ဝီကီပီးဒီးယား
mywiki
https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC
MediaWiki 1.47.0-wmf.10
first-letter
မီဒီယာ
အထူး
ဆွေးနွေးချက်
အသုံးပြုသူ
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်
ဝီကီပီးဒီးယား
ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်
ဖိုင်
ဖိုင် ဆွေးနွေးချက်
မီဒီယာဝီကီ
မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက်
တမ်းပလိတ်
တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက်
အကူအညီ
အကူအညီ ဆွေးနွေးချက်
ကဏ္ဍ
ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက်
မုခ်ဝ
မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက်
စာမူကြမ်း
စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက်
TimedText
TimedText talk
မော်ဂျူး
မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက်
Event
Event talk
ခရစ္စတီယာနို ရော်နယ်လ်ဒို
0
3773
1043019
1020981
2026-07-13T07:16:04Z
~2026-37833-88
145578
1043019
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| embed = no
| signature = Cristiano Ronaldo Signature.svg
| signature_alt = ခရစ္စတီးယားနို ရော်နယ်လ်ဒို၏ ထိုးမြဲလက်မှတ်
}}on'd'or award တစ်နှစ် အကောင်းဆုံး ကစားသမာ.
Ronaldo The greatest of all time
=== ရီးယဲလ်မက်ဒရစ် ===
လာလီဂါ- 2011-12၊ 2016-17
စပိန်ဘုရင့်ဖလား- 2010-11၊ 2013-14
စပိန်စူပါဖလား- 2012၊ 2017
UEFA ချန်ပီယံလိဂ်- 2013-14၊ 2015-16၊ 2016-17၊ 2017-18
UEFA Super Cup- 2014၊ 2016၊ 2017
ဖီဖာကလပ်ကမ္ဘာ့ဖလား- 2014၊ 2016၊ 2017
=== ဂျူဗင်တပ်စ် ===
စီးရီးအေ- 2018-19၊ 2019-20
အီတလီဖလား- 2020-21
အီတလီစူပါဖလား- 2018၊ 2020
=== Al Nassr ===
အာရပ်ကလပ်ချန်ပီယံဖလား- 2023
နိုင်ငံတကာ
=== ပေါ်တူဂီ U20 ===
Toulon ပြိုင်ပွဲ- ၂၀၀၃
=== ပေါ်တူဂီ ===
[[UEFA ဥရောပချန်ပီယံရှစ်]]- 2016
[[UEFA Nations League]]- 2018-19
=== တစ်ဦးချင်း ===
FIFA Ballon d'Or/Ballon d'Or- 2008၊ 2013၊ 2014၊ 2016၊ 2017
FIFA Club World Cup ရွှေဘောလုံး- 2016
FIFA Club World Cup ငွေရောင်ဘောလုံး- 2008၊ 2014၊ 2017
FIFA FIFPro World11: 2007၊ 2008၊ 2009၊ 2010၊ 2011၊ 2012၊ 2013၊ 2014၊ 2015၊ 2016၊ 2017၊ 2018၊ 2019၊ 2020၊ 2021
UEFA တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးကစားသမားဆု- 2013-2014၊ 2015-2016၊ 2016-2017
FIFPro တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးလူငယ်ကစားသမား- ၂၀၀၃-၀၄၊ ၂၀၀၄-၀၅
တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံး ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံးကစားသမား- ၂၀၀၈၊ ၂၀၁၃၊ ၂၀၁၄၊ ၂၀၁၆၊ ၂၀၁၇
Bravo ဆုများ- 2004
အကောင်းဆုံးနိုင်ငံတကာအမျိုးသားဘောလုံးကစားသမား- 2014၊ 2016၊ 2018၊ 2021
ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံး အမျိုးသားဘောလုံးသမား- 2014၊ 2016
IFFHS ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံးဂိုးသွင်းသူ- 2011၊ 2013၊ 2014၊ 2015
တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံး ပေါ်တူဂီ အားကစားသမား- 2007၊ 2008၊ 2009၊ 2011၊ 2012၊ 2014၊ 2015၊ 2016၊ 2017၊ 2018၊ 2019
တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးကစားသမား- 2008၊ 2013၊ 2014၊ 2016
ထူးချွန်သော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း အောင်မြင်မှုအတွက် အကောင်းဆုံး FIFA အထူးဆု- 2021
ပန်းတိုင်ဆုများ- 2008၊ 2012၊ 2014၊ 2016၊ 2017
စီးရီးအေတန်ဖိုးအရှိဆုံးကစားသမား (MVP)- 2019-20
[[Supercoppa Italiana]] တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးကစားသမား- 2020
Alfredo Di Stéfano Trofeo: 2011–12၊ 2012–13၊ 2013–14၊ 2015–16
PFA ပရိသတ်များ၏ တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးကစားသမား- ၂၀၀၆-၀၇၊ ၂၀၀၇-၀၈
Sir Matt Busby တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးကစားသမား- 2004၊ 2007၊ 2008၊ 2022
PFA တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးလူငယ်ကစားသမား- ၂၀၀၆-၀၇
IFFHS ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံး နိုင်ငံတကာဂိုးသွင်းရှင်- 2013၊ 2014၊ 2016၊ 2017၊ 2019
အချိန်တိုင်းအကောင်းဆုံးပေါ်တူဂီကစားသမား- 2015
ရာစု၏ကစားသမား (2001-20): 2020
UEFA Club တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးကစားသမား- 2008
အကောင်းဆုံး အမျိုးသားဘောလုံးဆု- 2022
Onze D'or- 2008၊ 2016-17
UEFA Champions League အကောင်းဆုံးအသင်း- 2014-15၊ 2015-16၊ 2016-17၊ 2017-18၊ 2018-19၊ 2019-20
FIFPro တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးကစားသမား- 2008
UEFA ဥရောပချန်ပီယံရှစ်ရွှေဖိနပ်- 2020
UEFA European Championship ငွေဖိနပ်- 2016
တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံး ESM အဖွဲ့- 2006–07၊ 2007–08၊ 2010–11၊ 2011–12၊ 2012–13၊ 2013–14၊ 2014–15၊ 2016–17၊
UEFA ဥရောပချန်ပီယံရှစ်တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးအသင်း- 2004၊ 2012၊ 2016
Dubai D'or- 2011၊ 2014၊ 2016၊ 2017၊ 2018၊ 2019
FIFA Puskas ဆုများ- 2009
ရွှေခြေတော်- 2020
ဖီဖာတစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးကစားသမား - ၂၀၀၈
ဖီဖာအကောင်းဆုံးအမျိုးသားကစားသမား- 2016၊ 2017
ဥရောပရွှေဖိနပ်- ၂၀၀၇-၀၈၊ ၂၀၁၀-၁၁၊ ၂၀၁၃-၁၄၊ ၂၀၁၄-၁၅
FPF အရ အကောင်းဆုံးပေါ်တူဂီကစားသမား- 2015၊ 2016၊ 2017၊ 2018၊ 2019
PFA တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးကစားသမား- ၂၀၀၆-၀၇၊ ၂၀၀၇-၀၈
အင်္ဂလိပ် ပရီးမီးယားလိဂ် တစ်နှစ်တာ အကောင်းဆုံး ကစားသမား- ၂၀၀၆-၀၇၊ ၂၀၀၇-၀၈
ပရီးမီးယားလိဂ်ရွှေဖိနပ်- ၂၀၀၇-၀၈
လာလီဂါတစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးကစားသမား- 2013-14
Pichichi Trophy: 2010–11၊ 2013–14၊ 2014–15
စီးရီးအေ အကောင်းဆုံး ရှေ့သို့- 2020-21
စီးရီးအေတစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးကစားသမား- 2019၊ 2020
Capocannoniere- 2020-21
=== ဂုဏ်ပြုအမှတ်အသား ===
ဂုဏ်ပြုတံဆိပ်၊ Vila Viçosa (ပေါ်တူဂီတော်ဝင်မိသားစု)၊
Infante Dom Henrique ၏အမိန့်တော်၏အကြီးတန်းအရာရှိ
ကုသိုလ်တရား၏ ပတိ၊
Cordão Autonómico de Distinção
== မှတ်စု ==
{{Reflist|group=မှတ်စု}}
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ပေါ်တူဂီဘောလုံးသမားများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရီးယဲလ် မဒရစ်ဘောလုံးသမားများ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတကာ ဘောလုံးသမားများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၁၈ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား ကစားသမားများ]]
{{DEFAULTSORT:ရော်}}
{{Lifetime|၁၉၈၅| |}}
{{Sport-stub}}
{{Bio-stub}}
m21wj9l0ghjzbpzrpxcei4qhpzaiaxh
မတင်ဝင်း (ဒေါက်တာ)
0
4577
1042972
1042878
2026-07-12T14:00:00Z
Mayor mt
1506
1042972
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox writer
| honorific prefix = [[အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့|အလင်္ကာကျော်စွာ]] [[ စည်သူဘွဲ့ |စည်သူ]]
| name = ဒေါက်တာမတင်ဝင်း (ပညာရေးတက္ကသိုလ်)
| image =
| birth_name = တင်ဝင်း
| birth_date = ၁၉၄၀
| birth_place = [[ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]][[မင်းဘူးခရိုင်]][[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး|မကွေးတိုင်း]]
| death_date = {{Death date and age|၂၀၂၆|၇|၁၀|၁၉၄၀}}
| death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]
| parents = ဘဌေး + ရင်ရင်
| nationality = [[File:Flag of Myanmar.svg|25px ]] မြန်မာ
| ethnicity =ဗမာ
| religion =
| education = ပါရဂူ (စာပြနည်းပညာ)
| occupation = ပါမောက္ခ(အငြိမ်းစား)
| awards =
*[[အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့]]<ref>{{cite web|url=https://mdn.gov.mm/newspaper/public/|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၁၈.၁၁.၂၀၂၂)|access-date=18 November 2022|archive-date=18 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221118081802/https://mdn.gov.mm/newspaper/public/}}</ref>
*[[အမျိုးသားစာပေဆု]] နိုင်ငံရေး (၂၀၀၁) (၂၀၀၃)၊ စာပဒေသာ (၂၀၀၄)
အမျိုးသားစာပေတစ်သက်တာစာပေဆု
[[ စည်သူဘွဲ့ ]] (၂၀၂၅)
| spouse =
| children =
}}
'''ဒေါက်တာမတင်ဝင်း''' (၁၉၄၀ - ၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၆)သည် မြန်မာအမျိုးသမီး စာရေးဆရာမ ဖြစ်သည်။[[ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ်]]၊သင်ပြနည်းပညာဌာန ၏ ပါမောက္ခ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်းဖြစ်ပြီး၊၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ကုန်းဘောင်ကိုဆန်၍ စာအုပ်ဖြင့် [[အမျိုးသား စာပေဆု|အမျိုးသားစာပေဆု]](နိုင်ငံရေး) ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစာပေတစ်သက်တာဆုရှင် စာရေးဆရာမကြီး ဒေါက်တာ မတင်ဝင်း ကွယ်လွန် |url=http://www.mdn.gov.mm/my/amiusaacaapettcskttaachurng-caarechraamkii-dekttaa-mttngwng-kyln |access-date=2026-07-11 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref>
== ငယ်ဘဝ ==
ဒေါက်တာမတင်ဝင်းကို ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ် တွင် မင်းဘူးခရိုင်၊ ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့တွင် အဖ ဦးဘဌေး၊ အမိ ဒေါ်ရင်ရင်တို့မှမွေးဖွားခဲ့ပြီး အမည်ရင်းမှာ မတင်ဝင်း ပင်ဖြစ်သည်။
== ပညာသင်ယူခြင်း ==
ဒေါက်တာမတင်ဝင်းသည် ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် မကွေးတိုင်း၊ ရေနံချောင်းမြို့ အထက(၁) မှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် မကွေးဥပစာကောလိပ် မှ ဥပစာတန်း အောင်မြင်သည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီး ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုသို့ ပညာသင် သွားရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ ပညာရေးမဟာဌာနမှ ပညာရေးမဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ ပညာရေးမဟာဌာနမှ စာပြနည်းပညာဖြင့် ပါရဂူဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
=== တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း ===
ရေနံချောင်းမြို့၊ အထက(၁) တွင် အထက်တန်းပြ ဆရာမ အဖြစ်စတင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ပါရဂူဘွဲ့ ရရှိပြီးနောက်တွင် ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ်၊ သင်ပြနည်းပညာဌာနတွင် ပါမောက္ခ ရာထူးဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
== စာပေရေးသားခြင်း ==
၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ပညာတန်ဆောင် မဂ္ဂဇင်းတွင် ပညာရေးဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများ စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် မြည်းတစ်ကောင်နှင့် မတင်ဝင်း စာအုပ်ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် ရာဇဝင်ထဲမှမိန်းမသား ၊ သမီးကိုပြောဖြစ်သော ပုံပြင်များ စာအုပ်ထွက်ရှိခဲ့သည်။
၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် လွတ်လပ်ပေါ့ပါးသော စိတ်ထားရှိပါစေ စာအုပ်၊ ၁၉၉၇ ခုနှစ် တွင် ''နိုင်ငံတကာ စစ်မီးလျှံများ၏ သမိုင်းအစ'' စာအုပ်၊ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ငယ်ငယ်ကကြားဖူးခဲ့သော မိန်းမများအကြောင်း၊ သားနှင့်မိဘ စသောစာအုပ်များထွက်ရှိခဲ့သည်။
၁၉၉၉ ခုနှစ် တွင် စစ်သူကြီးများနှင့် စစ်ဘုရင်များ၊ ဇာတိနှင့်အစဉ်အလာ၊ ဒါလေးကိုဖတ်ကြည့်ပါဦး၊ ဘုံအနှမ်းမှ လူဆန်းများ၊ မေမေပြောတဲ့ ရှေးရှေးစကား၊ မှတ်သားမိသောစကားများ၊ ဝဋ်ဆိုတာလည်တတ်တဲ့သဘောရှိတယ်၊ မင်းကျန်စစ်ကိုချစ်တဲ့သူများ စသော စာအုပ်များ၊၂၀ဝ၀ ပြည့်နှစ် တွင် ကြီးပွားထူးချွန်သူနှင့်အလုပ်၊ ကြယ်စင်ပွင့်လင်းသောစိတ်ထားဖြင့်၊ စကားနှင်းပွင့်များ၊ ပညာလိုလျှင် ပျိုမျစ်တယ်၊ မပျက်စီးအောင် ဒါတွေရှောင်၊ လူငယ်များနှင့်စကားပြောခြင်း၊ လောကကိုဆရာတင်၍၊ အတွေး ပါသောဇာတ်ကြောင်းများ၊ အတွေးမိုးစက်များ၊ အလှရတနာသိုက်ဖွင့်လိုက်စမ်းပါ၊ အောင်မြင်ခြင်း-ပျော်ရွှင်ခြင်း နှင့် မိသားစု၊သမိုင်းစဉ်တွင်နေရာယူခြင်း စသောစာအုပ်များထွက်ရှိခဲ့သည်။
၂၀ဝ၁ ခုနှစ်တွင် ကိုယ်ပဲလူကြီး-ကိုယ်ပဲခလေး၊ ကြည်ညိုဖွယ်ရာမာတာများ၊ ထက်မြက်ထူးချွန်သူတို့၏နုတ်ထွက် စကားများ၊ပုလဲတစ်လုံးရွဲတစ်လုံး၊ ပံ့သကူအတွေးများ၊ ရေကြည်ချမ်းမြ၊ လက်ဆင့်ကမ်းရတနာ၊ သမီးအလိမ္မာ မရုစာ၊ အောင်စိတ်နှင့်လူ စသောစာအုပ်များအပြင်၊''ကုန်းဘောင်ကိုဆန်၍'' (အမျိုးသားစာပေဆုနိုင်ငံရေး-စာပေဆုရ)၊''ထင်ရှားသောကမ္ဘာ့သုခမိန်များ'' စာအုပ်များ ထွက်ရှိခဲ့သည်။
၂၀ဝ၂ ခုနှစ် တွင် ပုံပြင်ကြိုက်သူ ဝင်စားသူ၊ ပြောစရာမကျန်အောင် အမှန်တွေကို အကုန်ပြောပြမယ်၊ သားလိမ္မာလှ သုဝဏ္ဏ၊ အမေ့ရဲ့ စကားပုံရိပ်များ၊ အလုပ်ဆိုတာ အင်အားပါ၊ အလုပ်နှင့်ဘဝကိုတည်ဆောက်ခြင်း စသော စာအုပ် များထွက်ရှိခဲ့သည်။
၂၀ဝ၃ ခုနှစ် တွင် အာရှနိုင်ငံများကိုဖဲ့ယူ သိမ်းယူခဲ့ကြသော နယ်ချဲ့များ စာအုပ်ထွက်ရှိခဲ့သည်။
==စစ်တပ်ဝါဒဖြန့် စာပေရေးသားသူ==
နဝတ၊ နအဖ စစ်အစိုးရများလက်ထက် စစ်တပ်ဝါဒဖြန့်ဆောင်းပါးများကို သမိုင်းရေးရာနှင့် ရောယှက်ကာ သတင်းစာများတွင် ရေးသားသူ စာရေးဆရာမ ဖြစ်သည်။
ဒေါက်တာမတင်ဝင်းသည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ပညာရေးမဟာဌာနမှ ပညာရေးမဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သူဖြစ်ပြီးဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုသို့ ပညာသွားရောက်သင်ဖူးသည့် အစောဆုံး ရုရှားပြန်တဦး ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ပညာရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ပါရဂူဘွဲ့ ရထားသော်လည်း မြန်မာ့သမိုင်းနှင့် ပတ်သက်သောအကြောင်းအရာများကို အမျိုးသားရေးရှုဒေါင့်မှ ကြည့်မြင်ကာ ရေးသားလေ့ရှိသူဖြစ်ပြီး ကုန်းဘောင်ကို ဆန်၍၊ အာရှနိုင်ငံများကို ဖဲ့ယူ သိမ်းယူခဲ့ကြသော နယ်ချဲ့များ၊ မင်းယောက်ျားတို့၏စကားရာဇဝင် စသည့်စာအုပ်များဖြင့် အမျိုးသားစာပေဆုများကို စစ်အစိုးရလက်ထက်တွင် ပေးအပ်ခံရသူဖြစ်သည်။
စစ်ဘုရင်နှင့် စစ်သူကြီးများ၊ ဇာတိအစဉ်အလာ၊ ဝဋ်ဆိုတာလည်တတ်တဲ့ သဘောရှိတယ်၊ မင်းကျန်စစ်ကိုချစ်တဲ့သူများ စသည့်စာအုပ်များလည်း ရေးသားခဲ့သည်။
သူ့အား လူသိများလာသည့် အချက်က ၂၀၀၁ ခုနှစ် အိမ်နီးချင်း ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သော နယ်စပ်တိုက်ပွဲများနှင့် ပတ်သက်၍ သတင်းစာထဲတွင် အမြဲသတိထားရမည့် အိမ်နီးချင်း၊ ဘိုးဘွားများက ယိုးဒယားလို့ ခေါ်တယ်၊ နယ်နိမိတ်စာချုပ်များ ရှိသော်လည်း၊ အယုဒ္ဓယသားတွေကို ပထမဆုံး ညီညွတ်စေခဲ့တဲ့ မင်းတြားရွှေထီး၊ အယုဒ္ဓယသားတို့၏ ကျေးဇူးရှင်၊ ကျွန်မဖြစ်ပေမယ့် ကျွန်စစ်တယ်၊ ဗြနရဇ် လူမဖြစ်ခဲ့ပါ စသည့် ဆောင်းပါးများကို အမျိုးသားရေးနှင့် သမိုင်းရေးရာ ပေါင်းစပ်ကာ လှုံဆော်သူအဖြစ် ထင်ရှားသည်။
တက္ကသိုလ်မြတ်သူ၊ ပေါက်စ(လိပ်ဖြစ်ရင်တောင် ခေါင်းမပြူဝံပါ) တင်သန်းဦး(ဒုဗိုလ်မှူးကြီး မောင်မောင်ဦး)၊ သတင်းထောက်သက်ရှည်၊ စာနယ်ဇင်း လင်းမောင်၊ ဖိုးခွား၊ စိန်ဂျစ်တူး စသူများနှင့် ထိုင်းဆန့်ကျင်ရေး ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သူဖြစ်ရာ ဒေါက်တာမတင်ဝင်းအား ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံက ပြည်ဝင်ခွင့် ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်း စစ်တပ်၏ နိုင်ငံတော် ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်တွင် သင်တန်းများ ဟောပြောချက်များ ပို့ချသလို အကြံပေး ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ်လည်း ခန့်အပ်ခံရသည်။ ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် “သမိုင်းစဉ်တွင် နေရာယူခြင်း လူမှန်ရွေး၍ နေရာပေးခြင်း” ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီအတွက် မဲဆွယ်ဟောပြောမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် အမျိုးသားစာပေတသက်တာစာပေဆု ရရှိခဲ့သလို အာဏာသိမ်းစစ်တပ်က စည်သူဘွဲ့နှင့် အလင်္ကာကျော်စွာ ဘွဲ့များ ပေးအပ်ခဲ့သည်။
စာရေးဆရာမ ဒေါက်တာမတင်ဝင်းသည် ခေတ်အဆက်ဆက် အာဏာရှင်ဘက်မှ ရပ်တည်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး စစ်တပ်အလိုကျ ဝါဒဖြန့်စာပေများကို အများဆုံးရေးသားခဲ့သူဖြစ်ကြောင်း စာပေအသိုင်းအဝိုင်းက ဝေဖန်ထောက်ပြခံရသူလည်း ဖြစ်သည်။
== ရရှိခဲ့သောဆုတံဆိပ်များ ==
၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ကုန်းဘောင်ကိုဆန်၍ စာအုပ်ဖြင့် အမျိုးသားစာပေဆု(နိုင်ငံရေး) ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် အာရှနိုင်ငံများကိုဖဲ့ယူသိမ်းယူခဲ့ကြသောနယ်ချဲ့များစာအုပ်ဖြင့် အမျိုးသားစာပေဆု (နိုင်ငံရေးစာပေ) ကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် မင်းယောက်ျားတို့၏စကားရာဇဝင် စာအုပ်ဖြင့် အမျိုးသားစာပေဆု (စာပဒေသာ) ကိုလည်းကောင်း ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားစာပေတစ်သက်တာစာပေဆုကို ရရှိခဲ့သည်။<ref>[https://www.popularmyanmar.com/%e1%80%92%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%ac-%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%9d%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8-%e1%80%a1%e1%80%95%e1%80%ab%e1%80%a1%e1%80%9d%e1%80%84%e1%80%ba/]အမျိုးသားစာပေတစ်သက်တာဆု</ref>
== ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တံဆိပ်များ ==
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင်ထုတ်ပြန်သည့် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂၁၁/၂၀၂၂)ဖြင့် [[အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့]] အပ်နှင်းခြင်းခံရသည်။<ref>[https://www.moi.gov.mm/news/32454]အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်(၂၁၁/၂၀၂၂)</ref> ထို့နောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည့် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာ အမှတ် (၂/၂၀၂၅) ဖြင့် [[စည်သူဘွဲ့]] အပ်နှင်းခြင်းခံရသည်။<ref>[https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-01/NoticeOrder%20%282-2025%29.pdf]အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်(၂/၂၀၂၅)</ref>
== ဘဝနိဂုံး ==
စာရေးဆရာမကြီး ဒေါက်တာမတင်ဝင်း သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အသက် (၈၆) နှစ်အရွယ်၌ [[ရန်ကုန်မြို့]]တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ကြွင်းကျန်ရစ်သော ရုပ်အလောင်းကို ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ မင်္ဂလာဒုံ ကုတင် (၁၀၀၀) စစ်ဆေးရုံ ငြိမ်းအေးဇရပ်မှတစ်ဆင့် မင်္ဂလာဒုံစစ်သင်္ချိုင်းသို့ ပို့ဆောင်ကာ မီးသင်္ဂြိုဟ်ခဲ့ပြီး၊ အရိုးပြာကို [[ပုဂံ]]၊ [[ညောင်ဦးမြို့|ညောင်ဦး]]၌ ဂူသွင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/6a50b7fb0ccd7f7d642748f3 |access-date=2026-07-11 |website=www.npnewsmm.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=စာရေးဆရာမကြီး ဒေါက်တာမတင်ဝင်း အသက် ၈၆ နှစ်တွင် ကွယ်လွန် |url=https://news-eleven.com/article/313288 |access-date=2026-07-11 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
== ကိုးကား ==
<references />
{{Lifetime|၁၉၄၀|၂၀၂၆}}
[[Category:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]]
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ]]
[[Category:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ]]
[[Category:မြန်မာ သမိုင်းပညာရှင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ]]
9emjvwdy1gvfcs1wkvmf72dsfuloyqm
1042982
1042972
2026-07-12T16:47:52Z
ငရဲ
145562
/* အမျိုးသားရေး စာပေရေးသားသူ */
1042982
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox writer
| honorific prefix = [[အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့|အလင်္ကာကျော်စွာ]] [[ စည်သူဘွဲ့ |စည်သူ]]
| name = ဒေါက်တာမတင်ဝင်း (ပညာရေးတက္ကသိုလ်)
| image =
| birth_name = တင်ဝင်း
| birth_date = ၁၉၄၀
| birth_place = [[ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]][[မင်းဘူးခရိုင်]][[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး|မကွေးတိုင်း]]
| death_date = {{Death date and age|၂၀၂၆|၇|၁၀|၁၉၄၀}}
| death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]
| parents = ဘဌေး + ရင်ရင်
| nationality = [[File:Flag of Myanmar.svg|25px ]] မြန်မာ
| ethnicity =ဗမာ
| religion =
| education = ပါရဂူ (စာပြနည်းပညာ)
| occupation = ပါမောက္ခ(အငြိမ်းစား)
| awards =
*[[အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့]]<ref>{{cite web|url=https://mdn.gov.mm/newspaper/public/|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၁၈.၁၁.၂၀၂၂)|access-date=18 November 2022|archive-date=18 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221118081802/https://mdn.gov.mm/newspaper/public/}}</ref>
*[[အမျိုးသားစာပေဆု]] နိုင်ငံရေး (၂၀၀၁) (၂၀၀၃)၊ စာပဒေသာ (၂၀၀၄)
အမျိုးသားစာပေတစ်သက်တာစာပေဆု
[[ စည်သူဘွဲ့ ]] (၂၀၂၅)
| spouse =
| children =
}}
'''ဒေါက်တာမတင်ဝင်း''' (၁၉၄၀ - ၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၆)သည် မြန်မာအမျိုးသမီး စာရေးဆရာမ ဖြစ်သည်။[[ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ်]]၊သင်ပြနည်းပညာဌာန ၏ ပါမောက္ခ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်းဖြစ်ပြီး၊၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ကုန်းဘောင်ကိုဆန်၍ စာအုပ်ဖြင့် [[အမျိုးသား စာပေဆု|အမျိုးသားစာပေဆု]](နိုင်ငံရေး) ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစာပေတစ်သက်တာဆုရှင် စာရေးဆရာမကြီး ဒေါက်တာ မတင်ဝင်း ကွယ်လွန် |url=http://www.mdn.gov.mm/my/amiusaacaapettcskttaachurng-caarechraamkii-dekttaa-mttngwng-kyln |access-date=2026-07-11 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref>
== ငယ်ဘဝ ==
ဒေါက်တာမတင်ဝင်းကို ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ် တွင် မင်းဘူးခရိုင်၊ ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့တွင် အဖ ဦးဘဌေး၊ အမိ ဒေါ်ရင်ရင်တို့မှမွေးဖွားခဲ့ပြီး အမည်ရင်းမှာ မတင်ဝင်း ပင်ဖြစ်သည်။
== ပညာသင်ယူခြင်း ==
ဒေါက်တာမတင်ဝင်းသည် ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် မကွေးတိုင်း၊ ရေနံချောင်းမြို့ အထက(၁) မှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် မကွေးဥပစာကောလိပ် မှ ဥပစာတန်း အောင်မြင်သည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီး ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုသို့ ပညာသင် သွားရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ ပညာရေးမဟာဌာနမှ ပညာရေးမဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ ပညာရေးမဟာဌာနမှ စာပြနည်းပညာဖြင့် ပါရဂူဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
=== တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း ===
ရေနံချောင်းမြို့၊ အထက(၁) တွင် အထက်တန်းပြ ဆရာမ အဖြစ်စတင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ပါရဂူဘွဲ့ ရရှိပြီးနောက်တွင် ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ်၊ သင်ပြနည်းပညာဌာနတွင် ပါမောက္ခ ရာထူးဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
== စာပေရေးသားခြင်း ==
၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ပညာတန်ဆောင် မဂ္ဂဇင်းတွင် ပညာရေးဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများ စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် မြည်းတစ်ကောင်နှင့် မတင်ဝင်း စာအုပ်ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် ရာဇဝင်ထဲမှမိန်းမသား ၊ သမီးကိုပြောဖြစ်သော ပုံပြင်များ စာအုပ်ထွက်ရှိခဲ့သည်။
၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် လွတ်လပ်ပေါ့ပါးသော စိတ်ထားရှိပါစေ စာအုပ်၊ ၁၉၉၇ ခုနှစ် တွင် ''နိုင်ငံတကာ စစ်မီးလျှံများ၏ သမိုင်းအစ'' စာအုပ်၊ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ငယ်ငယ်ကကြားဖူးခဲ့သော မိန်းမများအကြောင်း၊ သားနှင့်မိဘ စသောစာအုပ်များထွက်ရှိခဲ့သည်။
၁၉၉၉ ခုနှစ် တွင် စစ်သူကြီးများနှင့် စစ်ဘုရင်များ၊ ဇာတိနှင့်အစဉ်အလာ၊ ဒါလေးကိုဖတ်ကြည့်ပါဦး၊ ဘုံအနှမ်းမှ လူဆန်းများ၊ မေမေပြောတဲ့ ရှေးရှေးစကား၊ မှတ်သားမိသောစကားများ၊ ဝဋ်ဆိုတာလည်တတ်တဲ့သဘောရှိတယ်၊ မင်းကျန်စစ်ကိုချစ်တဲ့သူများ စသော စာအုပ်များ၊၂၀ဝ၀ ပြည့်နှစ် တွင် ကြီးပွားထူးချွန်သူနှင့်အလုပ်၊ ကြယ်စင်ပွင့်လင်းသောစိတ်ထားဖြင့်၊ စကားနှင်းပွင့်များ၊ ပညာလိုလျှင် ပျိုမျစ်တယ်၊ မပျက်စီးအောင် ဒါတွေရှောင်၊ လူငယ်များနှင့်စကားပြောခြင်း၊ လောကကိုဆရာတင်၍၊ အတွေး ပါသောဇာတ်ကြောင်းများ၊ အတွေးမိုးစက်များ၊ အလှရတနာသိုက်ဖွင့်လိုက်စမ်းပါ၊ အောင်မြင်ခြင်း-ပျော်ရွှင်ခြင်း နှင့် မိသားစု၊သမိုင်းစဉ်တွင်နေရာယူခြင်း စသောစာအုပ်များထွက်ရှိခဲ့သည်။
၂၀ဝ၁ ခုနှစ်တွင် ကိုယ်ပဲလူကြီး-ကိုယ်ပဲခလေး၊ ကြည်ညိုဖွယ်ရာမာတာများ၊ ထက်မြက်ထူးချွန်သူတို့၏နုတ်ထွက် စကားများ၊ပုလဲတစ်လုံးရွဲတစ်လုံး၊ ပံ့သကူအတွေးများ၊ ရေကြည်ချမ်းမြ၊ လက်ဆင့်ကမ်းရတနာ၊ သမီးအလိမ္မာ မရုစာ၊ အောင်စိတ်နှင့်လူ စသောစာအုပ်များအပြင်၊''ကုန်းဘောင်ကိုဆန်၍'' (အမျိုးသားစာပေဆုနိုင်ငံရေး-စာပေဆုရ)၊''ထင်ရှားသောကမ္ဘာ့သုခမိန်များ'' စာအုပ်များ ထွက်ရှိခဲ့သည်။
၂၀ဝ၂ ခုနှစ် တွင် ပုံပြင်ကြိုက်သူ ဝင်စားသူ၊ ပြောစရာမကျန်အောင် အမှန်တွေကို အကုန်ပြောပြမယ်၊ သားလိမ္မာလှ သုဝဏ္ဏ၊ အမေ့ရဲ့ စကားပုံရိပ်များ၊ အလုပ်ဆိုတာ အင်အားပါ၊ အလုပ်နှင့်ဘဝကိုတည်ဆောက်ခြင်း စသော စာအုပ် များထွက်ရှိခဲ့သည်။
၂၀ဝ၃ ခုနှစ် တွင် အာရှနိုင်ငံများကိုဖဲ့ယူ သိမ်းယူခဲ့ကြသော နယ်ချဲ့များ စာအုပ်ထွက်ရှိခဲ့သည်။
==အမျိုးသားစာပေရေးသားသူ==
နဝတ၊ နအဖ စစ်အစိုးရများလက်ထက် စစ်တပ်ဝါဒဖြန့်ဆောင်းပါးများကို သမိုင်းရေးရာနှင့် ရောယှက်ကာ သတင်းစာများတွင် ရေးသားသူ စာရေးဆရာမ ဖြစ်သည်။
ဒေါက်တာမတင်ဝင်းသည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ပညာရေးမဟာဌာနမှ ပညာရေးမဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သူဖြစ်ပြီးဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုသို့ ပညာသွားရောက်သင်ဖူးသည့် အစောဆုံး ရုရှားပြန်တဦး ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ပညာရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ပါရဂူဘွဲ့ ရထားသော်လည်း မြန်မာ့သမိုင်းနှင့် ပတ်သက်သောအကြောင်းအရာများကို အမျိုးသားရေးရှုဒေါင့်မှ ကြည့်မြင်ကာ ရေးသားလေ့ရှိသူဖြစ်ပြီး ကုန်းဘောင်ကို ဆန်၍၊ အာရှနိုင်ငံများကို ဖဲ့ယူ သိမ်းယူခဲ့ကြသော နယ်ချဲ့များ၊ မင်းယောက်ျားတို့၏စကားရာဇဝင် စသည့်စာအုပ်များဖြင့် အမျိုးသားစာပေဆုများကို စစ်အစိုးရလက်ထက်တွင် ပေးအပ်ခံရသူဖြစ်သည်။
စစ်ဘုရင်နှင့် စစ်သူကြီးများ၊ ဇာတိအစဉ်အလာ၊ ဝဋ်ဆိုတာလည်တတ်တဲ့ သဘောရှိတယ်၊ မင်းကျန်စစ်ကိုချစ်တဲ့သူများ စသည့်စာအုပ်များလည်း ရေးသားခဲ့သည်။
သူ့အား လူသိများလာသည့် အချက်က ၂၀၀၁ ခုနှစ် အိမ်နီးချင်း ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သော နယ်စပ်တိုက်ပွဲများနှင့် ပတ်သက်၍ သတင်းစာထဲတွင် အမြဲသတိထားရမည့် အိမ်နီးချင်း၊ ဘိုးဘွားများက ယိုးဒယားလို့ ခေါ်တယ်၊ နယ်နိမိတ်စာချုပ်များ ရှိသော်လည်း၊ အယုဒ္ဓယသားတွေကို ပထမဆုံး ညီညွတ်စေခဲ့တဲ့ မင်းတြားရွှေထီး၊ အယုဒ္ဓယသားတို့၏ ကျေးဇူးရှင်၊ ကျွန်မဖြစ်ပေမယ့် ကျွန်စစ်တယ်၊ ဗြနရဇ် လူမဖြစ်ခဲ့ပါ စသည့် ဆောင်းပါးများကို အမျိုးသားရေးနှင့် သမိုင်းရေးရာ ပေါင်းစပ်ကာ လှုံဆော်သူအဖြစ် ထင်ရှားသည်။
တက္ကသိုလ်မြတ်သူ၊ ပေါက်စ(လိပ်ဖြစ်ရင်တောင် ခေါင်းမပြူဝံပါ) တင်သန်းဦး(ဒုဗိုလ်မှူးကြီး မောင်မောင်ဦး)၊ သတင်းထောက်သက်ရှည်၊ စာနယ်ဇင်း လင်းမောင်၊ ဖိုးခွား၊ စိန်ဂျစ်တူး စသူများနှင့် ထိုင်းဆန့်ကျင်ရေး ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သူဖြစ်ရာ ဒေါက်တာမတင်ဝင်းအား ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံက ပြည်ဝင်ခွင့် ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်း စစ်တပ်၏ နိုင်ငံတော် ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်တွင် သင်တန်းများ ဟောပြောချက်များ ပို့ချသလို အကြံပေး ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ်လည်း ခန့်အပ်ခံရသည်။ ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် “သမိုင်းစဉ်တွင် နေရာယူခြင်း လူမှန်ရွေး၍ နေရာပေးခြင်း” ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီအတွက် မဲဆွယ်ဟောပြောမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် အမျိုးသားစာပေတသက်တာစာပေဆု ရရှိခဲ့သလို အာဏာသိမ်းစစ်တပ်က စည်သူဘွဲ့နှင့် အလင်္ကာကျော်စွာ ဘွဲ့များ ပေးအပ်ခဲ့သည်။
စာရေးဆရာမ ဒေါက်တာမတင်ဝင်းသည် ခေတ်အဆက်ဆက် အာဏာရှင်ဘက်မှ ရပ်တည်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး စစ်တပ်အလိုကျ ဝါဒဖြန့်စာပေများကို အများဆုံးရေးသားခဲ့သူဖြစ်ကြောင်း စာပေအသိုင်းအဝိုင်းက ဝေဖန်ထောက်ပြခံရသူလည်း ဖြစ်သည်။
== ရရှိခဲ့သောဆုတံဆိပ်များ ==
၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ကုန်းဘောင်ကိုဆန်၍ စာအုပ်ဖြင့် အမျိုးသားစာပေဆု(နိုင်ငံရေး) ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် အာရှနိုင်ငံများကိုဖဲ့ယူသိမ်းယူခဲ့ကြသောနယ်ချဲ့များစာအုပ်ဖြင့် အမျိုးသားစာပေဆု (နိုင်ငံရေးစာပေ) ကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် မင်းယောက်ျားတို့၏စကားရာဇဝင် စာအုပ်ဖြင့် အမျိုးသားစာပေဆု (စာပဒေသာ) ကိုလည်းကောင်း ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားစာပေတစ်သက်တာစာပေဆုကို ရရှိခဲ့သည်။<ref>[https://www.popularmyanmar.com/%e1%80%92%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%ac-%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%9d%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8-%e1%80%a1%e1%80%95%e1%80%ab%e1%80%a1%e1%80%9d%e1%80%84%e1%80%ba/]အမျိုးသားစာပေတစ်သက်တာဆု</ref>
== ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တံဆိပ်များ ==
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင်ထုတ်ပြန်သည့် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂၁၁/၂၀၂၂)ဖြင့် [[အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့]] အပ်နှင်းခြင်းခံရသည်။<ref>[https://www.moi.gov.mm/news/32454]အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်(၂၁၁/၂၀၂၂)</ref> ထို့နောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည့် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာ အမှတ် (၂/၂၀၂၅) ဖြင့် [[စည်သူဘွဲ့]] အပ်နှင်းခြင်းခံရသည်။<ref>[https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-01/NoticeOrder%20%282-2025%29.pdf]အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်(၂/၂၀၂၅)</ref>
== ဘဝနိဂုံး ==
စာရေးဆရာမကြီး ဒေါက်တာမတင်ဝင်း သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အသက် (၈၆) နှစ်အရွယ်၌ [[ရန်ကုန်မြို့]]တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ကြွင်းကျန်ရစ်သော ရုပ်အလောင်းကို ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ မင်္ဂလာဒုံ ကုတင် (၁၀၀၀) စစ်ဆေးရုံ ငြိမ်းအေးဇရပ်မှတစ်ဆင့် မင်္ဂလာဒုံစစ်သင်္ချိုင်းသို့ ပို့ဆောင်ကာ မီးသင်္ဂြိုဟ်ခဲ့ပြီး၊ အရိုးပြာကို [[ပုဂံ]]၊ [[ညောင်ဦးမြို့|ညောင်ဦး]]၌ ဂူသွင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/6a50b7fb0ccd7f7d642748f3 |access-date=2026-07-11 |website=www.npnewsmm.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=စာရေးဆရာမကြီး ဒေါက်တာမတင်ဝင်း အသက် ၈၆ နှစ်တွင် ကွယ်လွန် |url=https://news-eleven.com/article/313288 |access-date=2026-07-11 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
== ကိုးကား ==
<references />
{{Lifetime|၁၉၄၀|၂၀၂၆}}
[[Category:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]]
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ]]
[[Category:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ]]
[[Category:မြန်မာ သမိုင်းပညာရှင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ]]
097rb2ky289uaymx326j61081go6lpf
1042987
1042982
2026-07-12T22:50:25Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1042987
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox writer
| honorific prefix = [[အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့|အလင်္ကာကျော်စွာ]] [[ စည်သူဘွဲ့ |စည်သူ]]
| name = ဒေါက်တာမတင်ဝင်း (ပညာရေးတက္ကသိုလ်)
| image =
| birth_name = တင်ဝင်း
| birth_date = ၁၉၄၀
| birth_place = [[ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]][[မင်းဘူးခရိုင်]][[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး|မကွေးတိုင်း]]
| death_date = {{Death date and age|၂၀၂၆|၇|၁၀|၁၉၄၀}}
| death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]
| parents = ဘဌေး + ရင်ရင်
| nationality = [[File:Flag of Myanmar.svg|25px ]] မြန်မာ
| ethnicity =ဗမာ
| religion =
| education = ပါရဂူ (စာပြနည်းပညာ)
| occupation = ပါမောက္ခ(အငြိမ်းစား)
| awards =
*[[အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့]]<ref>{{cite web|url=https://mdn.gov.mm/newspaper/public/|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၁၈.၁၁.၂၀၂၂)|access-date=18 November 2022|archive-date=18 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221118081802/https://mdn.gov.mm/newspaper/public/}}</ref>
*[[အမျိုးသားစာပေဆု]] နိုင်ငံရေး (၂၀၀၁) (၂၀၀၃)၊ စာပဒေသာ (၂၀၀၄)
အမျိုးသားစာပေတစ်သက်တာစာပေဆု
[[ စည်သူဘွဲ့ ]] (၂၀၂၅)
| spouse =
| children =
}}
'''ဒေါက်တာမတင်ဝင်း''' (၁၉၄၀ - ၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၆)သည် မြန်မာအမျိုးသမီး စာရေးဆရာမ ဖြစ်သည်။ [[ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ်]]၊သင်ပြနည်းပညာဌာန ၏ ပါမောက္ခ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်းဖြစ်ပြီး၊၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ကုန်းဘောင်ကိုဆန်၍ စာအုပ်ဖြင့် [[အမျိုးသား စာပေဆု|အမျိုးသားစာပေဆု]](နိုင်ငံရေး) ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစာပေတစ်သက်တာဆုရှင် စာရေးဆရာမကြီး ဒေါက်တာ မတင်ဝင်း ကွယ်လွန် |url=http://www.mdn.gov.mm/my/amiusaacaapettcskttaachurng-caarechraamkii-dekttaa-mttngwng-kyln |access-date=2026-07-11 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref>
== ငယ်ဘဝ ==
ဒေါက်တာမတင်ဝင်းကို ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ် တွင် မင်းဘူးခရိုင်၊ ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့တွင် အဖ ဦးဘဌေး၊ အမိ ဒေါ်ရင်ရင်တို့မှမွေးဖွားခဲ့ပြီး အမည်ရင်းမှာ မတင်ဝင်း ပင်ဖြစ်သည်။
== ပညာသင်ယူခြင်း ==
ဒေါက်တာမတင်ဝင်းသည် ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် မကွေးတိုင်း၊ ရေနံချောင်းမြို့ အထက(၁) မှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် မကွေးဥပစာကောလိပ် မှ ဥပစာတန်း အောင်မြင်သည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီး ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုသို့ ပညာသင် သွားရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ ပညာရေးမဟာဌာနမှ ပညာရေးမဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ ပညာရေးမဟာဌာနမှ စာပြနည်းပညာဖြင့် ပါရဂူဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
=== တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း ===
ရေနံချောင်းမြို့၊ အထက(၁) တွင် အထက်တန်းပြ ဆရာမ အဖြစ်စတင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ပါရဂူဘွဲ့ ရရှိပြီးနောက်တွင် ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ်၊ သင်ပြနည်းပညာဌာနတွင် ပါမောက္ခ ရာထူးဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
== စာပေရေးသားခြင်း ==
၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ပညာတန်ဆောင် မဂ္ဂဇင်းတွင် ပညာရေးဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများ စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် မြည်းတစ်ကောင်နှင့် မတင်ဝင်း စာအုပ်ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် ရာဇဝင်ထဲမှမိန်းမသား ၊ သမီးကိုပြောဖြစ်သော ပုံပြင်များ စာအုပ်ထွက်ရှိခဲ့သည်။
၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် လွတ်လပ်ပေါ့ပါးသော စိတ်ထားရှိပါစေ စာအုပ်၊ ၁၉၉၇ ခုနှစ် တွင် ''နိုင်ငံတကာ စစ်မီးလျှံများ၏ သမိုင်းအစ'' စာအုပ်၊ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ငယ်ငယ်ကကြားဖူးခဲ့သော မိန်းမများအကြောင်း၊ သားနှင့်မိဘ စသောစာအုပ်များထွက်ရှိခဲ့သည်။
၁၉၉၉ ခုနှစ် တွင် စစ်သူကြီးများနှင့် စစ်ဘုရင်များ၊ ဇာတိနှင့်အစဉ်အလာ၊ ဒါလေးကိုဖတ်ကြည့်ပါဦး၊ ဘုံအနှမ်းမှ လူဆန်းများ၊ မေမေပြောတဲ့ ရှေးရှေးစကား၊ မှတ်သားမိသောစကားများ၊ ဝဋ်ဆိုတာလည်တတ်တဲ့သဘောရှိတယ်၊ မင်းကျန်စစ်ကိုချစ်တဲ့သူများ စသော စာအုပ်များ၊၂၀ဝ၀ ပြည့်နှစ် တွင် ကြီးပွားထူးချွန်သူနှင့်အလုပ်၊ ကြယ်စင်ပွင့်လင်းသောစိတ်ထားဖြင့်၊ စကားနှင်းပွင့်များ၊ ပညာလိုလျှင် ပျိုမျစ်တယ်၊ မပျက်စီးအောင် ဒါတွေရှောင်၊ လူငယ်များနှင့်စကားပြောခြင်း၊ လောကကိုဆရာတင်၍၊ အတွေး ပါသောဇာတ်ကြောင်းများ၊ အတွေးမိုးစက်များ၊ အလှရတနာသိုက်ဖွင့်လိုက်စမ်းပါ၊ အောင်မြင်ခြင်း-ပျော်ရွှင်ခြင်း နှင့် မိသားစု၊သမိုင်းစဉ်တွင်နေရာယူခြင်း စသောစာအုပ်များထွက်ရှိခဲ့သည်။
၂၀ဝ၁ ခုနှစ်တွင် ကိုယ်ပဲလူကြီး-ကိုယ်ပဲခလေး၊ ကြည်ညိုဖွယ်ရာမာတာများ၊ ထက်မြက်ထူးချွန်သူတို့၏နုတ်ထွက် စကားများ၊ပုလဲတစ်လုံးရွဲတစ်လုံး၊ ပံ့သကူအတွေးများ၊ ရေကြည်ချမ်းမြ၊ လက်ဆင့်ကမ်းရတနာ၊ သမီးအလိမ္မာ မရုစာ၊ အောင်စိတ်နှင့်လူ စသောစာအုပ်များအပြင်၊''ကုန်းဘောင်ကိုဆန်၍'' (အမျိုးသားစာပေဆုနိုင်ငံရေး-စာပေဆုရ)၊''ထင်ရှားသောကမ္ဘာ့သုခမိန်များ'' စာအုပ်များ ထွက်ရှိခဲ့သည်။
၂၀ဝ၂ ခုနှစ် တွင် ပုံပြင်ကြိုက်သူ ဝင်စားသူ၊ ပြောစရာမကျန်အောင် အမှန်တွေကို အကုန်ပြောပြမယ်၊ သားလိမ္မာလှ သုဝဏ္ဏ၊ အမေ့ရဲ့ စကားပုံရိပ်များ၊ အလုပ်ဆိုတာ အင်အားပါ၊ အလုပ်နှင့်ဘဝကိုတည်ဆောက်ခြင်း စသော စာအုပ် များထွက်ရှိခဲ့သည်။
၂၀ဝ၃ ခုနှစ် တွင် အာရှနိုင်ငံများကိုဖဲ့ယူ သိမ်းယူခဲ့ကြသော နယ်ချဲ့များ စာအုပ်ထွက်ရှိခဲ့သည်။
==အမျိုးသားစာပေရေးသားသူ==
နဝတ၊ နအဖ စစ်အစိုးရများလက်ထက် စစ်တပ်ဝါဒဖြန့်ဆောင်းပါးများကို သမိုင်းရေးရာနှင့် ရောယှက်ကာ သတင်းစာများတွင် ရေးသားသူ စာရေးဆရာမ ဖြစ်သည်။
ဒေါက်တာမတင်ဝင်းသည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ပညာရေးမဟာဌာနမှ ပညာရေးမဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သူဖြစ်ပြီးဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုသို့ ပညာသွားရောက်သင်ဖူးသည့် အစောဆုံး ရုရှားပြန်တဦး ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် ပညာရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ပါရဂူဘွဲ့ ရထားသော်လည်း မြန်မာ့သမိုင်းနှင့် ပတ်သက်သောအကြောင်းအရာများကို အမျိုးသားရေးရှုဒေါင့်မှ ကြည့်မြင်ကာ ရေးသားလေ့ရှိသူဖြစ်ပြီး ကုန်းဘောင်ကို ဆန်၍၊ အာရှနိုင်ငံများကို ဖဲ့ယူ သိမ်းယူခဲ့ကြသော နယ်ချဲ့များ၊ မင်းယောက်ျားတို့၏စကားရာဇဝင် စသည့်စာအုပ်များဖြင့် အမျိုးသားစာပေဆုများကို စစ်အစိုးရလက်ထက်တွင် ပေးအပ်ခံရသူဖြစ်သည်။
စစ်ဘုရင်နှင့် စစ်သူကြီးများ၊ ဇာတိအစဉ်အလာ၊ ဝဋ်ဆိုတာလည်တတ်တဲ့ သဘောရှိတယ်၊ မင်းကျန်စစ်ကိုချစ်တဲ့သူများ စသည့်စာအုပ်များလည်း ရေးသားခဲ့သည်။
သူ့အား လူသိများလာသည့် အချက်က ၂၀၀၁ ခုနှစ် အိမ်နီးချင်း ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သော နယ်စပ်တိုက်ပွဲများနှင့် ပတ်သက်၍ သတင်းစာထဲတွင် အမြဲသတိထားရမည့် အိမ်နီးချင်း၊ ဘိုးဘွားများက ယိုးဒယားလို့ ခေါ်တယ်၊ နယ်နိမိတ်စာချုပ်များ ရှိသော်လည်း၊ အယုဒ္ဓယသားတွေကို ပထမဆုံး ညီညွတ်စေခဲ့တဲ့ မင်းတြားရွှေထီး၊ အယုဒ္ဓယသားတို့၏ ကျေးဇူးရှင်၊ ကျွန်မဖြစ်ပေမယ့် ကျွန်စစ်တယ်၊ ဗြနရဇ် လူမဖြစ်ခဲ့ပါ စသည့် ဆောင်းပါးများကို အမျိုးသားရေးနှင့် သမိုင်းရေးရာ ပေါင်းစပ်ကာ လှုံဆော်သူအဖြစ် ထင်ရှားသည်။
တက္ကသိုလ်မြတ်သူ၊ ပေါက်စ(လိပ်ဖြစ်ရင်တောင် ခေါင်းမပြူဝံပါ) တင်သန်းဦး(ဒုဗိုလ်မှူးကြီး မောင်မောင်ဦး)၊ သတင်းထောက်သက်ရှည်၊ စာနယ်ဇင်း လင်းမောင်၊ ဖိုးခွား၊ စိန်ဂျစ်တူး စသူများနှင့် ထိုင်းဆန့်ကျင်ရေး ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သူဖြစ်ရာ ဒေါက်တာမတင်ဝင်းအား ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံက ပြည်ဝင်ခွင့် ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်း စစ်တပ်၏ နိုင်ငံတော် ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်တွင် သင်တန်းများ ဟောပြောချက်များ ပို့ချသလို အကြံပေး ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ်လည်း ခန့်အပ်ခံရသည်။ ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် “သမိုင်းစဉ်တွင် နေရာယူခြင်း လူမှန်ရွေး၍ နေရာပေးခြင်း” ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီအတွက် မဲဆွယ်ဟောပြောမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် အမျိုးသားစာပေတသက်တာစာပေဆု ရရှိခဲ့သလို အာဏာသိမ်းစစ်တပ်က စည်သူဘွဲ့နှင့် အလင်္ကာကျော်စွာ ဘွဲ့များ ပေးအပ်ခဲ့သည်။
စာရေးဆရာမ ဒေါက်တာမတင်ဝင်းသည် ခေတ်အဆက်ဆက် အာဏာရှင်ဘက်မှ ရပ်တည်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး စစ်တပ်အလိုကျ ဝါဒဖြန့်စာပေများကို အများဆုံးရေးသားခဲ့သူဖြစ်ကြောင်း စာပေအသိုင်းအဝိုင်းက ဝေဖန်ထောက်ပြခံရသူလည်း ဖြစ်သည်။
== ရရှိခဲ့သောဆုတံဆိပ်များ ==
၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ကုန်းဘောင်ကိုဆန်၍ စာအုပ်ဖြင့် အမျိုးသားစာပေဆု(နိုင်ငံရေး) ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် အာရှနိုင်ငံများကိုဖဲ့ယူသိမ်းယူခဲ့ကြသောနယ်ချဲ့များစာအုပ်ဖြင့် အမျိုးသားစာပေဆု (နိုင်ငံရေးစာပေ) ကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် မင်းယောက်ျားတို့၏စကားရာဇဝင် စာအုပ်ဖြင့် အမျိုးသားစာပေဆု (စာပဒေသာ) ကိုလည်းကောင်း ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားစာပေတစ်သက်တာစာပေဆုကို ရရှိခဲ့သည်။<ref>[https://www.popularmyanmar.com/%e1%80%92%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%ac-%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%9d%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8-%e1%80%a1%e1%80%95%e1%80%ab%e1%80%a1%e1%80%9d%e1%80%84%e1%80%ba/]အမျိုးသားစာပေတစ်သက်တာဆု</ref>
== ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တံဆိပ်များ ==
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင်ထုတ်ပြန်သည့် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂၁၁/၂၀၂၂)ဖြင့် [[အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့]] အပ်နှင်းခြင်းခံရသည်။<ref>[https://www.moi.gov.mm/news/32454]အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်(၂၁၁/၂၀၂၂)</ref> ထို့နောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည့် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာ အမှတ် (၂/၂၀၂၅) ဖြင့် [[စည်သူဘွဲ့]] အပ်နှင်းခြင်းခံရသည်။<ref>[https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-01/NoticeOrder%20%282-2025%29.pdf]အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်(၂/၂၀၂၅)</ref>
== ဘဝနိဂုံး ==
စာရေးဆရာမကြီး ဒေါက်တာမတင်ဝင်း သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အသက် (၈၆) နှစ်အရွယ်၌ [[ရန်ကုန်မြို့]]တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ကြွင်းကျန်ရစ်သော ရုပ်အလောင်းကို ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ မင်္ဂလာဒုံ ကုတင် (၁၀၀၀) စစ်ဆေးရုံ ငြိမ်းအေးဇရပ်မှတစ်ဆင့် မင်္ဂလာဒုံစစ်သင်္ချိုင်းသို့ ပို့ဆောင်ကာ မီးသင်္ဂြိုဟ်ခဲ့ပြီး၊ အရိုးပြာကို [[ပုဂံ]]၊ [[ညောင်ဦးမြို့|ညောင်ဦး]]၌ ဂူသွင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/6a50b7fb0ccd7f7d642748f3 |access-date=2026-07-11 |website=www.npnewsmm.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=စာရေးဆရာမကြီး ဒေါက်တာမတင်ဝင်း အသက် ၈၆ နှစ်တွင် ကွယ်လွန် |url=https://news-eleven.com/article/313288 |access-date=2026-07-11 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
== ကိုးကား ==
<references />
{{Lifetime|၁၉၄၀|၂၀၂၆}}
[[Category:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]]
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ]]
[[Category:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ]]
[[Category:မြန်မာ သမိုင်းပညာရှင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ]]
d3y8v5z2ww0d1yw0f613l96cya6rx83
ပြိတ္တာ
0
6807
1042978
1038432
2026-07-12T15:57:27Z
~2026-39455-15
145559
/* ပြိတ္တာအမျိုးမျိုး */ အနည်းငယ်ပြောင်းလဲမှု
1042978
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox mythical creature
|name = ''ပြိတ္တာ ''
|AKA = [[Hungry ghost]]
|image = Pyetta (hungry ghosts).jpg
|image_size =
|caption = A Burmese depiction of hungry ghosts (pyetta)
|Folklore = [[Indian religions]]<br /> [[Chinese folk religion]]<br /> [[Taoism]]<br/>[[Vietnamese folk religion]]
|Grouping = [[Legendary creature]]
|Sub_Grouping = [[Nocturnal]], [[revenant]]
|Region = [[East Asia|East]], [[South Asia|South]] and [[Southeast Asia]]
|Habitat = '''Hinduism'''<br/> [[Shmashana]]s or [[cemetery]] '''Buddhism'''<br/> [[Desire realm#Preta Realm|Hungry Ghost Realm]]
|Similar_entities = Ancestor spirits, [[krasue]]
}}
“ပြိတ္တာ” ဟူသောစကားရပ်သည် “ပေတ္တိ” နှင့် “ပေတ”<ref>ပေတ (တိ) [(၁) ပရ+က္က+တ။ ဓာန်၊ဋီ၊၄ဝ၅။ (၂) ပ+က္က+တ။ ပ+က္ကတ။ ပ+အပ+ဣ+တ။ ပေတဘာဝ-ကြည့်။ ထီ-၌ ပေတီ၊ ပေတိနီ။ ပြေတ-သံ။] (၁) ကွယ်လွန်-သေ-သော၊ တမလွန်ဘဝ သွားသော၊ သူ(သူသေ)။ (၂) ပြိတ္တာ။ (အချို့ဆရာတို့ကား “ပေတ”ကို ရဟန္တာဟုလည်းဆိုကြသည်၊ မသင့်။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၉။) ပြိတ္တာပူး ဝင်နေသော သူသေကောင်။ (၃) နတ်။
(၁) ကွယ်လွန်-သေ-သော၊ တမလွန် ဘဝသွားသော၊ သူ(သူသေ)။ ဝိပဿီ ကုမာရော ပေတံ ကာလင်္ကတံ ဒိသွာ။ ဒီ၊၂၊၂၂။ သုတ္တနိ၊၃၇၂။ (ဒီ၊၃၊၁၅၄။ အံ၊၂၊၃၇။ အံ၊၃၊၄၇၈။ ခုဒ္ဒက၊၈။) ပေတန္တိ ဣတော ပဋိဂတံ။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၇။ ပေတံ တံ သာမ မဒ္ဒက္ခိံ။ ဇာ၊၂၊၁၈၃။ ပေတန္တိ သာမ အဟံ တံ မတံ အဒ္ဒသံ။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၆၊၁၁၅။ (ပေတ၊ဋ္ဌ၊၆၀။) တီသု ပေတော ပရေတော စ။ ဓာန်၊၄၀၅။ ပရံ လောကံ ဧတိ ဂစ္ဆတီတိ ပေတော။ ပရေတော စ၊ တော၊ ပုဗ္ဗေ ရလောပေါ။ ဓာန်၊ဋီ၊၄၀၅။ ပေတေ ပရလောကံ ဂတေ။ ဓာန်၊ဋီ၊၁၁၁၀။ ပေတာ (သံ၊၁၊၆၀)တိ သုသာနေ ဆဍ္ဍိတာ ကာလင်္ကတမနုဿာ။ သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၀၇။ ပေတာတိ ဝိဂတဇီဝိတာ မတာ။ သံ၊ဋီ၊၁၊၁၅၈။ ပေတာနိ ဘောတိ ပုတ္တာနိ၊ ခါဒမာနာ တုဝံ ပုရေ။ ထေရီ၊ ၄၁၄။ ပေတာနီတိ မတာနိ၊ ပုတ္တာနီတိ လိင်္ဂဝိပလ္လာသေန ဝုတ္တံ၊ ပေတေ ပုတ္တေတိ အတ္ထော။ ထေရီ၊ဋ္ဌ၊၂၄၁။ ပေတေ ကာလင်္ကတေ သတိ။ ပေတ၊၁၃၇။ ဇာ၊၁၊၁၂၂။ ပေတေတိ အာယုဥသ္မာဝိညာဏတော အပဂတေ။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၅၈။ ပေတေတိ ပရလောကံ ပဋိဂတေ။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၅၂။ မယိ ပေတေ အာမိဿတိ။ ဇာ၊၁၊၃၅၉။ ပေတေတိ အမ္ဗပက္ကံအလဘိတွာ ပရလောကံ ဂတေ။ မတေတိ မတော။ အတ္ထော။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၅၊၈။ ပေတော ဝုစ္စတိ မဟာနိ၊၉၈။ ပေတော မနုဿရူပေန၊ သံ-သရန္တော ဂမိဿတိ။ ထေရီ၊၃၉၄။ ပေတောတိ အပေတော တံတံ ဘဝံဥပပဇ္ဇိတွာ တတော အပဂတော။ ထေရီ၊ဋ္ဌ၊၁၂၈။ (အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၅၉။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၂၂။ ခုဒ္ဒက၊ဋ္ဌ၊၁၁၆၊ ၁၇၉။ သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၁၊ ၁၈၁။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၁၉။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၀၀၊ ၃၆၉။ သီ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၃၆၇။ အံ၊ဋီ၊၂၊၃၉၄။)</ref><ref>(၂) ပြိတ္တာ။ တသ္မိဉ္စ သရီရေ ပေတော အဓိဝတ္ထော ဟောတိ။ ဝိ၊၁၊၇၂-၃။ ပကဋ္ဌေန သုခတော ဣတာ ဂတာတိ ပေတာ။ ဝိဘာဝိနီ၊၁၆၁။ ပကဋ္ဌေန ဣတာတိ ပေတာတိ အယံ ပိဏ္ဍတ္တော။ မဏိမဉ္ဇူ၊၂၊၃။ ပကဋ္ဌေန သုခတောတိ သုခတော ဒူရဘာဝေန။ ဂတာတိ ပဝတ္တာ။ ပကဋ္ဌေန ဣတာတိ ပေတာ။ ဧတံ ဗီဇံ ကသိ ခေတ္တံ၊ ပေတာနံ ဒါယကဿ စ၊ တံ ပေတာ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ။ ပေတ၊၁၂၇။ ယဒိ ဒါယကော ပေတေ ဥဒ္ဒိဿ ဒါနံ ဒေတိ၊ ပေတာနဉ္စ ဒါယကဿ စ။ ... ဧတံ ဗီဇံ ဧသာ ကသိ ဧတံ ခေတ္တံ ဥပကာရာယ ဟောတီတိ အဓိပ္ပာယော။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၈။ ကေစိ ပနတ္ထ ပေတာအရဟန္တော အဓိပ္ပေတာတိ ဝဒန္တိ။ တံ တေသံ မတိမတ္တံ ပေတာတိ ခီဏာသဝါနံ အာဂတဋ္ဌာနဿေဝ အဘာဝတော... ပေတယောနိကာနံ ယုဇ္ဇမာနတ္တာ စ။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၉။ ပေတာ(ပေတ၊၂၁၅)တိ ခုပ္ပိပါသာဒိဘေဒါ ပေတာ။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၂၅၅။ ပေတာတိ ပေတ္တိဝိသယိကာ။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၄၊၅၀၃။ ယမပုရိသာနံ သန္တိကေတိ ပေတာနံ သမီပေ။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၂၃၄။ ပေတာနဉှိ အတ္တနော အနုမောဒနေန ဒါယကာနံ ဥဒ္ဒေသေန ဒက္ခိဏေယျသမ္ပဒါယ စာတိ တီဟိ အင်္ဂေဟိ ဒက္ခိဏာ သမိဇ္ဈတိ၊ တင်္ခဏေ ဖလနိဗ္ဗတ္တိကာ ဟောတိ။ ခုဒ္ဒက၊ဋ္ဌ၊၁၇၆။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၂၅။ တံ သရီရံ ဥဋ္ဌဟိတွာတိ ပေတော အတ္တနော အာနုဘာဝေန တံ သရီရံ ဥဋ္ဌာပေသိ။ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၂၉။ တံ ဉတွာ ပေတော အာသာယ အာကာသေန တတ္ထ ဂစ္ဆန္တော ရာဇဂဟံ သမ္ပာပုဏိ။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၉၉။ ကာမဉ္စေတ္ထ အင်္ကုရော ပေတော န ဟောတိ၊ တဿ ပန စရိတံ ယသ္မာ ပေတသမ္ဗန္နံ၊ တသ္မာ တံ အင်္ကုရပေတဝတ္ထူတိ ဝုတ္တံ။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၁၀၄။ အရိယဓမ္မာ အပက္ကန္တော၊ ယထာ ပေတော တထေဝဟံ။ ဇာ၊၁၊၁၈၂။ ယထာ ပေတောတိ ယထာ မတော ပေတော ဟုတွာ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ ဇီဝမာနောယေဝ တထာ မနုဿပေတော ဇာတောသ္မီတိ အတ္ထော။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၃၊၄၄၄-၅။ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၁။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၀၉။ ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၆၆၊ ၃၂၁၊ ၃၉၉။ ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၃၂၂။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၆၊၈၊ ၂၁၊ ၂၄၊ ၉၇၊ ၁၅၇၊ ၁၇၀၊ ၁၇၂၊ ၁၇၄၊ ၁၇၇၊ ၁၈၀။ စရိယာ၊ဋ္ဌ၊၁၀။ ဒီ၊ဋီ၊၂၊၃၉။ မ၊ဋီ၊၁၊၃၈၆။ အံ၊ဋီ၊၂၊၃၃၂။ အနုဋီ၊၃၊၁၅၀။) ပေတိယာ မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝိ။ ဝိ၊၁၊၄၆။ ဣဒံ သတ္တရိ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တေ နန္ဒံ နာမ ပေတိံ အာရဗ္ဘ ဝုတ္တံ။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၈၄။ (ဝိ၊၂၊၃၁။ ဋ္ဌ၊၁၊၂၄၂။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၁၃၄။ ဝိမတိ၊၁၊၁၅၉။) အယျာ, ပုရိသာ နာမ ကုဒ္ဓကာလေ အတ္တနော ပဇာပတိယော ယက္ခိနိယောပိ ကရောန္တိ ပေတိနိယောပိ။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၂၁။ ပေတေ ဟိ ဥဒ္ဒိဿ ဒိယျမာနံ ဒါနံ တေသံ ပူဇာ နာမ ဟောတိ။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၈။ အထ နံ ထေရော အာဟ “ယာဝ ဒါရုဏဉ္စ တေ ဥပါသက ကမ္မံ ကတံ၊ ဣဒါနေဝ ပေတော ဇာတော၊ ဝိပါကော ကီဒိသော ဘဝိဿတီ” တိ။ အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၇။ ပေတပရိဂ္ဂဟ-လည်းကြည့်။ </ref> ဟူသော ပါဠိမှဆင်းသက်၍ ပြိတ္တာဟု မြန်မာဝေါဟာရအားဖြင့် ခေါ်စမှတ်ပြုကြသည်။
“ သုခတော ပကဋ္ဌေနဣတာ ဂတာတိပေတာ ”
ချမ်းသာသုခအပေါင်းမှ ဝေးကွာသောသတ္တဝါများကို ပေတ =“ပြိတ္တာ” ဟုခေါ်သည်။ ၎င်းတို့အတွက် သီးခြားဘုံ မရှိချေ။
ပြိတ္တာများသည် လူ့ပြည်လောကအတွင်းမှာပင် တောတောင်၊ မြစ်ချောင်း၊ တောင်စောင်း၊ လိုဏ်ဂူ၊ သုဿန် စသောအရပ်များကို မှီခို၍ ဆင်းရဲစွာ ခံစားနေရလေသည့် သတ္တဝါတစ်မျိုး ဖြစ်လေသည်။ ဤ “ပြိတ္တာ” များတွင် တစ္ဆေ၊ သရဲ၊ မှင်စာ၊ သဘက်၊ ဘီလူးစသည်ဖြင့် အမျိုးပေါင်းများစွာရှိသည်။ နှစ်ပေါင်းများစွာ မစားရ မသောက်ရချေ။ အချို့မှာ လူတို့၏ ထမင်းလုံး၊ ဟင်းသိုး၊ သလိပ်၊ ချွဲ၊ တံတွေး၊ မစင်၊ အရိအရွဲ စသည်တို့ကိုသာ စားသောက်ကြရသည်။ ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်တွင်နေသော ပြိတ္တာများမှာ ငရဲသားများ ကဲ့သို့ပင် လွန်စွာဆင်းရဲဒုက္ခရောက်ကြသည်။ မိမိပြုခဲ့သော မကောင်းမှုဖြင့် ထမင်းငတ်ခြင်း၊ ရေမွတ်သိပ်ခြင်း စသော ဆင်းရဲကို ခံစားလျှက် နှစ်ပေါင်းရာထောင် သိန်းသန်းမက ဘုရားတစ်ဆူနှင့် တစ်ဆူအကြားသော်လည်း မကျွတ်မလွတ်နိုင်ဘဲနေကြရသည်။ ထိုမျှလောက်သော ကာလပတ်လုံး ထမင်းတစ်လုံး ရေတစ်ပေါက်မျှ မစားမသောက်ရဘဲ မိမိပြုခဲ့သော အကုသိုလ် ကံ မကုန်သေး သောကြောင့် သေဆုံးခြင်းမရှိဘဲ အသားအသွေးမရှိ အရေ အကြော အရိုးများသာရှိပြီးလျှင် အလွန်ဆိုးရွားသော အဆင်းဖြင့် ကြောက်ရွံ့ ထိတ်လန့်ဖွယ်ရာ ရုပ်အဆင်းဖြင့် တည်ရှိလေသည်။
== ပြိတ္တာအမျိုးမျိုး ==
ပြိတ္တာမျိုးပေါင်း များစွာရှိသည်။ အဓိကကျသည့် ပြိတ္တာများမှာ-
# '''ဝန္တသိက ပြိတ္တာ''' = အလွန်မွတ်သိပ် ဆာလောင်သည့်အတွက် သူတပါးစွန့်ထားသော တံတွေး၊ နှပ်၊ အန်ဖတ် တွေကိုတောင် စားရသည်။
# '''ကုဏပခါဒက ပြိတ္တာ''' = မြွေကောင်ပုပ်၊ ခွေးကောင်ပုပ်၊ လူသေကောင်ပုပ် စတဲ့ အပုပ်တွေကို စားရသည်။
# '''ဂူထခါဒက ပြိတ္တာ''' = လူများစွန့်ထားသော မစင်ကို စားရသည်။
# '''အဂ္ဂိဇာလမုခ ပြိတ္တာ''' = အစားအစာ တစ်စုံတစ်ရာ မစားရဘဲ ပါးစပ်ထဲမှ မီးလျှံများထွက်နေသည်။
# '''သူစိမုခ ပြိတ္တာ''' = ကိုယ်ခန္ဓာအလွန်ကြီးမားပြီး ပါးစပ်ပေါက်သည် အပ်နဖားပေါက်လောက်ရှိသည်။ တခါတရံ အစားအစာကို တွေ့သော်လည်း ပါးစပ်ပေါက်က အလွန်ကျဉ်းသောကြောင့် ပါးစပ်မှမသွင်းနိုင်ဘဲ နားပေါက်၊ နှာခေါင်းပေါက် တို့မှ အစားအစာကို သွင်းကြရသည်။
# '''တဏှဋ္ဋိက ပြိတ္တာ''' = ရေလုံးဝ မသောက်ရဘဲ အလွန်ရေငတ်နေသည်။ ရေငတ်သည့်ဒုက္ခကို မခံနိုင်၍ မြစ်ချောင်းအင်းအိုင်များသို့
# တွားသွားကြသည်။ မြစ်ချောင်းအင်းအိုင်များသို့ ရောက်သောအခါ ရေမရှိတော့ဘဲ သွေး၊ ပြည်၊ ကျင်ကြီးတွေ ဖြစ်ကုန်သည်။
# '''သုနိဇ္ဈာပက ပြိတ္တာ''' = မီးလောင်ကျွမ်းထားသော သစ်ငုတ်တိုနှင့် တူသည်။ ကြုံလှီပိန်ကပ်၍ နံရိုးအပြိုင်းပြိုင်း ဖြစ်သည်။ အဝတ်မပါ ကိုယ်လုံးတည်း ဖြစ်သည်။ အနံ့အသက် အလွန်ဆိုးရွားသည်။ ခြေလက်များ ခွင်နေသည်။ မျက်လုံးများ အပြင်သို့ ပြူးထွက်နေသည်။ ထမင်းဆာသောဒုက္ခ၊ ရေငတ်သည့်ဒုက္ခကို အပြင်းအထန်ခံစားနေရသည်။
# '''သတ္ထင်္ဂ ပြိတ္တာ''' = လက်သည်း၊ ခြေသည်းများသည် ဒါးလှံ၊ ငါးမျှားချိတ်များ ကဲ့သို့ ထက်နေသည်။ ထိုထက်နေသော လက်သည်း၊ ခြေသည်းများနှင့် မိမိ၏အသွေးအသားကို ကုတ်ဖဲ့စားသောက်ရသည်။
# '''ပဗ္ဗတင်္ဂ ပြိတ္တာ''' = တောင်လောက်ကြီးသော ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် မျက်နှာသည် ဇီးကွက်လို ထိပ်တွင်တည်ရှိသည်။ မိမိကိုယ်ခန္ဓာထဲက
# အမြဲ အခိုးအလျှံများ ထွက်နေပြီး တစ်ကိုယ်လုံး မီးလောင်ကျွမ်းခံနေရသည်။
# '''အဇဂရင်္ဂ ပြိတ္တာ''' = စပါးကြီးမြွေနှင့် တူသော ကိုယ်ခန္ဓာရှိသည်။ ညအခါ တောက်လောင်နေသော ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် သွားလာနေကြရ၍ နေ့အခါတွင် ဆင်းရဲအမျိုးမျိုးခံကြရသည်။
# '''ဥပ္ပိပါသိက ပြိတ္တာ''' = ထမင်းဆာသော ဆင်းရဲ၊ ရေငတ်သည် ဆင်းရဲကို အမြဲခံစားနေရသည်။
# '''နိဇ္ဈမတဏှိက ပြိတ္တာ''' = ပါးစပ်ထဲတွင် မီးလျှံများ အမြဲတောက်လောင်နေသည်။ ထမင်းဆာ၊ ရေငတ်သည် ဆင်းရဲကို အမြဲခံစားနေရသည်။
# '''ကာလကိဉ္စိက ပြိတ္တာ''' = သုံးဂါဝုတ်မျှလောက်သော ခန္ဓာကိုယ်အတ္တဘောကြီးရှိလျက် အားနည်းသော အသားအသွေးရှိသဖြင့် သစ်ရွက်ခြောက်ကဲ့သို့ အရိုးကျဲကျဲရှိလျက် ပုဇွန်မျက်စိကဲ့သို့ ထွက်သောမျက်စိရှိသည်။ ထိုပြိတ္တာမျိုးသည် ဦးခေါင်းထိပ်အလယ်၌ အပ်နဖားပေါက်လောက်မျှသော ပါးစပ်ပေါက်ငယ် ရှိသည်။ ထိုပါးစပ်ပေါက်ဖြင့် သုံးဂါဝုတ်ရှိသော ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို ဝလင်အောင် မစားနိုင်ပေ။ (ထိုပြိတ္တာမျိုးကို အသူရကာယ်ဘုံသားဟုလည်း ခေါ်သည်။)
# '''[[ပရဒတ္တူပဇီဝိကပြိတ္တာ]]''' = မိမိ၏ ကိုယ်စွမ်းကိုယ်စနှင့် အစားအသောက်မစားရ။ လူပြည်မှ ဆွေမျိုးများက ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုလုပ် အမျှအတန်းဝေမှ စားရသောက်ရ အသက်ရှင်ရသည်။
# '''ဝေမာနိက ပြိတ္တာ''' = နေရာဗိမ္မာန် ရှိသည်။ ကုသိုလ် အကုသိုလ် ရောနေသော မိဿကကံ ကိုပြုလုပ်ခဲ့၍ ငရဲဘုံတွင် ငရဲထိန်းအလုပ် လုပ်ရသည်။ နေ့အခါ ငရဲထိန်းဘဝ၊ ညအခါ နတ်စည်းစိမ်ချမ်းသာ ခံစားရသည်။
# '''မဟိဒ္ဓိက ပြိတ္တာ''' = ဝေမာနိက ပြိတ္တာများကို အုပ်ချုပ်ရသော `ဝေမာနိက ပြိတ္တာမင်း´ ဖြစ်သည်။ ဝေမာနိက ပြိတ္တာမင်းတို့သည် ငရဲကြီးရှစ်ထပ်၌ ငရဲမင်းကြီး(ယမမင်း)အလုပ် လုပ်ရသည်။ အဆင်းလှပြီး စည်းစိမ်ကြီးသည်ဟု ထင်ရပြီး စားချင်သောက်ချင်တိုင်း မစားရ မသောက်ရပေ။ တခါတရံမှ စားသောက်ရသည်။ တောင့်တမှု၊ အာသာဆန္ဒပြင်းပြမှု တို့ကို အမြဲ ခံနေကြရသည်။
ထိုပြိတ္တာမျိုးများအပြင် နာမည်အမျိုးမျိုး၊ ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုး ရှိသော ပြိတ္တာများလည်းရှိသေးသည်။
# သုစိလောမ ပြိတ္တာ = ထို ပြိတ္တာမျိုးတွင် အပ်သွားလို အမွေးရှိသည်။
# ခရလောမ ပြိတ္တာ = ထို ပြိတ္တာမျိုးတွင် မိချောင်းရေလို အရေမျိုးရှိသည်။
# ဒီဃနခ ပြိတ္တာ = ထို ပြိတ္တာမျိုးတွင် လက်သည်း၊ ခြေသည်း သိပ်ရှည်သည်။
# ဧကပါဒ ပြိတ္တာ = ထို ပြိတ္တာမျိုးတွင် ခြေတစ်ချောင်းသာ ရှိသည်။
# ဧကနေတ္တ ပြိတ္တာ = ထို ပြိတ္တာမျိုးတွင် မျက်စိတစ်လုံးသာ ရှိသည်။
# အနေကနေတ္တ ပြိတ္တာ = ထို ပြိတ္တာမျိုးတွင် မျက်စိပေါင်း မြောက်မြားစွာ ရှိသည်။
* (လူ့ပြည်လောကတွင်ဖြစ်ရစဉ် ငြူစူဝန်တိုခြင်းများ၍ မိမိကိုယ်တိုင်လည်း လှူဒါန်းပေးကမ်းခြင်းမရှိ၊ သူတပါး ပေးကမ်း လှူဒါန်းသည်ကိုလည်း တားမြစ်၍ အန္တရာယ်ပြုတတ်သူများသည် ပြိတ္တာဘဝသို့ ရောက်တတ်ကြပေသည်။) <ref>[[ဦးမြတ်ကျော်]]`၃၁-ဘုံခရီးသည်´</ref>
==တိပိဋကအဘိဓာန်၌ ပြောသော ပြိတ္တာများ==
ပြိတ္တာသည် ဝန္တာသိကပြိတ္တာ၊ ခုပ္ပိပါသိက ပြိတ္တာ။ နိဇ္ဈာမတဏှိက ပြိတ္တာ၊ ပရဒတ္တူပဇီဝီ ပြိတ္တာ ဟု (၄) မျိုးရှိသည်။ <ref>မိလိန္ဒ၊၂၈၄။</ref>
ပြိတ္တာတို့၌ ကာလကဉ္စိကအသုရာ တို့လည်း ပါဝင်သည်။ ဝေပစိတ္တိအသုရာနှင့် ပရိသတ် တို့ကား နတ်တို့၌ပါဝင်သည်။ ထိုပြင် နတ်တို့၌ပါဝင်သော ဝေမာနိကပြိတ္တာတို့လည်း ရှိကြသည်။ <ref>ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၄၂-ကြည့်။</ref>
ထိုဝေမာနိကပြိတ္တာတို့သည် နေ့ခံ, ညစံများ ဖြစ်ကြသည်။ <ref>ပေတ၊ဋ္ဌ၊၁၈၉။</ref>
၎င်းတို့ကို ဝိမာနပြိတ္တာ ဟုလည်းခေါ်သည်။ ထိုပြိတ္တာတို့သည် လူ့ဘဝက စွဲလမ်းခဲ့ရသော မယားတို့ကို လည်းပေါင်းဖော်ကြသည်။ <ref>ဝိမာန၊ဋ္ဌ၊၂၅၄။</ref>
ကျင်ကြီးအိမ်၌လည်း ပြိတ္တာဖြစ်ကြသည်။ <ref>ပေတ၊ဋ္ဌ၊၂၄၉။</ref>
မသေမီကပင်လျှင် အစား ဆင်းရဲ အဝတ်ဆင်းရဲလျက် ဆင်းရဲကြီး ရောက်နေသူကို “ပြိတ္တာ၊ လူပြိတ္တာ”ဟုလည်း သုံးနှုန်းသည်။ <ref>အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၇။ သံ၊ဋီ၊၁၊၇၆။</ref>
အာဝါသမစ္ဆရိယကြောင့် သံပူငရဲ၌ဖြစ်ပြီးနောက် ဘီလူးပြိတ္တာဖြစ်လျက် ထိုကျောင်း၌ အမှိုက်ပုံကို ခေါင်းအုံးအိပ်ရသောပြိတ္တာ ဖြစ်ရလေသည်၊ လာဘမစ္ဆရိယကြောင့် ဘင်ပုတ် ငရဲ၌ဖြစ်ပြီးနောက် ဘီလူးပြိတ္တာဖြစ်လျက် တဖန်မြွေကြီး ဖြစ် ရလေသည်။ <ref>အံ၊ဋီ၊၃၊၄၂။</ref>
ပြိတ္တာပူးဝင်နေသော သူသေကောင်, ဖုတ်ကောင်တို့ကိုလည်း “ပြိတ္တာ” ဟု သုံးနှုန်းသည်။ ပေတပရိဂ္ဂဟ-ကြည့်။
ကာလကဉ္စိကာ အသုရာနတ်တို့နှင့် အဆင်း စည်းစိမ် အာဟာရ သက်တန်းတူကြသော ပြိတ္တာတို့သည် အာဝါဟဝိဝါဟ ပြုကြသည်။ <ref>အဘိ၊က၊၂၆၉။</ref>
ပြိတ္တာတို့ကို ယမမင်း၏ယောက်ျားတို့ ဟု လည်းခေါ်သည်။ <ref>ပေတ၊ဋ္ဌ၊၂၃၄။</ref>
ပြိတ္တာတို့၏ နေရာဌာနသည် ပြိတ္တာဘုံ ပြိတ္တာလောက ဖြစ်သည်။ <ref>သာရတ္ထ၊၂၊၂၉၆-၆၀။</ref>
ရာဇဂြိုဟ် အနီးတဝိုက်၌ ပြိတ္တာလောက ကြီးရှိသည်။ အချို့ကား လောဟကုမ္ဘီ ငရဲကို ပြိတ္တာဘုံဟု ဆိုကြသည်။ <ref>ဝိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၀၁။ မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၇၂။ ဒီ၊ဋီ၊၂၊၃၉။ မ၊ဋီ၊၁၊၃၈၆။ အံ၊ဋီ၊၂၊၃၃၂။ အနုဋီ၊၃၊၁၅၀။</ref>
ပြိတ္တာတို့၏ နေရာဖြစ်သော သီးခြားငရဲကို ပေတလောက-ပြိတ္တာဘုံဟု ခေါ်သည်။ <ref>မ၊ဋီ၊၃၊၃၆၉။</ref>
ပြိတ္တာတို့၌ အဏ္ဍဇ ယောနိ၊ ဇလာဗုဇယောနိ၊ သံသေဒဇယောနိ၊ ဩပပါတိကယောနိ ဟု ယောနိလေးပါးလုံး ရသည်။ <ref>ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၀၇။ သာရတ္ထ၊၂၊၁၈။</ref>
နိဇ္ဈာမတဏှိက ပြိတ္တာတို့ကို ဆင်းရဲခြင်းသည် အမြဲနှိပ်စက်နေသောကြောင့် ကာမမှီဝဲခြင်း မရှိရကား ထိုပြိတ္တာတို့အား ဂဗ္ဘသေယျက မရှိ။ <ref>သာရတ္ထ၊၂၊၁၈။</ref>
ပြိတ္တာဘုံ၌ ဆွေမျိုး မတော်သော ပြိတ္တာ မရှိသောအခါဟူ၍ မရှိ၊ <ref>အံ၊၃၊၄၈၀။ ခုဒ္ဒက၊ဋ္ဌ၊၁၇၈။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၂၇။
(၁) (၂) တီသု ပေတော ပရေတော စ၊ (၁၂) မတေ စ ပေတယောနိဇေ။ ဓာန်၊၉၃၆။ (၁) (၃) ဉာတိသာလောဟိတာ ပေတာ ကာလက်တာ။ မ၊၁၊၄၀။ ပေတာတိ ပေစ္စဘာဝံ ဂတာ။ မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၆၄။ ပေစ္စဘာဝံ ဂတာတိ ပေတူပပတ္တိဝသေန နိဗ္ဗတ္တိံ ဥပဂတာ။ မ၊ဋီ၊၁၊၂၆၂-၃။ (ဤ မ၊ဋ္ဌ၊မ၊ ဋီ-တို့၌ “ပေစ္စဘဝံ” ဟုရှိသင့်သည်။ ပေတသေယျာ-ကြည့်။) ပေတာ ဉာတီ သာလောဟိတာ။ အံ၊၃၊၃၆၁။ ပေတာတိ ပေစ္စဘဝံ ဂတာ။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၂၂။ (၃) ပေတတ္တ(၂)၊ ပေတဘဝန-တို့ ကြည့်။</ref> <ref name="တိပိဋကအဘိဓာန်">တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၄ (ဂ)</ref>
=== သာဓုခေါ်ခွင့်ရတဲ့ ပြိတ္တာ ===
ပြိတ္တာအမျိုးအစားပေါင်းများစွာထဲတွင် သာဓုခေါ်ခွင့်ရတဲ့ ပြိတ္တာမှာ '''[[ပရဒတ္တူပဇီဝိကပြိတ္တာ]]''' ဆိုတဲ့ တစ်မျိုးသာ ရှိသည်။ ကျန်တဲ့ ပြိတ္တာကောင်များသည် သူ့ကို အမျှပေးနေရင်လည်း မသိဘူး။ သိလဲ မခေါ်ဘူး။ အဝိဇ္ဖာနဲ့ တဏှာဖုံးနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ကောင်းသော ကံသင်္ခါရကို မလုပ်ချင်ပါ။ သာဓုခေါ်ရမယ်လို့ကို မသိတော့ပါ။
== ကျမ်းကိုး ==
<References />
{{၃၁-ဘုံ}}
[[Category:၃၁-ဘုံ]]
[[Category:အပါယ် လေးဘုံ]]
izd3bu0vgy0encf39jhmxmzpv66qndu
ချစ်သူများနေ့
0
7334
1042999
1040141
2026-07-12T23:44:23Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1042999
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox holiday
|holiday_name= ဗယ်လင်တိုင်းနေ့
|nickname= ချစ်သူများနေ့၊ စိန့်ဗယ်လင်တိုင်းနေ့ (သို့) စိန့်ဗယ်လင်တိုင်းပွဲတော်
|image=Antique_Valentine_1909_01.jpg
|caption=ရှေးဗယ်လင်တိုင်းနေ့ကဒ်
|observedby=နိုင်ငံအများစုမှ လူများ
|duration= ၁ ရက်
|frequency= နှစ်စဉ်
|scheduling=
|date= *ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄
|observances=လက်ဆောင်ကဒ်များ၊ <br />
လက်ဆောင်များပေးပို့ခြင်း၊ ချိန်းဆိုခြင်း၊<br />
ခရစ်ယာန်ကျောင်းတော်၏ အမှုကိစ္စဆောင်ရွက်ခြင်း
|longtype= ခရစ်ယာန်ဘာသာ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ စီးပွားရေး
|significance=စိန့်ဗယ်လင်တိုင်းပွဲတော်နေ့၊ အချစ်နှင့် ချစ်ခြင်းမေတ္တာတို့၏ ပွဲတော်
|relatedto=
}}
'''စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့''' သို့မဟုတ် '''စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းပွဲတော်နေ့''' ဟုခေါ်ကြသော '''ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့'''<ref>Chambers 21st Century Dictionary, Revised ed., Allied Publishers, 2005 ISBN 9780550142108</ref> သည် နှစ်စဉ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင်ကျင်းပသော အားလပ်ရက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အစကနဦးသည် အနောက်တိုင်းခရစ်ယာန်သာသနာ၏ ''[[:en:Saint Valentine|Valentinus]]'' ဟုသော အမည်ပါရှိသော သူတော်စင်များ (တစ်ယောက် (သို့) တစ်ယောက်ထက်ပိုသော)ကို ဝတ်ပြုခြင်းဖြစ်ပြီး လူအများသိသော ယဉ်ကျေးမှုတစ်ရပ်နှင့် စီးပွားရေးသဘောတရားအရ ကျင်းပသော အောက်မေ့ဖွယ်အဖြစ် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ဒေသများတွင် ကျင်းပကြသည်။ သို့သော် မည်သည့်နိုင်ငံမှ တရားဝင် အားလပ်ရက်အဖြစ် သတ်မှတ်မထားချေ။
နှောင်းပိုင်းတွင် ခရစ်ယာန်အာဇာနည်မှတ်တမ်း<ref>Ansgar, 1986, ''Chaucer and the Cult of Saint valentine'', pp. 46–58</ref> ၌ ထည့်သွင်းခဲ့သော ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့နှင့်ဆက်နွယ်နေသော ဗယ်လင်တိုင်းအမည်ဖြင့် အခြားအခြားသော သူတော်စင်များ၏ ခရစ်ယာန်အာဇာနည်ဇာတ်လမ်းများထဲတွင် ရောမအင်ပါယာ၌ ခရစ်ယာန်သာသနာဖိနှိပ်ခံရစဉ်က ခရစ်ယာန်များကို စောင့်ရှောက်ပြီး လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းကို တားမြစ်ခံရသော စစ်သားတို့ကို ထိမ်းမြားလက်ထက်ပေးခဲ့သဖြင့် ထောင်သွင်းအကျဉ်းချခံရသော ရောမမှ စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်း အမည်ရှိ သူတော်စင်တစ်ပါး၏ ချီးမွမ်းစာလည်းပါဝင်သည်။<ref name="Cooper2013">{{cite book|last=Cooper|first=J.C.|title=Dictionary of Christianity|url=https://archive.org/details/dictionaryofchri0000unse_r0m2|date=23 October 2013|publisher=Routledge|language=English |isbn=9781134265466|page=[https://archive.org/details/dictionaryofchri0000unse_r0m2/page/278 278]|quote=Valentine, St (d. c. 270, f.d. 14 February). A priest of Rome who was imprisoned for succouring persecuted Christians. He became a convert and, although he is supposed to have restored the sight of the jailer's blind daughter, he was clubbed to death in 269. His day is 14 February, as is that of St Valentine, bishop of Terni, who was martyred a few years later in 273.}}</ref> [[:en:Legendary material in Christian hagiography|ဒဏ္ဍာရီ]]များအလိုအရ အကျဉ်းချခံနေရစဉ်တွင် စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းသည် ထောင်မှူး Asterius ၏ သမီးအား ကုသပေးခဲ့ပြီးနောက်<ref name="Ball1993">{{cite book|last=Ball|first=Ann|title=A Litany of Saints|url=https://archive.org/details/litanyofsaints0000ball|date=1 January 1992|publisher=[[Our Sunday Visitor|OSV]]|language=English|isbn=9780879734602|quote=While in prison, he restored sight to the little blind daughter of his judge, Asterius, who thereupon was converted with all his family and suffered martyrdom with the saint.}}</ref> ကွပ်မျက်ခြင်းမခံရမီတွင် သူမအတွက် ရေးသားခဲ့သော နှုတ်ဆက်စာတွင် "Your Valentine" ဟု လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။<ref name="Guiley2001">{{cite book|last=Guiley|first=Rosemary|title=The Encyclopedia of Saints|url=https://archive.org/details/encyclopediaofsa0000guil|year=2001|publisher=[[Infobase Publishing]]|language=English |isbn=9781438130262|page=[https://archive.org/details/encyclopediaofsa0000guil/page/341 341]|quote=On the morning of his execution, he supposedly sent a farewell message to the jailer's daughter, signed “from your Valentine.” His body was buried on the Flaminian Way in Rome, and his relics were taken to the church of St. Praxedes.}}</ref>
စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့သည် [[:en:Anglican Communion|အင်ဂလီကန်ဘုရားကျောင်းတော်]]<ref name=Anglican>{{cite web|url=http://www.churchofengland.org/prayer-worship/worship/texts/the-calendar/holydays.aspx|title=Holy Days|year=2012|publisher=[[Church of England]] (Anglican Communion)|accessdate=October 27, 2012|quote=February 14 Valentine, Martyr at Rome, c.269|archivedate=25 December 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225084824/https://www.churchofengland.org/prayer-and-worship/join-us-daily-prayer}}</ref>နှင့် [[:en:Lutheran Church|လူသာရန်ဘုရားကျောင်းတော်]]<ref name="Pfatteicher2008">{{cite book |last=Pfatteicher|first=Philip H.|title=New Book of Festivals and Commemorations: A Proposed Common Calendar of Saints|url=https://books.google.com/books?id=W82FOCZ4hmwC&pg=PA86|accessdate=October 27, 2012|date=August 1, 2008|publisher=Fortress Press|isbn=9780800621285|page=86|quote=IO February 14 The Lutheran Service Book, with its penchant for the old Roman calendar, commemorates Valentine on this date.}}</ref> (ပရိုတက်စတင့်)တို့အတွက် တရားဝင်ပွဲတော်နေ့ဖြစ်သည်။ [[:en:Eastern Orthodox Church|အရှေ့ပိုင်း အော်သိုဒေါ့ဘုရားကျောင်းတော်]]၏ ဒေသအများအပြားတွင်လည်း စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့ကို ကျင်းပကြသည်။ သို့သော် ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နှင့် ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင်ဖြစ်ပြီး ပထမနေ့သည် ရောမ ဘုန်းတော်ကြီး စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းအား ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ဖြစ်ပြီး ဒုတိယမြောက်နေ့စွဲသည် [[:en:Hieromartyr|သာသနာ့အာဇာနည်]] ဗယ်လင်န်တိုင်း(the Bishop of Interamna (modern [[:en:Terni|Terni]]))အား ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://blogs.goarch.org/blog/-/blogs/the-historical-and-orthodox-saint-valentine|title=The Historical and Orthodox Saint Valentine|last=Kyrou|first=Alexandros K.|date=14 February 2015|publisher=[[Greek Orthodox Archdiocese of America]]|language=English|accessdate=12 February 2016|quote=The actual Orthodox liturgical Feast Days of Valentinos (Greek)/Valentinus (Latin) commemorate two Early Christian saints, Saint Valentine the Presbyter of Rome (July 6) and Hieromartyr Valentine the Bishop of Intermna (Terni), Italy (July 30).|archive-date=14 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160814121950/https://blogs.goarch.org/blog/-/blogs/the-historical-and-orthodox-saint-valentine|url-status=dead}}</ref>
