karenni Army.png}} [[ကရင်နီ တပ်မတော်]] * {{flagicon image|Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg}} [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] |organizations=[[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်|ဒေသခံပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်]]များ နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်]] တပ်ဖွဲ့ဝင်များ |military_leader=[[ရည်မွန်|ဦးရည်မွန်]] ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး |active=မေလ ၅ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ် |designated_as_terror_group_by=[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] |clans={{flagicon image|Flag_of_PDF_Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] }} '''ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်''' ({{lang-en|People's Defence Force}}, အတိုကောက် '''PDF''') သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]မှ ၂၀၂၁ မေလ ၅ ရက်တွင် ဖွဲ့စည်းလိုက်သော တရားဝင်လက်ရုံးတပ်မတော်ဖြစ်ပြီး<ref>[https://burmese.voanews.com/a/nug-people-defence-force/5879011.html ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်ဖွဲ့စည်းကြောင်းကြေညာ။] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210506062554/https://burmese.voanews.com/a/nug-people-defence-force/5879011.html |date=6 May 2021 }} ၅ မေ ၂၀၂၁</ref> ဖက်ဒရယ်တပ်မတော်၏ ရှေ့ပြေးအဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ထားသည်။<ref name="rfa">{{cite web |title=ပြည်သူတွေကိုကာကွယ်ဖို့ တိုက်ပွဲဝင်မယ့်ရက်ကို NUG က မကြာမီဆုံးဖြတ်မည် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/pdf-d-day-08172021092716.html |website=Radio Free Asia |access-date=၂၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁ |language=en |accessdate=24 September 2021 |archivedate=24 September 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210924044526/https://www.rfa.org/burmese/news/pdf-d-day-08172021092716.html }}</ref> [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]သည် ၎င်းထိန်းချုပ်ထားသည့် နိုင်ငံတော်ပိုင်မီဒီယာဖြစ်သည့် မြဝတီ (MWD) မှ PDF နှင့် NUG အား အကြမ်းဖက်သူများအဖြစ် တန်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>https://www.moi.gov.mm/news/54936</ref> == သမိုင်းကြောင်း == [[ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုတပ်မတော်]]၏  ရှေ့ပြေးအဖြစ် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] ကို ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ မူဝါဒနှင့်အညီ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ မေလ ၅ ၌  တရားဝင် ဖွဲ့စည်းထူထောင်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးချုပ်၏ အမိန့်ဖြင့် အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.rfa.org/burmese/news/nug-formation-people-defence-force-05052021034424.html ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်ဖွဲ့စည်းကြောင်းထုတ်ပြန်။] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210506074946/https://www.rfa.org/burmese/news/nug-formation-people-defence-force-05052021034424.html |date=6 May 2021 }} 5 မေ 2021</ref> ယင်းထုတ်ပြန်ချက်၌ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]]သည် တရားဝင် ပြည်သူ့အစိုးရထံမှ နိုင်ငံတော်အာဏာကို ရယူကာ အစိုးရခေါင်းဆောင်များကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားရုံသာမက၊ စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်သော ပြည်သူများကိုလည်း အကြမ်းဖက် နှိပ်စက်သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ထောင်သွင်းအကျဉ်းချခြင်း၊ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီအရေး ကြိုးပမ်းနေသော တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များနှင့် ပြည်သူများအပေါ် လေကြောင်းစစ်ဆင်မှု အပါအဝင် အင်အားအလွန်အကျွံအသုံးပြုကာ တိုက်ခိုက်ခြင်းကဲ့သို့သော [[စစ်ရာဇဝတ်မှု]]များကို ကျူးလွန်နေသည်၍ ဖွဲ့စည်းရခြင်း၏ အခြားအကြောင်းအရင်းများကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်ကိုမည်သည့်ဒေသတွင် အခြေစိုက်မည်ဆိုသည့်အချက်များကိုမူ NUG ၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားခြင်းမရှိပေ။<ref name="Mnow">{{cite news|title=ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်ဖွဲ့စည်းကြောင်း NUG ထုတ်ပြန်ကြေညာ|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/6689|work=[[Myanmar Now]]|date=၅ မေ ၂၀၂၁|accessdate=6 May 2021|archivedate=6 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210506151533/https://www.myanmar-now.org/mm/news/6689}}</ref> ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်တွင် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီလိုလားသူလူငယ်များ ပါဝင်မည်ဖြစ်၍ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးတပ်များနှင့်လည်း မဟာမိတ်ဖွဲ့ပြီး<ref>{{Cite magazine |title=Who are Myanmar’s ethnic militias? |magazine=The Economist |date=15 April 2021 |url-access=subscription |url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2021/04/15/who-are-myanmars-ethnic-militias |access-date=5 September 2021 |archive-date=7 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210907021536/https://www.economist.com/the-economist-explains/2021/04/15/who-are-myanmars-ethnic-militias |url-status=live }}</ref> ပြည်သူကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သွားရန် ရည်ရွယ်သည်ဟု အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၏ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဖြစ်သူ [[ရည်မွန်|ဦးရည်မွန်]] ဧပြီ ၁၆ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ၌ ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="Mnow"/> ဖက်ဒရယ်တပ်မတော်တစ်ခုကို လျင်မြန်စွာ တည်ထောင်ရန်အတွက် ခက်ခဲသောကြောင့် ရှေ့ပြေးအဖြစ် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်ကို ကျွမ်းကျင်ပြောင်မြောက်သော တပ်မတော် (professional) အဖြစ် ဖွဲ့စည်းမည်ဟုလည်း ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news|title=ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေး တပ်မတော် အမြန် ဖွဲ့စည်းမည်|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/04/16/240782.html|work=The Irrawaddy News|date=၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁|accessdate=6 May 2021|archivedate=6 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210506151543/https://burma.irrawaddy.com/news/2021/04/16/240782.html}}</ref> အန်ယူဂျီ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး [[ရည်မွန်|ဦးရည်မွန်]] က RFA နှင့်အင်တာဗျူးရာတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေး တပ်မတော်အင်အား ၃၀၀၀၀ခန့် ရှိလာမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သော်လည်း{{cn}} အင်အားအတိအကျကို ဖော်ထုတ်ပြောဆိုခြင်း မရှိပေ။<ref name="ludu">{{cite web|title=“စစ်ကောင်စီက မြို့ပြကိုလက်မလွှတ်ရဖို့ အသည်းအသန်လုံးပန်းနေရတဲ့အခြေအနေပဲ”|url=https://www.ludunwayoo.com/videos-mm/2021/12/03/14331/|website=|access-date=|date=3 ဒီဇင်ဘာ 2021|accessdate=13 December 2021|archivedate=13 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211213030540/https://www.ludunwayoo.com/14331/|publisher=LuduNwayOo}}</ref> အာဏာသိမ်းယူပြီးနောက် လအနည်းငယ်အကြာတွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တဝှမ်း မြို့နယ်အချို့တွင် ဒေသဆိုင်ရာ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်]]များကို ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြသည်။<ref>[https://www.rfa.org/burmese/news/kia-battle-with-military-30-dead-05072021064649.html မိုးမောက်မြို့မှာ စစ်ကောင်စီနဲ့ KIA တို့ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေ၊ စစ်ကောင်စီဘက်က ၃၀ သေဆုံး။]</ref> <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/kia-battle-with-military-30-dead-05072021064649.html |accessdate=9 May 2021 |archivedate=9 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210509111446/https://www.rfa.org/burmese/news/kia-battle-with-military-30-dead-05072021064649.html }} ၇ မေ ၂၀၂၁။</ref> စက်တင်ဘာလတွင် Tanintharyi Defence Force (TDF) မှ အင်အား ၁၀၀ သည် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်၊ တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်သို့ ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည်။ ယခုအခါတွင် PDF အင်အားကို အတိအကျမသိရသေးသော်ငြားလည်း တပ်ရင်း ၄၀၀ ကျော် ရှိသည်ဟု သိရသည်။<ref>https://www.youtube.com/watch?v=0VeYO0FAEjU</ref> == ဖွဲ့စည်းပုံ == ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေး တပ်မတော်၏စစ်ဦးစီးချုပ်နှင့်ဒုတိယစစ်ဦးစီးချုပ်ကို ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးက လွှတ်တော်သို့ အဆိုတင်သွင်းပြီး စစ်သေနာပတိ(ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးချုပ်) ကခန့်အပ်သည်။ စစ်ဦးစီးချုပ်မှ အဆိုတင်သွင်းသောစစ်တိုင်းမှူး၊ တပ်မမှူး(ဗိုလ်မှူးချုပ်)၊ တပ်မဟာမှူးတို့ကို ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးက ခန့်အပ်ပေးရသည်။ အရာရှိချုပ်များအနေဖြင့်- *စစ်ရေးချုပ် *စစ်ထောက်ချုပ် *စစ်ဆင်ရေးအရာရှိချုပ် *ထောက်လှမ်းရေးအရာရှိချုပ် *ပြည်သူ့လုံခြုံရေးအရာရှိချုပ် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်ကို တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၊ မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၊ အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၊ အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာချုပ် တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။<ref name="rfa"/> တိုင်းစစ်ဌာချုပ် (Division) တစ်ခုတွင် တပ်မဟာ (Brigades) သုံးခုအနည်းဆုံး ဖွဲ့စည်းပါဝင်ပြီး ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်အရာရှိက တိုင်းမှူးအဖြစ် ကွပ်ကဲသည်။ Brigade (တပ်မဟာ) သည် မြန်မာ့အခေါ်အဝေါ် Tactical Operation Command (နည်းဗျူဟာအဖွဲ့) နဲ့ အသွင်တူသည်။ တပ်မဟာတစ်ခုတွင် ခြေလျင်တပ်ရင်း (Battalions) သုံးရင်း၊ အမြောက်တပ်ရင်းတစ်ရင်းနှင့် အထူးကွန်မန်ဒိုတပ်ရင်းတစ်ရင်းတို့ ပါဝင်ကာ ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့် အရာရှိက တပ်မဟာမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူကွပ်ကဲသည်။ တပ်ရင်းတစ်ခုတွင် တပ်ခွဲ (Company) လေးခွဲပါဝင်ပြီး ဒုဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့် အရာရှိက တပ်ရင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဗိုလ်မှူးအဆင့် အရာရှိက ဒုတပ်ရင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ယူသည်။ တပ်ခွဲတစ်ခွဲတွင် တပ်စု (Platoon) သုံးခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းကာ ဗိုလ်ကြီးအဆင့် အရာရှိက တပ်ခွဲမှူးအဖြစ် ကွပ်ကဲသည်။ တပ်စုတစ်စုတွင် တပ်စိတ် (Section) သုံးခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းကာ ဗိုလ်အဆင့် အရာရှိက တပ်စုမှူးအဖြစ် ကွပ်ကဲသည်။ တပ်စိတ်တစ်စိတ်တွင် အင်အား ၁၀ ဦးပါဝင်ကာ တပ်ကြပ်တစ်ဦး၊ ဒုတပ်ကြပ်တစ်ဦးနှင့် တပ်သား ရှစ်ဦးဖြစ်ပြီး တပ်ကြပ်သည် တပ်စိတ်မှူးအဖြစ် တာဝန်ယူကွပ်ကဲသည်။<ref>{{cite web |title=အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်က ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်၏ အလံတော်၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်၏သစ္စာဓိဌာန် (၄) ချက်၊ ရည်ရွယ်ချက်၊ အဓိကတာဝန်၊ လုပ်ငန်းတာဝန်များ၊ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာတန်ဖိုးထားမှု၊ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ယဉ်ကျေးမှု၊ Chain of Command စသည့် PDF နှင့်ပတ်သက်သည့် အချက်အလက်များထုတ်ပြန်။ |url=https://www.burmalibrary.org/en/amiusaannyiinnyttreaciur-kaakyrewnkiitthaan-pnnysuukaakyrettpmtteaak-pnnysuukaakyrettpmtteaae |website=Online Burma/Myanmar Library |access-date=၂၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁ |language=en |accessdate=24 September 2021 |archivedate=3 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210603031404/https://www.burmalibrary.org/en/amiusaannyiinnyttreaciur-kaakyrewnkiitthaan-pnnysuukaakyrettpmtteaak-pnnysuukaakyrettpmtteaae }}</ref> === တိုင်းစစ်ဌာန (၁၀) ခု === * စစ်ကိုင်းတိုင်းစစ်ဌာန၊ မန္တလေးတိုင်းစစ်ဌာန၊ မကွေးတိုင်းစစ်ဌာန၊ ရှမ်းတောင်-ကယား(ကရင်နီ) တိုင်းစစ်ဌာန၊ နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာန၊ ပဲခူးတိုင်းစစ်ဌာန၊ ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာန၊ ဧရာဝတီတိုင်းစစ်ဌာန၊ ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌တနင်္သာရီတိုင်းစစ်ဌာနနဲ့ အထူးတိုင်းစစ်ဌာန<ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/721673|title=အကြမ်းဖက်စစ်တပ်ကို အပြီးသတ်အနိုင်ယူရေး တပ်မှူးကြီးများ အစည်းအဝေး ကျင်းပ|publisher=DVB|accessdate=27 August 2025}}</ref> == အဓိက ဖြစ်ရပ်များ == ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF)  အမှတ် ၁ စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေ နည်းဗျူဟာ ၃၃ နှင့် [[မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်]] (MSRF) တို့ ညီနောင်တပ်ဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းကြောင်း ၂၀၂၅ ဩဂုတ် ၂၇ ရက်မှာ ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/721410|title=PDF နည်းဗျူဟာ ၃၃ နှင့် မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် MSRF တို့ ညီနောင်တပ်ဖွဲ့ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB|accessdate=27 August 2025}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [https://mod.nugmyanmar.org/my/peoples-defence-force/ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210924050031/https://mod.nugmyanmar.org/my/peoples-defence-force/ |date=24 September 2021 }} [[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ]] r1784ypn6kvvd3holz6i6hxyztqykc4 3 265389 1042932 1041258 2026-07-12T08:07:52Z Nay Bone Myat Maung 128103 အချက်အလက်တချို့ ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်။ 1042932 wikitext text/x-wiki == ကျုံစလူကျေးရွာ၊ ကျုံစလူ == '''ကျုံစလူကျေးရွာ'''သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဖျာပုံခရိုင်၊ ဘိုကလေးမြို့နယ်၊ ဂုံညင်းတန်းမြစ်နှင့် ကျိုက်ပိမြစ်တို့ကို ဆက်သွယ်ထားသော မရဲ့ရေရိုးဘေးတလျောက်တွင် တည်ရှိပြီး ဘိုကလေး မြို့နယ်၏ မြောက်ဖျားပိုင်း အစွန်းပိုင်းရှိကျေးရွာများထဲတွင် ဒေသဆိုင်ရာ အချက်အချာကျသော ကျေးရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။ ကျေးရွာအုပ်စုအတွင်း ကျေးရွာပေါင်း (၈)ရွာဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး ၎င်းတို့မှာ - (၁) ကျုံစလူကျေးရွာ၊ (၂) ကညင်လိန်ကျေးရွာ၊ (၃) ဆင်သေကွေ့ကျေးရွာ၊ (၄) ငရုပ်ကောင်းကျေးရွာ၊ (၅) သင်ချောင်းကျေးရွာ၊ (၆) ကျွန်းနှစ်ပင် ကျေးရွာ၊ (၇) ရေကျော်ကျေးရွာနှင့် (၈) လေးအိမ်တန်း ကျေးရွာတို့ဖြစ်ပါသည်။ ကျုံစလူကျေးရွာ ကျေးရွာအုပ်စုနယ်နိမိတ်သည် မြောက်ဘက်တွင် စိန်ဟိုင်းကျေးရွာအုပ်စု ဆင်သေကွေ့ - လေးအိမ်တန်းကျေးရွာ ၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ပျဥ်းမကုန်းကျေးရွာအုပ်စု ကြံခင်းဝက်စုကျေးရွာ ၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပန်းဘဲစုကျေးရွာအုပ်စု ပျားရည်စုကျေးရွာနှင့် မရဲ့ရွာသစ်ကျေးရွာအုပ်စု ရွှေဘိုစုကျေးရွာ ၊ တောင်ဘက်တွင် ရုပ်ဆိုင်ကျေးရွာအုပ်စု ရုပ်ဆိုင်ကျေးရွာ နှင့် အနောက်ဘက်တွင် အောက်လှည်းဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စု အောက်လှည်းဆိပ်အရှေ့ရွာ တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်လျက်ရှိသည်။ စီးပွားရေး ကျုံစလူကျေးရွာသည် လူဦးရေ ၂၅၀၀ ဝန်းကျင်ရှိပြီး ကျေးရွာရှိလူဦးရေ၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ လယ်ယာလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ကြသူများဖြစ်သည်။ ဥယျာဥ်ခြံလုပ်ငန်း၊ ကုန်သည်နှင့် စျေးဆိုင်လုပ်ငန်းများလည်းလုပ်ကိုင်ကြသည်။ ထို့အပြင် ကျေးရွာအတွင်းတွင် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ကြပြီး ဆန်စက်ရုံများ၊ ဝပ်ရှော့များ၊ သစ်ခွဲစက်ရုံများနှင့် မော်တော်ယာဥ်ပြုပြင်ခြင်းလုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်လျက်ရှိကြသည်။ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု ကျုံစလူကျေးရွာတွင် နေထိုင်သူအများစုမှာ ဗမာလူမျိုးများဖြစ်ကြ၍ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာကိုသက်ဝင်ယုံကြည်ကြသူများဖြစ်ကြသည်။ ဗုဒ္ဓသာသနာတော် လွန်စွာထွန်းပသောအရပ်ဖြစ်ပေသည်။ သာသနာတော်ထွန်းပရာအရပ်ဖြစ်သည့်အလျောက် ​ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင် စေတီပုထိုးများနှင့် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများလည်းများစွာရှိပေသည်။ ကျုံစလူကျေးရွာ၊ ကျုံစလူမြစ်တန်းမှ ပြည်လုံးချမ်းသာဆုတောင်းပြည့်နန်းဦးစေတီတော်မြတ်ကြီးသည် ဘိုကလေးမြို့နယ်မြောက်ဖျားပိုင်း ဂေါစရဂါန်နယ်မြေအတွင်း ထင်ရှားသော စေတီတော်ကြီးဖြစ်ပေသည်။ ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတလျောက် မွန်တို့အုပ်စိုးစဥ် ကျုံတုံးခရိုင်မြို့ကြီး၏ မြို့စားမင်းအဆက်ဆက်တည်ထားကိုးကွယ်တော်မူခဲ့သော စေတီတော်ကြီးဖြစ်ပေသည်။ ကျုံစလူကျေးရွာနယ်မြေတွင် သမိုင်းဝင်ထင်ရှားသော စေတီတော်များစွာရှိပေသည်။ ကျုံစလူကျေးရွာမှ သီတာဦးစေတီတော်မြတ်ကြီး၊ ငြုပ်ကောင်းကျေးရွာမှ တိလောကသိင်္ဂီမြစေတီ၊ ကျွန်းနှစ်ပင်ကျေးရွာမှ စကြာရန်အောင်ဓာတ်ပေါင်းစုစေတီတော် နှင့် ကညင်လိန်ကျေးရွာမှ နိုင်ငံအေးစေတီတော်တို့မှာလည်း ကျုံတုံးသမိုင်းဝင် ထင်ရှားသောစေတီတော်များဖြစ်ပေသည်။ ကျုံစလူကျေးရွာနယ်မြေတွင်း နေထိုင်သူများသည် မိရိုးဖလာအရ ရိုးရာနတ်များကိုလည်း ကိုးကွယ်ယုံကြည်သူများရှိကြပေသည်။ ကျုံစလူကျေးရွာသည် ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသဖြစ်သည့်အလျောက် ရေငံပိုင် ဦးရှင်ကြီးနှင့် ကွင်းပိုင် လယ်ပိုင် အဘိုးနတ်အား ပူဇော်ပသခြင်းများလည်း ရှိကြပေသည်။ သမိုင်း ကျုံစလူကျေးရွာသည် ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦး အစောပိုင်းကာလများ၌ ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတလျောက် မွန်တို့ အုပ်စိုးစဥ် ကျုံတုံးခရိုင်မြို့ကြီး၏ နန်းစိုက်ရာ ဒေသဖြစ်သော ကျုံတုံးမြို့စားမင်းအဆက်ဆက်၏ နန်းတော်ရာနေရာတွင်တည်ရှိပေသည်။ ယခုတွင် ကျုံတုံးမြို့ကြီးသည် အလောင်းမင်းတရားမင်းကြီး ပုသိမ်ကိုသိမ်းပိုက်အပြီး မီးလောင်ပြာကျ၍ ယိုယွင်းပျက်စီးကာ ပျောက်ကွယ်သွားပြီးဖြစ်ပေသည်။ ယခု မြို့ဟောင်းတည်ရှိခဲ့သော ကျေးရွာများ၏ မြေအောက်တွင် သမိုင်းဝင်အုပ်ချပ်များ နေရာတိုင်းတွင် တူးဖော်ရရှိနိုင်ပေသည်။ ထို့အပြင် ကျုံစလူကျေးရွာ မြစ်ကမ်းနဘေး၌ ​ရှေးဟောင်းတိုက်လှေတော်ကြီးများ နစ်မြုပ်နေသည်ကို မြင်တွေ့ဖူးသူများလည်း ရှိပေသည်။ နန်းဦးစေတီတော်ကြီး၏ ကန်အတွင်း၌လည်း ရတနာအပြည့်စီခြယ်ထားသော မင်္ဂလာလှေတော်များလည်း တူးဖော်တွေ့ရှိခဲ့ဖူးပြီး ​လှေတော်၏ တဖက်စွန်းပိုင်းသည် စေတီတော်ကြီး၏မြေသားအောက်အထိ နစ်မြုပ်နေ၍ စေတီတော်ကြီး ပြိုလဲမည်စိုး၍ ဆက်လက်မတူးဖော်ခဲ့ကြပေ။ မွန်တို့ခေတ်တွင် ကျုံစလူကျေးရွာ၏ မူလတည်နေရာသည် မွန်မြို့စားမင်း၏ ရေတပ်တော်တွင် အသုံးပြုသော တိုက်လှေတော်များတည်ဆောက်ပေးသော ဌာနဖြစ်ပေသည်။ ယခု ကျုံစလူကျေးရွာ၊ ကျုံစလူမြစ်တန်း၌ ​ရှေးခေတ်မွန်မြို့စားမင်းအဆက်ဆက် တည်ထားကိုးကွယ်တော်မူခဲ့သော ကျိုက်မွေနွမ်း - ပြည်လုံးချမ်းသာဆုတောင်းပြည့်နန်းဦးစေတီတော်မြတ်ကြီး တည်ရှိပြီး သမိုင်းဝင် တန်ခိုးကြီးစေတီတော်ကြီးတစ်ဆူဖြစ်ပေသည်။ စေတီတော်မြတ်ကြီးသည် ယခုတွင် ဘုရားဖူးဧည့်သည်များ လာရောက်ဖူးမျှော်ကြ​ပြီး၊ စေတီတော်မြတ်ကြီး၏ ပရဝုဏ်အတွင်း သာသနိက အဆောက်အဦးများ ပြုပြင် မွမ်းမံ တည်ဆောက်သူများနှင့် စီကားလျက်ရှိပေသည်။ ကျုံစလူကျေးရွာ သည် နန်းဦးစေတီတော်ကြီးကို အကြောင်းပြု၍ ဘိုကလေးမြို့နယ်အတွင်း သာသနာတော်ထွန်းကားရာ အရပ်ဒေသတစ်ခုလည်းဖြစ်ပေသည်။ အုပ်ချုပ်ရေး ကျုံစလူကျေးရွာသည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဖျာပုံခရိုင်၊ ဘိုကလေးမြို့နယ် နိုင်ငံတော်အုပ်ချုပ်စီမံမှုအဆင့် စတုတ္ထမြောက် အုပ်ချုပ်ရေးရုံးစိုက်ရာဒေသဖြစ်ပေသည်။ အင်္ဂလိပ်တို့အုပ်ချုပ်စဥ် ကိုလိုနီခေတ်ဦးမှ အစပြု၍ ယနေ့ထိတိုင် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ခေတ်အဆက်ဆက် အစိုးရရုံးပေါက်စာရင်းဝင်သော ကျေးရွာဖြစ်ပေသည်။ ကိုလိုနီခေတ်၌ အမြင့်ဆုံးကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးအဆင့်မှာ ရွာသူကြီးဖြစ်ပေသည်။ ကျုံစလူကျေးရွာ၏ ပထမဆုံး အုပ်ချုပ်သူ သူကြီးမှာ ဖျာပုံခရိုင်၊ ဖျာပုံမြို့နယ်၊ ကျုံတာရှမ်းကွင်းရွာမှ ပြောင်းရွှေ့အခြေချလာရောက်နေထိုင်သော သူကြီးသားမက်ဖိုးလေးဖဲ၏သား ဦးဖိုးဂေါ်ရာဖြစ်ပေသည်။ ကျုံစလူသူကြီး ဦးဖိုးဂေါ်ရာမှ အစပြု၍ ယနေ့ ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဆင့်အထိ ရာထူးအဆက်ဆက် (၁၈) ဆက် ရှိခဲ့ပေသည်။ ကျေးရွာ၏ အမြင့်ဆုံး အုပ်ချုပ်ရေးရာထူးအဆက်ဆက်ကို ကျုံစလူကျေးရွာအုပ်စုအတွင်းမှ ကျေးရွာများဖြစ်သော ကျုံစလူကျေးရွာ၊ ငြုပ်ကောင်းကျေးရွာနှင့် သင်ချောင်းကျေးရွာတို့မှ ကောင်စီနာယက လူကြီးမင်းများ၊ ကျေးရွာဥက္ကဌများ၊ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများအဖြစ် အလှည့်ကျ တာဝန်ယူထမ်းဆောင်ကြပေသည်။ ကျေးရွာသည် အုပ်ချုပ်ရေးကာလအဆက်ဆက် တည်ငြိမ်အေးချမ်း၍ ဖွံ့ဖြိုးမှုမြန်ဆန်သော ကျေးရွာလည်းဖြစ်ပေသည်။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ကျုံစလူကျေးရွာသည် ဘိုကလေးမြို့နယ်အတွင်း တည်ရှိပြီး ဘိုကလေးမြို့နှင့် ရေမိုင် ၂၀ အကွာတွင်လည်းကောင်း၊ ကျိုက်လတ်မြို့နှင့် ရေမိုင် ၂၁မိုင် အကွာတွင်လည်းကောင်း၊ ဖျာပုံမြို့နှင့် ရေမိုင် ၂၅မိုင် အကွာတွင်လည်းကောင်း တည်ရှိပြီး မြို့ပြနှင့် ခရီးကြာချိန် တစ်နာရီ (သို့မဟုတ်) တစ်နာရီခွဲခန့် ခရီးအကွာတွင် တည်ရှိပေသည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်အစောပိုင်းကာလများ၌ ဆက်သွယ်ရေးလမ်းများ ဖွံ့ဖြိုးမှုအားနည်းချိန်၌ မြို့ပြများနှင့်ဆက်သွယ်ရာတွင် ရေလမ်းတစ်မျိုးတည်းကိုသာ အသုံးပြုရ၍ အခက်အခဲများစွာရှိခဲ့ပေသည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ကာလများ၌ ကျိုက်လတ် - မော်လမြိုင်ကျွန်း ဆက်သွယ်ရေးစီမံကိန်း အစပြုချိန်မှစ၍ ကျုံစလူကျေးရွာနှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်လျက်ရှိသော စိန်ဟိုင်းကျေးရွာ၏ တစ်ဖက်ကမ်း ကွန်ပလိုင်းကျေးရွာမှ ဆက်သွယ်ရေးကားလမ်းဖြင့် ကျိုက်လတ် - ဖျာပုံ - မအူပင် - ရန်ကုန်သို့ သွားလာနိုင်ပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ်ခန့်မှစ၍ စိန်ဟိုင်းတံတား တည်ဆောက်ပြီးစီးချိန်တွင် ကျိုက်လတ် - မော်ကျွန်း ဆက်သွယ်ရေးကားလမ်းနှင့်ချိတ်ဆက်ကာ ကျေးရွာအုပ်စုအတွင်း ရွာတွင်းဆက်သွယ်ရေးလမ်းများကို ကိုယ်ထူကိုယ်ထစနစ်ဖြင့် စတင်အကောင်အထည်ဖော်ကာ ကျေးရွာတွင်းမှစ၍ အနယ်နယ်အရပ်ရပ်သို့ ယာဥ်အမျိုးမျိုးဖြင့် သွားလာနိုင်ပြီဖြစ်ပါသည်။ ယနေ့အချိန်တွင် ရွာတွင်းလမ်းများကို ကျေးရွာနေ ရဟန်းရှင်လူ ပြည်သူများမှ ကိုယ်ထူ ကိုယ်ထ စနစ်ဖြင့်သာ အဆင့်မြှင့်တင်မှုများပြုလုပ်လျက်ရှိပြီး ကျေးရွာ၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ၃တန်အောက်ယာဥ်များ အလွယ်တကူဝင်ထွက်သွားလာနိုင်သော မြေလမ်း သဲလမ်း များအဆင့်သာ ရှိနေသေးသည်။ ကျုံစလူမြစ်တန်းကျေးရွာ ဘုရားကြီးကျောင်းဆရာတော် ဥူးပါမောက္ခမှ ဦးဆောင်၍ ရွာတွင်းဆက်သွယ်ရေးလမ်းများအား ပြုပြင်ခြင်း၊ လမ်းဧရိယာချဲ့ခြင်း၊ သဲများဖြည့်ခြင်း စသော ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုများကို ရွာသူရွာသားများနှင့်အတူ သိန်းပေါင်းမြောက်များစွာ အကုန်ကျခံကာ ပရဟိတလုပ်ငန်းတရပ်အနေဖြင့် နှစ်စဥ်လုပ်ဆောင်လျက်ရှိပေသည်။ ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွင်း နိုင်ငံတော်မှ ငြုပ်ကောင်းကျေးရွာအတွက် VDP စီမံကိန်းအား ချမှတ်ခဲ့ပြီး ငြုပ်ကောင်းအရှေ့ရွာလမ်းအား ကွန်ကရစ်လမ်းအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၂၂ ခုနှစ်အတွင်း သင်္ကန်းကျွန်းမြို့နယ် ဓမ္မဝိဟာရကျောင်းဆရာတော် ဥူးဂရုဝံသမှဦးဆောင်၍ ကျွန်းနှစ်ပင် ရေကျော်လမ်းအား ကွန်ကရစ်လမ်းအဖြစ်အဆင့်မြှင့်တင်နိုင်ခဲ့ပေသည်။ ကျေးရွာချင်းဆက် ဆ​က်သွယ်ရေးလမ်းများကို ချိတ်ဆက်ထားသော ဆက်သွယ်ရေး တံတားများ၏ ခံနိုင်ရည်အားကိုလည်း အဆင့်မြင့်တင်ရန်ရှိနေသေးပေသည်။ ယနေ့အချိန်တွင် ကျုံစလူကျေးရွာအုပ်စုအတွင်း ရွာတွင်းလမ်းအား အသုံးပြုသော ကျေးရွာပေါင်း (၃၀ ) ခန့်မှ ယာဥ်ကြီး ယာဥ်ငယ် များစွာရှိပေသည်။ အဆင့်မြှင့်တင်ရန် ကျန်ရှိနေသော ဆက်သွယ်ရေးလမ်းများ - (၁) ကျုံစလူကျေးရွာ (၁၅ ပေ ရွာတွင်းသဲလမ်း) (၂) ကညင်လိန်ကျေးရွာ ( ၁၅ပေ ရွာတွင်း - ၂၄ပေ ဆက်သွယ်ရေးတာ သဲလမ်း) (၃) ဆင်သေကွေ့ကျေးရွာ ( ၂၄ ပေ ဆက်သွယ်ရေး သဲလမ်း) (၄) ငြုပ်ကောင်းအနောက်ကျေးရွာ ( ၁၅ပေ ရွာတွင်း သဲလမ်း) (၅) သင်ချောင်းအနောက်ကျေးရွာ (၁၅ပေ ရွာတွင်းသဲလမ်း) (၆) လေးအိမ်တန်းကျေးရွာ ( ၁၀ပေ ရွာတွင်းသဲလမ်း) (၇) ကျုံစလူ - ငြုပ်ကောင်း - အောက်လှည်းဆိပ် အ.ထ.က ကျောင်း ဆက်သွယ်ရေးတာ (၁၂ ပေ သဲလမ်း) #ဦးစားပေးအမှတ်စဥ်; ၂-၃-၁-၄-၅ အဆင့်မြှင့်တင်ရန်ကျန်ရှိနေသော တံတားများ (၁) ကျုံစလူရွာလယ်တံတား (ဒေါ်ညိမ်ချောင်းကူးတံတား) (၂) ရွာသာအေးတံတား (သင်ချောင်း-ငြုပ်ကောင်း အနောက်ဆက်သွယ်ရေးတံတား) (၃) ကညင်လိန်ရွာလယ်တံတား (ကညင်လိန်ရိုးချောင်း) (၄) ကျုံစလူချောင်းဖျား တံတား (ကျုံစလူ - ငြုပ်ကောင်း - အောက်လှည်းဆိပ် (အ.ထ.က) ကျောင်း ဆက်သွယ်ရေးတံတား) #ဦးစားပေးအမှတ်စဥ်: ၂-၁-၃ (ဆက်လက်ဖြည့်စွတ်ရန်) [[အသုံးပြုသူ:Nay Bone Myat Maung|Nay Bone Myat Maung]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Nay Bone Myat Maung|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၅၂၊ ၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) == ကျိုက်မွေနွမ်း ပြည်လုံးချမ်းသာ ဆုတောင်းပြည့် နန်းဦးစေတီတော်ကြီး သမိုင်း == နန်းဦး စေတီတော်ကြီးရဲ့ သမိုင်းကြောင်း - လွန်ခဲ့သော နှစ် ၄၀၀ ခန့်က စေတီတော်ကြီးအနီးမှာ ကျုံတုံးခရိုင်မြို့ဟောင်း နေရာဒေသတစ်ခုရှိခဲ့တယ်... ဘိုကလေးမြို့မဖြစ်မီ မြို့သူမြို့သားတွေက ကျုံတုံးခရိုင်မြို့ကြီးမှာ နေထိုင်ခဲ့ကြတယ်... ကျုံတုံးခရိုင် မြို့ကြီးကို မွန်မြို့စားမင်း ဗညားဇေယျက စီမံအုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီးတော့ ဟံသာဝတီနေပြည်တော်ရဲ့ လက်အောက်ခံစနစ်နဲ့ အုပ်ချုပ်စေခဲ့တယ်... ကျုံတုံးခရိုင်မြို့ကြီး၌ ထိုမြို့စားမင်းမတိုင်မီ ယခင်ဘိုးဘေးစဥ်ဆက် တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့တဲ့ ကျိုက်မွေနွမ်း နန်းဦးစေတီတော်ကြီးကို ဆက်လက် ပြုပြင်မွန်းမံမှုတွေ၊ ထီးတော်သစ်တင်လှူပွဲတွေ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ထိုစေတီတော်ကြီး ပရဝုဏ်အတွင်းမှာ ဂန္ဓကုဋီတိုက်တည်ဆောက်ပြီ ၎င်းစီမံ၍ ဖိုအောင်ထားသော ဓာတ်သား ၃ဆူအနက် တစ်ဆူကို ဌာပနာပြု၍ ကိုးကွယ်ခဲ့တယ်... ထိုစဥ်အခါက ကျုံတုံးခရိုင်မြို့ကြီးဟာ ကြက်ပျံမကျအောင် လွန်စွာမှ စည်ကားခဲ့ကြတယ်... မြို့နေပြည်သူများဟာလည်း ကူးသန်းရောင်းဝယ် အဆင်ပြေကြပြီးတော့ စီးပွားရေးဟာလည်း အထွဋ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့တယ်... သို့ပေးမယ့် ဟံသာဝတီပျက်သုဥ်းချိန်မှာတော့ ကံမကောင်းစွာနဲ့ ကျုံတုံးခရိုင်မြို့ကြီးပါ နေဝင်ချိန်ကိုရောက်ရှိခဲ့တယ်... ကုန်းဘောင်ခေတ်အစောပိုင်းကာလများ၌ အလောင်းမင်းတရားကြီး ဘုန်းမီးနေလတောက်ချိန် ဟံသာဝတီကို သိမ်းပိုက်ချိန်၌ ကျုံတုံးခရိုင် မြို့ကြီးပါ မြေလှန်မီးရှို့ခံရကာ ထိုသို့မတိုင်မီ၌ မြို့စားမင်းနှင့် မြို့သူမြို့သားများက ဌာနေမုတ္တမကို ဆုတ်ခွာ၍ အသီးသီး ဂုံညင်းတန်းမြစ်၊ ကျိုက်ပိမြစ်တို့မှ ဆုန် စန်၍ ထွတ်ပြေးကြလေသည်။ ထိုသို့ထွတ်ပြေးတိန်းရှောင်ရင်း ဂုံညင်းတန်းမြစ်နှင့် ကျိုက်ပိမြစ်တို့ဆုံရာ ယခု ဘိုကလေးမြို့တည်နေရာ၌ ခရီးတစ်ထောက် နားကာ တစ်ချို့မှာမူ မုတ္တမသို့ ခရီးမဆန့်တော့ပဲ ထိုနေရာ၌သာ နေထိုင်လိုသော မြို့သားများစွာရှိသည့်အတွက် မြို့စားမင်း ဗညားဇေယျမှ သူ၏ သားတော် ဗိုလ်ကြီး ဗိုလ်လေး နှစ်ယောက်အနက်မှ သားတော် ဗိုလ်ကလေးအား အုပ်ချုပ်စေခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကျိုက်မွေနွမ်းစေတီတော်မြတ်ကြီး၏ မူလ ဘုရားဒကာတစ်ဦးအပါဝင်ဖြစ်သော မြို့စားမင်းဗညားဇေယျက ဘိုကလေးမြို့တည်နေရာ၌ အောင်စကြာစေတီတော်မြတ်ကြီးကို ဒုတိယ ကြိမ် ၎င်းဖိုအောင်သော ဓာတ်သားဘုရားအား ဌာပနာပြု၍ အောင်စကြာစေတီတော်ကို တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ပေသည်။ ထိုနောက် မြို့စားမင်းက မုတ္တမသို့ ဆက်လက်ကာ ခရီးနှင်ခဲ့လေသည်။ ဒုတိယသမိုင်းမှာမူ ထိုသို့ မွန်တို့ခေတ်က တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ကြသော စေတီတော်ကြီးသည် မီးခ၍ သော်လည်းကောင်း၊ နှစ်ကာလကြာ၍ သော်လည်းကောင်း ပြိုပျက်ကာ ဘုရားငုတ်တိုအဖြစ်သို့ရောက်ရှိပြီး ကိုလိုနီခေတ်နှောင်းပိုင်း၌ (ရုပ်ဆိုင် ကျေးရွာ) မှ လယ်သမားသူဌေးကြီး ဦးလူဖေမှ စေတီတော်ကြီး၏ မူလနေရာ၌ အသစ်တဖန်ပြန်လည်တည်ထားခဲ့ရာ စေတီတော်ကြီးမှာ မပြီးပြတ်ပဲ ပုလ္လင်တော်အဆင့်တွင်သာ ရှိခဲ့ရာမှ နောက်ထပ်လယ်သမားသူဌေးကြီးဖြစ်သော သင်ချောင်းကျေးရွာမှ ဦးနတ်ဆေးဆိုသူမှ စေတီတော်ကြီးအား ဆက်လက်တည်ထားခဲ့ပေသည်။ သို့ရာတွင်လည်း စေတီတော်ကြီးသည် လုံးဝပြီးမြောက်ခြင်းမရှိခဲ့ပဲ ထီးတော်တင်ရန်ကျန်ရှိနေပြန်သည်။ ထို့နောက်ဆက်လက်ပြီး ငရုပ်ကောင်းကျေးရွာမှ လယ်သူမားသူဌေးကြီး ဦးဖိုးကာ၏ သားဖြစ်သူ ဦးဖိုးခွေးမှ ဦးဆောင်၍ ထီးတော်တင်လှူပူဇော်ခဲ့ပါမှ စေတီတော်ကြီးသည် လုံးဝပြီးမြောက်သွားပေတော့သည်။ ထို့ကြောင့် ဒုတိယသမိုင်း အထောက်အထားအရ စေတီတော်ကြီးအား ဦးလူဖေ၊ ဦးနတ်ဆေး၊ ဦးဖိုးခွေး ဘုရားဒကာသုံးဦးမှ ပြန်လည်တည်ထားခဲ့ခြင်းကြောင့် လူတစ်ရစ် နတ်တစ်ရစ် ခွေးတစ်ရစ် တည်သောစေတီကြီးဟု လူသိများခဲ့လေသည်။ စေတီတော်ကြီးသည် ယခုအခါ၌ ပြည်လုံးချမ်းသာ ဆုတောင်းပြည့် နန်းဦးစေတီတော်ကြီး ဘွဲ့အမည်ဖြင့် ဘိုကလေးမြို့နယ် ကျုံစလူကျေးရွာ ဒေသ၌ ထင်ရှားလေသည်။ တတိယခေတ် သမိုင်းအထောက်အထားအရ စေတီတော်ကြီးသည် ကိုလိုနီ ခေတ်နှောင်းပိုင်းရောက်ရှိလာပြီး ခေတ်ကာလကြာလာသည့်အလျှောက် မူလထီးတော်ကြီးမှာ ယိုယွင်းလာခဲ့ပြီး တဖန် ဆရာအောင်ဒေဝခေါ် အထက်ဆရာကြီးတစ်ဦးမှ ဦးဆောင်၍ ထီးတော်သစ် တင်လှူပူဇော်ခဲ့ပြန်သည်။ နောက်ထပ်တစ်ဖန် ရန်ကုန်ရွှေမြို့တော်မှ အောင်သပြေခိုင် ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင် ဘုရားဒကာကြီးဦးဌေးခိုင်မှ ပြန်လည်ထည်ထားခဲ့သော စေတီတော်ကြီးကို ဘက်စုံပြုပြင်မွန်းမံမှုများပြုလုပ်၍ ထီးတော်သစ်ပြန်လည်တင်လှူပူဇော်ခဲ့ပေသည်။ ထိုထီးတော်သစ်ကြီးမှာ ၂၀၀၈ ခုနှစ် နာဂစ်မုန်တိုင်းဒါဏ်ကြောင့် တဖန်ပျက်စီးခဲ့ပြီး ဘုရားဒကားကြီး ဦးဌေးခိုင်မှ တတိယအကြိမ် ပြန်လည်ပြုပြင်မွမ်းမံကာ တင်လှူပူဇော်ခဲ့ပြန်သည်။ ထို့နောက် ရန်ကုန်မြို့ ရွှေဟင်္သါမဟာဗောဓိဆရာတော်ကြီးဦးဆောင်၍ စတုတ္ထအကြိမ် ထီးတော်သစ်ကြီးအား တင်လှူပူဇော်ခဲ့ပေသည်။ ထိုအခါ စေတီတော်မြတ်ကြီးသည် ခေတ်အဆက်ဆက် ပူဇော်လာခဲ့ကြရာမှ ယိုယွင်းပျက်စီးမှုများစွာရှိလာပြန်၍ ရန်ကုန်မြို့မှ ယခင် စေတီတော်ကြီးတည်ရှိရာ ကျုံစလူကျေးရွာဇာတိမှ မွေးဖွားခဲ့သော အဘဦးချစ်တိုး + အမိ ဒေါ်ခင်နု၏သား ဦးမြင့်ဆွေ + ဒေါ်အေးနွဲ့ (အရုဏ်ဦး ဆန်ရောင်းဝယ်ရေး) မိသားစု၊ ဦးအောင်သန်းဦးဒေါ်လှလှစိုးမိသားစု၊ ဦးချစ်ဝေ + ဒေါ်မြမြစန်း မိသားစုတို့ မှ စေတီတော်ကြီး၏ ဘက်စုံပြုပြင် မွမ်းမံမှူများ၊ ရင်ပြင်တော်ချဲ့ခြင်း၊ ရွှေသင်္ကန်းကပ်လှူခြင်း၊ အာရုံခံတန်စောင်းတည်ဆောက်ခြင်း၊ ဝိပ္ပသန္နမုနိရုပ်ရှင်တော်မြတ်ကြီးကိန်းဝပ်စံပါယ်ရာ တန်စောင်းတော်ကြီးတည်ဆောက်ခြင်း၊ ကြေးခေါင်းလောင်းတော်ကြီး လှူဒါန်းခြင်းတို့အား ယနေ့ထက်တိုင်နှစ်စဥ်လှူဒါန်းမှုများ ပြုလုပ်လျက်ရှိပြီး စေတီတော်မြတ်ကြီးသည်လည်း ဘိုကလေးမြို့နယ် ကျုံစလူကျေးရွာ၌ ခန့်ညားသပ္ပါယ်စွာ တည်ရှိပေသည်။ [[အသုံးပြုသူ:Nay Bone Myat Maung|Nay Bone Myat Maung]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Nay Bone Myat Maung|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၃၉၊ ၂၈ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) 2qz4bd37bkqxle7s0b7nublyntnv3ls 0 267535 1042896 1020662 2026-07-11T15:58:07Z Naingli 144794 1042896 wikitext text/x-wiki ဒေါ်ခင်လေးဆွေ (၁၉၃၂ ခုနှစ်ဖွား) သည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်အနုပညာလောကတွင် ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ပြောင်မြောက်လှသော ဝါရင့်ဇာတ်ပို့ဇာတ်ရံအနုပညာရှင်အဖြစ်လည်းကောင်း ဆယ်စုနှစ်များစွာ တိုင်အောင် အောင်မြင်စွာ ရပ်တည်ခဲ့သည့် ထင်ရှားကျော်ကြားသော ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ရုပ်ရှင်အနုပညာလောကအပေါ် ပေးဆပ်ခဲ့မှုများနှင့် ထူးချွန်ပြောင်မြောက်မှုများကြောင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွက် ပေးအပ်သော မြန်မာ့ရုပ်ရှင် တစ်သက်တာထူးချွန်ဆု ကို ဂုဏ်ပြုချီးမြှင့်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ == ငယ်ဘဝနှင့် နောက်ခံသမိုင်း == {{Infobox person | name = ခင်လေးဆွေ | image = [[File:Jkkk sss.jpg|thumb|အကယ်ဒမီ ခင်လေးဆွေ]] | caption = | birth_name = မအမာ | birth_date = {{Birth date and age|1932|8|13}} | birth_place = [[ဒိုက်ဦးမြို့]]၊ [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] | occupation = [[ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်]] | years_active = ၁၉၄၆–လက်ရှိ | spouse = [[ကျော်ဖေ (မင်းသား)|ကျော်ဖေ]] (၁၉၅၇ လက်ထပ်) | awards = [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင် တစ်သက်တာထူးချွန်ဆု]] (၂၀၂၅) }} [[File:Mkk sew.jpg|thumb|အကယ်ဒမီ ခင်လေးဆွေ]] ဒေါ်ခင်လေးဆွေကို ၁၉၃၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၃ ရက် (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၉၄ ခုနှစ်) တွင် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဒိုက်ဦးမြို့၌ ဖခင် ဦးမောင်ချစ်၊ မိခင် ဒေါ်အေးကြည်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မိဘများက ပေးမှည့်သော ငယ်အမည်မှာ မအမာ ဖြစ်သည်။ == အနုပညာခရီးလမ်း == ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးဘဝ (အစဦးကာလ) ရုပ်ရှင်လောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်ရာတွင် မိတ်ဆွေတစ်ဦးဖြစ်သူ ဦးနော်၏ ချိတ်ဆက်ကူညီပေးမှုဖြင့် ဆွေဗမာဖလင် ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီနှင့် (၃) နှစ်သက်တမ်းရှိ အနုပညာစာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ် (အချို့သော မှတ်တမ်းများတွင် ၁၉၄၈ ခုနှစ်) တွင် ဒါရိုက်တာ ဦးလွန်းဖေ ရိုက်ကူးသော မာန်စွယ် ဇာတ်ကားတွင် ထိုခေတ်က နာမည်ကျော် မင်းသားကြီး တင်ညွန့်နှင့် တွဲဖက်ကာ ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ် ပထမဆုံး စတင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ဆွေဗမာဖလင်နှင့် စာချုပ်သက်တမ်းကုန်ဆုံးပြီးနောက် ခေတ်ပြိုင်ထိပ်တန်းရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကြီးဖြစ်သည့် အေဝမ်းဖလင် သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ အေဝမ်းဖလင်တွင် ယိုးဒယား (ထိုင်း) ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီတစ်ခုနဲ့ ဖက်စပ်ရိုက်ကူးသော ချစ်မုန်တိုင်း ဇာတ်ကား၌ ယိုးဒယားမင်းသားနှင့် တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ ထိုခေတ်ကာလအတွင်း ကျော်ဆွေ၊ တင်ညွန့်၊ ဇေယျ၊ ခင်မောင်ညွန့် နှင့် ဟာသလူရွှင်တော်ကြီး ဖိုးပါကြီး အစရှိသည့် ထိပ်တန်းမင်းသားများနှင့် အတွဲများကာ အောင်မြင်ကျော်ကြားခဲ့သည်။ == ရုပ်ရှင်လောကသို့ တကျော့ပြန်ဝင်ရောက်ခြင်းနှင့် ဇာတ်ပို့ဇာတ်ရံဘဝ == ရုပ်ရှင်လောကမှ ကာလအတန်ကြာ ခေတ္တပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ပြီးနောက်၊ အကယ်ဒမီ ဝင်းဦး၏ ဆောင်းအိပ်မက် ဇာတ်ကားတွင် ထူးခြားသော ဇာတ်ရံဇာတ်ကောင်အဖြစ် ပါဝင်လျက် ရုပ်ရှင်လောကသို့ အောင်မြင်စွာ တကျော့ပြန်လည် ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက်ပိုင်းတွင် ဝင်းဦးရိုက်ကူး ထုတ်လုပ်သော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား အများစု၌ လူရွှင်တော်ကြီး ဖိုးပါကြီးနှင့် တွဲဖက်ကာ ဟာသဆန်သော အပျိုကြီးဇာတ်ရုပ်များဖြင့် အဓိက အားဖြည့်ပံ့ပိုး သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ == အနုပညာပြောင်မြောက်မှုနှင့် လွှမ်းမိုးမှု == ဒေါ်ခင်လေးဆွေသည် အဓိကဇာတ်ဆောင်၏ ရုပ်လုံးပေါ်လွင်စေရန် နောက်ကွယ်မှ အနုပညာအရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်ပေးနိုင်သည့် ထူးချွန်သော ဇာတ်ပို့ကောင်းတစ်ဦးအဖြစ် ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် အကောင်းဆုံးဇာတ်ကားဆုနှင့် အကောင်းဆုံးအမျိုးသားသရုပ်ဆောင်ဆု (ဝင်းဦး) တို့ကို ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည့် သဘင်နောက်ခံ မှုန်ရွှေရည် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးတွင် အပျိုတော်ကြီးအဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ရာ ၎င်း၏ ပြောင်မြောက်လှသော ဇာတ်ပို့ကွက်များနှင့် သဘာဝကျလှသော သရုပ်ဆောင်ချက်များသည် ဇာတ်ကားတစ်ခဲနက် အောင်မြင်စေရန် တွန်းပို့ပေးခဲ့သည့် အဓိကအချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဝင်းဦး၊ ဖိုးပါကြီး၊ ဒေါ်ခင်လေးဆွေတို့၏ အနုပညာပေါင်းစပ်မှုသည် ထိုခေတ်ထိုအခါက ရုပ်ရှင်ကြည့်ပရိသတ်များအကြား များစွာရေပန်းစားခဲ့သည်။ အနုပညာသက်တမ်းတစ်လျှောက်လုံးတွင် ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ်သာမက ဇာတ်ပို့ဇာတ်ရံအဖြစ်ပါ စုစုပေါင်း ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားပေါင်း ၂၀၀ ကျော်ခန့် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ == စီးပွားရေးနှင့် မိသားစုဘဝ == ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် ရုပ်ရှင်မင်းသား ကျော်ဖေ နှင့် ထိမ်းမြားလက်ထပ်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ယင်းနှစ် (၁၉၅၇ ခုနှစ်) ၌ပင် ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းဖြစ်သော မာလာဦး ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီ ကို တည်ထောင်ကာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ထုတ်လုပ်ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ == ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ဇာတ်ကားများ == ဒေါ်ခင်လေးဆွေ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် ဇာတ်ကားများအနက် လက်လှမ်းမီသမျှ စုဆောင်းရရှိထားသော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် - {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:left;" |- style="background:#EFEFEF; text-align:center;" ! ခုနှစ် !! ဇာတ်ကားအမည် !! တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်များ !! ဒါရိုက်တာ/ထုတ်လုပ်ရေး !! မှတ်ချက် |- | ၁၉၄၆ || ''[[မာန်စွယ် (ရုပ်ရှင်)|မာန်စွယ်]]'' || [[တင်ညွန့် (မင်းသား)|တင်ညွန့်]] || ဒါရိုက်တာ ဦးလွန်းဖေ (ဆွေဗမာဖလင်) || ပထမဆုံး ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးကား |- | - || ''[[ချစ်မုန်တိုင်း (ရုပ်ရှင်)|ချစ်မုန်တိုင်း]]'' || ယိုးဒယားမင်းသားတစ်ဦး || အေဝမ်းဖလင် (ယိုးဒယားနှင့် ဖက်စပ်) || ခေါင်းဆောင်မင်းသမီး |- | ၁၉၇၀ || ''[[မှုန်ရွှေရည် (ရုပ်ရှင်)|မှုန်ရွှေရည်]]'' || [[ဝင်းဦး]]၊ [[ဖိုးပါကြီး]] || ခေတ်ကုမ္ပဏီ || အပျိုတော်ကြီးအဖြစ် ဇာတ်ပို့ |- | - || ''[[ဆောင်းအိပ်မက် (ရုပ်ရှင်)|ဆောင်းအိပ်မက်]]'' || ဝင်းဦး၊ ဖိုးပါကြီး || - || ရုပ်ရှင်လောကသို့ တကျော့ပြန်ဇာတ်ကား |- | - || ''သမလ-ဝိမလ'' || || || |- | - || ''ထားသစ္စာ'' || || || |- | - || ''စကြာယာဉ်'' || || || |- | - || ''ဒေးစွန်ပါ'' || || || |- | - || ''ချစ်ရိပ်မြုံ'' || || || |- | - || ''ငါးပွင့်တခိုင်'' || || || |- | - || ''မှော်ဝိဇ္ဇာ'' || || || |- | - || ''ချစ်မေမေ'' || || || |- | - || ''မြို့မဲ့လုင်'' || || || |- | - || ''လူယောက်ျား'' || || || |- | - || ''ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင်'' || || || |- | - || ''ချစ်သဲဒါလီ'' || || || |- | - || ''သုံးတောင်ပြည့်ခန်းသာလယ်'' || || || |- | - || ''ရွှေမြား'' || || || |- | - || ''ဗုဒ္ဓဂုဏ်ရောင်'' || || || |- | - || ''လောကီကြေးမုံ'' || || || |- | - || ''ဒဿကုမ္မာ'' || || || |- | - || ''တွေးရခက်ကြီး'' || || || |- | - || ''ယမ်းငွေ့ဝေဝေ'' || || || |- | - || ''ယမင်းရွှေစင်'' || || || |- | - || ''ရံရွေတော်'' || || || |- | - || ''လေနီကြမ်း'' || || || |- | - || ''တရားနဲ့ဓါး'' || || || |- | - || ''ကုန်းဘောင်ဆက်'' || || || |- | - || ''လေးဆူဒီပါ'' || || || |- | - || ''ရူပါယဉ်'' || || || |- | - || ''လောကလက်ဆောင်'' || || || |- | - || ''နှောင်ကြိုးမေတ္တာ'' || || || |- | - || ''မောင့်လပြည့်ဝန်း'' || || || |- | - || ''စမ်းရေပမာ မိမေတ္တာ'' || || || |- | - || ''မရွှေအထက်တန်းစား'' || || || |- | - || ''ချစ်လွန်းတင်'' || || || |- | - || ''ခြေရာတထောင် မောင်မဲခေါင်'' || || || |- | - || ''တကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ'' || || || |- | - || ''ဩာ်ယောက်ျား'' || || || |- | - || ''တိမ်လွှာမို့မို့လွင်'' || || || |- | - || ''အညံ့ပန်း'' || || || |- | - || ''ဝမ်းနဲဝမ်းသာ'' || || || |- | - || ''မောင့်အချစ်တော်'' || || || |- | - || ''နှင်းပျောက်တဲ့နွေ'' || || || |- | - || ''တယူသန်'' || || || |- | - || ''ကျောက်မဲအကျဉ်းသား'' || || || |- | - || ''တိမ်လှိုင်းပမာ'' || || || |- | - || ''ချစ်ပိုင်ဆက်ရာ'' || || || |- | - || ''မုန်းပါတယ်မောင့်ကို'' || || || |- | - || ''မွန်းဂျန်'' || || || |- | - || ''နွေး'' || || || |- | - || ''ကညာပျိုနဲ့ဇရာအို'' || || || |- | - || ''ရင်ခွင်ဦး'' || || || |- | - || ''အသည်းကျော်မလေး'' || || || |- | - || ''ဆောင်ချင်အုံးဟဲ့ မင်္ဂလာ'' || || || |- | - || ''ဒီကမ္ဘာမှာ ကျွန်တော်အပျော်ဆုံး'' || || || |- | - || ''ကျားအသည်းနဲ့ချစ်ရဲသူ'' || || || |- | - || ''ပိုးနှင်းဖြူ'' || || || |- | - || ''ချစ်သူအောင်ပွဲ ခြိမ့်ခြိမ့်သဲ'' || || || |- | - || ''ဒေါနနဲ့စပယ်'' || || || |- | - || ''ငွေဆယ်သိန်း၊ လူငါးယောက်နှင့် နန်းကျော့ခိုင်'' || || || |- | - || ''မမုန်းလေနဲ့ ငပလီ'' || || || |- | - || ''ဘတပြန် ကျားတပြန်'' || || || |- | - || ''နေခြည်ဖြာမှ နွေးသောကြောင့်'' || || || |- | - || ''မိန်းကလေးရှင်ရဲ့ဆန္ဒ'' || || || |- | - || ''ပွမ်ပွမ်မြည်တဲ့ကားလေး'' || || || |- | - || ''ကိုယ်ထင်ရင် ခုတင်ရွှေနန်း'' || || || |- | - || ''ကိုကိုညီညီ'' || || || |- | - || ''ချစ်ကြိုးတွေ သွယ်ကာရစ်ကာ'' || || || |- | - || ''စပယ်တင်မှဲ့နဲ့ မိန်းကလေး'' || || || |- | - || ''၃ သို့မဟုတ် ၄'' || || || |- | - || ''ရွှေချည်ငွေချည်တန်းပါလို့'' || || || |- | - || ''ချစ်သူများရဲ့ချစ်တဲ့သူ'' || || || |- | - || ''ကျွန်တော့်အချစ် ဈေးမဆစ်နဲ့'' || || || |- | - || ''ချစ်ဦးတိမ်ပန်းချီ'' || || || |- | - || ''ယောဆရာကြီး'' || || || |- | - || ''သည်အရွယ်နဲ့ သည်စပယ်'' || || || |- | - || ''ဘာအခုမှ ချစ်ပါပြီလဲ'' || || || |- | - || ''အဆိပ်ပန်းနှင့်မေတ္တာလမ်း'' || || || |- | - || ''စုံနံ့သာမြိုင်'' || || || |- | - || ''မောင်မောင့်အချစ် နံပါတ် ၁'' || || || |- | - || ''ဘဝကြေးမုံ'' || || || |- | - || ''သံသယဝင်္ကပါ'' || || || |- | - || ''ရွှေနွယ်ရိုး'' || || || |- | - || ''သိုင်းသမားနဲ့ မစံပယ်'' || || || |- | - || ''ရှစ်စပ်က ဂျင်ခြေလည်'' || || || |- | - || ''တရားတဖက် ဓါးတလက်'' || || || |- | - || ''မျက်နှာမများတတ်သူပါ'' || || || |- | - || ''နေရာချင်းတော့ မလဲနိုင်ပါ'' || || || |} == ကိုးကား == {{Reflist}} * ရင်းမြစ် - ( စာရေးဆရာ တင်နိုင်တိုး ရေးသားသော ပါလီမန်ခေတ် ထင်ပေါ်ကျော်ကြား မြန်မာအမျိုးသမီးများ စာအုပ်မှ ဖော်ပြသည်။ ) [[ကဏ္ဍ:၁၉၃၃ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်များ]] ozl1dz0jacl58rr3tv9uqwb53nv13mg 0 279053 1042895 1041892 2026-07-11T15:50:29Z KyawGyi24 135787 /* */ 1042895 wikitext text/x-wiki {{Infobox war faction | name = နွေဦးတော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု | war = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] |image =Spring Revolution Alliance Flag.svg | caption = | active = {{Start date|2025|11||df=yes}} – လက်ရှိ | ideology =[[ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုစနစ်]] <ref> [https://www.narinjara.com/news/detail/6940d4386c74fca34ddab1ba 19 revolutionary forces establish Spring Revolution Alliance]. December 16, 2025. Narinjara News.</ref> | leaders = | clans = {{plainlist| '''လက်ရှိအဖွဲ့ဝင်များ''' * [[ချင်းညီနောင်]] (CB) * Force Federal Democracy (FFD) * [[ဂျန်ဇီလူငယ်မျိုးဆက်တပ်တော်]] (GZA) * [[ကလေးဒေသတော်လှန်ရေးတပ်]] (KRF) * [[မကွေးပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (MAGWAY PDF) * 96 Soldiers PDF * [[File:Flag of the Danu people.svg|22px|border]] [[ဓနုပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] (DPLF) * [[File:Flag of Student Armed Force.svg|22px|border]] [[ကျောင်းသားလက်ရုံးတပ်တော်]] (SAF) * [[File:Yaw Army.jpg|22px|border]] [[ယောတပ်တော်]] (YA) * [[File:Logo of Yaw Defense Force.jpg|22px|border]] [[ယောကာကွယ်ရေးတပ်]] (YDF) * [[File:Flag of the Karenni Nationalities Defence Force.svg|22px|border]] [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ်]] (KNDF)<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=ApIfnP_bpoc SRA က NUG နဲ့ စင်ပြိုင်မဟုတ်ပါဘူး (ရုပ်/သံ) ]. The Irrawaddy. December 16, 2025</ref> * [[File:Bamar Army logo.jpg|22px|border]] [[ဗမာ့တပ်တော်]] (BA) * [[File:Burma Liberation Democratic Force.jpg|22px|border]] [[ဗမာလွတ်မြောက်ရေးဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး]] (BLDF) * [[File:Bamar People's Liberation Army logo.png|22px|border]] [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] (BPLA)<ref name=SRAform>{{cite news|url=https://yktnews.com/2025/12/237097/|title=ကရင်နီ-KNDF၊ BPLA ၊ ချင်းညီနောင် – CB၊ မွန်တော်လှန်ရေး တပ် အပါအဝင် တော်လှန်ရေးတပ် ၁၉ ဖွဲ့ဖြင့် နွေဦးတော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစုကို စတင်ဖွဲ့စည်းလိုက်ပြီး NUG နှင့်ပါ ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်သွားမည်|publisher=[[ရန်ကုန်ခေတ်သစ် မီဒီယာ|ခေတ်သစ်မီဒီယာ]]|date=December 16, 2025|language=my}}</ref> * [[File:Mon State Revolutionary Force (MSRF) Logo.jpg|22px|border]] [[မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်]] (MSRF) * [[File:People Independence Army.jpg|22px|border]] [[ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေးတပ်တော်]] (PIA)<ref name="ludunwayoo">[https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/12/16/142850/ နွေဦးတော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု-SRAကို တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ ၁၉ဖွဲ့နဲ့ စတင်ဖွဲ့စည်း]. People's Spring. December 16, 2025.</ref> * [[File:Logo of the Pa-O People's Defense Force (Kham-Dom).jpg|22px|border]] [[ပအိုဝ်းပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (ခမ်းဒေါမ်)]] (PPDF-KD) * [[File:Logo of Sagaing PDF.jpg|22px|border]] [[စစ်ကိုင်းပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (SAGAING PDF) '''နုတ်ထွက်သွားသော အဖွဲ့များ''' * [[File:Myanmar National Liberation Army.svg|22px|border]] [[အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (NLA) (၂၀၂၆ မတ် ၂၀ တွင် နုတ်ထွက်)}} | headquarters = | area = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | size = | partof = | predecessor = | successor = | split = | allies = '''နိုင်ငံ မဟာမိတ်များ''' * {{flagdeco|Myanmar}} [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]<ref name=SRABBC> [https://www.bbc.com/burmese/live/cjwyzyp9eyet SRA တပ်ပေါင်းစုရဲ့ လှုပ်ရှားမှုများကို ဦးဆောင်ကော်မတီက ကွပ်ကဲဆောင်ရွက်မယ်]. BBC Burmese. December 16, 2025.</ref> '''နိုင်ငံမဟုတ်သော မဟာမိတ်များ''' * {{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[အာရက္ခတပ်တော်]]<ref> [https://myanmar-now.org/mm/news/71239/ တရုတ်ဖိအားကို လွန်ဆန်နိုင်မည့် နွေဦးတော်လှန်ရေး SRA တပ်ပေါင်းစု]. Myanmar Now. January 16, 2026. Kyaw Zin Win.</ref> * {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] * {{flagicon image|Flag of the People's Liberation Army (Myanmar).png|size=25px}} [[ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] | opponents = {{flag|Myanmar}} ([[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|SSPC]]) * {{flagicon image|Flag of the Myanmar Armed Forces.svg}} [[တပ်မတော်]] ** {{army|MYA}} ** {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] ** {{flagicon image|Flag of Myanmar.svg}} [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့]]<ref>{{Cite web|url=https://www.myanmar-now.org/en/topics/5558|title=Pyusawhti militia|website=Myanmar NOW|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230115045126/https://myanmar-now.org/en/topics/5558|archive-date=January 15, 2023}}</ref> | battles = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] * [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်]] | website = }} '''နွေဦးတော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု ''' ({{lang-en|'''Spring Revolution Alliance - SRA'''}}) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး တပ်ပေါင်းစုအဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://asiatimes.com/2025/12/myanmars-fragmentation-is-a-myth-and-chinas-greatest-asset/|title=Myanmar’s ‘fragmentation’ is a myth—and China’s greatest asset|work=Asia Times|access-date=16 December 2025|date=16 December 2025}}</ref>ဤတပ်ပေါင်းစုသည်၂၀၂၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်း [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] ၅ နှစ်နီးပါးအတွင်း လက်နက်ကိုင်တပ် ကြီးကြီးမားမား စုဖွဲ့မှု တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလတွင် အဖွဲ့ ၇ ဖွဲ့မှ ကိုယ်စားလှယ်များသည် စစ်ရေးဆိုင်ရာ ကွပ်ကဲမှုနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး စနစ်များကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန် စစ်ရေးမဟာမိတ်အဖွဲ့တစ်ခု ဖွဲ့စည်းရန် စတင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ပထမပတ်တွင် စုစုပေါင်း အဖွဲ့ ၁၄ ဖွဲ့ဖြင့် ပဏာမ အစည်းအဝေးတစ်ရပ်ကို ကျင်းပခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့မှ ၂၄ ရက်နေ့အထိ ကျင်းပခဲ့သော ညီလာခံအပြီးတွင် စုစုပေါင်း အဖွဲ့ ၁၉ ဖွဲ့ဖြင့် မဟာမိတ်အဖွဲ့ကို တရားဝင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency|first=Yangon Khit Thit News|date=2025-12-16|title=ကရင်နီ-KNDF၊ BPLA ၊ ချင်းညီနောင် - CB၊ မွန်တော်လှန်ရေး တပ် အပါအဝင် တော်လှန်ရေးတပ် ၁၉ ဖွဲ့ဖြင့် နွေဦးတော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစုကို စတင်ဖွဲ့စည်းလိုက်ပြီး NUG နှင့်ပါ ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်သွားမည်|url=https://yktnews.com/2025/12/237097/|access-date=2025-12-16|website=Khit Thit Media|language=en-US}}</ref> နွေဦးတော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစုသည် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]]၏ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် ရှိမနေသော်လည်း၊ NUG က အဆိုပါ မဟာမိတ်အဖွဲ့ ပေါ်ပေါက်လာမှုကို ကြိုဆိုခဲ့ပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု ကတိပြုထားသည်။ == နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း == ၂၀၂၁ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် မြန်မာနိုင်ငံတွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်းမှုတစ်ရပ်]] ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ယင်းကို ဆန္ဒပြခြင်းနည်းလမ်းအပြင်၊လက်နက်ကိုင်ဆန့်ကျင်တော်လှန်သည့် နည်းလမ်း အစရှိသည့် နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ဆန့်ကျင်ခဲ့ကြသည်။ဤတွင် နယ်မြေပေါင်းစုံ၌ လက်နက်ကိုင်အစုအဖွဲ့များ အသီးသီးပေါ်ထွက်လာခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလတွင် ခိုင်မာကျယ်ပြန့်သည့် နွေဦးတော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစုတရပ် ပေါ်ပေါက်လာစေရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ (၇) ဖွဲ့သည် စတင်ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/737655|title=တော်လှန်ရေးအင်အားစု ၁၉ ဖွဲ့ပါဝင်သည့် နွေဦးတော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစုဖွဲ့စည်း|work=DVB|access-date=၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ပထမအပတ်တွင် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ (၁၄) ဖွဲ့သည် ကနဦးတွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲတရပ် ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ကြပြီးနောက်၊အခြားသော အဖွဲ့များကို ဖိတ်ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၁ ရက် တွင် ၃ရက်ကြာမြင့်သည့် တပ်ပေါင်းစု ဖြစ်မြောက်ရေးညီလာခံတရပ်ကို လွတ်မြောက်နယ်မြေတနေရာတွင် ကျင်းပကြသည်။ ထိုညီလာခံတွင် နွေဦးတော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု (Spring Revolution Alliance - - SRA)ကို အဖွဲ့ဝင်တပ်ဖွဲ့ (၁၉) ဖွဲ့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့ဖွဲ့စည်းပြီးကြောင်းအား ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ဒီဇင်ဘာ ၁၅ ရက် တွင် တရားဝင်ထုတ်ပြန်ကြေညာကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cdd55mym0q6o|title=SRA တပ်ပေါင်းစုက တရုတ်ဖိအားကို ခုခံနိုင်ရေးလား|work=BBC|access-date=၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> == ပြောရေးဆိုခွင့်ပုဂ္ဂိုလ်များ == (၁) [[ခွန်းဘီထူး|ခွန်းဘီးဒူ]] (၂) [[မင်းဟန်ထက်]] == အဖွဲ့ဝင်များ == {| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%" |+ '''နွေဦးတော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု (SRA) အဖွဲ့ဝင်များ''' |- ! အမှတ်စဉ် !! အလံ !! အဖွဲ့အမည် !! မှတ်ချက် |- | ၁ || || [[ချင်းညီနောင်]] (CB) || |- | ၂ || [[File:Flag of the Danu people.svg|120px]] || [[ဓနုပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] (DPLF) || |- | ၃ || [[File:Flag of Student Armed Force.svg|120px]] || [[ကျောင်းသားလက်ရုံးတပ်တော်]] (SAF) || |- | ၄ || [[File:Yaw Army.jpg|120px]] || [[ယောတပ်တော်]] (YA) || |- | ၅ || [[File:Logo of Yaw Defense Force.jpg|120px]] || [[ယောကာကွယ်ရေးတပ်]] (YDF) || |- | ၆ || || Force Federal Democracy (FFD) || |- | ၇ || || [[ဂျန်ဇီလူငယ်မျိုးဆက်တပ်တော်]]/Generation Z Army (GZA) || |- | ၈ || [[File:Flag of the Karenni Nationalities Defence Force.svg|120px]] || [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ်]] (KNDF) || |- | ၉ || || [[ကလေးဒေသတော်လှန်ရေးတပ်]] (KRF) || |- | ၁၀ || || [[မကွေးပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (MAGWAY PDF) || |- | ၁၁ || || 96 Soldiers PDF - အညာဒေသတပ် || |- | ၁၂ || [[File:Bamar Army logo.jpg|120px]] || [[ဗမာ့တပ်တော်]] (BA) || |- | ၁၃ || [[File:Burma Liberation Democratic Force.jpg|120px]] || [[ဗမာလွတ်မြောက်ရေးဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး]] (BLDF) || |- | ၁၄ || [[File:Bamar People's Liberation Army logo.png|120px]] || [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] (BPLA) || |- | ၁၅ || [[File:Mon State Revolutionary Force.png|120px]] || [[မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်]] (MSRF) || |- | ၁၆ || [[File:People Independence Army.jpg|120px]] || [[ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေးတပ်တော်]] (PIA) || |- | ၁၇ ||[[File:Logo of the Pa-O People's Defense Force (Kham-Dom).jpg|120px]] || [[ပအိုဝ်းပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (ခမ်းဒေါမ်)]] (PPDF-KD) || |- | ၁၈ || [[File:Logo of Sagaing PDF.jpg|120px]] || [[စစ်ကိုင်းပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (SAGAING PDF) || |} {| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%" |+ '''နုတ်ထွက်သွားသော အဖွဲ့များ''' |- ! အမှတ်စဉ် !! အလံ !! အဖွဲ့အမည် !! မှတ်ချက် |- | ၁ || [[File:Myanmar National Liberation Army.svg|120px]] || [[အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] (NLA) || ၂၀၂၆ မတ် ၂၀ တွင် နုတ်ထွက် |} == ကိုးကား == {{reflist}} {{တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း ဖွဲ့စည်းသည့် တော်လှန်ရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့များ]] s821ik26y8vrue25ep3grwwuudeh44d 0 279508 1042889 1020838 2026-07-11T14:41:50Z ~2026-39256-82 145504 /* */ 1042889 wikitext text/x-wiki {{Distinguish|မွန်ပြည်ကာကွယ်ရေးတပ်}} {{Infobox militant organization | name = မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် | logo = File:Mon State Revolutionary Force.png | caption = မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်၏အမှတ်တံဆိပ် | native_name = | native_name_lang = my | founding_leader = | leader = ဗိုလ်မှူးထူး <br/>{{small|လက်ရှိတပ်ရင်းမှူး နိုင်ဒရာဂွန်}} | foundation = {{Start date|2021|08|21|df=yes}} | dates = {{Start date|2021|08|21|df=yes}} | area = [[မွန်ပြည်နယ်]]၊[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး|တနင်္သာရီတိုင်း]] | headquarters = [[မွန်ပြည်နယ်]] | newspaper = | ideology = | position = | crimes = | attacks = | status = | size = အတိအကျမထုတ်ပြန်ထား | revenue = | financing = | partof = | allies = * အမှတ် ၁ စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေ နည်းဗျူဟာ ၃၃ <br/>{{small|[[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]}} * [[နွေဦးတော်လှန်ရေး မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစု]] | opponents = {{flagdeco|Myanmar}} [[မြန်မာနိုင်ငံ]] *([[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]) * [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] * {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | battles = *[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] * မွန်ပြည်နယ်အတွင်းစစ်ဆင်ရေးများ | flag = | website = | module = }} '''မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်''' ({{langx|en|'''Mon State Revolutionary Force''' }}; အတိုကောက် '''MSRF''')သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း]]တစ်ခုဖြစ်သည်။[[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှု]]ပြီးနောက်၊ '''MSRF''' သည် [[မွန်ပြည်နယ်|မွန်ပြည်နယ်အတွင်း]] ပထမဆုံး သေနတ်ဖောက်ကာ တော်လှန်ခဲ့သည့် [[မွန်လူမျိုး]]အခြေပြု တပ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=bP7LcWnlpNM|title=တော်လှန်ပုန်ကန်ရုံကလွဲပြီး ရွေးချယ်စရာမရှိဘူး”- မိတလဉာဏ်၊ မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်|work=Myanmar Now|access-date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅}}</ref> == သမိုင်းအကျဉ်း == မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ဩဂုတ် ၇ ရက် တွင် ဗိုလ်မှူးထူး (လက်ရှိတပ်ရင်းမှူး နိုင်ဒရာဂွန်) ဦးဆောင်ပြီး လူ ၇ ဦး၊ လက်နက် ၃ လက်ဖြင့် [[ရေးမြို့နယ်|ရေးမြို့နယ်တောင်ပိုင်း]]တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပထမဦးဆုံး စစ်ဆင်ရေးကို ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၁ ရက် တွင် [[မွန်ပြည်နယ်|မွန်ပြည်နယ်တောင်ပိုင်း]]၊[[ရေးမြို့နယ်]]၊ [[ခေါဇာမြို့]]ရဲစခန်းအား ဆင်ဖြူရှင်စစ်ဆင်ရေးအမည်ဖြင့် သွားရောက်ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://dvb.no/post/551895|title=ခေါဇာမြို့ ရဲစခန်းကို မွန်ပြည်ကာကွယ်ရေးတပ် ဝင်တိုက်|work=DVB|access-date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂}}</ref> == စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေများ == မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် သည် မုဒုံမြို့နယ်၊ သံဖြူဇရပ်မြို့နယ် ၊ ရေးမြို့နယ်( တောင်ပိုင်း ၊ မြောက်ပိုင်း)၊ ရေဖြူမြို့နယ်၊ ကလိန်အောင်မြို့နယ်ခွဲ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်တို့၌ မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များနှင့်အတူ စစ်ဆင်ရေးဆောင်ရွက်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ခေါဇာမြို့ရဲစခန်းတိုက်ပွဲ မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်သည် တိုက်ပွဲအကြိမ်ရေ စုစုပေါင်း ၆၉ ခု အထိ ဖော်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁ ရက် မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်၏ စစ်ရေးဖော်ဆောင်မှု (၃) နှစ်ပြည့် အစီရင်ခံစာအရ ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လ မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ အမှတ်(၈) ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး၏ သံဖြူဇရပ်-ရေး-ထားဝယ် လမ်းပိုင်းများကို မဟာမိတ်တော်လှန်ရေးတပ်များနှင့်အတူ ပူးပေါင်း ထိန်းချုပ် စိုးမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ == ထင်ရှားဖြစ်ရပ် == ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၉ရက်နေ့ မှ ၁၁ ရက်နေ့ အထိ ဆင်နွဲခဲ့သည့် ၃ ရက်တာ ကျုံလောင်းတိုက်ပွဲ သည် ထင်ရှားခဲ့သည်။ == မဟာမိတ်စုဖွဲ့မှုများ == ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၅ ရက် တွင် [[:en:Mon_State_Federal_Council|မွန်ပြည်ဖက်ဒရယ်ကောင်စီ MSFC]] ၏ နိုင်ငံရေး ဦးဆောင်မှုကို ခံယူပြီး ကောင်စီ၏ ကာကွယ်ရေးဌာနအောက်ရှိ မွန်ပြည်အတွင်း စစ်ဒေသများ ဖြန့်ကျက်ကာ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.thanlwintimes.com/2025/09/02/%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%94/|title=စစ်ဆင်ရေးအရှိန်မြှင့်နေတယ်လို့ မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် MSRF ပြော|work=သံလွင်တိုင်းမ်|access-date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၂၇ ရက် တွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် PDF အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေးနယ် မြေ၊ နည်းဗျူဟာ ၃၃ နှင့် မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် တို့သည် “ညီနောင် တပ်ဖွဲ့” အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/721410|title=PDF နည်းဗျူဟာ ၃၃ နှင့် မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် MSRF တို့ ညီနောင်တပ်ဖွဲ့ ဖွဲ့စည်း|work=DVB|access-date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၅}}</ref>[[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]၊အမှတ်( ၁) စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေ၊ ဗျူဟာ (၃၃) သည် အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ NUG လက်အောက်ခံဖြစ်ပြီး နည်းဗျူဟာ ၃၃ ၏ လက်အောက်တွင် ဒေါနတပ်ရင်း ၂၊ YGF၊ ဒေါနတပ်ရင်း ၃၊ KBDF၊ ဒေါနတပ်ရင်း ၄ နှင့် အခြားဗျူဟာစစ်ဆင်ရေးလက်ရုံးတပ်များရှိသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊နိုဝင်ဘာ ၂၁ ရက် တွင် မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် (MSRF)သည် [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] (BPLA) နှင့် Force for Federal Democracy (FFD) တပ်ဖွဲ့တို့အပါအဝင် တော်လှန်ရေးတပ် ၁၉ ဖွဲ့စုဖွဲ့ထားသည့် [[နွေဦးတော်လှန်ရေး မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစု|နွေဦးတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု]]ထဲ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.daweiwatch.com/16/12/2025/123220/|title=တနင်္သာရီတိုင်း စစ်ဆင်ရေးများတွင် ပါဝင်ဖူးသည့် တပ်ဖွဲ့သုံးဖွဲ့ အပါ တော်လှန်ရေးတပ် ၁၉ ဖွဲ့က တပ်ပေါင်းစုဖွဲ့|work=daweiwatch|access-date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း ဖွဲ့စည်းသည့် တော်လှန်ရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့များ]] jukzm15pnl153hvbb8x54ve2e2x427o 1042890 1042889 2026-07-11T14:46:55Z ~2026-39256-82 145504 /* */ 1042890 wikitext text/x-wiki {{Distinguish|မွန်ပြည်ကာကွယ်ရေးတပ်}} {{Infobox militant organization | name = မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် | logo = File:Mon State Revolutionary Force.png | caption = မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်၏အမှတ်တံဆိပ် | native_name = | native_name_lang = my | founding_leader = | leader = ဗိုလ်မှူးထူး <br/>{{small|လက်ရှိတပ်ရင်းမှူး နိုင်ဒရာဂွန်}} | foundation = {{Start date|2021|08|21|df=yes}} | dates = {{Start date|2021|08|21|df=yes}} | area = [[မွန်ပြည်နယ်]]၊[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး|တနင်္သာရီတိုင်း]] | headquarters = [[မွန်ပြည်နယ်]] | newspaper = | ideology = | position = | crimes = | attacks = | status = | size = အတိအကျမထုတ်ပြန်ထား | revenue = | financing = | partof = | allies = * အမှတ် ၁ စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေ နည်းဗျူဟာ ၃၃ <br/>{{small|[[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]}} * [[နွေဦးတော်လှန်ရေး မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစု]] | opponents = {{flagdeco|Myanmar}} [[မြန်မာနိုင်ငံ]] *([[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]) * [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] * {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | battles = *[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] * မွန်ပြည်နယ်အတွင်းစစ်ဆင်ရေးများ | flag = | website = | module = }} '''မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်''' ({{langx|en|'''Mon State Revolutionary Force''' }}; အတိုကောက် '''MSRF''')သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း]]တစ်ခုဖြစ်သည်။[[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှု]]ပြီးနောက်၊ '''MSRF''' သည် [[မွန်ပြည်နယ်|မွန်ပြည်နယ်အတွင်း]] ပထမဆုံး သေနတ်ဖောက်ကာ တော်လှန်ခဲ့သည့် [[မွန်လူမျိုး]]အခြေပြု တပ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=bP7LcWnlpNM|title=တော်လှန်ပုန်ကန်ရုံကလွဲပြီး ရွေးချယ်စရာမရှိဘူး”- မိတလဉာဏ်၊ မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်|work=Myanmar Now|access-date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅}}</ref> == သမိုင်းအကျဉ်း == မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ဩဂုတ် ၇ ရက် တွင် ဗိုလ်မှူးထူး (လက်ရှိတပ်ရင်းမှူး နိုင်ဒရာဂွန်) ဦးဆောင်ပြီး လူ ၇ ဦး၊ လက်နက် ၃ လက်ဖြင့် [[ရေးမြို့နယ်|ရေးမြို့နယ်တောင်ပိုင်း]]တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပထမဦးဆုံး စစ်ဆင်ရေးကို ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၁ ရက် တွင် [[မွန်ပြည်နယ်|မွန်ပြည်နယ်တောင်ပိုင်း]]၊[[ရေးမြို့နယ်]]၊ [[ခေါဇာမြို့]]ရဲစခန်းအား ဆင်ဖြူရှင်စစ်ဆင်ရေးအမည်ဖြင့် သွားရောက်ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://dvb.no/post/551895|title=ခေါဇာမြို့ ရဲစခန်းကို မွန်ပြည်ကာကွယ်ရေးတပ် ဝင်တိုက်|work=DVB|access-date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂}}</ref> == စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေများ == မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် သည် မုဒုံမြို့နယ်၊ သံဖြူဇရပ်မြို့နယ် ၊ ရေးမြို့နယ်( တောင်ပိုင်း ၊ မြောက်ပိုင်း)၊ ရေဖြူမြို့နယ်၊ ကလိန်အောင်မြို့နယ်ခွဲ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်တို့၌ မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များနှင့်အတူ စစ်ဆင်ရေးဆောင်ရွက်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ခေါဇာမြို့ရဲစခန်းတိုက်ပွဲ မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်သည် တိုက်ပွဲအကြိမ်ရေ စုစုပေါင်း ၆၉ ခု အထိ ဖော်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁ ရက် မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်၏ စစ်ရေးဖော်ဆောင်မှု (၃) နှစ်ပြည့် အစီရင်ခံစာအရ ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လ မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ အမှတ်(၈) ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး၏ သံဖြူဇရပ်-ရေး-ထားဝယ် လမ်းပိုင်းများကို မဟာမိတ်တော်လှန်ရေးတပ်များနှင့်အတူ ပူးပေါင်း ထိန်းချုပ် စိုးမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ == ထင်ရှားဖြစ်ရပ် == ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၉ရက်နေ့ မှ ၁၁ ရက်နေ့ အထိ ဆင်နွဲခဲ့သည့် ၃ ရက်တာ ကျုံလောင်းတိုက်ပွဲ သည် ထင်ရှားခဲ့သည်။ == မဟာမိတ်စုဖွဲ့မှုများ == ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၅ ရက် တွင် [[:en:Mon_State_Federal_Council|မွန်ပြည်ဖက်ဒရယ်ကောင်စီ MSFC]] ၏ နိုင်ငံရေး ဦးဆောင်မှုကို ခံယူပြီး ကောင်စီ၏ ကာကွယ်ရေးဌာနအောက်ရှိ မွန်ပြည်အတွင်း စစ်ဒေသများ ဖြန့်ကျက်ကာ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.thanlwintimes.com/2025/09/02/%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%94/|title=စစ်ဆင်ရေးအရှိန်မြှင့်နေတယ်လို့ မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် MSRF ပြော|work=သံလွင်တိုင်းမ်|access-date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၂၇ ရက် တွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် PDF အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေ၊ နည်းဗျူဟာ ၃၃ နှင့် မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် တို့သည် “ညီနောင် တပ်ဖွဲ့” အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/721410|title=PDF နည်းဗျူဟာ ၃၃ နှင့် မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် MSRF တို့ ညီနောင်တပ်ဖွဲ့ ဖွဲ့စည်း|work=DVB|access-date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၅}}</ref>[[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]၊ အမှတ်(၁) စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေ၊ ဗျူဟာ (၃၃) သည် အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ NUG လက်အောက်ခံဖြစ်ပြီး နည်းဗျူဟာ ၃၃ ၏ လက်အောက်တွင် အမှတ်၈၀၀၁တပ်ရင်း (YGF) ၊ အမှတ်၈၀၀၂တပ်ရင်း (KBDF) ၊ အမှတ်၈၀၀၃တပ်ရင်း နှင့် အခြားဗျူဟာစစ်ဆင်ရေးလက်ရုံးတပ်များရှိသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊နိုဝင်ဘာ ၂၁ ရက် တွင် မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် (MSRF)သည် [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] (BPLA) နှင့် Force for Federal Democracy (FFD) တပ်ဖွဲ့တို့အပါအဝင် တော်လှန်ရေးတပ် ၁၉ ဖွဲ့စုဖွဲ့ထားသည့် [[နွေဦးတော်လှန်ရေး မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစု|နွေဦးတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု]]ထဲ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.daweiwatch.com/16/12/2025/123220/|title=တနင်္သာရီတိုင်း စစ်ဆင်ရေးများတွင် ပါဝင်ဖူးသည့် တပ်ဖွဲ့သုံးဖွဲ့ အပါ တော်လှန်ရေးတပ် ၁၉ ဖွဲ့က တပ်ပေါင်းစုဖွဲ့|work=daweiwatch|access-date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း ဖွဲ့စည်းသည့် တော်လှန်ရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့များ]] 5wdk1elpcqilpohy39j0i92oemjibob 1042893 1042890 2026-07-11T15:22:52Z ~2026-39256-82 145504 /* */ 1042893 wikitext text/x-wiki {{Distinguish|မွန်ပြည်ကာကွယ်ရေးတပ်}} {{Infobox militant organization | name = မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် | logo = File:Mon State Revolutionary Force.png | caption = မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်၏အမှတ်တံဆိပ် | native_name = | native_name_lang = my | founding_leader = | leader = ဗိုလ်မှူးထူး <br/>{{small|လက်ရှိတပ်ရင်းမှူး နိုင်ဒရာဂွန်}} | foundation = {{Start date|2021|08|21|df=yes}} | dates = {{Start date|2021|08|21|df=yes}} | area = [[မွန်ပြည်နယ်]]၊[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး|တနင်္သာရီတိုင်း]] | headquarters = [[မွန်ပြည်နယ်]] | newspaper = | ideology = | position = | crimes = | attacks = | status = | size = အတိအကျမထုတ်ပြန်ထား | revenue = | financing = | partof = | allies = * အမှတ် ၁ စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေ နည်းဗျူဟာ ၃၃ <br/>{{small|[[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]}} * [[နွေဦးတော်လှန်ရေး မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစု]] | opponents = {{flagdeco|Myanmar}} [[မြန်မာနိုင်ငံ]] *([[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]) * [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] * {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | battles = *[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] * မွန်ပြည်နယ်အတွင်းစစ်ဆင်ရေးများ | flag = | website = | module = }} '''မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်''' ({{langx|en|'''Mon State Revolutionary Force''' }}; အတိုကောက် '''MSRF''' ) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း]]တစ်ခုဖြစ်သည်။[[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှု]]ပြီးနောက်၊ '''MSRF''' သည် [[မွန်ပြည်နယ်|မွန်ပြည်နယ်အတွင်း]] ပထမဆုံး သေနတ်ဖောက်ကာ တော်လှန်ခဲ့သည့် [[မွန်လူမျိုး]]အခြေပြု တပ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=bP7LcWnlpNM|title=တော်လှန်ပုန်ကန်ရုံကလွဲပြီး ရွေးချယ်စရာမရှိဘူး”- မိတလဉာဏ်၊ မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်|work=Myanmar Now|access-date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅}}</ref> == သမိုင်းအကျဉ်း == မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ဩဂုတ် ၇ ရက် တွင် ဗိုလ်မှူးထူး (လက်ရှိတပ်ရင်းမှူး နိုင်ဒရာဂွန်) ဦးဆောင်ပြီး လူ ၇ ဦး၊ လက်နက် ၃ လက်ဖြင့် [[ရေးမြို့နယ်|ရေးမြို့နယ်တောင်ပိုင်း]]တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပထမဦးဆုံး စစ်ဆင်ရေးကို ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၁ ရက် တွင် [[မွန်ပြည်နယ်|မွန်ပြည်နယ်တောင်ပိုင်း]]၊[[ရေးမြို့နယ်]]၊ [[ခေါဇာမြို့]]ရဲစခန်းအား ဆင်ဖြူရှင်စစ်ဆင်ရေးအမည်ဖြင့် သွားရောက်ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://dvb.no/post/551895|title=ခေါဇာမြို့ ရဲစခန်းကို မွန်ပြည်ကာကွယ်ရေးတပ် ဝင်တိုက်|work=DVB|access-date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂}}</ref> == စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေများ == မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် သည် မုဒုံမြို့နယ်၊ သံဖြူဇရပ်မြို့နယ် ၊ ရေးမြို့နယ်( တောင်ပိုင်း ၊ မြောက်ပိုင်း)၊ ရေဖြူမြို့နယ်၊ ကလိန်အောင်မြို့နယ်ခွဲ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်တို့၌ မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များနှင့်အတူ စစ်ဆင်ရေးဆောင်ရွက်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ခေါဇာမြို့ရဲစခန်းတိုက်ပွဲ မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်သည် တိုက်ပွဲအကြိမ်ရေ စုစုပေါင်း ၆၉ ခု အထိ ဖော်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁ ရက် မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်၏ စစ်ရေးဖော်ဆောင်မှု (၃) နှစ်ပြည့် အစီရင်ခံစာအရ ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လ မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ အမှတ်(၈) ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး၏ သံဖြူဇရပ်-ရေး-ထားဝယ် လမ်းပိုင်းများကို မဟာမိတ်တော်လှန်ရေးတပ်များနှင့်အတူ ပူးပေါင်း ထိန်းချုပ် စိုးမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ == ထင်ရှားဖြစ်ရပ် == ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၉ရက်နေ့ မှ ၁၁ ရက်နေ့ အထိ ဆင်နွဲခဲ့သည့် ၃ ရက်တာ ကျုံလောင်းတိုက်ပွဲ သည် ထင်ရှားခဲ့သည်။ == မဟာမိတ်စုဖွဲ့မှုများ == ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၅ ရက် တွင် [[:en:Mon_State_Federal_Council|မွန်ပြည်ဖက်ဒရယ်ကောင်စီ MSFC]] ၏ နိုင်ငံရေး ဦးဆောင်မှုကို ခံယူပြီး ကောင်စီ၏ ကာကွယ်ရေးဌာနအောက်ရှိ မွန်ပြည်အတွင်း စစ်ဒေသများ ဖြန့်ကျက်ကာ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.thanlwintimes.com/2025/09/02/%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%94/|title=စစ်ဆင်ရေးအရှိန်မြှင့်နေတယ်လို့ မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် MSRF ပြော|work=သံလွင်တိုင်းမ်|access-date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၂၇ ရက် တွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် PDF အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေ၊ နည်းဗျူဟာ ၃၃ နှင့် မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် တို့သည် “ညီနောင် တပ်ဖွဲ့” အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/721410|title=PDF နည်းဗျူဟာ ၃၃ နှင့် မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် MSRF တို့ ညီနောင်တပ်ဖွဲ့ ဖွဲ့စည်း|work=DVB|access-date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၅}}</ref>[[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]၊ အမှတ်(၁) စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေ၊ ဗျူဟာ (၃၃) သည် အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ NUG လက်အောက်ခံဖြစ်ပြီး နည်းဗျူဟာ ၃၃ ၏ လက်အောက်တွင် အမှတ်၈၀၀၁တပ်ရင်း (YGF) ၊ အမှတ်၈၀၀၂တပ်ရင်း (KBDF) ၊ အမှတ်၈၀၀၃တပ်ရင်း နှင့် အခြားဗျူဟာစစ်ဆင်ရေးလက်ရုံးတပ်များရှိသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊နိုဝင်ဘာ ၂၁ ရက် တွင် မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် (MSRF)သည် [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] (BPLA) နှင့် Force for Federal Democracy (FFD) တပ်ဖွဲ့တို့အပါအဝင် တော်လှန်ရေးတပ် ၁၉ ဖွဲ့စုဖွဲ့ထားသည့် [[နွေဦးတော်လှန်ရေး မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစု|နွေဦးတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု]]ထဲ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.daweiwatch.com/16/12/2025/123220/|title=တနင်္သာရီတိုင်း စစ်ဆင်ရေးများတွင် ပါဝင်ဖူးသည့် တပ်ဖွဲ့သုံးဖွဲ့ အပါ တော်လှန်ရေးတပ် ၁၉ ဖွဲ့က တပ်ပေါင်းစုဖွဲ့|work=daweiwatch|access-date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း ဖွဲ့စည်းသည့် တော်လှန်ရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့များ]] am73wyi4hmagujramtiiqhx81y013oc 1042894 1042893 2026-07-11T15:45:52Z KyawGyi24 135787 /* */ 1042894 wikitext text/x-wiki {{Distinguish|မွန်ပြည်ကာကွယ်ရေးတပ်}} {{Infobox militant organization | name = မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် | logo = [[File:Mon State Revolutionary Force (MSRF) Logo.jpg|thumb|]] | caption = မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်၏အမှတ်တံဆိပ် | native_name = | native_name_lang = my | founding_leader = | leader = ဗိုလ်မှူးထူး <br/>{{small|လက်ရှိတပ်ရင်းမှူး နိုင်ဒရာဂွန်}} | foundation = {{Start date|2021|08|21|df=yes}} | dates = {{Start date|2021|08|21|df=yes}} | area = [[မွန်ပြည်နယ်]]၊[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး|တနင်္သာရီတိုင်း]] | headquarters = [[မွန်ပြည်နယ်]] | newspaper = | ideology = | position = | crimes = | attacks = | status = | size = အတိအကျမထုတ်ပြန်ထား | revenue = | financing = | partof = | allies = * အမှတ် ၁ စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေ နည်းဗျူဟာ ၃၃ <br/>{{small|[[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]}} * [[နွေဦးတော်လှန်ရေး မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစု]] | opponents = {{flagdeco|Myanmar}} [[မြန်မာနိုင်ငံ]] *([[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]) * [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] * {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | battles = *[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] * မွန်ပြည်နယ်အတွင်းစစ်ဆင်ရေးများ | flag = | website = | module = }} '''မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်''' ({{langx|en|'''Mon State Revolutionary Force''' }}; အတိုကောက် '''MSRF''' ) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း]]တစ်ခုဖြစ်သည်။[[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှု]]ပြီးနောက်၊ '''MSRF''' သည် [[မွန်ပြည်နယ်|မွန်ပြည်နယ်အတွင်း]] ပထမဆုံး သေနတ်ဖောက်ကာ တော်လှန်ခဲ့သည့် [[မွန်လူမျိုး]]အခြေပြု တပ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=bP7LcWnlpNM|title=တော်လှန်ပုန်ကန်ရုံကလွဲပြီး ရွေးချယ်စရာမရှိဘူး”- မိတလဉာဏ်၊ မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်|work=Myanmar Now|access-date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅}}</ref> == သမိုင်းအကျဉ်း == မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ဩဂုတ် ၇ ရက် တွင် ဗိုလ်မှူးထူး (လက်ရှိတပ်ရင်းမှူး နိုင်ဒရာဂွန်) ဦးဆောင်ပြီး လူ ၇ ဦး၊ လက်နက် ၃ လက်ဖြင့် [[ရေးမြို့နယ်|ရေးမြို့နယ်တောင်ပိုင်း]]တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပထမဦးဆုံး စစ်ဆင်ရေးကို ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၁ ရက် တွင် [[မွန်ပြည်နယ်|မွန်ပြည်နယ်တောင်ပိုင်း]]၊[[ရေးမြို့နယ်]]၊ [[ခေါဇာမြို့]]ရဲစခန်းအား ဆင်ဖြူရှင်စစ်ဆင်ရေးအမည်ဖြင့် သွားရောက်ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://dvb.no/post/551895|title=ခေါဇာမြို့ ရဲစခန်းကို မွန်ပြည်ကာကွယ်ရေးတပ် ဝင်တိုက်|work=DVB|access-date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂}}</ref> == စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေများ == မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် သည် မုဒုံမြို့နယ်၊ သံဖြူဇရပ်မြို့နယ် ၊ ရေးမြို့နယ်( တောင်ပိုင်း ၊ မြောက်ပိုင်း)၊ ရေဖြူမြို့နယ်၊ ကလိန်အောင်မြို့နယ်ခွဲ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်တို့၌ မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များနှင့်အတူ စစ်ဆင်ရေးဆောင်ရွက်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ခေါဇာမြို့ရဲစခန်းတိုက်ပွဲ မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်သည် တိုက်ပွဲအကြိမ်ရေ စုစုပေါင်း ၆၉ ခု အထိ ဖော်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁ ရက် မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်၏ စစ်ရေးဖော်ဆောင်မှု (၃) နှစ်ပြည့် အစီရင်ခံစာအရ ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လ မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ အမှတ်(၈) ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး၏ သံဖြူဇရပ်-ရေး-ထားဝယ် လမ်းပိုင်းများကို မဟာမိတ်တော်လှန်ရေးတပ်များနှင့်အတူ ပူးပေါင်း ထိန်းချုပ် စိုးမိုးနိုင်ခဲ့သည်။ == ထင်ရှားဖြစ်ရပ် == ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၉ရက်နေ့ မှ ၁၁ ရက်နေ့ အထိ ဆင်နွဲခဲ့သည့် ၃ ရက်တာ ကျုံလောင်းတိုက်ပွဲ သည် ထင်ရှားခဲ့သည်။ == မဟာမိတ်စုဖွဲ့မှုများ == ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၅ ရက် တွင် [[:en:Mon_State_Federal_Council|မွန်ပြည်ဖက်ဒရယ်ကောင်စီ MSFC]] ၏ နိုင်ငံရေး ဦးဆောင်မှုကို ခံယူပြီး ကောင်စီ၏ ကာကွယ်ရေးဌာနအောက်ရှိ မွန်ပြည်အတွင်း စစ်ဒေသများ ဖြန့်ကျက်ကာ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.thanlwintimes.com/2025/09/02/%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%94/|title=စစ်ဆင်ရေးအရှိန်မြှင့်နေတယ်လို့ မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် MSRF ပြော|work=သံလွင်တိုင်းမ်|access-date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၂၇ ရက် တွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် PDF အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေ၊ နည်းဗျူဟာ ၃၃ နှင့် မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် တို့သည် “ညီနောင် တပ်ဖွဲ့” အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/721410|title=PDF နည်းဗျူဟာ ၃၃ နှင့် မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် MSRF တို့ ညီနောင်တပ်ဖွဲ့ ဖွဲ့စည်း|work=DVB|access-date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၅}}</ref>[[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]၊ အမှတ်(၁) စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေ၊ ဗျူဟာ (၃၃) သည် အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ NUG လက်အောက်ခံဖြစ်ပြီး နည်းဗျူဟာ ၃၃ ၏ လက်အောက်တွင် အမှတ်၈၀၀၁တပ်ရင်း (YGF) ၊ အမှတ်၈၀၀၂တပ်ရင်း (KBDF) ၊ အမှတ်၈၀၀၃တပ်ရင်း နှင့် အခြားဗျူဟာစစ်ဆင်ရေးလက်ရုံးတပ်များရှိသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊နိုဝင်ဘာ ၂၁ ရက် တွင် မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် (MSRF)သည် [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] (BPLA) နှင့် Force for Federal Democracy (FFD) တပ်ဖွဲ့တို့အပါအဝင် တော်လှန်ရေးတပ် ၁၉ ဖွဲ့စုဖွဲ့ထားသည့် [[နွေဦးတော်လှန်ရေး မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစု|နွေဦးတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု]]ထဲ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.daweiwatch.com/16/12/2025/123220/|title=တနင်္သာရီတိုင်း စစ်ဆင်ရေးများတွင် ပါဝင်ဖူးသည့် တပ်ဖွဲ့သုံးဖွဲ့ အပါ တော်လှန်ရေးတပ် ၁၉ ဖွဲ့က တပ်ပေါင်းစုဖွဲ့|work=daweiwatch|access-date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း ဖွဲ့စည်းသည့် တော်လှန်ရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့များ]] 9voefp7zq4tsrdd56ynj1y4owydokts 0 282622 1042904 1039208 2026-07-11T20:29:21Z IvanScrooge98 30172 /* */ image 1042904 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = | name = မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီ | native_name = Mojtaba Hosseini Khamenei | native_name_lang = fa | image = Portrait of Mojtaba Khamenei.jpg | alt = Khameini, age 57, in clerical clothing | caption = Khamenei in 2026 | order = တတိယမြောက် | office = အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် | president = [[မာဆော့ ပါဇက်ရှ်ကီရမ်]] | term_start = ၈ မတ် ၂၀၂၆<ref name="constitution">{{cite web |title=Iran - Constitution Iran - Constitution |url=http://www.parliament.am/library/sahmanadrutyunner2019/iran.pdf |access-date=2026-03-08 |website=[[Parliament of Armenia|parliament.am]]}}</ref> | term_end = | predecessor = [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]] <ref name=":0">{{Cite web|last=Reals|first=Tucker|last2=|first2=|last3=|first3=|last4=|last5=|first5=|last6=|first6=|last7=|first7=|last8=|first8=|last9=|first9=|date=1 March 2026|title=Iran names three men for interim Leadership Council to pick next supreme leader|url=https://www.cbsnews.com/live-updates/us-iran-war-israel-supreme-leader-khamenei-funeral-day-2/|access-date=1 March 2026|website=CBS News|language=en-US|archive-date=1 March 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260301140937/https://www.cbsnews.com/live-updates/us-iran-war-israel-supreme-leader-khamenei-funeral-day-2/|url-status=live}}</ref> | successor = | office1 = အီရန်နိုင်ငံ၏ ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်ရုံး<br> {{small|(နိုင်ငံရေးနှင့်လုံခြုံရေး)}} | 1blankname1 = အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် | 1namedata1 = [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]] (၁၉၉၇–၂၀၂၆) | 2blankname1 = အလုပ်အဖွဲ့ဦးဆောင် | 2namedata1 = မိုဟာမက် မိုဟာမဒီ ဂေါလ်ပယီဂန်နီ | term_start1 = ၁၉၉၉(ခန့်မှန်းနှစ်) | term_end1 = ၈ မတ် ၂၀၂၆ | predecessor1 = ရာထူးအသစ် | successor1 = | birth_name = မိုဂျ်တာဘာ ဟိုဆေယနီ ခါမေနီ | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1969|9|8}} | death_date = | birth_place = မက်ရှဒ်၊[[အီရန်နိုင်ငံ]] | education = [[ကုရ်အာန်ကျမ်းစာ]]ဘာသာရေးသင်တန်းကျောင်း | occupation = | blank1 = နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ | data1 = အစ္စလာမ်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ <ref>{{cite web|url= https://www.iranintl.com/en/202603083539|title= Mojtaba Khamenei: The shadow prince who rose to became Iran's supreme leader|publisher=Iran International|date=8 March 2026|access-date=8 March 2026}}</ref> | spouse = ဇာဟရာ ဟဒတ်-အဒဲလ် | children = ၃ဦး (၁ဦးဆုံးပါး) | parents = [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]] | relatives = ခါမေနီ မိသားစု | allegiance = အီရန် | branch = {{flagicon|Iran}}[[အီရန်အစ္စလာမ်မစ် သမ္မတနိုင်ငံ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ|အီရန်စစ်တပ်]] | signature = Mojtaba Khamenei Signature.svg | serviceyears = *၁၉၈၇–၁၉၈၈<br> [[အီရန်အစ္စလာမ်မစ် သမ္မတနိုင်ငံ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ|အီရန်စစ်တပ်]] *၂၀၀၉–လက်ရှိ<br> {{flagicon image|Flag of Basij.svg}}ပြည်သူ့စစ် | rank = | battles = {{tree list}} * [[အီရန်-အီရတ်စစ်ပွဲ|အီရန် - အီရတ် စစ်ပွဲ]] * [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု|အီရန်စစ်ပွဲ (၂၀၂၆)]] {{tree list/end}} | module = {{Infobox religious biography|embed=yes | religion = [[အစ္စလာမ်ဘာသာ|အစ္စလာမ်]] }} | leader = | 1blankname = ယာယီခေါင်းဆောင် | 1namedata = အာလီ လာရီဂျာနီ<ref>{{cite news |last1=Janjevic |first1=Darko |title=Who is Ali Larijani, the unofficial strongman in Iran? |url=https://www.dw.com/en/who-is-ali-larijani-the-unofficial-strongman-in-iran/a-76202526 |access-date=9 March 2026 |work=DW |date=2026-03-03 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Faucon |first1=Benoit |title=De Facto Wartime Leader Steers Iran’s Defiant Response to U.S. |url=https://www.wsj.com/world/middle-east/de-facto-wartime-leader-steers-irans-defiant-response-to-u-s-f8fe0680 |access-date=9 March 2026 |work=The Wall Street Journal |date=8 March 2026}}</ref> }} '''မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီ''' ({{lang-en|'''Mojtaba Khamenei'''}};၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၆၉ မွေးဖွား) သည် အီရန်နိုင်ငံရေးသမားနှင့် [[ရှီယာ မူဆလင်၏ သမိုင်း|ရှီအာအစ္စလာမ်]] ဘာသာရေးပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ် ၈ ရက်မှစ၍ အီရန်နိုင်ငံ၏ တတိယမြောက် အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ဤသူသည် [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီခါမေနီ]]၏ ဒုတိယမြောက်သားဖြစ်ပြီး၊ [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု|အီရန်စစ်ပွဲ(၂၀၂၆)]]အတွင်း ပေါ်ထွက်လာသော အီရန်ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး == မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီ ကို [[အီရန်နိုင်ငံ]]ရှိ ဩဇာကြီး ခါမေနီမိသားစုမှ ၁၉၆၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၈ ရက်နေ့တွင် မရှ်ဟတ်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး၊ညီအစ်ကို ၅ ဦးအနက် ဒုတိယမြောက်သားဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ဖခင်သည် အီရန်နိုင်ငံရေးတွင် အရေးပါသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့ချိန်တွင် မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီမှာ အသက် ၉ နှစ်သာရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အီရန်နိုင်ငံ ကာဒိုစတန် ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း အီရန်-အီရတ်နယ်စပ်အနီးရှိ ဆာဒတ်ရှ့် နှင့် မဟာဘတ်တို့တွင် အစောပိုင်းပညာရေးကို လေ့လာခဲ့ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် [[တီဟီရန်မြို့|တီရီဟန်မြို့]]တွင် အထက်တန်းပညာကို ပြီးမြောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဖခင်ဖြစ်သူ၏ လမ်းညွှန်မှုအောက်တွင် အစ္စလာမ်ဘာသာရေးပညာကို ဆက်လက်လေ့လာခဲ့သည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် [[အီရန်အစ္စလာမ်မစ် သမ္မတနိုင်ငံ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ|အစ္စလာမ်စစ်တပ်]] သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး [[အီရန်-အီရတ်စစ်ပွဲ]]တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ဘာသာရေးပညာရှင်ဖြစ်လာရန် ကိုမ်သို့ သွားရောက်ကာ ပညာဆက်လက်လေ့လာခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ကိုမ် ဘာသာရေးသင်တန်းကျောင်းတွင် သာသနာရေးပညာ သင်ကြားသူအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် အီရန်၏ အမျိုးသားလုံခြုံရေးနှင့် ဆက်နွယ်သော စေတနာ့ဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့ဖြစ်သည့် Basij ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ကို ထိန်းချုပ်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ == နိုင်ငံရေးဖြတ်သန်းမှုများ == မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီသည် အထက်တန်းကျောင်းပြီးနောက် အနီးစပ်ဆုံး ၁၉၈၇ ခုနှစ်ပိုင်း အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ်တွင် [[အီရန်အစ္စလာမ်မစ် သမ္မတနိုင်ငံ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ|အီရန်အစ္စလာမ်မစ် သမ္မတနိုင်ငံ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့]] သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ထိုကာလအတွင်း Operation Beit ol-Moqaddas 2, Operation Dawn 10 နှင့် Operation Mersad တို့အပါအဝင် စစ်ဆင်ရေးများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် သူသည် ကိုမ်မြို့ တွင် ဘာသာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်စေရန်အတွက် သင်ယူမှုများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီသည် ဘာဆစ် (Basij)ခေါ် အီရန် ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ သူဦးဆောင်သော ဘာဆစ်အဖွဲ့သည် ၂၀၀၉ ခုနှစ် အီရန်သမ္မတရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ ဆန္ဒပြမှုများကို အင်အားသုံးဖြိုခွင်းမှုတွင် အဓိက တာဝန်ရှိသည်ဟု စွပ်စွဲခံရသည်။ == အမြင့်ဆုံး ဦးဆောင်မှု == [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု|၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ]] တွင် [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]] သေဆုံးပြီးနောက် မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီကို သူ၏ ဖခင်နေရာတွင် အစားထိုးမည့် အမြင့်ဆုံး ဦးဆောင်သူ အသစ်အနေဖြင့် အလားအလာရှိသူတစ်ဦးအဖြစ် အစောပိုင်းသတင်းများက ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၆ မတ် ၅ ရက်တွင် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ သမ္မတ|အမေရိကန် သမ္မတ]] [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်]] သည် မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီအား အမြင့်ဆုံး ဦးဆောင်သူအဖြစ် ရွေးချယ်သည့် သတင်းများကို ကြားပြီး –<blockquote>“သူတို့အချိန်ဖြုန်းနေကြတယ်။ ခါမေနီ၏သားဟာ အင်အားနည်းသူ ဖြစ်တယ်။ ငါအနေနဲ့ ရွေးချယ်မှုမှာ ပါဝင်ရမယ်” ဟု ပြောခဲ့သည်။ ထို့အပြင် မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီအား ရွေးချယ်ခြင်းအား လက်မခံနိုင် ဟုပြောခဲ့သည်။</blockquote>သို့သော်လည်း ၂၀၂၆ မတ် ၈ ရက်တွင် အီရန်နိုင်ငံပိုင်ရုပ်သံက အဖွဲ့ဝင် ၈၈ ဦးပါသည့် အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်အား ရွေးချယ်ရေးအဖွဲ့သည် မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီကို '''“အတည်ပြုသော မဲဖြင့်”'''အမြင့်ဆုံး ဦးဆောင်သူအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Tondo |first=Lorenzo |date=8 March 2026 |title=Ali Khamenei's son Mojtaba chosen as Iran's new supreme leader |url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/08/ali-khameneis-son-mojtaba-chosen-as-irans-new-supreme-leader |access-date=8 March 2026 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ == မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီသည် အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ဇနီးဖြစ်သူ ဇာရာ ဟဒဒ်-အဒယ် နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး ကလေး ၃ဦး ရှိသည်။၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးကလေးကို မွေးဖွားခဲ့သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ် အီရန်အစိုးရအဆိုအရ – ၎င်း၏ဇနီး၊ ဖခင်မိဘများနှင့် သားတစ်ဦး တို့သည် [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]]တွင် သေဆုံးခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web |date=4 March 2026 |title=A son of Iran's late supreme leader is a possible candidate to replace his father as war rages |url=https://www.arabnews.com/node/2635219/middle-east |access-date=8 March 2026 |website=Arab News}}</ref><ref>{{cite web |date=28 February 2026 |title=Daughter and grandchild of Iran's Khamenei killed in US-Israeli strikes, state media says |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/daughter-grandchild-irans-khamenei-killed-us-israeli-strikes-state-media-says-2026-03-01/ |access-date=9 March 2026 |website=Reuters}}</ref> မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီသည် Bank Ayandeh ကဲ့သို့သော ဘဏ်များတွင် အကြီးမားဆုံး ငွေကြေးပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်စီမံသူအဖြစ် စွပ်စွဲခံထားရသည်။<ref>{{cite web |last1=Borger |first1=Julian |date=8 July 2009 |title=Khamenei's son takes control of Iran's anti-protest militia |url=https://www.theguardian.com/world/2009/jul/08/khamenei-son-controls-iran-militia |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170225180842/https://www.theguardian.com/world/2009/jul/08/khamenei-son-controls-iran-militia |archive-date=25 February 2017 |access-date=3 February 2017 |work=The Guardian}}</ref> ၎င်းသည် လန်ဒန်နှင့် ဒူဘိုင်းရှိ မြင့်မားသောတန်ဖိုးရှိ အိမ်ခြံမြေများ၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ ဘဏ်ဆိုင်ရာ နှင့် ဥရောပရှိ ဟိုတယ်လုပ်ငန်းများ ပိုင်ဆိုင်သူအဖြစ် Bloombergသတင်းက ၁ နှစ်ကြာ စုံစမ်းမှုတွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name="auto1">{{Cite web |last=Bartenstein |first=Ben |date=28 January 2026 |title=How the Son of Iran's Supreme Leader Built a Global Property Empire |url=https://www.bloomberg.com/news/features/2026-01-28/how-iran-supreme-leader-khamenei-s-son-built-a-global-property-empire |access-date=8 March 2026 |website=Bloomberg}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} {{Lifetime|၁၉၆၉|}} [[Category:အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်များ]] [[ကဏ္ဍ:အီရန်နိုင်ငံ‌ရေးသမားများ]] [[Category:နိုင်ငံတကာ ဘာသာရေး ခေါင်းဆောင်များ‎]] hwfrilsyao7l3aj66q5gzk775vh9186 0 282636 1042905 1035633 2026-07-11T20:29:47Z IvanScrooge98 30172 /* */ image 1042905 wikitext text/x-wiki {{Infobox official post | post = အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် | body = [[အီရန်နိုင်ငံ]] | native_name = {{native name|en|Supreme Leader of Iran}} | insignia = Emblem of Iran.svg{{!}}class=skin-invert | insigniasize = | insigniacaption = အီရန်နိုင်ငံတံဆိပ် | insigniaalt = | flag = Flag of Iran.svg | flagsize = 144 | flagalt = | flagborder = yes | flagcaption = အီရန်နိုင်ငံ၏အလံတော် | image = Portrait of Mojtaba Khamenei.jpg | imagesize = 250px | alt = | imagecaption = | incumbent = [[မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီ]]<ref name="ajlive3826">{{Cite web |title=‘Projectile’ kills 2 in Saudi Arabia as Iran attacks on the Gulf continue |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/8/iran-live-israel-bombs-tehran-oil-depots-attacks-on-gulf-states-continue |access-date=2026-03-08 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> | acting = | incumbentsince = ၈ မတ် ၂၀၂၆ | department = [[အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်၏ ရုံး]] | style = His Eminence | type = နိုင်ငံတော် အကြီးအကဲ<ref>{{cite web |url= https://www.un.org/dgacm/sites/www.un.org.dgacm/files/Documents_Protocol/hspmfmlist.pdf |title=Heads of State, Heads of Government, and Ministers for Foreign Affairs |publisher=United Nations|access-date=8 April 2023}}</ref><br /> * [[အီရန်အစ္စလာမ်မစ် သမ္မတနိုင်ငံ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ|အီရန်အစ္စလာမ်သမ္မတနိုင်ငံ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ]]၏ အမြင့်ဆုံးတပ်မှူး * နိုင်ငံတော်၏ အုပ်ချုပ်ရေး၊ ဥပဒေပြုရေးနှင့် တရားရေး အာဏာခွဲ သုံးရပ်၏ အကြီးအကဲ | status = | abbreviation = | member_of = | reports_to = | residence = [[အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်၏ ရုံး]] | seat = [[တီဟီရန်မြို့|တီရီဟန်မြို့]] | nominator = | appointer = အီရန် အမြင့်ဆုံး ဦးဆောင်သူ ရွေးကောက်ပွဲ | appointer_qualified = | termlength = အကန့်အသတ်မရှိ <ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-iran-election-leader-idUSKBN0TW0OV20151213|title=Iran's possible next Supreme Leader being examined: Rafsanjani|date=13 December 2015|access-date=1 July 2016|newspaper=[[Reuters]]|archive-date=16 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151216032752/http://www.reuters.com/article/us-iran-election-leader-idUSKBN0TW0OV20151213|url-status=live}}</ref> | termlength_qualified = | constituting_instrument = အီရန် အစ္စလာမ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ အခြေခံဥပဒေ | precursor = ရီဇာရှာ၏ ဖာလဝီမင်းဆက် | formation = * ၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၇၉<br /> (တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်) * ၃ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၇၉ <br />(အမြင့်ဆုံး ဦးဆောင်သူ) | first = [[အာယတိုလာ ခိုမေနီ]] | last = | abolished = | superseded_by = | succession = ယာယီဦးဆောင်သူအဖွဲ့ | unofficial_names = တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင် <br />(၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၇၉ မှ ၃ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၇၉) | deputy = [[#Deputy Supreme Leader|Deputy Supreme Leader]]<br /> (၁၉၈၅–၁၉၈၉) | salary = | website = {{URL|https://www.leader.ir/en|www.leader.ir}} | footnotes = }} '''အီရန် အစ္စလာမ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်'''သည် [[အီရန်နိုင်ငံ]]တွင် နိုင်ငံတော် အကြီးအကဲနှင့် နိုင်ငံရေး၊ ဘာသာရေး အာဏာကို အမြင့်ဆုံး ကိုင်တွယ်ထားပြီး သမ္မတထက် အပေါ်အဆင့်တွင် ရှိသည်။အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် အနေဖြင့် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ၊ တရားစီရင်ရေးကဏ္ဍ တို့ကို ဦးဆောင်ရပြီး၊ အခြားသော အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများသည်လည်း ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်၏ လက်အောက်ခံဖြစ်သည်။ အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်သည် အီရန် အခြေခံဥပဒေအရ အစ္စလာမ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ '''အ'''ထွေထွေမူဝါဒများကို သတ်မှတ်သည်။ထို့အပြင် အုပ်ချုပ်ရေး၊ ဥပဒေပြုရေးနှင့် တရားရေးကဏ္ဍများကို စုပေါင်းကြီးကြပ်စစ်ဆေးရန် အာဏာရှိသူဖြစ်သည်။ အီရန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက် အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]] သည် စီးပွားရေး၊ ပတ်ဝန်းကျင်၊ ပြည်ပမူဝါဒ၊ ပညာရေး၊ အမျိုးသားအစီအစဉ်နှင့် အစိုးရအုပ်ချုပ်မှု၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သူ ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူသည် သမ္မတ၏ အစိုးရအဖွဲ့အမည်စာရင်းကိုလည်း စီမံဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် ရာထူးကို ၁၉၇၉ ခုနှစ် အီရန် အခြေခံဥပဒေဖြင့် ဖန်တီးထားပြီး၊ [[အာယတိုလာ ခိုမေနီ]] အယူအဆအရ ဖြစ်သည်။ ဤရာထူးသည် သက်တမ်းတစ်လျှောက် ဆောင်ရွက်သည့်ရာထူး ဖြစ်ပြီး မူလအခြေခံဥပဒေအရ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်သည် အဆင့်မြင့် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင် ဖြစ်ရမည်ဟု သတ်မှတ်ထားသော်လည်း ၁၉၈၉ ခုနှစ် ပြင်ဆင်မှုအရ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်အနေဖြင့် အဆင့်နိမ့်သော ဘာသာရေးမူပညာရှင်များလည်း ဖြစ်နိုင်ရန် ခွင့်ပြုထားခဲ့သည်။ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်ကို ရွေးချယ်ခြင်း၊ ကြီးကြပ်ခြင်းနှင့် အနားပေးခြင်း အာဏာကို အမြင့်ဆုံးဦးဆောင်သူရွေးကောက်တင်မြှောက်သည့်အဖွဲ့မှ ပိုင်ဆိုင်ပြီး အဖွဲ့ဝင်များကို ပြည်သူများက မဲပေးရွေးချယ်ပြီး အဖွဲ့မှ အတည်ပြုသည်။ အဖွဲ့ဝင်များကို အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် သို့မဟုတ် အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်အမိန့်ဖြင့် အီရန်တရားသူကြီးချုပ်က သတ်မှတ်ထားသည်။ သမိုင်းအရ အီရန် အစ္စလာမ်သမ္မတနိုင်ငံတွင် အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် ၃ ဦးသာ ရှိခဲ့ပြီး အာယတိုလာ ခိုမေနီ (၁၉၇၉–၁၉၈၉)၊ အလီ ခါမေနီ (၁၉၈၉–၂၀၂၆) နှင့် မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီ (၂၀၂၆ မှ စတင်) တို့ဖြစ်ကြသည်။ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်ကို ရွေးချယ်ခြင်း၊ ကြီးကြပ်ခြင်းနှင့် အနားပေးခြင်း အာဏာကို အမြင့်ဆုံးဦးဆောင်သူရွေးကောက်တင်မြှောက်သည့်အဖွဲ့မှ ပိုင်ဆိုင်ပြီး အဖွဲ့ဝင်များကို ပြည်သူများက မဲပေးရွေးချယ်ပြီး အဖွဲ့မှ အတည်ပြုသည်။ အဖွဲ့ဝင်များကို အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် သို့မဟုတ် အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်အမိန့်ဖြင့် အီရန်တရားသူကြီးချုပ်က သတ်မှတ်ထားသည်။ သမိုင်းအရ အီရန် အစ္စလာမ်သမ္မတနိုင်ငံတွင် အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် ၃ ဦးသာ ရှိခဲ့ပြီး ယင်းတို့မှာ # [[အာယတိုလာ ခိုမေနီ]] (၁၉၇၉–၁၉၈၉) # [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]] (၁၉၈၉–၂၀၂၆) နှင့် # [[မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီ]] (၂၀၂၆ မှ စတင်) တို့ဖြစ်ကြသည်။ ==အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်စာရင်း== {| class="wikitable" style="text-align:center" ! rowspan="2" |စဉ် ! rowspan="2" |ဓာတ်ပုံ ! rowspan="2" |အမည် ! colspan="3" |တာဝန်ထမ်းဆောင်မှု ! rowspan="2" |တင်မြှောက်ချိန် ! rowspan="2" |သမ္မတများ ! rowspan="2" |မှတ်စု |- ! စတင်ရက် ! ကုန်ဆုံးရက် ! ရက်ပေါင်း |- ! ၁ | [[File:Ruhollah Khomeini by Jamaran 1.jpg|100px]] | <br>[[အာယတိုလာ ခိုမေနီ]] <br>{{small|(၁၉၀၀–၁၉၈၉)}}<br> | ၃ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၇၉ | ၃ ဇွန် ၁၉၈၉ <br>{{small|ကွယ်လွန်ခြင်း}} | {{age in days|1979|12|03|1989|06|03}}ရက် | မရှိ | | {{small|အီရန်တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်}} |- ! ၂ | [[File:Ali Khamenei crop.jpg|100px]] | [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]<br>{{small|(၁၉၃၉–၂၀၂၆)}}<br> | ၄ ဇွန် ၁၉၈၉ | ၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ <br>{{small|(တိုက်ခိုက်ခံရ၍ သေဆုံး)}} | {{age in days|1989|06|04|2026|02|28}}ရက် | [[၁၉၈၉ အီရန် အမြင့်ဆုံး ဦးဆောင်သူ ရွေးကောက်ပွဲ|၁၉၈၉]] | | {{small|[[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု|၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ]]အတွင်း သေဆုံးမှု}} |- | colspan="9" | ရာထူးမရှိသောအချိန် – ယာယီ ဦးဆောင်သူအဖွဲ့ကတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်<br> ''(၁ မတ် – ၈မတ် ၂၀၂၆)'' |- ! ၃ | [[File:Hojjat-ol-Islam Sayyed Mojtaba Khamenei 01.jpg|100px]] | <br /><br>[[မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီ]]<br>{{small|(၁၉၆၉ မွေးဖွား)}}<br> | ၈ မတ် ၂၀၂၆ | လက်ရှိ | {{age in days|2026|03|08}}ရက် | [[၂၀၂၆ အီရန် အမြင့်ဆုံး ဦးဆောင်သူ ရွေးကောက်ပွဲ|၂၀၂၆]] | |{{small|[[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၏သား}} |} == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:အီရန်နိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး]] [[ကဏ္ဍ:အီရန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]] [[ကဏ္ဍ:အီရန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲများ|အီရန်]] in9d9l9jrvydp1rfu6e0bfhs9dlzbyr 1042906 1042905 2026-07-11T20:30:25Z IvanScrooge98 30172 /* အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်စာရင်း */ 1042906 wikitext text/x-wiki {{Infobox official post | post = အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် | body = [[အီရန်နိုင်ငံ]] | native_name = {{native name|en|Supreme Leader of Iran}} | insignia = Emblem of Iran.svg{{!}}class=skin-invert | insigniasize = | insigniacaption = အီရန်နိုင်ငံတံဆိပ် | insigniaalt = | flag = Flag of Iran.svg | flagsize = 144 | flagalt = | flagborder = yes | flagcaption = အီရန်နိုင်ငံ၏အလံတော် | image = Portrait of Mojtaba Khamenei.jpg | imagesize = 250px | alt = | imagecaption = | incumbent = [[မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီ]]<ref name="ajlive3826">{{Cite web |title=‘Projectile’ kills 2 in Saudi Arabia as Iran attacks on the Gulf continue |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/8/iran-live-israel-bombs-tehran-oil-depots-attacks-on-gulf-states-continue |access-date=2026-03-08 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> | acting = | incumbentsince = ၈ မတ် ၂၀၂၆ | department = [[အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်၏ ရုံး]] | style = His Eminence | type = နိုင်ငံတော် အကြီးအကဲ<ref>{{cite web |url= https://www.un.org/dgacm/sites/www.un.org.dgacm/files/Documents_Protocol/hspmfmlist.pdf |title=Heads of State, Heads of Government, and Ministers for Foreign Affairs |publisher=United Nations|access-date=8 April 2023}}</ref><br /> * [[အီရန်အစ္စလာမ်မစ် သမ္မတနိုင်ငံ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ|အီရန်အစ္စလာမ်သမ္မတနိုင်ငံ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ]]၏ အမြင့်ဆုံးတပ်မှူး * နိုင်ငံတော်၏ အုပ်ချုပ်ရေး၊ ဥပဒေပြုရေးနှင့် တရားရေး အာဏာခွဲ သုံးရပ်၏ အကြီးအကဲ | status = | abbreviation = | member_of = | reports_to = | residence = [[အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်၏ ရုံး]] | seat = [[တီဟီရန်မြို့|တီရီဟန်မြို့]] | nominator = | appointer = အီရန် အမြင့်ဆုံး ဦးဆောင်သူ ရွေးကောက်ပွဲ | appointer_qualified = | termlength = အကန့်အသတ်မရှိ <ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-iran-election-leader-idUSKBN0TW0OV20151213|title=Iran's possible next Supreme Leader being examined: Rafsanjani|date=13 December 2015|access-date=1 July 2016|newspaper=[[Reuters]]|archive-date=16 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151216032752/http://www.reuters.com/article/us-iran-election-leader-idUSKBN0TW0OV20151213|url-status=live}}</ref> | termlength_qualified = | constituting_instrument = အီရန် အစ္စလာမ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ အခြေခံဥပဒေ | precursor = ရီဇာရှာ၏ ဖာလဝီမင်းဆက် | formation = * ၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၇၉<br /> (တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်) * ၃ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၇၉ <br />(အမြင့်ဆုံး ဦးဆောင်သူ) | first = [[အာယတိုလာ ခိုမေနီ]] | last = | abolished = | superseded_by = | succession = ယာယီဦးဆောင်သူအဖွဲ့ | unofficial_names = တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင် <br />(၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၇၉ မှ ၃ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၇၉) | deputy = [[#Deputy Supreme Leader|Deputy Supreme Leader]]<br /> (၁၉၈၅–၁၉၈၉) | salary = | website = {{URL|https://www.leader.ir/en|www.leader.ir}} | footnotes = }} '''အီရန် အစ္စလာမ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်'''သည် [[အီရန်နိုင်ငံ]]တွင် နိုင်ငံတော် အကြီးအကဲနှင့် နိုင်ငံရေး၊ ဘာသာရေး အာဏာကို အမြင့်ဆုံး ကိုင်တွယ်ထားပြီး သမ္မတထက် အပေါ်အဆင့်တွင် ရှိသည်။အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် အနေဖြင့် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ၊ တရားစီရင်ရေးကဏ္ဍ တို့ကို ဦးဆောင်ရပြီး၊ အခြားသော အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများသည်လည်း ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်၏ လက်အောက်ခံဖြစ်သည်။ အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်သည် အီရန် အခြေခံဥပဒေအရ အစ္စလာမ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ '''အ'''ထွေထွေမူဝါဒများကို သတ်မှတ်သည်။ထို့အပြင် အုပ်ချုပ်ရေး၊ ဥပဒေပြုရေးနှင့် တရားရေးကဏ္ဍများကို စုပေါင်းကြီးကြပ်စစ်ဆေးရန် အာဏာရှိသူဖြစ်သည်။ အီရန်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက် အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]] သည် စီးပွားရေး၊ ပတ်ဝန်းကျင်၊ ပြည်ပမူဝါဒ၊ ပညာရေး၊ အမျိုးသားအစီအစဉ်နှင့် အစိုးရအုပ်ချုပ်မှု၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သူ ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူသည် သမ္မတ၏ အစိုးရအဖွဲ့အမည်စာရင်းကိုလည်း စီမံဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် ရာထူးကို ၁၉၇၉ ခုနှစ် အီရန် အခြေခံဥပဒေဖြင့် ဖန်တီးထားပြီး၊ [[အာယတိုလာ ခိုမေနီ]] အယူအဆအရ ဖြစ်သည်။ ဤရာထူးသည် သက်တမ်းတစ်လျှောက် ဆောင်ရွက်သည့်ရာထူး ဖြစ်ပြီး မူလအခြေခံဥပဒေအရ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်သည် အဆင့်မြင့် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင် ဖြစ်ရမည်ဟု သတ်မှတ်ထားသော်လည်း ၁၉၈၉ ခုနှစ် ပြင်ဆင်မှုအရ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်အနေဖြင့် အဆင့်နိမ့်သော ဘာသာရေးမူပညာရှင်များလည်း ဖြစ်နိုင်ရန် ခွင့်ပြုထားခဲ့သည်။ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်ကို ရွေးချယ်ခြင်း၊ ကြီးကြပ်ခြင်းနှင့် အနားပေးခြင်း အာဏာကို အမြင့်ဆုံးဦးဆောင်သူရွေးကောက်တင်မြှောက်သည့်အဖွဲ့မှ ပိုင်ဆိုင်ပြီး အဖွဲ့ဝင်များကို ပြည်သူများက မဲပေးရွေးချယ်ပြီး အဖွဲ့မှ အတည်ပြုသည်။ အဖွဲ့ဝင်များကို အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် သို့မဟုတ် အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်အမိန့်ဖြင့် အီရန်တရားသူကြီးချုပ်က သတ်မှတ်ထားသည်။ သမိုင်းအရ အီရန် အစ္စလာမ်သမ္မတနိုင်ငံတွင် အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် ၃ ဦးသာ ရှိခဲ့ပြီး အာယတိုလာ ခိုမေနီ (၁၉၇၉–၁၉၈၉)၊ အလီ ခါမေနီ (၁၉၈၉–၂၀၂၆) နှင့် မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီ (၂၀၂၆ မှ စတင်) တို့ဖြစ်ကြသည်။ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်ကို ရွေးချယ်ခြင်း၊ ကြီးကြပ်ခြင်းနှင့် အနားပေးခြင်း အာဏာကို အမြင့်ဆုံးဦးဆောင်သူရွေးကောက်တင်မြှောက်သည့်အဖွဲ့မှ ပိုင်ဆိုင်ပြီး အဖွဲ့ဝင်များကို ပြည်သူများက မဲပေးရွေးချယ်ပြီး အဖွဲ့မှ အတည်ပြုသည်။ အဖွဲ့ဝင်များကို အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် သို့မဟုတ် အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်အမိန့်ဖြင့် အီရန်တရားသူကြီးချုပ်က သတ်မှတ်ထားသည်။ သမိုင်းအရ အီရန် အစ္စလာမ်သမ္မတနိုင်ငံတွင် အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် ၃ ဦးသာ ရှိခဲ့ပြီး ယင်းတို့မှာ # [[အာယတိုလာ ခိုမေနီ]] (၁၉၇၉–၁၉၈၉) # [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]] (၁၉၈၉–၂၀၂၆) နှင့် # [[မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီ]] (၂၀၂၆ မှ စတင်) တို့ဖြစ်ကြသည်။ ==အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်စာရင်း== {| class="wikitable" style="text-align:center" ! rowspan="2" |စဉ် ! rowspan="2" |ဓာတ်ပုံ ! rowspan="2" |အမည် ! colspan="3" |တာဝန်ထမ်းဆောင်မှု ! rowspan="2" |တင်မြှောက်ချိန် ! rowspan="2" |သမ္မတများ ! rowspan="2" |မှတ်စု |- ! စတင်ရက် ! ကုန်ဆုံးရက် ! ရက်ပေါင်း |- ! ၁ | [[File:Ruhollah Khomeini by Jamaran 1.jpg|100px]] | <br>[[အာယတိုလာ ခိုမေနီ]] <br>{{small|(၁၉၀၀–၁၉၈၉)}}<br> | ၃ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၇၉ | ၃ ဇွန် ၁၉၈၉ <br>{{small|ကွယ်လွန်ခြင်း}} | {{age in days|1979|12|03|1989|06|03}}ရက် | မရှိ | | {{small|အီရန်တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်}} |- ! ၂ | [[File:Ali Khamenei crop.jpg|100px]] | [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]<br>{{small|(၁၉၃၉–၂၀၂၆)}}<br> | ၄ ဇွန် ၁၉၈၉ | ၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ <br>{{small|(တိုက်ခိုက်ခံရ၍ သေဆုံး)}} | {{age in days|1989|06|04|2026|02|28}}ရက် | [[၁၉၈၉ အီရန် အမြင့်ဆုံး ဦးဆောင်သူ ရွေးကောက်ပွဲ|၁၉၈၉]] | | {{small|[[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု|၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ]]အတွင်း သေဆုံးမှု}} |- | colspan="9" | ရာထူးမရှိသောအချိန် – ယာယီ ဦးဆောင်သူအဖွဲ့ကတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်<br> ''(၁ မတ် – ၈မတ် ၂၀၂၆)'' |- ! ၃ | [[File:Portrait of Mojtaba Khamenei.jpg|100px]] | <br /><br>[[မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီ]]<br>{{small|(၁၉၆၉ မွေးဖွား)}}<br> | ၈ မတ် ၂၀၂၆ | လက်ရှိ | {{age in days|2026|03|08}}ရက် | [[၂၀၂၆ အီရန် အမြင့်ဆုံး ဦးဆောင်သူ ရွေးကောက်ပွဲ|၂၀၂၆]] | |{{small|[[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၏သား}} |} == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:အီရန်နိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး]] [[ကဏ္ဍ:အီရန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]] [[ကဏ္ဍ:အီရန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲများ|အီရန်]] rpcb75e9axf133tbuwpy107t03k05kv 0 289108 1042942 1042626 2026-07-12T10:22:40Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* အမည်နာမ */ 1042942 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တော့တိုရိခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|鳥取県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|鳥取県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tottori-ken}} | image_skyline = Tottori-Sakyu Tottori Japan.JPG | image_caption = [[Tottori Sand Dunes]] near [[Tottori City]], a popular tourist attraction in Tottori Prefecture | image_flag = Flag of Tottori Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tottori Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 31 Tottori prefecture.svg | coordinates = {{coord|35.449|133.766|type:adm2nd_globe:earth_region:JP|display=title,inline}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'in region|San'in]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tottori, Tottori|Tottori]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 5 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 19 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Shinji Hirai]] | area_total_km2 = 3,507.13 | area_water_percent = 0.7 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|41st]] | population_footnotes = | population_total = 538525 | population_as_of = July 1, 2023 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|47th]] | population_density_km2 = 154 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 – 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 1,912 billion<br />[[US$]] 14.1 billion (2022) | iso_code = JP-31 | website = {{URL|1=https://www.pref.tottori.lg.jp/}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Mandarin duck]] (''Aix&nbsp;galericulata'') | fish = | flower = Nijisseiki [[nashi pear]] [[blossom]] (''Pyrus pyrifolia'') | tree = [[Taxus cuspidata|Daisenkyaraboku]] (''Taxus&nbsp;cuspidata'') }} | population_blank1_title = Dialects | population_blank1 = [[Inshū dialect|Inshū]]・Kurayoshi・West Hōki | anthem = [[:ja:わきあがる力|Wakiagaru chikara]] }} [[File:Tottori sand dune p4 2430.jpg|thumb|300px|[[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]]] '''တော့တိုရိခရိုင်''' (鳥取県, တော့တိုရိခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Tottori Prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 990|page=990}}; "Chūgoku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 127|page=127}}.</ref> တော့တိုရိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေနည်းပါးသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်ကာ လူဦးရေ ၅၃၈,၅၂၅ ဦး (၂၀၂၃ ခုနှစ်) ရှိသည်။ ဧရိယာ ၃,၅၀၇.၁၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၃၅၄.၁၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အိုခယမခရိုင်]]နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]တို့ ရှိသည်။ တော့တိုရိမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ ယောနဂိုမြို့၊ ခုရယောရှိမြို့၊ ဆခိုင်းမိနတိုမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်တွင် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ဤသဲသောင်ကုန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ချူးဂိုခုတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် ဒိုင်းဆန်းတောင်သည် ခရိုင်၏ အမြင့်ဆုံးနေရာ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် လူဦး၇ေအားဖြင့် အနည်းဆုံးခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အိမ်ထောင်စုတစ်ခုချင်းစီအလိုက် ကော်ဖီသောက်သုံးမှုအများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Tottori" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 990|page=990}}.</ref> ==အမည်နာမ== "တော့တိုရိ" ဟူသည့် စကားလုံးသည် ဂျပန်ခန်ဂျိအက္ခရာနှစ်လုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပထမခန်ဂျိ 鳥 သည် "ငှက်" ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအက္ခရာ 取 သည် "ရရှိသည်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ ရှေးခေတ်ကာလ ဤဒေသတွင်နေထိုင်ကြသူများသည် များစွာသော ရေကြက်များကို ဖမ်းကာ အသက်မွေးခဲ့ကြသည်။ "တော့တိုရိ" ဟူသည့် အမည်သည် ဘုရင်ဆုအိနင်း (၂၁၃ အေဒီ) လက်ထက် ၂၃ နှစ်မြောက်ကာလတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည့် နိဟွန်းရှောခိ ဟူသည့် စာအုပ်တွင် ပထမဆုံး ပါရှိခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==စီးပွားရေး== ==ဘာသာစကား== ==ပညာရေး== ==ထင်ရှားသည့် နေရာများ== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Tottori prefecture}} * {{Official website|https://www.pref.tottori.lg.jp/}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] chyxsa81tom739shmtxwoo1ekas6v7b 1042943 1042942 2026-07-12T10:23:32Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပထဝီသွင်ပြင် */ 1042943 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တော့တိုရိခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|鳥取県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|鳥取県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tottori-ken}} | image_skyline = Tottori-Sakyu Tottori Japan.JPG | image_caption = [[Tottori Sand Dunes]] near [[Tottori City]], a popular tourist attraction in Tottori Prefecture | image_flag = Flag of Tottori Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tottori Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 31 Tottori prefecture.svg | coordinates = {{coord|35.449|133.766|type:adm2nd_globe:earth_region:JP|display=title,inline}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'in region|San'in]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tottori, Tottori|Tottori]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 5 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 19 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Shinji Hirai]] | area_total_km2 = 3,507.13 | area_water_percent = 0.7 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|41st]] | population_footnotes = | population_total = 538525 | population_as_of = July 1, 2023 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|47th]] | population_density_km2 = 154 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 – 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 1,912 billion<br />[[US$]] 14.1 billion (2022) | iso_code = JP-31 | website = {{URL|1=https://www.pref.tottori.lg.jp/}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Mandarin duck]] (''Aix&nbsp;galericulata'') | fish = | flower = Nijisseiki [[nashi pear]] [[blossom]] (''Pyrus pyrifolia'') | tree = [[Taxus cuspidata|Daisenkyaraboku]] (''Taxus&nbsp;cuspidata'') }} | population_blank1_title = Dialects | population_blank1 = [[Inshū dialect|Inshū]]・Kurayoshi・West Hōki | anthem = [[:ja:わきあがる力|Wakiagaru chikara]] }} [[File:Tottori sand dune p4 2430.jpg|thumb|300px|[[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]]] '''တော့တိုရိခရိုင်''' (鳥取県, တော့တိုရိခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Tottori Prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 990|page=990}}; "Chūgoku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 127|page=127}}.</ref> တော့တိုရိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေနည်းပါးသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်ကာ လူဦးရေ ၅၃၈,၅၂၅ ဦး (၂၀၂၃ ခုနှစ်) ရှိသည်။ ဧရိယာ ၃,၅၀၇.၁၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၃၅၄.၁၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အိုခယမခရိုင်]]နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]တို့ ရှိသည်။ တော့တိုရိမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ ယောနဂိုမြို့၊ ခုရယောရှိမြို့၊ ဆခိုင်းမိနတိုမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်တွင် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ဤသဲသောင်ကုန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ချူးဂိုခုတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် ဒိုင်းဆန်းတောင်သည် ခရိုင်၏ အမြင့်ဆုံးနေရာ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် လူဦး၇ေအားဖြင့် အနည်းဆုံးခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အိမ်ထောင်စုတစ်ခုချင်းစီအလိုက် ကော်ဖီသောက်သုံးမှုအများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Tottori" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 990|page=990}}.</ref> ==အမည်နာမ== "တော့တိုရိ" ဟူသည့် စကားလုံးသည် ဂျပန်ခန်ဂျိအက္ခရာနှစ်လုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပထမခန်ဂျိ 鳥 သည် "ငှက်" ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအက္ခရာ 取 သည် "ရရှိသည်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ ရှေးခေတ်ကာလ ဤဒေသတွင်နေထိုင်ကြသူများသည် များစွာသော ရေကြက်များကို ဖမ်းကာ အသက်မွေးခဲ့ကြသည်။ "တော့တိုရိ" ဟူသည့် အမည်သည် ဘုရင်ဆုအိနင်း (၂၁၃ အေဒီ) လက်ထက် ၂၃ နှစ်မြောက်ကာလတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည့် နိဟွန်းရှောခိ ဟူသည့် စာအုပ်တွင် ပထမဆုံး ပါရှိခဲ့သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== {{See also|တော့တိုရိခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==စီးပွားရေး== ==ဘာသာစကား== ==ပညာရေး== ==ထင်ရှားသည့် နေရာများ== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Tottori prefecture}} * {{Official website|https://www.pref.tottori.lg.jp/}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] ifgq03ljo6paagszsqt3nz9rgpiwlwv 1042944 1042943 2026-07-12T10:23:54Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* အမည်နာမ */ 1042944 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တော့တိုရိခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|鳥取県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|鳥取県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tottori-ken}} | image_skyline = Tottori-Sakyu Tottori Japan.JPG | image_caption = [[Tottori Sand Dunes]] near [[Tottori City]], a popular tourist attraction in Tottori Prefecture | image_flag = Flag of Tottori Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tottori Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 31 Tottori prefecture.svg | coordinates = {{coord|35.449|133.766|type:adm2nd_globe:earth_region:JP|display=title,inline}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'in region|San'in]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tottori, Tottori|Tottori]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 5 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 19 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Shinji Hirai]] | area_total_km2 = 3,507.13 | area_water_percent = 0.7 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|41st]] | population_footnotes = | population_total = 538525 | population_as_of = July 1, 2023 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|47th]] | population_density_km2 = 154 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 – 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 1,912 billion<br />[[US$]] 14.1 billion (2022) | iso_code = JP-31 | website = {{URL|1=https://www.pref.tottori.lg.jp/}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Mandarin duck]] (''Aix&nbsp;galericulata'') | fish = | flower = Nijisseiki [[nashi pear]] [[blossom]] (''Pyrus pyrifolia'') | tree = [[Taxus cuspidata|Daisenkyaraboku]] (''Taxus&nbsp;cuspidata'') }} | population_blank1_title = Dialects | population_blank1 = [[Inshū dialect|Inshū]]・Kurayoshi・West Hōki | anthem = [[:ja:わきあがる力|Wakiagaru chikara]] }} [[File:Tottori sand dune p4 2430.jpg|thumb|300px|[[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]]] '''တော့တိုရိခရိုင်''' (鳥取県, တော့တိုရိခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Tottori Prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 990|page=990}}; "Chūgoku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 127|page=127}}.</ref> တော့တိုရိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေနည်းပါးသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်ကာ လူဦးရေ ၅၃၈,၅၂၅ ဦး (၂၀၂၃ ခုနှစ်) ရှိသည်။ ဧရိယာ ၃,၅၀၇.၁၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၃၅၄.၁၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အိုခယမခရိုင်]]နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]တို့ ရှိသည်။ တော့တိုရိမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ ယောနဂိုမြို့၊ ခုရယောရှိမြို့၊ ဆခိုင်းမိနတိုမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်တွင် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ဤသဲသောင်ကုန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ချူးဂိုခုတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် ဒိုင်းဆန်းတောင်သည် ခရိုင်၏ အမြင့်ဆုံးနေရာ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် လူဦး၇ေအားဖြင့် အနည်းဆုံးခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အိမ်ထောင်စုတစ်ခုချင်းစီအလိုက် ကော်ဖီသောက်သုံးမှုအများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Tottori" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 990|page=990}}.</ref> ==အမည်နာမ== "တော့တိုရိ" ဟူသည့် စကားလုံးသည် ဂျပန်ခန်ဂျိအက္ခရာနှစ်လုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပထမခန်ဂျိ 鳥 သည် "ငှက်" ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအက္ခရာ 取 သည် "ရရှိသည်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ ရှေးခေတ်ကာလ ဤဒေသတွင်နေထိုင်ကြသူများသည် များစွာသော ရေကြက်များကို ဖမ်းကာ အသက်မွေးခဲ့ကြသည်။ "တော့တိုရိ" ဟူသည့် အမည်သည် ဘုရင်ဆုအိနင်း (၂၁၃ အေဒီ) လက်ထက် ၂၃ နှစ်မြောက်ကာလတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည့် နိဟွန်းရှောခိ ဟူသည့် စာအုပ်တွင် ပထမဆုံး ပါရှိခဲ့သည်။<ref name="nihon-suiko">{{Citation | translator-last = Aston | translator-first = W. G. | year = 1972 | title = Nihongi; chronicles of Japan from the earliest times to A.D. 697 | chapter = XXX | edition = 1st Tuttle | publisher = C.E. Tuttle Co. | place = Rutland, Vt. | page = 175 | isbn = 978-0-8048-0984-9 | oclc = 354027}}</ref> ==ပထဝီသွင်ပြင်== {{See also|တော့တိုရိခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==စီးပွားရေး== ==ဘာသာစကား== ==ပညာရေး== ==ထင်ရှားသည့် နေရာများ== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Tottori prefecture}} * {{Official website|https://www.pref.tottori.lg.jp/}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 13hmvkfxb1fysmh841bw4c410ci5tho 1042946 1042944 2026-07-12T10:27:55Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပထဝီသွင်ပြင် */ 1042946 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တော့တိုရိခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|鳥取県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|鳥取県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tottori-ken}} | image_skyline = Tottori-Sakyu Tottori Japan.JPG | image_caption = [[Tottori Sand Dunes]] near [[Tottori City]], a popular tourist attraction in Tottori Prefecture | image_flag = Flag of Tottori Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tottori Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 31 Tottori prefecture.svg | coordinates = {{coord|35.449|133.766|type:adm2nd_globe:earth_region:JP|display=title,inline}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'in region|San'in]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tottori, Tottori|Tottori]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 5 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 19 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Shinji Hirai]] | area_total_km2 = 3,507.13 | area_water_percent = 0.7 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|41st]] | population_footnotes = | population_total = 538525 | population_as_of = July 1, 2023 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|47th]] | population_density_km2 = 154 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 – 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 1,912 billion<br />[[US$]] 14.1 billion (2022) | iso_code = JP-31 | website = {{URL|1=https://www.pref.tottori.lg.jp/}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Mandarin duck]] (''Aix&nbsp;galericulata'') | fish = | flower = Nijisseiki [[nashi pear]] [[blossom]] (''Pyrus pyrifolia'') | tree = [[Taxus cuspidata|Daisenkyaraboku]] (''Taxus&nbsp;cuspidata'') }} | population_blank1_title = Dialects | population_blank1 = [[Inshū dialect|Inshū]]・Kurayoshi・West Hōki | anthem = [[:ja:わきあがる力|Wakiagaru chikara]] }} [[File:Tottori sand dune p4 2430.jpg|thumb|300px|[[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]]] '''တော့တိုရိခရိုင်''' (鳥取県, တော့တိုရိခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Tottori Prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 990|page=990}}; "Chūgoku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 127|page=127}}.</ref> တော့တိုရိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေနည်းပါးသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်ကာ လူဦးရေ ၅၃၈,၅၂၅ ဦး (၂၀၂၃ ခုနှစ်) ရှိသည်။ ဧရိယာ ၃,၅၀၇.၁၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၃၅၄.၁၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အိုခယမခရိုင်]]နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]တို့ ရှိသည်။ တော့တိုရိမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ ယောနဂိုမြို့၊ ခုရယောရှိမြို့၊ ဆခိုင်းမိနတိုမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်တွင် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ဤသဲသောင်ကုန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ချူးဂိုခုတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် ဒိုင်းဆန်းတောင်သည် ခရိုင်၏ အမြင့်ဆုံးနေရာ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် လူဦး၇ေအားဖြင့် အနည်းဆုံးခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အိမ်ထောင်စုတစ်ခုချင်းစီအလိုက် ကော်ဖီသောက်သုံးမှုအများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Tottori" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 990|page=990}}.</ref> ==အမည်နာမ== "တော့တိုရိ" ဟူသည့် စကားလုံးသည် ဂျပန်ခန်ဂျိအက္ခရာနှစ်လုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပထမခန်ဂျိ 鳥 သည် "ငှက်" ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအက္ခရာ 取 သည် "ရရှိသည်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ ရှေးခေတ်ကာလ ဤဒေသတွင်နေထိုင်ကြသူများသည် များစွာသော ရေကြက်များကို ဖမ်းကာ အသက်မွေးခဲ့ကြသည်။ "တော့တိုရိ" ဟူသည့် အမည်သည် ဘုရင်ဆုအိနင်း (၂၁၃ အေဒီ) လက်ထက် ၂၃ နှစ်မြောက်ကာလတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည့် နိဟွန်းရှောခိ ဟူသည့် စာအုပ်တွင် ပထမဆုံး ပါရှိခဲ့သည်။<ref name="nihon-suiko">{{Citation | translator-last = Aston | translator-first = W. G. | year = 1972 | title = Nihongi; chronicles of Japan from the earliest times to A.D. 697 | chapter = XXX | edition = 1st Tuttle | publisher = C.E. Tuttle Co. | place = Rutland, Vt. | page = 175 | isbn = 978-0-8048-0984-9 | oclc = 354027}}</ref> ==ပထဝီသွင်ပြင်== {{See also|တော့တိုရိခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} တော့တိုရိခရိုင်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး သဲသောင်ကုန်းဖြစ်သည့် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ဒိုင်းဆန်း - အိုခိနှင့် ဆန်းအင်းခိုင်းဂန်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဘ - ဒိုးဂို - တိုင်းရှခုနှင့် ဟယောနိုဆန်း - အုရှိရိုယမ - နဂအိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် မဆဆ - တိုးဂိုးခို၊ နိရှိအိနဘနှင့် အိုခုဟိနိုခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်တို့ ဖြစ်သည်။ မိဆုမိတောင်သည် မိုချိဂဆဲမြို့၏ ယခင်ဧရိယာအတွင်း ရှိသည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် တော့တိုရိမြို့နှင့် မိုချိဂဆဲကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==စီးပွားရေး== ==ဘာသာစကား== ==ပညာရေး== ==ထင်ရှားသည့် နေရာများ== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Tottori prefecture}} * {{Official website|https://www.pref.tottori.lg.jp/}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] oscmz3wjwusxq38xnptco6emfuanxlo 1042947 1042946 2026-07-12T10:29:01Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပထဝီသွင်ပြင် */ 1042947 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တော့တိုရိခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|鳥取県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|鳥取県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tottori-ken}} | image_skyline = Tottori-Sakyu Tottori Japan.JPG | image_caption = [[Tottori Sand Dunes]] near [[Tottori City]], a popular tourist attraction in Tottori Prefecture | image_flag = Flag of Tottori Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tottori Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 31 Tottori prefecture.svg | coordinates = {{coord|35.449|133.766|type:adm2nd_globe:earth_region:JP|display=title,inline}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'in region|San'in]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tottori, Tottori|Tottori]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 5 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 19 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Shinji Hirai]] | area_total_km2 = 3,507.13 | area_water_percent = 0.7 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|41st]] | population_footnotes = | population_total = 538525 | population_as_of = July 1, 2023 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|47th]] | population_density_km2 = 154 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 – 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 1,912 billion<br />[[US$]] 14.1 billion (2022) | iso_code = JP-31 | website = {{URL|1=https://www.pref.tottori.lg.jp/}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Mandarin duck]] (''Aix&nbsp;galericulata'') | fish = | flower = Nijisseiki [[nashi pear]] [[blossom]] (''Pyrus pyrifolia'') | tree = [[Taxus cuspidata|Daisenkyaraboku]] (''Taxus&nbsp;cuspidata'') }} | population_blank1_title = Dialects | population_blank1 = [[Inshū dialect|Inshū]]・Kurayoshi・West Hōki | anthem = [[:ja:わきあがる力|Wakiagaru chikara]] }} [[File:Tottori sand dune p4 2430.jpg|thumb|300px|[[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]]] '''တော့တိုရိခရိုင်''' (鳥取県, တော့တိုရိခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Tottori Prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 990|page=990}}; "Chūgoku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 127|page=127}}.