== စိန့်ဗယ်လင်တိုင်း ==
=== သမိုင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ ===
[[File:St-valentine 110921-01.jpg|thumb|အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ၊ ဒပ်ဗလင်မြို့ရှိ စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်း၏ ရုပ်ကြွင်းတို့ထားရှိရာ ဗိမာန် (Whitefriar Street Carmelite Church)]]
များလှစွာသော အစောပိုင်း [[ခရစ်ယာန်]]သာသနာ့အာဇာနည်များ၏ အမည်ကို [[:en:Saint Valentine|ဗယ်လင်န်တိုင်း]]ဟု ပေးခဲ့ကြသည်။<ref>Henry Ansgar Kelly, in ''Chaucer and the Cult of Saint Valentine'' (Leiden: Brill) 1986, accounts for these and further local Saints Valentine (Ch. 6 "The Genoese Saint Valentine and the observances of May") in arguing that Chaucer had an established tradition in mind, and (pp. 79 ff.) linking the Valentine in question to Valentine, first bishop of Genoa, the only Saint Valentine honoured with a feast in springtime, the season indicated by Chaucer. Valentine of Genoa was treated by Jacobus de Voragine in his ''Chronicle of Genoa'' (Kelly p. 85).</ref>ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဂုဏ်ပြုခေါ်ဆိုကြသော ဗယ်လင်န်တိုင်းမှာ ရောမမြို့မှ ဗယ်လင်န်တိုင်း (''Valentinus presb. m. Romae'') နှင့် သာနီမြို့မှ ဗယ်လင်န်တိုင်း (''Valentinus ep. Interamnensis m. Romae'')တို့ဖြစ်သည်။<ref>''Oxford Dictionary of Saints'', ''s.v.'' "Valentine": "The Acta Sanctorum of both are unreliable, and the Bollandists assert that these two Valentines were in fact one and the same."</ref> ခရစ်နှစ် ၂၆၉ တွင် ရောမမြို့မှ ဗယ်လင်န်တိုင်းသည် ဘုန်းတော်ကြီးတစ်ပါးဖြစ်ပြီး ရောမမြို့တွင် ကိုယ်ကျိုးစွန့်၍ သာသနာ့အာဇာနည်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ပထမမြောက် ဂလေစီရပ်စ်က ၄၉၆ ခုနှစ်တွင် ဝတ်တက်ရက်စဉ်၌ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ဗယ်လင်န်တိုင်း၏ ရုပ်ကလာပ်ကို [[:en:Via Flaminia|ဗီယာ ဖလာမီနီယား]]တွင် မြုပ်နှံခဲ့သည်။ သူတော်စင် ဗယ်လင်န်တိုင်း၏ ရုပ်ကလာပ်ကို ရောမမြို့ရှိ [[:en:Catacombs of San Valentino|Church and Catacombs of San Valentino]] ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတွင် ထိန်းသိမ်းထားခဲ့ပြီး အလယ်ခေတ်တလျှောက်လုံး အရေးကြီးသော ဝတ်ပြုသွားလာရာနေရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်မှာ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး [[:en:Pope Nicholas IV|စတုတ္ထမြောက် နီကိုလပ်စ်]]မှ [[:en:Santa Prassede|Santa Prassede]] ဘုရားရှိခိုးကျောင်းသို့ မရွေ့မီကာလအထိ ဖြစ်သည်။ <ref name="Matilda Webb 2001">Matilda Webb, The Churches and Catacombs of Early Christian Rome, 2001, Sussex Academic Press.</ref><ref>{{cite web |url=http://www.novareinna.com/festive/saintval.html |publisher=novareinna.com |title=Saint Valentine's Day: Legend of the Saint |access-date=4 February 2017 |archive-date=5 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205081733/http://www.novareinna.com/festive/saintval.html }}</ref> ပန်းသရဖူ ဆင်ယင်ထားသေား စိန့်ဗယ်လင်တိုင်း၏ ဦးခေါင်းခွံသည် ရောမမြို့ရှိ [[:en:Santa Maria in Cosmedin|Santa Maria in Cosmedin]] ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတွင် တည်ရှိပြီး အခြားသော ရုပ်ကြွင်းများကို [[အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဒပ်ဗလင်မြို့]]ရှိ [[:en:Whitefriar Street Carmelite Church|Whitefriar Street Carmelite Church]] တွင် တွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite book |last=Meera|first=Lester|title=Sacred Travels|year=2011|publisher=Adams Media|isbn=1440525463|page=}}</ref>
သာနီမြို့မှ ဗယ်လင်န်တိုင်းသည် အင်တီရမ်နာမြို့(ယနေ့ခေတ် သာနီမြို့)၏ ဂိုဏ်းအုပ်ဘုန်းတော်ကြီး ဖြစ်ပြီး ခရစ်နှစ် ၂၇၃ ခု အင်ပါယာပြည့်ရှင် [[:en:Aurelian|Aurelian]] လက်ထက်တွင် ကိုယ်ကျိုးစွန့်၍ သာသနာ့အကျိုးကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ သူအား ဗီယာ ဖလာမီနီယားတွင် မြုပ်နှံခဲ့သည်။ (ရောမမြို့မှ ဗယ်လင်န်တိုင်းနှင့် မြုပ်နှံရာနေရာကွဲပြားသည်။) သူ၏ ရုပ်ကြွင်းများသည် Basilica of Saint Valentine in Terni (''Basilica di San Valentino'') တွင် ထားရှိခဲ့သည်။ Jack B. Oruch က "သူတော်စင်နှစ်ပါး၏ ဖြစ်ရပ်ထုတ်နှုတ်ချက်များသည် ဥရောပရှိ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများနှင့် ဘုရားကျောင်းတိုင်းနီးပါးတွင် ရှိကြသည်" ဟု ဆိုသည်။<ref>Alison Chapman. Patrons and Patron Saints in Early Modern English Literature. Routledge. pg. 122.</ref> ''[[:en:Catholic Encyclopedia|ကတ်သလစ်စွယ်စုံကျမ်း]]'' တွင် ဗယ်လင်န်တိုင်းအမည်ဖြင့် တတိယမြောက် သူတော်စင်တစ်ပါးအကြောင်း ပြောဆိုထားပြီး ထိုသူတော်စင်သည် အစောပိုင်း သာသနာအာဇာနည်စာရင်းတွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ရက်နေ့တွင်ပါရှိသည်ဟု ညွှန်းဆိုထားသည်။ သူသည် အာဖရိကဒေသတွင် သာသနာ့အကျိုး ဆောင်ရွက်သော သွေးသောက်များထဲမှ တစ်ယောက်ဆိုသည်ကလွဲ၍ သူအကြောင်းကို ပို၍ မသိခဲ့ရချေ။<ref>{{cite web |url=http://www.newadvent.org/cathen/15254a.htm |publisher=newadvent.org |title=Catholic Encyclopedia: St. Valentine}}</ref> သူ၏ ဦးခေါင်းတော်ကို ဝင်ချက်စတာမြို့ရှိ နယူးမင်စတာဘုရားရှိခိုးကျောင်းတွင် ကြည်ညိုလေးမြတ်စွာ ထိန်းသိမ်းထားသည်။ <ref>{{cite web |url=http://www.newadvent.org/cathen/15254a.htm |publisher=newadvent.org |title=Catholic Encyclopedia: St. Valentine}}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ရက်အား စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့အဖြစ် ခရစ်ယာန်ဂိုဏ်းခွဲများစွာတွင် ကျင်းပကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အင်ဂလီကန်ဘုရားကျောင်းတော်ဝင်များ၏ [[:en:Calendar of saints (Church of England)|ဝတ်တက်ရက်စဉ်]]တွင် 'အထိမ်းအမှတ်ပွဲတော်' အဆင့်ရှိသော နေ့တနေ့ဖြစ်သည်။<ref name="Anglican"/> ထိုတင်မက လူသာရန်ဘုရားကျောင်းတော်၏ [[:en:Calendar of Saints (Lutheran)|ဝတ်တက်ရက်စဉ်]]တွင်လည်း စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းပွဲတော်နေ့ကို ထည့်သွင်းထားသည်။ <ref name="Pfatteicher2008"/> သို့ပေမယ် ၁၉၆၉ ခုနှစ် ရိုမန်ကက်သလစ်ဘုရားကျောင်းတော်၏ ပြန်လည်တည်းဖြတ်ထားသော [[:en:Roman Catholic Calendar of Saints|ဝတ်တက်ရက်စဉ်]]တွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ရက်နေ့၌ ကျရောက်သော စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းပွဲတော်နေ့ကို နှုတ်၍ သာမန်ရက်စွဲတစ်ခုအဖြစ် အဆင့်ချခဲ့သည်။ အကြောင်းပြချက်မှာ "စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့ အထိမ်းအမှတ်မှာ ရှေးကျသော်ငြားလည်း ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ရက်နေ့တွင် စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းအား ဗီယာ ဖလာမီနီယားတွင် မြုပ်နှံသည်မှလွဲ၍ သူနှင့်ပတ်သက်၍ အခြားသော အကြောင်းအရာမှ ဆက်ဟပ်မမီသလောက်ဖြစ်နေ၍ သာမန်ရက်တစ်ခုအဖြစ် ထားရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်" ဟုဆိုသည်။<ref>''Calendarium Romanum ex Decreto Sacrosancti Œcumenici Concilii Vaticani II Instauratum Auctoritate Pauli PP. VI Promulgatum'' (Typis Polyglottis Vaticanis, MCMLXIX), p. 117.</ref>
စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းပွဲတော်နေ့ကို [[မော်လတာနိုင်ငံ]] [[:en:Balzan|ဘာလ်ဇန်မြို့]]တွင် ယခုတိုင်ကျင်းပလျက်ရှိပြီး ထိုမြို့တွင် သူတော်စင်၏ ရုပ်ကြွင်းကို တွေ့နိုင်ဖွယ်ရှိသည်ဟု ယုံကြည်ပြောဆိုကြသည်။ ထို့အတူပင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ မိရိုးဖလာ ကက်သလစ်ဘာသာဝင်များသည် [[:en:Second Vatican Council|ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ဗာတီကန်ကောင်စီ]] မတိုင်မီ ပြက္ခဒိန်ဟောင်းအတိုင်းသား လိုက်နာနေကြသည်။
[[:en:Eastern Orthodox Church|အရှေ့ပိုင်း အော်သိုဒေါ့ဘုရားကျောင်းတော်]]တွင် ရောမမြို့မှ စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းဘုန်းတော်ကြီးအတွက် ဂုဏ်ပြုအထိမ်းအမှတ်နေ့ကို ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြီး တာနီမြို့မှ သာသနာ့အာဇာနည် ဘုန်းတော်ကြီး ဗယ်လင်တိုင်း(Bishop of Interamna)အတွက် ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပကြသည်။ <ref>{{cite web|url=http://www.pravmir.com/st-valentines-day-legend-and-reality/|title=St. Valentine|work=pravmir.com}}</ref><ref>[http://www.stmarina.org/valentine.html Coptic Orthodox Church – From Where Valentine's Day Comes From] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20100525101359/http://www.stmarina.org/valentine.html |date=May 25, 2010 }}</ref><ref>{{cite web |url= http://www.happy-valentines-day-2014.com/2014/01/valentines-day-history-myths.html |title= Happy Valentine’s Day History And Myths Behind It |accessdate= 4 February 2017 |archivedate= 17 October 2015 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20151017022328/http://www.happy-valentines-day-2014.com/2014/01/valentines-day-history-myths.html }}</ref>
=== ဒဏ္ဍာရီ ===
[[File:St-valentine-baptizing-st-lucilla-jacopo-bassano.jpg|thumb|left| စိန့်ဗယ်လင်တိုင်းသည် စိန့်လူစီကာ၊ ဂျကိုပို ဘက်ဆန်နိုကို နှစ်ခြင်းမင်္ဂလာ ပြုပေးနေပုံ]]
[[ရောမပြည်]]မှ အချစ်အကြောင်းသည် ချစ်သူများနေ့ ဖြစ်ပေါ်ခြင်း၏ သမိုင်းအစဖြစ်သည်။ ရောမဘုရင်တစ်ပါး လက်ထက်တွင် စစ်တိုက်ထွက်ကြသော စစ်သည်တော်များသည် ချစ်သူရည်းစားနှင့် ဇနီးမယားများကို တမ်းတအမှတ်ရမူများကြောင့် စစ်ပွဲတိုင်းအမြဲရှုံးနှိမ့်ခဲ့ကြသည်။ ထိုအကြောင်းကို ဘုရင်ကြီးသိသောအခါ ရောမမြို့တွင် ချစ်သူရည်းစား မထားရ။ အစဉ်အလာအားဖြင့် လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်း အမှုကို ပြုလုပ်ပေးကြသော ဘုန်းတော်ကြီးများအားလည်း လုံးဝမပြုလုပ်ပေးရဟု ပြင်းပြင်းထန်ထန် အမိန့်ထုတ်ခဲ့သည်။
နှလုံးသားရဲရင့်သည့် ချစ်သူနှစ်ဦးသည် သူတို့၏ အချစ်ကို နေ့တစ်နေ့အတွက် မရည်စူးပါ။ ချစ်တတ်သူတွေ အမြဲရှင်သန်ဖို့ ဘုန်းတော်ကြီး စိန့် ဗယ်လင်တိုင်း (St. Valentine) ကို လက်ထပ်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ ဘုန်းတော်ကြီး [[စိန့် ဗယ်လင်တိုင်း]] သည် ချစ်သူတို့၏ ဘဝ ချစ်ခြင်းနိယာမကို နားလည်စာနာတတ်သူမို့ မိမိအသက်ကို ပဓာနမထားပဲ လက်ထပ်ပေးလိုက်ပါသည်။ ထိုအကြောင်းကို ဘုရင်သိသောအခါ ထိုနေ့ ဖေဖော်ဝါရီ (၁၄)ရက်တွင် ဘုန်းတော်ကြီးကို အဆုံးစီရင်လိုက်ပါသည်။ ချစ်သူများအတွက် အသက်ပေးသွားခဲ့သော ဘုန်းတော်ကြီး စိန့် ဗယ်လင်တိုင်း ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် Valentine's Day (သို့မဟုတ်) ချစ်သူများနေ့ဟု ပေါ်ပေါက်ခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။
[[File:Valentineanddisciples.jpg|thumb|စိန့်ဗယ်လင်တိုင်းနှင့် သူ၏ တပည့်များ]]
== ရိုးရာအစဉ်အလာများ ==
== ကမ္ဘာတဝန်းကျင်းပကြပုံ ==
ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့ ယဉ်ကျေးမှုသည် ယနေ့ခေတ် အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် အစောဆုံးပေါ်ထွန်းခဲ့ပြီး ၁၉ ရာစုတွင် အင်္ဂလိပ်စကားပြောသော ဒေသများတွင် ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်း ၂၀ ရာစုနှင့် ၂၁ ရာစုတွင် ထိုဓလေ့သည် အခြားနိုင်ငံများသို့ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။
ဈေးကွက်စီးပွားရေး အလေးထား ဦးတည်ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ချက်များကြောင့် ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့ကို ကျင်းပကြသော [[အရှေ့အာရှ]]နိုင်ငံများဖြစ်သော [[တရုတ်လူမျိုး]]နှင့် [[တောင်ကိုရီးယား]]လူမျိုးတို့သည် ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့လက်ဆောင်များအတွက် ပိုက်ဆံကို အများဆုံး သုံးစွဲကြသည်။<ref name="showbizandstyle.inquirer.net">Domingo, Ronnel. [http://showbizandstyle.inquirer.net/breakingnews/breakingnews/view/20080214-118905/Among-Asians-Filipinos-dig-Valentines-Day-the-most Among Asians, Filipinos dig Valentine's Day the most] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20151026170759/http://showbizandstyle.inquirer.net/breakingnews/breakingnews/view/20080214-118905/Among-Asians-Filipinos-dig-Valentines-Day-the-most |date=October 26, 2015 }}. ''Philippine Daily Inquirer'', February 14, 2008. Retrieved February 21, 2008.</ref>
=== အမေရိကတိုက် ===
==== လက်တင်အမေရိက ====
အချို့သော [[လက်တင်အမေရိက]]နိုင်ငံများသည် စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့ကို "el día de los enamorados" (ချစ်သူများနေ့)<ref>[http://www.oxforddictionaries.com/translate/spanish-english/enamorado#enamorado_2 enamorado] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20160822182336/http://www.oxforddictionaries.com/translate/spanish-english/enamorado#enamorado_2 |date=August 22, 2016 }}, Oxford Dictionaies. Retrieved: February 14, 2015.</ref> "Día del Amor y la Amistad" (အချစ်နှင့် ခင်မင်မှုနေ့) ဟု သိမှတ်ကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် [[ကိုလံဘီယာ]]<ref>{{cite web |url=http://www.cali.gov.co/cali/publicaciones.php?id=1437 |title=Amor y Amistad |publisher=Alcaldía de Santiago de Cali |date= November 5, 2013 |accessdate=February 14, 2013}}</ref>၊ [[ကော့စတာရီကာနိုင်ငံ]]<ref>{{Cite journal |title=El cine transpiraamores y desamores |author=Alexander Sanchez C. |date=February 12, 2010 |work=[[La Nación (San José)|La Nación]] |url=http://www.nacion.com/viva/2010/febrero/12/tiempolibre2234449.html |publisher=La Nación (San José)|accessdate=February 14, 2012}}{{dead link|date=June 2016|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref>၊ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ<ref>{{cite web |title= Realizará GDF cuarta feria por Día del Amor y la Amistad |work= El Universal (Mexico City) |author= Notimex |url= http://www.eluniversal.com.mx/notas/658084.html |access-date= 30 January 2017 |archive-date= 2 February 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140202112427/http://www.eluniversal.com.mx/notas/658084.html }}</ref>၊ [[:en:Puerto Rico|ပူအားတိုရီကို]]နှင့် အခြားသော နိုင်ငံများဖြစ်ကြသည်။ ထို့နေတွင် သူတို့၏သူငယ်ချင်းများအပေါ် နားလည်တန်ဖိုးထားမှုကို အသိအမှတ်ပြုသောနေ့ဖြစ်သည်။ [[ဂွါတီမာလာနိုင်ငံ]]တွင်တော့ "Día del Cariño" (ချစ်မေတ္တာနေ့)ဟု ဆိုသည်။<ref>{{cite web |title=Para quererte |date=February 10, 2010 |work=El Periódico de Guatemala |url=http://www.elperiodico.com.gt/es/20100210/opinion/137067/ |postscript=<!--None--> |access-date=30 January 2017 |archive-date=14 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150214222504/http://www.elperiodico.com.gt/es/20100210/opinion/137067/ }}</ref> အထူးသဖြင့် [[ဒိုမီနီကန်သမ္မတနိုင်ငံ]]နှင့် [[အယ်ဆာဗေဒိုနိုင်ငံ]]<ref>{{Cite web |url=https://www.popsugar.com/latina/photo-gallery/39956920/image/39956925/Organize-Game-Amigo-Secreto |title=Organize a Game of Amigo Secreto |last=Benton |first=Emilia |date=February 13, 2018 |website=POPSUGAR Latina |language=en-US |access-date=February 14, 2018}}</ref> တို့တွင် ဒေသအခေါ်အရ Amigo secreto ("တိတ်တခိုး သူငယ်ချင်း")ဟုခေါ်ပြီး [[ခရစ္စမတ်]]ရိုးရာ [[:en:Secret Santa|Secret Santa]] နှင့် သဘောသဘာဝချင်း ဆင်တူသည်။<ref name="Levine2012"/>
==== အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု ====
[[File:Valentinesdaytree.jpg|thumb|ဗင်လင်တိုင်းနေ့တွင် ဆန်ဒရေဂိုမြို့ရှိ သစ်ပင်တစ်ပင်ကို အသဲနှလုံးပုံများနှင့် အလှဆင်ထားပုံ]]
[[File:Valentines Day Chocolates from 2005.jpg|thumb|]]
[[File:Rozen.jpg|thumb|]]
ကျောင်းနေအရွယ်ကလေးများ ပေးပို့ကြသော ၁၀၀ မီလီယံလောက်သော ကဒ်များ ထည့်မတွက်ပဲနှင့်ပင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် နှစ်တိုင်း ၁၉၀ မီလီယံလောက်သော ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့ကဒ်များ ပေးပို့ကြသည်။<ref>{{cite web|url=http://news.nationalgeographic.com/news/2010/02/100210-valentines-day-gifts-cards-history-facts/|title=Valentine's Day Facts: Gifts, History, and Love Science|author=John Roach|work=National Geographic}}</ref> မကြာသေးမီ ဆယ်စုနှစ်များမှစ၍ ချစ်တဲ့သူအတွက် သုံးစွဲချင်စိတ်ဖြစ်ပေါ်စေသော ဗယ်လင်န်တိုင်းအသွင်အပြင် ကြော်ငြာများ၏ ကြော်ငြာအားကောင်းမှုကြောင့် ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့ဈေးကွက်သည် မြှင့်တက်လာခဲ့သည်။ အချက်အလက်များအရ အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် ပျမ်းမျှဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့အတွက် သုံးစွဲမှုသည် နှစ်တိုင်းနှစ်တိုင်းမြှင့်တက်လာသည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် လူတစ်ဦးသည် ၁၀၈ ဒေါ်လာမျှသုံးစွဲပြီး ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ၁၃၁ ဒေါ်လာမျှ သုံးစွဲမှုနှုန်း မြှင့်တက်လာခဲ့သည်။<ref name="plu.edu"/>
=== အာရှ ===
==== တရုတ် ====
တရုတ်လူမျိုးများက ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့ကို ချစ်သူ့ပွဲတော် ({{zh|s=情人节|t=情人節|p=qīng rén jié}}) ဟုခေါ်သည်။ "တရုတ်ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့(ချစ်သူများနေ့)"သည် [[:en:Qixi Festival|Qixi Festival]] ဖြစ်ပြီး လဗဟိုပြုပြက္ခဒိန်၏ ခုနှစ်လမြောက်၊ ခုနှစ်ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည်။ ထိုနေ့တွင် ဒဏ္ဍာရီလာ နွားကျောင်းသားလေးနှင့် ရက်ကန်းသည်မလေးတို့သည် အတူတကွ နေထိုင်ခွင့်ရကြသည်။ [[:en:Chinese culture|တရုတ်ယဉ်ကျေးမှု]]အရ ချစ်သူများအတွက် စောင့်ထိန်းသော ထိုနေ့ကို "[[:en:Qi Xi|ခုနှစ်ထွေည]]" ({{zh|c=七夕|p=Qi Xi}}) ဟုခေါ်သည်။ ဒဏ္ဍာရီအရ [[:en:Altair|နွားကျောင်းသားတာရာ]] နှင့် [[ဗီးဂ|ရက်ကန်းသမတာရာ]] တို့သည် ပုံမှန်အားဖြင့် [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ|နဂါးငွေ့တန်း]] (ငွေရောင်မြစ်)တစ်ခု ခြားနားထားသော်ငြား [[:en:Chinese calendar|တရုတ်ပြက္ခဒိန်]]အရ ၇ လပိုင်း ၇ ရက်မြောက်နေ့တွင် တွေ့ဆုံခွင့်ရကြသည်။{{citation needed|date=February 2015}}
မကြာသေးမီနှစ်များတွင် လူငယ်များအကြားတွင် [[:en:White Day|အဖြူရောင်နေ့]]ကျင်းပခြင်းသည်လည်း ရေပန်းစားလာခဲ့သည်။{{citation needed|date}}
==== အိန္ဒိယ ====
==== အီရန် ====
==== အစ္စရေး ====
==== ဂျပန်နိုင်ငံ ====
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ရက်နေ့၌ လူကြီးလူငယ်မရွေး၊ ချစ်သူရှိသူ၊ မရှိသူ အားလုံးပါဝင်ဆင်နွှဲကြသော နေ့တစ်နေ့ ဖြစ်သည်။ ထူးခြားသည်မှာ ဗယ်လင်တိုင်းနေ့တွင် မိန်းကလေးဘက်မှ ယောက်ျားလေးဘက်ကို ချောကလက်လက်ဆောင် ပေးလေ့ရှိသော ဓလေ့ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ချောကလက်ပေးသည်ဆိုရာတွင် ချစ်ကြိုက်သည့် သဘောမျိုးမဟုတ်ပဲ ခင်မင်သူအမျိုးသား သူငယ်ချင်း မိတ်ဆွေ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များကို ခင်မင်မှုနှင့် ကျေးဇူးတရားကို ဖော်ကျူးသော Giri-choko (Obligation chocoloate) ဖြစ်သည်။ မိန်းကလေးဘက်မှ အချစ်ကို ဖွင့်ဟဝန်ခံသည့်အဓိပ္ပာယ်ဆောင်သော ချောကလက်ကို Honmei-choko (True Love chocolate) ဟု ခေါ်သည်။ ထိုသို့ မိန်းကလေးဘက်မှ ချောကလက်ပေးသည့် ဓလေ့ဖြစ်ပေါ်လာပုံမှာ ဂျပန်ပြည်တွင်းတွင် Valentine's Day ကို စတင်မိတ်ဆက်ပြီး ရောင်းအားမြှင့်တင်ရန် ကြိုးစားသည့်ခေတ်အခါက ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်၏ မှားယွင်းဘာသာပြန်ခဲ့မှုကတဆင့် စတင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် Gyaku-choko (Reverse chocolate) ဟုခေါ်သော အမျိုးသားဖက်က ချောကလက်ပြန်ပေးခြင်းနှင့် ဂျပန်မိန်ကလေးများကြားတွင် အပေးများသော Tomo-choko (Friendship chocolate) စသည့် ဓလေ့အချို့လည်း အခုနောက်ပိုင်းတွင် ခေတ်စားလာသည်။
ထို့အပြင် ဂျပန်များ၏ ကိုယ်ပိုင် သတ်မှတ်ထားသော နေ့ရက်တစ်ရက်ရှိပြီး Valentine's Day အပြီး တစ်လအကြာဖြစ်သော မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော အဖြူရောင်နေ့ (White Day) ဖြစ်သည်။ White Day တွင် Valentine's Day အခါက ချောကလက်လက်ဆောင်ရထားသော အမျိုးသားများဘက်က ပေးသူအမျိုးသမီးကို ပြန်လည်တုံ့ပြန်တဲ့အနေဖြင့် လက်ဆောင်တစ်ခု ပေးရခြင်းဖြစ်သည်။ Honmei-choko ကို လက်ခံရရှိထားတဲ့ ယောက်ျားလေးများအနေဖြင့် White Day တွင် မိန်ကလေးများကို တုံ့ပြန်အဖြေပေးသည့် သဘောသက်ရောက်သည်။ ထင်ရှားသော ဓလေ့ထုံးတမ်းတစ်ခုမှာ Triple the return ဟုခေါ်သော Valentine's Day တွင် လက်ခံခဲ့သော လက်ဆောင်ထက် သုံးဆ တန်ဖိုးပိုများသောအရာကို လက်ဆောင်ပေးရခြင်း ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ မပေးခဲ့ပါက အမျိုးသားဖက်က အထက်စီးနေသည်ဟု ယူဆခံရမည် ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ တူညီသောတန်ဖိုးရှိသည့် လက်ဆောင်ကို ပြန်လည်လက်ခံရရှိပါက ဆက်ဆံရေးဖြတ်တောက်ခြင်းကို ပြောလိုသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ယခုအခါတွင် ချောကလက်အပြင် ချိုချဉ်၊ ကွတ်ကီး၊ လက်ဝတ်ရတနာ၊ အသုံးအဆောင်ပစ္စည်း စသဖြင့် လက်ဆောင်အမျိုးမျိုးကို ပေးလေ့ရှိသည်။White Day ၏ official website အဆိုအရ အဖြူရောင်ကို ရွေးချယ်ရသည်မှာ အဖြူရောင်သည် စင်ကြယ်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုပြီး၊ သကြား၏အရောင်မှာလည်း အဖြူရောင်ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့်White Day သည် "ဖြူစင် ချိုမြိန်သော ဆယ်ကျော်သက်အချစ်" ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ကနဦးအစတွင် "Ai ni Kotaeru White Day" (Answer Love on White Day) ဟုခေါ်ခဲ့ကြသည်။
ဂျပန်လူမျိုးများတွင် Valentine's Day ကဲ့သို့သော ရိုးရာချစ်သူများနေ့ဟု ဆိုနိုင်သည့် ဇူလိုင်လ ၇ ရက်နေ့ Tanabata (Evening of the seventh (Star Festival ဟုလည်းခေါ်)) ရှိပြီးသား ဖြစ်သည်။<ref>Otaku's Digest - Japan Cultural Magazine in Myanmar(Issue 4)</ref>
==== လစ်ဘနွန် ====
[[File:Valentine's day cupcakes.jpg|thumb|ဗင်လင်တိုင်းနေ့တွင် Chantal Hanna ဆိုသူက ပန်းစည်းကို အိမ်လုပ် cupcake များဖြင့် အလှစဉ်ထားပုံ]]
==== မလေးရှား ====
==== ပါကစ္စတန် ====
==== ဖိလစ်ပိုင် ====
ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတွင် ဗယ်လင်တိုင်းနေ့ကို ''Araw ng mga Puso'' ဟုခေါ်ကြပြီး အနောက်ဥရောပတွင် ကျင်းပဆောင်ရွက်ကြပုံချင်း အတူတူပင်ဖြစ်ကြသည်။ ထိုကြောင့်ပင် ထိုကာလတွင် ပန်းတို့ အထူးသဖြင့် နှင်းဆီနီတို့ ဈေးတက်သောကာလဟု မှတ်ချက်ပြုကြသည်။<ref>{{Cite news |url=https://beta.philstar.com/nation/2015/02/13/1423310/flower-prices-double-ahead-valentines-day |title=Flower prices double ahead of Valentine's Day |date=February 13, 2015 |work=Philippine Star |access-date=February 13, 2018 |accessdate=23 February 2018 |archivedate=18 January 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180118061607/http://beta.philstar.com/nation/2015/02/13/1423310/flower-prices-double-ahead-valentines-day }}</ref> ထို့ပြင် ဒီနေ့သည် လက်ထပ်မင်္ဂလာ အများဆုံးကျင်းပကြသည့် နေ့ထူးနေ့မြတ်လည်းဖြစ်ပြီး<ref>{{Cite news |url=http://newsfeed.time.com/2012/02/13/valentines-day-traditions-around-the-world/slide/phillipines/ |title=Valentine’s Day Traditions Around the World |last=Springer |first=Kate |date=February 13, 2012 |work=Time |access-date=February 13, 2018 |language=en-US |issn=0040-781X |archive-date=21 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180221110519/http://newsfeed.time.com/2012/02/13/valentines-day-traditions-around-the-world/slide/phillipines/ |url-status=dead }}</ref> အချို့သော ဒေသခံများသည် အခမ်းအနားကြီးများကို အခငွေပေးချရခြင်းမရှိပဲ ကျင်းပပေးကြသေးသည်။<ref>{{Cite news |url=http://www.guampdn.com/story/news/local/bayanihan/2017/02/18/hundreds-wed-each-year-valentines-day-philippines/97540694/ |title=Hundreds wed each year on Valentine's Day in Philippines |date=February 18, 2017 |work=Pacific Daily News |access-date=February 13, 2018 |language=en |accessdate=23 February 2018 |archivedate=24 March 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230324141018/https://www.guampdn.com/news/local/hundreds-wed-each-year-on-valentines-day-in-philippines/article_3542dcc2-815f-539c-9345-264469ea0c17.html }}</ref>
==== ဆော်ဒီအာရေဗျ ====
==== စင်ကာပူနိုင်ငံ ====
ရှာဖွေတွေ့ရှိချက်များအရ [[စင်ကာပူနိုင်ငံ]]သားတို့သည် ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့အတွက် ပိုက်ဆံပမာဏအများဆုံး သုံးစွဲသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းသော စင်ကာပူနိုင်ငံသားတို့သည် ပွဲတော်နေ့အစမှ ဒီရာသီလုံး ဒေါ်လာ ၁၀၀ မှ ဒေါ်လာ ၅၀၀ အကြားသုံးစွဲကြသည်ဟု ကိန်းဂဏန်းများမှ ညွှန်ပြနေသည်။<ref name="showbizandstyle.inquirer.net"/>
==== တောင်ကိုရီးယား ====
[[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]]တွင် အမျိုးသမီးများက အမျိုးသားများအား ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ချောကလက်များ ပေးကြပြီး အမျိုးသမီးများ အမျိုးသားများက ချောကလက်မပါသော ချိုချဉ်များကို မတ်လ ၁၄ (အဖြူရောင်နေ့)တွင် ပြန်လည်ပေးကြသည်။ ဧပြီလ ၁၄ ရက်(အနက်ရောင်နေ့)တွင် ဖေဖော်ဝါရီနှင့် မတ်လ ၁၄ ရက်တို့တွင် ဘာလက်ဆောင်မှ မရရှိသောသူများအတွက် တကိုယ်တည်းဖြစ်မှုကို ဝမ်းနည်းသောအားဖြင့် တရုတ်-ကိုရီးယား စားသောက်ဆိုင်များသို့ သွားရောက်ပြီး ''[[:en:jajangmyeon|ပဲခေါက်ဆွဲ]]'' (자장면 )ကို သွားရောက်စားကြသည်။ <ref name=yoshimura /> ကိုရီးယားလူမျိုးတို့သည် နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့တွင် [[:en:Pepero Day|ပီပီရိုနေ့]]ကျင်းပကြပြီး လူငယ်စုံတွဲများက အချင်းချင်း ပီပီရိုကွက်ကီးများကို လက်ဆောင်ပေးကြသည်။ '11/11' ဟုသော ရက်စွဲသည် ရှည်လျားသော ကွက်ကီးမုန့်၏ ပုံသဏ္ဌာန်နှင့်တူသည်ဟု ဆိုကြသည်။ နေ့အများစုမှာ မထင်ရှားသော်လည်း ကိုရီးယားတွင် လတိုင်းလတိုင်း၏ ၁၄ ရက်မြောက်သော နေ့များသည် အချစ်နှင့်ဆက်နွယ်နေသောနေ့တွေချည်း ဖြစ်သည်။ ဇန်နဝါရီလမှ ဒီဇင်ဘာလအထိ: ဖယောင်းတိုင်နေ့ (Candle Day)၊ ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့ (Valentine's Day)၊ အဖြူရောင်နေ့ (White Day)၊ အနက်ရောင်နေ့ ([[:en:Black Day|Black Day]])၊ နှင်းဆီနေ့ (Rose Day)၊ အနမ်းနေ့ (Kiss Day)၊ ငွေရောင်နေ့ (Silver Day)၊ အစိမ်းရောင်နေ့ (Green Day) ဂီတနေ့ (Music Day), ဝိုင်နေ့ (Wine Day)၊ ရုပ်ရှင်နေ့ (Movie Day)နှင့် ပွေ့ဖတ်ခြင်းနေ့ (Hug Day) တို့ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=Korea rivals U.S. in romantic holidays |url=http://www.centredaily.com/479/story/1118881.html |accessdate=29 January 2017 |archivedate=17 February 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090217041952/http://www.centredaily.com/479/story/1118881.html }}, ''Centre Daily Times'', February 14, 2009.</ref> ကိုရီးယားအမျိုးသမီးများသည် ဂျပန်အမျိုးသမီးထက် ပိုမိုများပြားသော ချောကလက်များကို ပေးကြသည်။<ref name=yoshimura>{{cite journal |title= No matter where you're from, Valentine's Day still means the same |author= Risa Yoshimura |volume= 78 |issue= 18 |date= February 14, 2006 |work= [[The Pacer]] |url= http://pacer.utm.edu/2926.htm |archiveurl= https://web.archive.org/web/20060427124136/http://pacer.utm.edu/2926.htm |archivedate= April 27, 2006 |postscript= <!--None--> |archive-date= 27 April 2006 |access-date= 29 January 2017 |archive-url= https://web.archive.org/web/20060427124136/http://pacer.utm.edu/2926.htm |url-status= dead }} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://pacer.utm.edu/2926.htm |access-date=29 January 2017 |archive-date=27 April 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060427124136/http://pacer.utm.edu/2926.htm }}</ref>
==== ထိုင်ဝမ် ====
[[Image:TAIPEI 101 in Valentine's Day.JPG|thumb|[[ထိုင်ပေ ၁၀၁]]မျှော်စင်ကို ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဗယ်လင်တိုင်းနေ့တွင် တွေ့မြင်ရပုံ]]
ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံတွင် ရိုးရာ [[:en:Qixi Festival|Qixi Festival]]၊ ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့နှင့် အဖြူရောင်နေ့ အားလုံးကို ဆင်နွှဲကြသည်။ သို့ပေမယ့်လည်း ကျင်းပပုံသည် ဂျပန်နိုင်ငံနှင့်ပြောင်းပြန် ဖြစ်သည်။ ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့တွင် ယောက်ျားလေးများက မိန်းကလေးများကို လက်ဆောင်ပေးရပြီး [[:en:White Day|အဖြူရောင်နေ့]]တွင် မိန်းကလေးများက ယောက်ျားလေးများကို ပြန်လှန်လက်ဆောင်ပေးကြသည်။<ref name=yoshimura />
=== ဥရောပ ===
==== ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း ====
ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတွင် လူဦးရေ ထက်ဝက်လောက်ထက်နည်းသော လူတို့သည် သူတို့၏ ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့အတွက် ကတ်များ၊ ပန်းများ၊ ချောကလက်များနှင့် လက်ဆောင်ပစ္စည်းများဝယ်ရန်အတွက် နှစ်စဉ် ယူရို ၁.၃ ဘီလီယံလောက် သုံးစွဲကြပြီး ခန့်မှန်း ၂၃ မီလီယံလောက်သော ကတ်များကို ပေးပို့ကြသည်။
==== ဖင်လန်နှင့် အက်စ်တိုးနီးယား ====
[[ဖင်လန်နိုင်ငံ]]တွင် ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့ကို ''ystävänpäivä'' ဟုခေါ်ပြီး ဘာသာပြန်ကြည့်မည်ဆိုပါက "သူငယ်ချင်းများနေ့"ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဤနေ့တွင် သီခြားတစ်စုံတစ်ယောက်ကို မဟုတ်ပဲ သူငယ်ချင်းများကို ပိုမိုသတိရစေဖို့ ဖြစ်သည်။ [[အက်စ်တိုးနီးယားနိုင်ငံ]]တွင်လည်း ''sõbrapäev'' ဟုခေါ်ကာ ထိုကဲ့သို့ပဲ အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ <ref name="s6brap2ev">{{cite web|url=http://www.folklore.ee/Berta/tahtpaev-valentinipaev.php|title=BERTA – Eesti rahvakalendri tähtpäevade andmebaas|work=folklore.ee}}</ref>
==== ပြင်သစ် ====
ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် ရိုးရာအလျှောက် [[ရိုမန်ကတ်သလစ်|ကတ်သလစ်ဘာသာဝင်]]များ ဖြစ်သည့်အညီ ဗယ်လင်တိုင်းနေ့ကို "[[:en:Saint Valentine|Saint Valentin]]"အဖြစ် သိထားကြပြီး အခြားသော အနောက်နိုင်ငံများနည်းတူ ကျင်းပကြသည်။<ref>{{Cite news|url=https://travelfranceonline.com/valentines-day-saint-valentin-tradition/|title=Traditions in france for valentine's day celebration|last=|first=|date=2015-01-23|work=|newspaper=Culture x Tourism|language=en-US|access-date=2017-01-25|via=|accessdate=28 January 2017|archivedate=2 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170202020308/https://travelfranceonline.com/valentines-day-saint-valentin-tradition/}}</ref>
==== ဂရိ ====
စိန့်ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့( Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου) သည် ဂရိရိုးရာအရ ချစ်မှုရေးရာနှင့် မဆက်နွယ်ချေ။ အရှေ့တိုင်း အော်သိုဒေါ့ဘုရားကျောင်းတွင် ချစ်ခင်မြတ်နိုးသော လူသားတို့ကို ကာကွယ်ပေးသော နောက်ထပ်သူတော်ဇင်တစ်ပါးဖြစ်သော [[:en:Hyacinth of Caesarea|Hyacinth of Caesarea]] (ပွဲတော်နေ့ ဇူလိုင် ၃) ရှိသေးသည်။ သို့သော် ၁၉၉၀ ခုနှစ်များနှောင်းပိုင်းထိ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် မကျင်းပကြသေးပေ။<ref>{{Cite news |url=https://www.cretegazette.com/2009-02/agios-yakinthos.php |title=Agios Yakinthos |date=February 1, 2009 |work=Crete Gazette |access-date=February 13, 2018 |archive-date=14 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180214073555/https://www.cretegazette.com/2009-02/agios-yakinthos.php |url-status=dead }}</ref> ထိုသို့ အားပြိုင်မှုရှိနေသာ ဂရိတွင် ရိုးရာသည် ကမ္ဘာတဝှမ်းပျံ့နှံ့ကျင်းပသော ဗယ်လင်န်တိုင်းပုံစံဖြင့် အားလုံးနီးပါး ကျင်းပနေကြပြီဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |url=http://www.grreporter.info/en/young_greeks_celebrate_valentines_day_home/6100 |title=Young Greeks celebrate Valentine's Day at home |date=February 14, 2012 |work=GR Reporter |access-date=February 13, 2018 |language=en-US |accessdate=23 February 2018 |archivedate=14 February 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180214073614/http://www.grreporter.info/en/young_greeks_celebrate_valentines_day_home/6100 }}</ref>
==== ပေါ်တူဂီ ====
[[ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ]]တွင် "Dia dos Namorados" (ချစ်သူများနေ့ / စွဲမက်ခြင်းနေ့)အဖြစ် ဖော်ညွှန်းကြသည်။ အချို့သောနေရာတို့တွင် ချစ်သူချင်း လက်ဆောင်များလဲလှယ်ကြလေ့ရှိပြီး အချို့သောဒေသတို့တွင် အမျိုးသမီးများမှ အချစ်သင်္ကေတ အပြောက်အမွမ်းတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ပန်းထိုးထားသော ''lenço de namorados'' ("ချစ်သူ့ ပုဝါ") များ လက်ဆောင်ပေးကြသည်။<ref name="Poelzl2009">{{cite book|last=Poelzl|first=Volker|title=CultureShock! Portugal: A Survival Guide to Customs and Etiquette|url=https://books.google.com/books?id=cRqJAAAAQBAJ&pg=PA174|accessdate=14 February 2018|date=15 October 2009|publisher=Marshall Cavendish International Asia Pte Ltd|isbn=9789814435628|page=174}}</ref>
==== စကင်ဒီနေဗီးယား ====
[[ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ|ဒိန်းမတ်]]နှင့် [[နော်ဝေးနိုင်ငံ]]တို့တွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ရက်နေ့ကို ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတွင် ကျင်းပသကဲ့သို့ ကျင်းပကြပြီး ''Valentinsdag'' ဟုခေါ်ဆိုကြသည်။<ref name="Skandiblog">{{Cite web |url=http://skandihome.com/skandiblog/inspiration/valentines-day-the-scandinavian-way/ |title=Valentine’s Day the Scandinavian way |last=Ripa |first=Ellen |date=February 6, 2017 |website=Skandiblog |language=en-US |publisher=Skandihome |access-date=February 13, 2018 |archive-date=14 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180214073458/http://skandihome.com/skandiblog/inspiration/valentines-day-the-scandinavian-way/ }}</ref> [[ဆွီဒင်နိုင်ငံ]]တွင်တော့ ''Alla hjärtans dag'' ("All Hearts' Day") ဟုခေါ်ဆိုကြပြီး သိပ်ပြီးပေါ်ပေါ်လွင်လွင် ကျင်းပကြသော ပွဲတစ်ခုတော့ မဟုတ်ကြပေ။ ၂၀၁၆ ခုနှစ် တိုင်းတာကောတ်ယူချက်များအရ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းထက်နည်းသော အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးတို့သာလျှင် သူတို့ချစ်သောသူများအတွက် လက်ဆောင်ဝယ်ပေးရန် စီစဉ်ထားကြသည်။<ref>{{Cite web |url=https://www.statista.com/statistics/650924/survey-on-valentine-s-day-celebration-traditions-in-sweden-by-gender/ |title=Sweden: Valentine's Day celebration traditions by gender 2016 |website=Statista |language=en |access-date=February 13, 2018}}</ref> ထိုပွဲတော်နေ့သည် ၁၉၆၀ ခုနှစ်များလောက်ကတည်းက ရှိခဲ့သည် ဆိုရပေမည် ဖြစ်သည်။<ref name="Skandiblog"/>
==== စပိန် ====
[[စပိန်နိုင်ငံ]]တွင် ဗယ်လင်န်တိုင်းနေ့ကို "[[:en:Saint Valentine|San Valentín]]" သိကြပြီး ယူကေမှာ ကျင်းပသကဲ့သို့ပင် ကျင်းပကြသည်။
==== ဝေလပြည် ====
== ကိုကား ==
{{reflist|2}}
{{မြန်မာ့ ရာသီ}}
[[Category:သမိုင်း]]
[[Category:ယဉ်ကျေးမှု]]
[[Category:နေ့ထူးနေ့မြတ်များ]]
icuokxsk3hcd1y8gx32krvqj00qnrov
ဆရာမှတ်ကြီး
0
18270
1043028
720101
2026-07-13T09:20:49Z
~2026-39351-01
145585
/* မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာပုံ */
1043028
wikitext
text/x-wiki
'''ဆရာမှတ်ကြီး''' ခေါ် ဒေါက်တာ ဂျွန်အက်ဗင်နီဇာ မတ် (John Ebenezer Marks) သည် မင်းတုန်းမင်း၊ သီပေါမင်းတို့နှင့် ရင်းနှီးသော [[အင်္ဂလီကန်အသင်းတော်|ရေဖျန်းဂိုဏ်း]]မှ ခရစ်ယာန်သာသနာပြုပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်လေသည်။ သို့ရာတွင် ဒေါက်တာမတ်သည် ပညာရေးဘက်၌ အထူးအာရုံစိုက် ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ ဖြစ်သဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံပညာရေးသမိုင်းနှင့် ပို၍ ဆက်စပ်ထင်ရှားပေသည်။ စင်စစ်အားဖြင့်လည်း ဒေါက်တာမတ်သည် အစအဦးတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပညာရေးလုပ်ငန်းကို ဆောင်ရွက်ရန် ရေဖျန်းဂိုဏ်းမှ စေလွှတ်ချက်အရ လာရောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်လေသည်။ ထိုစဉ်အခါက ဘုရင်စိုးမင်းနှင့်တကွမင်းညီမင်းသား၊ တိုင်းသူပြည်သား အပေါင်းတို့က ကြည်ညိုလေးစားခြင်းကို ခံရသော ကျောင်းဆရာကြီး ဖြစ်သောကြောင့် ဆရာမှတ်ဟူ၍ အမည်ခေါ်တွင်ခဲ့လေသည်။
== ကိုယ်ရေးရာဇဝင် ==
ဆရာမှတ်ကြီးသည် ၁၈၃၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၄ ရက်နေ့တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ လန်ဒန်မြို့၌ ဖွားမြင်သည်။ ရဟူဒီ မျိုးရိုးအဆက်အနွယ်ဖြစ်သည်။ ကျန်းမာရေး မကြာခဏ ချွတ်ယွင်းလေ့ရှိသော်လည်း ၈၃ နှစ်အရွယ်အထိ အသက်ရှည်သည်။
ငယ်စဉ်က လန်ဒန်မြို့ အရှေ့ပိုင်းရှိ ကျောင်းတစ်ကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ရလေသည်။ ထိုကျောင်း၌ပင် စေတနာ့ဝန်ထမ်းကျောင်းဆရာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီးနောက် ဝုလဗာဟမ္မတန်မြို့ (Wolverhampton)၊ ဗာမင်ဂမ်မြို့ (Birmingham) နှင့် အိဗရှမ်မြို့ (Evesham) များတွင် ကျောင်းဆရာအဖြစ် ဆက်လက် အမှုထမ်းရလေသည်။ ထိုနောက် တီ၊ အို၊ ဂွတ်ချိုင်း (Rev. T. O. Goodchild) ဆိုသူ ဘုန်းကြီးတစ်ပါးထံမှ ခေါ်ဖိတ်ချက်အရ လန်ဒန်မြို့ အရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ စာသင်ကျောင်း တစ်ကျောင်းသို့ သွားရောက် အမှုထမ်းရသည်။ ထိုကျောင်းမှ ကျောင်းသားတို့သည် လူပေလူတေကလေးများ ဖြစ်ကြသော်လည်း ဆရာမှတ်ကြီး၏ ကြိုးပမ်းမှုကြောင့် ဆရာကို ကျိုးနွံလာကြလေသည်။
=== မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာပုံ ===
၁၈၅၉ ခုနှစ်တွင် ဆရာမှတ်ကြီးသည် မော်လမြိုင်မြို့၌ အက်စ၊ ပီ၊ ဂျီ (Society for the Propagation of the Gospel - SPG) ခေါ် ရေဖျန်းဂိုဏ်း(အင်္ဂလီကန်)က ဖွင့်လှစ်ထားသော စာသင်ကျောင်းတွင် ကျောင်းဆရာအဖြစ် အမှုထမ်းရန် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာလေသည်။ သုံးနှစ် မျှ အမှုထမ်းပြီးနောက် [[ကာလကတ္တားမြို့]]မှ ဂိုဏ်းအုပ် ကော့တွန် (Bishop Cotton of Calcutta) က ဆရာမှတ်ကို သိက္ခာတင်ဘုန်းကြီး ဖြစ်မြောက်ရေးအတွက် ထိုမြို့ရှိ ဗိရှော့ကောလိပ်ကျောင်း (Bishop's College, Calcutta)တွင် ဓမ္မပညာကို ဆည်းပူးနိုင်အောင် စီစဉ်ပေးခဲ့လေသည်။ ဆရာမှတ်ကြီးသည် ကာလကတ္တားမြို့ရှိ ကသီဒရယ်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း၌ ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် သင်းထောက်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၈၆၆ ခုနှစ်တွင် ဘုန်းကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း သိက္ခာတင် ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရလေသည်။
ဆရာမှတ်ကြီးသည် မော်လမြိုင်မြို့၊ မန္တလေးမြို့နှင့် ရန်ကုန်မြို့တို့တွင် ကလေးသူငယ် ပညာသင်ကြားရေးလုပ်ငန်း၌ အားသွန်ခွန်စိုက် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့တွင် ယခု လမ်းမတော်အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းသည် ဆရာမှတ်ကြီး တည်ထောင်ခဲ့သောကျောင်း ဖြစ်သည်။ ရှေးအခါက [[အ.ထ.က(၁)လမ်းမတော်|စိန်ဂျွန်းကောလိပ်]]ဟု အမည် မှည့်ခေါ်ထားသော်လည်း ဆရာမှတ်ကျောင်းဟူ၍သာ လူသိများခဲ့လေသည်။
၁၈၇၉ ခုနှစ်တွင် ဂိုဏ်းချုပ် တိတ် (Archbiship Tait)က ဆရာမှတ်ကြီးကို အယူဝါဒပညာရပ်ဆိုင်ရာ ပါရဂူဘွဲ့ (ဒီ၊ ဒီ) ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ ဒေါက်တာမှတ်သည် ၁၉ဝဝ ပြည့်နှစ်တွင် သာသနာပြုလုပ်ငန်းအရပ်ရပ်မှ အနားယူပြီးနောက် ၁၅ နှစ်ကြာသောအခါ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၌ အနိစ္စရောက်လေသည်။
ဆရာမှတ်ကြီးသည် ပညာရေးဘက်၌ ဆောင်ရွက်ချက်ကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ သာသနာရေးဘက်၌ ဆောင်ရွက်ချက်ကြောင့်သော်လည်းကောင်း ထင်ရှားသည်ထက် ထင်ရှားသည်ဟု ဆိုနိုင်ပေသည်။ မန္တလေးမြို့၌ နေထိုင်စဉ်အခါကလည်းကောင်း၊ ရန်ကုန်မြို့၌ နေထိုင်စဉ်အခါကလည်းကောင်း မိမိနေအိမ်သို့ လူမျိုးမရွေး၊ လူတန်းစားမရွေး ဝင်ထွက်ခွင့် ပြုထားလေသည်။
စိန်ဂျွန်းကျောင်းဝင်းအတွင်းရှိ နေအိမ်သို့ မဟာဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးမှအစ စစ်ဘက်၊ နယ်ဘက် အရာရှိများ၊ ကုန်သည်၊ သူဌေးများ၊ ရန်ကုန်မြို့ပေါ်ရှိ လူကုံထံများ အမြဲဝင်ထွက်လျက်ရှိလေသည်။ ဆရာမှတ်ကြီး၏ ခင်မင်တတ်သောစိတ်၊ ရက်ရောသော စေတနာ၊ ရွှင်ပျသော မျက်နှာထားတို့ကြောင့် လူမျိုးရေး၊ အယူဝါဒရေး၊ အဆင့်အတန်း ကွာခြားရေးနှင့်ဆိုင်သော အတားအဆီး ဟူသမျှတို့ ပြိုပျက်၍ ရောက်လေရာအရပ်တွင် အဆွေခင်ပွန်း ပေါများလေသည်။ ဆရာမှတ်ကြီးသည် ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်ထားသော မြန်မာနယ်မြေကို အုပ်ချုပ်ရသည့် ပထမဦးဆုံးသော မဟာဝန်ရှင်တော်မင်းကြီး ဆာအာသာ ဖယ်ယာမှအစ နောင်အဆက်ဆက် အုပ်ချုပ်ရသူ မင်းပိုင်းစိုးပိုင်းတို့နှင့်
လည်း ရင်းနှီးလေသည်။ အထူးသဖြင့် ဆာချားဗားနဒ်နှင့် ပို၍ ရင်းနှီးပုံရလေသည်။ တစ်ခါက ဆာချားဗားနဒ်သည် စိန်ဂျွန်းကောလိပ်၌ ဖျားနာနေသော ဆရာမှတ်ထံသို့ ကိုယ်တိုင်လာပြီး အစိုးရအိမ်တော်သို့ ယူဆောင်ပြုစုသည်ဟု သိရလေသည်။
== မင်းတုန်းမင်းတရားကြီးနှင့် ဆရာမှတ်ကြီး ==
ဆရာမှတ်ကြီးသည် ၁၈၆၈ ခုနှစ်မှ ၁၈၇၄ ခုနှစ်အထိ မန္တလေးမြို့၌ နေထိုင်စဉ် မင်းတုန်းမင်းထံသို့ မကြာခဏ ဝင်ရောက် ခစားခွင့် ရသည့်အပြင် ဘုရင့်ထံမှ အကူအညီ အထောက်အပံ့ကိုလည်း ရရှိခဲ့လေသည်။ မန္တလေးမြို့သို့ မိမိထက် ဦးစွာ ရောက်နေနှင့်ကြသော ရောမ ကက်သလစ်ဂိုဏ်းမှ ဘုန်းကြီးသည်လည်းကောင်း၊ အာမီးနီးယန်းဂိုဏ်းအုပ်သည်လည်းကောင်း ဘုရင်၏ အကူအညီ အထောက်အပံ့ကို ခံယူရရှိလျက်ရှိလေသည်။ မင်းတုန်းမင်းကြီးသည် နေပြည်တော်တွင် ရေဖျန်းဂိုဏ်းအတွက် ဘုရားရှိခိုးကျောင်း တည်ဆောက်ရန်သော်လည်းကောင်း၊ ခရစ်ယာန်သာသနာကျောင်း တည်ထောင်ရန်သော်လည်းကောင်း ဆရာမှတ်ကြီးအား ခွင့်ပြုတော်မူလေသည်။ ထို့ပြင်
သီပေါမင်းသား အပါအဝင် မင်းသား ကိုးပါးနှင့်တကွ အခြား နန်းတွင်းသားတို့ကို ဆရာမှတ်ကြီးကျောင်းသို့ပို့၍ စာသင်စေသည်။
== ဆရာမှတ်၏ ပညာရေး ဆောင်ရွက်ချက် ==
ဆရာမှတ်ကြီးကို သာသနာပြုဆရာတစ်ယောက်အဖြစ် မှတ်မိကြသည်ထက် ကျောင်းဆရာကြီးတစ်ယောက် အဖြစ် ပို၍ မှတ်မိကြသည်ဟု ဆိုနိုင်ပေသည်။ ဆရာမှတ်ကြီးသည် မော်လမြိုင်မြို့သို့ ကျောင်းဆရာအလုပ်ဖြင့်ပင် ရောက်ရှိလာခဲ့လေသည်။ ဆရာကြီး၏ အောင်မြင်မှုမှာ ပညာသင်ကြားရေးနည်းစနစ်၊ စည်းရုံးမှုနည်းစနစ် ကောင်းလှခြင်းကြောင့်ဟု ဆိုရမည်ထက် တပည့်အပေါင်းတို့ကို သားရင်းမြေးရင်းပမာ ချစ်ခင်၍ မိမိ၏ အချိန်၊ ငွေ၊ ကျန်းမာရေးတို့ကို တပည့်များ၏ အကျိုးအတွက် စွန့်နိုင်ခြင်းကြောင့်ဟု ဆိုရပေမည်။ မိမိ၏ တပည့် တစ်စုံတစ်ယောက် ဖျားနာနေလျှင် တစ်ညဉ့်လုံး မအိပ်ဘဲ ပြုစုစောင့်ရှောက်လေ့ ရှိလေသည်။ ဆရာမှတ်ကြီးသည် မြန်မာနိုင်ငံ၌
အက်စ်၊ ပီ၊ ဂျီ သာသနာကျောင်းများကို အနှံ့အပြား တည်ထောင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့လေသည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ စိန်ဂျွန်းကျောင်းမှာ အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်သည်။ စိန်ဂျွန်းကျောင်းကို ၁၈၆၄ ခုနှစ် မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ''သည်ကော့တိတ်''ခေါ် အိမ်တစ်ဆောင်၌ စတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့လေသည်။ အိမ်ငှားခ တစ်လလျှင် ငွေ ၁ဝဝ ကျပ် ပေးရသည်။ နေ့ကျောင်းသားများအပြင် ကျောင်းအိပ်ကျောင်စားများကိုလည်း လက်ခံထားလေသည်။
ထိုအချိန်အခါမှစ၍ ဆရာမှတ်ကြီးကျောင်းသည် ကြီးပွားတိုးတက်လာခဲ့လေသည်။ တပည့် ကျောင်းသားတို့ကလည်း ဆရာကြီး၏ ကျေးဇူးကို တုံ့ပြန်သည့် အနေဖြင့် ဆရာမှတ်ကြီးကျောင်းဆရာကြီး အလုပ်မှ အငြိမ်းစားယူသည့် ၁၈၉၈ ခုနှစ်တွင် ''မတ် အထိမ်းအမှတ် ရန်ပုံငွေ'' ကို စတင် ဖွင့်ခဲ့ကြလေသည်။ ထိုရန်ပုံငွေမှာ ဆရာမှတ်ကြီးကျောင်းထွက် ကျောင်းသားဟောင်းတို့က မိမိတို့ ဆရာကြီးအား ထောက်ပံ့ရန်ပင် ဖြစ်လေသည်။ ဆရာကြီး
အနိစ္စရောက်ပြီးသည့်နောက်၌ပင် ထိုရန်ပုံငွေကို ရပ်ဆိုင်း၍ မထားဘဲ စိန်ဂျွန်းကျောင်းဝင်း၌ ဆရာမှတ်ကြီး အထိမ်းအမှတ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတစ်ဆောင် ဆောက်လုပ်ရန်နှင့် ဆင်းရဲနွမ်းပါးသော မြန်မာတိုင်းရင်းသား ကျောင်းသားတို့အား ငွေကြေး ထောက်ပံ့ရန် ဆက်လက် ထားရှိခဲ့ကြလေသည်။
ဆရာမှတ်ကြီးသည် ပြည်သူတို့နှင့်ဆိုင်သော ရပ်ရွာအရေးကိစ္စတို့၌လည်း ပါဝင် ဆောင်ရွက်လေ့ရှိလေသည်။ ဆရာကြီးသည် စိန်ဂျွန်းကောလိပ် အရန်တပ်ဖွဲ့ကိုလည်း ဦးစီးတည်ထောင်ခဲ့သူ ဖြစ်ပေသည်။
<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၀)</ref>
== ကိုးကား ==
<references/>
{{DEFAULTSORT:မှတ်၊ ဆရာ}}
[[Category:ခရစ်ယာန် သာသာနာပြု ပုဂ္ဂိုလ်များ]]
8iv472yltzl8hobc5nbreja1hel73a8
ထိုင်းလူမျိုး
0
18998
1043016
1038774
2026-07-13T06:01:26Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1043016
wikitext
text/x-wiki
'''ထိုင်းလူမျိုး''' သို့မဟုတ် '''ယိုးဒယားလူမျိုး''' ({{lang-th|ชาวไทย}} သို့မဟုတ် {{lang|th|ชาวสยาม}}) သည် [[ထိုင်းဘာသာစကား]]ကို မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသော လူမျိုးစု ဖြစ်ပြီး [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]၏ လူဦးရေအများဆုံးသော အဓိကလူမျိုး ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို အခြေစိုက်ရာဒေသအလိုက် အလယ်ပိုင်းထိုင်း ({{lang-th|คนภาคกลาง}}; Chao Phraya Thai) နှင့် တောင်ပိုင်းထိုင်း ({{lang-th|คนใต้}}) ဟု ခွဲခြားနိုင်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းမြစ်ဝှမ်းဒေသများတွင် လွှမ်းမိုးအခြေစိုက်ကာ [[တိုင်လူမျိုး|တိုင်မျိုးနွယ်စုကြီး]] ထဲတွင် ပါဝင်သည်။[[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကား]]အုပ်စုဝင် ထိုင်းဘာသာစကားတွင် အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းဟူ၍ ဒေသန္တရစကားပြောဆိုမှု ကွဲပြားချက်များ ရှိသည်။[[ရှမ်းလူမျိုး]]များနှင့်အတူ ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားမိသားစု တွင်ပါဝင်သော်လည်း၊ အလယ်ပိုင်း ထိုင်းလူမျိုးများသည် မျိုးရိုးဗီဇအရ [[တိုင်လူမျိုးများ]] ထက် ထိုဒေသတွင် ရှေးကတည်းက အခြေစိုက်ခဲ့သော [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ|မွန်-ခမာ (ဩစထြိုအေးရှားတစ်)]] နွယ်ဝင်များနှင့်သာ ပိုမိုနီးစပ်ပြီး တူညီမှုရှိကြောင်း သုတေသနများက ညွှန်းဆိုနေသည်။<ref name="Kutanan20182">Kutanan, W. (2018). "Genetic structure of Tai-Kadai speaking peoples in Thailand". ''Scientific Reports''.</ref>
{{Infobox ethnic group
| group = ထိုင်းလူမျိုး
| flag = Flag of Thailand.svg
| flag_caption = ထိုင်းနိုင်ငံ အလံတော်
| image = [[File:Map of the Thais Diaspora in the World.svg|center|frameless|280x280px]]
| population = သန်း ၅၂ မှ ၅၉ အကြား (ခန့်မှန်း)
| regions = [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] {{circa}} ၅၁–၅၇.၈ သန်း{{refn|group="nb"|Thai people make up approximately 75–85% population of the country (58 million) if including the [[Southern Thailand|Southern Thai]] and, more controversially, the [[Northern Thai people|Northern Thai]] and [[Isan people]], all of which include significant populations of non Tai-Kadai ethnic groups}}<ref name=McCargoHong>{{Cite journal| doi = 10.1080/1463136042000221898| url = http://thaipolitics.leeds.ac.uk/files/2014/05/mccargo-and-krisadawan-2004.pdf| title = Contesting Isan-ness: Discourses of politics and identity in Northeast Thailand| journal = Asian Ethnicity| volume = 5| issue = 2| page = 219| year = 2004| last1 = McCargo| first1 = D.| last2 = Hongladarom| first2 = K.| s2cid = 30108605| access-date = 2016-09-03| archive-url = https://web.archive.org/web/20170809095856/http://thaipolitics.leeds.ac.uk/files/2014/05/mccargo-and-krisadawan-2004.pdf| archive-date = 2017-08-09| url-status = dead}}</ref><ref name="David Levinson 1998 287">{{citation |author=David Levinson |title=Ethnic Groups Worldwide: A Ready Reference Handbook |publisher=Oryx Pres |year=1998 |page=287 |isbn=978-1-57356-019-1 |url=https://archive.org/details/ethnicgroupsworl00levi/page/287}}</ref><ref name=Ethno2013>{{citation | last1 = Paul | first1 = Lewis M. | last2 = Simons | first2 = Gary F. | last3 = Fennig | first3 = Charles D. | year = 2013 | title = Ethnologue: Languages of the World | publisher = SIL International | isbn = 978-1-55671-216-6 | url = http://www.ethnologue.com}}</ref>
| region2 = {{Center|[[Thai diaspora|ရွှေ့ပြောင်းထိုင်းလူမျိုးများ]]}}
| pop2 = {{circa}} ၁.၁ သန်းကျော်
| region4 = {{flag|United States}}
| pop4 = ၃၂၈,၁၇၆ (၂၀၂၂)
| ref4 = <ref name="AsianPop">{{cite web |url=https://data.census.gov/table/ACSDT5Y2022.B02018?q=B02018 |title=ASIAN ALONE OR IN COMBINATION WITH ONE OR MORE OTHER RACES, AND WITH ONE OR MORE ASIAN CATEGORIES FOR SELECTED GROUPS |year=2022 |work=[[United States Census Bureau]] |publisher=[[United States Department of Commerce]] |access-date=28 July 2024 }}</ref>
| region5 = {{flagcountry|South Korea}}
| pop5 = ၁၈၅,၃၈၉ (၂၀၁၈)
| ref5 = <ref>{{cite web|url=http://gzone.kr/cmmn/FileDown.do?atchFileId=226381&fileSn=67807|title=출입국·외국인정책 내부용 통계월보 (2018년 7월호)|work=gov.kr|format=PDF|language=ko|access-date=2 May 2019|archive-date=24 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210924144114/http://gzone.kr/cmmn/FileDown.do?atchFileId=226381&fileSn=67807|url-status=dead}}</ref>
| region6 = {{flagcountry|Germany}}
| pop6 = ၁၁五,၀၀၀ (၂၀၂၀)
| ref6 = <ref>{{Cite web|url=https://www.destatis.de/DE/Themen/Gesellschaft-Umwelt/Bevoelkerung/Migration-Integration/Tabellen/migrationshintergrund-staatsangehoerigkeit-staatengruppen.html|title=Bevölkerung in Privathaushalten nach Migrationshintergrund im weiteren Sinn nach Geburtsstaat in Staatengruppen}}</ref>
| region7 = {{flagcountry|Australia}}
| pop7 = ၈၁,၈၅၀ (၂၀၁၉)
| ref7 = <ref>{{cite web |title=Estimated resident population, Country of birth - as at 30 June, 1996 to 201 |url=https://www.abs.gov.au/AUSSTATS/abs@.nsf/Lookup/3412.0Main+Features12018-19?OpenDocument |website=Australian Bureau of Statistics |access-date=15 May 2020}}</ref>
| region8 = {{flagcountry|Taiwan}}
| pop8 = ၆၄,၉၂၂ (၂၀၁၈)
| ref8 = <ref>{{cite web|url=https://www.immigration.gov.tw/5475/5478/141478/141380/170070/|title=108.02Foreign Residents by Nationality (03/25/2019)|work=immigration.gov.tw|language=zh|access-date=2 May 2019}}</ref>
| region9 = {{flagcountry|Japan}}
| pop9 = ၆၁,၇၇၁ (၂၀၂၃)
| ref9 = <ref>{{Cite web |url=https://www.moj.go.jp/isa/content/001415139.pdf |title=【第1表】国籍・地域別 在留外国人数の推移 |date=2024-03-23 |access-date=2024-03-30 |website=[[Ministry of Justice (Japan)]] |language=ja}}</ref>
| region10 = {{flagcountry|Malaysia}}
| pop10 = ၅၁,၀၀၀–၇၀,၀၀၀ (၂၀၁၂)
| ref10 = <ref name=consular /><ref>{{cite web|url=http://www.nst.com.my/opinion/letters-to-the-editor/siamese-malaysians-they-are-part-of-our-society-1.457322|title=SIAMESE MALAYSIANS: They are part of our society|author=Nop Nai Samrong|publisher=[[New Straits Times]]|date=8 January 2014|access-date=10 January 2014}}</ref>
| region11 = {{flagcountry|Singapore}}
| pop11 = ၄၇,၇၀၀ (၂၀၁၂)
| ref11 = <ref name=consular>{{cite web|url=http://www.consular.go.th/main/contents/files/services-20120630-141533-674689.pdf|title=รายงานจำนวนประมาณการคนไทยในต่างประเทศ 2012|work=consular.go.th|date=March 5, 2012|language=th|access-date=9 August 2024|archive-date=14 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170214102448/http://www.consular.go.th/main/contents/files/services-20120630-141533-674689.pdf|url-status=dead}}</ref>
| region12 = {{flag|United Kingdom}}
| pop12 = ၄၅,၀၀၀ (၂၀၁၈)
| ref12 = <ref>{{cite web|url=https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/internationalmigration/datasets/populationoftheunitedkingdombycountryofbirthandnationality|title=Population of the United Kingdom by Country of Birth and Nationality (July 2017 to June 2018)|work=ons.gov.uk|date=29 November 2018|access-date=2 May 2019}}</ref>
| langs = [[ထိုင်းဘာသာစကား]]
| rels = အများစု [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]နှင့် ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှု၊ အနည်းစု [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]နှင့် [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]
| related =[[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]၊ [[လာအိုလူမျိုး|လာအို]]၊ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]]၊ [[ခမာလူမျိုး|ခမာ]]}}
ထိုင်းလူမျိုးများသည် များသောအားဖြင့် [[ထေရဝါဒ]][[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]နှင့် ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှုကို ပူးတွဲကိုးကွယ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြု တိုင်းရင်းသား ၁၃၅ မျိုးစာရင်းတွင်မူ ၎င်းတို့ကို "တိုင်းနွဲ့လူမျိုး" အမည်ဖြင့် ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ထားသည်။
== သမိုင်း ==
ထိုင်းလူမျိုး၏ သမိုင်းကြောင်းသည် အရှေ့တောင်အာရှ ကုန်းတွင်းပိုင်းတွင် ဘာသာစကား၊ မနုဿဗေဒနှင့် မျိုးရိုးဗီဇဗေဒဆိုင်ရာ အလွန်စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသော ရွှေ့ပြောင်းရောနှောမှု ဖြစ်စဉ်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။
=== ၁။ မူလအစပြုရာဒေသနှင့် ရှေးဦးတိုင်လူမျိုးများ ===
ခေတ်သစ် ဘာသာစကားဗေဒနှင့် မနုဿဗေဒ သုတေသနများအရ ထိုင်းလူမျိုးတို့ ပါဝင်သော ခရာ-ဒိုင် (Kra-Dai) ဘာသာစကားပြော မျိုးနွယ်စုများ၏ မူလအစပြုရာဒေသ (Urheimat) သည် ယနေ့ခေတ် တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းရှိ [[ကွမ်ရှီး (ကျွမ့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ)|ကွမ်ရှီးပြည်နယ်]] နှင့် [[ယူနန်ပြည်နယ်]] တို့အနီးတစ်ဝိုက် ဖြစ်သည်။<ref name="Ostapirat2005">Ostapirat, W. (2005). ''The Tai-Kadai Languages''. Routledge.</ref> ၎င်းတို့၏ ရှေးဦးဘိုးဘွားများသည် တရုတ်သမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင် '''"[[ပိုင်ယွဲ့]]" (Bai Yue; 百越)''' ဟု သမိုင်းတွင်ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည့် ရှေးဦးကုန်းမြင့်လူ့အဖွဲ့အစည်းကြီးတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြပြီး၊ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းထောင်ချီက ယန်ဇီမြစ်ဝှမ်းဒေသတွင် မွန်-ခမာ မျိုးနွယ်များနှင့်အတူ ရေစပါးစိုက်ပျိုးခြင်း ယဉ်ကျေးမှုကို အတူတကွ ပေါင်းစည်းတည်ထောင်ခဲ့ကြဖူးသည်။<ref name="Pain2008">Pain, F. (2008). "An Introduction to Thai Ethnohistory". ''Journal of the Siam Society''.</ref><ref name="Higham2011">Higham, C. (2011). ''The Neolithic of Southeast Asia''. Cambridge University Press.</ref>
[[File:Gerner Tai-Kadai migration route.png|280px|thumb|right|[[Kra–Dai-speaking peoples|Kra-Dai]] ရွှေ့ပြောင်း လမ်းကြောင်း Matthias Gerner (2014)မှာ ဘာသာစကားဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ project]]
=== ၂။ အရှေ့တောင်အာရှသို့ ပြန့်နှံ့လာခြင်းနှင့် အခြေချခြင်း ===
ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ခရစ်နှစ် (၁၀) ရာစုမှ (၁၂) ရာစု (1000 – 1200 CE) အတွင်းတွင် တရုတ်မြောက်ပိုင်းမှ တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဝင်များ တောင်ဘက်သို့ တိုးချဲ့လာခြင်းကြောင့် ကွမ်ရှီးနှင့် ယူနန်တစ်ဝိုက်ရှိ တိုင်စကားပြောမျိုးနွယ်စုများ ဖြစ်ကြသည့် ထိုင်း၊ လာအို နှင့် ရှမ်းတို့သည် အရှေ့တောင်အာရှ မြစ်ဝှမ်းဒေသများဆီသို့ အလုံးအရင်းဖြင့် အဆင့်ဆင့် တိုးချဲ့ပြန့်နှံ့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြသည်။<ref name="Pittayaporn2014">Pittayaporn, P. (2014). "Layers of Chinese Loanwords in Proto-Southwestern Tai". ''Journal of the South East Asian Linguistics Society''.</ref>
၎င်းတို့သည် လက်ရှိထိုင်းနိုင်ငံတည်ရှိရာ ကျောက်ဖယားမြစ်ဝှမ်း (Chao Phraya Valley) သို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ ထိုဒေသတွင် အခြေစိုက်နှင့်ပြီးဖြစ်သော မွန်တို့၏ ဒွါရာဝတီ (Dvaravati) ယဉ်ကျေးမှုနိုင်ငံတော်များနှင့် အရှေ့ဘက်မှ ခမာအင်ပါယာတို့နှင့် ထိတွေ့ခဲ့ကြသည်။ စစ်ရေးနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအင်အား တောင့်တင်းလာသော တိုင်မျိုးနွယ်စုများသည် ၁၃ ရာစုတွင် သုခေါဒယ (Sukhothai) နိုင်ငံတော်ကိုလည်းကောင်း၊ ၁၄ ရာစုတွင် အယုဒ္ဓယ (Ayutthaya) နိုင်ငံတော်ကိုလည်းကောင်း အခြေစိုက်တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။
=== ၃။ ယိုးဒယား နှင့် မြန်မာ့သမိုင်း ဆက်စပ်မှု ===
၁၆ ရာစုမှ ၁၈ ရာစုအထိ ကုန်းဘောင်ခေတ်အထိ ဖြစ်ပွားခဲ့သော မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်ပွဲများသည် နှစ်နိုင်ငံ လူဦးရေနှင့် မျိုးရိုးဗီဇ စီးဆင်းမှုအပေါ် အကြီးအကျယ် သက်ရောက်ခဲ့သည်။ တပင်ရွှေထီး၊ ဘုရင့်နောင်နှင့် ဆင်ဖြူရှင်မင်းတို့ လက်ထက် အယုဒ္ဓယကျူးကျော်စစ်များအပြီးတွင် ယိုးဒယားဘုရင့်နွယ်ဝင်များ၊ စစ်သည်များနှင့် အရပ်သား သောင်းနဲ့ချီကို မြန်မာပြည်အလယ်ပိုင်း (စစ်ကိုင်း၊ အင်းဝ၊ အမရပူရ) သို့ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်လာကာ အတည်တကျ နေထိုင်စေခဲ့သည်။ ထိုသူများကို မြန်မာတို့က "ယိုးဒယားလူမျိုး" ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြပြီး ရေရှည်တွင် ဒေသခံများနှင့် သွေးနှောသွားခဲ့ကြသည်။
=== ၄။ မျိုးရိုးဗီဇနှင့် လူမျိုးဖြစ်တည်မှု ဝိသေသ ===
ဘာသာစကားအရ ထိုင်းလူမျိုးများသည် တိုင်-ကဒိုင်းနွယ်ဝင် ဖြစ်သော်လည်း၊ ခေတ်သစ် DNA သုတေသနပြုချက်များအရ အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းထိုင်းလူမျိုးတို့၏ မျိုးရိုးဗီဇသည် တရုတ်ပြည်မှ ဆင်းသက်လာသည့် တိုင်အုပ်စုစစ်စစ်များထက် ထိုမြေတွင် နဂိုကတည်းက နေထိုင်ခဲ့ကြသည့် [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] နှင့် [[ခမာလူမျိုး|ခမာ]] မျိုးနွယ်များနှင့် ပိုမိုနီးစပ်နေကြောင်း ထင်ရှားစွာ တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Kutanan2018">Kutanan, W. (2018). "Genetic structure of Tai-Kadai speaking peoples in Thailand". ''Scientific Reports''.</ref>
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် လူဦးရေနည်းပါးသော တိုင်မျိုးနွယ်စုများ ကျောက်ဖယားမြစ်ဝှမ်းသို့ ဝင်ရောက်လာချိန်တွင် အရေအတွက် အဆမတန်များပြားသော ဒေသခံမွန်၊ ခမာလူမျိုးများကို ၎င်းတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကားအောက်သို့ သွတ်သွင်းပေါင်းစည်းခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref name="Sun2013">Sun, J. (2013). "The Genetic Structure of the Tai-Kadai Peoples". ''PLOS ONE''.</ref><ref name="You2020">You, X. (2020). "Paternal Genetic Structure of Tai-Kadai Speaking Populations". ''Frontiers in Genetics''.</ref>
=== ၅။ ခေတ်သစ် "ထိုင်းလူမျိုး" မူဝါဒ ===
၁၉၃၀ ပြည့်လွန်နှစ်များနှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၄၀ ခုနှစ်များအတွင်း ထိုင်းအစိုးရ၏ အမျိုးသားရေး ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု မူဝါဒများအရ နိုင်ငံအတွင်းရှိ ယွမ် (မြောက်ပိုင်းထိုင်း)၊ အီသန် (အရှေ့မြောက်ပိုင်းထိုင်း)၊ တောင်ပိုင်းထိုင်း အပါအဝင် လူမျိုး-ဘာသာစကား အုပ်စုအမျိုးမျိုးနှင့် ကူးသန်းခြေချလာသော ဟန်တရုတ် အုပ်စုများကို အလယ်ပိုင်းထိုင်း ယဉ်ကျေးမှုအောက်တွင် တစ်စုတစ်စည်းတည်း အတင်းအကျပ် ပေါင်းစည်းစေခဲ့ပြီး ကမ္ပည်းအမည်ကိုလည်း "စယာမ် (Siam)" မှ "ထိုင်း (Thai)" လူမျိုးဟု ပြောင်းလဲသတ်မှတ် ခေါ်ဝေါ်စေခဲ့သည်။<ref name="McCargo2004">McCargo, D., & Hongladarom, K. (2004). "Contesting Isan-ness: Discourses of politics and identity in Northeast Thailand". ''Asian Ethnicity''.</ref>
[[File:Map of the Rattanakosin Kingdom.svg|thumb|right|[[ဓနပုရီပြည်]] ၁၇၆၇-၁၇၈၂]]
== ယဉ်ကျေးမှု ==
[[ထိုင်းဘာသာစကား]]မှ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အလယ်ပိုင်း၊ မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းဒေသတွင် ထိုင်းဘာသာစကား ပြောဆို့မှု မတူညီသည့်ကို တွေရသည်။ အလယ်ပိုင်းဒေသရှိ ထိုင်းဘာသာစကား ပြောဆို့မှုများသည်။
ထိုင်းလူမျိုးတို၏ ရိုးရာအားကစားမှ မွေထိုင်း ဖြစ်ပြီး။ အနုပညာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရိုးရာအစားအစာများမှာလည်း ထင်ရှာသည်။<ref>https://en.m.wikipedia.org/wiki/Thai_people</ref>
[[File:Som tam thai.JPG|thumb|ထိုင်းသင်္ဘောသီးသုပ် ([[ရခိုင်ဘာသာစကား|ရခိုင်]]: ဒကာသီးသုပ်)]]
== မှတ်ချက် ==
<references group="nb"/>
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ လူမျိုးများ]]
tdfuhftaychyu86cktyo8084jmbcdpo
ကြယ်လိပ်
0
20081
1042970
838520
2026-07-12T13:34:11Z
Ninjastrikers
22896
/* ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး လုပ်ဆောင်မှုများ */
1042970
wikitext
text/x-wiki
{{Speciesbox
|name=မြန်မာ့ကြယ်လိပ်<br><small>({{Lang-en|Burmese Star Tortoise}})<small/>
|image=Geochelone platynota by OpenCage.jpg
|image_caption=ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အဏ္ဏဝါပြတိုက်တစ်ခုမှ မြန်မာ့ကြယ်လိပ်များ
|status=CR
|status_system=IUCN2.3
|genus=Geochelone
|species=platynota
|authority=([[:en:Edward Blyth|Blyth]], 1863)
|synonyms=* ''Testudo platynota'' <small>Blyth, 1863</small>
* ''Peltastes platynotus'' <small>Gray, 1870</small>
* ''Testudo platinota'' <small>Bourret, 1941</small> (''ex errore'')
* ''Testudo platynotus'' <small>Bourret, 1941</small>
* ''Geochelone platynota'' <small>Loveridge & Williams, 1957</small>
* ''Geochelone elegans platynota'' <small>Obst, 1985</small>
* ''Geochelone platynotata'' <small>Paull, 1997</small> (''ex errore'')
|synonyms_ref=<ref name="Fritz 2007">{{Cite journal |journal=Vertebrate Zoology |title=Checklist of Chelonians of the World |year=2007 |author=Fritz Uwe |author2=Peter Havaš |volume=57 |issue=2 |pages=279 |issn=1864-5755 |url=http://www.cnah.org/pdf_files/851.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110501060224/http://www.cnah.org/pdf_files/851.pdf |archive-date=2011-05-01 |access-date=29 May 2012 |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131014141725/http://www.cnah.org/pdf_files/851.pdf |date=14 October 2013 }}</ref>
}}
'''မြန်မာ့ကြယ်လိပ်''' ({{Lang-en|'''Burmese Star Tortoise'''|label={{small|[[အင်္ဂလိပ်]]}}}}) သည် ရှားပါးသတ္တဝါမျိုးစိတ်များထဲတွင် ပါဝင်ပြီး [[ပါဏဗေဒ]]အလိုအရ ''ဂျီအိုချယ်လုံး ပလက်တင်နိုတာ(Geochelone Platynota)'' ဟု အနည်ပေးထားပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၌သာ တွေ့ရှိရသော ဒေသရင်းမျိုးစိတ် (Endemic Species) ပင် ဖြစ်သည်။ ကြယ်လိပ်များအား [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]နှင့် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] စသည့် အပူပိုင်းခြောက်သွေ့သော ဒေသများတွင် နေထိုင်ကျက်စားလေ့ရှိသည်ကို တွေ့နိုင်သည်။ ဒေသအလိုက် '''ကြယ်လိပ်'''၊ '''ဆီးချိုလိပ်'''၊ '''ပင့်ကူလိပ်'''၊ '''ပန်းလိပ်'''၊ '''ရွှေလိပ်'''၊ '''နတ်လိပ်''' ဟူ၍ အမည်အမျိုးမျိုးဖြင့်လည်း ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသည်။
'''ကြယ်လိပ်'''တို့သည် [[မှို]]၊ အသီးအရွက်၊ ပန်းပွင့်တို့ကိုသာမက [[တီကောင်]]၊ [[ခရု]]တို့ကိုပါ စားသောက်လေ့ရှိသည့် အစုံစား သတ္တဝါမျိုးပင်ဖြစ်သည်။ ကြယ်လိပ်သည် တောရိုင်းသဘာဝတွင် တစ်နှစ်လျှင် တစ်ကြိမ်မှ လေးကြိမ်အထိ ဥ ဥလေ့ရှိသည်။
== ပုံသဏ္ဌာန် ဖော်ပြချက် ==
[[ဖိုင်:Testudinidae_Geochelone_platynota_1.jpg|left|thumb|250x250px|ကျောပြင်ပေါ်မှ အလင်းရောင် ဖြာထွက်နေသည့် ကြယ်ပုံသဏ္ဌာန်အစင်းများ]]
မြန်မာ့ကြယ်လိပ်သည် အခွံပေါ်တွင် ကြယ်မှ အလင်းရောင်ဖြာထွက်သကဲ့သို့ ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသော အရောင်ဖြင့် အဆင်းကြောင်းများ ရှိသည်။ ထို့အပြင် အခွံ၏ ယင်း ကြယ်အလင်းဖြာထွက်ပုံ ဖြစ်နေသည့် အဆင်းကြောင်းနေရာများသည် အပြင်သို့ အကြောင်းလိုက် ခုံးထွက်နေသောကြောင့် မြင်ရသည်မှာ ကျောအခွံပေါ်တွင် ကြယ်ပုံသဏ္ဌာန် ထွင်းထားသကဲ့သို့ ထင်ရ၏။<ref>{{Cite web|url=http://www.arkive.org/burmese-starred-tortoise/geochelone-platynota/|title=Archived copy|access-date=2014-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140304062349/http://www.arkive.org/burmese-starred-tortoise/geochelone-platynota/|archive-date=2014-03-04|url-status=dead|accessdate=29 October 2021|archivedate=4 March 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140304062349/http://www.arkive.org/burmese-starred-tortoise/geochelone-platynota/}}</ref>
== ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး လုပ်ဆောင်မှုများ ==
မြန်မာ့ကြယ်လိပ်များကို [[နိုင်ငံတကာ သဘာဝထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း|IUCN]] မှ [[မျိုးသုဉ်းလုနီးပါးအန္တရာယ်ရှိသော မျိုးစိတ်]]အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ သို့ပါသော်လည်း အိမ်နီးချင်း [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]မှ စားသောက်ဆိုင် ဈေးကွက်၏ လိုအပ်ချက်မြင့်မားမှုကြောင့် တရားမဝင်ရောင်းဝယ် ဖောက်ကားနေကြဆဲပင်ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မကြာသေးမီကပြုလုပ်ခဲ့သည့် ကွင်းဆင်းလေ့လာမှုတစ်ခုအရ ၎င်းတို့၏ မူရင်းဒေသများတွင် စေတနာ့ဝန်ထမ်း ငါးဦးဖြင့် အထူးလေ့ကျင့်ထားသည့် ခွေးများ အသုံးပြု၍ နာရီပေါင်း ၄၀၀ မျှပင် ရှာဖွေခဲ့ရာ ငါးကောင်သာ ရှာတွေ့ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
၎င်းသည် [[CITES#Appendix 1|CITES ၏ နောက်ဆက်တွဲ(၁)]]တွင် ပါရှိပြီး၊ ၎င်းကြယ်လိပ်များအား အကောင်လိုက် အရှင်ဖြစ်စေ၊ သေဆုံးပြီးသားဖြစ်စေ၊ ၎င်း၏ခနွာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းများနှင့် နမူနာပြုအစိတ်အပိုင်းများ (Specimens) ဖြစ်စေ ရောင်းဝယ် ဖောက်ကားခြင်း၊ လက်ဝယ်ထားရှိခြင်းတို့ကို ဥပဒေဖြင့် တားမြစ်ထားသည်။
=== မွေးမြူရေး အစီအစဉ်များ ===