</ref> တော့တိုရိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေနည်းပါးသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်ကာ လူဦးရေ ၅၃၈,၅၂၅ ဦး (၂၀၂၃ ခုနှစ်) ရှိသည်။ ဧရိယာ ၃,၅၀၇.၁၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၃၅၄.၁၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အိုခယမခရိုင်]]နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]တို့ ရှိသည်။ တော့တိုရိမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ ယောနဂိုမြို့၊ ခုရယောရှိမြို့၊ ဆခိုင်းမိနတိုမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်တွင် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ဤသဲသောင်ကုန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ချူးဂိုခုတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် ဒိုင်းဆန်းတောင်သည် ခရိုင်၏ အမြင့်ဆုံးနေရာ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် လူဦး၇ေအားဖြင့် အနည်းဆုံးခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အိမ်ထောင်စုတစ်ခုချင်းစီအလိုက် ကော်ဖီသောက်သုံးမှုအများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Tottori" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 990|page=990}}.</ref> ==အမည်နာမ== "တော့တိုရိ" ဟူသည့် စကားလုံးသည် ဂျပန်ခန်ဂျိအက္ခရာနှစ်လုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပထမခန်ဂျိ 鳥 သည် "ငှက်" ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအက္ခရာ 取 သည် "ရရှိသည်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ ရှေးခေတ်ကာလ ဤဒေသတွင်နေထိုင်ကြသူများသည် များစွာသော ရေကြက်များကို ဖမ်းကာ အသက်မွေးခဲ့ကြသည်။ "တော့တိုရိ" ဟူသည့် အမည်သည် ဘုရင်ဆုအိနင်း (၂၁၃ အေဒီ) လက်ထက် ၂၃ နှစ်မြောက်ကာလတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည့် နိဟွန်းရှောခိ ဟူသည့် စာအုပ်တွင် ပထမဆုံး ပါရှိခဲ့သည်။<ref name="nihon-suiko">{{Citation | translator-last = Aston | translator-first = W. G. | year = 1972 | title = Nihongi; chronicles of Japan from the earliest times to A.D. 697 | chapter = XXX | edition = 1st Tuttle | publisher = C.E. Tuttle Co. | place = Rutland, Vt. | page = 175 | isbn = 978-0-8048-0984-9 | oclc = 354027}}</ref> ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[File:Map of Tottori Prefecture Ja.svg|thumb|260px|Map of Tottori Prefecture<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]{{See also|List of cities in Tottori Prefecture by population}}{{OSM Location map | coord={{coord|35.433|133.816}} | float=right| zoom =8 | width = 260 | height = 140 | mark-coord1 = {{coord|35.433|133.816}} | mark-title1 = Kurayoshi | shape1=n-circle | shape-color1=hard blue | shape-outline1=white | mark-size1=16 | mark-coord2 = {{coord|35.533|133.233}} | mark-title2 = Sakaiminato | mark-coord3 = {{coord|35.5|134.233}} | mark-title3 = Tottori(capital) | mark-coord4 = {{coord|35.433|133.333}} | mark-title4 = Yonago | caption = Cities in Tottori Prefecture | auto-caption=1 }} [[Image:Tottori castle08 1920.jpg|thumb|right|Tottori City]] [[Image:SakaiminatoCity.jpg|thumb|right|Sakaiminato]] {{See also|တော့တိုရိခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} တော့တိုရိခရိုင်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး သဲသောင်ကုန်းဖြစ်သည့် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ဒိုင်းဆန်း - အိုခိနှင့် ဆန်းအင်းခိုင်းဂန်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဘ - ဒိုးဂို - တိုင်းရှခုနှင့် ဟယောနိုဆန်း - အုရှိရိုယမ - နဂအိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် မဆဆ - တိုးဂိုးခို၊ နိရှိအိနဘနှင့် အိုခုဟိနိုခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်တို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=31 August 2012}}</ref> မိဆုမိတောင်သည် မိုချိဂဆဲမြို့၏ ယခင်ဧရိယာအတွင်း ရှိသည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် တော့တိုရိမြို့နှင့် မိုချိဂဆဲကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။ ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==စီးပွားရေး== ==ဘာသာစကား== ==ပညာရေး== ==ထင်ရှားသည့် နေရာများ== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Tottori prefecture}} * {{Official website|https://www.pref.tottori.lg.jp/}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] q6hbsrm1mgnz7xyd59fbp5xih0lqi4e 1042948 1042947 2026-07-12T10:30:37Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပထဝီသွင်ပြင် */ 1042948 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တော့တိုရိခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|鳥取県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|鳥取県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tottori-ken}} | image_skyline = Tottori-Sakyu Tottori Japan.JPG | image_caption = [[Tottori Sand Dunes]] near [[Tottori City]], a popular tourist attraction in Tottori Prefecture | image_flag = Flag of Tottori Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tottori Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 31 Tottori prefecture.svg | coordinates = {{coord|35.449|133.766|type:adm2nd_globe:earth_region:JP|display=title,inline}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'in region|San'in]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tottori, Tottori|Tottori]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 5 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 19 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Shinji Hirai]] | area_total_km2 = 3,507.13 | area_water_percent = 0.7 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|41st]] | population_footnotes = | population_total = 538525 | population_as_of = July 1, 2023 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|47th]] | population_density_km2 = 154 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 – 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 1,912 billion<br />[[US$]] 14.1 billion (2022) | iso_code = JP-31 | website = {{URL|1=https://www.pref.tottori.lg.jp/}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Mandarin duck]] (''Aix&nbsp;galericulata'') | fish = | flower = Nijisseiki [[nashi pear]] [[blossom]] (''Pyrus pyrifolia'') | tree = [[Taxus cuspidata|Daisenkyaraboku]] (''Taxus&nbsp;cuspidata'') }} | population_blank1_title = Dialects | population_blank1 = [[Inshū dialect|Inshū]]・Kurayoshi・West Hōki | anthem = [[:ja:わきあがる力|Wakiagaru chikara]] }} [[File:Tottori sand dune p4 2430.jpg|thumb|300px|[[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]]] '''တော့တိုရိခရိုင်''' (鳥取県, တော့တိုရိခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Tottori Prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 990|page=990}}; "Chūgoku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 127|page=127}}.</ref> တော့တိုရိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေနည်းပါးသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်ကာ လူဦးရေ ၅၃၈,၅၂၅ ဦး (၂၀၂၃ ခုနှစ်) ရှိသည်။ ဧရိယာ ၃,၅၀၇.၁၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၃၅၄.၁၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အိုခယမခရိုင်]]နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]တို့ ရှိသည်။ တော့တိုရိမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ ယောနဂိုမြို့၊ ခုရယောရှိမြို့၊ ဆခိုင်းမိနတိုမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်တွင် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ဤသဲသောင်ကုန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ချူးဂိုခုတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် ဒိုင်းဆန်းတောင်သည် ခရိုင်၏ အမြင့်ဆုံးနေရာ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် လူဦး၇ေအားဖြင့် အနည်းဆုံးခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အိမ်ထောင်စုတစ်ခုချင်းစီအလိုက် ကော်ဖီသောက်သုံးမှုအများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Tottori" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 990|page=990}}.</ref> ==အမည်နာမ== "တော့တိုရိ" ဟူသည့် စကားလုံးသည် ဂျပန်ခန်ဂျိအက္ခရာနှစ်လုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပထမခန်ဂျိ 鳥 သည် "ငှက်" ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအက္ခရာ 取 သည် "ရရှိသည်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ ရှေးခေတ်ကာလ ဤဒေသတွင်နေထိုင်ကြသူများသည် များစွာသော ရေကြက်များကို ဖမ်းကာ အသက်မွေးခဲ့ကြသည်။ "တော့တိုရိ" ဟူသည့် အမည်သည် ဘုရင်ဆုအိနင်း (၂၁၃ အေဒီ) လက်ထက် ၂၃ နှစ်မြောက်ကာလတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည့် နိဟွန်းရှောခိ ဟူသည့် စာအုပ်တွင် ပထမဆုံး ပါရှိခဲ့သည်။<ref name="nihon-suiko">{{Citation | translator-last = Aston | translator-first = W. G. | year = 1972 | title = Nihongi; chronicles of Japan from the earliest times to A.D. 697 | chapter = XXX | edition = 1st Tuttle | publisher = C.E. Tuttle Co. | place = Rutland, Vt. | page = 175 | isbn = 978-0-8048-0984-9 | oclc = 354027}}</ref> ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[File:Map of Tottori Prefecture Ja.svg|thumb|260px|Map of Tottori Prefecture<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]{{See also|List of cities in Tottori Prefecture by population}}{{OSM Location map | coord={{coord|35.433|133.816}} | float=right| zoom =8 | width = 260 | height = 140 | mark-coord1 = {{coord|35.433|133.816}} | mark-title1 = Kurayoshi | shape1=n-circle | shape-color1=hard blue | shape-outline1=white | mark-size1=16 | mark-coord2 = {{coord|35.533|133.233}} | mark-title2 = Sakaiminato | mark-coord3 = {{coord|35.5|134.233}} | mark-title3 = Tottori(capital) | mark-coord4 = {{coord|35.433|133.333}} | mark-title4 = Yonago | caption = Cities in Tottori Prefecture | auto-caption=1 }} [[Image:Tottori castle08 1920.jpg|thumb|right|Tottori City]] [[Image:SakaiminatoCity.jpg|thumb|right|Sakaiminato]] {{See also|တော့တိုရိခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} တော့တိုရိခရိုင်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး သဲသောင်ကုန်းဖြစ်သည့် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ဒိုင်းဆန်း - အိုခိနှင့် ဆန်းအင်းခိုင်းဂန်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဘ - ဒိုးဂို - တိုင်းရှခုနှင့် ဟယောနိုဆန်း - အုရှိရိုယမ - နဂအိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် မဆဆ - တိုးဂိုးခို၊ နိရှိအိနဘနှင့် အိုခုဟိနိုခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်တို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=31 August 2012}}</ref> မိဆုမိတောင်သည် မိုချိဂဆဲမြို့၏ ယခင်ဧရိယာအတွင်း ရှိသည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် တော့တိုရိမြို့နှင့် မိုချိဂဆဲကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။ ===မြို့ပြများ=== တောတိုရိခရိုင်တွင် မြို့ကြီးလေးမြို့ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်ဂျိ]] |- |[[Kurayoshi, Tottori|Kurayoshi]] |倉吉市 |272.06 |48,558 |[[File:Kurayoshi in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Sakaiminato, Tottori|Sakaiminato]] |境港市 |29.02 |33,888 |[[File:Location of Sakaiminato city Tottori prefecture Japan.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Tottori (city)|Tottori]] (capital) |鳥取市 |765.31 |192,912 |[[File:Tottori City in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Yonago]] |米子市 |132.42 |148,720 |[[File:Yonago in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==စီးပွားရေး== ==ဘာသာစကား== ==ပညာရေး== ==ထင်ရှားသည့် နေရာများ== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Tottori prefecture}} * {{Official website|https://www.pref.tottori.lg.jp/}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] lbtgaf4w30tp4c3htbwywkxechvg72j 1042950 1042948 2026-07-12T10:32:48Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* မြို့ပြများ */ 1042950 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တော့တိုရိခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|鳥取県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|鳥取県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tottori-ken}} | image_skyline = Tottori-Sakyu Tottori Japan.JPG | image_caption = [[Tottori Sand Dunes]] near [[Tottori City]], a popular tourist attraction in Tottori Prefecture | image_flag = Flag of Tottori Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tottori Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 31 Tottori prefecture.svg | coordinates = {{coord|35.449|133.766|type:adm2nd_globe:earth_region:JP|display=title,inline}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'in region|San'in]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tottori, Tottori|Tottori]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 5 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 19 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Shinji Hirai]] | area_total_km2 = 3,507.13 | area_water_percent = 0.7 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|41st]] | population_footnotes = | population_total = 538525 | population_as_of = July 1, 2023 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|47th]] | population_density_km2 = 154 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 – 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 1,912 billion<br />[[US$]] 14.1 billion (2022) | iso_code = JP-31 | website = {{URL|1=https://www.pref.tottori.lg.jp/}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Mandarin duck]] (''Aix&nbsp;galericulata'') | fish = | flower = Nijisseiki [[nashi pear]] [[blossom]] (''Pyrus pyrifolia'') | tree = [[Taxus cuspidata|Daisenkyaraboku]] (''Taxus&nbsp;cuspidata'') }} | population_blank1_title = Dialects | population_blank1 = [[Inshū dialect|Inshū]]・Kurayoshi・West Hōki | anthem = [[:ja:わきあがる力|Wakiagaru chikara]] }} [[File:Tottori sand dune p4 2430.jpg|thumb|300px|[[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]]] '''တော့တိုရိခရိုင်''' (鳥取県, တော့တိုရိခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Tottori Prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 990|page=990}}; "Chūgoku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 127|page=127}}.</ref> တော့တိုရိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေနည်းပါးသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်ကာ လူဦးရေ ၅၃၈,၅၂၅ ဦး (၂၀၂၃ ခုနှစ်) ရှိသည်။ ဧရိယာ ၃,၅၀၇.၁၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၃၅၄.၁၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အိုခယမခရိုင်]]နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]တို့ ရှိသည်။ တော့တိုရိမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ ယောနဂိုမြို့၊ ခုရယောရှိမြို့၊ ဆခိုင်းမိနတိုမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်တွင် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ဤသဲသောင်ကုန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ချူးဂိုခုတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် ဒိုင်းဆန်းတောင်သည် ခရိုင်၏ အမြင့်ဆုံးနေရာ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် လူဦး၇ေအားဖြင့် အနည်းဆုံးခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အိမ်ထောင်စုတစ်ခုချင်းစီအလိုက် ကော်ဖီသောက်သုံးမှုအများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Tottori" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 990|page=990}}.</ref> ==အမည်နာမ== "တော့တိုရိ" ဟူသည့် စကားလုံးသည် ဂျပန်ခန်ဂျိအက္ခရာနှစ်လုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပထမခန်ဂျိ 鳥 သည် "ငှက်" ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအက္ခရာ 取 သည် "ရရှိသည်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ ရှေးခေတ်ကာလ ဤဒေသတွင်နေထိုင်ကြသူများသည် များစွာသော ရေကြက်များကို ဖမ်းကာ အသက်မွေးခဲ့ကြသည်။ "တော့တိုရိ" ဟူသည့် အမည်သည် ဘုရင်ဆုအိနင်း (၂၁၃ အေဒီ) လက်ထက် ၂၃ နှစ်မြောက်ကာလတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည့် နိဟွန်းရှောခိ ဟူသည့် စာအုပ်တွင် ပထမဆုံး ပါရှိခဲ့သည်။<ref name="nihon-suiko">{{Citation | translator-last = Aston | translator-first = W. G. | year = 1972 | title = Nihongi; chronicles of Japan from the earliest times to A.D. 697 | chapter = XXX | edition = 1st Tuttle | publisher = C.E. Tuttle Co. | place = Rutland, Vt. | page = 175 | isbn = 978-0-8048-0984-9 | oclc = 354027}}</ref> ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[File:Map of Tottori Prefecture Ja.svg|thumb|260px|Map of Tottori Prefecture<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]{{See also|List of cities in Tottori Prefecture by population}}{{OSM Location map | coord={{coord|35.433|133.816}} | float=right| zoom =8 | width = 260 | height = 140 | mark-coord1 = {{coord|35.433|133.816}} | mark-title1 = Kurayoshi | shape1=n-circle | shape-color1=hard blue | shape-outline1=white | mark-size1=16 | mark-coord2 = {{coord|35.533|133.233}} | mark-title2 = Sakaiminato | mark-coord3 = {{coord|35.5|134.233}} | mark-title3 = Tottori(capital) | mark-coord4 = {{coord|35.433|133.333}} | mark-title4 = Yonago | caption = Cities in Tottori Prefecture | auto-caption=1 }} [[Image:Tottori castle08 1920.jpg|thumb|right|Tottori City]] [[Image:SakaiminatoCity.jpg|thumb|right|Sakaiminato]] {{See also|တော့တိုရိခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} တော့တိုရိခရိုင်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး သဲသောင်ကုန်းဖြစ်သည့် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ဒိုင်းဆန်း - အိုခိနှင့် ဆန်းအင်းခိုင်းဂန်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဘ - ဒိုးဂို - တိုင်းရှခုနှင့် ဟယောနိုဆန်း - အုရှိရိုယမ - နဂအိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် မဆဆ - တိုးဂိုးခို၊ နိရှိအိနဘနှင့် အိုခုဟိနိုခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်တို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=31 August 2012}}</ref> မိဆုမိတောင်သည် မိုချိဂဆဲမြို့၏ ယခင်ဧရိယာအတွင်း ရှိသည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် တော့တိုရိမြို့နှင့် မိုချိဂဆဲကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။ ===မြို့ပြများ=== တောတိုရိခရိုင်တွင် မြို့ကြီးလေးမြို့ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်ဂျိ]] |- |[[Kurayoshi, Tottori|Kurayoshi]] |倉吉市 |272.06 |48,558 |[[File:Kurayoshi in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Sakaiminato, Tottori|Sakaiminato]] |境港市 |29.02 |33,888 |[[File:Location of Sakaiminato city Tottori prefecture Japan.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Tottori (city)|Tottori]] (capital) |鳥取市 |765.31 |192,912 |[[File:Tottori City in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Yonago]] |米子市 |132.42 |148,720 |[[File:Yonago in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ=== တော့တိုရိခရိုင်ရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီရှိ မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[Chizu, Tottori|Chizu]] |智頭町 |224.61 |7,031 |[[Yazu District, Tottori|Yazu District]] |Town |[[File:Chizu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Daisen, Tottori|Daisen]] |大山町 |189.83 |16,357 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Town |[[File:Daisen in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hiezu, Tottori|Hiezu]] |日吉津村 |4.2 |3,439 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Village |[[File:Hiezu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hino, Tottori|Hino]] |日野町 |133.98 |2,649 |[[Hino District, Tottori|Hino District]] |Town |[[File:Hino in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hōki, Tottori|Hōki]] |伯耆町 |139.44 |11,071 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Town |[[File:Houki in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hokuei, Tottori|Hokuei]] |北栄町 |56.94 |14,718 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Hokuei in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Iwami, Tottori|Iwami]] |岩美町 |122.32 |11,382 |[[Iwami District, Tottori|Iwami District]] |Town |[[File:Iwami in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Kōfu, Tottori|Kōfu]] |江府町 |124.52 |2,950 |[[Hino District, Tottori|Hino District]] |Town |[[File:Kofu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Kotoura, Tottori|Kotoura]] |琴浦町 |139.97 |17,219 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Kotoura in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Misasa, Tottori|Misasa]] |三朝町 |233.52 |6,407 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Misasa in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Nanbu, Tottori|Nanbu]] |南部町 |114.03 |10,888 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Town |[[File:Nanbu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Nichinan, Tottori|Nichinan]] |日南町 |340.96 |4,665 |[[Hino District, Tottori|Hino District]] |Town |[[File:Nichinan in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Wakasa, Tottori|Wakasa]] |若桜町 |199.31 |3,209 |[[Yazu District, Tottori|Yazu District]] |Town |[[File:Wakasa in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Yazu]] |八頭町 |206.71 |16,985 |[[Yazu District, Tottori|Yazu District]] |Town |[[File:Yazu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Yurihama, Tottori|Yurihama]] |湯梨浜町 |77.94 |16,837 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Yurihama in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==စီးပွားရေး== ==ဘာသာစကား== ==ပညာရေး== ==ထင်ရှားသည့် နေရာများ== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Tottori prefecture}} * {{Official website|https://www.pref.tottori.lg.jp/}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] f6aktl56t07pjxppc8pulh6yoth37c8 1042951 1042950 2026-07-12T10:33:34Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* လူဦးရေဆိုင်ရာ */ 1042951 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တော့တိုရိခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|鳥取県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|鳥取県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tottori-ken}} | image_skyline = Tottori-Sakyu Tottori Japan.JPG | image_caption = [[Tottori Sand Dunes]] near [[Tottori City]], a popular tourist attraction in Tottori Prefecture | image_flag = Flag of Tottori Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tottori Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 31 Tottori prefecture.svg | coordinates = {{coord|35.449|133.766|type:adm2nd_globe:earth_region:JP|display=title,inline}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'in region|San'in]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tottori, Tottori|Tottori]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 5 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 19 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Shinji Hirai]] | area_total_km2 = 3,507.13 | area_water_percent = 0.7 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|41st]] | population_footnotes = | population_total = 538525 | population_as_of = July 1, 2023 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|47th]] | population_density_km2 = 154 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 – 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 1,912 billion<br />[[US$]] 14.1 billion (2022) | iso_code = JP-31 | website = {{URL|1=https://www.pref.tottori.lg.jp/}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Mandarin duck]] (''Aix&nbsp;galericulata'') | fish = | flower = Nijisseiki [[nashi pear]] [[blossom]] (''Pyrus pyrifolia'') | tree = [[Taxus cuspidata|Daisenkyaraboku]] (''Taxus&nbsp;cuspidata'') }} | population_blank1_title = Dialects | population_blank1 = [[Inshū dialect|Inshū]]・Kurayoshi・West Hōki | anthem = [[:ja:わきあがる力|Wakiagaru chikara]] }} [[File:Tottori sand dune p4 2430.jpg|thumb|300px|[[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]]] '''တော့တိုရိခရိုင်''' (鳥取県, တော့တိုရိခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Tottori Prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 990|page=990}}; "Chūgoku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 127|page=127}}.</ref> တော့တိုရိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေနည်းပါးသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်ကာ လူဦးရေ ၅၃၈,၅၂၅ ဦး (၂၀၂၃ ခုနှစ်) ရှိသည်။ ဧရိယာ ၃,၅၀၇.၁၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၃၅၄.၁၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အိုခယမခရိုင်]]နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]တို့ ရှိသည်။ တော့တိုရိမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ ယောနဂိုမြို့၊ ခုရယောရှိမြို့၊ ဆခိုင်းမိနတိုမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်တွင် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ဤသဲသောင်ကုန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ချူးဂိုခုတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် ဒိုင်းဆန်းတောင်သည် ခရိုင်၏ အမြင့်ဆုံးနေရာ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် လူဦး၇ေအားဖြင့် အနည်းဆုံးခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အိမ်ထောင်စုတစ်ခုချင်းစီအလိုက် ကော်ဖီသောက်သုံးမှုအများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Tottori" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 990|page=990}}.</ref> ==အမည်နာမ== "တော့တိုရိ" ဟူသည့် စကားလုံးသည် ဂျပန်ခန်ဂျိအက္ခရာနှစ်လုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပထမခန်ဂျိ 鳥 သည် "ငှက်" ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအက္ခရာ 取 သည် "ရရှိသည်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ ရှေးခေတ်ကာလ ဤဒေသတွင်နေထိုင်ကြသူများသည် များစွာသော ရေကြက်များကို ဖမ်းကာ အသက်မွေးခဲ့ကြသည်။ "တော့တိုရိ" ဟူသည့် အမည်သည် ဘုရင်ဆုအိနင်း (၂၁၃ အေဒီ) လက်ထက် ၂၃ နှစ်မြောက်ကာလတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည့် နိဟွန်းရှောခိ ဟူသည့် စာအုပ်တွင် ပထမဆုံး ပါရှိခဲ့သည်။<ref name="nihon-suiko">{{Citation | translator-last = Aston | translator-first = W. G. | year = 1972 | title = Nihongi; chronicles of Japan from the earliest times to A.D. 697 | chapter = XXX | edition = 1st Tuttle | publisher = C.E. Tuttle Co. | place = Rutland, Vt. | page = 175 | isbn = 978-0-8048-0984-9 | oclc = 354027}}</ref> ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[File:Map of Tottori Prefecture Ja.svg|thumb|260px|Map of Tottori Prefecture<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]{{See also|List of cities in Tottori Prefecture by population}}{{OSM Location map | coord={{coord|35.433|133.816}} | float=right| zoom =8 | width = 260 | height = 140 | mark-coord1 = {{coord|35.433|133.816}} | mark-title1 = Kurayoshi | shape1=n-circle | shape-color1=hard blue | shape-outline1=white | mark-size1=16 | mark-coord2 = {{coord|35.533|133.233}} | mark-title2 = Sakaiminato | mark-coord3 = {{coord|35.5|134.233}} | mark-title3 = Tottori(capital) | mark-coord4 = {{coord|35.433|133.333}} | mark-title4 = Yonago | caption = Cities in Tottori Prefecture | auto-caption=1 }} [[Image:Tottori castle08 1920.jpg|thumb|right|Tottori City]] [[Image:SakaiminatoCity.jpg|thumb|right|Sakaiminato]] {{See also|တော့တိုရိခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} တော့တိုရိခရိုင်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး သဲသောင်ကုန်းဖြစ်သည့် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ဒိုင်းဆန်း - အိုခိနှင့် ဆန်းအင်းခိုင်းဂန်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဘ - ဒိုးဂို - တိုင်းရှခုနှင့် ဟယောနိုဆန်း - အုရှိရိုယမ - နဂအိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် မဆဆ - တိုးဂိုးခို၊ နိရှိအိနဘနှင့် အိုခုဟိနိုခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်တို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=31 August 2012}}</ref> မိဆုမိတောင်သည် မိုချိဂဆဲမြို့၏ ယခင်ဧရိယာအတွင်း ရှိသည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် တော့တိုရိမြို့နှင့် မိုချိဂဆဲကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။ ===မြို့ပြများ=== တောတိုရိခရိုင်တွင် မြို့ကြီးလေးမြို့ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်ဂျိ]] |- |[[Kurayoshi, Tottori|Kurayoshi]] |倉吉市 |272.06 |48,558 |[[File:Kurayoshi in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Sakaiminato, Tottori|Sakaiminato]] |境港市 |29.02 |33,888 |[[File:Location of Sakaiminato city Tottori prefecture Japan.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Tottori (city)|Tottori]] (capital) |鳥取市 |765.31 |192,912 |[[File:Tottori City in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Yonago]] |米子市 |132.42 |148,720 |[[File:Yonago in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ=== တော့တိုရိခရိုင်ရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီရှိ မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[Chizu, Tottori|Chizu]] |智頭町 |224.61 |7,031 |[[Yazu District, Tottori|Yazu District]] |Town |[[File:Chizu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Daisen, Tottori|Daisen]] |大山町 |189.83 |16,357 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Town |[[File:Daisen in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hiezu, Tottori|Hiezu]] |日吉津村 |4.2 |3,439 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Village |[[File:Hiezu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hino, Tottori|Hino]] |日野町 |133.98 |2,649 |[[Hino District, Tottori|Hino District]] |Town |[[File:Hino in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hōki, Tottori|Hōki]] |伯耆町 |139.44 |11,071 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Town |[[File:Houki in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hokuei, Tottori|Hokuei]] |北栄町 |56.94 |14,718 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Hokuei in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Iwami, Tottori|Iwami]] |岩美町 |122.32 |11,382 |[[Iwami District, Tottori|Iwami District]] |Town |[[File:Iwami in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Kōfu, Tottori|Kōfu]] |江府町 |124.52 |2,950 |[[Hino District, Tottori|Hino District]] |Town |[[File:Kofu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Kotoura, Tottori|Kotoura]] |琴浦町 |139.97 |17,219 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Kotoura in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Misasa, Tottori|Misasa]] |三朝町 |233.52 |6,407 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Misasa in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Nanbu, Tottori|Nanbu]] |南部町 |114.03 |10,888 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Town |[[File:Nanbu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Nichinan, Tottori|Nichinan]] |日南町 |340.96 |4,665 |[[Hino District, Tottori|Hino District]] |Town |[[File:Nichinan in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Wakasa, Tottori|Wakasa]] |若桜町 |199.31 |3,209 |[[Yazu District, Tottori|Yazu District]] |Town |[[File:Wakasa in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Yazu]] |八頭町 |206.71 |16,985 |[[Yazu District, Tottori|Yazu District]] |Town |[[File:Yazu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Yurihama, Tottori|Yurihama]] |湯梨浜町 |77.94 |16,837 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Yurihama in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တော့တိုရိခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==စီးပွားရေး== ==ဘာသာစကား== ==ပညာရေး== ==ထင်ရှားသည့် နေရာများ== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Tottori prefecture}} * {{Official website|https://www.pref.tottori.lg.jp/}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] gxr26r95fbi5ueplwyxuwz4g514tnsv 1042952 1042951 2026-07-12T10:35:51Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* လူဦးရေဆိုင်ရာ */ 1042952 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တော့တိုရိခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|鳥取県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|鳥取県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tottori-ken}} | image_skyline = Tottori-Sakyu Tottori Japan.JPG | image_caption = [[Tottori Sand Dunes]] near [[Tottori City]], a popular tourist attraction in Tottori Prefecture | image_flag = Flag of Tottori Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tottori Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 31 Tottori prefecture.svg | coordinates = {{coord|35.449|133.766|type:adm2nd_globe:earth_region:JP|display=title,inline}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'in region|San'in]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tottori, Tottori|Tottori]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 5 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 19 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Shinji Hirai]] | area_total_km2 = 3,507.13 | area_water_percent = 0.7 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|41st]] | population_footnotes = | population_total = 538525 | population_as_of = July 1, 2023 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|47th]] | population_density_km2 = 154 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 – 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 1,912 billion<br />[[US$]] 14.1 billion (2022) | iso_code = JP-31 | website = {{URL|1=https://www.pref.tottori.lg.jp/}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Mandarin duck]] (''Aix&nbsp;galericulata'') | fish = | flower = Nijisseiki [[nashi pear]] [[blossom]] (''Pyrus pyrifolia'') | tree = [[Taxus cuspidata|Daisenkyaraboku]] (''Taxus&nbsp;cuspidata'') }} | population_blank1_title = Dialects | population_blank1 = [[Inshū dialect|Inshū]]・Kurayoshi・West Hōki | anthem = [[:ja:わきあがる力|Wakiagaru chikara]] }} [[File:Tottori sand dune p4 2430.jpg|thumb|300px|[[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]]] '''တော့တိုရိခရိုင်''' (鳥取県, တော့တိုရိခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Tottori Prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 990|page=990}}; "Chūgoku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 127|page=127}}.</ref> တော့တိုရိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေနည်းပါးသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်ကာ လူဦးရေ ၅၃၈,၅၂၅ ဦး (၂၀၂၃ ခုနှစ်) ရှိသည်။ ဧရိယာ ၃,၅၀၇.၁၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၃၅၄.၁၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အိုခယမခရိုင်]]နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]တို့ ရှိသည်။ တော့တိုရိမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ ယောနဂိုမြို့၊ ခုရယောရှိမြို့၊ ဆခိုင်းမိနတိုမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်တွင် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ဤသဲသောင်ကုန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ချူးဂိုခုတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် ဒိုင်းဆန်းတောင်သည် ခရိုင်၏ အမြင့်ဆုံးနေရာ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် လူဦး၇ေအားဖြင့် အနည်းဆုံးခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အိမ်ထောင်စုတစ်ခုချင်းစီအလိုက် ကော်ဖီသောက်သုံးမှုအများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Tottori" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 990|page=990}}.</ref> ==အမည်နာမ== "တော့တိုရိ" ဟူသည့် စကားလုံးသည် ဂျပန်ခန်ဂျိအက္ခရာနှစ်လုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပထမခန်ဂျိ 鳥 သည် "ငှက်" ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအက္ခရာ 取 သည် "ရရှိသည်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ ရှေးခေတ်ကာလ ဤဒေသတွင်နေထိုင်ကြသူများသည် များစွာသော ရေကြက်များကို ဖမ်းကာ အသက်မွေးခဲ့ကြသည်။ "တော့တိုရိ" ဟူသည့် အမည်သည် ဘုရင်ဆုအိနင်း (၂၁၃ အေဒီ) လက်ထက် ၂၃ နှစ်မြောက်ကာလတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည့် နိဟွန်းရှောခိ ဟူသည့် စာအုပ်တွင် ပထမဆုံး ပါရှိခဲ့သည်။<ref name="nihon-suiko">{{Citation | translator-last = Aston | translator-first = W. G. | year = 1972 | title = Nihongi; chronicles of Japan from the earliest times to A.D. 697 | chapter = XXX | edition = 1st Tuttle | publisher = C.E. Tuttle Co. | place = Rutland, Vt. | page = 175 | isbn = 978-0-8048-0984-9 | oclc = 354027}}</ref> ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[File:Map of Tottori Prefecture Ja.svg|thumb|260px|Map of Tottori Prefecture<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]{{See also|List of cities in Tottori Prefecture by population}}{{OSM Location map | coord={{coord|35.433|133.816}} | float=right| zoom =8 | width = 260 | height = 140 | mark-coord1 = {{coord|35.433|133.816}} | mark-title1 = Kurayoshi | shape1=n-circle | shape-color1=hard blue | shape-outline1=white | mark-size1=16 | mark-coord2 = {{coord|35.533|133.233}} | mark-title2 = Sakaiminato | mark-coord3 = {{coord|35.5|134.233}} | mark-title3 = Tottori(capital) | mark-coord4 = {{coord|35.433|133.333}} | mark-title4 = Yonago | caption = Cities in Tottori Prefecture | auto-caption=1 }} [[Image:Tottori castle08 1920.jpg|thumb|right|Tottori City]] [[Image:SakaiminatoCity.jpg|thumb|right|Sakaiminato]] {{See also|တော့တိုရိခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} တော့တိုရိခရိုင်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး သဲသောင်ကုန်းဖြစ်သည့် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ဒိုင်းဆန်း - အိုခိနှင့် ဆန်းအင်းခိုင်းဂန်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဘ - ဒိုးဂို - တိုင်းရှခုနှင့် ဟယောနိုဆန်း - အုရှိရိုယမ - နဂအိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် မဆဆ - တိုးဂိုးခို၊ နိရှိအိနဘနှင့် အိုခုဟိနိုခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်တို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=31 August 2012}}</ref> မိဆုမိတောင်သည် မိုချိဂဆဲမြို့၏ ယခင်ဧရိယာအတွင်း ရှိသည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် တော့တိုရိမြို့နှင့် မိုချိဂဆဲကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။ ===မြို့ပြများ=== တောတိုရိခရိုင်တွင် မြို့ကြီးလေးမြို့ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်ဂျိ]] |- |[[Kurayoshi, Tottori|Kurayoshi]] |倉吉市 |272.06 |48,558 |[[File:Kurayoshi in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Sakaiminato, Tottori|Sakaiminato]] |境港市 |29.02 |33,888 |[[File:Location of Sakaiminato city Tottori prefecture Japan.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Tottori (city)|Tottori]] (capital) |鳥取市 |765.31 |192,912 |[[File:Tottori City in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Yonago]] |米子市 |132.42 |148,720 |[[File:Yonago in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ=== တော့တိုရိခရိုင်ရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီရှိ မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[Chizu, Tottori|Chizu]] |智頭町 |224.61 |7,031 |[[Yazu District, Tottori|Yazu District]] |Town |[[File:Chizu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Daisen, Tottori|Daisen]] |大山町 |189.83 |16,357 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Town |[[File:Daisen in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hiezu, Tottori|Hiezu]] |日吉津村 |4.2 |3,439 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Village |[[File:Hiezu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hino, Tottori|Hino]] |日野町 |133.98 |2,649 |[[Hino District, Tottori|Hino District]] |Town |[[File:Hino in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hōki, Tottori|Hōki]] |伯耆町 |139.44 |11,071 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Town |[[File:Houki in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hokuei, Tottori|Hokuei]] |北栄町 |56.94 |14,718 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Hokuei in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Iwami, Tottori|Iwami]] |岩美町 |122.32 |11,382 |[[Iwami District, Tottori|Iwami District]] |Town |[[File:Iwami in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Kōfu, Tottori|Kōfu]] |江府町 |124.52 |2,950 |[[Hino District, Tottori|Hino District]] |Town |[[File:Kofu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Kotoura, Tottori|Kotoura]] |琴浦町 |139.97 |17,219 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Kotoura in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Misasa, Tottori|Misasa]] |三朝町 |233.52 |6,407 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Misasa in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Nanbu, Tottori|Nanbu]] |南部町 |114.03 |10,888 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Town |[[File:Nanbu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Nichinan, Tottori|Nichinan]] |日南町 |340.96 |4,665 |[[Hino District, Tottori|Hino District]] |Town |[[File:Nichinan in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Wakasa, Tottori|Wakasa]] |若桜町 |199.31 |3,209 |[[Yazu District, Tottori|Yazu District]] |Town |[[File:Wakasa in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Yazu]] |八頭町 |206.71 |16,985 |[[Yazu District, Tottori|Yazu District]] |Town |[[File:Yazu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Yurihama, Tottori|Yurihama]] |湯梨浜町 |77.94 |16,837 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Yurihama in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တော့တိုရိခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ တော့တိုရိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လူဦးရေအနည်းဆုံးခရိုင် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Tottori (Japan): Prefecture, Major Cities & Towns - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information |url=http://www.citypopulation.de:80/Japan-Tottori.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20200720180546/http://www.citypopulation.de:80/Japan-Tottori.html |archive-date=2020-07-20 |access-date=2026-02-24 |website=www.citypopulation.de |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Japan Prefectures Population from 1920 and Area |url=http://www.demographia.com/db-japanpref.htm |access-date=2026-02-24 |website=www.demographia.com}}</ref> {{Historical populations | 1920 | 455,000 | 1930 | 489,000 | 1940 | 484,000 | 1950 | 600,000 | 1960 | 599,000 | 1970 | 569,000 | 1980 | 604,000 | 1990 | 616,000 | 2000 | 613,289 | 2010 | 588,667 | 2020 | 560,517 |align = none | footnote = }} ==စီးပွားရေး== ==ဘာသာစကား== ==ပညာရေး== ==ထင်ရှားသည့် နေရာများ== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Tottori prefecture}} * {{Official website|https://www.pref.tottori.lg.jp/}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] rnshk3yfcgwcst7ssymujcdv996xgj7 1042954 1042952 2026-07-12T10:38:57Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* စီးပွားရေး */ 1042954 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တော့တိုရိခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|鳥取県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|鳥取県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tottori-ken}} | image_skyline = Tottori-Sakyu Tottori Japan.JPG | image_caption = [[Tottori Sand Dunes]] near [[Tottori City]], a popular tourist attraction in Tottori Prefecture | image_flag = Flag of Tottori Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tottori Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 31 Tottori prefecture.svg | coordinates = {{coord|35.449|133.766|type:adm2nd_globe:earth_region:JP|display=title,inline}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'in region|San'in]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tottori, Tottori|Tottori]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 5 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 19 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Shinji Hirai]] | area_total_km2 = 3,507.13 | area_water_percent = 0.7 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|41st]] | population_footnotes = | population_total = 538525 | population_as_of = July 1, 2023 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|47th]] | population_density_km2 = 154 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 – 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 1,912 billion<br />[[US$]] 14.1 billion (2022) | iso_code = JP-31 | website = {{URL|1=https://www.pref.tottori.lg.jp/}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Mandarin duck]] (''Aix&nbsp;galericulata'') | fish = | flower = Nijisseiki [[nashi pear]] [[blossom]] (''Pyrus pyrifolia'') | tree = [[Taxus cuspidata|Daisenkyaraboku]] (''Taxus&nbsp;cuspidata'') }} | population_blank1_title = Dialects | population_blank1 = [[Inshū dialect|Inshū]]・Kurayoshi・West Hōki | anthem = [[:ja:わきあがる力|Wakiagaru chikara]] }} [[File:Tottori sand dune p4 2430.jpg|thumb|300px|[[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]]] '''တော့တိုရိခရိုင်''' (鳥取県, တော့တိုရိခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Tottori Prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 990|page=990}}; "Chūgoku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 127|page=127}}.</ref> တော့တိုရိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေနည်းပါးသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်ကာ လူဦးရေ ၅၃၈,၅၂၅ ဦး (၂၀၂၃ ခုနှစ်) ရှိသည်။ ဧရိယာ ၃,၅၀၇.၁၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၃၅၄.၁၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အိုခယမခရိုင်]]နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]တို့ ရှိသည်။ တော့တိုရိမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ ယောနဂိုမြို့၊ ခုရယောရှိမြို့၊ ဆခိုင်းမိနတိုမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်တွင် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ဤသဲသောင်ကုန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ချူးဂိုခုတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် ဒိုင်းဆန်းတောင်သည် ခရိုင်၏ အမြင့်ဆုံးနေရာ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် လူဦး၇ေအားဖြင့် အနည်းဆုံးခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အိမ်ထောင်စုတစ်ခုချင်းစီအလိုက် ကော်ဖီသောက်သုံးမှုအများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Tottori" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 990|page=990}}.</ref> ==အမည်နာမ== "တော့တိုရိ" ဟူသည့် စကားလုံးသည် ဂျပန်ခန်ဂျိအက္ခရာနှစ်လုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပထမခန်ဂျိ 鳥 သည် "ငှက်" ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအက္ခရာ 取 သည် "ရရှိသည်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ ရှေးခေတ်ကာလ ဤဒေသတွင်နေထိုင်ကြသူများသည် များစွာသော ရေကြက်များကို ဖမ်းကာ အသက်မွေးခဲ့ကြသည်။ "တော့တိုရိ" ဟူသည့် အမည်သည် ဘုရင်ဆုအိနင်း (၂၁၃ အေဒီ) လက်ထက် ၂၃ နှစ်မြောက်ကာလတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည့် နိဟွန်းရှောခိ ဟူသည့် စာအုပ်တွင် ပထမဆုံး ပါရှိခဲ့သည်။<ref name="nihon-suiko">{{Citation | translator-last = Aston | translator-first = W. G. | year = 1972 | title = Nihongi; chronicles of Japan from the earliest times to A.D. 697 | chapter = XXX | edition = 1st Tuttle | publisher = C.E. Tuttle Co. | place = Rutland, Vt. | page = 175 | isbn = 978-0-8048-0984-9 | oclc = 354027}}</ref> ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[File:Map of Tottori Prefecture Ja.svg|thumb|260px|Map of Tottori Prefecture<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]{{See also|List of cities in Tottori Prefecture by population}}{{OSM Location map | coord={{coord|35.433|133.816}} | float=right| zoom =8 | width = 260 | height = 140 | mark-coord1 = {{coord|35.433|133.816}} | mark-title1 = Kurayoshi | shape1=n-circle | shape-color1=hard blue | shape-outline1=white | mark-size1=16 | mark-coord2 = {{coord|35.533|133.233}} | mark-title2 = Sakaiminato | mark-coord3 = {{coord|35.5|134.233}} | mark-title3 = Tottori(capital) | mark-coord4 = {{coord|35.433|133.333}} | mark-title4 = Yonago | caption = Cities in Tottori Prefecture | auto-caption=1 }} [[Image:Tottori castle08 1920.jpg|thumb|right|Tottori City]] [[Image:SakaiminatoCity.jpg|thumb|right|Sakaiminato]] {{See also|တော့တိုရိခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} တော့တိုရိခရိုင်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး သဲသောင်ကုန်းဖြစ်သည့် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ဒိုင်းဆန်း - အိုခိနှင့် ဆန်းအင်းခိုင်းဂန်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဘ - ဒိုးဂို - တိုင်းရှခုနှင့် ဟယောနိုဆန်း - အုရှိရိုယမ - နဂအိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် မဆဆ - တိုးဂိုးခို၊ နိရှိအိနဘနှင့် အိုခုဟိနိုခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်တို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=31 August 2012}}</ref> မိဆုမိတောင်သည် မိုချိဂဆဲမြို့၏ ယခင်ဧရိယာအတွင်း ရှိသည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် တော့တိုရိမြို့နှင့် မိုချိဂဆဲကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။ ===မြို့ပြများ=== တောတိုရိခရိုင်တွင် မြို့ကြီးလေးမြို့ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်ဂျိ]] |- |[[Kurayoshi, Tottori|Kurayoshi]] |倉吉市 |272.06 |48,558 |[[File:Kurayoshi in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Sakaiminato, Tottori|Sakaiminato]] |境港市 |29.02 |33,888 |[[File:Location of Sakaiminato city Tottori prefecture Japan.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Tottori (city)|Tottori]] (capital) |鳥取市 |765.31 |192,912 |[[File:Tottori City in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Yonago]] |米子市 |132.42 |148,720 |[[File:Yonago in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ=== တော့တိုရိခရိုင်ရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီရှိ မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[Chizu, Tottori|Chizu]] |智頭町 |224.61 |7,031 |[[Yazu District, Tottori|Yazu District]] |Town |[[File:Chizu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Daisen, Tottori|Daisen]] |大山町 |189.83 |16,357 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Town |[[File:Daisen in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hiezu, Tottori|Hiezu]] |日吉津村 |4.2 |3,439 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Village |[[File:Hiezu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hino, Tottori|Hino]] |日野町 |133.98 |2,649 |[[Hino District, Tottori|Hino District]] |Town |[[File:Hino in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hōki, Tottori|Hōki]] |伯耆町 |139.44 |11,071 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Town |[[File:Houki in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hokuei, Tottori|Hokuei]] |北栄町 |56.94 |14,718 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Hokuei in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Iwami, Tottori|Iwami]] |岩美町 |122.32 |11,382 |[[Iwami District, Tottori|Iwami District]] |Town |[[File:Iwami in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Kōfu, Tottori|Kōfu]] |江府町 |124.52 |2,950 |[[Hino District, Tottori|Hino District]] |Town |[[File:Kofu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Kotoura, Tottori|Kotoura]] |琴浦町 |139.97 |17,219 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Kotoura in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Misasa, Tottori|Misasa]] |三朝町 |233.52 |6,407 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Misasa in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Nanbu, Tottori|Nanbu]] |南部町 |114.03 |10,888 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Town |[[File:Nanbu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Nichinan, Tottori|Nichinan]] |日南町 |340.96 |4,665 |[[Hino District, Tottori|Hino District]] |Town |[[File:Nichinan in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Wakasa, Tottori|Wakasa]] |若桜町 |199.31 |3,209 |[[Yazu District, Tottori|Yazu District]] |Town |[[File:Wakasa in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Yazu]] |八頭町 |206.71 |16,985 |[[Yazu District, Tottori|Yazu District]] |Town |[[File:Yazu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Yurihama, Tottori|Yurihama]] |湯梨浜町 |77.94 |16,837 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Yurihama in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တော့တိုရိခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ တော့တိုရိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လူဦးရေအနည်းဆုံးခရိုင် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Tottori (Japan): Prefecture, Major Cities & Towns - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information |url=http://www.citypopulation.de:80/Japan-Tottori.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20200720180546/http://www.citypopulation.de:80/Japan-Tottori.html |archive-date=2020-07-20 |access-date=2026-02-24 |website=www.citypopulation.de |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Japan Prefectures Population from 1920 and Area |url=http://www.demographia.com/db-japanpref.htm |access-date=2026-02-24 |website=www.demographia.com}}</ref> {{Historical populations | 1920 | 455,000 | 1930 | 489,000 | 1940 | 484,000 | 1950 | 600,000 | 1960 | 599,000 | 1970 | 569,000 | 1980 | 604,000 | 1990 | 616,000 | 2000 | 613,289 | 2010 | 588,667 | 2020 | 560,517 |align = none | footnote = }} ==စီးပွားရေး== တော့တိုရိခရိုင်မှ ထွက်ရှိသည့် စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်များကို ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အဓိကမြို့ကြီးများသို့ တင်ပို့သည်။ ထင်ရှားသည့် ထုတ်ကုန်အချို့မှာ နရှိသစ်တော်သီး၊ နဂအိမိုဝဥ၊ ဂျပန်နွေကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်မြိတ် (နဲဂိ)နှင့် ဖရဲသီးတို့ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် တော့တိုရိခရိုင်သည် ဆန်အဓိကထုတ်လုပ်သည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ဘာသာစကား== ==ပညာရေး== ==ထင်ရှားသည့် နေရာများ== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Tottori prefecture}} * {{Official website|https://www.pref.tottori.lg.jp/}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 606v3x5d2n0g1t70cb4kd3c6yq5wgqp 1042955 1042954 2026-07-12T10:42:11Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ဘာသာစကား */ 1042955 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တော့တိုရိခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|鳥取県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|鳥取県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tottori-ken}} | image_skyline = Tottori-Sakyu Tottori Japan.JPG | image_caption = [[Tottori Sand Dunes]] near [[Tottori City]], a popular tourist attraction in Tottori Prefecture | image_flag = Flag of Tottori Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tottori Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 31 Tottori prefecture.svg | coordinates = {{coord|35.449|133.766|type:adm2nd_globe:earth_region:JP|display=title,inline}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'in region|San'in]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tottori, Tottori|Tottori]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 5 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 19 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Shinji Hirai]] | area_total_km2 = 3,507.13 | area_water_percent = 0.7 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|41st]] | population_footnotes = | population_total = 538525 | population_as_of = July 1, 2023 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|47th]] | population_density_km2 = 154 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 – 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 1,912 billion<br />[[US$]] 14.1 billion (2022) | iso_code = JP-31 | website = {{URL|1=https://www.pref.tottori.lg.jp/}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Mandarin duck]] (''Aix&nbsp;galericulata'') | fish = | flower = Nijisseiki [[nashi pear]] [[blossom]] (''Pyrus pyrifolia'') | tree = [[Taxus cuspidata|Daisenkyaraboku]] (''Taxus&nbsp;cuspidata'') }} | population_blank1_title = Dialects | population_blank1 = [[Inshū dialect|Inshū]]・Kurayoshi・West Hōki | anthem = [[:ja:わきあがる力|Wakiagaru chikara]] }} [[File:Tottori sand dune p4 2430.jpg|thumb|300px|[[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]]] '''တော့တိုရိခရိုင်''' (鳥取県, တော့တိုရိခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Tottori Prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 990|page=990}}; "Chūgoku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 127|page=127}}.</ref> တော့တိုရိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေနည်းပါးသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်ကာ လူဦးရေ ၅၃၈,၅၂၅ ဦး (၂၀၂၃ ခုနှစ်) ရှိသည်။ ဧရိယာ ၃,၅၀၇.၁၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၃၅၄.၁၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အိုခယမခရိုင်]]နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]တို့ ရှိသည်။ တော့တိုရိမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ ယောနဂိုမြို့၊ ခုရယောရှိမြို့၊ ဆခိုင်းမိနတိုမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်တွင် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ဤသဲသောင်ကုန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ချူးဂိုခုတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် ဒိုင်းဆန်းတောင်သည် ခရိုင်၏ အမြင့်ဆုံးနေရာ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် လူဦး၇ေအားဖြင့် အနည်းဆုံးခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အိမ်ထောင်စုတစ်ခုချင်းစီအလိုက် ကော်ဖီသောက်သုံးမှုအများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Tottori" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 990|page=990}}.</ref> ==အမည်နာမ== "တော့တိုရိ" ဟူသည့် စကားလုံးသည် ဂျပန်ခန်ဂျိအက္ခရာနှစ်လုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပထမခန်ဂျိ 鳥 သည် "ငှက်" ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအက္ခရာ 取 သည် "ရရှိသည်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ ရှေးခေတ်ကာလ ဤဒေသတွင်နေထိုင်ကြသူများသည် များစွာသော ရေကြက်များကို ဖမ်းကာ အသက်မွေးခဲ့ကြသည်။ "တော့တိုရိ" ဟူသည့် အမည်သည် ဘုရင်ဆုအိနင်း (၂၁၃ အေဒီ) လက်ထက် ၂၃ နှစ်မြောက်ကာလတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည့် နိဟွန်းရှောခိ ဟူသည့် စာအုပ်တွင် ပထမဆုံး ပါရှိခဲ့သည်။<ref name="nihon-suiko">{{Citation | translator-last = Aston | translator-first = W. G. | year = 1972 | title = Nihongi; chronicles of Japan from the earliest times to A.D. 697 | chapter = XXX | edition = 1st Tuttle | publisher = C.E. Tuttle Co. | place = Rutland, Vt. | page = 175 | isbn = 978-0-8048-0984-9 | oclc = 354027}}</ref> ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[File:Map of Tottori Prefecture Ja.svg|thumb|260px|Map of Tottori Prefecture<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]{{See also|List of cities in Tottori Prefecture by population}}{{OSM Location map | coord={{coord|35.433|133.816}} | float=right| zoom =8 | width = 260 | height = 140 | mark-coord1 = {{coord|35.433|133.816}} | mark-title1 = Kurayoshi | shape1=n-circle | shape-color1=hard blue | shape-outline1=white | mark-size1=16 | mark-coord2 = {{coord|35.533|133.233}} | mark-title2 = Sakaiminato | mark-coord3 = {{coord|35.5|134.233}} | mark-title3 = Tottori(capital) | mark-coord4 = {{coord|35.433|133.333}} | mark-title4 = Yonago | caption = Cities in Tottori Prefecture | auto-caption=1 }} [[Image:Tottori castle08 1920.jpg|thumb|right|Tottori City]] [[Image:SakaiminatoCity.jpg|thumb|right|Sakaiminato]] {{See also|တော့တိုရိခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} တော့တိုရိခရိုင်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး သဲသောင်ကုန်းဖြစ်သည့် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ဒိုင်းဆန်း - အိုခိနှင့် ဆန်းအင်းခိုင်းဂန်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဘ - ဒိုးဂို - တိုင်းရှခုနှင့် ဟယောနိုဆန်း - အုရှိရိုယမ - နဂအိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် မဆဆ - တိုးဂိုးခို၊ နိရှိအိနဘနှင့် အိုခုဟိနိုခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်တို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=31 August 2012}}</ref> မိဆုမိတောင်သည် မိုချိဂဆဲမြို့၏ ယခင်ဧရိယာအတွင်း ရှိသည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် တော့တိုရိမြို့နှင့် မိုချိဂဆဲကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။ ===မြို့ပြများ=== တောတိုရိခရိုင်တွင် မြို့ကြီးလေးမြို့ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်ဂျိ]] |- |[[Kurayoshi, Tottori|Kurayoshi]] |倉吉市 |272.06 |48,558 |[[File:Kurayoshi in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Sakaiminato, Tottori|Sakaiminato]] |境港市 |29.02 |33,888 |[[File:Location of Sakaiminato city Tottori prefecture Japan.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Tottori (city)|Tottori]] (capital) |鳥取市 |765.31 |192,912 |[[File:Tottori City in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Yonago]] |米子市 |132.42 |148,720 |[[File:Yonago in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ=== တော့တိုရိခရိုင်ရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီရှိ မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[Chizu, Tottori|Chizu]] |智頭町 |224.61 |7,031 |[[Yazu District, Tottori|Yazu District]] |Town |[[File:Chizu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Daisen, Tottori|Daisen]] |大山町 |189.83 |16,357 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Town |[[File:Daisen in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hiezu, Tottori|Hiezu]] |日吉津村 |4.2 |3,439 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Village |[[File:Hiezu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hino, Tottori|Hino]] |日野町 |133.98 |2,649 |[[Hino District, Tottori|Hino District]] |Town |[[File:Hino in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hōki, Tottori|Hōki]] |伯耆町 |139.44 |11,071 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Town |[[File:Houki in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hokuei, Tottori|Hokuei]] |北栄町 |56.94 |14,718 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Hokuei in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Iwami, Tottori|Iwami]] |岩美町 |122.32 |11,382 |[[Iwami District, Tottori|Iwami District]] |Town |[[File:Iwami in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Kōfu, Tottori|Kōfu]] |江府町 |124.52 |2,950 |[[Hino District, Tottori|Hino District]] |Town |[[File:Kofu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Kotoura, Tottori|Kotoura]] |琴浦町 |139.97 |17,219 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Kotoura in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Misasa, Tottori|Misasa]] |三朝町 |233.52 |6,407 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Misasa in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Nanbu, Tottori|Nanbu]] |南部町 |114.03 |10,888 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Town |[[File:Nanbu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Nichinan, Tottori|Nichinan]] |日南町 |340.96 |4,665 |[[Hino District, Tottori|Hino District]] |Town |[[File:Nichinan in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Wakasa, Tottori|Wakasa]] |若桜町 |199.31 |3,209 |[[Yazu District, Tottori|Yazu District]] |Town |[[File:Wakasa in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Yazu]] |八頭町 |206.71 |16,985 |[[Yazu District, Tottori|Yazu District]] |Town |[[File:Yazu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Yurihama, Tottori|Yurihama]] |湯梨浜町 |77.94 |16,837 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Yurihama in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တော့တိုရိခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ တော့တိုရိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လူဦးရေအနည်းဆုံးခရိုင် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Tottori (Japan): Prefecture, Major Cities & Towns - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information |url=http://www.citypopulation.de:80/Japan-Tottori.