[[ဖိုင်:Birumahoshigame.jpg|thumb|250x250px|Burmese Star Tortoises|left]]
မျိုးသုန်းလုနီးပါး အန္တရာယ်ကျရောက်နေသော မြန်မာ့ကြယ်လိပ်များ ပျောက်ကွယ်မသွားစေရေး အတွက် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကြယ်လိပ် မွေးမြူခြင်းများကို ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ကောင်ရေ ၂၀၀ ဖြင့် စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် လိပ်ကောင်ရေ ၁၄,၀၀၀ ထိ တိုးတက်လာခဲ့ကာ လိပ်အကောင် ၁၀၀၀ ကိုလည်း မူရင်းဒေသတောရိုင်းများသို့ ပြန်လည်ထားရှိပေးခဲ့ပြီးဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။<ref>[https://www.nytimes.com/2017/10/04/science/burmese-star-tortoise-myanmar.html?rref=collection%2Fcolumn%2Ftrilobites Burmese star tortoise]</ref>
ကြယ်လိပ်များမှာ တောမီးလောင်ခြင်း၊ နေထိုင်ရာတောများ ဆုံးရှုံးခြင်း၊ နိုင်ငံတကာ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားခြင်းများကြောင့် အရေအတွက် နည်းလာခဲ့သည်။ သို့အတွက် ကြယ်လိပ်များကို စနစ်တကျ ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ ကြယ်လိပ်များကို ထိန်းသိမ်းသည့် နေရာ သုံးခု ရှိသည်။
# [[လောကနန္ဒာ ဘေးမဲ့တောဥယျာဉ်]] ပုဂံ
# [[ရွှေစက်တော် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော]]၊ [[မင်းဘူးမြို့နယ်]]
# [[နွားထိုးကြီးမြို့နယ်]]၊ [[မင်းစုံတောင် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော]]
များတွင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက် မွေးမြူလျက်ရှိသည်။ ထို့အပြင် လက်ရှိတွင် မန္တလေးမြို့၊ [[ရတနာပုံ တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်|ရတနာပုံတိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်]]မှလည်း မြန်မာ့ကြယ်လိပ်များ မျိုးသုဉ်းမသွားစေရန် အကောင်ရေ တိုးလာစေရေး စောင့်ရှောက်မွေးမြူလျက်ရှိသည်ဟု သိရသည်။ [[ဖိုင်:Geochelone_platynota_-Toronto_Zoo,_Ontario,_Canada-8a.jpg|thumb|250x250px|Geochelone platynota -Toronto Zoo, Ontario, Canada]]
မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၊ မင်းစုံတောင်တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တောတွင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားရာ အကောင်ရေ ၃၀၀၀-ကျော် ရှိလာပြီ ဖြစ်သည်။ ကြယ်လိပ်များကို စနစ်တကျ မွေးမြူစောင့်ရှောက်ထားပြီး ဥချိန်မှအစ စာရင်းကောက်ယူကာ ပေါက်ဖွားသည့် ခုနှစ်အလိုက် မှတ်တမ်းများ ပြုစုထားသည်။<ref>မန္တလေးနေ့စဉ်၊ ၁.၁.၂၀၁၉၊ စာ-၁၀</ref>
{{Clear}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
== ပြင်ပလင့်များ ==
* [https://web.archive.org/web/20070928010556/http://www.columbiasciencereview.org/online/index.php?journal=csr&page=article&op=view&path%5B%5D=81&path%5B%5D=74 ကိုလံဘီယာ သိပ္ပံ၏ သုံးသပ်ချက်]
* [https://web.archive.org/web/20150909013829/http://www.turtlesurvival.org/blog/1-blog/160-assessing-reintroduction-sites-for-burmese-star-tortoises မြန်မာ့ကြယ်လိပ်များအတွက် ပြန်လည်စတင်မည့် နေရာများအား အကဲဖြတ်ခြင်း။]
* [http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=186907 မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း၌ အရေးပေါ် အန္တရာယ်ကြုံတွေ့နေသော မြန်မာ့ကြယ်လိပ် ''Geochelone platynota'' ၏ ဦးရေ အခြေအနေနှင့် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305005042/http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=186907 |date=5 March 2016 }}
* [http://www.cites.org/ မျိုးသုဉ်းလုနီးပါးအန္တရာယ်ရှိနေသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်နှင့် သစ်ပင်ပန်းမန် မျိုးစိတ်များ ကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာ သဘောတူစာချုပ်]
[[Category:လိပ်များ]]
7r09x8dt7plp8cwar6asa3wnixnr6k7
အာရိယန်လူမျိုး
0
23275
1043023
1042741
2026-07-13T08:32:49Z
~2026-39577-34
145582
1043023
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox ethnic group
| group = အာရိယန် (Aryan)
| image = Yamnaya Expansion Map.jpg
| caption =
| languages = [[အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားများ]]၊ [[သင်္သကရိုက်ဘာသာစကား|သက္ကတ]]၊ [[ပါဠိ]]
| religions = [[ဟိန္ဒူဘာသာ]] (ဝေဒခေတ်ကိုးကွယ်မှု)၊ [[ဇိုရိုရက်စထရီယန်ဘာသာ]]
| related = [[အင်ဒို-အီရန်လူမျိုးများ]]၊ [[ဥရောပလူမျိုးများ]]
}}
'''အာရိယန်လူမျိုး''' ({{lang-en|Aryan race}}) သည် ရှေးဦး-အင်ဒို-ဥရောပနွယ် (Proto-Indo-European) ဘာသာစကား ပြောဆိုသော လူမျိုးစုများကို ဖော်ပြရန် အသုံးပြုသည့် သိပ္ပံနှင့် သမိုင်းဝင် အယူအဆတစ်ခု ဖြစ်သည်။ "အာရိယန်" ဟူသော ဝေါဟာရသည် [[သင်္သကရိုက်ဘာသာစကား|သက္ကတဘာသာစကား]] "အရိယာ" (Arya) မှ ဆင်းသက်လာပြီး "မြင့်မြတ်သူ" သို့မဟုတ် "[[ရေမြေ့သခင်]]" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။<ref name="Arvindsson">Arvindsson, Stefan (2006). ''Aryan Idols: Indo-European Mythology as Ideology and Science''. University of Chicago Press.</ref> ဘီစီ ၆ ရာစုက အာခီးမီးနစ်မင်းဆက်မှ ဒါရိယတ်မင်းကြီး (Darius the Great) သည် ဘီဟစ်စွန်းကျောက်စာတွင် ၎င်းကိုယ်တိုင်နှင့် ၎င်း၏ဘာသာစကားမှာ အာရိယန်ဖြစ်ကြောင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ထည့်သွင်းရေးထိုးခဲ့သည်။<ref name="Behistun">Schmitt, Rüdiger (1991). ''The Bisitun Inscriptions of Darius the Great: Old Persian Text''. Corpus Inscriptionum Iranicarum.</ref>
== မူလဒေသနှင့် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခြင်း ==
အာရိယန်တို့သည် ကမ္ဘာဦးလူဖြူလူမျိုးစုကြီးများထဲတွင် ပါဝင်ပြီး မူလဌာနေမှာ အာရှတိုက်အလယ်ပိုင်း၊ [[ကက်စပီယံပင်လယ်]] အရှေ့ဘက်နှင့် ဟိန္ဒူကတ်ရှ်တောင်တန်း မြောက်ဘက်ဒေသများ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။<ref name="Encyclopedia">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)၊ စာမျက်နှာ ၃၈၀-၃၈၅။</ref> လူဦးရေတိုးပွားလာမှုနှင့် စားနပ်ရိက္ခာ အခက်အခဲများကြောင့် အုပ်စုနှစ်စုကွဲ၍ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြသည်-
# '''အနောက်ဘက်အုပ်စု:''' ဥရောပတိုက်အတွင်းသို့ ပျံ့နှံ့သွားပြီး ကဲ့လူမျိုး (Celts)၊ အီတာလျံ၊ ဂရိ၊ တျူးတိုး (Teutons) နှင့် ဆလဗ် (Slavs) လူမျိုးများ၏ ဘိုးဘေးများ ဖြစ်လာကြသည်။
# '''တောင်ဘက်အုပ်စု:''' အီရန်ကုန်းပြင်မြင့်သို့ ဝင်ရောက်ကာ မိဒ (Medes) နှင့် ပါရှန်း (Persians) လူမျိုးများ ဖြစ်လာကြသည်။ အခြားတစ်သုတ်မှာ ဘီစီ ၁၅၀၀ ခန့်တွင် အိန္ဒိယကျွန်းဆွယ်အတွင်းသို့ တောင်ကြားလမ်းများမှတစ်ဆင့် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။<ref name="History_India">Keay, John (2000). ''India: A History''. Atlantic Monthly Press.</ref>
== အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းသို့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခြင်း ==
ဘီစီ ၁၅၀၀ ခန့်တွင် အာရိယန်နွယ်ဖွား (Indo-Aryans) တို့သည် အလယ်အာရှမှတစ်ဆင့် ဟိန္ဒူကတ်ရှ် (Hindu Kush) တောင်တန်းရှိ တောင်ကြားလမ်းများကို ဖြတ်ကျော်ကာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းသို့ တစ်သုတ်ပြီးတစ်သုတ် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။<ref name="Thapar">Thapar, Romila (2004). ''Early India: From the Origins to AD 1300''. University of California Press.</ref> ထိုအချိန်တွင် အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်း (Indus Valley) ၌ ဒေသခံ [[ဒြာဝိဒိယန်လူမျိုး|ဒြာဝိဒိယန်]]တို့သည် အဆင့်မြင့်သော မြို့ပြယဉ်ကျေးမှုများဖြင့် အခြေတကျ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။ အာရိယန်တို့သည် ရေကြည်ရာမျက်နုရာ ရှာဖွေရင်း ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာခြင်းဖြစ်သောကြောင့် နယ်မြေပိုင်ဆိုင်မှုအတွက် ဒေသခံမျိုးနွယ်စုများနှင့် ပြင်းထန်သော စစ်ပွဲများ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ဒြာဝိဒိယန်တို့သည် အခြေတကျ မြို့ပြတည်ထောင်သူများဖြစ်သဖြင့် အာရိယန်တို့ထက် နေထိုင်မှုအဆင့်အတန်း မြင့်မားသော်လည်း၊ တိုက်ခိုက်ရေးတွင်မူ အာရိယန်တို့က အဘက်ဘက်မှ အသာစီးရခဲ့သည်။<ref name="History_India">Keay, John (2000). ''India: A History''. Atlantic Monthly Press.</ref> အာရိယန်တို့သည် မြင်းများကို ကျွမ်းကျင်စွာ ထိန်းကျောင်းနိုင်ပြီး ဘီးအကန့်ပါသော စစ်ရထား (Spoked-wheel chariots) များကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် ခြေလျင်တပ်ဖြစ်သော ဒြာဝိဒိယန်များအတွက် အဓိက အဟန့်အတား ဖြစ်ခဲ့သည်။ အာရိယန်တို့သည် ကြေးဝါထက် ခိုင်မာသော သံလက်နက်များကို အသုံးပြုလာနိုင်ခြင်းကလည်း စစ်ပွဲတွင် အဆုံးအဖြတ် ဖြစ်စေခဲ့သည်။ အိမ်ခြေအတည်တကျမရှိသော အာရိယန်တို့သည် စစ်ရေးတွင် လျင်မြန်ဖြတ်လတ်ပြီး ကြမ်းတမ်းသော တိုက်ခိုက်ရေးပုံစံ ရှိကြသည်။
ပြင်းထန်သော စစ်ပွဲများကြောင့် ဒြာဝိဒိယန်တို့သည် အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းမှ ဂင်္ဂါမြစ်ဝှမ်း (Ganges Valley) သို့ ဆုတ်ခွာပေးခဲ့ရသည်။ အာရိယန်တို့က နောက်မှလိုက်လံတိုက်ခိုက်သဖြင့် နောက်ဆုံးတွင် ဒြာဝိဒိယန်တို့သည် အိန္ဒိယတောင်ဘက်ပိုင်း ကုန်းပြင်မြင့်ဒေသများနှင့် ဟိမဝန္တာတောင်ခြေရင်းသို့ ပြေးကြရသည်။<ref name="Encyclopedia" /> ဤသို့ဖြင့် အဆင့်မြင့်သော အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းယဉ်ကျေးမှု (Indus Valley Civilization) ဖြစ်သည့် ဟာရပ္ပ (Harappa) နှင့် [[မိုဟန်ဂျိုဒါရို]]မြို့ကြီးများ ပျက်သုဉ်းခဲ့ရသည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်အချို့က ယူဆကြသည်။
စစ်ပွဲတွင် အနိုင်ရပြီးနောက် အာရိယန်တို့သည် အိန္ဒိယမြောက်ပိုင်းတစ်ခွင်လုံးတွင် အုပ်စိုးလွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် လက်ရဖမ်းမိသော ဒြာဝိဒိယန်များကို "ဒါသ" (Dasa) သို့မဟုတ် "ဒါယု" (Dasyu) ဟု ခေါ်ဝေါ်ကာ ကျွန်ပြုခဲ့ကြသည်။ ဤကာလတွင် အာရိယန်တို့၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာစကား (သက္ကတ) နှင့် ဘာသာရေး (ဝေဒ) တို့သည် အိန္ဒိယ၏ အဓိကယဉ်ကျေးမှုအဖြစ် အမြစ်တွယ်လာခဲ့သည်။<ref name="Flood">Flood, Gavin (1996). ''An Introduction to Hinduism''. Cambridge University Press.</ref> ဤပဋိပက္ခသည် နောင်အခါတွင် အိန္ဒိယ၌ အလွန်တင်းကျပ်လာမည့် ဇာတ်စနစ် (Caste System) ၏ အစဦးအခြေခံလည်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== ဘာသာရေးနှင့် စာပေ ==
အာရိယန်တို့သည် သဘာဝတရားများကို နတ်ဘုရား (ဒေဝ) များအဖြစ် ကိုးကွယ်ကြသည်။ အဓိက နတ်ဘုရားများမှာ ဣန္ဒ (မိုးနတ်မင်း)၊ အဂိ (မီးနတ်)၊ မရုတ် (လေနတ်) နှင့် သူရိယ (နေနတ်) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့၏ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုနှင့် သမိုင်းကြောင်းများကို '''[[ဝေဒကျမ်း]]''' (Vedas) များအဖြစ် ပြုစုခဲ့ကြပြီး ဣရုဗေဒ၊ သာမဗေဒ၊ ယဇုဗေဒ နှင့် အာထဗ္ဗနဗေဒ ဟူ၍ ကျမ်းလေးစောင် ရှိသည်။<ref name="Vedas">Flood, Gavin (1996). ''An Introduction to Hinduism''. Cambridge University Press.</ref> ၎င်းတို့၏ ဘာသာစကားဖြစ်သော [[သင်္သကရိုက်ဘာသာစကား|သက္ကတဘာသာစကား]]သည် ကမ္ဘာ့ရှေးကျသော မူလဘာသာစကားကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== ခေတ်သစ် အယူအဆလွဲမှားမှုများ ==
၂၀ ရာစုအတွင်း ဂျာမနီအာဏာရှင် [[အဒေါ့ဖ် ဟစ်တလာ]]သည် ဂျာမန်လူမျိုးများသည်သာ အစစ်မှန်ဆုံးနှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော "အာရိယန်" အနွယ်များဖြစ်သည်ဟု ဝါဒဖြန့်ကာ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် သိပ္ပံနည်းကျလေ့လာချက်များအရ ဥရောပလူမျိုး အများအပြားမှာ အာရိယန်အနွယ်များဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Hitler">Arvindsson, Stefan (2006). ''Aryan Idols''.</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[Category:အင်ဒို-အာရိယန် လူမျိုးများ]]
89scyyc44oxmtokums0143kc2ulxl0m
အေရှားဝေါ
0
48239
1043022
743408
2026-07-13T08:25:17Z
~2026-39516-62
145581
1043022
wikitext
text/x-wiki
{{unreferenced|date=မေ ၂၀၁၇}}
Asia World စစ်အစိုးရခေတ်တွင် စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများနှင့် ရင်းနှီးခင်မင်သော [[လော်စစ်ဟန်]] သည်၊ သူ၏သားသမီး၊ ဆွေမျိုးများဖြင့် အေရှားဝေါ ကုမဏီကြီကို အောင်မြင်စွာ တည်ထောင်ခဲ့သည်။ သူတို့နောက်ကွယ်မှပါဝင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည် ဧရာဝတီ [[မြစ်ဆုံစီမံကိန်း]] သည် သမ္မတသစ် [[ဦးသိန်းစိန်]] လက်ထက် ၂ဝ၁၁တွင် ရပ်နားခြင်းခံရသည်။ ဘိန်းဘုရင် လော်စစ်ဟန်ကို အမေရိကန်အစိုးရက သေဒဏ်ပေးထားသော်လည်း သူ တည်ထောင်ခဲ့သည့် အေရှားဝေါ မှာ မြန်မာပြည်တွင် အဓိကစီးပွားရေးကြီးဖြစ်နေသည်။
၁၉၉၂ ဇွန်တွင် အာရှဓန ကုမ္ပဏီ ကို ထူထောင်ကာ ငွေကြေးခဝါချ ခဲ့သည်။ လောစစ်ဟန်၏ သား စတီဗင်လော ခေါ် ထွန်းမြင့်နိုင် သည် စင်ကာပူမှ စီစီလီယာ အန်း နှင့် ၁၉၉၆ တွင် လက်ထပ်ခဲ့ကာ ဆောက်လုပ်ရေးနှင့် စွမ်းအင် ဆိုင်ရာ အခန်းကဏ္ဍများတွင် အမြတ်အစွန်း အများအပြားရရှိသော ကုမ္ပဏီ ကို ထူထောင်ခဲ့သည်။ လော်စစ်ဟန် က လည်း ရန်ကုန်ရှိ ထရိတ်ဒါး ဟော်တယ် ၏ ရှယ်ယာ ၁၀% ကို ပိုင်ဆိုင်သည်။ [၁] လော်စစ်ဟန် သည် ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ထိုစဉ် က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ ၏ သမီး မင်္ဂလာဆောင် ကိုလည်း ကူညီခဲ့သေးသည် ဟု အော့ဇာဗာ သတင်းတစ်ပုဒ်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ [၅] ၂၀၀၈ ဖေဖော်ဝါရီ တွင် အမေရိကန် အစိုးရ က လော်စစ်ဟန် ၊ သူ၏သား၊ ချွေးမ တို့နှင့် တကွ ၎င်းတို့ပိုင်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီ များကို ပါ ပိတ်ဆို့မှုစာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ [၆] နိုင်ငံတော် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန် ၏ ပထမဆုံး တရုတ်ပြည် ခရီးစဉ်တွင်လည်း လိုက်ပါခဲ့သည်။
အာရှဓန ကုမ္ပဏီ သည် တရုတ် မြန်မာ ဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း၊ ကျောက်ဖြူရေနက်ဆိပ်ကမ်း၊ မြစ်ဆုံဆည်၊ တာဆန်းဆည်နှင့် ရေအားလျှပ်စစ် စသည့် စီမံကိန်း အကြီးကြီးများ ကို ဆောက်လုပ်ရာတွင် ပါဝင်သည်။ တရုတ်အစိုးရ ကုမ္ပဏီများကလည်း ထိုစီမံကိန်းများတွင် ရင်းနှီး မြုပ်နှံထားကြသည်။ လော်စစ်ဟန် ၏ အခြားသား တစ်ဦးသည်လည်း စင်ကာပူ၊ ထိုင်း၊ ထိုင်ဝမ် တို့တွင် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်သေးသည်။
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကုမ္ပဏီများ]]
fajdf37jg6smwxn0un3u9d8c01ei7yx
စာအုပ်၏ သမိုင်းဦး
0
50472
1042971
836195
2026-07-12T13:34:55Z
Mayor mt
1506
1042971
wikitext
text/x-wiki
ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင် စာအုပ်သည် ၁၅ ရာစုမှ စတင်နေရာယူလာကြသည် ဟုထင်သည်။ လက်လှမ်းမီ သမျှတင်ပြရလျှင် ကမ္ဘာ့ပထမဆုံးစာအုပ်သည် ခရစ်နှစ် ၁၄၅၆ ခုနှစ်မှစတင်ပုံနှိပ်သည်ဟု အဆိုအမိန့် ရှိခဲ့သည်။ ခရစ်နှစ် ၁၄၅၆ ခုနှစ်တွင် 'ဂျွန်ဂူတင်ဘတ်ဆိုသူက သမ္မာကျမ်းစာအုပ် အတွဲနှစ်တွဲကို စတင်ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသည်။ ထိုစာအုပ်တွင် စာတစ်မျက်နှာ၌ စာကြောင်းရေ ၄၂ ကြောင်းပါရှိပြီး နှစ်ကော်လံခွဲခြား ဖော်ပြသည်။ ထိုစာအုပ်တွင် ပြီးစီးရန် ၅ နှစ်ကြာ ပုံနှိပ်ခဲ့ရသည်ဟု သိရှိမှတ်သားရသည်။ ပထမဆုံးသောရောင်စုံ ပုံနှိပ်စာအုပ်ကို ခရစ်နှစ် ၁၄၅၇ ခုနှစ်တွင် 'ဂျွန်ဖတ်နှင့် ပီတာရှိုဖာတို့ နှစ်ဦးက ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ခရစ်နှစ် ၁၄၇၅ ခုနှစ်တွင် 'ဝီလီယမ် ကက်စတာသည် ထရွိုင်မြို့သမိုင်း ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ပြန်ဆိုရေးသားကာ ၁၄၇၇ ခုနှစ်၌ အင်္ဂလန်နိုင်ငံမှ စာအုပ်အဖြစ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
==မြန်မာ==
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပုံနှိပ်စာအုပ်သမိုင်းဦးသည် ခရစ်နှစ် ၁၇၇၆ ခုနှစ် (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၃၈ ခုနှစ်) [[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]]လက်ထက်တွင် စတင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ၁၇၇၆-ခုနှစ်တွင် [[သန်လျင်မြို့]]သို့ [[အီတလီလူမျိုး]] သာသနာပြုတစ်ဦး ရောက်လာခဲ့ပြီး မြန်မာစာပေကို လေ့လာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[အီတလီနိုင်ငံ]]၊[[ရောမမြို့]]သို့ပြန်သွားပြီး မြန်မာအက္ခရာများကို တီထွင်သည်။ ယင်းမြန်မာအက္ခရာ ခဲစာလုံးများဖြင့်
မြန်မာသင်ပုန်ကြီးစာအုပ်၊ ခရစ်တော်ဝင်ချုပ်စာအုပ်၊ ဘုရားသခင် ပညတ်တော်တို့ အနက်အဓိပ္ပာယ် စာအုပ်၊ ဘုရားသခင် ဘာသာတရားတော်အလျောက် အကျင့်ဝါဒကိုပြသော စာအုပ်များကို ရောမမြို့ ခရစ်ယာန်သာသနာပြု ပုံနှိပ်စက်မှ ရိုက်နှိပ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် မြန်မာဘာသာဖြင့် ပုံနှိပ်စာအုပ်ကို အေဒီ ၁၇၇၆ ခုနှစ် (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၃၈ ခုနှစ်တွင် ရောမမြို့မှ စတင်ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်ဟု အဆိုအမိန့်ပြု မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။)
၁၇၇၆-ခုနှစ်တွင် ရောမမြို့ ခရစ်ယာန်သာသနာပြု ပုံနှိပ်စက်ပိုင်ရှင်များသည် သန်လျင်မြို့ရှိ ခရစ်ယာန်သာသနာပြုများထံသို့ ပုံနှိပ်စက်နှစ်လုံးကို မြန်မာအက္ခရာ ခဲစာလုံးခြောက်သောင်း၊ လက်တင် အက္ခရာခဲစာလုံး လေးသောင်းနှင့်အတူ ပေးပို့ခဲ့၏။ သို့သော် သန်လျင်မြို့ မီးလောင်သည့်အခါ ပုံနှိပ်စက်နှင့် ခဲစာလုံးများ ပါသွား၍ စာအုပ်များ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခြင်း မပြုနိုင်ခဲ့ပေ။
ခရစ်နှစ် ၁၈၁၅-နှစ်တွင် ဖီးလစ်ကဲရေးအမည်ရှိသော သာသနာပြုတစ်ဦးသည် ဘိုးတော်မင်းတရားထံ ခွင့်ပြုချက်အရ အိန္ဒိယပြည် [[ဆီရမ်ပူမြို့]]မှ မြန်မာခဲစာလုံးများနှင့် ပုံနှိပ်စက်တစ်လုံးကို [[အမရပူရမြို့]]သို့ ယူဆောင်ခဲ့သည်။ ရှေးဦးစွာ အိန္ဒိယမှ ရန်ကုန်သို့ ရေကြောင်းခရီးဖြင့် သယ်ဆောင်သည်။ ထို့နောက် ရန်ကုန်မှ အမရပူရမြို့သို့ ရေကြောင်းခရီးဖြင့် သယ်ဆောင်စဉ် လမ်းတွင်သင်္ဘော နစ်မြုပ်ခဲ့သဖြင့် ပုံနှိပ်စက် ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။ အမရပူရမြို့တွင် မြန်မာဘာသာ စာအုပ်ရိုက်နှိပ်မှု အခွင့်အရေးပျက်ပြားသွားခဲ့ရသည်။ ထိုသို့ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပုံနှိပ်စက်ဖြင့် စာအုပ်များရိုက်နှိပ်ရန် ကြိုးပမ်းစဉ် ကာလဖြစ်သော ၁၈၁၀-ခုနှစ်မှာပင် "ဆီရမ်ပူမြို့ရှိ ခရစ်ယာန်သာသနာပြု ပုံနှိပ်တိုက်မှ "မြန်မာ၊ ယိုးဒယား၊ မာလာယု၊ အင်္ဂလိပ် လေးဘာသာပြော လက်စွဲစာအုပ်" ကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၁၈၁၇-ခုနှစ်တွင် ဆီရမ်ပူမြို့ခရစ်ယာန် သာသနာပြုဆရာများက မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်မြို့သို့ ရောက်ရှိလာသော အမေရိကန်လူမျိုး သာသနာပြုတစ်ဦးဖြစ်သည့် [[ယုဒသန်]]အား မြန်မာအက္ခရာခဲစာလုံးများနှင့် ပုံနှိပ်စက်တစ်လုံးကို လက်ဆောင်အဖြစ် ပေးလိုက်သည်။ ထိုပုံနှိပ်စက် ခဲစာလုံးများဖြင့် ခရစ်တော် ရာဇဝင် အတ္ထုပ္ပတ္တိစာအုပ်၊ ဓမ္မအမေးအဖြေစာအုပ်တို့ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အောက်မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် ခရစ်နှစ် ၁၈၁၇-ခုနှစ် (မြန်မာသက္ကရာဇ်-၁၁၇၉ ခုနှစ်)တွင် မြန်မာအက္ခရာဖြင့် စတင် ပုံနှိပ်စာအုပ် ထုတ်ဝေမှုပြုခဲ့သည်ဟု မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုပုံနှိပ်စက်သည် ရန်ကုန်မြို့မှ တစ်ဆင့် မော်လမြိုင်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး ထိုမှတစ်ဆင့် ရန်ကုန်မြို့သို့ ပြန်လည်ပြောင်းရွှေ့လာကာ အမေရိကန်သာသနာပြု ပုံနှိပ်တိုက်အမည်ဖြင့် စာအုပ်များ ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ဘကြီးတော်လက်ထက်တွင် တမန်တော်ဝတ္ထု၊ ဓမ္မသစ် ကျမ်းစာအုပ်များကို ရန်ကုန်မြို့၌ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဆီရမ်ပူမြို့မှလည်း "အင်္ဂလိပ်နှင့်မြန်မာ" ဝေါဟာရစာအုပ်ကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ [[သာယာဝတီမင်း]]လက်ထက်တွင် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၊ [[ကာလကတ္တားမြို့]]မှ 'မြန်မာဘာသာ သဒ္ဒါစာအုပ်' ကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ [[မော်လမြိုင်မြို့]]မှလည်း အင်္ဂလိပ်မြန်မာ အဘိဓာန်စာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ပုံနှိပ်စက်များ စတင်ပေါ်ပေါက်ချိန်က မြန်မာဘာသာဖြင့် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသော စာအုပ်အများစုသည် ခရစ်ယာန်သာသနာပြု စာအုပ်များသာဖြစ်သည်။ မြန်မာသဒ္ဒါနှင့် မြန်မာအဘိဓာန်ဆိုင်ရာ စာအုပ်အရေအတွက်မှာ အလွန်နည်းပါးသည်။ မြန်မာမှုနှင့် ပတ်သက်သော စာအုပ်ကို ၁၈၄၇-ခုနှစ်တွင် အေ၊ ဘီ၊ အမ် ပုံနှိပ်တိုက်ရန်ကုန်မြို့မှ 'မနုဓမ္မသတ်ကျမ်း' အမည်ဖြင့် ထုတ်ဝေမှုပြုခဲ့သည်။
မန္တလေးနေပြည်တော် (ရတနာပုံခေတ်)၊ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်တွင် ရတနာပုံနေပြည်တော်၌ စက်ရုံပေါင်း (၅၀) ကျော်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ယင်းတို့အနက် စာပုံနှိပ်စက်ရုံလည်း တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ၁၈၆၄-နှစ်တွင် ရွှေနန်းတော် မြောက်ဥယျာဉ်တော်အတွင်း၌ စာပုံနှိပ်စက်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ စာအုပ်များ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့၏။ ထိုစာပုံနှိပ်စက်မှ ပြဇာတ်စာအုပ်များ အများအပြား ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ မန္တလေးရတနာပုံ နေပြည်တော် သတင်းစာကိုလည်း ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အထက်မြန်မာနိုင်ငံ မန္တလေးရတနာပုံမြို့တော်တွင် ခရစ်နှစ် ၁၈၆၄-ခုနှစ်၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၂၆-ခုနှစ်တွင် စာပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ပေါ်ပေါက်လာကာ၊ ပုံနှိပ်စာများ ထွန်းကားလာသည်ဟု မှတ်တမ်းတင်ထား ခဲ့ကြသည်။
==အစီရင်ခံစာပါ==
မြန်မာနိုင်ငံ၏ စာအုပ်များပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသည့် လုပ်ငန်းနှင့်ပတ်သက်၍ ၁၈၆၃-နှစ်ပတ်ဝန်းကျင်က တနင်္သာရီ တိုင်းမင်းကြီးအဖြစ် အမှုထမ်းဆောင်ခဲ့သော အီး၊ အေ၊ ဘလန်ဒယ်(လ်)၏ တနင်္သာရီ တိုင်းမင်းကြီး ရုံးတော်ဝင်စာ၊ ထွက်စာများ (၁၈၂၅-၂၆ ခုနှစ်မှ ၁၈၄၂-၄၃) အစီရင်ခံစာတွင် ဤသို့ ဖော်ပြထားသည်။
နေ့စဉ်ထုတ်စာစောင်များ၊ စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသော စာအုပ်များကို မြန်မာလူမျိုးအတွက် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေရန်၊ စာပုံနှိပ်တိုက်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ လစဉ်စာပုံနှိပ်တိုက်၏ အသားတင်ဝင်ငွေမှ ၁၅၀ ကျပ်၊ အမြတ်ရရှိသည်။ စာပုံနှိပ်တိုက်သည် ကျောင်းဝင်းနှင့် ဆက်စပ်နေ၍ ဖီးစကူး ပရက်(စ်)ဟု အမည်ပေးထားသည်။ ထိုစာပုံနှိပ်တိုက်ကို ပညာရေး ကော်မတီမှ လက်လွှဲယူကာ ကျောင်းသုံး အင်္ဂလိပ်စာအုပ်များ၊ မြန်မာစာအုပ်များကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသင့်သည်။
ဤအစီရင်ခံစာအရ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၁၈၃၆ ခုနှစ်အချိန်မှစတင်၍ စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးလုပ်ငန်းကို အခြေချလုပ်ကိုင်ရန် စိတ်ဝင်တစား ရှိနေကြောင်း သိနိုင်သည်။ နောက်ပိုင်းကာလများတွင် ပုံနှိပ်တိုက်များ အမြောက်အမြား ပေါ်ပေါက်လာကာ ပြဇာတ်စာအုပ်များ၊ ကျောင်းသုံးစာအုပ်များနှင့် အထွေထွေ စာအုပ်များကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုံနှိပ်တိုက်များ စတင်ပေါ်ပေါက်လာစဉ်က ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သော စာပုံနှိပ်တိုက်အမည်စာရင်းများကို တတ်စွမ်းသမျှ ရှာဖွေစုဆောင်းကြည့်မိရာတွင်
ရန်ကုန်မြို့တွင် "အေ၊ ဘီ၊ အမ် ပုံနှိပ်တိုက်၊ မြန်မာသံတော်ဆင့် ပုံနှိပ်တိုက်၊ ပဲခူးပုံနှိပ်တိုက်၊ ရန်ကုန် တိုင်းပုံနှိပ်တိုက်၊ ဥက္ကလာပ ပုံနှိပ်တိုက်၊ မြန်မာဗုဒ္ဓဘာသာ သာသနာပြု ပုံနှိပ်တိုက်၊ ဒီဘက်(ခ်ျ) ပုံနှိပ်တိုက်၊ အစိုးရပုံနှိပ်တိုက်၊ တိဂုဏ်တိုင်း ပုံနှိပ်တိုက်၊ ဗဟိုအကျဉ်းထောင် ပုံနှိပ်တိုက်၊ စရိရာမ ပုံနှိပ် တိုက်၊ ဘင်္ဂါလီဂျော့ပရင်းတင်း ပုံနှိပ်တိုက်၊ သာသနာလက်(ခ်ျ)မီ ပုံနှိပ်တိုက်၊ ရာမညတိုင်း ပုံနှိပ်တိုက်၊ ကေနာရူမီရာ ပုံနှိပ်တိုက်၊ အယ်ဘင်ယင် ပုံနှိပ်တိုက်၊ ပြည်ကြီးမဏ္ဍိုင် ပုံနှိပ်တိုက်၊ မင်္ဂလာကျော်ထင် ပုံနှိပ်တိုက်၊ ရတနာသီရိ ပုံနှိပ်တိုက်၊ သုရတိဂျော့ပရင်းတင်း ပုံနှိပ်တိုက်၊ ဟံသာဝတီ ပုံနှိပ်တိုက်၊ စမာချာပုံနှိပ်တိုက်၊ ဇေယျာပူရိန် ပုံနှိပ်တိုက်၊ ကာဝိန္ဒသီရိ ပုံနှိပ်တိုက်၊ မြန်မာအဆွေ ပုံနှိပ်တိုက်၊ အာဒန်(ဂျ်) ပုံနှိပ်တိုက်၊ တိုင်းလုံးဇမ္ဗူ ပုံနှိပ်တိုက်၊ ဝိတိုရိယ ပုံနှိပ်တိုက်၊ ဇမ္ဗူကျက်သရေ ပုံနှိပ်တိုက်၊ မာကင်တိုင် ပုံနှိပ်တိုက်။
မော်လမြိုင်မြို့တွင် မြန်မာတိုင်း ပုံနှိပ်တိုက်၊ ရမ္မာပူရ စာပုံနှိပ်တိုက်၊ အေဘီအမ် ပုံနှိပ်တိုက်၊ မင်္ဂလာ ဂီရိန် ပုံနှိပ်တိုက်၊ တနင်္သာရီ ပုံနှိပ်တိုက်၊ မော်လမြိုင်မိတ်ဆွေ ပုံနှိပ်တိုက်၊ ဘင်္ဂလီရှိတ်ရှုလဗတ် ပုံနှိပ် တိုက်၊ မော်လမြိုင် အက်ဒဗာတိုက်ဇာ ပုံနှိပ်တိုက်။
မန္တလေးမြို့တွင် ရတနာပုံနေပြည်တော် ပုံနှိပ်တိုက်၊ ချာနီယာ ပုံနှိပ်တိုက်၊ မြန်မာတာရာ ပုံနှိပ်တိုက်၊ အိန္ဒိယ ပုံနှိပ်တိုက်၊ ရတနာဒီပံ စာပုံနှိပ်တိုက်၊ မန္တလေး ပုံနှိပ်တိုက်၊ မြဝတီ ပုံနှိပ်တိုက်။
စစ်တွေမြို့တွင် စစ်တွေ စာပုံနှိပ်တိုက်၊ ပြည်ကြီးမဏ္ဍိုင် စာပုံနှိပ်တိုက်၊
ပုသိမ်မြို့တွင် ပုသိမ်ပုံနှိပ်တိုက်၊ စကောကရင် ပုံနှိပ်တိုက်၊ စိန်ပီတာကျောင်း ပုံနှိပ်တိုက်၊ ကတ်သလစ်သာသနာပြု ပုံနှိပ်တိုက်၊
တောင်ငူမြို့တွင် တောင်ငူတိုင်း စာပုံနှိပ်တိုက်၊ ကေတုမတီ စာပုံနှိပ်တိုက်၊ ဇေယျဘုံ ပုံနှိပ်တိုက်၊
မြင်းခြံ မြို့တွင် မာဃဝတီ စာပုံနှိပ်တိုက် စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာနှင့်မြန်မာ စာအုပ်သမိုင်းဦးတွင် အခက်အခဲများစွာ ကျော်ဖြတ်ခဲ့ရသည်။ ပုံနှိပ်စာအုပ်များ ပေါ် ပေါက်လာပြီးနောက် တစ်ခေတ်ထက်တစ်ခေတ် တစ်နှစ်ထက် တစ်နှစ် စာအုပ်၏အရေအတွက်၊ အရည်အသွေး၊ အမျိုးအစား၊ အပြင်အဆင် မြင့်မားတိုးတက် ခေတ်မီလာစေရန် နည်းအမျိုးမျိုး ခေတ် အမြင်အထွေထွေဖြင့် ကြိုးပမ်းလုပ်ဆောင်နေကြသည်မှာ မျက်မှောက်ခေတ် စာပေလောကတိုင်အောင် ဖြစ်သည်။
ယနေ့စာပေလောကတွင် စာအုပ်၏တန်ဖိုးနှင့် အနှစ်သာရကို တစ်ကမ္ဘာလုံးမှ တညီတညွတ်တည်း လက်ခံထားသည်။ နိုင်ငံတကာစာအုပ်နှစ်ဟူသော စာအုပ်လောကမှတ်တိုင်ကိုလည်း စာပေသမိုင်းတွင် စိုက်ထူခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ စာအုပ်စာပေ လူ့မိတ်ဆွေ၊ စာနယ်ဇင်းတိုင်း ခေတ်သမိုင်းဟူ သော အနှစ်သာရတို့ဖြင့် ဝိသေသပြုခဲ့ကြသည်။
<ref>ချင်းတွင်း မဂ္ဂဇင်း၊ အမှတ် (၃၃)၊ ဒီဇင်ဘာလ၊ ၂၀ဝ၈ ခုနှစ်၊</ref>
==ကိုးကား==
<references/>
[[Category:စာပေ]]
ipxony591q05ve898udzercqekgtkyy
တင်မ် ဘာနာလီ
0
51102
1043014
802180
2026-07-13T04:05:29Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1043014
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox scientist
| name = ဆာ တင်မ် ဘာနာလီ
| image = Tim_Berners-Lee-Knight-crop.jpg
| image_size = 220px
| caption = ဘာနာလိ (၂၀၀၈ ခုနှစ်)
| birth_name = Timothy John Berners-Lee
| Other_names = TimBL
| birth_date = {{birth date and age|1955|6|8|df=y}}<ref name="whoswho">{{Who's Who | surname = BERNERS-LEE | othernames = Sir Timothy (John) | id = U12699 | volume = 2015 | edition = online Oxford University Press}} {{subscription required}}</ref>
| birth_place = [[လန်ဒန်မြို့]]၊ [[အင်္ဂလန်နိုင်ငံ]]
| workplaces = {{Plainlist|
* [[:en:World Wide Web Consortium|World Wide Web Consortium]]
* [[:en:University of Southampton|University of Southampton]]
* [[:en:Plessey|Plessey]]
* [[မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ်|MIT]]
}}
| alma_mater = [[:en:The Queen's College, Oxford|ကွင်းစ် ကောလိပ်၊ အောက်စဖို့ဒ်]] (BA)
| occupation = ကွန်ပျူတာ သိပ္ပံပညာရှင်
| spouse = {{Plainlist|
* {{marriage|Nancy Carlson|1990|2011|end=div}}
* {{marriage|Rosemary Leith|2014}}}}
| parents = {{Plainlist|
* [[Conway Berners-Lee]]
* [[Mary Lee Woods]]}}
| awards = {{Plainlist|
* [[:en:Member of the Order of Merit|OM]] (၂၀၀၇)
* [[:en:Knight Commander of the Order of the British Empire|KBE]] (၂၀၀၄)
* [[:en:Fellow of the Royal Society|FRS]] (၂၀၀၁)
* [[:en:Fellow of the Royal Academy of Engineering|FREng]] (၂၀၀၁)
* [[:en:Fellow of the Royal Society of Arts|FRSA]] (၂၀၀၁)
* [[:en:DFBCS|DFBCS]] (၁၉၉၅)
* [[:en:Awards and honours presented to Tim Berners-Lee|See full list of honours]]}}
| web site = {{Url|http://www.w3.org/People/Berners-Lee}}
}}
'''တင်မ် ဘာနာလီ''' ({{en|Sir Timothy John Berners-Lee}}) ကွန်ပျူတာ သိပ္ပံပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး World Wide Web ကို တီထွင်ခဲ့သူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ် မတ်လတွင် ကွန်ပျူတာ သတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲမှုစနစ်ကို တီထွင်ပေးရန် ကမ်းလှမ်းခြင်းခံရသည်။<ref>{{cite web|url=http://cci.mit.edu |title=MIT Center for Collective Intelligence (homepage) |publisher=Cci.mit.edu |accessdate=15 August 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://cci.mit.edu/people/index.html |title=MIT Center for Collective Intelligence (people) |publisher=Cci.mit.edu |accessdate=15 August 2010}}</ref> HTTP (Hypertext Transfer Protocol) စနစ်ကို ပထမဦးဆုံး အောင်မြင်စွာ တီထွင်နိုင်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ် နိုဝင်ဘာလလယ်တွင် အင်တာနက်မှတစ်ဆင့် client-server ဆက်သွယ်ရေး စနစ်ကို ပထမဦးဆုံး အောင်မြင်စွာ တီထွင်နိုင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ရက်စွဲ အတိအကျကိုမူ မသိရပေ။</ref><ref name="weavingtheweb">{{cite book | title = Weaving the Web: The Original Design and Ultimate Destiny of the World Wide Web by its inventor | url = https://archive.org/details/weavingweb00timb | first = Tim | last = Berners-Lee | author2 = Mark Fischetti | location = Britain | publisher=Orion Business | year = 1999 | isbn = 0-7528-2090-7}}</ref><ref>{{Cite journal
| doi = 10.1038/scientificamerican1210-80
| last1 = Berners-Lee | first1 = T.
| title = Long Live the Web
| url = https://archive.org/details/sim_scientific-american_2010-12_303_6/page/80
| journal = Scientific American
| volume = 303
| issue = 6
| pages = 80–85
| year = 2010
| pmid = 21141362
}}</ref><ref>{{Cite journal
| doi = 10.1038/scientificamerican1008-76
| last1 = Shadbolt | first1 = N.
| authorlink1 = Nigel Shadbolt
| last2 = Berners-Lee | first2 = T.
| authorlink2 = Tim Berners-Lee
| title = Web science emerges
| url = https://archive.org/details/sim_scientific-american_2008-10_299_4/page/76
| journal = Scientific American
| volume = 299
| issue = 4
| pages = 76–81
| year = 2008
| pmid = 18847088
}}</ref><ref>{{Cite journal
| last1 = Berners-Lee | first1 = T.
| authorlink1 = Tim Berners-Lee
| last2 = Hall | first2 = W.
|authorlink2 = Wendy Hall
| last3 = Hendler | first3 = J.
| authorlink3 = James Hendler
| last4 = Shadbolt | first4 = N.
|authorlink4 = Nigel Shadbolt
| last5 = Weitzner | first5 = D.
| title = Computer Science: Enhanced: Creating a Science of the Web
| url = http://eprints.soton.ac.uk/262615/
| doi = 10.1126/science.1126902
| journal = Science
| volume = 313
| issue = 5788
| pages = 769–771
| year = 2006
| pmid = 16902115
}}</ref>
== ဘဝအစ ==
တင်မ်ကို [[အင်္ဂလန်နိုင်ငံ|အင်္ဂလန်]]၊ [[လန်ဒန်မြို့|လန်ဒန်]]အရှေ့တောင်ပိုင်းတွင် ၁၉၅၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ၊ ၈ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။<ref name="W3Bio">{{cite web|url=http://www.w3.org/People/Berners-Lee/Longer.html|title=Berners-Lee Longer Biography|publisher=World Wide Web Consortium|accessdate=18 January 2011}}</ref> ဖခင် ကွန်းဝေး ဘာနာလီနှင့် မိခင် မေရီ လီဝုဒ်တို့၏ သားသမီး လေးဦးအနက် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူ့မိဘများသည် ပထမဦးဆုံး လုပ်ငန်းသုံး အနေဖြင့် ထုတ်လုပ်ခဲ့သည့် Ferranti Mark 1 ကွန်ပျူတာဖြင့် အလုပ် လုပ်ခဲ့သူများဖြစ်သည်။
တင်မ်သည် ရှင်းမောင့် မူလတန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် လန်ဒန် အနောက်တောင်ပိုင်း လွတ်လပ်သည့် ဧမာနွေလကျောင်းသို့ ပြောင်းကာ ၁၉၆၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၃ ခုနှစ်အထိ ကျောင်းတက်ခဲ့သည်။ မီးရထားစက်ခေါင်းများကို စိတ်ဝင်စားသူဖြစ်သဖြင့် မီးရထားဆိုင်ရာ အီလက်ထရောနစ်ပညာများကို ကလေးဘဝကတည်းက စူးစိုက်လေ့လာခဲ့သည်။ [[အောက်စ်ဖိုဒ် တက္ကသိုလ်]] လက်အောက်ခံ ကွင်းစ်ကောလိပ်တွင် ၁၉၇၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၆ ခုနှစ်အထိ တက်ရောက်ပညာသင်ကြား ခဲ့သည်။ ပထမဘွဲ့အဖြစ် ရူပဗေဒဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
== အလုပ် ==
ဘွဲရပြီးနောက် ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သည့် Plessey တွင် အင်ဂျင်နီယာအဖြစ် အလုပ်ဝင်လုပ်သည်။ ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် ဒီ ဂျီ နာ့ရှ်နှင့်ပေါင်းပြီး ပရင်တာများအတွက် type-setting ဆော့ဖ်ဝဲကို တီထွင်ခဲ့သည်။
၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ် ဇွန်လမှ ဒီဇင်ဘာလအထိ လွတ်လပ်သော ကန်ထရိုက်တာဘဝကို CERN တွင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သေးသည်။ ထိုကုမ္ပဏီတွင် လုပ်ကိုင်နေစဉ် Hypertext ကို တီထွင်ရန် ကမ်းလှမ်းခြင်းခံရသည်။ သုတေသနလုပ်ကိုင်နေသူများ အချက်အလက်များရရှိနိုင်စေရေးနှင့် ရရှိထားသည့် အချက်အလက်များကို အပြန်အလှန်မျှဝေနိုင်စေရေးအတွက် အထောက် အကူဖြစ်စေနိုင်ရန်ဖြစ်သည်။ သတင်းအချက်အလက်များကို အပြန်အလှန်ဆက်သွယ်နိုင်ရေးအတွက် လက်တွေ့ပြသည့် အနေဖြင့် ရှေ့ပြေးစနစ် ENQUIRE ကို တည်ဆောက်ပြခဲ့သည်။
၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် CERN ကုမ္ပဏီမှထွက်လိုက်သည်။ အင်္ဂလန်၊ ဘွန်းမောင့်ရှိICS (Image Computer System) တွင် အလုပ်ဝင် လုပ်သည်။ ကုမ္ပဏီ၏နည်းပညာပိုင်းတွင် သုံးနှစ်ခန့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ သူလုပ် ဆောင်ခဲ့သည့် အလုပ်မှာ ကွန်ပျူတာ networking ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများဖြစ်သည်။ ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် CERN ကုမ္ပဏီသို့ ပြန်ရောက်သွားပြန်သည်။
၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် CERN သည် ဥရောပတွင် အင်တာနက်လုပ်ငန်းကို အကြီးကျယ်ဆုံး လုပ်ကိုင်သည့် ကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်လာ သည်။ ဘာနာလီသည် သူတီထွင်ထားသည့် Hypertext ဖြင့် အင်တာနက်တွင် အစွမ်းပြခွင့်ရလာသည်။ သူစိတ်ကူးရခဲ့ သည့် TCP (Transmission Control Protocol) နှင့် Domain name စနစ်များကို အင်တာနက်ဖြင့် တွဲဖက် လုပ်ဆောင်ခဲ့ရာမှ WWW (World Wide Web) ဆိုသည့် အင်တာနက်ဆက်သွယ်ရေးစနစ်ကြီးသည် အကောင်အထည်ပေါ် လာခဲ့ရပေသည်။ လူတို့အသံဖြင့် ဆက်သွယ်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ စာလုံးများဖြင့် ဆက်သွယ်နိုင်သည့်စနစ်သည် သူအနှစ်နှစ်အလလ ဖန်တီးခဲ့သည့် Hypertext ကြောင့် ပိုပြီးခရီးရောက်ခဲ့ရသည်။
သူယခင် တီထွင်ခဲ့သည့် ENQUIRE စနစ်ကို အခြေခံပြီး WWW ကို တစ်ဆင့်ထပ်တက်နိုင်ခဲ့သည်။ အင်တာနက်တွင် သိလိုသည်များကို ရှာဖွေနိုင်သည့် Web Browser စနစ်ကို တီထွင်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က NeXTSTEP ဆိုသည့် OS (operating system) ဖြင့် အင်တာနက်ကို စတင်အသုံးပြုကြရသည်။ ထို့နောက် ပထမဦးဆုံး Web server အဖြစ် လည်း CERN HTTPd ကိုတီထွင်နိုင်ခဲ့သည်။
CERN တွင်လုပ်ကိုင်နေစဉ် ပထမဦးဆုံး Website ကို ပြင်သစ်နိုင်ငံ နယ်စပ်၌ တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် အွန်လိုင်းပေါ်သို့ပထမဦးဆုံးတင်နိုင်ခဲ့သည်။ CERN ကတီထွင်ထားသည့် NeXT ကွန်ပျူတာတွင် ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး Website နှင့် Web server အဖြစ် Info.cern.ch ဟူ၍ရိုက်ပြီး စတင်အသုံးပြုနိုင်ခဲ့ခြင်းဖြင့် အင်တာနက်ခေတ်ကို စတင်နိုင်ခဲ့သည်။
http://info.cern.ch/hypertext/WWW/TheProject.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150717103715/http://info.cern.ch/hypertext/WWW/TheProject.html |date=17 July 2015 }} ဟူသည့် အင်တာနက် address သည် WWW ပရောဂျက်အတွက် သတင်းအချက်အလက်များကို ရှာဖွေရာတွင် အလေးထားရသည့် နေရာတစ်နေရာဖြစ်လာသည်။
ထို Website သို့လာကြည့်သူများသည် Hypertext အကြောင်းကို ကောင်းကောင်းလေ့လာနိုင်ကြသည်။ သူတို့ကိုယ်ပိုင် Webpage များကိုလည်း ဖန်တီးတည်ဆောက်ခွင့်ရရှိကြသည်။ သတင်းအချက်အလက်များကို ရှာဖွေဖတ်ရှုလိုလျှင် Web ကိုမည်သို့သုံးရကြောင်းကိုလည်း ထို Site တွင် ရှင်းလင်းဖော်ပြထားသည်။ ထို့ပြင် မိမိတို့ကိုယ်တိုင် Webpage များတည် ဆောက်လိုလျှင်လည်း မည်သို့လုပ်ဆောင်ရကြောင်း ရှင်းလင်းဖော်ပြထားသေးသည်။
၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ဘာနာလီသည် MIT သို့ရောက်သွားပြီး W3C ကို ထူထောင်ခဲ့သည်။ W3C ဆိုသည်မှာ World Wide Web Consortium ၏ အတိုကောက်စာလုံးဖြစ်သည်။ ကုမ္ပဏီများက စံတစ်ခုအနေဖြင့် သတ်မှတ်နိုင်သည့် အရည်အသွေး မြင့်သော Web စနစ်ကိုတောင်းဆိုကြသောကြောင့် သူက စံအဖြစ်သတ်မှတ်နိုင်ရန် W3C ကိုထူထောင်ခြင်းဖြစ်သည်။ သူသည် စိတ်ကူးကို လွတ်လပ်စွာ အကောင်အထည်ဖော်လိုသူဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သူတီထွင်ခဲ့သည်များကို မူပိုင်ခွင့်လည်း မှတ်ပုံတင်ခြင်းမရှိ၊ မူပိုင်ခွင့်အတွက် ခံစားခွင့်များကိုပါ တောင်းခဲ့သူမဟုတ်ပေ။
ကမ္ဘာ့ကွန်ရက်အဖွဲ့ (W3C) သည် အင်တာနက်နှင့်ပတ်သက်ပြီး စံအဖြစ် သတ်မှတ်ရာတွင် နည်းပညာအခမဲ့သုံးခွင့်ပြုရမည် ဆိုသည့်အချက်အပေါ်တွင် အခြေခံထားခဲ့သည်။ လူတိုင်း အင်တာနက်ကို အလွယ်တကူသုံးနိုင်ရေးအတွက် ဤသို့သတ်မှတ် ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
== လက်ရှိအလုပ် ==
၂ဝဝ၉ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ဗြိတိန် ဝန်ကြီးချုပ် ဂေါ်ဒန် ဘရောင်းက ဘာနာလီကို ဗြိတိန်အစိုးရကို အင်တာနက်ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းရပ်များ အဆင်ပြေစေရေးအတွက် အကူအညီပေးနေကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ အစိုးရဌာနတစ်ခုဖြစ်သည့် သတင်းအချက် အလက်နှင့် နည်းပညာအထူးတပ်ဖွဲ့တွင် သူရုံးထိုင်နေသည်။ ဗြိတိန်အစိုးရ၏ Website ဖြစ်သော data.gov.uk တွင် ဘာနာလီနှင့် ပါမောက္ခ နီဂဲလ် ရှက်ဘို့တို့သည် အစိုးရပရောဂျက်ကို အဓိကကိုင်တွယ်ပေးနေသူများဖြစ်လာသည်။
၂ဝဝ၉ နိုဝင်ဘာတွင် ဘာနာလီသည် World Wide Web ဖောင်ဒေးရှင်းကို ထူထောင်ခဲ့သည်။ အင်တာနက် Web ကို အသုံးပြုပြီး ဆက်သွယ်ပေါင်းကူးကာ လူသားအကျိုးပြု လုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်နိုင်စေရန် ထိုဖောင်ဒေးရှင်းကို ထူထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ဘာနာလီသည် အင်တာနက်တွင် ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုသူများကို စောင့်မကြည့်ရေး၊ လွတ်လပ်စွာလေ့လာခွင့်ရရေး၊ အင်တာနက် ထိန်းချုပ်မှုကင်းရေးတို့အတွက်လည်း လှုပ်ရှားဖော်ထုတ်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
သူက Net Neutrality ဆိုသည့်သဘောတရားကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် အင်တာနက်လွတ်လပ်ခွင့်ကို လူ့အခွင့် အရေးတစ်ရပ်အနေဖြင့် တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ “ကုမ္ပဏီများ၊ အစိုးရများအနေဖြင့် အင်တာနက်လမ်းကြောင်းကို အမျိုးမျိုးဝင်ရောက်နှောက်ယှက်ခြင်း၊ ခိုးကြည့်ခြင်းတို့သည် အင်တာနက်ကို ခြိမ်းခြောက်ခြင်းဖြစ်ပြီးလူသားကွန်ရက်အခွင့် အရေးကို ချိုးဖောက်ရာရောက်သည်” ဟုသူကပြောဆိုခဲ့သည်။
၂ဝဝ၄ ခုနှစ်တွင် ဘာနာလီကို လူသားအကျိုးပြု တီထွင်ခဲ့မှုဖြင့် ဒုတိယမြောက် အဲလိဇဘက် ဘုရင်မကြီးက သူရဲကောင်းဘွဲ့ (Knight) ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၂ဝဝ၉ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အမျိုးသားအကယ်ဒမီသိပ္ပံက သူ့ကို ဂုဏ်ထူးဆောင် ဘွဲ့ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၂ဝ၁၂ ခုနှစ် နွေရာသီအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲအခမ်းအနားတွင် World Wide Web ကိုတီထွင်သူတစ်ယောက် အနေဖြင့် ဂုဏ်ပြုတက်ရောက်စေခဲ့သည်။ ၂ဝ၁၃ ခုနှစ်တွင် အဲလိဇဘက်ဘုရင်မကြီးက ပေးအပ်သည့်ဆုကို အင်တာနက် တီထွင် သူ ငါးဦးအနက်မှ တစ်ဦးအဖြစ်လက်ခံရရှိခဲ့သည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Lifetime|၁၉၅၅| |}}
cilffbtle8ws79gmj7qn404jpqslh07
သဿမေဓခွန်
0
51198
1042967
1042966
2026-07-12T12:02:59Z
Mayor mt
1506
1042967
wikitext
text/x-wiki
'''သဿမေဓခွန်''' ကို [[မင်းတုန်းမင်း]] လက်ထက် ၁၂၁၉ ခုနှစ် (ခရစ်နှစ် ၁၈၅၈)၌ စတင် ကောက်ခံခဲ့သည်။ မြန်မာမင်းပိုင်နက် အထက် မြန်မာနိုင်ငံတွင်သာ ကောက်ခံသော အခွန်တော်ဖြစ်သည်။
== အဓိပ္ပါယ် ==
သဿမေဓအခွန်တော် ၏ တိုက်ရိုက်အဓိပ္ပါယ်မှာ ''သမုတိနတ်ဖြစ်သော ရေမြေသခင်ရှင်ဘုရင်ကို လယ်ယာမြေမှ ထွက်ရှိသော ကောက်စပါး၏ ဆယ်ဖို့တစ်ဖို့ဖြင့် ပူဇော်ခြင်း'' ပင်ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် လက်တွေ့ ကောက်ခံခဲ့သော သဿမေဓအခွန်မှာ လယ်ယာထွက်ကုန်မှ ဝင်ငွေပေါ်တွင် ကောက်ယူခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဥစ္စာ ပစ္စည်း ပိုင်ဆိုင်ခြင်းပေါ်တွင်မူတည်၍ ကောက်ယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဝင်ငွေရှိသူသည် လယ်သမား ယာသမားဟုတ်သည်ဖြစ်စေ၊ မဟုတ်သည်ဖြစ်စေ သဿမေဓအခွန်ကို ထမ်းဆောင် ရလေသည်။
သဿ+မေဓ = ကောက်မှ ဆယ်ဖို့တဖို့ ယူခြင်း၊ ဆယ်ခိုင့်တစ်ခိုင် အခွန်ကောက်ယူခြင်း၊
သက္ကရာဇ် ၁၂၄၇-ခုနှစ်၊ နယုန်လဆန်း (၄)ရက်နေ့ ရတနာပုံ နေပြည်တော် ရွှေနန်းတော်အတွင်း ရွှေလွှတ်တော်ရှေ့ စာပုံနှိပ်စက်ရုံတော်တွင် စက်တင်ပုံနှိပ်သော စာမျက်နှာ ၄၇) မျက်နှာရှိ ဒီမိုင်းဆိုက် သဿမေဓ အခွန်တော် ဥပဒေစာအုပ်ကို ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
မစ္စတာ တော်စိန်ခို၏ သက္ကရာဇ် ၁၂၅၁-ခုနှစ်၊ ပထမအကြိမ်၊ ၁၂၅၇-ခုနှစ်၊ ဒုတိယအကြိမ်၊ ၁၂၈၈-ခုနှစ်၊ တတိယအကြိမ် တည်းဖြတ်ထုတ်ဝေသော လွှတ်တော်အမှတ်အသား စာအုပ် စာမျက်နှာ ၆၆-၇၂ ၌လည်း သဿမေဓ အခွန်တော်ဥပဒေအကြောင်းကို ကင်းဝင်မင်းကြီး၏ စာများအရ ဖော်ပြထားရှိလေသည်။
<ref> စာ-၂၉၊ ဦးမောင်မောင်တင် (မဟာဝိဇ္ဇာ) ရေး၊ မြန်မာမင်းလက်ထက်တော် စာတမ်းများ၊ ဒုအကြိမ် (၁၉၈၂)ဧပြီလ၊ စပယ်ဦးစာပေ </ref>
== မတိုင်မီအခွန်များ ==
မင်းတုန်းမင်း မတိုင်မီကာလတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခွန်တော် စနစ်မှာ များစွာရှုပ်ထွေးလှသည်။ မြေခွန်၊ ယာခွန်၊ ကိုင်းခွန်၊ တောခွန်၊ ရေခွန်၊ အစွတ်ခွန်ဟုခေါ်သည့် အင်းအိုင်ခွန်၊ သစ်သီးခွန်၊ ဖယောင်းခွန်၊
ဆင်စွယ်၊ လျှော်၊ ကြိမ်၊ သင်ဖြူး၊ ပျားရည်အခွန်တော်များ၊ သစ်စေးခွန်၊ သံခွန်၊ ရွှေခွန်၊ ငွေခွန်၊ သဇင်ပန်းခွန်၊ အိုးတော်ဆက်၊ နနွင်းတော်ဆက်၊ မီးသွေးတော်ဆက် စသည်ဖြင့် များပြားရှုပ်ထွေးလှသည်။ မင်းတုန်းမင်း သည် ဤသို့ ရှုပ်ထွေးလှသော အခွန်တော်များကို သဿမေဓ အခွန်တော် ဖြင့် အစားထိုးကောက်ခံခဲ့သည်။
သဿမေဓ အခွန်တော် ခွဲဝေသည်မှစ၍ မင်းမှုထမ်းတို့ကို မြို့စား၊ ရွာစားအဖြစ် စားကျေးနယ်မြေချီးမြှင့်ခြင်း မပြုတော့ဘဲ၊ လစာငွေ ပေးသည့်စနစ်ကို စတင်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။
== ကောက်ခံပုံ ==
သဿမေဓအခွန်ကို တစ်အိမ်လျှင် ငွေတစ်ဆယ်ကျပ်နှုန်းဖြင့် သမာဓိဝှန်း၍ ကောက်ခံခဲ့ပါသည်။ သမာဓိဝှန်း၍ ကောက်ခံပုံမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ ကျေးရွာတစ်ရွာရှိ အိမ်ထောင်စုများသို့မဟုတ် အိမ်များကို ရေတွက် ပြီး တစ်ဆယ်နှင့်မြှောက်ရ၏။ တစ်ဆယ်နှင့် မြှောက်၍ ရရှိသောဂဏန်းမှာ ထိုကျေးရွာမှ ပေးရမည့်အခွန်တော်ငွေ ကျပ်ပေါင်းပင်ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် သမာဓိခေါ် အခွန်တော်ရာပြတ်တို့က ကျေးရွာတစ်ရွာက ပေးဆောင် ရမည့် အခွန်တော်ငွေ ကျပ်ပေါင်းကို ထိုကျေးရွာရှိ အိမ်ထောင်စုများ၏ ဥစ္စာပစ္စည်းပိုင်ဆိုင်မှုပေါ်တွင်ကြည့်၍ သမာဓိရှိရှိ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပေးဆောင်
စေပါသည်။ ထို့ကြောင့် ကျွဲနွားများများ၊ အိမ်ကောင်းကောင်း၊ လယ်ဧက များများ၊ ကောက်ပဲသီးနှံများအပြည့် သိုလှောင်ထားနိုင်သည့် စပါးကျီ ကြီးကြီး ပိုင်ဆိုင်သူရွာသားများက အခွန်များများ ပေးဆောင်ရပါသည်။ တဲစုတ်ကလေးနှင့် နေထိုင်ပြီး၊ ကျွဲနွားပင်မရှိသော လယ်သူရင်းငှါးများမှာ အခွန်အနည်းငယ်သာ ပေးဆောင်ရပါသည်။ မည်သည့် အိမ်က အခွန် မည်မျှပေးရမည်ကို သမာဓိများက ကြေးသေး၊ ကြေးလတ်၊ ကြေးကြီး (ကြေးထမ်းကြီး)ဟူ၍ အတန်းအစားသုံးမျိုးခွဲခြားသတ်မှတ်ပေးသည်။
== အခွန် ကင်းလွတ်ခွင့် ရရှိသူများ ==
သဿမေဓအခွန် ကင်းလွတ်ခွင့် ရရှိသူများလည်း ရှိပါသေးသည်။ ၎င်းတို့မှာ-
*# ကျေးရွာတွင် အကြီးအအုပ်ပြုလုပ်ဆောင်ရွက်ဖော်ရသူ (သူကြီး၊ သမာဓိလူကြီး)
*# သူကြီး၏ဆွေမျိုးရင်းချာ
*# ပထမစာတော်ပြန်ရဟန်းသာမဏေ၏ဆွေမျိုးရင်းချာ
*# ကြေးလွတ်စာရင်းပါဆွေတော်ကျွန်
*# နယ်ခြားအစွန်အဖျားကင်းတွင်ကင်းစောင့်ရာ၌ပါဝင်သူ
*# လယ်တော်လုပ်သား
*# စီးတော်မြင်း မြင်းမွေး၊ မြင်းတိုင်၊ မြင်းကိုင်
*# ကြေးနန်းပညာတော်သင်
*# ကုလားဗလီဆရာ
*# လှေ၊ ဖောင်၊ သင်္ဘော၊ သမ္ဗန်၊ ဆေးထိုးထမ်း ကိုယ်စာရင်းကျမှန်သူ (ဆေးထိုး-လက်၊ ခြေသလုံး၏ တစ်နေရာရာတွင် အမှုထမ်းဖြစ်ကြောင်း ဆေးနက်ဖြင့် ရေးထိုးထားသူ)
*# ဆင်တော်ဦးစီးနှင့်နောက်လိုက်များ
*# ရာဇဌာနီတွင် အိမ်ထောင်စုံတက်နေထမ်းရွက်ရသူအမှုထမ်း
*# ဒုက္ခိတ
*# သဿမေဓလွတ်ရန်စာချွန်တော်ထုတ်ဆင့်ခြင်းခံရသူ
*# ဆရာတော်သံဃာတော်တို့၏ဆွေမျိုးရင်းချာ တို့ဖြစ်လေသည်။ <ref> {{cite book
| last =
| first = ထင်လင်းကျော်
| authorlink =
| title = အောင်ဘာလေထီသမိုင်း
| publisher = [[စာပေဗိမာန်]]
| series = ပထမအကြိမ်
| year = ၂၀၀၉
| doi =
| isbn =
}} </ref>
== ကိုးကား ==
<references/>
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]]
kbcxoe9tatsf0s9ddca730l98s680s5
1042968
1042967
2026-07-12T12:05:20Z
Mayor mt
1506
1042968
wikitext
text/x-wiki
'''သဿမေဓခွန်''' ကို [[မင်းတုန်းမင်း]] လက်ထက် ၁၂၁၉ ခုနှစ် (ခရစ်နှစ် ၁၈၅၈)၌ စတင် ကောက်ခံခဲ့သည်။ မြန်မာမင်းပိုင်နက် အထက် မြန်မာနိုင်ငံတွင်သာ ကောက်ခံသော အခွန်တော်ဖြစ်သည်။
== အဓိပ္ပါယ် ==
သဿမေဓအခွန်တော် ၏ တိုက်ရိုက်အဓိပ္ပါယ်မှာ ''သမုတိနတ်ဖြစ်သော ရေမြေသခင်ရှင်ဘုရင်ကို လယ်ယာမြေမှ ထွက်ရှိသော ကောက်စပါး၏ ဆယ်ဖို့တစ်ဖို့ဖြင့် ပူဇော်ခြင်း'' ပင်ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် လက်တွေ့ ကောက်ခံခဲ့သော သဿမေဓအခွန်မှာ လယ်ယာထွက်ကုန်မှ ဝင်ငွေပေါ်တွင် ကောက်ယူခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဥစ္စာ ပစ္စည်း ပိုင်ဆိုင်ခြင်းပေါ်တွင်မူတည်၍ ကောက်ယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဝင်ငွေရှိသူသည် လယ်သမား ယာသမားဟုတ်သည်ဖြစ်စေ၊ မဟုတ်သည်ဖြစ်စေ သဿမေဓအခွန်ကို ထမ်းဆောင် ရလေသည်။
သဿ+မေဓ = ကောက်မှ ဆယ်ဖို့တဖို့ ယူခြင်း၊ ဆယ်ခိုင့်တစ်ခိုင် အခွန်ကောက်ယူခြင်း၊
သက္ကရာဇ် ၁၂၄၇-ခုနှစ်၊ နယုန်လဆန်း (၄)ရက်နေ့ ရတနာပုံ နေပြည်တော် ရွှေနန်းတော်အတွင်း ရွှေလွှတ်တော်ရှေ့ စာပုံနှိပ်စက်ရုံတော်တွင် စက်တင်ပုံနှိပ်သော စာမျက်နှာ ၄၇) မျက်နှာရှိ ဒီမိုင်းဆိုက် သဿမေဓ အခွန်တော် ဥပဒေစာအုပ်ကို ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
မစ္စတာ တော်စိန်ခို၏ သက္ကရာဇ် ၁၂၅၁-ခုနှစ်၊ ပထမအကြိမ်၊ ၁၂၅၇-ခုနှစ်၊ ဒုတိယအကြိမ်၊ ၁၂၈၈-ခုနှစ်၊ တတိယအကြိမ် တည်းဖြတ်ထုတ်ဝေသော လွှတ်တော်အမှတ်အသား စာအုပ် စာမျက်နှာ ၆၆-၇၂ ၌လည်း သဿမေဓ အခွန်တော်ဥပဒေအကြောင်းကို ကင်းဝင်မင်းကြီး၏ စာများအရ ဖော်ပြထားရှိလေသည်။
<ref> စာ-၂၉၊ ဦးမောင်မောင်တင် (မဟာဝိဇ္ဇာ) ရေး၊ မြန်မာမင်းလက်ထက်တော် စာတမ်းများ၊ ဒုအကြိမ် (၁၉၈၂)ဧပြီလ၊ စပယ်ဦးစာပေ </ref>
== မတိုင်မီအခွန်များ ==
မင်းတုန်းမင်း မတိုင်မီကာလတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခွန်တော် စနစ်မှာ များစွာရှုပ်ထွေးလှသည်။ မြေခွန်၊ ယာခွန်၊ ကိုင်းခွန်၊ တောခွန်၊ ရေခွန်၊ အစွတ်ခွန်ဟုခေါ်သည့် အင်းအိုင်ခွန်၊ သစ်သီးခွန်၊ ဖယောင်းခွန်၊
ဆင်စွယ်၊ လျှော်၊ ကြိမ်၊ သင်ဖြူး၊ ပျားရည်အခွန်တော်များ၊ သစ်စေးခွန်၊ သံခွန်၊ ရွှေခွန်၊ ငွေခွန်၊ သဇင်ပန်းခွန်၊ အိုးတော်ဆက်၊ နနွင်းတော်ဆက်၊ မီးသွေးတော်ဆက် စသည်ဖြင့် များပြားရှုပ်ထွေးလှသည်။ မင်းတုန်းမင်း သည် ဤသို့ ရှုပ်ထွေးလှသော အခွန်တော်များကို သဿမေဓ အခွန်တော် ဖြင့် အစားထိုးကောက်ခံခဲ့သည်။
သဿမေဓ အခွန်တော် ခွဲဝေသည်မှစ၍ မင်းမှုထမ်းတို့ကို မြို့စား၊ ရွာစားအဖြစ် စားကျေးနယ်မြေချီးမြှင့်ခြင်း မပြုတော့ဘဲ၊ လစာငွေ ပေးသည့်စနစ်ကို စတင်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။
== ကောက်ခံပုံ ==
သဿမေဓအခွန်ကို တစ်အိမ်လျှင် ငွေတစ်ဆယ်ကျပ်နှုန်းဖြင့် သမာဓိဝှန်း၍ ကောက်ခံခဲ့ပါသည်။ သမာဓိဝှန်း၍ ကောက်ခံပုံမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ ကျေးရွာတစ်ရွာရှိ အိမ်ထောင်စုများသို့မဟုတ် အိမ်များကို ရေတွက် ပြီး တစ်ဆယ်နှင့်မြှောက်ရ၏။ တစ်ဆယ်နှင့် မြှောက်၍ ရရှိသောဂဏန်းမှာ ထိုကျေးရွာမှ ပေးရမည့်အခွန်တော်ငွေ ကျပ်ပေါင်းပင်ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် သမာဓိခေါ် အခွန်တော်ရာပြတ်တို့က ကျေးရွာတစ်ရွာက ပေးဆောင် ရမည့် အခွန်တော်ငွေ ကျပ်ပေါင်းကို ထိုကျေးရွာရှိ အိမ်ထောင်စုများ၏ ဥစ္စာပစ္စည်းပိုင်ဆိုင်မှုပေါ်တွင်ကြည့်၍ သမာဓိရှိရှိ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပေးဆောင်
စေပါသည်။ ထို့ကြောင့် ကျွဲနွားများများ၊ အိမ်ကောင်းကောင်း၊ လယ်ဧက များများ၊ ကောက်ပဲသီးနှံများအပြည့် သိုလှောင်ထားနိုင်သည့် စပါးကျီ ကြီးကြီး ပိုင်ဆိုင်သူရွာသားများက အခွန်များများ ပေးဆောင်ရပါသည်။ တဲစုတ်ကလေးနှင့် နေထိုင်ပြီး၊ ကျွဲနွားပင်မရှိသော လယ်သူရင်းငှါးများမှာ အခွန်အနည်းငယ်သာ ပေးဆောင်ရပါသည်။ မည်သည့် အိမ်က အခွန် မည်မျှပေးရမည်ကို သမာဓိများက ကြေးသေး၊ ကြေးလတ်၊ ကြေးကြီး (ကြေးထမ်းကြီး)ဟူ၍ အတန်းအစားသုံးမျိုးခွဲခြားသတ်မှတ်ပေးသည်။
== အခွန် ကင်းလွတ်ခွင့် ရရှိသူများ ==
သဿမေဓအခွန် ကင်းလွတ်ခွင့် ရရှိသူများလည်း ရှိပါသေးသည်။ ၎င်းတို့မှာ-
*# ကျေးရွာတွင် အကြီးအအုပ်ပြုလုပ်ဆောင်ရွက်ဖော်ရသူ (သူကြီး၊ သမာဓိလူကြီး)
*# သူကြီး၏ဆွေမျိုးရင်းချာ
*# ပထမစာတော်ပြန်ရဟန်း သာမဏေ၏ ဆွေမျိုးရင်းချာ
*# ကြေးလွတ်စာရင်းပါဆွေတော်ကျွန်
*# နယ်ခြားအစွန်အဖျားကင်းတွင်ကင်းစောင့်ရာ၌ပါဝင်သူ
*# လယ်တော်လုပ်သား
*# စီးတော်မြင်း မြင်းမွေး၊ မြင်းတိုင်၊ မြင်းကိုင်
*# ကြေးနန်းပညာတော်သင်
*# ကုလားဗလီဆရာ
*# လှေ၊ ဖောင်၊ သင်္ဘော၊ သမ္ဗန်၊ ဆေးထိုးထမ်း ကိုယ်စာရင်းကျမှန်သူ (ဆေးထိုး-လက်၊ ခြေသလုံး၏ တစ်နေရာရာတွင် အမှုထမ်းဖြစ်ကြောင်း ဆေးနက်ဖြင့် ရေးထိုးထားသူ)
*# ဆင်တော်ဦးစီးနှင့်နောက်လိုက်များ
*# ရာဇဌာနီတွင် အိမ်ထောင်စုံတက်နေထမ်းရွက်ရသူအမှုထမ်း
*# ဒုက္ခိတ
*# သဿမေဓလွတ်ရန်စာချွန်တော်ထုတ်ဆင့်ခြင်းခံရသူ
*# ဆရာတော်သံဃာတော်တို့၏ဆွေမျိုးရင်းချာ တို့ဖြစ်လေသည်။ <ref> {{cite book
| last =
| first = ထင်လင်းကျော်
| authorlink =
| title = အောင်ဘာလေထီသမိုင်း
| publisher = [[စာပေဗိမာန်]]
| series = ပထမအကြိမ်
| year = ၂၀၀၉
| doi =
| isbn =
}} </ref>
== ကိုးကား ==
<references/>
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]]
lgw4xaxzrye1m3mfugs7lz76ajuixc1
ကေဖိန်း
0
52796
1042985
802179
2026-07-12T21:23:25Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1042985
wikitext
text/x-wiki
{{infobox drug|verifiedrevid=|C=8|UNII_Ref={{fdacite|correct|FDA}}|UNII=3G6A5W338E|KEGG_Ref={{keggcite|correct|kegg}}|KEGG=D00528|ChEBI_Ref={{ebicite|correct|EBI}}|ChEBI=27732|ChEMBL_Ref={{ebicite|correct|EBI}}|ChEMBL=113|PDB_ligand=CFF|IUPHAR_ligand=407|synonyms=Guaranine<!--Pubchem--><br />Methyltheobromine<!--Pubchem--><br />1,3,7-Trimethylxanthine<!--Pubchem--><br />7-methyltheophylline<ref>{{cite web |title=Caffeine |url=http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.2424.html |website=ChemSpider |access-date=16 November 2021}}</ref> Theine
<!--Chemical data-->|IUPAC_name=1,3,7-Trimethylpurine-2,6-dione<!--Refs: Pubchem & IUPHAR ligand-->|H=10|ChemSpiderID_Ref={{chemspidercite|correct|chemspider}}|N=4|O=2|smiles=CN1C=NC2=C1C(=O)N(C(=O)N2C)C|StdInChI_Ref=|StdInChI=1S/C8H10N4O2/c1-10-4-9-6-5(10)7(13)12(3)8(14)11(6)2/h4H,1-3H3|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=RYYVLZVUVIJVGH-UHFFFAOYSA-N
<!--Chemical data-->|density=၁.၂၃<!--Reference: <ref>{{cite web|url=http://www.ilo.org/legacy/english/protection/safework/cis/products/icsc/dtasht/_icsc04/icsc0405.htm |title=Caffeine |publisher=International Occupational Safety and Health Information Centre (CIS)}}</ref>-->|solubility=<!--This field will append " mg/mL (20 °C)" to the end of any value-->|melting_point=၂၃၅|melting_high=၂၃၈ <!--Ref:Pubchem-->|melting_notes=(anhydrous)<ref name="Pubchem properties">{{cite web|title=Caffeine|url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/summary/summary.cgi?q=all&cid=2519#x27|website=Pubchem Compound|publisher=NCBI|access-date=16 October 2014|quote=<br />'''Boiling Point'''<br />178 °C (sublimes)<br />'''Melting Point'''<br />238 DEG C (ANHYD)}}</ref><ref name="ChemSpider">{{cite web|title=Caffeine|url=http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.2424.html|website=ChemSpider|publisher=Royal Society of Chemistry|access-date=16 October 2014|quote=Experimental Melting Point:<br />234–236 °C Alfa Aesar<br />237 °C Oxford University Chemical Safety Data<br />238 °C LKT Labs [C0221]<br />237 °C Jean-Claude Bradley Open Melting Point Dataset 14937<br />238 °C Jean-Claude Bradley Open Melting Point Dataset 17008, 17229, 22105, 27892, 27893, 27894, 27895<br />235.25 °C Jean-Claude Bradley Open Melting Point Dataset 27892, 27893, 27894, 27895<br />236 °C Jean-Claude Bradley Open Melting Point Dataset 27892, 27893, 27894, 27895<br />235 °C Jean-Claude Bradley Open Melting Point Dataset 6603<br />234–236 °C Alfa Aesar A10431, 39214<br />Experimental Boiling Point:<br />178 °C (Sublimes) Alfa Aesar<br />178 °C (Sublimes) Alfa Aesar 39214}}</ref>|boiling_point=<!--178 Ref:Pubchem-->|ChemSpiderID=2424|DrugBank=DB00201|drug_name=|class=[[:en:Stimulant|လှုံ့ဆော်ခြင်း]]|image=Caffeine structure.svg|alt=ကေဖိန်းဓာတ်၏ ၂ ဖက်မြင် တည်ဆောက်ပုံ|image2=Caffeine molecule ball from xtal (1).png|alt2=ကေဖိန်းဓာတ်၏ ၃ ဖက်မြင် တည်ဆောက်ပုံ
<!--Clinical data-->|pronounce={{IPAc-en|k|æ|ˈ|f|iː|n|,_|ˈ|k|æ|f|iː|n|}} (ကေဖိန်း)|tradename=|Drugs.com={{Drugs.com|monograph|caffeine-caffeine-and-sodium-benzoate-injection-caffeine-citrate}}|MedlinePlus=|pregnancy_AU=A|legal_status=|dependency_liability=[[:en:Physical dependence|ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ]]: နည်းပါး–အသင့်အတင့်<ref name="Nestler caffeine dependence-addiction">{{cite book |vauthors=Malenka RC, Nestler EJ, Hyman SE |veditors=Sydor A, Brown RY | title = Molecular Neuropharmacology: A Foundation for Clinical Neuroscience | year = 2009 | publisher = McGraw-Hill Medical | location = New York | isbn = 978-0-07-148127-4 | pages = 375 | edition = 2nd | chapter = Chapter 15: Reinforcement and Addictive Disorders | quote= Long-term caffeine use can lead to mild physical dependence. A withdrawal syndrome characterized by drowsiness, irritability, and headache typically lasts no longer than a day. True compulsive use of caffeine has not been documented.}}</ref><ref name="Clinical addiction & dependence">{{cite book | vauthors = Karch SB | title = Karch's pathology of drug abuse | date = 2009 | publisher = CRC Press | location = Boca Raton | isbn = 978-0-8493-7881-2 | pages = 229–230 | edition = 4th | url ={{google books |plainurl=y |id=G9E7gfJq0KkC|page=229}}| quote = The suggestion has also been made that a caffeine dependence syndrome exists ... In one controlled study, dependence was diagnosed in 16 of 99 individuals who were evaluated. The median daily caffeine consumption of this group was only 357 mg per day (Strain et al., 1994).<br />Since this observation was first published, caffeine addiction has been added as an official diagnosis in ICDM 9. This decision is disputed by many and is not supported by any convincing body of experimental evidence. ... All of these observations strongly suggest that caffeine does not act on the dopaminergic structures related to addiction, nor does it improve performance by alleviating any symptoms of withdrawal}}</ref><ref name="DSM-5 definitions + addiction-dependence distinction + Caffeine use disorder">{{cite web |author=American Psychiatric Association |title=Substance-Related and Addictive Disorders |url=http://www.dsm5.org/documents/substance%20use%20disorder%20fact%20sheet.pdf |publisher=American Psychiatric Publishing |access-date=10 July 2015 |pages=1–2 |date=2013 |quote=Substance use disorder in DSM-5 combines the DSM-IV categories of substance abuse and substance dependence into a single disorder measured on a continuum from mild to severe. ... Additionally, the diagnosis of dependence caused much confusion. Most people link dependence with "addiction" when in fact dependence can be a normal body response to a substance. ... DSM-5 will not include caffeine use disorder, although research shows that as little as two to three cups of coffee can trigger a withdrawal effect marked by tiredness or sleepiness. There is sufficient evidence to support this as a condition, however it is not yet clear to what extent it is a clinically significant disorder. |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150815050402/http://www.dsm5.org/Documents/Substance%20Use%20Disorder%20Fact%20Sheet.pdf |archive-date=15 August 2015 |accessdate=29 November 2021 |archivedate=15 August 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150815050402/http://www.dsm5.org/Documents/Substance%20Use%20Disorder%20Fact%20Sheet.pdf }}</ref><ref name="CRC Press">{{cite book | title = Introduction to Pharmacology | edition = third | date = 2007 | publisher = CRC Press | location = Abingdon | isbn = 978-1-4200-4742-4 | pages = 222–223 | url = https://books.google.com/books?id=qfrLBQAAQBAJ&pg=PA222 }}</ref><br />
[[:en:Psychological dependence|စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ]]: နည်းပါး<ref name="pmid15448977">{{cite journal | vauthors = Juliano LM, Griffiths RR | title = A critical review of caffeine withdrawal: empirical validation of symptoms and signs, incidence, severity, and associated features | url = https://archive.org/details/sim_psychopharmacology_2004-10_176_1/page/1 | journal = Psychopharmacology | volume = 176 | issue = 1 | pages = 1–29 | date = October 2004 | pmid = 15448977 | doi = 10.1007/s00213-004-2000-x | quote = Results: Of 49 symptom categories identified, the following 10 fulfilled validity criteria: headache, fatigue, decreased energy/ activeness, decreased alertness, drowsiness, decreased contentedness, depressed mood, difficulty concentrating, irritability, and foggy/not clearheaded. In addition, flu-like symptoms, nausea/vomiting, and muscle pain/stiffness were judged likely to represent valid symptom categories. In experimental studies, the incidence of headache was 50% and the incidence of clinically significant distress or functional impairment was 13%. Typically, onset of symptoms occurred 12–24 h after abstinence, with peak intensity at 20–51 h, and for a duration of 2–9 days. | s2cid = 5572188 }}</ref>|addiction_liability=နည်းပါး<ref name="CRC Press"/> / none<ref name="Nestler caffeine dependence-addiction" /><ref name="Clinical addiction & dependence" /><ref name="DSM-5 definitions + addiction-dependence distinction + Caffeine use disorder" />|routes_of_administration=[[:en:Oral route|ပါးစပ်မှတဆင့် ထည့်သွင်းခြင်း]], [[:en:Insufflation (medicine)|ဆေးဝါးအလို့ငှါ ထိုးသွင်းခြင်း]], [[ကော်ဖီ]], [[:en:Suppository|rectal]], [[:en:intravenous|intravenous]]|ATC_prefix=N06B|DrugBank_Ref={{drugbankcite|correct|drugbank}}|ATC_suffix=C01|ATC_supplemental={{ATC|D11|AX26}}, {{ATC|V04|CG30}}
<!--Pharmacokinetic data-->|onset=~၁ နာရီ<ref name = "Poleszak 2015"/>|bioavailability=၉၉%<ref name = "Poleszak 2015"/>|protein_bound=၂၅–၃၆%<ref name="Drugbank-Caffeine" />|metabolism=အဓိက: [[:en:CYP1A2|CYP1A2]]<ref name="Drugbank-Caffeine" /><br />အခြား: [[:en:CYP2E1|CYP2E1]],<ref name="Drugbank-Caffeine" /> [[:en:CYP3A4|CYP3A4]],<ref name="Drugbank-Caffeine" /><br />[[:en:CYP2C8|CYP2C8]],<ref name="Drugbank-Caffeine" /> [[:en:CYP2C9|CYP2C9]]<ref name="Drugbank-Caffeine" />|elimination_half-life=အရွယ်ရောက်ပြီး: ၃–၇ နာရီ<ref name="Drugbank-Caffeine">{{cite web | title=Caffeine | url=http://www.drugbank.ca/drugs/DB00201#pharmacology | website=DrugBank | publisher=University of Alberta | access-date=8 August 2014 | date=16 September 2013 | archive-date=4 May 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150504124733/http://www.drugbank.ca/drugs/DB00201#pharmacology | url-status=dead }}</ref><br />Infants (full term): 8 hours<ref name="Drugbank-Caffeine" /><br />နို့စို့အရွယ် (ရင်ခွင်ပိုက်): နာရီ ၁၀၀<ref name="Drugbank-Caffeine" />|excretion=ဆီးဖြင့် (၁၀၀%)|duration_of_action=၃–၄ နာရီ<ref name="Poleszak 2015">{{cite journal | vauthors = Poleszak E, Szopa A, Wyska E, Kukuła-Koch W, Serefko A, Wośko S, Bogatko K, Wróbel A, Wlaź P | title = Caffeine augments the antidepressant-like activity of mianserin and agomelatine in forced swim and tail suspension tests in mice | journal = Pharmacological Reports | volume = 68 | issue = 1 | pages = 56–61 | date = February 2016 | pmid = 26721352 | doi = 10.1016/j.pharep.2015.06.138 }}</ref>|metabolites=[[:en:Paraxanthine|Paraxanthine]] (84%)<br />[[:en:Theobromine|Theobromine]] (12%)<br />[[:en:Theophylline|Theophylline]] (4%)
<!--Identifiers-->|CAS_number_Ref={{cascite|correct|??}}|CAS_number=58-08-2|PubChem=2519|boiling_notes=<!--([[sublimation (chemistry)|sublimes]])-->}}
'''ကေဖိန်း''' ({{lang-en|Caffeine}}) (Also '''ကဖိန်း''') ဆိုသည်မှာ [[လက်ဖက်]]၊ [[ကော်ဖီ]]စေ့နှင့် [[ကိုလာစေ့]]များတွင် ပါရှိသည့် အဲလ်ကာလွိုက် တစ်မျိုးဖြစ်၍ ရေတွင်ပျော်လွယ်သည်။ သွေးကြောများကျယ်၍ လန်းဆန်းစေသော အာနိသင် အနည်းငယ်ရှိသည်။ ဆေးဝါးများတွင် ရောစပ်သုံးစွဲကြသည်။ ကေဖိန်းသည် ကမ္ဘာအနှံ့ တွင်ကျယ်စွာ သုံးစွဲနေသည့် စွဲလမ်းစေတတ်သော [[မူးယစ်ဆေးဝါး]]ဖြစ်သော်လည်း ယင်းသည် တရားဝင်ဖြစ်သည်။ ကေဖိန်းသည် အာရုံကြောစနစ်၏ သေချာသည့်အပိုင်းတစ်ခုကို လှုံ့ဆော်ပေးသည်။ ကေဖိန်းဓာတ်အား [[အပင်]]၏ [[အစေ့]]၊ [[အရွက်]] စသည်တို့တွင် တွေ့ရလေ့ရှိပြီး လူသိများသော ပင်ရင်းမှာ ကော်ဖီစေ့ဖြစ်သည်။ ကေဖိန်းဓာတ် ပါဝင်သော သောက်စရာ ကော်ဖီ၊ ကိုလာ၊ လက်ဖက်ရည်တို့သည် လူကြိုက်များပြီး ၂၀၀၅ ခုနှစ်အရ မြောက်အမေရိကမှ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းသော အရွယ်ရောက်ပြီးသူများသည် ကေဖိန်းဓာတ်ကို နေ့စဉ် သုံးစွဲကြသည်။<ref name="demon drink">{{cite journal |author=Lovett R |title=Coffee: The demon drink? |journal=New Scientist |issue=2518 |date=24 September 2005 |url=http://www.newscientist.com/article.ns?id=mg18725181.700 |subscription=yes }} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.newscientist.com/article.ns?id=mg18725181.700 |accessdate=13 January 2017 |archivedate=11 October 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081011095505/http://www.newscientist.com/article.ns?id=mg18725181.700 }}</ref> ကေဖိန်းအားသုံးစွဲရာ၌ ကောင်းကျိုး၊ ဆိုးကျိုး ရှိလေသည်။ [[ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့]]၏ ဆေးစာရင်းတစ်မျိုးဖြစ်သကဲ့သို့<ref name="WHOMedList">{{cite book |title= WHO Model List of Essential Medicines |url= http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/93142/1/EML_18_eng.pdf?ua=1 |edition= 18th |publisher= World Health Organization |accessdate= 23 December 2014 |page= 34 [p. 38 of pdf] |date= October 2013 |origyear= April 2013}}</ref> အချို့သော ရောဂါများကိုလည်း ထိရောက်စွာ ကာကွယ်ပေးသည်။<ref>{{cite journal |vauthors=Cano-Marquina A, Tarín JJ, Cano A | title = The impact of coffee on health | journal = Maturitas | volume = 75 | issue = 1 | pages = 7–21 | date = May 2013 | pmid = 23465359 | doi = 10.1016/j.maturitas.2013.02.002 | url = http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0378-5122(13)00047-9 | accessdate = 15 January 2014 }}</ref>
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
[[Category:ကေဖိန်း]]
4m83f139rsirfocutm9zao9ttnvkr18
ကျီးကန်း
0
52859
1042986
772361
2026-07-12T22:02:26Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1042986
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox
| fossil_range = {{Fossil range|5|0}}<small>Late Miocene – Recent</small>
| image = Corvus-brachyrhynchos-001.jpg
| image_caption = American crow (''Corvus brachyrhynchos'')
| taxon = Corvus
| authority = [[ကားလ် လင်းနီးယပ်|လင်းနီးယပ်]]၊ [[:en:10th edition of Systema Naturae|၁၇၅၈]]
| subdivision_ranks = မျိုးစိတ်များ
| subdivision = Many, see [[:en:List of Corvus species|List of ''Corvus'' species]]
| diversity_link = List of Corvus species
| diversity = c. 45 species
| type_species = ''Corvus corax''
| type_species_authority = [[ကားလ် လင်းနီးယပ်|လင်းနီးယပ်]]၊ ၁၇၅၈
}}
'''ကျီးကန်း'''သည် မည်းနက်သော ငှက်တစ်မျိုးဖြစ်၍ မြို့ကျီးကန်းနှင့် တောကျီးကန်းဟူ၍ နှစ်မျိုးကွဲသည်။ တောကျီးကန်းမှာ ကိုယ်ထည်ထွားသည်။ ကျီးသည် အလျား ၁၇" ရှိ၍ ရင်အုပ်နှင့် လည်အနားတွင် မွဲခြောက်သည်။ ကျီးကန်းသည် မျက်စိလျင်၍ လုယက်ခိုးဝှက်တတ်သည်။ စားကြွင်းစားကျန်၊ တီကောင်၊ ကြွက်ငယ်များကို ရှာဖွေစားသောက်သည်။ ကျီးတစ်ကောင် သေလျင် ကျန်ကျီးကန်းများ ဝိုင်းလာ၍ အော်ဟစ်တတ်သည်။ အသိုက်ကို သစ်ပင်မြင့်များ အထူးသဖြင့် မန်ကျည်းပင်များတွင် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ ကျီးဥမှာ ကြက်ဥကဲ့သို့ ရှည်မျောပြီး အခွံမာကျောကာ အနီပြောက်၊ အညိုပြောက်များ ရှိသည်။ တောကျီးကန်း အသံမှာ ပို၍အောသည်။ ကျီးကန်းကို မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အာရှတိုက် အရှေ့ပိုင်း နိုင်ငံများတွင် တွေ့ရသည်။ တခါတရံ ဆွတ်ဆွတ်ဖြူသော ကျီးကန်းကိုလည်း တွေ့ရတတ်သည်။<ref>{{Cite Encyclopedia of Hla Tha Mein|title=ကျီးကန်း}}</ref>
== မျိုးပွားပုံ ==
ကျီးကန်းမသည် သုံးနှစ်သား၌ အရွယ်ရောက် ရင့်မာပြီး၊ ကျီးကန်းဖိုသည် ငါးနှစ်သားတွင် ရင့်မာသည်။ ဥကို သုံးလုံးမှ ကိုးလုံးထိ ဥတတ်ပြီး၊ အသိုက်ထဲတွင် ရက် ၂၀ မှ ၄၀ ထိ နေရလေ့ရှိသည်။ ကျီးကန်းများသည် တဘဝတာလုံး ကြင်ဖော်နှင့် တူတွဲ နေထိုင်ပြီး၊ ယခင်နှစ်က ပေါက်သော အငယ်များသည် အသိုက်ကို ဝိုင်းဝန်း စောင့်ရှောက်ပေးတတ်ကာ၊ ဥမှ ပေါက်ကာစ အသိုက်နေ ကျီးကန်းပေါက်စများကို အစာကျွေးခြင်း၌ ကူညီသည်။<ref>Allaboutbirds.org, (2014). American Crow. [online] Available at: http://www.allaboutbirds.org/guide/american_crow/lifehistory</ref>
[[File:Crow_corvus_nest.jpg|thumb|A crow's nest is made of materials like twigs, electrical wires, metal strips, plastic pieces, and other small items.]]