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20200720180546/http://www.citypopulation.de:80/Japan-Tottori.html |archive-date=2020-07-20 |access-date=2026-02-24 |website=www.citypopulation.de |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Japan Prefectures Population from 1920 and Area |url=http://www.demographia.com/db-japanpref.htm |access-date=2026-02-24 |website=www.demographia.com}}</ref> {{Historical populations | 1920 | 455,000 | 1930 | 489,000 | 1940 | 484,000 | 1950 | 600,000 | 1960 | 599,000 | 1970 | 569,000 | 1980 | 604,000 | 1990 | 616,000 | 2000 | 613,289 | 2010 | 588,667 | 2020 | 560,517 |align = none | footnote = }} ==စီးပွားရေး== တော့တိုရိခရိုင်မှ ထွက်ရှိသည့် စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်များကို ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အဓိကမြို့ကြီးများသို့ တင်ပို့သည်။ ထင်ရှားသည့် ထုတ်ကုန်အချို့မှာ နရှိသစ်တော်သီး၊ နဂအိမိုဝဥ၊ ဂျပန်နွေကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်မြိတ် (နဲဂိ)နှင့် ဖရဲသီးတို့ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် တော့တိုရိခရိုင်သည် ဆန်အဓိကထုတ်လုပ်သည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ဘာသာစကား== သမိုင်းကြောင်းအရ တော့တိုရိခရိုင်ရှိရာဒေသသည် ဘာသာစကားအသုံးပြုမှု ကွဲပြားခြားနားခဲ့သည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စံအဖြစ်သတ်မှတ်ထားသည့် တိုကျိုဒေသစကား ကို အသုံးပြုနေသော်လည်း အခြားဒေသစကားများကိုလည်း အသုံးပြုနေသေးသည်။ ၎င်းတို့ထဲတွင် ချူးဂိုခုဒေသစကားနှင့် အွန်းပခုဒေသစကားတို့ ပါဝင်သည်။ ==ပညာရေး== ==ထင်ရှားသည့် နေရာများ== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Tottori prefecture}} * {{Official website|https://www.pref.tottori.lg.jp/}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 8djjf04l9d17dwhl1ahxe2p4dg9fma7 1042956 1042955 2026-07-12T10:42:32Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ဘာသာစကား */ 1042956 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တော့တိုရိခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|鳥取県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|鳥取県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tottori-ken}} | image_skyline = Tottori-Sakyu Tottori Japan.JPG | image_caption = [[Tottori Sand Dunes]] near [[Tottori City]], a popular tourist attraction in Tottori Prefecture | image_flag = Flag of Tottori Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tottori Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 31 Tottori prefecture.svg | coordinates = {{coord|35.449|133.766|type:adm2nd_globe:earth_region:JP|display=title,inline}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'in region|San'in]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tottori, Tottori|Tottori]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 5 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 19 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Shinji Hirai]] | area_total_km2 = 3,507.13 | area_water_percent = 0.7 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|41st]] | population_footnotes = | population_total = 538525 | population_as_of = July 1, 2023 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|47th]] | population_density_km2 = 154 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 – 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 1,912 billion<br />[[US$]] 14.1 billion (2022) | iso_code = JP-31 | website = {{URL|1=https://www.pref.tottori.lg.jp/}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Mandarin duck]] (''Aix&nbsp;galericulata'') | fish = | flower = Nijisseiki [[nashi pear]] [[blossom]] (''Pyrus pyrifolia'') | tree = [[Taxus cuspidata|Daisenkyaraboku]] (''Taxus&nbsp;cuspidata'') }} | population_blank1_title = Dialects | population_blank1 = [[Inshū dialect|Inshū]]・Kurayoshi・West Hōki | anthem = [[:ja:わきあがる力|Wakiagaru chikara]] }} [[File:Tottori sand dune p4 2430.jpg|thumb|300px|[[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]]] '''တော့တိုရိခရိုင်''' (鳥取県, တော့တိုရိခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Tottori Prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 990|page=990}}; "Chūgoku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 127|page=127}}.</ref> တော့တိုရိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေနည်းပါးသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်ကာ လူဦးရေ ၅၃၈,၅၂၅ ဦး (၂၀၂၃ ခုနှစ်) ရှိသည်။ ဧရိယာ ၃,၅၀၇.၁၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၃၅၄.၁၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အိုခယမခရိုင်]]နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]တို့ ရှိသည်။ တော့တိုရိမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ ယောနဂိုမြို့၊ ခုရယောရှိမြို့၊ ဆခိုင်းမိနတိုမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်တွင် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ဤသဲသောင်ကုန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ချူးဂိုခုတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် ဒိုင်းဆန်းတောင်သည် ခရိုင်၏ အမြင့်ဆုံးနေရာ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် လူဦး၇ေအားဖြင့် အနည်းဆုံးခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အိမ်ထောင်စုတစ်ခုချင်းစီအလိုက် ကော်ဖီသောက်သုံးမှုအများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Tottori" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 990|page=990}}.</ref> ==အမည်နာမ== "တော့တိုရိ" ဟူသည့် စကားလုံးသည် ဂျပန်ခန်ဂျိအက္ခရာနှစ်လုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပထမခန်ဂျိ 鳥 သည် "ငှက်" ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအက္ခရာ 取 သည် "ရရှိသည်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ ရှေးခေတ်ကာလ ဤဒေသတွင်နေထိုင်ကြသူများသည် များစွာသော ရေကြက်များကို ဖမ်းကာ အသက်မွေးခဲ့ကြသည်။ "တော့တိုရိ" ဟူသည့် အမည်သည် ဘုရင်ဆုအိနင်း (၂၁၃ အေဒီ) လက်ထက် ၂၃ နှစ်မြောက်ကာလတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည့် နိဟွန်းရှောခိ ဟူသည့် စာအုပ်တွင် ပထမဆုံး ပါရှိခဲ့သည်။<ref name="nihon-suiko">{{Citation | translator-last = Aston | translator-first = W. G. | year = 1972 | title = Nihongi; chronicles of Japan from the earliest times to A.D. 697 | chapter = XXX | edition = 1st Tuttle | publisher = C.E. Tuttle Co. | place = Rutland, Vt. | page = 175 | isbn = 978-0-8048-0984-9 | oclc = 354027}}</ref> ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[File:Map of Tottori Prefecture Ja.svg|thumb|260px|Map of Tottori Prefecture<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]{{See also|List of cities in Tottori Prefecture by population}}{{OSM Location map | coord={{coord|35.433|133.816}} | float=right| zoom =8 | width = 260 | height = 140 | mark-coord1 = {{coord|35.433|133.816}} | mark-title1 = Kurayoshi | shape1=n-circle | shape-color1=hard blue | shape-outline1=white | mark-size1=16 | mark-coord2 = {{coord|35.533|133.233}} | mark-title2 = Sakaiminato | mark-coord3 = {{coord|35.5|134.233}} | mark-title3 = Tottori(capital) | mark-coord4 = {{coord|35.433|133.333}} | mark-title4 = Yonago | caption = Cities in Tottori Prefecture | auto-caption=1 }} [[Image:Tottori castle08 1920.jpg|thumb|right|Tottori City]] [[Image:SakaiminatoCity.jpg|thumb|right|Sakaiminato]] {{See also|တော့တိုရိခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} တော့တိုရိခရိုင်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး သဲသောင်ကုန်းဖြစ်သည့် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ဒိုင်းဆန်း - အိုခိနှင့် ဆန်းအင်းခိုင်းဂန်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဘ - ဒိုးဂို - တိုင်းရှခုနှင့် ဟယောနိုဆန်း - အုရှိရိုယမ - နဂအိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် မဆဆ - တိုးဂိုးခို၊ နိရှိအိနဘနှင့် အိုခုဟိနိုခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်တို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=31 August 2012}}</ref> မိဆုမိတောင်သည် မိုချိဂဆဲမြို့၏ ယခင်ဧရိယာအတွင်း ရှိသည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် တော့တိုရိမြို့နှင့် မိုချိဂဆဲကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။ ===မြို့ပြများ=== တောတိုရိခရိုင်တွင် မြို့ကြီးလေးမြို့ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်ဂျိ]] |- |[[Kurayoshi, Tottori|Kurayoshi]] |倉吉市 |272.06 |48,558 |[[File:Kurayoshi in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Sakaiminato, Tottori|Sakaiminato]] |境港市 |29.02 |33,888 |[[File:Location of Sakaiminato city Tottori prefecture Japan.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Tottori (city)|Tottori]] (capital) |鳥取市 |765.31 |192,912 |[[File:Tottori City in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Yonago]] |米子市 |132.42 |148,720 |[[File:Yonago in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ=== တော့တိုရိခရိုင်ရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီရှိ မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[Chizu, Tottori|Chizu]] |智頭町 |224.61 |7,031 |[[Yazu District, Tottori|Yazu District]] |Town |[[File:Chizu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Daisen, Tottori|Daisen]] |大山町 |189.83 |16,357 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Town |[[File:Daisen in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hiezu, Tottori|Hiezu]] |日吉津村 |4.2 |3,439 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Village |[[File:Hiezu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hino, Tottori|Hino]] |日野町 |133.98 |2,649 |[[Hino District, Tottori|Hino District]] |Town |[[File:Hino in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hōki, Tottori|Hōki]] |伯耆町 |139.44 |11,071 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Town |[[File:Houki in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hokuei, Tottori|Hokuei]] |北栄町 |56.94 |14,718 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Hokuei in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Iwami, Tottori|Iwami]] |岩美町 |122.32 |11,382 |[[Iwami District, Tottori|Iwami District]] |Town |[[File:Iwami in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Kōfu, Tottori|Kōfu]] |江府町 |124.52 |2,950 |[[Hino District, Tottori|Hino District]] |Town |[[File:Kofu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Kotoura, Tottori|Kotoura]] |琴浦町 |139.97 |17,219 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Kotoura in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Misasa, Tottori|Misasa]] |三朝町 |233.52 |6,407 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Misasa in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Nanbu, Tottori|Nanbu]] |南部町 |114.03 |10,888 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Town |[[File:Nanbu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Nichinan, Tottori|Nichinan]] |日南町 |340.96 |4,665 |[[Hino District, Tottori|Hino District]] |Town |[[File:Nichinan in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Wakasa, Tottori|Wakasa]] |若桜町 |199.31 |3,209 |[[Yazu District, Tottori|Yazu District]] |Town |[[File:Wakasa in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Yazu]] |八頭町 |206.71 |16,985 |[[Yazu District, Tottori|Yazu District]] |Town |[[File:Yazu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Yurihama, Tottori|Yurihama]] |湯梨浜町 |77.94 |16,837 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Yurihama in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တော့တိုရိခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ တော့တိုရိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လူဦးရေအနည်းဆုံးခရိုင် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Tottori (Japan): Prefecture, Major Cities & Towns - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information |url=http://www.citypopulation.de:80/Japan-Tottori.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20200720180546/http://www.citypopulation.de:80/Japan-Tottori.html |archive-date=2020-07-20 |access-date=2026-02-24 |website=www.citypopulation.de |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Japan Prefectures Population from 1920 and Area |url=http://www.demographia.com/db-japanpref.htm |access-date=2026-02-24 |website=www.demographia.com}}</ref> {{Historical populations | 1920 | 455,000 | 1930 | 489,000 | 1940 | 484,000 | 1950 | 600,000 | 1960 | 599,000 | 1970 | 569,000 | 1980 | 604,000 | 1990 | 616,000 | 2000 | 613,289 | 2010 | 588,667 | 2020 | 560,517 |align = none | footnote = }} ==စီးပွားရေး== တော့တိုရိခရိုင်မှ ထွက်ရှိသည့် စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်များကို ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အဓိကမြို့ကြီးများသို့ တင်ပို့သည်။ ထင်ရှားသည့် ထုတ်ကုန်အချို့မှာ နရှိသစ်တော်သီး၊ နဂအိမိုဝဥ၊ ဂျပန်နွေကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်မြိတ် (နဲဂိ)နှင့် ဖရဲသီးတို့ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် တော့တိုရိခရိုင်သည် ဆန်အဓိကထုတ်လုပ်သည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ဘာသာစကား== သမိုင်းကြောင်းအရ တော့တိုရိခရိုင်ရှိရာဒေသသည် ဘာသာစကားအသုံးပြုမှု ကွဲပြားခြားနားခဲ့သည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စံအဖြစ်သတ်မှတ်ထားသည့် တိုကျိုဒေသစကား ကို အသုံးပြုနေသော်လည်း အခြားဒေသစကားများကိုလည်း အသုံးပြုနေသေးသည်။ ၎င်းတို့ထဲတွင် ချူးဂိုခုဒေသစကားနှင့် အွန်းပခုဒေသစကားတို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite encyclopedia | encyclopedia = Nihon Daihyakka Zensho (Nipponika) (日本大百科全書(ニッポニカ) | title = Tottori-ken: seikatsu bunka (鳥取（県）: 生活文化) | url = http://rekishi.jkn21.com/ | access-date = 2012-04-07 | year = 2012 | publisher = Shogakukan | location = Tokyo | language = ja | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ | archive-date = 2007-08-25 }}</ref> ==ပညာရေး== ==ထင်ရှားသည့် နေရာများ== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Tottori prefecture}} * {{Official website|https://www.pref.tottori.lg.jp/}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] s4waeax6p1dcrkx5bt163y4s0yf22xv 1042957 1042956 2026-07-12T10:43:38Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပညာရေး */ 1042957 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တော့တိုရိခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|鳥取県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|鳥取県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tottori-ken}} | image_skyline = Tottori-Sakyu Tottori Japan.JPG | image_caption = [[Tottori Sand Dunes]] near [[Tottori City]], a popular tourist attraction in Tottori Prefecture | image_flag = Flag of Tottori Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tottori Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 31 Tottori prefecture.svg | coordinates = {{coord|35.449|133.766|type:adm2nd_globe:earth_region:JP|display=title,inline}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'in region|San'in]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tottori, Tottori|Tottori]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 5 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 19 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Shinji Hirai]] | area_total_km2 = 3,507.13 | area_water_percent = 0.7 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|41st]] | population_footnotes = | population_total = 538525 | population_as_of = July 1, 2023 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|47th]] | population_density_km2 = 154 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 – 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 1,912 billion<br />[[US$]] 14.1 billion (2022) | iso_code = JP-31 | website = {{URL|1=https://www.pref.tottori.lg.jp/}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Mandarin duck]] (''Aix&nbsp;galericulata'') | fish = | flower = Nijisseiki [[nashi pear]] [[blossom]] (''Pyrus pyrifolia'') | tree = [[Taxus cuspidata|Daisenkyaraboku]] (''Taxus&nbsp;cuspidata'') }} | population_blank1_title = Dialects | population_blank1 = [[Inshū dialect|Inshū]]・Kurayoshi・West Hōki | anthem = [[:ja:わきあがる力|Wakiagaru chikara]] }} [[File:Tottori sand dune p4 2430.jpg|thumb|300px|[[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]]] '''တော့တိုရိခရိုင်''' (鳥取県, တော့တိုရိခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Tottori Prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 990|page=990}}; "Chūgoku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 127|page=127}}.</ref> တော့တိုရိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေနည်းပါးသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်ကာ လူဦးရေ ၅၃၈,၅၂၅ ဦး (၂၀၂၃ ခုနှစ်) ရှိသည်။ ဧရိယာ ၃,၅၀၇.၁၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၃၅၄.၁၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အိုခယမခရိုင်]]နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]တို့ ရှိသည်။ တော့တိုရိမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ ယောနဂိုမြို့၊ ခုရယောရှိမြို့၊ ဆခိုင်းမိနတိုမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်တွင် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ဤသဲသောင်ကုန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ချူးဂိုခုတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် ဒိုင်းဆန်းတောင်သည် ခရိုင်၏ အမြင့်ဆုံးနေရာ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် လူဦး၇ေအားဖြင့် အနည်းဆုံးခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အိမ်ထောင်စုတစ်ခုချင်းစီအလိုက် ကော်ဖီသောက်သုံးမှုအများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Tottori" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 990|page=990}}.</ref> ==အမည်နာမ== "တော့တိုရိ" ဟူသည့် စကားလုံးသည် ဂျပန်ခန်ဂျိအက္ခရာနှစ်လုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပထမခန်ဂျိ 鳥 သည် "ငှက်" ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအက္ခရာ 取 သည် "ရရှိသည်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ ရှေးခေတ်ကာလ ဤဒေသတွင်နေထိုင်ကြသူများသည် များစွာသော ရေကြက်များကို ဖမ်းကာ အသက်မွေးခဲ့ကြသည်။ "တော့တိုရိ" ဟူသည့် အမည်သည် ဘုရင်ဆုအိနင်း (၂၁၃ အေဒီ) လက်ထက် ၂၃ နှစ်မြောက်ကာလတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည့် နိဟွန်းရှောခိ ဟူသည့် စာအုပ်တွင် ပထမဆုံး ပါရှိခဲ့သည်။<ref name="nihon-suiko">{{Citation | translator-last = Aston | translator-first = W. G. | year = 1972 | title = Nihongi; chronicles of Japan from the earliest times to A.D. 697 | chapter = XXX | edition = 1st Tuttle | publisher = C.E. Tuttle Co. | place = Rutland, Vt. | page = 175 | isbn = 978-0-8048-0984-9 | oclc = 354027}}</ref> ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[File:Map of Tottori Prefecture Ja.svg|thumb|260px|Map of Tottori Prefecture<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]{{See also|List of cities in Tottori Prefecture by population}}{{OSM Location map | coord={{coord|35.433|133.816}} | float=right| zoom =8 | width = 260 | height = 140 | mark-coord1 = {{coord|35.433|133.816}} | mark-title1 = Kurayoshi | shape1=n-circle | shape-color1=hard blue | shape-outline1=white | mark-size1=16 | mark-coord2 = {{coord|35.533|133.233}} | mark-title2 = Sakaiminato | mark-coord3 = {{coord|35.5|134.233}} | mark-title3 = Tottori(capital) | mark-coord4 = {{coord|35.433|133.333}} | mark-title4 = Yonago | caption = Cities in Tottori Prefecture | auto-caption=1 }} [[Image:Tottori castle08 1920.jpg|thumb|right|Tottori City]] [[Image:SakaiminatoCity.jpg|thumb|right|Sakaiminato]] {{See also|တော့တိုရိခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} တော့တိုရိခရိုင်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး သဲသောင်ကုန်းဖြစ်သည့် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ဒိုင်းဆန်း - အိုခိနှင့် ဆန်းအင်းခိုင်းဂန်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဘ - ဒိုးဂို - တိုင်းရှခုနှင့် ဟယောနိုဆန်း - အုရှိရိုယမ - နဂအိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် မဆဆ - တိုးဂိုးခို၊ နိရှိအိနဘနှင့် အိုခုဟိနိုခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်တို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=31 August 2012}}</ref> မိဆုမိတောင်သည် မိုချိဂဆဲမြို့၏ ယခင်ဧရိယာအတွင်း ရှိသည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် တော့တိုရိမြို့နှင့် မိုချိဂဆဲကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။ ===မြို့ပြများ=== တောတိုရိခရိုင်တွင် မြို့ကြီးလေးမြို့ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်ဂျိ]] |- |[[Kurayoshi, Tottori|Kurayoshi]] |倉吉市 |272.06 |48,558 |[[File:Kurayoshi in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Sakaiminato, Tottori|Sakaiminato]] |境港市 |29.02 |33,888 |[[File:Location of Sakaiminato city Tottori prefecture Japan.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Tottori (city)|Tottori]] (capital) |鳥取市 |765.31 |192,912 |[[File:Tottori City in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Yonago]] |米子市 |132.42 |148,720 |[[File:Yonago in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ=== တော့တိုရိခရိုင်ရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီရှိ မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[Chizu, Tottori|Chizu]] |智頭町 |224.61 |7,031 |[[Yazu District, Tottori|Yazu District]] |Town |[[File:Chizu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Daisen, Tottori|Daisen]] |大山町 |189.83 |16,357 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Town |[[File:Daisen in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hiezu, Tottori|Hiezu]] |日吉津村 |4.2 |3,439 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Village |[[File:Hiezu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hino, Tottori|Hino]] |日野町 |133.98 |2,649 |[[Hino District, Tottori|Hino District]] |Town |[[File:Hino in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hōki, Tottori|Hōki]] |伯耆町 |139.44 |11,071 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Town |[[File:Houki in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hokuei, Tottori|Hokuei]] |北栄町 |56.94 |14,718 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Hokuei in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Iwami, Tottori|Iwami]] |岩美町 |122.32 |11,382 |[[Iwami District, Tottori|Iwami District]] |Town |[[File:Iwami in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Kōfu, Tottori|Kōfu]] |江府町 |124.52 |2,950 |[[Hino District, Tottori|Hino District]] |Town |[[File:Kofu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Kotoura, Tottori|Kotoura]] |琴浦町 |139.97 |17,219 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Kotoura in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Misasa, Tottori|Misasa]] |三朝町 |233.52 |6,407 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Misasa in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Nanbu, Tottori|Nanbu]] |南部町 |114.03 |10,888 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Town |[[File:Nanbu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Nichinan, Tottori|Nichinan]] |日南町 |340.96 |4,665 |[[Hino District, Tottori|Hino District]] |Town |[[File:Nichinan in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Wakasa, Tottori|Wakasa]] |若桜町 |199.31 |3,209 |[[Yazu District, Tottori|Yazu District]] |Town |[[File:Wakasa in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Yazu]] |八頭町 |206.71 |16,985 |[[Yazu District, Tottori|Yazu District]] |Town |[[File:Yazu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Yurihama, Tottori|Yurihama]] |湯梨浜町 |77.94 |16,837 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Yurihama in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တော့တိုရိခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ တော့တိုရိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လူဦးရေအနည်းဆုံးခရိုင် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Tottori (Japan): Prefecture, Major Cities & Towns - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information |url=http://www.citypopulation.de:80/Japan-Tottori.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20200720180546/http://www.citypopulation.de:80/Japan-Tottori.html |archive-date=2020-07-20 |access-date=2026-02-24 |website=www.citypopulation.de |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Japan Prefectures Population from 1920 and Area |url=http://www.demographia.com/db-japanpref.htm |access-date=2026-02-24 |website=www.demographia.com}}</ref> {{Historical populations | 1920 | 455,000 | 1930 | 489,000 | 1940 | 484,000 | 1950 | 600,000 | 1960 | 599,000 | 1970 | 569,000 | 1980 | 604,000 | 1990 | 616,000 | 2000 | 613,289 | 2010 | 588,667 | 2020 | 560,517 |align = none | footnote = }} ==စီးပွားရေး== တော့တိုရိခရိုင်မှ ထွက်ရှိသည့် စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်များကို ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အဓိကမြို့ကြီးများသို့ တင်ပို့သည်။ ထင်ရှားသည့် ထုတ်ကုန်အချို့မှာ နရှိသစ်တော်သီး၊ နဂအိမိုဝဥ၊ ဂျပန်နွေကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်မြိတ် (နဲဂိ)နှင့် ဖရဲသီးတို့ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် တော့တိုရိခရိုင်သည် ဆန်အဓိကထုတ်လုပ်သည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ဘာသာစကား== သမိုင်းကြောင်းအရ တော့တိုရိခရိုင်ရှိရာဒေသသည် ဘာသာစကားအသုံးပြုမှု ကွဲပြားခြားနားခဲ့သည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စံအဖြစ်သတ်မှတ်ထားသည့် တိုကျိုဒေသစကား ကို အသုံးပြုနေသော်လည်း အခြားဒေသစကားများကိုလည်း အသုံးပြုနေသေးသည်။ ၎င်းတို့ထဲတွင် ချူးဂိုခုဒေသစကားနှင့် အွန်းပခုဒေသစကားတို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite encyclopedia | encyclopedia = Nihon Daihyakka Zensho (Nipponika) (日本大百科全書(ニッポニカ) | title = Tottori-ken: seikatsu bunka (鳥取（県）: 生活文化) | url = http://rekishi.jkn21.com/ | access-date = 2012-04-07 | year = 2012 | publisher = Shogakukan | location = Tokyo | language = ja | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ | archive-date = 2007-08-25 }}</ref> ==ပညာရေး== ===တက္ကသိုလ်များ=== *[[Tottori University]] *[[Tottori University of Environmental Studies]] ===ကောလိပ်များ=== *[[Tottori College]] *[[Tottori College of Nursing]] ==ထင်ရှားသည့် နေရာများ== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Tottori prefecture}} * {{Official website|https://www.pref.tottori.lg.jp/}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] pmuw7nwgdzzvrhrd3ro7ymg6fvw3uf1 1042958 1042957 2026-07-12T10:44:17Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1042958 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တော့တိုရိခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|鳥取県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|鳥取県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tottori-ken}} | image_skyline = Tottori-Sakyu Tottori Japan.JPG | image_caption = တော့တိုရိမြို့အနီးရှိ [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]] | image_flag = Flag of Tottori Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Tottori Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 31 Tottori prefecture.svg | coordinates = {{coord|35.449|133.766|type:adm2nd_globe:earth_region:JP|display=title,inline}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Japan]] | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'in region|San'in]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Tottori, Tottori|Tottori]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 5 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 19 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Shinji Hirai]] | area_total_km2 = 3,507.13 | area_water_percent = 0.7 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|41st]] | population_footnotes = | population_total = 538525 | population_as_of = July 1, 2023 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|47th]] | population_density_km2 = 154 | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 – 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 1,912 billion<br />[[US$]] 14.1 billion (2022) | iso_code = JP-31 | website = {{URL|1=https://www.pref.tottori.lg.jp/}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Mandarin duck]] (''Aix&nbsp;galericulata'') | fish = | flower = Nijisseiki [[nashi pear]] [[blossom]] (''Pyrus pyrifolia'') | tree = [[Taxus cuspidata|Daisenkyaraboku]] (''Taxus&nbsp;cuspidata'') }} | population_blank1_title = Dialects | population_blank1 = [[Inshū dialect|Inshū]]・Kurayoshi・West Hōki | anthem = [[:ja:わきあがる力|Wakiagaru chikara]] }} [[File:Tottori sand dune p4 2430.jpg|thumb|300px|[[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]]] '''တော့တိုရိခရိုင်''' (鳥取県, တော့တိုရိခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Tottori Prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 990|page=990}}; "Chūgoku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 127|page=127}}.</ref> တော့တိုရိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေနည်းပါးသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်ကာ လူဦးရေ ၅၃၈,၅၂၅ ဦး (၂၀၂၃ ခုနှစ်) ရှိသည်။ ဧရိယာ ၃,၅၀၇.၁၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၃၅၄.၁၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အိုခယမခရိုင်]]နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]တို့ ရှိသည်။ တော့တိုရိမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ ယောနဂိုမြို့၊ ခုရယောရှိမြို့၊ ဆခိုင်းမိနတိုမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်တွင် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ဤသဲသောင်ကုန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ချူးဂိုခုတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် ဒိုင်းဆန်းတောင်သည် ခရိုင်၏ အမြင့်ဆုံးနေရာ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် လူဦး၇ေအားဖြင့် အနည်းဆုံးခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အိမ်ထောင်စုတစ်ခုချင်းစီအလိုက် ကော်ဖီသောက်သုံးမှုအများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Tottori" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 990|page=990}}.</ref> ==အမည်နာမ== "တော့တိုရိ" ဟူသည့် စကားလုံးသည် ဂျပန်ခန်ဂျိအက္ခရာနှစ်လုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပထမခန်ဂျိ 鳥 သည် "ငှက်" ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအက္ခရာ 取 သည် "ရရှိသည်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ ရှေးခေတ်ကာလ ဤဒေသတွင်နေထိုင်ကြသူများသည် များစွာသော ရေကြက်များကို ဖမ်းကာ အသက်မွေးခဲ့ကြသည်။ "တော့တိုရိ" ဟူသည့် အမည်သည် ဘုရင်ဆုအိနင်း (၂၁၃ အေဒီ) လက်ထက် ၂၃ နှစ်မြောက်ကာလတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည့် နိဟွန်းရှောခိ ဟူသည့် စာအုပ်တွင် ပထမဆုံး ပါရှိခဲ့သည်။<ref name="nihon-suiko">{{Citation | translator-last = Aston | translator-first = W. G. | year = 1972 | title = Nihongi; chronicles of Japan from the earliest times to A.D. 697 | chapter = XXX | edition = 1st Tuttle | publisher = C.E. Tuttle Co. | place = Rutland, Vt. | page = 175 | isbn = 978-0-8048-0984-9 | oclc = 354027}}</ref> ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[File:Map of Tottori Prefecture Ja.svg|thumb|260px|Map of Tottori Prefecture<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]{{See also|List of cities in Tottori Prefecture by population}}{{OSM Location map | coord={{coord|35.433|133.816}} | float=right| zoom =8 | width = 260 | height = 140 | mark-coord1 = {{coord|35.433|133.816}} | mark-title1 = Kurayoshi | shape1=n-circle | shape-color1=hard blue | shape-outline1=white | mark-size1=16 | mark-coord2 = {{coord|35.533|133.233}} | mark-title2 = Sakaiminato | mark-coord3 = {{coord|35.5|134.233}} | mark-title3 = Tottori(capital) | mark-coord4 = {{coord|35.433|133.333}} | mark-title4 = Yonago | caption = Cities in Tottori Prefecture | auto-caption=1 }} [[Image:Tottori castle08 1920.jpg|thumb|right|Tottori City]] [[Image:SakaiminatoCity.jpg|thumb|right|Sakaiminato]] {{See also|တော့တိုရိခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}} တော့တိုရိခရိုင်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး သဲသောင်ကုန်းဖြစ်သည့် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ဒိုင်းဆန်း - အိုခိနှင့် ဆန်းအင်းခိုင်းဂန်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဘ - ဒိုးဂို - တိုင်းရှခုနှင့် ဟယောနိုဆန်း - အုရှိရိုယမ - နဂအိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် မဆဆ - တိုးဂိုးခို၊ နိရှိအိနဘနှင့် အိုခုဟိနိုခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်တို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=31 August 2012}}</ref> မိဆုမိတောင်သည် မိုချိဂဆဲမြို့၏ ယခင်ဧရိယာအတွင်း ရှိသည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် တော့တိုရိမြို့နှင့် မိုချိဂဆဲကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။ ===မြို့ပြများ=== တောတိုရိခရိုင်တွင် မြို့ကြီးလေးမြို့ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်ဂျိ]] |- |[[Kurayoshi, Tottori|Kurayoshi]] |倉吉市 |272.06 |48,558 |[[File:Kurayoshi in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Sakaiminato, Tottori|Sakaiminato]] |境港市 |29.02 |33,888 |[[File:Location of Sakaiminato city Tottori prefecture Japan.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Tottori (city)|Tottori]] (capital) |鳥取市 |765.31 |192,912 |[[File:Tottori City in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Yonago]] |米子市 |132.42 |148,720 |[[File:Yonago in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ=== တော့တိုရိခရိုင်ရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီရှိ မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[Chizu, Tottori|Chizu]] |智頭町 |224.61 |7,031 |[[Yazu District, Tottori|Yazu District]] |Town |[[File:Chizu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Daisen, Tottori|Daisen]] |大山町 |189.83 |16,357 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Town |[[File:Daisen in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hiezu, Tottori|Hiezu]] |日吉津村 |4.2 |3,439 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Village |[[File:Hiezu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hino, Tottori|Hino]] |日野町 |133.98 |2,649 |[[Hino District, Tottori|Hino District]] |Town |[[File:Hino in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hōki, Tottori|Hōki]] |伯耆町 |139.44 |11,071 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Town |[[File:Houki in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Hokuei, Tottori|Hokuei]] |北栄町 |56.94 |14,718 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Hokuei in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Iwami, Tottori|Iwami]] |岩美町 |122.32 |11,382 |[[Iwami District, Tottori|Iwami District]] |Town |[[File:Iwami in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Kōfu, Tottori|Kōfu]] |江府町 |124.52 |2,950 |[[Hino District, Tottori|Hino District]] |Town |[[File:Kofu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Kotoura, Tottori|Kotoura]] |琴浦町 |139.97 |17,219 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Kotoura in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Misasa, Tottori|Misasa]] |三朝町 |233.52 |6,407 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Misasa in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Nanbu, Tottori|Nanbu]] |南部町 |114.03 |10,888 |[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]] |Town |[[File:Nanbu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Nichinan, Tottori|Nichinan]] |日南町 |340.96 |4,665 |[[Hino District, Tottori|Hino District]] |Town |[[File:Nichinan in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Wakasa, Tottori|Wakasa]] |若桜町 |199.31 |3,209 |[[Yazu District, Tottori|Yazu District]] |Town |[[File:Wakasa in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Yazu]] |八頭町 |206.71 |16,985 |[[Yazu District, Tottori|Yazu District]] |Town |[[File:Yazu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |- |[[Yurihama, Tottori|Yurihama]] |湯梨浜町 |77.94 |16,837 |[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]] |Town |[[File:Yurihama in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]] |} ===ပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|တော့တိုရိခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ တော့တိုရိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လူဦးရေအနည်းဆုံးခရိုင် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Tottori (Japan): Prefecture, Major Cities & Towns - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information |url=http://www.citypopulation.de:80/Japan-Tottori.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20200720180546/http://www.citypopulation.de:80/Japan-Tottori.html |archive-date=2020-07-20 |access-date=2026-02-24 |website=www.citypopulation.de |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Japan Prefectures Population from 1920 and Area |url=http://www.demographia.com/db-japanpref.htm |access-date=2026-02-24 |website=www.demographia.com}}</ref> {{Historical populations | 1920 | 455,000 | 1930 | 489,000 | 1940 | 484,000 | 1950 | 600,000 | 1960 | 599,000 | 1970 | 569,000 | 1980 | 604,000 | 1990 | 616,000 | 2000 | 613,289 | 2010 | 588,667 | 2020 | 560,517 |align = none | footnote = }} ==စီးပွားရေး== တော့တိုရိခရိုင်မှ ထွက်ရှိသည့် စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်များကို ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အဓိကမြို့ကြီးများသို့ တင်ပို့သည်။ ထင်ရှားသည့် ထုတ်ကုန်အချို့မှာ နရှိသစ်တော်သီး၊ နဂအိမိုဝဥ၊ ဂျပန်နွေကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်မြိတ် (နဲဂိ)နှင့် ဖရဲသီးတို့ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် တော့တိုရိခရိုင်သည် ဆန်အဓိကထုတ်လုပ်သည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ဘာသာစကား== သမိုင်းကြောင်းအရ တော့တိုရိခရိုင်ရှိရာဒေသသည် ဘာသာစကားအသုံးပြုမှု ကွဲပြားခြားနားခဲ့သည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စံအဖြစ်သတ်မှတ်ထားသည့် တိုကျိုဒေသစကား ကို အသုံးပြုနေသော်လည်း အခြားဒေသစကားများကိုလည်း အသုံးပြုနေသေးသည်။ ၎င်းတို့ထဲတွင် ချူးဂိုခုဒေသစကားနှင့် အွန်းပခုဒေသစကားတို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite encyclopedia | encyclopedia = Nihon Daihyakka Zensho (Nipponika) (日本大百科全書(ニッポニカ) | title = Tottori-ken: seikatsu bunka (鳥取（県）: 生活文化) | url = http://rekishi.jkn21.com/ | access-date = 2012-04-07 | year = 2012 | publisher = Shogakukan | location = Tokyo | language = ja | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ | archive-date = 2007-08-25 }}</ref> ==ပညာရေး== ===တက္ကသိုလ်များ=== *[[Tottori University]] *[[Tottori University of Environmental Studies]] ===ကောလိပ်များ=== *[[Tottori College]] *[[Tottori College of Nursing]] ==ထင်ရှားသည့် နေရာများ== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Tottori prefecture}} * {{Official website|https://www.pref.tottori.lg.jp/}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] l5j8kzwl27qno9kog6vsrzkhh6fpt58 100 289119 1042888 1042707 2026-07-11T13:55:46Z Salai Rungtoi 22844 1042888 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=07|day=10|content= <!-- All news items below this line --> '''လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများ''' *[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] **[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အချိန်မှတ်တမ်း (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ***[[အညာ စစ်မြေပြင်]] ****စစ်တပ်နှင့် ရဲကွန်မန်ဒိုတပ်ဖွဲ့များ လိုက်ပါလာသည့် အဆိုပါစစ်ကြောင်းနှင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားစဉ် PDF တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၀ ဦးခန့် ကျဆုံးခဲ့ကြောင်း မကွေးခရိုင်၊ အမှတ် (၃) တပ်ရင်းမှ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက အတည်ပြုပြောကြားသည်။ [https://www.bbc.com/burmese/articles/cr47yw3e3x0o (BBC)] <!-- All news items above this line -->}} nxofrbv82u91kdd8rmkek2ikks0khzb 1042908 1042888 2026-07-12T01:03:19Z Zawzawaungthwin 100038 [[တောင်သာရွာတိုက်ပွဲ (ချောက်မြို့နယ်)|တောင်သာရွာတိုက်ပွဲ]] 1042908 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=07|day=10|content= <!-- All news items below this line --> '''လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများ''' *[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] **[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အချိန်မှတ်တမ်း (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ***[[အညာ စစ်မြေပြင်]]မှ [[တောင်သာရွာတိုက်ပွဲ (ချောက်မြို့နယ်)|တောင်သာရွာတိုက်ပွဲ]] ****စစ်တပ်နှင့် ရဲကွန်မန်ဒိုတပ်ဖွဲ့များ လိုက်ပါလာသည့် အဆိုပါစစ်ကြောင်းနှင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားစဉ် PDF တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၀ ဦးခန့် ကျဆုံးခဲ့ကြောင်း မကွေးခရိုင်၊ အမှတ် (၃) တပ်ရင်းမှ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက အတည်ပြုပြောကြားသည်။ [https://www.bbc.com/burmese/articles/cr47yw3e3x0o (BBC)] <!-- All news items above this line -->}} rjpucfl5tjn6fiatcs67fc3ac8wamjt 0 289197 1042885 2026-07-11T12:08:20Z ~2026-39237-32 145502 ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းဂန်လာအရ နတ်မင်းကြီးလေးပါး (စတုမဟာရာဇ်နတ်မင်းကြီးများ) ဆိုသည်မှာ ကျွန်ုပ်တို့နေထိုင်ရာ လူ့လောကနှင့် အနီးဆုံးဖြစ်သော စတုမဟာရာဇ်နတ်ပြည်ကို အစိုးရသော နတ်မင်းကြီး ၄ ပါး မှတောင်အရပ်ကို အစိုးရသည့် နက်မင်း 1042885 wikitext text/x-wiki ဝိရူပက္ခ နတ်မင်းကြီး (Virūpakkha) သည် စတုမဟာရာဇ် နတ်မင်းကြီးလေးပါးတွင် အနောက်အရပ်ကို အစိုးရသော နတ်မင်းကြီး ဖြစ်သည်။ ၎င်းနှင့် ပတ်သက်သည့် အသေးစိတ် အချက်အလက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည် - ၁။ အမည်၏ အဓိပ္ပာယ် ဝိရူပက္ခ: "ထူးခြားသော မျက်စိရှိသူ" သို့မဟုတ် "မျက်စိအမျိုးမျိုးရှိသူ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ နဂါးတို့၏ သဘာဝအတိုင်း စူးရှသော အမြင်အာရုံရှိခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။ ၂။ စောင့်ရှောက်ရာအရပ်နှင့် အနွယ်ဝင်များ အရပ်: အနောက်အရပ် (West) ကို အစိုးရသည်။ အုပ်ချုပ်သောမျိုးနွယ်: နဂါး (Nāga) မျိုးနွယ်စု အားလုံးကို အုပ်ချုပ်သည်။ ရေနဂါး၊ ကုန်းနဂါးနှင့် တန်ခိုးကြီးသော နဂါးမင်းများအားလုံးသည် ဝိရူပက္ခ နတ်မင်းကြီး၏ အမိန့်အောက်တွင် ရှိကြသည်။ ၃။ အသွင်သဏ္ဌာန်နှင့် အဆောင်အယောင် ကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါ: များသောအားဖြင့် အနီရောင် အဆင်းရှိသည်ဟု ဖော်ပြကြသည်။ အမှတ်အသား: လက်ထဲတွင် ပုတီး ကို ကိုင်ဆောင်ထားတတ်ပြီး တစ်ခါတစ်ရံ နဂါးစာစာတမ်း (သို့မဟုတ်) နဂါးရုပ်ပါသော အဆောင်အယောင်များကို ကိုင်ဆောင်ထားဟန် ပုံဖော်လေ့ရှိသည်။ နောက်ခံ: ၎င်း၏ ဦးခေါင်းအထက်တွင် နဂါးပါးပြင် (သို့မဟုတ်) နဂါးခေါင်းများ ဝန်းရံနေသည့် အသွင်ဖြင့် ပန်းချီ၊ ပန်းပုများတွင် တွေ့ရတတ်သည်။ ၄။ ထူးခြားသော ဂုဏ်ပုဒ်နှင့် တာဝန်များ အဆိပ်ဘေးမှ ကာကွယ်ခြင်း: နဂါးတို့ကို အုပ်ချုပ်ရသူ ဖြစ်သည့်အတွက် အဆိပ်ရှိသော သတ္တဝါများ၏ ဘေးအန္တရာယ်မှ ကာကွယ်ရန် ဝိရူပက္ခ နတ်မင်းကြီးကို အာရုံပြု ပူဇော်လေ့ရှိသည်။ မေတ္တာသုတ် (ခန္ဓသုတ်): မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသော ခန္ဓသုတ်တွင် နဂါးမျိုးနွယ်စုကြီး ၄ စုကို မေတ္တာပို့ရာ၌ ဝိရူပက္ခ နဂါးမျိုးနွယ်စုသည် ပထမဆုံး ပါဝင်သည်။ သစ္စာစောင့်သိခြင်း: သာသနာတော်ကို ကြည့်ရှုစောင့်ရှောက်ရာတွင် အနောက်မျက်နှာအရပ်မှနေ၍ ရန်စွယ်များကို ကာကွယ်ပေးသည်။ ၅။ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုတွင် နဂါးနှင့် ပတ်သက်သော အယူအဆများတွင် ဝိရူပက္ခ နတ်မင်းကြီးသည် အဓိက အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ ရေလမ်းခရီး သွားလာသူများ သို့မဟုတ် မြေအောက်သယံဇာတ တူးဖော်သူများသည် ဘေးအန္တရာယ် ကင်းရှင်းရန် ဤနတ်မင်းကြီးကို အာရုံပြုလေ့ ရှိကြသည်။ စိတ်ဝင်စားဖွယ်အချက်: ဝိရူပက္ခ နတ်မင်းကြီးသည် နဂါးတို့ကို အုပ်ချုပ်သော်လည်း ၎င်းကိုယ်တိုင်မှာ နဂါးမဟုတ်ဘဲ တန်ခိုးကြီးမားသော နတ်မင်းကြီး (Deva) တစ်ပါးသာ ဖြစ်ပါသည်။ ij2x7h1o2yq1or6h57flf0scqbr0xdc 3 289198 1042886 2026-07-11T13:03:30Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1042886 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-39237-32 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၀၃၊ ၁၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) d6r6nbpvrz49c70pibeo191ubs56lni 100 289199 1042887 2026-07-11T13:49:48Z Salai Rungtoi 22844 "{{Current events|year=2026|month=07|day=11|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}}" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1042887 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=07|day=11|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}} rlegccj1aw3cf3b6aziufj9mn3k24uj 1042923 1042887 2026-07-12T06:59:16Z Salai Rungtoi 22844 1042923 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=07|day=11|content= <!-- All news items below this line --> '''စီးပွားရေးနှင့် စီးပွားကူးသန်း''' *အဆင့်မြှင့်တင် တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့သည့် [[ပြင်ဦးလွင်မြို့]]ရှိ [[အနီးစခန်းလေဆိပ်]]ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ [https://news-eleven.com/article/313309 (Eleven)] <!-- All news items above this line -->}} 3e5d4ewnv1v746byfrqbuodg47gteyi 3 289200 1042892 2026-07-11T15:03:46Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1042892 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-39256-82 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၀၃၊ ၁၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) t47s7c8ts23qip8l1k7ftl6rq964tvb 0 289201 1042897 2026-07-11T17:06:49Z Kalixlouiis 145250 "[[:en:Special:Redirect/revision/1363305819|Kaggle]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည် 1042897 wikitext text/x-wiki {{Infobox company|name=Kaggle|logo=Kaggle_Logo.svg|logo_size=200px|logo_caption=Kaggle logotype|type=[[Subsidiary]]|founder={{hlist|[[Anthony Goldbloom]]}}|area_served=|key_people={{Unbulleted list|D. Sculley <small>([[Chief executive officer|CEO]])</small>|Julia Elliott<small> ([[Chief operating officer|COO]]) </small>|Jeff Moser <small> ([[Software architect|Chief Architect]]) </small>}}|industry=[[Data science]]|genre=|products=Competitions, Kaggle Kernels, Kaggle Datasets, Kaggle Learn|services=|revenue=|operating_income=|net_income=|num_employees=|parent=[[Google]]<br />{{small|(2017–present)}}|divisions=|footnotes=|hq_location_country=|locations=[[ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့|ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]|defunct=}} '''ကာဂယ်''' ({{lang-en|Kaggle}}) သည် [[ဂူဂယ်]] LLC ၏ လက်အောက်ခံ [[ဒေတာအချက်အလက်သိပ္ပံပညာ|ဒေတာသိပ္ပံ]] (Data Science) ပြိုင်ပွဲပလက်ဖောင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[ဒေတာအချက်အလက်သိပ္ပံပညာ|ဒေတာသိပ္ပံပညာရှင်]]များနှင့် [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] (Machine Learning) လက်တွေ့လုပ်ဆောင်သူများအတွက် အွန်လိုင်းလူမှုအဝန်းအဝိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤပလက်ဖောင်းသည် အသုံးပြုသူများအား ဒေတာဘေ့စ် (Datasets) များကို ရှာဖွေထုတ်ဝေခွင့်ပေးရုံသာမက ဝက်ဘ်အခြေပြု [[ဒေတာအချက်အလက်သိပ္ပံပညာ|ဒေတာသိပ္ပံ]]ပတ်ဝန်းကျင်တွင် မော်ဒယ်များကို လေ့လာတည်ဆောက်နိုင်အောင်လည်း ကူညီပေးသည်။ ထို့ပြင် အသုံးပြုသူများသည် အခြား[[ဒေတာအချက်အလက်သိပ္ပံပညာ|ဒေတာသိပ္ပံပညာရှင်]]များ၊ [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]]အင်ဂျင်နီယာများနှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်နိုင်ပြီး ဒေတာသိပ္ပံဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများကို ဖြေရှင်းရန် ပြိုင်ပွဲများသို့ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-04-17 |title=A Beginner's Guide to Kaggle for Data Science |url=https://www.makeuseof.com/beginners-guide-to-kaggle/ |access-date=2023-06-10 |website=MUO |language=en}}</ref> သို့သော် အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ Kaggle သည် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သုတေသနလုပ်ငန်းများတွင် ကျင့်ဝတ်နှင့်မညီသော၊ စိတ်မချရသော ဒေတာများကို အသုံးပြုမိစေရန် လမ်းဖွင့်ပေးခဲ့မိသည်။ == သမိုင်းကြောင်း == '''ကာဂယ်''' ကုမ္ပဏီကို ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလတွင် အန်သိုနီ ဂိုးလ်ဘလွန်း (Anthony Goldbloom) က စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name="TechCrunch_Lardinois">{{cite web |author1=Lardinois, Frederic |author2=Mannes, John |date=March 8, 2017 |title=Google is acquiring data science community Kaggle |url=https://techcrunch.com/2017/03/07/google-is-acquiring-data-science-community-kaggle/ |url-status=live |archive-url= |archive-date=March 8, 2017 |access-date=March 9, 2017 |publisher=[[Techcrunch]] |author3=Lynley, Matthew}}</ref> ထို့နောက် ၎င်း၏ ပထမဆုံးအသုံးပြုသူများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သူ ဂျယ်ရမီ ဟောင်းဝပ် (Jeremy Howard) သည် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ကုမ္ပဏီသို့ ဝင်ရောက်လာပြီး ဥက္ကဋ္ဌနှင့် အဓိကသိပ္ပံပညာရှင်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref>{{Cite magazine|title=The exabyte revolution: how Kaggle is turning data scientists into rock stars|language=en-GB|magazine=Wired UK|url=https://www.wired.co.uk/article/the-exabyte-revolution|access-date=2023-09-30|issn=1357-0978|archive-url=|archive-date=30 September 2023}}</ref> တစ်ချိန်တည်းမှာပင် နီကိုလပ်စ် ဂရုအန် (Nicholas Gruen) ကလည်း စတင်တည်ထောင်သူ အမှုဆောင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last=Mulcaster |first=Glenn |date=4 November 2011 |title=Local minnow the toast of Silicon Valley |url=https://www.smh.com.au/business/local-minnow-the-toast-of-silicon-valley-20111103-1mxt9.html |archive-url= |archive-date=30 September 2023 |work=The Sydney Morning Herald}}</ref> ကုမ္ပဏီသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ပုံငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၂.၅ သန်း ရရှိခဲ့ပြီး မက်စ် လက်ဗ်ချင် (Max Levchin) က ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last=Lichaa |first=Zachary |date= |title=Max Levchin Becomes Chairman Of Kaggle, A Startup That Helps NASA Solve Impossible Problems |url=https://www.businessinsider.com/kaggle-11-million-max-levchin-2011-11 |archive-url= |archive-date=30 September 2023 |work=Business Insider}}</ref> ဆက်လက်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ် မတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် [[ဂူဂယ်]] ၏ အဓိကသိပ္ပံပညာရှင် ဖိုင်ဖိုင်လီ (Fei-Fei Li) က [[ဂူဂယ်]] အနေဖြင့် Kaggle ကုမ္ပဏီကို ဝယ်ယူလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း တရားဝင်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |title=Welcome Kaggle to Google Cloud |url=https://cloudplatform.googleblog.com/2017/03/welcome-Kaggle-to-Google-Cloud.html |archive-url=https://archive.today/20170308205227/https://cloudplatform.googleblog.com/2017/03/welcome-Kaggle-to-Google-Cloud.html |archive-date=8 March 2017 |access-date=2018-08-19 |work=Google Cloud Platform Blog |language=en}}</ref> Kaggle ၏ အသုံးပြုသူအရေအတွက်သည် ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ၁ သန်းကျော်အထိ ရှိလာခဲ့ပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလစာရင်းအရ နိုင်ငံပေါင်း ၁၉၄ နိုင်ငံမှ မှတ်ပုံတင်ထားသူ အသုံးပြုသူ ၁၅ သန်းကျော်အထိ တိုးတက်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Unique Kaggle Users |url=https://www.kaggle.com/tunguz/unique-kaggle-users}}</ref><ref>{{Cite news |last=Markoff |first=John |date=24 November 2012 |title=Scientists See Advances in Deep Learning, a Part of Artificial Intelligence |url=https://www.nytimes.com/2012/11/24/science/scientists-see-advances-in-deep-learning-a-part-of-artificial-intelligence.html |access-date=2018-08-19 |work=The New York Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=2017-06-06 |title=We've passed 1 million members |url=http://blog.kaggle.com/2017/06/06/weve-passed-1-million-members/ |access-date=2018-08-19 |work=Kaggle Winner's Blog |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် မူလတည်ထောင်သူများဖြစ်ကြသော ဂိုးလ်ဘလွန်းနှင့် ဟမ်းနားတို့ ရာထူးမှနုတ်ထွက်ခဲ့ကြပြီး ဒီ စကူလီ (D. Sculley) က စီးအီးအိုအဖြစ် လွှဲပြောင်းတာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Wali |first=Kartik |date=2022-06-08 |title=Kaggle gets new CEO, founders quit after a decade |url=https://analyticsindiamag.com/kaggle-gets-new-ceo-founders-quit-after-a-decade/ |access-date=2023-06-10 |website=Analytics India Magazine |language=en-US}}</ref> ထို့နောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် Kaggle သည် ‘Models’ ကဏ္ဍသစ်ကို မိတ်ဆက်ခဲ့ရာ အသုံးပြုသူများအနေဖြင့် အဆင်သင့်လေ့ကျင့်ပေးထားသော (pre-trained) မော်ဒယ်များကို Kaggle ၏ အခြားလုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် ချိတ်ဆက်ကာ အလွယ်တကူ ရှာဖွေအသုံးပြုနိုင်လာကြသည်။<ref>{{cite web |title=&#91;Product Launch&#93; Introducing Kaggle Models &#124; Data Science and Machine Learning |url=https://www.kaggle.com/discussions/product-feedback/391200}}</ref> လတ်တလောအခြေအနေအရ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် Kaggle သည် ဝီကီမီဒီယာ ဖောင်ဒေးရှင်း (Wikimedia Foundation) နှင့် မိတ်ဖက်အဖြစ် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=2025-04-16 |title=Kaggle and the Wikimedia Foundation are partnering on open data. |url=https://blog.google/technology/developers/kaggle-wikimedia/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250416175610/https://blog.google/technology/developers/kaggle-wikimedia/ |archive-date=2025-04-16 |access-date=2025-04-16 |website=The Keyword}}</ref> == ဝက်ဘ်ဆိုက်အကျဉ်းချုပ် == === ပြိုင်ပွဲများ === Kaggle ကို စတင်တည်ထောင်ချိန်မှစ၍ ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ် (Machine Learning) ပြိုင်ပွဲပေါင်းများစွာကို ကျင်းပခဲ့သည်။ ထင်ရှားသော ပြိုင်ပွဲအချို့မှာ Microsoft Kinect အတွက် လက်ဟန်ခြေဟန် အသိအမှတ်ပြုစနစ် ပြုလုပ်ခြင်း<ref>{{cite news |last=Byrne |first=Ciara |date=December 12, 2011 |title=Kaggle launches competition to help Microsoft Kinect learn new gestures |url=https://venturebeat.com/2011/12/12/kaggle-competition-microsoft-kinect-learn-new-gestures/ |access-date=13 December 2011 |newspaper=VentureBeat}}</ref>၊ Manchester City ဘောလုံးကလပ်အတွက် AI နည်းပညာ ဖန်တီးခြင်း၊ Two Sigma Investments အတွက် ကုန်သွယ်မှု အယ်လ်ဂိုရီသမ် ရေးဆွဲခြင်း<ref name="ft-novel">{{cite news |last=Wigglesworth |first=Robin |date=March 8, 2017 |title=Hedge funds adopt novel methods to hunt down new tech talent |url=https://www.ft.com/content/1fd47a60-03e5-11e7-aa5b-6bb07f5c8e12 |access-date=October 29, 2017 |work=[[The Financial Times]] |location=United Kingdom}}</ref>နှင့် CERN တွင် ဟစ်ဂ်စ်ဘိုဆွန် (Higgs boson) အမှုန် ရှာဖွေရေးလုပ်ငန်းကို မြှင့်တင်ပေးခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |date=July 15, 2014 |title=The machine learning community takes on the Higgs |url=http://www.symmetrymagazine.org/article/july-2014/the-machine-learning-community-takes-on-the-higgs/ |access-date=14 January 2015 |newspaper=Symmetry Magazine}}</ref> ပြိုင်ပွဲကျင်းပလိုသည့် အဖွဲ့အစည်းက လိုအပ်သော ဒေတာများနှင့် ပြဿနာအရပ်ရပ်ကို ပြင်ဆင်ပေးရပြီး ဆုကြေးငွေ ပေးအပ်မည် သို့မဟုတ် ဆုကြေးမပါဘဲ ကျင်းပမည်ကို ရွေးချယ်နိုင်သည်။ ပြိုင်ပွဲဝင်များသည် နည်းပညာအမျိုးမျိုးကို စမ်းသပ်ကာ အကောင်းဆုံးမော်ဒယ်များ ထွက်ပေါ်လာစေရန် အချင်းချင်း ယှဉ်ပြိုင်ကြရသည်။ ၎င်းတို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို အများပြည်သူ လေ့လာနိုင်ရန် Kaggle Kernels မှတစ်ဆင့် မျှဝေကြပြီး ယင်းက ပိုမိုကောင်းမွန်သော စံနှုန်းသစ်များနှင့် စိတ်ကူးသစ်များကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ပြိုင်ပွဲဝင်များသည် မိမိတို့၏ အဖြေများကို Kaggle Kernels၊ ကိုယ်တိုင် ဖိုင်တင်ခြင်း (Manual Upload) သို့မဟုတ် Kaggle API တို့မှတစ်ဆင့် ပေးပို့နိုင်သည်။ ပြိုင်ပွဲအများစုတွင် ပေးပို့လာသော အဖြေများကို ဝှက်ထားသော အဖြေမှန်ဖိုင်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကာ တိကျမှုကို ချက်ချင်းအမှတ်ပေးပြီး တိုက်ရိုက်အမှတ်စာရင်းဘုတ် (Live Leaderboard) တွင် ဖော်ပြပေးသည်။ ပြိုင်ပွဲပိတ်ရက် ကျော်လွန်သွားပါက ကျင်းပသူက အနိုင်ရရှိသည့် အယ်လ်ဂိုရီသမ်၊ ဆော့ဖ်ဝဲနှင့် သက်ဆိုင်ရာ မူပိုင်ခွင့်များကို ကမ္ဘာအနှံ့ သက်တမ်းကန့်သတ်ချက်မရှိ အသုံးပြုခွင့်ရရှိရန်အတွက် အနိုင်ရရှိသူကို ဆုကြေးငွေ ပေးချေရသည်။<ref>{{cite web |author=Kaggle |title=Terms and Conditions - Kaggle |url=https://www.kaggle.com/terms}}</ref> လူတိုင်း ပါဝင်နိုင်သော အများပြည်သူဆိုင်ရာ ပြိုင်ပွဲများအပြင် Kaggle သည် ထိပ်တန်းပြိုင်ပွဲဝင်များသာ ပါဝင်နိုင်သည့် သီးသန့်ပြိုင်ပွဲများကိုလည်း ကျင်းပပေးသည်။ ထို့ပြင် ဒေတာသိပ္ပံ ဆရာ၊ ဆရာမများအတွက် ပညာရေးဆိုင်ရာ ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်ပြိုင်ပွဲများ ကျင်းပနိုင်ရန် အခမဲ့ ကိရိယာတစ်ခုကိုလည်း ထောက်ပံ့ပေးထားသည်။<ref>{{cite web |author=Kaggle |title=Kaggle in Class |url=http://inclass.kaggle.com/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110616013541/http://inclass.kaggle.com/ |archive-date=2011-06-16 |access-date=2011-08-12}}</ref> တစ်ချိန်တည်းမှာပင် Facebook၊ Winton Capital နှင့် Walmart ကဲ့သို့သော ထိပ်တန်းဒေတာသိပ္ပံ ကုမ္ပဏီကြီးများတွင် အလုပ်အင်တာဗျူး ဖြေဆိုခွင့်ရရှိရန် ဒေတာသိပ္ပံပညာရှင်များ ယှဉ်ပြိုင်ရသည့် ဝန်ထမ်းခေါ်ယူရေးပြိုင်ပွဲများကိုလည်း Kaggle က ကျင်းပပေးသည်။ Kaggle ၏ ပြိုင်ပွဲများသည် HIV သုတေသန လုပ်ငန်းများ တိုးတက်စေခြင်း၊<ref>{{cite news |last=Carpenter |first=Jennifer |date=February 2011 |title=May the Best Analyst Win |url=https://www.science.org/doi/abs/10.1126/science.331.6018.698 |access-date=1 April 2011 |newspaper=Science Magazine |pages=698–699 |volume=331 |issue=6018 |doi=10.1126/science.331.6018.698}}</ref> chess ကစားနည်း အဆင့်သတ်မှတ်ခြင်း<ref>{{cite news |last=Sonas |first=Jeff |date=20 February 2011 |title=The Deloitte/FIDE Chess Rating Challenge |url=http://www.chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=7020 |access-date=3 May 2011 |newspaper=Chessbase}}</ref>နှင့် ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှု ခန့်မှန်းခြင်း<ref>{{cite news |last=Foo |first=Fran |date=April 6, 2011 |title=Smartphones to predict NSW travel times? |url=http://www.theaustralian.com.au/australian-it/smartphone-used-to-predict-nsw-travel-times/story-e6frgakx-1226034533295 |access-date=3 May 2011 |newspaper=The Australian}}</ref>စသည့် အောင်မြင်သော စီမံကိန်းများကို ဖြစ်ထွန်းစေခဲ့သည်။ ဂျက်ဖရီ ဟစ်န်တန် (Geoffrey Hinton) နှင့် ဂျော့ချ် ဒါးလ် (George Dahl) တို့သည် Deep [[အာရုံကြောပုံတူကွန်ရက်|Neural Networks]] နည်းပညာကို အသုံးပြု၍ Merck ကုမ္ပဏီက ကျင်းပသော ပြိုင်ပွဲတွင် အနိုင်ရရှိခဲ့ကြသည်။ ဟစ်န်တန်၏ ကျောင်းသားတစ်ဦးဖြစ်သူ ဗလက်ဒ် မနစ်ချ် (Vlad Mnih) ကလည်း ၎င်းနည်းပညာဖြင့်ပင် Adzuna က ကျင်းပသော ပြိုင်ပွဲတွင် အနိုင်ရခဲ့ရာ ယင်းနည်းပညာကို Kaggle လူမှုအဝန်းအဝိုင်းအတွင်း ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုလာကြသည်။ ဝါရှင်တန်တက္ကသိုလ်မှ တီယန်ချီ ချန် (Tianqi Chen) သည်လည်း Kaggle ပြိုင်ပွဲများတွင် Random Forest နည်းလမ်းအစား အဓိက အသုံးပြုလာကြသည့် XGBoost နည်းပညာ၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို Kaggle မှတစ်ဆင့် သက်သေပြခဲ့သည်။ ယခုအခါ Kaggle ပြိုင်ပွဲများမှ ထွက်ပေါ်လာသော တွေ့ရှိချက်များကို အခြေခံ၍ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ စာတမ်းပေါင်းများစွာကို ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite conference|url=http://jmlr.org/proceedings/papers/v42/|title=NIPS 2014 Workshop on High-energy Physics and Machine Learning|book-title=JMLR W&CP|volume=42|access-date=2015-09-01|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514124348/http://jmlr.org/proceedings/papers/v42/|url-status=dead}}</ref> အထူးသဖြင့် ပြိုင်ပွဲဝင်များအား ရှိရင်းစွဲ အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းများထက် ပိုမိုဆန်းသစ်တီထွင်လာစေရန် တွန်းအားပေးသည့် တိုက်ရိုက်အမှတ်စာရင်းဘုတ် (Live Leaderboard) က ဤအောင်မြင်မှုအတွက် များစွာ အထောက်အကူပြုခဲ့ပြီး အနိုင်ရရှိသည့် နည်းလမ်းများကို Kaggle Winner's Blog တွင် မကြာခဏ ရေးသားဖော်ပြလေ့ ရှိသည်။<ref>{{cite news |last1=Athanasopoulos |first1=George |year=2011 |title=The Value of Feedback in Forecasting Competitions |url=http://www.sciencedirect.com/science?_ob=MImg&_imagekey=B6V92-52S72B8-1-1&_cdi=5886&_user=559483&_pii=S0169207011000495&_origin=&_coverDate=09%2F30%2F2011&_sk=999729996&view=c&wchp=dGLzVzb-zSkWl&_valck=1&md5=7c0b261207c4204b14d21a95adc9d6bb&ie=/sdarticle.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190216230244/https://www.sciencedirect.com/science?_ob=MImg&_imagekey=B6V92-52S72B8-1-1&_cdi=5886&_user=559483&_pii=S0169207011000495&_origin=&_coverDate=09%2F30%2F2011&_sk=999729996&view=c&wchp=dGLzVzb-zSkWl&_valck=1&md5=7c0b261207c4204b14d21a95adc9d6bb&ie=%2Fsdarticle.pdf |archive-date=2019-02-16 |access-date=2022-03-04 |journal=International Journal of Forecasting |pages=845–849 |volume=27 |last2=Hyndman |first2=Rob}}</ref> === အဆင့်တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ခြင်းစနစ် === Kaggle သည် အသုံးပြုသူများ၏ ပလက်ဖောင်းအပေါ် ပံ့ပိုးကူညီမှုနှင့် အောင်မြင်မှုများကို အသိအမှတ်ပြု ဆုချီးမြှင့်ရန်အတွက် အဆင့်တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ခြင်းစနစ် (Progression System) တစ်ခုကို ကျင့်သုံးသည်။ ဤစနစ်တွင် အဆင့်အတန်း ငါးဆင့် ရှိပြီး ၎င်းတို့မှာ အခြေခံအဆင့် (Novice)၊ ပူးပေါင်းပါဝင်သူ (Contributor)၊ ကျွမ်းကျင်သူ (Expert)၊ ဆရာတစ်ဆူ (Master) နှင့် ထိပ်တန်းဆရာကြီး (Grandmaster) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အသုံးပြုသူများသည် ပြိုင်ပွဲများ (Competitions) ဝင်ရောက်ခြင်း၊ ဒေတာဘေ့စ်များ (Datasets) မျှဝေခြင်း၊ ကုဒ်များမျှဝေခြင်း (Kernels) နှင့် အပြန်အလှန် ဆွေးနွေးခြင်း (Discussions) စသည့် ကဏ္ဍအသီးသီးတွင် သတ်မှတ်ထားသော စံနှုန်းများကို ပြည့်မီအောင် စွမ်းဆောင်ခြင်းဖြင့် တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် တက်လှမ်းနိုင်သည်။<ref>{{Cite web |title=Kaggle Progression System |url=https://www.kaggle.com/progression |access-date=2023-04-03 |publisher=Kaggle}}</ref> ၎င်းအဆင့်များအနက် အမြင့်ဆုံးအဆင့်ဖြစ်သော Kaggle Grandmaster ဘွဲ့ကိုမူ တစ်ကိုယ်တော် အသင်းအဖြစ် ထိပ်တန်းအဆင့် ရရှိခဲ့မှု အပါအဝင် ပြိုင်ပွဲပေါင်းများစွာတွင် အဆင့်အမြင့်ဆုံး ရရှိခဲ့သည့် အသုံးပြုသူများကိုသာ ပေးအပ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့ စာရင်းများအရ စုစုပေါင်း Kaggle အကောင့် ၂၃.