မြို့ပြဒေသတွင် အသိုက်နေ ကျီးကန်းပေါက်စများသည် သဘာဝနှင့် လိုက်လျောညီထွေ မရှိသော လူလုပ် အသိုက်များတွင် ငြိုငြင်စွာ နေထိုင်ရခြင်းနှင့် အာဟာရ ပြတ်လတ်သောကြောင့် အရိုးပြိုင်းပြိုင်း ကြီးပြင်းလာရခြင်းစသော ခြိမ်းခြောက်မှုများနှင့် ကြုံတွေ့ရသည်။<ref>Andrea K Townsend and Christopher M Barker (2014). Plastic and the Nest Entanglement of Urban and Agricultural Crows Heiss, R., Clark, A. and McGowan, K. (2009).</ref><ref>Growth and nutritional state of American crow nestlings vary between urban and rural habitats. Ecological Applications, 19(4), 829-839.</ref>
== သက်တမ်းနှင့် ရောဂါ ==
အချို့ကျီးကန်းများသည် အသက် ၂၀ ထိ နေနိုင်ပြီး၊ တောတွင်းဘဝတွင် အသက်အရှည်ဆုံး ဖြစ်သော အမေရိကန် ကျီးကန်းသည် အသက် ၃၀ နီးပါး ရှည်ခဲ့သည်။<ref>McGowan, K.J. [http://www.birds.cornell.edu/crows/crowfaq.htm#longevity "Frequently Asked Questions About Crows"], Cornell Lab of Ornithology</ref> မှတ်တမ်းတင်ထားသော လှောင်ချိုင့်နှင့် မွေးမြူသည့် အသက်အကြီးဆုံး ကျီးကန်းမှာ အသက် ၅၉ တွင် သေဆုံးသွားခဲ့သည်။<ref>[http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/07/07/AR2006070700860.html Crow Believed to Be Oldest in World Dies]. Associated Press via Washington Post (7 July 2006)</ref>
အမေရိကန်ကျီးကန်းသည် မကြာသေးမီက ဖြစ်ပွားလာသော မြောက်အမေရိက၏ အနောက်ဘက် နိုင်းဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါပိုး (West Nile Virus)နှင့် ထိတွေ့ ကူးစက်လွယ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။<ref>[http://www.cidd.psu.edu/research/synopses/why-west-nile-virus-kills-so-many-crows "Why West Nile virus kills so many crows"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100611234544/http://www.cidd.psu.edu/research/synopses/why-west-nile-virus-kills-so-many-crows |date=11 June 2010 }}, Penn State Center for Infectious Disease Dynamics</ref> အမေရိကန်ကျီးကန်းများသည် ရောဂါ ဖြစ်ပွားပြီး တစ်ပတ်ခန့်အတွင်း ပုံမှန်အားဖြင့် သေဆုံးလေ့ရှိပြီး၊ အနည်းစုသာ ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ ရှင်သန်ခွင့်ရသည်။
== ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သည့် အခြေအနေ ==
[[File:Corvus_hawaiiensis_in_grass.jpg|thumb|ဟာဝိုင်အီကျီး သို့ အာလာလာ''ʻalala'' (''Corvus hawaiiensis'') သည် မျိုးတုံးကာနီးပြီ ဖြစ်သည်၊ ဒါဇင်အနည်းငယ်သာလျှင် လှောင်ချိုင့်ဖြင့် မွေးမြူထားသောကြောင့် အသက်ရှင်နေသည်။ တောတွင်းတွင်မူ မျိုးတုံးပြီဟု အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ငါးမျိုးနှင့် သားရဲတိရစ္ဆာန်များ အသင်းက စာရင်းသွင်းထားသည်။]]
ကျီးကန်းမျိုးစိတ် ၂ ခုကို ယူအက်စ် ငါးမျိုးနှင့် သားရိုင်းတိရစ္ဆာန်များ ဌာနက မျိုးတုံးမည့် အန္တရာယ် ကျရောက်နေသည်ဟု စာရင်းသွင်းထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဟာဝိုင်အီကျီး နှင့် မာရီယာနာကျီး တို့ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.fws.gov/pacific/ecoservices/endangered/recovery/5yearactive.html|title=Pacific Region Endangered Species, U.S. Fish and Wildlife Service|publisher=Fws.gov|date=23 June 2011|accessdate=12 November 2011|archivedate=15 October 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181015195614/https://www.fws.gov/pacific/ecoservices/endangered/recovery/5yearactive.html}}</ref> အနောက်နိုင်းဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် ၁၉၉၉ ခုနှစ်ကတည်းက ဦးရေ ၄၅% လျော့ကျသွားသော အမေရိကန်ကျီးကိုမူ စိုးရိမ်ရန် မလိုဆုံး မျိုးစိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားလေသည်။
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစုများ]]
[[ကဏ္ဍ:ပံ့သကူသားစား တိရစ္ဆာန်များ]]
[[ကဏ္ဍ:စကားပြောသော ငှက်များ]]
[[ကဏ္ဍ:စာကလေးနှင့် အလားတူငှက်များ]]
hacf1sm0d45u69xi2milov81owc1olh
အင်ဒို-ဥရောပနွယ် ဘာသာစကားများ
0
63990
1043024
1040053
2026-07-13T08:41:30Z
~2026-39577-34
145582
/* */
1043024
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language family
| name = အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားမိသားစု<br>(Indo-European)
| region = ကမ္ဘာအနှံ့
| familycolor = Indo-European
| speakers = ခန့်မှန်းခြေ ၃.၄ ဘီလီယံ
| family = ကမ္ဘာ့အဓိက [[ဘာသာစကား မိသားစုများ]]ထဲမှ တစ်ခု
| protoname = [[အင်ဒို-ဥရောပဦး ဘာသာစကား|အင်ဒို-ဥရောပဦး (Proto-Indo-European)]]
| child1 = လက်ရှိပြောဆိုနေဆဲ:<ref name="Ethnologue"/>{{indent|1}}{{*}}[[အယ်လ်ဘေးနီးယားနွယ် ဘာသာစကားများ|အယ်လ်ဘေးနီးယားနွယ် (Albanoid)]]{{indent|1}}{{*}}[[အာမေးနီးယား ဘာသာစကား|အာမေးနီးယား (Armenian)]]{{indent|1}}{{*}}[[ဘော်လ်တို-ဆလပ်ဗစ် ဘာသာစကားများ|ဘော်လ်တို-ဆလပ်ဗစ် (Balto-Slavic)]]{{indent|1}}{{*}}[[ဆဲလ်တစ် ဘာသာစကားများ|ဆဲလ်တစ် (Celtic)]]{{indent|1}}{{*}}[[ဂျာမန်နစ် ဘာသာစကားများ|ဂျာမန်နစ် (Germanic)]]{{indent|1}}{{*}}[[ဟယ်လန်နစ် ဘာသာစကားများ|ဟယ်လန်နစ် (Hellenic)]]{{indent|1}}{{*}}[[အင်ဒို-အီရန် ဘာသာစကားများ|အင်ဒို-အီရန် (Indo-Iranian)]]{{indent|1}}{{*}}[[အီတဲလစ် ဘာသာစကားများ|အီတဲလစ် (Italic)]]
| child2 = မျိုးသုဉ်းသွားသော:<ref name="Ethnologue"/>{{indent|1}}{{*}}[[အန်နတိုလီယား ဘာသာစကားများ|အန်နတိုလီယား (Anatolian)]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[တိုခါရီယန် ဘာသာစကားများ|တိုခါရီယန် (Tocharian)]] {{Extinct}}
| child3 = [[အမျိုးအစား မခွဲခြားရသေးသော ဘာသာစကား|အမျိုးအစားမခွဲရသေး]] သို့မဟုတ် သက်သေအထောက်အထား နည်းပါးသော:{{indent|1}}{{*}}[[ရှေးဟောင်းကပ္ပဒိုစီယား ဘာသာစကား|ရှေးဟောင်းကပ္ပဒိုစီယား]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[ဒေစီယန် ဘာသာစကား|ဒေစီယန်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[အီလီမီယန် ဘာသာစကား|အီလီမီယန်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[လီဘာနီယန် ဘာသာစကား|လီဘာနီယန်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[လီဂူရီယန် ဘာသာစကား (ရှေးဟောင်း)|လီဂူရီယန် (ရှေးဟောင်း)]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[လူစီတေးနီးယား ဘာသာစကား|လူစီတေးနီးယား]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[ပီအိုနီယန် ဘာသာစကား|ပီအိုနီယန်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[ဖိလစ်တီးနား ဘာသာစကား|ဖိလစ်တီးနား]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[ဖရီဂျီယန် ဘာသာစကား|ဖရီဂျီယန်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[သရေစီယန် ဘာသာစကား|သရေစီယန်]] {{Extinct}}{{indent|1}}{{*}}[[ဗီနက်တစ် ဘာသာစကား|ဗီနက်တစ်]] {{Extinct}}
| iso2 = ine
| iso5 = ine
| glotto = indo1319
| glottorefname = Indo-European
| map = Indo-European Language Family Branches in Eurasia.png
| mapcaption = ယူရေးရှားဒေသအတွင်း အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားမိသားစု၏ ရှင်သန်နေဆဲ မျိုးနွယ်ခွဲ ၈ ခုကို ပြောဆိုကြသော ဌာနေဘာသာစကားနယ်မြေများ ခန့်မှန်းခြေပြမြေပုံ:
{{legend|#00007F|[[အင်ဒို-အီရန် ဘာသာစကားများ|အင်ဒို-အီရန် (Indo-Iranian)]]}}
{{legend|#967F12|[[အီတဲလစ် ဘာသာစကားများ|အီတဲလစ် (Italic)]]}}
{{legend|#D30000|[[ဂျာမန်နစ် ဘာသာစကားများ|ဂျာမန်နစ် (Germanic)]]}}
{{legend|#007F00|[[ဘော်လ်တို-ဆလပ်ဗစ် ဘာသာစကားများ|ဘော်လ်တို-ဆလပ်ဗစ် (Balto-Slavic)]]}}
{{legend|#FEDC55|[[ဟယ်လန်နစ် ဘာသာစကားများ|ဟယ်လန်နစ် (Hellenic)]]}}
{{legend|#00CCFE|[[အယ်လ်ဘေးနီးယားနွယ် ဘာသာစကားများ|အယ်လ်ဘေးနီးယားနွယ် (Albanoid)]]}}
{{legend|#7F007F|[[အာမေးနီးယား ဘာသာစကား|အာမေးနီးယား (Armenian)]]}}
{{legend|#FEA600|[[ဆဲလ်တစ် ဘာသာစကားများ|ဆဲလ်တစ် (Celtic)]]}}
{{legend|#BEBEBE|အင်ဒို-ဥရောပနွယ်မဟုတ်သော ဘာသာစကားများ သို့မဟုတ် ယူရေးရှားပြင်ပနယ်မြေများ}}
အစက်အပြောက်/အစင်းကြောင်းများဖြင့် ပြထားသော နယ်မြေများသည် [[ဘာသာစကားအမျိုးမျိုးပြောဆိုခြင်း|ဘာသာစကားအစုံပြောဆိုမှု]] အများဆုံး တွေ့ရသောနေရာများ ဖြစ်သည် (မြေပုံကို ပုံကြီးချဲ့ကြည့်က ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ မြင်နိုင်သည်)။
| notes = {{ublist|{{Extinct}} ပြထားခြင်းသည် ထိုမျိုးနွယ်ခွဲ သို့မဟုတ် ဘာသာစကားသည် မျိုးသုဉ်းသွားပြီဖြစ်ကြောင်း ပြခြင်းဖြစ်သည်}}
}}
'''အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားများ''' ({{Lang-en|Indo-European languages}}) ဆိုသည်မှာ [[အိန္ဒိယတိုက်ငယ်]] မြောက်ပိုင်း၊ [[ဥရောပ]] ဒေသအများစုနှင့် [[အီရန်ကုန်းပြင်မြင့်]] တို့တွင် အခြေတည်ပေါက်ဖွားခဲ့သော [[ဘာသာစကား မိသားစု]] တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် [[အလယ်အာရှ]] အစိတ်အပိုင်းအချို့ (ဥပမာ- [[တာဂျီကစ္စတန်နိုင်ငံ|တာဂျီကစ္စတန်]] နှင့် [[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ|အာဖဂန်နစ္စတန်]])၊ အိန္ဒိယတိုက်ငယ်တောင်ပိုင်း ([[သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ|သီရိလင်္ကာ]] နှင့် [[မော်လ်ဒိုက်နိုင်ငံ|မော်လ်ဒိုက်]])၊ [[အာမေးနီးယားနိုင်ငံ|အာမေးနီးယား]] နှင့် [[အရှေ့တောင်အာရှ ပင်မကုန်းမြေ]] ([[မြန်မာနိုင်ငံ]]ရှိ မရမာကြီး ဘာသာစကား) အထိပင် ၎င်း၏ ဌာနေမျိုးနွယ်ခွဲများကို တွေ့ရှိရသည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဤဘာသာစကားမိသားစုကို [[အန်နတိုလီယား]] (ယနေ့ခေတ် တူရကီ) နှင့် [[တရုတ်နိုင်ငံ]] အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ တာရင်လွင်ပြင် (Tarim Basin) တို့တွင်လည်း ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။ အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားမိသားစုကို မျိုးနွယ်ခွဲများစွာ ထပ်မံခွဲခြားထားပြီး ၎င်းတို့အနက် မျိုးနွယ်ခွဲ (၈) ခုမှာ ယနေ့တိုင် ရှင်သန်ပြောဆိုလျက်ရှိသည်။ ယင်းတို့အနက် မျိုးနွယ်ခွဲ (၄) ခုကို မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုသူ သန်းပေါင်း ရာနှင့်ချီ၍ ရှိကြပြီး ([[အင်ဒို-အီရန် ဘာသာစကားများ|အင်ဒို-အီရန်]]၊ [[အီတဲလစ် ဘာသာစကားများ|အီတဲလစ်]]၊ [[ဂျာမန်နစ် ဘာသာစကားများ|ဂျာမန်နစ်]] နှင့် [[ဘော်လ်တို-ဆလပ်ဗစ် ဘာသာစကားများ|ဘော်လ်တို-ဆလပ်ဗစ်]])၊ ကျန်မျိုးနွယ်ခွဲ (၄) ခုကိုမူ မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုသူ ၁၅ သန်းအောက်သာ ရှိကြသည် ([[ဟယ်လန်နစ် ဘာသာစကားများ|ဟယ်လန်နစ်]]၊ [[အယ်လ်ဘေးနီးယားနွယ် ဘာသာစကားများ|အယ်လ်ဘေးနီးယားနွယ်]]၊ [[အာမေးနီးယား ဘာသာစကား|အာမေးနီးယား]] နှင့် [[ဆဲလ်တစ် ဘာသာစကားများ|ဆဲလ်တစ်]])။ အခြားသော အင်ဒို-ဥရောပဘာသာစကားများနှင့်အတူ အဓိကမျိုးနွယ်ခွဲကြီး (၂) ခုဖြစ်သည့် ([[အန်နတိုလီယား ဘာသာစကားများ|အန်နတိုလီယား]] နှင့် [[တိုခါရီယန် ဘာသာစကားများ|တိုခါရီယန်]]) တို့မှာ ယနေ့ခေတ်တွင် [[မျိုးသုဉ်းသွားသော ဘာသာစကားများ|မျိုးသုဉ်းကွယ်ပျောက်]] သွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။
ယနေ့ခေတ်တွင် မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုသူ အများဆုံးရှိသော အင်ဒို-ဥရောပနွယ်ဝင် ဘာသာစကားများမှာ [[စပိန်ဘာသာစကား|စပိန်]]၊ [[ဟိန္ဒူစတန်နီ ဘာသာစကား|ဟိန္ဒူစတန်နီ]] ([[ဟိန္ဒီ]] နှင့် [[အူရဒူ]])၊ [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]]၊ [[ပေါ်တူဂီဘာသာစကား|ပေါ်တူဂီ]]၊ [[ဘင်္ဂါလီဘာသာစကား|ဘင်္ဂါလီ]]၊ [[ပန်ဂျာဘီဘာသာစကား|ပန်ဂျာဘီ]]၊ [[ရုရှားဘာသာစကား|ရုရှား]]၊ [[မာရသီဘာသာစကား|မာရသီ]]၊ [[ဂျာမန်ဘာသာစကား|ဂျာမန်]]၊ [[ပြင်သစ်ဘာသာစကား|ပြင်သစ်]] နှင့် [[ပါရှန်းဘာသာစကား|ပါရှန်း]] ဘာသာစကားတို့ ဖြစ်ကြသည်။ အခြားသော အုပ်စုငယ်များပြောဆိုသည့် ဘာသာစကား အများအပြားမှာမူ မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်မည့် အန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၄၂% ဖြစ်သော လူဦးရေ ၃.၄ ဘီလီယံကျော်သည် အင်ဒို-ဥရောပနွယ်ဝင် ဘာသာစကားတစ်ခုခုကို [[မိခင်ဘာသာစကား]] (ပထမဘာသာစကား) အဖြစ် ပြောဆိုကြသဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အပြောဆိုအများဆုံး ဘာသာစကားမိသားစု ဖြစ်သည်။ ''[[Ethnologue]]'' ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ လက်ရှိရှင်သန်နေသော အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားပေါင်း ၄၄၆ မျိုးခန့် ရှိသည့်အနက် ၃၁၃ မျိုးမှာ [[အင်ဒို-အီရန် ဘာသာစကားများ|အင်ဒို-အီရန်]] မျိုးနွယ်ခွဲထဲမှ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="Ethnologue">{{cite web |title=What are the largest language families? |url=http://www.ethnologue.com/guides/largest-families |publisher=Ethnologue}}</ref>
အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားအားလုံးသည် [[ကျောက်ခေတ်သစ်]] သို့မဟုတ် [[ပဉ္စလက်ခေတ်]] အစောပိုင်း (ခရစ်မပေါ်မီ ၃၃၀၀ မှ ၁၂၀၀ ဝန်းကျင်) က ပြောဆိုခဲ့ကြပြီး၊ ဗဟုသုတအဖြစ် ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ထားသော [[အင်ဒို-ဥရောပဦး ဘာသာစကား]] (Proto-Indo-European) ဟူသည့် သမိုင်းဦးခေတ် ဘာသာစကားတစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းဘာသာစကား စတင်ပေါက်ဖွားရာ မူလရပ်ဝန်း (Proto-Indo-European homeland) နှင့် ပတ်သက်၍ အငြင်းပွားဖွယ် ယူဆချက်များစွာ ရှိခဲ့သော်လည်း ပညာရှင်အများစုကမူ [[ကူရ်ဂန် ယူဆချက်]] (Kurgan hypothesis) ကို လက်ခံထားကြသည်။ ယင်းယူဆချက်အရ မူလဇာတိမြေသည် ယနေ့ခေတ် [[ယူကရိန်းနိုင်ငံ|ယူကရိန်း]] နှင့် [[ရုရှားနိုင်ငံ တောင်ပိုင်း]] ရှိ ပွန်တစ်-ကက်စပီယန် ပင်လယ်ခြေကုန်းမြေ (Pontic–Caspian steppe) ဖြစ်ပြီး ခရစ်မပေါ်မီ ၄ ရာစုနှင့် ၃ ရာစုအစောပိုင်းက ယမ်နာယာ ယဉ်ကျေးမှု (Yamnaya culture) နှင့် ဆက်စပ်နေသော ရှေးဟောင်းသုတေသန နယ်မြေဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
ပထမဆုံးသော စာရေးသားမှု မှတ်တမ်းများ ပေါ်ထွက်လာသည့် အချိန်တွင် အင်ဒို-ဥရောပဘာသာစကားသည် ဥရောပ၊ အလယ်အာရှ၊ အနောက်အာရှ{{efn|[[အန်နတိုလီယား]]၊ [[ဆိုက်ပရပ်စ်နိုင်ငံ|ဆိုက်ပရပ်စ်]]၊ အာမေးနီးယားကုန်းပြင်မြင့်နှင့် အီရန်ကုန်းပြင်မြင့်တို့ ပါဝင်သည်။}} နှင့် တောင်အာရှ ဒေသအနှံ့အပြားတွင် ဘာသာစကားခွဲများစွာအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲဆင့်ကဲသွားခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ ဤမိသားစုဝင် ဥရောပဘာသာစကားအချို့ ဖြစ်ကြသည့် အင်္ဂလိပ်၊ ပြင်သစ်၊ ပေါ်တူဂီ၊ ရုရှား၊ စပိန် နှင့် ဒတ်ခ်ျ ဘာသာစကားတို့သည် ခေတ်သစ်ကာလ [[နယ်ချဲ့ဝါဒ]]ကြောင့် ကမ္ဘာအနှံ့ ကျယ်ပြန့်သွားခဲ့ပြီး ယနေ့ခေတ်တွင် [[အမေရိကတိုက်]]၊ [[အိုရှေနီးယား]] နှင့် [[အာရှမြောက်ပိုင်း]] (ဆိုက်ဘေးရီးယား) အထိ ပြောဆိုနေကြပြီ ဖြစ်သည်။
အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကား၏ ရှေးအကျဆုံး ရေးသားမှုအထောက်အထားကို ပဉ္စလက်ခေတ်က မိုင်ဆီးနီးယန်း ဂရိဘာသာစကား (Mycenaean Greek) နှင့် အန်နတိုလီယားနွယ်ဝင် ဟစ်တိုက် (Hittite)၊ လူဝီယန် (Luwian) ဘာသာစကားများဖြင့် တွေ့ရှိရသည်။ သမိုင်းအစောဆုံး မှတ်တမ်းများမှာ ခရစ်မပေါ်မီ ၂၀ ရာစုက အရှေ့ဘက် အန်နတိုလီယားရှိ အဆီးရီးယား ကိုလိုနီနယ်မြေဖြစ်သော ကူလ်တီပီ (Kültepe) တွင် တွေ့ရှိရသည့် စာသားများ ဖြစ်သည်။ ယင်းစာသားများမှာ အင်ဒို-ဥရောပနွယ်မဟုတ်သော [[အက်ကတ်ဒီယန် ဘာသာစကား]] ([[ဆီမိုက်တစ် ဘာသာစကားများ|ဆီမိုက်တစ်နွယ်ဝင်]]) ထဲတွင် ကြားညှပ်ပါဝင်နေသည့် ဟစ်တိုက်စကားလုံးများနှင့် အမည်များ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite book |last=Bryce |first=Trevor |date=2005 |title=Kingdom of the Hittites |edition=New |publisher=Oxford University Press |page=37 |isbn=978-0-19-928132-9}}</ref> မူလအင်ဒို-ဥရောပဦး လူဦးရေ၏ ရှေးဟောင်း ရေးသားမှုမှတ်တမ်းများ ကျန်ရစ်ခဲ့ခြင်း မရှိသော်လည်း ၎င်းတို့၏ [[အင်ဒို-ဥရောပဦး လူမှုအဖွဲ့အစည်း|လူမှုယဉ်ကျေးမှု]] နှင့် [[အင်ဒို-ဥရောပဦး ဒဏ္ဍာရီ|ကိုးကွယ်မှုဘာသာ]] ဆိုင်ရာ အခက်အခဲအချို့ကို နောက်ပိုင်းဆင်းသက်လာသော ယဉ်ကျေးမှုများမှတစ်ဆင့် ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ယူနိုင်သည်။<ref>{{Cite book |last=Mallory |first=J. P. |date=2006 |title=The Oxford Introduction to Proto-Indo-European and the Proto-Indo-European World |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-928791-8 |page=442}}</ref> အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားမိသားစုသည် [[သမိုင်းအခြေပြု ဘာသာဗေဒ]] (Historical linguistics) ကဏ္ဍတွင် အလွန်အရေးပါသည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် [[အာဖရို-အာရှစကားစုမိသားစု]] (Afroasiatic) ဝင် ရှေးဟောင်း[[အီဂျစ်ဘာသာစကား]]နှင့် ဆီမိုက်တစ်ဘာသာစကားများပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် သမိုင်းမှတ်တမ်း အရှည်လျားဆုံးသော ဘာသာစကားမိသားစု ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အင်ဒို-ဥရောပဘာသာစကားများအကြား ဆက်နွှယ်မှုများကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းနှင့် ၎င်းတို့၏ မူလရင်းမြစ်ကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ခြင်းတို့သည် ၁၉ ရာစုတွင် သမိုင်းအခြေပြု ဘာသာဗေဒကို ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်တစ်ခုအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာစေရန် အဓိက တွန်းအားဖြစ်ခဲ့သည်။
လက်ရှိ ဘာသာဗေဒပညာရှင်များ၏ ဘုံသဘောတူညီချက်အရ အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားမိသားစုသည် အခြားသော ဘာသာစကားမိသားစုများနှင့် [[ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ ဗီဇဆက်နွှယ်မှု]] (Genetic relationship) ရှိသည်ဟု မသတ်မှတ်ထားသော်လည်း၊ ဆက်စပ်မှုရှိနိုင်ကြောင်း အငြင်းပွားဖွယ် ယူဆချက်အချို့လည်း တင်ပြချက်များ ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
jxfik8c04e8zj2qs0s5kh172urfn9ix
ဂို (ကစားပွဲ)
0
79007
1043000
858092
2026-07-13T00:32:13Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 2 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1043000
wikitext
text/x-wiki
[[File:FloorGoban.JPG|thumb| ဂိုကစားနည်းသည် မျဉ်းအနက်များ ဆွဲထားသည့်ခုံပေါ် ကစားရပြီး ကျောက်တုံးဟုခေါ်သည့် ကစားရုပ်များကို မျဉ်းစုံများတွင်ချရသည်။ | alt=ကစားနေဆဲ ဂိုခုံနှင့် အရုပ်များ ဓာတ်ပုံ]]
'''ဂိုကစားနည်း'''သည် ကစားသူနှစ်ဦးရှိပြီး တစ်ဦးက ပြိုင်ဘက်၏နယ်မြေကို ဝန်းရံသိမ်းပိုက်နိုင်အောင် ကြိုးစားရသော ကစားခုံပေါ် ကစားရသည့် [[မဟာဗျူဟာ ကစားနည်း]]တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဂိုကစားနည်းကို ရှေးဟောင်းတရုတ်နိုင်ငံတွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ကျော် ကတည်းက တီထွင်ကစားခဲ့ကြပြီး ယနေ့အထိ ဆက်လက်ကစား နေသည့် ရှေးအကျဆုံး ခုံပေါ်ကစားနည်းတစ်ခုအဖြစ် လက်ခံထားကြသည်။<ref>{{cite web | url =http://www.usgo.org/brief-history-go | title =A Brief History of Go | publisher =American Go Association | access-date =March 23, 2017 | archive-date =2 March 2017 | archive-url =https://web.archive.org/web/20170302061123/http://www.usgo.org/brief-history-go | url-status =dead }}</ref><ref>{{Citation | first =Peter | last =Shotwell | title ="The Game of Go: Speculations on its Origins and Symbolism in Ancient China" | year =2008 | publisher =American Go Association | url =http://www.usgo.org/files/bh_library/originsofgo.pdf | access-date =15 July 2017 | archive-date =10 August 2016 | archive-url =https://web.archive.org/web/20160810094656/http://www.usgo.org/files/bh_library/originsofgo.pdf | url-status =dead }}</ref>
ကစားနည်း စည်းမျဉ်းများမှာ အတော်ရိုးရှင်းသော်လည်း ဂိုကစားနည်းသည် [[စစ်တုရင်]]ကစားနည်းထက်ပင် များစွာပိုမိုရှုပ်ထွေးပြီး မြင်တွေ့နိုင်သည့် စကြဝဠာအတွင်းမှ စုစုပေါင်း အက်တမ်အရေအတွက်ထက်ပင် ရွေ့နိုင်သည့် အကွက်ပိုများသည်။ ကစားရုပ်များကို ကျောက်တုံးဟုခေါ်ပြီး ကစားသမားတစ်ဦးက အဖြူရောင်ကျောက်တုံးကို သုံးရပြီး ကျန်တစ်ဦးက အနက်ရောင်ကို သုံးရသည်။ မျဉ်း ၁၉ x မျဉ်း ၁၉ ဆွဲထားသော ကစားခုံပေါ်တွင် ကစားရပြီး ကစားသူ ၂ ဦးက ခုံပေါ်ရှိ နေရာလွတ်နေသော မျဉ်းစုံနေရာများတွင် ကျောက်တုံးများကို တလှည့်စီ ချရသည်။ စတင်ကစားသည့် လူသစ်များမှာ ပိုမိုသေးငယ်သော ၉ x ၉ နှင့် ၁၃ x ၁၃ ခုံများဖြင့် ကစားကြသည်။ သို့သော် ရှေးဟောင်းသုတေသနတွေ့ရှိချက်များအရ ၁၉ x ၁၉ ခုံကို စံအဖြစ် ကိုရီးယားတွင် ၅ရာစု၊ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ၇ ရာစုများတည်းက အသုံးပြုနေကြပြီဖြစ်သည်။
ခုံပေါ် ချပြီးသည်နှင့် ကျောက်တုံးများကို မရွေ့ရတော့ချေ။ သို့သော် အဖမ်း(အစား)ခံရပါက ခုံပေါ်မှ ဖယ်ရှားခံရသည်။ ကျောက်တုံးတစ်ခု(သို့မဟုတ်) ကျောက်တုံးတစ်စုသည် အနီးဆုံးထောင့်မှန်နေရာများရှိ ပြိုင်ဘက်ကျောက်တုံးများက ဝိုင်းရံခံရပါက အဖမ်းခံရခြင်းမှာ ဖြစ်ပေါ်သည်။ ပွဲပြီးသည့် အနေအထားကို သတ်မှတ်ထားခြင်း မရှိဘဲ ကစားပွဲတွင် မည်သည့်ကစားသမားကမှ နောက်ထပ်တစ်ကွက် ဆက်မရွေ့ချင်သည့်အထိ ဆက်ကစားရသည်။ ထိုသို့ ဆက်မကစားဘဲ ပွဲရပ်နားချိန်တွင် အဖမ်းခံရသည့်ကျောက်တုံးများနှင့် နယ်မြေပမာဏကို ရေတွက်သည်။ ကစားပွဲတွင် အနက်ရောင်ကျောက်တုံးကိုင်သည့် ကစားသမားက အရင်စရပြီး အဖြူရောင်ကျောက်တုံးဖြင့် ကစားသမားကို နောက်မှကစားရသဖြင့် လျော်ကြေးအနေဖြင့် ကိုမီ အမှတ်ကို ထပ်ပေါင်းပေးပြီး အမှတ်များသူက အနိုင်ဖြစ်သည်။ အရှုံးပေးခြင်းဖြင့်လည်း ကစားပွဲအဆုံးသတ်နိုင်သည်။
၂၀၀၈ နှစ်လယ်ပိုင်းတွင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဂိုကစားသမား သန်း ၄၀ကျော်ရှိပြီး အဓိကအများစုမှာ အရှေ့အာရှဒေသမှ ဖြစ်သည်။<ref>{{Citation|url=https://intergofed.org/about-the-igf.html |title=About the IGF |accessdate=June 5, 2012 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120429133056/https://intergofed.org/about-the-igf.html |archivedate=April 29, 2012 |df= }}</ref> ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၅ ၌ [[နိုင်ငံတကာဂိုအဖွဲ့]]တွင် အဖွဲ့ဝင် ၇၅ နိုင်ငံရှိသည်။<ref name="igf-members">{{Citation | url = http://www.intergofed.org/members/igf-member-countries.html | title = IGF members | author = International Go Federation | accessdate = December 14, 2015 | archive-date = 19 March 2016 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160319115451/http://www.intergofed.org/members/igf-member-countries.html | url-status = dead }}</ref> သတိပြုရန်မှာ ကလေးငယ်များသည် ကစားသည့်ကျောက်တုံးများကို မျိုချမိသည့် အန္တရာယ်ရှိနိုင်သဖြင့် အသက် ၆ နှစ်အောက် ကလေးများ မကစားသင့်ပေ။
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
ကစားစရာများ
rz4a41tauxf4e454gveokjy5z1lnchg
အ.ထ.က(၂)မန္တလေး
0
92506
1043027
412982
2026-07-13T09:15:11Z
~2026-39384-23
145584
1043027
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox school|name=Mandalay 2 High School <br> အ.ထ.က. (၂) မန္တလေး|city=မန္တလေးမြို့|state=မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|country=မြန်မာနိုင်ငံ|type=အစိုးရကျောင်း|school_number=၂|grades=K-10}}'''မန္တလေးမြို့ ၊အမှတ်(၂)အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း'''သည် ယခင်က အမျိုးသားအထက်တန်းကျောင်းဖြစ်ပြီး လမ်း၃၀နှင့် ၈၁လမ်းထောင့်တွင်တည်ရှိသည်။
== မန္တလေးဗဟိုအမျိုးသားအထက်တန်းကျောင်း အကြောင်း ==
မန္တလေးဗဟိုအမျိုးသားအထက်တန်းကျောင်းသည် မန္တလေးမြို့၏ သမိုင်းအရှိဆုံး အထက်တန်းကျောင်းများထဲမှ တစ်ကျောင်းဖြစ်ပြီး အမျိုးသားပညာရေးလှုပ်ရှားမှုနှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေသည့် ကျောင်းဖြစ်ပါတယ်။
=== ၁။ တည်ထောင်ခဲ့ပုံ ===
၁၉၂၀ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တက္ကသိုလ်သပိတ်ကြီး (University Boycott) အပြီး မြန်မာလူမျိုးများက ကိုလိုနီအစိုးရ၏ ပညာရေးစနစ်အစား ကိုယ်ပိုင်အမျိုးသားပညာရေးကို တည်ထောင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။
ထိုအချိန်က မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့ '''အမျိုးသားကျောင်း (National Schools)''' များ ဖွင့်လှစ်ခဲ့ကြပြီး မန္တလေးတွင်လည်း '''ဗဟိုအမျိုးသားကျောင်း (Central National School)''' ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုကျောင်းမှ ဆက်လက်ဖွံ့ဖြိုးလာပြီး ယနေ့ မန္တလေးဗဟိုအမျိုးသားအထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။
----
=== ၂။ အမျိုးသားပညာရေးလှုပ်ရှားမှု ===
ဒီကျောင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ
* မြန်မာဘာသာကို အလေးထားသင်ကြားရန်
* မြန်မာ့သမိုင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုကို ထိန်းသိမ်းရန်
* အမျိုးသားစိတ်ဓာတ် မြှင့်တင်ရန်
* ကိုလိုနီပညာရေး၏ လွှမ်းမိုးမှုကို လျှော့ချရန် တို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။
----
=== ၃။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလ ===
၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်တပ်များ မန္တလေးသို့ ဝင်ရောက်လာစဉ် ကျောင်းများစွာကဲ့သို့ပင် ဗဟိုအမျိုးသားကျောင်းလည်း ပုံမှန်စာသင်မှု ရပ်နားခဲ့ရသည်။
စစ်ပြီးနောက်တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ပညာရေးကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
----
=== ၄။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ===
၁၉၄၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် အစိုးရ၏ ပညာရေးစနစ်အောက်သို့ ရောက်ရှိလာပြီး အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းအဖြစ် ဆက်လက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
----
=== ၅။ ကျောင်းအဆောက်အအုံ ===
ကျောင်း၏ မူလအဆောက်အအုံအချို့မှာ ကိုလိုနီခေတ် ဗိသုကာလက်ရာများ လွှမ်းမိုးထားပြီး နောက်ပိုင်းတွင် စာသင်ဆောင်အသစ်များ ထပ်မံတည်ဆောက်ခဲ့သည်။
----
=== ၆။ နာမည်ကြီးကျောင်းသားဟောင်းများ ===
ဗဟိုအမျိုးသားကျောင်းမှ ထွက်ရှိခဲ့သော ကျောင်းသားဟောင်းများတွင်
* ဆရာဝန်များ
* အင်ဂျင်နီယာများ
* တရားသူကြီးများ
* တက္ကသိုလ်ဆရာများ
* စာရေးဆရာများ
* စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ
* အစိုးရအရာရှိများ အများအပြား ပါဝင်သည်။
=== ၇။ ယနေ့အခြေအနေ ===
လက်ရှိတွင်
* အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းအဖြစ် ဆက်လက်ဖွင့်လှစ်ထားသည်။
* နှစ်စဉ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ဖြေဆိုသူများစွာ ရှိသည်။
* ပညာရေး၊ အားကစားနှင့် လူမှုရေးလှုပ်ရှားမှုများကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
----
== စိတ်ဝင်စားစရာ အချက်များ ==
* "ဗဟိုအမျိုးသား" ဟူသောအမည်သည် မြန်မာ့အမျိုးသားပညာရေးလှုပ်ရှားမှု၏ အမွေအနှစ်ကို ယနေ့တိုင် ထိန်းသိမ်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
* မန္တလေးရှိ ရှေးအကျဆုံး အထက်တန်းကျောင်းများထဲမှ တစ်ကျောင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။
* ကျောင်းသားဟောင်းများ၏ နှစ်ပတ်လည်တွေ့ဆုံပွဲများကိုလည်း အခါအားလျော်စွာ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။
မန္တလေး '''ဗဟိုအမျိုးသားကျောင်း''' ဟာ မြန်မာ့သမိုင်းမှာ အရေးပါတဲ့ အမျိုးသားကျောင်းတွေထဲက တစ်ကျောင်းဖြစ်ပါတယ်။
=== ၁။ စတင်တည်ထောင်ခြင်း (၁၉၂၀) ===
၁၉၂၀ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်သပိတ်ကြီးနောက်ပိုင်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့ အမျိုးသားကျောင်းတွေ တည်ထောင်ခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ မန္တလေးမြို့မှာ '''ဗဟိုအမျိုးသားကျောင်း''' ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ မြန်မာဘာသာ၊ မြန်မာ့သမိုင်းနဲ့ အမျိုးသားစိတ်ဓာတ်ကို အခြေခံတဲ့ ပညာရေးပေးဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။
----
=== ၂။ ဆရာကြီး ဦးရာဇတ်နှင့် ဆက်နွယ်မှု ===
ဦးရာဇတ် သည် မန္တလေးရှိ အမျိုးသားပညာရေးလှုပ်ရှားမှုတွင် အရေးပါသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဗဟိုအမျိုးသားကျောင်းတွင် ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်ဟု သမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။
ဦးရာဇတ်သည် ပညာရေးမှတစ်ဆင့် မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ်ကို မြှင့်တင်ရန် အလွန်အလေးထားခဲ့သူဖြစ်ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့်အတူ လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့ကာ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၉ ရက် အာဇာနည်နေ့တွင် ကျဆုံးခဲ့သည်။
----
=== ၃။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ===
၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်တပ်များ မန္တလေးသို့ ဝင်ရောက်လာချိန် စာသင်ကျောင်းအများအပြားကဲ့သို့ ဗဟိုအမျိုးသားကျောင်းလည်း စာသင်ကြားမှု ရပ်ဆိုင်းခဲ့ရသည်။ စစ်ပြီးနောက်တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ပုံမှန်ပညာရေးကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
----
=== ၄။ အမည်ပြောင်းလဲခြင်း ===
လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် အစိုးရပညာရေးစနစ်အောက်သို့ ရောက်ရှိလာကာ '''အမှတ် (၂) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း (မန္တလေး)''' ဟူသော အမည်ဖြင့် ဆက်လက်လည်ပတ်ခဲ့သည်။
သို့သော် မန္တလေးသားအများစုကတော့ ယနေ့တိုင် '''"ဗဟို"''' လို့ပဲ ခေါ်ဆိုကြပါတယ်။
----
=== ၅။ နာမည်ကြီးကျောင်းသားဟောင်းများ ===
ဗဟိုအမျိုးသားကျောင်းမှ ဆရာဝန်များ၊ အင်ဂျင်နီယာများ၊ တရားသူကြီးများ၊ တက္ကသိုလ်ဆရာများ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် အစိုးရအရာရှိများ အများအပြား ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ အထူးထင်ရှားသော ကျောင်းသားဟောင်းများမှာ လူထုဒေါ်အမာ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေး၊ M.Aဒေါ်အုန်း တို့ဖြစ်သည်။
----
=== ၆။ ကျောင်း၏ ထူးခြားချက် ===
* မန္တလေးရှိ သမိုင်းအရှည်ဆုံး အထက်တန်းကျောင်းများထဲမှ တစ်ကျောင်း။
* အမျိုးသားပညာရေးလှုပ်ရှားမှု၏ အမွေအနှစ်ကို ကိုယ်စားပြုသော ကျောင်း။
* နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ ကျော် သမိုင်းရှိသည်။
----
=== စိတ်ဝင်စားစရာ သမိုင်းတစ်ခု ===
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း မန္တလေးမြို့သည် အပြင်းအထန် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရပြီး ကျောင်းအဆောက်အအုံများစွာ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့သည်။ ဗဟိုအမျိုးသားကျောင်းသည်လည်း စစ်ဘေးဒဏ်ကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော်လည်း စစ်ပြီးနောက် ပြန်လည်ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။
== ထင်ရှားသောပုဂ္ဂိုလ်များ ==
*[[ဦးရာဇတ်]](ကျောင်းအုပ်ကြီး)
*[[လူထု ဒေါ်အမာ|လူထုဒေါ်အမာ]]
* ကျားဘငြိမ်း
*[[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေး]](နအဖ ဒုဥက္ကဋ္ဌ)
* M.Aမအုန်း(မန္တလေးတက္ကသိုလ် ပါဠိပါမောက္ခ)
* ဒေါက်တာကောင်းဇံ
* ဗိုလ်မှူးကြီးခင်ညို(အိမ်စောင့်အစိုးရနှင့်တော်လှန်ရေးကောင်စီအဖွဲ့ဝင်
* စောလှ
*[[သခင်ချန်ထွန်း]](နိုင်ငံဂုဏ်ရည်ဆုရ)
* သူရိယသန်းမောင်(ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများသမဂ္ဂ ဥက္ကဋ္ဌ)
* မောင်မောင်လှ(မလွန်ဆန်လှူအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ)
* သိပ္ပံမှူးတင်
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[Category:မန္တလေးမြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ]]
f2xisu35i88bv4p0mg8mlp8n71hz4xw
ဆာအီတို အာဆုကာ
0
123284
1043011
800635
2026-07-13T02:59:18Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 2 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1043011
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| image =Saito Asuka.jpg
| caption = ဆအိတို ဇန်နဝါရီ 2019
| name = ဆအိတို အဆုခ
| native_name = 齋藤 飛鳥
| birth_date = {{Birth date and age|1998|08|10}}
| birth_place = တိုကျို၊ {{JPN}}
| nationality = ဂျပန်လူမျိုး
| occupation = {{flatlist|
* အဆိုတော်
* သရုပ်ဆောင်
* ဖက်ရှင် မော်ဒယ်
}}
| years_active = ၂၀၀၇ - လက်ရှိ
| agent = Nogizaka46LLC (၂၀၁၁-လက်ရှိ)
| height = ၁၅၈ cm
| module = {{Infobox musical artist|embed=yes
| background = solo_singer
| instrument = {{flatlist|
* အဆို
* ဒရမ်
}}
| genre = {{flatlist|
* J-pop
}}
| label = {{flatlist|
* Sony Music Entertainment Japan|Sony Records/N46Div
}}
| associated_acts = {{hlist|[[Nogizaka46]]}}
}}
| website ={{URL|https://asukasaito.jp/}}
}}
{{nihongo|'''ဆာအီတို အာဆုကာ'''|齋藤 飛鳥|Saitō Asuka|မွေးဖွား ဩဂုတ် ၁၀၊ ၁၉၉၈ [[တိုကျိုမြို့]] ဂျပန်}} သည်ဂျပန်လူမျိုး အဆိုတော်၊ သရုပ်ဆောင်နှင့် ဖက်ရှင် မော်ဒယ်တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ သူ(မ)သည် ဂျပန်လူမျိုး မိန်းကလေးအဖွဲ့ Nogizaka46 ၏ ပထမမျိုးဆက် အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည်။ sweet ဖက်ရှင်မဂ္ဂဇင်း အတွက် ပုံမှန်မော်ဒယ်တစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး CUTiE မဂ္ဂဇင်း အတွက် ပင်တိုင်မော်ဒယ်ဟောင်းတစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ အရပ် ၁၅၈ စင်တီမီတာ ရှိပြီး အိုသွေးအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
== Early life ==
၁၉၉၈ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၀ရက်နေ့ [[တိုကျိုမြို့|တိုကျိုမြို့]]တွင် မွေဖွားခဲ့သည်။<ref name=nikkandob>{{cite news|url=https://www.nikkansports.com/entertainment/akb48/news/p-et-tp0-20150218-1435866.html|language=ja|title=乃木坂斎藤飛鳥がCUTiE専属モデルに|work=Nikkan Sports|date=2015-02-18|access-date=2019-12-10}}</ref> ဆအိတို သည် [[:en:Burmese people in Japan|ဂျပန်မြန်မာလူမျိုး]]ဖြစ်သည်။ အဖေသည် ဂျပန်မှဖြစ်ပြီး အမေသည် မွန်လူမျိုး မြန်မာဖြစ်သည်။<ref name="la">{{Cite book|title=LARME|edition=023|date=2016-07-16|publisher=徳間書店|asin=B01G7I3UDM|volume=2016-09|pages=92–93|chapter=全国津々浦々美少女ヒストリー AWES♡ME CITY girls}}</ref> ဆအိတို သည် ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဆကူရန် (Sakuran) ရုပ်ရှင်တွင် အဓိက ကလေးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် ပွဲဦးထွက်ခဲ့သည်။<ref name=s>{{cite book|author=蜷川実花|date=2007-08-03|title=さくらん|publisher=角川エンタテインメント|asin=B000FPEMYU}}</ref>
== အလုပ်အကိုင် ==
၂၀၁၁ခုနှစ် တွင် Nogizaka46 အိုင်ဒေါအဖွဲ့၏<ref>{{Cite web|title=オードリー若林正恭 学生時代のいじめ体験に言及「裸で歌を歌わされたり」|url=http://news.livedoor.com/article/detail/14140537/|website=ライブドアニュース|accessdate=2019-07-30|language=ja}}</ref> ပထမမျိုးဆက် လူရွေးပွဲကို မိခင်ဖြစ်သူ အားပေးမှုကြောင့် ဝင်ယှဉ်ပြိုင်ရာ အောင်မြင်စွာ ဖြတ်ကျော်နိုင်ခဲ့ပြီး အဖွဲ့ဝင် တစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ခုနှစ် ဖေဖဝါရီလတွင် အဖွဲ့၏ ပထမဆုံး အခွေဖြစ်သည့် "Guruguru Curtain" တွင် idol အဖြစ်ပွဲဦးထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=http://news.walkerplus.com/article/27248/|title=初披露! 乃木坂46デビュー曲タイトルは「ぐるぐるカーテン」|newspaper=東京ウォーカー|publisher=角川マガジンズ|date=2012-01-12|accessdate=2019-07-30|archivedate=30 December 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181230131547/https://news.walkerplus.com/article/27248/}}</ref> Saitō became the center member on the 15th Nogizaka46 single, "[[Hadashi de Summer]]", in 2016.<ref>{{Cite news|url= http://mdpr.jp/news/detail/1589698|title=乃木坂46新センターは齋藤飛鳥! 涙、涙…選抜メンバー16人発表|newspaper=モデルプレス|publisher=ネットネイティブ|date=2016-06-06|accessdate=2019-07-30}}</ref>
Nogizaka46 ပြင်ပလှုပ်ရှားတွင် မင်းသမီးနှင့် မော်ဒယ်လ်အဖြစ် တက်ကြွစွာလှုပ်ရှားနေသည်။<ref name="oricon20160609">{{Cite news|url= http://www.oricon.co.jp/news/2073072/full/|title=乃木坂46・齋藤飛鳥&星野みなみ、ダブル初主演に「台本もらって号泣した」|newspaper= ORICON STYLE |publisher=oricon ME|date=2016-06-09|accessdate=2019-07-30}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://mdpr.jp/news/detail/1622146|date=2016-10-08|newspaper=モデルプレス|title=乃木坂46齋藤飛鳥が誘う“夢空間”ステージにファン大歓声&拍手喝采<GirlsAward 2016 A/W>|publisher=ネットネイティブ}}</ref> Horror ဒရမ်မာဖြစ်သည့် Zambi နှင့် ထိုင်ဝမ် ရုပ်ရှင်ကို ဂျပန်ပုံစံဖြင့် ပြန်လည်ရိုက်ကူးထားသည့် [[:en:|You Are the Apple of My Eye]] ရုပ်ရှင်တွင် အဓိကဇာတ်ဆောင်အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref name=applelead>{{cite news|url=https://natalie.mu/music/news/289313|title=乃木坂46齋藤飛鳥の出演映画「あの頃、君を追いかけた」公開日決定、新場面写真も|language=ja|work=[[Natalie (website)|Natalie]]|date=2018-07-02|access-date=2019-12-10|archive-date=9 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211009133245/https://natalie.mu/music/news/289313|url-status=dead}}</ref><ref name=zambilead>{{cite news|url=https://natalie.mu/music/news/309382|title=「ザンビプロジェクト」第2弾でドラマ化決定、主演は乃木坂46齋藤飛鳥|language=ja|work=[[Natalie (website)|Natalie]]|date=2018-11-25|access-date=2019-12-10|archive-date=18 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018055837/https://natalie.mu/music/news/309382|url-status=dead}}</ref> ၂၀၁၅ခုနှစ်တွင် Takarajimasha မှထုတ်ဝေသည့် CUTiE ဖက်ရှင် မဂ္ဂဇင်းတွင် သီးသန့်မော်ဒယ်တစ်ယောက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ထိုနှစ်မှာပင် ထုတ်ဝေခြင်းရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=乃木坂46随一の小顔・齋藤飛鳥「CUTiE」単独表紙に抜擢「きらめきを強く感じた」|newspaper=モデルプレス|date=2015-01-10|url=http://mdpr.jp/review/detail/1459445|accessdate=2019-07-30|publisher=ネットネイティブ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161026003416/http://mdpr.jp/review/detail/1459445|archivedate=2016-10-26}}</ref><ref>{{Cite news|title=乃木坂46随一の小顔・齋藤飛鳥「CUTiE」専属モデルに抜てき 「大物になってくれる」と期待|newspaper=モデルプレス|date=2015-02-18|url=http://mdpr.jp/news/detail/1468496|accessdate=2019-07-30|publisher=ネットネイティブ}}</ref><ref>{{Cite news|title=ファッション誌「CUTiE」休刊を正式発表 宝島社コメント|newspaper=モデルプレス|date=2015-07-29|url=http://mdpr.jp/news/detail/1507260|accessdate=2019-07-30|publisher=ネットネイティブ}}</ref> ထို့နောက် ၎င်းထုတ်ဝေသူမှ ထုတ်ဝေသည့် sweet ဖက်ရှင်မဂ္ဂဇင်းတွင် ပင်တိုင်မော်ဒယ်တစ်ယောက်ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ထုတ်ဝေချိန်မှစ၍ အငယ်ဆုံးမော်ဒယ်တစ်ယောက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="cu">{{Cite news|title=乃木坂46齋藤飛鳥、史上最年少で「sweet」レギュラーモデルに抜てき|newspaper=モデルプレス|date=2015-07-31|url=http://mdpr.jp/news/detail/1507935|accessdate=2019-07-30|publisher=ネットネイティブ}}</ref>
၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဆအိတို၏ ပထမဆုံး Photobookကို Gentosha မှထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=乃木坂の新エース斎藤飛鳥、日本縦断の初ソロ写真集|newspaper=ORICON STYLE|date=2016-11-23|url=http://www.oricon.co.jp/article/54588/|accessdate=2019-07-30|publisher=oricon ME|archive-url=https://web.archive.org/web/20161123201209/http://www.oricon.co.jp/article/54588/|archive-date=2016-11-23|archivedate=23 November 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161123201209/http://www.oricon.co.jp/article/54588/}}</ref> Shiosai အမည်ရှိသည့် စာအုပ်သည် ပထမအပတ်မှာပင် ၅၈,၂၁၅ အုပ်ရောင်းထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=http://www.oricon.co.jp/rank/obp/w/2017-02-06/|title=オリコン週間 写真集ランキング 2017年01月23日〜2017年01月29日|accessdate=2019-07-30|date=2017-02-06|work=ORICON NEWS|publisher=oricon ME|archive-url=https://web.archive.org/web/20170206191331/http://www.oricon.co.jp/rank/obp/w/2017-02-06/|archive-date=2017-02-06|archivedate=6 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170206191331/http://www.oricon.co.jp/rank/obp/w/2017-02-06/}}</ref> ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာအထိ Photobook မိတ္တူပေါင်း ၂၀၀,၀၀၀ ကျော်ရောင်းချခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite news|url=https://www.oricon.co.jp/news/2125325/full/|date=2018-12-13|publisher=oricon ME|accessdate=2019-12-28|language=ja|title=ja:齋藤飛鳥『1st写真集』が発行20万部突破「不思議な気持ち」【未公開カット公開】}}</ref>
== Discography ==
===Singles with Nogizaka46===
{| class="wikitable sortable"
|-
! နှစ်
! data-sort-type="number" | စဉ်
! Title
! class="unsortable" | ဇာတ်ကောင်
! class="unsortable" | မှတ်ချက်
|-
| rowspan="4"| ၂၀၁၂
| ၁
| "[[:en:|Guruguru Curtain]]"
| A-side
| Debut as 1st Generation member; Also sang on "Nogizaka no Uta", "Aitakatta Kamoshirenai", "Ushinaitakunai kara" and "Shiroi Kumo ni Notte"
|-
| ၂
| "[[:en:|Oide Shampoo]]"
| B-side
| Do not sing on title track. Sang on "Ōkami ni Kuchibue o" as Under Member
|-
| ၃
| "[[:en:|Hashire! Bicycle]]"
| B-side
| Do not sing on title track. Sang on "Kairyū no Shima yo" as Under Member
|-
| ၄
| "[[:en:|Seifuku no Mannequin]]"
| A-side
| Also sang on "Yubi Bōenkyō" and "Yasashisa Nara Ma ni Atteru"
|-
| rowspan="3"| ၂၀၁၃
| ၅
| "[[:en:|Kimi no Na wa Kibō]]"
| B-side
| Do not sing on title track. Sang on "Shakiism" and "13nichi no Kinyobi" as Under Member
|-
| ၆
| "[[:en:|Girl's Rule]]"
| B-side
| Do not sing on title track. Sang on "Senpūki" as Under Member and "Ningen to Iu Gakki"
|-
| ၇
| "[[:en:|Barrette (song)|Barrette]]"
| A-side
| Also sang on "Tsuki no Ōkisa" and "Sonna Baka na…"
|-
| rowspan="3"| ၂၀၁၄
| ၈
| "[[:en:|Kizuitara Kataomoi]]"
| B-side
| Do not sing on title track. Sang on "Toiki no Method" and "Umareta Mama de" as Under Member
|-
| ၉
| "[[:en:|Natsu no Free & Easy]]"
| B-side
| Do not sing on title track. Sang on "Koko ni Iru Riyū" as Under Member
|-
| ၁၀
| "[[:en:|Nandome no Aozora ka?]]"
| B-side
| Do not sing on title track. Sang on "Watashi, Okiru" and "Ano Hi Boku wa Tossa ni Uso o Tsuita" as Under Member
|-
| rowspan="3"| ၂၀၁၅ /
| ၁၁
| "[[:en:|Inochi wa Utsukushii]]"
| A-side
| Also sang on "Arakajime Katarareru Romance"
|-
| ၁၂
| "[[:en:|Taiyō Nokku]]"
| A-side
| Also sang on "Hane no Kioku" and "Seifuku o Nuide Sayonara o…"
|-
| ၁၃
| "[[:en:|Ima, Hanashitai Dareka ga Iru]]"
| A-side
| Also sang on "Popipappapā" and "Kanashimi no Wasurekata"
|-
| rowspan="3"| ၂၀၁၆
| ၁၄
| "[[:en:|Harujion ga Sakukoro]]"
| A-side
| Also sang on "Harukanaru Bhutan"
|-
| ၁၅
| "[[:en:|Hadashi de Summer]]"
| A-side, center
| Also sang on "Boku Dake no Hikari"
|-
| ၁၆
| "[[:en:|Sayonara no Imi]]"
| A-side
| Also sang on "Kodoku na Aozora" and "Ano Kyōshitsu"
|-
| rowspan="3"| ၂၀၁၇
| ၁၇
| "[[:en:|Influencer (song)|Influencer]]"
| A-side
| Also sang on "Another Ghost"
|-
| ၁၈
| "[[:en:|Nigemizu]]"
| A-side
| Also sang on "Onna wa Hitori ja Nemurenai", "Hito Natsu no Nagasa Yori…" and "Naitatte Iijanaika?"
|-
| ၁၉
| "[[:en:|Itsuka Dekiru kara Kyō Dekiru]]"
| A-side, center
| Shared center position with [[:en:|Nanase Nishino]]; Also sang on "Fuminshō"
|-
| rowspan="3"| ၂၀၁၈
| ၂၀
| "[[:en:|Synchronicity (song)|Synchronicity]]"
| A-side
| Also sang on "Against" as 1st Generation member
|-
| ၂၂
| "[[:en:|Jikochū de Ikō!]]"
| A-side, center
| Also sang on "Chikyū ga Maruinara " and "Anna ni Sukidatta no ni…"
|-
| ၂၂
| "[[:en:|Kaerimichi wa Tōmawari Shitaku Naru]]"
| A-side
| Also sang on "Caravan wa Nemuranai" and "Shiritai Koto "
|-
| rowspan="2"| ၂၀၁၉
| ၂၃
| "[[:en:|Sing Out! (song)|Sing Out!]]"
| A-side, center
| Also sang on "No Yō na Sonzai"
|-
| ၂၄
| "[[:en:|Yoake Made Tsuyogaranakutemoii]]"
| A-side
| Also sang on "Boku no Koto, Shitteru?", "Romendensha no Machi" and "Boku no Omoikomi"
|-
| rowspan="3"| ၂၀၂၀
| ၂၅
| "[[:en:|Shiawase no Hogoshoku]]"
| A-side
| Also sang on "Sayonara Stay With Me", "Romendensha no Machi" and "Fantastic Sanshoku Pan"
|-
| align="center" | —
| "[[:en:|Sekaijū no Rinjin yo]]"
| align="center" | —
| [[:en:|Charity record|Charity song]] during the [[:en:|COVID-19 pandemic]]
|-
| align="center" | —
| "Route 246"
| Center
|
|}
===Albums with Nogizaka46===
{| class="wikitable sortable"
|-
! နှစ်
! data-sort-type="number" | စဉ်
! အမည်
! class="unsortable" | Praticipated song
|-
| ၂၀၁၅
| ၁
| ''[[:en:|Tōmei na Iro]]''
|
* "Nazo no Rakugaki"
* "Jiyū no Kanata "
|-
| ၂၀၁၆
| ၂
| ''[[:en:|Sorezore no Isu]]''
|
* "Kikkake"
* "Taiyō ni Kudokarete"
* "Threefold Choice"
|-
| ၂၀၁၇
| ၃
| ''[[:en:|Umarete Kara Hajimete Mita Yume]]''
|
* "Skydiving"
* "Settei Ondo"
* "Katai Kara no Yō ni Dakishimetai" {{small|(Solo)}}
|-
| ၂၀၁၉
| ၄
| ''[[:en:|Ima ga Omoide ni Naru made]]''
|
* "Arigachi na Ren'ai"
* "Mosugu ~Zambi Densetsu~"
|}
===အခြား သီချင်းများ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! နှစ်
! အနုပညာရှင်
! အမည်
! အယ်လ်ဘမ် / Singles
|-
| rowspan="2"| ၂၀၁၇
| [[:en:|AKB48]]
| "Dare no Koto o Ichiban Aishiteru"
| "[[:en:|Shoot Sign]]"
|-
| [[:en:|Shinichi Osawa]]
| "Wakusei Tantra"
| ''Nando Demo Atarashiku Umareru''
|-
| ၂၀၁၈
| rowspan="2"| [[:en:|AKB48]]
| "Kokkyo no Nai Jidai"
| "[[:en:|Jabaja]]"
|-
| ၂၀၁၉
| "Hitsuzensei"
| "[[:en:|Jiwaru Days]]"
|}
==Bibliography==
===Photobooks===
* ''Kikan Nogizaka vol.3 Ryōshū'' (4 September 2014, Tokyo News Service) {{ISBN|9784863364264}}<ref>{{cite web|url=http://iss.ndl.go.jp/books/R100000002-I025749055-00|script-title=ja:季刊乃木坂 vol.3|accessdate=2019-12-22|publisher=National Diet Library|language=Japanese}}</ref>
* ''Shiosai'' (25 January 2017, [[:en:|Gentosha]]) {{ISBN|9784344030534}}<ref>{{cite web|url=https://iss.ndl.go.jp/books/R100000002-I027840318-00|script-title=ja:潮騒|accessdate=2019-12-22|publisher=National Diet Library|language=Japanese}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{lifetime|၁၉၉၈|}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန် အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန် အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်များ]]
hg701oh3mn2mm6lzpusr8ef4fao27v1
ခန့်စည်သူ
0
141876
1043032
1032080
2026-07-13T10:28:50Z
~2026-39688-12
145587
256/စိုလင်း/ကဆန/နိူင်/9/191284/လဆန်အဂါသာ/5-9-1353/အိုသွေး/1991အဂ်လိပ်သမဓ
1043032
wikitext
text/x-wiki
'''ခန့်စည်သူ'''(၁၁ ဇွန် - မွေး)သည် မြန်မာ သရုပ်ဆောင်ဖြစ်သည်။ ရုပ်ရှင်နှင့် ဗီဒီယိုဇာတ်ကားပေါင်းများစွာ ရိုက်ကူးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Bumese Video Directory<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |url=https://www.burmesedirectory.com/v2/starring-khant-si-thu-.html |access-date=19 September 2020 |archive-date=24 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190724142626/http://www.burmesedirectory.com/v2/starring-khant-si-thu-.html }}</ref> ယနေ့အချိန်ထိ တကိုယ်တည်းသမားဘဝဖြင့် မိဘကို ပြုစုသည်။ <ref name="irwd.kst">[https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2020/06/11/224455.html တကိုယ်တည်းသမားဖြစ်တဲ့အတွက် မိဘကို စောင့်ရှောက်နေတဲ့ ခန့်စည်သူ<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref>
==ငယ်စဉ်==
==အနုပညာလောက==
[[၂၀၀၈]] ခုနှစ်တွင် ''အများနှင့်မသက်ဆိုင်သောသူ'' ရုပ်ရှင်ဖြင့် [[အကယ်ဒမီ]]ရသည်။ <ref name="irwd.kst2">[https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2019/10/04/205636.html “အမျှ အမျှ” ရုပ်ရှင်မှာ လူနည်းနည်းနဲ့ ရိုက်ခဲ့တာ အမှတ်တရပါပဲလို့ ခန့်စည်သူ ပြော<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref>
==မိသားစု==
==ဖောင်ဒေးရှင်း==
၂၀၂၀ တွင် [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်]] ဓမ္မဝိဟာရ ပထမကျော်စာသင်တိုက်၏ သိမ်တော်အထပ်မြှင့်တင် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရန်ဟူ၍ မွေးနေ့အလှူအဖြစ် သိန်းတရာ မတည်ပေးခဲ့သည်။ ရပ်ကွက်အတွင်း မရှိဆင်းရဲနွမ်းပါး မိသားစု ၂၆၀ အတွက် [[ဆန်]]၊ [[ဆီ]]၊ [[ဆား]]၊ [[ပဲ]]၊ [[အာလူး]]၊ [[ကြက်သွန်]]၊ [[ဆပ်ပြာ]]၊ [[ကြာဆံ]]၊ [[ထမင်း]]ထုပ်တို့ ထောက်ပံ့လှူဒါန်းသည်။<ref name="irwd.kst" />
ကိုဗစ်ကာလအတွင်း အခက်အခဲ ဖြစ်နေသောနေရာများသို့ ခန့်စည်သူ ဦးဆောင်သည့် မေတ္တာသင်္ဂဟအဖွဲ့သည်လည်း လှူဒါန်းမှုများ ပြုသည်။ <ref>[http://www.padamyarfm.com/news/%E1%80%A1%E1%80%80%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%92%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%AE-%E1%80%81%E1%80%94%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%94%E1%80%B2%E1%80%B7-%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%B9%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9E%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B9%E1%80%82%E1%80%9F%E1%80%A1%E1%80%96%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7-%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AC-%E1%80%9A%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%B7-%E1%80%9E%E1%80%BD%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA-%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%B0%E1%80%92%E1%80%AB%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8 အကယ်ဒီမီ ခန့်စည်သူနဲ့ မေတ္တာသင်္ဂဟအဖွဲ့တို့ ဗဟိုအမျိုးသမီးဆေးရုံမှာ ယနေ့ သွားရောက် လှူဒါန်း | Padamyarfm<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် -->]</ref>အဖွဲ့ထူထောင်သည်မှာ ၂၀၂၀ တွင် ၁၀နှစ် သက်တမ်းရှိပြီ ဖြစ်သည်။<ref name="irwd.kst2" />
== ရရှိသောဘွဲ့၊ဆုတံဆိပ်များ ==
သရုပ်ဆောင် ခန့်စည်သူ သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ်အတွက် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုချီးမြှင့်ပွဲအခမ်းအနားတွင် '''အများနှင့်မသက်ဆိုင်သောသူ''' ဇာတ်ကားဖြင့် '''မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု (အကောင်းဆုံးအမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု)''' ကိုရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည့် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၁/၂၀၂၆)ဖြင့် '''အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မမဏိဇောတဓရဘွဲ့''' အပ်နှင်းခြင်းခံရသည်။ ထို့နောက် ၂၀၂၆ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည့် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၄၃/၂၀၂၆)ဖြင့် '''အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့''' အပ်နှင်းခြင်းခံရသည်။
==ရုပ်ရှင်နှင့်ဗွီဒီယိုများ==နိူင်ငံတစ်ကာရုပ်ရှင်ရုံပှိင်ရှင်မြန်မာ့နိူင်ငံမှာအဂ်လိပ်သမဓရှမ်ပြည်နယ်လာရီူးမန်အိုင်55/အိမ်အမှတ်50/507စစ်တပ်ဗေ
{{expand list}}
{| class="wikitable sortable" style="width:100%;"
|-
! style="width:6%; align:center;"|ခုနှစ်
! style="width:34%;"|ဇာတ်ကားအမည်
! style="width:5%;"|ဇာတ် ကောင်
! style="width:15%;"|ဒါရိုက်တာ
! style="width:40%;"|မှတ်ချက်
|-
|
| မကြပ်ခင်ကချောင်နေတယ်
|
|
|
|-
|
| ကိုယ့်အထာနဲ့ကိုယ်
|
|
|
|-
|
| ရွှေမှုန်စားဖွားတဲ့သူ
|
|
|
|-
|
| လက်
|
|
|
|-
|
| စောစောကပြောပါလား
|
|
|
|-
|
| မောင့်ရွှေနဖာစူး မေ့ရွှေနဖူးစာ
|
|
|
|-
|
| ယောက္ခမနှင့်အနီးတဝိုက်တွင် သာယာမည်
| ပ, ဒု
|
|
|-
|
| အပျိုကြီးမမ
|
|
|
|-
| ၂၀၁၁
| ဦးကလိမ်
|
|
|
|-
| ၂၀၀၉
| ကဝေပျို၏ပစ္စုပ္ပန်
|
|
|
|-
|
| သူလည်းရုပ်ရှင်ရိုက် ကိုယ်လည်းရုပ်ရှင်ရိုက်
|
|
|
|-
|
| ဂမ္ဘီရအချစ်
|
|
|
|-
| ၂၀၀၈
| အများနှင့် မသက်ဆိုင်သောသူ
|
|
|
|-
|
| နတ်မနိုင်တဲ့နတ်
|
|
|
|-
|
| ကောလာဟလ
|
|
|
|-
|
| ဆက်ရန်ရှိသေးသည်
| ပ.ဒု
|
|
|-
|
| မြားနတ်မောင်ကူပါဦး
|
|
|
|-
|
| အချစ်မီးပွိုင့်မိသူများ
|
|
|
|-
|
| ထိချက်ကပြင်းလွန်းတယ်
|
| ဒေါန
|
|-
|
| ချစ်ချစ်ခင်ခင်မုန့်လင်မယား
|
|
|
|-
|
| ဗုဒ္ဓဟူးအနမ်း
|
| အာယု
|
|-
|
| လူ့ပြည်ကအပ်နှစ်စင်း
|
| သန့်ဇင်အောင်
|
|-
|
| ဝင်ကစွပ်
|
| သန့်ဇင်အောင်
|
|-
| ၂၀၁၀
| နတ်ဖြစ်ရတဲ့ဒုက္ခ
|
|
| ပ.ဒု
|-
|
| ကျွန်တော့်မျက်နှာအပြင်မှာ
|
|
|
|-
|
| ပျားရည်မြစ်ထဲက ပဉ္စလက်နှင်းဆီ
|
| ဇော်မြင့်ဦး
|
|-
|
| ဘဝအိပ်မက် ပန်းအိပ်မက်
|
| ဇော်မြင့်ဦး
|
|-
|
| ဒီမိုကရေစီ ကိုဖိုးထီ
|
| မောင်ဒေါန
| မိုးဟေကို
|-
ကြောင်မျက်လုံးဘစည်
| ခိုင်သင်းကြည် ဒါရိုက်တာ သန့်ဇင်အောင်
| ချစ်ပြန်တော့လည်းလွယ်လွယ်လေး
|
| သိန်းဟန်
| ဖြိုးငွေစိုး စိုးမြတ်သူဇာ ဝိုင်းစုခိုင်သိန်း
|-
|
| လိပ်ပြာစေတမန်
|
| ကုသိုလ်
| အိန္ဒြာကျော်ဇင်
|-
|
| မိုနိုပွေလီ
|
| သိန်းဟန်
| အိန္ဒြာကျော်ဇင်
|-
|
| ခန္ဓာအငှား
|
| မောင်မျိုးမင်း
| အိချောပို
|-
|
| သိုက်နန်းခေါ်သံကြေးစည်သံ
|
| ဒေါန
| မိုးဟေကို
|-
|
| သစ္စာတရား၏အမိန့်တော်အတိုင်း
|
|
| ရဲအောင် စိုးမြတ်သူဇာ ဝါဆိုမိုးဦး
|-
|
| ဘယ်လိုပြောရမလဲ ဘဲရီးဂွတ်ပေါ့
|
|
| သက်မွန်မြင့်
|-
|
| လိပ်ပြာများနဲ့ ကျွန်တော်
|
|
| သက်မွန်မြင့်
|-
|
| ဒုတိယမြောက်လျှို့ဝှက်ချက်
|
|
| မင်းရာဇာ သင်ဇာဝင့်ကျော်
|-
|
| ချစ်ကိုကြီး
|
|
| အိချောပို
|-
|
| အရှုပ်ထုပ်နဲ့ကျော်ကြား
|
|
| သက်မွန်မြင့်
|-
|
| လိပ်ပြာခေါ်သံ
|
|
| ထွန်းအိန္ဒြာဗို ရွှေမှုံရတီ
|-
|
| ကာရန်မဲ့လူမိုက်
|
|
| ဂျွန်ကို စိုးမြတ်သူဇာ မေကဗျာ
|-
|
| အချူဇယား သားအရက်သမား
|
|
| ဇင်ဝိုင်း မို့မို့မြင့်အောင် မေကဗျာ
|-
|
| လူဝင်စားတဲ့လူဝင်စား
|
|
| မိုးဟေကို
|-
|
| မရဲတရဲ သရဲ
|
| ကိုဇော်
| ရန်အောင် ခိုင်သင်းကြည်
|-
|
| အဆိပ်ပင်က ငရဲသီး
|
|
| ပြေဇင် မေကဗျာ
|-
|
| ကြယ်တို့သည်ပင်ကြွေတတ်၏
|
|
| မို့မို့မြင့်အောင် ခင်လေးနွယ်
|-
|
| ဥ
|
| ကိုဇော်
| ကျော်ရဲအောင် ရဲအောင် ထွန်းထွန်း စိုးမြတ်နန္ဒာ စိုးမြတ်သူဇာ ချောရတနာ
|-
|
| ပွဲသိမ်းရိုက်ချက်
|
| သိန်းဟန်
| ခင်လှိုင် အရိုင်း စံရတီမိုးမြင့်
|-
|
| စိတ်ကူးယဉ်အိပ်ရာထဲမှာ
|
| မိုက်တီး
| အိချောပို
|-
|
| လိုက်ပွဲနဲ့မှ ၁၅၀၀
|
| ကိုဇော်
| ကျော်ကျော် သက်မွန်မြင့်
|-
|
| ကျော်ကြားနဲ့ အမွှေစိန်
|
| သိန်းဟန်
| ခိုင်သင်းကြည်
|-
|
| တောင်များပေါ်ကတိမ် တိမ်များပေါ်ကငှက်
|
| ကိုဇော်
| ဖွေးဖွေး
|-
|
| သော့ဖွင့်မန္တာန်
|
| သန့်ဇင်အောင်
| ခိုင်သင်းကြည်
|-
|
| ကမ္ဘာကျော် ကော်တရာ
|
| ဗန်းကြီး
| စိုးရန်အောင် စိုးမြတ်သူဇာ စန္ဒီမြင့်လွင်
|-
| ၂၀၁၃
| လမ်းပိတ်နေသည် ဆက်သွယ်လို်မရနိုင်သေးပါ
|
| မောင်မျိုးမင်း(ရင်တွင်းဖြစ်)
| ပပ ရွှေမှုံရတီ ထိုက်စုဝင်း
|-
| ၂၀၁၃
| အော်ဆွေး
|
| မိုက်တီး
| နေဆန်း မိုးယံဇွန် စိုးမြတ်သူဇာ
|-
|
| သစ္စာရှင်းတမ်း
|
|
| မိုးဟေကို
|-
|
| ချစ်ချက်က 9လောက်ရှိတယ်
|
| သိန်းဟန်
| ကင်းကောင် စံရတီမိုးမြင့် မေသဉ္ဇာဦး
|-
| ၂၀၁၁
| ကျွန်တော်အမုန်းဆုံးကျွန်တော်
|
| ဇော်မြင့်ဦး
| ခိုင်သင်းကြည် ခင်လေးနွယ်
|-
|
| ချစ်ဖက်ရှင်
|
| မိုက်တီး
| အေးမြတ်သူ
|-
|
| သေနိမိတ်စီး မောင်ကံကြီး
|
| သန့်ဇင်အောင်
| ခိုင်သင်းကြည်
|-
|
| အဓိကက အဓိကပဲ
|
|
| ခင်လှိုင် မိုးဟေကို
|-
| ၂၀၁၂
| မေခင်ကညာ
|
| ကိုဇော်(အာရုဏ်ဦး)
| ရန်အောင် ရဲအောင် ပြေတီဦး ကျော်ကျော်ဗို စိုးမြတ်သူဇာ အိန္ဒြာကျော်ဇင် သင်ဇာဝင့်ကျော် ဝတ်မှုံရွှေရည်
|-
|
| ခွင့်လွှတ်
|
|
| ရဲအောင် သားညီ ခိုင်သင်းကြည် ချစ်စနိုးဦး
|-
|
| နှလုံးလှတဲ့ကတုံးမ
|
| ဒေါန
| ခိုင်သင်းကြည်
|-
|
| ကန့်လန်ကာကြီးဖွင့်ပါဦး
|
| ဇော်မြင့်ဦး
| ရန်အောင် ရဲအောင် မေသဉ္ဇာဦး
|-
|
| Facebook စာအုပ်မျက်နှာ
|
| ညိုမင်းလွင်
| ရွှေမှုံရတီ
|-
|
| ရုပ်ကြမ်းကြီးနဲ့နွဲ့
|
| ဗန်းကြီး
| မိုးဟေကို
|-
|
| လူစည်းဘီလူးစည်း
|
| ဇော်ထွန်း
| စိုးမြတ်နန္ဒာ
|-
|
| ကိုယ်ပျောက်ချစ်သူ
|
| လွင်ဗို
| ခိုင်သင်းကြည်
|-
| ၂၀၁၃
| မေးခွန်းနံပါတ် ၃
|
| ဇေပါ
| အိချောပို
|-
|
| ဝိဉာဉ်များနဲ့ ဒန်ဒန့်ဒန်
|
| သိန်းဟန်
| သင်ဇာဝင့်ကျော်
|-
| ၂၀၁၃
| ဇီဇာကြောင်ကြသူများ
|
| ညိုမင်းလွင်
| ခိုင်သင်းကြည်
|-
|
| လင်နဲ့မယား လျှာနဲ့သွား
|
|
| မိုးဟေကို
|-
|
| ဖန်ဆင်းရှင်၂ အငြိမ့်နှင့် ပဒေသာကပွဲ
|
|
| မိုးပြည့်ပြည့်မောင် နန်းဆုရတီစိုး အရိုင်း ကုသိုလ် ကင်းကောင် ရှက်တယ်
|-
|
| ၁၈နှစ်အောက်မကြည့်ရ
|
| ဇေပါ
| သင်ဇာဝင့်ကျော်
|-
|
| ဘာမှအလကားမရဘူး
|
| ဗန်းကြီး
| သက်မွန်မြင့်
|-
|
| နက်ဖြန်ခါ
|
| သန့်ဇင်အောင်
| ခိုင်သင်းကြည်
|-
|
| မလိမ့်နှစ်ပတ်
|
| သိန်းဟန်
| ရွှေမှုံရတီ
|-
|
| တစ္ဆေလားဟေ့ ဝင်ခဲ့လေ
|
| မောင်မျိုးမင်း
| [[ထွန်းအိန္ဒြာဗို]]
|-
|
| အပြင်လူမဝင်ရ
|
| မောင်မျိုးမင်း
| မို့မို့မြင့်အောင် အိချောပို
|-
|
| အူကြောင်ကြွက်နဲ့ ပူစီကက်
|
| သိန်းဟန်
| သက်မွန်မြင့်
|-
|
| သခင်လိုလို လင်လိုလို
|
| ဗန်းကြီး
| ခိုင်သင်းကြည်
|-
| 2014
| ဇာတ်လမ်းဟောင်းတွေရှိခဲ့ရင်
|
| ခင်မောင်ဦး စိုးသိန်းထွဋ်
| မင်းမော်ကွန်း ထွန်းထွန်း ပြေဇင် စိုးမြတ်သူဇာ ဖွေးဖွေး မြတ်ကေသီအောင် စိုးမိုးကြည် သန်းသန်းစိုး
|-
| 2014
| စကားမများနဲ့
|
| ညိုမင်းလွင်
| ရွှေမှုံရတီ
|-
| 2014
| ရပ်ကွက်အထာ
|
| နေပိုင်
| ရွှေမှုံရတီ
|-
| 2014
| ဘာလာလာဒေါင်းတယ်
|
| သိန်းဟန်
| ရွှေမှုံရတီ ကင်းကောင်
|-
| 2014
| အချစ်ဟုအဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်ခြင်းမရှိစေရ
| ပ၊ ဒု
| ချိုတူးဇော်
| ကျော်သူ မင်းထက်ကျော်ဇင် ထူး မေသန်းနု မျိုးသန္တာထွန်း ဝိုင်းစုခိုင်သိန်း
|-
| 2014
| အက်တိုးဗစ်အပျိုစင်
|
| ညွန့်မြန်မာညီညီအောင်
| နန်းခင်ဇေယျာ မေပန်းချီ
|-
| 2014
| အန်ကယ်လေးရဲ့ သရီးအင်ဝမ်း
|
| သိန်းဟန်
| စံရတီမိုးမြင့် ယုသန္တာတင် မေ
|-
| 2014
| အမုန်းမီးတောက်
| ပ.ဒု
| ကျော်ဇ
| ရဲအောင် ဟိန်းဝေယံ စွမ်း မင်းရာဇာ မေသန်းနု စိုးမြတ်သူဇာ မြတ်ကေသီအောင် စိုးပြည့်သဇင် မေသက်ခိုင်
|-
| 2014
| ဆိတ်မြည်သံ
|
| ကိုဇော်
| စိုးမြတ်သူဇာ
|-
| 2014
| အေတီအမ်ဟာကာ
|
| ကိုဇော်
| မိုးဟေကို ဖူးပွင့်သခင်
|-
| 2014
| ပွေလီမ
|
| သိန်းဟန်
| ရွှေမှုံရတီ
|-
| 2014
| နှစ်ရွာကြားက ပလပ်မြေ
|
| သန့်ဇင်အောင်
| အိချောပို
|-
| 2014
| နောက်လူတွေသင်ခန်းစာယူဖို့ ငါတို့မှားခွင့်ရှိတယ်
|
| ညွန့်မြန်မာညီညီအောင်
| အိချောပို ယုသန္တာတင်
|-
| 2014
| ဒါမျိုးကြီးတွေလည်း ဖြစ်တတ်ပါတယ်
|
| သိန်းဟန်
| စိုးမြတ်သူဇာ
|-
| 2014
| ဝဋ်ကြွေး
| ပ.ဒု
| ခင်မောင်ဦး စိုးသိမ်းထွဋ်
| ကျော်ဇောဟိန်း ထွန်းအိန္ဒြာဗို သက်မွန်မြင့်
|-
| 2014
| စဉ်းစားလေ... ဆုတောင်း
|
| သိန်းဟန်
| အိချောပို
|-
| 2014
| သမီးပေးယောက်ဖ
|
| သိန်းဟန်
| စံရတီမိုးမြင့်
|-
| 2014
| စိတ်သာချ ဝိဇ္ဇာမပြီ
|
| သန့်ဇင်အောင်
| အိချောပို
|-
| 2014
| တို့ကတော့ မင်းသမီးပဲ
|
| သိန်းဟန်
| ရွှေမှုံရတီ
|-
| 2014
| ယတြာ
|
| ညိုမင်းလွင်
| ခင်ဝင့်ဝါ
|-
| 2014
| သင့်၏ချစ်ခြင်း ရင်ဘတ်တွင်တပ်ဆင်ထားခြင်းမရှိသေးပါ
|
| သန့်ဇင်အောင်
| မေကဗျာ ရွှေသမီး
|-
| 2014
| စားဖား
|
| သိန်းဟန်
| ယုသန္တာတင်
|-
| 2014
| ကမ္ဘာကျော်မယ့် မြန်မာမော်ဒယ်
|
| ဇေပါ
| ယုသန္တာတင်
|-
| 2014
| ခြူဆီ
|
| သိန်းဟန်
| ဖွေးဖွေး
|-
| 2014
| အမုန်းမြို့မှအပြန်
|
| ခန့်စည်သူ
| စိုးမြတ်သူဇာ ရွှေသမီး
|-
| 2013
| ကိုယ့်အထာနဲ့ကိုယ်
| ပ.ဒု
| ကိုဇော်
| ကျော်ကျော်ဗို ထွန်းထွန်း မိုးဟေကို မိုးယုစံ မိုးပြည့်ပြည့်မောင် သန္တာဗိုလ်
|-
| 2014
| သပွတ်
|
| သန့်ဇင်အောင်
| မေကဗျာ
|-
|
| ကြေးရုပ်တု အာဠာဝကဘီလူးနှင့် မညှို့ပင်
|
| သန့်ဇင်အောင်
| အိချောပို
|-
| 2015
| လူပြိုကြီးနှင့် နံပါတ်တူးအချစ်
|
| သိန်းဟန်
| အိချောပို ဆုမြတ်နိုးဦး
|-
| 2015
| နွေရူပ
|
| မောင်ဒေါန
| အိချောပို
|-
| 2015
| အပျော်ပေါ့
|
| သိန်းဟန်
| ခိုင်သင်းကြည် ခင်လှိုင် ဒိန်းဒေါင်
|-
| 2015
| အကြွေးတော်ပုံအောင်ရမည်
|
| ဇေပါ
| အိချောပို
|-
| 2015
| သန်းခေါင်၏အခြားတဖက်
|
| သန့်ဇင်အောင်
| အိချောပို
|-
| 2015
| မုန့်လုံးစက္ကူကပ်
|
| သိန်းဟန်
| အိချောပို
|-
| 2015
| ရိုမီယိုနဲ့ မင်းနန္ဒာ
|
| ညိုမင်းလွင်
| ရွှေမှုံရတီ ယုန်လေး
|-
| 1997
| အိုအေစစ်လိုအချစ်အကြောင်း
|
| ညွန့်မြန်မာညီညီအောင်
| ကျော်ဟိန်း ထက်ထက်မိုးဦး
|-
| 2015
| မရှိမဖြစ်အဘ
|
| မောင်ဒေါန
| ခင်ဝင့်ဝါ
|-
| 2015
| အမိုက်စား
| ပ.ဒု
| ကိုဇော်
| သူထူးစံ မိုးအောင်ရင် ကျော်ကျော်ဗို မိုးမိုး စိုးမြတ်သူဇာ ဝတ်မှုံရွှေရည် စိုးပြည့်သဇင် သင်ဇာဝင့်ကျော် နန်းဆုရတီစိုး
|-
| 2015
| နတ်ဆင်တဲ့ခွင်
|
| သိန်းဟန်
| ခိုင်သင်းကြည်
|-
| 2015
| ခြောက် ခြောက် ခြောက်
|
| ကိုဇော်
| ရွှေမှုံရတီ ငွေမှုံရတီ ခင်ဝင့်ဝါ
|-
| 2015
| လေသေနတ်
|
| သိန်းဟန်
| စံရတီမိုးမြင့်
|-
| 2015
| တမလွန်ကြွေး
|
| သန့်ဇင်အောင်
| အိချောပို
|-
| 2015
| ဆီဆားအစုံ ဖြည့်စားယုံ
|
| သန့်ဇင်အောင်
| ရတနာဗို
|-
| 2015
| သားမက်နဲ့ယောက္ခမ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု
|
| ဇေပါ
| ရတနာဗို
|-
| 2015
| အချိန်ပိုင်းယောက်ျား
|
| ဗန်းကြီး
| ခိုင်သင်းကြည်
|-
| 2015
| Save Myanmar ရေဘေးသင့်ပြည်သူများကို ကူညီရန် ရန်ပုံငွေရှာ ပဒေသာကပွဲ
|
|
| အေးမြတ်သူ ခိုင်သင်းကြည် ကျော်ကျော်ဗို လူမင်း မေကဗျာ မင်းမော်ကွန်း မင်းသွေး မိုးအောင်ရင် မိုးမိုး မိုးယံဇွန် နန်းဆုရတီစိုး နေမင်း နေတိုး ပြေတီဦး စံရတီမိုးမြင့် သဉ္ဇာနွယ်ဝင်း သီရိရှင်းသန့် ထွန်းထွန်း ဝေဠုကျော် ဇင်ဝိုင်း ဝါဆိုမိုးဦး ပိုင်ဖြိုးသု ယုသန္တာတင် နန်းဆုဦး စိုးနန္ဒာကျော် ဝင့်ယမုံနိုင် မေမြင့်မိုရ် ရွှေသမီး အလင်းရောင် ရတနာဗို
|-
| 2016
| အဖြူရောင်သက်တံ့
|
| သိန်းဟန်
| ရွှေမှုံရတီ
|-
| 2016
| မစ္စတာဖောရှော
|
| ဧကရာဇ်
| ပိုင်ဖြိုးသု သီရတီ
|-
| 2016
| သတို့သားတိုက်ပွဲ
|
| ပွင့်သိင်္ဂီဇော်
| နေဒွေး စံရတီမိုးမြင့်
|-
| 2016
| နောက်လူ လူနောက်
|
| ဇေပါ
| ရာဇာနေဝင်း ပိုးအိအိခန့်
|-
| 2016
| အိမ်မပိုင်တဲ့ဂေါ်လီ
|
| သိန်းဟန်
| ရွှေသမီး ရွှေရေးထင်ထင်
|-
| 2016
| ခေတ်သစ်ဧကရီအနုပညာကပွဲ
| ပ.ဒု
|
| သိန်းလင်းစိုး ကျော်ကျော် ခင်ဝင့်ဝါ နန်းသူဇာ အိချောပို မေမြင့်မိုရ်
|-
| 2020
| ပျံကျကူလီ
|
| စတီးလ်(ဒွေးမေတ္တာ)
| ကောင်းပြည့် ထွန်းကိုကို ခင်လှိုင် ဒိန်းဒေါင် ထူးခြား ရွှေမှုံရတီ
|}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[category: သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[category: မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ)]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]]
{{myanmar-bio-stub}}
icl5w4gidft9gxxmwqj4eqymt00zzma
စစ်မှန်သောအလှအပ
0
204628
1043001
650841
2026-07-13T01:44:03Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1043001
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox television
| name = စစ်မှန်သောအလှအပ
| image =
| caption =
| native_name =
| genre = အချစ်ဇာတ်လမ်း <br /> ဟာသ <br /> ဘဝအချပ် <br /> လာမယ့်အသက်
| developer = Studio Dragon<br>tvN
| writer = Lee Si-eun
| based_on = {{based on|[[:en:True Beauty (webtoon)|''True Beauty'']]|Yaongyi}}<ref>{{cite web|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2019/05/05/business/tech/south-koreas-booming-webtoons-put-japans-print-manga-notice/|title=South Korea's booming 'webtoons' put Japan's print manga on notice|last=Osaki|first=Tomohiro|date=May 5, 2019|website=The Japan Times|access-date=October 20, 2020}}</ref>
| director = Kim Sang-hyeop
| starring = {{ubl|Moon Ga-young|Cha Eun-woo|Hwang In-yeop|Park Yoo-na}}
| opentheme = "Milky Way"<br/>by Park Se-joon & Na Sang-jin
| endtheme = ''Various themes''
| composer = Park Se-joon et al.<ref name="OSTBugs">{{Cite web|last=|first=|date=February 5, 2021|title=여신강림 OST|trans-title=True Beauty OST|url=https://music.bugs.co.kr/album/20377046?wl_ref=list_ab_03|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205034349/https://music.bugs.co.kr/album/20377046?wl_ref=list_ab_03|archive-date=February 5, 2021|access-date=February 5, 2021|website=Bugs!|language=ko}}</ref>
| country = [[တောင်ကိုရီးယား]]
| language = ကိုရီးယား
| num_episodes = 16
| list_episodes =
| executive_producer = Kim Young-gyu <br> Jang Jung-do <br> Song Jin-seon
| producer = Kwon Mi-kyung <br> Moon Seok-hwan <br> Oh Kwang-hee
| cinematography =
| runtime = ၇၃ မိနစ်
| company = {{ubl|Bon Factory Worldwide|Studio N}}
| distributor = tvN
| network = tvN
| audio_format = Dolby Digital
| first_aired = {{Start date|2020|12|9}}
| last_aired = {{End date|2021|2|4}}
| website = http://program.m.tving.com/tvn/truebeauty
}}
'''''စစ်မှန်သောအလှအပ''''' ([[အင်္ဂလိပ်]]: True Beauty ၊ [[ဟန်းဂု]]: 여신강림) သည် ၂၀၂၀၊ ဒီဇင်ဘာ ၉ ရက်မှ ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၄ အထိ tvN တွင်ထုတ်လွှင့်သောတောင်ကိုရီးယားရုပ်မြင်သံကြားအစီအစဉ်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/2020/12/02/entertainment/television/webtoon-secretofangel-moongayoung/20201202182400591.html |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |access-date=25 March 2021 |archive-date=5 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201205203807/https://koreajoongangdaily.joins.com/2020/12/02/entertainment/television/webtoon-secretofangel-moongayoung/20201202182400591.html |url-status=dead }}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[Category:တောင်ကိုရီးယား ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ]]
lx3x74zf7xzbou54wvwst8lu4547ccw
ဆီးမမလက
0
205212
1043013
735532
2026-07-13T03:10:28Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1043013
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox religious building
| name = ဆီးမမလက
| native_name = සීමා මාලකය
| image = Seema Malaka temple.JPG
| image_upright = 1.2
| alt =
| caption = ဆီမမလက (မေလ ၂၀၁၆)
| map_type = Sri Lanka Colombo Central
| map_size =
| map_alt =
| map_caption =
| location = [[Beira Lake]], Sir James Pieris Mawatha, [[Colombo]]
| coordinates = {{coord|6|55|3.4428|N|79|51|11.7252|E|display=inline,title}}
| religious_affiliation = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| deity = [[Buddha]]<br /> smaller shrines dedicated to [[Guanyin]], [[Kataragama deviyo]], [[Vishnu]], [[Shiva]] and [[Ganesha]]
| country = [[Sri Lanka]]
| functional_status =
| website = {{URL|gangaramaya.com}}
| founded_by = [[Hikkaduwe Sri Sumangala Thera]],<br />Devundera Sri Jinaratana Nayake Thera
| year_completed = ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်း
}}
'''ဆီးမမလက''' (: සීමා මාලකය) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကိုလံဘိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်တော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကျောင်းတော်ကို ဝတ်ပြုခြင်းထက် တရားထိုင်ခြင်း၊ နားနေခြင်း စသည်တို့အတွက် ပိုမို၍ အသုံးပြုသည်။ ကျောင်းတော်သည် ဘေရာကန် (Beira lake) တွင် တည်ရှိသည်။ ကျောင်းတော်ကို မူလတည်ဆောက်ခဲ့သည်မှာ ၁၉ ရာစုနောက်ပိုင်းမှ ဖြစ်သည်။<ref name="About us">{{cite news|title=About us|publisher=[[Gangaramaya Temple]] website|accessdate=19 May 2016|url=http://gangaramaya.com/about-us/|archivedate=18 May 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160518182335/http://gangaramaya.com/about-us/}}</ref><ref name="Seema Malaka Buddhist Temple">{{cite news|title=Seema Malaka Buddhist Temple|publisher=visitcolombo.com|accessdate=19 May 2016|url=http://visitcolombo.com/content/49-seema-malaka-temple|archive-date=17 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160617054758/http://visitcolombo.com/content/49-seema-malaka-temple|url-status=dead}}</ref><ref name="Seema Malakaya Meditation Centre">{{cite news|title=Seema Malakaya Meditation Centre|publisher=[[Lonely Planet]]|accessdate=9 Aug 2016|url=http://www.lonelyplanet.com/sri-lanka/colombo/sights/religious/seema-malakaya-meditation-centre}}</ref> ဆီးမလက သည် [[ဂန်ဂရာမယကျောင်းတော်]]၏ အစိတ်ပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး အရှေ့ဘက် မီတာ ရာအနည်းငယ်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။<ref name="The Seema Malaka & Gangaramaya Temples">{{cite news|title=The Seema Malaka & Gangaramaya Temples|publisher=My Sri Lanka Holidays|accessdate=19 May 2016|url=http://www.mysrilankaholidays.com/seemamalaka-and-gangaramaya-temple.html}}</ref><ref name="The Rough Guide to Sri Lanka">{{cite news|title=The Rough Guide to Sri Lanka|date=2 November 2015|isbn=9780241251263|accessdate=9 Aug 2016|url=https://books.google.com/books?id=GkJOCgAAQBAJ&pg=PT127&lpg=PT127&dq=Seema+Malaka#q=Seema%20Malaka}}</ref><ref name="Sri Lanka 2014 Carnet de voyage Petit Futé (avec avis des lecteurs)">{{cite news|title=Sri Lanka 2014 Carnet de voyage Petit Futé (avec avis des lecteurs)|date=24 March 2014|isbn=9782746981126|accessdate=9 Aug 2016|url=https://books.google.com/books?id=ujImAwAAQBAJ&pg=PT33&dq=seema+malakaya#q=seema%20malakaya}}</ref>
==သမိုင်း==
ဆီးမမလက ကို မူလတည်ဆောက်ခဲ့သည်မှာ ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်း ဖြစ်သည်။ မူလအဆောက်အဦသည် ၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် ရေထဲသို့ဖြည်းဖြည်းချင်း နစ်မြုပ်သွားခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် သီရိလင်္ကာဗိသုကာပညာရှင်ဖြစ်သူ Geoffrey Bawa သည် ကျောင်းတော်ကို တည်ဆောက်ရန်နှင့် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရန် ဝယ်ယူခဲ့သည်။ ထို၎င်းပြင်ဆင်ထားသည့်ပုံစံသည် ယနေ့အချိန်မြင်တွေ့နေရသည့် ပုံစံဖြစ်သည်။ <ref name="The Seema Malaka & Gangaramaya Temples"/><ref name="The Work Of Geoffrey Bawa">{{cite news|title=The Work Of Geoffrey Bawa|publisher=[[Geoffrey Bawa]] official website|accessdate=9 Aug 2016|url=http://www.geoffreybawa.com/work/introduction|archivedate=16 August 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160816232925/http://www.geoffreybawa.com/work/introduction}}</ref><ref name="36 Hours in Colombo, Sri Lanka">{{cite news|title=36 Hours in Colombo, Sri Lanka|work=[[The New York Times]]|accessdate=9 Aug 2016|url=https://www.nytimes.com/2013/12/15/travel/36-hours-in-colombo-sri-lanka.html}}</ref>ပြန်လည်တည်ဆောက်မှုများကို ထောက်ပံ့ပေးသူမှာ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံသား မူဆလင်စီးပွားရေးသမားဖြစ်သူ S. H. Moosajee နှင့် ၎င်း၏ ဇနီးတို့ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့နှစ်ဦးသည် သားဖြစ်သူ Ameer S. Moosajee အမှတ်တရအနေဖြင့် ထောက်ပံ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="The Rough Guide to Sri Lanka"/><ref name="The Seema Malaka Lake Temple">{{cite news|title=The Seema Malaka Lake Temple|publisher=musukaikai.com|accessdate=19 May 2016|url=http://musukaikai.com/?p=5291|archivedate=5 June 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160605101939/http://musukaikai.com/?p=5291}}</ref>
==ဆောက်လုပ်ခြင်း==
ကျောင်းတော်သည် ၁၉၇၆ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် နစ်မြုပ်သွားခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် Geoffrey Bawa သည် ပြန်လည်ဒီဇိုင်းဆွဲကာ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်သည် ဘေရာရေကန်၏ အလယ်တွင် တည်ရှိပြီး အနုရာဒပူရနှင့် ရိတိဂလ ရှိ ရှေးခေတ်ကျောင်းတော်များကို ထင်ဟပ်ကာ ဒီဇိုင်းဆွဲခဲ့သည်။<ref name="The Seema Malaka & Gangaramaya Temples"/><ref name="The Rough Guide to Sri Lanka"/><ref name="The Work Of Geoffrey Bawa"/>
ကျောင်းတော်တည်ရှိရာနေရာသို့ တံတားများဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားကြသည်။ ရေပေါ်မှ ကျောင်းတော်သို့ ဖြတ်သွားရာ ထိုလမ်းသည် သုံးခုရှိသည်။ အမိုးသည် အပြာရောင်အုတ်ကြွပ်ပြားများဖြင့် မိုးထားသည်။ တိုင်များ၊ လက်ရန်းများစသည်တို့သည် သစ်သားဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။ ဗိသုကာပညာရှင်၏ စိတ်ကူးမှာ ကျောင်းတော်သည် Kandyan ခေတ်ကို အမှတ်ရစေရန် ဖြစ်သည်။ လူကူးလမ်းသုံးခုတွင် မုဒြာပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုးဖြင့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များစွာ တည်ရှိသည်။ အဓိက (အလယ်ရှိ) လူကူးလ်းသည် သစ်သားဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည် တရားအားထုတ်ရာအဆောက်အဦတစ်ခု ပါဝင်သည်။ ဘေးနားရှိ လူကူးလမ်းတွင် ဗောဓိပင်တစ်ပင် ရှိသည်။ ထိုအပင်သည် အနုရာဒပူရရှိ မဟာဗောဓိပင်၏ အကိုင်းမှ ကြီးထွားလာသည့် အပင်ဖြစ်သည်။ <ref name="Seema Malaka Buddhist Temple"/><ref name="The Seema Malaka & Gangaramaya Temples"/><ref name="The Rough Guide to Sri Lanka"/><ref name="The Seema Malaka Lake Temple"/><ref name="A Place Rich In History">{{cite news|title=A Place Rich In History|publisher=[[The Sunday Leader]]|accessdate=9 Aug 2016|url=http://www.thesundayleader.lk/2011/12/25/a-place-rich-in-history/|archivedate=11 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150911100504/http://www.thesundayleader.lk/2011/12/25/a-place-rich-in-history/}}</ref>လူကူးလမ်းများ၏ ထောင့်လေးထောင့်တွင် သေးငယ်သည့် နတ်နန်းများတည်ရှိပြီး ၎င်းတို့သည် Shiva, Vishnu, Kataragama deviyo and Ganesha တို့ကို ရည်ရွယ်သည်။ ကျောင်းတော်သို့ အဝင်တွင် ကွာရင်မယ်တော်နတ်နန်းတည်ရှိပြီး အခြားသော ကွာရင်မယ်တော်ရုပ်တုတစ်ခုကိုလည်း ကျောင်းတော်ပရဝုဏ်တွင် တွေ့ရသည်။
==တည်နေရာ==
ဆီမမလကသည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကိုလံဘိုမြို့၊ ဘေရာရေကန်တွင် တည်ရှိသည်။ Bandaranaike အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်မှ တောင်ဘက် ၃၄ ကီလိုမီတာ (၂၁ မိုင်) နှင့် Galle Face Green မှ အရှေ့တောင်ဘက် ၂ ကီလိုမီတာ (၁.၂ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။<ref name="Location">{{cite news|title=Location|publisher=Google Maps|accessdate=19 May 2016|url=https://www.google.co.uk/maps/dir//Seema+Malaka,+Sir+James+Pieris+Mawatha,+Colombo,+Western+Province,+Sri+Lanka/@6.9224498,79.8431167,15z/data=!4m8!4m7!1m0!1m5!1m1!1s0x3ae2596aff659553:0x3ac0934181602b6c!2m2!1d79.854576!2d6.9168275}}</ref>
==ရုပ်ပုံများ==
<gallery widths="170px" heights="255px" caption="">
Seema Malaka - Buddha statue under the Bodhi Tree.jpg|ဗောဓိပင်အောက်ရှိ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်
Seema Malaka main hall.jpg|ကျောင်းတော်၏ အဓိကအဆောက်အဦ
Seema Malaka - Buddha footprint.jpg|ကျောင်းတော်အဝင်ရှိ ဗုဒ္ဓခြေတော်ရာ
Vishnu idol in Seema Malaka.jpg|ကျောင်းတော်ရှိ ဗိဿနိုးရုပ်တု
File:Gangaramaya Temple SL2.png|အဓိကခန်းမ၏ အရှေ့ဘက်တွင် တွေ့ရသည့် ကွာရင်မယ်တော်
File:The Prime Minister, Shri Narendra Modi at the Seema Malaka Temple, in Colombo, Sri Lanka on May 11, 2017.jpg|အဓိကခန်းမ၏ အဝင်တွင် တွေ့ရသည့် ကွာရင်မယ်တော်
</gallery>
<gallery widths="225px" heights="150px" caption="">
Seema Malaka - Buddha statues.jpg|တောင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူနေသည့် မတူညီသည့် မုဒြာများဖြင့် ရုပ်ပွားတော်များ
Seema Malaka North platform 01.jpg|မြောက်ဘက်လူသွားစင်္ကြံ