၂၉ သန်းကျော် ရှိသည့်အနက် ၂,၉၇၃ ဦးသာ Kaggle Master အဆင့်ကို ရရှိထားပြီး၊ Kaggle Grandmaster အဆင့်အထိ တက်လှမ်းနိုင်သူမှာမူ ၆၁၂ ဦးသာ ရှိသည်။<ref>{{Cite web |author=Carl McBride Ellis |date=2025-04-02 |title=Kaggle in Numbers |url=https://www.kaggle.com/code/carlmcbrideellis/kaggle-in-numbers |publisher=Kaggle}}</ref> === Kaggle Notebooks === [[ဖိုင်:Kaggle_screenshot.webp|thumb|Kaggle Notebooks screenshot]] Kaggle သည် ဒေတာသိပ္ပံနှင့် ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ် (Machine Learning) အတွက် သီးသန့်ဒီဇိုင်းထွင်ထားပြီး ဝက်ဘ်ဘရောက်ဆာမှတစ်ဆင့် အခမဲ့အသုံးပြုနိုင်သည့် Kaggle Notebooks ဟုခေါ်သော အွန်လိုင်း ပေါင်းစပ်ဖွံ့ဖြိုးမှုပတ်ဝန်းကျင် (Integrated Development Environment - IDE) တစ်ခုကို ထောက်ပံ့ပေးထားသည်။ အသုံးပြုသူများသည် Python သို့မဟုတ် R ပရိုဂရမ်မင်းဘာသာစကားများဖြင့် ကုဒ်များကို ရေးသားအသုံးပြုနိုင်ပြီး၊ ဒေတာဘေ့စ် (Datasets) များကို ထည့်သွင်းခြင်း၊ လူကြိုက်များသော ကုတ်ဒ်စာကြည့်တိုက် (Libraries) များကို အသုံးပြုခြင်းနှင့် Cloud စနစ်ပေါ်တွင် တိုက်ရိုက် CPU၊ GPU သို့မဟုတ် TPU တို့ကို အသုံးပြုကာ မော်ဒယ်များကို လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးခြင်း (Model Training) တို့ကို ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။ ဤပတ်ဝန်းကျင်ကို ပြိုင်ပွဲများသို့ အဖြေများပေးပို့ခြင်း၊ လမ်းညွှန်သင်ခန်းစာများ လေ့လာခြင်း၊ ပညာရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များနှင့် ဒေတာများကို ကနဦးလေ့လာဆန်းစစ်ခြင်း (Exploratory Data Analysis) တို့အတွက် အများဆုံး အသုံးပြုကြသည်။<ref>{{cite web |title=CSE 40657/60657: Natural Language Processing |url=https://www3.nd.edu/~dchiang/teaching/nlp/2023/kaggle.html}}</ref><ref>{{cite web |date=25 February 2022 |title=Underrated Kaggle notebooks every data science enthusiast must know &#124; AIM |url=https://analyticsindiamag.com/ai-features/underrated-kaggle-notebooks-every-data-science-enthusiast-must-know/}}</ref> == ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သုတေသနဆိုင်ရာ ပြဿနာများ == ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ''The Transmitter'' မဂ္ဂဇင်း၌ "သီးသန့်သတင်း- Springer Nature သည် 'ပေါက်ကရ' ဒေတာဘေ့စ်ပေါ်တွင် နျူရယ်ကွန်ရက်များကို လေ့ကျင့်ပေးထားသည့် သုတေသနစာတမ်း ၄၀ နီးပါးကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းပြီး ဖယ်ရှားလိုက်သည်" ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ဆောင်းပါးတစ်စောင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-12-08 |title=Springer Nature retracts, removes nearly 40 publications |url=https://www.thetransmitter.org/retraction/exclusive-springer-nature-retracts-removes-nearly-40-publications-that-trained-neural-networks-on-bonkers-dataset/ |access-date=2026-04-17 |website=The Transmitter: Neuroscience News and Perspectives |language=en-US}}</ref> အဆိုပါ ဝေဖန်ခံနေရသော ဒေတာဘေ့စ်သည် အော်တစ်ဇင် (Autistic) ဝေဒနာခံစားနေရသော ကလေးငယ်များနှင့် ပုံမှန်ကလေးငယ်များ၏ မျက်နှာဓာတ်ပုံများ ပါဝင်ပြီး Kaggle ပေါ်သို့ တင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤဒေတာဘေ့စ်တွင် ပုံရိပ်ပေါင်း ၂,၉၀၀ ကျော် ပါဝင်နေပြီး ယင်းကလေးငယ်များ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ မိသားစုများက ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သုတေသနတွင် အသုံးပြုရန် သဘောတူညီချက် ပေးခဲ့ဖွယ်မရှိသလို၊ သုတေသနပြုလုပ်ရန် ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ ခွင့်ပြုချက်လည်း ရရှိထားခြင်း မရှိပေ။ ထို့ကြောင့် Springer Nature ဂျာနယ်သည် အဆိုပါဒေတာဘေ့စ်ကို အသုံးပြုထားသည့် သုတေသနစာတမ်းများကို သိပ္ပံစာပေလောကမှ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခဲ့ရသည်။ သို့သော် အနည်းဆုံး အခြားသော သုတေသနစာတမ်း ပေါင်း ၉၀ ခန့်ကမူ ယင်းဒေတာဘေ့စ်၏ မူကွဲတစ်ခုကို ကိုးကားအသုံးပြုထားဆဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလတွင်လည်း ဒေတာ၏ ဇာစ်မြစ် အထောက်အထား (Data Provenance) မရှိသော အခြားဒေတာဘေ့စ် နှစ်ခုကို Kaggle ပေါ်တွင် ထပ်မံတွေ့ရှိခဲ့ပြီးနောက် ''Nature'' ဂျာနယ်တွင် "သံသယဖြစ်ဖွယ် ဒေတာများပေါ်တွင် AI ရောဂါခန့်မှန်းခြင်း မော်ဒယ်ပေါင်း ဒါဇင်နှင့်ချီ၍ လေ့ကျင့်ပေးထားသည်" ဟူသော ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ဆောင်းပါးတစ်စောင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{Cite journal |last=Basu |first=Mohana |date=2026-04-15 |title=Dozens of AI disease-prediction models were trained on dubious data |url=https://www.nature.com/articles/d41586-026-00697-4 |journal=Nature |language=en |doi=10.1038/d41586-026-00697-4 |issn=1476-4687 |pmid=41986680 |url-access=subscription}}</ref><ref name=":0">{{cite journal |last1=Gibson |first1=Alexander D |date=2026 |title=Evidence of unreliable data and poor data provenance in clinical prediction model research and clinical practice |journal=BMC Medicine |language=en |doi=10.1186/s12916-026-04981-y |pmid=42243840 |doi-access=free |medrxiv=10.64898/2026.02.24.26347028 |last2=White |first2=Nicole M |last3=Collins |first3=Gary S |last4=Barnett |first4=Adrian G}}</ref> ဤဒေတာဘေ့စ်များကို ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခန့်မှန်းမှုမော်ဒယ် ၁၂၅ ခုတွင် အသုံးပြုထားပြီး ၎င်းတို့အနက် အနည်းဆုံး မော်ဒယ်နှစ်ခုကို အင်ဒိုနီးရှားနှင့် စပိန်နိုင်ငံတို့ရှိ ဆေးရုံများတွင် အမှန်တကယ် အသုံးပြုနေကြသည်။ ထို့ပြင် ယင်းဒေတာဘေ့စ်ကို အသုံးပြုထားသည့် စာတမ်းတစ်စောင်ကို ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကိရိယာ မူပိုင်ခွင့်တစ်ခုတွင်ပင် ကိုးကားဖော်ပြခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့အထိ စာရင်းများအရ ဤဒေတာဘေ့စ်များကို အသုံးပြုထားသည့် သုတေသနစာတမ်း ၅ စောင်ကို သိပ္ပံစာပေလောကမှ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းထားပြီး ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလတွင်မူ Kaggle မှ ရုပ်ပုံဒေတာဘေ့စ် နှစ်ခုကို အသုံးပြုထားသည့် အခြားသော သုတေသနစာတမ်း တစ်စောင်ကို ''Scientific Reports'' ဂျာနယ်က စုံစမ်းစစ်ဆေးနေသည်။ ''Retraction Watch'' ဝက်ဘ်ဆိုက်ရှိ "လေဖြတ်ခြင်းနှင့် ဆီးချိုရောဂါဆိုင်ရာ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ မော်ဒယ်များကို လေ့ကျင့်ရန် 'ရယ်စရာကောင်းလောက်အောင် ညံ့ဖျင်းသော' ဒေတာဘေ့စ်များကို အသုံးပြုထားသည်"<ref name=":1">{{Cite web |last=Youmshajekian |first=Lori |date=2026-05-18 |title='Comically bad' datasets used to train clinical models for stroke and diabetes |url=https://retractionwatch.com/2026/05/18/kaggle-dataset-clinical-models-stroke-diabetes/ |access-date=2026-05-18 |website=Retraction Watch |language=en-US}}</ref> ဟူသော ဆောင်းပါးတွင် အဆိုပါဒေတာဘေ့စ်များ၌ ကလေးငယ်များ၏ ပုံများအပြင် ရမ်ဘို (Rambo) အဖြစ် သရုပ်ဆောင်သည့် ဆီဗက်စတာ စတားလုံး (Sylvester Stallone)၊ ဂျော့ချ် ကလူနီ (George Clooney)၊ အန်ဂျလီနာ ဂျိုလီ (Angelina Jolie) နှင့် ဒန်နီရယ် ခရိတ် (Daniel Craig) ကဲ့သို့သော နာမည်ကြီး သရုပ်ဆောင်များ၏ ပုံများ ပါဝင်နေကြောင်း ထောက်ပြထားသည်။ ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ဤကလေးငယ်များ၏ ပုံများကို ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သုတေသနတွင် အသုံးပြုခြင်းသည် ကျင့်ဝတ်နှင့် မညီပေ။ ထို့ပြင် ပုံများကို အပြန်အလှန် ရှာဖွေစနစ် (Reverse Search) ဖြင့် စစ်ဆေးကြည့်သောအခါ အချို့ပုံများသည် လေဖြတ်ခြင်းအတွက် မဟုတ်ဘဲ မျက်နှာအကြောသေရောဂါ (Bell's Palsy) အတွက် ဖြစ်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။ လက်ရှိတွင် ထိုဒေတာဘေ့စ်များအနက် တစ်ခုကို Kaggle ပေါ်မှ ဖယ်ရှားလိုက်ပြီဖြစ်သော်လည်း အခြားတစ်ခုမှာမူ ရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး ယင်းပုံများသည် မူပိုင်ခွင့် သတ်မှတ်ချက်များနှင့် ငြိစွန်းနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ Kaggle သည် ဒေတာများ၏ မူရင်းအချက်အလက် (Metadata) နှင့် ဇာစ်မြစ်များကို အသုံးပြုသူ လူမှုအဝန်းအဝိုင်းက ကိုယ်တိုင်အစီရင်ခံတင်ပြခြင်းအပေါ်တွင်သာ အမှီပြုထားသည်။<ref name=":1" /> "ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခန့်မှန်းမှုမော်ဒယ် သုတေသနနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ လက်တွေ့လုပ်ဆောင်မှုများတွင် စိတ်မချရသော ဒေတာများနှင့် ညံ့ဖျင်းသော ဒေတာဇာစ်မြစ် အထောက်အထားများ၏ သက်သေ" အစီရင်ခံစာတွင် ထောက်ပြထားသည့် လေဖြတ်ခြင်းနှင့် ဆီးချိုရောဂါဆိုင်ရာ ဒေတာဘေ့စ်ကို အသုံးပြုခြင်းသည် လုံးဝတရားဝင်ပြီး ၎င်းတို့၏ ဝန်ဆောင်မှုစည်းကမ်းချက်များကို ချိုးဖောက်ခြင်း မရှိကြောင်း Kaggle ဘက်က ပြောကြားထားသည်။<ref name=":1" /><ref name=":0" /> == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist|30em}} == နောက်ထပ်ဖတ်ရှုရန် == * [https://obamawhitehouse.archives.gov/blog/2011/06/27/competition-shines-light-dark-matter "Competition shines light on dark matter", Office of Science and Technology Policy, Whitehouse website, June 2011] * [https://www.wsj.com/articles/SB10001424052748704662604576202392747278936 "May the best algorithm win...", ''The Wall Street Journal'', March 2011] * [https://www.newscientist.com/blogs/onepercent/2011/07/kaggle-competition-aims-to-giv.html "Kaggle contest aims to boost Wikipedia editors", ''New Scientist'', July 2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160322012136/https://www.newscientist.com/blogs/onepercent/2011/07/kaggle-competition-aims-to-giv.html|date=2016-03-22}} * [http://www.nature.com/nbt/journal/v29/n9/full/nbt.1968.html "Verification of systems biology research in the age of collaborative competition", ''Nature Nanotechnology'', September 2011] [[ကဏ္ဍ:ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ]] [[ကဏ္ဍ:ဒေတာအချက်အလက်သိပ္ပွံ]] [[ကဏ္ဍ:နည်းပညာ ကုမ္ပဏီများ]] [[ကဏ္ဍ:ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] mz95kkyfkxit1bc8s0q4n8gdzn3ke6x 4 289202 1042899 2026-07-11T18:17:03Z ~2026-39400-02 145515 Creating sandbox 1042899 wikitext text/x-wiki Welcome to Wikipedia! This page is a [[Wikipedia:About the sandbox|sandbox]], an area where you can experiment and test edits. It contains simple examples of various elements you'll find around Wikipedia. ==အပိုဒ်ခွဲ ခေါင်းစဉ် ဖြစ်သည်== [[File:Example.jpg|thumb|This is the caption for the image.]] Here is a citation to a website.<ref>{{cite web |last1=Smith |first1=Jane |title=Sample title |url=https://www.example.com |website=Sample website |publisher=Sample publisher |accessdate=၁၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆}}</ref> Here is a citation to a news article.<ref>{{cite news |last1=Jones |first1=Bob |title=Sample headline |url=https://www.example.org |accessdate=၁၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ |work=The Sample Times |date=7 April ၂၀၂၆}}</ref> Here is a template for facts that lack a citation.{{Citation needed|date=၁၁ ဇူလိုင်}} Here is a link to the page for Wikipedia founder [[Jimmy Wales]]. The text displayed for the link can be customized [[Jimmy Wales|like this]]. When links go to pages that do not exist, they appear red, [[This page doesn't exist|like this]]. <!-- This is a hidden comment. It won't appear to readers. --> ===ခေါင်းစဉ်ခွဲ ဖြစ်သည်=== *Bulleted list item 1 *Bulleted list item 2 You can make text '''bold''' or ''italic'' when needed. #Numbered list item 1 #Numbered list item 2 ==ကိုးကား အပိုင်း== {{reflist}} ==ပြင်ပလင့်ခ်များ အပိုင်း== [https://www.example.com နမူနာ ပြင်ပလင့်ခ်] <!-- [[Category:Example category]] --> {{Clickable button 2|အကူအညီ:မိတ်ဆက်|သင်ခန်းစာသို့ ပြန်သွားရန်|class=mw-ui-progressive}}<!-- Warning: deleting this line will remove the blue return button. --> 67ugh7z7embl5dv58swo9ravju9ha6v 0 289203 1042900 2026-07-11T18:45:59Z Kalixlouiis 145250 "[[:en:Special:Redirect/revision/1362073656|Data engineering]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည် 1042900 wikitext text/x-wiki {{Reflist|2}}'''ဒေတာအင်ဂျင်နီယာပညာ''' ({{lang-en|Data engineering}}) ဆိုသည်မှာ အချက်အလက်ဒေတာများကို စုဆောင်းရယူနိုင်ရန်နှင့် ပြန်လည်အသုံးပြုနိုင်ရန်အတွက် ဒေတာစနစ်များကို တည်ဆောက်ပေးရသော ဆော့ဖ်ဝဲအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်ဆိုင်ရာ ချဉ်းကပ်မှုစနစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကဲ့သို့ စုဆောင်းရရှိလာသည့် ဒေတာများကို နောက်ဆက်တွဲ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုများ ပြုလုပ်ရန်နှင့် မရှင်းလင်းသော အချက်အလက်များမှ အဖြေရှာရသည့် [[ဒေတာအချက်အလက်သိပ္ပံပညာ|ဒေတာသိပ္ပံပညာရပ်]] (Data science) များတွင် အဓိက အသုံးပြုကြပြီး၊ ၎င်းလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]](Machine learning) နည်းပညာလည်း အများဆုံး ပါဝင်ပတ်သက်နေပါသည်။<ref name="whatis1">{{cite web |date=5 January 2020 |title=What is Data Engineering? {{!}} A Quick Glance of Data Engineering |url=https://www.educba.com/what-is-data-engineering/ |access-date=31 July 2022 |website=EDUCBA}}</ref><ref name="whatis2">{{cite web |title=Introduction to Data Engineering |url=https://www.dremio.com/resources/guides/intro-data-engineering/ |access-date=31 July 2022 |website=Dremio}}</ref> ဒေတာများကို လက်တွေ့အသုံးချနိုင်မည့် အခြေအနေဖြစ်အောင် ပြုပြင်ဖန်တီးရာတွင် အဆင့်မြင့်ကွန်ပျူတာတွက်ချက်မှုစနစ်များ၊ သတင်းအချက်အလက် သိမ်းဆည်းမှုစနစ်များနှင့် ဒေတာစီမံပြင်ဆင်ခြင်း (Data processing) လုပ်ငန်းစဉ်များကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုရပါသည်။ == သမိုင်းကြောင်း == ၁၉၇၀ နှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များဝန်းကျင်တွင် ဒေတာဘေ့စ်ဒီဇိုင်းရေးဆွဲခြင်း၊ ဒေတာဆန်းစစ်ခြင်းနှင့် ဒေတာစီမံပြင်ဆင်ခြင်းလုပ်ငန်းများတွင် ဆော့ဖ်ဝဲအသုံးပြုမှုကို ဖော်ပြရန် "သတင်းအချက်အလက် အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်ဆိုင်ရာ နည်းလမ်း" (Information Engineering Methodology - IEM) ဟူသော အသုံးအနှုန်း ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။<ref name="hist1">{{cite web |last1=Black |first1=Nathan |date=15 January 2020 |title=What is Data Engineering and Why Is It So Important? |url=https://quanthub.com/what-is-data-engineering/ |access-date=31 July 2022 |website=QuantHub}}</ref> ဤနည်းပညာများကို ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များရှိ အဖွဲ့အစည်းများ၏ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုဆိုင်ရာ ဒေတာစီမံပြင်ဆင်မှု လိုအပ်ချက်များအပေါ် အခြေခံ၍ ဒေတာဘေ့စ်ထိန်းသိမ်းသူများ (Database Administrators - DBAs) နှင့် စနစ်ဆန်းစစ်သူများ (Systems Analysts) က အသုံးပြုရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ဤနည်းပညာများသည် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ မဟာဗျူဟာမြောက် စီမံကိန်းရေးဆွဲခြင်းနှင့် သတင်းအချက်အလက်စနစ်များအကြား ရှိနေသော ကွာဟချက်ကို ပေါင်းကူးပေးရန် ရည်ရွယ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသတင်းအချက်အလက် အင်ဂျင်နီယာနည်းလမ်း၏ ဖခင်ကြီးဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည့် အစောပိုင်းပံ့ပိုးကူညီသူမှာ ဩစတြေးလျနိုင်ငံသား ကလိုက်ဗ် ဖင်ကဲလ်စတိန်း (Clive Finkelstein) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၁code၉၇၆ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်အကြားတွင် ယင်းအကြောင်းအရာနှင့်ပတ်သက်၍ ဆောင်းပါးများစွာ ရေးသားခဲ့ပြီး ဂျိမ်းစ် မာတင် (James Martin) နှင့်အတူ သြဇာညောင်းသော Savant Institute အစီရင်ခံစာကိုလည်း ပူးတွဲရေးသားခဲ့သည်။<ref>"Information engineering," [https://books.google.com/books?id=U2Da-O9RAgIC&pg=PA29 part 3], [https://books.google.com/books?id=aMrnCDJzb9MC&pg=RA1-PA1 part 4], [https://books.google.com/books?id=Ux9iw6tMs6MC&pg=PA32 part 5], [https://books.google.com/books?id=dPLZ7QidjbEC&pg=RA1-PA1 Part 6]" by Clive Finkelstein. In ''Computerworld, In depths, appendix.'' May 25 – June 15, 1981.</ref><ref>Christopher Allen, Simon Chatwin, Catherine Creary (2003). ''Introduction to Relational Databases and SQL Programming.''</ref><ref>[[Terry Halpin]], [[Tony Morgan (computer scientist)|Tony Morgan]] (2010). ''Information Modeling and Relational Databases.'' p. 343</ref> နောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် ဖင်ကဲလ်စတိန်းသည် လျင်မြန်စွာပြောင်းလဲနေသော စီးပွားရေးပတ်ဝန်းကျင်ကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်ရန် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းဦးဆောင်သည့် ဘက်သို့ ဦးတည်၍ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး၊ မာတင်ကမူ ဒေတာစီမံပြင်ဆင်မှုကို ပိုမိုဦးဆောင်သည့် ဘက်သို့ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၇ ခုနှစ်အထိ ချားလ်စ် အမ် ရစ်ခ်ျတာ (Charles M. Richter) သည် ကလိုက်ဗ် ဖင်ကဲလ်စတိန်း၏ လမ်းညွှန်မှုဖြင့် IEM စနစ်ကို ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရာတွင်လည်းကောင်း၊ IEM စနစ်ကို အလိုအလျောက် ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်သည့် ဆော့ဖ်ဝဲ (အသုံးပြုသူဒေတာ) ကို ဒီဇိုင်းရေးဆွဲရာတွင်လည်းကောင်း အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အစောပိုင်းတွင် ကုမ္ပဏီအများစု၌ ဒေတာများနှင့် ဒေတာဆိုင်ရာ ကိရိယာများကို သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ (IT) အဖွဲ့များကသာ ယေဘုယျအားဖြင့် ထိန်းချုပ်ကိုင်တွယ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="hist2">{{cite web |last1=Dodds |first1=Eric |title=The History of the Data Engineering and the Megatrends |url=https://www.rudderstack.com/blog/the-data-engineering-megatrend-a-brief-history |access-date=31 July 2022 |website=Rudderstack}}</ref> ထို့နောက် အခြားအဖွဲ့များက ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းများ (ဥပမာ - အစီရင်ခံစာတင်ပြခြင်း) အတွက် ဒေတာကို အသုံးပြုခဲ့ကြပြီး ထိုအချိန်က လုပ်ငန်းကဏ္ဍအသီးသီးအကြား ဒေတာဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှုချင်း ထပ်တူကျမှု အလွန်နည်းပါးခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အစောပိုင်းတွင် အင်တာနက် ထွန်းကားလာသည်နှင့်အမျှ ဒေတာပမာဏ (Volume)၊ ဒေတာစီးဆင်းမှုနှုန်း (Velocity) နှင့် ဒေတာအမျိုးအစားစုံလင်မှု (Variety) များ အဆမတန် တိုးပွားလာခြင်းကြောင့် ထိုဒေတာများကို ဖော်ပြရန် "ဘစ်ဒေတာ" (Big Data) ဟူသော အသုံးအနှုန်း ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ထိုအခါ Facebook နှင့် Airbnb ကဲ့သို့သော ဒေတာကို အခြေခံသည့် နည်းပညာကုမ္ပဏီကြီးများသည် "ဒေတာ အင်ဂျင်နီယာ" (Data Engineer) ဟူသော စကားစုကို စတင်အသုံးပြုလာကြသည်။<ref name="hist1">{{cite web |last1=Black |first1=Nathan |date=15 January 2020 |title=What is Data Engineering and Why Is It So Important? |url=https://quanthub.com/what-is-data-engineering/ |access-date=31 July 2022 |website=QuantHub}}</ref><ref name="hist2">{{cite web |last1=Dodds |first1=Eric |title=The History of the Data Engineering and the Megatrends |url=https://www.rudderstack.com/blog/the-data-engineering-megatrend-a-brief-history |access-date=31 July 2022 |website=Rudderstack}}</ref> ဒေတာများ၏ ပမာဏမှာ အဆမတန် ကြီးမားလာသောကြောင့် Google၊ Facebook၊ Amazon၊ Apple၊ Microsoft နှင့် Netflix ကဲ့သို့သော ထိပ်တန်းကုမ္ပဏီကြီးများသည် ရိုးရာ ETL (Extract, Transform, Load) နည်းလမ်းများနှင့် ဒေတာသိုလှောင်မှု နည်းပညာများကို အသုံးမပြုတော့ဘဲ စွန့်ခွာလာခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ဒေတာကို အဓိကထားသည့် ဆော့ဖ်ဝဲအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်တစ်မျိုးဖြစ်သော "ဒေတာ အင်ဂျင်နီယာပညာ" (Data Engineering) ကို စတင်ဖန်တီးခဲ့ကြပြီး၊ အထူးသဖြင့် အခြေခံအဆောက်အအုံ (Infrastructure)၊ ဒေတာသိုလှောင်ရုံ (Warehousing)၊ ဒေတာကာကွယ်ရေး (Data Protection)၊ ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေး (Cybersecurity)၊ ဒေတာတူးဖော်ခြင်း (Mining)၊ မော်ဒယ်တည်ဆောက်ခြင်း (Modelling)၊ ဒေတာစီမံပြင်ဆင်ခြင်း (Processing) နှင့် မက်တာဒေတာ စီမံခန့်ခွဲခြင်း (Metadata Management) လုပ်ငန်းစဉ်များကို အလေးပေး ဆောင်ရွက်လာခဲ့ကြသည်။<ref name="hist1" /><ref name="hist2" /> ဤကဲ့သို့ ချဉ်းကပ်ပုံပြောင်းလဲလာခြင်းသည် ကလောက်ဒ်ကွန်ပြူတင်း (Cloud Computing) စနစ်အပေါ်တွင် အထူးအခြေခံသည်။<ref name="hist2" /> ရလဒ်အနေဖြင့် ဒေတာများကို IT အဖွဲ့တစ်ခုတည်းတင်မကဘဲ ကုမ္ပဏီ၏ အခြားလုပ်ငန်းကဏ္ဍများဖြစ်ကြသော အရောင်း (Sales) နှင့် စျေးကွက်ရှာဖွေရေး (Marketing) ကဲ့သို့သော ဌာနများစွာကပါ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ကိုင်တွယ်အသုံးပြုလာကြပြီ ဖြစ်သည်။<ref name="hist2" /> == နည်းပညာသုံးကိရိယာများ == === တွက်ချက်မှုစနစ် === ဒေတာများကို စီမံပြင်ဆင်ရန်နှင့် ဆန်းစစ်ရန်အတွက် စွမ်းဆောင်ရည်မြင့် တွက်ချက်မှုစနစ် (High-performance computing) သည် အလွန်အရေးကြီးသည်။ ဒေတာအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်တွင် အထူးကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုသော တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ ချဉ်းကပ်ပုံတစ်ခုမှာ ဒေတာစီးဆင်းမှု ပရိုဂရမ်မင်းစနစ် (Dataflow Programming) ဖြစ်သည်။ ဤစနစ်တွင် တွက်ချက်မှုပုံစံကို ဦးတည်ချက်ပါရှိသော ဂရပ်ဖ် (Directed Graph သို့မဟုတ် Dataflow Graph) တစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြပြီး၊ ဂရပ်ဖ်ပေါ်ရှိ လမ်းဆုံအမှတ်များ (Nodes) ကို လုပ်ဆောင်ချက်များ (Operations) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ မြှားလိုင်းများ (Edges) ကို ဒေတာစီးဆင်းမှုအဖြစ်လည်းကောင်း သတ်မှတ်သည်။<ref name="sigops">{{cite web |last1=Schwarzkopf |first1=Malte |date=7 March 2020 |title=The Remarkable Utility of Dataflow Computing |url=https://www.sigops.org/2020/the-remarkable-utility-of-dataflow-computing/ |access-date=31 July 2022 |website=ACM SIGOPS}}</ref> လူကြိုက်များသော လက်တွေ့အသုံးချစနစ်များတွင် Apache Spark နှင့် Deep Learning အတွက် သီးသန့်ထုတ်လုပ်ထားသော TensorFlow တို့ ပါဝင်သည်။<ref name="sigops" /><ref name="sparkpaper">{{cite web |title=sparkpaper |url=https://cs.stanford.edu/~matei/papers/2016/cacm_apache_spark.pdf |access-date=31 July 2022}}</ref><ref name="tensorflow paper">{{cite web |last1=Abadi |first1=Martin |last2=Barham |first2=Paul |date=2016 |title=TensorFlow: A system for large-scale machine learning |url=https://research.google/pubs/pub45381/ |access-date=31 July 2022 |website=12th USENIX Symposium on Operating Systems Design and Implementation (OSDI 16) |pages=265–283 |last3=Chen |first3=Jianmin |last4=Chen |first4=Zhifeng |last5=Davis |first5=Andy |last6=Dean |first6=Jeffrey |last7=Devin |first7=Matthieu |last8=Ghemawat |first8=Sanjay |last9=Irving |first9=Geoffrey |last10=Isard |first10=Michael |last11=Kudlur |first11=Manjunath |last12=Levenberg |first12=Josh |last13=Monga |first13=Rajat |last14=Moore |first14=Sherry |last15=Murray |first15=Derek G. |last16=Steiner |first16=Benoit |last17=Tucker |first17=Paul |last18=Vasudevan |first18=Vijay |last19=Warden |first19=Pete |last20=Wicke |first20=Martin |last21=Yu |first21=Yuan |last22=Zheng |first22=Xiaoqiang}}</ref> ပိုမိုခေတ်မီသော စနစ်သစ်များဖြစ်သည့် Differential သို့မဟုတ် Timely Dataflow တို့တွင်မူ ဒေတာများကို ပိုမိုထိရောက်မြန်ဆန်စွာ စီမံပြင်ဆင်နိုင်ရန်အတွက် ဒေတာအပြောင်းအလဲရှိသလောက်သာ ထပ်တိုးတွက်ချက်သည့် စနစ် (Incremental Computing) ကို အသုံးပြုကြသည်။<ref name="sigops" /><ref name="differential-paper">{{cite web |last1=McSherry |first1=Frank |last2=Murray |first2=Derek |date=5 January 2013 |title=Differential dataflow |url=https://www.microsoft.com/en-us/research/publication/differential-dataflow/ |access-date=31 July 2022 |website=[[Microsoft]] |last3=Isaacs |first3=Rebecca |last4=Isard |first4=Michael}}</ref><ref name="differential-github">{{cite web |date=30 July 2022 |title=Differential Dataflow |url=https://github.com/TimelyDataflow/differential-dataflow |access-date=31 July 2022 |publisher=Timely Dataflow}}</ref> === သိုလှောင်မှုစနစ် === ဒေတာများကို ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် သိုလှောင်ကြပြီး၊ ထိုသို့သိုလှောင်ရာတွင် ဒေတာကို မည်သို့ပြန်လည်အသုံးချမည်ဆိုသည့် အချက်မှာ အဓိကဆုံးဖြတ်ချက်ချရမည့် အချက်ဖြစ်သည်။ ဒေတာအင်ဂျင်နီယာများသည် ကုန်ကျစရိတ်များကို လျှော့ချရန်အတွက် ဒေတာသိုလှောင်မှုနှင့် စီမံပြင်ဆင်မှုစနစ်များကို အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ဖန်တီးကြသည်။ ထိုသို့ဆောင်ရွက်ရာတွင် ၎င်းတို့သည် ဒေတာများကို ချုံ့ခြင်း (Data Compression)၊ အပိုင်းများခွဲခြားခြင်း (Partitioning) နှင့် ရေရှည်သိမ်းဆည်းခြင်း (Archiving) နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုကြသည်။ ==== ဒေတာဘေ့စ်များ ==== အကယ်၍ ဒေတာများသည် စနစ်တကျစနစ်သွင်းထားသော ပုံစံရှိပြီး (Structured Data) အွန်လိုင်းအရောင်းအဝယ် ကူးသန်းမှုဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များ (Online Transaction Processing) လိုအပ်ပါက ဒေတာဘေ့စ်များကို ယေဘုယျအားဖြင့် အသုံးပြုကြသည်။<ref name="mit">{{cite web |title=Lecture Notes {{!}} Database Systems {{!}} Electrical Engineering and Computer Science {{!}} MIT OpenCourseWare |url=https://ocw.mit.edu/courses/6-830-database-systems-fall-2010/pages/lecture-notes/ |access-date=31 July 2022 |website=ocw.mit.edu}}</ref> မူလက ACID (Atomicity, Consistency, Isolation, Durability) ဟုခေါ်သော အရောင်းအဝယ်ကူးသန်းမှု တိကျမှန်ကန်မှုကို ခိုင်မာစွာ အာမခံနိုင်သည့် ရီလေးရှင်းနယ်ဒေတာဘေ့စ် (Relational Databases) များကို အများဆုံး အသုံးပြုခဲ့ကြပြီး၊ အဆိုပါ ရီလေးရှင်းနယ်ဒေတာဘေ့စ် အများစုသည် ဒေတာများကို ရှာဖွေစစ်ဆေးရန်အတွက် SQL ဘာသာစကားကို အသုံးပြုကြသည်။ သို့သော်လည်း ၂၀၁၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ဒေတာပမာဏ တိုးပွားလာသည်နှင့်အမျှ NoSQL ဒေတာဘေ့စ်များသည်လည်း လူကြိုက်များလာခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့သည် ACID အာမခံချက်များကို လျှော့ချလိုက်ခြင်းဖြင့် ရီလေးရှင်းနယ်ဒေတာဘေ့စ်များထက် စက်ပစ္စည်းအမြောက်အမြားပေါ်တွင် ဒေတာများကို အလျားလိုက်တိုးချဲ့သိုလှောင်နိုင်ခြင်း (Horizontally Scaled) ကြောင့် ဖြစ်သည့်အပြင်၊ ဒေတာပုံစံ ကွဲလွဲမှုပြဿနာ (Object-relational Impedance Mismatch) ကိုလည်း လျှော့ချပေးနိုင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref name="leavitt">{{cite journal |last1=Leavitt |first1=Neal |date=February 2010 |title=Will NoSQL Databases Live Up to Their Promise? |journal=Computer |volume=43 |issue=2 |pages=12–14 |doi=10.1109/MC.2010.58}}</ref> မကြာသေးမီကမူ ACID အာမခံချက်များကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားရင်း စနစ်များကို အလျားလိုက် တိုးချဲ့သိုလှောင်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းထားသည့် NewSQL ဒေတာဘေ့စ်များသည်လည်း ရေပန်းစားလာခဲ့သည်။<ref name="aslett2012">{{cite web |last=Aslett |first=Matthew |year=2011 |title=How Will The Database Incumbents Respond To NoSQL And NewSQL? |url=https://cs.brown.edu/courses/cs227/archives/2012/papers/newsql/aslett-newsql.pdf |access-date=February 22, 2020 |publisher=451 Group |publication-date=April 4, 2011}}</ref><ref name="sigmodrecord">{{cite conference|first1=Andrew|last1=Pavlo|first2=Matthew|last2=Aslett|title=What's Really New with NewSQL?|book-title=SIGMOD Record|year=2016|url=https://db.cs.cmu.edu/papers/2016/pavlo-newsql-sigmodrec2016.pdf|access-date=February 22, 2020}}</ref><ref>{{cite web |last=Stonebraker |first=Michael |date=June 16, 2011 |title=NewSQL: An Alternative to NoSQL and Old SQL for New OLTP Apps |url=https://cacm.acm.org/blogs/blog-cacm/109710-new-sql-an-alternative-to-nosql-and-old-sql-for-new-oltp-apps/fulltext |access-date=February 22, 2020 |publisher=Communications of the ACM Blog}}</ref><ref name="high scalability">{{cite web |last=Hoff |first=Todd |date=September 24, 2012 |title=Google Spanner's Most Surprising Revelation: NoSQL is Out and NewSQL is In |url=http://highscalability.com/blog/2012/9/24/google-spanners-most-surprising-revelation-nosql-is-out-and.html |access-date=February 22, 2020}}</ref> ==== ဒေတာသိုလှောင်ရုံများ ==== အကယ်၍ ဒေတာများသည် စနစ်တကျစနစ်သွင်းထားသော ပုံစံရှိပြီး (Structured Data) အွန်လိုင်းအရောင်းအဝယ် ကူးသန်းမှုစနစ်ထက် အွန်လိုင်းဒေတာဆန်းစစ်ချက် လုပ်ငန်းစဉ်များ (Online Analytical Processing) ကို ပိုမိုလိုအပ်ပါက ဒေတာသိုလှောင်ရုံများ (Data Warehouses) ကို အဓိက ရွေးချယ်အသုံးပြုကြသည်။<ref name="ibm1">{{cite web |title=What is a Data Warehouse? |url=https://www.ibm.com/cloud/learn/data-warehouse |access-date=31 July 2022 |website=www.ibm.com |language=en-us}}</ref> ဤသိုလှောင်ရုံများသည် သာမန်ဒေတာဘေ့စ်များထက် ပိုမိုကြီးမားကျယ်ပြန့်သော ပမာဏဖြင့် ဒေတာဆန်းစစ်ခြင်း၊ ဒေတာတူးဖော်ခြင်း (Data Mining) နှင့် [[ဉာဏ်ရည်တု]]နည်းပညာ (Artificial Intelligence) လုပ်ငန်းစဉ်များကို ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။<ref name="ibm1" /> လက်တွေ့တွင်လည်း ဒေတာများသည် သာမန်ဒေတာဘေ့စ်များဆီမှတစ်ဆင့် ဒေတာသိုလှောင်ရုံများထဲသို့ စီးဆင်းဝင်ရောက်လေ့ရှိသည်။<ref name="aws1">{{cite web |title=What is a Data Warehouse? {{!}} Key Concepts {{!}} Amazon Web Services |url=https://aws.amazon.com/data-warehouse/ |access-date=31 July 2022 |website=Amazon Web Services, Inc.}}</ref> စီးပွားရေးဆန်းစစ်သူများ (Business Analysts)၊ ဒေတာအင်ဂျင်နီယာများနှင့် ဒေတာသိပ္ပံပညာရှင်များသည် SQL ဘာသာစကား သို့မဟုတ် စီးပွားရေးထောက်လှမ်းရေးဆော့ဖ်ဝဲများ (Business Intelligence Software) ကဲ့သို့သော ကိရိယာများကို အသုံးပြု၍ ဤဒေတာသိုလှောင်ရုံများရှိ ဒေတာများကို ရယူအသုံးချနိုင်သည်။<ref name="aws1" /> ==== ဒေတာလိပ်ခ်များ (Data Lakes) ==== ဒေတာလိပ်ခ် (Data Lake) ဆိုသည်မှာ အလွန်ကြီးမားသော ဒေတာပမာဏကို သိမ်းဆည်းရန်၊ စီမံပြင်ဆင်ရန်နှင့် လုံခြုံစွာထိန်းသိမ်းရန်အတွက် ဗဟိုချက်အဖြစ် ထားရှိသော သိုလှောင်ရာနေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒေတာလိပ်ခ်တစ်ခုအတွင်း၌ ရီလေးရှင်းနယ်ဒေတာဘေ့စ်များမှ ရရှိသော စနစ်ကျဒေတာများ (Structured Data) အပြင်၊ စနစ်တစ်ဝက်တစ်ပျက်ဒေတာများ (Semi-structured Data)၊ စနစ်မရှိသောဒေတာများ (Unstructured Data) နှင့် ဘိုင်နရီဒေတာ (Binary Data) များကိုပါ သိမ်းဆည်းထားနိုင်သည်။ ဒေတာလိပ်ခ်ကို လုပ်ငန်းခွင်အတွင်းရှိ ကိုယ်ပိုင်ကွန်ပျူတာစနစ် (On-premises) ပေါ်တွင်ဖြစ်စေ၊ Amazon၊ Microsoft သို့မဟုတ် Google ကဲ့သို့သော အများပြည်သူဆိုင်ရာ ကလောက်ဒ်ဝန်ဆောင်မှုပေးသည့် ကုမ္ပဏီများ၏ ဝန်ဆောင်မှုကို အသုံးပြု၍ ကလောက်ဒ်ပတ်ဝန်းကျင် (Cloud-based Environment) ပေါ်တွင်ဖြစ်စေ တည်ဆောက်နိုင်သည်။ ==== ဖိုင်များ ==== အကယ်၍ ဒေတာများသည် စနစ်တကျ စုစည်းထားမှု နည်းပါးပါက ၎င်းတို့ကို ဖိုင်များ (Files) အဖြစ်သာ အများဆုံး သိုလှောင်လေ့ရှိသည်။ ထိုသို့ သိုလှောင်ရာတွင် အောက်ပါရွေးချယ်စရာ နည်းလမ်းများ ရှိသည် - * '''ဖိုင်စနစ်များ (File Systems)''' သည် ဒေတာများကို တစ်ခုအောက်တစ်ခုဆင့်လျက်ရှိသော ဖိုဒါများ (Nested Folders) အဖြစ် အဆင့်ဆင့် သတ်မှတ်ပုံဖော်ကာ သိမ်းဆည်းသည်။<ref name="redhat1">{{cite web |title=File storage, block storage, or object storage? |url=https://www.redhat.com/en/topics/data-storage/file-block-object-storage |access-date=31 July 2022 |website=www.redhat.com |language=en}}</ref> * '''ဘလော့ခ်သိုလှောင်မှုစနစ် (Block Storage)''' သည် ဒေတာများကို ပုံသေပမာဏရှိသော အပိုင်းအစများ (Chunks) အဖြစ် ခွဲခြမ်းလိုက်ပြီး၊ ဤနည်းလမ်းသည် (ဗဟိုပြု) ဟာ့ဒ်ဒရိုက်ဗ်များ (Hard Drives) သို့မဟုတ် ဆောလစ်စတိတ်ဒရိုက်ဗ်များ (Solid State Drives) ၏ အလုပ်လုပ်ပုံနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသည်။<ref name="redhat1" /> * '''အော့ဘ်ဂျက်သိုလှောင်မှုစနစ် (Object Storage)''' သည် မက်တာဒေတာ (Metadata) ကို အသုံးပြု၍ ဒေတာများကို စီမံခန့်ခွဲပြီး၊ ယေဘုယျအားဖြင့် ဖိုင်တစ်ခုချင်းစီအတွက် UUID ကဲ့သို့သော သီးသန့်ကုဒ်မှတ်သားချက် (Key) တစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးလေ့ရှိသည်။<ref name="redhat1" /><ref name="s3">{{cite web |title=Cloud Object Storage – Amazon S3 – Amazon Web Services |url=https://aws.amazon.com/s3 |access-date=31 July 2022 |website=Amazon Web Services, Inc.}}</ref> === စီမံခန့်ခွဲမှု === ဒေတာစီမံပြင်ဆင်မှု လုပ်ငန်းစဉ်များနှင့် ဒေတာသိုလှောင်ရာနေရာ အမျိုးအစား ပမာဏ အဆမတန် များပြားလာခြင်းသည် အသုံးပြုသူများကို အခက်အခဲ ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ဤပြဿနာကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် ဒေတာဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းတာဝန်များကို တိကျစွာ သတ်မှတ်ခြင်း၊ ဖန်တီးခြင်းနှင့် စောင့်ကြည့်ခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်နိုင်မည့် လုပ်ငန်းစဉ်စီမံခန့်ခွဲမှုစနစ် (Workflow Management System - ဥပမာ Airflow) ကို အသုံးပြုလာကြသည်။<ref name="airflow">{{cite web |title=Home |url=https://airflow.apache.org/ |access-date=31 July 2022 |website=Apache Airflow |language=en}}</ref> ဤလုပ်ငန်းတာဝန်များကို စက်ဝန်းမရှိဘဲ ဦးတည်ချက်ပါရှိသော ဂရပ်ဖ် (Directed Acyclic Graph - DAG) ပုံစံဖြင့် တိကျစွာ သတ်မှတ်လေ့ရှိသည်။<ref name="airflow" /> == သက်တမ်းစက်ဝန်း == === စီးပွားရေးဆိုင်ရာ စီမံကိန်းရေးဆွဲခြင်း === အမှုဆောင်အရာရှိများ ချမှတ်ထားသော နောင်အနာဂတ်အတွက် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ရည်မှန်းချက်များကို အဓိက စီးပွားရေးစီမံကိန်းများတွင် သတ်မှတ်ဖော်ပြပြီး၊ နည်းဗျူဟာမြောက် စီးပွားရေးစီမံကိန်းများတွင် ပိုမိုထင်ရှားစွာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုကာ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုဆိုင်ရာ စီမံကိန်းများတွင် လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်သည်။ ယနေ့ခေတ် စီးပွားရေးလုပ်ငန်း အများစုသည် ဤမဟာဗျူဟာအတိုင်း လျှောက်လှမ်းမည့် စီးပွားရေးစီမံကိန်းတစ်ခုကို ဖော်ဆောင်ရန် အခြေခံလိုအပ်ချက်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကြသည်။ သို့သော်လည်း အဖွဲ့အစည်းများ၏ နည်းဗျူဟာနှင့် လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုအဆင့်များတွင် ပွင့်လင်းမြင်သာမှု အားနည်းခြင်းကြောင့် ဤစီမံကိန်းများကို လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်ရန် မကြာခဏ ခက်ခဲလေ့ရှိသည်။ ဤကဲ့သို့ စီမံကိန်းချမှတ်ခြင်းလုပ်ငန်းတွင် စီးပွားရေးစီမံကိန်းကို မှားယွင်းစွာ ဆက်သွယ်ပြောဆိုမိခြင်းနှင့် မှားယွင်းစွာ အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ပြဿနာများကို အချိန်မီ ပြုပြင်နိုင်ရန်အတွက် အပြန်အလှန်တုံ့ပြန်မှု (Feedback) စနစ်တစ်ခု လိုအပ်သည်။ === စနစ်များ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲခြင်း === ဒေတာစနစ်များ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲခြင်းလုပ်ငန်းတွင် ဒေတာပလက်ဖောင်းများ၏ တည်ဆောက်ပုံကို ဖော်ထုတ်ခြင်း (Architecting Data Platforms) နှင့် ဒေတာသိုလှောင်ခန်းများကို ဒီဇိုင်းရေးဆွဲခြင်း (Designing Data Stores) စသည့် အစိတ်အပိုင်းများစွာ ပါဝင်သည်။<ref name="course">{{cite web |title=Introduction to Data Engineering |url=https://www.coursera.org/learn/introduction-to-data-engineering |access-date=31 July 2022 |website=Coursera |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Finkelstein |first=Clive |title=What are The Phases of Information Engineering}}</ref> === ဒေတာမော်ဒယ် တည်ဆောက်ခြင်း (Data Modeling) === ဒေတာမော်ဒယ် တည်ဆောက်ခြင်းဆိုသည်မှာ ဒေတာများနှင့် ထိုဒေတာများ၏ မတူညီသော အစိတ်အပိုင်းများအကြား ဆက်စပ်မှုများကို ဖော်ပြပေးသည့် Abstract Model ဖြစ်သော ဒေတာမော်ဒယ်တစ်ခုကို ဖန်တီးပေးသည့် လုပ်ငန်းစဉ် ဖြစ်သည်။<ref name="model1">{{cite web |date=15 June 2021 |title=What is Data Modelling? Overview, Basic Concepts, and Types in Detail |url=https://www.simplilearn.com/what-is-data-modeling-article |access-date=31 July 2022 |website=Simplilearn.com}}</ref> == တာဝန်ဝတ္တရားများ == === ဒေတာ အင်ဂျင်နီယာ === ဒေတာအင်ဂျင်နီယာဆိုသည်မှာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးအတွင်း ဒေတာစီးဆင်းမှုကို စီမံခန့်ခွဲရန်အတွက် ဘစ်ဒေတာ (Big Data) ဆိုင်ရာ ETL ပိုက်လိုင်းများကို တည်ဆောက်ပေးရသော ဆော့ဖ်ဝဲအင်ဂျင်နီယာ အမျိုးအစားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤလုပ်ဆောင်ချက်သည် ကြီးမားလှသော ဒေတာပမာဏကို ရယူပြီး လုပ်ငန်းအကျိုးပြု အချက်အလက်များအဖြစ် ဘာသာပြန်ပြောင်းလဲပေးနိုင်သည်။<ref>{{cite report|last1=Tamir|first1=Mike|last2=Miller|first2=Steven|last3=Gagliardi|first3=Alessandro|date=11 December 2015|title=The Data Engineer|ssrn=2762013}}</ref> ၎င်းတို့သည် ဒေတာများကို လက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင်တွင် အဆင်သင့် အသုံးပြုနိုင်ရန်နှင့် ဒေတာပုံစံများ၊ ကြံ့ခိုင်မှု၊ စနစ်တိုးချဲ့နိုင်မှုနှင့် လုံခြုံရေးစသည့် အချက်များကို အဓိက အလေးပေး ဆောင်ရွက်ကြသည်။ ဒေတာအင်ဂျင်နီယာများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ဆော့ဖ်ဝဲအင်ဂျင်နီယာ နောက်ခံသမိုင်းရှိကြပြီး Java၊ Python၊ Scala နှင့် Rust ကဲ့သို့သော ပရိုဂရမ်မင်းဘာသာစကားများကို ကျွမ်းကျင်စွာ အသုံးပြုနိုင်ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=2019-02-07 |title=Data Engineer vs. Data Scientist |url=https://www.springboard.com/blog/data-engineer-vs-data-scientist/ |access-date=2021-03-14 |website=Springboard Blog |language=en-US}}</ref><ref name="hist1" /> ထို့ပြင် ၎င်းတို့သည် ဒေတာဘေ့စ်များ၊ တည်ဆောက်ပုံစနစ်များ၊ ကလောက်ဒ်ကွန်ပြူတင်းနှင့် Agile ဆော့ဖ်ဝဲလ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု စနစ်တို့နှင့် ပိုမိုရင်းနှီးကျွမ်းကျင်ကြသည်။<ref name="hist1" /> === ဒေတာ သိပ္ပံပညာရှင် === ဒေတာသိပ္ပံပညာရှင်များသည် ဒေတာများကို ဆန်းစစ်လေ့လာခြင်း (Analysis of the Data) ကို ပိုမိုအလေးထား လုပ်ဆောင်ကြပြီး၊ ၎င်းတို့သည် သင်္ချာပညာ၊ အယ်လ်ဂိုရီသမ်များ၊ စာရင်းအင်းပညာနှင့် စက်သင်ယူမှု (Machine Learning) နည်းပညာရပ်များနှင့် ပိုမိုရင်းနှီးကျွမ်းကျင်ကြသည်။ == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist|2}} == နောက်ထပ်ဖတ်ရှုရန် == <templatestyles src="Refbegin/styles.css" />{{refbegin|2}} * {{cite book |last1=Hares |first1=John S. |date=1992 |title=Information Engineering for the Advanced Practitioner |publisher=Wiley |isbn=978-0-471-92810-2}} * {{cite book |last1=Finkelstein |first1=Clive |date=1989 |title=An Introduction to Information Engineering: From Strategic Planning to Information Systems |publisher=Addison-Wesley |isbn=978-0-201-41654-1}} * {{cite book |last1=Finkelstein |first1=Clive |date=1992 |title=Information Engineering: Strategic Systems Development |publisher=Addison-Wesley |isbn=978-0-201-50988-5}} * Ian Macdonald (1986). "Information engineering". in: ''Information Systems Design Methodologies''. T.W. Olle et al. (ed.). North-Holland. * Ian Macdonald (1988). "Automating the Information engineering methodology with the Information Engineering Facility". In: ''Computerized Assistance during the Information Systems Life Cycle''. [[T.W. Olle]] et al. (ed.). North-Holland. * [[James Martin (author)|James Martin]] and [[Clive Finkelstein]]. (1981). ''Information engineering''. Technical Report (2 volumes), Savant Institute, Carnforth, Lancs, UK. * James Martin (1989). ''Information engineering''. (3 volumes), Prentice-Hall Inc. * {{cite book |last1=Finkelstein |first1=Clive |date=2006 |title=Enterprise Architecture for Integration: Rapid Delivery Methods and Technologies |publisher=Artech House |isbn=978-1-58053-713-1}} * {{cite book |last1=Reis |first1=Joe |date=2022 |title=Fundamentals of Data Engineering |last2=Housley |first2=Matt |publisher=O'Reilly Media |isbn=978-1-0981-0827-4}} * {{Cite book |last=Kleppmann |first=Martin |year=2026 |title=Designing Data-Intensive Applications |last2=Riccomini |first2=Chris |publisher=O'Reilly Media |isbn=978-1098119065 |edition=2nd}}{{refend}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [http://www.informatik.uni-bremen.de/uniform/gdpa/methods/m-iem.htm The Complex Method IEM] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190720070308/http://www.informatik.uni-bremen.de/uniform/gdpa/methods/m-iem.htm|date=July 20, 2019}} * [https://web.archive.org/web/20060215222446/http://sysdev.ucdavis.edu/WEBADM/document/rad-archapproach.htm Rapid Application Development] * [http://www.ies.aust.com Enterprise Engineering and Rapid Delivery of Enterprise Architecture] * [https://vault.ssp.sh/ Data Engineering Vault], a connected knowledge hub covering data engineering concepts, tools, and patterns [[ကဏ္ဍ:အချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲခြင်း]] [[ကဏ္ဍ:သတင်းအချက်အလက် စနစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:အင်ဂျင်နီယာပညာများ]] plv0t7oxhkfjutyafcggz8fw22stu1y 1042902 1042900 2026-07-11T18:48:18Z Kalixlouiis 145250 "[[:en:Special:Redirect/revision/1362073656|Data engineering]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည် 1042902 wikitext text/x-wiki {{Reflist|2}}'''ဒေတာအင်ဂျင်နီယာပညာ''' ({{lang-en|Data engineering}}) ဆိုသည်မှာ အချက်အလက်ဒေတာများကို စုဆောင်းရယူနိုင်ရန်နှင့် ပြန်လည်အသုံးပြုနိုင်ရန်အတွက် ဒေတာစနစ်များကို တည်ဆောက်ပေးရသော ဆော့ဖ်ဝဲအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်ဆိုင်ရာ ချဉ်းကပ်မှုစနစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကဲ့သို့ စုဆောင်းရရှိလာသည့် ဒေတာများကို နောက်ဆက်တွဲ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုများ ပြုလုပ်ရန်နှင့် မရှင်းလင်းသော အချက်အလက်များမှ အဖြေရှာရသည့် [[ဒေတာအချက်အလက်သိပ္ပံပညာ|ဒေတာသိပ္ပံပညာရပ်]] (Data science) များတွင် အဓိက အသုံးပြုကြပြီး၊ ၎င်းလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]](Machine learning) နည်းပညာလည်း အများဆုံး ပါဝင်ပတ်သက်နေပါသည်။<ref name="whatis1">{{cite web |date=5 January 2020 |title=What is Data Engineering? {{!}} A Quick Glance of Data Engineering |url=https://www.educba.com/what-is-data-engineering/ |access-date=31 July 2022 |website=EDUCBA}}</ref><ref name="whatis2">{{cite web |title=Introduction to Data Engineering |url=https://www.dremio.com/resources/guides/intro-data-engineering/ |access-date=31 July 2022 |website=Dremio}}</ref> ဒေတာများကို လက်တွေ့အသုံးချနိုင်မည့် အခြေအနေဖြစ်အောင် ပြုပြင်ဖန်တီးရာတွင် အဆင့်မြင့်ကွန်ပျူတာတွက်ချက်မှုစနစ်များ၊ သတင်းအချက်အလက် သိမ်းဆည်းမှုစနစ်များနှင့် ဒေတာစီမံပြင်ဆင်ခြင်း (Data processing) လုပ်ငန်းစဉ်များကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုရပါသည်။ == သမိုင်းကြောင်း == ၁၉၇၀ နှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များဝန်းကျင်တွင် ဒေတာဘေ့စ်ဒီဇိုင်းရေးဆွဲခြင်း၊ ဒေတာဆန်းစစ်ခြင်းနှင့် ဒေတာစီမံပြင်ဆင်ခြင်းလုပ်ငန်းများတွင် ဆော့ဖ်ဝဲအသုံးပြုမှုကို ဖော်ပြရန် "သတင်းအချက်အလက် အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်ဆိုင်ရာ နည်းလမ်း" (Information Engineering Methodology - IEM) ဟူသော အသုံးအနှုန်း ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။<ref name="hist1">{{cite web |last1=Black |first1=Nathan |date=15 January 2020 |title=What is Data Engineering and Why Is It So Important? |url=https://quanthub.com/what-is-data-engineering/ |access-date=31 July 2022 |website=QuantHub}}</ref> ဤနည်းပညာများကို ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များရှိ အဖွဲ့အစည်းများ၏ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုဆိုင်ရာ ဒေတာစီမံပြင်ဆင်မှု လိုအပ်ချက်များအပေါ် အခြေခံ၍ ဒေတာဘေ့စ်ထိန်းသိမ်းသူများ (Database Administrators - DBAs) နှင့် စနစ်ဆန်းစစ်သူများ (Systems Analysts) က အသုံးပြုရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ဤနည်းပညာများသည် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ မဟာဗျူဟာမြောက် စီမံကိန်းရေးဆွဲခြင်းနှင့် သတင်းအချက်အလက်စနစ်များအကြား ရှိနေသော ကွာဟချက်ကို ပေါင်းကူးပေးရန် ရည်ရွယ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသတင်းအချက်အလက် အင်ဂျင်နီယာနည်းလမ်း၏ ဖခင်ကြီးဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည့် အစောပိုင်းပံ့ပိုးကူညီသူမှာ ဩစတြေးလျနိုင်ငံသား ကလိုက်ဗ် ဖင်ကဲလ်စတိန်း (Clive Finkelstein) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၁code၉၇၆ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်အကြားတွင် ယင်းအကြောင်းအရာနှင့်ပတ်သက်၍ ဆောင်းပါးများစွာ ရေးသားခဲ့ပြီး ဂျိမ်းစ် မာတင် (James Martin) နှင့်အတူ သြဇာညောင်းသော Savant Institute အစီရင်ခံစာကိုလည်း ပူးတွဲရေးသားခဲ့သည်။<ref>"Information engineering," [https://books.google.com/books?id=U2Da-O9RAgIC&pg=PA29 part 3], [https://books.google.com/books?id=aMrnCDJzb9MC&pg=RA1-PA1 part 4], [https://books.google.com/books?id=Ux9iw6tMs6MC&pg=PA32 part 5], [https://books.google.com/books?id=dPLZ7QidjbEC&pg=RA1-PA1 Part 6]" by Clive Finkelstein. In ''Computerworld, In depths, appendix.'' May 25 – June 15, 1981.</ref><ref>Christopher Allen, Simon Chatwin, Catherine Creary (2003). ''Introduction to Relational Databases and SQL Programming.''</ref><ref>[[Terry Halpin]], [[Tony Morgan (computer scientist)|Tony Morgan]] (2010). ''Information Modeling and Relational Databases.'' p. 343</ref> နောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် ဖင်ကဲလ်စတိန်းသည် လျင်မြန်စွာပြောင်းလဲနေသော စီးပွားရေးပတ်ဝန်းကျင်ကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်ရန် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းဦးဆောင်သည့် ဘက်သို့ ဦးတည်၍ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး၊ မာတင်ကမူ ဒေတာစီမံပြင်ဆင်မှုကို ပိုမိုဦးဆောင်သည့် ဘက်သို့ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၇ ခုနှစ်အထိ ချားလ်စ် အမ် ရစ်ခ်ျတာ (Charles M. Richter) သည် ကလိုက်ဗ် ဖင်ကဲလ်စတိန်း၏ လမ်းညွှန်မှုဖြင့် IEM စနစ်ကို ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရာတွင်လည်းကောင်း၊ IEM စနစ်ကို အလိုအလျောက် ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်သည့် ဆော့ဖ်ဝဲ (အသုံးပြုသူဒေတာ) ကို ဒီဇိုင်းရေးဆွဲရာတွင်လည်းကောင်း အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အစောပိုင်းတွင် ကုမ္ပဏီအများစု၌ ဒေတာများနှင့် ဒေတာဆိုင်ရာ ကိရိယာများကို သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ (IT) အဖွဲ့များကသာ ယေဘုယျအားဖြင့် ထိန်းချုပ်ကိုင်တွယ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="hist2">{{cite web |last1=Dodds |first1=Eric |title=The History of the Data Engineering and the Megatrends |url=https://www.rudderstack.com/blog/the-data-engineering-megatrend-a-brief-history |access-date=31 July 2022 |website=Rudderstack}}</ref> ထို့နောက် အခြားအဖွဲ့များက ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းများ (ဥပမာ - အစီရင်ခံစာတင်ပြခြင်း) အတွက် ဒေတာကို အသုံးပြုခဲ့ကြပြီး ထိုအချိန်က လုပ်ငန်းကဏ္ဍအသီးသီးအကြား ဒေတာဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှုချင်း ထပ်တူကျမှု အလွန်နည်းပါးခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အစောပိုင်းတွင် အင်တာနက် ထွန်းကားလာသည်နှင့်အမျှ ဒေတာပမာဏ (Volume)၊ ဒေတာစီးဆင်းမှုနှုန်း (Velocity) နှင့် ဒေတာအမျိုးအစားစုံလင်မှု (Variety) များ အဆမတန် တိုးပွားလာခြင်းကြောင့် ထိုဒေတာများကို ဖော်ပြရန် "ဘစ်ဒေတာ" (Big Data) ဟူသော အသုံးအနှုန်း ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ထိုအခါ Facebook နှင့် Airbnb ကဲ့သို့သော ဒေတာကို အခြေခံသည့် နည်းပညာကုမ္ပဏီကြီးများသည် "ဒေတာ အင်ဂျင်နီယာ" (Data Engineer) ဟူသော စကားစုကို စတင်အသုံးပြုလာကြသည်။<ref name="hist1">{{cite web |last1=Black |first1=Nathan |date=15 January 2020 |title=What is Data Engineering and Why Is It So Important? |url=https://quanthub.com/what-is-data-engineering/ |access-date=31 July 2022 |website=QuantHub}}</ref><ref name="hist2">{{cite web |last1=Dodds |first1=Eric |title=The History of the Data Engineering and the Megatrends |url=https://www.rudderstack.com/blog/the-data-engineering-megatrend-a-brief-history |access-date=31 July 2022 |website=Rudderstack}}</ref> ဒေတာများ၏ ပမာဏမှာ အဆမတန် ကြီးမားလာသောကြောင့် Google၊ Facebook၊ Amazon၊ Apple၊ Microsoft နှင့် Netflix ကဲ့သို့သော ထိပ်တန်းကုမ္ပဏီကြီးများသည် ရိုးရာ ETL (Extract, Transform, Load) နည်းလမ်းများနှင့် ဒေတာသိုလှောင်မှု နည်းပညာများကို အသုံးမပြုတော့ဘဲ စွန့်ခွာလာခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ဒေတာကို အဓိကထားသည့် ဆော့ဖ်ဝဲအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်တစ်မျိုးဖြစ်သော "ဒေတာ အင်ဂျင်နီယာပညာ" (Data Engineering) ကို စတင်ဖန်တီးခဲ့ကြပြီး၊ အထူးသဖြင့် အခြေခံအဆောက်အအုံ (Infrastructure)၊ ဒေတာသိုလှောင်ရုံ (Warehousing)၊ ဒေတာကာကွယ်ရေး (Data Protection)၊ ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေး (Cybersecurity)၊ ဒေတာတူးဖော်ခြင်း (Mining)၊ မော်ဒယ်တည်ဆောက်ခြင်း (Modelling)၊ ဒေတာစီမံပြင်ဆင်ခြင်း (Processing) နှင့် မက်တာဒေတာ စီမံခန့်ခွဲခြင်း (Metadata Management) လုပ်ငန်းစဉ်များကို အလေးပေး ဆောင်ရွက်လာခဲ့ကြသည်။<ref name="hist1" /><ref name="hist2" /> ဤကဲ့သို့ ချဉ်းကပ်ပုံပြောင်းလဲလာခြင်းသည် ကလောက်ဒ်ကွန်ပြူတင်း (Cloud Computing) စနစ်အပေါ်တွင် အထူးအခြေခံသည်။<ref name="hist2" /> ရလဒ်အနေဖြင့် ဒေတာများကို IT အဖွဲ့တစ်ခုတည်းတင်မကဘဲ ကုမ္ပဏီ၏ အခြားလုပ်ငန်းကဏ္ဍများဖြစ်ကြသော အရောင်း (Sales) နှင့် စျေးကွက်ရှာဖွေရေး (Marketing) ကဲ့သို့သော ဌာနများစွာကပါ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ကိုင်တွယ်အသုံးပြုလာကြပြီ ဖြစ်သည်။<ref name="hist2" /> == နည်းပညာသုံးကိရိယာများ == === တွက်ချက်မှုစနစ် === ဒေတာများကို စီမံပြင်ဆင်ရန်နှင့် ဆန်းစစ်ရန်အတွက် စွမ်းဆောင်ရည်မြင့် တွက်ချက်မှုစနစ် (High-performance computing) သည် အလွန်အရေးကြီးသည်။ ဒေတာအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်တွင် အထူးကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုသော တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ ချဉ်းကပ်ပုံတစ်ခုမှာ ဒေတာစီးဆင်းမှု ပရိုဂရမ်မင်းစနစ် (Dataflow Programming) ဖြစ်သည်။ ဤစနစ်တွင် တွက်ချက်မှုပုံစံကို ဦးတည်ချက်ပါရှိသော ဂရပ်ဖ် (Directed Graph သို့မဟုတ် Dataflow Graph) တစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြပြီး၊ ဂရပ်ဖ်ပေါ်ရှိ လမ်းဆုံအမှတ်များ (Nodes) ကို လုပ်ဆောင်ချက်များ (Operations) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ မြှားလိုင်းများ (Edges) ကို ဒေတာစီးဆင်းမှုအဖြစ်လည်းကောင်း သတ်မှတ်သည်။<ref name="sigops">{{cite web |last1=Schwarzkopf |first1=Malte |date=7 March 2020 |title=The Remarkable Utility of Dataflow Computing |url=https://www.sigops.org/2020/the-remarkable-utility-of-dataflow-computing/ |access-date=31 July 2022 |website=ACM SIGOPS}}</ref> လူကြိုက်များသော လက်တွေ့အသုံးချစနစ်များတွင် Apache Spark နှင့် Deep Learning အတွက် သီးသန့်ထုတ်လုပ်ထားသော TensorFlow တို့ ပါဝင်သည်။<ref name="sigops" /><ref name="sparkpaper">{{cite web |title=sparkpaper |url=https://cs.stanford.edu/~matei/papers/2016/cacm_apache_spark.pdf |access-date=31 July 2022}}</ref><ref name="tensorflow paper">{{cite web |last1=Abadi |first1=Martin |last2=Barham |first2=Paul |date=2016 |title=TensorFlow: A system for large-scale machine learning |url=https://research.google/pubs/pub45381/ |access-date=31 July 2022 |website=12th USENIX Symposium on Operating Systems Design and Implementation (OSDI 16) |pages=265–283 |last3=Chen |first3=Jianmin |last4=Chen |first4=Zhifeng |last5=Davis |first5=Andy |last6=Dean |first6=Jeffrey |last7=Devin |first7=Matthieu |last8=Ghemawat |first8=Sanjay |last9=Irving |first9=Geoffrey |last10=Isard |first10=Michael |last11=Kudlur |first11=Manjunath |last12=Levenberg |first12=Josh |last13=Monga |first13=Rajat |last14=Moore |first14=Sherry |last15=Murray |first15=Derek G. |last16=Steiner |first16=Benoit |last17=Tucker |first17=Paul |last18=Vasudevan |first18=Vijay |last19=Warden |first19=Pete |last20=Wicke |first20=Martin |last21=Yu |first21=Yuan |last22=Zheng |first22=Xiaoqiang}}</ref> ပိုမိုခေတ်မီသော စနစ်သစ်များဖြစ်သည့် Differential သို့မဟုတ် Timely Dataflow တို့တွင်မူ ဒေတာများကို ပိုမိုထိရောက်မြန်ဆန်စွာ စီမံပြင်ဆင်နိုင်ရန်အတွက် ဒေတာအပြောင်းအလဲရှိသလောက်သာ ထပ်တိုးတွက်ချက်သည့် စနစ် (Incremental Computing) ကို အသုံးပြုကြသည်။<ref name="sigops" /><ref name="differential-paper">{{cite web |last1=McSherry |first1=Frank |last2=Murray |first2=Derek |date=5 January 2013 |title=Differential dataflow |url=https://www.microsoft.com/en-us/research/publication/differential-dataflow/ |access-date=31 July 2022 |website=[[Microsoft]] |last3=Isaacs |first3=Rebecca |last4=Isard |first4=Michael}}</ref><ref name="differential-github">{{cite web |date=30 July 2022 |title=Differential Dataflow |url=https://github.com/TimelyDataflow/differential-dataflow |access-date=31 July 2022 |publisher=Timely Dataflow}}</ref> === သိုလှောင်မှုစနစ် === ဒေတာများကို ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် သိုလှောင်ကြပြီး၊ ထိုသို့သိုလှောင်ရာတွင် ဒေတာကို မည်သို့ပြန်လည်အသုံးချမည်ဆိုသည့် အချက်မှာ အဓိကဆုံးဖြတ်ချက်ချရမည့် အချက်ဖြစ်သည်။ ဒေတာအင်ဂျင်နီယာများသည် ကုန်ကျစရိတ်များကို လျှော့ချရန်အတွက် ဒေတာသိုလှောင်မှုနှင့် စီမံပြင်ဆင်မှုစနစ်များကို အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ဖန်တီးကြသည်။ ထိုသို့ဆောင်ရွက်ရာတွင် ၎င်းတို့သည် ဒေတာများကို ချုံ့ခြင်း (Data Compression)၊ အပိုင်းများခွဲခြားခြင်း (Partitioning) နှင့် ရေရှည်သိမ်းဆည်းခြင်း (Archiving) နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုကြသည်။ ==== ဒေတာဘေ့စ်များ ==== အကယ်၍ ဒေတာများသည် စနစ်တကျစနစ်သွင်းထားသော ပုံစံရှိပြီး (Structured Data) အွန်လိုင်းအရောင်းအဝယ် ကူးသန်းမှုဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များ (Online Transaction Processing) လိုအပ်ပါက ဒေတာဘေ့စ်များကို ယေဘုယျအားဖြင့် အသုံးပြုကြသည်။<ref name="mit">{{cite web |title=Lecture Notes {{!}} Database Systems {{!}} Electrical Engineering and Computer Science {{!}} MIT OpenCourseWare |url=https://ocw.mit.edu/courses/6-830-database-systems-fall-2010/pages/lecture-notes/ |access-date=31 July 2022 |website=ocw.mit.edu}}</ref> မူလက ACID (Atomicity, Consistency, Isolation, Durability) ဟုခေါ်သော အရောင်းအဝယ်ကူးသန်းမှု တိကျမှန်ကန်မှုကို ခိုင်မာစွာ အာမခံနိုင်သည့် ရီလေးရှင်းနယ်ဒေတာဘေ့စ် (Relational Databases) များကို အများဆုံး အသုံးပြုခဲ့ကြပြီး၊ အဆိုပါ ရီလေးရှင်းနယ်ဒေတာဘေ့စ် အများစုသည် ဒေတာများကို ရှာဖွေစစ်ဆေးရန်အတွက် SQL ဘာသာစကားကို အသုံးပြုကြသည်။ သို့သော်လည်း ၂၀၁၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ဒေတာပမာဏ တိုးပွားလာသည်နှင့်အမျှ NoSQL ဒေတာဘေ့စ်များသည်လည်း လူကြိုက်များလာခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့သည် ACID အာမခံချက်များကို လျှော့ချလိုက်ခြင်းဖြင့် ရီလေးရှင်းနယ်ဒေတာဘေ့စ်များထက် စက်ပစ္စည်းအမြောက်အမြားပေါ်တွင် ဒေတာများကို အလျားလိုက်တိုးချဲ့သိုလှောင်နိုင်ခြင်း (Horizontally Scaled) ကြောင့် ဖြစ်သည့်အပြင်၊ ဒေတာပုံစံ ကွဲလွဲမှုပြဿနာ (Object-relational Impedance Mismatch) ကိုလည်း လျှော့ချပေးနိုင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref name="leavitt">{{cite journal |last1=Leavitt |first1=Neal |date=February 2010 |title=Will NoSQL Databases Live Up to Their Promise? |journal=Computer |volume=43 |issue=2 |pages=12–14 |doi=10.1109/MC.2010.58}}</ref> မကြာသေးမီကမူ ACID အာမခံချက်များကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားရင်း စနစ်များကို အလျားလိုက် တိုးချဲ့သိုလှောင်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းထားသည့် NewSQL ဒေတာဘေ့စ်များသည်လည်း ရေပန်းစားလာခဲ့သည်။<ref name="aslett2012">{{cite web |last=Aslett |first=Matthew |year=2011 |title=How Will The Database Incumbents Respond To NoSQL And NewSQL? |url=https://cs.brown.edu/courses/cs227/archives/2012/papers/newsql/aslett-newsql.pdf |access-date=February 22, 2020 |publisher=451 Group |publication-date=April 4, 2011}}</ref><ref name="sigmodrecord">{{cite conference|first1=Andrew|last1=Pavlo|first2=Matthew|last2=Aslett|title=What's Really New with NewSQL?|book-title=SIGMOD Record|year=2016|url=https://db.cs.cmu.edu/papers/2016/pavlo-newsql-sigmodrec2016.pdf|access-date=February 22, 2020}}</ref><ref>{{cite web |last=Stonebraker |first=Michael |date=June 16, 2011 |title=NewSQL: An Alternative to NoSQL and Old SQL for New OLTP Apps |url=https://cacm.acm.org/blogs/blog-cacm/109710-new-sql-an-alternative-to-nosql-and-old-sql-for-new-oltp-apps/fulltext |access-date=February 22, 2020 |publisher=Communications of the ACM Blog}}</ref><ref name="high scalability">{{cite web |last=Hoff |first=Todd |date=September 24, 2012 |title=Google Spanner's Most Surprising Revelation: NoSQL is Out and NewSQL is In |url=http://highscalability.com/blog/2012/9/24/google-spanners-most-surprising-revelation-nosql-is-out-and.html |access-date=February 22, 2020}}</ref> ==== ဒေတာသိုလှောင်ရုံများ ==== အကယ်၍ ဒေတာများသည် စနစ်တကျစနစ်သွင်းထားသော ပုံစံရှိပြီး (Structured Data) အွန်လိုင်းအရောင်းအဝယ် ကူးသန်းမှုစနစ်ထက် အွန်လိုင်းဒေတာဆန်းစစ်ချက် လုပ်ငန်းစဉ်များ (Online Analytical Processing) ကို ပိုမိုလိုအပ်ပါက ဒေတာသိုလှောင်ရုံများ (Data Warehouses) ကို အဓိက ရွေးချယ်အသုံးပြုကြသည်။<ref name="ibm1">{{cite web |title=What is a Data Warehouse? |url=https://www.ibm.com/cloud/learn/data-warehouse |access-date=31 July 2022 |website=www.ibm.com |language=en-us}}</ref> ဤသိုလှောင်ရုံများသည် သာမန်ဒေတာဘေ့စ်များထက် ပိုမိုကြီးမားကျယ်ပြန့်သော ပမာဏဖြင့် ဒေတာဆန်းစစ်ခြင်း၊ ဒေတာတူးဖော်ခြင်း (Data Mining) နှင့် [[ဉာဏ်ရည်တု]]နည်းပညာ (Artificial Intelligence) လုပ်ငန်းစဉ်များကို ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။<ref name="ibm1" /> လက်တွေ့တွင်လည်း ဒေတာများသည် သာမန်ဒေတာဘေ့စ်များဆီမှတစ်ဆင့် ဒေတာသိုလှောင်ရုံများထဲသို့ စီးဆင်းဝင်ရောက်လေ့ရှိသည်။<ref name="aws1">{{cite web |title=What is a Data Warehouse? {{!}} Key Concepts {{!}} Amazon Web Services |url=https://aws.amazon.com/data-warehouse/ |access-date=31 July 2022 |website=Amazon Web Services, Inc.}}</ref> စီးပွားရေးဆန်းစစ်သူများ (Business Analysts)၊ ဒေတာအင်ဂျင်နီယာများနှင့် ဒေတာသိပ္ပံပညာရှင်များသည် SQL ဘာသာစကား သို့မဟုတ် စီးပွားရေးထောက်လှမ်းရေးဆော့ဖ်ဝဲများ (Business Intelligence Software) ကဲ့သို့သော ကိရိယာများကို အသုံးပြု၍ ဤဒေတာသိုလှောင်ရုံများရှိ ဒေတာများကို ရယူအသုံးချနိုင်သည်။<ref name="aws1" /> ==== ဒေတာလိပ်ခ်များ (Data Lakes) ==== ဒေတာလိပ်ခ် (Data Lake) ဆိုသည်မှာ အလွန်ကြီးမားသော ဒေတာပမာဏကို သိမ်းဆည်းရန်၊ စီမံပြင်ဆင်ရန်နှင့် လုံခြုံစွာထိန်းသိမ်းရန်အတွက် ဗဟိုချက်အဖြစ် ထားရှိသော သိုလှောင်ရာနေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒေတာလိပ်ခ်တစ်ခုအတွင်း၌ ရီလေးရှင်းနယ်ဒေတာဘေ့စ်များမှ ရရှိသော စနစ်ကျဒေတာများ (Structured Data) အပြင်၊ စနစ်တစ်ဝက်တစ်ပျက်ဒေတာများ (Semi-structured Data)၊ စနစ်မရှိသောဒေတာများ (Unstructured Data) နှင့် ဘိုင်နရီဒေတာ (Binary Data) များကိုပါ သိမ်းဆည်းထားနိုင်သည်။ ဒေတာလိပ်ခ်ကို လုပ်ငန်းခွင်အတွင်းရှိ ကိုယ်ပိုင်ကွန်ပျူတာစနစ် (On-premises) ပေါ်တွင်ဖြစ်စေ၊ Amazon၊ Microsoft သို့မဟုတ် Google ကဲ့သို့သော အများပြည်သူဆိုင်ရာ ကလောက်ဒ်ဝန်ဆောင်မှုပေးသည့် ကုမ္ပဏီများ၏ ဝန်ဆောင်မှုကို အသုံးပြု၍ ကလောက်ဒ်ပတ်ဝန်းကျင် (Cloud-based Environment) ပေါ်တွင်ဖြစ်စေ တည်ဆောက်နိုင်သည်။ ==== ဖိုင်များ ==== အကယ်၍ ဒေတာများသည် စနစ်တကျ စုစည်းထားမှု နည်းပါးပါက ၎င်းတို့ကို ဖိုင်များ (Files) အဖြစ်သာ အများဆုံး သိုလှောင်လေ့ရှိသည်။ ထိုသို့ သိုလှောင်ရာတွင် အောက်ပါရွေးချယ်စရာ နည်းလမ်းများ ရှိသည် - * '''ဖိုင်စနစ်များ (File Systems)''' သည် ဒေတာများကို တစ်ခုအောက်တစ်ခုဆင့်လျက်ရှိသော ဖိုဒါများ (Nested Folders) အဖြစ် အဆင့်ဆင့် သတ်မှတ်ပုံဖော်ကာ သိမ်းဆည်းသည်။<ref name="redhat1">{{cite web |title=File storage, block storage, or object storage? |url=https://www.redhat.com/en/topics/data-storage/file-block-object-storage |access-date=31 July 2022 |website=www.redhat.com |language=en}}</ref> * '''ဘလော့ခ်သိုလှောင်မှုစနစ် (Block Storage)''' သည် ဒေတာများကို ပုံသေပမာဏရှိသော အပိုင်းအစများ (Chunks) အဖြစ် ခွဲခြမ်းလိုက်ပြီး၊ ဤနည်းလမ်းသည် (ဗဟိုပြု) ဟာ့ဒ်ဒရိုက်ဗ်များ (Hard Drives) သို့မဟုတ် ဆောလစ်စတိတ်ဒရိုက်ဗ်များ (Solid State Drives) ၏ အလုပ်လုပ်ပုံနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသည်။<ref name="redhat1" /> * '''အော့ဘ်ဂျက်သိုလှောင်မှုစနစ် (Object Storage)''' သည် မက်တာဒေတာ (Metadata) ကို အသုံးပြု၍ ဒေတာများကို စီမံခန့်ခွဲပြီး၊ ယေဘုယျအားဖြင့် ဖိုင်တစ်ခုချင်းစီအတွက် UUID ကဲ့သို့သော သီးသန့်ကုဒ်မှတ်သားချက် (Key) တစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးလေ့ရှိသည်။<ref name="redhat1" /><ref name="s3">{{cite web |title=Cloud Object Storage – Amazon S3 – Amazon Web Services |url=https://aws.amazon.com/s3 |access-date=31 July 2022 |website=Amazon Web Services, Inc.}}</ref> === စီမံခန့်ခွဲမှု === ဒေတာစီမံပြင်ဆင်မှု လုပ်ငန်းစဉ်များနှင့် ဒေတာသိုလှောင်ရာနေရာ အမျိုးအစား ပမာဏ အဆမတန် များပြားလာခြင်းသည် အသုံးပြုသူများကို အခက်အခဲ ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ဤပြဿနာကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် ဒေတာဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းတာဝန်များကို တိကျစွာ သတ်မှတ်ခြင်း၊ ဖန်တီးခြင်းနှင့် စောင့်ကြည့်ခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်နိုင်မည့် လုပ်ငန်းစဉ်စီမံခန့်ခွဲမှုစနစ် (Workflow Management System - ဥပမာ Airflow) ကို အသုံးပြုလာကြသည်။<ref name="airflow">{{cite web |title=Home |url=https://airflow.apache.org/ |access-date=31 July 2022 |website=Apache Airflow |language=en}}</ref> ဤလုပ်ငန်းတာဝန်များကို စက်ဝန်းမရှိဘဲ ဦးတည်ချက်ပါရှိသော ဂရပ်ဖ် (Directed Acyclic Graph - DAG) ပုံစံဖြင့် တိကျစွာ သတ်မှတ်လေ့ရှိသည်။<ref name="airflow" /> == သက်တမ်းစက်ဝန်း == === စီးပွားရေးဆိုင်ရာ စီမံကိန်းရေးဆွဲခြင်း === အမှုဆောင်အရာရှိများ ချမှတ်ထားသော နောင်အနာဂတ်အတွက် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ရည်မှန်းချက်များကို အဓိက စီးပွားရေးစီမံကိန်းများတွင် သတ်မှတ်ဖော်ပြပြီး၊ နည်းဗျူဟာမြောက် စီးပွားရေးစီမံကိန်းများတွင် ပိုမိုထင်ရှားစွာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုကာ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုဆိုင်ရာ စီမံကိန်းများတွင် လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်သည်။ ယနေ့ခေတ် စီးပွားရေးလုပ်ငန်း အများစုသည် ဤမဟာဗျူဟာအတိုင်း လျှောက်လှမ်းမည့် စီးပွားရေးစီမံကိန်းတစ်ခုကို ဖော်ဆောင်ရန် အခြေခံလိုအပ်ချက်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကြသည်။ သို့သော်လည်း အဖွဲ့အစည်းများ၏ နည်းဗျူဟာနှင့် လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုအဆင့်များတွင် ပွင့်လင်းမြင်သာမှု အားနည်းခြင်းကြောင့် ဤစီမံကိန်းများကို လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်ရန် မကြာခဏ ခက်ခဲလေ့ရှိသည်။ ဤကဲ့သို့ စီမံကိန်းချမှတ်ခြင်းလုပ်ငန်းတွင် စီးပွားရေးစီမံကိန်းကို မှားယွင်းစွာ ဆက်သွယ်ပြောဆိုမိခြင်းနှင့် မှားယွင်းစွာ အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ပြဿနာများကို အချိန်မီ ပြုပြင်နိုင်ရန်အတွက် အပြန်အလှန်တုံ့ပြန်မှု (Feedback) စနစ်တစ်ခု လိုအပ်သည်။ === စနစ်များ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲခြင်း === ဒေတာစနစ်များ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲခြင်းလုပ်ငန်းတွင် ဒေတာပလက်ဖောင်းများ၏ တည်ဆောက်ပုံကို ဖော်ထုတ်ခြင်း (Architecting Data Platforms) နှင့် ဒေတာသိုလှောင်ခန်းများကို ဒီဇိုင်းရေးဆွဲခြင်း (Designing Data Stores) စသည့် အစိတ်အပိုင်းများစွာ ပါဝင်သည်။<ref name="course">{{cite web |title=Introduction to Data Engineering |url=https://www.coursera.org/learn/introduction-to-data-engineering |access-date=31 July 2022 |website=Coursera |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Finkelstein |first=Clive |title=What are The Phases of Information Engineering}}</ref> === ဒေတာမော်ဒယ် တည်ဆောက်ခြင်း (Data Modeling) === ဒေတာမော်ဒယ် တည်ဆောက်ခြင်းဆိုသည်မှာ ဒေတာများနှင့် ထိုဒေတာများ၏ မတူညီသော အစိတ်အပိုင်းများအကြား ဆက်စပ်မှုများကို ဖော်ပြပေးသည့် Abstract Model ဖြစ်သော ဒေတာမော်ဒယ်တစ်ခုကို ဖန်တီးပေးသည့် လုပ်ငန်းစဉ် ဖြစ်သည်။<ref name="model1">{{cite web |date=15 June 2021 |title=What is Data Modelling? Overview, Basic Concepts, and Types in Detail |url=https://www.simplilearn.com/what-is-data-modeling-article |access-date=31 July 2022 |website=Simplilearn.com}}</ref> == တာဝန်ဝတ္တရားများ == === ဒေတာ အင်ဂျင်နီယာ === ဒေတာအင်ဂျင်နီယာဆိုသည်မှာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးအတွင်း ဒေတာစီးဆင်းမှုကို စီမံခန့်ခွဲရန်အတွက် ဘစ်ဒေတာ (Big Data) ဆိုင်ရာ ETL ပိုက်လိုင်းများကို တည်ဆောက်ပေးရသော ဆော့ဖ်ဝဲအင်ဂျင်နီယာ အမျိုးအစားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤလုပ်ဆောင်ချက်သည် ကြီးမားလှသော ဒေတာပမာဏကို ရယူပြီး လုပ်ငန်းအကျိုးပြု အချက်အလက်များအဖြစ် ဘာသာပြန်ပြောင်းလဲပေးနိုင်သည်။<ref>{{cite report|last1=Tamir|first1=Mike|last2=Miller|first2=Steven|last3=Gagliardi|first3=Alessandro|date=11 December 2015|title=The Data Engineer|ssrn=2762013}}</ref> ၎င်းတို့သည် ဒေတာများကို လက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင်တွင် အဆင်သင့် အသုံးပြုနိုင်ရန်နှင့် ဒေတာပုံစံများ၊ ကြံ့ခိုင်မှု၊ စနစ်တိုးချဲ့နိုင်မှုနှင့် လုံခြုံရေးစသည့် အချက်များကို အဓိက အလေးပေး ဆောင်ရွက်ကြသည်။ ဒေတာအင်ဂျင်နီယာများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ဆော့ဖ်ဝဲအင်ဂျင်နီယာ နောက်ခံသမိုင်းရှိကြပြီး Java၊ Python၊ Scala နှင့် Rust ကဲ့သို့သော ပရိုဂရမ်မင်းဘာသာစကားများကို ကျွမ်းကျင်စွာ အသုံးပြုနိုင်ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=2019-02-07 |title=Data Engineer vs. Data Scientist |url=https://www.springboard.com/blog/data-engineer-vs-data-scientist/ |access-date=2021-03-14 |website=Springboard Blog |language=en-US}}</ref><ref name="hist1" /> ထို့ပြင် ၎င်းတို့သည် ဒေတာဘေ့စ်များ၊ တည်ဆောက်ပုံစနစ်များ၊ ကလောက်ဒ်ကွန်ပြူတင်းနှင့် Agile ဆော့ဖ်ဝဲလ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု စနစ်တို့နှင့် ပိုမိုရင်းနှီးကျွမ်းကျင်ကြသည်။<ref name="hist1" /> === ဒေတာ သိပ္ပံပညာရှင် === ဒေတာသိပ္ပံပညာရှင်များသည် ဒေတာများကို ဆန်းစစ်လေ့လာခြင်း (Analysis of the Data) ကို ပိုမိုအလေးထား လုပ်ဆောင်ကြပြီး၊ ၎င်းတို့သည် သင်္ချာပညာ၊ အယ်လ်ဂိုရီသမ်များ၊ စာရင်းအင်းပညာနှင့် [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] (Machine Learning) နည်းပညာရပ်များနှင့် ပိုမိုရင်းနှီးကျွမ်းကျင်ကြသည်။ == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist|2}} == နောက်ထပ်ဖတ်ရှုရန် == <templatestyles src="Refbegin/styles.css" />{{refbegin|2}} * {{cite book |last1=Hares |first1=John S. |date=1992 |title=Information Engineering for the Advanced Practitioner |publisher=Wiley |isbn=978-0-471-92810-2}} * {{cite book |last1=Finkelstein |first1=Clive |date=1989 |title=An Introduction to Information Engineering: From Strategic Planning to Information Systems |publisher=Addison-Wesley |isbn=978-0-201-41654-1}} * {{cite book |last1=Finkelstein |first1=Clive |date=1992 |title=Information Engineering: Strategic Systems Development |publisher=Addison-Wesley |isbn=978-0-201-50988-5}} * Ian Macdonald (1986). "Information engineering". in: ''Information Systems Design Methodologies''. T.W. Olle et al. (ed.). North-Holland. * Ian Macdonald (1988). "Automating the Information engineering methodology with the Information Engineering Facility". In: ''Computerized Assistance during the Information Systems Life Cycle''. [[T.W. Olle]] et al. (ed.). North-Holland. * [[James Martin (author)|James Martin]] and [[Clive Finkelstein]]. (1981). ''Information engineering''. Technical Report (2 volumes), Savant Institute, Carnforth, Lancs, UK. * James Martin (1989). ''Information engineering''. (3 volumes), Prentice-Hall Inc. * {{cite book |last1=Finkelstein |first1=Clive |date=2006 |title=Enterprise Architecture for Integration: Rapid Delivery Methods and Technologies |publisher=Artech House |isbn=978-1-58053-713-1}} * {{cite book |last1=Reis |first1=Joe |date=2022 |title=Fundamentals of Data Engineering |last2=Housley |first2=Matt |publisher=O'Reilly Media |isbn=978-1-0981-0827-4}} * {{Cite book |last=Kleppmann |first=Martin |year=2026 |title=Designing Data-Intensive Applications |last2=Riccomini |first2=Chris |publisher=O'Reilly Media |isbn=978-1098119065 |edition=2nd}}{{refend}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [http://www.informatik.uni-bremen.de/uniform/gdpa/methods/m-iem.htm The Complex Method IEM] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190720070308/http://www.informatik.uni-bremen.de/uniform/gdpa/methods/m-iem.htm|date=July 20, 2019}} * [https://web.archive.org/web/20060215222446/http://sysdev.ucdavis.edu/WEBADM/document/rad-archapproach.htm Rapid Application Development] * [http://www.ies.aust.com Enterprise Engineering and Rapid Delivery of Enterprise Architecture] * [https://vault.ssp.sh/ Data Engineering Vault], a connected knowledge hub covering data engineering concepts, tools, and patterns [[ကဏ္ဍ:အချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲခြင်း]] [[ကဏ္ဍ:သတင်းအချက်အလက် စနစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:အင်ဂျင်နီယာပညာများ]] thrfwm4fqk6l4cib6sr2qqxcq59wesq 0 289204 1042901 2026-07-11T18:47:31Z Kalixlouiis 145250 စာမျက်နှာကို [[ဒေတာအင်ဂျင်နီယာပညာ]] သို့ ပြန်ညွှန်းလိုက်သည် 1042901 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ဒေတာအင်ဂျင်နီယာပညာ]] kgd2hgas0ru63ra47ft5zesozo9nvnv 3 289205 1042903 2026-07-11T19:04:14Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1042903 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-39400-02 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၉:၀၄၊ ၁၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) 4w3dwd1tf84rbz8cs9nzgywwpvwvhjk 0 289206 1042907 2026-07-12T01:00:37Z Zawzawaungthwin 100038 တောင်သာရွာတိုက်ပွဲ သို့မဟုတ် ချောက်မြို့နယ် တောင်သာရွာတိုက်ပွဲ သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ချောက်မြို့နယ်နှင့် ရေနံချောင်းမြို့နယ်အကြားရှိ တောင်သာကျေးရွာနှင့် စမ်းစုကျေးရွာအနီး၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲတစ်ရပ် 1042907 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = တောင်သာရွာတိုက်ပွဲ (ချောက်မြို့နယ်) | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]မှ [[အညာ စစ်မြေပြင်]] | image = | caption = | date = ၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ | place = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ချောက်မြို့နယ်]]နှင့် [[ရေနံချောင်းမြို့နယ်]]အကြား၊ တောင်သာကျေးရွာနှင့် စမ်းစုကျေးရွာအနီး | territory = | status = တပ်မတော်တပ်ရင်း နှင့် ရဲကွန်မန်ဒိုပူးပေါင်းစစ်ကြောင်းက PDF ကင်းပုန်းအဖွဲ့ကို တန်ပြန်ပိတ်ဆို့ချေမှုန်းခြင်း | combatant1 = * {{army|Myanmar}} * {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] ** ရဲကွန်မန်ဒိုတပ်ဖွဲ့ | combatant2 ={{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF)]] * မကွေးခရိုင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ** မကွေးခရိုင် အမှတ် (၁) တပ်ရင်း ** မကွေးခရိုင် အမှတ် (၃) တပ်ရင်း * ဒေသခံမဟာမိတ်ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များ | commander1 = * ဒုရဲမှူးကြီး ကျော်သူ | commander2 = * တပ်ရင်းမှူးများနှင့် တပ်စိတ်မှူးများ | units1 = * ရဲကွန်မန်ဒိုစစ်ကြောင်း (အင်အား ၁၀၀ ကျော်) * {{air force|Myanmar}} (တိုက်ခိုက်ရေးလေယာဉ်/ဂျက်ဖိုက်တာ/ဒရုန်းတပ်ဖွဲ့) | units2 = * မကွေးခရိုင် ပူးပေါင်းစစ်ကြောင်း * PDF ကင်းပုန်းအဖွဲ့ | strength1 = ၁၀၀ ကျော် | strength2 = မသိရှိရ | casualties1 = မသိရှိရ | casualties2 = ၂၀ ဦး ကျဆုံး<br/>(အချို့မှာ အရှင်ဖမ်းဆီးခံရပြီးမှ သတ်ဖြတ်ခံရ) | casualties3 = | weapons1 = * တိုက်ခိုက်ရေးဒရုန်းများ * လက်နက်ကြီးများ | weapons2 = * ချေမှုန်းရေးရိုင်ဖယ် ၁၉ လက် (သိမ်းဆည်းခံရ) * စနိုက်ပါသေနတ် ၁ လက် (သိမ်းဆည်းခံရ) | notes = တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ကျဆုံးခဲ့ရသည့် ဖြစ်စဥ် ဖြစ်သည် | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} }} '''တောင်သာရွာတိုက်ပွဲ''' သို့မဟုတ် '''ချောက်မြို့နယ် တောင်သာရွာတိုက်ပွဲ''' သည် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ချောက်မြို့နယ်]]နှင့် [[ရေနံချောင်းမြို့နယ်]]အကြားရှိ တောင်သာကျေးရွာနှင့် [[စမ်းစုရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်|စမ်းစုကျေးရွာ]]အနီး၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ဤတိုက်ပွဲသည် စခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲမျိုးမဟုတ်ဘဲ မြေပြင်ကင်းပုန်းချင်း တိုးမိရာမှ စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-07-11 |title=ဇူလိုင် ၁၁ ရက်သတင်းများအနှစ်ချုပ် - မ‌ကွေးမှာ စစ်တပ် နဲ့ ရဲကွန်မန်ဒို ပိတ်ဆို့တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် PDF အယောက် ၂၀ သေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cr47yw3e3x0o |access-date=2026-07-11 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=wmfp |date=2026-07-11 |title=ချောက်က တိုက်ပွဲမှာ တော်လှန်ရေးရဲဘော် ၂၀ ဦး ကျဆုံး၊ စစ်အုပ်စုဘက်က ပိတ်ဆို့ပြီး အားလုံးကို ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြောင်း ရုပ်သံဖိုင် ဖော်ပြ |url=https://mfp-mm.com/news/7726/ |access-date=2026-07-12 |website=Mandalay Free Press |language=en-US}}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းအရင်း == === အကျဉ်းသားကြားဖြတ်ကယ်ထုတ်ခြင်း (၂၀၂၅) === ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့ နံနက် ၇ နာရီခန့်တွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ချောက်မြို့နယ်အတွင်းရှိ မကွေး–ရေနံချောင်း–ချောက် လမ်းပိုင်း၌ ချောက်မြို့မရဲစခန်းမှ မကွေးမြို့အကျဉ်းထောင် သို့ ပို့ဆောင်မည့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ငါးဦးအား တင်ဆောင်လာသည့် အံစာတုံး ခရီးသွားလိုင်းကားတစ်စီးနှင့် ၎င်းနောက်မှ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် လေးဦးခန့် လိုက်ပါလာသည့် Mark II အမျိုးအစား အစောင့်အကြပ်ယာဉ်တစ်စီးတို့အား ဒေသခံပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ကြားဖြတ်မိုင်းဆွဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရင်း တိုက်ပွဲငယ်တစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဒိန်းဂျား |date=2025-11-21 |title=နိုင်ကျဥ်းတွေတင်လာတဲ့ကားကို ကြားဖြတ်တိုက်ပြီး ထောင်ဒဏ် နှစ် ၂၀၀ ကျော်ချခံထားရတဲ့ PDF ကို ကယ်ထုတ်နိုင်ခဲ့ |url=https://myaelattathan.com/news/17559/ |access-date=2026-07-11 |website=Myaelatt Athan |language=en-US}}</ref> ဆယ်မိနစ်ဝန်းကျင်ကြာ အဆိုပါ မြေပြင်ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း အကျဉ်းသားများပါလာသည့် ကားပေါ်မှ Chauk Guerrilla Force တပ်ဖွဲ့ဝင်ဟောင်း အသက် ၂၅ နှစ်အရွယ် ကိုနက်ရှိုင်းသည် အပြင်သို့ ခုန်ထွက်လွတ်မြောက်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ကိုနက်ရှိုင်းသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်အတွင်း ချောက်မြို့ပေါ်စစ်ဆင်ရေးများကို ဦးဆောင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရကာ အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေအပါအဝင် အမှုပေါင်း ၁၅ မှုထက်မနည်းဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂၂၃ နှစ် ချမှတ်ခံထားရသူဖြစ်သည်။ကျန်နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား လေးဦးမှာ မလွတ်မြောက်ခဲ့ဘဲ မကွေးထောင်သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။အဆိုပါ စစ်ဆင်ရေးကို Chauk Guerrilla Force (ချောက်မြို့နယ် ပကဖ လက်ရုံးစစ်ကြောင်း)၊ ချောက်မြို့နယ် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့၊ Chauk Special Attack Force၊ မကွေးခရိုင် ပကဖ အထူးတိုက်ခိုက်ရေးတပ်ခွဲ ၅ နှင့် Tiger Fighter Force တို့က ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။နောက်ဆက်တွဲသက်ရောက်မှုအနေဖြင့် စစ်တပ်သည် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်ပွားရာ လမ်းတလျှောက်ကို အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် စစ်ကြောင်းထိုး ရှာဖွေမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2025-11-21 |title=ချောက်မြို့နယ်တွင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ တင်ဆောင်လာသော ကား ၂ စီးကို တိုက်ခိုက်မှု စစ်တပ်ဘက်မှ ၂ ဦးသေဆုံး၊ ဖမ်းဆီးခံ PDF ရဲဘော် ၁ ဦးကို ကယ်ထုတ်နိုင်ခဲ့ |url=https://yktnews.com/2025/11/234568/ |access-date=2026-07-11 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref> === ချောက်မြို့နယ် ကြားကာလဒေသန္တရပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးဖော်ဆောင်မှုကော်မတီ(၂၀၂၆) === ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၈ ရက် နေ့တွင် ချောက်မြို့နယ် ကြားကာလဒေသန္တရပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးဖော်ဆောင်မှုကော်မတီ သည် Non-CDM ဝန်ထမ်းများအနေဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၂ ရက်နေ့ နောက်ဆုံးထား၍ အလင်းဝင်ရန် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ထိုနောက်ပိုင်း စစ်တပ်ဘက်မှ အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် နယ်မြေရှင်းလင်းရေး ပြုလုပ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ချောက်မြို့နယ်၌ တိုက်ပွဲအတွင်း တော်လှန်ရေးရဲဘော် ၂၀ ကျော်ကျဆုံး |url=https://burmese.dvb.no/post/385868 |access-date=2026-07-11 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> === ရှေ့ပြေးတိုက်ပွဲများ === ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ တတိယပတ်အတွင်း ချောက်မြို့နယ်အတွင်းသို့ စစ်တပ် က စစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ထိုစစ်ကြောင်းများကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) မကွေးခရိုင်စစ်ဌာန လက်အောက်ခံ ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက သုံးရက်တာ ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်မှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် စစ်ရုံးချုပ်က ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့တွင် သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ထိုသို့ ထုတ်ပြန်မှုတွင် ဇွန်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ချောက်မြို့အခြေစိုက် ခြေလျင်တပ်ရင်း ခလရ (၁၃) မှ ထွက်လာသော စစ်တပ်စစ်ကြောင်းအား တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက [[ဇောင်းတောကန်ရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်|ဇောင်းတောကန်ကျေးရွာ]]အနီးတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စစ်တပ်ဘက်မှ ငါးဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး စစ်တပ်၏ တိုက်ခိုက်ရေးဒရုန်းတစ်စင်းကိုလည်း ဖျက်ဆီးနိုင်ခဲ့သည်ဟု ပါရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ချောက်မြို့နယ် တိုက်ပွဲ၌ စစ်သား ၁၀ ဦးထက်မနည်း သေဆုံး၊ လက်နက်ခဲယမ်းများ သိမ်းမိ |url=https://burmese.dvb.no/post/269414 |access-date=2026-07-12 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> ထို့ပြင် ဇွန်လ ၂၆ ရက်နှင့် ၂၇ ရက်နေ့များတွင်လည်း [[လေးပင်ကုန်းရွာ၊ ချောက်မြို့နယ်|လေးပင်ကုန်းကျေးရွာ]]အနီး၌ တိုက်ပွဲများ နှစ်ရက်ဆက်တိုက် ပြင်းထန်စွာဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များက မူလစစ်ကြောင်းအပြင် စစ်ကူလာသော စစ်ကြောင်းများကိုပါ ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး နင်းမိုင်းနှင့် တိုက်မိုင်းများဖြင့် ခုခံတိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် စစ်တပ် တပ်ဖွဲ့ဝင် ငါးဦး ထပ်မံသေဆုံးကာ ဒဏ်ရာရရှိသူ အများပြားရှိခဲ့သည်။ ၎င်းတိုက်ပွဲများအတွင်း ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များဘက်မှလည်း ထိခိုက်မှုအနည်းငယ် ရှိခဲ့သည်။ထိုတိုက်ပွဲများထဲ ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့က ချောက်မြို့နယ် ဂွေးပင်ကျေးရွာနှင့် ဂွေးချိုကျေးရွာလမ်းပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ကင်းပုန်းဝပ်နေသော အထူးရဲနှင့် ပျူစောထီးအဖွဲ့များ တိုက်ခိုက်မှုလည်းပါဝင်ခဲ့ပြီး အထူးရဲနှင့် ပျူစောထီးအဖွဲ့ဝင် ၄ ဦး သေဆုံးခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်လည်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ချောက်မြို့နယ် ကျေးရွာများကို စစ်တပ်က ဆက်တိုက်မီးရှို့နေ၊ အိမ်ခြေ ၄၀၀ ခန့်ဆုံးရှုံး |url=https://burmese.dvb.no/post/348788 |access-date=2026-07-12 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> == တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၀ ရက်တွင် ချောက်မြို့နယ်အတွင်းသို့ စစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်လာသော စစ်တပ်၏ စစ်ကြောင်းအား တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ကြိုတင်သတင်းရရှိမှုဖြင့် ချောက်မြို့နယ်နှင့် ရေနံချောင်းမြို့နယ်အကြားရှိ တောင်သာကျေးရွာနှင့် စမ်းစုကျေးရွာအနီး၌ ကြားဖြတ်ချုံခိုတိုက်ခိုက်ရန် ကင်းပုန်းဝပ်စောင့်ဆိုင်းနေခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် သတင်းပေါက်ကြားမှုဖြစ်ပြီး ဒုရဲမှူးကြီး ကျော်သူ ဦးဆောင်သည့် အင်အား ၁၀၀ ကျော်ပါဝင်သော ရဲကွန်မန်ဒိုစစ်ကြောင်းနှင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များအကြား ကင်းပုန်းချင်း ထိပ်တိုက်တိုးမိခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များဘက်မှ တန်ပြန် ပိတ်ဆို့ဝိုင်းပတ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/6a50dfe897e84b31797461d7 |access-date=2026-07-12 |website=www.npnewsmm.com}}</ref> ထို့နောက် စစ်တပ်သည် ဒရုန်းများနှင့် လက်နက်ကြီးများ အသုံးပြုကာ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များရှိရာနေရာကို ရှေ့နောက် ညှပ်ပိတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့်အပြင် လေကြောင်းပစ်ကူများကိုပါ ဆက်တိုက်အသုံးပြုခဲ့သည်။ မြေပြင်တော်လှန်ရေး သတင်းရင်းမြစ်များ၏ အဆိုအရ ပိတ်ဆို့ခံရစဉ်အတွင်း လူမှားမှုများရှိခဲ့ပြီး ရဲဘော်အချို့မှာ အရှင်ဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက်မှ သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရခြင်းများရှိခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2026-07-11 |title=ချောက်မြို့နယ်တိုက်ပွဲ PDF ​တွေဖမ်းဆီးခံရပြီး ၂၀ ဦးဝန်းကျင်ကျဆုံး |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/07/11/162764/ |access-date=2026-07-12 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> == ကျဆုံးမှုနှင့် ထိခိုက်မှုများ == ဤတိုက်ပွဲအတွင်း ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၀ ဦး ကျဆုံးခဲ့ကြောင်း မကွေးခရိုင် အမှတ် (၃) တပ်ရင်း တာဝန်ရှိသူက အတည်ပြုခဲ့သည်။ ကျဆုံးသွားသော ရဲဘော်များမှာ မကွေးခရိုင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၇ ဦး၊ မကွေးခရိုင် အမှတ် (၁) တပ်ရင်းမှ ၁ ဦးနှင့် အမှတ် (၃) တပ်ရင်းမှ ၁၃ ဦးတို့ ဖြစ်ကြပြီး ၎င်းတို့ထဲတွင် တပ်ရင်းမှူးများလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ စစ်တပ်ထောက်ခံသည့် တယ်လီဂရမ်ချယ်နယ်များတွင်မူ PDF ရုပ်အလောင်း ၂၀ နှင့်အတူ ချေမှုန်းရေးရိုင်ဖယ် ၁၉ လက်၊ စနိုက်ပါသေနတ် ၁ လက်တို့ကို သိမ်းဆည်းရရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြကြသည်။ထို့အပြင် စစ်တပ်က ၎င်းတို့ချေမှုန်းခဲ့သည့် ရုပ်သံဖိုင်ကိုလည်း ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ချောက်က တိုက်ပွဲမှာ တော်လှန်ရေးရဲဘော် ၂၀ ဦး ကျဆုံး၊ |url=https://www.youtube.com/shorts/ldqB9J7mmTU |access-date=2026-07-11 |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-07-10 |title=တိုက်ပွဲ Archives |url=https://myaelattathan.com/category/news/war/ |access-date=2026-07-12 |website=Myaelatt Athan |language=en-US}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ တိုက်ပွဲများ]] 8n39qdj69qvxuaa82agatytejm6ljre 3 289207 1042910 2026-07-12T03:05:11Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1042910 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-39366-65 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၀၅၊ ၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) mtab5ds2yjkcqkwbd2im1spus6hnchy 0 289208 1042911 2026-07-12T04:14:38Z Kalixlouiis 145250 "[[:en:Special:Redirect/revision/1340111248|Artificial intelligence engineering]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည် 1042911 wikitext text/x-wiki '''ဉာဏ်ရည်တု အင်ဂျင်နီယာပညာ''' ({{lang-en|Artificial intelligence engineering (AI engineering)}}) ဆိုသည်မှာ ဉာဏ်ရည်တု (AI) စနစ်များကို ဒီဇိုင်းရေးဆွဲခြင်း၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် လက်တွေ့အသုံးချနိုင်ရန် တပ်ဆင်ခြင်း (Deployment) လုပ်ငန်းစဉ်များကို အဓိကထား လုပ်ဆောင်ရသော နည်းပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်သည် စနစ်တကျ တိုးချဲ့အသုံးပြုနိုင်ပြီး ထိရောက်မှုနှင့် စိတ်ချရမှုရှိသော AI အခြေပြု လုပ်ငန်းဖြေရှင်းချက်များကို ဖန်တီးရန်အတွက် အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်ဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများနှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို လက်တွေ့အသုံးချသည်။ ၎င်းသည် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု၊ ဘဏ္ဍာရေးလုပ်ငန်း၊ အလိုအလျောက်မောင်းနှင်သည့်စနစ်များနှင့် စက်မှုကဏ္ဍဆိုင်ရာ အလိုအလျောက်ထိန်းချုပ်မှုစနစ်များ ကဲ့သို့သော နယ်ပယ်အသီးသီးတွင် လက်တွေ့အသုံးချနိုင်မည့် အက်ပလီကေးရှင်းများကို ဖန်တီးပေးနိုင်ရန် '''[[ဒေတာအင်ဂျင်နီယာပညာ]]''' (Data Engineering) နှင့် [[ဆော့ဖ်ဝဲအင်ဂျင်နီယာပညာ]] (Software Engineering) ဆိုင်ရာ ကဏ္ဍရပ်များကို ပေါင်းစပ်ဖော်ဆောင်ပေးသည်။<ref>{{Cite web |title=What is Ai Engineering? Exploring the Roles of an Ai Engineer |url=https://www.artiba.org/blog/what-is-ai-engineering-exploring-the-roles-of-an-ai-engineer |access-date=2024-10-17 |website=ARTiBA}}</ref><ref>{{Cite web |last=Marr |first=Bernard |title=15 Amazing Real-World Applications Of AI Everyone Should Know About |url=https://www.forbes.com/sites/bernardmarr/2023/05/10/15-amazing-real-world-applications-of-ai-everyone-should-know-about/ |access-date=2024-10-17 |website=Forbes}}</ref> == ဝေါဟာရအသုံးအနှုန်းဆိုင်ရာ ဝေခွဲမရဖြစ်မှု == ချစ်ပ် ဟူရမ် (Chip Huyen) ၏ ''AI Engineering: Building Applications with Foundation Models'' စာအုပ်အရ ဉာဏ်ရည်တု အင်ဂျင်နီယာပညာ (AI Engineering) ဆိုသည်မှာ သုတေသနဓာတ်ခွဲခန်းအချို့မှ ထုတ်လုပ်ပြီး ဝန်ဆောင်မှုအဖြစ် ရယူနိုင်သော အခြေခံအုတ်မြစ်မော်ဒယ်များ (Foundation Models) ကိုအသုံးပြု၍ အက်ပလီကေးရှင်းများ တည်ဆောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name=":7">{{cite book |last=Huyen |first=Chip |year=2025 |title=AI Engineering: Building Applications with Foundation Models |publisher=O’Reilly Media |isbn=9781098166298}}</ref> ၎င်းသည် လုပ်ငန်းအတွင်း ကိုယ်တိုင်တီထွင်ထားသော မော်ဒယ်များကို တည်ဆောက်ခြင်းနှင့် လက်တွေ့အသုံးချခြင်းဖြစ်သည့် [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ် အင်ဂျင်နီယာပညာ|ဒေတာအခြေပြု သင်ယူမှုစနစ် အင်ဂျင်နီယာပညာ]] (ML Engineering) နှင့် ကွဲပြားသည်။ လက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင်တွင် ဤချဉ်းကပ်ပုံနှစ်မျိုးလုံး ပေါင်းစပ်လေ့ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ ဝန်ဆောင်မှုပေးသည့် Chatbot တစ်ခုသည် အဖြေထုတ်ရန် Generative Model ကိုအသုံးပြုပြီး အရည်အသွေးပိုင်းအတွက် ပြည်တွင်းဖြစ် Request Classifiers သို့မဟုတ် Scoring Mechanisms များကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုသည်။ ထို့ကြောင့် လက်တွေ့တွင် AI အင်ဂျင်နီယာပညာနှင့် [[ML အင်ဂျင်နီယာပညာ]]တို့ကို တွဲဖက်၍ဖြစ်စေ၊ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အစားထိုး၍ဖြစ်စေ အသုံးပြုလေ့ရှိကြသည်။<ref name=":7" /> စက်မှုလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ထုတ်ဝေစာစောင်များနှင့် အင်တာဗျူးများတွင်လည်း ဤအသုံးအနှုန်းကွဲပြားမှုများကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ ထိုနေရာများတွင် AI အင်ဂျင်နီယာပညာကို အခြေခံအုတ်မြစ်မော်ဒယ်များဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော အက်ပလီကေးရှင်းများကို လက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင်သုံးအဆင့်အထိ ဖန်တီးပေးခြင်းအပေါ် အလေးပေးသည့် ပေါ်ထွက်စပြုလာသော ဘာသာရပ်အသစ်တစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြထားကြသည်။<ref>{{cite web |last=Orosz |first=Gergely |date=2025-02-05 |title=AI Engineering with Chip Huyen |url=https://newsletter.pragmaticengineer.com/p/ai-engineering-with-chip-huyen |access-date=2025-10-30 |website=The Pragmatic Engineer}}</ref><ref>{{cite web |last=Rachitsky |first=Lenny |date=2025-10-22 |title=AI Engineering 101 with Chip Huyen |url=https://www.lennysnewsletter.com/p/al-engineering-101-with-chip-huyen |access-date=2025-10-30 |website=Lenny’s Podcast}}</ref><ref>{{cite web |last=Wang |first=Shawn (swyx) |date=2023-06-30 |title=The Rise of the AI Engineer |url=https://www.latent.space/p/ai-engineer |access-date=2025-10-30 |website=Latent.Space}}</ref> == အဓိက ပါဝင်သော အစိတ်အပိုင်းများ == ဉာဏ်ရည်တု အင်ဂျင်နီယာပညာ (AI engineering) သည် စနစ်တကျ တိုးချဲ့နိုင်ပြီး စိတ်ချရသည့်အပြင် ကျင့်ဝတ်နှင့်လည်း ညီညွတ်သော AI စနစ်များကို တည်ဆောက်နိုင်ရန်အတွက် နည်းပညာရပ်ဆိုင်ရာ နယ်ပယ်မျိုးစုံနှင့် လုပ်ငန်းစဉ်များကို ပေါင်းစပ်ဖော်ဆောင်ထားသည်။ === [[ဒေတာအင်ဂျင်နီယာပညာ]]နှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံ === ဒေတာသည် [[ဉာဏ်ရည်တု|AI]] စနစ်များ၏ အဓိက အုတ်မြစ်ဖြစ်သောကြောင့် အရည်အသွေး ကောင်းမွန်ရန်၊ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရရှိနိုင်ရန်နှင့် အလွယ်တကူ အသုံးချနိုင်ရန်အတွက် ဒေတာကို စနစ်တကျ အင်ဂျင်နီယာနည်းကျ ပြင်ဆင်ရန် လိုအပ်သည်။ AI အင်ဂျင်နီယာများသည် ဒေတာဘေ့စ်များ၊ APIs များနှင့် အချိန်နှင့်တပြေးညီ စီးဆင်းနေသော ဒေတာလမ်းကြောင်းများ (Real-time streams) ကဲ့သို့သော ရင်းမြစ်မျိုးစုံမှ ကြီးမား၍ စုံလင်လှသော ဒေတာအစုများကို စုဆောင်းကြသည်။ ထိုသို့ စုဆောင်းရရှိလာသော ဒေတာများကို သန့်စင်ခြင်း၊ စံသတ်မှတ်ခြင်းနှင့် ကနဦး ပြင်ဆင်ခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ရပြီး ဤလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ဒေတာရယူခြင်း၊ ပြောင်းလဲခြင်းနှင့် သိုလှောင်ခြင်း (ETL) လုပ်ငန်းများကို စီမံခန့်ခွဲပေးသည့် အလိုအလျောက် ဒေတာပိုက်လိုင်းများကို အများဆုံး အသုံးပြုကြသည်။<ref>{{Cite book |last1=DEITEL |first1=Paul J. |year=2019 |title=Intro to Python for Computer Science and Data Science: Learning to Program with AI, Big Data and The Cloud |last2=DEITEL |first2=Harvey M. |publisher=Pearson}}</ref> ထို့ပြင် ဒေတာ၏ သဘောသဘာဝနှင့် အသုံးပြုမည့် ပုံစံပေါ်မူတည်၍ SQL (သို့မဟုတ် NoSQL) ဒေတာဘေ့စ်များနှင့် ဒေတာလိပ်ခ်များ (Data lakes) ကဲ့သို့သော ထိရောက်မှုရှိသည့် သိုလှောင်မှုစနစ်များကို မှန်ကန်စွာ ရွေးချယ်ရမည် ဖြစ်သည်။ လျှို့ဝှက်အချက်အလက်များကို ကာကွယ်ရန်နှင့် GDPR ကဲ့သို့သော စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများကို လိုက်နာရန်အတွက် ဒေတာများကို ကုဒ်ဝှက်ခြင်း (Encryption) နှင့် ဝင်ရောက်ခွင့် ထိန်းချုပ်ခြင်း (Access controls) အပါအဝင် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အစီအမံများသည် အလွန်အရေးကြီးသည်။ ထို့အတူ တိုးပွားလာသော ဒေတာပမာဏကို ထိရောက်စွာ ကိုင်တွယ်နိုင်ရန်အတွက် ကလောက်ဒ်ဝန်ဆောင်မှုများနှင့် ဖြန့်ကြက်တွက်ချက်မှုစနစ် (Distributed computing frameworks) များကို အသုံးပြု၍ စနစ်ကို တိုးချဲ့နိုင်စွမ်းရှိစေရန် (Scalability) ဖန်တီးပေးရမည် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Tobin |first=Donal |title=Which Database Is Right for Your Use Case? |url=https://www.integrate.io/blog/which-database/ |access-date=2024-10-18 |website=Integrate.io}}</ref><ref>{{Cite web |last=Scalzo |first=Bert |date=2022-08-16 |title=Data Modeling 301 for the cloud: data lake and NoSQL data modeling and design |url=https://blog.erwin.com/blog/data-modeling-301-for-the-cloud-data-lake-and-nosql-data-modeling-and-design/ |access-date=2024-10-18 |website=erwin Expert Blog}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Bahmani |first1=Amir |date=2021-10-01 |title=A scalable, secure, and interoperable platform for deep data-driven health management |journal=Nature Communications |volume=12 |issue=1 |page=5757 |bibcode=2021NatCo..12.5757B |doi=10.1038/s41467-021-26040-1 |issn=2041-1723 |pmc=8486823 |pmid=34599181 |last2=Alavi |first2=Arash |last3=Buergel |first3=Thore |last4=Upadhyayula |first4=Sushil |last5=Wang |first5=Qiwen |last6=Ananthakrishnan |first6=Srinath Krishna |last7=Alavi |first7=Amir |last8=Celis |first8=Diego |last9=Gillespie |first9=Dan |last10=Young |first10=Gregory |last11=Xing |first11=Ziye |last12=Nguyen |first12=Minh Hoang Huynh |last13=Haque |first13=Audrey |last14=Mathur |first14=Ankit |last15=Payne |first15=Josh}}</ref> === အယ်လ်ဂိုရီသမ် ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ပြင်ဆင်ခြင်း === မည်သည့် AI စနစ်မဆို အောင်မြင်ရန်အတွက် သင့်တော်မည့် အယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို မှန်ကန်စွာ ရွေးချယ်ခြင်းသည် အလွန်အရေးကြီးသည်။ အင်ဂျင်နီယာများသည် အသင့်တော်ဆုံး စက်သင်ယူမှု (Machine Learning) အယ်လ်ဂိုရီသမ်များနှင့် Deep Learning ပုံစံများကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ရန်အတွက် (ဥပမာ - အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း Classification သို့မဟုတ် တန်ဖိုးခန့်မှန်းခြင်း Regression စသည့်) ဖြေရှင်းရမည့် ပြဿနာကို ဦးစွာ ဆန်းစစ်ကြသည်။<ref name=":1">{{Cite journal |last1=Bischl |first1=Bernd |date=2016-08-01 |title=ASlib: A benchmark library for algorithm selection |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0004370216300388 |journal=Artificial Intelligence |volume=237 |pages=41–58 |arxiv=1506.02465 |doi=10.1016/j.artint.2016.04.003 |issn=0004-3702 |last2=Kerschke |first2=Pascal |last3=Kotthoff |first3=Lars |last4=Lindauer |first4=Marius |last5=Malitsky |first5=Yuri |last6=Fréchette |first6=Alexandre |last7=Hoos |first7=Holger |last8=Hutter |first8=Frank |last9=Leyton-Brown |first9=Kevin |last10=Tierney |first10=Kevin |last11=Vanschoren |first11=Joaquin}}</ref><ref>{{Cite web |date=2017-04-14 |title=Explained: Neural networks |url=https://news.mit.edu/2017/explained-neural-networks-deep-learning-0414 |access-date=2024-10-18 |website=MIT News {{!}} Massachusetts Institute of Technology}}</ref> အယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို ရွေးချယ်ပြီးပါက စနစ်၏ ထိရောက်မှုနှင့် တိကျမှုကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် ဟိုက်ပါပါရာမီတာကို ညှိနှိုင်းခြင်း (Hyperparameter tuning) အားဖြင့် အယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ပြင်ဆင်ရန် လိုအပ်သည်။<ref name=":2">{{Cite book |last1=FEURER |first1=Matthias |title=AutoML: Methods, Systems, Challenges |last2=HUTTER |first2=Frank |pages=3–38 |chapter=Hyperparameter optimization}}</ref> ဤလုပ်ငန်းစဉ်တွင် Grid search သို့မဟုတ် Bayesian optimization ကဲ့သို့သော နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုကြပြီး အင်ဂျင်နီယာများသည် အထူးသဖြင့် ကြီးမားသော မော်ဒယ်များနှင့် ဒေတာအစုများအတွက် လေ့ကျင့်သင်ကြားမှု လုပ်ငန်းစဉ် (Training processes) ကို ပိုမိုမြန်ဆန်စေရန် အပြိုင်တွက်ချက်မှုစနစ် (Parallelization) ကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-08-21 |title=Grid Search, Random Search, and Bayesian Optimization |url=https://keylabs.ai/blog/hyperparameter-tuning-grid-search-random-search-and-bayesian-optimization/ |access-date=2024-10-18 |website=Keylabs: latest news and updates}}</ref> ရှိပြီးသား မော်ဒယ်များအတွက်မူ အဆင်သင့် လေ့ကျင့်ပေးထားသော (Pre-trained) မော်ဒယ်များကို သီးသန့်လုပ်ငန်းတာဝန်များတွင် အသုံးပြုနိုင်ရန် Transfer learning ကဲ့သို့သော နည်းပညာများကို လက်တွေ့အသုံးချနိုင်ပြီး ၎င်းက လေ့ကျင့်သင်ကြားရန် လိုအပ်သော အချိန်နှင့် ရင်းမြစ်များကို လျှော့ချပေးသည်။<ref>{{Cite web |last1=West |first1=Jeremy |last2=Ventura |first2=Dan |date=2007 |title=Spring Research Presentation: A Theoretical Foundation for Inductive Transfer |url=http://cpms.byu.edu/springresearch/abstract-entry?id=861 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070801120743/http://cpms.byu.edu/springresearch/abstract-entry?id=861 |archive-date=2007-08-01 |access-date=2024-10-18 |website=Brigham Young University, College of Physical and Mathematical Sciences |last3=Warnick |first3=Sean}}</ref> === [[အလွှာစုံသင်ယူမှုစနစ် အင်ဂျင်နီယာပညာ]] === '''[[အလွှာစုံသင်ယူမှုစနစ်]]''' ({{lang-en|Deep learning}}) နည်းပညာသည် ကြီးမား၍ ရှုပ်ထွေးသော ဒေတာအစုများပါဝင်သည့် လုပ်ငန်းတာဝန်များအတွက် အထူးအရေးပါသည်။ အင်ဂျင်နီယာများသည် သီးသန့် အက်ပလီကေးရှင်းများအလိုက် ကိုက်ညီမည့် အာရုံကြောပုံတူကွန်ရက် တည်ဆောက်ပုံစနစ်များ (Neural network architectures) ကို ဒီဇိုင်းရေးဆွဲကြပြီး၊ ဥပမာအားဖြင့် ပုံရိပ်ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းတာဝန်များ (Visual tasks) အတွက် Convolutional neural networks ကိုလည်းကောင်း၊ အစီအစဉ်လိုက် ဒေတာလုပ်ငန်းတာဝန်များ (Sequence-based tasks) အတွက် Recurrent neural networks ကိုလည်းကောင်း ဒီဇိုင်းထုတ်ကြသည်။ အဆင်သင့်လေ့ကျင့်ထားသော မော်ဒယ်များကို သီးသန့်လုပ်ငန်းခွင်သုံးပုံစံများအတွက် အနုစိတ်ထပ်မံပြင်ဆင်ပေးသည့် (Fine-tuned) Transfer learning နည်းပညာသည် AI တည်ဆောက်မှုလုပ်ငန်းကို ပိုမိုမြန်ဆန်စေပြီး စွမ်းဆောင်ရည်ကိုလည်း မြှင့်တင်ပေးလေ့ရှိသည်။<ref name=":0">{{Cite book |last=Chaudhury |first=Krishnendu |year=2024 |title=Math and Architectures of Deep Learning |publisher=Manning Publications}}</ref> မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းများကဲ့သို့သော ရင်းမြစ်ကန့်သတ်ချက်ရှိသည့် ပတ်ဝန်းကျင်များ (Resource-constrained environments) တွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုနိုင်ရန် အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ပြင်ဆင်ရာ၌ မော်ဒယ်၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို မထိခိုက်စေဘဲ မော်ဒယ်အရွယ်အစားကို အသေးဆုံးဖြစ်အောင် လျှော့ချရန် Pruning နှင့် Quantization ကဲ့သို့သော နည်းပညာများကို အသုံးပြုသည်။ ထို့ပြင် အင်ဂျင်နီယာများသည် ဒေတာများ မျှတမှုမရှိသည့် ပြဿနာ (Data imbalance) ကိုလည်း ဒေတာပမာဏတိုးပွားအောင် ဖန်တီးခြင်း (Augmentation) နှင့် ဒေတာတုများ ထုတ်လုပ်ခြင်း (Synthetic data generation) နည်းလမ်းများဖြင့် ဖြေရှင်းပေးကာ အမျိုးအစားစုံလင်သော ဒေတာများအပေါ်တွင် မော်ဒယ်၏ စွမ်းဆောင်ရည် ခိုင်မာထက်မြက်နေစေရန် ဆောင်ရွက်ကြသည်။<ref name=":0" /> === သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှုပညာ === သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှုပညာ ({{lang-en|Natural language processing (NLP)}}) သည် ကွန်ပျူတာစက်ပစ္စည်းများကို လူသားတို့၏ ဘာသာစကားအား နားလည်စေရန်နှင့် ပြန်လည်ထုတ်ဖော်ပြောဆိုနိုင်စေရန် ဖန်တီးပေးရသော AI အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်၏ အလွန်အရေးကြီးသည့် အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်ကို စက်သင်ယူမှု (Machine Learning) မော်ဒယ်များအတွက် ဒေတာများ အဆင်သင့်ဖြစ်စေရန် စာသားများကို ကနဦးပြင်ဆင်ခြင်း (Text preprocessing) ဖြင့် စတင်သည်။ မကြာသေးမီက ထွက်ပေါ်လာသော နည်းပညာတိုးတက်မှုများ၊ အထူးသဖြင့် BERT နှင့် GPT ကဲ့သို့သော Transformer အခြေပြု မော်ဒယ်များသည် ဘာသာစကား၏ ရှေ့နောက်အကြောင်းအရာ ဆက်စပ်မှုကို နားလည်နိုင်စွမ်းကို သိသိသာသာ မြှင့်တင်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2022-04-19 |title=The Power of Natural Language Processing |url=https://hbr.org/2022/04/the-power-of-natural-language-processing |access-date=2024-10-18 |work=Harvard Business Review |issn=0017-8012}}</ref> AI အင်ဂျင်နီယာများသည် စိတ်ခံစားမှု ဆန်းစစ်ခြင်း (Sentiment analysis)၊ စက်ဖြင့် ဘာသာပြန်ခြင်း (Machine translation) နှင့် သတင်းအချက်အလက် ထုတ်ယူခြင်း (Information extraction) အပါအဝင် မတူညီသော [[NLP]] လုပ်ငန်းတာဝန်များကို လုပ်ဆောင်ကြသည်။ ဤလုပ်ငန်းတာဝန်များသည် တိကျမှုကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် အာရုံစိုက်မှုဆိုင်ရာ ယန္တရားများကို အသုံးပြုထားသည့် ဆန်းပြားရှုပ်ထွေးသော မော်ဒယ်များ လိုအပ်သည်။<ref>{{Citation|last1=Vaswani|first1=Ashish|title=Attention Is All You Need|date=2023-08-01|arxiv=1706.03762|last2=Shazeer|first2=Noam|last3=Parmar|first3=Niki|last4=Uszkoreit|first4=Jakob|last5=Jones|first5=Llion|last6=Gomez|first6=Aidan N.|last7=Kaiser|first7=Lukasz|last8=Polosukhin|first8=Illia}}</ref> ၎င်းတို့ကို ဗာကျူရယ် လက်ထောက်များ (Virtual assistants) နှင့် Chatbots များမှသည် သီးသန့်အမည်နာမများအား ခွဲခြားမှတ်မိခြင်း (Named-entity recognition - NER) နှင့် ဝါစင်္ဂခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်း (Part of speech tagging - POS) ကဲ့သို့သော ပိုမိုအဆင့်မြင့်သည့် သီးသန့်လုပ်ငန်းတာဝန်များအထိ နယ်ပယ်အသီးသီးတွင် အသုံးပြုကြသည်။<ref>{{Cite book |last1=Sun |first1=Peng |date=November 2018 |title=2018 International Conference on Asian Language Processing (IALP) |last2=Yang |first2=Xuezhen |last3=Zhao |first3=Xiaobing |last4=Wang |first4=Zhijuan |publisher=IEEE |isbn=978-1-7281-1175-9 |pages=273–278 |chapter=An Overview of Named Entity Recognition |doi=10.1109/IALP.2018.8629225}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Chiche |first1=Alebachew |date=2022-01-24 |title=Part of speech tagging: a systematic review of deep learning and machine learning approaches |journal=[[Journal of Big Data]] |volume=9 |issue=1 |page=10 |doi=10.1186/s40537-022-00561-y |issn=2196-1115 |doi-access=free |last2=Yitagesu |first2=Betselot}}</ref> === အကျိုးအကြောင်းပြခြင်းနှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ချစနစ်များ === အကျိုးအကြောင်းပြခြင်းနှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်နိုင်သော စနစ်များကို တည်ဆောက်ခြင်းသည် AI အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်၏ အရေးကြီးသော ကဏ္ဍတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အင်ဂျင်နီယာများသည် စနစ်များကို အစမှအဆုံး ကိုယ်တိုင်ဖန်တီးသည်ဖြစ်စေ၊ ရှိပြီးသား စနစ်ပုံစံများအပေါ် အခြေခံ၍ တည်ဆောက်သည်ဖြစ်စေ ဒေတာ သို့မဟုတ် ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများအပေါ် အခြေခံ၍ အလုပ်လုပ်သော ဖြေရှင်းချက်များကို ဖန်တီးကြသည်။ သင်္ကေတအခြေပြု AI (Symbolic AI) နည်းပညာသည် ကောက်ချက်ချရန်အတွက် တရားဝင်ယုတ္တိဗေဒနှင့် ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားသော စည်းမျဉ်းများကို အသုံးပြုပြီး၊ Bayesian networks ကဲ့သို့သော ဖြစ်တန်စွမ်းအခြေပြု အကျိုးအကြောင်းပြနည်းပညာများ (Probabilistic reasoning techniques) ကမူ မရေရာမှုများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် ကူညီပေးသည်။ ဤမော်ဒယ်များသည် အချိန်နှင့်တပြေးညီ ဆုံးဖြတ်ချက်ချရန် အလွန်အရေးကြီးသော အလိုအလျောက်မောင်းနှင်သည့် မော်တော်ယာဉ်များ (Autonomous vehicles) ကဲ့သို့သော အမြဲပြောင်းလဲနေသည့် ပတ်ဝန်းကျင်များတွင် အသုံးပြုမည့် အက်ပလီကေးရှင်းများအတွက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည်။<ref>{{Citation|last1=Susskind|first1=Zachary|title=Neuro-Symbolic AI: An Emerging Class of AI Workloads and their Characterization|date=2021-09-13|arxiv=2109.06133|last2=Arden|first2=Bryce|last3=John|first3=Lizy K.|last4=Stockton|first4=Patrick|last5=John|first5=Eugene B.}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Garnelo |first1=Marta |date=2019-10-01 |title=Reconciling deep learning with symbolic artificial intelligence: representing objects and relations |journal=Current Opinion in Behavioral Sciences |volume=29 |pages=17–23 |doi=10.1016/j.cobeha.2018.12.010 |hdl=10044/1/67796 |issn=2352-1546 |doi-access=free |hdl-access=free |last2=Shanahan |first2=Murray}}</ref> === လုံခြုံရေး === AI စနစ်များကို လျှို့ဝှက်ချက်များပြည့်နှက်ပြီး အလွန်အရေးကြီးသော လုပ်ငန်းခွင်သုံး အက်ပလီကေးရှင်းများတွင် ပိုမိုထည့်သွင်းအသုံးပြုလာကြသောကြောင့် လုံခြုံရေးသည် AI အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်တွင် မဖြစ်မနေ ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အချက် ဖြစ်သည်။ AI အင်ဂျင်နီယာများသည် စနစ်၏ ခိုင်မာမှုနှင့် စွမ်းဆောင်ရည်ကို ထိခိုက်ပျက်ပြားစေနိုင်သော (ဒေတာလွဲမှားအောင် ပြုလုပ်ခြင်း Evasion နှင့် ဒေတာဖျက်ဆီးခြင်း Poisoning ကဲ့သို့သော) ရန်လိုသည့် တိုက်ခိုက်မှုများ (Adversarial attacks) မှ မော်ဒယ်များကို ကာကွယ်ရန် ခိုင်မာသော လုံခြုံရေးအစီအမံများကို လုပ်ဆောင်ကြသည်။ မော်ဒယ်များကို တည်ဆောက်ဆဲကာလအတွင်း မလိုလားအပ်သော ထည့်သွင်းချက်များနှင့် တမင်ထိတွေ့စေပြီး လေ့ကျင့်ပေးသည့် အပြန်အလှန်ခုခံမှုဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်သင်ကြားခြင်း (Adversarial training) ကဲ့သို့သော နည်းပညာများသည် ဤတိုက်ခိုက်မှုများကို ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်ရန် စနစ်များကို ပိုမိုကြံ့ခိုင်စေသည်။<ref>{{Cite book |last1=Fan |first1=Jiaxin |date=July 2022 |title=2022 7th IEEE International Conference on Data Science in Cyberspace (DSC) |last2=Yan |first2=Qi |last3=Li |first3=Mohan |last4=Qu |first4=Guanqun |last5=Xiao |first5=Yang |publisher=IEEE |isbn=978-1-6654-7480-1 |pages=48–55 |chapter=A Survey on Data Poisoning Attacks and Defenses |doi=10.1109/DSC55868.2022.00014}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Ren |first1=Kui |date=2020-03-01 |title=Adversarial Attacks and Defenses in Deep Learning |journal=Engineering |volume=6 |issue=3 |pages=346–360 |bibcode=2020Engin...6..346R |doi=10.1016/j.eng.2019.12.012 |issn=2095-8099 |doi-access=free |last2=Zheng |first2=Tianhang |last3=Qin |first3=Zhan |last4=[[Steve Liu|Liu, Xue]]}}</ref> ထို့ပြင် AI မော်ဒယ်များကို လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးရန် အသုံးပြုသည့် ဒေတာများကို လုံခြုံအောင် ထိန်းသိမ်းခြင်းသည်လည်း အလွန်အရေးကြီးသည်။ လျှို့ဝှက်အချက်အလက်များကို ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုခြင်းနှင့် ဒေတာပေါက်ကြားခြင်းတို့မှ ကာကွယ်ရန် ကုဒ်ဝှက်ခြင်းစနစ် (Encryption)၊ လုံခြုံသော ဒေတာသိုလှောင်မှုစနစ်နှင့် ဝင်ရောက်ခွင့် ထိန်းချုပ်မှု ယန္တရားများကို အသုံးပြုကြသည်။ ထို့အတူ AI စနစ်များကို လက်တွေ့တပ်ဆင်အသုံးပြုပြီးနောက် ပေါ်ပေါက်လာနိုင်သည့် အားနည်းချက်များကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ပြီး လျှော့ချနိုင်ရန် အမြဲမပြတ် စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးရန် လိုအပ်သည်။ ဘေးအန္တရာယ်ကြီးမားနိုင်သော အလိုအလျောက်စနစ်များနှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ကဲ့သို့သော ပတ်ဝန်းကျင်များတွင် အင်ဂျင်နီယာများသည် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ခြိမ်းခြောက်မှုများ ရှိနေသည့်တိုင် AI မော်ဒယ်များ ဆက်လက်အလုပ်လုပ်နိုင်စေရန်အတွက် အရန်စနစ်များ (Redundancy) နှင့် အလိုအလျောက် ဘေးကင်းလုံခြုံစေမည့် ယန္တရားများကိုပါ ထည့်သွင်းတည်ဆောက်ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-07-31 |title=How should we assess security and data minimisation in AI? |url=https://ico.org.uk/for-organisations/uk-gdpr-guidance-and-resources/artificial-intelligence/guidance-on-ai-and-data-protection/how-should-we-assess-security-and-data-minimisation-in-ai/ |access-date=2024-10-23 |website=ico.org.uk}}</ref> === ကျင့်ဝတ်နှင့် စည်းကမ်းလိုက်နာမှု === AI စနစ်များသည် လူမှုပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ကဏ္ဍရပ်များအပေါ် လွှမ်းမိုးမှု ပိုမိုများပြားလာသည်နှင့်အမျှ ကျင့်ဝတ်နှင့် စည်းကမ်းလိုက်နာမှုများသည် AI အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်၏ မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အစိတ်အပိုင်းများ ဖြစ်လာသည်။ အင်ဂျင်နီယာများသည် ဒေတာဖျက်ဆီးခြင်း (Data poisoning) ကဲ့သို့သော ဘေးအန္တရာယ်များကို လျှော့ချရန် မော်ဒယ်များကို ဒီဇိုင်းရေးဆွဲကြပြီး AI စနစ်များသည် GDPR ကဲ့သို့သော ဒေတာကာကွယ်ရေး စည်းမျဉ်းဥပဒေဘောင်များနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိစေရန် ဆောင်ရွက်ကြသည်။ ကိုယ်ရေးအချက်အလက်များကို ကာကွယ်ရန်နှင့် နိုင်ငံတကာ စံနှုန်းများကို လိုက်နာမှုရှိစေရန်အတွက် ဒေတာမှ မည်သူမည်ဝါဖြစ်ကြောင်း ဖျောက်ဖျက်ခြင်း (Data anonymization) နှင့် ခွဲခြားသိမြင်နိုင်စွမ်း ကန့်သတ်ခြင်း (Differential privacy) အပါအဝင် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ကာကွယ်ရေးနည်းပညာများကို အသုံးပြုကြသည်။<ref>{{Cite book |last=European Parliament. Directorate General for Parliamentary Research Services. |date=2020 |title=The impact of the general data protection regulation on artificial intelligence. |url=https://data.europa.eu/doi/10.2861/293 |publisher=Publications Office |isbn=978-92-846-6771-0 |location=LU |doi=10.2861/293}}</ref> ကျင့်ဝတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စဉ်းစားမှုများတွင် AI စနစ်များအတွင်း ဘက်လိုက်မှုများကို လျှော့ချရန်နှင့် လူမျိုး၊ ကျား/မ ကွဲပြားမှု သို့မဟုတ် အခြားကာကွယ်ထားသော လက္ခဏာရပ်များအပေါ် အခြေခံ၍ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုများကို တားဆီးရန် အဓိက အလေးပေး ဆောင်ရွက်သည်။ မျှတပြီး တာဝန်ယူမှုရှိသော AI လုပ်ငန်းဖြေရှင်းချက်များကို တည်ဆောက်ခြင်းဖြင့် အင်ဂျင်နီယာများသည် နည်းပညာပိုင်းအရ စံမီရုံသာမက လူမှုရေးအရလည်း တာဝန်သိတတ်သော နည်းပညာရပ်များ ပေါ်ထွက်လာစေရန် ပံ့ပိုးကူညီပေးကြသည်။<ref name="Ferrara 3">{{Cite journal |last=Ferrara |first=Emilio |date=March 2024 |title=Fairness and Bias in Artificial Intelligence: A Brief Survey of Sources, Impacts, and Mitigation Strategies |journal=Sci |volume=6 |issue=1 |page=3 |arxiv=2304.07683 |doi=10.3390/sci6010003 |issn=2413-4155 |doi-access=free}}</ref> == လုပ်ငန်းတာဝန်များ == AI အင်ဂျင်နီယာတစ်ဦး၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များသည် ရှုပ်ထွေးပြီး အဆင့်ဆင့်လုပ်ဆောင်ရသော AI စနစ်၏ သက်တမ်းစက်ဝန်း (Life cycle) အပေါ်တွင် လည်ပတ်နေသည်။<ref name=":3">{{Cite journal |last1=Haakman |first1=Mark |date=2021-07-08 |title=AI lifecycle models need to be revised |journal=Empirical Software Engineering |volume=26 |issue=5 |page=95 |doi=10.1007/s10664-021-09993-1 |issn=1573-7616 |doi-access=free |last2=Cruz |first2=Luís |last3=Huijgens |first3=Hennie |last4=van Deursen |first4=Arie}}</ref> စီမံကိန်း၏ လိုအပ်ချက်ပေါ်မူတည်၍ ဤလုပ်ငန်းစဉ်တွင် မော်ဒယ်များကို အစမှအဆုံး ကိုယ်တိုင်တည်ဆောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ရှိပြီးသားမော်ဒယ်များကို Transfer learning နည်းပညာဖြင့် ပြန်လည်အသုံးပြုခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်သည်။<ref name=":4">{{Cite web |last=Fritz |date=2023-09-21 |title=Pre-Trained Machine Learning Models vs Models Trained from Scratch |url=https://fritz.ai/pre-trained-machine-learning-models-vs-models-trained-from-scratch/ |access-date=2024-10-18 |website=Fritz ai}}</ref> ချဉ်းကပ်ပုံတစ်ခုချင်းစီတွင် သီးသန့်စိန်ခေါ်မှုများ ရှိကြပြီး ၎င်းတို့က ကုန်ဆုံးမည့်အချိန်၊ ရင်းမြစ်များနှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်များအပေါ် လွှမ်းမိုးမှုရှိသည်။ === ပြဿနာကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်းနှင့် လိုအပ်ချက်များကို ဆန်းစစ်ခြင်း === မော်ဒယ်တစ်ခုကို အစမှအဆုံး တည်ဆောက်သည်ဖြစ်စေ၊ ရှိပြီးသား မော်ဒယ်တစ်ခုအပေါ် အခြေခံ၍ တည်ဆောက်သည်ဖြစ်စေ လုပ်ငန်းစဉ်အားလုံးကို ဖြေရှင်းရမည့် ပြဿနာကို တိကျစွာ နားလည်သဘောပေါက်ခြင်းဖြင့် စတင်ရသည်။ အင်ဂျင်နီယာသည် လုပ်ငန်းပတ်ဝန်းကျင်ကို နားလည်ပြီး စီမံကိန်း၏ နယ်ပယ်နှင့် မဟာဗျူဟာမြောက် ရည်မှန်းချက်များနှင့် ကိုက်ညီမည့် သီးသန့် AI ရည်မှန်းချက်များကို ချမှတ်ရမည် ဖြစ်သည်။ ဤအဆင့်တွင် အဓိက စွမ်းဆောင်ရည်ပြ အညွှန်းကိန်းများ (KPIs) နှင့် လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များကို သတ်မှတ်နိုင်ရန် သက်ဆိုင်သူများနှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးခြင်းများ ပါဝင်သည်။<ref name=":3" /> မော်ဒယ်ကို အစမှအဆုံး တည်ဆောက်သည့်အခါ အင်ဂျင်နီယာသည် ထိုလုပ်ငန်းအတွက် မည်သည့် အယ်လ်ဂိုရီသမ်များက အသင့်တော်ဆုံးဖြစ်မည်ကို ဆုံးဖြတ်ရသည်။<ref name=":1" /> အပြန်အလှန်အားဖြင့် အဆင်သင့် လေ့ကျင့်ပေးထားသော (Pre-trained) မော်ဒယ်ကို အသုံးပြုသည့်အခါတွင်မူ လုပ်ငန်းတာဝန်များမှာ ရှိပြီးသား မော်ဒယ်များကို ဆန်းစစ်ရန်နှင့် လုပ်ငန်းနှင့် အကိုက်ညီဆုံးဖြစ်မည့် မော်ဒယ်ကို ရွေးချယ်ရန်ဘက်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ အဆင်သင့် လေ့ကျင့်ပေးထားသော မော်ဒယ်များကို အသုံးပြုခြင်းက မော်ဒယ်တည်ဆောက်ပုံအသစ် (Model architecture) တစ်ခုလုံးကို ဒီဇိုင်းဆွဲနေမည့်အစား အနုစိတ်ထပ်မံပြင်ဆင်ခြင်း (Fine-tuning) လုပ်ငန်းအပေါ်တွင်သာ ပိုမိုအာရုံစိုက် လုပ်ဆောင်နိုင်စေသည်။<ref>{{Cite book |last1=Alshalali |first1=Tagrid |date=December 2018 |title=2018 International Conference on Computational Science and Computational Intelligence (CSCI) |last2=Josyula |first2=Darsana |publisher=IEEE |isbn=978-1-7281-1360-9 |pages=469–473 |chapter=Fine-Tuning of Pre-Trained Deep Learning Models with Extreme Learning Machine |doi=10.1109/CSCI46756.2018.00096}}</ref> === ဒေတာရယူခြင်းနှင့် ပြင်ဆင်ခြင်း === မည်သည့် development နည်းလမ်းကိုမဆို ရွေးချယ်ပါစေ AI စနစ်တစ်ခု၏ စွမ်းဆောင်ရည်သည် အရည်အသွေးမြင့်ပြီး စံနမူနာပြနိုင်သော ဒေတာများအပေါ်တွင်သာ လုံးဝမူတည်နေသောကြောင့် ဒေတာရယူခြင်းနှင့် ပြင်ဆင်ခြင်းတို့သည် အလွန်အရေးကြီးသော အဆင့်များ ဖြစ်ကြသည်။ မော်ဒယ်ကို အစမှအဆုံး တည်ဆောက်မည့် စနစ်များအတွက် အင်ဂျင်နီယာများသည် မော်ဒယ်ကို ထိရောက်စွာ လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးနိုင်ရန် ဒေတာများတွင် လုံလောက်သော စုံလင်မှုနှင့် စံနမူနာပြနိုင်မှု ရှိစေရန် ဆောင်ရွက်ရပြီး ပြဿနာနှင့် သက်ဆိုင်သည့် နယ်ပယ်စုံမှ ကျယ်ပြန့်သော ဒေတာအစုများကို စုဆောင်းရမည် ဖြစ်သည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်တွင် လိုအပ်သလို ဒေတာများကို သန့်စင်ခြင်း၊ စံသတ်မှတ်ခြင်းနှင့် ပမာဏတိုးပွားအောင် ဖန်တီးခြင်း (Augmentation) တို့ ပါဝင်သည်။ လေ့ကျင့်သင်ကြားနေစဉ်အတွင်း မော်ဒယ်၏ ခိုင်မာမှုကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် ဒေတာပိုက်လိုင်းများ တည်ဆောက်ခြင်း၊ ဒေတာမမျှတသည့် ပြဿနာများနှင့် လိုအပ်နေသော တန်ဖိုးများကို ဖြည့်စွက်ကိုင်တွယ်ခြင်းတို့သည်လည်း မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Jain |first=Mitaksh |date=2024-05-27 |title=Data Acquisition: The Ultimate Guide to Master Machine Learning |url=https://emeritus.org/blog/data-acquisition-in-machine-learning/ |access-date=2024-10-18 |website=Emeritus Online Courses}}</ref> ရှိပြီးသား မော်ဒယ်များကို အသုံးပြုမည့် အခြေအနေတွင်မူ ဒေတာအစုဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များမှာ ကွဲပြားလေ့ရှိသည်။ ဤနေရာတွင် အင်ဂျင်နီယာများသည် အထွေထွေသုံး မော်ဒယ်တစ်ခုကို အနုစိတ်ထပ်မံပြင်ဆင်ရန် (Fine-tune) အတွက် သီးသန့်လုပ်ငန်းနှင့် သက်ဆိုင်သော ဒေတာများကို ရယူရန်သာ အဓိက အလေးပေး ကြသည်။ ဒေတာအရည်အသွေးသည် အတူတူပင် အရေးကြီးသော်လည်း အဆင်သင့်ရှိပြီးသား မော်ဒယ်များ (အထူးသဖြင့် Transfer learning ကို အခြေခံထားသော မော်ဒယ်များ) သည် ယေဘုယျအားဖြင့် ဒေတာပမာဏ ပိုမိုနည်းပါးစွာ လိုအပ်သောကြောင့် ဒေတာပြင်ဆင်မှုအဆင့်ကို ပိုမိုမြန်ဆန်စေသည်။<ref>{{Citation|last1=Dodge|first1=Jesse|title=Fine-Tuning Pretrained Language Models: Weight Initializations, Data Orders, and Early Stopping|date=2020-02-14|arxiv=2002.06305|last2=Ilharco|first2=Gabriel|last3=Schwartz|first3=Roy|last4=Farhadi|first4=Ali|last5=Hajishirzi|first5=Hannaneh|author5-link=Hanna Hajishirzi|last6=Smith|first6=Noah}}</ref> === မော်ဒယ် ဒီဇိုင်းရေးဆွဲခြင်းနှင့် လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးခြင်း === မော်ဒယ်ဒီဇိုင်းရေးဆွဲခြင်းနှင့် လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးခြင်းအဆင့်ရှိ လုပ်ငန်းပမာဏသည် အင်ဂျင်နီယာအနေဖြင့် မော်ဒယ်ကို အစမှအဆုံး အသစ်တည်ဆောက်သည်ဖြစ်စေ၊ ရှိပြီးသားမော်ဒယ်ကို အနုစိတ်ထပ်မံပြင်ဆင်သည်ဖြစ်စေ ယင်းအချက်အပေါ်တွင် များစွာမူတည်သည်။ မော်ဒယ်ကို အစမှအဆုံး တည်ဆောက်သည့်အခါ AI အင်ဂျင်နီယာများသည် ပြဿနာနှင့် ကိုက်ညီမည့် အယ်လ်ဂိုရီသမ်များနှင့် တည်ဆောက်ပုံစနစ်များကို ရွေးချယ်ကာ တည်ဆောက်ပုံစနစ် (Architecture) တစ်ခုလုံးကို ကိုယ်တိုင်ဒီဇိုင်းဆွဲရမည် ဖြစ်သည်။ Deep learning မော်ဒယ်များအတွက်မူ သင့်တော်သော လွှာအရေအတွက် (Layers)၊ အသက်သွင်းလုပ်ဆောင်ချက်များ (Activation functions) နှင့် အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ပြင်ဆင်ပေးသည့်စနစ်များ (Optimizers) ပါဝင်သော နျူရယ်ကွန်ရက်တစ်ခုကို ဒီဇိုင်းဆွဲရန် လိုအပ်သည်။<ref>{{Cite web |title=What is a Model Architecture? - Hopsworks |url=https://www.hopsworks.ai/dictionary/model-architecture |access-date=2024-10-18 |website=www.hopsworks.ai}}</ref> အင်ဂျင်နီယာများသည် စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်း၊ ဟိုက်ပါပါရာမီတာများကို ညှိနှိုင်းခြင်းနှင့် တည်ဆောက်ပုံစနစ်ကို အနုစိတ်ပြင်ဆင်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်များကို အကြိမ်ကြိမ် ပြုလုပ်ကြရသည်။<ref name=":2" /> ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် ကြီးမားသော ဒေတာအစုများပေါ်တွင် မော်ဒယ်ကို လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးရန် ကြီးမားလှသော ကွန်ပျူတာတွက်ချက်မှုစွမ်းအားနှင့် အချိန်အမြောက်အမြား လိုအပ်သောကြောင့် ရင်းမြစ်အသုံးချမှု အလွန်များပြားသည်။ ရှိပြီးသားမော်ဒယ်များကို အခြေခံသည့် AI စနစ်များအတွက်မူ အနုစိတ်ထပ်မံပြင်ဆင်ခြင်း (Fine-tuning) လုပ်ငန်းအပေါ်တွင်သာ ပိုမိုအာရုံစိုက် လုပ်ဆောင်သည်။ Transfer learning နည်းပညာသည် အင်ဂျင်နီယာများအား ကျယ်ပြန့်သော ဒေတာအစုတစ်ခုပေါ်တွင် လေ့ကျင့်ထားပြီးဖြစ်သော မော်ဒယ်တစ်ခုကို ရယူစေပြီး သီးသန့်လုပ်ငန်းနှင့်ကိုက်ညီမည့် သေးငယ်သောဒေတာအစုကို အသုံးပြုကာ ယင်းမော်ဒယ်ကို သင့်တော်သလို ပြောင်းလဲအသုံးပြုနိုင်စေသည်။ ဤနည်းလမ်းသည် ဒီဇိုင်းရေးဆွဲခြင်းနှင့် လေ့ကျင့်သင်ကြားခြင်းအဆင့်၏ ရှုပ်ထွေးမှုများကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးသည်။ အင်ဂျင်နီယာများသည် တည်ဆောက်ပုံစနစ်တစ်ခုလုံးကို အသစ်ပြန်ဆောက်နေမည့်အစား နောက်ဆုံးအလွှာများကို ညှိနှိုင်းခြင်းနှင့် ဟိုက်ပါပါရာမီတာကို ပြင်ဆင်ခြင်းတို့ကိုသာ လုပ်ဆောင်ကြသည်။ အဆင်သင့်လေ့ကျင့်ထားသော မော်ဒယ်များသည် လုပ်ငန်းသစ်အတွက် အနည်းငယ်သာ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရန် လိုအပ်သော ယေဘုယျအချက်အလက်များကို လေ့လာထားပြီးဖြစ်သောကြောင့် လိုအပ်သောအချိန်နှင့် ကွန်ပျူတာတွက်ချက်မှုရင်းမြစ်များသည် အစမှအဆုံး တည်ဆောက်ခြင်းထက် ယေဘုယျအားဖြင့် ပိုမိုနည်းပါးသည်။<ref name=":4" /> အစမှအဆုံး တည်ဆောက်သည်ဖြစ်စေ၊ အနုစိတ်ထပ်မံပြင်ဆင်သည်ဖြစ်စေ အင်ဂျင်နီယာများသည် မော်ဒယ်က ဒေတာအဟောင်းများပေါ်တွင်သာ ပုံသေမှတ်မိပြီး ဒေတာအသစ်များကို မခန့်မှန်းနိုင်သည့် ပြဿနာ (Overfitting) ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် Cross-validation နှင့် Early stopping ကဲ့သို့သော အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ပြင်ဆင်သည့် နည်းပညာများကို အသုံးပြုကြသည်။ အခြေအနေနှစ်ခုလုံးတွင် မော်ဒယ်ကို လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးခြင်းလုပ်ငန်း၌ စွမ်းဆောင်ရည်ကို စံနှုန်းသတ်မှတ်ရန်နှင့် တိကျမှုကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် စမ်းသပ်မှုပေါင်းများစွာကို လုပ်ဆောင်ရသည်။<ref>{{Cite web |date=2023-08-16 |title=How the training of the AI models works - The Data Scientist |url=https://thedatascientist.com/how-the-training-of-the-ai-models-works/ |access-date=2024-10-18}}</ref> === စနစ်များ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခြင်း === မော်ဒယ်ကို လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးပြီးပါက ၎င်းကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော စနစ်ကြီးအတွင်းသို့ ထည့်သွင်းပေါင်းစပ်ရမည် ဖြစ်ပြီး၊ ဤအဆင့်သည် မော်ဒယ်ကို မည်သည့်နည်းလမ်းဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့သည်ဖြစ်စေ ယေဘုယျအားဖြင့် တူညီမှုရှိသည်။ စနစ်များ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခြင်းလုပ်ငန်းတွင် AI မော်ဒယ်ကို မတူညီသော ဆော့ဖ်ဝဲအစိတ်အပိုင်းများနှင့် ချိတ်ဆက်ခြင်း၊ ပြင်ပစနစ်များ၊ ဒေတာအစုများနှင့် အသုံးပြုသူမျက်နှာပြင်များ (User interfaces) နှင့် အပြန်အလှန် အလုပ်လုပ်နိုင်စေရန် ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ အစမှအဆုံး ကိုယ်တိုင်တည်ဆောက်ထားသော မော်ဒယ်များအတွက်မူ ကိုယ်ပိုင်ဖန်တီးထားသော တည်ဆောက်ပုံစနစ်သည် လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှု ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကိုက်ညီမှုရှိစေရန်အတွက်၊ အထူးသဖြင့် သီးသန့်စက်ပစ္စည်း (Hardware) သို့မဟုတ် အနားသတ်တွက်ချက်မှု ပတ်ဝန်းကျင်များ (Edge computing environments) အတွက် ဒီဇိုင်းဆွဲထားခြင်းဖြစ်ပါက ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းမှုတွင် အပိုလုပ်ငန်းများ ထပ်မံလုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်နိုင်သည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် အဆင်သင့်လေ့ကျင့်ထားသော မော်ဒယ်များသည် လူသုံးများပြားသော စနစ်ပုံစံများကို အသုံးပြု၍ တည်ဆောက်ထားခြင်းဖြစ်သောကြောင့် ခေတ်မီအခြေခံအဆောက်အအုံ အများစုနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိပြီး လက်တွေ့တပ်ဆင်အသုံးပြုရန် ပိုမိုလွယ်ကူ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်လေ့ရှိသည်။<ref>{{Cite journal |last1=Thórisson |first1=Kristinn R. |date=2004 |title=Constructionist Design Methodology for Interactive Intelligences |url=http://xenia.media.mit.edu/%7Ekris/ftp/AIMag-CDM-ThorissonEtAl04.pdf |journal=A.I. Magazine |archive-url=https://web.archive.org/web/20060903154335/http://xenia.media.mit.edu/%7Ekris/ftp/AIMag-CDM-ThorissonEtAl04.pdf |archive-date=2006-09-03 |last2=Benko |first2=Hrvoje |last3=Abramov |first3=Denis |last4=Arnold |first4=Andrew |last5=Maskey |first5=Sameer |last6=Vaseekaran |first6=Aruchunan}}</ref> အင်ဂျင်နီယာများသည် မော်ဒယ်ကို စနစ်တကျထုပ်ပိုးရန်နှင့် လက်တွေ့တပ်ဆင်ရန်အတွက် တသမတ်တည်းဖြစ်သော ပတ်ဝန်းကျင်များ ဖန်တီးပေးနိုင်သည့် ကွန်တိန်နာသုံး ကိရိယာများကို (Containerization tools) အသုံးပြုကြပြီး၊ ၎င်းက ကလောက်ဒ်အခြေပြုစနစ်များ သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းခွင်အတွင်းရှိ ကိုယ်ပိုင်ကွန်ပျူတာစနစ်များ (On-premise systems) အကြား ချောမွေ့စွာ ပေါင်းစပ်နိုင်စေရန် သေချာစေသည်။ မော်ဒယ်ကို အစမှအဆုံး တည်ဆောက်ခဲ့သည်ဖြစ်စေ၊ အဆင်သင့်လေ့ကျင့်ထားသော မော်ဒယ်များကို အသုံးပြုခဲ့သည်ဖြစ်စေ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းမှုအဆင့်တွင် မော်ဒယ်သည် စနစ်တကျ တိုးချဲ့နိုင်စွမ်းရှိရန်နှင့် ရှိရင်းစွဲ အခြေခံအဆောက်အအုံအတွင်း ထိရောက်စွာ စွမ်းဆောင်နိုင်ရန် သေချာစေရမည် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=AI Model Packaging Best Practices {{!}} Restackio |url=https://www.restack.io/p/ai-model-answer-packaging-best-practices-cat-ai |access-date=2024-10-23 |website=Restack}}</ref><ref>{{Cite book |last=Mungoli* |first=Neelesh |year=2023 |title=Scalable, Distributed AI Frameworks: Leveraging Cloud Computing for Enhanced Deep Learning Performance and Efficiency |arxiv=2304.13738}}</ref> === စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်းနှင့် အတည်ပြုခြင်း === မော်ဒယ်ကို အစမှအဆုံး တည်ဆောက်သည့် ချဉ်းကပ်ပုံနှင့် ရှိပြီးသားမော်ဒယ်ကို အသုံးပြုသည့် ချဉ်းကပ်ပုံ နှစ်မျိုးစလုံးတွင် စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်းနှင့် အတည်ပြုခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်သည် အလွန်အရေးကြီးသော ကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ သို့သော်လည်း စမ်းသပ်မှု၏ အနက်ရှိုင်းနှင့် သဘောသဘာဝမှာ အနည်းငယ် ကွဲပြားနိုင်သည်။ အစမှအဆုံး ကိုယ်တိုင်တည်ဆောက်ထားသော မော်ဒယ်များအတွက်မူ စိတ်ကြိုက်ဖန်တီးထားသော အစိတ်အပိုင်းများအားလုံး ရည်ရွယ်ချက်အတိုင်း အလုပ်လုပ်မလုပ် သေချာစေရန် ပိုမိုပြည့်စုံစုံလင်သော လုပ်ငန်းဆောင်တာဆိုင်ရာ စမ်းသပ်မှုများ (Functional testing) လိုအပ်သည်။ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုဆိုင်ရာ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး အမျိုးမျိုးအောက်တွင် စနစ်၏ ခံနိုင်ရည်ကို ဆန်းစစ်ရန် ဖိအားပေးစမ်းသပ်မှုများ (Stress tests) ကို လုပ်ဆောင်ရမည့်အပြင်၊ မော်ဒယ်သည် သက်ဆိုင်ရာ နယ်ပယ်အလိုက် သတ်မှတ်ထားသော ဒေတာအမျိုးအစားများနှင့် ပုံမှန်မဟုတ်သော အစွန်းထွက်အခြေအနေများကို (Edge cases) ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်စွမ်း ရှိမရှိကိုလည်း အင်ဂျင်နီယာများက အတည်ပြုရမည် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2023-07-11 |title=The Role of Performance Testing in AI Applications Digital Product Modernization |url=https://rtctek.com/the-role-of-performance-testing-in-ai-applications/ |access-date=2024-10-23 |website=Round The Clock Technologies}}</ref> အဆင်သင့် လေ့ကျင့်ပေးထားသော (Pre-trained) မော်ဒယ်များအတွက်မူ စမ်းသပ်မှု၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ အနုစိတ်ထပ်မံပြင်ဆင်ခြင်း (Fine-tuning) လုပ်ငန်းစဉ်က မော်ဒယ်ကို လုပ်ငန်းတာဝန်သစ်နှင့် ကိုက်ညီအောင် လုံလောက်စွာ ပြောင်းလဲပေးနိုင်ခြင်း ရှိမရှိကို သေချာစေရန် ဖြစ်သည်။ လုပ်ငန်းဆောင်တာဆိုင်ရာ စမ်းသပ်မှုများသည် အဆင်သင့်လေ့ကျင့်ထားသော မော်ဒယ်မှ ထွက်ပေါ်လာသော ရလဒ်များက ပတ်ဝန်းကျင်အသစ်အတွက် တိကျမှန်ကန်မှု ရှိမရှိကို အတည်ပြုပေးသည်။ အခြေအနေနှစ်ခုလုံးတွင် ကျင့်ဝတ်နှင့်ညီညွတ်သော AI လုပ်ငန်းစဉ်များ ဖြစ်ထွန်းစေရန်နှင့် အားနည်းချက်များကို ကာကွယ်ရန်အတွက် (အထူးသဖြင့် ဘဏ္ဍာရေး၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု သို့မဟုတ် အလိုအလျောက်မောင်းနှင်သည့်စနစ်များကဲ့သို့သော အထိခိုက်မခံသည့် အက်ပလီကေးရှင်းများတွင်) ဘက်လိုက်မှုများကို ဆန်းစစ်ခြင်း၊ မျှတမှု ရှိမရှိ အကဲဖြတ်ခြင်းနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းတို့သည် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Artificial intelligence validation and verification service |url=https://www.sqs.es/artificial-intelligence-validation-and-verification-service/?lang=en |access-date=2024-10-23 |website=SQS}}</ref> ထို့ပြင် AI ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်မှု လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိရန် လိုအပ်သော စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ငန်းကဏ္ဍများ သို့မဟုတ် သက်ဆိုင်သူများနှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်သည့်အခါ လုပ်ငန်းအဆင့်ဆင့်တိုင်း၌ အကြောင်းရင်းကို ရှင်းလင်းပြသနိုင်စွမ်းရှိရန် (Explainability) လည်း လိုအပ်သည်။ အင်ဂျင်နီယာများသည် မော်ဒယ်၏ ခန့်မှန်းချက်များကို နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှုမရှိသော အသုံးပြုသူများပါ နားလည်သဘောပေါက်နိုင်ပြီး ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာနှင့် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ စံနှုန်းများနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိစေရန် ဆောင်ရွက်ရမည် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite journal |last1=Hand |first1=David J. |date=June 2020 |title=Validating and Verifying AI Systems |journal=Patterns |volume=1 |issue=3 |doi=10.1016/j.patter.2020.100037 |issn=2666-3899 |pmc=7660449 |pmid=33205105 |doi-access=free |article-number=100037 |last2=Khan |first2=Shakeel}}</ref> === လက်တွေ့တပ်ဆင်ခြင်းနှင့် စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးခြင်း === မော်ဒယ်ကို အစမှအဆုံး တည်ဆောက်ခဲ့သည်ဖြစ်စေ၊ ရှိပြီးသားမော်ဒယ်ပေါ်တွင် အခြေခံခဲ့သည်ဖြစ်စေ လက်တွေ့တပ်ဆင်ခြင်းအဆင့်တွင် ယေဘုယျအားဖြင့် တူညီသော မဟာဗျူဟာမြောက် နည်းလမ်းများကိုသာ အသုံးပြုကြသည်။ သို့သော်လည်း အစမှအဆုံး ကိုယ်တိုင်တည်ဆောက်ထားသော မော်ဒယ်များသည် လက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင် ပတ်ဝန်းကျင်တွင် စွမ်းဆောင်ရည် လိုအပ်ချက်များကို ပြည့်မီစေရန်အတွက် တပ်ဆင်အသုံးပြုနေစဉ်အတွင်း ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အနုစိတ်ညှိနှိုင်းမှုများ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်နိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အင်ဂျင်နီယာများသည် မှတ်ဉာဏ်အသုံးပြုမှုကို အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ပြင်ဆင်ခြင်း၊ ကြန့်ကြာမှုနှုန်းကို (Latency) လျှော့ချခြင်း သို့မဟုတ် မော်ဒယ်ကို အနားသတ်တွက်ချက်မှုစနစ် (Edge computing) အတွက် ကိုက်ညီအောင် ပြောင်းလဲခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်နိုင်သည်။<ref>{{Cite book |last1=Katsaragakis |first1=Manolis |date=October 2020 |title=2020 IEEE International Symposium on Circuits and Systems (ISCAS) |last2=Papadopoulos |first2=Lazaros |last3=Konijnenburg |first3=Mario |last4=Catthoor |first4=Francky |last5=Soudris |first5=Dimitrios |publisher=IEEE |isbn=978-1-7281-3320-1 |pages=1–4 |chapter=Memory Footprint Optimization Techniques for Machine Learning Applications in Embedded Systems |doi=10.1109/ISCAS45731.2020.9181038}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Ramkumar |first1=M. |date=2023 |title=SMART MONITORING AND ENHANCEMENT OF NETWORK LATENCY IN 5G CLOUD COMPUTING USING AI BASED MACHINE LEARNING MODEL |url=https://journals.indexcopernicus.com/api/file/viewByFileId/2041743 |journal=Ictact Journal on Data Science and Machine Learning |volume=04 |issue=2 |pages=421–425 |last2=Karthick |first2=R. |last3=Jeyashree |first3=A.}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Hua |first1=Haochen |date=2023-01-16 |title=Edge Computing with Artificial Intelligence: A Machine Learning Perspective |url=https://dl.acm.org/doi/10.1145/3555802 |journal=ACM Comput. Surv. |volume=55 |issue=9 |pages=184:1–184:35 |doi=10.1145/3555802 |issn=0360-0300 |url-access=subscription |last2=Li |first2=Yutong |last3=Wang |first3=Tonghe |last4=Dong |first4=Nanqing |last5=Li |first5=Wei |last6=Cao |first6=Junwei}}</ref> အဆင်သင့် လေ့ကျင့်ပေးထားသော မော်ဒယ်များကို လက်တွေ့တပ်ဆင်သည့်အခါတွင်မူ လုပ်ငန်းပမာဏမှာ ယေဘုယျအားဖြင့် ပိုမိုပေါ့ပါးလေ့ရှိသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဤမော်ဒယ်များသည် လက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင် ပတ်ဝန်းကျင်အတွက် အဆင်သင့် အကောင်းဆုံးပြင်ဆင်ပြီးသား ဖြစ်လေ့ရှိသောကြောင့် အင်ဂျင်နီယာများသည် သီးသန့်လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ဒေတာများ၊ အခြေခံအဆောက်အအုံများနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိစေရန် သေချာစေရေးလုပ်ငန်းအပေါ်တွင်သာ ပိုမိုအာရုံစိုက်နိုင်သည်။ အခြေအနေနှစ်ခုလုံးတွင် ဘေးအန္တရာယ်များကို အနည်းဆုံးဖြစ်စေရန်နှင့် တိုက်ရိုက်အသုံးပြုမည့် ပတ်ဝန်းကျင်အတွင်းသို့ ချောမွေ့စွာ ကူးပြောင်းနိုင်စေရန်အတွက် အဆင့်လိုက် တပ်ဆင်အသုံးပြုခြင်း (Phased rollouts)၊ A/B testing သို့မဟုတ် Canary deployments ကဲ့သို့သော လက်တွေ့တပ်ဆင်မှု နည်းပညာများကို အသုံးပြုကြသည်။<ref>{{Cite web |title=Rollout and Training • BT Standard |url=https://www.managebt.org/book/development/rollout-and-training/ |access-date=2024-10-23 |website=BT Standard}}</ref><ref>{{Cite web |last=Brinkmann |first=Demetrios |date=2022-09-15 |title=The what, why and how of Machine Learning A/B Tests |url=https://mlops.community/the-what-why-and-how-of-a-b-testing-in-ml/ |access-date=2024-10-23 |website=MLOps Community}}</ref><ref>{{Cite web |last=Roller |first=Joshua |date=2024-06-20 |title=Canary Deployment: What It Is and Why It Matters |url=https://www.computer.org/publications/tech-news/community-voices/why-canary-deployment-matters/ |access-date=2024-10-23 |website=IEEE Computer Society}}</ref> သို့သော်လည်း ချဉ်းကပ်ပုံနှစ်မျိုးလုံးတွင် စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးခြင်းသည် လုံးဝမရှိမဖြစ် လိုအပ်သည်။ AI စနစ်ကို လက်တွေ့တပ်ဆင်ပြီးပါက ဒေတာပုံစံများ ပြောင်းလဲလာသည်နှင့်အမျှ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ မော်ဒယ်၏ တိကျမှု လျော့နည်းသွားတတ်သည့် မော်ဒယ်သွေဖည်ခြင်း (Model drift) ကဲ့သို့သော ပြဿနာများကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်နိုင်ရန်အတွက် အင်ဂျင်နီယာများသည် စွမ်းဆောင်ရည်စောင့်ကြည့်မှုစနစ်ကို စနစ်တကျ တည်ဆောက်ကြရသည်။ စဉ်ဆက်မပြတ် စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးခြင်းသည် မော်ဒယ်ကို မည်သည့်အချိန်တွင် ပြန်လည်သင်ကြားပေးရန် (Retraining) သို့မဟုတ် ပြန်လည်ချိန်ညှိရန် (Recalibration) လိုအပ်သည်ကို သိရှိနိုင်ရန် ကူညီပေးသည်။ အဆင်သင့် လေ့ကျင့်ပေးထားသော မော်ဒယ်များအတွက်မူ မော်ဒယ်၏ စွမ်းဆောင်ရည် အကောင်းဆုံးဖြစ်နေစေရန် အချိန်မှန် အနုစိတ်ထပ်မံပြင်ဆင်ပေးရုံနှင့် လုံလောက်နိုင်သော်လည်း၊ အစမှအဆုံး ကိုယ်တိုင်တည်ဆောက်ထားသော မော်ဒယ်များတွင်မူ စနစ်ကို မည်သို့ဒီဇိုင်းဆွဲထားသည်ပေါ်မူတည်၍ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အဆင့်မြှင့်တင်မှုများ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်နိုင်သည်။<ref>{{Citation|last=Onnes|first=Annet|title=Monitoring AI systems: A Problem Analysis, Framework and Outlook|date=2022-05-05|arxiv=2205.02562}}</ref><ref>{{Cite web |title=Why Continuous Monitoring is Essential for Maintaining AI Integrity – Wisecube AI – Research Intelligence Platform |url=https://www.wisecube.ai/blog/why-continuous-monitoring-is-essential-for-maintaining-ai-integrity/ |access-date=2024-10-23}}</ref> ပုံမှန်ထိန်းသိမ်းခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်တွင် မော်ဒယ်ကို အဆင့်မြှင့်တင်ခြင်း၊ မျှတမှုနှင့် ဘက်လိုက်မှုရှိမရှိ စစ်ဆေးချက်များကို ထပ်မံအတည်ပြုခြင်းနှင့် ရန်လိုသည့် တိုက်ခိုက်မှုများမှ ကာကွယ်ရန် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ပြန်လည်ပြင်ဆင်မှုများ (Security patches) ပြုလုပ်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ == [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုစနစ် (Machine learning operations - MLOps) == MLOps သို့မဟုတ် ဉာဏ်ရည်တု လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုစနစ် (AIOps) သည် ခေတ်မီ AI အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်၏ အလွန်အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ပြီး၊ စက်သင်ယူမှု မော်ဒယ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးလုပ်ငန်းကို စိတ်ချရပြီး ထိရောက်မှုရှိသော လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုဆိုင်ရာ ကျင့်ထုံးများနှင့် ပေါင်းစပ်ဖော်ဆောင်ပေးသည်။ ဆော့ဖ်ဝဲလ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွင် အသုံးပြုသည့် DevOps လုပ်ငန်းစဉ်များကဲ့သို့ပင် MLOps သည် စက်သင်ယူမှု မော်ဒယ်များ၏ သက်တမ်းစက်ဝန်းတစ်ခုလုံးတွင် စဉ်ဆက်မပြတ် ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခြင်း၊ စဉ်ဆက်မပြတ် ပေးပို့ခြင်း (CI/CD) နှင့် အလိုအလျောက် စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးခြင်းတို့အတွက် စနစ်ပုံစံတစ်ခုကို ထောက်ပံ့ပေးသည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် ဒေတာသိပ္ပံပညာရှင်များ၊ AI အင်ဂျင်နီယာများနှင့် IT လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုအဖွဲ့များအကြား ကွာဟချက်ကို ပေါင်းကူးပေးပြီး၊ လက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင် ပတ်ဝန်းကျင်တွင် AI မော်ဒယ်များကို ထိရောက်စွာ တပ်ဆင်ခြင်း၊ စောင့်ကြည့်ခြင်းနှင့် ထိန်းသိမ်းခြင်းတို့ကို သေချာစေသည်။<ref name=":5">{{Cite book |last1=Treveil |first1=Mark |year=2020 |title=Introducing MLOps |last2=Omont |first2=Nicolas |last3=Stenac |first3=Clément |last4=Lefevre |first4=Kenji |last5=Phan |first5=Du |publisher=O'Reilly Media, Inc. |last6=Zentici |first6=Joachim |last7=Lavoillotte |first7=Adrien |last8=Miyazaki |first8=Makoto |last9=Heidmann |first9=Lynn}}</ref> AI စနစ်များသည် ပိုမိုရှုပ်ထွေးသော လုပ်ငန်းတာဝန်များနှင့် ပိုမိုကြီးမားသော ဒေတာအစုများကို ကိုင်တွယ်နိုင်ရန် တိုးချဲ့လာသည်နှင့်အမျှ MLOps စနစ်သည် အထူးအရေးပါလာသည်။ ခိုင်မာသော MLOps ကျင့်ထုံးများ မရှိပါက မော်ဒယ်များကို လက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင်တွင် တပ်ဆင်ပြီးနောက် စွမ်းဆောင်ရည် ကျဆင်းခြင်း သို့မဟုတ် အလုပ်မလုပ်တော့ခြင်းတို့ ဖြစ်ပွားနိုင်ပြီး၊ ယင်းက စနစ်ရပ်တန့်ခြင်း၊ ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများနှင့် သက်ဆိုင်သူများ၏ ယုံကြည်မှု လျော့နည်းခြင်းစသည့် ပြဿနာများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ MLOps သည် အလိုအလျောက် လုပ်ဆောင်နိုင်ပြီး စနစ်တကျ တိုးချဲ့နိုင်သော လုပ်ငန်းစဉ်များကို တည်ဆောက်ပေးခြင်းဖြင့် AI အင်ဂျင်နီယာများအား စက်သင်ယူမှု မော်ဒယ်များ၏ သက်တမ်းစက်ဝန်းတစ်ခုလုံးကို တည်ဆောက်ခြင်းမှသည် လက်တွေ့တပ်ဆင်ခြင်းနှင့် စဉ်ဆက်မပြတ် စောင့်ကြည့်ခြင်းအထိ ပိုမိုထိရောက်စွာ စီမံခန့်ခွဲနိုင်စေသည်။<ref>{{Cite book |last1=Gift |first1=Noah |year=2021 |title=Practical MLOps |last2=Deza |first2=Alfredo |publisher=O'Reilly Media, Inc.}}</ref> ထို့ပြင် AI စနစ်များနှင့် ပတ်သက်သော စည်းမျဉ်းဥပဒေဘောင်များ ဆက်လက်ပြောင်းလဲလာသည်နှင့်အမျှ ဒေတာကိုယ်ရေးကိုယ်တာ စည်းမျဉ်းများနှင့် ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ AI လမ်းညွှန်ချက်များ အပါအဝင် ဥပဒေကြောင်းအရ လိုအပ်ချက်များကို လိုက်နာမှုရှိစေရန်အတွက် MLOps လုပ်ငန်းစဉ်များသည် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည်။ အဖွဲ့အစည်းများသည် MLOps မှ အကောင်းဆုံးသော ကျင့်ထုံးများကို ထည့်သွင်းအသုံးပြုခြင်းဖြင့် ဘေးအန္တရာယ်များကို လျှော့ချနိုင်ခြင်း၊ စွမ်းဆောင်ရည်မြင့်မားမှုကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ခြင်းနှင့် AI လုပ်ငန်းဖြေရှင်းချက်များကို တာဝန်ယူမှုရှိစွာဖြင့် စနစ်တကျ တိုးချဲ့နိုင်ခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။<ref name=":5" /> == စိန်ခေါ်မှုများ == AI အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်သည် ရိုးရာဆော့ဖ်ဝဲလ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် ကွဲပြားခြားနားသော ထူးခြားသည့် စိန်ခေါ်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ရလေ့ရှိသည်။ အဓိက ပြဿနာတစ်ခုမှာ ဒေတာပုံစံများ ပြောင်းလဲလာမှုကြောင့် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ AI မော်ဒယ်များ၏ စွမ်းဆောင်ရည် ကျဆင်းသွားတတ်သည့် မော်ဒယ်သွေဖည်ခြင်း (Model drift) ဖြစ်ပြီး၊ ယင်းကြောင့် စဉ်ဆက်မပြတ် ပြန်လည်သင်ကြားပေးခြင်းနှင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်းတို့ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်သည်။<ref>{{Cite journal |last1=Carter |first1=Rickey E. |date=2022-01-01 |title=Model drift: When it can be a sign of success and when it can be an occult problem |journal=Intelligence-Based Medicine |volume=6 |doi=10.1016/j.ibmed.2022.100058 |issn=2666-5212 |doi-access=free |article-number=100058 |last2=Anand |first2=Vidhu |last3=Harmon |first3=David M. |last4=Pellikka |first4=Patricia A.