Seema Malaka side view.jpg|ဗောဓိပင်ကို နောက်ခံထားကာ မြင်ရသည့် အဓိကအဆောက်အဦ
</gallery>
==ပြင်ပလင့်များ==
* {{YouTube|id=tB2sYH_okpg|title=Seema Malaka of Gangaramaya temple, Colombo}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ]]
c3wvmj9q7ann0a45qzli0i1tbr8oqap
ဘီဘီစီသတင်း
0
210205
1043033
814602
2026-07-13T10:47:50Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1043033
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox company
| name = BBC News
| logo = BBC News 2022 (Alt).svg
| logo_size = 150px
| type = [[ဘီဘီစီ]]၏ ဌာန
| area_served = ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနှင့် ကမ္ဘာအနှံ့
| key_people = Fran Unsworth (သတင်းနှင့် လက်ရှိဖြစ်ရပ်များဆိုင်ရာဌာန ညွှန်မှူး)<br />Mary Hockaday (သတင်းဆောင် ဌာနမှူး)<br />Huw Edwards (အစီစဉ်တင်ဆက်သူ အကြီးအကဲ)
| industry = ရုပ်သံလွှင့်ကုမ္ပဏီ
| services = ရေဒီယို၊ အင်တာနက်၊ ရုပ်မြင်သံကြား ထုတ်လွှင့်မှု
| owner = <!-- Per [[Template:Infobox company]], it states: "If the company is majority-owned by a single entity and as such is a subsidiary or division, omit the owner field and use the parent field instead." -->
| num_employees = ၃,၅၀၀ (သတင်းသမား ၂,၀၀၀)
| parent = [[ဘီဘီစီ]]
| foundation = {{start date and age|1922|11|14|df=y}}
| location_city = [[လန်ဒန်]]
| location_country = [[အင်္ဂလန်]]
| location = BBC Television Centre (၁၉၆၉–၂၀၁၃)<br />Broadcasting House (၂၀၁၂–လက်ရှိ)
| locations =
| homepage = {{plain list|
* {{Official URL}}
}}
}}
'''ဘီဘီစီသတင်း''' ({{lang-en|BBC News }}) သည် [[ဘီဘီစီ|ဗြိတိသျှ ရုပ်သံလွှင့် ကော်ပိုရေးရှင်း]]၏ လုပ်ငန်းပိုင်းဆိုင်ရာ ဌာနခွဲတစ်ခုဖြစ်၍<ref>{{cite web|title=News Group Senior Management |url=https://www.bbc.co.uk/aboutthebbc/insidethebbc/managementstructure/bbcstructure/journalism.html |date=December 2014 |publisher=BBC |access-date=21 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230043836/http://www.bbc.co.uk/aboutthebbc/insidethebbc/managementstructure/bbcstructure/journalism.html |archive-date=30 December 2016 |url-status = dead}}</ref> လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ၊ သတင်းများကို စုဆောင်းခြင်း၊ ထုတ်လွှင့်ခြင်းများအား ပြုလုပ်သည်။ ဤဌာနသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးမားဆုံး ရုပ်သံလွှင့်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး အွန်လိုင်းသတင်းပေးပို့ချက်များအပါအဝင် ရေဒီယို၊ ရုပ်မြင်သံကြား ထုတ်လွှင့်မှုသည် တစ်ရက်၌ နာရီပေါင်း ၁၂၀ ခန့်ရှိလေသည်။<ref name=Boaden>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/newswatch/ukfs/hi/newsid_3970000/newsid_3975900/3975913.stm|title=NewsWatch – About BBC News – This is BBC News|access-date=3 April 2007| date=18 November 2004 |first=Helen |last=Boaden}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.westminsterjournalism.co.uk/Broadcast06/BBC/BBCNewsIntro.html |title=Content |access-date=3 April 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070227135731/http://www.westminsterjournalism.co.uk/Broadcast06/BBC/BBCNewsIntro.html |archive-date=27 February 2007 |url-status=dead |accessdate=22 August 2021 |archivedate=27 February 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070227135731/http://www.westminsterjournalism.co.uk/Broadcast06/BBC/BBCNewsIntro.html }}</ref> ဘီဘီစီသတင်း ဝန်ဆောင်မှုသည် ကမ္ဘာအနှံ့၌ သတင်းထောက်ပေါင်း ၂၅၀ ကျော်နှင့် နိုင်ငံခြားသတင်းအချက်အလက်အဖွဲ့ (ဗျူရို) ၅၀ ရှိသည်။<ref>{{cite book|last1=Herbert J|first1=John|title=Practising Global Journalism: Exploring Reporting Issues Worldwide|url=https://books.google.com/books?id=2fFsAAAAQBAJ&q=the%20bbc%20has%20correspondents%20in%20nearly%20every%20country&pg=PA24|website=11 February 2011|publisher=CRC Press, Chapter 1, Page 24|access-date=6 March 2015|isbn=9781136029868|date=11 February 2013}}</ref> ဖရန် အန်စ်ဝါ့သ် (Fran Unsworth) သည် ၂၀၁၈ ဇန်နဝါရီမှစ၍ သတင်းနှင့် လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ(ဌာန)၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးဖြစ်သည်။<ref name=harding>[http://www.mediaweek.co.uk/news/rss/1178458/Former-Times-editor-James-Harding-news-boss-BBC/ ''Former Times editor James Harding to be news boss at BBC'', Gordon MacMillan, MediaWeek, London, 16 April 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231124132757/http://www.mediaweek.co.uk/news/rss/1178458/Former-Times-editor-James-Harding-news-boss-BBC/ |date=24 November 2023 }}. Retrieved: 16 April 2013.</ref><ref>{{Cite news | url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-42365321 | title=BBC appoints next head of news| work=BBC News| date=15 December 2017}}</ref>
ဌာန၏ နှစ်စဉ်ဘဏ္ဍာရေးလျာထားချက်သည် ပေါင်သန်း ၃၅၀ ကျော်လွန်ကာ ဝန်ထမ်းပေါင်း ၃,၅၀၀ ရှိပြီး ထိုအထဲမှ ၂,၀၀၀ သည် သတင်းသမားများဖြစ်ကြသည်။<ref name=Boaden/> ဘီဘီစီသတင်းဌာန၏ ပြည်တွင်း၊ နိုင်ငံတကာနှင့် အွန်လိုင်းသတင်းဌာနခွဲများသည် ဥရောပရှိ အကြီးမားဆုံးသော တိုက်ရိုက်သတင်းတင်ဆက်သည့် ခန်းမဆောင်များ၊ လန်ဒန်အလယ်ပိုင်းရှိ ရုပ်သံလွှင့်ရုံကြီးတွင် တည်ရှိသည်။ ပါလီမန်ဆိုင်ရာသတင်းများကို လန်ဒန်ရှိ စတူဒီယိုများ၌ ထုတ်လုပ်၊ ရုပ်သံလွှင့်ကြသည်။ "ဘီဘီစီ အင်္ဂလိပ် နယ်များ" (BBC English Regions) ဟုခေါ်သော ဌာနမှတစ်ဆင့် ဘီဘီစီတွင် [[အင်္ဂလန်]]၌ ဒေသဆိုင်ရာဌာနများ၊ [[မြောက်အိုင်ယာလန်]]၊ [[စကော့တလန်]]၊ [[ဝေလ]] တို့တွင် (သက်ဆိုင်ရာ)အမျိုးသားသတင်းဌာနများ တည်ရှိသည်။ ထိုအမျိုးသားဆိုင်ရာနှင့် အင်္ဂလိပ်ဒေသ ဌာနများသည် မိမိတို့၏ ဒေသတွင်းသတင်းအစီအစဉ်များ၊ အခြားလက်ရှိ ဖြစ်ရပ်များ၊ အားကစားအစီအစဉ်များ ကို ထုတ်လွှင့်ကြသည်။
၂၀၁၇ တွင် ဘီဘီစီ အိန္ဒိယ (ဟင်ဒီ) ဌာနကို အိန္ဒိယရှိ အမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ ဘေးမဲ့တောများ ရိုက်ကူးထုတ်လွှင့်မှုကြောင့် ငါးနှစ် ပိတ်ပင်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web|date=15 April 2017|title=Kaziranga film: BBC banned for 5 years from all national parks, sanctuaries|url=https://indianexpress.com/article/india/kaziranga-film-bbc-banned-for-5-years-from-all-national-parks-sanctuaries-4613758/|access-date=18 April 2021|website=The Indian Express|language=en}}</ref> တရုတ်ရုပ်သံလွှင့်အဖွဲ့ စီဂျီတီအန် (CGTN) သည် ယူကေ၌ ထုတ်လွှင့်ခွင့်လိုင်စင်အား ဆက်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ ထိန်းကျောင်းသည့်အဖွဲ့ Ofcom က ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၄ တွင် ရုပ်သိမ်းလိုက်ပြီးနောက်<ref>{{Cite news|date=4 February 2021|title=Ofcom revokes Chinese broadcaster CGTN's UK licence|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-55931548|access-date=4 February 2021}}</ref> တရုတ်နိုင်ငံကလည်း ၎င်းတို့ဆီ၌ ဘီဘီစီသတင်းဌာနကို ပိတ်ပင်ခံ့သည်။<ref>[https://edition.cnn.com/videos/business/2021/02/12/bbc-news-banned-china-cgtn-uk.cnnbusiness China bans BBC News after UK pulls CGTN's license]</ref>
ဘီဘီစီသည် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ကိုယ်ပိုင်ရပ်တည် စီမံအုပ်ချုပ်သည့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကြီးတစ်ခုဖြစ်၍ တော်ဝင်လုပ်ပိုင်ခွင့် ပြန်တမ်း (royal charter) က တရားဝင်ခွင့်ပြုပေးထားသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ အစိုးရအပေါ် အမှီခိုကင်းစွာဖြင့် လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ အစိုးရဘက်ကလည်း ဘီဘီစီ၏ အထွေထွေ ညွှန်ကြားရေးမှူး ကို ခန့်အပ်နိုင်ခြင်း၊ ဖြုတ်နိုင်ခြင်း ၊ သတင်းများကို ဘက်မလိုက်ဘဲ မျှမျှတတ တင်ဆက်ခြင်းကို တောင်းဆိုရန် အခွင့်အာဏာ မရှိပေ။ မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ အခြားသော သတင်းမီဒီယာများကဲ့သို့ပင် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်တကျော၌ နိုင်ငံရေးဘက်လိုက်မှုရှိသည်ဟု စွပ်စွဲခံရမှုများစွာရှိသည်။
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
{{stub}}
[[ကဏ္ဍ:ဘီဘီစီ]]
[[ကဏ္ဍ:ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းရှိ ရုပ်မြင်သံကြားသတင်းများ]]
1x19ayoiz8lr3c3k9zigwx85u75zitf
ခေလီယံ မာဖီ
0
244770
1042974
853821
2026-07-12T15:22:57Z
~2026-39582-82
145557
/* ကိုယ်ပိုင်ဘဝ */
1042974
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ခေလီယံ မာဖီ</br>{{Native name|en|Cillian Murphy}}
| native_name = {{Native name|en|Cillian Murphy}}
| native_name_lang = en
| image = Cillian Murphy at Berlinale 2024, Ausschnitt.jpg
| caption = ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ရိုက်ကူးခဲ့သော ဓာတ်ပုံ
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1976|5|25}}
| birth_place = [[:en:Cork (city)|ကော့ခ်မြို့]]၊ [[အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ]]
| occupation = {{hlist|သရုပ်ဆောင်|ထုတ်လုပ်သူ}}
| education = [[:en:University College Cork|University College Cork]] (dropped out)
| works = [[#ရိုက်ကူးရေး|စာရင်းအပြည့်အစုံ]]
| years_active = ၁၉၉၆ – လက်ရှိ
| spouse = {{marriage|[[:en:Yvonne McGuinness|Yvonne McGuinness]]|2004}}
| children = ၂
| awards = [[#ထူးချွန်ဆု ရရှိမှုများနှင့် ဆန်ခါတင်စာရင်းဝင်မှုများ|စာတွင်ရှု]]
| signature = Cillian Murphy signature.svg
| module = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename=|title=Cillian Murphy's voice|type=speech|description=During an appearance on the ''[[:en:WTF with Marc Maron|WTF with Marc Maron]]'' podcast
<br />Recorded 27 June 2023}}
}}
'''ခေလီယံ မာဖီ''' ({{Lang-en|'''Cillian Murphy'''}}, {{IPAc-en|ˈ|k|I|l|i|ə|n}}; ၂၅ မေ ၁၉၇၆ ဖွား) သည် အိုင်းရစ်လူမျိုး ရုပ်ရှင်နှင့် ပြဇာတ်မင်းသားဖြစ်သည်။ မာဖီသည် ခရစ္စတိုဖာ နိုလန်၏ ရုပ်ရှင်ကားများဖြစ်သည့် လင်းနို့လူသားရုပ်ရှင်ကားများဖြစ်သော ''The Dark Knight Trilogy'' (၂၀၀၅ – ၂၀၁၂) တွင် သူ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် Scarecrow ကဲ့သို့သော ဇာတ်ရုပ်များကြောင့် နာမည်ကျော် လူသိများသည်။ ''Inception'' နှင့် ''Dunkirk'' တို့ကဲ့သို့ ကမ္ဘာကျော် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများတွင်လည်း ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ [[ဘီဘီစီ]] မှ ထုတ်လွှင့်ခဲ့သော ဒရာမာရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ ''[[ပီကီ ဘလိုင်ဒါ]]'' တွင်လည်း အဓိကဇာတ်ကောင်ဖြစ်သည့် တွမ်မီ ရှဲလ်ဘီ နေရာတွင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ''Breakfast on Pluto'' ဇာတ်ကားတွင် Patrick/Patricia "Kitty" Braden ဇာတ်ကောင်အဖြစ် ဇာတ်ရုပ် ပီပြင်စွာ သရုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သောကြောင့် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် [[ရွှေကမ္ဘာလုံးဆု]]အတွက် ဆန်ခါတင်အမည်စာရင်း တင်သွင်းခြင်းခံခဲ့ရသည်။ မာဖီသည် နာမည်ကျော်ဒါရိုက်တာ ခရစ်တိုဖာနိုလန်၏ Oppenheimer (2023) ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွင် ဂျေရောဘတ်အော့ပန်ဟိုင်မာ ဇာတ်ကောင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး [[အော်စကာဆု|အကောင်းဆုံး အမျိုးသားဇာတ်ဆောင် အော်စကာဆု]]ကို ရရှိခဲ့သည်။
== ဘဝအစပိုင်း ==
မာဖီကို ၁၉၇၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အိုင်ယာလန်ရှိ ကော့ခရိုင်၊ ဒေါ့ဂလတ်(စ်)တွင်မွေးဖွားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Boland |first1=Yasmin |title=Horoscope |work=TV Guide |date=August 16, 2021 |page=72}}</ref><ref>Lytal, Cristy. [http://www.premiere.com/features/2487/the-24-finest-performances-of-2005-page24.html "The 24 Finest Performances of 2005: Cillian Murphy"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081205015457/http://www.premiere.com/features/2487/the-24-finest-performances-of-2005-page24.html|date=2008-12-05}}, ''Premiere'', February 2006. Retrieved 19 July 2007.</ref> ကော့၏ ဆင်ခြေဖုံးဖြစ်သော ဘောလင်းတမ်ပယ်တွင်ကြီးပြင်းခဲ့သည်။ သူ့၏ဖခင်ဖြစ်သူ ဘရန်ဒန် မာဖီသည် အိုင်ယာလန် ပညာရေးဌာနမှ ဝန်ထမ်းဖြစ်သည်။ မိခင်ဖြစ်သူမှာ ပြင်သစ်ဘာသာ ဆရာမဖြစ်သည်။ သူသည် ကော့ ကောလိပ်တက္ကသိုလ်တွင် အဆင့်မြင့်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။<ref name="Independent action hero">{{cite news|author=Walsh, John|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/film-and-tv/features/murphys-lore-meet-the-action-hero-who-looks-on-the-verge-of-tears-442417.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20080420045449/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/film-and-tv/features/murphys-lore-meet-the-action-hero-who-looks-on-the-verge-of-tears-442417.html|archive-date=20 April 2008|title=Murphy's lore: Meet the action hero who looks on the verge of tears|work= The Independent|date=31 March 2007|url-status=dead|access-date= 18 July 2007}}</ref>
== အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း ==
မာဖီ သည် ရော့ခ်ဂီတသမားအဖြစ် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းမှုကို စတင်ခဲ့သည်။ အသံသွင်း စာချုပ်ကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် Disco Pigs ဇာတ်ကားဖြင့် ၎င်း၏ သရုပ်ဆောင်အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းမှုကို စတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များနှင့် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်အစောပိုင်းများတွင် ဗြိတိန်နှင့် အိုင်ယာလန်ရုပ်ရှင်နှင့် စင်တင် ထုတ်လုပ်ရေးတို့တွင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ သူ၏ ပထမဆုံး ကမ္ဘာတစ်ဝန်းအသိအမှတ်ပြုမှုခံခဲ့ရသော ဇာတ်ရုပ်မှာ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သော ''28 Days Later'' ဇာတ်ကား၌ လူစွမ်းကောင်းအဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
မာဖီ ၏ လူသိများကျော်ကြားခဲ့သော ဇာတ်ကောင်စရိုက်များမှာ ဇာတ်ကားနှစ်ကားတွင် ဗီလိန်ဇာတ်ကောင်များဖြစ်သည့်- လင်းနို့လူသား စူပါဟီးရိုးရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်သော ''Batman Begins'' တွင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် Scarecrow ဇာတ်ရုပ် နှင့် သည်းထိတ်ရင်ဖိုဇာတ်ကားဖြစ်သော ''Red Eye'' တွင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် Jackson Rippner ဇာတ်ရုပ်တို့ဖြစ်သည်။ သူသည် နောက်ထပ် လင်းနို့လူသား ဇာတ်ကားနှစ်ကားဖြစ်သည့် ''The Dark Knight'' နှင့် ''The Dark Knight Rises'' တို့တွင်လည်း Scarecrow အဖြစ်ပင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref name="From Cork to Gotham">{{cite news|author=Jackson, Joe|title=From Cork to Gotham|newspaper=Sunday Independent Life Magazine|date=8 February 2004}}</ref> သူသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်ထွက် ''Breakfast on Pluto'' ရုပ်ရှင်ကားတွင် မိဘမဲ့ဆယ်ကျော်သက်အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ထိုဇာတ်ရုပ်အတွက် [[ရွှေကမ္ဘာလုံးဆု]]အတွက် ဆန်ခါတင် အမည်စာရင်းတင်သွင်းခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူသည် ''The Wind That Shakes the Barley'' ဇာတ်ကားတွင် ၁၉၂၀ ခုနှစ်များမှ အိုင်းရစ်တော်လှန်ရေးသမားတစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သေးသည်။
သူသည် ဘီဘီစီ၏ ဒရာမာရုပ်/သံဇာတ်လမ်းတွဲ ''[[ပီကီ ဘလိုင်ဒါ]]'' တွင် အဓိကဇာတ်ကောင်ဖြစ်သော သောမတ်(စ်) ရှဲလ်ဘီ အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့မှုတွင်လည်း နာမည်ကျော်လူကြိုက်များခဲ့သည်။
== ကိုယ်ပိုင်ဘဝ ==
မာဖီ သည် ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှ အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ၊ ဒဗ္ဗလင်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခြင်းမပြုမီ ၂၀၁၅ ခုနှစ်အထိ [[လန်ဒန်မြို့|အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ လန်ဒန်မြို့]]တွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Cillian Murphy: If you're an actor, it's essential to live like a normal person |newspaper=[[Irish Independent]] |date=24 September 2014 |url=http://www.independent.ie/style/celebrity/celebrity-features/cillian-murphy-if-youre-an-actor-its-essential-to-live-like-a-normal-person-30611547.html |access-date=18 June 2015 |archive-date=18 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150618183552/http://www.independent.ie/style/celebrity/celebrity-features/cillian-murphy-if-youre-an-actor-its-essential-to-live-like-a-normal-person-30611547.html |url-status=live }}</ref><ref name="Irishtimes">{{cite web |url=https://www.irishtimes.com/life-and-style/people/persevere-and-keep-having-a-laugh-actor-cillian-murphy-tells-youth-groups-in-galway-1.1676965 |title='Persevere...and keep having a laugh,' actor Cillian Murphy tells youth groups in Galway |newspaper=Irish Times |date=3 February 2014 |author=Lorna Siggins |access-date=30 November 2016 |archive-date=20 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220120539/http://www.irishtimes.com/life-and-style/people/persevere-and-keep-having-a-laugh-actor-cillian-murphy-tells-youth-groups-in-galway-1.1676965 |url-status=live }}</ref> သူသည် သူနေထိုင်ရာ မြို့နယ်အတွင်း သို့မဟုတ် ၎င်းအနီးအနားတွင်သာ အလုပ်လုပ်လေ့ရှိသည်။ [[ဟောလိဝုဒ်]]သို့ ပြောင်းရွှေ့ဖို့ရန်ကိုမူ စိတ်ကူးထားခြင်းမရှိပေ။ သူသည် အောင်မြင်ကျော်ကြားသူ ဆယ်လီ အသိုင်းအဝိုင်းတွင် နေထိုင်ရန် နှစ်သက်ခြင်းမရှိပေ။ သူ၏ရုပ်ရှင်တွေအကြောင်း မကြာခဏ အင်တာဗျူးတွေ မေးခဲ့သော်လည်း သူ၏ ပုဂ္ဂလိက ဘဝအကြောင်း အချက်အလက်များ ပေးခဲ့ခြင်းမျိုး မရှိခဲ့ပေ။ သူသည် ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် အိုင်းရစ် ရုပ်ရှင် နှင့် ရုပ်/သံ ထူးချွန်ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ ထို့မျှမက ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင်လည်း Drama Desk Award ကို ရရှိခဲ့ပြန်သည်။<ref>{{Cite news |url=https://www.irishtimes.com/culture/film/the-50-greatest-irish-film-actors-of-all-time-in-order-1.4271988 |title=The 50 greatest Irish film actors of all time |first1=Donald |last1=Clarke |first2=Tara |last2=Brady |newspaper=[[Irish Times]] |date=13 June 2020 |access-date=14 June 2020 |archive-date=5 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200805112424/https://www.irishtimes.com/culture/film/the-50-greatest-irish-film-actors-of-all-time-in-order-1.4271988 |url-status=live }}</ref>
မာဖီ သည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် Yvonne McGuinness နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။<ref name="TeleMag">{{cite news|author=McLean, Craig|title=A Close Shave|newspaper=Telegraph Magazine|date=24 December 2005}}</ref> သူတို့တွင် သားနှစ်ယောက် ထွန်းကားခဲ့ပြီး Malachy (၂၀၀၅ ဖွား) နှင့် Aran (၂၀၀၇ ဖွား) ဟူ၍ အမည်ရသည်။ လက်ရှိတွင် အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ၊ ဒဗ္ဗလင်မြို့တွင် မိသားစုနှင့်အတူ နေထိုင်လျှက်ရှိသည်။
== ရိုက်ကူးရေး ==
[[File:Cillian Murphy 2010.jpg|alt=|thumb|၂၀၀၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် တွေ့ရသော ခေလီယံ မာဖီ]]
'''ပြဇာတ်ရုံ နှင့် တီဗွီဖန်သားပြင်ထက်၌ တွေ့မြင်ခဲ့ရသော ခေလီယံ မာဖီ၏ သရုပ်ဆောင်မှုများ''' :
=== ရုပ်ရှင် ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! ခုနှစ်
! ဇာတ်ကားအမည်
! ဇာတ်ကောင်အမည်
! မှတ်ချက်
|-
| 1997
| ''Quando''
| Pat
| Short film<ref name="quando">[http://www.tribute.ca/people/cillian-murphy/6945/ ''Cillian Murphy Bio''], ''Tribute.ca''. Retrieved 25 February 2014.</ref>
|-
| 1998
| ''The Tale of Sweety Barrett''
| Pat the Barman
|
|-
| rowspan="4" | 1999
| ''Eviction''
| Brendan McBride
| Short film
|-
| ''Sunburn''
| Davin McDerby
|
|-
| ''At Death's Door''
| Grim Reaper, Jr.
| Short film
|-
| ''The Trench''
| Rag Rookwood
|
|-
| rowspan="2" | 2000
| ''Filleann an Feall''
| Ger
| Short film
|-
| ''A Man of Few Words''
| Best man
| Short film
|-
| rowspan="4" | 2001
| ''On the Edge''
| Jonathan Breech
|
|-
| ''How Harry Became a Tree''
| Gus
|
|-
| ''Disco Pigs''
| Darren / Pig
|
|-
| ''Watchmen''
| Phil
| Short film
|-
| 2002
| ''28 Days Later''
| Jim
|
|-
| rowspan="4" | 2003
| ''Intermission''
| John
|
|-
| ''Girl with a Pearl Earring''
| Pieter
|
|-
| ''Cold Mountain''
| Bardolph
|
|-
| ''Zonad''
| Guy Hendrickson
| Short film
|-
| rowspan="3" | 2005
| ''Batman Begins''
| Dr. Jonathan Crane / Scarecrow
|
|-
| ''Red Eye''
| Jackson Rippner
|
|-
| ''Breakfast on Pluto''
| Patrick "Kitten" Braden
|
|-
| rowspan="2" | 2006
| ''The Silent City''
|
| Short film
|-
| ''The Wind That Shakes the Barley''
| Damien O'Donovan
|
|-
| rowspan="2" | 2007
| ''Sunshine''
| Robert Capa
|
|-
| ''Watching the Detectives''
| Neil<ref name="RTdetect">[http://www.rottentomatoes.com/m/watching_the_detectives/ "''Watching the Detectives'' (2008)"], RottenTomatoes.com. Retrieved 26 May 2008.</ref>
|
|-
| rowspan="3" | 2008
| ''The Dark Knight''
| Dr. Jonathan Crane / Scarecrow
| Cameo
|-
| ''The Edge of Love''
| William Killick
|
|-
| ''Waveriders''
| Narrator
| Voice<br/>Documentary
|-
| rowspan="2" | 2009
| ''Perrier's Bounty''
| Michael McCrea
|
|-
| ''The Water''
| Son
| Short film
|-
| rowspan="4" | 2010
| ''Peacock''
| John / Emma Skillpa
|
|-
| ''Hippie Hippie Shake''
| Richard Neville
| Unreleased
|-
| ''Inception''
| Robert Fischer
|
|-
| ''Tron: Legacy''
| Edward Dillinger, Jr.
| Uncredited cameo
|-
| rowspan="2" | 2011
| ''Retreat''
| Martin
|
|-
| ''In Time''
| Raymond Leon
|
|-
| rowspan="3" | 2012
| ''Red Lights''
| Tom Buckley
|
|-
| ''Broken''
| Mike Kiernan
|
|-
| ''The Dark Knight Rises''
| Dr. Jonathan Crane / Scarecrow
| Cameo
|-
| 2013
| ''Harriet and the Matches''
| Cat
| Voice<br/>Short film
|-
| rowspan="3" | 2014
| ''Aloft''
| Ivan
|
|-
| ''Transcendence''
| Agent Donald Buchanan
|
|-
| ''From the Mountain''
| Narrator
| Voice<br/>Short film
|-
| 2015
| ''In the Heart of the Sea''
| Matthew Joy
|
|-
| rowspan="2" | 2016
| ''Anthropoid''
| Jozef Gabčík
|
|-
| ''Free Fire''
| Chris
|
|-
| rowspan="2" | 2017
| ''The Party''
| Tom
|
|-
| ''Dunkirk''
| Shivering Soldier
|
|-
| rowspan="2" | 2018
| ''The Delinquent Season''
| Jim
|
|-
| ''The Overcoat''
| Akaky
| Voice<br/>Short film
|-
| 2019
| ''Anna''
| Lenny Miller
|
|-
| 2020
| ''A Quiet Place Part II''
| Emmett
|
|-
| 2021
| ''All of This Unreal Time''
| Man
| Short film
|-
| rowspan="2" | 2023
| ''Kensuke's Kingdom''
| Dad
| Voice
|-
| ''Oppenheimer''
| J. Robert Oppenheimer
| Post-production
|-
|TBA
| ''Small Things Like These''<ref>[https://deadline.com/2023/03/cillian-murphy-small-things-like-these-ben-affleck-matt-damon-artists-equity-ciaran-hinds-emily-watson-1235304350/ Cillian Murphy To Star In & Produce ‘Small Things Like These’ Backed By Ben Affleck & Matt Damon’s Artists Equity]</ref>
| Bill Furlong
| Also producer; Post-production
|}
=== ရုပ်/သံ ဇာတ်လမ်းတွဲ ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! ခုနှစ်
! ဇာတ်လမ်းအမည်
! ဇာတ်ကောင်အမည်
! မှတ်ချက်
|-
| 2001
| ''The Way We Live Now''
| Paul Montague
| 4 episodes
|-
| 2013–2022
| ''[[ပီကီ ဘလိုင်ဒါ]]''
| Thomas Shelby
| 36 episodes; also executive producer
|-
| 2015
| ''Atlantic: The Wildest Ocean on Earth''
| rowspan="3" | Narrator (voice)
| 3 episodes
|-
| 2019
| ''The Irish Revolution''
| 3 episodes
|-
|2020
|''Fight for First: Excel Esports''
|5 episodes
|}
=== တေးဂီတ ဗီဒီယို ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! ခုနှစ်
! တေးသီချင်းအမည်
! အဆိုတော်
! မှတ်ချက်
|-
| 2009
| ''The Water''
| Feist
|
|-
| 2011
| ''Winter Beats''
| I Break Horses
|
|-
| 2013
| ''Hold Me Forever''
| Money
| Director only
|-
| 2015
| ''The Clock''
| Paul Hartnoll
|
|-
| 2016
| ''Stages''
| The Frank and Walters
| Voice
|-
| rowspan="2" | 2017
| ''The Ways''
| Allred and Broderick
|
|-
| ''The Meetings Of The Waters''
| Fionn Regan
|
|-
| 2022
| ''Pana-vision''
| The Smile
|
|}
=== ဗီဒီယို ဂိမ်း ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! ခုနှစ်
! ဂိမ်းအမည်
! အသံဖြင့်သရုပ်ဆောင်သည့် ဇာတ်ကောင်အမည်
|-
| 2005
| ''Batman Begins''
| Dr. Jonathan Crane / Scarecrow
|-
|2023
|''Peaky Blinders: The King's Ransom''
|Thomas Shelby
|}
=== ပြဇာတ် ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! ခုနှစ်
! ပြဇာတ်အမည်
! ဇာတ်ကောင်အမည်
! ပွဲတော် / ပြဇာတ်ရုံ
|-
| 1996–1998
| ''Disco Pigs''
| Darren/"Pig"
| World tour<ref name="Corcadorca">[http://www.corcadorca.com/pages/posts/disco-pigs22.php ''Disco Pigs''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207080952/http://www.corcadorca.com/pages/posts/disco-pigs22.php |date=2013-12-07 }}, ''Corcadorca.com''. Retrieved 19 July 2007.</ref>
|-
| 1998
| ''Much Ado About Nothing''
| Claudio
| Kilkenny Castle<ref name="Agent Lisa Richards' website">[http://www.lisarichards.ie/actor_642.html "Cillian Murphy"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110101214234/http://www.lisarichards.ie/actor_642.html |date=2011-01-01 }}, ''LisaRichards.ie'' (Murphy's agent's website). Retrieved 10 April 2007.</ref>
|-
| 1999
| ''The Country Boy''
| Curly
|Town Hall Theatre<ref name="Agent Lisa Richards' website" />
|-
| 1999
| ''Juno and the Paycock''
| Johnny Boyle
|Gaiety Theatre
|-
| 2002
| ''The Shape of Things''
| Adam
| Gate Theatre<ref name="Shape of Things">[https://web.archive.org/web/20050208220438/http://www.gate-theatre.ie/theshapeofthings.html ''The Shape of Things''] (archived link), ''Gate-Theatre.ie''. Retrieved 26 February 2014.</ref>
|-
| 2003
| ''The Seagull''
| Konstantine
| Edinburgh International Festival<ref name="Seagull">[https://web.archive.org/web/20131207201946/http://www.edinburghguide.com/festival/2003/eif/review.shtml?seagull ''The Seagull''] (archived link), ''EdinburghGuide.com''. Retrieved 25 June 2007.</ref>
|-
| 2004
| ''The Playboy of the Western World''
| Christy Mahon
| Town Hall Theater<ref name="Playboy Druid">[http://www.druid.ie/productions/the-playboy-of-the-western-world-2004 ''The Playboy of the Western World, 2004''], ''DruidTheatre.com''. Retrieved 25 June 2007.</ref>
|-
| 2006
| ''Love Song''
| Beane
| Ambassadors Theatre<ref name="Love Song">[http://www.musicomh.com/extra/theatre/love-song-new-ambassadors-theatre-london ''Love Song''], ''MusicOMH.com''. Retrieved 25 February 2014.</ref>
|-
| 2010
| ''From Galway to Broadway and back again.''<!-- The period and capitalisation of this production's title are the way the theatre company put it, do not change. -->
| Christy Mahon
| Town Hall Theatre<ref>[http://www.druid.ie/productions/from-galway-to-broadway-and-back-again#people "From Galway to Broadway and back again 2010 - Galway"], ''Druid Theatre'', 21 May 2010. Retrieved 26 February 2014.</ref>
|-
| 2011–2012
| ''Misterman''
| Thomas Magill
| Galway Arts Festival<br>Royal National Theatre<br>St. Ann's Warehouse
|-
| 2014
| ''Ballyturk''
| No. 1
| Galway Arts Festival<br>Olympia Theatre<br>Cork Opera House<br>Royal National Theatre
|-
| 2018–2019
| ''Grief is the Thing with Feathers''
| Crow, Dad
| Black Box Theatre<br>O’Reilly Theatre<ref name="Complicite - Grief is the Thing with Feathers">[http://www.complicite.org/productions/GriefIsTheThingWithFeathers ''Complicite''],''Complicite.org''. Retrieved 30 November 2017</ref><br>Barbican Centre<br>St. Ann's Warehouse
|}
== ထူးချွန်ဆု ရရှိမှုများနှင့် ဆန်ခါတင်စာရင်းဝင်မှုများ ==
{|class="wikitable sortable"
|-
!ခုနှစ်
!အမည်စာရင်းတင်သွင်းခြင်းခံရသည့် သရုပ်ဆောင်မှု
!ထူးချွန်ဆုပေးပွဲ အခမ်းအနား
!ဆုအမျိုးအစား
!ရလဒ်
!ကိုးကား
|-
|2002
|''Disco Pigs''
|Ourense Independent Film Festival Award
|Best Actor
|{{won}}
|<ref>{{Cite web|title=BBC - Cillian Murphy - Media Centre|url=https://www.bbc.co.uk/mediacentre/proginfo/2020/21/cillian-murphy|access-date=6 October 2020|website=www.bbc.co.uk|archive-date=17 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201017135008/https://www.bbc.co.uk/mediacentre/proginfo/2020/21/cillian-murphy|url-status=live}}</ref>
|-
| rowspan="2" |2003
| rowspan="3" |''28 Days Later''
|Empire Award
|Best Newcomer
|{{nom}}
| rowspan="2" |<ref>[https://web.archive.org/web/20090325125328/http://www.ifta.ie/awards/winnersdocs/IFTAWinners2003.pdf "The 1st Annual Irish Film & Television Awards Winners"], ''IFTA.ie''. Retrieved 21 October 2007.</ref>
|-
|Irish Film & Television Award
|Best Actor in a Lead Role – Film|Best Actor in a Lead Role – Film
|{{nom}}
|-
|2004
|MTV Movie Award
|Best Breakthrough Performance
|{{nom}}
|<ref name=":0">{{Cite web|date=12 October 2018|title=Cillian Murphy · BIFA · British Independent Film Awards|url=https://www.bifa.film/people/cillian-murphy/|access-date=6 October 2020|website=BIFA · British Independent Film Awards|language=en-GB|archive-date=9 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009200923/https://www.bifa.film/people/cillian-murphy/|url-status=live}}</ref>
|-
| rowspan="3" |2005
|''Batman Begins''
| rowspan="2" |Irish Film & Television Award
|Actor in a Supporting Role – Film
|{{nom}}
| rowspan="2" |<ref>{{Cite web|title=Winners 2005 {{!}} IFTA {{!}} Irish Film & Television Academy {{!}} Irish Film & Television Awards|url=https://www.ifta.ie/awards/iftawinners2005.html|access-date=6 October 2020|website=www.ifta.ie|archive-date=9 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009200921/https://www.ifta.ie/awards/iftawinners2005.html|url-status=live}}</ref>
|-
|''Red Eye''
|Best Actor in a Lead Role – Film
|{{nom}}
|-
|''Breakfast on Pluto''
|Satellite Award
|Outstanding Actor in a Motion Picture, Comedy or Musical
|{{nom}}
|<ref>[https://web.archive.org/web/20111111091323/http://www.pressacademy.com/satawards/index.html "10th Annual Satellite Awards Nominations Announcement"], ''PressAcademy.com'', 17 December 2005. Retrieved 21 September 2007.</ref>
|-
|rowspan=7|2006
|''Batman Begins''
|London Film Critics' Circle Award
|British Supporting Actor of the Year
|{{nom}}
|
|-
|''Breakfast on Pluto''
|Golden Globe Award
|Best Actor – Motion Picture Musical or Comedy
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web|title=Cillian Murphy|url=https://www.goldenglobes.com/person/cillian-murphy|access-date=6 October 2020|website=www.goldenglobes.com|language=en|archive-date=14 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201014150000/https://www.goldenglobes.com/person/cillian-murphy|url-status=live}}</ref>
|-
|''Red Eye''
|Saturn Award
|Best Supporting Actor
|{{nom}}
|<ref>[https://web.archive.org/web/20060627021617/http://www.saturnawards.org/32SaturnAwardsNom.doc "''Star Wars:Episode III – Revenge of the Sith'' leads the nomination list for The 32nd Annual Saturn Awards"], ''SaturnAwards.org'', 15 February 2006. Retrieved 18 October 2007.</ref>
|-
|''Breakfast on Pluto'', ''The Wind That Shakes the Barley''
|European Film Award
|Best Actor
|{{nom}}
|<ref>{{Cite journal|date=6 November 2006|title=European Film Award nominations for Murphy|journal=RTÉ|url=https://www.rte.ie/entertainment/2006/1106/408305-murphyc/}}</ref>
|-
|rowspan=5|''The Wind That Shakes the Barley''
|British Independent Film Award
|Best Performance by an Actor in a British Independent Film
|{{nom}}
|<ref name=":0" />
|-
|Dublin Film Critics' Circle Award
|Best Actor
|{{nom}}
|<ref name=":0" />
|-
|''GQ UK Award''
|Actor of the Year
|{{won}}
|<ref name="BBC GQ 2006">{{cite news|url= http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/5319176.stm|title= McCartney is ''GQ'''s Man of the Year|work= BBC News|date= 6 September 2006|access-date= 8 September 2006|archive-date= 24 September 2006|archive-url= https://web.archive.org/web/20060924155817/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/5319176.stm|url-status= live}}</ref>
|-
|rowspan=4|2007
|BAFTA Award
|Rising Star
|{{nom}}
|<ref name="Rising Star Award">[http://www.bafta.org/film/awards/orange-rising-star-2007,2292,BA.html "The Orange Rising Star Award 2007"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120914193651/http://www.bafta.org/film/awards/orange-rising-star-2007,2292,BA.html |date=14 September 2012 }}, ''BAFTA.org''. Date 9 February 2007, Retrieved 25 February 2014.</ref>
|-
|rowspan=2|Irish Film & Television Award
|Best Actor in a Lead Role – Film
|{{nom}}
| rowspan="2" |<ref>{{Cite web|title=Winners 2007 {{!}} IFTA {{!}} Irish Film & Television Academy {{!}} Irish Film & Television Awards|url=https://www.ifta.ie/awards/iftawinners2007.html|access-date=6 October 2020|website=www.ifta.ie|archive-date=9 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009114530/https://www.ifta.ie/awards/iftawinners2007.html|url-status=live}}</ref>
|-
|''Breakfast on Pluto''
|Best Actor in a Lead Role – Film
|{{won}}
|-
|rowspan=2|''Sunshine''
|British Independent Film Award
|Best Performance by an Actor in a British Independent Film
|{{nom}}
|<ref>Kemp, Stuart. [https://web.archive.org/web/20071025060956/http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/awards_festivals/news/e3i1b5eaa9788e54461e77d2a5a233d7256 "Brit indie film noms favor ''Control''"], ''The Hollywood Reporter''. Retrieved 23 October 2007.</ref>
|-
|2008
|Irish Film & Television Award
|Best Actor in a Lead Role – Film<br />
|{{nom}}
|<ref>
[http://www.ifta.ie/nominees0708/index.htm "Nominees of the 5th Annual Irish Film & Television Awards"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131208020314/http://www.ifta.ie/nominees0708/index.htm|date=8 December 2013}}, ''IFTA.ie''. Retrieved 9 January 2008.
</ref>
|-
|rowspan=3|2010
|rowspan=2|''Inception''
|Washington D.C. Area Film Critics Association Award
|Best Ensemble
|{{nom}}
|<ref>[http://www.dcfilmcritics.com/awards/ "The 2010 WAFCA Award Winners"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191208112148/http://www.dcfilmcritics.com/awards/ |date=8 December 2019 }}, ''dcfilmcritics.com'', 6 December 2010. Retrieved 22 March 2011.</ref>
|-
|rowspan=2|Irish Film & Television Award
|Actor in a Supporting Role – Film
|{{nom}}
| rowspan="2" |<ref>{{Cite web|title=Winners of the 8th Annual Irish Film & Television Awards 2011 {{!}} IFTA {{!}} Irish Film & Television Academy {{!}} Irish Film & Television Awards|url=https://www.ifta.ie/awards/iftawinners2011.html|access-date=6 October 2020|website=www.ifta.ie|archive-date=9 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009102612/https://www.ifta.ie/awards/iftawinners2011.html|url-status=live}}</ref>
|-
|''Perrier's Bounty''
|Actor in a Leading Role – Film
|{{nom}}
|-
|rowspan=3|2012
|rowspan="2"|''Misterman''
|Irish Times Theatre Award
|Best Actor
|{{won}}
|<ref name="irishcentral.com">{{cite web|url=http://www.irishcentral.com/culture/entertainment/inception-actor-cillian-murphy-wins-theatre-award-for-misterman-140860913-237432721.html|title=''Inception'' actor Cillian Murphy wins theatre award for ''Misterman''|publisher=Irishcentral.com|date=29 February 2012|access-date=29 May 2012|archive-date=18 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150618155632/http://www.irishcentral.com/culture/entertainment/inception-actor-cillian-murphy-wins-theatre-award-for-misterman-140860913-237432721.html|url-status=live}}</ref>
|-
|Drama Desk Award
|Outstanding One-Person Show
|{{won}}
|<ref name="cultureireland.ie">{{cite web|url=http://www.cultureireland.ie/news/article/cillian-murphy-wins-drama-desk-award-for-misterman|title=Cillian Murphy wins Drama Desk Award for ''Misterman''|publisher=Cultureireland.ie|date=7 June 2012|access-date=10 June 2012|archive-date=27 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927044652/http://www.cultureireland.ie/news/article/cillian-murphy-wins-drama-desk-award-for-misterman|url-status=dead}}</ref>
|-
|''Broken''
|British Independent Film Award
|Best Supporting Actor
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web|date=11 October 2012|title=Broken · BIFA · British Independent Film Awards|url=https://www.bifa.film/film/broken-2/|access-date=6 October 2020|website=BIFA · British Independent Film Awards|language=en-GB|archive-date=17 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201017135009/https://www.bifa.film/film/broken-2/|url-status=live}}</ref>
|-
|2015
|rowspan=2|''[[ပီကီ ဘလိုင်ဒါ]]''
|Irish Film & Television Award
|Best Actor in a Lead Role in Drama
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web|title=IFTA {{!}} Irish Film & Television Academy {{!}} Irish Film & Television Awards|url=https://www.ifta.ie/awards/iftawinners2017.php|access-date=6 October 2020|website=www.ifta.ie|archive-date=9 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009085028/https://www.ifta.ie/awards/iftawinners2017.php|url-status=live}}</ref>
|-
|rowspan=2|2017
|National Television Award
|Best Drama Performance
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web|last=|first=|date=26 January 2017|title=The National Television Awards 2017 – winners in full|url=https://www.radiotimes.com/news/tv/entertainment/2017-01-26/the-national-television-awards-2017-winners-in-full/|access-date=7 January 2021|website=Radio Times|language=en}}</ref>
|-
|''Anthropoid''
|Czech Lion Award
|Best Actor in Leading Role
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web|last=McNeice|first=Katie|date=20 January 2017|title=War-drama 'Anthropoid' starring Cillian Murphy & Jamie Dornan earns 12 Czech Lion Awards Nominations {{!}} The Irish Film & Television Network|url=http://www.iftn.ie/news/?act1=record&only=1&aid=73&rid=4290189&tpl=archnews&force=1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201010155056/http://www.iftn.ie/news/?act1=record&only=1&aid=73&rid=4290189&tpl=archnews&force=1|archive-date=10 October 2020|access-date=6 October 2020|website=www.iftn.ie}}</ref>
|-
|2018
|rowspan="3"|''[[ပီကီ ဘလိုင်ဒါ]]''
|Irish Film & Television Award
|Best Actor in a Lead Role in Drama
|{{won}}
|<ref>{{Cite web|title=IFTA {{!}} Irish Film & Television Academy {{!}} Irish Film & Television Awards|url=https://www.ifta.ie/awards/iftawinners2018.php|access-date=6 October 2020|website=www.ifta.ie|archive-date=9 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009085430/https://www.ifta.ie/awards/iftawinners2018.php|url-status=live}}</ref>
|-
|rowspan="2"|2020
|National Television Awards
|Best Drama Performance
|{{won}}
|<ref>{{Cite web|last=Jeffery|first=Morgan|date=29 January 2020|title=Cillian Murphy wins best Drama Performance award at the National Television Awards|url=https://www.radiotimes.com/news/tv/2020-01-29/cillian-murphy-best-actor-ntas/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200609032901/https://www.radiotimes.com/news/tv/2020-01-29/cillian-murphy-best-actor-ntas/|archive-date=9 June 2020|access-date=6 October 2020|website=Radio Times|language=en}}</ref>
|-
|Irish Film & Television Award
|Best Actor in a Lead Role in Drama
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web|title=IFTA Academy {{!}} Irish Film & Television Academy {{!}} Irish Film & Television Awards|url=https://ifta.ie/awards/nominees_2020/index.html|access-date=7 January 2021|website=ifta.ie}}</ref>
|-
|2021
| rowspan="2" |''A Quiet Place Part II''
|Hollywood Critics Association Midseason Film Award
|Best Supporting Actor
|{{won}}
|<ref>{{Cite web|title=The 2021 Hollywood Critics Association (HCA) Midseason Awards Winners|url=http://www.nextbestpicture.com/2/post/2021/07/the-2021-hollywood-critics-association-hca-midseason-awards-winners.html|access-date=2022-02-24|website=Next Best Picture|language=en|archive-date=11 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711064251/https://www.nextbestpicture.com/latest/the-2021-hollywood-critics-association-hca-midseason-awards-winners}}</ref>
|-
| rowspan="2" |2022
|Critics' Choice Super Award
|Best Actor in a Horror Movie
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web|last=Couch|first=Aaron|date=2022-02-22|title='Spider-Man,' 'Shang-Chi' Lead Critics Choice Super Awards Film Nominations|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/critics-choice-super-awards-2022-nominations-nominees-list-1235097398/|access-date=2022-02-24|website=The Hollywood Reporter|language=en-US}}</ref>
|-
|''[[ပီကီ ဘလိုင်ဒါ]]''
|National Television Awards
|Best Drama Performance
|{{won}}
|<ref>{{Cite web |date=2022-08-23 |title=NTAs 2022 nominations in full as Holly Willoughby and Phillip Schofield snubbed |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/tv/news/national-television-awards-2022-nominations-b2150743.html |access-date=2022-08-24 |website=The Independent |language=en}}</ref>
|-
|2023
|''[[ပီကီ ဘလိုင်ဒါ]]''
|British Academy Television Awards
|Leading Actor
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web | date=2023-03-22
|title=Cillian Murphy Receives First BAFTA TV Award Nomination For 'Peaky Blinders'
|url=https://deadline.com/2023/03/cillian-murphy-first-bafta-tv-award-nomination-peaky-blinders-1235306620/amp/ |access-date=2023-03-22
|website = Deadline |language=en}}</ref>
|-
| rowspan="5" |2024
| rowspan="5" |''Oppenheimer''
|[[အော်စကာဆု]]
|Best Actor
|{{won}}
|<ref>{{Cite web |date=2024-03-11 |title=Oscars 2024: ‘Very proud Irishman’ Cillian Murphy wins best actor, one of seven awards for Oppenheimer |url=https://www.irishtimes.com/culture/film/2024/03/11/oscars-2024-cillian-murphy-best-actor-emma-stone-best-actress-academy-awards-oppenheimer-poor-things/ |access-date=2024-05-06 |website=[[The Irish Times]] |language=en}}</ref>
|-
| British Academy Film Awards
| Best Actor in a Leading Role
| {{won}}
| rowspan="2" | <ref>{{cite web |title=2024 BAFTA nominees |url=https://www.bafta.org/film/awards/2024-nominations-winners |website=[[British Academy of Film and Television Arts]] |access-date=18 January 2024 |date=18 January 2024}}</ref>
|-
| Golden Globe Award
| Best Actor – Motion Picture Drama
| {{won}}
|-
| rowspan="2" |Screen Actors Guild Awards
|Outstanding Performance by a Male Actor in a Leading Role
|{{won}}
| rowspan="2" |<ref name="Screen Actors Guild Awards">{{Cite web|url=https://www.sagawards.org/awards/nominees-and-recipients/30th-annual-screen-actors-guild-awards|title=The 30th Screen Actors Guild Awards|website=[[Screen Actors Guild Awards]]|author=Screen Actors Guild Awards|access-date=January 10, 2024}}</ref>
|-
|Outstanding Performance by a Cast in a Motion Picture
|{{won}}
|}
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
== ပြင်ပလင့်များ ==
{{commons category|Cillian Murphy|ခေလီယံ မာဖီ}}
* {{IMDb name|nm0614165}}
* {{Rotten Tomatoes|celebrity/cillian_murphy}}
{{Authority control}}
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၇၆ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:အိုင်းရစ် အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]]
btscr1qqz0t5fyi9t0ugxgvogwk29ps
1042975
1042974
2026-07-12T15:22:59Z
KiranBOT
131177
AMP ခြေရာခံခြင်းကို URL မှ ဖယ်ရှားခဲ့သည်။ ([[:m:User:KiranBOT/AMP|အသေးစိတ်]]) ([[User talk:Usernamekiran|အမှားအယွင်းတစ်ခုကို သတင်းပို့ပါ။]]) v2.2.9s
1042975
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ခေလီယံ မာဖီ</br>{{Native name|en|Cillian Murphy}}
| native_name = {{Native name|en|Cillian Murphy}}
| native_name_lang = en
| image = Cillian Murphy at Berlinale 2024, Ausschnitt.jpg
| caption = ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ရိုက်ကူးခဲ့သော ဓာတ်ပုံ
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1976|5|25}}
| birth_place = [[:en:Cork (city)|ကော့ခ်မြို့]]၊ [[အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ]]
| occupation = {{hlist|သရုပ်ဆောင်|ထုတ်လုပ်သူ}}
| education = [[:en:University College Cork|University College Cork]] (dropped out)
| works = [[#ရိုက်ကူးရေး|စာရင်းအပြည့်အစုံ]]
| years_active = ၁၉၉၆ – လက်ရှိ
| spouse = {{marriage|[[:en:Yvonne McGuinness|Yvonne McGuinness]]|2004}}
| children = ၂
| awards = [[#ထူးချွန်ဆု ရရှိမှုများနှင့် ဆန်ခါတင်စာရင်းဝင်မှုများ|စာတွင်ရှု]]
| signature = Cillian Murphy signature.svg
| module = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename=|title=Cillian Murphy's voice|type=speech|description=During an appearance on the ''[[:en:WTF with Marc Maron|WTF with Marc Maron]]'' podcast
<br />Recorded 27 June 2023}}
}}
'''ခေလီယံ မာဖီ''' ({{Lang-en|'''Cillian Murphy'''}}, {{IPAc-en|ˈ|k|I|l|i|ə|n}}; ၂၅ မေ ၁၉၇၆ ဖွား) သည် အိုင်းရစ်လူမျိုး ရုပ်ရှင်နှင့် ပြဇာတ်မင်းသားဖြစ်သည်။ မာဖီသည် ခရစ္စတိုဖာ နိုလန်၏ ရုပ်ရှင်ကားများဖြစ်သည့် လင်းနို့လူသားရုပ်ရှင်ကားများဖြစ်သော ''The Dark Knight Trilogy'' (၂၀၀၅ – ၂၀၁၂) တွင် သူ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် Scarecrow ကဲ့သို့သော ဇာတ်ရုပ်များကြောင့် နာမည်ကျော် လူသိများသည်။ ''Inception'' နှင့် ''Dunkirk'' တို့ကဲ့သို့ ကမ္ဘာကျော် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများတွင်လည်း ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ [[ဘီဘီစီ]] မှ ထုတ်လွှင့်ခဲ့သော ဒရာမာရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ ''[[ပီကီ ဘလိုင်ဒါ]]'' တွင်လည်း အဓိကဇာတ်ကောင်ဖြစ်သည့် တွမ်မီ ရှဲလ်ဘီ နေရာတွင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ''Breakfast on Pluto'' ဇာတ်ကားတွင် Patrick/Patricia "Kitty" Braden ဇာတ်ကောင်အဖြစ် ဇာတ်ရုပ် ပီပြင်စွာ သရုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သောကြောင့် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် [[ရွှေကမ္ဘာလုံးဆု]]အတွက် ဆန်ခါတင်အမည်စာရင်း တင်သွင်းခြင်းခံခဲ့ရသည်။ မာဖီသည် နာမည်ကျော်ဒါရိုက်တာ ခရစ်တိုဖာနိုလန်၏ Oppenheimer (2023) ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွင် ဂျေရောဘတ်အော့ပန်ဟိုင်မာ ဇာတ်ကောင်နေရာမှ သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး [[အော်စကာဆု|အကောင်းဆုံး အမျိုးသားဇာတ်ဆောင် အော်စကာဆု]]ကို ရရှိခဲ့သည်။
== ဘဝအစပိုင်း ==
မာဖီကို ၁၉၇၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အိုင်ယာလန်ရှိ ကော့ခရိုင်၊ ဒေါ့ဂလတ်(စ်)တွင်မွေးဖွားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Boland |first1=Yasmin |title=Horoscope |work=TV Guide |date=August 16, 2021 |page=72}}</ref><ref>Lytal, Cristy. [http://www.premiere.com/features/2487/the-24-finest-performances-of-2005-page24.html "The 24 Finest Performances of 2005: Cillian Murphy"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081205015457/http://www.premiere.com/features/2487/the-24-finest-performances-of-2005-page24.html|date=2008-12-05}}, ''Premiere'', February 2006. Retrieved 19 July 2007.</ref> ကော့၏ ဆင်ခြေဖုံးဖြစ်သော ဘောလင်းတမ်ပယ်တွင်ကြီးပြင်းခဲ့သည်။ သူ့၏ဖခင်ဖြစ်သူ ဘရန်ဒန် မာဖီသည် အိုင်ယာလန် ပညာရေးဌာနမှ ဝန်ထမ်းဖြစ်သည်။ မိခင်ဖြစ်သူမှာ ပြင်သစ်ဘာသာ ဆရာမဖြစ်သည်။ သူသည် ကော့ ကောလိပ်တက္ကသိုလ်တွင် အဆင့်မြင့်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။<ref name="Independent action hero">{{cite news|author=Walsh, John|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/film-and-tv/features/murphys-lore-meet-the-action-hero-who-looks-on-the-verge-of-tears-442417.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20080420045449/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/film-and-tv/features/murphys-lore-meet-the-action-hero-who-looks-on-the-verge-of-tears-442417.html|archive-date=20 April 2008|title=Murphy's lore: Meet the action hero who looks on the verge of tears|work= The Independent|date=31 March 2007|url-status=dead|access-date= 18 July 2007}}</ref>
== အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း ==
မာဖီ သည် ရော့ခ်ဂီတသမားအဖြစ် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းမှုကို စတင်ခဲ့သည်။ အသံသွင်း စာချုပ်ကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် Disco Pigs ဇာတ်ကားဖြင့် ၎င်း၏ သရုပ်ဆောင်အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းမှုကို စတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များနှင့် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်အစောပိုင်းများတွင် ဗြိတိန်နှင့် အိုင်ယာလန်ရုပ်ရှင်နှင့် စင်တင် ထုတ်လုပ်ရေးတို့တွင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ သူ၏ ပထမဆုံး ကမ္ဘာတစ်ဝန်းအသိအမှတ်ပြုမှုခံခဲ့ရသော ဇာတ်ရုပ်မှာ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သော ''28 Days Later'' ဇာတ်ကား၌ လူစွမ်းကောင်းအဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
မာဖီ ၏ လူသိများကျော်ကြားခဲ့သော ဇာတ်ကောင်စရိုက်များမှာ ဇာတ်ကားနှစ်ကားတွင် ဗီလိန်ဇာတ်ကောင်များဖြစ်သည့်- လင်းနို့လူသား စူပါဟီးရိုးရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်သော ''Batman Begins'' တွင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် Scarecrow ဇာတ်ရုပ် နှင့် သည်းထိတ်ရင်ဖိုဇာတ်ကားဖြစ်သော ''Red Eye'' တွင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် Jackson Rippner ဇာတ်ရုပ်တို့ဖြစ်သည်။ သူသည် နောက်ထပ် လင်းနို့လူသား ဇာတ်ကားနှစ်ကားဖြစ်သည့် ''The Dark Knight'' နှင့် ''The Dark Knight Rises'' တို့တွင်လည်း Scarecrow အဖြစ်ပင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref name="From Cork to Gotham">{{cite news|author=Jackson, Joe|title=From Cork to Gotham|newspaper=Sunday Independent Life Magazine|date=8 February 2004}}</ref> သူသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်ထွက် ''Breakfast on Pluto'' ရုပ်ရှင်ကားတွင် မိဘမဲ့ဆယ်ကျော်သက်အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ထိုဇာတ်ရုပ်အတွက် [[ရွှေကမ္ဘာလုံးဆု]]အတွက် ဆန်ခါတင် အမည်စာရင်းတင်သွင်းခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူသည် ''The Wind That Shakes the Barley'' ဇာတ်ကားတွင် ၁၉၂၀ ခုနှစ်များမှ အိုင်းရစ်တော်လှန်ရေးသမားတစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သေးသည်။
သူသည် ဘီဘီစီ၏ ဒရာမာရုပ်/သံဇာတ်လမ်းတွဲ ''[[ပီကီ ဘလိုင်ဒါ]]'' တွင် အဓိကဇာတ်ကောင်ဖြစ်သော သောမတ်(စ်) ရှဲလ်ဘီ အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့မှုတွင်လည်း နာမည်ကျော်လူကြိုက်များခဲ့သည်။
== ကိုယ်ပိုင်ဘဝ ==
မာဖီ သည် ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှ အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ၊ ဒဗ္ဗလင်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခြင်းမပြုမီ ၂၀၁၅ ခုနှစ်အထိ [[လန်ဒန်မြို့|အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ လန်ဒန်မြို့]]တွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Cillian Murphy: If you're an actor, it's essential to live like a normal person |newspaper=[[Irish Independent]] |date=24 September 2014 |url=http://www.independent.ie/style/celebrity/celebrity-features/cillian-murphy-if-youre-an-actor-its-essential-to-live-like-a-normal-person-30611547.html |access-date=18 June 2015 |archive-date=18 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150618183552/http://www.independent.ie/style/celebrity/celebrity-features/cillian-murphy-if-youre-an-actor-its-essential-to-live-like-a-normal-person-30611547.html |url-status=live }}</ref><ref name="Irishtimes">{{cite web |url=https://www.irishtimes.com/life-and-style/people/persevere-and-keep-having-a-laugh-actor-cillian-murphy-tells-youth-groups-in-galway-1.1676965 |title='Persevere...and keep having a laugh,' actor Cillian Murphy tells youth groups in Galway |newspaper=Irish Times |date=3 February 2014 |author=Lorna Siggins |access-date=30 November 2016 |archive-date=20 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220120539/http://www.irishtimes.com/life-and-style/people/persevere-and-keep-having-a-laugh-actor-cillian-murphy-tells-youth-groups-in-galway-1.1676965 |url-status=live }}</ref> သူသည် သူနေထိုင်ရာ မြို့နယ်အတွင်း သို့မဟုတ် ၎င်းအနီးအနားတွင်သာ အလုပ်လုပ်လေ့ရှိသည်။ [[ဟောလိဝုဒ်]]သို့ ပြောင်းရွှေ့ဖို့ရန်ကိုမူ စိတ်ကူးထားခြင်းမရှိပေ။ သူသည် အောင်မြင်ကျော်ကြားသူ ဆယ်လီ အသိုင်းအဝိုင်းတွင် နေထိုင်ရန် နှစ်သက်ခြင်းမရှိပေ။ သူ၏ရုပ်ရှင်တွေအကြောင်း မကြာခဏ အင်တာဗျူးတွေ မေးခဲ့သော်လည်း သူ၏ ပုဂ္ဂလိက ဘဝအကြောင်း အချက်အလက်များ ပေးခဲ့ခြင်းမျိုး မရှိခဲ့ပေ။ သူသည် ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် အိုင်းရစ် ရုပ်ရှင် နှင့် ရုပ်/သံ ထူးချွန်ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ ထို့မျှမက ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင်လည်း Drama Desk Award ကို ရရှိခဲ့ပြန်သည်။<ref>{{Cite news |url=https://www.irishtimes.com/culture/film/the-50-greatest-irish-film-actors-of-all-time-in-order-1.4271988 |title=The 50 greatest Irish film actors of all time |first1=Donald |last1=Clarke |first2=Tara |last2=Brady |newspaper=[[Irish Times]] |date=13 June 2020 |access-date=14 June 2020 |archive-date=5 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200805112424/https://www.irishtimes.com/culture/film/the-50-greatest-irish-film-actors-of-all-time-in-order-1.4271988 |url-status=live }}</ref>
မာဖီ သည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် Yvonne McGuinness နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။<ref name="TeleMag">{{cite news|author=McLean, Craig|title=A Close Shave|newspaper=Telegraph Magazine|date=24 December 2005}}</ref> သူတို့တွင် သားနှစ်ယောက် ထွန်းကားခဲ့ပြီး Malachy (၂၀၀၅ ဖွား) နှင့် Aran (၂၀၀၇ ဖွား) ဟူ၍ အမည်ရသည်။ လက်ရှိတွင် အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ၊ ဒဗ္ဗလင်မြို့တွင် မိသားစုနှင့်အတူ နေထိုင်လျှက်ရှိသည်။
== ရိုက်ကူးရေး ==
[[File:Cillian Murphy 2010.jpg|alt=|thumb|၂၀၀၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် တွေ့ရသော ခေလီယံ မာဖီ]]
'''ပြဇာတ်ရုံ နှင့် တီဗွီဖန်သားပြင်ထက်၌ တွေ့မြင်ခဲ့ရသော ခေလီယံ မာဖီ၏ သရုပ်ဆောင်မှုများ''' :
=== ရုပ်ရှင် ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! ခုနှစ်
! ဇာတ်ကားအမည်
! ဇာတ်ကောင်အမည်
! မှတ်ချက်
|-
| 1997
| ''Quando''
| Pat
| Short film<ref name="quando">[http://www.tribute.ca/people/cillian-murphy/6945/ ''Cillian Murphy Bio''], ''Tribute.ca''. Retrieved 25 February 2014.</ref>
|-
| 1998
| ''The Tale of Sweety Barrett''
| Pat the Barman
|
|-
| rowspan="4" | 1999
| ''Eviction''
| Brendan McBride
| Short film
|-
| ''Sunburn''
| Davin McDerby
|
|-
| ''At Death's Door''
| Grim Reaper, Jr.
| Short film
|-
| ''The Trench''
| Rag Rookwood
|
|-
| rowspan="2" | 2000
| ''Filleann an Feall''
| Ger
| Short film
|-
| ''A Man of Few Words''
| Best man
| Short film
|-
| rowspan="4" | 2001
| ''On the Edge''
| Jonathan Breech
|
|-
| ''How Harry Became a Tree''
| Gus
|
|-
| ''Disco Pigs''
| Darren / Pig
|
|-
| ''Watchmen''
| Phil
| Short film
|-
| 2002
| ''28 Days Later''
| Jim
|
|-
| rowspan="4" | 2003
| ''Intermission''
| John
|
|-
| ''Girl with a Pearl Earring''
| Pieter
|
|-
| ''Cold Mountain''
| Bardolph
|
|-
| ''Zonad''
| Guy Hendrickson
| Short film
|-
| rowspan="3" | 2005
| ''Batman Begins''
| Dr. Jonathan Crane / Scarecrow
|
|-
| ''Red Eye''
| Jackson Rippner
|
|-
| ''Breakfast on Pluto''
| Patrick "Kitten" Braden
|
|-
| rowspan="2" | 2006
| ''The Silent City''
|
| Short film
|-
| ''The Wind That Shakes the Barley''
| Damien O'Donovan
|
|-
| rowspan="2" | 2007
| ''Sunshine''
| Robert Capa
|
|-
| ''Watching the Detectives''
| Neil<ref name="RTdetect">[http://www.rottentomatoes.com/m/watching_the_detectives/ "''Watching the Detectives'' (2008)"], RottenTomatoes.com. Retrieved 26 May 2008.</ref>
|
|-
| rowspan="3" | 2008
| ''The Dark Knight''
| Dr. Jonathan Crane / Scarecrow
| Cameo
|-
| ''The Edge of Love''
| William Killick
|
|-
| ''Waveriders''
| Narrator
| Voice<br/>Documentary
|-
| rowspan="2" | 2009
| ''Perrier's Bounty''
| Michael McCrea
|
|-
| ''The Water''
| Son
| Short film
|-
| rowspan="4" | 2010
| ''Peacock''
| John / Emma Skillpa
|
|-
| ''Hippie Hippie Shake''
| Richard Neville
| Unreleased
|-
| ''Inception''
| Robert Fischer
|
|-
| ''Tron: Legacy''
| Edward Dillinger, Jr.
| Uncredited cameo
|-
| rowspan="2" | 2011
| ''Retreat''
| Martin
|
|-
| ''In Time''
| Raymond Leon
|
|-
| rowspan="3" | 2012
| ''Red Lights''
| Tom Buckley
|
|-
| ''Broken''
| Mike Kiernan
|
|-
| ''The Dark Knight Rises''
| Dr. Jonathan Crane / Scarecrow
| Cameo
|-
| 2013
| ''Harriet and the Matches''
| Cat
| Voice<br/>Short film
|-
| rowspan="3" | 2014
| ''Aloft''
| Ivan
|
|-
| ''Transcendence''
| Agent Donald Buchanan
|
|-
| ''From the Mountain''
| Narrator
| Voice<br/>Short film
|-
| 2015
| ''In the Heart of the Sea''
| Matthew Joy
|
|-
| rowspan="2" | 2016
| ''Anthropoid''
| Jozef Gabčík
|
|-
| ''Free Fire''
| Chris
|
|-
| rowspan="2" | 2017
| ''The Party''
| Tom
|
|-
| ''Dunkirk''
| Shivering Soldier
|
|-
| rowspan="2" | 2018
| ''The Delinquent Season''
| Jim
|
|-
| ''The Overcoat''
| Akaky
| Voice<br/>Short film
|-
| 2019
| ''Anna''
| Lenny Miller
|
|-
| 2020
| ''A Quiet Place Part II''
| Emmett
|
|-
| 2021
| ''All of This Unreal Time''
| Man
| Short film
|-
| rowspan="2" | 2023
| ''Kensuke's Kingdom''
| Dad
| Voice
|-
| ''Oppenheimer''
| J. Robert Oppenheimer
| Post-production
|-
|TBA
| ''Small Things Like These''<ref>[https://deadline.com/2023/03/cillian-murphy-small-things-like-these-ben-affleck-matt-damon-artists-equity-ciaran-hinds-emily-watson-1235304350/ Cillian Murphy To Star In & Produce ‘Small Things Like These’ Backed By Ben Affleck & Matt Damon’s Artists Equity]</ref>
| Bill Furlong
| Also producer; Post-production
|}
=== ရုပ်/သံ ဇာတ်လမ်းတွဲ ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! ခုနှစ်
! ဇာတ်လမ်းအမည်
! ဇာတ်ကောင်အမည်
! မှတ်ချက်
|-
| 2001
| ''The Way We Live Now''
| Paul Montague
| 4 episodes
|-
| 2013–2022
| ''[[ပီကီ ဘလိုင်ဒါ]]''
| Thomas Shelby
| 36 episodes; also executive producer
|-
| 2015
| ''Atlantic: The Wildest Ocean on Earth''
| rowspan="3" | Narrator (voice)
| 3 episodes
|-
| 2019
| ''The Irish Revolution''
| 3 episodes
|-
|2020
|''Fight for First: Excel Esports''
|5 episodes
|}
=== တေးဂီတ ဗီဒီယို ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! ခုနှစ်
! တေးသီချင်းအမည်
! အဆိုတော်
! မှတ်ချက်
|-
| 2009
| ''The Water''
| Feist
|
|-
| 2011
| ''Winter Beats''
| I Break Horses
|
|-
| 2013
| ''Hold Me Forever''
| Money
| Director only
|-
| 2015
| ''The Clock''
| Paul Hartnoll
|
|-
| 2016
| ''Stages''
| The Frank and Walters
| Voice
|-
| rowspan="2" | 2017
| ''The Ways''
| Allred and Broderick
|
|-
| ''The Meetings Of The Waters''
| Fionn Regan
|
|-
| 2022
| ''Pana-vision''
| The Smile
|
|}
=== ဗီဒီယို ဂိမ်း ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! ခုနှစ်
! ဂိမ်းအမည်
! အသံဖြင့်သရုပ်ဆောင်သည့် ဇာတ်ကောင်အမည်
|-
| 2005
| ''Batman Begins''
| Dr. Jonathan Crane / Scarecrow
|-
|2023
|''Peaky Blinders: The King's Ransom''
|Thomas Shelby
|}
=== ပြဇာတ် ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! ခုနှစ်
! ပြဇာတ်အမည်
! ဇာတ်ကောင်အမည်
! ပွဲတော် / ပြဇာတ်ရုံ
|-
| 1996–1998
| ''Disco Pigs''
| Darren/"Pig"
| World tour<ref name="Corcadorca">[http://www.corcadorca.com/pages/posts/disco-pigs22.php ''Disco Pigs''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207080952/http://www.corcadorca.com/pages/posts/disco-pigs22.php |date=2013-12-07 }}, ''Corcadorca.com''. Retrieved 19 July 2007.</ref>
|-
| 1998
| ''Much Ado About Nothing''
| Claudio
| Kilkenny Castle<ref name="Agent Lisa Richards' website">[http://www.lisarichards.ie/actor_642.html "Cillian Murphy"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110101214234/http://www.lisarichards.ie/actor_642.html |date=2011-01-01 }}, ''LisaRichards.ie'' (Murphy's agent's website). Retrieved 10 April 2007.</ref>
|-
| 1999
| ''The Country Boy''
| Curly
|Town Hall Theatre<ref name="Agent Lisa Richards' website" />
|-
| 1999
| ''Juno and the Paycock''
| Johnny Boyle
|Gaiety Theatre
|-
| 2002
| ''The Shape of Things''
| Adam
| Gate Theatre<ref name="Shape of Things">[https://web.archive.org/web/20050208220438/http://www.gate-theatre.ie/theshapeofthings.html ''The Shape of Things''] (archived link), ''Gate-Theatre.ie''. Retrieved 26 February 2014.</ref>
|-
| 2003
| ''The Seagull''
| Konstantine
| Edinburgh International Festival<ref name="Seagull">[https://web.archive.org/web/20131207201946/http://www.edinburghguide.com/festival/2003/eif/review.shtml?seagull ''The Seagull''] (archived link), ''EdinburghGuide.com''. Retrieved 25 June 2007.</ref>
|-
| 2004
| ''The Playboy of the Western World''
| Christy Mahon
| Town Hall Theater<ref name="Playboy Druid">[http://www.druid.ie/productions/the-playboy-of-the-western-world-2004 ''The Playboy of the Western World, 2004''], ''DruidTheatre.com''. Retrieved 25 June 2007.</ref>
|-
| 2006
| ''Love Song''
| Beane
| Ambassadors Theatre<ref name="Love Song">[http://www.musicomh.com/extra/theatre/love-song-new-ambassadors-theatre-london ''Love Song''], ''MusicOMH.com''. Retrieved 25 February 2014.</ref>
|-
| 2010
| ''From Galway to Broadway and back again.''<!-- The period and capitalisation of this production's title are the way the theatre company put it, do not change. -->
| Christy Mahon
| Town Hall Theatre<ref>[http://www.druid.ie/productions/from-galway-to-broadway-and-back-again#people "From Galway to Broadway and back again 2010 - Galway"], ''Druid Theatre'', 21 May 2010. Retrieved 26 February 2014.</ref>
|-
| 2011–2012
| ''Misterman''
| Thomas Magill
| Galway Arts Festival<br>Royal National Theatre<br>St. Ann's Warehouse
|-
| 2014
| ''Ballyturk''
| No. 1
| Galway Arts Festival<br>Olympia Theatre<br>Cork Opera House<br>Royal National Theatre
|-
| 2018–2019
| ''Grief is the Thing with Feathers''
| Crow, Dad
| Black Box Theatre<br>O’Reilly Theatre<ref name="Complicite - Grief is the Thing with Feathers">[http://www.complicite.org/productions/GriefIsTheThingWithFeathers ''Complicite''],''Complicite.org''. Retrieved 30 November 2017</ref><br>Barbican Centre<br>St. Ann's Warehouse
|}
== ထူးချွန်ဆု ရရှိမှုများနှင့် ဆန်ခါတင်စာရင်းဝင်မှုများ ==
{|class="wikitable sortable"
|-
!ခုနှစ်
!အမည်စာရင်းတင်သွင်းခြင်းခံရသည့် သရုပ်ဆောင်မှု
!ထူးချွန်ဆုပေးပွဲ အခမ်းအနား
!ဆုအမျိုးအစား
!ရလဒ်
!ကိုးကား
|-
|2002
|''Disco Pigs''
|Ourense Independent Film Festival Award
|Best Actor
|{{won}}
|<ref>{{Cite web|title=BBC - Cillian Murphy - Media Centre|url=https://www.bbc.co.uk/mediacentre/proginfo/2020/21/cillian-murphy|access-date=6 October 2020|website=www.bbc.co.uk|archive-date=17 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201017135008/https://www.bbc.co.uk/mediacentre/proginfo/2020/21/cillian-murphy|url-status=live}}</ref>
|-
| rowspan="2" |2003
| rowspan="3" |''28 Days Later''
|Empire Award
|Best Newcomer
|{{nom}}
| rowspan="2" |<ref>[https://web.archive.org/web/20090325125328/http://www.ifta.ie/awards/winnersdocs/IFTAWinners2003.pdf "The 1st Annual Irish Film & Television Awards Winners"], ''IFTA.ie''. Retrieved 21 October 2007.</ref>
|-
|Irish Film & Television Award
|Best Actor in a Lead Role – Film|Best Actor in a Lead Role – Film
|{{nom}}
|-
|2004
|MTV Movie Award
|Best Breakthrough Performance
|{{nom}}
|<ref name=":0">{{Cite web|date=12 October 2018|title=Cillian Murphy · BIFA · British Independent Film Awards|url=https://www.bifa.film/people/cillian-murphy/|access-date=6 October 2020|website=BIFA · British Independent Film Awards|language=en-GB|archive-date=9 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009200923/https://www.bifa.film/people/cillian-murphy/|url-status=live}}</ref>
|-
| rowspan="3" |2005
|''Batman Begins''
| rowspan="2" |Irish Film & Television Award
|Actor in a Supporting Role – Film
|{{nom}}
| rowspan="2" |<ref>{{Cite web|title=Winners 2005 {{!}} IFTA {{!}} Irish Film & Television Academy {{!}} Irish Film & Television Awards|url=https://www.ifta.ie/awards/iftawinners2005.html|access-date=6 October 2020|website=www.ifta.ie|archive-date=9 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009200921/https://www.ifta.ie/awards/iftawinners2005.html|url-status=live}}</ref>
|-
|''Red Eye''
|Best Actor in a Lead Role – Film
|{{nom}}
|-
|''Breakfast on Pluto''
|Satellite Award
|Outstanding Actor in a Motion Picture, Comedy or Musical
|{{nom}}
|<ref>[https://web.archive.org/web/20111111091323/http://www.pressacademy.com/satawards/index.html "10th Annual Satellite Awards Nominations Announcement"], ''PressAcademy.com'', 17 December 2005. Retrieved 21 September 2007.</ref>
|-
|rowspan=7|2006
|''Batman Begins''
|London Film Critics' Circle Award
|British Supporting Actor of the Year
|{{nom}}
|
|-
|''Breakfast on Pluto''
|Golden Globe Award
|Best Actor – Motion Picture Musical or Comedy
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web|title=Cillian Murphy|url=https://www.goldenglobes.com/person/cillian-murphy|access-date=6 October 2020|website=www.goldenglobes.com|language=en|archive-date=14 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201014150000/https://www.goldenglobes.com/person/cillian-murphy|url-status=live}}</ref>
|-
|''Red Eye''
|Saturn Award
|Best Supporting Actor
|{{nom}}
|<ref>[https://web.archive.org/web/20060627021617/http://www.saturnawards.org/32SaturnAwardsNom.doc "''Star Wars:Episode III – Revenge of the Sith'' leads the nomination list for The 32nd Annual Saturn Awards"], ''SaturnAwards.org'', 15 February 2006. Retrieved 18 October 2007.</ref>
|-
|''Breakfast on Pluto'', ''The Wind That Shakes the Barley''
|European Film Award
|Best Actor
|{{nom}}
|<ref>{{Cite journal|date=6 November 2006|title=European Film Award nominations for Murphy|journal=RTÉ|url=https://www.rte.ie/entertainment/2006/1106/408305-murphyc/}}</ref>
|-
|rowspan=5|''The Wind That Shakes the Barley''
|British Independent Film Award
|Best Performance by an Actor in a British Independent Film
|{{nom}}
|<ref name=":0" />
|-
|Dublin Film Critics' Circle Award
|Best Actor
|{{nom}}
|<ref name=":0" />
|-
|''GQ UK Award''
|Actor of the Year
|{{won}}
|<ref name="BBC GQ 2006">{{cite news|url= http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/5319176.stm|title= McCartney is ''GQ'''s Man of the Year|work= BBC News|date= 6 September 2006|access-date= 8 September 2006|archive-date= 24 September 2006|archive-url= https://web.archive.org/web/20060924155817/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/5319176.stm|url-status= live}}</ref>
|-
|rowspan=4|2007
|BAFTA Award
|Rising Star
|{{nom}}
|<ref name="Rising Star Award">[http://www.bafta.org/film/awards/orange-rising-star-2007,2292,BA.html "The Orange Rising Star Award 2007"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120914193651/http://www.bafta.org/film/awards/orange-rising-star-2007,2292,BA.html |date=14 September 2012 }}, ''BAFTA.org''. Date 9 February 2007, Retrieved 25 February 2014.</ref>
|-
|rowspan=2|Irish Film & Television Award
|Best Actor in a Lead Role – Film
|{{nom}}
| rowspan="2" |<ref>{{Cite web|title=Winners 2007 {{!}} IFTA {{!}} Irish Film & Television Academy {{!}} Irish Film & Television Awards|url=https://www.ifta.ie/awards/iftawinners2007.html|access-date=6 October 2020|website=www.ifta.ie|archive-date=9 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009114530/https://www.ifta.ie/awards/iftawinners2007.html|url-status=live}}</ref>
|-
|''Breakfast on Pluto''
|Best Actor in a Lead Role – Film
|{{won}}
|-
|rowspan=2|''Sunshine''
|British Independent Film Award
|Best Performance by an Actor in a British Independent Film
|{{nom}}
|<ref>Kemp, Stuart. [https://web.archive.org/web/20071025060956/http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/awards_festivals/news/e3i1b5eaa9788e54461e77d2a5a233d7256 "Brit indie film noms favor ''Control''"], ''The Hollywood Reporter''. Retrieved 23 October 2007.</ref>
|-
|2008
|Irish Film & Television Award
|Best Actor in a Lead Role – Film<br />
|{{nom}}
|<ref>
[http://www.ifta.ie/nominees0708/index.htm "Nominees of the 5th Annual Irish Film & Television Awards"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131208020314/http://www.ifta.ie/nominees0708/index.htm|date=8 December 2013}}, ''IFTA.ie''. Retrieved 9 January 2008.