}}</ref> ထို့ပြင် အထူးသဖြင့် ကလောက်ဒ်အခြေပြု မော်ဒယ်များတွင် အထိခိုက်မခံသည့် ဒေတာများကို အသုံးပြုသည့်အခါ ဒေတာကိုယ်ရေးကိုယ်တာနှင့် လုံခြုံရေးတို့သည် အရေးကြီးသော စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ ဖြစ်လာသည်။<ref>{{Citation|last1=Luqman|first1=Alka|title=Privacy and Security Implications of Cloud-Based AI Services: A Survey|date=2024-01-31|arxiv=2402.00896|last2=Mahesh|first2=Riya|last3=Chattopadhyay|first3=Anupam}}</ref><ref>{{Cite web |last=Hassan |first=M. Ali |date=2024-03-20 |title=Cloud-Based AI: What Does it Mean For Cybersecurity? |url=https://vaporvm.com/cloud-based-ai-what-does-it-mean-for-cybersecurity/ |access-date=2024-10-23 |website=Vaporvm}}</ref> နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှုမရှိသော သက်ဆိုင်သူများ နားလည်သဘောပေါက်နိုင်စေရန် ရှုပ်ထွေးသော AI စနစ်များကို အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူရလွယ်ကူအောင် ပြုလုပ်ပေးရခြင်းသည်လည်း မော်ဒယ်၏ အကြောင်းရင်းကို ရှင်းလင်းပြသနိုင်စွမ်းရှိရန် (Model explainability) ဟူသော အခြားစိန်ခေါ်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite journal |last1=Ali |first1=Sajid |date=2023-11-01 |title=Explainable Artificial Intelligence (XAI): What we know and what is left to attain Trustworthy Artificial Intelligence |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1566253523001148 |journal=Information Fusion |volume=99 |doi=10.1016/j.inffus.2023.101805 |hdl=10481/84480 |issn=1566-2535 |hdl-access=free |article-number=101805 |last2=Abuhmed |first2=Tamer |last3=El-Sappagh |first3=Shaker |last4=Muhammad |first4=Khan |last5=Alonso-Moral |first5=Jose M. |last6=Confalonieri |first6=Roberto |last7=Guidotti |first7=Riccardo |last8=Del Ser |first8=Javier |last9=Díaz-Rodríguez |first9=Natalia |last10=Herrera |first10=Francisco}}</ref> လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးသည့် ဒေတာများတွင် ပါဝင်နေသော ဘက်လိုက်မှုများသည် AI အယ်လ်ဂိုရီသမ်များဆီသို့ ကူးစက်သွားပြီး မလိုလားအပ်သော ရလဒ်များကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သောကြောင့်၊ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုများကို တားဆီးရန်နှင့် မျှတသော ရလဒ်များဖြစ်ထွန်းစေရန်အတွက် ဘက်လိုက်မှုနှင့် မျှတမှု (Bias and fairness) ကဏ္ဍကိုလည်း ဂရုတစိုက် ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် လိုအပ်သည်။<ref>{{Cite news |date=2019-10-25 |title=What Do We Do About the Biases in AI? |url=https://hbr.org/2019/10/what-do-we-do-about-the-biases-in-ai |access-date=2024-10-23 |work=Harvard Business Review |issn=0017-8012}}</ref><ref name="Ferrara 32">{{Cite journal |last=Ferrara |first=Emilio |date=March 2024 |title=Fairness and Bias in Artificial Intelligence: A Brief Survey of Sources, Impacts, and Mitigation Strategies |journal=Sci |volume=6 |issue=1 |page=3 |arxiv=2304.07683 |doi=10.3390/sci6010003 |issn=2413-4155 |doi-access=free}}</ref> ဤစိန်ခေါ်မှုများကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် နည်းပညာဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှုများကို ကျင့်ဝတ်နှင့် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ စဉ်းစားချက်များနှင့် ပေါင်းစပ်ဖော်ဆောင်ရမည့် ဘာသာရပ်စုံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ချဉ်းကပ်ပုံစနစ် (Multidisciplinary approach) တစ်ခု လိုအပ်သည်။ == ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲမှု == ပမာဏကြီးမားသော AI မော်ဒယ်များကို လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးခြင်းလုပ်ငန်းတွင် အလွန်ကြီးမားလှသော [[ဒေတာအစု]]များကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ စီမံပြင်ဆင်ရသောကြောင့် စွမ်းအင်အမြောက်အမြား ကုန်ဆုံးစေသည်။ AI လေ့ကျင့်သင်ကြားမှုနှင့် ကောက်ချက်ချတွက်ချက်မှုလုပ်ငန်းများကို ပံ့ပိုးပေးရန်လိုအပ်သော ဒေတာစင်တာများ တိုးချဲ့လာခြင်းကြောင့် ဤအခြေအနေသည် AI နည်းပညာများ၏ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အပေါ် သက်ရောက်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို မြင့်တက်စေခဲ့သည်။<ref name="Ferrara 32" /><ref>{{Cite web |last= |first= |date=2024-01-26 |title=Technology News {{!}} TechHQ {{!}} Latest Technology News & Analysis |url=https://techhq.com/2024/01/how-the-demands-of-ai-are-impacting-data-centers-and-what-operators-can-do/ |access-date=2024-10-23 |website=TechHQ}}</ref> ကွန်ပျူတာတွက်ချက်မှုစွမ်းအား လိုအပ်ချက် ပိုမိုမြင့်မားလာခြင်းသည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား အမြောက်အမြား သုံးစွဲမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး AI အခြေပြု အက်ပလီကေးရှင်းများသည် ကာဗွန်ခြေရာ (Carbon footprint) အမြောက်အမြားကို မကြာခဏ ချန်ထားလေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် AI အင်ဂျင်နီယာများနှင့် သုတေသနပညာရှင်များသည် စွမ်းအင်အသုံးပြုမှု ပိုမိုသက်သာသော အယ်လ်ဂိုရီသမ်များကို တီထွင်ခြင်း၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး အထောက်အကူပြု ဒေတာစင်တာများကို (Green data centers) အသုံးပြုခြင်းနှင့် ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင် ရင်းမြစ်များကို အသုံးချခြင်းတို့ဖြင့် ဤသက်ရောက်မှုများကို လျှော့ချနိုင်မည့် နည်းလမ်းများကို ရှာဖွေနေကြသည်။ AI စက်မှုလုပ်ငန်းသည် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ဆက်လက်တိုးချဲ့လာသည်နှင့်အမျှ AI စနစ်များ၏ ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲမှုကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခြင်းသည် တာဝန်ယူမှုရှိသော AI ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၏ အလွန်အရေးကြီးသော ကဏ္ဍတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။<ref>{{Cite web |title=AI models are devouring energy. Tools to reduce consumption are here, if data centers will adopt. {{!}} MIT Lincoln Laboratory |url=https://www.ll.mit.edu/news/ai-models-are-devouring-energy-tools-reduce-consumption-are-here-if-data-centers-will-adopt |access-date=2024-10-23 |website=www.ll.mit.edu}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-07-30 |title=Recommendations on Powering Artificial Intelligence and Data Center Infrastructure |url=https://www.energy.gov/sites/default/files/2024-08/Powering%20AI%20and%20Data%20Center%20Infrastructure%20Recommendations%20July%202024.pdf |access-date=2024-10-23 |website=U.S. Department of Energy}}</ref> == ပညာရေးဆိုင်ရာ လမ်းကြောင်းများ == ဉာဏ်ရည်တု အင်ဂျင်နီယာပညာ (AI engineering) ဆိုင်ရာ ပညာရေးတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် ဆော့ဖ်ဝဲနှင့် ဒေတာအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်ဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်သင်တန်းများ ပါဝင်သည်။ အဓိကဘာသာရပ်များမှာ [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] (Machine learning)၊ [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] (Deep learning)၊ [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] (Natural language processing) နှင့် ကွန်ပျူတာအမြင်အာရုံစနစ်ပညာ (Computer vision) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ယခုအခါ တက္ကသိုလ်အများအပြားသည် ဘွဲ့ကြိုနှင့် ဘွဲ့လွန်အဆင့်နှစ်မျိုးစလုံးတွင် AI အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်ဆိုင်ရာ သီးသန့်အစီအစဉ်များကို ဖွင့်လှစ်သင်ကြားပေးနေပြီဖြစ်ပြီး၊ ယင်းသင်တန်းများ၌ လက်တွေ့ခန်းတွင်း ဆောင်ရွက်မှုများ၊ စီမံကိန်းအခြေပြု လေ့လာသင်ယူမှုများနှင့် AI သီအိုရီကို အင်ဂျင်နီယာလက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင်နှင့် ပေါင်းကူးပေးသည့် ဘာသာရပ်စုံသင်ခန်းစာများ ပါဝင်သည်။<ref name=":6">{{Cite web |date=2024-05-06 |title=Guide: How To Become An Artificial Intelligence Engineer |url=https://in.indeed.com/career-advice/finding-a-job/how-to-become-an-artificial-intelligence-engineers |website=Indeed}}</ref> ထို့ပြင် သက်မွေးဝမ်းကျောင်းဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှုလက်မှတ်များ (Professional certifications) ကလည်း ပုံမှန်ပညာရေးကို ပိုမိုအားဖြည့်ပေးနိုင်သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် လက်တွေ့နယ်ပယ်ရှိ စီမံကိန်းများတွင် ပါဝင်လုပ်ဆောင်ခြင်း၊ အလုပ်သင်ဆင်းခြင်း (Internships) နှင့် အများသုံး AI စီမံကိန်းများတွင် (Open-source AI initiatives) ဝင်ရောက်ပံ့ပိုးကူညီခြင်း စသည့် လက်တွေ့အတွေ့အကြုံများသည် ကျွမ်းကျင်မှုစွမ်းရည် တည်ဆောက်ရန်အတွက် အထူးပင် လိုအပ်ပါသည်။<ref name=":6" /><ref>{{Cite web |date=2023-06-22 |title=How To Become an Artificial Intelligence (AI) Engineer |url=https://www.upwork.com/resources/how-to-become-an-ai-engineer |website=Upwork}}</ref> == အခြားဖတ်ရန် == * [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] * [[ဉာဏ်ရည်တု]] * [[သဘာဝဘာသာစကားစီမံဆောင်ရွက်မှု]] * [[အလွှာစုံသင်ယူမှုစနစ်]] == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဉာဏ်ရည်တု အင်ဂျင်နီယာပညာ]] [[ကဏ္ဍ:အင်ဂျင်နီယာပညာများ]] i4ughf7gv9qepukc67d08a4t9sqja74 0 289209 1042912 2026-07-12T04:16:14Z Kalixlouiis 145250 စာမျက်နှာကို [[ဉာဏ်ရည်တု အင်ဂျင်နီယာပညာ]] သို့ ပြန်ညွှန်းလိုက်သည် 1042912 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ဉာဏ်ရည်တု အင်ဂျင်နီယာပညာ]] nta5a94kcjacy77ytn41p120j9ksqgu 0 289210 1042913 2026-07-12T04:16:17Z Kalixlouiis 145250 စာမျက်နှာကို [[ဉာဏ်ရည်တု အင်ဂျင်နီယာပညာ]] သို့ ပြန်ညွှန်းလိုက်သည် 1042913 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ဉာဏ်ရည်တု အင်ဂျင်နီယာပညာ]] nta5a94kcjacy77ytn41p120j9ksqgu 3 289211 1042915 2026-07-12T05:05:25Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1042915 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-39344-12 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၀၅၊ ၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) 1bbi0vgfd6evigdd5qdk156wt6e2kgh 3 289212 1042925 2026-07-12T07:05:39Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1042925 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-39346-56 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၀၅၊ ၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) rtz9inz5he7u3lekr1ubid1vw2ekhvu 0 289213 1042926 2026-07-12T07:32:44Z Kalixlouiis 145250 "[[:en:Special:Redirect/revision/1359592555|Natural language processing]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည် 1042926 wikitext text/x-wiki '''သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု''' ({{lang-en|Natural language processing - NLP}}) (သို့မဟုတ်) '''လူသားဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု''' ဆိုသည်မှာ လူသားတို့ အသုံးပြုသည့် ဘာသာစကားဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို ကွန်ပျူတာဖြင့် စနစ်တကျ ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာ ဆောင်ရွက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် "[[သဘာဝဘာသာစကား]]" (Natural Language) ဆိုသည်မှာ လူသားတို့အချင်းချင်း ဆက်သွယ်ပြောဆိုရန်အတွက် သမိုင်းအစဉ်အဆက် သဘာဝအလျောက် ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်လာသည့် [[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာစကား]]၊ [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်စကား]]၊ [[ဂျပန်ဘာသာစကား|ဂျပန်စကား]] စသည့် လူသားဘာသာစကားများကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကွန်ပျူတာကုဒ်များ ရေးသားရာတွင် အသုံးပြုသည့် [[C++]], [[ဂျာဗား (ပရိုဂရမ်မင်းဘာသာစကား)|Java]], [[Python (programming language)|Python]] စသော စနစ်တကျ သတ်မှတ်ထားသည့် "[[ပရိုဂရမ်မင်းဘာသာစကား|ကွန်ပျူတာ ပရိုဂရမ်မင်း ဘာသာစကားများ]]" (Formal/Programming Languages) နှင့် ကွဲပြားခြားနားပါသည်။ ဤနည်းပညာသည် [[ကွန်ပျူတာသိပ္ပံပညာ|ကွန်ပျူတာသိပ္ပံပညာရပ်]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[ဉာဏ်ရည်တု]] (AI) နည်းပညာနှင့်လည်း တိုက်ရိုက် ဆက်နွှယ်နေပါသည်။ NLP ၏ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်မှာ ကွန်ပျူတာများအား လူသားတို့၏ ဘာသာစကားကို နားလည်ခြင်း၊ ဘာသာပြန်ဆိုခြင်းနှင့် တုံ့ပြန်ခြင်းများ ပြုလုပ်နိုင်စေရန် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အချက်အလက် ရှာဖွေထုတ်ယူခြင်း၊ ဗဟုသုတများကို စနစ်တကျ ဖော်ပြခြင်း၊ [[ကွန်ပျူတာသုံး ဘာသာဗေဒ]]နှင့် အထွေထွေ [[ဘာသာဗေဒ]] ပညာရပ်များနှင့်လည်း များစွာ သက်ဆိုင်ပါသည်။<ref name="nlpintro">{{cite book |last=Eisenstein |first=Jacob |date=October 1, 2019 |title=Introduction to Natural Language Processing |url=https://mitpress.mit.edu/9780262042840/introduction-to-natural-language-processing/ |publisher=The MIT Press |isbn=978-0-262-04284-0 |location= |page=1}}</ref> NLP စနစ်တစ်ခု၏ အဓိက လုပ်ဆောင်ရမည့် လုပ်ငန်းစဉ်ကြီးများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည် - * စကားပြောသံကို ကွန်ပျူတာက မှတ်မိအောင် လုပ်ဆောင်ခြင်း (Speech Recognition) * စာသားများကို အမျိုးအစား ခွဲခြားခြင်း (Text Classification) * သဘာဝဘာသာစကားကို နားလည်အောင် လုပ်ဆောင်ခြင်း (Natural Language Understanding) * သဘာဝဘာသာစကားကို ပြန်လည် ထုတ်လုပ်ပေးခြင်း (Natural Language Generation) == သမိုင်းကြောင်း နောက်ခံ == သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု နည်းပညာသည် ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များကတည်းက စတင် မြစ်ဖျားခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=NLP |url=https://cs.stanford.edu/people/eroberts/courses/soco/projects/2004-05/nlp/overview_history.html}}</ref> ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် အလန် ကျူးရင်း (Alan Turing) က "Computing Machinery and Intelligence" အမည်ရှိ ဆောင်းပါးတစ်စောင်ကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၎င်းဆောင်းပါးတွင် စက်ပစ္စည်းများ၏ ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေးကို တိုင်းတာရန်အတွက် ယခုအခါ "ကျူးရင်း စစ်ဆေးမှု" (Turing test) ဟု ခေါ်ဆိုသည့် စံနှုန်းတစ်ခုကို အဆိုပြုခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ဤစစ်ဆေးမှုကို [[ဉာဏ်ရည်တု]] နည်းပညာနှင့် သီးခြားခွဲထုတ်ပြီး ပြဿနာတစ်ခုအနေဖြင့် အတိအကျ သတ်မှတ်ထားခြင်း မရှိသေးသော်လည်း၊ သူအဆိုပြုခဲ့သည့် စစ်ဆေးမှုတွင် သဘာဝဘာသာစကားကို အလိုအလျောက် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်းနှင့် ပြန်လည်ထုတ်လုပ်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်များ ပါဝင်နေပြီ ဖြစ်သည်။ === သင်္ကေတအခြေပြု သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု (Symbolic NLP) - ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များမှ ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအစောပိုင်းအထိ === [[ဖိုင်:AST_Document.svg|class=skin-invert-image|thumb|စာရွက်စာတမ်းတစ်ခုကို Abstract Syntax Tree အဖြစ် ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း]] သင်္ကေတအခြေပြု NLP (Symbolic NLP) ၏ အခြေခံသဘောတရားကို ဂျွန်ဆားလ် (John Searle) ၏ "တရုတ်စာအခန်း" (Chinese room) စိတ်ကူးပုံဖော် စမ်းသပ်ချက်ဖြင့် ထင်ရှားစွာ သရုပ်ဖော်လေ့ရှိသည်။ ၎င်းသဘောတရားမှာ ကွန်ပျူတာတစ်ခုအား မေးခွန်းနှင့် ကိုက်ညီမည့် အဖြေများပါဝင်သော စည်းကမ်းချက်များ (ဥပမာ- တရုတ်စကားပြောလမ်းညွှန်စာအုပ်) ပေးထားပါက၊ ကွန်ပျူတာသည် မိမိထံရောက်ရှိလာသော အချက်အလက်များကို ထိုစည်းကမ်းချက်များနှင့် တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးပြီး အသုံးချခြင်းဖြင့် လူသားတို့၏ ဘာသာစကားကို နားလည်သကဲ့သို့ (သို့မဟုတ် အခြား NLP လုပ်ငန်းစဉ်များကို လုပ်ဆောင်နိုင်သကဲ့သို့) ပုံတူမျိုးပွား လုပ်ဆောင်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ * '''၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ''' ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ဂျော့ခ်ျတောင်း စမ်းသပ်ချက် (Georgetown experiment) ၌ ရုရှားဘာသာစကား စာကြောင်း ၆၀ ကျော်ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားသို့ အလိုအလျောက် အပြည့်အဝ ဘာသာပြန်ဆိုနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က သုတေသီများက နောက်ထပ် ၃ နှစ်မှ ၅ နှစ်အတွင်း စက်ဖြင့် ဘာသာပြန်ဆိုခြင်း (Machine Translation) ပြဿနာကို အပြီးသတ် ဖြေရှင်းနိုင်လိမ့်မည်ဟု ကြွေးကြော်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web |author=Hutchins, J. |year=2005 |title=The history of machine translation in a nutshell |url=http://www.hutchinsweb.me.uk/Nutshell-2005.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20190713103044/http://www.hutchinsweb.me.uk/Nutshell-2005.pdf |archive-date=2019-07-13 |access-date=2019-02-04}}{{self-published source|date=December 2013}}</ref> သို့သော်လည်း လက်တွေ့တိုးတက်မှုမှာ အလွန်နှေးကွေးခဲ့ပြီး ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိလာသော ALPAC အစီရင်ခံစာ၌ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကြာ သုတေသနပြုမှုသည် မျှော်မှန်းချက်များကို ပြည့်မီအောင် မစွမ်းဆောင်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီးနောက် စက်ဖြင့်ဘာသာပြန်ဆိုခြင်း လုပ်ငန်းများအတွက် ရန်ပုံငွေ ထောက်ပံ့မှု သိသိသာသာ လျော့ကျသွားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအနှောင်းပိုင်း ပထမဆုံးသော ကိန်းဂဏန်းအခြေပြု စက်မှုဘာသာပြန်စနစ်များ (Statistical Machine Translation Systems) ပေါ်ပေါက်မလာခင်အထိ အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် စက်ဖြင့်ဘာသာပြန်ဆိုခြင်း သုတေသနလုပ်ငန်းများ လုံးဝနီးပါး ရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့ရသည်။ (သို့သော် ဂျပန်နှင့် ဥရောပကဲ့သို့ အခြားဒေသများတွင်မူ သုတေသနအချို့ ဆက်လက်ရှိနေခဲ့သည်။<ref>"ALPAC: the (in)famous report", John Hutchins, MT News International, no. 14, June 1996, pp. 9–12.</ref>) * '''၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ''' ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း ထူးခြားစွာ အောင်မြင်ခဲ့သော NLP စနစ်အချို့ ပေါ်ထွက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှာ ကန့်သတ်ထားသော ဝေါဟာရများဖြင့် ဂျီသြမေတြီပုံစံကမ္ဘာငယ်လေး (Blocks Worlds) ထဲတွင် လုပ်ဆောင်နိုင်သည့် SHRDLU အမည်ရှိ သဘာဝဘာသာစကားစနစ်နှင့် ၁၉၆၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၆ ခုနှစ်အတွင်း ဂျိုးဇက် ဝိုက်ဇင်ဘမ်း (Joseph Weizenbaum) ရေးသားခဲ့သော ရော်ဂျာရီယန် စိတ်ဓာတ်ရေးရာ ကုထုံးပညာရှင်အဖြစ် ပုံတူဖန်တီးထားသည့် ELIZA စနစ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ELIZA စနစ်သည် လူသားတို့၏ အတွေးအခေါ် သို့မဟုတ် ခံစားချက်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို အနည်းငယ်မျှသာ အသုံးပြုထားသော်လည်း လူသားအချင်းချင်း ဆက်သွယ်ပြောဆိုနေသကဲ့သို့ ထင်မှတ်ရသော အပြန်အလှန် တုံ့ပြန်မှုများကို ဖန်တီးနိုင်ခဲ့သည်။ စမ်းသပ်သူ (လူနာ) က ELIZA တွင် သိုလှောင်ထားသော အလွန်နည်းပါးသည့် ဗဟုသုတအခြေခံထက် ကျော်လွန်ပြီး ပြောဆိုလာသည့်အခါတွင်မူ ယေဘုယျဆန်သော တုံ့ပြန်မှုမျိုးကိုသာ ပေးနိုင်တော့သည်။ ဥပမာအားဖြင့် "ကျွန်တော့်ခေါင်းကိုက်နေတယ်" ဟု ပြောပါက ELIZA က "မင်းခေါင်းကိုက်နေတယ်လို့ ဘာလို့ပြောတာလဲ" ဟု ပြန်လည်မေးခွန်းထုတ်သည့် ပုံစံမျိုး ဖြစ်သည်။ ထိုခေတ်ကာလက ရော့စ် ကွီလီယန် (Ross Quillian) ၏ သဘာဝဘာသာစကားဆိုင်ရာ အောင်မြင်သော သုတေသနလုပ်ငန်းတစ်ခုတွင် ဝေါဟာရလုံးရေ ၂၀ မျှသာ အသုံးပြုပြသနိုင်ခဲ့ခြင်းမှာ ထိုအချိန်က ကွန်ပျူတာ၏ မှတ်ဉာဏ် (Memory) ထဲတွင် ထိုမျှသာ ဆံ့ဝင်နိုင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref>{{Harvnb|Crevier|1993|pp=146–148}}, see also {{Harvnb|Buchanan|2005|p=56}}: "Early programs were necessarily limited in scope by the size and speed of memory"</ref> * '''၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ''' ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း ပရိုဂရမ်မာ အများအပြားသည် ပြင်ပကမ္ဘာမှ အချက်အလက်များကို ကွန်ပျူတာ နားလည်နိုင်သော အချက်အလက်ပုံစံအဖြစ် စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပေးသည့် "သဘောတရားအခြေခံ အလွှာအဆင့်ဆင့်ဆိုင်ရာစနစ်များ" (Conceptual Ontologies) ကို စတင်ရေးသားခဲ့ကြသည်။ ထင်ရှားသော နမူနာများမှာ MARGIE (Schank, 1975)၊ SAM (Cullingford, 1978)၊ PAM (Wilensky, 1978)၊ TaleSpin (Meehan, 1976)၊ QUALM (Lehnert, 1977)၊ Politics (Carbonell, 1979) နှင့် Plot Units (Lehnert 1981) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဤကာလအတွင်းမှာပင် PARRY ကဲ့သို့သော ကနဦး စကားပြောစက်ရုပ် (Chatterbots) များကို စတင်ရေးသားခဲ့ကြသည်။ * '''၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ''' ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များနှင့် ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအစောပိုင်းသည် NLP တွင် သင်္ကေတအခြေပြု နည်းလမ်းများ (Symbolic Methods) အရှိန်အဟုန်အကောင်းဆုံး ရွှေခေတ်ကာလ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုခေတ်က အဓိကအာရုံစိုက်ခဲ့သော နယ်ပယ်များတွင် စည်းကမ်းချက်အခြေပြု စာကြောင်းခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း သုတေသနများ (ဥပမာ- Generative Grammar ကို ကွန်ပျူတာတွင် လက်တွေ့အသုံးချနိုင်ရန် မွေးဖွားလာသော HPSG စနစ်)၊ စကားလုံးတည်ဆောက်ပုံစနစ် (Morphology) (ဥပမာ- အဆင့်နှစ်ဆင့် စကားလုံးတည်ဆောက်ပုံစနစ်<ref>{{citation|last=Koskenniemi|first=Kimmo|title=Two-level morphology: A general computational model of word-form recognition and production|url=http://www.ling.helsinki.fi/~koskenni/doc/Two-LevelMorphology.pdf|year=1983|publisher=Department of General Linguistics, [[University of Helsinki]]|author-link=Kimmo Koskenniemi|access-date=2020-08-20|archive-date=2018-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20181221032913/http://www.ling.helsinki.fi/~koskenni/doc/Two-LevelMorphology.pdf}}</ref>)၊ အဓိပ္ပာယ်ဗေဒ (Semantics) (ဥပမာ- Lesk Algorithm)၊ ညွှန်းဆိုမှုစနစ် (Reference) (ဥပမာ- Centering Theory အတွင်းရှိ လေ့လာမှုများ<ref>Joshi, A. K., & Weinstein, S. (1981, August). [https://www.ijcai.org/Proceedings/81-1/Papers/071.pdf Control of Inference: Role of Some Aspects of Discourse Structure-Centering]. In ''IJCAI'' (pp. 385–387).</ref>) နှင့် သဘာဝဘာသာစကား နားလည်မှုဆိုင်ရာ အခြားနယ်ပယ်များ (ဥပမာ- Rhetorical Structure Theory) တို့ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် Racter နှင့် Jabberwacky ကဲ့သို့သော စကားပြောစက်ရုပ်များကို ဆက်လက်ဖော်ထုတ်သည့် အခြားသုတေသနလမ်းကြောင်းများလည်း ရှိခဲ့သည်။ ဤကာလအတွင်း (နောက်ပိုင်း ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ကိန်းဂဏန်းအခြေပြုစနစ်သို့ ကူးပြောင်းသွားစေရန် လမ်းခင်းပေးခဲ့သည့်) အရေးကြီးသော တိုးတက်မှုတစ်ခုမှာ အရေအတွက်အခြေပြု အကဲဖြတ်ခြင်းစနစ် (Quantitative Evaluation) ကို ပိုမိုအလေးထား အသုံးပြုလာခြင်းပင် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite journal |last1=Guida |first1=G. |date=July 1986 |title=Evaluation of natural language processing systems: Issues and approaches |journal=Proceedings of the IEEE |volume=74 |issue=7 |pages=1026–1035 |bibcode=1986IEEEP..74.1026G |doi=10.1109/PROC.1986.13580 |issn=1558-2256 |s2cid=30688575 |last2=Mauri |first2=G.}}</ref> === ကိန်းဂဏန်းအခြေပြု သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု (Statistical NLP) - ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များမှ ယနေ့ခေတ်အထိ === ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအထိ သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှုစနစ် အများစုကို လူသားတို့ ကိုယ်တိုင် လက်ဖြင့် ရေးသားထားသော ရှုပ်ထွေးသည့် စည်းကမ်းချက်များအပေါ် အခြေခံ၍ တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အနှောင်းပိုင်းမှ စတင်ကာ ဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု ကဏ္ဍတွင် [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] (Machine Learning) Algorithm များကို စတင်မိတ်ဆက် အသုံးပြုခဲ့သဖြင့် ကြီးမားသော တော်လှန်ပြောင်းလဲမှုတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ဤကဲ့သို့ ကူးပြောင်းလာခြင်းသည် ကွန်ပျူတာများ၏ တွက်ချက်နိုင်စွမ်းအား ပိုမိုမြင့်မားလာခြင်း (မိုး၏နိယာမ - Moore's law ကိုကြည့်ပါ) နှင့် နာအွန် ချုမ်းစကီး (Chomsky) ၏ ဘာသာဗေဒ သီအိုရီများ (ဥပမာ- ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းမှု သဒ္ဒါသီအိုရီ) လွှမ်းမိုးမှု လျော့ကျလာခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ချုမ်းစကီး၏ သီအိုရီ အခြေခံများသည် စက်သင်ယူမှုစနစ်ဖြင့် ဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် "ဘာသာစကား အချက်အလက်စုဆောင်းမှုအခြေပြု ဘာသာဗေဒ" (Corpus Linguistics) နည်းလမ်းကို အားမပေးခဲ့ပေ။<ref>Chomskyan linguistics encourages the investigation of "[[Corner case|corner cases]]" that stress the limits of its theoretical models (comparable to [[Pathological (mathematics)|pathological]] phenomena in mathematics), typically created using [[Thought experiment|thought experiments]], rather than the systematic investigation of typical phenomena that occur in real-world data, as is the case in [[corpus linguistics]]. The creation and use of such [[Text corpus|corpora]] of real-world data is a fundamental part of machine-learning algorithms for natural language processing. In addition, theoretical underpinnings of Chomskyan linguistics such as the so-called "[[poverty of the stimulus]]" argument entail that general learning algorithms, as are typically used in machine learning, cannot be successful in language processing. As a result, the Chomskyan paradigm discouraged the application of such models to language processing.</ref> * '''၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ''' သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှုတွင် ကိန်းဂဏန်းအခြေပြု နည်းလမ်းများ၏ ကနဦး ထူးခြားသော အောင်မြင်မှု အများစုသည် စက်ဖြင့် ဘာသာပြန်ဆိုခြင်း (Machine Translation) နယ်ပယ်တွင် ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် IBM Research ၏ IBM စာကြောင်း ညှိနှိုင်းမှုမော်ဒယ်များ (IBM alignment models) ကဲ့သို့သော လုပ်ဆောင်ချက်များကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဤစနစ်များသည် ကနေဒါ လွှတ်တော်နှင့် ဥရောပသမဂ္ဂတို့က အစိုးရ၏ လုပ်ငန်းစဉ် အားလုံးကို တရားဝင် ဘာသာစကားအားလုံးသို့ ဘာသာပြန်ဆိုရမည်ဟူသော ဥပဒေများကြောင့် ပေါ်ထွက်လာသည့် ဘာသာစကားမျိုးစုံသုံး စာသားအချက်အလက်စုကြီး (Multilingual Textual Corpora) ကို အကျိုးရှိရှိ အသုံးချနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း စနစ်အများစုမှာ ၎င်းတို့ လုပ်ဆောင်ရန် သီးသန့်ရည်ရွယ် တည်ဆောက်ထားသော ဘာသာစကား အချက်အလက်စုများအပေါ်တွင်သာ မှီခိုနေခဲ့ရသည်။ ဤသို့ မှီခိုနေရခြင်းသည် နည်းပညာကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်နှင့် ထိရောက်စွာ အသုံးချနိုင်မှု အပိုင်းတွင် အဓိက အကန့်အသတ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပြီး ယနေ့တိုင် အလားတူစနစ်များအပေါ် သက်ရောက်မှု ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အချက်အလက် ပမာဏ အကန့်အသတ်ရှိသော နေရာများတွင် ထိရောက်စွာ သင်ယူနိုင်မည့် နည်းလမ်းများ ရှာဖွေရေးအတွက် သုတေသနလုပ်ငန်းများကို အလေးထား လုပ်ဆောင်လာကြသည်။ * '''၂၀၀၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ''' ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အလယ်ပိုင်းမှ စတင်ကာ အင်တာနက် ကွန်ရက်ကြီး ကြီးထွားလာသည်နှင့်အမျှ ပြုပြင်မွမ်းမံထားခြင်း မရှိသော (အညွှန်းတပ်မထားသော) ဘာသာစကား အချက်အလက် အကြမ်း အမြောက်အမြားကို ရရှိလာနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သုတေသနလုပ်ငန်းများသည် လမ်းညွှန်မှုမဲ့ စက်သင်ယူမှုစနစ် (Unsupervised Learning) နှင့် လမ်းညွှန်မှုတစ်ဝက်တစ်ပျက် စက်သင်ယူမှုစနစ် (Semi-supervised Learning) များဆီသို့ ပိုမိုအာရုံစိုက်လာခဲ့သည်။ ဤစနစ်များသည် လူသားတို့က အဖြေများကို လက်ဖြင့် အညွှန်းတပ်ပေးထားခြင်း မရှိသည့် အချက်အလက်များမှ သော်လည်းကောင်း၊ အညွှန်းတပ်ထားသော အချက်အလက်နှင့် အညွှန်းမတပ်ထားသော အချက်အလက် နှစ်မျိုးလုံးကို တွဲဖက်၍သော်လည်းကောင်း အလိုအလျောက် သင်ယူနိုင်စွမ်း ရှိကြသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် လမ်းညွှန်မှုပါသော စက်သင်ယူမှုစနစ် (Supervised Learning) ထက် များစွာ ပိုမိုခက်ခဲပြီး သတ်မှတ်ထားသည့် အချက်အလက် ပမာဏတစ်ခုပေါ်တွင် တွက်ချက်ရာ၌ တိကျမှု ပိုမိုနည်းပါးလေ့ရှိသည်။ သို့သော်လည်း အင်တာနက်စာမျက်နှာတစ်ခုလုံးရှိ အကြောင်းအရာများ အပါအဝင် အညွှန်းမတပ်ထားသော အချက်အလက် အမြောက်အမြားကို အလွယ်တကူ ရရှိနိုင်ခြင်းကြောင့်၊ အသုံးပြုသည့် စနစ်သည် လက်တွေ့ကျကျနှင့် အချိန်တိုတိုအတွင်း တွက်ချက်နိုင်စွမ်းရှိပါက နိမ့်ကျသော ထိရောက်မှုကို အချက်အလက် ပမာဏအင်အားဖြင့် ပြန်လည်ကာမိစေနိုင်သည်။ * '''၂၀၀၃ ခုနှစ်''' ထိုခေတ်ကာလက အကောင်းဆုံး ကိန်းဂဏန်းအခြေပြု စနစ်ဖြစ်သည့် စကားလုံး n-gram မော်ဒယ် (Word n-gram model) ကို ဘန်ဂျီအို (Bengio) နှင့် အဖွဲ့က တီထွင်လိုက်သော အလွှာစုံ ပါဆက်ထရွန် စနစ် (Multi-layer Perceptron) က သာလွန်ကျော်ဖြတ်သွားခဲ့သည်။ ၎င်းစနစ်သည် ဝှက်ထားသောအလွှာ (Hidden Layer) တစ်ခုတည်း ပါဝင်ပြီး စကားလုံးအချို့၏ ရှေ့နောက်အကြောင်းအရာ အလျားကို အသုံးပြုကာ စကားလုံးပေါင်း ၁၄ သန်းအထိ လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးထားသော စနစ်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite journal |last1=Bengio |first1=Yoshua |date=March 1, 2003 |title=A neural probabilistic language model |url=https://dl.acm.org/doi/10.5555/944919.944966 |journal=The Journal of Machine Learning Research |volume=3 |pages=1137–1155 |via=ACM Digital Library |first2=Réjean |last2=Ducharme |first3=Pascal |last3=Vincent |first4=Christian |last4=Janvin}}</ref> * '''၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်''' တိုမတ်စ် မီကိုလော့ဗ် (Tomáš Mikolov - ထိုစဉ်က Brno နည်းပညာတက္ကသိုလ်မှ ပါရဂူဘွဲ့သင်တန်းသား) နှင့် အဖွဲ့သည် ဝှက်ထားသောအလွှာတစ်ခုတည်း ပါဝင်သည့် ရိုးရှင်းသော ထပ်တလဲလဲဖြစ် အာရုံကြောပုံတူကွန်ရက် (Simple Recurrent Neural Network) ကို [[ဘာသာစကားမော်ဒယ်]]ဖန်တီးမှု (Language Modeling)<ref>{{cite book |last1=Mikolov |first1=Tomáš |date=26 September 2010 |title=Interspeech 2010 |last2=Karafiát |first2=Martin |last3=Burget |first3=Lukáš |last4=Černocký |first4=Jan |last5=Khudanpur |first5=Sanjeev |journal=Proceedings of the 11th Annual Conference of the International Speech Communication Association, INTERSPEECH 2010 |pages=1045–1048 |language=en |chapter=Recurrent neural network based language model |doi=10.21437/Interspeech.2010-343 |chapter-url=https://gwern.net/doc/ai/nn/rnn/2010-mikolov.pdf |s2cid=17048224}}</ref> တွင် အသုံးချခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် Word2vec စနစ်ကို ဆက်လက် တီထွင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု ကဏ္ဍ၌ အချက်အလက်များကို ကိုယ်စားပြုသင်ယူခြင်း (Representation Learning) နှင့် (ဝှက်ထားသောအလွှာ အများအပြား ပါဝင်သည့်) နက်ရှိုင်းသော အာရုံကြောပုံတူကွန်ရက်ပုံစံ (Deep Neural Network-style) စက်သင်ယူမှု နည်းလမ်းများကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုလာကြသည်။ ဤကဲ့သို့ ပြောင်းလဲလာခြင်းသည် အဆိုပါ နည်းပညာများသည် [[ဘာသာစကားမော်ဒယ်]]ဖန်တီးမှုနှင့် စာကြောင်းခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာမှု ကဲ့သို့သော သဘာဝဘာသာစကားဆိုင်ရာ လုပ်ငန်း အမြောက်အမြားတွင် အကောင်းဆုံးသော ရလဒ်များကို စွမ်းဆောင်နိုင်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref name="goldberg:nnlp17">{{cite journal |last=Goldberg |first=Yoav |year=2016 |title=A Primer on Neural Network Models for Natural Language Processing |journal=Journal of Artificial Intelligence Research |volume=57 |pages=345–420 |arxiv=1807.10854 |doi=10.1613/jair.4992 |s2cid=8273530 |doi-access=free}}</ref><ref name="goodfellow:book16">{{cite book |last1=Goodfellow |first1=Ian |year=2016 |title=Deep Learning |url=http://www.deeplearningbook.org/ |last2=Bengio |first2=Yoshua |last3=Courville |first3=Aaron |publisher=MIT Press}}</ref> ဤနည်းပညာသည် ဆေးပညာနှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ကဏ္ဍများတွင် ပိုမိုအရေးပါလာပြီး၊ လူနာများအား ကုသမှု ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် အဆင့်မြှင့်တင်ရာတွင် သော်လည်းကောင်း၊ လူနာ၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အချက်အလက်များကို ကာကွယ်ရာတွင် သော်လည်းကောင်း၊ အခြားနည်းလမ်းဖြင့် လေ့လာရန် ခက်ခဲသော လျှပ်စစ်ကျန်းမာရေး မှတ်တမ်းများ (Electronic Health Records) ထဲရှိ ဆရာဝန်များ၏ မှတ်စုများနှင့် စာသားများကို ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာ လေ့လာရန်အတွက် NLP က များစွာ အထောက်အကူပြုလျက် ရှိသည်။<ref name="jozefowicz:lm16">{{cite book |last1=Jozefowicz |first1=Rafal |year=2016 |title=Exploring the Limits of Language Modeling |last2=Vinyals |first2=Oriol |last3=Schuster |first3=Mike |last4=Shazeer |first4=Noam |last5=Wu |first5=Yonghui |bibcode=2016arXiv160202410J |arxiv=1602.02410}}</ref><ref name="choe:emnlp16">{{cite journal |last1=Choe |first1=Do Kook |title=Parsing as Language Modeling |url=https://aclanthology.coli.uni-saarland.de/papers/D16-1257/d16-1257 |journal=Emnlp 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181023034804/https://aclanthology.coli.uni-saarland.de/papers/D16-1257/d16-1257 |archive-date=2018-10-23 |access-date=2018-10-22 |first2=Eugene |last2=Charniak}}</ref><ref name="vinyals:nips15">{{cite journal |last1=Vinyals |first1=Oriol |display-authors=1 |year=2014 |title=Grammar as a Foreign Language |url=https://papers.nips.cc/paper/5635-grammar-as-a-foreign-language.pdf |journal=Nips2015 |arxiv=1412.7449 |bibcode=2014arXiv1412.7449V |last2=Kaiser |first2=Lukasz}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Turchin |first1=Alexander |date=2021-03-19 |title=Using Natural Language Processing to Measure and Improve Quality of Diabetes Care: A Systematic Review |journal=Journal of Diabetes Science and Technology |language=en |volume=15 |issue=3 |pages=553–560 |doi=10.1177/19322968211000831 |issn=1932-2968 |pmc=8120048 |pmid=33736486 |last2=Florez Builes |first2=Luisa F.}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Lee |first1=Jennifer |date=2022-06-10 |title=Prevalence of Sensitive Terms in Clinical Notes Using Natural Language Processing Techniques: Observational Study |journal=JMIR Medical Informatics |language=en |volume=10 |issue=6 |doi=10.2196/38482 |issn=2291-9694 |pmc=9233261 |pmid=35687381 |doi-access=free |article-number=e38482 |last2=Yang |first2=Samuel |last3=Holland-Hall |first3=Cynthia |last4=Sezgin |first4=Emre |last5=Gill |first5=Manjot |last6=Linwood |first6=Simon |last7=Huang |first7=Yungui |last8=Hoffman |first8=Jeffrey}}</ref> == အသုံးပြုသည့် နည်းလမ်းများ - သင်္ကေတအခြေပြုနည်းလမ်း၊ ကိန်းဂဏန်းအခြေပြုနည်းလမ်းနှင့် [[အာရုံကြောပုံတူကွန်ရက်]]နည်းလမ်းများ == သမိုင်းကြောင်းအရ အထွေထွေဉာဏ်ရည်တု (AI) ကဏ္ဍနှင့် သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု (NLP) ကဏ္ဍနှစ်ခုလုံးတွင် အစောဆုံး စတင်အသုံးပြုခဲ့သည့် နည်းလမ်းမှာ သင်္ကေတအခြေပြုနည်းလမ်း (Symbolic approach) ဖြစ်သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် သင်္ကေတများကို စီမံခန့်ခွဲရန်အတွက် စည်းကမ်းချက်များကို လူကိုယ်တိုင် အပင်ပန်းခံ ရေးသားခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းကို အဘိဓာန်တွင် ရှာဖွေတိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးသည့် စနစ်နှင့် တွဲဖက်အသုံးပြုသည်။ ဥပမာအားဖြင့် သဒ္ဒါစည်းကမ်းများကို ရေးသားခြင်း သို့မဟုတ် စကားလုံးများ၏ အခြေခံရင်းမြစ်ကို ရှာဖွေရန်အတွက် ဗေဒင်ကိန်းဂဏန်းကဲ့သို့ မှန်းဆချက်စည်းကမ်းများ (Heuristic rules for stemming) ကို ဖန်တီးခြင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="winograd:shrdlu71">{{cite thesis|last=Winograd|first=Terry|year=1971|title=Procedures as a Representation for Data in a Computer Program for Understanding Natural Language|url=http://hci.stanford.edu/winograd/shrdlu/}}</ref><ref name="schank77">{{cite book |last1=Schank |first1=Roger C. |year=1977 |title=Scripts, Plans, Goals, and Understanding: An Inquiry Into Human Knowledge Structures |last2=Abelson |first2=Robert P. |publisher=Erlbaum |isbn=0-470-99033-3 |location=Hillsdale}}</ref> အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ ကိန်းဂဏန်းအခြေပြုနည်းလမ်းနှင့် အာရုံကြောပုံတူကွန်ရက်နည်းလမ်း နှစ်မျိုးလုံး ပါဝင်သော [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]]နည်းလမ်းများ (Machine learning approaches) သည် သင်္ကေတအခြေပြုနည်းလမ်းထက် အောက်ပါအတိုင်း များစွာ ပိုမိုအားသာချက်ရှိပါသည် - * ကိန်းဂဏန်းအခြေပြုနည်းလမ်းနှင့် အာရုံကြောပုံတူကွန်ရက်နည်းလမ်းများသည် စာသားအချက်အလက်စုကြီးများ (Corpus) ဆီမှ ထုတ်နုတ်ရရှိသော အသုံးအများဆုံး အခြေအနေများကို ပိုမိုအာရုံစိုက် လေ့လာကြသည်။ စည်းကမ်းချက်အခြေပြုနည်းလမ်း (Rule-based approach) တွင်မူ အသုံးနည်းသော အခြေအနေနှင့် အသုံးများသော အခြေအနေ နှစ်ခုလုံးအတွက် စည်းကမ်းချက်များကို တန်းတူရည်တူ ထည့်သွင်းရေးသားပေးရန် လိုအပ်သည်။ * ကိန်းဂဏန်းအခြေပြုနည်းလမ်း သို့မဟုတ် အာရုံကြောပုံတူကွန်ရက်နည်းလမ်းများဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော [[ဘာသာစကားမော်ဒယ်|ဘာသာစကားမော်ဒယ်များ]] (Language models) သည် စည်းကမ်းချက်အခြေပြုစနစ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက စိမ်းနေသော အချက်အလက်များ (ဥပမာ- ယခင်က မမြင်ဖူးသော စကားလုံး သို့မဟုတ် ဝါကျတည်ဆောက်ပုံများ) နှင့် မှားယွင်းနေသော အချက်အလက်များ (ဥပမာ- စာလုံးပေါင်းမှားခြင်း သို့မဟုတ် စကားလုံးအချို့ မတော်တဆ ကျန်ရစ်ခဲ့ခြင်း) ကို ပိုမိုခံနိုင်ရည်ရှိပြီး တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။ ထို့ပြင် စည်းကမ်းချက်အခြေပြုစနစ်များကို တည်ဆောက်ရန်အတွက် ကုန်ကျစရိတ် ပိုမိုများပြားသည်။ * ဖြစ်တန်စွမ်းအခြေပြု (Probabilistic) ဘာသာစကားမော်ဒယ်များသည် ပမာဏပိုမိုကြီးမားလာလေလေ တိကျမှု ပိုမိုမြင့်မားလာလေလေ ဖြစ်သည်။ စည်းကမ်းချက်အခြေပြုစနစ်များတွင်မူ စည်းကမ်းချက် အရေအတွက်နှင့် ရှုပ်ထွေးမှုများကို တိုးမြှင့်မှသာ တိကျမှု အနည်းငယ် တက်လာနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် နောက်ဆုံးတွင် စနစ်တစ်ခုလုံးကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် မဖြစ်နိုင်တော့သည့် ပြဿနာများ (Intractability problems) ဆီသို့ ဦးတည်သွားစေသည်။ စည်းကမ်းချက်အခြေပြုစနစ်များကို အောက်ပါအခြေအနေများတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် အသုံးပြုလေ့ရှိပါသည် - * [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်|ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှု]]နည်းလမ်းများကို အောင်မြင်စွာ အသုံးချနိုင်ရန်အတွက် လေ့ကျင့်ပေးမည့် ဒေတာအချက်အလက် (Training data) ပမာဏ မလုံလောက်သည့် အခြေအနေမျိုးတွင် အသုံးပြုသည်။ ဥပမာအားဖြင့် Apertium စနစ်ကဲ့သို့သော အရင်းအမြစ်နည်းပါးသည့် ဘာသာစကားများ (Low-resource languages) ကို စက်ဖြင့် ဘာသာပြန်ဆိုရာတွင် အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်သည်။ * NLP လုပ်ငန်းစဉ်လမ်းကြောင်းများ (NLP pipelines) တွင် ရှေ့ပြေးပြင်ဆင်မှုလုပ်ငန်းများ (Preprocessing) အတွက် အသုံးပြုသည်။ ဥပမာအားဖြင့် စာသားများကို အစိတ်အပိုင်းအသေးလေးများအဖြစ် ပိုင်းဖြတ်ခြင်း (Tokenization) ကဲ့သို့သော လုပ်ငန်းများ ဖြစ်သည်။ * NLP လုပ်ငန်းစဉ်လမ်းကြောင်းများမှ ထွက်ပေါ်လာသော ရလဒ်များကို နောက်ဆက်တွဲ ပြုပြင်မွမ်းမံရန်နှင့် ပြောင်းလဲရန် (Post-processing) အတွက် အသုံးပြုသည်။ ဥပမာအားဖြင့် သဒ္ဒါဖွဲ့စည်းပုံ ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာချက်များထဲမှ ဗဟုသုတနှင့် အချက်အလက်များကို ထုတ်ယူခြင်း (Knowledge extraction) ကဲ့သို့သော လုပ်ငန်းများ ဖြစ်သည်။ === ကိန်းဂဏန်းအခြေပြုနည်းလမ်း (Statistical approach) === ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အနှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အလယ်ပိုင်းတွင် ကိန်းဂဏန်းအခြေပြုနည်းလမ်းသည် [[ဉာဏ်ရည်တု]]နည်းပညာ၏ ဆောင်းရာသီ (AI winter) ဟုခေါ်သော သုတေသနများ အေးခဲရပ်ဆိုင်းနေသည့် ကာလကို အဆုံးသတ်ပေးခဲ့သည်။ ထိုဆောင်းရာသီကာလသည် စည်းကမ်းချက်အခြေပြုနည်းလမ်းများ၏ စွမ်းဆောင်ရည် ညံ့ဖျင်းမှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="johnson:eacl:ilcl09">[http://www.aclweb.org/anthology/W09-0103 Mark Johnson. How the statistical revolution changes (computational) linguistics.] Proceedings of the EACL 2009 Workshop on the Interaction between Linguistics and Computational Linguistics.</ref><ref name="resnik:langlog11">[http://languagelog.ldc.upenn.edu/nll/?p=2946 Philip Resnik. Four revolutions.] Language Log, February 5, 2011.</ref> "အကယ်၍... သို့ဖြစ်လျှင်" (If-then) ဟူသော ပုံသေစည်းကမ်းချက်စနစ်များကို ထုတ်လုပ်ပေးသည့် အစောဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်သစ်ပင်ပုံစံများ (Decision trees) သည် ရှေးဟောင်း စည်းကမ်းချက်အခြေပြုနည်းလမ်းများနှင့် အလွန်တူညီနေသေးသည်။ စကားလုံး ဝါစင်္ဂအမျိုးအစား အညွှန်းတပ်ခြင်း (Part-of-speech tagging) လုပ်ငန်းတွင် ဝှက်ထားသော မာကော့ဗ်မော်ဒယ်များ (Hidden Markov models) ကို စတင်ထည့်သွင်း အသုံးချနိုင်ခဲ့သည့် အချိန်မှသာ ရှေးဟောင်း စည်းကမ်းချက်အခြေပြုနည်းလမ်းများ၏ ခေတ်စနစ် အပြီးသတ် ချုပ်ငြိမ်းသွားခဲ့သည်။ === အာရုံကြောပုံတူကွန်ရက်နည်းလမ်းများ === ကိန်းဂဏန်းအခြေပြုနည်းလမ်းများ (Statistical methods) ၏ အဓိကအားနည်းချက်မှာ ရှုပ်ထွေးဆန်းပြားသော အချက်အလက်အင်္ဂါရပ်များကို လူကိုယ်တိုင် စနစ်တကျ စီမံဖန်တီးပေးရခြင်း (Feature engineering) ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှစတင်၍<ref>{{Cite web |last=Socher |first=Richard |title=Deep Learning For NLP-ACL 2012 Tutorial |url=https://www.socher.org/index.php/Main/DeepLearningForNLP-ACL2012Tutorial |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414054126/https://www.socher.org/index.php/Main/DeepLearningForNLP-ACL2012Tutorial |archive-date=2021-04-14 |access-date=2020-08-17 |website=www.socher.org}} This was an early Deep Learning tutorial at the ACL 2012 and met with both interest and (at the time) skepticism by most participants. Until then, neural learning was basically rejected because of its lack of statistical interpretability. Until 2015, deep learning had evolved into the major framework of NLP. [Link is broken, try http://web.stanford.edu/class/cs224n/]</ref> အာရုံကြောပုံတူကွန်ရက်အခြေပြုနည်းလမ်းများသည် ရှေးရိုးသုံး ကိန်းဂဏန်းအခြေပြုနည်းလမ်းများ၏နေရာတွင် အစားထိုးကာ ပိုမိုခေတ်စားလာခဲ့သည်။ ဤနည်းလမ်းများသည် စကားလုံးများ၏ အဓိပ္ပာယ်ဆိုင်ရာ ဝိသေသလက္ခဏာများကို ဖမ်းယူနိုင်ရန်အတွက် အဓိပ္ပာယ်ဗေဒကွန်ရက်များ (Semantic networks)<ref>{{cite book |last1=Segev |first1=Elad |date=2022 |title=Semantic Network Analysis in Social Sciences |url=https://www.routledge.com/Semantic-Network-Analysis-in-Social-Sciences/Segev/p/book/9780367636524 |publisher=Routledge |isbn=978-0-367-63652-4 |location=London |access-date=5 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211205140726/https://www.routledge.com/Semantic-Network-Analysis-in-Social-Sciences/Segev/p/book/9780367636524 |archive-date=5 December 2021 |url-status=live}}</ref> နှင့် စကားလုံးမြှုပ်နှံမှုစနစ် (Word embeddings) များကို အသုံးပြုကြသည်။ ထို့ကြောင့် စကားလုံး ဝါစင်္ဂအမျိုးအစား အညွှန်းတပ်ခြင်း (Part-of-speech tagging) နှင့် ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း (Dependency parsing) ကဲ့သို့သော ကြားခံလုပ်ငန်းစဉ်များကို လုပ်ဆောင်ရန် မလိုအပ်တော့ပေ။ ထိုစဉ်က အသစ်ထွင်ခဲ့သော အစီအစဉ်လိုက်ပြောင်းလဲခြင်းစနစ် (Sequence-to-sequence transformations) ပေါ်တွင် အခြေခံထားသည့် အာရုံကြောပုံတူကွန်ရက်သုံး စက်မှုဘာသာပြန်စနစ် (Neural machine translation) သည် ယခင်က ကိန်းဂဏန်းအခြေပြုစက်မှုဘာသာပြန်စနစ်တွင် မဖြစ်မနေလိုအပ်ခဲ့သော စကားလုံးအနက်ညှိခြင်း (Word alignment) ကဲ့သို့သော ကြားခံအဆင့်များကို လုံးဝအသုံးမလိုတော့အောင် လုပ်ဆောင်ပေးခဲ့သည်။ == အများဆုံးလုပ်ဆောင်လေ့ရှိသော NLP လုပ်ငန်းစဉ်များ == အောက်ပါတို့သည် သဘာဝဘာသာစကားစီမံဆောင်ရွက်မှုကဏ္ဍတွင် အများဆုံး သုတေသနပြုလုပ်လေ့ရှိသော လုပ်ငန်းစဉ်အချို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်အချို့ကို ပြင်ပကမ္ဘာတွင် တိုက်ရိုက်လက်တွေ့အသုံးချနိုင်ပြီး အချို့လုပ်ငန်းစဉ်များကိုမူ ပိုမိုကြီးမားသော လုပ်ငန်းစဉ်ကြီးများကို ဖြေရှင်းရာတွင် အထောက်အကူပြုမည့် ကြားခံလုပ်ငန်းစဉ်ငယ်များအဖြစ် အများဆုံး အသုံးပြုကြသည်။ သဘာဝဘာသာစကားစီမံဆောင်ရွက်မှုလုပ်ငန်းစဉ်များသည် အချင်းချင်း အလွန်နီးကပ်စွာ ဆက်နွှယ်နေသော်လည်း လေ့လာရလွယ်ကူစေရန်အတွက် ၎င်းတို့ကို ကဏ္ဍအလိုက် ထပ်မံခွဲခြားနိုင်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ခွဲခြားထားသော ကဏ္ဍများကို အောက်တွင် ဖော်ပြပေးထားပါသည်။ === စာသားနှင့် စကားပြောသံ စီမံဆောင်ရွက်မှု === [[ဖိုင်:Hebrew_stop_words_word_cloud.png|thumb|ဟီဘရူးဘာသာစကားရှိ Stop words များကို စကားလုံးတိမ်တိုက် ဖြင့် သရုပ်ဖော်ထားပုံ]] '''စာလုံးပုံရိပ်ဖတ်စနစ် (Optical character recognition - OCR)''' * ဤစနစ်သည် စာရိုက်နှိပ်ထားသော စာသားများပါဝင်သည့် ပုံရိပ် (Image) တစ်ခုကို ကွန်ပျူတာထဲသို့ ထည့်သွင်းပေးလိုက်သည့်အခါ၊ ၎င်းပုံရိပ်ထဲမှ စာသားများကို ကွန်ပျူတာက အလိုအလျောက် မှတ်မိဖတ်ရှုပြီး တည်းဖြတ်၍ရသော စာသားအစစ်အမှန် (Text) အဖြစ် ပြောင်းလဲပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ဤနည်းပညာကို ကတ်ပြားများ၊ စာရွက်စာတမ်းများနှင့် လမ်းညွှန်ဆိုင်းဘုတ်များကို ဖုန်းကင်မရာဖြင့် ဖတ်ရှုဘာသာပြန်ဆိုရာ၌ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုနေကြပြီ ဖြစ်သည်။ '''စကားပြောသံကို စာသားအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်း (Speech recognition)''' * ဤစနစ်သည် လူတစ်ဦး သို့မဟုတ် လူအများ ဆက်တိုက်ပြောဆိုထားသည့် အသံဖိုင် (Sound clip) ကို နားထောင်ပြီး ၎င်းစကားပြောသံများကို စာသားအဖြစ်သို့ အလိုအလျောက် ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် စာသားကို အသံပြောင်းသည့်စနစ် (Text-to-speech) ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ပြီး၊ ဉာဏ်ရည်တုနည်းပညာတွင် အလွန်တရာ ဖြေရှင်းရခက်ခဲသောကြောင့် "AI-complete" (ဉာဏ်ရည်တု အပြည့်အဝရမှသာ ဖြေရှင်းနိုင်မည့် ပြဿနာ) ဟု အလွတ်သဘော တင်စားခေါ်ဆိုကြသည့် ပြဿနာရပ်ကြီးများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ * လူသားတို့သည် သဘာဝအတိုင်း စကားပြောသည့်အခါ စကားလုံးတစ်လုံးနှင့်တစ်လုံးကြားတွင် ရပ်နားလေ့မရှိဘဲ ဆက်တိုက်ပြောဆိုကြသဖြင့် စကားပြောသံကို စကားလုံးအလိုက် ပိုင်းဖြတ်ခြင်း (Speech segmentation) လုပ်ငန်းစဉ်ကို မဖြစ်မနေ ကြားခံလုပ်ဆောင်ပေးရသည်။ ထို့ပြင် ဘာသာစကားအများစုတွင် ရှေ့စကားလုံးနှင့် နောက်စကားလုံးတို့၏ အသံများသည် အချင်းချင်း ရောယှက်ပေါင်းစပ်သွားလေ့ရှိသောကြောင့် (၎င်းကို Coarticulation ဟု ခေါ်သည်)၊ လှိုင်းပုံသဏ္ဌာန်ရှိသော အင်နာလော့အသံလှိုင်း (Analog signal) များကို တိကျပြတ်သားသော ဒီဂျစ်တယ်စာလုံးများအဖြစ် ပြောင်းလဲရန် အလွန်ခက်ခဲလှသည်။ ထို့အပြင် လူတစ်ဦးနှင့်တစ်ဦးသည် ဒေသန္တရလေသံ (Accent) နှင့် စကားပြောနှုန်း မတူညီကြသော်လည်း၊ စကားပြောသံဖတ်စနစ်သည် ထိုကွဲပြားခြားနားလှသော အသံပေါင်းစုံကို နားလည်ပြီး တူညီသော စာသားအဓိပ္ပာယ်ထွက်အောင် တိကျစွာ မှတ်မိနိုင်စွမ်း ရှိရမည်ဖြစ်သည်။ '''စကားပြောသံကို စကားလုံးအလိုက် ပိုင်းဖြတ်ခြင်း (Speech segmentation)''' * ဤစနစ်သည် လူသားတို့ ပြောဆိုထားသည့် အသံဖိုင်ကို နားထောင်ပြီး ၎င်းအသံလှိုင်းထဲမှ စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီကို သီးခြားစီ အပိုင်းပိုင်း ပြတ်တောက်သွားအောင် ခွဲထုတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် စကားပြောသံကို စာသားအဖြစ်ပြောင်းလဲခြင်း (Speech recognition) ၏ ကြားခံလုပ်ငန်းငယ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ပုံမှန်အားဖြင့် ၎င်းနှင့် တစ်စုတစ်စည်းတည်း တွဲဖက်လုပ်ဆောင်လေ့ရှိသည်။ '''စာသားကို စကားပြောသံအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်း (Text-to-speech)''' * ဤစနစ်သည် ကွန်ပျူတာထဲရှိ စာသားများကို စနစ်တကျ ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာပြီး လူသားတို့ အသံထွက် ပြောဆိုသကဲ့သို့ သဘာဝကျသော စကားပြောသံအဖြစ် ပြောင်းလဲထုတ်လုပ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ စာသားကို အသံပြောင်းပေးသည့် ဤနည်းပညာသည် မျက်စိမမြင်ရသူများနှင့် အမြင်အာရုံ ချို့တဲ့သူများ စာပေဖတ်ရှုနိုင်စေရန် သို့မဟုတ် ဖုန်းနှင့် ကွန်ပျူတာများကို အသံဖြင့် အလွယ်တကူ အသုံးပြုနိုင်စေရန်အတွက် ကြီးမားသော အထောက်အကူပြု ကိရိယာတစ်ခုအဖြစ် သုံးစွဲနိုင်ပါသည်။<ref>{{Citation|last1=Yi|first1=Chucai|title=Assistive Text Reading from Complex Background for Blind Persons|date=2012|work=Camera-Based Document Analysis and Recognition|pages=15–28|publisher=Springer Berlin Heidelberg|language=en|citeseerx=10.1.1.668.869|doi=10.1007/978-3-642-29364-1_2|isbn=978-3-642-29363-4|last2=Tian|first2=Yingli|author2-link=Yingli Tian|series=Lecture Notes in Computer Science|volume=7139}}</ref> '''စကားလုံးအလိုက် ပိုင်းဖြတ်ခြင်း (Word segmentation / Tokenization)''' * တိုကင်ပြုလုပ်ခြင်း (Tokenization) ဆိုသည်မှာ စာသားများကို ကွန်ပျူတာက ပိုမိုကိုင်တွယ်ရ လွယ်ကူစေရန်အတွက် စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီ သို့မဟုတ် စကားလုံးအပိုင်းအစလေးများအဖြစ် စနစ်တကျ ပိုင်းဖြတ်ပေးသည့် စာသားစီမံဆောင်ရွက်မှု နည်းပညာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤနည်းပညာကို လုပ်ဆောင်ပြီးပါက အဓိက အစိတ်အပိုင်းနှစ်ခု ရရှိလာမည်ဖြစ်သည် - ၎င်းတို့မှာ '''စကားလုံးအညွှန်း''' (Word index) နှင့် '''တိုကင်ခွဲထားသောစာသား''' (Tokenized text) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ '''စကားလုံးအညွှန်း''' ဆိုသည်မှာ ထပ်မနေသော စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီကို သီးသန့်ကိန်းဂဏန်း ကုဒ်နံပါတ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးထားသည့် စာရင်း ဖြစ်သည်။ '''တိုကင်ခွဲထားသောစာသား''' တွင်မူ မူလစာသားထဲရှိ စကားလုံးများနေရာတွင် ၎င်းတို့နှင့် ကိုက်ညီသော ကိန်းဂဏန်းကုဒ် (Numerical token) များဖြင့် အစားထိုးလဲလှယ်ပေးလိုက်သည်။ အဆိုပါ ကိန်းဂဏန်းတိုကင်များကို [[အလွှာစုံသင်ယူမှုစနစ်]]နည်းလမ်း (Deep learning methods) အမျိုးမျိုးတွင် သင်္ချာနည်းအရ တွက်ချက်ရန်အတွက် ဆက်လက်အသုံးပြုကြသည်။<ref name=":0">{{Cite web |date=2023-01-11 |title=Natural Language Processing (NLP) - A Complete Guide |url=https://www.deeplearning.ai/resources/natural-language-processing/ |access-date=2024-05-05 |website=www.deeplearning.ai |language=en}}</ref> * အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားကဲ့သို့ စာလုံးများအတွက်မူ စကားလုံးတစ်လုံးနှင့်တစ်လုံးကြားတွင် "Space" ပါဝင်ပြီးသားဖြစ်၍ ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် အလွန်လွယ်ကူလှသည်။ သို့သော်လည်း [[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာ]]၊ [[တရုတ်ဘာသာစကား|တရုတ်]]၊ [[ဂျပန်ဘာသာစကား|ဂျပန်]]နှင့် [[ထိုင်းဘာသာစကား]]ကဲ့သို့သော စာရေးစနစ်များတွင်မူ စကားလုံးများအကြား ထင်ရှားသော စာလုံးခြားသင်္ကေတများ ( Spaces ) မသုံးဘဲ ဆက်တိုက်ရေးသားလေ့ရှိကြသည်။ ထို့ကြောင့် အဆိုပါ ဘာသာစကားများအတွက် စာသားများကို စကားလုံးအလိုက် မှန်ကန်စွာ ပိုင်းဖြတ်နိုင်ရန်မှာ ထိုဘာသာစကား၏ ဝေါဟာရဗဟုသုတနှင့် စကားလုံးတည်ဆောက်ပုံ (Morphology) တို့ကို အထူးတလည် နားလည်ထားရန် လိုအပ်သဖြင့် အလွန်အရေးကြီးပြီး ခက်ခဲသော လုပ်ငန်းစဉ်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် အချက်အလက်တူးဖော်ခြင်း (Data mining) ကဏ္ဍ၌ စကားလုံးအိတ်ပုံစံ (Bag of words - BOW) တည်ဆောက်ခြင်းကဲ့သို့သော လုပ်ငန်းစဉ်များတွင်လည်း ဤနည်းလမ်းကို အသုံးချကြသည်။<ref>{{Cite journal |last= |first= |date=25 June 2024 |title=GeeksforGeeks. (n.d.). Tokenization in natural language processing (NLP). GeeksforGeeks. |url=https://www.geeksforgeeks.org/nlp/tokenization-in-natural-language-processing-nlp/ |journal=Geeksforgeeks |pages= |doi=}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Torabi |first1=Mohhamadreza |title=Integrating data augmentation and BERT-based deep learning for predicting alpha-glucosidase inhibitors derived from Black Cohosh |journal=Scientific Reports |language=en |volume=1 |issue=1 |pages=1–15 |doi=10.1038/s41598-025-14699-1 |pmc=12391535 |last2=Ghasemi |first2=Fahimeh}}</ref> === စကားလုံးတည်ဆောက်ပုံ ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း === [[ဖိုင်:Eustagger_euskal_lematizatzailearen_adibidea.png|thumb|ဘတ်စ်ခ် (Basque) ဘာသာစကားရှိ စကားလုံးများကို အခြေခံအနက်ဖွင့်ပုံစံပြောင်းလဲခြင်း (Lemmatization)]] '''မူလစကားလုံးပုံစံသို့ ပြောင်းလဲခြင်း (Lemmatization)''' * ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် စကားလုံးများ၏ အဆုံးတွင် ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲနေသော ဝိဘတ်နှင့် နောက်ဆက်တွဲများကို ဖယ်ရှားပြီး၊ အဘိဓာန်တွင် ရှာဖွေနိုင်သည့် မူလအခြေခံစကားလုံးပုံစံ (Lemma) သို့ ပြန်လည်ပြောင်းလဲပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် စကားလုံးများကို စံနှုန်းတစ်ခုတည်းအတွင်းသို့ ရောက်ရှိစေရန် လျှော့ချပေးသည့် နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ အခြားနည်းလမ်းများနှင့် မတူညီသည့်အချက်မှာ ဤနည်းလမ်းသည် စကားလုံးများကို မူလအစစ်အမှန်ပုံစံသို့ ပြန်လည်ပြောင်းလဲရန်အတွက် အဘိဓာန် (Dictionary) သို့မဟုတ် ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို အသုံးပြု၍ စနစ်တကျ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2020-12-06 |title=What is Natural Language Processing? Intro to NLP in Machine Learning |url=https://www.gyansetu.in/what-is-natural-language-processing/ |access-date=2021-01-09 |website=GyanSetu! |language=en-US}}</ref> * မြန်မာဘာသာစကားတွင် ဥပမာပြရလျှင် "သွားခဲ့သည်"၊ "သွားနေသည်"၊ "သွားလိမ့်မည်" စသည့် စကားလုံးများမှ နောက်ဆက်တွဲများကို ဖြုတ်ချ၍ အခြေခံစကားလုံးဖြစ်သည့် "သွား" ဟူ၍ ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ယူခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။ '''စကားလုံးအစိတ်အပိုင်းအလိုက် ပိုင်းဖြတ်ခြင်း (Morphological segmentation)''' * ဤစနစ်သည် စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီကို အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်မှုရှိသော အသေးငယ်ဆုံးသော စကားလုံးအစိတ်အပိုင်းလေးများ (Morphemes) အဖြစ် သီးခြားစီ ခွဲထုတ်ပြီး၊ ၎င်းအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုချင်းစီ၏ အမျိုးအစားကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်၏ ခက်ခဲနက်နဲမှုသည် လေ့လာနေသော ဘာသာစကား၏ စကားလုံးတည်ဆောက်ပုံ (Morphology) ရှုပ်ထွေးမှုအပေါ်တွင် များစွာ တည်မှီနေသည်။ * အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားသည် စကားလုံးတည်ဆောက်ပုံ (အထူးသဖြင့် ဝိဘတ်ပြောင်းလဲမှုပုံစံ) အလွန်ရိုးရှင်းသောကြောင့် ဤလုပ်ငန်းစဉ်ကို လုံးဝကျော်ဖြတ်သွားလေ့ရှိပြီး စကားလုံးတစ်လုံး၏ ပြောင်းလဲနေသော ပုံစံအားလုံး (ဥပမာ- "open, opens, opened, opening") ကို သီးခြားစကားလုံးများအဖြစ် တိုက်ရိုက် သတ်မှတ်သုံးစွဲနိုင်သည်။ သို့သော်လည်း စကားလုံးတစ်ခုတည်းတွင် အစိတ်အပိုင်းများစွာကို ဆက်တိုက်ကပ်၍ သုံးစွဲလေ့ရှိသော (Highly agglutinated) တူရကီဘာသာစကား သို့မဟုတ် အိန္ဒိယနိုင်ငံသုံး မိတေး (Meitei) ဘာသာစကားများနှင့် မြန်မာဘာသာစကားကဲ့သို့သော နေရာမျိုးတွင်မူ ထိုသို့လုပ်ဆောင်ရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။ အကြောင်းမှာ အဆိုပါဘာသာစကားများတွင် အဘိဓာန်၌ပါသော မူလစကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီမှနေ၍ နောက်ဆက်တွဲ ဝိဘတ်များစွာ ပေါင်းစပ်ပြီး ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော စကားလုံးပုံသဏ္ဌာန် အမျိုးအစားပေါင်း ထောင်ချီ၍ ရှိနေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite journal |last1=Kishorjit |first1=N. |year=2012 |title=Manipuri Morpheme Identification |url=http://aclweb.org/anthology//W/W12/W12-5008.pdf |journal=Proceedings of the 3rd Workshop on South and Southeast Asian Natural Language Processing (SANLP) |location=COLING 2012, Mumbai, December 2012 |pages=95–108 |last2=Vidya |first2=Raj RK. |last3=Nirmal |first3=Y. |last4=Sivaji |first4=B.}}</ref> '''စကားလုံးဝါစင်္ဂအမျိုးအစား အညွှန်းတပ်ခြင်း (Part-of-speech tagging)''' * ဤစနစ်သည် ဝါကျတစ်ခုအတွင်းရှိ စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီကို ကြည့်ရှုပြီး ၎င်းတို့သည် နာမ်၊ နာမ်စား၊ ကြိယာ၊ နာမဝိသေသန စသည့် မည်သည့်သဒ္ဒါဆိုင်ရာ ဝါစင်္ဂအမျိုးအစား (Part of speech - POS) ဖြစ်သည်ကို တိကျစွာ ခွဲခြားသတ်မှတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ဘာသာစကားတစ်ခုတွင် စကားလုံးအတော်များများ (အထူးသဖြင့် အသုံးများသော စကားလုံးများ) သည် ရှေ့နောက်စကားစပ်အပေါ် မူတည်ပြီး စကားလုံးအမျိုးအစား အများအပြားအဖြစ် ကူးပြောင်းအသုံးတော်ခံနိုင်သည်။ * ဥပမာအားဖြင့် အင်္ဂလိပ်စာလုံး "book" သည် နာမ်အဖြစ် ("the book on the table" - စာအုပ်) သုံးနိုင်သကဲ့သို့ ကြိယာအဖြစ် ("to book a flight" - ကြိုတင်မှာယူသည်) လည်း သုံးနိုင်သည်။ ထို့အတူ "set" ဟူသော စကားလုံးသည် နာမ်၊ ကြိယာ သို့မဟုတ် နာမဝိသေသန ဖြစ်နိုင်ပြီး "out" ဆိုလျှင် အနည်းဆုံး မတူညီသော သဒ္ဒါအမျိုးအစား ၅ မျိုးအထိ ဖြစ်နိုင်သည်။ မြန်မာဘာသာစကားတွင်လည်း '''<nowiki/>'က'<nowiki/>''' ဟူသော စကားလုံးသည် ကြိယာအဖြစ် ('''<nowiki/>'သူ ကသည်။'<nowiki/>''' - ကခုန်သည်) သုံးနိုင်သကဲ့သို့၊ ကတ္တားဝိဘတ် (နောက်ဆက်တွဲ သဒ္ဒါစကားလုံး) အနေဖြင့် '''<nowiki/>'သူက ကျောင်းသား ဖြစ်သည်။'''' - လူပုဂ္ဂိုလ်ကို ညွှန်းဆိုသည်) လည်း ဖြစ်နိုင်သဖြင့် စနစ်သည် ဝါကျတစ်ခုချင်းစီ၏ ရှေ့နောက်စကားစပ်ကို ကြည့်ရှုကာ စကားလုံးများ၏ အဓိပ္ပာယ်မှန်ကို တိကျစွာ ဖော်ထုတ်ရန်အတွက် အလွန်အရေးကြီးသည်။ '''စကားလုံးရင်းမြစ် ရှာဖွေခြင်း (Stemming)''' * ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် ပုံသဏ္ဌာန်ပြောင်းလဲနေသော (သို့မဟုတ် တွဲဖက်နောက်ဆက်တွဲများကြောင့် ရှည်လျားနေသော) စကားလုံးများကို ၎င်းတို့၏ အခြေခံ ပင်မမြစ်ဖျားခံရာ စာလုံးပုံစံ (Root/Stem) သို့ စည်းကမ်းချက်များအတိုင်း ဖြတ်တောက်လျှော့ချပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အင်္ဂလိပ်စာလုံး "closed"၊ "closing"၊ "closes" စသည့် စကားလုံးများအားလုံးကို ၎င်းတို့၏ ပင်မရင်းမြစ် "close" ဟူသော စာလုံးပုံစံသို့ ဖြတ်တောက်ပြောင်းလဲပစ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ * '''မြန်မာဘာသာစကားတွင်မူ''' စကားလုံးနောက်၌ ကပ်ပါလာတတ်သည့် ပစ္စည်းများ၊ ဝိဘတ်များနှင့် ကူညီကြိယာများကို ဖြတ်တောက်ရာတွင် ဤနည်းလမ်းကို အသုံးပြုသည်။ ဥပမာအားဖြင့် "စားခဲ့သည်"၊ "စားနေသည်"၊ "စားကြစို့" စသည့် စကားလုံးများမှ နောက်ဆက်တွဲများကို ဖြတ်တောက်ပြီး ပင်မအခြေခံအဓိပ္ပာယ်ဖြစ်သော '''"စား"''' ဟူသည့် ကြိယာရင်းမြစ်ကို ထုတ်ယူခြင်း ဖြစ်သည်။ * စကားလုံးရင်းမြစ် ရှာဖွေခြင်း (Stemming) သည် စာလုံးအဓိပ္ပာယ်အခြေခံ ရှာဖွေခြင်း (Lemmatization) နှင့် ရလဒ်ချင်း ဆင်တူသော်လည်း၊ ၎င်းသည် အဘိဓာန် (Lexicon) ကို အသုံးမပြုဘဲ စာလုံးဖြတ်တောက်မှုဆိုင်ရာ စနစ်တကျ သတ်မှတ်ထားသော ပုံသေစည်းကမ်းချက်များ (Rules/Algorithms) အပေါ်တွင်သာ အခြေခံ၍ စာလုံးအဆုံးသတ်များကို စက်မှုဆန်ဆန် ဖြတ်တောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် တစ်ခါတစ်ရံတွင် အဘိဓာန်ထဲ၌ သီးခြားအဓိပ္ပာယ်မရှိသော စာလုံးအကြွင်းအကျန်များ ထွက်ပေါ်လာတတ်သည့် အားနည်းချက် ရှိသည်။ (ဥပမာ- အင်္ဂလိပ်စာလုံး "studies" ကို ဖြတ်တောက်ရာတွင် အဘိဓာန်၌ အဓိပ္ပာယ်မရှိသည့် "studi" ဟူသော စာလုံးပုံစံမျိုး ထွက်လာတတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။) === ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း === '''သဒ္ဒါစည်းကမ်းချက် ပျိုးထောင်ခြင်း<ref>{{cite journal |last1=Klein |first1=Dan |year=2002 |title=Natural language grammar induction using a constituent-context model |url=http://papers.nips.cc/paper/1945-natural-language-grammar-induction-using-a-constituent-context-model.pdf |journal=Advances in Neural Information Processing Systems |last2=Manning |first2=Christopher D.