</ref>
|-
|rowspan=3|2010
|rowspan=2|''Inception''
|Washington D.C. Area Film Critics Association Award
|Best Ensemble
|{{nom}}
|<ref>[http://www.dcfilmcritics.com/awards/ "The 2010 WAFCA Award Winners"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191208112148/http://www.dcfilmcritics.com/awards/ |date=8 December 2019 }}, ''dcfilmcritics.com'', 6 December 2010. Retrieved 22 March 2011.</ref>
|-
|rowspan=2|Irish Film & Television Award
|Actor in a Supporting Role – Film
|{{nom}}
| rowspan="2" |<ref>{{Cite web|title=Winners of the 8th Annual Irish Film & Television Awards 2011 {{!}} IFTA {{!}} Irish Film & Television Academy {{!}} Irish Film & Television Awards|url=https://www.ifta.ie/awards/iftawinners2011.html|access-date=6 October 2020|website=www.ifta.ie|archive-date=9 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009102612/https://www.ifta.ie/awards/iftawinners2011.html|url-status=live}}</ref>
|-
|''Perrier's Bounty''
|Actor in a Leading Role – Film
|{{nom}}
|-
|rowspan=3|2012
|rowspan="2"|''Misterman''
|Irish Times Theatre Award
|Best Actor
|{{won}}
|<ref name="irishcentral.com">{{cite web|url=http://www.irishcentral.com/culture/entertainment/inception-actor-cillian-murphy-wins-theatre-award-for-misterman-140860913-237432721.html|title=''Inception'' actor Cillian Murphy wins theatre award for ''Misterman''|publisher=Irishcentral.com|date=29 February 2012|access-date=29 May 2012|archive-date=18 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150618155632/http://www.irishcentral.com/culture/entertainment/inception-actor-cillian-murphy-wins-theatre-award-for-misterman-140860913-237432721.html|url-status=live}}</ref>
|-
|Drama Desk Award
|Outstanding One-Person Show
|{{won}}
|<ref name="cultureireland.ie">{{cite web|url=http://www.cultureireland.ie/news/article/cillian-murphy-wins-drama-desk-award-for-misterman|title=Cillian Murphy wins Drama Desk Award for ''Misterman''|publisher=Cultureireland.ie|date=7 June 2012|access-date=10 June 2012|archive-date=27 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927044652/http://www.cultureireland.ie/news/article/cillian-murphy-wins-drama-desk-award-for-misterman|url-status=dead}}</ref>
|-
|''Broken''
|British Independent Film Award
|Best Supporting Actor
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web|date=11 October 2012|title=Broken · BIFA · British Independent Film Awards|url=https://www.bifa.film/film/broken-2/|access-date=6 October 2020|website=BIFA · British Independent Film Awards|language=en-GB|archive-date=17 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201017135009/https://www.bifa.film/film/broken-2/|url-status=live}}</ref>
|-
|2015
|rowspan=2|''[[ပီကီ ဘလိုင်ဒါ]]''
|Irish Film & Television Award
|Best Actor in a Lead Role in Drama
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web|title=IFTA {{!}} Irish Film & Television Academy {{!}} Irish Film & Television Awards|url=https://www.ifta.ie/awards/iftawinners2017.php|access-date=6 October 2020|website=www.ifta.ie|archive-date=9 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009085028/https://www.ifta.ie/awards/iftawinners2017.php|url-status=live}}</ref>
|-
|rowspan=2|2017
|National Television Award
|Best Drama Performance
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web|last=|first=|date=26 January 2017|title=The National Television Awards 2017 – winners in full|url=https://www.radiotimes.com/news/tv/entertainment/2017-01-26/the-national-television-awards-2017-winners-in-full/|access-date=7 January 2021|website=Radio Times|language=en}}</ref>
|-
|''Anthropoid''
|Czech Lion Award
|Best Actor in Leading Role
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web|last=McNeice|first=Katie|date=20 January 2017|title=War-drama 'Anthropoid' starring Cillian Murphy & Jamie Dornan earns 12 Czech Lion Awards Nominations {{!}} The Irish Film & Television Network|url=http://www.iftn.ie/news/?act1=record&only=1&aid=73&rid=4290189&tpl=archnews&force=1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201010155056/http://www.iftn.ie/news/?act1=record&only=1&aid=73&rid=4290189&tpl=archnews&force=1|archive-date=10 October 2020|access-date=6 October 2020|website=www.iftn.ie}}</ref>
|-
|2018
|rowspan="3"|''[[ပီကီ ဘလိုင်ဒါ]]''
|Irish Film & Television Award
|Best Actor in a Lead Role in Drama
|{{won}}
|<ref>{{Cite web|title=IFTA {{!}} Irish Film & Television Academy {{!}} Irish Film & Television Awards|url=https://www.ifta.ie/awards/iftawinners2018.php|access-date=6 October 2020|website=www.ifta.ie|archive-date=9 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009085430/https://www.ifta.ie/awards/iftawinners2018.php|url-status=live}}</ref>
|-
|rowspan="2"|2020
|National Television Awards
|Best Drama Performance
|{{won}}
|<ref>{{Cite web|last=Jeffery|first=Morgan|date=29 January 2020|title=Cillian Murphy wins best Drama Performance award at the National Television Awards|url=https://www.radiotimes.com/news/tv/2020-01-29/cillian-murphy-best-actor-ntas/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200609032901/https://www.radiotimes.com/news/tv/2020-01-29/cillian-murphy-best-actor-ntas/|archive-date=9 June 2020|access-date=6 October 2020|website=Radio Times|language=en}}</ref>
|-
|Irish Film & Television Award
|Best Actor in a Lead Role in Drama
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web|title=IFTA Academy {{!}} Irish Film & Television Academy {{!}} Irish Film & Television Awards|url=https://ifta.ie/awards/nominees_2020/index.html|access-date=7 January 2021|website=ifta.ie}}</ref>
|-
|2021
| rowspan="2" |''A Quiet Place Part II''
|Hollywood Critics Association Midseason Film Award
|Best Supporting Actor
|{{won}}
|<ref>{{Cite web|title=The 2021 Hollywood Critics Association (HCA) Midseason Awards Winners|url=http://www.nextbestpicture.com/2/post/2021/07/the-2021-hollywood-critics-association-hca-midseason-awards-winners.html|access-date=2022-02-24|website=Next Best Picture|language=en|archive-date=11 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711064251/https://www.nextbestpicture.com/latest/the-2021-hollywood-critics-association-hca-midseason-awards-winners}}</ref>
|-
| rowspan="2" |2022
|Critics' Choice Super Award
|Best Actor in a Horror Movie
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web|last=Couch|first=Aaron|date=2022-02-22|title='Spider-Man,' 'Shang-Chi' Lead Critics Choice Super Awards Film Nominations|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/critics-choice-super-awards-2022-nominations-nominees-list-1235097398/|access-date=2022-02-24|website=The Hollywood Reporter|language=en-US}}</ref>
|-
|''[[ပီကီ ဘလိုင်ဒါ]]''
|National Television Awards
|Best Drama Performance
|{{won}}
|<ref>{{Cite web |date=2022-08-23 |title=NTAs 2022 nominations in full as Holly Willoughby and Phillip Schofield snubbed |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/tv/news/national-television-awards-2022-nominations-b2150743.html |access-date=2022-08-24 |website=The Independent |language=en}}</ref>
|-
|2023
|''[[ပီကီ ဘလိုင်ဒါ]]''
|British Academy Television Awards
|Leading Actor
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web | date=2023-03-22
|title=Cillian Murphy Receives First BAFTA TV Award Nomination For 'Peaky Blinders'
|url=https://deadline.com/2023/03/cillian-murphy-first-bafta-tv-award-nomination-peaky-blinders-1235306620/ |access-date=2023-03-22
|website = Deadline |language=en}}</ref>
|-
| rowspan="5" |2024
| rowspan="5" |''Oppenheimer''
|[[အော်စကာဆု]]
|Best Actor
|{{won}}
|<ref>{{Cite web |date=2024-03-11 |title=Oscars 2024: ‘Very proud Irishman’ Cillian Murphy wins best actor, one of seven awards for Oppenheimer |url=https://www.irishtimes.com/culture/film/2024/03/11/oscars-2024-cillian-murphy-best-actor-emma-stone-best-actress-academy-awards-oppenheimer-poor-things/ |access-date=2024-05-06 |website=[[The Irish Times]] |language=en}}</ref>
|-
| British Academy Film Awards
| Best Actor in a Leading Role
| {{won}}
| rowspan="2" | <ref>{{cite web |title=2024 BAFTA nominees |url=https://www.bafta.org/film/awards/2024-nominations-winners |website=[[British Academy of Film and Television Arts]] |access-date=18 January 2024 |date=18 January 2024}}</ref>
|-
| Golden Globe Award
| Best Actor – Motion Picture Drama
| {{won}}
|-
| rowspan="2" |Screen Actors Guild Awards
|Outstanding Performance by a Male Actor in a Leading Role
|{{won}}
| rowspan="2" |<ref name="Screen Actors Guild Awards">{{Cite web|url=https://www.sagawards.org/awards/nominees-and-recipients/30th-annual-screen-actors-guild-awards|title=The 30th Screen Actors Guild Awards|website=[[Screen Actors Guild Awards]]|author=Screen Actors Guild Awards|access-date=January 10, 2024}}</ref>
|-
|Outstanding Performance by a Cast in a Motion Picture
|{{won}}
|}
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
== ပြင်ပလင့်များ ==
{{commons category|Cillian Murphy|ခေလီယံ မာဖီ}}
* {{IMDb name|nm0614165}}
* {{Rotten Tomatoes|celebrity/cillian_murphy}}
{{Authority control}}
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၇၆ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:အိုင်းရစ် အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]]
947o42282f5xoy1vbwemw41qymjjrau
ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ
0
283801
1042973
1042062
2026-07-12T14:24:22Z
~2026-39080-22
145425
1042973
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox government cabinet
| cabinet_name = ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ
| flag = State Seal of the Republic of the Union of Myanmar.svg
| flag_border =
| cabinet_number = ဆဋ္ဌမမြောက်
| cabinet_type = ပြည်ထောင်စုအစိုးရ
| jurisdiction = မြန်မာနိုင်ငံ
| image = President and Vice Presidents of Myanmar (2026).jpg
| image_size = 300px
| caption = (ဘယ်မှညာ)ဒုတိယသမ္မတ(၁)၊နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် ဒုတိယသမ္မတ(၂)
| date_formed = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| government_head = [[မင်းအောင်လှိုင်|မင်းအောင်လှိုင်]]
| government_head_title = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
| deputy_government_head = {{unbulleted list
| [[ညိုစော|ညိုစော]] ([[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ-၁]])
| [[နန်းနီနီအေး|နန်းနီနီအေး]] ([[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ-၂]])
}}
| state_head = [[မင်းအောင်လှိုင်|မင်းအောင်လှိုင်]]
| state_head_title = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
| political_party = {{unbulleted list
| [[တပ်မတော်]]
| [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
}}
|current_number= ၃၄
|opposition_party= '''အတိုက်အခံများ'''
* အကြမ်းဖက် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG)
* [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် သောင်းကျမ်းသူ အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]]
** ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ
| election = [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ရွေးကောက်ပွဲ]]
| incumbent = ၂၀၂၆ – လက်ရှိ
| incoming_formation = [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]
| previous = [[ဦးညိုစောအစိုးရ|ညိုစောအစိုးရ]]
| successor =
}}
'''ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ''' သည် (တရားဝင်အားဖြင့် '''ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့''') သည် [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ဖွဲ့စည်းထားသော ဆဋ္ဌမမြောက် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ပထမဆုံးကျင်းပခဲ့သော [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]] အပြီးတွင် ပေါ်ပေါက်လာသော အရပ်သားအသွင်းပြောင်း [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/announcements/81566 |access-date=2026-04-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲ]]တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] အား ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |title=အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ကို သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ် |url=https://burmese.dvb.no/post/681404 |access-date=2026-04-03 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>ဒုတိယသမ္မတ (၁) အဖြစ် [[ညိုစော|ဦးညိုစော]]နှင့် ဒုတိယသမ္မတ (၂) အဖြစ် [[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]]တို့ကိုလည်း ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81374 |access-date=2026-04-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ရွေးချယ်တင်မြှောက် |url=https://news-eleven.com/article/310989 |access-date=2026-04-03 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
== သမိုင်းကြောင်း ==
၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်]] မှ အာဏာထိန်းသိမ်းပြီးနောက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] ၊ဝန်ကြီးချုပ် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]၊ [[ဦးညိုစောအစိုးရ]]၊ [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော် လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] နှင့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] တို့ သက်တမ်းကုန်ဆုံးချိန်တွင် ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ စစ်ကောင်စီအစိုးရသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အစောပိုင်းတို့တွင် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ကို ကျင်းပခဲ့သည်။
အဆိုပါရွေးကောက်ပွဲမှတစ်ဆင့် ပေါ်ထွက်လာသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] အစည်းအဝေးကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လနှောင်းပိုင်းတွင် စတင်ကျင်းပခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် ဒုတိယသမ္မတများကို [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|ရွေးချယ်တင်မြှောက်]] ခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ - ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သည် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ကျမ်းသစ္စာဆိုခဲ့ပြီးနောက် ၎င်း၏ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=စထွန်းအောင် |date=2026-03-24 |title=သမ္မတရာထူးရယူပြီး တပ်ချုပ်ကိုပါ ထိန်းချုပ်မည့် မင်းအောင်လှိုင်၏ အာဏာမြဲရေး စီမံကိန်း |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73502/ |access-date=2026-04-03 |website=Myanmar Now |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref>
ဤအစိုးရအဖွဲ့သည် [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] ထံမှ အာဏာလွှဲပြောင်းရယူခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး [[တပ်မတော်]] နှင့် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] တို့ ပူးပေါင်းပါဝင်သော အစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်သည်။
အစိုးရအဖွဲ့သစ်အတွက် ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီးဌာနပေါင်း ၃၁ ဌာန ဖွဲ့စည်းမည်ဖြစ်သော်လည်း ဝန်ကြီးနေရာအား လူ ၃၀ ဦးသာ ခန့်အပ်မည်ဟု နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လွှတ်တော်သို့ တင်ပြထားကြောင်း ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ အစည်းအဝေးတွင် နာယကက ဖတ်ကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-06 |title=ရိုဟင်ဂျာ ဂျီနိုဆိုက်အမှုနဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို အရေးယူဖို့ တိုင်တန်းချက်ကို အင်ဒိုနီးရှား လက်ခံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၆ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းများ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c7470nv11l7t |access-date=2026-04-07 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81463 |access-date=2026-04-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> အဆိုပြုထားသည့် ဝန်ကြီးဌာနတွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဌာနအသစ် (၆)ခု ပါဝင်သည်။ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန အရေအတွက် (၃၁ ခု)နှင့် အမည်သတ်မှတ်ချက်ကို လွှတ်တော်က ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၇ ရက်နေ့တွင်အတည်ပြုသည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81500 |access-date=2026-04-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
=== နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ===
သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ[[ခိုင်ခိုင်စိုး]]အား ခန့်အပ်ကြောင်း တရားဝင်သတင်းထုတ်ပြန်ခြင်းမျိုးမရှိသော်လည်း ဇွန် ၃ ရက်က အိန္ဒိယခရီးစဉ်မှ ပြန်လည်ရောက်ရှိချိန်တွင် လေဆိပ်၌ ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာခိုင်ခိုင်စိုးသည် သတင်းမီဒီယာများနှင့်တွေ့ဆုံပြီး နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ် ဖြေကြားမှုအချို့ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာခိုင်ခိုင်စိုး နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူဖြစ်လာ |url=https://news-eleven.com/article/312413 |access-date=2026-06-21 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
== အစိုးရအဖွဲ့ အကြီးအကဲများ ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; width:80%; border:1px solid #a2a9b1;"
|-
! style="width:20%; background:#f8f9fa;" | [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
! style="width:20%; background:#f8f9fa;" | [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]]
! style="width:20%; background:#f8f9fa;" | [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၂)]]
|-
|[[File:Min Aun Hlaing at Tianjin (2025) (cropped).jpg|x150px]]
| [[File:NyoSaw.jpg|x150px]]
| [[File:Nann Ni Ni Aye (2).png|x150px]]
|-
| style="font-size:100%;" | '''[[မင်းအောင်လှိုင်|ဦးမင်းအောင်လှိုင်]]'''
| style="font-size:100%;" | '''[[ညိုစော|ဦးညိုစော]]'''
| style="font-size:100%;" | '''[[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]]'''
|-
| <small>၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၀ – လက်ရှိ</small>
| <small>၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၀ – လက်ရှိ</small>
| <small>၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၀ – လက်ရှိ</small>
|}
== ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ ==
{{မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းဆိုင်ရာ}}
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ ကြေညာချက်အမှတ် ၁/၂၀၂၆ ဖြင့် သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><!-- Per protocol, cabinet members are 34 persons with order of precedence. -->
{| class="wikitable"
|+ '''ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ စာရင်း'''
|- style="background:#efefef;"
! စဉ် !! အမည် !! တာဝန်
|-
| ၁။ || [[မင်းအောင်လှိုင်|ဦးမင်းအောင်လှိုင်]] || နိုင်ငံတော်သမ္မတ
|-
| ၂။ || [[ညိုစော|ဦးညိုစော]] || ဒုတိယသမ္မတ
|-
| ၃။ || [[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]] || ဒုတိယသမ္မတ
|-
| ၄။ || [[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး
|-
| ၅။ || [[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၆။ || [[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန နှင့် ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၇။ || [[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၈။ || [[ညွန့်ဝင်းဆွေ|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၉။ || [[တင်မောင်ဆွေ|ဦးတင်မောင်ဆွေ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၀။ || [[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၁။ || [[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာကံဇော်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၂။ || [[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၃။ || [[သန်းမောင်|ဦးသန်းမောင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၄။ || [[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၅။ || [[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၆။ || [[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၇။ || [[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၈။ || [[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၉။ || [[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၀။ || [[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၁။ || [[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၂။ || [[မျိုးဇော်သိမ်း|ဦးမျိုးဇော်သိမ်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၃။ || [[ဆန်းဦး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးဆန်းဦး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၄။ || [[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၅။ || [[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၆။ || [[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၇။ || [[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၈။ || [[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၉။ || [[ရဲမြင့်ထွန်း|ဦးရဲမြင့်ထွန်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၀။ || [[မောင်သင်း|ဒေါက်တာမောင်သင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၃၁။ || [[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၃၂။ || [[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာစိုးဝင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၃၃။ || [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၃၄။ || အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် || အတွင်းရေးမှူး၊ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံး
|}
== ဝန်ကြီးဌာန (၃၁)ခု ဖွဲ့စည်းခြင်း ==
{{Main|ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း}}
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၆ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ဌာန၏ အမည်စာရင်းကို [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] အစည်းအဝေးတွင် တင်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ဌာန၏ အမည်စာရင်းကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် တင်ပြ |url=https://news-eleven.com/article/311051 |access-date=2026-04-06 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
=== ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ===
{| class="wikitable; text-align:center;"
|+ '''ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ စာရင်း (၂၀၂၆ - လက်ရှိ)'''
|- style="background:#0047AB; color:white;"
! စဉ် !! ဝန်ကြီးဌာန !! ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး !! တာဝန်စတင် !! တာဝန်ပြီးဆုံး !! တာဝန်သက်တမ်း !! မှတ်ချက်
|-
| ၁။ || [[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]]|| [[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂။ || နိုင်ငံတော်[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]]|| [[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၃။ || [[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || rowspan="2" | [[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၄။ || [[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၅။ || [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၆။ || [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ညွန့်ဝင်းဆွေ|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၇။ || [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[တင်မောင်ဆွေ|ဦးတင်မောင်ဆွေ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၈။ || [[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၉။ || [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] || [[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာကံဇော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၁၀။ || [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၁၁။ || [[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[သန်းမောင်|ဦးသန်းမောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၁၂။ || [[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || <small>ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်</small>
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၁၃။ || [[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၁၄။ || [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၁၅။ || [[ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၁၆။ || [[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၁၇။ || [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၁၈။ || [[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၁၉။ || [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] || [[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၂၀။ || [[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးဇော်သိမ်း|ဦးမျိုးဇော်သိမ်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂၁။ || [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[ဆန်းဦး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးဆန်းဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၂၂။ || [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] || [[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂၃။ || စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန || [[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၂၄။ || [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] || [[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂၅။ || [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] || [[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၂၆။ || [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂၇။ || [[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| [[ရဲမြင့်ထွန်း|ဦးရဲမြင့်ထွန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၂၈။ || [[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[မောင်သင်း|ဒေါက်တာမောင်သင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂၉။ || [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၂၀။ || [[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြည်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာစိုးဝင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၃၁။ || [[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန]] || [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|}
=== ဒုတိယဝန်ကြီးများ ===
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၆/၂၀၂၆ ဖြင့် ဒုတိယဝန်ကြီး (၄၆) ဦးကို ခန့်အပ်တာဝန်ပေးလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81613 |access-date=2026-04-14 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
{| class="wikitable; text-align:center;"
|+ '''ဒုတိယဝန်ကြီးများစာရင်း (၂၀၂၆)'''
|- style="background:#0047AB; color:white;"
! style="width:5%" | စဉ် !! style="width:25%" | ဝန်ကြီးဌာန !! style="width:20%" | အမည် !! style="width:15%" | စတင်ရက် !! style="width:15%" | ပြီးဆုံးရက် !! style="width:20%" | တာဝန်သက်တမ်း
|-
| ၁ || [[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]]|| ဦးခင်လတ် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂ || [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထင်ကျော်သူ|ဦးထင်ကျော်သူ]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၃ || rowspan="2" | [[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးအောင်မြိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၄ || ဦးထွန်းလူ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၅ || rowspan="2" | [[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးမင်းဇေယျာလှိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၆ || ဦးသက်ဝင်းအောင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|-
| ၇ || [[ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၈ || [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၉ || rowspan="2" | [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[နိုင်မင်းကျော်|ဦးနိုင်မင်းကျော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၁၀ || [[ကိုကိုကျော်|ဦးကိုကိုကျော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၁၁ || rowspan="2" | [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] || ဒေါ်သန်းသန်းလင်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၁၄ || ဦးဟန်ဝင်းအောင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|-
| ၁၂ || rowspan="2" | [[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွား ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| [[ကျော်ထင် (ဒုတိယဝန်ကြီး)|ဦးကျော်ထင်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၁၃ || ဦးသန့်စင်လွင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၁၅ || [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၁၆ || [[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| စိုင်းထွန်းညို || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၁၇ || [[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထိန်လင်းဦး|ဒေါက်တာ ထိန်လင်းဦး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၁၈ || rowspan="2" | [[ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒေါက်တာ ဇော်မြင့် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၁၉ || ဦးနေမျိုးလှိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂၀ || [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] || ဒေါက်တာ နေခြည်လဲ့လဲ့သိန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၂၁ || [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒေါက်တာ အေးထွန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂၂ || [[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသမီးရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]]|| [[စန်းစန်းနွယ်|ဒေါ်စန်းစန်းနွယ်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၂၃ || [[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးရဲတင့် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂၄ || [[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦး[[လင်းအောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၂၅ || rowspan="3" | [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဗိုလ်ဗိုလ်ကျော် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="3" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၂၆ || ဒေါက်တာ ရဲထွန်းဝင်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|-
| ၂၇ || ဒေါက်တာ ရဲတင့်ထွန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂၈ || [[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးသိုက်စိုး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၂၉ || rowspan="2" | [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးခင်လတ်ကြီး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၃၀ || ဒေါက်တာ သောင်းနိုင်ဦး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၃၁ || rowspan="2" | [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးအေးကျော် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၃၂ || ဦးကျော်နိုင်ဝင်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|-
| ၃၃ || rowspan="2" | စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦးသွင်အောင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၃၄ || ဒေါက်တာ အောင်ဇေယျ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၃၅ || rowspan="2" | [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] || [[လင်းဇော်ထွန်း|ဦးလင်းဇော်ထွန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၃၆ || [[ခိုင်ခိုင်စိုး|ဒေါက်တာ ခိုင်ခိုင်စိုး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|-
| ၃၇ || [[အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးမောင်မောင်သန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၃၈ || rowspan="2" | [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[မင်းမင်း|ဦးမင်းမင်း]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၃၉ || ဦးဝင်းမြင့်ခိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|-
| ၄၀ || [[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးညီညီ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၄၁ || [[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးစစ်နိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၄၂ || [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးမြင့်|ဦးမျိုးမြင့်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၄၃ || rowspan="2" | [[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒေါက်တာ သန်းစိုး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၄၄ || ဒေါက်တာ သန့်ဇော်လွင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|-
| ၄၅ || rowspan="2" | [[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးအေးထွန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၄၆ || ဦးဖြိုးဇော်စိုး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|}
== ပြည်ထောင်စုအဆင့်ရုံးအဖွဲ့အစည်းအကြီးအကဲများ ==
{| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%; border-collapse: collapse;"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 10px;" | ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြီးအကဲခန့်ထားမှု
|- style="text-align:center; height:35px; background:#f2f2f2;"
! style="width:5%;" | စဉ်
! style="width:30%;" | ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းအမည်
! style="width:20%;" | အကြီးအကဲအမည်
! style="width:20%;" | ရာထူး
! style="width:12%;" | စတင်ရက်
! style="width:13%;" | ကုန်ဆုံးရက်
|-
| ၁ || [[ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်|ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်]]|| [[သာဌေး|ဦးသာဌေး]]|| [[ပြည်ထောင်စု တရားသူကြီးချုပ်|ပြည်ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ်]]|| rowspan="9" | ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|-
| ၂ || [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]] || [[အောင်ဇော်သိန်း|ဦးအောင်ဇော်သိန်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ
|-
| ၃ || [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]]|| [[သန်းစိုး (ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်)|ဦးသန်းစိုး]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ
|-
| ၄ || [[ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး]] || [[နိုင်သက်ဦး|ဒေါ်နိုင်သက်ဦး]]|| [[ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်]] || လက်ရှိ
|-
| ၅ || [[ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့]]|| [[တင်မောင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးတင်မောင်ဝင်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ
|-
| ၆ || [[နေပြည်တော်ကောင်စီ]] || [[ကံမြင့်သန်း|ဦးကံမြင့်သန်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ
|-
| ၇ || [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]] || [[ခင်နိုင်ဦး|ဒေါက်တာ ခင်နိုင်ဦး]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ
|-
| ၈ || [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]]|| [[စိုးသိန်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးစိုးသိန်း]] <ref>{{Cite web |title=အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်သို့ အမည်စာရင်းတင်သွင်း |url=https://news-eleven.com/article/311101 |access-date=2026-04-08 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ
|-
| ၉ || [[မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်]]|| [[သစ်လင်းအုန်း|ဦးသစ်လင်းအုန်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ
|}
== တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်များ ==
၂၀၂၆ ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်များ အသီးသီးတွင် ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးများကို အဆိုပြုလွှာ တင်သွင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2026-04-06 |title=စစ်တပ်အရာရှိဟောင်းအများစု တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2026/04/06/412404.html |access-date=2026-04-07 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်များ၏ အတည်ပြုချက်အတိုင်း ဝန်ကြီးချုပ်များကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ခန့်အပ်ထမ်းဆောင်စေခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=Lin |first=Editor Htein |date=2026-04-07 |title=တိုင်းနဲ့ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များအဖြစ် လျာထားအဆိုပြုစာရင်း |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/04/07/%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%94%e1%80%b2%e1%80%b7%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%94%e1%80%9a%e1%80%ba-%e1%80%9d%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ae/ |access-date=2026-04-07 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref>
{| class="wikitable sortable" border-collapse: collapse;"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 10px;" | ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်များ (၂၀၂၆)
|- style="text-align:center; height:40px; background:#f2f2f2;"
! style="width:5%;" | စဉ်
! style="width:30%;" | အစိုးရအဖွဲ့
! style="width:25%;" | ဝန်ကြီးချုပ်
! style="width:15%;" | စတင်ရက်
! style="width:15%;" | ကုန်ဆုံးရက်
! style="width:10%;" | မှတ်ချက်
|-
| ၁။ || [[ကချင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ခက်ထိန်နန်|ဦးခက်ထိန်နန်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||
|-
| ၂။ || [[ကယားပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[အံ့မော်|ဦးအံ့မော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၁၅
|-
| ၃။ || [[ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[စောမြင့်ဦး|ဦးစောမြင့်ဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဗိုလ်မှူးချုပ်(ငြိမ်း)
|-
| ၄။ || [[ချင်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ဝုန်ဆွန်းထန်|ဒေါက်တာဝုန်ဆွန်းထန်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး (ငြိမ်း)
|-
| ၅။ || [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ကိုလေး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဦးကိုလေး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၂၇
|-
| ၆။ || [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ဇော်နိုင်ဦး|ဦးဇော်နိုင်ဦး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဗသက ၈၃
|-
| ၇။ || [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[မျိုးဆွေဝင်း|ဦးမျိုးဆွေဝင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဒုတိယရဲချုပ်(၁)ငြိမ်း
|-
| ၈။ || [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[တင်ကိုကို|ဦးတင်ကိုကို]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဗသက ၇၇
|-
| ၉။ || [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]]|| [[မျိုးအောင်|ဦးမျိုးအောင်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||
|-
| ၁၀။ || [[မွန်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[အောင်ဝင်းသန်း|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ဝင်းသန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၃၀
|-
| ၁၁။ || [[ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[နိုင်ဦး|ဦးနိုင်ဦး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၃၈
|-
| ၁၂။ || [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[အောင်နိုင်သူ|ဦးအောင်နိုင်သူ]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဘွဲ့ရ ဒုရဲအုပ်လောင်း အပတ်စဉ် (၁၇)
|-
| ၁၃။ || [[ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[စိုင်းထိန်စိုး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၂၄
|-
| ၁၄။ || [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || ဦးအေးကျော် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||
|}
== အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာခြင်းခံရသည့် မြို့နယ်များ (၂၀၂၆) ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သောအမိန့်အမှတ် (၁/၂၀၂၆) နှင့် (၂/၂၀၂၆) တို့ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် မြို့နယ် ၆၀ အား စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့် (Martial Law) ထုတ်ပြန်ခြင်းသည် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] (ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်များ အပါအဝင်) ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက် ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ တာဝန်ယူချိန် နှစ်ပတ်အတွင်းမှာပင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။အမိန့်အမှတ် (၂/၂၀၂၆) အရ အဆိုပါမြို့နယ်များတွင် အုပ်ချုပ်ရေး၊ ရပ်ရွာအေးချမ်းသာယာရေးနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးတို့ကို မူလအခြေအနေသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိစေရန်အတွက် အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးတာဝန်များကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၁၃ (ခ) အရ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]အား အပ်နှင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် ကိုးခုရှိ မြို့နယ်ပေါင်း ၆၀ ကို ရက် ၉၀ အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/311419 |access-date=2026-04-24 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-04-24 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၄ ရက် ဘီဘီစီ မြန်မာပိုင်းသတင်း တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် - ရှမ်းပြည်နယ်နဲ့ အေအေထိန်းချုပ်နယ်မြေတွေအပါ မြို့နယ် ၆၀ ကိုအရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1mk4v971v7t |access-date=2026-04-24 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
{| class="wikitext sortable" style="width:100%; border: 1px solid #a2a9b1; border-collapse: collapse;"
|- style="background-color: #ceebff; text-align: center; font-weight: bold;"
! style="padding: 10px; border: 1px solid #a2a9b1;" | တိုင်းဒေသကြီး / ပြည်နယ်
! style="padding: 10px; border: 1px solid #a2a9b1;" | မြို့နယ်အရေအတွက်
! style="padding: 10px; border: 1px solid #a2a9b1;" | မြို့နယ်အမည်များ
|- style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;"
| [[ကချင်ပြည်နယ်]] || ၅ || ဆွမ်ပရာဘွမ်၊ ရွှေကူ၊ အင်ဂျန်းယန်၊ ဆော့လော်၊ ချီဖွေ
|-
| [[ကယားပြည်နယ်]] || ၃ || ရှားတော၊ ဖားဆောင်း၊ မယ်စဲ့
|-
| [[ကရင်ပြည်နယ်]] || ၂ || ကော့ကရိတ်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီး
|-
| [[ချင်းပြည်နယ်]] || ၇ || ကန်ပက်လက်၊ ထန်တလန်၊ ပလက်ဝ၊ တွန်းဇံ၊ မင်းတပ်၊ မတူပီ၊ ဖလမ်း
|-
| [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] || ၈ || ကောလင်း၊ ပင်လည်ဘူး၊ ခင်ဦး၊ ဝက်လက်၊ ကနီ၊ ဒီပဲယင်း၊ ပုလဲ၊ အင်းတော်
|-
| [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] || ၅ || ပေါက်၊ မြိုင်၊ ဆော၊ ထီးလင်း၊ ရေစကြို
|-
| [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] || ၁ || ငါန်းဇွန်
|-
| [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] || ၁၄ || ရမ်းဗြဲ၊ ပေါက်တော၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း၊ ရသေ့တောင်၊ ဂွ၊ မောင်တော၊ ဘူးသီးတောင်၊ ကျောက်တော်၊ မင်းပြား၊ မြေပုံ၊ မြောက်ဦး၊ သံတွဲ၊ အမ်း၊ တောင်ကုတ်
|-
| [[ရှမ်းပြည်နယ်]] || ၁၅ || နမ္မတူ၊ မဘိမ်း၊ ကွတ်ခိုင်၊ နမ့်ခမ်း၊ သိန္နီ၊ ကွမ်းလုံ၊ နမ့်ဆန်၊ မန်တုံ၊ ဟိုပန်၊ လောက်ကိုင်၊ ကုန်းကြမ်း၊ မိုးမိတ်၊ ကျောက်မဲ၊ သီပေါ၊ မိုင်းလား
|- style="background-color: #eaecf0; font-weight: bold;"
| style="text-align: right;" | စုစုပေါင်း || ၆၀ || မြို့နယ်များ
|}
== နိုင်ငံတကာဧည့်သည်တော်များ၏ ခရီးစဥ်များ ==
ဤစာရင်းသည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် တိုက်ရိုက်တွေ့ဆုံခဲ့သည့် နိုင်ငံတကာဧည့်သည်တော်များ၏ မှတ်တမ်းဖြစ်သည်။ ဤစာရင်းတွင် နိုင်ငံတော်အဆင့် အကြီးအကဲများ၊ အထူးကိုယ်စားလှယ်များ သို့မဟုတ် ဝန်ကြီးအဆင့်ရှိသူများ၏ တရားဝင်တွေ့ဆုံမှုများကိုသာ ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အခြားအစိုးရအဆင့်များနှင့် တွေ့ဆုံမှုစာရင်းများ မပါဝင်ပါ။ ထို့အပြင် နှစ်ဖက်သဘောတူညီချက်အရ ထုတ်ပြန်ကြေညာခြင်းမရှိသည့် တရားဝင်မဟုတ်သော ခရီးစဉ်များလည်း ဤစာရင်းတွင် ပါဝင်မည်မဟုတ်ပေ။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံ အင်ဒိုနီးရှား နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/83687 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; width: 100%;"
|- style="background:#f2f2f2"
! width="5%" | စဉ် !! width="10%" | နေ့ရက် !! width="18%" | အမည် !! width="12%" | နိုင်ငံ/အဖွဲ့ !! width="15%" | တာဝန် !! width="20%" | အကြောင်းအရာ !! width="20%" | မှတ်ချက်
|-
| ၁ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Jiang Xinzhi || {{flag|China}} || ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ ([[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ|CPPCC]]) || [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|ကတိသစ္စာပြုပွဲ]] || ရှီကျင့်ဖျင်၏ ကိုယ်စားလှယ်
|-
| ၂ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Igor SERGYENKO || {{flag|Belarus}} || အောက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || -
|-
| ၃ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Kirti Vardhan Singh || {{flag|India}} || ဒု-ဝန်ကြီး (ပြည်ပရေးရာ) || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || -
|-
| ၄ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Dr. Parnpree Bahiddha-Nukara || {{flag|Thailand}} || ယခင် ဒု-ဝန်ကြီးချုပ် || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || -
|-
| ၅ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Kitti Settha Pandita CHAM Prasidh || {{flag|Cambodia}} || အာဆီယံအထူးကိုယ်စားလှယ် || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || -
|-
| ၆ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Valdrack Jaentschke || {{flag|Nicaragua}} || နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || -
|-
| ၇ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Alounkeo KITIKHOUN || {{flag|Laos}} || အာဆီယံအထူးကိုယ်စားလှယ် || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || ဗီယက်နမ်နှင့်အတူ
|-
| ၈ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Nguyen Tat Thanh || {{flag|Vietnam}} || ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || လာအိုကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့်အတူ
|-
| ၉ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Sholban KARA-OOL || {{flag|Russia}} || ဒူးမားလွှတ်တော် ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || -
|-
| ၁၀ || ၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Xu Qin || {{flag|China}} || ပြည်နယ်ကွန်ဂရက်ဥက္ကဋ္ဌ || တရားဝင်ခရီးစဥ် || ဟေလုံကျန်းပြည်နယ်
|-
| ၁၁ || ၂၂ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Sihasak Phuangketkaew || {{flag|Thailand}} || ဒု-ဝန်ကြီးချုပ်/နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး || တရားဝင်ခရီးစဥ် || -
|-
| ၁၂ || ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Wang Yi || {{flag|China}} || နိုင်ငံရေးရာဗျူရို/ဝန်ကြီး || တရားဝင်ခရီးစဥ်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီဗဟိုကော်မတီ၊ နိုင်ငံရေးရာဗျူရိုအဖွဲ့ဝင်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး H.E. Mr. Wang Yi ဦးဆောင်သောကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား လက်ခံတွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/82092 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> || -
|-
| ၁၃ || ၈ ဇွန် ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Sugiono || {{flag|Indonesia}} || နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး || တရားဝင်ခရီးစဥ် || -
|-
| ၁၄ || ၁၂ ဇွန် ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Thongsavan PHO-MVIHANE || {{flag|Laos}} || ဒု-ဝန်ကြီးချုပ်/နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး || တရားဝင်ခရီးစဥ်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံ လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ၊ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/83883 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> || -
|-
| ၁၅ || ၂၂ ဇွန် ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Indra Mani Pandey || [[ဘင်းမ်စတက်]] || အတွင်းရေးမှူးချုပ် || တရားဝင်ခရီးစဥ်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံ ဘင်းမ်စတက်အတွင်းရေးမှူးချုပ် ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/84298 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> || ဘင်းမ်စတက်အတွင်းရေးမှူးချုပ်တာဝန် လွှဲပြောင်းရယူရေးကိစ္စ
|-
| ၁၆ || ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ || မစ္စတာ [[အလက်ဇန္ဒား လူကာရှင်ကို|အလက်ဇန္ဒား လူကာရှန်ကို]]|| {{flag|Belarus}} || နိုင်ငံတော်သမ္မတ || အလုပ်သဘောခရီးစဥ်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံသမ္မတ မစ္စတာ အလက်ဇန္ဒား လူကာရှန်ကိုနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေး |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/84730 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> || သမ္မတအဆင့် ပထမဦးဆုံးခရီးစဥ်
|}
==ကိုးကား==
{{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရအဖွဲ့များ}}
[[Category:ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]
f5pqxza436mw13cxllw45xq8ywwon89
1043021
1042973
2026-07-13T08:09:59Z
Zawzawaungthwin
100038
[[Special:Contributions/~2026-39080-22|~2026-39080-22]] ([[User talk:~2026-39080-22|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1042973|1042973]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည်
1043021
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox government cabinet
| cabinet_name = ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ
| flag = State Seal of the Republic of the Union of Myanmar.svg
| flag_border =
| cabinet_number = ဆဋ္ဌမမြောက်
| cabinet_type = ပြည်ထောင်စုအစိုးရ
| jurisdiction = မြန်မာနိုင်ငံ
| image = President and Vice Presidents of Myanmar (2026).jpg
| image_size = 300px
| caption = (ဘယ်မှညာ)ဒုတိယသမ္မတ(၁)၊နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် ဒုတိယသမ္မတ(၂)
| date_formed = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| government_head = [[မင်းအောင်လှိုင်|မင်းအောင်လှိုင်]]
| government_head_title = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
| deputy_government_head = {{unbulleted list
| [[ညိုစော|ညိုစော]] ([[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ-၁]])
| [[နန်းနီနီအေး|နန်းနီနီအေး]] ([[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ-၂]])
}}
| state_head = [[မင်းအောင်လှိုင်|မင်းအောင်လှိုင်]]
| state_head_title = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
| political_party = {{unbulleted list
| [[တပ်မတော်]]
| [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
}}
|current_number= ၃၄
|opposition_party= '''အတိုက်အခံများ'''
* [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG)
* [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]]
** ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ
| election = [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ရွေးကောက်ပွဲ]]
| incumbent = ၂၀၂၆ – လက်ရှိ
| incoming_formation = [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]
| previous = [[ဦးညိုစောအစိုးရ|ညိုစောအစိုးရ]]
| successor =
}}
'''ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ''' သည် (တရားဝင်အားဖြင့် '''ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့''') သည် [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ဖွဲ့စည်းထားသော ဆဋ္ဌမမြောက် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ပထမဆုံးကျင်းပခဲ့သော [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]] အပြီးတွင် ပေါ်ပေါက်လာသော အရပ်သားအသွင်းပြောင်း [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း |url=http://www.moi.gov.mm/announcements/81566 |access-date=2026-04-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲ]]တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] အား ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |title=အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ကို သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ် |url=https://burmese.dvb.no/post/681404 |access-date=2026-04-03 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>ဒုတိယသမ္မတ (၁) အဖြစ် [[ညိုစော|ဦးညိုစော]]နှင့် ဒုတိယသမ္မတ (၂) အဖြစ် [[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]]တို့ကိုလည်း ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81374 |access-date=2026-04-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ရွေးချယ်တင်မြှောက် |url=https://news-eleven.com/article/310989 |access-date=2026-04-03 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
== သမိုင်းကြောင်း ==
၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်]] မှ အာဏာထိန်းသိမ်းပြီးနောက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] ၊ဝန်ကြီးချုပ် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]၊ [[ဦးညိုစောအစိုးရ]]၊ [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော် လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] နှင့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] တို့ သက်တမ်းကုန်ဆုံးချိန်တွင် ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ စစ်ကောင်စီအစိုးရသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အစောပိုင်းတို့တွင် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ကို ကျင်းပခဲ့သည်။
အဆိုပါရွေးကောက်ပွဲမှတစ်ဆင့် ပေါ်ထွက်လာသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] အစည်းအဝေးကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လနှောင်းပိုင်းတွင် စတင်ကျင်းပခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် ဒုတိယသမ္မတများကို [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|ရွေးချယ်တင်မြှောက်]] ခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ - ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သည် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ကျမ်းသစ္စာဆိုခဲ့ပြီးနောက် ၎င်း၏ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=စထွန်းအောင် |date=2026-03-24 |title=သမ္မတရာထူးရယူပြီး တပ်ချုပ်ကိုပါ ထိန်းချုပ်မည့် မင်းအောင်လှိုင်၏ အာဏာမြဲရေး စီမံကိန်း |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73502/ |access-date=2026-04-03 |website=Myanmar Now |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref>
ဤအစိုးရအဖွဲ့သည် [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] ထံမှ အာဏာလွှဲပြောင်းရယူခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး [[တပ်မတော်]] နှင့် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] တို့ ပူးပေါင်းပါဝင်သော အစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်သည်။
အစိုးရအဖွဲ့သစ်အတွက် ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီးဌာနပေါင်း ၃၁ ဌာန ဖွဲ့စည်းမည်ဖြစ်သော်လည်း ဝန်ကြီးနေရာအား လူ ၃၀ ဦးသာ ခန့်အပ်မည်ဟု နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လွှတ်တော်သို့ တင်ပြထားကြောင်း ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ အစည်းအဝေးတွင် နာယကက ဖတ်ကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-06 |title=ရိုဟင်ဂျာ ဂျီနိုဆိုက်အမှုနဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို အရေးယူဖို့ တိုင်တန်းချက်ကို အင်ဒိုနီးရှား လက်ခံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၆ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းများ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c7470nv11l7t |access-date=2026-04-07 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81463 |access-date=2026-04-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> အဆိုပြုထားသည့် ဝန်ကြီးဌာနတွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဌာနအသစ် (၆)ခု ပါဝင်သည်။ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန အရေအတွက် (၃၁ ခု)နှင့် အမည်သတ်မှတ်ချက်ကို လွှတ်တော်က ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၇ ရက်နေ့တွင်အတည်ပြုသည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81500 |access-date=2026-04-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
=== နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ===
သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ[[ခိုင်ခိုင်စိုး]]အား ခန့်အပ်ကြောင်း တရားဝင်သတင်းထုတ်ပြန်ခြင်းမျိုးမရှိသော်လည်း ဇွန် ၃ ရက်က အိန္ဒိယခရီးစဉ်မှ ပြန်လည်ရောက်ရှိချိန်တွင် လေဆိပ်၌ ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာခိုင်ခိုင်စိုးသည် သတင်းမီဒီယာများနှင့်တွေ့ဆုံပြီး နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ် ဖြေကြားမှုအချို့ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာခိုင်ခိုင်စိုး နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူဖြစ်လာ |url=https://news-eleven.com/article/312413 |access-date=2026-06-21 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
== အစိုးရအဖွဲ့ အကြီးအကဲများ ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; width:80%; border:1px solid #a2a9b1;"
|-
! style="width:20%; background:#f8f9fa;" | [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
! style="width:20%; background:#f8f9fa;" | [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]]
! style="width:20%; background:#f8f9fa;" | [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၂)]]
|-
|[[File:Min Aun Hlaing at Tianjin (2025) (cropped).jpg|x150px]]
| [[File:NyoSaw.jpg|x150px]]
| [[File:Nann Ni Ni Aye (2).png|x150px]]
|-
| style="font-size:100%;" | '''[[မင်းအောင်လှိုင်|ဦးမင်းအောင်လှိုင်]]'''
| style="font-size:100%;" | '''[[ညိုစော|ဦးညိုစော]]'''
| style="font-size:100%;" | '''[[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]]'''
|-
| <small>၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၀ – လက်ရှိ</small>
| <small>၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၀ – လက်ရှိ</small>
| <small>၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၀ – လက်ရှိ</small>
|}
== ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ ==
{{မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းဆိုင်ရာ}}
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ ကြေညာချက်အမှတ် ၁/၂၀၂၆ ဖြင့် သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><!-- Per protocol, cabinet members are 34 persons with order of precedence. -->
{| class="wikitable"
|+ '''ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ စာရင်း'''
|- style="background:#efefef;"
! စဉ် !! အမည် !! တာဝန်
|-
| ၁။ || [[မင်းအောင်လှိုင်|ဦးမင်းအောင်လှိုင်]] || နိုင်ငံတော်သမ္မတ
|-
| ၂။ || [[ညိုစော|ဦးညိုစော]] || ဒုတိယသမ္မတ
|-
| ၃။ || [[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]] || ဒုတိယသမ္မတ
|-
| ၄။ || [[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး
|-
| ၅။ || [[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၆။ || [[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန နှင့် ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၇။ || [[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၈။ || [[ညွန့်ဝင်းဆွေ|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၉။ || [[တင်မောင်ဆွေ|ဦးတင်မောင်ဆွေ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၀။ || [[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၁။ || [[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာကံဇော်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၂။ || [[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၃။ || [[သန်းမောင်|ဦးသန်းမောင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၄။ || [[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၅။ || [[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၆။ || [[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၇။ || [[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၈။ || [[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၉။ || [[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၀။ || [[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၁။ || [[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၂။ || [[မျိုးဇော်သိမ်း|ဦးမျိုးဇော်သိမ်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၃။ || [[ဆန်းဦး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးဆန်းဦး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၄။ || [[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၅။ || [[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၆။ || [[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၇။ || [[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၈။ || [[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၂၉။ || [[ရဲမြင့်ထွန်း|ဦးရဲမြင့်ထွန်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၁၀။ || [[မောင်သင်း|ဒေါက်တာမောင်သင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၃၁။ || [[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၃၂။ || [[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာစိုးဝင်း]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၃၃။ || [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] || ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန
|-
| ၃၄။ || အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် || အတွင်းရေးမှူး၊ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံး
|}
== ဝန်ကြီးဌာန (၃၁)ခု ဖွဲ့စည်းခြင်း ==
{{Main|ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း}}
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၆ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ဌာန၏ အမည်စာရင်းကို [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] အစည်းအဝေးတွင် တင်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ဌာန၏ အမည်စာရင်းကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် တင်ပြ |url=https://news-eleven.com/article/311051 |access-date=2026-04-06 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
=== ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ===
{| class="wikitable; text-align:center;"
|+ '''ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ စာရင်း (၂၀၂၆ - လက်ရှိ)'''
|- style="background:#0047AB; color:white;"
! စဉ် !! ဝန်ကြီးဌာန !! ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး !! တာဝန်စတင် !! တာဝန်ပြီးဆုံး !! တာဝန်သက်တမ်း !! မှတ်ချက်
|-
| ၁။ || [[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]]|| [[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂။ || နိုင်ငံတော်[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]]|| [[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၃။ || [[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || rowspan="2" | [[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၄။ || [[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၅။ || [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၆။ || [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ညွန့်ဝင်းဆွေ|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၇။ || [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[တင်မောင်ဆွေ|ဦးတင်မောင်ဆွေ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၈။ || [[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၉။ || [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] || [[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာကံဇော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၁၀။ || [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၁၁။ || [[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[သန်းမောင်|ဦးသန်းမောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၁၂။ || [[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} || <small>ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်</small>
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၁၃။ || [[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၁၄။ || [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၁၅။ || [[ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၁၆။ || [[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၁၇။ || [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၁၈။ || [[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၁၉။ || [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] || [[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၂၀။ || [[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးဇော်သိမ်း|ဦးမျိုးဇော်သိမ်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂၁။ || [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[ဆန်းဦး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးဆန်းဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၂၂။ || [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] || [[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂၃။ || စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန || [[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၂၄။ || [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] || [[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂၅။ || [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] || [[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၂၆။ || [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂၇။ || [[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| [[ရဲမြင့်ထွန်း|ဦးရဲမြင့်ထွန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၂၈။ || [[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[မောင်သင်း|ဒေါက်တာမောင်သင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂၉။ || [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|-
| ၂၀။ || [[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြည်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || [[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာစိုးဝင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၃၁။ || [[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန]] || [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}} ||
|}
=== ဒုတိယဝန်ကြီးများ ===
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၆/၂၀၂၆ ဖြင့် ဒုတိယဝန်ကြီး (၄၆) ဦးကို ခန့်အပ်တာဝန်ပေးလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81613 |access-date=2026-04-14 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
{| class="wikitable; text-align:center;"
|+ '''ဒုတိယဝန်ကြီးများစာရင်း (၂၀၂၆)'''
|- style="background:#0047AB; color:white;"
! style="width:5%" | စဉ် !! style="width:25%" | ဝန်ကြီးဌာန !! style="width:20%" | အမည် !! style="width:15%" | စတင်ရက် !! style="width:15%" | ပြီးဆုံးရက် !! style="width:20%" | တာဝန်သက်တမ်း
|-
| ၁ || [[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]]|| ဦးခင်လတ် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂ || [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထင်ကျော်သူ|ဦးထင်ကျော်သူ]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၃ || rowspan="2" | [[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးအောင်မြိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၄ || ဦးထွန်းလူ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၅ || rowspan="2" | [[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးမင်းဇေယျာလှိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၆ || ဦးသက်ဝင်းအောင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|-
| ၇ || [[ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၈ || [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၉ || rowspan="2" | [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[နိုင်မင်းကျော်|ဦးနိုင်မင်းကျော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၁၀ || [[ကိုကိုကျော်|ဦးကိုကိုကျော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၁၁ || rowspan="2" | [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] || ဒေါ်သန်းသန်းလင်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၁၄ || ဦးဟန်ဝင်းအောင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|-
| ၁၂ || rowspan="2" | [[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွား ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| [[ကျော်ထင် (ဒုတိယဝန်ကြီး)|ဦးကျော်ထင်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၁၃ || ဦးသန့်စင်လွင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၁၅ || [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၁၆ || [[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| စိုင်းထွန်းညို || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၁၇ || [[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || [[ထိန်လင်းဦး|ဒေါက်တာ ထိန်လင်းဦး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၁၈ || rowspan="2" | [[ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒေါက်တာ ဇော်မြင့် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၁၉ || ဦးနေမျိုးလှိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂၀ || [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] || ဒေါက်တာ နေခြည်လဲ့လဲ့သိန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၂၁ || [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒေါက်တာ အေးထွန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂၂ || [[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသမီးရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]]|| [[စန်းစန်းနွယ်|ဒေါ်စန်းစန်းနွယ်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၂၃ || [[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးရဲတင့် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂၄ || [[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦး[[လင်းအောင်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၂၅ || rowspan="3" | [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဗိုလ်ဗိုလ်ကျော် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="3" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၂၆ || ဒေါက်တာ ရဲထွန်းဝင်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|-
| ၂၇ || ဒေါက်တာ ရဲတင့်ထွန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၂၈ || [[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးသိုက်စိုး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၂၉ || rowspan="2" | [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးခင်လတ်ကြီး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၃၀ || ဒေါက်တာ သောင်းနိုင်ဦး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၃၁ || rowspan="2" | [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးအေးကျော် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၃၂ || ဦးကျော်နိုင်ဝင်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|-
| ၃၃ || rowspan="2" | စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန || ဦးသွင်အောင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၃၄ || ဒေါက်တာ အောင်ဇေယျ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၃၅ || rowspan="2" | [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] || [[လင်းဇော်ထွန်း|ဦးလင်းဇော်ထွန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၃၆ || [[ခိုင်ခိုင်စိုး|ဒေါက်တာ ခိုင်ခိုင်စိုး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|-
| ၃၇ || [[အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးမောင်မောင်သန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၃၈ || rowspan="2" | [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[မင်းမင်း|ဦးမင်းမင်း]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၃၉ || ဦးဝင်းမြင့်ခိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|-
| ၄၀ || [[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးညီညီ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၄၁ || [[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးစစ်နိုင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၄၂ || [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || [[မျိုးမြင့်|ဦးမျိုးမြင့်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၄၃ || rowspan="2" | [[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒေါက်တာ သန်းစိုး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|- style="background:#F9F9F9;"
| ၄၄ || ဒေါက်တာ သန့်ဇော်လွင် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|-
| ၄၅ || rowspan="2" | [[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန]] || ဦးအေးထွန်း || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ || rowspan="2" | {{Age in years and days|2026|4|10}}
|-
| ၄၆ || ဦးဖြိုးဇော်စိုး || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|}
== ပြည်ထောင်စုအဆင့်ရုံးအဖွဲ့အစည်းအကြီးအကဲများ ==
{| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%; border-collapse: collapse;"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 10px;" | ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြီးအကဲခန့်ထားမှု
|- style="text-align:center; height:35px; background:#f2f2f2;"
! style="width:5%;" | စဉ်
! style="width:30%;" | ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းအမည်
! style="width:20%;" | အကြီးအကဲအမည်
! style="width:20%;" | ရာထူး
! style="width:12%;" | စတင်ရက်
! style="width:13%;" | ကုန်ဆုံးရက်
|-
| ၁ || [[ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်|ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်]]|| [[သာဌေး|ဦးသာဌေး]]|| [[ပြည်ထောင်စု တရားသူကြီးချုပ်|ပြည်ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ်]]|| rowspan="9" | ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ
|-
| ၂ || [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]] || [[အောင်ဇော်သိန်း|ဦးအောင်ဇော်သိန်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ
|-
| ၃ || [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]]|| [[သန်းစိုး (ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်)|ဦးသန်းစိုး]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ
|-
| ၄ || [[ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး]] || [[နိုင်သက်ဦး|ဒေါ်နိုင်သက်ဦး]]|| [[ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်]] || လက်ရှိ
|-
| ၅ || [[ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့]]|| [[တင်မောင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးတင်မောင်ဝင်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ
|-
| ၆ || [[နေပြည်တော်ကောင်စီ]] || [[ကံမြင့်သန်း|ဦးကံမြင့်သန်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ
|-
| ၇ || [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]] || [[ခင်နိုင်ဦး|ဒေါက်တာ ခင်နိုင်ဦး]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ
|-
| ၈ || [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]]|| [[စိုးသိန်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးစိုးသိန်း]] <ref>{{Cite web |title=အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်သို့ အမည်စာရင်းတင်သွင်း |url=https://news-eleven.com/article/311101 |access-date=2026-04-08 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ
|-
| ၉ || [[မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်]]|| [[သစ်လင်းအုန်း|ဦးသစ်လင်းအုန်း]]|| ဥက္ကဋ္ဌ || လက်ရှိ
|}
== တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်များ ==
၂၀၂၆ ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်များ အသီးသီးတွင် ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးများကို အဆိုပြုလွှာ တင်သွင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2026-04-06 |title=စစ်တပ်အရာရှိဟောင်းအများစု တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2026/04/06/412404.html |access-date=2026-04-07 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်များ၏ အတည်ပြုချက်အတိုင်း ဝန်ကြီးချုပ်များကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ခန့်အပ်ထမ်းဆောင်စေခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=Lin |first=Editor Htein |date=2026-04-07 |title=တိုင်းနဲ့ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များအဖြစ် လျာထားအဆိုပြုစာရင်း |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/04/07/%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%94%e1%80%b2%e1%80%b7%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%94%e1%80%9a%e1%80%ba-%e1%80%9d%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ae/ |access-date=2026-04-07 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref>
{| class="wikitable sortable" border-collapse: collapse;"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 10px;" | ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်များ (၂၀၂၆)
|- style="text-align:center; height:40px; background:#f2f2f2;"
! style="width:5%;" | စဉ်
! style="width:30%;" | အစိုးရအဖွဲ့
! style="width:25%;" | ဝန်ကြီးချုပ်
! style="width:15%;" | စတင်ရက်
! style="width:15%;" | ကုန်ဆုံးရက်
! style="width:10%;" | မှတ်ချက်
|-
| ၁။ || [[ကချင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ခက်ထိန်နန်|ဦးခက်ထိန်နန်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||
|-
| ၂။ || [[ကယားပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[အံ့မော်|ဦးအံ့မော်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၁၅
|-
| ၃။ || [[ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[စောမြင့်ဦး|ဦးစောမြင့်ဦး]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဗိုလ်မှူးချုပ်(ငြိမ်း)
|-
| ၄။ || [[ချင်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ဝုန်ဆွန်းထန်|ဒေါက်တာဝုန်ဆွန်းထန်]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး (ငြိမ်း)
|-
| ၅။ || [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ကိုလေး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဦးကိုလေး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၂၇
|-
| ၆။ || [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[ဇော်နိုင်ဦး|ဦးဇော်နိုင်ဦး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဗသက ၈၃
|-
| ၇။ || [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[မျိုးဆွေဝင်း|ဦးမျိုးဆွေဝင်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဒုတိယရဲချုပ်(၁)ငြိမ်း
|-
| ၈။ || [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[တင်ကိုကို|ဦးတင်ကိုကို]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဗသက ၇၇
|-
| ၉။ || [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]]|| [[မျိုးအောင်|ဦးမျိုးအောင်]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||
|-
| ၁၀။ || [[မွန်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[အောင်ဝင်းသန်း|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ဝင်းသန်း]] || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၃၀
|-
| ၁၁။ || [[ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[နိုင်ဦး|ဦးနိုင်ဦး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၃၈
|-
| ၁၂။ || [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || [[အောင်နိုင်သူ|ဦးအောင်နိုင်သူ]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||ဘွဲ့ရ ဒုရဲအုပ်လောင်း အပတ်စဉ် (၁၇)
|-
| ၁၃။ || [[ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] || [[စိုင်းထိန်စိုး]]|| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||စတသ ၂၄
|-
| ၁၄။ || [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]] || ဦးအေးကျော် || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || လက်ရှိ ||
|}
== အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာခြင်းခံရသည့် မြို့နယ်များ (၂၀၂၆) ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သောအမိန့်အမှတ် (၁/၂၀၂၆) နှင့် (၂/၂၀၂၆) တို့ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် မြို့နယ် ၆၀ အား စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့် (Martial Law) ထုတ်ပြန်ခြင်းသည် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] (ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်များ အပါအဝင်) ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက် ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ တာဝန်ယူချိန် နှစ်ပတ်အတွင်းမှာပင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။အမိန့်အမှတ် (၂/၂၀၂၆) အရ အဆိုပါမြို့နယ်များတွင် အုပ်ချုပ်ရေး၊ ရပ်ရွာအေးချမ်းသာယာရေးနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးတို့ကို မူလအခြေအနေသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိစေရန်အတွက် အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးတာဝန်များကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၁၃ (ခ) အရ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]အား အပ်နှင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် ကိုးခုရှိ မြို့နယ်ပေါင်း ၆၀ ကို ရက် ၉၀ အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/311419 |access-date=2026-04-24 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-04-24 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၄ ရက် ဘီဘီစီ မြန်မာပိုင်းသတင်း တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် - ရှမ်းပြည်နယ်နဲ့ အေအေထိန်းချုပ်နယ်မြေတွေအပါ မြို့နယ် ၆၀ ကိုအရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1mk4v971v7t |access-date=2026-04-24 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
{| class="wikitext sortable" style="width:100%; border: 1px solid #a2a9b1; border-collapse: collapse;"
|- style="background-color: #ceebff; text-align: center; font-weight: bold;"
! style="padding: 10px; border: 1px solid #a2a9b1;" | တိုင်းဒေသကြီး / ပြည်နယ်
! style="padding: 10px; border: 1px solid #a2a9b1;" | မြို့နယ်အရေအတွက်
! style="padding: 10px; border: 1px solid #a2a9b1;" | မြို့နယ်အမည်များ
|- style="padding: 8px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center;"
| [[ကချင်ပြည်နယ်]] || ၅ || ဆွမ်ပရာဘွမ်၊ ရွှေကူ၊ အင်ဂျန်းယန်၊ ဆော့လော်၊ ချီဖွေ
|-
| [[ကယားပြည်နယ်]] || ၃ || ရှားတော၊ ဖားဆောင်း၊ မယ်စဲ့
|-
| [[ကရင်ပြည်နယ်]] || ၂ || ကော့ကရိတ်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီး
|-
| [[ချင်းပြည်နယ်]] || ၇ || ကန်ပက်လက်၊ ထန်တလန်၊ ပလက်ဝ၊ တွန်းဇံ၊ မင်းတပ်၊ မတူပီ၊ ဖလမ်း
|-
| [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] || ၈ || ကောလင်း၊ ပင်လည်ဘူး၊ ခင်ဦး၊ ဝက်လက်၊ ကနီ၊ ဒီပဲယင်း၊ ပုလဲ၊ အင်းတော်
|-
| [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] || ၅ || ပေါက်၊ မြိုင်၊ ဆော၊ ထီးလင်း၊ ရေစကြို
|-
| [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] || ၁ || ငါန်းဇွန်
|-
| [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] || ၁၄ || ရမ်းဗြဲ၊ ပေါက်တော၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း၊ ရသေ့တောင်၊ ဂွ၊ မောင်တော၊ ဘူးသီးတောင်၊ ကျောက်တော်၊ မင်းပြား၊ မြေပုံ၊ မြောက်ဦး၊ သံတွဲ၊ အမ်း၊ တောင်ကုတ်
|-
| [[ရှမ်းပြည်နယ်]] || ၁၅ || နမ္မတူ၊ မဘိမ်း၊ ကွတ်ခိုင်၊ နမ့်ခမ်း၊ သိန္နီ၊ ကွမ်းလုံ၊ နမ့်ဆန်၊ မန်တုံ၊ ဟိုပန်၊ လောက်ကိုင်၊ ကုန်းကြမ်း၊ မိုးမိတ်၊ ကျောက်မဲ၊ သီပေါ၊ မိုင်းလား
|- style="background-color: #eaecf0; font-weight: bold;"
| style="text-align: right;" | စုစုပေါင်း || ၆၀ || မြို့နယ်များ
|}
== နိုင်ငံတကာဧည့်သည်တော်များ၏ ခရီးစဥ်များ ==
ဤစာရင်းသည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် တိုက်ရိုက်တွေ့ဆုံခဲ့သည့် နိုင်ငံတကာဧည့်သည်တော်များ၏ မှတ်တမ်းဖြစ်သည်။ ဤစာရင်းတွင် နိုင်ငံတော်အဆင့် အကြီးအကဲများ၊ အထူးကိုယ်စားလှယ်များ သို့မဟုတ် ဝန်ကြီးအဆင့်ရှိသူများ၏ တရားဝင်တွေ့ဆုံမှုများကိုသာ ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အခြားအစိုးရအဆင့်များနှင့် တွေ့ဆုံမှုစာရင်းများ မပါဝင်ပါ။ ထို့အပြင် နှစ်ဖက်သဘောတူညီချက်အရ ထုတ်ပြန်ကြေညာခြင်းမရှိသည့် တရားဝင်မဟုတ်သော ခရီးစဉ်များလည်း ဤစာရင်းတွင် ပါဝင်မည်မဟုတ်ပေ။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံ အင်ဒိုနီးရှား နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/83687 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; width: 100%;"
|- style="background:#f2f2f2"
! width="5%" | စဉ် !! width="10%" | နေ့ရက် !! width="18%" | အမည် !! width="12%" | နိုင်ငံ/အဖွဲ့ !! width="15%" | တာဝန် !! width="20%" | အကြောင်းအရာ !! width="20%" | မှတ်ချက်
|-
| ၁ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Jiang Xinzhi || {{flag|China}} || ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ ([[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ|CPPCC]]) || [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|ကတိသစ္စာပြုပွဲ]] || ရှီကျင့်ဖျင်၏ ကိုယ်စားလှယ်
|-
| ၂ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Igor SERGYENKO || {{flag|Belarus}} || အောက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || -
|-
| ၃ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Kirti Vardhan Singh || {{flag|India}} || ဒု-ဝန်ကြီး (ပြည်ပရေးရာ) || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || -
|-
| ၄ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Dr. Parnpree Bahiddha-Nukara || {{flag|Thailand}} || ယခင် ဒု-ဝန်ကြီးချုပ် || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || -
|-
| ၅ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Kitti Settha Pandita CHAM Prasidh || {{flag|Cambodia}} || အာဆီယံအထူးကိုယ်စားလှယ် || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || -
|-
| ၆ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Valdrack Jaentschke || {{flag|Nicaragua}} || နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || -
|-
| ၇ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Alounkeo KITIKHOUN || {{flag|Laos}} || အာဆီယံအထူးကိုယ်စားလှယ် || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || ဗီယက်နမ်နှင့်အတူ
|-
| ၈ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Nguyen Tat Thanh || {{flag|Vietnam}} || ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || လာအိုကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့်အတူ
|-
| ၉ || ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Sholban KARA-OOL || {{flag|Russia}} || ဒူးမားလွှတ်တော် ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ || ကတိသစ္စာပြုပွဲ || -
|-
| ၁၀ || ၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Xu Qin || {{flag|China}} || ပြည်နယ်ကွန်ဂရက်ဥက္ကဋ္ဌ || တရားဝင်ခရီးစဥ် || ဟေလုံကျန်းပြည်နယ်
|-
| ၁၁ || ၂၂ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Sihasak Phuangketkaew || {{flag|Thailand}} || ဒု-ဝန်ကြီးချုပ်/နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး || တရားဝင်ခရီးစဥ် || -
|-
| ၁၂ || ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Wang Yi || {{flag|China}} || နိုင်ငံရေးရာဗျူရို/ဝန်ကြီး || တရားဝင်ခရီးစဥ်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီဗဟိုကော်မတီ၊ နိုင်ငံရေးရာဗျူရိုအဖွဲ့ဝင်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး H.E. Mr. Wang Yi ဦးဆောင်သောကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား လက်ခံတွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/82092 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> || -
|-
| ၁၃ || ၈ ဇွန် ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Sugiono || {{flag|Indonesia}} || နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး || တရားဝင်ခရီးစဥ် || -
|-
| ၁၄ || ၁၂ ဇွန် ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Thongsavan PHO-MVIHANE || {{flag|Laos}} || ဒု-ဝန်ကြီးချုပ်/နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး || တရားဝင်ခရီးစဥ်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံ လာအိုပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ၊ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/83883 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> || -
|-
| ၁၅ || ၂၂ ဇွန် ၂၀၂၆ || H.E. Mr. Indra Mani Pandey || [[ဘင်းမ်စတက်]] || အတွင်းရေးမှူးချုပ် || တရားဝင်ခရီးစဥ်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံ ဘင်းမ်စတက်အတွင်းရေးမှူးချုပ် ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/84298 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> || ဘင်းမ်စတက်အတွင်းရေးမှူးချုပ်တာဝန် လွှဲပြောင်းရယူရေးကိစ္စ
|-
| ၁၆ || ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ || မစ္စတာ [[အလက်ဇန္ဒား လူကာရှင်ကို|အလက်ဇန္ဒား လူကာရှန်ကို]]|| {{flag|Belarus}} || နိုင်ငံတော်သမ္မတ || အလုပ်သဘောခရီးစဥ်<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံသမ္မတ မစ္စတာ အလက်ဇန္ဒား လူကာရှန်ကိုနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေး |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/84730 |access-date=2026-07-04 |website=Ministry Of Information |language=en}}</ref> || သမ္မတအဆင့် ပထမဦးဆုံးခရီးစဥ်
|}
==ကိုးကား==
{{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရအဖွဲ့များ}}
[[Category:ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]
oju4sfugm31mxepa3w3zjnirgogyjpq
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Renamed user 048ebcc2b4efad2499e9e5845be1fd92
3
287954
1043029
1038289
2026-07-13T09:42:38Z
기나ㅏㄴ
102331
[[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Ydvlolb]] မှ [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Renamed user 048ebcc2b4efad2499e9e5845be1fd92]] သို့ စာမျက်နှာကို ပြန်ညွှန်းချန်မထားဘဲ 기나ㅏㄴ က ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ "[[Special:CentralAuth/Ydvlolb|Ydvlolb]]" ကို "[[Special:CentralAuth/Renamed user 048ebcc2b4efad2499e9e5845be1fd92|Renamed user 048ebcc2b4efad2499e9e5845be1fd92]]" သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း
1038289
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Ydvlolb ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၄၉၊ ၁၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)
9y0x4cv2wj7c1wu9cglcyqqukmzga2t
ချင်းမွန်းခရိုင်
0
288972
1042998
1042161
2026-07-12T23:40:14Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1042998
wikitext
text/x-wiki
'''ချင်းမွန်း'''( {{Langx|th|เชียงม่วน}}, {{Langx|nod|ᨩ᩠ᨿᨦᨾ᩠᩵ᩅᩁ}} "ဇျင်မွရ်") သည် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ဖယာအိုပြည်နယ်တွင် တည်ရှိပြီး ၎င်း၏ သဘာဝအလှအပနှင့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများကြောင့် လူသိများသည်။ ၎င်းသည် ဖီပန်နမ်တောင်တန်းများအတွင်းတည်ရှိပြီး ခရိုင်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော ရေအရင်းအမြစ်ကို ပံ့ပိုးပေးသည့် ယွန်မြစ်၏ မူလနေရာဖြစ်သည်။ မြေမျက်နှာသွင်ပြင်သည် အများအားဖြင့် တောင်တန်းများဖြစ်ပြီး ထိုဒေသ၏ ရှုခင်းများကို အထောက်အကူပြုပြီး ထင်ရှားသော ဆွဲဆောင်မှုတစ်ခုဖြစ်သည့် ဒွိုင်ဖူးနန် အမျိုးသားဥယျာဉ် ပါဝင်သည်။
ခရိုင်ကို ခရိုင်ခွဲသုံးခု (တမ်ဘွန်)ဖြစ်သည့် ချင်းမွန်၊ ဘန်မန်းနှင့် ဆာ အဖြစ် ပိုင်းခြားထားပြီး ရွာ ၃၄ရွာ(မူဘန်)အဖြစ် ထပ်မံပိုင်းခြားထားသည်။ ဤအုပ်ချုပ်ရေးဌာနခွဲများသည် ခရိုင်၏ ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ရပ်ရွာလှုပ်ရှားမှုများတွင် အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။
'''ချင်းမွန်မြို့ရှိ အဓိကဆွဲဆောင်မှုများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်-'''
ဒွိုင်ဖူနန် အမျိုးသားဥယျာဉ်သည် ရေတံခွန်များ၊ လိုဏ်ဂူများနှင့် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲ (biodiversity) ကြွယ်ဝမှုကြောင့် လူသိများသော အမျိုးသားဥယျာဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ချင်းမွန်းဒိုင်နိုဆောပြတိုက်သည် ရှေးဦးသမိုင်းဘဝအကြောင်း ပညာပေးဗဟုသုတများကို ပံ့ပိုးပေးပြီး ဒိုင်နိုဆောရုပ်ကြွင်းများကို ပြသထားသည့် နေရာဖြစ်သည်။ ထိုခရိုင်၏ စီးပွားရေးသည် စိုက်ပျိုးရေးကို အခြေခံထားပြီး အထူးသဖြင့် စပါးစိုက်ပျိုးရေးသည် အလွန်အရေးပါသည်။ တိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေးနှင့် ဒေသထွက် လက်မှုထုတ်ကုန်များ ထုတ်လုပ်မှုတို့ကလည်း စီးပွားရေးကို အထောက်အကူပြုနေသည်။
== သမိုင်း ==
ချင်းမွန်းသည် မူလက [[ချင်းရိုင်ခရိုင်|ချင်းရိုင်ပြည်နယ်ရှိ]] ဘန်မူအန်းခရိုင်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည် (နောက်ပိုင်းတွင် ပုံခရိုင် ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်)။ ၁၉၆၉ခုနှစ် မေလ ၁၂ရက်နေ့တွင် ချင်းမွန်ခရိုင်ငယ် ( ''[[အမ်ဖေါ|ကင်းအမ်ဖိုး]]'')ကို ပုံခရိုင်၏ လက်အောက်ခံအဖြစ် ထည့်သွင်းတည်ထောင်ခဲ့ပြီး ချင်းမွန်နှင့် ဆာ''မြို့နယ်''နှစ်ခု ပါဝင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite journal |date=May 20, 1969 |script-title=th:ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง แบ่งท้องที่ตั้งเป็นกิ่งอำเภอ |url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2512/D/044/1728.PDF |url-status=dead |journal=Royal Gazette |language=Thai |volume=86 |issue=44 ง |pages=1729 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120324104458/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2512/D/044/1728.PDF |archive-date=March 24, 2012}}</ref> တတိယမြောက် ဘန်မန်းခရိုင်ခွဲကို ၁၉၇၀ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite journal |date=1 September 1970 |title=ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอเชียงคำ อำเภอพาน กิ่งอำเภอป่าแดด และกิ่งอำเภอเชียงม่วน จังหวัดเชียงราย |url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2513/D/083/2451.PDF |url-status=dead |journal=Royal Gazette |language=Thai |volume=87 |issue=83 ง |pages=2451–2463 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304122530/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2513/D/083/2451.PDF |archive-date=March 4, 2016}}</ref>
၁၉၇၄ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ရက်နေ့တွင် ၎င်းကို ခရိုင်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် မကြာသေးမီက တည်ထောင်ခဲ့သော ဖယာအိုပြည်နယ်အတွင်းသို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite journal |date=28 March 1974 |script-title=th:พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอเขาวง อำเภอเชียงม่วน อำเภอดอนตาล อำเภอชาติตระการ อำเภอภูเรือ อำเภอเคียนซา อำเภอน้ำโสม อำเภอหนองวัวซอ และอำเภอน้ำยืน พ.ศ. ๒๕๑๗ |url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2517/A/054/30.PDF |url-status=dead |journal=Royal Gazette |language=Thai |volume=91 |issue=54 ก special issue<!--ฉบับพิเศษ--> |pages=30–33 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718004436/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2517/A/054/30.PDF |archive-date=July 18, 2011}}</ref>
== ပထဝီဝင် ==
အိမ်နီးချင်းခရိုင်များမှာ (အနောက်ဘက်မှ လက်ယာရစ်လှည့်သည့် ခရိုင်) ဖြစ်သည်- ဖယာအိုပြည်နယ်ရှိ ဒုတ်ခမ်းတိုင်နှင့် ပုံ၊ [[နန်းပြည်နယ်|နန်းပြည်နယ်ရှိ]] ဘန်လူအန်နှင့် ဖရဲ့ပြည်နယ်ရှိ ဆောင်းတို့ဖြစ်သည်။
ဖီပန်နမ်တောင်တန်းများသည် ခရိုင်၏ ရှုခင်းကို လွှမ်းမိုးထားသည်။ ယွန်မြစ်သည် ထိုဒေသတွင် မြစ်ဖျားခံပြီး အရေးကြီးသော ရေအရင်းအမြစ်တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ဒွိုင်ဖူးနန် အမျိုးသားဥယျာဉ်သည် ချင်းမွန်ခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။
== အုပ်ချုပ်ရေး ==
=== ဗဟိုအုပ်ချုပ်ရေး ===
ချင်းမွန်ကို ခရိုင်ခွဲ ( ''[[တမ်ဘွန်]]'' )သုံးခုအဖြစ် ခွဲခြားထားပြီး၊ ၎င်းတို့ကို အုပ်ချုပ်ရေးရွာ ( ''[[မူးဘန်|မူဘန်]]'' ) ၃၄ ရွာအဖြစ် ထပ်မံခွဲခြားထားသည်။
{| class="wikitable sortable"
!စဉ်
! အမည်
! ထိုင်း
! ရွာများ
! ပေါ့ပ်။ <ref>{{Cite web |title=Population statistics 2014 |url=http://stat.dopa.go.th/stat/statnew/statTDD/views/showDistrictData.php?statType=1&year=57&rcode=56 |access-date=17 September 2015 |publisher=Department of Provincial Administration |language=Thai |archive-date=14 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190214002623/http://stat.dopa.go.th/stat/statnew/statTDD/views/showDistrictData.php?statType=1&year=57&rcode=56 |url-status=dead }}</ref>
|-
| {{0}} ၁။
|ချင်းမွန်း
| {{Lang|th|เชียงม่วน}}
| ၁၀
| ၇,၀၄၇
|-
| {{0}} ၂။
| ဘန်မန်း
| {{Lang|th|บ้านมาง}}
| ၁၁
| ၅,၇၉၁
|-
| {{0}} ၃။
| ဆာ
| {{Lang|th|สระ}}
| ၁၃
| ၆,၁၉၄
|}
=== ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေး ===
ခရိုင်တွင် မြို့နယ်ခွဲ မြူနီစီပယ် ( ''[[ဒေသပါလ|ထဲသဘန်တမ်ဘွန်]]'' ) တစ်ခုရှိသည်-
* ချင်းမွန်း(ထိုင်း: {{Lang|th|เทศบาลตำบลเชียงม่วน}} เชียงม่วน) ) ချင်းမွန်းခရိုင်ခွဲနှင့် ဘန်မန်းခရိုင်ခွဲ၏ အစိတ်အပိုင်းအချို့ ပါဝင်သည်။
ခရိုင်တွင် [[တမ်ဘွန်|ခရိုင်ခွဲအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့အစည်း (SAO)]] နှစ်ခုရှိသည်-
* ဘန်မန်း (ထိုင်း: {{Lang|th|องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านมาง}} )သည် ဘန်မန်းခရိုင်ခွဲ၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်။
* ဆာ (Thai: {{Lang|th|องค์การบริหารส่วนตำบลสระ}} ) ခရိုင်ခွဲ ဆာ ပါဝင်သည်။
== ကိုးကားချက်များ ==
{{Reflist}}
== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [http://www.amphoe.com/menu.php?mid=1&am=383&pv=32 amphoe.com]
* [https://web.archive.org/web/20070929093940/http://www.dnp.go.th/parkreserve/asp/style1/default.asp?npid=181&lg=2 ဒွိုင်ဖူးနန် အမျိုးသားဥယျာဉ်]
* ချင်းမွန်မြို့၏ ဆွဲဆောင်မှုများ - Tripadvisor