}}</ref> (Grammar induction)''' ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် ဘာသာစကားတစ်ခု၏ ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံနှင့် သဒ္ဒါစနစ်ကို အတိအကျ ဖော်ပြနိုင်မည့် ပုံသေ သဒ္ဒါစည်းကမ်းချက်စနစ် (Formal grammar) တစ်ခုကို ကွန်ပျူတာက အလိုအလျောက် ရှာဖွေဖော်ထုတ် တည်ဆောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ '''ဝါကျအဆုံးသတ် ပိုင်းဖြတ်ခြင်း (Sentence breaking / Sentence boundary disambiguation)''' ဤစနစ်သည် စာသားအမြောက်အမြား (Chunk of text) ထဲမှ ဝါကျတစ်ခုနှင့်တစ်ခုကြား နယ်နိမိတ် သို့မဟုတ် ဝါကျအဆုံးသတ်များကို တိကျစွာ ရှာဖွေပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်စာတွင် ဝါကျအဆုံးသတ်များကို ပုံမှန်အားဖြင့် အစက် (Periods - ".") သို့မဟုတ် အခြားပုဒ်ဖြတ်ပုဒ်ရပ်သင်္ကေတများဖြင့် မှတ်သားလေ့ရှိသော်လည်း၊ အဆိုပါသင်္ကေတများသည် အခြားနေရာများ (ဥပမာ- စာလုံးအက္ခရာအကျဉ်းများ ဖော်ပြခြင်း) တွင်လည်း အသုံးပြုနေသောကြောင့် ဝါကျအစစ်အမှန် ပြီးဆုံးခြင်း ဟုတ်မဟုတ်ကို စနစ်တကျ ခွဲခြားသတ်မှတ်ပေးရသည်။ မြန်မာဘာသာစကားတွင်မူ "။" (ပုဒ်မ) သင်္ကေတကို ကြည့်၍ ဝါကျအဆုံးသတ်ကို ခွဲခြားရသည်။ '''ဝါကျခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း (Parsing)''' * ဤစနစ်သည် ပေးထားသော ဝါကျတစ်ခု၏ သဒ္ဒါဆိုင်ရာ ဖွဲ့စည်းပုံသစ်ပင် (Parse tree) ကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ လူသားတို့အသုံးပြုသည့် သဘာဝဘာသာစကားများ၏ သဒ္ဒါစနစ်သည် ရှေ့နောက်စကားစပ်အပေါ် မူတည်၍ အဓိပ္ပာယ် ကွဲပြားဝေဝါးတတ်သဖြင့် ပုံမှန်ဝါကျတစ်ခုတွင်ပင် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ခွဲမ်းစိပ်ဖြာမှုပုံစံ အမြောက်အမြား ရှိနေနိုင်သည်။ အံ့ဩစရာကောင်းသည်မှာ သာမန်ဝါကျတစ်ကြောင်းအတွက်ပင် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော သဒ္ဒါဖွဲ့စည်းပုံပေါင်း ထောင်ချီ၍ ရှိနေနိုင်ပြီး ၎င်းတို့ထဲမှ အများစုမှာ လူသားတစ်ဦးအတွက် လုံးဝ အဓိပ္ပာယ်မရှိသော ပုံစံများ ဖြစ်နေတတ်သည်။ * ဝါကျခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း (Parsing) တွင် အဓိကအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း နည်းလမ်းနှစ်မျိုး ရှိပါသည် - ** '''မှီခိုမှုအခြေပြု ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း (Dependency parsing):''' ဤနည်းလမ်းသည် ဝါကျတစ်ခုအတွင်းရှိ စကားလုံးအချင်းချင်း ဆက်နွှယ်မှုအပေါ်တွင်သာ အဓိကအာရုံစိုက်ပြီး ပင်မကံပုဒ် (Primary objects) နှင့် ကြိယာပုဒ် (Predicates) ကဲ့သို့သော အစိတ်အပိုင်းများကို အမှတ်အသားပြု ခွဲခြားပေးသည်။ ** '''အစိတ်အပိုင်းအခြေပြု ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း (Constituency parsing):''' ဤနည်းလမ်းသည် ဖြစ်တန်စွမ်းအခြေပြု ရှေ့နောက်ကင်းလွတ်သဒ္ဒါစနစ် (Probabilistic context-free grammar - PCFG) ကို အသုံးပြု၍ ဝါကျ၏ သဒ္ဒါဖွဲ့စည်းပုံသစ်ပင်ကြီးတစ်ခုလုံးကို အဆင့်ဆင့် တည်ဆောက်ပေးခြင်းအပေါ် အာရုံစိုက်သည်။ === စကားလုံးအဓိပ္ပာယ်ဗေဒ (Lexical semantics - စာသားနောက်ခံအတွင်းရှိ စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီ၏ အဓိပ္ပာယ်) === [[ဖိုင်:Entity_Linking_-_Example_of_pipeline.png|thumb|An entity linking pipeline]] '''စကားလုံးအဓိပ္ပာယ်ဗေဒ (Lexical semantics)''' * ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် ရှေ့နောက်စကားစပ် (Context) အတွင်းရှိ စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီ၏ ကွန်ပျူတာသုံး တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်အစစ်အမှန် (Computational meaning) မှာ မည်သို့ဖြစ်သည်ကို ဖော်ထုတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ '''ဖြန့်ကျက်မှုအခြေပြု အဓိပ္ပာယ်ဗေဒ (Distributional semantics)''' * ဤစနစ်သည် ဘာသာစကားဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ (Data) ထဲမှနေ၍ စကားလုံးများ၏ အဓိပ္ပာယ်ဆိုင်ရာ ကိုယ်စားပြုမှုပုံစံ (Semantic representations) များကို စက်က အလိုအလျောက် မည်သို့လေ့လာသင်ယူနိုင်မည်နည်း ဟူသောအချက်ကို လုပ်ဆောင်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ '''အမည်နာမများအား ခွဲခြားမှတ်မိခြင်း (Named entity recognition - NER)''' * ဤစနစ်သည် စာသားအဆက်မပြတ် စီးဆင်းလာမှု (Stream of text) အတွင်းရှိ မည်သည့်အချက်အလက်များသည် လူပုဂ္ဂိုလ်၊ နေရာဒေသ သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်း စသည့် ကိုယ်ပိုင်နာမ် (Proper names) များ ဖြစ်ကြသည်ကို ခွဲခြားပေးပြီး၊ ၎င်းတို့သည် မည်သည့်အမျိုးအစား ဖြစ်သည် (ဥပမာ- လူပုဂ္ဂိုလ်၊ တည်နေရာ သို့မဟုတ် ကုမ္ပဏီ/အဖွဲ့အစည်း) ကိုပါ တိကျစွာ သတ်မှတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ * အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားကဲ့သို့ စာရေးစနစ်များတွင် စာလုံးကြီး (Capitalization) ဖြင့် ရေးသားခြင်းသည် အမည်နာမများကို ရှာဖွေရန် အထောက်အကူပြုနိုင်သော်လည်း၊ ၎င်းသည် အမည်နာမ၏ အမျိုးအစား (လူလား၊ နေရာလား) ကို တိကျစွာ မခွဲခြားပေးနိုင်သည့်အပြင်၊ အမြဲတမ်းလည်း မမှန်ကန် သို့မဟုတ် မလုံလောက်နိုင်ပေ။ ဥပမာအားဖြင့် ဝါကျတစ်ကြောင်း၏ အစဦးဆုံး စာလုံးကိုလည်း စာလုံးကြီးဖြင့် ရေးသားလေ့ရှိပြီး ကိုယ်ပိုင်နာမ်အမည်များသည် စကားလုံးအတော်များများအထိ ရှည်လျားနိုင်ကာ အချို့စာလုံးများကိုသာ စာလုံးကြီးဖြင့် ရေးသားထားတတ်သည်။ ထို့အပြင် အနောက်တိုင်းစာရေးစနစ်မဟုတ်သော အခြားဘာသာစကားအများစု (ဥပမာ- မြန်မာ၊ တရုတ် သို့မဟုတ် အာရပ်) တွင် စာလုံးကြီး/စာလုံးသေး ဟူ၍ လုံးဝမရှိကြဘဲ၊ စာလုံးကြီးစနစ်ရှိသော ဘာသာစကားအချို့တွင်လည်း အမည်နာမများကို ခွဲခြားရန်အတွက် ၎င်းစနစ်ကို ပုံမှန်တစိုက်မတ်မတ် အသုံးမပြုကြပေ။ ဥပမာအားဖြင့် ဂျာမန်ဘာသာစကားသည် အမည်နာမ ဟုတ်ဟုတ် မဟုတ်ဟုတ် နာမ် (Nouns) အားလုံးကို စာလုံးကြီးဖြင့် ရေးသားလေ့ရှိပြီး၊ ပြင်သစ်နှင့် စပိန်ဘာသာစကားများတွင်မူ နာမဝိသေသနအဖြစ် အသုံးတော်ခံသော အမည်နာမများကို စာလုံးကြီးဖြင့် မရေးသားကြပေ။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်ကို တိုကင်အမျိုးအစား ခွဲခြားခြင်း (Token classification) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။<ref>{{Cite journal |last1=Kariampuzha |first1=William |date=2023 |title=Precision information extraction for rare disease epidemiology at scale |journal=Journal of Translational Medicine |language=en |volume=21 |issue=1 |page=157 |doi=10.1186/s12967-023-04011-y |pmc=9972634 |pmid=36855134 |doi-access=free |last2=Alyea |first2=Gioconda |last3=Qu |first3=Sue |last4=Sanjak |first4=Jaleal |last5=Mathé |first5=Ewy |last6=Sid |first6=Eric |last7=Chatelaine |first7=Haley |last8=Yadaw |first8=Arjun |last9=Xu |first9=Yanji |last10=Zhu |first10=Qian}}</ref> '''စိတ်ခံစားမှု ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း (Sentiment analysis)''' * စိတ်ခံစားမှု ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း ဆိုသည်မှာ စာသားများအတွင်း ဖော်ပြထားသော စိတ်ခံစားမှု သို့မဟုတ် လေသံကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ပြီး အမျိုးအစား ခွဲခြားသတ်မှတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤနည်းပညာသည် ရေးသားထားသော စာသားကို ကြည့်ရှုစစ်ဆေးပြီး ၎င်းစာသားသည် အကောင်းမြင်သဘော (Positive)၊ အဆိုးမြင်သဘော (Negative) သို့မဟုတ် ကြားနေသဘော (Neutral) မည်သည့် စိတ်ခံစားမှုကို ဖော်ပြနေသည်ကို ဆုံးဖြတ်ပေးသည်။ * စိတ်ခံစားမှုကို အမျိုးအစားခွဲခြားသည့် မော်ဒယ် (Models) များသည် ပုံမှန်အားဖြင့် စကားလုံး n-grams များ၊ စကားလုံးကြိမ်နှုန်းနှင့် ပြောင်းပြန်စာရွက်စာတမ်းကြိမ်နှုန်း အင်္ဂါရပ်များ (TF-IDF features)၊ လူကိုယ်တိုင် ဖန်တီးထားသော အင်္ဂါရပ်များကို အသုံးပြုကြသည် သို့မဟုတ် စာသားအစီအစဉ်များအတွင်းရှိ ရေရှည်နှင့် ရေတိုဆက်နွှယ်မှု နှစ်မျိုးလုံးကို မှတ်မိနိုင်စွမ်းရှိစေရန် ဒီဇိုင်းဆွဲထားသည့် Deep learning models ကို အသုံးပြု၍ တွက်ချက်ကြသည်။ စိတ်ခံစားမှု ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်းကို အွန်လိုင်းလူမှုကွန်ရက်နှင့် ပလက်ဖောင်းအမျိုးမျိုးပေါ်ရှိ သုံးစွဲသူများ၏ ကုန်ပစ္စည်းသုံးသပ်ချက် ဝေဖန်ချက် (Customer reviews) များကို အလိုအလျောက် အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်းကဲ့သို့သော လုပ်ငန်းကဏ္ဍ အမြောက်အမြားတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လက်တွေ့အသုံးချလျက် ရှိသည်။<ref name=":0" /> '''နည်းပညာသုံး ဝေါဟာရများ ထုတ်ယူခြင်း (Terminology extraction)''' * ဤလုပ်ငန်းစဉ်၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ပေးထားသော စာသားအချက်အလက်စုကြီး (Corpus) ထဲမှနေ၍ ဆက်စပ်မှုရှိသော နည်းပညာသုံး ဝေါဟာရများနှင့် အခေါ်အဝေါ်များကို ကွန်ပျူတာက အလိုအလျောက် ရှာဖွေထုတ်ယူပေးရန် ဖြစ်သည်။ '''စကားလုံးအဓိပ္ပာယ် ကွဲပြားမှု ဖြေရှင်းခြင်း (Word-sense disambiguation - WSD)''' * ဘာသာစကားတစ်ခုတွင် စကားလုံးအတော်များများ၌ အဓိပ္ပာယ်တစ်ခုထက်မက ရှိနေတတ်ကြသဖြင့်၊ ကွန်ပျူတာသည် ရှေ့နောက်စကားစပ်အတွင်း အကိုက်ညီဆုံးနှင့် အဓိပ္ပာယ်အရှိဆုံး ဖြစ်မည့် အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို တိကျစွာ ရွေးချယ်ပေးရသည့် လုပ်ငန်းစဉ် ဖြစ်သည်။ ဤပြဿနာကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် ပုံမှန်အားဖြင့် စကားလုံးများနှင့် ၎င်းတို့နှင့် သက်ဆိုင်သည့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် စာရင်းများကို အဘိဓာန် သို့မဟုတ် WordNet ကဲ့သို့သော အွန်လိုင်း သတင်းအချက်အလက် အရင်းအမြစ်များဆီမှ ရယူအသုံးပြုကြသည်။ '''အမည်နာမ ချိတ်ဆက်ခြင်း (Entity linking)''' * ဝါကျအတွင်းရှိ စကားလုံးအတော်များများ (အထူးသဖြင့် ကိုယ်ပိုင်နာမ်များ) သည် ပြင်သစ်ကမ္ဘာရှိ တကယ့် အမည်နာမများနှင့် သက်ဆိုင်နေတတ်သည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် ရှေ့နောက်စကားစပ်အတွင်း ညွှန်းဆိုထားသော အဆိုပါစကားလုံးသည် မည်သည့်ထင်ရှားကျော်ကြားသူ၊ မည်သည့်နေရာဒေသ သို့မဟုတ် မည်သည့်ကုမ္ပဏီအဖွဲ့အစည်း (Entity) ကို အတိအကျ ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်ကို ရွေးချယ်ချိတ်ဆက်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ === ဆက်နွှယ်မှုဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်ဗေဒ (Relational semantics - ဝါကျတစ်ကြောင်းချင်းစီ၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်) === '''ပတ်သက်ဆက်နွှယ်မှု ထုတ်ယူခြင်း (Relationship extraction)''' * ဤစနစ်သည် စာသားအမြောက်အမြား (Chunk of text) ထဲမှနေ၍ ရှာဖွေတွေ့ရှိထားသော အမည်နာမများ (Named entities) အကြား မည်သို့ ပတ်သက်ဆက်နွှယ်နေကြသည်ကို ဖော်ထုတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ပေးထားသော စာသားကို ဖတ်ရှုပြီး "မည်သူက မည်သူနှင့် အိမ်ထောင်ပြုထားသနည်း" သို့မဟုတ် "မည်သူက မည်သည့်ကုမ္ပဏီတွင် အလုပ်လုပ်သနည်း" စသည့် ဆက်စပ်မှုများကို ရှာဖွေပေးသည်။ '''အဓိပ္ပာယ်ဗေဒဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း (Semantic parsing)''' * ဤစနစ်သည် စာသားတစ်ခု (ပုံမှန်အားဖြင့် ဝါကျတစ်ကြောင်း) ကို ရယူပြီး ၎င်း၏ အဓိပ္ပာယ်အစစ်အမှန်ကို ကွန်ပျူတာ နားလည်နိုင်သော ပုံသေကိုယ်စားပြုစနစ် (Formal representation) အဖြစ် ပြောင်းလဲထုတ်လုပ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ရုပ်ပြဂရပ်ဖ်ပုံစံ (ဥပမာ- AMR ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာမှု) သို့မဟုတ် သင်္ချာနည်းကျ ယုတ္တိဗေဒစနစ် (ဥပမာ- DRT ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာမှု) များဖြင့် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ ဤစိန်ခေါ်မှုတွင် အခြေခံကျသော အခြားအဓိပ္ပာယ်ဗေဒဆိုင်ရာ NLP လုပ်ငန်းစဉ်အချို့ (ဥပမာ- ကဏ္ဍအလိုက် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခြင်း၊ စကားလုံးအဓိပ္ပာယ် ကွဲပြားမှုဖြေရှင်းခြင်း) ပါဝင်လေ့ရှိပြီး စာပိုဒ်တစ်ခုလုံး၏ အကြောင်းအရာကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာလေ့လာသည့် စကားပြောဆိုမှု/စာသားခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း (Discourse analysis) အထိလည်း တိုးချဲ့အသုံးချနိုင်သည်။ '''ကဏ္ဍအလိုက် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခြင်း (Semantic role labelling)''' * ဤစနစ်သည် ဝါကျတစ်ကြောင်းချင်းစီကို ကြည့်ရှုပြီး အဓိပ္ပာယ်ဗေဒဆိုင်ရာ ကြိယာအမျိုးအစားနှင့် အပြုအမူပုံစံများ (Semantic predicates / Verbal frames) ကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်သည်။ ထို့နောက် ၎င်းအပြုအမူတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေကြသည့် အစိတ်အပိုင်းများကို အဓိပ္ပာယ်ဗေဒဆိုင်ရာ ကဏ္ဍများအလိုက် (ဥပမာ- မည်သူက ပြုလုပ်သူ (Agent) ဖြစ်သည်၊ မည်သူက အပြုခံရသူ (Patient) ဖြစ်သည် စသည်ဖြင့်) တိကျစွာ ခွဲခြားသတ်မှတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ === စာသားနှင့် စကားပြောဆိုမှုဗေဒ (Discourse - ဝါကျတစ်ကြောင်းထက်ကျော်လွန်သော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်) === '''ပူးတွဲညွှန်းဆိုမှု ဖြေရှင်းခြင်း (Coreference resolution)''' * ဤစနစ်သည် ဝါကျတစ်ကြောင်း သို့မဟုတ် စာသားအမြောက်အမြားကို ကြည့်ရှုပြီး မည်သည့်စကားလုံးများ ("Mentions") သည် ပြင်ပကမ္ဘာရှိ တူညီသောအရာဝတ္ထု သို့မဟုတ် တူညီသောပုဂ္ဂိုလ် ("Entities") ကို ရည်ညွှန်းနေကြသည်ကို ဆုံးဖြတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ နာမ်စားညွှန်းဆိုမှု ဖြေရှင်းခြင်း (Anaphora resolution) သည် ဤလုပ်ငန်းစဉ်၏ ထင်ရှားသော နမူနာတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် အနက်အဓိပ္ပာယ် ပေါ်လွင်စေရန် နာမ်စား (Pronouns) များကို ၎င်းတို့ ရည်ညွှန်းသည့် နာမ် သို့မဟုတ် အမည်များနှင့် အတိအကျ ပြန်လည်တွဲဖက်ပေးသည်။ * ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ပူးတွဲညွှန်းဆိုမှု ဖြေရှင်းခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်တွင် ညွှန်းဆိုပြသသော အသုံးအနှုန်းများအကြား ဆက်စပ်နေသည့် "ပေါင်းကူးဆက်နွှယ်မှုများ" (Bridging relationships) ကို ရှာဖွေခြင်းလည်း ပါဝင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် "သူသည် ဂျွန်၏အိမ်ထဲသို့ ရှေ့တံခါးမှတစ်ဆင့် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်" ဟူသော ဝါကျတွင် "ရှေ့တံခါး" သည် ညွှန်းဆိုပြသသော အသုံးအနှုန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် ကွန်ပျူတာက ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရမည့် ပေါင်းကူးဆက်နွှယ်မှုမှာ ၎င်းတံခါးသည် အခြားအဆောက်အအုံတစ်ခုခု၏ တံခါးမဟုတ်ဘဲ "ဂျွန်၏အိမ်၏ ရှေ့တံခါး" ဖြစ်သည်ဟူသော အချက်အလက်အစစ်အမှန်ပင် ဖြစ်သည်။ '''စာသားနှင့် စကားပြောဆိုမှု ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း (Discourse analysis)''' * ဤကဏ္ဍတွင် ဆက်စပ်နေသော လုပ်ငန်းစဉ်အချို့ ပါဝင်သည်။ ပထမလုပ်ငန်းစဉ်မှာ စကားပြောဆိုမှုဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း (Discourse parsing) ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် ဆက်စပ်နေသော စာသားတစ်ခု၏ တည်ဆောက်ပုံကို ရှာဖွေပေးသည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ဝါကျတစ်ကြောင်းနှင့်တစ်ကြောင်းကြား ရှိနေသည့် ဆက်စပ်မှုသဘောသဘာဝများ (ဥပမာ- အသေးစိတ်ချဲ့ထွင်ရှင်းလင်းခြင်း၊ အကြောင်းပြချက်ပေးခြင်း၊ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖော်ပြခြင်း) ကို ဖော်ထုတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ အခြားလုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုမှာ စာသားတစ်ခုအတွင်း ပါဝင်သော "စကားပြောဆိုမှုဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များ" (Speech acts) ကို မှတ်မိခွဲခြားခြင်း ဖြစ်သည်။ (ဥပမာ- ဟုတ်မဟုတ် မေးခွန်း၊ အကြောင်းအရာမေးခွန်း၊ သာမန်ပြောဆိုချက် သို့မဟုတ် အခိုင်အမာပြောဆိုချက် စသည်ဖြင့် အမျိုးအစား ခွဲခြားခြင်း ဖြစ်သည်။) '''သွယ်ဝိုက်သော ကဏ္ဍအလိုက် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခြင်း (Implicit semantic role labelling)''' * ဤစနစ်သည် ဝါကျတစ်ကြောင်းအတွင်းရှိ အဓိပ္ပာယ်ဗေဒဆိုင်ရာ ကြိယာအမျိုးအစားများနှင့် ၎င်းဝါကျထဲတွင် အထင်အရှား ပါဝင်နေသည့် အဓိပ္ပာယ်ဗေဒဆိုင်ရာ ကဏ္ဍများကို ရှာဖွေခွဲခြားသည် (အထက်ပါ "ကဏ္ဍအလိုက် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခြင်း" ကို ကြည့်ပါ)။ ထို့နောက် ၎င်းဝါကျထဲတွင် တိုက်ရိုက်ထည့်သွင်း ဖော်ပြထားခြင်း မရှိသော်လည်း သွယ်ဝိုက်၍ ပါဝင်နေသည့် အဓိပ္ပာယ်ဆိုင်ရာ ကဏ္ဍများကို ထပ်မံရှာဖွေသည်။ ၎င်းတို့ကို စာသား၏ အခြားနေရာတစ်ခုခုတွင် အထင်အရှား ဖော်ပြထားသော အချက်အလက်များနှင့် လုံးဝသတ်မှတ်ဖော်ပြထားခြင်း မရှိသော အချက်အလက်များဟူ၍ အမျိုးအစား ခွဲခြားပြီး၊ အခြားနေရာတွင် ပါဝင်နေသော အချက်အလက်များကို လက်ရှိဝါကျနောက်ခံနှင့် တိုက်ဆိုင်ကာ အဓိပ္ပာယ်ကို ဖြေရှင်းပေးသည်။ ဤလုပ်ငန်းနှင့် အလွန်နီးစပ်သော အခြားလုပ်ငန်းတစ်ခုမှာ Zero anaphora resolution ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် ကတ္တား သို့မဟုတ် ကံပုဒ်များကို မြှုပ်၍ ရေးသားလေ့ရှိသော ဘာသာစကားများ (Pro-drop languages - ဥပမာ- မြန်မာ၊ ဂျပန်ဘာသာစကားများ) အတွက် ပူးတွဲညွှန်းဆိုမှု ဖြေရှင်းခြင်းကို တိုးချဲ့လုပ်ဆောင်ပေးသည့် စနစ်ဖြစ်သည်။ '''စာသားချင်း ဆီလျော်မှု ရှိမရှိ ဆုံးဖြတ်ခြင်း (Recognizing textual entailment)''' * ဤစနစ်သည် စာသားအပိုင်းအစ နှစ်ခုကို ရယူပြီး၊ စာသားတစ်ခု မှန်ကန်နေခြင်းသည် အခြားစာသားတစ်ခုကိုလည်း မှန်ကန်စေရန် တိုက်ရိုက်အကြောင်းပြချက် (Entails) ဖြစ်နေပါသလား၊ သို့မဟုတ် အခြားစာသား၏ ဆန့်ကျင်ဘက်အဓိပ္ပာယ်ကို မှန်ကန်စေပါသလား၊ သို့မဟုတ် အခြားစာသားကို မှန်သည်ဖြစ်စေ မှားသည်ဖြစ်စေ ဖြစ်ခွင့်ပေးထားပါသလား စသည်ဖြင့် စာသားနှစ်ခု၏ ဆက်စပ်ထွက်ပေါ်လာမည့် ယုတ္တိဗေဒကို ဆုံးဖြတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="rte:11">PASCAL Recognizing Textual Entailment Challenge (RTE-7) https://tac.nist.gov//2011/RTE/</ref> '''အကြောင်းအရာအလိုက် ပိုင်းဖြတ်ခြင်းနှင့် မှတ်မိခြင်း (Topic segmentation and recognition)''' * ဤစနစ်သည် စာသားအမြောက်အမြားကို ဖတ်ရှုပြီး ၎င်းတို့ကို သီးသန့်အကြောင်းအရာ (Topic) တစ်ခုချင်းစီအလိုက် စာပိုဒ်ကဏ္ဍများအဖြစ် အပိုင်းပိုင်း ခွဲထုတ်ပေးကာ၊ ၎င်းခွဲထုတ်လိုက်သော ကဏ္ဍတစ်ခုချင်းစီသည် မည်သည့်အကြောင်းအရာကို ဖော်ပြနေသည်ကိုပါ အလိုအလျောက် သတ်မှတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ '''ဆွေးနွေးတင်ပြချက်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်တူးဖော်ခြင်း (Argument mining)''' ဤလုပ်ငန်းစဉ်၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ကွန်ပျူတာပရိုဂရမ်များ၏ အကူအညီဖြင့် သဘာဝဘာသာစကား စာသားများထဲမှနေ၍ အချက်အလက် အခြေအတင် ဆွေးနွေးတင်ပြချက် တည်ဆောက်ပုံများ (Argumentative structures) ကို အလိုအလျောက် ရှာဖွေထုတ်ယူပြီး ဖော်ထုတ်ရန် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite journal |last1=Lippi |first1=Marco |date=2016-04-20 |title=Argumentation Mining: State of the Art and Emerging Trends |url=https://dl.acm.org/doi/10.1145/2850417 |journal=ACM Transactions on Internet Technology |language=en |volume=16 |issue=2 |pages=1–25 |doi=10.1145/2850417 |hdl=11585/523460 |issn=1533-5399 |s2cid=9561587 |hdl-access=free |last2=Torroni |first2=Paolo}}</ref> အဆိုပါ ဆွေးနွေးတင်ပြချက် တည်ဆောက်ပုံများတွင် အခြေခံအကြောင်းရင်းခံများ (Premise)၊ ကောက်ချက်များ (Conclusions)၊ ဆွေးနွေးတင်ပြချက်စနစ်နှင့် ပင်မဆွေးနွေးချက်နှင့် နောက်ဆက်တွဲဆွေးနွေးချက်တို့အကြား ဆက်နွှယ်မှုများ၊ သို့မဟုတ် စကားပြောဆိုမှုအတွင်းရှိ ပင်မဆွေးနွေးချက်နှင့် တန်ပြန်ချေပချက် (Counter-argument) တို့အကြား ဆက်စပ်မှုများ ပါဝင်ပါသည်။<ref>{{Cite web |title=Argument Mining – IJCAI2016 Tutorial |url=https://www.i3s.unice.fr/~villata/tutorialIJCAI2016.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418083659/https://www.i3s.unice.fr/~villata/tutorialIJCAI2016.html |archive-date=2021-04-18 |access-date=2021-03-09 |website=www.i3s.unice.fr}}</ref><ref>{{Cite web |title=NLP Approaches to Computational Argumentation – ACL 2016, Berlin |url=http://acl2016tutorial.arg.tech/ |access-date=2021-03-09 |language=en-GB}}</ref> === အဆင့်မြင့် သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု အသုံးချလုပ်ငန်းများ (Higher-level NLP applications) === [[ဖိုင်:Use_of_Firefox'_'Translate_selection_to_English'_machine_translation_on_Commons_talk_meta_pages_02.png|thumb|Machine translation in Firefox]] '''အလိုအလျောက် အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြခြင်း (Automatic summarization / Text summarization)''' * ဤစနစ်သည် စာသားအမြောက်အမြား (Chunk of text) ကို ဖတ်ရှုပြီး ဖတ်ရှုရလွယ်ကူကာ အဓိပ္ပာယ်ပေါ်လွင်သော အကျဉ်းချုပ်ကို အလိုအလျောက် ထုတ်လုပ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤနည်းပညာကို သုတေသနစာတမ်းများ သို့မဟုတ် သတင်းစာများရှိ စီးပွားရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေးကဏ္ဍမှ ဆောင်းပါးများကဲ့သို့ ပုံစံသတ်မှတ်ချက်ရှိပြီးသား စာသားများကို အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြရန်အတွက် အများဆုံး အသုံးပြုကြသည်။ '''သဒ္ဒါအမှား ပြင်ဆင်ခြင်း (Grammatical error correction)''' * သဒ္ဒါအမှားများကို ရှာဖွေခြင်းနှင့် ပြင်ဆင်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်တွင် ဘာသာစကားဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာမှု အဆင့်အားလုံး (အသံဗေဒ/အက္ခရာအရေးအသား၊ စကားလုံးတည်ဆောက်ပုံ၊ ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံ၊ အဓိပ္ပာယ်ဗေဒနှင့် အသုံးချဘာသာဗေဒ) ပါဝင်သဖြင့် ဖြေရှင်းရမည့် ပြဿနာအကွာအဝေး အလွန်ကျယ်ပြန့်သည်။ အင်္ဂလိပ်စာကို ဒုတိယဘာသာစကားအဖြစ် အသုံးပြုနေသူ သို့မဟုတ် လေ့လာနေသူ သန်းပေါင်းရာချီအပေါ် တိုက်ရိုက်သက်ရောက်မှုရှိသဖြင့် ဤနည်းပညာသည် အလွန်အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိလှသည်။ ထို့ကြောင့် ၂၀၁၁ ခုနှစ်ကတည်းက ဤနယ်ပယ်တွင် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ရမည့် သုတေသနလုပ်ငန်း အမြောက်အမြား ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Administration |title=Centre for Language Technology (CLT) |url=https://www.mq.edu.au/research/research-centres-groups-and-facilities/innovative-technologies/centres/centre-for-language-technology-clt |access-date=2021-01-11 |website=Macquarie University |language=en-au}}</ref><ref>{{Cite web |title=Shared Task: Grammatical Error Correction |url=https://www.comp.nus.edu.sg/~nlp/conll13st.html |access-date=2021-01-11 |website=www.comp.nus.edu.sg}}</ref><ref>{{Cite web |title=Shared Task: Grammatical Error Correction |url=https://www.comp.nus.edu.sg/~nlp/conll14st.html |access-date=2021-01-11 |website=www.comp.nus.edu.sg}}</ref> အက္ခရာအရေးအသား၊ စကားလုံးတည်ဆောက်ပုံ၊ ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံနှင့် အဓိပ္ပာယ်ဗေဒဆိုင်ရာ အချို့သော အစိတ်အပိုင်းများတွင် GPT-2 ကဲ့သို့သော အစွမ်းထက်သည့် အာရုံကြောကွန်ရက်သုံး ဘာသာစကားမော်ဒယ်များ တိုးတက်လာမှုကြောင့်၊ ဤပြဿနာကို ၂၀၁၉ ခုနှစ်ကတည်းက အများအားဖြင့် ဖြေရှင်းပြီးသား ပြဿနာတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်ခဲ့ပြီး ယခုအခါ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းသုံး အသုံးချဆော့ဖ်ဝဲလ်အမျိုးမျိုး (ဥပမာ- Grammarly ကဲ့သို့သော စနစ်များ) တွင် ထည့်သွင်းရောင်းချနေပြီ ဖြစ်သည်။ '''ယုတ္တိဗေဒဘာသာစကားသို့ ပြောင်းလဲခြင်း (Logic translation)''' * ဤစနစ်သည် လူသားတို့ပြောဆိုသော သဘာဝဘာသာစကားဖြင့် ရေးသားထားသည့် စာသားများကို ကွန်ပျူတာသင်္ချာနည်းကျ ပုံသေယုတ္တိဗေဒစနစ် (Formal logic) သို့ ပြောင်းလဲပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ '''စက်မှုဘာသာပြန်စနစ် (Machine translation - MT)''' * ဤစနစ်သည် လူသားဘာသာစကားတစ်ခုမှ အခြားလူသားဘာသာစကားတစ်ခုသို့ စာသားများကို အလိုအလျောက် ပြန်ဆိုပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် အခက်ခဲဆုံး ပြဿနာများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး "AI-complete" (ဉာဏ်ရည်တု အပြည့်အဝရမှသာ ဖြေရှင်းနိုင်မည့် ပြဿနာ) အုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်။ အကြောင်းမှာ ဘာသာပြန်ခြင်းကို မှန်ကန်စွာ လုပ်ဆောင်နိုင်ရန်အတွက် လူသားတို့ ပိုင်ဆိုင်ထားသော အသိပညာ ဗဟုသုတအမျိုးအစားအားလုံး (သဒ္ဒါစနစ်၊ အဓိပ္ပာယ်ဗေဒနှင့် ပြင်ပကမ္ဘာမှ တကယ့်အချက်အလက်များ) ကို ကွန်ပျူတာက သိရှိနားလည်ထားရန် လိုအပ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ '''သဘာဝဘာသာစကားကို နားလည်အောင်လုပ်ဆောင်ခြင်း (Natural language understanding - NLU)''' * ဤစနစ်သည် စာသားအမြောက်အမြားကို ကွန်ပျူတာပရိုဂရမ်များက ပိုမိုလွယ်ကူစွာ စီမံခန့်ခွဲနိုင်မည့် ပထမအဆင့် ယုတ္တိဗေဒတည်ဆောက်ပုံများ (First-order logic structures) ကဲ့သို့သော ပုံသေကိုယ်စားပြုစနစ်များသို့ ပြောင်းလဲပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ သဘာဝဘာသာစကားကို နားလည်အောင်လုပ်ဆောင်ခြင်း (NLU) တွင် ပုံမှန်အားဖြင့် သဘာဝဘာသာစကားအယူအဆများကို စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင်ထားသော အသုံးအနှုန်းများဆီမှ ထွက်ပေါ်လာနိုင်သည့် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အဓိပ္ပာယ်အမြောက်အမြားထဲမှနေ၍ အမှန်တကယ် ဆိုလိုရင်းဖြစ်သော စိတ်ကူးအဓိပ္ပာယ်ကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ပေးရသည်။ ဘာသာစကားဆိုင်ရာ မေတာမော်ဒယ်များ (Language metamodels) နှင့် ဗဟုသုတအလွှာအဆင့်ဆင့်စနစ်များ (Ontologies) ကို မိတ်ဆက်တည်ဆောက်ခြင်းသည် ထိရောက်သော်လည်း လက်တွေ့စမ်းသပ်ချက်အပေါ် အခြေခံသော ဖြေရှင်းနည်းများ ဖြစ်သည်။ အဓိပ္ပာယ်ဗေဒဆိုင်ရာ အခြေခံအုတ်မြစ်တစ်ခု တည်ဆောက်ရန်အတွက် သဘာဝဘာသာစကား၏ အဓိပ္ပာယ်ကို သွယ်ဝိုက်သောယူဆချက်များ (ဥပမာ- ကမ္ဘာပိတ်ယူဆချက် (Closed-world assumption) နှင့် ကမ္ဘာဖွင့်ယူဆချက် သို့မဟုတ် ပုဂ္ဂလဓိဋ္ဌာန်ကျသော ဟုတ်/မဟုတ် နှင့် ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျသော မှန်/မှား) နှင့် ရောထွေးမှုမရှိစေဘဲ အတိအကျ ပုံသေဖော်ထုတ်နိုင်ရန် မျှော်မှန်းလုပ်ဆောင်လျက် ရှိသည်။<ref>{{cite journal |last1=Duan |first1=Yucong |year=2011 |title=Formalizing Semantic of Natural Language through Conceptualization from Existence |url=http://www.ijimt.org/abstract/100-E00187.htm |journal=International Journal of Innovation, Management and Technology |volume=2 |issue=1 |pages=37–42 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111009135952/http://www.ijimt.org/abstract/100-E00187.htm |archive-date=2011-10-09 |last2=Cruz |first2=Christophe}}</ref> '''သဘာဝဘာသာစကားကို ပြန်လည်ထုတ်လုပ်ပေးခြင်း (Natural language generation - NLG)''' * ဤစနစ်သည် ကွန်ပျူတာဒေတာဘေ့စ်များထဲရှိ အချက်အလက်များ သို့မဟုတ် အဓိပ္ပာယ်ဗေဒဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်များကို လူသားတို့ ဖတ်ရှုရလွယ်ကူသော ဘာသာစကားအဖြစ်သို့ ပြန်လည်ပြောင်းလဲ ထုတ်လုပ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ '''စာအုပ်များ အလိုအလျောက် ရေးသားထုတ်လုပ်ခြင်း (Book generation)''' * ဤလုပ်ငန်းသည် စင်စစ်အားဖြင့် NLP သီးသန့်လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု မဟုတ်သော်လည်း သဘာဝဘာသာစကား ပြန်လည်ထုတ်လုပ်ပေးခြင်း (NLG) နှင့် အခြား NLP လုပ်ငန်းစဉ်များကို တိုးချဲ့ကာ စာအုပ်တစ်အုပ်လုံးကို အစအဆုံး ဖန်တီးပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် စည်းကမ်းချက်အခြေပြုစနစ် (Rule-based system) ကို အသုံးပြု၍ ပထမဆုံး စက်မှုဖန်တီးမှုစာအုပ် ဖြစ်သော "Racter, The policeman's beard is half-constructed" ကို ရေးသားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=U B U W E B :: Racter |url=http://www.ubu.com/historical/racter/index.html |access-date=2020-08-17 |website=www.ubu.com}}</ref> ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် အာရုံကြောကွန်ရက်ဖြင့် ပထမဆုံး ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည့် "1 the Road" စာအုပ်သည် စကားလုံးပေါင်း သန်း ၆၀ ကျော် ပါဝင်ပြီး ၎င်းကို ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်အဖြစ် ဈေးကွက်တင်ခဲ့သည်။ ဤစနစ်နှစ်ခုလုံးသည် အခြေခံအားဖြင့် ဆန်းပြားသော်လည်း အတွင်းစိတ်အဓိပ္ပာယ် လုံးဝမပါဝင်သော (Semantics-free) ဘာသာစကားမော်ဒယ်များသာ ဖြစ်ကြသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင်မူ သိပ္ပာယ်ဆိုင်ရာ ပထမဆုံး စက်မှုဖန်တီးမှုစာအုပ် ဖြစ်သော "Beta Writer, Lithium-Ion Batteries, Springer, Cham" ကို ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |last=Writer |first=Beta |date=2019 |title=Lithium-Ion Batteries |isbn=978-3-030-16799-8 |language=en-gb |doi=10.1007/978-3-030-16800-1 |s2cid=155818532}}</ref> ၎င်းစာအုပ်သည် ယခင်စာအုပ်များနှင့်မတူဘဲ တကယ့်ပြင်ပကမ္ဘာမှ အချက်အလက်အစစ်အမှန်များအပေါ် အခြေခံထားပြီး စာသားအကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြခြင်း နည်းပညာကို အသုံးပြု၍ ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။ '''စာရွက်စာတမ်းဆိုင်ရာ ဉာဏ်ရည်တုစနစ် (Document AI)''' * စာရွက်စာတမ်းဆိုင်ရာ ဉာဏ်ရည်တု ပလက်ဖောင်း (Document AI platform) သည် NLP နည်းပညာ၏ အပေါ်တွင် ထပ်ဆင့်တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဉာဏ်ရည်တု၊ စက်သင်ယူမှု သို့မဟုတ် NLP ဆိုင်ရာ ကြိုတင်အတွေ့အကြုံ လုံးဝမရှိသော သာမန်အသုံးပြုသူများကိုပင် မတူညီသော စာရွက်စာတမ်းအမျိုးအစားများထဲမှ မိမိတို့လိုအပ်သည့် သီးသန့်အချက်အလက်များကို ထုတ်ယူနိုင်စေရန် ကွန်ပျူတာကို အလွယ်တကူ လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးနိုင်သည်။ NLP စွမ်းအင်သုံး Document AI သည် နည်းပညာပိုင်း ကျွမ်းကျင်မှုမရှိသော လုပ်ငန်းခွင်အဖွဲ့များ (ဥပမာ- ရှေ့နေများ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ခွဲမ်းစိပ်ဖြာသူများနှင့် စာရင်းကိုင်များ) အနေဖြင့် စာရွက်စာတမ်းများထဲတွင် ဝှက်ကွယ်နေသည့် အချက်အလက်များကို လျင်မြန်စွာ ရှာဖွေကြည့်ရှုနိုင်အောင် စွမ်းဆောင်ပေးသည်။<ref>{{Cite web |date=11 April 2019 |title=Document Understanding AI on Google Cloud (Cloud Next '19) – YouTube |url=https://www.youtube.com/watch?v=7dtl650D0y0 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211030/7dtl650D0y0 |archive-date=2021-10-30 |access-date=2021-01-11 |website=www.youtube.com}}</ref> '''အပြန်အလှန် စကားပြောဆိုမှု စီမံခန့်ခွဲခြင်း (Dialogue management)''' * ဤစနစ်သည် လူသားတစ်ဦးနှင့် အပြန်အလှန် စကားပြောဆို ဆက်သွယ်နိုင်ရန်အတွက် ရည်ရွယ်တည်ဆောက်ထားသော ကွန်ပျူတာစနစ်များ (ဥပမာ- Chatbots များနှင့် Voice assistants များ) ဖြစ်ကြသည်။ '''မေးခွန်းနှင့်အဖြေစနစ် (Question answering)''' * ဤစနစ်သည် လူသားဘာသာစကားဖြင့် မေးမြန်းထားသော မေးခွန်းတစ်ခုကို ဖတ်ရှုပြီး ၎င်းနှင့်ကိုက်ညီမည့် အဖြေမှန်ကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ပုံမှန်မေးခွန်းများတွင် အတိအကျ မှန်ကန်သော အဖြေတစ်ခု ရှိတတ်ကြသော်လည်း (ဥပမာ- "ကနေဒါနိုင်ငံ၏ မြို့တော်မှာ ဘာလဲ?")၊ တစ်ခါတစ်ရံတွင် အဖြေအတိအကျမရှိဘဲ ကျယ်ပြန့်စွာ တွေးတောရသော မေးခွန်းများကိုလည်း ထည့်သွင်းတွက်ချက်ကြသည် (ဥပမာ- "ဘဝရဲ့ အဓိပ္ပာယ်က ဘာလဲ?")။ '''စာသားမှ ပုံရိပ်ဖန်တီးခြင်း (Text-to-image generation)''' * ဤစနစ်သည် ပေးထားသော ပုံရိပ်တစ်ခု၏ ဖော်ပြချက်စာသားကို ဖတ်ရှုပြီး၊ ၎င်းဖော်ပြချက်နှင့် အတိအကျ ကိုက်ညီမည့် ပုံရိပ် (Image) တစ်ခုကို အလိုအလျောက် ထုတ်လုပ်ဖန်တီးပေးခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Robertson |first=Adi |date=2022-04-06 |title=OpenAI's DALL-E AI image generator can now edit pictures, too |url=https://www.theverge.com/2022/4/6/23012123/openai-clip-dalle-2-ai-text-to-image-generator-testing |access-date=2022-06-07 |website=The Verge |language=en}}</ref> '''စာသားမှ မြင်ကွင်းဖန်တီးခြင်း (Text-to-scene generation)''' * ဤစနစ်သည် ပေးထားသော မြင်ကွင်းတစ်ခု၏ ဖော်ပြချက်စာသားကို အခြေခံ၍ ၎င်းမြင်ကွင်း၏ သုံးဖက်မြင်မော်ဒယ် (3D model of the scene) တစ်ခုကို အလိုအလျောက် တည်ဆောက်ထုတ်လုပ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=The Stanford Natural Language Processing Group |url=https://nlp.stanford.edu/projects/text2scene.shtml |access-date=2022-06-07 |website=nlp.stanford.edu}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Coyne |first1=Bob |date=2001-08-01 |title=Proceedings of the 28th annual conference on Computer graphics and interactive techniques |last2=Sproat |first2=Richard |publisher=Association for Computing Machinery |isbn=978-1-58113-374-5 |series=SIGGRAPH '01 |location=New York, NY, USA |pages=487–496 |chapter=WordsEye |doi=10.1145/383259.383316 |chapter-url=https://doi.org/10.1145/383259.383316 |s2cid=3842372}}</ref> '''စာသားမှ ဗီဒီယိုဖန်တီးခြင်း (Text-to-video)''' * ဤစနစ်သည် ပေးထားသော ဗီဒီယိုတစ်ခု၏ ဖော်ပြချက်စာသားကို ဖတ်ရှုပြီး၊ ၎င်းဖော်ပြချက်နှင့် ကိုက်ညီမည့် ဗီဒီယို (Video) တစ်ခုကို အလိုအလျောက် ဖန်တီးပေးခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2022-11-02 |title=Google announces AI advances in text-to-video, language translation, more |url=https://venturebeat.com/ai/google-announces-ai-advances-in-text-to-video-language-translation-more/ |access-date=2022-11-09 |website=VentureBeat |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Vincent |first=James |date=2022-09-29 |title=Meta's new text-to-video AI generator is like DALL-E for video |url=https://www.theverge.com/2022/9/29/23378210/meta-text-to-video-ai-generation-make-a-video-model-dall-e |access-date=2022-11-09 |website=The Verge |language=en-US}}</ref> == ယေဘုယျ ဦးတည်ချက်များနှင့် (ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော) အနာဂတ်လမ်းကြောင်းများ (General tendencies and future directions) == ဤနယ်ပယ်တွင် ရေရှည်ဖြစ်ထွန်းခဲ့သော ဖြစ်စဉ်များအပေါ် အခြေခံ၍ NLP ၏ အနာဂတ်ဦးတည်ချက်များကို ခန့်မှန်းတွက်ချက်နိုင်သည်။ CoNLL Shared Tasks ၏ ရေရှည်သုတေသန စီးရီးများအရ ဦးတည်ချက် သုံးခုကို အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်<ref>{{Cite web |title=Previous shared tasks {{!}} CoNLL |url=https://www.conll.org/previous-tasks |access-date=2021-01-11 |website=www.conll.org}}</ref> - * '''သဘာဝဘာသာစကား၏ ပိုမိုနက်ရှိုင်းပြီး စိတ္တဇဆန်သော "သိမြင်မှု" (Cognitive) ဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများကို ပိုမိုအာရုံစိုက်လာခြင်း:''' (၁၉၉၉-၂၀၀၁ တွင် အပေါ်ယံစာကြောင်းခွဲခြင်း၊ ၂၀၀၂-၀၃ တွင် အမည်နာမများအား ခွဲခြားမှတ်မိခြင်း၊ ၂၀၀၆-၀၉/၂၀၁၇-၁၈ တွင် မှီခိုမှုဝါကျဖွဲ့စည်းပုံ၊ ၂၀၀၄-၀၅/၂၀၀၈-၀၉ တွင် ကဏ္ဍအလိုက် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခြင်း၊ ၂၀၁၁-၁၂ တွင် ပူးတွဲညွှန်းဆိုမှုဖြေရှင်းခြင်း၊ ၂၀၁၅-၁၆ တွင် စကားပြောဆိုမှုဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း၊ ၂၀၁၉ တွင် အဓိပ္ပာယ်ဗေဒဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာခြင်း စသည်ဖြင့် အဆင့်ဆင့် တိုးတက်လာခဲ့သည်။) * '''ဘာသာစကားမျိုးစုံသုံးစနစ် (Multilinguality) နှင့် ပုံစံမျိုးစုံသုံးစနစ် (Multimodality) များအပေါ် စိတ်ဝင်စားမှု တိုးပွားလာခြင်း:''' (၁၉၉၉ ကတည်းက အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား၊ ၂၀၀၂ မှစ၍ စပိန်နှင့် ဒတ်ခ်ျ၊ ၂၀၀၃ မှစ၍ ဂျာမန်၊ ၂၀၀၆ မှစ၍ ဘူဂေးရီးယား၊ ဒိန်းမတ်၊ ဂျပန်၊ ပေါ်တူဂီ၊ ဆလိုဗေးနီးယား၊ ဆွီဒင်နှင့် တူရကီ၊ ၂၀၀၇ မှစ၍ ဘတ်စ်ခ်၊ ကာတာလန်၊ တရုတ်၊ ဂရိ၊ ဟန်ဂေရီ၊ အီတလီ၊ တူရကီ၊ ၂၀၀၉ မှစ၍ ချက်၊ ၂၀၁၂ မှစ၍ အာရပ်၊ ၂၀၁၇ တွင် ဘာသာစကား ၄၀ ကျော်၊ ၂၀၁၈ တွင် ဘာသာစကား ၆၀ ကျော်မှ ၁၀၀ ကျော်အထိ တိုးချဲ့ သုတေသနပြုလာနိုင်ခဲ့သည်။) * '''သင်္ကေတအခြေပြု ကိုယ်စားပြုစနစ်များကို ဖယ်ရှားပစ်ခြင်း:''' (စည်းကမ်းချက်အခြေပြုစနစ်များမှတစ်ဆင့် လမ်းညွှန်မှုပါသော စက်သင်ယူမှုစနစ်များဆီသို့၊ ၎င်းမှတစ်ဆင့် လမ်းညွှန်မှုအားနည်းသော စက်သင်ယူမှုနည်းလမ်းများ၊ အချက်အလက်များကို ကိုယ်စားပြုသင်ယူခြင်း (Representation learning) နှင့် အစမှအဆုံး တိုက်ရိုက်တွက်ချက်သော စနစ်များ (End-to-end systems) ဆီသို့ ကူးပြောင်းလာခြင်း ဖြစ်သည်။) === သိမြင်နားလည်မှုစွမ်းရည် (Cognition) === အဆင့်မြင့် သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု (NLP) အသုံးချလုပ်ငန်း အများစုတွင် လူသားတို့၏ ဉာဏ်ရည်ထက်မြက်သော အပြုအမူများနှင့် သဘာဝဘာသာစကားကို အမှန်တကယ် နားလည်သဘောပေါက်သည့် ပုံစံမျိုးကို တုပလုပ်ဆောင်သော အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်ကြသည်။ ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ ပြောရလျှင် ပိုမိုအဆင့်မြင့်လာသော သိမြင်နားလည်မှုဆိုင်ရာ အပြုအမူများကို နည်းပညာအရ လက်တွေ့အသုံးချနိုင်အောင် ဖန်တီးခြင်းသည် NLP ၏ အဓိက တိုးတက်ပြောင်းလဲလာသည့် လမ်းကြောင်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည် (အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သော CoNLL shared tasks များ၏ ဦးတည်ချက်များကို ကြည့်ပါ)။ "သိမြင်နားလည်မှုစွမ်းရည်" (Cognition) ဆိုသည်မှာ "အတွေးအခေါ်၊ အတွေ့အကြုံနှင့် အာရုံခံစားမှုများမှတစ်ဆင့် ဗဟုသုတနှင့် နားလည်သဘောပေါက်မှုများကို ရယူဆည်းပူးသည့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက် သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းစဉ်" ကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Cognition |url=https://www.lexico.com/definition/cognition |archive-url=https://web.archive.org/web/20200715113427/https://www.lexico.com/definition/cognition |archive-date=July 15, 2020 |access-date=6 May 2020 |website=Lexico |publisher=[[Oxford University Press]] and [[Dictionary.com]]}}</ref> သိမြင်မှုသိပ္ပာယ်ပညာရပ် (Cognitive science) ဆိုသည်မှာ လူသားတို့၏ စိတ်နှင့် ၎င်း၏လုပ်ငန်းစဉ်များကို နယ်ပယ်စုံပညာရပ်များ ပေါင်းစပ်၍ သိပ္ပာယ်နည်းကျ သိပ္ပံပညာရပ်ဆိုင်ရာ လေ့လာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |date=8 August 2014 |title=Ask the Cognitive Scientist |url=http://www.aft.org/newspubs/periodicals/ae/summer2002/willingham.cfm |website=American Federation of Teachers |quote=Cognitive science is an interdisciplinary field of researchers from Linguistics, psychology, neuroscience, philosophy, computer science, and anthropology that seek to understand the mind.}}</ref> သိမြင်မှုဘာသာဗေဒ (Cognitive linguistics) ဆိုသည်မှာ စိတ်ပညာနှင့် ဘာသာဗေဒ နယ်ပယ်နှစ်ခုလုံးမှ ဗဟုသုတနှင့် သုတေသနများကို ပေါင်းစပ်ထားသော ဘာသာဗေဒ၏ နယ်ပယ်စုံခွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite book |last=Robinson |first=Peter |year=2008 |title=Handbook of Cognitive Linguistics and Second Language Acquisition |publisher=Routledge |isbn=978-0-805-85352-0 |pages=3–8}}</ref> အထူးသဖြင့် သင်္ကေတအခြေပြု NLP (Symbolic NLP) ခေတ်ကာလအတွင်း၌ ကွန်ပျူတာသုံး ဘာသာဗေဒ နယ်ပယ်သည် သိမြင်မှုဆိုင်ရာ လေ့လာမှုများနှင့် အလွန်ခိုင်မာသော ဆက်ဆံရေး ရှိခဲ့သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဂျော့ခ်ျ လေကော့ဗ် (George Lakoff) သည် သိမြင်မှုသိပ္ပာယ်ပညာရပ်ဆိုင်ရာ အမြင်နှင့် သိမြင်မှုဘာသာဗေဒ၏ ရှာဖွေတွေ့ရှိချက်များကို အသုံးပြု၍<ref>{{Cite book |last=Lakoff |first=George |year=1999 |title=Philosophy in the Flesh: The Embodied Mind and Its Challenge to Western Philosophy; Appendix: The Neural Theory of Language Paradigm |publisher=New York Basic Books |isbn=978-0-465-05674-3 |pages=569–583}}</ref> NLP အယ်လ်ဂိုရီသမ်များ တည်ဆောက်နိုင်မည့် နည်းလမ်းတစ်ခုကို အောက်ပါအတိုင်း အဓိကအချက် နှစ်ချက်ဖြင့် အဆိုပြုခဲ့သည် - # '''သဘောတရားအခြေခံ တင်စားချက်သီအိုရီ (Theory of conceptual metaphor) ကို အသုံးချခြင်း''' လေကော့ဗ်က ဤသီအိုရီကို "စိတ်ကူးတစ်ခုအား အခြားစိတ်ကူးတစ်ခု၏ အသုံးအနှုန်းများဖြင့် နားလည်ခြင်း" ဟု ရှင်းပြထားပြီး ၎င်းသည် စာရေးသူ၏ ဆိုလိုရင်းရည်ရွယ်ချက်ကို သိရှိစေရန် အထောက်အကူပြုသည်။<ref>{{Cite book |last=Strauss |first=Claudia |year=1999 |title=A Cognitive Theory of Cultural Meaning |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-59541-4 |pages=156–164}}</ref> ဥပမာအားဖြင့် အင်္ဂလိပ်စကားလုံး "big" (ကြီးမားသော) ကို နှိုင်းယှဉ်မှုတစ်ခုတွင် အသုံးပြုသည့်အခါ ("That is a big tree" - ထိုအပင်သည် ကြီးမားသောအပင် ဖြစ်သည်) စာရေးသူသည် ၎င်းအပင်သည် အခြားအပင်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် သို့မဟုတ် မိမိအတွေ့အကြုံအရ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ ထွားကျိုင်းကြီးမားသည်ဟု ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် ၎င်းကို တင်စားချက်အဖြစ် သုံးစွဲသည့်အခါတွင်မူ ("Tomorrow is a big day" - မနက်ဖြန်သည် နေ့ထူးနေ့မြတ်ကြီး ဖြစ်သည်) စာရေးသူသည် အရေးကြီးမှုသဘောကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းအပြင် "She is a big person" (သူမသည် ကြီးမြတ်သူ/ကြီးမားသူ ဖြစ်သည်) ဟူသော အခြားအသုံးအနှုန်းများ၏ နောက်ကွယ်မှ ရည်ရွယ်ချက်မှာမူ နောက်ထပ် အချက်အလက်များ ထပ်မံမရရှိပါက လူသားတစ်ဦးအတွက်ဖြစ်စေ၊ သိမြင်မှုအခြေပြု NLP စနစ်အတွက်ဖြစ်စေ အဓိပ္ပာယ် အနည်းငယ် ဝေဝါးနေဦးမည် ဖြစ်သည်။ # '''စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီ၊ စာသား၊ ဝါကျ သို့မဟုတ် စာပိုဒ်တစ်ခု၏ ဆက်စပ်အဓိပ္ပာယ်ကို တိုင်းတာခြင်း''' ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာမည့် စာသား၏ ရှေ့နှင့်နောက်တွင် ပါရှိသော အချက်အလက်များအပေါ် အခြေခံ၍ ၎င်းစာသား၏ "ဆက်စပ်အဓိပ္ပာယ် တိုင်းတာမှုနှုန်း" (Relative measure of meaning) ကို သတ်မှတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဖြစ်တန်စွမ်းအခြေပြု ရှေ့နောက်ကင်းလွတ်သဒ္ဒါစနစ် (PCFG) ကဲ့သို့သော နည်းလမ်းများဖြင့် လုပ်ဆောင်သည်။ အဆိုပါ အယ်လ်ဂိုရီသမ်များအတွက် သင်္ချာညီမျှခြင်းကို [https://worldwide.espacenet.com/patent/search/family/055314712/publication/US9269353B1?q=pn%3DUS9269353 အမေရိကန် မူပိုင်ခွင့်အမှတ် ၉၂၆၉၃၅၃] ([https://worldwide.espacenet.com/patent/search/family/055314712/publication/US9269353B1?q=pn%3DUS9269353 US Patent 9269353]) တွင် အောက်ပါအတိုင်း တင်ပြထားသည်<ref>{{cite patent|country=US|number=9269353|status=patent}}</ref> - :: <math> {RMM(token_N)} = {PMM(token_N)} \times \frac{1}{2d} \left (\sum_{i=-d}^d {((PMM(token_{N})} \times {PF(token_{N-i},token_N,token_{N+i}))_i}\right ) </math> :: ''ယင်းညီမျှခြင်းတွင် -'' :::* '''RMM''' သည် ဆက်စပ်အဓိပ္ပာယ် တိုင်းတာမှုနှုန်း (Relative measure of meaning) ဖြစ်သည်။ :::* '''token''' သည် စာသားအပိုင်းအစ၊ ဝါကျ၊ စာသားစု သို့မဟုတ် စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီ ဖြစ်သည်။ :::* '''N''' သည် ခွဲခြမ်းစိပ်ဖြာနေသော တိုကင် (Tokens) အရေအတွက် ဖြစ်သည်။ :::* '''PMM''' သည် ဘာသာစကားအချက်အလက်စု (Corpora) အပေါ် အခြေခံ၍ တွက်ချက်ထားသော အဓိပ္ပာယ် ဖြစ်နိုင်ခြေနှုန်း ဖြစ်သည်။ :::* '''d''' သည် တိုကင်ပေါင်း N အရေအတွက်အတွင်း အဆိုပါတိုကင် တည်ရှိနေသော သုညမဟုတ်သည့် တည်နေရာ (Location) ဖြစ်သည်။ :::* '''PF''' သည် ထိုဘာသာစကားအတွက် သီးသန့်သတ်မှတ်ထားသော ဖြစ်တန်စွမ်း လုပ်ဆောင်ချက် (Probability function) ဖြစ်သည်။ သိမြင်မှုဘာသာဗေဒနှင့် ဆက်နွှယ်မှုများသည် NLP ၏ သမိုင်းဝင် အမွေအနှစ်များဖြစ်သော်လည်း ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း ကိန်းဂဏန်းအခြေပြုစနစ်သို့ ကူးပြောင်းသွားခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ၎င်းတို့ကို ထည့်သွင်းဆွေးနွေးမှု နည်းပါးသွားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း နည်းပညာအရ လက်တွေ့အသုံးချနိုင်မည့် သိမြင်မှုဆိုင်ရာ စံနမူနာမော်ဒယ်များ (Cognitive models) ကို တည်ဆောက်ရန်အတွက် သိမြင်မှုသဒ္ဒါ (Cognitive grammar)<ref>{{Cite web |title=Universal Conceptual Cognitive Annotation (UCCA) |url=https://universalconceptualcognitiveannotation.github.io/ |access-date=2021-01-11 |website=Universal Conceptual Cognitive Annotation (UCCA) |language=en-US}}</ref>၊ လုပ်ငန်းဆောင်တာအခြေပြုသဒ္ဒါ (Functional grammar)<ref>Rodríguez, F. C., & Mairal-Usón, R. (2016). [https://www.redalyc.org/pdf/1345/134549291020.pdf Building an RRG computational grammar]. ''Onomazein'', (34), 86–117.</ref>၊ တည်ဆောက်ပုံအခြေပြုသဒ္ဒါ (Construction grammar)<ref>{{Cite web |title=Fluid Construction Grammar – A fully operational processing system for construction grammars |url=https://www.fcg-net.org/ |access-date=2021-01-11 |language=en-US}}</ref>၊ ကွန်ပျူတာသုံး စိတ်ပညာဘာသာဗေဒနှင့် သိမြင်မှုဆိုင်ရာ အာရုံကြောသိပ္ပာယ်ပညာရပ် (ဥပမာ- ACT-R) စသည့် မူဘောင်အမျိုးမျိုးအတွင်း ဆက်လက်ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=ACL Member Portal {{!}} The Association for Computational Linguistics Member Portal |url=https://www.aclweb.org/portal/ |access-date=2021-01-11 |website=www.aclweb.org}}</ref> သို့သော် ၎င်းတို့သည် ပင်မရေစီးကြောင်း NLP နယ်ပယ် (ACL ၏ အဓိကညီလာခံကြီးများတွင် ပါဝင်မှုအပေါ် တိုင်းတာချက်အရ) တွင် အကန့်အသတ်ဖြင့်သာ လက်ခံခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ မကြာသေးမီကမှ သိမြင်မှုအခြေပြု NLP ၏ အတွေးအခေါ်များကို နည်းပညာ၏ အလုပ်လုပ်ပုံကို ပြန်လည်ရှင်းပြနိုင်စွမ်း (Explainability) ရရှိစေရန်အတွက် "သိမြင်မှုအခြေပြု ဉာဏ်ရည်တု"<ref>{{Cite web |title=Chunks and Rules |url=https://www.w3.org/Data/demos/chunks/chunks.html |access-date=2021-01-11 |website=W3C |language=en}}</ref> (Cognitive AI) ဟူသော အယူအဆအောက်တွင် ပြန်လည်အသက်သွင်းလာခဲ့သည်။ ထို့အတူ သိမြင်မှုအခြေပြု NLP ၏ အတွေးအခေါ်များသည် ပုံစံမျိုးစုံသုံး နည်းပညာ (Multimodal NLP) ဆိုင်ရာ အာရုံကြောကွန်ရက် မော်ဒယ်များတွင်လည်း (အထင်အရှား ထုတ်ဖော်ပြောဆိုလေ့ မရှိသော်လည်း<ref>{{Cite journal |last1=Socher |first1=Richard |year=2014 |title=Grounded Compositional Semantics for Finding and Describing Images with Sentences |journal=Transactions of the Association for Computational Linguistics |volume=2 |pages=207–218 |doi=10.1162/tacl_a_00177 |s2cid=2317858 |doi-access=free |last2=Karpathy |first2=Andrej |last3=Le |first3=Quoc V. |last4=Manning |first4=Christopher D. |last5=Ng |first5=Andrew Y.}}</ref>) သဘာဝအတိုင်း ကိန်းဝပ်လျက် ရှိသည်။ ၎င်းအပြင် ဉာဏ်ရည်တုနည်းပညာ တိုးတက်လာမှု၊ အထူးသဖြင့် အဆင့်မြင့် [[ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီး|ဘာသာစကားမော်ဒယ်ကြီးများ]] (Large language models) ကို အသုံးပြုထားသည့်<ref>{{Cite arXiv|title=Language models show human-like content effects on reasoning, Dasgupta, Lampinen et al|eprint=2207.07051|language=en|last1=Dasgupta|first1=Ishita|last2=Lampinen|first2=Andrew K.|last3=Chan|first3=Stephanie C. Y.|last4=Creswell|first4=Antonia|last5=Kumaran|first5=Dharshan|last6=McClelland|first6=James L.|last7=Hill|first7=Felix|year=2022|class=cs.CL}}</ref> ကိရိယာများနှင့် နည်းပညာများ၊ လန်ဒန်တက္ကသိုလ်ကောလိပ် (University College London) မှ ဗြိတိန်အာရုံကြောသိပ္ပာယ်ပညာရှင်နှင့် သီအိုရီပညာရှင် ကားလ် ဂျေ ဖရစ္စတန် (Karl J. Friston) ၏ စွမ်းအင်လွတ်နိယာမ (Free energy principle)<ref>{{Cite book |last=Friston |first=Karl J. |year=2022 |title=Active Inference: The Free Energy Principle in Mind, Brain, and Behavior; Chapter 4 The Generative Models of Active Inference |publisher=The MIT Press |isbn=978-0-262-36997-8}}</ref> အပေါ် အခြေခံထားသော အထွေထွေဉာဏ်ရည်တု (Artificial general intelligence - AGI) ဆိုင်ရာ အနာဂတ်ဦးတည်ချက်သစ်များတွင်လည်း ဤသိမြင်မှုအယူအဆများကို ထည့်သွင်းအသုံးပြုနေကြပြီ ဖြစ်သည်။ == အခြားကြည့်ရန် == * [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] * [[အလွှာစုံသင်ယူမှုစနစ်]] * [[ဉာဏ်ရည်တု အင်ဂျင်နီယာပညာ]] == ကိုးကားချက်များ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist|30em}} == နောက်ထပ်ဖတ်ရှုရန် == <templatestyles src="Refbegin/styles.css" />{{Refbegin}} * {{Cite journal |last1=Bates |first1=M |year=1995 |title=Models of natural language understanding |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America |volume=92 |issue=22 |pages=9977–9982 |bibcode=1995PNAS...92.9977B |doi=10.1073/pnas.92.22.9977 |pmc=40721 |pmid=7479812 |doi-access=free}} * Steven Bird, Ewan Klein, and Edward Loper (2009). ''Natural Language Processing with Python''. O'Reilly Media. {{ISBN|978-0-596-51649-9}}. * [[Kenna Hughes-Castleberry]], "A Murder Mystery Puzzle: The literary puzzle ''[[Cain's Jawbone]]'', which has stumped humans for decades, reveals the limitations of natural-language-processing algorithms", ''[[Scientific American]]'', vol. 329, no. 4 (November 2023), pp.&nbsp;81–82. "This murder mystery competition has revealed that although NLP ([[natural-language processing]]) models are capable of incredible feats, their abilities are very much limited by the amount of [[context (linguistics)|context]] they receive. This [...] could cause [difficulties] for researchers who hope to use them to do things such as analyze [[ancient language]]s. In some cases, there are few historical records on long-gone [[civilization]]s to serve as [[training data]] for such a purpose." (p.&nbsp;82.) * Daniel Jurafsky and James H. Martin (2008). ''Speech and Language Processing'', 2nd edition. Pearson Prentice Hall. {{ISBN|978-0-13-187321-6}}. * Mohamed Zakaria Kurdi (2016). ''Natural Language Processing and Computational Linguistics: speech, morphology, and syntax'', Volume 1. ISTE-Wiley. {{ISBN|978-1848218482}}. * Mohamed Zakaria Kurdi (2017). ''Natural Language Processing and Computational Linguistics: semantics, discourse, and applications'', Volume 2. ISTE-Wiley. {{ISBN|978-1848219212}}. * Christopher D. Manning, Prabhakar Raghavan, and Hinrich Schütze (2008). ''Introduction to Information Retrieval''. Cambridge University Press. {{ISBN|978-0-521-86571-5}}. [http://nlp.stanford.edu/IR-book/ Official html and pdf versions available without charge.] * Christopher D. Manning and Hinrich Schütze (1999). ''Foundations of Statistical Natural Language Processing''. The MIT Press. {{ISBN|978-0-262-13360-9}}. * David M. W. Powers and Christopher C. R. Turk (1989). ''Machine Learning of Natural Language''. Springer-Verlag. {{ISBN|978-0-387-19557-5}}. {{Refend}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * {{Commons category-inline}} [[ကဏ္ဍ:သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု]] [[ကဏ္ဍ:ကွန်ပျူတာသုံး ဘာသာဗေဒ]] 6o5ucs51hdc7xcc5h4l4dkw4mdznfyb 0 289214 1042928 2026-07-12T07:35:12Z Kalixlouiis 145250 စာမျက်နှာကို [[သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု]] သို့ ပြန်ညွှန်းလိုက်သည် 1042928 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု]] pv0n948vihx70etn636bw8tzkc9fuzb 0 289215 1042929 2026-07-12T07:35:58Z Kalixlouiis 145250 စာမျက်နှာကို [[သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု]] သို့ ပြန်ညွှန်းလိုက်သည် 1042929 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု]] pv0n948vihx70etn636bw8tzkc9fuzb 0 289216 1042930 2026-07-12T07:37:04Z Kalixlouiis 145250 စာမျက်နှာကို [[သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု]] သို့ ပြန်ညွှန်းလိုက်သည် 1042930 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[သဘာဝဘာသာစကား စီမံဆောင်ရွက်မှု]] pv0n948vihx70etn636bw8tzkc9fuzb 3 289217 1042938 2026-07-12T10:06:00Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1042938 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-39220-95 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၆၊ ၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) 5mqc6vi2bunxz55zykhgxy3nmeb7gz8 0 289218 1042953 2026-07-12T10:38:18Z Hills Son 138461 "{{Infobox person|name=အီနွေဆိုင်းညူ|native_name=Anui Sainyiu|native_name_lang=en|other_names=ဦးအီနွေ (ANUI), ဒေါက်တာအီနွေဆိုင်းညူ|birth_date=၂၈ ဇူလိုင် ၁၉၈၃|birth_place=လဟယ်မြို့၊ စစ်ကိုင်းတို..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1042953 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=အီနွေဆိုင်းညူ|native_name=Anui Sainyiu|native_name_lang=en|other_names=ဦးအီနွေ (ANUI), ဒေါက်တာအီနွေဆိုင်းညူ|birth_date=၂၈ ဇူလိုင် ၁၉၈၃|birth_place=လဟယ်မြို့၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံ|nationality=မြန်မာ|education=B.A. (History), M.Ed., Ph.D.|alma_mater=မန္တလေးတက္ကသိုလ်၊ မဟီဒေါတက္ကသိုလ်|occupation=နိုင်ငံရေးသမား၊ စာပေပညာရှင်၊ သုတေသီ|known_for=လိုင်းနောင်ဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုထိန်းသိမ်းရေး}}'''အီနွေဆိုင်းညူ''' (အင်္ဂလိပ်: '''Anui Sainyiu'''; တရားဝင်မှတ်တမ်းများတွင် '''ANUI''' သို့မဟုတ် '''ဦးအီနွေ''' ဟုလည်း ဖော်ပြထားသည်) သည် မြန်မာနိုင်ငံမှ နိုင်ငံရေးသမား၊ စာပေပညာရှင်နှင့် သုတေသီတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် လိုင်းနောင် (Lainong) နာဂလူမျိုးတို့၏ ဘာသာစကား၊ စာပေ၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရိုးရာအမွေအနှစ်များ ထိန်းသိမ်းရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။<ref>{{Cite journal |title=တစ်ဦးတည်းဖြစ်ပါကြောင်း |journal=မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ |volume=၆၅ |issue=၀၀၅ |pages=၂၆}}</ref> အီနွေဆိုင်းညူသည် လိုင်းနောင်ဘာသာစကား မှတ်တမ်းတင်ခြင်း၊ စာပေဖွံ့ဖြိုးရေး၊ တိုင်းရင်းသားပညာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ သုတေသနလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite journal |last=Anui |year=2021 |title=Ethnic Content Integration and Local Curriculum in Myanmar |journal=Austrian Journal of South-East Asian Studies |volume=14 |issue=2 |pages=155–172 |doi=10.14764/10.ASEAS-0060 |last2=Arphattananon |first2=Thithimadee}}</ref> == ငယ်ဘဝ == အီနွေဆိုင်းညူကို ၁၉၈၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ လဟယ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ == ပညာရေး == အီနွေဆိုင်းညူသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးတက္ကသိုလ်မှ သမိုင်းဘာသာဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (B.A. in History) ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ မဟီဒေါတက္ကသိုလ် (Mahidol University) တွင် ပညာဆက်လက်သင်ယူခဲ့ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ပညာရေးမဟာဘွဲ့ (Master of Education, M.Ed.) ကို ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် မဟီဒေါတက္ကသိုလ်မှ ဒဿနိကဗေဒပါရဂူဘွဲ့ (Doctor of Philosophy, Ph.D.) ကို ရရှိခဲ့သည်။ ၎င်း၏ Ph.D. ဘွဲ့ရရှိမှုကို မဟီဒေါတက္ကသိုလ်၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဘွဲ့နှင်းသဘင် အီလက်ထရွန်းနစ်မှတ်တမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{cite web |title=Mahidol University Graduation Ceremony 2021 e-Book |url=https://egraduation.mahidol.ac.th/e-book2021/ |publisher=Mahidol University |page=53}}</ref> == အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း == အီနွေဆိုင်းညူသည် ဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုထိန်းသိမ်းရေး၊ သုတေသနနှင့် ပညာပေးလုပ်ငန်းများကို အဓိက ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် လိုင်းနောင်ဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုထိန်းသိမ်းရေးအစီအစဉ်များ၊ စာတတ်မြောက်ရေးလုပ်ငန်းများနှင့် ဒေသခံသမိုင်း၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းတင်သုတေသနလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ == လဟယ်အကယ်ဒမီ == အီနွေဆိုင်းညူသည် ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် လဟယ်အကယ်ဒမီ (Lahe Academy) ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ လဟယ်အကယ်ဒမီသည် လိုင်းနောင်ဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုထိန်းသိမ်းရေး၊ စာတတ်မြောက်ရေး၊ ပညာပေးရေးနှင့် သုတေသနလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်သော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ အကယ်ဒမီ၏ လုပ်ငန်းများတွင် လိုင်းနောင်ဘာသာစကား သင်ကြားရေး၊ ဘာသာစကားမှတ်တမ်းတင်ရေးနှင့် ဒေသခံယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များကို မှတ်တမ်းပြုစုရေးတို့ ပါဝင်သည်။ == ဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုလုပ်ငန်း == အီနွေဆိုင်းညူသည် လိုင်းနောင် (Lainong) ဘာသာစကား၊ စာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းတင်ခြင်းနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် လိုင်းနောင်ဘာသာစကား၏ စာရေးနည်းစနစ် ဖွံ့ဖြိုးရေး၊ ဘာသာစကားမှတ်တမ်းတင်ရေး၊ သင်ကြားရေးပစ္စည်းများ ပြုစုရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် ထိန်းသိမ်းရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite journal |last=Sainyiu |first=Anui |year=2022 |title=Lainong: A Threatened Language in Myanmar |journal=Ogmios |publisher=Foundation for Endangered Languages |issue=74}}</ref> အီနွေဆိုင်းညူသည် လိုင်းနောင်–မြန်မာ–အင်္ဂလိပ် သုံးဘာသာအဘိဓာန်နှင့် ဘာသာစကားသင်ကြားရေးဆိုင်ရာ စာအုပ်များကို ပြုစုရေးသားခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ''Lainong Lexical Order: Definition and Meaning'' အမည်ရှိ လိုင်းနောင်ဘာသာစကား အဘိဓာန်ကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၎င်း၏ စာပေလုပ်ငန်းများတွင် လိုင်းနောင်ဘာသာစကား၊ ရိုးရာပုံပြင်များ၊ သီချင်းများနှင့် ဒေသခံယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းများ ပါဝင်သည်။ == ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့အစည်းများတွင် ပါဝင်မှု == အီနွေဆိုင်းညူသည် လိုင်းနောင်စာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှုကော်မတီ၏ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့တွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး နာဂရိုးရာစာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှုကော်မတီတွင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ == သုတေသန == အီနွေဆိုင်းညူ၏ သုတေသနလုပ်ငန်းများသည် တိုင်းရင်းသားဘာသာစကားများ၊ ပညာရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များနှင့် ရိုးရာဂေဟဗေဒအသိပညာ (Traditional Ecological Knowledge) ဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများကို အဓိကထားသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော ''Ethnic Content Integration and Local Curriculum in Myanmar'' သုတေသနစာတမ်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း တိုင်းရင်းသားအကြောင်းအရာများကို ဒေသဆိုင်ရာသင်ရိုးညွှန်းတမ်းများတွင် ပေါင်းစည်းရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို လေ့လာခဲ့သည်။<ref>{{cite journal |last=Anui |year=2021 |title=Ethnic Content Integration and Local Curriculum in Myanmar |journal=Austrian Journal of South-East Asian Studies |volume=14 |issue=2 |pages=155–172 |doi=10.14764/10.ASEAS-0060 |last2=Arphattananon |first2=Thithimadee}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော ''The Effects of Remoteness and Forest Cover on Bird Knowledge in Two Language Communities of Myanmar'' သုတေသနစာတမ်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘာသာစကားအသိုင်းအဝိုင်းများအတွင်း ငှက်နှင့်ပတ်သက်သော ဒေသခံအသိပညာကို လေ့လာခဲ့သည်။<ref>{{cite journal |last=Sainyiu |first=Anui |year=2025 |title=The Effects of Remoteness and Forest Cover on Bird Knowledge in Two Language Communities of Myanmar |journal=Journal of Ethnobiology |doi=10.1177/02780771251368557}}</ref> == ထုတ်ဝေမှုများ == * Anui; Arphattananon, Thithimadee (2021). "Ethnic Content Integration and Local Curriculum in Myanmar". ''Austrian Journal of South-East Asian Studies''. 14 (2): 155–172. doi:10.14764/10.ASEAS-0060. * Sainyiu, Anui (2022). ''Lainong: A Threatened Language in Myanmar''. ''Ogmios''. Issue 74. Foundation for Endangered Languages. * Sainyiu, Anui (2022). ''Lainong Lexical Order: Definition and Meaning''. * Sainyiu, Anui (2025). "The Effects of Remoteness and Forest Cover on Bird Knowledge in Two Language Communities of Myanmar". ''Journal of Ethnobiology''. doi:10.1177/02780771251368557. == နိုင်ငံရေး == အီနွေဆိုင်းညူသည် နာဂဒေသ ဖွံ့ဖြိုးရေး၊ တိုင်းရင်းသားရေးရာနှင့် နယ်စပ်ဒေသဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များနှင့် ပတ်သက်၍ သုံးသပ်ရေးသားသူတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |date=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၉ ရက် |title=နာဂအမျိုးသားပါတီ ရွေးကောက်ပွဲနိုင်သော်လည်း ဦးစီးအဖွဲ့ဥက္ကဌနေရာကို ကြံ့ဖွံ့ရရှိသွား |url=bur.mizzima.com}}</ref> ၂၀၂၀ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် နာဂအမျိုးသားပါတီ (Naga National Party) ကိုယ်စားပြု၍ အမျိုးသားလွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်တွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ သတင်း |url=https://news-eleven.com/article/196713 |work=Eleven Media Group}}</ref> == ကိုးကားချက်များ == {{Reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * Mahidol University Graduation e-Book 2021 * Foundation for Endangered Languages * Endangered Languages Project 1wsn2s9o0fgdgb0uncum07mqomg9tq0 0 289219 1042959 2026-07-12T10:51:56Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 " '''အိုခယမခရိုင်''' (岡山県, အိုခယမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အိုခယမခရိုင်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1042959 wikitext text/x-wiki '''အိုခယမခရိုင်''' (岡山県, အိုခယမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အိုခယမခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၁,၈၁၅,၁၆၅ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၇,၁၁၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၇၄၆ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ အိုခယမခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တော့တိုရိခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ဟီရိုရှီးမားခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အိုခယမမြို့သည် အိုခယမခရိုင်၏ မြို့တော် ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခုရရှိခိမြို့၊ ဆွတ်ယမမြို့နှင့် ဆိုးဂျမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ အိုခယမခရိုင်သည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင် တည်ရှိနေသည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} j8fz3fz0p8fdgfssampm12dsgh96umo 1042960 1042959 2026-07-12T10:52:31Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1042960 wikitext text/x-wiki '''အိုခယမခရိုင်''' (岡山県, အိုခယမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အိုခယမခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၁,၈၁၅,၁၆၅ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၇,၁၁၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၇၄၆ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ အိုခယမခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တော့တိုရိခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ဟီရိုရှီးမားခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အိုခယမမြို့သည် အိုခယမခရိုင်၏ မြို့တော် ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခုရရှိခိမြို့၊ ဆွတ်ယမမြို့နှင့် ဆိုးဂျမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ အိုခယမခရိုင်သည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင် တည်ရှိနေသည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 8z6sa1gdkikr71vfisc4tr28rrkmvot 1042961 1042960 2026-07-12T10:54:12Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1042961 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = အိုခယမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|岡山県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|岡山県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Okayama-ken}} | image_skyline = Christmas tree lighting (6471182605).jpg | image_caption = A street in [[Okayama City]], Okayama Prefecture at night | image_flag = Flag of Okayama Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Okayama Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 33 Okayama prefecture.svg | coordinates = {{Coord|scale:500000|format=dms|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'yō region|Sanyō]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Okayama]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 10 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 27 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Ryūta Ibaragi]] | area_total_km2 = 7,114.50 | area_water_percent = 0.3 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|17th]] | population_footnotes = | population_total = 1,815165 | population_as_of = 1 October 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|20th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=18 May 2023 |website=内閣府ホームページ |language=ja |archive-date=24 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230924062316/https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |url-status=live }}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 7,345 billion<br />[[US$]] 54.2 billion (2022) | iso_code = JP-33 | anthem = [[:ja:岡山県の歌|Okayama-ken no uta]] | website = {{URL|www.pref.okayama.jp}} | module = {{Infobox place symbols |embedded = yes |country = Japan |bird = Lesser cuckoo (''[[Cuculus poliocephalus]]'') |fish = |flower = [[Peach]]&nbsp;[[blossom]] (''Prunus&nbsp;persica'' var.&nbsp;''vulgaris'') |tree = Red pine (''[[Pinus densiflora]]'') }} }} '''အိုခယမခရိုင်''' (岡山県, အိုခယမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အိုခယမခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၁,၈၁၅,၁၆၅ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၇,၁၁၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၇၄၆ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ အိုခယမခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တော့တိုရိခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ဟီရိုရှီးမားခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Okayama-ken" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 745|page=745}}; "Chūgoku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 127|page=127}}.</ref> အိုခယမမြို့သည် အိုခယမခရိုင်၏ မြို့တော် ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခုရရှိခိမြို့၊ ဆွတ်ယမမြို့နှင့် ဆိုးဂျမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ အိုခယမခရိုင်သည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင် တည်ရှိနေသည်။<ref>Nussbaum, "Okayama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 745|page=745}}.</ref><ref name="enc">{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopedia of Japan |title=Okayama Prefecture |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=1 August 2012 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |oclc=56431036 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=25 August 2007}}</ref><ref name="nipponika">{{cite encyclopedia |encyclopedia=Nihon Daihyakka Zensho (Nipponika) |title=岡山（県） |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=15 August 2012 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |trans-title=Okayama Prefecture |oclc=153301537 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=25 August 2007}}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] gltpb42uwh8c6zu1bsgibl38v0y0cfm 1042962 1042961 2026-07-12T10:56:34Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကိုးကား */ 1042962 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = အိုခယမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|岡山県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|岡山県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Okayama-ken}} | image_skyline = Christmas tree lighting (6471182605).jpg | image_caption = A street in [[Okayama City]], Okayama Prefecture at night | image_flag = Flag of Okayama Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Okayama Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 33 Okayama prefecture.svg | coordinates = {{Coord|scale:500000|format=dms|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'yō region|Sanyō]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Okayama]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 10 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 27 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Ryūta Ibaragi]] | area_total_km2 = 7,114.50 | area_water_percent = 0.3 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|17th]] | population_footnotes = | population_total = 1,815165 | population_as_of = 1 October 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|20th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=18 May 2023 |website=内閣府ホームページ |language=ja |archive-date=24 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230924062316/https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |url-status=live }}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 7,345 billion<br />[[US$]] 54.2 billion (2022) | iso_code = JP-33 | anthem = [[:ja:岡山県の歌|Okayama-ken no uta]] | website = {{URL|www.pref.okayama.jp}} | module = {{Infobox place symbols |embedded = yes |country = Japan |bird = Lesser cuckoo (''[[Cuculus poliocephalus]]'') |fish = |flower = [[Peach]]&nbsp;[[blossom]] (''Prunus&nbsp;persica'' var.&nbsp;''vulgaris'') |tree = Red pine (''[[Pinus densiflora]]'') }} }} '''အိုခယမခရိုင်''' (岡山県, အိုခယမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အိုခယမခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၁,၈၁၅,၁၆၅ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၇,၁၁၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၇၄၆ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ အိုခယမခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တော့တိုရိခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ဟီရိုရှီးမားခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Okayama-ken" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 745|page=745}}; "Chūgoku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 127|page=127}}.</ref> အိုခယမမြို့သည် အိုခယမခရိုင်၏ မြို့တော် ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခုရရှိခိမြို့၊ ဆွတ်ယမမြို့နှင့် ဆိုးဂျမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ အိုခယမခရိုင်သည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင် တည်ရှိနေသည်။<ref>Nussbaum, "Okayama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 745|page=745}}.</ref><ref name="enc">{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopedia of Japan |title=Okayama Prefecture |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=1 August 2012 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |oclc=56431036 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=25 August 2007}}</ref><ref name="nipponika">{{cite encyclopedia |encyclopedia=Nihon Daihyakka Zensho (Nipponika) |title=岡山（県） |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=15 August 2012 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |trans-title=Okayama Prefecture |oclc=153301537 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=25 August 2007}}</ref> ==သမိုင်းကြောင်း== ==ပထဝီသွင်ပြင်== ===မြို့များ=== ===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ=== ===ပေါင်းစပ်မှုများ=== ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==ပညာရေး== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ခရီးသွားလာရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Okayama prefecture}} {{Wikivoyage|Okayama (prefecture)|Okayama prefecture}} * {{Official website|http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/}} * [http://www.okayama-japan.jp/en/ Official tourism site] * {{YouTube|user=okayamapref|Official account}} * {{osmrelation-inline|3794962}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] j6lor8ekyvtk1tsdy19315jvwdzyhf4 1042963 1042962 2026-07-12T10:56:53Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပြင်ပလင့်များ */ 1042963 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = အိုခယမခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|岡山県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|岡山県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Okayama-ken}} | image_skyline = Christmas tree lighting (6471182605).jpg | image_caption = A street in [[Okayama City]], Okayama Prefecture at night | image_flag = Flag of Okayama Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Okayama Prefecture.svg | blank_emblem_size = 80px | blank_emblem_type = Symbol | image_map = Map of Japan with highlight on 33 Okayama prefecture.svg | coordinates = {{Coord|scale:500000|format=dms|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'yō region|Sanyō]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Okayama]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 10 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 27 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Ryūta Ibaragi]] | area_total_km2 = 7,114.50 | area_water_percent = 0.3 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|17th]] | population_footnotes = | population_total = 1,815165 | population_as_of = 1 October 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|20th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=18 May 2023 |website=内閣府ホームページ |language=ja |archive-date=24 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230924062316/https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |url-status=live }}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 7,345 billion<br />[[US$]] 54.2 billion (2022) | iso_code = JP-33 | anthem = [[:ja:岡山県の歌|Okayama-ken no uta]] | website = {{URL|www.pref.okayama.jp}} | module = {{Infobox place symbols |embedded = yes |country = Japan |bird = Lesser cuckoo (''[[Cuculus poliocephalus]]'') |fish = |flower = [[Peach]]&nbsp;[[blossom]] (''Prunus&nbsp;persica'' var.&nbsp;''vulgaris'') |tree = Red pine (''[[Pinus densiflora]]'') }} }} '''အိုခယမခရိုင်''' (岡山県, အိုခယမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အိုခယမခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၁,၈၁၅,၁၆၅ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၇,၁၁၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၇၄၆ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ အိုခယမခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တော့တိုရိခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ဟီရိုရှီးမားခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Okayama-ken" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 745|page=745}}; "Chūgoku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 127|page=127}}.</ref> အိုခယမမြို့သည် အိုခယမခရိုင်၏ မြို့တော် ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခုရရှိခိမြို့၊ ဆွတ်ယမမြို့နှင့် ဆိုးဂျမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ အိုခယမခရိုင်သည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင် တည်ရှိနေသည်။<ref>Nussbaum, "Okayama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 745|page=745}}.</ref><ref name="enc">{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopedia of Japan |title=Okayama Prefecture |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=1 August 2012 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |oclc=56431036 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=25 August 2007}}</ref><ref name="nipponika">{{cite encyclopedia |encyclopedia=Nihon Daihyakka Zensho (Nipponika) |title=岡山（県） |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=15 August 2012 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |trans-title=Okayama Prefecture |oclc=153301537 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=25 August 2007}}</ref> ==သမိုင်းကြောင်း== ==ပထဝီသွင်ပြင်== ===မြို့များ=== ===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ=== ===ပေါင်းစပ်မှုများ=== ==လူဦးရေဆိုင်ရာ== ==ပညာရေး== ==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး== ==ခရီးသွားလာရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Okayama prefecture}} {{Wikivoyage|Okayama (prefecture)|Okayama prefecture}} * {{Official website|http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/}} * [http://www.okayama-japan.jp/en/ Official tourism site] * {{YouTube|user=okayamapref|Official account}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] gkyl9g89lfaknm04t3495ij8rs5xj56 3 289220 1042964 2026-07-12T11:06:08Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1042964 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Sengnawno ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၀၆၊ ၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) lqjt49wezofoh76fwi4l47l4xzxeycw