* "ချင်းမွန်ခရိုင်ကို စူးစမ်းလေ့လာပါ" - [[Tourism Thailand|ထိုင်းနိုင်ငံခရီးသွားလုပ်ငန်း]]
* "ဖယားပြည်နယ်ရှိ ချင်းမွန်ခရိုင်" - [[Asia Travel Guide|အာရှခရီးသွားလမ်းညွှန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာနှင့် ကွဲပြားသော ဖော်ပြချက်တိုများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဖော်ပြချက်တို ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]]
[[ကဏ္ဍ:ခရိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းမွန်း]]
[[ကဏ္ဍ:ဘန်မန်း]]
[[ကဏ္ဍ:ဆာ ခရိုင်]]
fvva4p8xidzenb1x8gck7jvvr9ih61y
တော့တိုရိခရိုင်
0
289108
1042988
1042958
2026-07-12T23:11:23Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ထင်ရှားသည့် နေရာများ */
1042988
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တော့တိုရိခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|鳥取県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|鳥取県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tottori-ken}}
| image_skyline = Tottori-Sakyu Tottori Japan.JPG
| image_caption = တော့တိုရိမြို့အနီးရှိ [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]
| image_flag = Flag of Tottori Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Tottori Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 31 Tottori prefecture.svg
| coordinates = {{coord|35.449|133.766|type:adm2nd_globe:earth_region:JP|display=title,inline}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'in region|San'in]])
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Tottori, Tottori|Tottori]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 5
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 19
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Shinji Hirai]]
| area_total_km2 = 3,507.13
| area_water_percent = 0.7
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|41st]]
| population_footnotes =
| population_total = 538525
| population_as_of = July 1, 2023
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|47th]]
| population_density_km2 = 154
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算(2015年基準・2008SNA) : 経済社会総合研究所 – 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 1,912 billion<br />[[US$]] 14.1 billion (2022)
| iso_code = JP-31
| website = {{URL|1=https://www.pref.tottori.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country = Japan
| bird = [[Mandarin duck]] (''Aix galericulata'')
| fish =
| flower = Nijisseiki [[nashi pear]] [[blossom]] (''Pyrus pyrifolia'')
| tree = [[Taxus cuspidata|Daisenkyaraboku]] (''Taxus cuspidata'')
}}
| population_blank1_title = Dialects
| population_blank1 = [[Inshū dialect|Inshū]]・Kurayoshi・West Hōki
| anthem = [[:ja:わきあがる力|Wakiagaru chikara]]
}}
[[File:Tottori sand dune p4 2430.jpg|thumb|300px|[[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]]]
'''တော့တိုရိခရိုင်''' (鳥取県, တော့တိုရိခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Tottori Prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 990|page=990}}; "Chūgoku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 127|page=127}}.</ref> တော့တိုရိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေနည်းပါးသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်ကာ လူဦးရေ ၅၃၈,၅၂၅ ဦး (၂၀၂၃ ခုနှစ်) ရှိသည်။ ဧရိယာ ၃,၅၀၇.၁၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၃၅၄.၁၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အိုခယမခရိုင်]]နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]တို့ ရှိသည်။
တော့တိုရိမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ ယောနဂိုမြို့၊ ခုရယောရှိမြို့၊ ဆခိုင်းမိနတိုမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်တွင် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ဤသဲသောင်ကုန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ချူးဂိုခုတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် ဒိုင်းဆန်းတောင်သည် ခရိုင်၏ အမြင့်ဆုံးနေရာ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် လူဦး၇ေအားဖြင့် အနည်းဆုံးခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အိမ်ထောင်စုတစ်ခုချင်းစီအလိုက် ကော်ဖီသောက်သုံးမှုအများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Tottori" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 990|page=990}}.</ref>
==အမည်နာမ==
"တော့တိုရိ" ဟူသည့် စကားလုံးသည် ဂျပန်ခန်ဂျိအက္ခရာနှစ်လုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပထမခန်ဂျိ 鳥 သည် "ငှက်" ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအက္ခရာ 取 သည် "ရရှိသည်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ ရှေးခေတ်ကာလ ဤဒေသတွင်နေထိုင်ကြသူများသည် များစွာသော ရေကြက်များကို ဖမ်းကာ အသက်မွေးခဲ့ကြသည်။ "တော့တိုရိ" ဟူသည့် အမည်သည် ဘုရင်ဆုအိနင်း (၂၁၃ အေဒီ) လက်ထက် ၂၃ နှစ်မြောက်ကာလတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည့် နိဟွန်းရှောခိ ဟူသည့် စာအုပ်တွင် ပထမဆုံး ပါရှိခဲ့သည်။<ref name="nihon-suiko">{{Citation | translator-last = Aston | translator-first = W. G. | year = 1972 | title = Nihongi; chronicles of Japan from the earliest times to A.D. 697 | chapter = XXX | edition = 1st Tuttle | publisher = C.E. Tuttle Co. | place = Rutland, Vt. | page = 175 | isbn = 978-0-8048-0984-9 | oclc = 354027}}</ref>
==ပထဝီသွင်ပြင်==
[[File:Map of Tottori Prefecture Ja.svg|thumb|260px|Map of Tottori Prefecture<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]{{See also|List of cities in Tottori Prefecture by population}}{{OSM Location map
| coord={{coord|35.433|133.816}}
| float=right| zoom =8
| width = 260 | height = 140
| mark-coord1 = {{coord|35.433|133.816}}
| mark-title1 = Kurayoshi
| shape1=n-circle
| shape-color1=hard blue
| shape-outline1=white
| mark-size1=16
| mark-coord2 = {{coord|35.533|133.233}}
| mark-title2 = Sakaiminato
| mark-coord3 = {{coord|35.5|134.233}}
| mark-title3 = Tottori(capital)
| mark-coord4 = {{coord|35.433|133.333}}
| mark-title4 = Yonago
| caption = Cities in Tottori Prefecture
| auto-caption=1
}}
[[Image:Tottori castle08 1920.jpg|thumb|right|Tottori City]]
[[Image:SakaiminatoCity.jpg|thumb|right|Sakaiminato]]
{{See also|တော့တိုရိခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}}
တော့တိုရိခရိုင်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး သဲသောင်ကုန်းဖြစ်သည့် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ဒိုင်းဆန်း - အိုခိနှင့် ဆန်းအင်းခိုင်းဂန်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဘ - ဒိုးဂို - တိုင်းရှခုနှင့် ဟယောနိုဆန်း - အုရှိရိုယမ - နဂအိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် မဆဆ - တိုးဂိုးခို၊ နိရှိအိနဘနှင့် အိုခုဟိနိုခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်တို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=31 August 2012}}</ref>
မိဆုမိတောင်သည် မိုချိဂဆဲမြို့၏ ယခင်ဧရိယာအတွင်း ရှိသည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် တော့တိုရိမြို့နှင့် မိုချိဂဆဲကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။
===မြို့ပြများ===
တောတိုရိခရိုင်တွင် မြို့ကြီးလေးမြို့ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ -
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |အမည်
! rowspan="2" |ဧရိယာ (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |လူဦးရေ
! rowspan="2" |မြေပုံ
|-
![[ရိုမဂျိ]]
![[ခန်ဂျိ]]
|-
|[[Kurayoshi, Tottori|Kurayoshi]]
|倉吉市
|272.06
|48,558
|[[File:Kurayoshi in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Sakaiminato, Tottori|Sakaiminato]]
|境港市
|29.02
|33,888
|[[File:Location of Sakaiminato city Tottori prefecture Japan.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Tottori (city)|Tottori]] (capital)
|鳥取市
|765.31
|192,912
|[[File:Tottori City in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Yonago]]
|米子市
|132.42
|148,720
|[[File:Yonago in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|}
===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ===
တော့တိုရိခရိုင်ရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီရှိ မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |အမည်
! rowspan="2" |ဧရိယာ (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |လူဦးရေ
! rowspan="2" |ဒေသ
! rowspan="2" |အမျိုးအစား
! rowspan="2" |မြေပုံ
|-
![[ရိုမဂျိ]]
![[ခန်းဂျိ]]
|-
|[[Chizu, Tottori|Chizu]]
|智頭町
|224.61
|7,031
|[[Yazu District, Tottori|Yazu District]]
|Town
|[[File:Chizu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Daisen, Tottori|Daisen]]
|大山町
|189.83
|16,357
|[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]]
|Town
|[[File:Daisen in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Hiezu, Tottori|Hiezu]]
|日吉津村
|4.2
|3,439
|[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]]
|Village
|[[File:Hiezu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Hino, Tottori|Hino]]
|日野町
|133.98
|2,649
|[[Hino District, Tottori|Hino District]]
|Town
|[[File:Hino in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Hōki, Tottori|Hōki]]
|伯耆町
|139.44
|11,071
|[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]]
|Town
|[[File:Houki in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Hokuei, Tottori|Hokuei]]
|北栄町
|56.94
|14,718
|[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]]
|Town
|[[File:Hokuei in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Iwami, Tottori|Iwami]]
|岩美町
|122.32
|11,382
|[[Iwami District, Tottori|Iwami District]]
|Town
|[[File:Iwami in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Kōfu, Tottori|Kōfu]]
|江府町
|124.52
|2,950
|[[Hino District, Tottori|Hino District]]
|Town
|[[File:Kofu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Kotoura, Tottori|Kotoura]]
|琴浦町
|139.97
|17,219
|[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]]
|Town
|[[File:Kotoura in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Misasa, Tottori|Misasa]]
|三朝町
|233.52
|6,407
|[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]]
|Town
|[[File:Misasa in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Nanbu, Tottori|Nanbu]]
|南部町
|114.03
|10,888
|[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]]
|Town
|[[File:Nanbu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Nichinan, Tottori|Nichinan]]
|日南町
|340.96
|4,665
|[[Hino District, Tottori|Hino District]]
|Town
|[[File:Nichinan in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Wakasa, Tottori|Wakasa]]
|若桜町
|199.31
|3,209
|[[Yazu District, Tottori|Yazu District]]
|Town
|[[File:Wakasa in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Yazu]]
|八頭町
|206.71
|16,985
|[[Yazu District, Tottori|Yazu District]]
|Town
|[[File:Yazu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Yurihama, Tottori|Yurihama]]
|湯梨浜町
|77.94
|16,837
|[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]]
|Town
|[[File:Yurihama in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|}
===ပေါင်းစပ်မှုများ===
{{main|တော့တိုရိခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ တော့တိုရိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လူဦးရေအနည်းဆုံးခရိုင် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Tottori (Japan): Prefecture, Major Cities & Towns - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information |url=http://www.citypopulation.de:80/Japan-Tottori.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20200720180546/http://www.citypopulation.de:80/Japan-Tottori.html |archive-date=2020-07-20 |access-date=2026-02-24 |website=www.citypopulation.de |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Japan Prefectures Population from 1920 and Area |url=http://www.demographia.com/db-japanpref.htm |access-date=2026-02-24 |website=www.demographia.com}}</ref>
{{Historical populations
| 1920 | 455,000
| 1930 | 489,000
| 1940 | 484,000
| 1950 | 600,000
| 1960 | 599,000
| 1970 | 569,000
| 1980 | 604,000
| 1990 | 616,000
| 2000 | 613,289
| 2010 | 588,667
| 2020 | 560,517
|align = none
| footnote =
}}
==စီးပွားရေး==
တော့တိုရိခရိုင်မှ ထွက်ရှိသည့် စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်များကို ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အဓိကမြို့ကြီးများသို့ တင်ပို့သည်။ ထင်ရှားသည့် ထုတ်ကုန်အချို့မှာ နရှိသစ်တော်သီး၊ နဂအိမိုဝဥ၊ ဂျပန်နွေကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်မြိတ် (နဲဂိ)နှင့် ဖရဲသီးတို့ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် တော့တိုရိခရိုင်သည် ဆန်အဓိကထုတ်လုပ်သည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
==ဘာသာစကား==
သမိုင်းကြောင်းအရ တော့တိုရိခရိုင်ရှိရာဒေသသည် ဘာသာစကားအသုံးပြုမှု ကွဲပြားခြားနားခဲ့သည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စံအဖြစ်သတ်မှတ်ထားသည့် တိုကျိုဒေသစကား ကို အသုံးပြုနေသော်လည်း အခြားဒေသစကားများကိုလည်း အသုံးပြုနေသေးသည်။ ၎င်းတို့ထဲတွင် ချူးဂိုခုဒေသစကားနှင့် အွန်းပခုဒေသစကားတို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite encyclopedia | encyclopedia = Nihon Daihyakka Zensho (Nipponika) (日本大百科全書(ニッポニカ) | title = Tottori-ken: seikatsu bunka (鳥取(県): 生活文化) | url = http://rekishi.jkn21.com/ | access-date = 2012-04-07 | year = 2012 | publisher = Shogakukan | location = Tokyo | language = ja | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ | archive-date = 2007-08-25 }}</ref>
==ပညာရေး==
===တက္ကသိုလ်များ===
*[[Tottori University]]
*[[Tottori University of Environmental Studies]]
===ကောလိပ်များ===
*[[Tottori College]]
*[[Tottori College of Nursing]]
==ထင်ရှားသည့် နေရာများ==
===တော့တိုရိမြို့တော်===
[[File:Sunaba Coffee 20171219.jpg|thumb|right|ဆုနဘကော်ဖီဆိုင်၊ တော့တိုရိမြို့၏ ထင်ရှားသည့် ကော်ဖီဆိုင် ဖြစ်သည်။]]
* [[:en:Jinpūkaku|ဂျင်းပူးခခု]] - မဲဂျိခေတ်နှောင်းပိုင်းကာလစံအိမ်
* [[Tottori Sand Dunes]]
===Daisen===
[[File:Daisen 2016-03-15 (25637525020).jpg|thumb|right|ဒိုင်းဆန်းတောင်၏ မြင်ကွင်းကျယ်၊ ]]
* [[ဒိုင်းဆန်းတောင်]] - [[ချူးဂိုခုတောင်တန်း]]၏ အမြင့်ဆုံးတောင်၊ {{Convert|1729|m|ft|0|abbr=on}}
===ဒိုင်းဆန်းနှင့် ယောနဂို===
* [[မုခိဘန်းဒယယောအိအပျက်အစီးများ]] - ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အကြီးဆုံး ယယောအိခေတ်ကာလနယ်မြေအပျက်အစီးများ
===ယောနဂိုနှင့် ဆခိုင်းမိနတို===
[[File:Mizuki Shigeru Museum -01.jpg|thumb|right|View of Sakaiminato Mizuki Shigeru Memorial Hall and Character's Statue]]
* [[နခအုမိ]], တော့တိုရိခရိုင်နှင့် ရှိမနဲခရိုင်အကြားရှိ [[brackish]] ရေကန်၊ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ငါးခုမြောက်အကြီးဆုံးကန် ဖြစ်သည်။
===မိဆဆ===
* [[မိဆဆအွန်းဆန်း]]
* [[ဆန်းဘုဆွတ်ဂျိ]], ဟဲအိအန်ခေတ်ကာလကျောင်းတော်၊ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရတနာတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။]]
===ဆခိုင်းမိနတို===
* [[ခိတရိုးလမ်း]]
* [[ခိုယမကန်]]
===အိဝမိ===
* [[အုရဒိုမဲကမ်းခြေ]]
===ချိဇု===
* [[အိရှိတနိစံအိမ်]], အဲဒိုခေတ်ကာလမိသားစုစံအိမ်၊ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရတနာတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။]]
===နန်းဘု===
* [[တော့တိုရိဟနခအိရိုပန်းဥယျာဉ်]] - ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံးပန်းဥယျာဉ် ဖြစ်သည်။
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Tottori prefecture}}
* {{Official website|https://www.pref.tottori.lg.jp/}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
nsmlzgcsq5g8tswum5icbo7pxhfdkc8
1042989
1042988
2026-07-12T23:11:46Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* Daisen */
1042989
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တော့တိုရိခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|鳥取県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|鳥取県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tottori-ken}}
| image_skyline = Tottori-Sakyu Tottori Japan.JPG
| image_caption = တော့တိုရိမြို့အနီးရှိ [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]
| image_flag = Flag of Tottori Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Tottori Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 31 Tottori prefecture.svg
| coordinates = {{coord|35.449|133.766|type:adm2nd_globe:earth_region:JP|display=title,inline}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'in region|San'in]])
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Tottori, Tottori|Tottori]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 5
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 19
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Shinji Hirai]]
| area_total_km2 = 3,507.13
| area_water_percent = 0.7
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|41st]]
| population_footnotes =
| population_total = 538525
| population_as_of = July 1, 2023
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|47th]]
| population_density_km2 = 154
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算(2015年基準・2008SNA) : 経済社会総合研究所 – 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 1,912 billion<br />[[US$]] 14.1 billion (2022)
| iso_code = JP-31
| website = {{URL|1=https://www.pref.tottori.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country = Japan
| bird = [[Mandarin duck]] (''Aix galericulata'')
| fish =
| flower = Nijisseiki [[nashi pear]] [[blossom]] (''Pyrus pyrifolia'')
| tree = [[Taxus cuspidata|Daisenkyaraboku]] (''Taxus cuspidata'')
}}
| population_blank1_title = Dialects
| population_blank1 = [[Inshū dialect|Inshū]]・Kurayoshi・West Hōki
| anthem = [[:ja:わきあがる力|Wakiagaru chikara]]
}}
[[File:Tottori sand dune p4 2430.jpg|thumb|300px|[[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]]]
'''တော့တိုရိခရိုင်''' (鳥取県, တော့တိုရိခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Tottori Prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 990|page=990}}; "Chūgoku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 127|page=127}}.</ref> တော့တိုရိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေနည်းပါးသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်ကာ လူဦးရေ ၅၃၈,၅၂၅ ဦး (၂၀၂၃ ခုနှစ်) ရှိသည်။ ဧရိယာ ၃,၅၀၇.၁၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၃၅၄.၁၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အိုခယမခရိုင်]]နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]တို့ ရှိသည်။
တော့တိုရိမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ ယောနဂိုမြို့၊ ခုရယောရှိမြို့၊ ဆခိုင်းမိနတိုမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်တွင် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ဤသဲသောင်ကုန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ချူးဂိုခုတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် ဒိုင်းဆန်းတောင်သည် ခရိုင်၏ အမြင့်ဆုံးနေရာ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် လူဦး၇ေအားဖြင့် အနည်းဆုံးခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အိမ်ထောင်စုတစ်ခုချင်းစီအလိုက် ကော်ဖီသောက်သုံးမှုအများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Tottori" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 990|page=990}}.</ref>
==အမည်နာမ==
"တော့တိုရိ" ဟူသည့် စကားလုံးသည် ဂျပန်ခန်ဂျိအက္ခရာနှစ်လုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပထမခန်ဂျိ 鳥 သည် "ငှက်" ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအက္ခရာ 取 သည် "ရရှိသည်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ ရှေးခေတ်ကာလ ဤဒေသတွင်နေထိုင်ကြသူများသည် များစွာသော ရေကြက်များကို ဖမ်းကာ အသက်မွေးခဲ့ကြသည်။ "တော့တိုရိ" ဟူသည့် အမည်သည် ဘုရင်ဆုအိနင်း (၂၁၃ အေဒီ) လက်ထက် ၂၃ နှစ်မြောက်ကာလတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည့် နိဟွန်းရှောခိ ဟူသည့် စာအုပ်တွင် ပထမဆုံး ပါရှိခဲ့သည်။<ref name="nihon-suiko">{{Citation | translator-last = Aston | translator-first = W. G. | year = 1972 | title = Nihongi; chronicles of Japan from the earliest times to A.D. 697 | chapter = XXX | edition = 1st Tuttle | publisher = C.E. Tuttle Co. | place = Rutland, Vt. | page = 175 | isbn = 978-0-8048-0984-9 | oclc = 354027}}</ref>
==ပထဝီသွင်ပြင်==
[[File:Map of Tottori Prefecture Ja.svg|thumb|260px|Map of Tottori Prefecture<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]{{See also|List of cities in Tottori Prefecture by population}}{{OSM Location map
| coord={{coord|35.433|133.816}}
| float=right| zoom =8
| width = 260 | height = 140
| mark-coord1 = {{coord|35.433|133.816}}
| mark-title1 = Kurayoshi
| shape1=n-circle
| shape-color1=hard blue
| shape-outline1=white
| mark-size1=16
| mark-coord2 = {{coord|35.533|133.233}}
| mark-title2 = Sakaiminato
| mark-coord3 = {{coord|35.5|134.233}}
| mark-title3 = Tottori(capital)
| mark-coord4 = {{coord|35.433|133.333}}
| mark-title4 = Yonago
| caption = Cities in Tottori Prefecture
| auto-caption=1
}}
[[Image:Tottori castle08 1920.jpg|thumb|right|Tottori City]]
[[Image:SakaiminatoCity.jpg|thumb|right|Sakaiminato]]
{{See also|တော့တိုရိခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}}
တော့တိုရိခရိုင်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး သဲသောင်ကုန်းဖြစ်သည့် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ဒိုင်းဆန်း - အိုခိနှင့် ဆန်းအင်းခိုင်းဂန်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဘ - ဒိုးဂို - တိုင်းရှခုနှင့် ဟယောနိုဆန်း - အုရှိရိုယမ - နဂအိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် မဆဆ - တိုးဂိုးခို၊ နိရှိအိနဘနှင့် အိုခုဟိနိုခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်တို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=31 August 2012}}</ref>
မိဆုမိတောင်သည် မိုချိဂဆဲမြို့၏ ယခင်ဧရိယာအတွင်း ရှိသည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် တော့တိုရိမြို့နှင့် မိုချိဂဆဲကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။
===မြို့ပြများ===
တောတိုရိခရိုင်တွင် မြို့ကြီးလေးမြို့ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ -
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |အမည်
! rowspan="2" |ဧရိယာ (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |လူဦးရေ
! rowspan="2" |မြေပုံ
|-
![[ရိုမဂျိ]]
![[ခန်ဂျိ]]
|-
|[[Kurayoshi, Tottori|Kurayoshi]]
|倉吉市
|272.06
|48,558
|[[File:Kurayoshi in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Sakaiminato, Tottori|Sakaiminato]]
|境港市
|29.02
|33,888
|[[File:Location of Sakaiminato city Tottori prefecture Japan.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Tottori (city)|Tottori]] (capital)
|鳥取市
|765.31
|192,912
|[[File:Tottori City in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Yonago]]
|米子市
|132.42
|148,720
|[[File:Yonago in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|}
===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ===
တော့တိုရိခရိုင်ရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီရှိ မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |အမည်
! rowspan="2" |ဧရိယာ (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |လူဦးရေ
! rowspan="2" |ဒေသ
! rowspan="2" |အမျိုးအစား
! rowspan="2" |မြေပုံ
|-
![[ရိုမဂျိ]]
![[ခန်းဂျိ]]
|-
|[[Chizu, Tottori|Chizu]]
|智頭町
|224.61
|7,031
|[[Yazu District, Tottori|Yazu District]]
|Town
|[[File:Chizu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Daisen, Tottori|Daisen]]
|大山町
|189.83
|16,357
|[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]]
|Town
|[[File:Daisen in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Hiezu, Tottori|Hiezu]]
|日吉津村
|4.2
|3,439
|[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]]
|Village
|[[File:Hiezu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Hino, Tottori|Hino]]
|日野町
|133.98
|2,649
|[[Hino District, Tottori|Hino District]]
|Town
|[[File:Hino in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Hōki, Tottori|Hōki]]
|伯耆町
|139.44
|11,071
|[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]]
|Town
|[[File:Houki in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Hokuei, Tottori|Hokuei]]
|北栄町
|56.94
|14,718
|[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]]
|Town
|[[File:Hokuei in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Iwami, Tottori|Iwami]]
|岩美町
|122.32
|11,382
|[[Iwami District, Tottori|Iwami District]]
|Town
|[[File:Iwami in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Kōfu, Tottori|Kōfu]]
|江府町
|124.52
|2,950
|[[Hino District, Tottori|Hino District]]
|Town
|[[File:Kofu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Kotoura, Tottori|Kotoura]]
|琴浦町
|139.97
|17,219
|[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]]
|Town
|[[File:Kotoura in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Misasa, Tottori|Misasa]]
|三朝町
|233.52
|6,407
|[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]]
|Town
|[[File:Misasa in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Nanbu, Tottori|Nanbu]]
|南部町
|114.03
|10,888
|[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]]
|Town
|[[File:Nanbu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Nichinan, Tottori|Nichinan]]
|日南町
|340.96
|4,665
|[[Hino District, Tottori|Hino District]]
|Town
|[[File:Nichinan in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Wakasa, Tottori|Wakasa]]
|若桜町
|199.31
|3,209
|[[Yazu District, Tottori|Yazu District]]
|Town
|[[File:Wakasa in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Yazu]]
|八頭町
|206.71
|16,985
|[[Yazu District, Tottori|Yazu District]]
|Town
|[[File:Yazu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Yurihama, Tottori|Yurihama]]
|湯梨浜町
|77.94
|16,837
|[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]]
|Town
|[[File:Yurihama in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|}
===ပေါင်းစပ်မှုများ===
{{main|တော့တိုရိခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ တော့တိုရိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လူဦးရေအနည်းဆုံးခရိုင် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Tottori (Japan): Prefecture, Major Cities & Towns - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information |url=http://www.citypopulation.de:80/Japan-Tottori.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20200720180546/http://www.citypopulation.de:80/Japan-Tottori.html |archive-date=2020-07-20 |access-date=2026-02-24 |website=www.citypopulation.de |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Japan Prefectures Population from 1920 and Area |url=http://www.demographia.com/db-japanpref.htm |access-date=2026-02-24 |website=www.demographia.com}}</ref>
{{Historical populations
| 1920 | 455,000
| 1930 | 489,000
| 1940 | 484,000
| 1950 | 600,000
| 1960 | 599,000
| 1970 | 569,000
| 1980 | 604,000
| 1990 | 616,000
| 2000 | 613,289
| 2010 | 588,667
| 2020 | 560,517
|align = none
| footnote =
}}
==စီးပွားရေး==
တော့တိုရိခရိုင်မှ ထွက်ရှိသည့် စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်များကို ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အဓိကမြို့ကြီးများသို့ တင်ပို့သည်။ ထင်ရှားသည့် ထုတ်ကုန်အချို့မှာ နရှိသစ်တော်သီး၊ နဂအိမိုဝဥ၊ ဂျပန်နွေကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်မြိတ် (နဲဂိ)နှင့် ဖရဲသီးတို့ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် တော့တိုရိခရိုင်သည် ဆန်အဓိကထုတ်လုပ်သည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
==ဘာသာစကား==
သမိုင်းကြောင်းအရ တော့တိုရိခရိုင်ရှိရာဒေသသည် ဘာသာစကားအသုံးပြုမှု ကွဲပြားခြားနားခဲ့သည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စံအဖြစ်သတ်မှတ်ထားသည့် တိုကျိုဒေသစကား ကို အသုံးပြုနေသော်လည်း အခြားဒေသစကားများကိုလည်း အသုံးပြုနေသေးသည်။ ၎င်းတို့ထဲတွင် ချူးဂိုခုဒေသစကားနှင့် အွန်းပခုဒေသစကားတို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite encyclopedia | encyclopedia = Nihon Daihyakka Zensho (Nipponika) (日本大百科全書(ニッポニカ) | title = Tottori-ken: seikatsu bunka (鳥取(県): 生活文化) | url = http://rekishi.jkn21.com/ | access-date = 2012-04-07 | year = 2012 | publisher = Shogakukan | location = Tokyo | language = ja | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ | archive-date = 2007-08-25 }}</ref>
==ပညာရေး==
===တက္ကသိုလ်များ===
*[[Tottori University]]
*[[Tottori University of Environmental Studies]]
===ကောလိပ်များ===
*[[Tottori College]]
*[[Tottori College of Nursing]]
==ထင်ရှားသည့် နေရာများ==
===တော့တိုရိမြို့တော်===
[[File:Sunaba Coffee 20171219.jpg|thumb|right|ဆုနဘကော်ဖီဆိုင်၊ တော့တိုရိမြို့၏ ထင်ရှားသည့် ကော်ဖီဆိုင် ဖြစ်သည်။]]
* [[:en:Jinpūkaku|ဂျင်းပူးခခု]] - မဲဂျိခေတ်နှောင်းပိုင်းကာလစံအိမ်
* [[Tottori Sand Dunes]]
===ဒိုင်းဆန်း===
[[File:Daisen 2016-03-15 (25637525020).jpg|thumb|right|ဒိုင်းဆန်းတောင်၏ မြင်ကွင်းကျယ်၊ ]]
* [[ဒိုင်းဆန်းတောင်]] - [[ချူးဂိုခုတောင်တန်း]]၏ အမြင့်ဆုံးတောင်၊ {{Convert|1729|m|ft|0|abbr=on}}
===ဒိုင်းဆန်းနှင့် ယောနဂို===
* [[မုခိဘန်းဒယယောအိအပျက်အစီးများ]] - ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အကြီးဆုံး ယယောအိခေတ်ကာလနယ်မြေအပျက်အစီးများ
===ယောနဂိုနှင့် ဆခိုင်းမိနတို===
[[File:Mizuki Shigeru Museum -01.jpg|thumb|right|View of Sakaiminato Mizuki Shigeru Memorial Hall and Character's Statue]]
* [[နခအုမိ]], တော့တိုရိခရိုင်နှင့် ရှိမနဲခရိုင်အကြားရှိ [[brackish]] ရေကန်၊ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ငါးခုမြောက်အကြီးဆုံးကန် ဖြစ်သည်။
===မိဆဆ===
* [[မိဆဆအွန်းဆန်း]]
* [[ဆန်းဘုဆွတ်ဂျိ]], ဟဲအိအန်ခေတ်ကာလကျောင်းတော်၊ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရတနာတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။]]
===ဆခိုင်းမိနတို===
* [[ခိတရိုးလမ်း]]
* [[ခိုယမကန်]]
===အိဝမိ===
* [[အုရဒိုမဲကမ်းခြေ]]
===ချိဇု===
* [[အိရှိတနိစံအိမ်]], အဲဒိုခေတ်ကာလမိသားစုစံအိမ်၊ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရတနာတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။]]
===နန်းဘု===
* [[တော့တိုရိဟနခအိရိုပန်းဥယျာဉ်]] - ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံးပန်းဥယျာဉ် ဖြစ်သည်။
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Tottori prefecture}}
* {{Official website|https://www.pref.tottori.lg.jp/}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
3qno65s733hz4hx885qmdj1wzuqz63i
1042990
1042989
2026-07-12T23:13:01Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး */
1042990
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တော့တိုရိခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|鳥取県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|鳥取県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tottori-ken}}
| image_skyline = Tottori-Sakyu Tottori Japan.JPG
| image_caption = တော့တိုရိမြို့အနီးရှိ [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]
| image_flag = Flag of Tottori Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Tottori Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 31 Tottori prefecture.svg
| coordinates = {{coord|35.449|133.766|type:adm2nd_globe:earth_region:JP|display=title,inline}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'in region|San'in]])
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Tottori, Tottori|Tottori]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 5
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 19
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Shinji Hirai]]
| area_total_km2 = 3,507.13
| area_water_percent = 0.7
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|41st]]
| population_footnotes =
| population_total = 538525
| population_as_of = July 1, 2023
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|47th]]
| population_density_km2 = 154
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算(2015年基準・2008SNA) : 経済社会総合研究所 – 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 1,912 billion<br />[[US$]] 14.1 billion (2022)
| iso_code = JP-31
| website = {{URL|1=https://www.pref.tottori.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country = Japan
| bird = [[Mandarin duck]] (''Aix galericulata'')
| fish =
| flower = Nijisseiki [[nashi pear]] [[blossom]] (''Pyrus pyrifolia'')
| tree = [[Taxus cuspidata|Daisenkyaraboku]] (''Taxus cuspidata'')
}}
| population_blank1_title = Dialects
| population_blank1 = [[Inshū dialect|Inshū]]・Kurayoshi・West Hōki
| anthem = [[:ja:わきあがる力|Wakiagaru chikara]]
}}
[[File:Tottori sand dune p4 2430.jpg|thumb|300px|[[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]]]
'''တော့တိုရိခရိုင်''' (鳥取県, တော့တိုရိခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Tottori Prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 990|page=990}}; "Chūgoku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 127|page=127}}.</ref> တော့တိုရိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေနည်းပါးသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်ကာ လူဦးရေ ၅၃၈,၅၂၅ ဦး (၂၀၂၃ ခုနှစ်) ရှိသည်။ ဧရိယာ ၃,၅၀၇.၁၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၃၅၄.၁၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အိုခယမခရိုင်]]နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]တို့ ရှိသည်။
တော့တိုရိမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ ယောနဂိုမြို့၊ ခုရယောရှိမြို့၊ ဆခိုင်းမိနတိုမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်တွင် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ဤသဲသောင်ကုန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ချူးဂိုခုတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် ဒိုင်းဆန်းတောင်သည် ခရိုင်၏ အမြင့်ဆုံးနေရာ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် လူဦး၇ေအားဖြင့် အနည်းဆုံးခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အိမ်ထောင်စုတစ်ခုချင်းစီအလိုက် ကော်ဖီသောက်သုံးမှုအများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Tottori" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 990|page=990}}.</ref>
==အမည်နာမ==
"တော့တိုရိ" ဟူသည့် စကားလုံးသည် ဂျပန်ခန်ဂျိအက္ခရာနှစ်လုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပထမခန်ဂျိ 鳥 သည် "ငှက်" ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအက္ခရာ 取 သည် "ရရှိသည်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ ရှေးခေတ်ကာလ ဤဒေသတွင်နေထိုင်ကြသူများသည် များစွာသော ရေကြက်များကို ဖမ်းကာ အသက်မွေးခဲ့ကြသည်။ "တော့တိုရိ" ဟူသည့် အမည်သည် ဘုရင်ဆုအိနင်း (၂၁၃ အေဒီ) လက်ထက် ၂၃ နှစ်မြောက်ကာလတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည့် နိဟွန်းရှောခိ ဟူသည့် စာအုပ်တွင် ပထမဆုံး ပါရှိခဲ့သည်။<ref name="nihon-suiko">{{Citation | translator-last = Aston | translator-first = W. G. | year = 1972 | title = Nihongi; chronicles of Japan from the earliest times to A.D. 697 | chapter = XXX | edition = 1st Tuttle | publisher = C.E. Tuttle Co. | place = Rutland, Vt. | page = 175 | isbn = 978-0-8048-0984-9 | oclc = 354027}}</ref>
==ပထဝီသွင်ပြင်==
[[File:Map of Tottori Prefecture Ja.svg|thumb|260px|Map of Tottori Prefecture<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]{{See also|List of cities in Tottori Prefecture by population}}{{OSM Location map
| coord={{coord|35.433|133.816}}
| float=right| zoom =8
| width = 260 | height = 140
| mark-coord1 = {{coord|35.433|133.816}}
| mark-title1 = Kurayoshi
| shape1=n-circle
| shape-color1=hard blue
| shape-outline1=white
| mark-size1=16
| mark-coord2 = {{coord|35.533|133.233}}
| mark-title2 = Sakaiminato
| mark-coord3 = {{coord|35.5|134.233}}
| mark-title3 = Tottori(capital)
| mark-coord4 = {{coord|35.433|133.333}}
| mark-title4 = Yonago
| caption = Cities in Tottori Prefecture
| auto-caption=1
}}
[[Image:Tottori castle08 1920.jpg|thumb|right|Tottori City]]
[[Image:SakaiminatoCity.jpg|thumb|right|Sakaiminato]]
{{See also|တော့တိုရိခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}}
တော့တိုရိခရိုင်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး သဲသောင်ကုန်းဖြစ်သည့် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ဒိုင်းဆန်း - အိုခိနှင့် ဆန်းအင်းခိုင်းဂန်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဘ - ဒိုးဂို - တိုင်းရှခုနှင့် ဟယောနိုဆန်း - အုရှိရိုယမ - နဂအိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် မဆဆ - တိုးဂိုးခို၊ နိရှိအိနဘနှင့် အိုခုဟိနိုခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်တို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=31 August 2012}}</ref>
မိဆုမိတောင်သည် မိုချိဂဆဲမြို့၏ ယခင်ဧရိယာအတွင်း ရှိသည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် တော့တိုရိမြို့နှင့် မိုချိဂဆဲကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။
===မြို့ပြများ===
တောတိုရိခရိုင်တွင် မြို့ကြီးလေးမြို့ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ -
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |အမည်
! rowspan="2" |ဧရိယာ (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |လူဦးရေ
! rowspan="2" |မြေပုံ
|-
![[ရိုမဂျိ]]
![[ခန်ဂျိ]]
|-
|[[Kurayoshi, Tottori|Kurayoshi]]
|倉吉市
|272.06
|48,558
|[[File:Kurayoshi in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Sakaiminato, Tottori|Sakaiminato]]
|境港市
|29.02
|33,888
|[[File:Location of Sakaiminato city Tottori prefecture Japan.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Tottori (city)|Tottori]] (capital)
|鳥取市
|765.31
|192,912
|[[File:Tottori City in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Yonago]]
|米子市
|132.42
|148,720
|[[File:Yonago in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|}
===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ===
တော့တိုရိခရိုင်ရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီရှိ မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |အမည်
! rowspan="2" |ဧရိယာ (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |လူဦးရေ
! rowspan="2" |ဒေသ
! rowspan="2" |အမျိုးအစား
! rowspan="2" |မြေပုံ
|-
![[ရိုမဂျိ]]
![[ခန်းဂျိ]]
|-
|[[Chizu, Tottori|Chizu]]
|智頭町
|224.61
|7,031
|[[Yazu District, Tottori|Yazu District]]
|Town
|[[File:Chizu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Daisen, Tottori|Daisen]]
|大山町
|189.83
|16,357
|[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]]
|Town
|[[File:Daisen in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Hiezu, Tottori|Hiezu]]
|日吉津村
|4.2
|3,439
|[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]]
|Village
|[[File:Hiezu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Hino, Tottori|Hino]]
|日野町
|133.98
|2,649
|[[Hino District, Tottori|Hino District]]
|Town
|[[File:Hino in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Hōki, Tottori|Hōki]]
|伯耆町
|139.44
|11,071
|[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]]
|Town
|[[File:Houki in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Hokuei, Tottori|Hokuei]]
|北栄町
|56.94
|14,718
|[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]]
|Town
|[[File:Hokuei in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Iwami, Tottori|Iwami]]
|岩美町
|122.32
|11,382
|[[Iwami District, Tottori|Iwami District]]
|Town
|[[File:Iwami in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Kōfu, Tottori|Kōfu]]
|江府町
|124.52
|2,950
|[[Hino District, Tottori|Hino District]]
|Town
|[[File:Kofu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Kotoura, Tottori|Kotoura]]
|琴浦町
|139.97
|17,219
|[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]]
|Town
|[[File:Kotoura in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Misasa, Tottori|Misasa]]
|三朝町
|233.52
|6,407
|[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]]
|Town
|[[File:Misasa in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Nanbu, Tottori|Nanbu]]
|南部町
|114.03
|10,888
|[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]]
|Town
|[[File:Nanbu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Nichinan, Tottori|Nichinan]]
|日南町
|340.96
|4,665
|[[Hino District, Tottori|Hino District]]
|Town
|[[File:Nichinan in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Wakasa, Tottori|Wakasa]]
|若桜町
|199.31
|3,209
|[[Yazu District, Tottori|Yazu District]]
|Town
|[[File:Wakasa in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Yazu]]
|八頭町
|206.71
|16,985
|[[Yazu District, Tottori|Yazu District]]
|Town
|[[File:Yazu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Yurihama, Tottori|Yurihama]]
|湯梨浜町
|77.94
|16,837
|[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]]
|Town
|[[File:Yurihama in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|}
===ပေါင်းစပ်မှုများ===
{{main|တော့တိုရိခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ တော့တိုရိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လူဦးရေအနည်းဆုံးခရိုင် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Tottori (Japan): Prefecture, Major Cities & Towns - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information |url=http://www.citypopulation.de:80/Japan-Tottori.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20200720180546/http://www.citypopulation.de:80/Japan-Tottori.html |archive-date=2020-07-20 |access-date=2026-02-24 |website=www.citypopulation.de |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Japan Prefectures Population from 1920 and Area |url=http://www.demographia.com/db-japanpref.htm |access-date=2026-02-24 |website=www.demographia.com}}</ref>
{{Historical populations
| 1920 | 455,000
| 1930 | 489,000
| 1940 | 484,000
| 1950 | 600,000
| 1960 | 599,000
| 1970 | 569,000
| 1980 | 604,000
| 1990 | 616,000
| 2000 | 613,289
| 2010 | 588,667
| 2020 | 560,517
|align = none
| footnote =
}}
==စီးပွားရေး==
တော့တိုရိခရိုင်မှ ထွက်ရှိသည့် စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်များကို ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အဓိကမြို့ကြီးများသို့ တင်ပို့သည်။ ထင်ရှားသည့် ထုတ်ကုန်အချို့မှာ နရှိသစ်တော်သီး၊ နဂအိမိုဝဥ၊ ဂျပန်နွေကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်မြိတ် (နဲဂိ)နှင့် ဖရဲသီးတို့ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် တော့တိုရိခရိုင်သည် ဆန်အဓိကထုတ်လုပ်သည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
==ဘာသာစကား==
သမိုင်းကြောင်းအရ တော့တိုရိခရိုင်ရှိရာဒေသသည် ဘာသာစကားအသုံးပြုမှု ကွဲပြားခြားနားခဲ့သည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စံအဖြစ်သတ်မှတ်ထားသည့် တိုကျိုဒေသစကား ကို အသုံးပြုနေသော်လည်း အခြားဒေသစကားများကိုလည်း အသုံးပြုနေသေးသည်။ ၎င်းတို့ထဲတွင် ချူးဂိုခုဒေသစကားနှင့် အွန်းပခုဒေသစကားတို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite encyclopedia | encyclopedia = Nihon Daihyakka Zensho (Nipponika) (日本大百科全書(ニッポニカ) | title = Tottori-ken: seikatsu bunka (鳥取(県): 生活文化) | url = http://rekishi.jkn21.com/ | access-date = 2012-04-07 | year = 2012 | publisher = Shogakukan | location = Tokyo | language = ja | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ | archive-date = 2007-08-25 }}</ref>
==ပညာရေး==
===တက္ကသိုလ်များ===
*[[Tottori University]]
*[[Tottori University of Environmental Studies]]
===ကောလိပ်များ===
*[[Tottori College]]
*[[Tottori College of Nursing]]
==ထင်ရှားသည့် နေရာများ==
===တော့တိုရိမြို့တော်===
[[File:Sunaba Coffee 20171219.jpg|thumb|right|ဆုနဘကော်ဖီဆိုင်၊ တော့တိုရိမြို့၏ ထင်ရှားသည့် ကော်ဖီဆိုင် ဖြစ်သည်။]]
* [[:en:Jinpūkaku|ဂျင်းပူးခခု]] - မဲဂျိခေတ်နှောင်းပိုင်းကာလစံအိမ်
* [[Tottori Sand Dunes]]
===ဒိုင်းဆန်း===
[[File:Daisen 2016-03-15 (25637525020).jpg|thumb|right|ဒိုင်းဆန်းတောင်၏ မြင်ကွင်းကျယ်၊ ]]
* [[ဒိုင်းဆန်းတောင်]] - [[ချူးဂိုခုတောင်တန်း]]၏ အမြင့်ဆုံးတောင်၊ {{Convert|1729|m|ft|0|abbr=on}}
===ဒိုင်းဆန်းနှင့် ယောနဂို===
* [[မုခိဘန်းဒယယောအိအပျက်အစီးများ]] - ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အကြီးဆုံး ယယောအိခေတ်ကာလနယ်မြေအပျက်အစီးများ
===ယောနဂိုနှင့် ဆခိုင်းမိနတို===
[[File:Mizuki Shigeru Museum -01.jpg|thumb|right|View of Sakaiminato Mizuki Shigeru Memorial Hall and Character's Statue]]
* [[နခအုမိ]], တော့တိုရိခရိုင်နှင့် ရှိမနဲခရိုင်အကြားရှိ [[brackish]] ရေကန်၊ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ငါးခုမြောက်အကြီးဆုံးကန် ဖြစ်သည်။
===မိဆဆ===
* [[မိဆဆအွန်းဆန်း]]
* [[ဆန်းဘုဆွတ်ဂျိ]], ဟဲအိအန်ခေတ်ကာလကျောင်းတော်၊ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရတနာတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။]]
===ဆခိုင်းမိနတို===
* [[ခိတရိုးလမ်း]]
* [[ခိုယမကန်]]
===အိဝမိ===
* [[အုရဒိုမဲကမ်းခြေ]]
===ချိဇု===
* [[အိရှိတနိစံအိမ်]], အဲဒိုခေတ်ကာလမိသားစုစံအိမ်၊ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရတနာတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။]]
===နန်းဘု===
* [[တော့တိုရိဟနခအိရိုပန်းဥယျာဉ်]] - ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံးပန်းဥယျာဉ် ဖြစ်သည်။
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
===မီးရထားလမ်း===
*[[JR West]]
**[[Sanin Line]]
**[[Hakubi Line]]
**[[Inbi Line]]
**[[Sakai Line]]
*[[Wakasa Railway]]
*[[Chizu Express]]
===ကားလမ်းများ===
====အဝေးပြေးလမ်းနှင့် တိုးဂိတ်လမ်းများ====
* Tottori Expressway
* Yonago Expressway
* [[Sanin Expressway]]
* Shidosaka Pass Road
* Tottori-Toyooka-Miyazu Road
====နိုင်ငံအဆင့် အဝေးပြေးလမ်းများ====
*Route 9
*Route 29 (Tottori-[[Shiso]]-[[Himeji]])
*Route 53 (Tottori-[[Tsuyama]]-[[Okayama]])
*Route 178
*Route 179
*Route 180
*Route 181 (Yonago-[[Niimi]]-Okayama)
*Route 183
*Route 313
*Route 373
*Route 431
*Route 482
===ဆိပ်ကမ်းများ===
*[[ဆခိုင်းမိနတို]] ဆိပ်ကမ်း – ferry route to [[Oki Island]], and international container hub
===လေဆိပ်များ===
*[[Tottori Airport]]
*[[Yonago Airport]]
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Tottori prefecture}}
* {{Official website|https://www.pref.tottori.lg.jp/}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
6cy2tirll9kynmmt6gwzvxxz7kpqd0h
1043015
1042990
2026-07-13T05:28:08Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1043015
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = တော့တိုရိခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|鳥取県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|鳥取県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Tottori-ken}}
| image_skyline = Tottori-Sakyu Tottori Japan.JPG
| image_caption = တော့တိုရိမြို့အနီးရှိ [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]
| image_flag = Flag of Tottori Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Tottori Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 31 Tottori prefecture.svg
| coordinates = {{coord|35.449|133.766|type:adm2nd_globe:earth_region:JP|display=title,inline}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[Japan]]
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'in region|San'in]])
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Tottori, Tottori|Tottori]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 5
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 19
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Shinji Hirai]]
| area_total_km2 = 3,507.13
| area_water_percent = 0.7
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|41st]]
| population_footnotes =
| population_total = 538525
| population_as_of = July 1, 2023
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|47th]]
| population_density_km2 = 154
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算(2015年基準・2008SNA) : 経済社会総合研究所 – 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 1,912 billion<br />[[US$]] 14.1 billion (2022)
| iso_code = JP-31
| website = {{URL|1=https://www.pref.tottori.lg.jp/}}
| module = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| country = Japan
| bird = [[Mandarin duck]] (''Aix galericulata'')
| fish =
| flower = Nijisseiki [[nashi pear]] [[blossom]] (''Pyrus pyrifolia'')
| tree = [[Taxus cuspidata|Daisenkyaraboku]] (''Taxus cuspidata'')
}}
| population_blank1_title = Dialects
| population_blank1 = [[Inshū dialect|Inshū]]・Kurayoshi・West Hōki
| anthem = [[:ja:わきあがる力|Wakiagaru chikara]]
}}
[[File:Tottori sand dune p4 2430.jpg|thumb|300px|[[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]]]
'''တော့တိုရိခရိုင်''' (鳥取県, တော့တိုရိခန်း<ref>{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|lang=ja}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Tottori Prefecture" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 990|page=990}}; "Chūgoku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 127|page=127}}.</ref> တော့တိုရိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေနည်းပါးသည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်ကာ လူဦးရေ ၅၃၈,၅၂၅ ဦး (၂၀၂၃ ခုနှစ်) ရှိသည်။ ဧရိယာ ၃,၅၀၇.၁၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၃၅၄.၁၁ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် အနောက်ဘက်တွင် [[ရှိမနဲခရိုင်]]၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[အိုဆာကာစီရင်စု]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[အိုခယမခရိုင်]]နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]တို့ ရှိသည်။
တော့တိုရိမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ကာ အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကကျသည့် မြို့များမှာ ယောနဂိုမြို့၊ ခုရယောရှိမြို့၊ ဆခိုင်းမိနတိုမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်တွင် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ဤသဲသောင်ကုန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ချူးဂိုခုတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် ဒိုင်းဆန်းတောင်သည် ခရိုင်၏ အမြင့်ဆုံးနေရာ ဖြစ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်သည် လူဦး၇ေအားဖြင့် အနည်းဆုံးခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အိမ်ထောင်စုတစ်ခုချင်းစီအလိုက် ကော်ဖီသောက်သုံးမှုအများဆုံး ခရိုင်ဖြစ်သည်။<ref>Nussbaum, "Tottori" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 990|page=990}}.</ref>
==အမည်နာမ==
"တော့တိုရိ" ဟူသည့် စကားလုံးသည် ဂျပန်ခန်ဂျိအက္ခရာနှစ်လုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပထမခန်ဂျိ 鳥 သည် "ငှက်" ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအက္ခရာ 取 သည် "ရရှိသည်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ ရှေးခေတ်ကာလ ဤဒေသတွင်နေထိုင်ကြသူများသည် များစွာသော ရေကြက်များကို ဖမ်းကာ အသက်မွေးခဲ့ကြသည်။ "တော့တိုရိ" ဟူသည့် အမည်သည် ဘုရင်ဆုအိနင်း (၂၁၃ အေဒီ) လက်ထက် ၂၃ နှစ်မြောက်ကာလတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည့် နိဟွန်းရှောခိ ဟူသည့် စာအုပ်တွင် ပထမဆုံး ပါရှိခဲ့သည်။<ref name="nihon-suiko">{{Citation | translator-last = Aston | translator-first = W. G. | year = 1972 | title = Nihongi; chronicles of Japan from the earliest times to A.D. 697 | chapter = XXX | edition = 1st Tuttle | publisher = C.E. Tuttle Co. | place = Rutland, Vt. | page = 175 | isbn = 978-0-8048-0984-9 | oclc = 354027}}</ref>
==ပထဝီသွင်ပြင်==
[[File:Map of Tottori Prefecture Ja.svg|thumb|260px|Map of Tottori Prefecture<br />{{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]{{See also|List of cities in Tottori Prefecture by population}}{{OSM Location map
| coord={{coord|35.433|133.816}}
| float=right| zoom =8
| width = 260 | height = 140
| mark-coord1 = {{coord|35.433|133.816}}
| mark-title1 = Kurayoshi
| shape1=n-circle
| shape-color1=hard blue
| shape-outline1=white
| mark-size1=16
| mark-coord2 = {{coord|35.533|133.233}}
| mark-title2 = Sakaiminato
| mark-coord3 = {{coord|35.5|134.233}}
| mark-title3 = Tottori(capital)
| mark-coord4 = {{coord|35.433|133.333}}
| mark-title4 = Yonago
| caption = Cities in Tottori Prefecture
| auto-caption=1
}}
[[Image:Tottori castle08 1920.jpg|thumb|right|Tottori City]]
[[Image:SakaiminatoCity.jpg|thumb|right|Sakaiminato]]
{{See also|တော့တိုရိခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}}
တော့တိုရိခရိုင်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး သဲသောင်ကုန်းဖြစ်သည့် [[တော့တိုရိသဲသောင်ကုန်း]]ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ဒိုင်းဆန်း - အိုခိနှင့် ဆန်းအင်းခိုင်းဂန်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟိဘ - ဒိုးဂို - တိုင်းရှခုနှင့် ဟယောနိုဆန်း - အုရှိရိုယမ - နဂအိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် မဆဆ - တိုးဂိုးခို၊ နိရှိအိနဘနှင့် အိုခုဟိနိုခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်တို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=31 August 2012}}</ref>
မိဆုမိတောင်သည် မိုချိဂဆဲမြို့၏ ယခင်ဧရိယာအတွင်း ရှိသည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် တော့တိုရိမြို့နှင့် မိုချိဂဆဲကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။
===မြို့ပြများ===
တောတိုရိခရိုင်တွင် မြို့ကြီးလေးမြို့ တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ -
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |အမည်
! rowspan="2" |ဧရိယာ (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |လူဦးရေ
! rowspan="2" |မြေပုံ
|-
![[ရိုမဂျိ]]
![[ခန်ဂျိ]]
|-
|[[Kurayoshi, Tottori|Kurayoshi]]
|倉吉市
|272.06
|48,558
|[[File:Kurayoshi in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Sakaiminato, Tottori|Sakaiminato]]
|境港市
|29.02
|33,888
|[[File:Location of Sakaiminato city Tottori prefecture Japan.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Tottori (city)|Tottori]] (capital)
|鳥取市
|765.31
|192,912
|[[File:Tottori City in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Yonago]]
|米子市
|132.42
|148,720
|[[File:Yonago in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|}
===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ===
တော့တိုရိခရိုင်ရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီရှိ မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |အမည်
! rowspan="2" |ဧရိယာ (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |လူဦးရေ
! rowspan="2" |ဒေသ
! rowspan="2" |အမျိုးအစား
! rowspan="2" |မြေပုံ
|-
![[ရိုမဂျိ]]
![[ခန်းဂျိ]]
|-
|[[Chizu, Tottori|Chizu]]
|智頭町
|224.61
|7,031
|[[Yazu District, Tottori|Yazu District]]
|Town
|[[File:Chizu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Daisen, Tottori|Daisen]]
|大山町
|189.83
|16,357
|[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]]
|Town
|[[File:Daisen in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Hiezu, Tottori|Hiezu]]
|日吉津村
|4.2
|3,439
|[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]]
|Village
|[[File:Hiezu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Hino, Tottori|Hino]]
|日野町
|133.98
|2,649
|[[Hino District, Tottori|Hino District]]
|Town
|[[File:Hino in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Hōki, Tottori|Hōki]]
|伯耆町
|139.44
|11,071
|[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]]
|Town
|[[File:Houki in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Hokuei, Tottori|Hokuei]]
|北栄町
|56.94
|14,718
|[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]]
|Town
|[[File:Hokuei in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Iwami, Tottori|Iwami]]
|岩美町
|122.32
|11,382
|[[Iwami District, Tottori|Iwami District]]
|Town
|[[File:Iwami in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Kōfu, Tottori|Kōfu]]
|江府町
|124.52
|2,950
|[[Hino District, Tottori|Hino District]]
|Town
|[[File:Kofu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Kotoura, Tottori|Kotoura]]
|琴浦町
|139.97
|17,219
|[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]]
|Town
|[[File:Kotoura in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Misasa, Tottori|Misasa]]
|三朝町
|233.52
|6,407
|[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]]
|Town
|[[File:Misasa in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Nanbu, Tottori|Nanbu]]
|南部町
|114.03
|10,888
|[[Saihaku District, Tottori|Saihaku District]]
|Town
|[[File:Nanbu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Nichinan, Tottori|Nichinan]]
|日南町
|340.96
|4,665
|[[Hino District, Tottori|Hino District]]
|Town
|[[File:Nichinan in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Wakasa, Tottori|Wakasa]]
|若桜町
|199.31
|3,209
|[[Yazu District, Tottori|Yazu District]]
|Town
|[[File:Wakasa in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Yazu]]
|八頭町
|206.71
|16,985
|[[Yazu District, Tottori|Yazu District]]
|Town
|[[File:Yazu in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|-
|[[Yurihama, Tottori|Yurihama]]
|湯梨浜町
|77.94
|16,837
|[[Tōhaku District, Tottori|Tōhaku District]]
|Town
|[[File:Yurihama in Tottori Prefecture Ja.svg|frameless|50x50px]]
|}
===ပေါင်းစပ်မှုများ===
{{main|တော့တိုရိခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ တော့တိုရိခရိုင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လူဦးရေအနည်းဆုံးခရိုင် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Tottori (Japan): Prefecture, Major Cities & Towns - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information |url=http://www.citypopulation.de/Japan-Tottori.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20200720180546/http://www.citypopulation.de/Japan-Tottori.html |archive-date=20 July 2020 |access-date=2026-02-24 |website=www.citypopulation.de |language=en |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=Japan Prefectures Population from 1920 and Area |url=http://www.demographia.com/db-japanpref.htm |access-date=2026-02-24 |website=www.demographia.com}}</ref>
{{Historical populations
| 1920 | 455,000
| 1930 | 489,000
| 1940 | 484,000
| 1950 | 600,000
| 1960 | 599,000
| 1970 | 569,000
| 1980 | 604,000
| 1990 | 616,000
| 2000 | 613,289
| 2010 | 588,667
| 2020 | 560,517
|align = none
| footnote =
}}
==စီးပွားရေး==
တော့တိုရိခရိုင်မှ ထွက်ရှိသည့် စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်များကို ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အဓိကမြို့ကြီးများသို့ တင်ပို့သည်။ ထင်ရှားသည့် ထုတ်ကုန်အချို့မှာ နရှိသစ်တော်သီး၊ နဂအိမိုဝဥ၊ ဂျပန်နွေကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်မြိတ် (နဲဂိ)နှင့် ဖရဲသီးတို့ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် တော့တိုရိခရိုင်သည် ဆန်အဓိကထုတ်လုပ်သည့် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
==ဘာသာစကား==
သမိုင်းကြောင်းအရ တော့တိုရိခရိုင်ရှိရာဒေသသည် ဘာသာစကားအသုံးပြုမှု ကွဲပြားခြားနားခဲ့သည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စံအဖြစ်သတ်မှတ်ထားသည့် တိုကျိုဒေသစကား ကို အသုံးပြုနေသော်လည်း အခြားဒေသစကားများကိုလည်း အသုံးပြုနေသေးသည်။ ၎င်းတို့ထဲတွင် ချူးဂိုခုဒေသစကားနှင့် အွန်းပခုဒေသစကားတို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite encyclopedia | encyclopedia = Nihon Daihyakka Zensho (Nipponika) (日本大百科全書(ニッポニカ) | title = Tottori-ken: seikatsu bunka (鳥取(県): 生活文化) | url = http://rekishi.jkn21.com/ | access-date = 2012-04-07 | year = 2012 | publisher = Shogakukan | location = Tokyo | language = ja | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ | archive-date = 2007-08-25 }}</ref>
==ပညာရေး==
===တက္ကသိုလ်များ===
*[[Tottori University]]
*[[Tottori University of Environmental Studies]]
===ကောလိပ်များ===
*[[Tottori College]]
*[[Tottori College of Nursing]]
==ထင်ရှားသည့် နေရာများ==
===တော့တိုရိမြို့တော်===
[[File:Sunaba Coffee 20171219.jpg|thumb|right|ဆုနဘကော်ဖီဆိုင်၊ တော့တိုရိမြို့၏ ထင်ရှားသည့် ကော်ဖီဆိုင် ဖြစ်သည်။]]
* [[:en:Jinpūkaku|ဂျင်းပူးခခု]] - မဲဂျိခေတ်နှောင်းပိုင်းကာလစံအိမ်
* [[Tottori Sand Dunes]]
===ဒိုင်းဆန်း===
[[File:Daisen 2016-03-15 (25637525020).jpg|thumb|right|ဒိုင်းဆန်းတောင်၏ မြင်ကွင်းကျယ်၊ ]]
* [[ဒိုင်းဆန်းတောင်]] - [[ချူးဂိုခုတောင်တန်း]]၏ အမြင့်ဆုံးတောင်၊ {{Convert|1729|m|ft|0|abbr=on}}
===ဒိုင်းဆန်းနှင့် ယောနဂို===
* [[မုခိဘန်းဒယယောအိအပျက်အစီးများ]] - ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အကြီးဆုံး ယယောအိခေတ်ကာလနယ်မြေအပျက်အစီးများ
===ယောနဂိုနှင့် ဆခိုင်းမိနတို===
[[File:Mizuki Shigeru Museum -01.jpg|thumb|right|View of Sakaiminato Mizuki Shigeru Memorial Hall and Character's Statue]]
* [[နခအုမိ]], တော့တိုရိခရိုင်နှင့် ရှိမနဲခရိုင်အကြားရှိ [[brackish]] ရေကန်၊ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ငါးခုမြောက်အကြီးဆုံးကန် ဖြစ်သည်။
===မိဆဆ===
* [[မိဆဆအွန်းဆန်း]]
* [[ဆန်းဘုဆွတ်ဂျိ]], ဟဲအိအန်ခေတ်ကာလကျောင်းတော်၊ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရတနာတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။]]
===ဆခိုင်းမိနတို===
* [[ခိတရိုးလမ်း]]
* [[ခိုယမကန်]]
===အိဝမိ===
* [[အုရဒိုမဲကမ်းခြေ]]
===ချိဇု===
* [[အိရှိတနိစံအိမ်]], အဲဒိုခေတ်ကာလမိသားစုစံအိမ်၊ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရတနာတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။]]
===နန်းဘု===
* [[တော့တိုရိဟနခအိရိုပန်းဥယျာဉ်]] - ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံးပန်းဥယျာဉ် ဖြစ်သည်။
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
===မီးရထားလမ်း===
*[[JR West]]
**[[Sanin Line]]
**[[Hakubi Line]]
**[[Inbi Line]]
**[[Sakai Line]]
*[[Wakasa Railway]]
*[[Chizu Express]]
===ကားလမ်းများ===
====အဝေးပြေးလမ်းနှင့် တိုးဂိတ်လမ်းများ====
* Tottori Expressway
* Yonago Expressway
* [[Sanin Expressway]]
* Shidosaka Pass Road
* Tottori-Toyooka-Miyazu Road
====နိုင်ငံအဆင့် အဝေးပြေးလမ်းများ====
*Route 9
*Route 29 (Tottori-[[Shiso]]-[[Himeji]])
*Route 53 (Tottori-[[Tsuyama]]-[[Okayama]])
*Route 178
*Route 179
*Route 180
*Route 181 (Yonago-[[Niimi]]-Okayama)
*Route 183
*Route 313
*Route 373
*Route 431
*Route 482
===ဆိပ်ကမ်းများ===
*[[ဆခိုင်းမိနတို]] ဆိပ်ကမ်း – ferry route to [[Oki Island]], and international container hub
===လေဆိပ်များ===
*[[Tottori Airport]]
*[[Yonago Airport]]
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Tottori prefecture}}
* {{Official website|https://www.pref.tottori.lg.jp/}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
t7on4385eat3mzkdfcwz6q9xmawzkvq
ဒေတာအချက်အလက်သိပ္ပံပညာ
0
289178
1043017
1042812
2026-07-13T06:29:18Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1043017
wikitext
text/x-wiki
[[ဖိုင်:PIA23792-1600x1200(1).jpg|thumb|နီယိုဝိုက်စ် ကြယ်တံခွန် (Comet NEOWISE) ရှိနေကြောင်းကို (ဤနေရာတွင် အနီရောင်အစက်များအဖြစ် ဖော်ပြထား) Wide-field Infrared Survey Explorer အာကာသကြည့်မှန်ပြောင်းမှ ရရှိသော နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ လေ့လာမှုဒေတာများကို ဆန်းစစ်ခြင်းဖြင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။]]
'''အချက်အလက်သိပ္ပံ''' (သို့မဟုတ်) '''ဒေတာသိပ္ပံ''' ဆိုသည်မှာ အမှားများနှင့်ရှုပ်ထွေးမှုရှိနိုင်သော ဒေတာများ၊ စနစ်တကျ စီစဉ်ထားသော ဒေတာများ (structured data) သို့မဟုတ် စနစ်တကျ စီစဉ်မထားသော ဒေတာများ (unstructured data) ထံမှ အသိပညာဗဟုသုတ၊ သတင်းအချက်အလက်များကို ထုတ်ယူရန် သို့မဟုတ် ခန့်မှန်းတွက်ချက်ရန်အတွက် စာရင်းအင်းပညာ၊ သိပ္ပံအခြေပြု တွက်ချက်မှုစနစ်၊ သိပ္ပံနည်းကျ နည်းလမ်းများ၊ အချက်အလက်စီမံဆောင်ရွက်မှု၊ သိပ္ပံနည်းကျ ပုံဖော်ပြသခြင်း (scientific visualization)၊ အယ်လ်ဂိုရီသမ်များ၊ စနစ်များနှင့် (Python, SQL နှင့် R ကဲ့သို့သော) ကွန်ပျူတာကုဒ်ရေးသားခြင်းများကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုရသည့် ဘာသာရပ်စုံ ပေါင်းစပ်ထားသော ပညာရပ်နယ်ပယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite journal |last1=Donoho |first1=David |year=2017 |title=50 Years of Data Science |journal=[[Journal of Computational and Graphical Statistics]] |volume=26 |issue=4 |pages=745–766 |doi=10.1080/10618600.2017.1384734 |s2cid=114558008 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Dhar |first1=V. |year=2013 |title=Data science and prediction |url=http://cacm.acm.org/magazines/2013/12/169933-data-science-and-prediction/fulltext |url-status=live |journal=Communications of the ACM |volume=56 |issue=12 |pages=64–73 |doi=10.1145/2500499 |s2cid=6107147 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141109113411/http://cacm.acm.org/magazines/2013/12/169933-data-science-and-prediction/fulltext |archive-date=9 November 2014 |access-date=2 September 2015}}</ref> '''ဒေတာသိပ္ပံပညာရှင်''' (သို့မဟုတ်) '''အချက်အလက်သိပ္ပံပညာရှင်'''({{lang-en|data scientist}}) ဆိုသည်မှာ အချက်အလက်များကို အနှစ်ချုပ်ဆန်းစစ်ရန်အတွက် ပရိုဂရမ်မင်းကုဒ်များကို ဖန်တီးပြီး ၎င်းတို့ကို စာရင်းအင်းပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဗဟုသုတများနှင့် ပေါင်းစပ်အသုံးချသည့် ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်ကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite journal |last1=Davenport |first1=Thomas H. |date=October 2012 |title=Data Scientist: The Sexiest Job of the 21st Century |url=https://hbr.org/2012/10/data-scientist-the-sexiest-job-of-the-21st-century/ |journal=[[Harvard Business Review]] |volume=90 |issue=10 |pages=70–76, 128 |pmid=23074866 |access-date=2016-01-18 |last2=Patil |first2=D. J.}}</ref>
== ဒေတာသိပ္ပံ၏ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း နယ်ပယ်အပိုင်းအခြား ==
ဒေတာသိပ္ပံသည် အဖွဲ့အစည်းများအား ကြီးမားရှုပ်ထွေးသော အချက်အလက်ဒေတာစုများထံမှ လက်တွေ့အသုံးချနိုင်မည့် ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများကို ထုတ်ယူခွင့်ပေးခြင်းဖြင့် ခေတ်သစ် ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် အရေးပါသောကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေသည်။<ref name="provost2013">Provost, Foster; Fawcett, Tom (2013). "Data Science and its Relationship to Big Data and Data-Driven Decision Making". Data science is increasingly used across industries such as healthcare, finance, and business analytics to improve decision-making. Data science is increasingly used across industries such as healthcare, finance, and business analytics to improve decision-making. ''Big Data''. 1 (1): 51–59. doi:10.1089/big.2013.1508.</ref> ၎င်းပြင် ဒေတာသိပ္ပံသည် အသုံးချမည့် သက်ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းနယ်ပယ် (ဥပမာ - သဘာဝသိပ္ပံပညာ၊ သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာနှင့် ဆေးပညာ) ထံမှ အခြေခံအသိပညာများကိုလည်း ပေါင်းစပ်ထည့်သွင်းပေးသည်။<ref>{{cite report|last1=Danyluk|first1=A.|last2=Leidig|first2=P.|date=2021|title=Computing Competencies for Undergraduate Data Science Curricula|work=ACM Data Science Task Force Final Report|url=https://dstf.acm.org/DSTF_Final_Report.pdf}}</ref> ဒေတာသိပ္ပံသည် ရှုထောင့်စုံလင်သော နယ်ပယ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းကို သိပ္ပံပညာရပ်တစ်ခု၊ သုတေသနဆိုင်ရာ စံနမူနာတစ်ခု၊ သုတေသနနည်းလမ်းတစ်ခု၊ ပညာရပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စည်းကမ်းတစ်ခု၊ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း အလုပ်အကိုင်တစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြနိုင်သည်။<ref>{{Cite journal |last1=Mike |first1=Koby |date=2023-01-20 |title=What is Data Science? |journal=Communications of the ACM |volume=66 |issue=2 |pages=12–13 |doi=10.1145/3575663 |issn=0001-0782 |doi-access=free |last2=Hazzan |first2=Orit}}</ref>
ဒေတာသိပ္ပံဆိုသည်မှာ ဒေတာများကို အသုံးပြု၍ "လက်တွေ့မြေပြင်တွင် ဖြစ်ပျက်နေသော ဖြစ်စဉ်များကို နားလည်ရန်နှင့် ဆန်းစစ်ရန်" အတွက် "စာရင်းအင်းပညာ၊ ဒေတာဆန်းစစ်ခြင်း၊ သတင်းအချက်အလက်ဗေဒ (informatics) နှင့် ၎င်းတို့နှင့် သက်ဆိုင်သော နည်းလမ်းများကို စုစည်းပေးသည့် အယူအဆတစ်ခု" ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite book |last=Hayashi |first=Chikio |date=1998-01-01 |title=Data Science, Classification, and Related Methods |publisher=Springer Japan |isbn=978-4-431-70208-5 |editor-last=Hayashi |editor-first=Chikio |series=Studies in Classification, Data Analysis, and Knowledge Organization |pages=40–51 |language=en |chapter=What is Data Science ? Fundamental Concepts and a Heuristic Example |doi=10.1007/978-4-431-65950-1_3 |editor-last2=Yajima |editor-first2=Keiji |editor-last3=Bock |editor-first3=Hans-Hermann |editor-last4=Ohsumi |editor-first4=Noboru |editor-last5=Tanaka |editor-first5=Yutaka |chapter-url=https://www.springer.com/book/9784431702085 |editor-last6=Baba |editor-first6=Yasumasa}}</ref> ၎င်းသည် [[သင်္ချာ]]၊ [[စာရင်းအင်း ပညာ|စာရင်းအင်းပညာ]]၊ [[ကွန်ပျူတာသိပ္ပံပညာ|ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ]]၊ [[သတင်းအချက်အလက်သိပ္ပံ]]နှင့် သက်ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းနယ်ပယ်ဆိုင်ရာ အသိပညာရပ်များ၏ ဘောင်အတွင်းရှိ ကဏ္ဍမျိုးစုံမှ ရယူထားသော နည်းစနစ်များနှင့် သီအိုရီများကို အသုံးပြုသည်။<ref name=":2">{{Cite journal |last=Cao |first=Longbing |date=2017-06-29 |title=Data Science: A Comprehensive Overview |journal=ACM Computing Surveys |volume=50 |issue=3 |pages=43:1–43:42 |arxiv=2007.03606 |doi=10.1145/3076253 |issn=0360-0300 |s2cid=207595944 |doi-access=free}}</ref> သို့သော် ဒေတာသိပ္ပံသည် [[ကွန်ပျူတာသိပ္ပံပညာ|ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ]]နှင့် [[သတင်းအချက်အလက်သိပ္ပံ]]တို့ထံမှ သီးသန့်ကွဲပြားခြားနားသည်။ တူးရင်းဆု (Turing Award) ရရှိသူ ဂျင်မ်ဂရေး (Jim Gray) က ဒေတာသိပ္ပံကို သိပ္ပံပညာရပ်၏ "စတုတ္ထမြောက် စံနမူနာ" (လက်တွေ့စမ်းသပ်မှု၊ သီအိုရီ၊ တွက်ချက်မှုစနစ်နှင့် ယခုအခါ ဒေတာအခြေပြုစနစ်) အဖြစ် စိတ်ကူးပုံဖော်ခဲ့ပြီး၊ "သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ၏ သက်ရောက်မှုနှင့် ဒေတာများ အလွန်အမင်း တိုးပွားလာခြင်းကြောင့် သိပ္ပံပညာရပ်နှင့် ပတ်သက်သမျှ အရာအားလုံး ပြောင်းလဲနေသည်" ဟု အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="TansleyTolle2009">{{cite book |author1=Tony Hey |year=2009 |title=The Fourth Paradigm: Data-intensive Scientific Discovery |url=https://books.google.com/books?id=oGs_AQAAIAAJ |author2=Stewart Tansley |author3=Kristin Michele Tolle |publisher=Microsoft Research |isbn=978-0-9825442-0-4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170320193019/https://books.google.com/books?id=oGs_AQAAIAAJ |archive-date=20 March 2017 |url-status=live}}</ref><ref name="BellHey2009">{{cite journal |last1=Bell |first1=G. |year=2009 |title=Computer Science: Beyond the Data Deluge |journal=Science |volume=323 |issue=5919 |pages=1297–1298 |doi=10.1126/science.1170411 |issn=0036-8075 |pmid=19265007 |s2cid=9743327 |last2=Hey |first2=T. |last3=Szalay |first3=A.}}</ref>
ဒေတာသိပ္ပံသည် ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ၊ စာရင်းအင်းပညာ၊ သတင်းအချက်အလက်သိပ္ပံနှင့် အခြားသော သီးသန့်ပညာရပ်နယ်ပယ် အသီးသီးမှ နည်းစနစ်များကို ရယူအသုံးချသောကြောင့် ၎င်းကို ဘာသာရပ်စုံပေါင်းစပ်ထားပြီး လျင်မြန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်နေသော နယ်ပယ်တစ်ခုအဖြစ် မကြာခဏ ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ အချို့သော သုတေသီများက မတူညီသော နယ်ပယ်အသီးသီးကို ပေါင်းစပ်ထားသည့် ဤပုံစံသည် လွန်ခဲ့သော ဆယ်စုနှစ်များစွာက သတင်းအချက်အလက်သိပ္ပံ (information science) စတင်ပေါ်ပေါက်လာပုံနှင့် ဆင်တူသည်ဟု ဆိုကြသည်။<ref name="mayernik">{{Cite journal |last=Mayernik |first=Matthew S. |date=2023-06-14 |title=Data Science as an Interdiscipline: Historical Parallels from Information Science |journal=Data Science Journal |language=en |volume=22 |issue=1 |doi=10.5334/dsj-2023-016 |issn=1683-1470 |doi-access=free |article-number=16}}</ref> ဤဆင်တူယိုးမှား အချက်များသည် ဒေတာသိပ္ပံသည် မိမိကိုယ်ပိုင် သီးသန့်ပညာရပ်နယ်ပယ်တစ်ခုအဖြစ် မည်သို့တဖြည်းဖြည်း ဖြစ်တည်လာခဲ့သည်ကို ရှင်းလင်းစွာ နားလည်စေရန် အထောက်အကူပြုသည်။<ref name="mayernik" />
== အခြေခံအုတ်မြစ်များ ==
'''ဒေတာသိပ္ပံ''' ဆိုသည်မှာ ယေဘုယျအားဖြင့် ကြီးမားလှသော ဒေတာစုများထံမှ အသိပညာဗဟုသုတများကို ထုတ်ယူရန်နှင့် ၎င်းဒေတာများမှရရှိသော ဗဟုသုတများကို အခြားသော အသုံးချမည့် လုပ်ငန်းနယ်ပယ်များရှိ ပြဿနာရပ်များကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် အသုံးချခြင်းအပေါ် အဓိကဦးတည်သည့် ဘာသာရပ်စုံ ပေါင်းစပ်ထားသော ပညာရပ်နယ်ပယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤနယ်ပယ်တွင် ဆန်းစစ်လေ့လာရန်အတွက် ဒေတာများကို ပြင်ဆင်ခြင်း၊ ဒေတာသိပ္ပံဆိုင်ရာ ပုစ္ဆာ/မေးခွန်းများကို ပုံသေနည်းချမှတ်ခြင်း၊ ဒေတာများကို ဆန်းစစ်ခြင်းနှင့် ၎င်းရှာဖွေတွေ့ရှိချက်များကို အနှစ်ချုပ်တင်ပြခြင်း စသည့် လုပ်ငန်းစဉ်များ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite journal |last1=Emmert-Streib |first1=Frank |year=2018 |title=Defining data science by a data-driven quantification of the community |journal=Machine Learning and Knowledge Extraction |volume=1 |pages=235–251 |doi=10.3390/make1010015 |doi-access=free |last2=Dehmer |first2=Matthias}}</ref> ထို့ကြောင့် ဤဘာသာရပ်သည် ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ၊ သင်္ချာ၊ ဒေတာပုံဖော်ပြသခြင်း (data visualization)၊ ဂရပ်ဖစ်ဒီဇိုင်း၊ ဆက်သွယ်ပြောဆိုရေးနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှုများကို ပေါင်းစပ်ထည့်သွင်းထားသည်။<ref>{{Cite book |date=2013 |title=Doing Data Science |url=https://www.oreilly.com/library/view/doing-data-science/9781449363871/ch01.html |publisher=O'Reilly |isbn=978-1-4493-6387-1 |language=en |contribution=1. Introduction: What Is Data Science? |access-date=2020-04-03}}</ref>
ဗာဆန့် ဒါး (Vasant Dhar) ၏ ရေးသားချက်အရ စာရင်းအင်းပညာသည် ကိန်းဂဏန်းအခြေပြုဒေတာများနှင့် ဖော်ပြချက်ပိုင်းကိုသာ အလေးပေးသည်ဟု ဆိုသည်။ အလားတူမဟုတ်ဘဲ ဒေတာသိပ္ပံသည် (ရုပ်ပုံများ၊ စာသားများ၊ ဆင်ဆာများ၊ ငွေကြေးအရောင်းအဝယ်မှတ်တမ်းများနှင့် သုံးစွဲသူအချက်အလက်များ စသည်တို့မှရရှိသော) ကိန်းဂဏန်းအခြေပြုဒေတာများနှင့် အရည်အသွေးအခြေပြုဒေတာ နှစ်မျိုးစလုံးကို ကိုင်တွယ်လုပ်ဆောင်ပြီး ရှေ့ဖြစ်ဟောခန့်မှန်းခြင်းနှင့် လက်တွေ့အရေးယူဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ကို အဓိက အလေးပေးသည်။ <ref>{{Cite journal |author=Vasant Dhar |date=2013-12-01 |title=Data science and prediction |url=http://archive.nyu.edu/handle/2451/31553 |journal=Communications of the ACM |language=en |volume=56 |issue=12 |pages=64–73 |doi=10.1145/2500499 |s2cid=6107147}}</ref>
ကိုလံဘီယာတက္ကသိုလ်မှ အင်ဒရူး ဂဲလ်မန်း (Andrew Gelman) ကမူ စာရင်းအင်းပညာကို ဒေတာသိပ္ပံ၏ မဖြစ်မနေမလိုလားအပ်သော စိတ်ကူးအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ဖူးသည်။<ref>{{Cite web |title=Statistics is the least important part of data science « Statistical Modeling, Causal Inference, and Social Science |url=https://statmodeling.stat.columbia.edu/2013/11/14/statistics-least-important-part-data-science/ |access-date=2020-04-03 |website=statmodeling.stat.columbia.edu}}</ref> စတန်းဖို့ဒ်တက္ကသိုလ်မှ ပါမောက္ခ ဒေးဗစ် ဒိုနိုဟို (David Donoho) ၏ ရေးသားချက်အရ ဒေတာသိပ္ပံသည် ဒေတာစု၏ အရွယ်အစားကြီးမားခြင်း သို့မဟုတ် ကွန်ပျူတာတွက်ချက်မှုစနစ်ကို အသုံးပြုခြင်းတို့ဖြင့် စာရင်းအင်းပညာရပ်ထံမှ သီးသန့်ကွဲပြားသွားခြင်း မဟုတ်ကြောင်းနှင့် ဘွဲ့လွန်သင်တန်းအများအပြားသည် ၎င်းတို့၏ ဒေတာဆန်းစစ်ခြင်းနှင့် စာရင်းအင်းသင်ကြားမှုများကို ဒေတာသိပ္ပံပရိုဂရမ်တစ်ခု၏ အဓိကအနှစ်သာရအဖြစ် စျေးကွက်မြှင့်တင်ကာ လမ်းမှားသို့ ပို့ဆောင်နေကြသည်ဟု ဆိုသည်။ ၎င်းက ဒေတာသိပ္ပံကို ရိုးရာစာရင်းအင်းပညာရပ်မှ ခွဲထွက်တိုးတက်လာသော လက်တွေ့အသုံးချနယ်ပယ်တစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။<ref name=":7">{{Cite web |last=Donoho |first=David |date=18 September 2015 |title=50 years of Data Science |url=http://courses.csail.mit.edu/18.337/2015/docs/50YearsDataScience.pdf |access-date=2 April 2020}}</ref>
== ဝေါဟာရဖြစ်ပေါ်လာပုံသမိုင်း ==
=== ကနဦးအသုံးအနှုန်းများ ===
ပညာရှင် ဂျွန်ကျူးကီး (John Tukey) သည် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ခေတ်သစ်ဒေတာသိပ္ပံဘာသာရပ်နှင့် ဆင်တူသည့် နယ်ပယ်တစ်ခုကို "ဒေတာဆန်းစစ်ခြင်း" (data analysis) ဟု အမည်ပေး၍ ပထမဆုံး ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name=":7" /> ထို့နောက် ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် ပေကျင်းမြို့ရှိ တရုတ်သိပ္ပံပညာတက္ကသိုလ် (Chinese Academy of Sciences) ၌ ဟောပြောခဲ့သော အစီအစဉ်တစ်ခုတွင် စီအက်ဖ် ဂျက်ဖ်ဝူး (C. F. Jeff Wu) က စာရင်းအင်းပညာရပ် (statistics) ၏ အစားထိုးအမည်အဖြစ် "ဒေတာသိပ္ပံ" (data science) ဟူသော ဝေါဟာရကို ပထမဆုံးအကြိမ် အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite journal |last1=Wu |first1=C. F. Jeff |year=1986 |title=Future directions of statistical research in China: a historical perspective |url=https://www2.isye.gatech.edu/~jeffwu/publications/fazhan.pdf |journal=Application of Statistics and Management |volume=1 |pages=1–7 |access-date=29 November 2020}}</ref> နောက်ပိုင်းတွင် မောင့်ပဲလီးယား တက္ကသိုလ် (University of Montpellier II) ၌ ကျင်းပခဲ့သည့် ၁၉၉၂ ခုနှစ် စာရင်းအင်းပညာရပ်ဆိုင်ရာ နှီးနှောဖလှယ်ပွဲသို့ တက်ရောက်လာသူများက စာရင်းအင်းပညာနှင့် ဒေတာဆန်းစစ်ခြင်းဆိုင်ရာ အခြေခံမူများကို ကွန်ပျူတာတွက်ချက်မှုစနစ်နှင့် ပေါင်းစပ်ထားပြီး၊ ရင်းမြစ်စုံစုံလင်လင်မှရရှိသော ပုံစံမျိုးစုံရှိသည့် ဒေတာများကို အဓိကကိုင်တွယ်မည့် ပညာရပ်အသစ်တစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာခြင်းကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite book |year=1995 |title=Data science and its applications |publisher=Academic Press/Harcourt Brace |isbn=0-12-241770-4 |editor-last1=Escoufier |editor-first1=Yves |location=Tokyo |oclc=489990740 |editor-last2=Hayashi |editor-first2=Chikio |editor-last3=Fichet |editor-first3=Bernard}}</ref><ref name="Murtagh 2018 14">{{Cite journal |last1=Murtagh |first1=Fionn |date=2018 |title=The Development of Data Science: Implications for Education, Employment, Research, and the Data Revolution for Sustainable Development |journal=Big Data and Cognitive Computing |language=en |volume=2 |issue=2 |page=14 |doi=10.3390/bdcc2020014 |doi-access=free |last2=Devlin |first2=Keith}}</ref>
အမှန်စင်စစ် "ဒေတာသိပ္ပံ" ဟူသော ဝေါဟာရကို ပညာရှင် ပီတာနောရ် (Peter Naur) က ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ (computer science) ၏ အစားထိုးအမည်အဖြစ် ၁ bowling၇၄ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်အဆိုပြုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ၁၉၇၄ ခုနှစ်ထုတ် "Concise Survey of Computer Methods" အမည်ရှိ စာအုပ်တွင် ပီတာနောရ်က ဒေတာအခြေပြုနည်းလမ်းများ (data-driven methods) အပေါ် ပိုမိုအလေးပေးလာမှုကို ထင်ဟပ်စေရန် 'ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ' အစား 'ဒေတာသိပ္ပံ' ဟူသော ဝေါဟာရကို အသုံးပြုရန် အကြံပြုခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=What is data science |url=https://seas.harvard.edu/news/what-data-science-definition-skills-applications-more}}</ref><ref name=":2" /> ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတကာအုပ်စုခွဲခြားမှုအဖွဲ့များအဖွဲ့ချုပ် (International Federation of Classification Societies) သည် ဒေတာသိပ္ပံကို သီးသန့်အကြောင်းအရာတစ်ခုအဖြစ် ပထမဆုံး ထည့်သွင်းဆွေးနွေးခဲ့သည့် ညီလာခံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=":2" /> သို့သော် ထိုအချိန်အထိ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်မှာ အတည်မဖြစ်သေးဘဲ ပြောင်းလဲနေဆဲ ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၅ ခုနှစ် တရုတ်သိပ္ပံပညာတက္ကသိုလ် ဟောပြောပွဲအပြီး၊ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် စီအက်ဖ် ဂျက်ဖ်ဝူးက စာရင်းအင်းပညာရပ်ကို ဒေတာသိပ္ပံဟု အမည်ပြောင်းသင့်ကြောင်း ထပ်မံအကြံပြုခဲ့သည်။ ၎င်းက အမည်သစ်တစ်ခု သတ်မှတ်ခြင်းဖြင့် စာရင်းအင်းပညာကို စာရင်းကိုင်ပညာနှင့် အဓိပ္ပာယ်တူတူပဲဟု ထင်မြင်ခြင်း သို့မဟုတ် ဒေတာများကို ဖော်ပြရုံမျှသာ လုပ်ဆောင်နိုင်သည်ဟူသော မမှန်ကန်သည့် စွဲချက်ဟောင်းများထံမှ ရုန်းထွက်နိုင်ရန် ကူညီပေးလိမ့်မည်ဟု အကြောင်းပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Wu |first=C. F. Jeff |title=Statistics=Data Science? |url=http://www2.isye.gatech.edu/~jeffwu/presentations/datascience.pdf |access-date=2 April 2020}}</ref> ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ဟာယာရှီ ချီကီအို (Hayashi Chikio) က ဒေတာသိပ္ပံကို ဒေတာပုံစံထုတ်ခြင်း (data design)၊ စုဆောင်းခြင်း (collection) နှင့် ဆန်းစစ်ခြင်း (analysis) ဟူ၍ ရှုထောင့်သုံးမျိုးပါဝင်သော ဘာသာရပ်စုံပေါင်းစပ်ထားသည့် အယူအဆအသစ်တစ်ခုအဖြစ် အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="Murtagh 2018 14" />
=== ခေတ်သစ် အသုံးအနှုန်းများ ===
နည်းပညာပညာရှင် သောမတ်စ် အိတ်ခ်ျ ဒေဗင်ပို့တ် (Thomas H. Davenport) နှင့် ဒီဂျေ ပါတေးလ် (DJ Patil) တို့သည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် "ဒေတာသိပ္ပံပညာရှင် - ၂၁ ရာစု၏ ဆွဲဆောင်မှုအရှိဆုံး အလုပ်အကိုင်"<ref>{{cite magazine|last=Davenport|first=Thomas|date=2012-10-01|title=Data Scientist: The Sexiest Job of the 21st Century|url=https://hbr.org/2012/10/data-scientist-the-sexiest-job-of-the-21st-century|magazine=[[Harvard Business Review]]|access-date=2022-10-10}}</ref> ဟူသော ဆောင်ပုဒ်ကို စတင်ကြေညာခဲ့သည်။ ၎င်းဆောင်ပုဒ်ကို ''နယူးယောက်တိုင်းမ်'' <ref>{{cite news |last=Miller |first=Claire |date=2013-04-04 |title=Data Science: The Numbers of Our Lives |url=https://www.nytimes.com/2013/04/14/education/edlife/universities-offer-courses-in-a-hot-new-field-data-science.html |access-date=2022-10-10 |work=[[New York Times]] |location=[[New York City]]}}</ref> နှင့် ''ဘော့စတွန်ဂလုပ်'' <ref>{{cite news |last=Borchers |first=Callum |date=2015-11-11 |title=Behind the scenes of the 'sexiest job of the 21st century' |url=https://www.bostonglobe.com/business/2015/11/11/behind-scenes-sexiest-job-century/Kc1cvXIu31DfHhVmyRQeIJ/story.html |access-date=2022-10-10 |work=[[Boston Globe]] |location=[[Boston]]}}</ref> ကဲ့သို့သော မြို့ကြီးများ၏ ထိပ်တန်းသတင်းစာများကပါ ကူးယူဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုအကြာတွင် ၎င်းတို့က "ဤအလုပ်အကိုင်သည် အလုပ်ရှင်များအကြား ယခင်ကထက် ပိုမိုစျေးကွက်လိုအပ်ချက် ရှိနေသည်" ဟု အခိုင်အမာ ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{cite magazine|last=Davenport|first=Thomas|date=2022-07-15|title=Is Data Scientist Still the Sexiest Job of the 21st Century?|url=https://hbr.org/2022/07/is-data-scientist-still-the-sexiest-job-of-the-21st-century|magazine=[[Harvard Business Review]]|access-date=2022-10-10}}</ref>
ဒေတာသိပ္ပံကို သီးခြားလွတ်လပ်သော ပညာရပ်နယ်ပယ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်သည့် ခေတ်သစ်အယူအဆမှာ ဝီလျံ အက်စ် ကလိဗ်လန်း (William S. Cleveland) ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite Q|Q134576907}}</ref> ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် စာရင်းအင်းအဖွဲ့ချုပ်၏ စာရင်းအင်းဆိုင်ရာသင်ယူမှုနှင့် ဒေတာတူးဖော်ခြင်း ကဏ္ဍ (Section on Statistical Learning and Data Mining) သည် ဒေတာသိပ္ပံဘာသာရပ် တစ်ဟုန်ထိုး ရေပန်းစားလာမှုကို ထင်ဟပ်စေရန် "စာရင်းအင်းဆိုင်ရာသင်ယူမှုနှင့် ဒေတာသိပ္ပံကဏ္ဍ" (Section on Statistical Learning and Data Science) ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Talley |first=Jill |date=1 June 2016 |title=ASA Expands Scope, Outreach to Foster Growth, Collaboration in Data Science |url=https://magazine.amstat.org/blog/2016/06/01/datascience-2/ |work=Amstat News |publisher=[[American Statistical Association]]}}. In 2013 the first European Conference on Data Analysis (ECDA2013) started in Luxembourg the process which founded the European Association for Data Science (EuADS) www.euads.org in Luxembourg in 2015.</ref>
"ဒေတာသိပ္ပံပညာရှင်" (Data scientist) ဟူသော သက်မွေးဝမ်းကျောင်း ရာထူးအမည်ကို ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဒီဂျေ ပါတေးလ် နှင့် ဂျက်ဖ် ဟမ်းမားဘက်ချာ (Jeff Hammerbacher) တို့က စတင်သတ်မှတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |last1=Davenport |first1=Thomas H. |date=2012-10-01 |title=Data Scientist: The Sexiest Job of the 21st Century |url=https://hbr.org/2012/10/data-scientist-the-sexiest-job-of-the-21st-century |access-date=2020-04-03 |work=Harvard Business Review |issue=October 2012 |issn=0017-8012 |last2=Patil |first2=D. J.}}</ref> အမျိုးသားသိပ္ပံပညာဘုတ်အဖွဲ့သည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်ထုတ် "ရေရှည်တည်တံ့သော ဒီဂျစ်တယ်ဒေတာစုဆောင်းမှုများ - ၂၁ ရာစုတွင် သုတေသနနှင့် ပညာရေးကို အားကောင်းစေခြင်း" အစီရင်ခံစာတွင် ဤဝေါဟာရကို အသုံးပြုခဲ့ဖူးသော်လည်း၊ ၎င်းသည် ဒီဂျစ်တယ်ဒေတာစုဆောင်းမှုကို စီမံခန့်ခွဲသည့် မည်သည့်အဓိကအခန်းကဏ္ဍကိုမဆို ယေဘုယျအားဖြင့် ရည်ညွှန်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=US NSF – NSB-05-40, Long-Lived Digital Data Collections Enabling Research and Education in the 21st Century |url=https://www.nsf.gov/pubs/2005/nsb0540/ |access-date=2020-04-03 |website=www.nsf.gov |archive-date=20 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230420124909/https://www.nsf.gov/pubs/2005/nsb0540/ |url-status=dead }}</ref>
== ဒေတာသိပ္ပံနှင့် ဒေတာဆန်းစစ်ခြင်း ==
[[ဖိုင်:EDA_example_-_Always_plot_your_data.jpg|alt=summary statistics and scatterplots showing the Datasaurus dozen data set|thumb|Datasaurus dozen ဒေတာစုကို အသုံးပြု၍ ပဏာမဒေတာဆန်းစစ်ခြင်း (exploratory data analysis) ပြုလုပ်ပုံ နမူနာဥပမာ]]
ပုံမှန်အားဖြင့် '''ဒေတာဆန်းစစ်ခြင်း (Data analysis)''' သည် သီးသန့်မေးခွန်းများကို ဖြေကြားရန် သို့မဟုတ် သီးသန့်ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် စနစ်တကျစီစဉ်ထားသော ဒေတာစုများ (structured datasets) ကို ကိုင်တွယ်လုပ်ဆောင်ရသည်။ ဤလုပ်ငန်းတွင် ဒေတာများကို အနှစ်ချုပ်ရန်နှင့် ပြောင်းလဲကိန်းများ (variables) အကြား ဆက်နွှယ်မှုဆိုင်ရာ ယူဆချက်များကို ဖော်ထုတ်ရန်အတွက် ဒေတာသန့်စင်ခြင်း (data cleaning) နှင့် ဒေတာပုံဖော်ပြသခြင်း (data visualization) ကဲ့သို့သော လုပ်ငန်းစဉ်များ ပါဝင်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ဒေတာဆန်းစစ်သူများ (data analysts) သည် အဆိုပါယူဆချက်များကို စမ်းသပ်စစ်ဆေးရန်နှင့် ဒေတာများထံမှ ကောက်ချက်ချနိုင်ရန် စာရင်းအင်းနည်းလမ်းများကို အသုံးပြုကြသည်။<ref name=":8">{{Cite book |last1=James |first1=Gareth |author1-link=Gareth M. James |date=2017-09-29 |title=An Introduction to Statistical Learning: with Applications in R. |last2=Witten |first2=Daniela |author2-link=Daniela Witten |last3=Hastie |first3=Trevor |author3-link=Trevor Hastie |last4=Tibshirani |first4=Robert |author4-link=Robert Tibshirani |publisher=Springer |language=en}}</ref>
'''ဒေတာသိပ္ပံ (Data science)''' သည် ဆန်းစစ်လေ့လာရန်အတွက် ပိုမိုအဆင့်မြင့်သော ကွန်ပျူတာတွက်ချက်မှုနှင့် စာရင်းအင်းနည်းလမ်းများ လိုအပ်လေ့ရှိသည့် ပိုမိုကြီးမားသော ဒေတာစုများကို ကိုင်တွယ်လုပ်ဆောင်ရသည်။ ဒေတာသိပ္ပံပညာရှင်များ (data scientists) သည် စာသားများ သို့မဟုတ် ရုပ်ပုံများကဲ့သို့သော စနစ်တကျစီစဉ်မထားသည့် ဒေတာများ (unstructured data) ကို မကြာခဏ ကိုင်တွယ်ရပြီး ရှေ့ဖြစ်ဟောခန့်မှန်းမော်ဒယ်များ (predictive models) တည်ဆောက်ရန် စက်သင်ယူမှုအယ်လ်ဂိုရီသမ်များ (machine learning algorithms) ကို အသုံးပြုကြသည်။ ဒေတာသိပ္ပံဘာသာရပ်သည် စာရင်းအင်းဆိုင်ရာ ဆန်းစစ်ခြင်း၊ ဒေတာကြိုတင်စီမံဆောင်ရွက်ခြင်း (data preprocessing) နှင့် ညွှန်ပြချက်ပါသင်ယူမှုစနစ် (supervised learning) တို့ကို ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးချသည်။<ref name=":9">{{Cite web |last1=Provost |first1=Foster |last2=Tom Fawcett |date=2013-08-01 |title=Data Science for Business: What You Need to Know about Data Mining and Data-Analytic Thinking. |url=https://www.researchgate.net/publication/256438799 |website=O'Reilly Media, Inc. |language=en}}</ref><ref name=":10">{{Cite book |last1=Han |first1=Kamber |date=2011 |title=Data Mining: Concepts and Techniques. |url=https://www.sciencedirect.com/book/9780123814791/data-mining-concepts-and-techniques |last2=Pei |isbn=978-0-12-381479-1 |language=en}}</ref>
== ဒေတာသိပ္ပံအတွက် ကလောက်ဒ်ကွန်ပျူတာစနစ် ==
[[ဖိုင်:Cloud_computing_in_enabling_data_science_at_scale.jpg|thumb|ကြီးမားလှသော ဒေတာဆန်းစစ်မှုများကို လုပ်ဆောင်နိုင်စေသည့် ကလောက်ဒ်အခြေပြု တည်ဆောက်ပုံစနစ်။ ဒေတာများသည် ကိုယ်ပိုင်ကွန်ပျူတာများ၊ လက်ပ်တော့များနှင့် စမတ်ဖုန်းများကဲ့သို့သော ရင်းမြစ်အမျိုးမျိုးထံမှ ကလောက်ဒ်ဝန်ဆောင်မှုများဆီသို့ စီးဆင်းသွားပြီး စိစစ်ဆန်းစစ်မှုများ ပြုလုပ်ကာ၊ နောက်ဆုံးတွင် ကဏ္ဍစုံလင်သော big data အသုံးချဆော့ဖ်ဝဲများဆီသို့ ရောက်ရှိသွားသည်။]]
ကလောက်ဒ်ကွန်ပျူတာစနစ် (Cloud computing) သည် ကြီးမားလှသော ကွန်ပျူတာတွက်ချက်မှုစွမ်းရည်နှင့် ဒေတာသိုလှောင်မှုစနစ်များကို အသုံးပြုနိုင်အောင် ထောက်ပံ့ပေးနိုင်သည်။<ref>{{Cite journal |last1=Hashem |first1=Ibrahim Abaker Targio |date=2015 |title=The rise of "big data" on cloud computing: Review and open research issues |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0306437914001288 |journal=Information Systems |language=en |volume=47 |pages=98–115 |doi=10.1016/j.is.2014.07.006 |url-access=subscription |last2=Yaqoob |first2=Ibrar |last3=Anuar |first3=Nor Badrul |last4=Mokhtar |first4=Salimah |last5=Gani |first5=Abdullah |last6=Ullah Khan |first6=Samee}}</ref> အချက်အလက်များ စဉ်ဆက်မပြတ် ထွက်ပေါ်နေပြီး စိစစ်တွက်ချက်နေရသည့် ဒေတာအမြောက်အမြား (big data) ကိုင်တွယ်ရသော လုပ်ငန်းများတွင် ဤကလောက်ဒ်ပလက်ဖောင်းများကို အသုံးပြု၍ ရှုပ်ထွေးပြီး နည်းပညာအရင်းအမြစ် အလွန်အမင်းလိုအပ်သော ဆန်းစစ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်များကို လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။<ref name=":0">{{Cite journal |last1=Qiu |first1=Junfei |date=2016 |title=A survey of machine learning for big data processing |journal=EURASIP Journal on Advances in Signal Processing |language=en |volume=2016 |issue=1 |bibcode=2016EJASP2016...67Q |doi=10.1186/s13634-016-0355-x |issn=1687-6180 |doi-access=free |article-number=67 |last2=Wu |first2=Qihui |last3=Ding |first3=Guoru |last4=Xu |first4=Yuhua |last5=Feng |first5=Shuo}}</ref>
ဖြန့်ကြက်ကွန်ပျူတာစနစ် ဖွဲ့စည်းပုံအချို့ (distributed computing frameworks) ကို ကြီးမားလှသော ဒေတာလုပ်ငန်းစဉ်များကို ကိုင်တွယ်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်ပုံစံထုတ်ထားသည်။ ဤစနစ်များသည် ဒေတာသိပ္ပံပညာရှင်များအား ကြီးမားသော ဒေတာစုများကို ပြိုင်တူ (in parallel) စိစစ်ဆန်းစစ်နိုင်စေသဖြင့် ကြာမြင့်ချိန်ကို လျှော့ချပေးနိုင်သည်။<ref name=":3">{{Cite book |last1=Armbrust |first1=Michael |date=2015-05-27 |title=Proceedings of the 2015 ACM SIGMOD International Conference on Management of Data |last2=Xin |first2=Reynold S. |last3=Lian |first3=Cheng |last4=Huai |first4=Yin |last5=Liu |first5=Davies |publisher=ACM |isbn=978-1-4503-2758-9 |pages=1383–1394 |language=en |chapter=Spark SQL: Relational Data Processing in Spark |doi=10.1145/2723372.2742797 |chapter-url=https://dl.acm.org/doi/10.1145/2723372.2742797 |last6=Bradley |first6=Joseph K. |last7=Meng |first7=Xiangrui |last8=Kaftan |first8=Tomer |last9=Franklin |first9=Michael J. |last10=Ghodsi |first10=Ali |last11=Zaharia |first11=Matei}}</ref>
== ဒေတာသိပ္ပံဘာသာရပ်တွင် ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ ထည့်သွင်းစဉ်းစားမှုများ ==
'''ဒေတာသိပ္ပံ''' (Data science) လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆိုင်ရာ အချက်အလက်များနှင့် ထိခိုက်လွယ်သော သတင်းအချက်အလက်များ (personal and sensitive information) မကြာခဏ ပါဝင်လေ့ရှိသည့် ဒေတာများကို စုဆောင်းခြင်း၊ စိစစ်ခြင်းနှင့် ဆန်းစစ်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ဖွယ်ရာများတွင် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးလုံခြုံမှု ချိုးဖောက်ခံရနိုင်ခြေ (privacy violations)၊ တစ်ဖက်စောင်းနင်းဖြစ်မှုများ ဆက်လက်တည်တံ့နေခြင်း (bias perpetuation) နှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းအပေါ် မကောင်းသော သက်ရောက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။<ref name=":4">{{Cite journal |last1=Floridi |first1=Luciano |author1-link=Luciano Floridi |date=2016-12-28 |title=What is data ethics? |journal=Philosophical Transactions of the Royal Society A: Mathematical, Physical and Engineering Sciences |language=en |volume=374 |issue=2083 |bibcode=2016RSPTA.37460360F |doi=10.1098/rsta.2016.0360 |issn=1364-503X |pmc=5124072 |pmid=28336805 |article-number=20160360 |last2=Taddeo |first2=Mariarosaria |author2-link=Mariarosaria Taddeo}}</ref><ref name=":11">{{Cite journal |last1=Mittelstadt |first1=Brent Daniel |date=2016 |title=The Ethics of Big Data: Current and Foreseeable Issues in Biomedical Contexts |url=http://link.springer.com/10.1007/s11948-015-9652-2 |journal=Science and Engineering Ethics |language=en |volume=22 |issue=2 |pages=303–341 |doi=10.1007/s11948-015-9652-2 |issn=1353-3452 |pmid=26002496 |url-access=subscription |last2=Floridi |first2=Luciano}}</ref>
စက်သင်ယူမှုမော်ဒယ်များ (Machine learning models) သည် ၎င်းတို့ကို လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးသည့် ဒေတာများ (training data) တွင် ရှိနှင့်ပြီးသား တစ်ဖက်စောင်းနင်းဖြစ်မှုများကို ပိုမိုကြီးထွားလာစေနိုင်ပြီး၊ ၎င်းက ခွဲခြားဆက်ဆံခြင်း သို့မဟုတ် မမျှတသော ရလဒ်များ (discriminatory or unfair outcomes) ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။<ref>{{Cite journal |last1=Barocas |first1=Solon |date=2016 |title=Big Data's Disparate Impact |url=https://lawcat.berkeley.edu/record/1127463 |journal=California Law Review |doi=10.15779/Z38BG31 |via=Berkeley Law Library Catalog |last2=Selbst |first2=Andrew D}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Caliskan |first1=Aylin |date=2017-04-14 |title=Semantics derived automatically from language corpora contain human-like biases |url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.aal4230 |journal=Science |language=en |volume=356 |issue=6334 |pages=183–186 |arxiv=1608.07187 |bibcode=2017Sci...356..183C |doi=10.1126/science.aal4230 |issn=0036-8075 |last2=Bryson |first2=Joanna J. |author2-link=Joanna Bryson |last3=Narayanan |first3=Arvind |author3-link=Arvind Narayanan}}</ref>
== အခြားဖတ်ရန် ==
* [[Python (programming language)]]
* R (programming language)
* Data engineering
* Big data
* [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်|Machine learning]]
* [[ဉာဏ်ရည်တု|Artificial intelligence]]
* Bioinformatics
* Astroinformatics
* Topological data analysis
== ကိုးကားချက်များ ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:သတင်းအချက်အလက်သိပ္ပံ]]
[[ကဏ္ဍ:ဒေတာသိပ္ပံ]]
[[ကဏ္ဍ:အချက်အလက်သိပ္ပံ]]
[[ကဏ္ဍ:ဒေတာအချက်အလက်သိပ္ပွံ]]
noouakns4kmucca3nk2wk14cr9j9hhj
ကာဂယ်
0
289201
1042984
1042897
2026-07-12T20:56:47Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1042984
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox company|name=Kaggle|logo=Kaggle_Logo.svg|logo_size=200px|logo_caption=Kaggle logotype|type=[[Subsidiary]]|founder={{hlist|[[Anthony Goldbloom]]}}|area_served=|key_people={{Unbulleted list|D. Sculley <small>([[Chief executive officer|CEO]])</small>|Julia Elliott<small> ([[Chief operating officer|COO]]) </small>|Jeff Moser <small> ([[Software architect|Chief Architect]]) </small>}}|industry=[[Data science]]|genre=|products=Competitions, Kaggle Kernels, Kaggle Datasets, Kaggle Learn|services=|revenue=|operating_income=|net_income=|num_employees=|parent=[[Google]]<br />{{small|(2017–present)}}|divisions=|footnotes=|hq_location_country=|locations=[[ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့|ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]|defunct=}}
'''ကာဂယ်''' ({{lang-en|Kaggle}}) သည် [[ဂူဂယ်]] LLC ၏ လက်အောက်ခံ [[ဒေတာအချက်အလက်သိပ္ပံပညာ|ဒေတာသိပ္ပံ]] (Data Science) ပြိုင်ပွဲပလက်ဖောင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[ဒေတာအချက်အလက်သိပ္ပံပညာ|ဒေတာသိပ္ပံပညာရှင်]]များနှင့် [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] (Machine Learning) လက်တွေ့လုပ်ဆောင်သူများအတွက် အွန်လိုင်းလူမှုအဝန်းအဝိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤပလက်ဖောင်းသည် အသုံးပြုသူများအား ဒေတာဘေ့စ် (Datasets) များကို ရှာဖွေထုတ်ဝေခွင့်ပေးရုံသာမက ဝက်ဘ်အခြေပြု [[ဒေတာအချက်အလက်သိပ္ပံပညာ|ဒေတာသိပ္ပံ]]ပတ်ဝန်းကျင်တွင် မော်ဒယ်များကို လေ့လာတည်ဆောက်နိုင်အောင်လည်း ကူညီပေးသည်။ ထို့ပြင် အသုံးပြုသူများသည် အခြား[[ဒေတာအချက်အလက်သိပ္ပံပညာ|ဒေတာသိပ္ပံပညာရှင်]]များ၊ [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]]အင်ဂျင်နီယာများနှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်နိုင်ပြီး ဒေတာသိပ္ပံဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများကို ဖြေရှင်းရန် ပြိုင်ပွဲများသို့ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-04-17 |title=A Beginner's Guide to Kaggle for Data Science |url=https://www.makeuseof.com/beginners-guide-to-kaggle/ |access-date=2023-06-10 |website=MUO |language=en}}</ref> သို့သော် အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ Kaggle သည် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သုတေသနလုပ်ငန်းများတွင် ကျင့်ဝတ်နှင့်မညီသော၊ စိတ်မချရသော ဒေတာများကို အသုံးပြုမိစေရန် လမ်းဖွင့်ပေးခဲ့မိသည်။
== သမိုင်းကြောင်း ==
'''ကာဂယ်''' ကုမ္ပဏီကို ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလတွင် အန်သိုနီ ဂိုးလ်ဘလွန်း (Anthony Goldbloom) က စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name="TechCrunch_Lardinois">{{cite web |author1=Lardinois, Frederic |author2=Mannes, John |date=March 8, 2017 |title=Google is acquiring data science community Kaggle |url=https://techcrunch.com/2017/03/07/google-is-acquiring-data-science-community-kaggle/ |url-status=live |archive-url= |archive-date=March 8, 2017 |access-date=March 9, 2017 |publisher=[[Techcrunch]] |author3=Lynley, Matthew}}</ref> ထို့နောက် ၎င်း၏ ပထမဆုံးအသုံးပြုသူများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သူ ဂျယ်ရမီ ဟောင်းဝပ် (Jeremy Howard) သည် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ကုမ္ပဏီသို့ ဝင်ရောက်လာပြီး ဥက္ကဋ္ဌနှင့် အဓိကသိပ္ပံပညာရှင်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref>{{Cite magazine|title=The exabyte revolution: how Kaggle is turning data scientists into rock stars|language=en-GB|magazine=Wired UK|url=https://www.wired.co.uk/article/the-exabyte-revolution|access-date=2023-09-30|issn=1357-0978|archive-url=|archive-date=30 September 2023}}</ref> တစ်ချိန်တည်းမှာပင် နီကိုလပ်စ် ဂရုအန် (Nicholas Gruen) ကလည်း စတင်တည်ထောင်သူ အမှုဆောင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last=Mulcaster |first=Glenn |date=4 November 2011 |title=Local minnow the toast of Silicon Valley |url=https://www.smh.com.au/business/local-minnow-the-toast-of-silicon-valley-20111103-1mxt9.html |archive-url= |archive-date=30 September 2023 |work=The Sydney Morning Herald}}</ref> ကုမ္ပဏီသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ပုံငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၂.၅ သန်း ရရှိခဲ့ပြီး မက်စ် လက်ဗ်ချင် (Max Levchin) က ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last=Lichaa |first=Zachary |date= |title=Max Levchin Becomes Chairman Of Kaggle, A Startup That Helps NASA Solve Impossible Problems |url=https://www.businessinsider.com/kaggle-11-million-max-levchin-2011-11 |archive-url= |archive-date=30 September 2023 |work=Business Insider}}</ref> ဆက်လက်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ် မတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် [[ဂူဂယ်]] ၏ အဓိကသိပ္ပံပညာရှင် ဖိုင်ဖိုင်လီ (Fei-Fei Li) က [[ဂူဂယ်]] အနေဖြင့် Kaggle ကုမ္ပဏီကို ဝယ်ယူလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း တရားဝင်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |title=Welcome Kaggle to Google Cloud |url=https://cloudplatform.googleblog.com/2017/03/welcome-Kaggle-to-Google-Cloud.html |archive-url=https://archive.today/20170308205227/https://cloudplatform.googleblog.com/2017/03/welcome-Kaggle-to-Google-Cloud.html |archive-date=8 March 2017 |access-date=2018-08-19 |work=Google Cloud Platform Blog |language=en}}</ref>
Kaggle ၏ အသုံးပြုသူအရေအတွက်သည် ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ၁ သန်းကျော်အထိ ရှိလာခဲ့ပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလစာရင်းအရ နိုင်ငံပေါင်း ၁၉၄ နိုင်ငံမှ မှတ်ပုံတင်ထားသူ အသုံးပြုသူ ၁၅ သန်းကျော်အထိ တိုးတက်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Unique Kaggle Users |url=https://www.kaggle.com/tunguz/unique-kaggle-users}}</ref><ref>{{Cite news |last=Markoff |first=John |date=24 November 2012 |title=Scientists See Advances in Deep Learning, a Part of Artificial Intelligence |url=https://www.nytimes.com/2012/11/24/science/scientists-see-advances-in-deep-learning-a-part-of-artificial-intelligence.html |access-date=2018-08-19 |work=The New York Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=2017-06-06 |title=We've passed 1 million members |url=http://blog.kaggle.com/2017/06/06/weve-passed-1-million-members/ |access-date=2018-08-19 |work=Kaggle Winner's Blog |language=en-US}}</ref>
၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် မူလတည်ထောင်သူများဖြစ်ကြသော ဂိုးလ်ဘလွန်းနှင့် ဟမ်းနားတို့ ရာထူးမှနုတ်ထွက်ခဲ့ကြပြီး ဒီ စကူလီ (D. Sculley) က စီးအီးအိုအဖြစ် လွှဲပြောင်းတာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Wali |first=Kartik |date=2022-06-08 |title=Kaggle gets new CEO, founders quit after a decade |url=https://analyticsindiamag.com/kaggle-gets-new-ceo-founders-quit-after-a-decade/ |access-date=2023-06-10 |website=Analytics India Magazine |language=en-US}}</ref>
ထို့နောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် Kaggle သည် ‘Models’ ကဏ္ဍသစ်ကို မိတ်ဆက်ခဲ့ရာ အသုံးပြုသူများအနေဖြင့် အဆင်သင့်လေ့ကျင့်ပေးထားသော (pre-trained) မော်ဒယ်များကို Kaggle ၏ အခြားလုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် ချိတ်ဆက်ကာ အလွယ်တကူ ရှာဖွေအသုံးပြုနိုင်လာကြသည်။<ref>{{cite web |title=[Product Launch] Introducing Kaggle Models | Data Science and Machine Learning |url=https://www.kaggle.com/discussions/product-feedback/391200}}</ref>
လတ်တလောအခြေအနေအရ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် Kaggle သည် ဝီကီမီဒီယာ ဖောင်ဒေးရှင်း (Wikimedia Foundation) နှင့် မိတ်ဖက်အဖြစ် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=2025-04-16 |title=Kaggle and the Wikimedia Foundation are partnering on open data. |url=https://blog.google/technology/developers/kaggle-wikimedia/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250416175610/https://blog.google/technology/developers/kaggle-wikimedia/ |archive-date=2025-04-16 |access-date=2025-04-16 |website=The Keyword}}</ref>
== ဝက်ဘ်ဆိုက်အကျဉ်းချုပ် ==
=== ပြိုင်ပွဲများ ===
Kaggle ကို စတင်တည်ထောင်ချိန်မှစ၍ ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ် (Machine Learning) ပြိုင်ပွဲပေါင်းများစွာကို ကျင်းပခဲ့သည်။ ထင်ရှားသော ပြိုင်ပွဲအချို့မှာ Microsoft Kinect အတွက် လက်ဟန်ခြေဟန် အသိအမှတ်ပြုစနစ် ပြုလုပ်ခြင်း<ref>{{cite news |last=Byrne |first=Ciara |date=December 12, 2011 |title=Kaggle launches competition to help Microsoft Kinect learn new gestures |url=https://venturebeat.com/2011/12/12/kaggle-competition-microsoft-kinect-learn-new-gestures/ |access-date=13 December 2011 |newspaper=VentureBeat |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928173233/https://venturebeat.com/2011/12/12/kaggle-competition-microsoft-kinect-learn-new-gestures/ |url-status=dead }}</ref>၊ Manchester City ဘောလုံးကလပ်အတွက် AI နည်းပညာ ဖန်တီးခြင်း၊ Two Sigma Investments အတွက် ကုန်သွယ်မှု အယ်လ်ဂိုရီသမ် ရေးဆွဲခြင်း<ref name="ft-novel">{{cite news |last=Wigglesworth |first=Robin |date=March 8, 2017 |title=Hedge funds adopt novel methods to hunt down new tech talent |url=https://www.ft.com/content/1fd47a60-03e5-11e7-aa5b-6bb07f5c8e12 |access-date=October 29, 2017 |work=[[The Financial Times]] |location=United Kingdom}}</ref>နှင့် CERN တွင် ဟစ်ဂ်စ်ဘိုဆွန် (Higgs boson) အမှုန် ရှာဖွေရေးလုပ်ငန်းကို မြှင့်တင်ပေးခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |date=July 15, 2014 |title=The machine learning community takes on the Higgs |url=http://www.symmetrymagazine.org/article/july-2014/the-machine-learning-community-takes-on-the-higgs/ |access-date=14 January 2015 |newspaper=Symmetry Magazine}}</ref>
ပြိုင်ပွဲကျင်းပလိုသည့် အဖွဲ့အစည်းက လိုအပ်သော ဒေတာများနှင့် ပြဿနာအရပ်ရပ်ကို ပြင်ဆင်ပေးရပြီး ဆုကြေးငွေ ပေးအပ်မည် သို့မဟုတ် ဆုကြေးမပါဘဲ ကျင်းပမည်ကို ရွေးချယ်နိုင်သည်။ ပြိုင်ပွဲဝင်များသည် နည်းပညာအမျိုးမျိုးကို စမ်းသပ်ကာ အကောင်းဆုံးမော်ဒယ်များ ထွက်ပေါ်လာစေရန် အချင်းချင်း ယှဉ်ပြိုင်ကြရသည်။ ၎င်းတို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို အများပြည်သူ လေ့လာနိုင်ရန် Kaggle Kernels မှတစ်ဆင့် မျှဝေကြပြီး ယင်းက ပိုမိုကောင်းမွန်သော စံနှုန်းသစ်များနှင့် စိတ်ကူးသစ်များကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ပြိုင်ပွဲဝင်များသည် မိမိတို့၏ အဖြေများကို Kaggle Kernels၊ ကိုယ်တိုင် ဖိုင်တင်ခြင်း (Manual Upload) သို့မဟုတ် Kaggle API တို့မှတစ်ဆင့် ပေးပို့နိုင်သည်။ ပြိုင်ပွဲအများစုတွင် ပေးပို့လာသော အဖြေများကို ဝှက်ထားသော အဖြေမှန်ဖိုင်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကာ တိကျမှုကို ချက်ချင်းအမှတ်ပေးပြီး တိုက်ရိုက်အမှတ်စာရင်းဘုတ် (Live Leaderboard) တွင် ဖော်ပြပေးသည်။ ပြိုင်ပွဲပိတ်ရက် ကျော်လွန်သွားပါက ကျင်းပသူက အနိုင်ရရှိသည့် အယ်လ်ဂိုရီသမ်၊ ဆော့ဖ်ဝဲနှင့် သက်ဆိုင်ရာ မူပိုင်ခွင့်များကို ကမ္ဘာအနှံ့ သက်တမ်းကန့်သတ်ချက်မရှိ အသုံးပြုခွင့်ရရှိရန်အတွက် အနိုင်ရရှိသူကို ဆုကြေးငွေ ပေးချေရသည်။<ref>{{cite web |author=Kaggle |title=Terms and Conditions - Kaggle |url=https://www.kaggle.com/terms}}</ref>
လူတိုင်း ပါဝင်နိုင်သော အများပြည်သူဆိုင်ရာ ပြိုင်ပွဲများအပြင် Kaggle သည် ထိပ်တန်းပြိုင်ပွဲဝင်များသာ ပါဝင်နိုင်သည့် သီးသန့်ပြိုင်ပွဲများကိုလည်း ကျင်းပပေးသည်။ ထို့ပြင် ဒေတာသိပ္ပံ ဆရာ၊ ဆရာမများအတွက် ပညာရေးဆိုင်ရာ ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်ပြိုင်ပွဲများ ကျင်းပနိုင်ရန် အခမဲ့ ကိရိယာတစ်ခုကိုလည်း ထောက်ပံ့ပေးထားသည်။<ref>{{cite web |author=Kaggle |title=Kaggle in Class |url=http://inclass.kaggle.com/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110616013541/http://inclass.kaggle.com/ |archive-date=2011-06-16 |access-date=2011-08-12}}</ref> တစ်ချိန်တည်းမှာပင် Facebook၊ Winton Capital နှင့် Walmart ကဲ့သို့သော ထိပ်တန်းဒေတာသိပ္ပံ ကုမ္ပဏီကြီးများတွင် အလုပ်အင်တာဗျူး ဖြေဆိုခွင့်ရရှိရန် ဒေတာသိပ္ပံပညာရှင်များ ယှဉ်ပြိုင်ရသည့် ဝန်ထမ်းခေါ်ယူရေးပြိုင်ပွဲများကိုလည်း Kaggle က ကျင်းပပေးသည်။
Kaggle ၏ ပြိုင်ပွဲများသည် HIV သုတေသန လုပ်ငန်းများ တိုးတက်စေခြင်း၊<ref>{{cite news |last=Carpenter |first=Jennifer |date=February 2011 |title=May the Best Analyst Win |url=https://www.science.org/doi/abs/10.1126/science.331.6018.698 |access-date=1 April 2011 |newspaper=Science Magazine |pages=698–699 |volume=331 |issue=6018 |doi=10.1126/science.331.6018.698}}</ref> chess ကစားနည်း အဆင့်သတ်မှတ်ခြင်း<ref>{{cite news |last=Sonas |first=Jeff |date=20 February 2011 |title=The Deloitte/FIDE Chess Rating Challenge |url=http://www.chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=7020 |access-date=3 May 2011 |newspaper=Chessbase}}</ref>နှင့် ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှု ခန့်မှန်းခြင်း<ref>{{cite news |last=Foo |first=Fran |date=April 6, 2011 |title=Smartphones to predict NSW travel times? |url=http://www.theaustralian.com.au/australian-it/smartphone-used-to-predict-nsw-travel-times/story-e6frgakx-1226034533295 |access-date=3 May 2011 |newspaper=The Australian}}</ref>စသည့် အောင်မြင်သော စီမံကိန်းများကို ဖြစ်ထွန်းစေခဲ့သည်။ ဂျက်ဖရီ ဟစ်န်တန် (Geoffrey Hinton) နှင့် ဂျော့ချ် ဒါးလ် (George Dahl) တို့သည် Deep [[အာရုံကြောပုံတူကွန်ရက်|Neural Networks]] နည်းပညာကို အသုံးပြု၍ Merck ကုမ္ပဏီက ကျင်းပသော ပြိုင်ပွဲတွင် အနိုင်ရရှိခဲ့ကြသည်။ ဟစ်န်တန်၏ ကျောင်းသားတစ်ဦးဖြစ်သူ ဗလက်ဒ် မနစ်ချ် (Vlad Mnih) ကလည်း ၎င်းနည်းပညာဖြင့်ပင် Adzuna က ကျင်းပသော ပြိုင်ပွဲတွင် အနိုင်ရခဲ့ရာ ယင်းနည်းပညာကို Kaggle လူမှုအဝန်းအဝိုင်းအတွင်း ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုလာကြသည်။ ဝါရှင်တန်တက္ကသိုလ်မှ တီယန်ချီ ချန် (Tianqi Chen) သည်လည်း Kaggle ပြိုင်ပွဲများတွင် Random Forest နည်းလမ်းအစား အဓိက အသုံးပြုလာကြသည့် XGBoost နည်းပညာ၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို Kaggle မှတစ်ဆင့် သက်သေပြခဲ့သည်။
ယခုအခါ Kaggle ပြိုင်ပွဲများမှ ထွက်ပေါ်လာသော တွေ့ရှိချက်များကို အခြေခံ၍ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ စာတမ်းပေါင်းများစွာကို ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite conference|url=http://jmlr.org/proceedings/papers/v42/|title=NIPS 2014 Workshop on High-energy Physics and Machine Learning|book-title=JMLR W&CP|volume=42|access-date=2015-09-01|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514124348/http://jmlr.org/proceedings/papers/v42/|url-status=dead}}</ref> အထူးသဖြင့် ပြိုင်ပွဲဝင်များအား ရှိရင်းစွဲ အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းများထက် ပိုမိုဆန်းသစ်တီထွင်လာစေရန် တွန်းအားပေးသည့် တိုက်ရိုက်အမှတ်စာရင်းဘုတ် (Live Leaderboard) က ဤအောင်မြင်မှုအတွက် များစွာ အထောက်အကူပြုခဲ့ပြီး အနိုင်ရရှိသည့် နည်းလမ်းများကို Kaggle Winner's Blog တွင် မကြာခဏ ရေးသားဖော်ပြလေ့ ရှိသည်။<ref>{{cite news |last1=Athanasopoulos |first1=George |year=2011 |title=The Value of Feedback in Forecasting Competitions |url=http://www.sciencedirect.com/science?_ob=MImg&_imagekey=B6V92-52S72B8-1-1&_cdi=5886&_user=559483&_pii=S0169207011000495&_origin=&_coverDate=09%2F30%2F2011&_sk=999729996&view=c&wchp=dGLzVzb-zSkWl&_valck=1&md5=7c0b261207c4204b14d21a95adc9d6bb&ie=/sdarticle.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190216230244/https://www.sciencedirect.com/science?_ob=MImg&_imagekey=B6V92-52S72B8-1-1&_cdi=5886&_user=559483&_pii=S0169207011000495&_origin=&_coverDate=09%2F30%2F2011&_sk=999729996&view=c&wchp=dGLzVzb-zSkWl&_valck=1&md5=7c0b261207c4204b14d21a95adc9d6bb&ie=%2Fsdarticle.pdf |archive-date=2019-02-16 |access-date=2022-03-04 |journal=International Journal of Forecasting |pages=845–849 |volume=27 |last2=Hyndman |first2=Rob}}</ref>
=== အဆင့်တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ခြင်းစနစ် ===
Kaggle သည် အသုံးပြုသူများ၏ ပလက်ဖောင်းအပေါ် ပံ့ပိုးကူညီမှုနှင့် အောင်မြင်မှုများကို အသိအမှတ်ပြု ဆုချီးမြှင့်ရန်အတွက် အဆင့်တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ခြင်းစနစ် (Progression System) တစ်ခုကို ကျင့်သုံးသည်။ ဤစနစ်တွင် အဆင့်အတန်း ငါးဆင့် ရှိပြီး ၎င်းတို့မှာ အခြေခံအဆင့် (Novice)၊ ပူးပေါင်းပါဝင်သူ (Contributor)၊ ကျွမ်းကျင်သူ (Expert)၊ ဆရာတစ်ဆူ (Master) နှင့် ထိပ်တန်းဆရာကြီး (Grandmaster) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အသုံးပြုသူများသည် ပြိုင်ပွဲများ (Competitions) ဝင်ရောက်ခြင်း၊ ဒေတာဘေ့စ်များ (Datasets) မျှဝေခြင်း၊ ကုဒ်များမျှဝေခြင်း (Kernels) နှင့် အပြန်အလှန် ဆွေးနွေးခြင်း (Discussions) စသည့် ကဏ္ဍအသီးသီးတွင် သတ်မှတ်ထားသော စံနှုန်းများကို ပြည့်မီအောင် စွမ်းဆောင်ခြင်းဖြင့် တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် တက်လှမ်းနိုင်သည်။<ref>{{Cite web |title=Kaggle Progression System |url=https://www.kaggle.com/progression |access-date=2023-04-03 |publisher=Kaggle}}</ref>
၎င်းအဆင့်များအနက် အမြင့်ဆုံးအဆင့်ဖြစ်သော Kaggle Grandmaster ဘွဲ့ကိုမူ တစ်ကိုယ်တော် အသင်းအဖြစ် ထိပ်တန်းအဆင့် ရရှိခဲ့မှု အပါအဝင် ပြိုင်ပွဲပေါင်းများစွာတွင် အဆင့်အမြင့်ဆုံး ရရှိခဲ့သည့် အသုံးပြုသူများကိုသာ ပေးအပ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့ စာရင်းများအရ စုစုပေါင်း Kaggle အကောင့် ၂၃.၂၉ သန်းကျော် ရှိသည့်အနက် ၂,၉၇၃ ဦးသာ Kaggle Master အဆင့်ကို ရရှိထားပြီး၊ Kaggle Grandmaster အဆင့်အထိ တက်လှမ်းနိုင်သူမှာမူ ၆၁၂ ဦးသာ ရှိသည်။<ref>{{Cite web |author=Carl McBride Ellis |date=2025-04-02 |title=Kaggle in Numbers |url=https://www.kaggle.com/code/carlmcbrideellis/kaggle-in-numbers |publisher=Kaggle}}</ref>
=== Kaggle Notebooks ===
[[ဖိုင်:Kaggle_screenshot.webp|thumb|Kaggle Notebooks screenshot]]
Kaggle သည် ဒေတာသိပ္ပံနှင့် ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ် (Machine Learning) အတွက် သီးသန့်ဒီဇိုင်းထွင်ထားပြီး ဝက်ဘ်ဘရောက်ဆာမှတစ်ဆင့် အခမဲ့အသုံးပြုနိုင်သည့် Kaggle Notebooks ဟုခေါ်သော အွန်လိုင်း ပေါင်းစပ်ဖွံ့ဖြိုးမှုပတ်ဝန်းကျင် (Integrated Development Environment - IDE) တစ်ခုကို ထောက်ပံ့ပေးထားသည်။ အသုံးပြုသူများသည် Python သို့မဟုတ် R ပရိုဂရမ်မင်းဘာသာစကားများဖြင့် ကုဒ်များကို ရေးသားအသုံးပြုနိုင်ပြီး၊ ဒေတာဘေ့စ် (Datasets) များကို ထည့်သွင်းခြင်း၊ လူကြိုက်များသော ကုတ်ဒ်စာကြည့်တိုက် (Libraries) များကို အသုံးပြုခြင်းနှင့် Cloud စနစ်ပေါ်တွင် တိုက်ရိုက် CPU၊ GPU သို့မဟုတ် TPU တို့ကို အသုံးပြုကာ မော်ဒယ်များကို လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးခြင်း (Model Training) တို့ကို ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။ ဤပတ်ဝန်းကျင်ကို ပြိုင်ပွဲများသို့ အဖြေများပေးပို့ခြင်း၊ လမ်းညွှန်သင်ခန်းစာများ လေ့လာခြင်း၊ ပညာရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များနှင့် ဒေတာများကို ကနဦးလေ့လာဆန်းစစ်ခြင်း (Exploratory Data Analysis) တို့အတွက် အများဆုံး အသုံးပြုကြသည်။<ref>{{cite web |title=CSE 40657/60657: Natural Language Processing |url=https://www3.nd.edu/~dchiang/teaching/nlp/2023/kaggle.html}}</ref><ref>{{cite web |date=25 February 2022 |title=Underrated Kaggle notebooks every data science enthusiast must know | AIM |url=https://analyticsindiamag.com/ai-features/underrated-kaggle-notebooks-every-data-science-enthusiast-must-know/}}</ref>
== ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သုတေသနဆိုင်ရာ ပြဿနာများ ==
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ''The Transmitter'' မဂ္ဂဇင်း၌ "သီးသန့်သတင်း- Springer Nature သည် 'ပေါက်ကရ' ဒေတာဘေ့စ်ပေါ်တွင် နျူရယ်ကွန်ရက်များကို လေ့ကျင့်ပေးထားသည့် သုတေသနစာတမ်း ၄၀ နီးပါးကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းပြီး ဖယ်ရှားလိုက်သည်" ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ဆောင်းပါးတစ်စောင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-12-08 |title=Springer Nature retracts, removes nearly 40 publications |url=https://www.thetransmitter.org/retraction/exclusive-springer-nature-retracts-removes-nearly-40-publications-that-trained-neural-networks-on-bonkers-dataset/ |access-date=2026-04-17 |website=The Transmitter: Neuroscience News and Perspectives |language=en-US}}</ref> အဆိုပါ ဝေဖန်ခံနေရသော ဒေတာဘေ့စ်သည် အော်တစ်ဇင် (Autistic) ဝေဒနာခံစားနေရသော ကလေးငယ်များနှင့် ပုံမှန်ကလေးငယ်များ၏ မျက်နှာဓာတ်ပုံများ ပါဝင်ပြီး Kaggle ပေါ်သို့ တင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤဒေတာဘေ့စ်တွင် ပုံရိပ်ပေါင်း ၂,၉၀၀ ကျော် ပါဝင်နေပြီး ယင်းကလေးငယ်များ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ မိသားစုများက ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သုတေသနတွင် အသုံးပြုရန် သဘောတူညီချက် ပေးခဲ့ဖွယ်မရှိသလို၊ သုတေသနပြုလုပ်ရန် ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ ခွင့်ပြုချက်လည်း ရရှိထားခြင်း မရှိပေ။ ထို့ကြောင့် Springer Nature ဂျာနယ်သည် အဆိုပါဒေတာဘေ့စ်ကို အသုံးပြုထားသည့် သုတေသနစာတမ်းများကို သိပ္ပံစာပေလောကမှ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခဲ့ရသည်။ သို့သော် အနည်းဆုံး အခြားသော သုတေသနစာတမ်း ပေါင်း ၉၀ ခန့်ကမူ ယင်းဒေတာဘေ့စ်၏ မူကွဲတစ်ခုကို ကိုးကားအသုံးပြုထားဆဲ ဖြစ်သည်။
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလတွင်လည်း ဒေတာ၏ ဇာစ်မြစ် အထောက်အထား (Data Provenance) မရှိသော အခြားဒေတာဘေ့စ် နှစ်ခုကို Kaggle ပေါ်တွင် ထပ်မံတွေ့ရှိခဲ့ပြီးနောက် ''Nature'' ဂျာနယ်တွင် "သံသယဖြစ်ဖွယ် ဒေတာများပေါ်တွင် AI ရောဂါခန့်မှန်းခြင်း မော်ဒယ်ပေါင်း ဒါဇင်နှင့်ချီ၍ လေ့ကျင့်ပေးထားသည်" ဟူသော ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ဆောင်းပါးတစ်စောင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{Cite journal |last=Basu |first=Mohana |date=2026-04-15 |title=Dozens of AI disease-prediction models were trained on dubious data |url=https://www.nature.com/articles/d41586-026-00697-4 |journal=Nature |language=en |doi=10.1038/d41586-026-00697-4 |issn=1476-4687 |pmid=41986680 |url-access=subscription}}</ref><ref name=":0">{{cite journal |last1=Gibson |first1=Alexander D |date=2026 |title=Evidence of unreliable data and poor data provenance in clinical prediction model research and clinical practice |journal=BMC Medicine |language=en |doi=10.1186/s12916-026-04981-y |pmid=42243840 |doi-access=free |medrxiv=10.64898/2026.02.24.26347028 |last2=White |first2=Nicole M |last3=Collins |first3=Gary S |last4=Barnett |first4=Adrian G}}</ref> ဤဒေတာဘေ့စ်များကို ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခန့်မှန်းမှုမော်ဒယ် ၁၂၅ ခုတွင် အသုံးပြုထားပြီး ၎င်းတို့အနက် အနည်းဆုံး မော်ဒယ်နှစ်ခုကို အင်ဒိုနီးရှားနှင့် စပိန်နိုင်ငံတို့ရှိ ဆေးရုံများတွင် အမှန်တကယ် အသုံးပြုနေကြသည်။ ထို့ပြင် ယင်းဒေတာဘေ့စ်ကို အသုံးပြုထားသည့် စာတမ်းတစ်စောင်ကို ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကိရိယာ မူပိုင်ခွင့်တစ်ခုတွင်ပင် ကိုးကားဖော်ပြခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့အထိ စာရင်းများအရ ဤဒေတာဘေ့စ်များကို အသုံးပြုထားသည့် သုတေသနစာတမ်း ၅ စောင်ကို သိပ္ပံစာပေလောကမှ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းထားပြီး ဖြစ်သည်။
၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလတွင်မူ Kaggle မှ ရုပ်ပုံဒေတာဘေ့စ် နှစ်ခုကို အသုံးပြုထားသည့် အခြားသော သုတေသနစာတမ်း တစ်စောင်ကို ''Scientific Reports'' ဂျာနယ်က စုံစမ်းစစ်ဆေးနေသည်။ ''Retraction Watch'' ဝက်ဘ်ဆိုက်ရှိ "လေဖြတ်ခြင်းနှင့် ဆီးချိုရောဂါဆိုင်ရာ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ မော်ဒယ်များကို လေ့ကျင့်ရန် 'ရယ်စရာကောင်းလောက်အောင် ညံ့ဖျင်းသော' ဒေတာဘေ့စ်များကို အသုံးပြုထားသည်"<ref name=":1">{{Cite web |last=Youmshajekian |first=Lori |date=2026-05-18 |title='Comically bad' datasets used to train clinical models for stroke and diabetes |url=https://retractionwatch.com/2026/05/18/kaggle-dataset-clinical-models-stroke-diabetes/ |access-date=2026-05-18 |website=Retraction Watch |language=en-US}}</ref> ဟူသော ဆောင်းပါးတွင် အဆိုပါဒေတာဘေ့စ်များ၌ ကလေးငယ်များ၏ ပုံများအပြင် ရမ်ဘို (Rambo) အဖြစ် သရုပ်ဆောင်သည့် ဆီဗက်စတာ စတားလုံး (Sylvester Stallone)၊ ဂျော့ချ် ကလူနီ (George Clooney)၊ အန်ဂျလီနာ ဂျိုလီ (Angelina Jolie) နှင့် ဒန်နီရယ် ခရိတ် (Daniel Craig) ကဲ့သို့သော နာမည်ကြီး သရုပ်ဆောင်များ၏ ပုံများ ပါဝင်နေကြောင်း ထောက်ပြထားသည်။ ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ဤကလေးငယ်များ၏ ပုံများကို ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သုတေသနတွင် အသုံးပြုခြင်းသည် ကျင့်ဝတ်နှင့် မညီပေ။ ထို့ပြင် ပုံများကို အပြန်အလှန် ရှာဖွေစနစ် (Reverse Search) ဖြင့် စစ်ဆေးကြည့်သောအခါ အချို့ပုံများသည် လေဖြတ်ခြင်းအတွက် မဟုတ်ဘဲ မျက်နှာအကြောသေရောဂါ (Bell's Palsy) အတွက် ဖြစ်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။ လက်ရှိတွင် ထိုဒေတာဘေ့စ်များအနက် တစ်ခုကို Kaggle ပေါ်မှ ဖယ်ရှားလိုက်ပြီဖြစ်သော်လည်း အခြားတစ်ခုမှာမူ ရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး ယင်းပုံများသည် မူပိုင်ခွင့် သတ်မှတ်ချက်များနှင့် ငြိစွန်းနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
Kaggle သည် ဒေတာများ၏ မူရင်းအချက်အလက် (Metadata) နှင့် ဇာစ်မြစ်များကို အသုံးပြုသူ လူမှုအဝန်းအဝိုင်းက ကိုယ်တိုင်အစီရင်ခံတင်ပြခြင်းအပေါ်တွင်သာ အမှီပြုထားသည်။<ref name=":1" /> "ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခန့်မှန်းမှုမော်ဒယ် သုတေသနနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ လက်တွေ့လုပ်ဆောင်မှုများတွင် စိတ်မချရသော ဒေတာများနှင့် ညံ့ဖျင်းသော ဒေတာဇာစ်မြစ် အထောက်အထားများ၏ သက်သေ" အစီရင်ခံစာတွင် ထောက်ပြထားသည့် လေဖြတ်ခြင်းနှင့် ဆီးချိုရောဂါဆိုင်ရာ ဒေတာဘေ့စ်ကို အသုံးပြုခြင်းသည် လုံးဝတရားဝင်ပြီး ၎င်းတို့၏ ဝန်ဆောင်မှုစည်းကမ်းချက်များကို ချိုးဖောက်ခြင်း မရှိကြောင်း Kaggle ဘက်က ပြောကြားထားသည်။<ref name=":1" /><ref name=":0" />
== ကိုးကားချက်များ ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist|30em}}
== နောက်ထပ်ဖတ်ရှုရန် ==
* [https://obamawhitehouse.archives.gov/blog/2011/06/27/competition-shines-light-dark-matter "Competition shines light on dark matter", Office of Science and Technology Policy, Whitehouse website, June 2011]
* [https://www.wsj.com/articles/SB10001424052748704662604576202392747278936 "May the best algorithm win...", ''The Wall Street Journal'', March 2011]
* [https://www.newscientist.com/blogs/onepercent/2011/07/kaggle-competition-aims-to-giv.html "Kaggle contest aims to boost Wikipedia editors", ''New Scientist'', July 2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160322012136/https://www.newscientist.com/blogs/onepercent/2011/07/kaggle-competition-aims-to-giv.html|date=2016-03-22}}
* [http://www.nature.com/nbt/journal/v29/n9/full/nbt.1968.html "Verification of systems biology research in the age of collaborative competition", ''Nature Nanotechnology'', September 2011]
[[ကဏ္ဍ:ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ]]
[[ကဏ္ဍ:ဒေတာအချက်အလက်သိပ္ပွံ]]
[[ကဏ္ဍ:နည်းပညာ ကုမ္ပဏီများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]]
7t70s74xb3xqwmv8cj0mvlrogbpron1
ဒေတာအင်ဂျင်နီယာပညာ
0
289203
1043018
1042902
2026-07-13T06:30:43Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 2 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1043018
wikitext
text/x-wiki
{{Reflist|2}}'''ဒေတာအင်ဂျင်နီယာပညာ''' ({{lang-en|Data engineering}}) ဆိုသည်မှာ အချက်အလက်ဒေတာများကို စုဆောင်းရယူနိုင်ရန်နှင့် ပြန်လည်အသုံးပြုနိုင်ရန်အတွက် ဒေတာစနစ်များကို တည်ဆောက်ပေးရသော ဆော့ဖ်ဝဲအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်ဆိုင်ရာ ချဉ်းကပ်မှုစနစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကဲ့သို့ စုဆောင်းရရှိလာသည့် ဒေတာများကို နောက်ဆက်တွဲ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုများ ပြုလုပ်ရန်နှင့် မရှင်းလင်းသော အချက်အလက်များမှ အဖြေရှာရသည့် [[ဒေတာအချက်အလက်သိပ္ပံပညာ|ဒေတာသိပ္ပံပညာရပ်]] (Data science) များတွင် အဓိက အသုံးပြုကြပြီး၊ ၎င်းလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]](Machine learning) နည်းပညာလည်း အများဆုံး ပါဝင်ပတ်သက်နေပါသည်။<ref name="whatis1">{{cite web |date=5 January 2020 |title=What is Data Engineering? {{!}} A Quick Glance of Data Engineering |url=https://www.educba.com/what-is-data-engineering/ |access-date=31 July 2022 |website=EDUCBA}}</ref><ref name="whatis2">{{cite web |title=Introduction to Data Engineering |url=https://www.dremio.com/resources/guides/intro-data-engineering/ |access-date=31 July 2022 |website=Dremio}}</ref> ဒေတာများကို လက်တွေ့အသုံးချနိုင်မည့် အခြေအနေဖြစ်အောင် ပြုပြင်ဖန်တီးရာတွင် အဆင့်မြင့်ကွန်ပျူတာတွက်ချက်မှုစနစ်များ၊ သတင်းအချက်အလက် သိမ်းဆည်းမှုစနစ်များနှင့် ဒေတာစီမံပြင်ဆင်ခြင်း (Data processing) လုပ်ငန်းစဉ်များကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုရပါသည်။
== သမိုင်းကြောင်း ==
၁၉၇၀ နှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များဝန်းကျင်တွင် ဒေတာဘေ့စ်ဒီဇိုင်းရေးဆွဲခြင်း၊ ဒေတာဆန်းစစ်ခြင်းနှင့် ဒေတာစီမံပြင်ဆင်ခြင်းလုပ်ငန်းများတွင် ဆော့ဖ်ဝဲအသုံးပြုမှုကို ဖော်ပြရန် "သတင်းအချက်အလက် အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်ဆိုင်ရာ နည်းလမ်း" (Information Engineering Methodology - IEM) ဟူသော အသုံးအနှုန်း ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။<ref name="hist1">{{cite web |last1=Black |first1=Nathan |date=15 January 2020 |title=What is Data Engineering and Why Is It So Important? |url=https://quanthub.com/what-is-data-engineering/ |access-date=31 July 2022 |website=QuantHub}}</ref> ဤနည်းပညာများကို ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များရှိ အဖွဲ့အစည်းများ၏ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုဆိုင်ရာ ဒေတာစီမံပြင်ဆင်မှု လိုအပ်ချက်များအပေါ် အခြေခံ၍ ဒေတာဘေ့စ်ထိန်းသိမ်းသူများ (Database Administrators - DBAs) နှင့် စနစ်ဆန်းစစ်သူများ (Systems Analysts) က အသုံးပြုရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ဤနည်းပညာများသည် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ မဟာဗျူဟာမြောက် စီမံကိန်းရေးဆွဲခြင်းနှင့် သတင်းအချက်အလက်စနစ်များအကြား ရှိနေသော ကွာဟချက်ကို ပေါင်းကူးပေးရန် ရည်ရွယ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသတင်းအချက်အလက် အင်ဂျင်နီယာနည်းလမ်း၏ ဖခင်ကြီးဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည့် အစောပိုင်းပံ့ပိုးကူညီသူမှာ ဩစတြေးလျနိုင်ငံသား ကလိုက်ဗ် ဖင်ကဲလ်စတိန်း (Clive Finkelstein) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၁code၉၇၆ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်အကြားတွင် ယင်းအကြောင်းအရာနှင့်ပတ်သက်၍ ဆောင်းပါးများစွာ ရေးသားခဲ့ပြီး ဂျိမ်းစ် မာတင် (James Martin) နှင့်အတူ သြဇာညောင်းသော Savant Institute အစီရင်ခံစာကိုလည်း ပူးတွဲရေးသားခဲ့သည်။<ref>"Information engineering," [https://books.google.com/books?id=U2Da-O9RAgIC&pg=PA29 part 3], [https://books.google.com/books?id=aMrnCDJzb9MC&pg=RA1-PA1 part 4], [https://books.google.com/books?id=Ux9iw6tMs6MC&pg=PA32 part 5], [https://books.google.com/books?id=dPLZ7QidjbEC&pg=RA1-PA1 Part 6]" by Clive Finkelstein. In ''Computerworld, In depths, appendix.'' May 25 – June 15, 1981.</ref><ref>Christopher Allen, Simon Chatwin, Catherine Creary (2003). ''Introduction to Relational Databases and SQL Programming.''</ref><ref>[[Terry Halpin]], [[Tony Morgan (computer scientist)|Tony Morgan]] (2010). ''Information Modeling and Relational Databases.'' p. 343</ref> နောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် ဖင်ကဲလ်စတိန်းသည် လျင်မြန်စွာပြောင်းလဲနေသော စီးပွားရေးပတ်ဝန်းကျင်ကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်ရန် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းဦးဆောင်သည့် ဘက်သို့ ဦးတည်၍ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး၊ မာတင်ကမူ ဒေတာစီမံပြင်ဆင်မှုကို ပိုမိုဦးဆောင်သည့် ဘက်သို့ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၇ ခုနှစ်အထိ ချားလ်စ် အမ် ရစ်ခ်ျတာ (Charles M. Richter) သည် ကလိုက်ဗ် ဖင်ကဲလ်စတိန်း၏ လမ်းညွှန်မှုဖြင့် IEM စနစ်ကို ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရာတွင်လည်းကောင်း၊ IEM စနစ်ကို အလိုအလျောက် ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်သည့် ဆော့ဖ်ဝဲ (အသုံးပြုသူဒေတာ) ကို ဒီဇိုင်းရေးဆွဲရာတွင်လည်းကောင်း အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အစောပိုင်းတွင် ကုမ္ပဏီအများစု၌ ဒေတာများနှင့် ဒေတာဆိုင်ရာ ကိရိယာများကို သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ (IT) အဖွဲ့များကသာ ယေဘုယျအားဖြင့် ထိန်းချုပ်ကိုင်တွယ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="hist2">{{cite web |last1=Dodds |first1=Eric |title=The History of the Data Engineering and the Megatrends |url=https://www.rudderstack.com/blog/the-data-engineering-megatrend-a-brief-history |access-date=31 July 2022 |website=Rudderstack}}</ref> ထို့နောက် အခြားအဖွဲ့များက ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းများ (ဥပမာ - အစီရင်ခံစာတင်ပြခြင်း) အတွက် ဒေတာကို အသုံးပြုခဲ့ကြပြီး ထိုအချိန်က လုပ်ငန်းကဏ္ဍအသီးသီးအကြား ဒေတာဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှုချင်း ထပ်တူကျမှု အလွန်နည်းပါးခဲ့သည်။
၂၀၁၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အစောပိုင်းတွင် အင်တာနက် ထွန်းကားလာသည်နှင့်အမျှ ဒေတာပမာဏ (Volume)၊ ဒေတာစီးဆင်းမှုနှုန်း (Velocity) နှင့် ဒေတာအမျိုးအစားစုံလင်မှု (Variety) များ အဆမတန် တိုးပွားလာခြင်းကြောင့် ထိုဒေတာများကို ဖော်ပြရန် "ဘစ်ဒေတာ" (Big Data) ဟူသော အသုံးအနှုန်း ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ထိုအခါ Facebook နှင့် Airbnb ကဲ့သို့သော ဒေတာကို အခြေခံသည့် နည်းပညာကုမ္ပဏီကြီးများသည် "ဒေတာ အင်ဂျင်နီယာ" (Data Engineer) ဟူသော စကားစုကို စတင်အသုံးပြုလာကြသည်။<ref name="hist1"/><ref name="hist2"/> ဒေတာများ၏ ပမာဏမှာ အဆမတန် ကြီးမားလာသောကြောင့် Google၊ Facebook၊ Amazon၊ Apple၊ Microsoft နှင့် Netflix ကဲ့သို့သော ထိပ်တန်းကုမ္ပဏီကြီးများသည် ရိုးရာ ETL (Extract, Transform, Load) နည်းလမ်းများနှင့် ဒေတာသိုလှောင်မှု နည်းပညာများကို အသုံးမပြုတော့ဘဲ စွန့်ခွာလာခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ဒေတာကို အဓိကထားသည့် ဆော့ဖ်ဝဲအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်တစ်မျိုးဖြစ်သော "ဒေတာ အင်ဂျင်နီယာပညာ" (Data Engineering) ကို စတင်ဖန်တီးခဲ့ကြပြီး၊ အထူးသဖြင့် အခြေခံအဆောက်အအုံ (Infrastructure)၊ ဒေတာသိုလှောင်ရုံ (Warehousing)၊ ဒေတာကာကွယ်ရေး (Data Protection)၊ ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေး (Cybersecurity)၊ ဒေတာတူးဖော်ခြင်း (Mining)၊ မော်ဒယ်တည်ဆောက်ခြင်း (Modelling)၊ ဒေတာစီမံပြင်ဆင်ခြင်း (Processing) နှင့် မက်တာဒေတာ စီမံခန့်ခွဲခြင်း (Metadata Management) လုပ်ငန်းစဉ်များကို အလေးပေး ဆောင်ရွက်လာခဲ့ကြသည်။<ref name="hist1" /><ref name="hist2" /> ဤကဲ့သို့ ချဉ်းကပ်ပုံပြောင်းလဲလာခြင်းသည် ကလောက်ဒ်ကွန်ပြူတင်း (Cloud Computing) စနစ်အပေါ်တွင် အထူးအခြေခံသည်။<ref name="hist2" /> ရလဒ်အနေဖြင့် ဒေတာများကို IT အဖွဲ့တစ်ခုတည်းတင်မကဘဲ ကုမ္ပဏီ၏ အခြားလုပ်ငန်းကဏ္ဍများဖြစ်ကြသော အရောင်း (Sales) နှင့် စျေးကွက်ရှာဖွေရေး (Marketing) ကဲ့သို့သော ဌာနများစွာကပါ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ကိုင်တွယ်အသုံးပြုလာကြပြီ ဖြစ်သည်။<ref name="hist2" />
== နည်းပညာသုံးကိရိယာများ ==
=== တွက်ချက်မှုစနစ် ===
ဒေတာများကို စီမံပြင်ဆင်ရန်နှင့် ဆန်းစစ်ရန်အတွက် စွမ်းဆောင်ရည်မြင့် တွက်ချက်မှုစနစ် (High-performance computing) သည် အလွန်အရေးကြီးသည်။ ဒေတာအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်တွင် အထူးကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုသော တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ ချဉ်းကပ်ပုံတစ်ခုမှာ ဒေတာစီးဆင်းမှု ပရိုဂရမ်မင်းစနစ် (Dataflow Programming) ဖြစ်သည်။ ဤစနစ်တွင် တွက်ချက်မှုပုံစံကို ဦးတည်ချက်ပါရှိသော ဂရပ်ဖ် (Directed Graph သို့မဟုတ် Dataflow Graph) တစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြပြီး၊ ဂရပ်ဖ်ပေါ်ရှိ လမ်းဆုံအမှတ်များ (Nodes) ကို လုပ်ဆောင်ချက်များ (Operations) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ မြှားလိုင်းများ (Edges) ကို ဒေတာစီးဆင်းမှုအဖြစ်လည်းကောင်း သတ်မှတ်သည်။<ref name="sigops">{{cite web |last1=Schwarzkopf |first1=Malte |date=7 March 2020 |title=The Remarkable Utility of Dataflow Computing |url=https://www.sigops.org/2020/the-remarkable-utility-of-dataflow-computing/ |access-date=31 July 2022 |website=ACM SIGOPS}}</ref> လူကြိုက်များသော လက်တွေ့အသုံးချစနစ်များတွင် Apache Spark နှင့် Deep Learning အတွက် သီးသန့်ထုတ်လုပ်ထားသော TensorFlow တို့ ပါဝင်သည်။<ref name="sigops" /><ref name="sparkpaper">{{cite web |title=sparkpaper |url=https://cs.stanford.edu/~matei/papers/2016/cacm_apache_spark.pdf |access-date=31 July 2022}}</ref><ref name="tensorflow paper">{{cite web |last1=Abadi |first1=Martin |last2=Barham |first2=Paul |date=2016 |title=TensorFlow: A system for large-scale machine learning |url=https://research.google/pubs/pub45381/ |access-date=31 July 2022 |website=12th USENIX Symposium on Operating Systems Design and Implementation (OSDI 16) |pages=265–283 |last3=Chen |first3=Jianmin |last4=Chen |first4=Zhifeng |last5=Davis |first5=Andy |last6=Dean |first6=Jeffrey |last7=Devin |first7=Matthieu |last8=Ghemawat |first8=Sanjay |last9=Irving |first9=Geoffrey |last10=Isard |first10=Michael |last11=Kudlur |first11=Manjunath |last12=Levenberg |first12=Josh |last13=Monga |first13=Rajat |last14=Moore |first14=Sherry |last15=Murray |first15=Derek G. |last16=Steiner |first16=Benoit |last17=Tucker |first17=Paul |last18=Vasudevan |first18=Vijay |last19=Warden |first19=Pete |last20=Wicke |first20=Martin |last21=Yu |first21=Yuan |last22=Zheng |first22=Xiaoqiang}}</ref> ပိုမိုခေတ်မီသော စနစ်သစ်များဖြစ်သည့် Differential သို့မဟုတ် Timely Dataflow တို့တွင်မူ ဒေတာများကို ပိုမိုထိရောက်မြန်ဆန်စွာ စီမံပြင်ဆင်နိုင်ရန်အတွက် ဒေတာအပြောင်းအလဲရှိသလောက်သာ ထပ်တိုးတွက်ချက်သည့် စနစ် (Incremental Computing) ကို အသုံးပြုကြသည်။<ref name="sigops" /><ref name="differential-paper">{{cite web |last1=McSherry |first1=Frank |last2=Murray |first2=Derek |date=5 January 2013 |title=Differential dataflow |url=https://www.microsoft.com/en-us/research/publication/differential-dataflow/ |access-date=31 July 2022 |website=[[Microsoft]] |last3=Isaacs |first3=Rebecca |last4=Isard |first4=Michael}}</ref><ref name="differential-github">{{cite web |date=30 July 2022 |title=Differential Dataflow |url=https://github.com/TimelyDataflow/differential-dataflow |access-date=31 July 2022 |publisher=Timely Dataflow}}</ref>
=== သိုလှောင်မှုစနစ် ===
ဒေတာများကို ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် သိုလှောင်ကြပြီး၊ ထိုသို့သိုလှောင်ရာတွင် ဒေတာကို မည်သို့ပြန်လည်အသုံးချမည်ဆိုသည့် အချက်မှာ အဓိကဆုံးဖြတ်ချက်ချရမည့် အချက်ဖြစ်သည်။ ဒေတာအင်ဂျင်နီယာများသည် ကုန်ကျစရိတ်များကို လျှော့ချရန်အတွက် ဒေတာသိုလှောင်မှုနှင့် စီမံပြင်ဆင်မှုစနစ်များကို အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ဖန်တီးကြသည်။ ထိုသို့ဆောင်ရွက်ရာတွင် ၎င်းတို့သည် ဒေတာများကို ချုံ့ခြင်း (Data Compression)၊ အပိုင်းများခွဲခြားခြင်း (Partitioning) နှင့် ရေရှည်သိမ်းဆည်းခြင်း (Archiving) နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုကြသည်။
==== ဒေတာဘေ့စ်များ ====
အကယ်၍ ဒေတာများသည် စနစ်တကျစနစ်သွင်းထားသော ပုံစံရှိပြီး (Structured Data) အွန်လိုင်းအရောင်းအဝယ် ကူးသန်းမှုဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များ (Online Transaction Processing) လိုအပ်ပါက ဒေတာဘေ့စ်များကို ယေဘုယျအားဖြင့် အသုံးပြုကြသည်။<ref name="mit">{{cite web |title=Lecture Notes {{!}} Database Systems {{!}} Electrical Engineering and Computer Science {{!}} MIT OpenCourseWare |url=https://ocw.mit.edu/courses/6-830-database-systems-fall-2010/pages/lecture-notes/ |access-date=31 July 2022 |website=ocw.mit.edu}}</ref> မူလက ACID (Atomicity, Consistency, Isolation, Durability) ဟုခေါ်သော အရောင်းအဝယ်ကူးသန်းမှု တိကျမှန်ကန်မှုကို ခိုင်မာစွာ အာမခံနိုင်သည့် ရီလေးရှင်းနယ်ဒေတာဘေ့စ် (Relational Databases) များကို အများဆုံး အသုံးပြုခဲ့ကြပြီး၊ အဆိုပါ ရီလေးရှင်းနယ်ဒေတာဘေ့စ် အများစုသည် ဒေတာများကို ရှာဖွေစစ်ဆေးရန်အတွက် SQL ဘာသာစကားကို အသုံးပြုကြသည်။ သို့သော်လည်း ၂၀၁၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ဒေတာပမာဏ တိုးပွားလာသည်နှင့်အမျှ NoSQL ဒေတာဘေ့စ်များသည်လည်း လူကြိုက်များလာခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့သည် ACID အာမခံချက်များကို လျှော့ချလိုက်ခြင်းဖြင့် ရီလေးရှင်းနယ်ဒေတာဘေ့စ်များထက် စက်ပစ္စည်းအမြောက်အမြားပေါ်တွင် ဒေတာများကို အလျားလိုက်တိုးချဲ့သိုလှောင်နိုင်ခြင်း (Horizontally Scaled) ကြောင့် ဖြစ်သည့်အပြင်၊ ဒေတာပုံစံ ကွဲလွဲမှုပြဿနာ (Object-relational Impedance Mismatch) ကိုလည်း လျှော့ချပေးနိုင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref name="leavitt">{{cite journal |last1=Leavitt |first1=Neal |date=February 2010 |title=Will NoSQL Databases Live Up to Their Promise? |journal=Computer |volume=43 |issue=2 |pages=12–14 |doi=10.1109/MC.2010.58}}</ref> မကြာသေးမီကမူ ACID အာမခံချက်များကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားရင်း စနစ်များကို အလျားလိုက် တိုးချဲ့သိုလှောင်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းထားသည့် NewSQL ဒေတာဘေ့စ်များသည်လည်း ရေပန်းစားလာခဲ့သည်။<ref name="aslett2012">{{cite web |last=Aslett |first=Matthew |year=2011 |title=How Will The Database Incumbents Respond To NoSQL And NewSQL? |url=https://cs.brown.edu/courses/cs227/archives/2012/papers/newsql/aslett-newsql.pdf |access-date=February 22, 2020 |publisher=451 Group |publication-date=April 4, 2011}}</ref><ref name="sigmodrecord">{{cite conference|first1=Andrew|last1=Pavlo|first2=Matthew|last2=Aslett|title=What's Really New with NewSQL?|book-title=SIGMOD Record|year=2016|url=https://db.cs.cmu.edu/papers/2016/pavlo-newsql-sigmodrec2016.pdf|access-date=February 22, 2020}}</ref><ref>{{cite web |last=Stonebraker |first=Michael |date=June 16, 2011 |title=NewSQL: An Alternative to NoSQL and Old SQL for New OLTP Apps |url=https://cacm.acm.org/blogs/blog-cacm/109710-new-sql-an-alternative-to-nosql-and-old-sql-for-new-oltp-apps/fulltext |access-date=February 22, 2020 |publisher=Communications of the ACM Blog}}</ref><ref name="high scalability">{{cite web |last=Hoff |first=Todd |date=September 24, 2012 |title=Google Spanner's Most Surprising Revelation: NoSQL is Out and NewSQL is In |url=http://highscalability.com/blog/2012/9/24/google-spanners-most-surprising-revelation-nosql-is-out-and.html |access-date=February 22, 2020}}</ref>
==== ဒေတာသိုလှောင်ရုံများ ====
အကယ်၍ ဒေတာများသည် စနစ်တကျစနစ်သွင်းထားသော ပုံစံရှိပြီး (Structured Data) အွန်လိုင်းအရောင်းအဝယ် ကူးသန်းမှုစနစ်ထက် အွန်လိုင်းဒေတာဆန်းစစ်ချက် လုပ်ငန်းစဉ်များ (Online Analytical Processing) ကို ပိုမိုလိုအပ်ပါက ဒေတာသိုလှောင်ရုံများ (Data Warehouses) ကို အဓိက ရွေးချယ်အသုံးပြုကြသည်။<ref name="ibm1">{{cite web |title=What is a Data Warehouse? |url=https://www.ibm.com/cloud/learn/data-warehouse |access-date=31 July 2022 |website=www.ibm.com |language=en-us}}</ref> ဤသိုလှောင်ရုံများသည် သာမန်ဒေတာဘေ့စ်များထက် ပိုမိုကြီးမားကျယ်ပြန့်သော ပမာဏဖြင့် ဒေတာဆန်းစစ်ခြင်း၊ ဒေတာတူးဖော်ခြင်း (Data Mining) နှင့် [[ဉာဏ်ရည်တု]]နည်းပညာ (Artificial Intelligence) လုပ်ငန်းစဉ်များကို ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။<ref name="ibm1" /> လက်တွေ့တွင်လည်း ဒေတာများသည် သာမန်ဒေတာဘေ့စ်များဆီမှတစ်ဆင့် ဒေတာသိုလှောင်ရုံများထဲသို့ စီးဆင်းဝင်ရောက်လေ့ရှိသည်။<ref name="aws1">{{cite web |title=What is a Data Warehouse? {{!}} Key Concepts {{!}} Amazon Web Services |url=https://aws.amazon.com/data-warehouse/ |access-date=31 July 2022 |website=Amazon Web Services, Inc.}}</ref> စီးပွားရေးဆန်းစစ်သူများ (Business Analysts)၊ ဒေတာအင်ဂျင်နီယာများနှင့် ဒေတာသိပ္ပံပညာရှင်များသည် SQL ဘာသာစကား သို့မဟုတ် စီးပွားရေးထောက်လှမ်းရေးဆော့ဖ်ဝဲများ (Business Intelligence Software) ကဲ့သို့သော ကိရိယာများကို အသုံးပြု၍ ဤဒေတာသိုလှောင်ရုံများရှိ ဒေတာများကို ရယူအသုံးချနိုင်သည်။<ref name="aws1" />
==== ဒေတာလိပ်ခ်များ (Data Lakes) ====
ဒေတာလိပ်ခ် (Data Lake) ဆိုသည်မှာ အလွန်ကြီးမားသော ဒေတာပမာဏကို သိမ်းဆည်းရန်၊ စီမံပြင်ဆင်ရန်နှင့် လုံခြုံစွာထိန်းသိမ်းရန်အတွက် ဗဟိုချက်အဖြစ် ထားရှိသော သိုလှောင်ရာနေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒေတာလိပ်ခ်တစ်ခုအတွင်း၌ ရီလေးရှင်းနယ်ဒေတာဘေ့စ်များမှ ရရှိသော စနစ်ကျဒေတာများ (Structured Data) အပြင်၊ စနစ်တစ်ဝက်တစ်ပျက်ဒေတာများ (Semi-structured Data)၊ စနစ်မရှိသောဒေတာများ (Unstructured Data) နှင့် ဘိုင်နရီဒေတာ (Binary Data) များကိုပါ သိမ်းဆည်းထားနိုင်သည်။ ဒေတာလိပ်ခ်ကို လုပ်ငန်းခွင်အတွင်းရှိ ကိုယ်ပိုင်ကွန်ပျူတာစနစ် (On-premises) ပေါ်တွင်ဖြစ်စေ၊ Amazon၊ Microsoft သို့မဟုတ် Google ကဲ့သို့သော အများပြည်သူဆိုင်ရာ ကလောက်ဒ်ဝန်ဆောင်မှုပေးသည့် ကုမ္ပဏီများ၏ ဝန်ဆောင်မှုကို အသုံးပြု၍ ကလောက်ဒ်ပတ်ဝန်းကျင် (Cloud-based Environment) ပေါ်တွင်ဖြစ်စေ တည်ဆောက်နိုင်သည်။
==== ဖိုင်များ ====
အကယ်၍ ဒေတာများသည် စနစ်တကျ စုစည်းထားမှု နည်းပါးပါက ၎င်းတို့ကို ဖိုင်များ (Files) အဖြစ်သာ အများဆုံး သိုလှောင်လေ့ရှိသည်။ ထိုသို့ သိုလှောင်ရာတွင် အောက်ပါရွေးချယ်စရာ နည်းလမ်းများ ရှိသည် -
* '''ဖိုင်စနစ်များ (File Systems)''' သည် ဒေတာများကို တစ်ခုအောက်တစ်ခုဆင့်လျက်ရှိသော ဖိုဒါများ (Nested Folders) အဖြစ် အဆင့်ဆင့် သတ်မှတ်ပုံဖော်ကာ သိမ်းဆည်းသည်။<ref name="redhat1">{{cite web |title=File storage, block storage, or object storage? |url=https://www.redhat.com/en/topics/data-storage/file-block-object-storage |access-date=31 July 2022 |website=www.redhat.com |language=en}}</ref>
* '''ဘလော့ခ်သိုလှောင်မှုစနစ် (Block Storage)''' သည် ဒေတာများကို ပုံသေပမာဏရှိသော အပိုင်းအစများ (Chunks) အဖြစ် ခွဲခြမ်းလိုက်ပြီး၊ ဤနည်းလမ်းသည် (ဗဟိုပြု) ဟာ့ဒ်ဒရိုက်ဗ်များ (Hard Drives) သို့မဟုတ် ဆောလစ်စတိတ်ဒရိုက်ဗ်များ (Solid State Drives) ၏ အလုပ်လုပ်ပုံနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသည်။<ref name="redhat1" />
* '''အော့ဘ်ဂျက်သိုလှောင်မှုစနစ် (Object Storage)''' သည် မက်တာဒေတာ (Metadata) ကို အသုံးပြု၍ ဒေတာများကို စီမံခန့်ခွဲပြီး၊ ယေဘုယျအားဖြင့် ဖိုင်တစ်ခုချင်းစီအတွက် UUID ကဲ့သို့သော သီးသန့်ကုဒ်မှတ်သားချက် (Key) တစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးလေ့ရှိသည်။<ref name="redhat1" /><ref name="s3">{{cite web |title=Cloud Object Storage – Amazon S3 – Amazon Web Services |url=https://aws.amazon.com/s3 |access-date=31 July 2022 |website=Amazon Web Services, Inc.}}</ref>
=== စီမံခန့်ခွဲမှု ===
ဒေတာစီမံပြင်ဆင်မှု လုပ်ငန်းစဉ်များနှင့် ဒေတာသိုလှောင်ရာနေရာ အမျိုးအစား ပမာဏ အဆမတန် များပြားလာခြင်းသည် အသုံးပြုသူများကို အခက်အခဲ ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ဤပြဿနာကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် ဒေတာဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းတာဝန်များကို တိကျစွာ သတ်မှတ်ခြင်း၊ ဖန်တီးခြင်းနှင့် စောင့်ကြည့်ခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်နိုင်မည့် လုပ်ငန်းစဉ်စီမံခန့်ခွဲမှုစနစ် (Workflow Management System - ဥပမာ Airflow) ကို အသုံးပြုလာကြသည်။<ref name="airflow">{{cite web |title=Home |url=https://airflow.apache.org/ |access-date=31 July 2022 |website=Apache Airflow |language=en}}</ref> ဤလုပ်ငန်းတာဝန်များကို စက်ဝန်းမရှိဘဲ ဦးတည်ချက်ပါရှိသော ဂရပ်ဖ် (Directed Acyclic Graph - DAG) ပုံစံဖြင့် တိကျစွာ သတ်မှတ်လေ့ရှိသည်။<ref name="airflow" />
== သက်တမ်းစက်ဝန်း ==
=== စီးပွားရေးဆိုင်ရာ စီမံကိန်းရေးဆွဲခြင်း ===
အမှုဆောင်အရာရှိများ ချမှတ်ထားသော နောင်အနာဂတ်အတွက် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ရည်မှန်းချက်များကို အဓိက စီးပွားရေးစီမံကိန်းများတွင် သတ်မှတ်ဖော်ပြပြီး၊ နည်းဗျူဟာမြောက် စီးပွားရေးစီမံကိန်းများတွင် ပိုမိုထင်ရှားစွာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုကာ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုဆိုင်ရာ စီမံကိန်းများတွင် လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်သည်။ ယနေ့ခေတ် စီးပွားရေးလုပ်ငန်း အများစုသည် ဤမဟာဗျူဟာအတိုင်း လျှောက်လှမ်းမည့် စီးပွားရေးစီမံကိန်းတစ်ခုကို ဖော်ဆောင်ရန် အခြေခံလိုအပ်ချက်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကြသည်။ သို့သော်လည်း အဖွဲ့အစည်းများ၏ နည်းဗျူဟာနှင့် လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုအဆင့်များတွင် ပွင့်လင်းမြင်သာမှု အားနည်းခြင်းကြောင့် ဤစီမံကိန်းများကို လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်ရန် မကြာခဏ ခက်ခဲလေ့ရှိသည်။ ဤကဲ့သို့ စီမံကိန်းချမှတ်ခြင်းလုပ်ငန်းတွင် စီးပွားရေးစီမံကိန်းကို မှားယွင်းစွာ ဆက်သွယ်ပြောဆိုမိခြင်းနှင့် မှားယွင်းစွာ အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ပြဿနာများကို အချိန်မီ ပြုပြင်နိုင်ရန်အတွက် အပြန်အလှန်တုံ့ပြန်မှု (Feedback) စနစ်တစ်ခု လိုအပ်သည်။
=== စနစ်များ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲခြင်း ===
ဒေတာစနစ်များ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲခြင်းလုပ်ငန်းတွင် ဒေတာပလက်ဖောင်းများ၏ တည်ဆောက်ပုံကို ဖော်ထုတ်ခြင်း (Architecting Data Platforms) နှင့် ဒေတာသိုလှောင်ခန်းများကို ဒီဇိုင်းရေးဆွဲခြင်း (Designing Data Stores) စသည့် အစိတ်အပိုင်းများစွာ ပါဝင်သည်။<ref name="course">{{cite web |title=Introduction to Data Engineering |url=https://www.coursera.org/learn/introduction-to-data-engineering |access-date=31 July 2022 |website=Coursera |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Finkelstein |first=Clive |title=What are The Phases of Information Engineering}}</ref>
=== ဒေတာမော်ဒယ် တည်ဆောက်ခြင်း (Data Modeling) ===
ဒေတာမော်ဒယ် တည်ဆောက်ခြင်းဆိုသည်မှာ ဒေတာများနှင့် ထိုဒေတာများ၏ မတူညီသော အစိတ်အပိုင်းများအကြား ဆက်စပ်မှုများကို ဖော်ပြပေးသည့် Abstract Model ဖြစ်သော ဒေတာမော်ဒယ်တစ်ခုကို ဖန်တီးပေးသည့် လုပ်ငန်းစဉ် ဖြစ်သည်။<ref name="model1">{{cite web |date=15 June 2021 |title=What is Data Modelling? Overview, Basic Concepts, and Types in Detail |url=https://www.simplilearn.com/what-is-data-modeling-article |access-date=31 July 2022 |website=Simplilearn.com}}</ref>
== တာဝန်ဝတ္တရားများ ==
=== ဒေတာ အင်ဂျင်နီယာ ===
ဒေတာအင်ဂျင်နီယာဆိုသည်မှာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးအတွင်း ဒေတာစီးဆင်းမှုကို စီမံခန့်ခွဲရန်အတွက် ဘစ်ဒေတာ (Big Data) ဆိုင်ရာ ETL ပိုက်လိုင်းများကို တည်ဆောက်ပေးရသော ဆော့ဖ်ဝဲအင်ဂျင်နီယာ အမျိုးအစားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤလုပ်ဆောင်ချက်သည် ကြီးမားလှသော ဒေတာပမာဏကို ရယူပြီး လုပ်ငန်းအကျိုးပြု အချက်အလက်များအဖြစ် ဘာသာပြန်ပြောင်းလဲပေးနိုင်သည်။<ref>{{cite report|last1=Tamir|first1=Mike|last2=Miller|first2=Steven|last3=Gagliardi|first3=Alessandro|date=11 December 2015|title=The Data Engineer|ssrn=2762013}}</ref> ၎င်းတို့သည် ဒေတာများကို လက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင်တွင် အဆင်သင့် အသုံးပြုနိုင်ရန်နှင့် ဒေတာပုံစံများ၊ ကြံ့ခိုင်မှု၊ စနစ်တိုးချဲ့နိုင်မှုနှင့် လုံခြုံရေးစသည့် အချက်များကို အဓိက အလေးပေး ဆောင်ရွက်ကြသည်။ ဒေတာအင်ဂျင်နီယာများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ဆော့ဖ်ဝဲအင်ဂျင်နီယာ နောက်ခံသမိုင်းရှိကြပြီး Java၊ Python၊ Scala နှင့် Rust ကဲ့သို့သော ပရိုဂရမ်မင်းဘာသာစကားများကို ကျွမ်းကျင်စွာ အသုံးပြုနိုင်ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=2019-02-07 |title=Data Engineer vs. Data Scientist |url=https://www.springboard.com/blog/data-engineer-vs-data-scientist/ |access-date=2021-03-14 |website=Springboard Blog |language=en-US |archive-date=24 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210424044333/https://www.springboard.com/blog/data-engineer-vs-data-scientist/ |url-status=dead }}</ref><ref name="hist1" /> ထို့ပြင် ၎င်းတို့သည် ဒေတာဘေ့စ်များ၊ တည်ဆောက်ပုံစနစ်များ၊ ကလောက်ဒ်ကွန်ပြူတင်းနှင့် Agile ဆော့ဖ်ဝဲလ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု စနစ်တို့နှင့် ပိုမိုရင်းနှီးကျွမ်းကျင်ကြသည်။<ref name="hist1" />
=== ဒေတာ သိပ္ပံပညာရှင် ===
ဒေတာသိပ္ပံပညာရှင်များသည် ဒေတာများကို ဆန်းစစ်လေ့လာခြင်း (Analysis of the Data) ကို ပိုမိုအလေးထား လုပ်ဆောင်ကြပြီး၊ ၎င်းတို့သည် သင်္ချာပညာ၊ အယ်လ်ဂိုရီသမ်များ၊ စာရင်းအင်းပညာနှင့် [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] (Machine Learning) နည်းပညာရပ်များနှင့် ပိုမိုရင်းနှီးကျွမ်းကျင်ကြသည်။
== ကိုးကားချက်များ ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist|2}}
== နောက်ထပ်ဖတ်ရှုရန် ==
<templatestyles src="Refbegin/styles.css" />{{refbegin|2}}
* {{cite book |last1=Hares |first1=John S. |date=1992 |title=Information Engineering for the Advanced Practitioner |publisher=Wiley |isbn=978-0-471-92810-2}}
* {{cite book |last1=Finkelstein |first1=Clive |date=1989 |title=An Introduction to Information Engineering: From Strategic Planning to Information Systems |publisher=Addison-Wesley |isbn=978-0-201-41654-1}}
* {{cite book |last1=Finkelstein |first1=Clive |date=1992 |title=Information Engineering: Strategic Systems Development |publisher=Addison-Wesley |isbn=978-0-201-50988-5}}
* Ian Macdonald (1986). "Information engineering". in: ''Information Systems Design Methodologies''. T.W. Olle et al. (ed.). North-Holland.
* Ian Macdonald (1988). "Automating the Information engineering methodology with the Information Engineering Facility". In: ''Computerized Assistance during the Information Systems Life Cycle''. [[T.W. Olle]] et al. (ed.). North-Holland.
* [[James Martin (author)|James Martin]] and [[Clive Finkelstein]]. (1981). ''Information engineering''. Technical Report (2 volumes), Savant Institute, Carnforth, Lancs, UK.
* James Martin (1989). ''Information engineering''. (3 volumes), Prentice-Hall Inc.
* {{cite book |last1=Finkelstein |first1=Clive |date=2006 |title=Enterprise Architecture for Integration: Rapid Delivery Methods and Technologies |publisher=Artech House |isbn=978-1-58053-713-1}}
* {{cite book |last1=Reis |first1=Joe |date=2022 |title=Fundamentals of Data Engineering |last2=Housley |first2=Matt |publisher=O'Reilly Media |isbn=978-1-0981-0827-4}}
* {{Cite book |last=Kleppmann |first=Martin |year=2026 |title=Designing Data-Intensive Applications |last2=Riccomini |first2=Chris |publisher=O'Reilly Media |isbn=978-1098119065 |edition=2nd}}{{refend}}
== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [http://www.informatik.uni-bremen.de/uniform/gdpa/methods/m-iem.htm The Complex Method IEM] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190720070308/http://www.informatik.uni-bremen.de/uniform/gdpa/methods/m-iem.htm|date=July 20, 2019}}
* [https://web.archive.org/web/20060215222446/http://sysdev.ucdavis.edu/WEBADM/document/rad-archapproach.htm Rapid Application Development]
* [http://www.ies.aust.com Enterprise Engineering and Rapid Delivery of Enterprise Architecture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190716080209/http://www.ies.aust.com/ |date=16 July 2019 }}
* [https://vault.ssp.sh/ Data Engineering Vault], a connected knowledge hub covering data engineering concepts, tools, and patterns
[[ကဏ္ဍ:အချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲခြင်း]]
[[ကဏ္ဍ:သတင်းအချက်အလက် စနစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အင်ဂျင်နီယာပညာများ]]
mxg5gc1kqiyj3i016xfx09nmgjhsm3o
အိုခယမခရိုင်
0
289219
1042991
1042963
2026-07-12T23:17:04Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* သမိုင်းကြောင်း */
1042991
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = အိုခယမခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|岡山県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|岡山県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Okayama-ken}}
| image_skyline = Christmas tree lighting (6471182605).jpg
| image_caption = A street in [[Okayama City]], Okayama Prefecture at night
| image_flag = Flag of Okayama Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Okayama Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 33 Okayama prefecture.svg
| coordinates = {{Coord|scale:500000|format=dms|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'yō region|Sanyō]])
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Okayama]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 10
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 27
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Ryūta Ibaragi]]
| area_total_km2 = 7,114.50
| area_water_percent = 0.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|17th]]
| population_footnotes =
| population_total = 1,815165
| population_as_of = 1 October 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|20th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算(2015年基準・2008SNA) : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=18 May 2023 |website=内閣府ホームページ |language=ja |archive-date=24 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230924062316/https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |url-status=live }}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 7,345 billion<br />[[US$]] 54.2 billion (2022)
| iso_code = JP-33
| anthem = [[:ja:岡山県の歌|Okayama-ken no uta]]
| website = {{URL|www.pref.okayama.jp}}
| module = {{Infobox place symbols
|embedded = yes
|country = Japan
|bird = Lesser cuckoo (''[[Cuculus poliocephalus]]'')
|fish =
|flower = [[Peach]] [[blossom]] (''Prunus persica'' var. ''vulgaris'')
|tree = Red pine (''[[Pinus densiflora]]'')
}}
}}
'''အိုခယမခရိုင်''' (岡山県, အိုခယမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အိုခယမခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၁,၈၁၅,၁၆၅ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၇,၁၁၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၇၄၆ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ အိုခယမခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တော့တိုရိခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ဟီရိုရှီးမားခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Okayama-ken" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 745|page=745}}; "Chūgoku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 127|page=127}}.</ref>
အိုခယမမြို့သည် အိုခယမခရိုင်၏ မြို့တော် ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခုရရှိခိမြို့၊ ဆွတ်ယမမြို့နှင့် ဆိုးဂျမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ အိုခယမခရိုင်သည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင် တည်ရှိနေသည်။<ref>Nussbaum, "Okayama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 745|page=745}}.</ref><ref name="enc">{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopedia of Japan |title=Okayama Prefecture |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=1 August 2012 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |oclc=56431036 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=25 August 2007}}</ref><ref name="nipponika">{{cite encyclopedia |encyclopedia=Nihon Daihyakka Zensho (Nipponika) |title=岡山(県) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=15 August 2012 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |trans-title=Okayama Prefecture |oclc=153301537 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=25 August 2007}}</ref>
==သမိုင်းကြောင်း==
{{See also|အိုခယမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}}
၁၈၆၈ ခုနှစ် မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမလုပ်ဆောင်မီ လက်ရှိခေတ် အိုခယမခရိုင်ဧရိယာကို ဘစ်ချူး၊ ဘိဇန်းနှင့် မိမဆခပြည်နယ်များအဖြစ် ခွဲခြားထားသည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် အိုခယမခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၆ ခုနှစ်တွင် ခရိုင်၏ နယ်နိမိတ်များကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="enc" /><ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 780|page=780}}.</ref>
==ပထဝီသွင်ပြင်==
===မြို့များ===
===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ===
===ပေါင်းစပ်မှုများ===
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
==ပညာရေး==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ခရီးသွားလာရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Okayama prefecture}}
{{Wikivoyage|Okayama (prefecture)|Okayama prefecture}}
* {{Official website|http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/}}
* [http://www.okayama-japan.jp/en/ Official tourism site]
* {{YouTube|user=okayamapref|Official account}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
82yp4b5o4i4go0l1fzz8a8bigbkqmff
1042992
1042991
2026-07-12T23:24:37Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ပထဝီသွင်ပြင် */
1042992
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = အိုခယမခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|岡山県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|岡山県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Okayama-ken}}
| image_skyline = Christmas tree lighting (6471182605).jpg
| image_caption = A street in [[Okayama City]], Okayama Prefecture at night
| image_flag = Flag of Okayama Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Okayama Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 33 Okayama prefecture.svg
| coordinates = {{Coord|scale:500000|format=dms|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'yō region|Sanyō]])
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Okayama]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 10
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 27
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Ryūta Ibaragi]]
| area_total_km2 = 7,114.50
| area_water_percent = 0.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|17th]]
| population_footnotes =
| population_total = 1,815165
| population_as_of = 1 October 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|20th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算(2015年基準・2008SNA) : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=18 May 2023 |website=内閣府ホームページ |language=ja |archive-date=24 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230924062316/https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |url-status=live }}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 7,345 billion<br />[[US$]] 54.2 billion (2022)
| iso_code = JP-33
| anthem = [[:ja:岡山県の歌|Okayama-ken no uta]]
| website = {{URL|www.pref.okayama.jp}}
| module = {{Infobox place symbols
|embedded = yes
|country = Japan
|bird = Lesser cuckoo (''[[Cuculus poliocephalus]]'')
|fish =
|flower = [[Peach]] [[blossom]] (''Prunus persica'' var. ''vulgaris'')
|tree = Red pine (''[[Pinus densiflora]]'')
}}
}}
'''အိုခယမခရိုင်''' (岡山県, အိုခယမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အိုခယမခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၁,၈၁၅,၁၆၅ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၇,၁၁၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၇၄၆ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ အိုခယမခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တော့တိုရိခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ဟီရိုရှီးမားခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Okayama-ken" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 745|page=745}}; "Chūgoku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 127|page=127}}.</ref>
အိုခယမမြို့သည် အိုခယမခရိုင်၏ မြို့တော် ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခုရရှိခိမြို့၊ ဆွတ်ယမမြို့နှင့် ဆိုးဂျမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ အိုခယမခရိုင်သည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင် တည်ရှိနေသည်။<ref>Nussbaum, "Okayama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 745|page=745}}.</ref><ref name="enc">{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopedia of Japan |title=Okayama Prefecture |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=1 August 2012 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |oclc=56431036 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=25 August 2007}}</ref><ref name="nipponika">{{cite encyclopedia |encyclopedia=Nihon Daihyakka Zensho (Nipponika) |title=岡山(県) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=15 August 2012 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |trans-title=Okayama Prefecture |oclc=153301537 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=25 August 2007}}</ref>
==သမိုင်းကြောင်း==
{{See also|အိုခယမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}}
၁၈၆၈ ခုနှစ် မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမလုပ်ဆောင်မီ လက်ရှိခေတ် အိုခယမခရိုင်ဧရိယာကို ဘစ်ချူး၊ ဘိဇန်းနှင့် မိမဆခပြည်နယ်များအဖြစ် ခွဲခြားထားသည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် အိုခယမခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၆ ခုနှစ်တွင် ခရိုင်၏ နယ်နိမိတ်များကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="enc" /><ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 780|page=780}}.</ref>
==ပထဝီသွင်ပြင်==
[[File:Map of Okayama Prefecture Ja.svg|thumb|Map of Okayama Prefecture<br />{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
အိုခယမခရိုင်သည် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]၊ [[တော့တိုရိခရိုင်]]၊ [[ဟီရိုရှီးမားခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အိုခယမခရိုင်သည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်တစ်လျှောက်တွင် ရှိခိုခုဒေသရှိ ခဂဝခရိုင်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်အတွင်းတွင် ကျွန်းပေါင်း ၉၀ တည်ရှိသည်။<ref>[http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/gaiyou/gaiyou.html Okayama official website] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20130102235712/http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/gaiyou/gaiyou.html |date=2 January 2013 }} accessed November 2007</ref>
အိုခယမခရိုင်တွင် သမိုင်းဝင် ခုရရှိခိမြို့ ရှိသည်။ ခရိုင်လူဦးရေအများစုသည် ခုရရှိခမြို့နှင့် အိုခယမမြို့တို့တွင် အဓိကနေထိုင်ကြသည်။ မြောက်ဘက်ပိုင်းတောင်တန်းများရှိ ရွာငယ်များတွင် သက်ကြီးရွယ်အိုများ များပြားပြီး လူဦးရေကျဆင်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည်။ ခရိုင်၏ ထက်ဝက်ကျော်ရှိ မြို့ပြဒေသများသည် လူဦးရေသိပ်သည်းမှုမရှိသည့် ဒေသများဖြစ်သည်ဟု တရားဝင်သတ်မှတ်ထားသည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်မြေဧရိယာစုစုပေါင်း၏ ၁၁ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ဒိုင်းဆန်း - အိုခိနှင့် ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟယောနိုဆန်း - အုရှိရိုယမ - နဂအိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၇ ခု တို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=1 April 2014 |access-date=19 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120421180819/http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |archive-date=21 April 2012}}</ref>
===မြို့များ===
===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ===
===ပေါင်းစပ်မှုများ===
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
==ပညာရေး==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ခရီးသွားလာရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Okayama prefecture}}
{{Wikivoyage|Okayama (prefecture)|Okayama prefecture}}
* {{Official website|http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/}}
* [http://www.okayama-japan.jp/en/ Official tourism site]
* {{YouTube|user=okayamapref|Official account}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
fazr6k28kzl1ja9lem5s4ed6lnejlr1
1042993
1042992
2026-07-12T23:25:01Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ပထဝီသွင်ပြင် */
1042993
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = အိုခယမခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|岡山県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|岡山県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Okayama-ken}}
| image_skyline = Christmas tree lighting (6471182605).jpg
| image_caption = A street in [[Okayama City]], Okayama Prefecture at night
| image_flag = Flag of Okayama Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Okayama Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 33 Okayama prefecture.svg
| coordinates = {{Coord|scale:500000|format=dms|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'yō region|Sanyō]])
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Okayama]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 10
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 27
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Ryūta Ibaragi]]
| area_total_km2 = 7,114.50
| area_water_percent = 0.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|17th]]
| population_footnotes =
| population_total = 1,815165
| population_as_of = 1 October 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|20th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算(2015年基準・2008SNA) : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=18 May 2023 |website=内閣府ホームページ |language=ja |archive-date=24 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230924062316/https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |url-status=live }}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 7,345 billion<br />[[US$]] 54.2 billion (2022)
| iso_code = JP-33
| anthem = [[:ja:岡山県の歌|Okayama-ken no uta]]
| website = {{URL|www.pref.okayama.jp}}
| module = {{Infobox place symbols
|embedded = yes
|country = Japan
|bird = Lesser cuckoo (''[[Cuculus poliocephalus]]'')
|fish =
|flower = [[Peach]] [[blossom]] (''Prunus persica'' var. ''vulgaris'')
|tree = Red pine (''[[Pinus densiflora]]'')
}}
}}
'''အိုခယမခရိုင်''' (岡山県, အိုခယမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အိုခယမခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၁,၈၁၅,၁၆၅ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၇,၁၁၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၇၄၆ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ အိုခယမခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တော့တိုရိခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ဟီရိုရှီးမားခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Okayama-ken" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 745|page=745}}; "Chūgoku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 127|page=127}}.</ref>
အိုခယမမြို့သည် အိုခယမခရိုင်၏ မြို့တော် ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခုရရှိခိမြို့၊ ဆွတ်ယမမြို့နှင့် ဆိုးဂျမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ အိုခယမခရိုင်သည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင် တည်ရှိနေသည်။<ref>Nussbaum, "Okayama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 745|page=745}}.</ref><ref name="enc">{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopedia of Japan |title=Okayama Prefecture |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=1 August 2012 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |oclc=56431036 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=25 August 2007}}</ref><ref name="nipponika">{{cite encyclopedia |encyclopedia=Nihon Daihyakka Zensho (Nipponika) |title=岡山(県) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=15 August 2012 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |trans-title=Okayama Prefecture |oclc=153301537 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=25 August 2007}}</ref>
==သမိုင်းကြောင်း==
{{See also|အိုခယမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}}
၁၈၆၈ ခုနှစ် မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမလုပ်ဆောင်မီ လက်ရှိခေတ် အိုခယမခရိုင်ဧရိယာကို ဘစ်ချူး၊ ဘိဇန်းနှင့် မိမဆခပြည်နယ်များအဖြစ် ခွဲခြားထားသည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် အိုခယမခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၆ ခုနှစ်တွင် ခရိုင်၏ နယ်နိမိတ်များကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="enc" /><ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 780|page=780}}.</ref>
==ပထဝီသွင်ပြင်==
[[File:Map of Okayama Prefecture Ja.svg|thumb|Map of Okayama Prefecture<br />{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
အိုခယမခရိုင်သည် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]၊ [[တော့တိုရိခရိုင်]]၊ [[ဟီရိုရှီးမားခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အိုခယမခရိုင်သည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်တစ်လျှောက်တွင် ရှိခိုခုဒေသရှိ ခဂဝခရိုင်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်အတွင်းတွင် ကျွန်းပေါင်း ၉၀ တည်ရှိသည်။<ref>[http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/gaiyou/gaiyou.html Okayama official website] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20130102235712/http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/gaiyou/gaiyou.html |date=2 January 2013 }} accessed November 2007</ref>
အိုခယမခရိုင်တွင် သမိုင်းဝင် ခုရရှိခိမြို့ ရှိသည်။ ခရိုင်လူဦးရေအများစုသည် ခုရရှိခမြို့နှင့် အိုခယမမြို့တို့တွင် အဓိကနေထိုင်ကြသည်။ မြောက်ဘက်ပိုင်းတောင်တန်းများရှိ ရွာငယ်များတွင် သက်ကြီးရွယ်အိုများ များပြားပြီး လူဦးရေကျဆင်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည်။ ခရိုင်၏ ထက်ဝက်ကျော်ရှိ မြို့ပြဒေသများသည် လူဦးရေသိပ်သည်းမှုမရှိသည့် ဒေသများဖြစ်သည်ဟု တရားဝင်သတ်မှတ်ထားသည်။<ref>[http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/gaiyou/gaiyou.html Okayama official website] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20130102235712/http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/gaiyou/gaiyou.html |date=2 January 2013 }} accessed November 2007</ref>
၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်မြေဧရိယာစုစုပေါင်း၏ ၁၁ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ဒိုင်းဆန်း - အိုခိနှင့် ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟယောနိုဆန်း - အုရှိရိုယမ - နဂအိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၇ ခု တို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=1 April 2014 |access-date=19 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120421180819/http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |archive-date=21 April 2012}}</ref>
===မြို့များ===
===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ===
===ပေါင်းစပ်မှုများ===
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
==ပညာရေး==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ခရီးသွားလာရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Okayama prefecture}}
{{Wikivoyage|Okayama (prefecture)|Okayama prefecture}}
* {{Official website|http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/}}
* [http://www.okayama-japan.jp/en/ Official tourism site]
* {{YouTube|user=okayamapref|Official account}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
83j6lq49nwgl3fpdg1ghcmohe5fpceo
1042994
1042993
2026-07-12T23:26:56Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* မြို့များ */
1042994
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = အိုခယမခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|岡山県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|岡山県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Okayama-ken}}
| image_skyline = Christmas tree lighting (6471182605).jpg
| image_caption = A street in [[Okayama City]], Okayama Prefecture at night
| image_flag = Flag of Okayama Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Okayama Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 33 Okayama prefecture.svg
| coordinates = {{Coord|scale:500000|format=dms|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'yō region|Sanyō]])
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Okayama]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 10
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 27
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Ryūta Ibaragi]]
| area_total_km2 = 7,114.50
| area_water_percent = 0.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|17th]]
| population_footnotes =
| population_total = 1,815165
| population_as_of = 1 October 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|20th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算(2015年基準・2008SNA) : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=18 May 2023 |website=内閣府ホームページ |language=ja |archive-date=24 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230924062316/https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |url-status=live }}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 7,345 billion<br />[[US$]] 54.2 billion (2022)
| iso_code = JP-33
| anthem = [[:ja:岡山県の歌|Okayama-ken no uta]]
| website = {{URL|www.pref.okayama.jp}}
| module = {{Infobox place symbols
|embedded = yes
|country = Japan
|bird = Lesser cuckoo (''[[Cuculus poliocephalus]]'')
|fish =
|flower = [[Peach]] [[blossom]] (''Prunus persica'' var. ''vulgaris'')
|tree = Red pine (''[[Pinus densiflora]]'')
}}
}}
'''အိုခယမခရိုင်''' (岡山県, အိုခယမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အိုခယမခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၁,၈၁၅,၁၆၅ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၇,၁၁၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၇၄၆ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ အိုခယမခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တော့တိုရိခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ဟီရိုရှီးမားခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Okayama-ken" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 745|page=745}}; "Chūgoku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 127|page=127}}.</ref>
အိုခယမမြို့သည် အိုခယမခရိုင်၏ မြို့တော် ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခုရရှိခိမြို့၊ ဆွတ်ယမမြို့နှင့် ဆိုးဂျမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ အိုခယမခရိုင်သည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင် တည်ရှိနေသည်။<ref>Nussbaum, "Okayama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 745|page=745}}.</ref><ref name="enc">{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopedia of Japan |title=Okayama Prefecture |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=1 August 2012 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |oclc=56431036 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=25 August 2007}}</ref><ref name="nipponika">{{cite encyclopedia |encyclopedia=Nihon Daihyakka Zensho (Nipponika) |title=岡山(県) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=15 August 2012 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |trans-title=Okayama Prefecture |oclc=153301537 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=25 August 2007}}</ref>
==သမိုင်းကြောင်း==
{{See also|အိုခယမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}}
၁၈၆၈ ခုနှစ် မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမလုပ်ဆောင်မီ လက်ရှိခေတ် အိုခယမခရိုင်ဧရိယာကို ဘစ်ချူး၊ ဘိဇန်းနှင့် မိမဆခပြည်နယ်များအဖြစ် ခွဲခြားထားသည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် အိုခယမခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၆ ခုနှစ်တွင် ခရိုင်၏ နယ်နိမိတ်များကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="enc" /><ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 780|page=780}}.</ref>
==ပထဝီသွင်ပြင်==
[[File:Map of Okayama Prefecture Ja.svg|thumb|Map of Okayama Prefecture<br />{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
အိုခယမခရိုင်သည် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]၊ [[တော့တိုရိခရိုင်]]၊ [[ဟီရိုရှီးမားခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အိုခယမခရိုင်သည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်တစ်လျှောက်တွင် ရှိခိုခုဒေသရှိ ခဂဝခရိုင်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်အတွင်းတွင် ကျွန်းပေါင်း ၉၀ တည်ရှိသည်။<ref>[http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/gaiyou/gaiyou.html Okayama official website] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20130102235712/http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/gaiyou/gaiyou.html |date=2 January 2013 }} accessed November 2007</ref>
အိုခယမခရိုင်တွင် သမိုင်းဝင် ခုရရှိခိမြို့ ရှိသည်။ ခရိုင်လူဦးရေအများစုသည် ခုရရှိခမြို့နှင့် အိုခယမမြို့တို့တွင် အဓိကနေထိုင်ကြသည်။ မြောက်ဘက်ပိုင်းတောင်တန်းများရှိ ရွာငယ်များတွင် သက်ကြီးရွယ်အိုများ များပြားပြီး လူဦးရေကျဆင်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည်။ ခရိုင်၏ ထက်ဝက်ကျော်ရှိ မြို့ပြဒေသများသည် လူဦးရေသိပ်သည်းမှုမရှိသည့် ဒေသများဖြစ်သည်ဟု တရားဝင်သတ်မှတ်ထားသည်။<ref>[http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/gaiyou/gaiyou.html Okayama official website] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20130102235712/http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/gaiyou/gaiyou.html |date=2 January 2013 }} accessed November 2007</ref>
၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်မြေဧရိယာစုစုပေါင်း၏ ၁၁ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ဒိုင်းဆန်း - အိုခိနှင့် ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟယောနိုဆန်း - အုရှိရိုယမ - နဂအိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၇ ခု တို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=1 April 2014 |access-date=19 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120421180819/http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |archive-date=21 April 2012}}</ref>
===မြို့များ===
{{See also|အိုခယမခရိုင်၏ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}}
[[File:Okayama city view from Sankunjinja remains.JPG|thumb|Okayama City]]
[[File:Tsuyama Castle01s5s5000.jpg|thumb|Tsuyama]]
[[File:Takahashi -01.jpg|thumb|Takahashi]]
[[File:Niimi city.jpg|thumb|Niimi]]
Fifteen cities are located in Okayama Prefecture:
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |အမည်
! rowspan="2" |ဧရိယာ (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |လူဦးရေ
! rowspan="2" |မြေပုံ
|-
![[ရိုမဂျိ]]
![[ခန်းဂျိ]]
|-
|[[File:Flag of Akaiwa, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Akaiwa]]
|{{lang|ja|赤磐市}}
|209.43
|44,498
|[[File:Akaiwa in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Asakuchi, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Asakuchi]]
|{{lang|ja|浅口市}}
|66.46
|35,022
|[[File:Asakuchi in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Bizen, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Bizen, Okayama|Bizen]]
|{{lang|ja|備前市}}
|258.23
|35,610
|[[File:Bizen in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Ibara, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Ibara]]
|{{lang|ja|井原市}}
|243.36
|41,460
|[[File:Ibara in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Kasaoka, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Kasaoka]]
|{{lang|ja|笠岡市}}
|136.03
|50,160
|[[File:Kasaoka in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Kurashiki, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Kurashiki]]
|{{lang|ja|倉敷市}}
|355.63
|483,576
|[[File:Kurashiki in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Maniwa, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Maniwa]]
|{{lang|ja|真庭市}}
|828.43
|44,265
|[[File:Maniwa in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Mimasaka, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Mimasaka, Okayama|Mimasaka]]
|{{lang|ja|美作市}}
|429.19
|28,502
|[[File:Mimasaka in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Niimi, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Niimi]]
|{{lang|ja|新見市}}
|793.27
|30,583
|[[File:Niimi in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Okayama, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Okayama]] (capital)
|{{lang|ja|岡山市}}
|789.92
|720,841
|[[File:Okayama in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Setouchi, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Setouchi, Okayama|Setouchi]]
|{{lang|ja|瀬戸内市}}
|125.51
|37,934
|[[File:Setouchi in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Sōja, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Sōja]]
|{{lang|ja|総社市}}
|212
|67,059
|[[File:Soja in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Takahashi, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Takahashi, Okayama|Takahashi]]
|{{lang|ja|高梁市}}
|547.01
|31,556
|[[File:Takahashi in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Tamano, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Tamano]]
|{{lang|ja|玉野市}}
|103.61
|60,101
|[[File:Tamano in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Tsuyama, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Tsuyama]]
|{{lang|ja|津山市}}
|506.36
|102,294
|[[File:Tsuyama in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|}
===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ===
===ပေါင်းစပ်မှုများ===
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
==ပညာရေး==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ခရီးသွားလာရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Okayama prefecture}}
{{Wikivoyage|Okayama (prefecture)|Okayama prefecture}}
* {{Official website|http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/}}
* [http://www.okayama-japan.jp/en/ Official tourism site]
* {{YouTube|user=okayamapref|Official account}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
hiybu5alsfxh6h8vcdku0bkiqfdgphw
1042995
1042994
2026-07-12T23:27:23Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* မြို့များ */
1042995
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = အိုခယမခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|岡山県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|岡山県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Okayama-ken}}
| image_skyline = Christmas tree lighting (6471182605).jpg
| image_caption = A street in [[Okayama City]], Okayama Prefecture at night
| image_flag = Flag of Okayama Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Okayama Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 33 Okayama prefecture.svg
| coordinates = {{Coord|scale:500000|format=dms|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'yō region|Sanyō]])
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Okayama]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 10
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 27
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Ryūta Ibaragi]]
| area_total_km2 = 7,114.50
| area_water_percent = 0.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|17th]]
| population_footnotes =
| population_total = 1,815165
| population_as_of = 1 October 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|20th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算(2015年基準・2008SNA) : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=18 May 2023 |website=内閣府ホームページ |language=ja |archive-date=24 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230924062316/https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |url-status=live }}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 7,345 billion<br />[[US$]] 54.2 billion (2022)
| iso_code = JP-33
| anthem = [[:ja:岡山県の歌|Okayama-ken no uta]]
| website = {{URL|www.pref.okayama.jp}}
| module = {{Infobox place symbols
|embedded = yes
|country = Japan
|bird = Lesser cuckoo (''[[Cuculus poliocephalus]]'')
|fish =
|flower = [[Peach]] [[blossom]] (''Prunus persica'' var. ''vulgaris'')
|tree = Red pine (''[[Pinus densiflora]]'')
}}
}}
'''အိုခယမခရိုင်''' (岡山県, အိုခယမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အိုခယမခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၁,၈၁၅,၁၆၅ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၇,၁၁၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၇၄၆ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ အိုခယမခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တော့တိုရိခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ဟီရိုရှီးမားခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Okayama-ken" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 745|page=745}}; "Chūgoku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 127|page=127}}.</ref>
အိုခယမမြို့သည် အိုခယမခရိုင်၏ မြို့တော် ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခုရရှိခိမြို့၊ ဆွတ်ယမမြို့နှင့် ဆိုးဂျမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ အိုခယမခရိုင်သည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင် တည်ရှိနေသည်။<ref>Nussbaum, "Okayama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 745|page=745}}.</ref><ref name="enc">{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopedia of Japan |title=Okayama Prefecture |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=1 August 2012 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |oclc=56431036 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=25 August 2007}}</ref><ref name="nipponika">{{cite encyclopedia |encyclopedia=Nihon Daihyakka Zensho (Nipponika) |title=岡山(県) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=15 August 2012 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |trans-title=Okayama Prefecture |oclc=153301537 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=25 August 2007}}</ref>
==သမိုင်းကြောင်း==
{{See also|အိုခယမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}}
၁၈၆၈ ခုနှစ် မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမလုပ်ဆောင်မီ လက်ရှိခေတ် အိုခယမခရိုင်ဧရိယာကို ဘစ်ချူး၊ ဘိဇန်းနှင့် မိမဆခပြည်နယ်များအဖြစ် ခွဲခြားထားသည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် အိုခယမခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၆ ခုနှစ်တွင် ခရိုင်၏ နယ်နိမိတ်များကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="enc" /><ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 780|page=780}}.</ref>
==ပထဝီသွင်ပြင်==
[[File:Map of Okayama Prefecture Ja.svg|thumb|Map of Okayama Prefecture<br />{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
အိုခယမခရိုင်သည် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]၊ [[တော့တိုရိခရိုင်]]၊ [[ဟီရိုရှီးမားခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အိုခယမခရိုင်သည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်တစ်လျှောက်တွင် ရှိခိုခုဒေသရှိ ခဂဝခရိုင်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်အတွင်းတွင် ကျွန်းပေါင်း ၉၀ တည်ရှိသည်။<ref>[http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/gaiyou/gaiyou.html Okayama official website] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20130102235712/http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/gaiyou/gaiyou.html |date=2 January 2013 }} accessed November 2007</ref>
အိုခယမခရိုင်တွင် သမိုင်းဝင် ခုရရှိခိမြို့ ရှိသည်။ ခရိုင်လူဦးရေအများစုသည် ခုရရှိခမြို့နှင့် အိုခယမမြို့တို့တွင် အဓိကနေထိုင်ကြသည်။ မြောက်ဘက်ပိုင်းတောင်တန်းများရှိ ရွာငယ်များတွင် သက်ကြီးရွယ်အိုများ များပြားပြီး လူဦးရေကျဆင်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည်။ ခရိုင်၏ ထက်ဝက်ကျော်ရှိ မြို့ပြဒေသများသည် လူဦးရေသိပ်သည်းမှုမရှိသည့် ဒေသများဖြစ်သည်ဟု တရားဝင်သတ်မှတ်ထားသည်။<ref>[http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/gaiyou/gaiyou.html Okayama official website] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20130102235712/http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/gaiyou/gaiyou.html |date=2 January 2013 }} accessed November 2007</ref>
၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်မြေဧရိယာစုစုပေါင်း၏ ၁၁ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ဒိုင်းဆန်း - အိုခိနှင့် ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟယောနိုဆန်း - အုရှိရိုယမ - နဂအိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၇ ခု တို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=1 April 2014 |access-date=19 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120421180819/http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |archive-date=21 April 2012}}</ref>
===မြို့များ===
{{See also|အိုခယမခရိုင်၏ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}}
[[File:Okayama city view from Sankunjinja remains.JPG|thumb|Okayama City]]
[[File:Tsuyama Castle01s5s5000.jpg|thumb|Tsuyama]]
[[File:Takahashi -01.jpg|thumb|Takahashi]]
[[File:Niimi city.jpg|thumb|Niimi]]
အိုခယမခရိုင်တွင် မြို့ ၁၅ ခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့မှာ -
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |အမည်
! rowspan="2" |ဧရိယာ (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |လူဦးရေ
! rowspan="2" |မြေပုံ
|-
![[ရိုမဂျိ]]
![[ခန်းဂျိ]]
|-
|[[File:Flag of Akaiwa, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Akaiwa]]
|{{lang|ja|赤磐市}}
|209.43
|44,498
|[[File:Akaiwa in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Asakuchi, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Asakuchi]]
|{{lang|ja|浅口市}}
|66.46
|35,022
|[[File:Asakuchi in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Bizen, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Bizen, Okayama|Bizen]]
|{{lang|ja|備前市}}
|258.23
|35,610
|[[File:Bizen in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Ibara, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Ibara]]
|{{lang|ja|井原市}}
|243.36
|41,460
|[[File:Ibara in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Kasaoka, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Kasaoka]]
|{{lang|ja|笠岡市}}
|136.03
|50,160
|[[File:Kasaoka in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Kurashiki, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Kurashiki]]
|{{lang|ja|倉敷市}}
|355.63
|483,576
|[[File:Kurashiki in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Maniwa, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Maniwa]]
|{{lang|ja|真庭市}}
|828.43
|44,265
|[[File:Maniwa in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Mimasaka, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Mimasaka, Okayama|Mimasaka]]
|{{lang|ja|美作市}}
|429.19
|28,502
|[[File:Mimasaka in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Niimi, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Niimi]]
|{{lang|ja|新見市}}
|793.27
|30,583
|[[File:Niimi in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Okayama, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Okayama]] (capital)
|{{lang|ja|岡山市}}
|789.92
|720,841
|[[File:Okayama in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Setouchi, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Setouchi, Okayama|Setouchi]]
|{{lang|ja|瀬戸内市}}
|125.51
|37,934
|[[File:Setouchi in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Sōja, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Sōja]]
|{{lang|ja|総社市}}
|212
|67,059
|[[File:Soja in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Takahashi, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Takahashi, Okayama|Takahashi]]
|{{lang|ja|高梁市}}
|547.01
|31,556
|[[File:Takahashi in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Tamano, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Tamano]]
|{{lang|ja|玉野市}}
|103.61
|60,101
|[[File:Tamano in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Tsuyama, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Tsuyama]]
|{{lang|ja|津山市}}
|506.36
|102,294
|[[File:Tsuyama in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|}
===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ===
===ပေါင်းစပ်မှုများ===
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
==ပညာရေး==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ခရီးသွားလာရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Okayama prefecture}}
{{Wikivoyage|Okayama (prefecture)|Okayama prefecture}}
* {{Official website|http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/}}
* [http://www.okayama-japan.jp/en/ Official tourism site]
* {{YouTube|user=okayamapref|Official account}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
hhze7ra1bv768hvsebmu6yl3dgvosc9
1042996
1042995
2026-07-12T23:28:52Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ */
1042996
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = အိုခယမခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|岡山県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|岡山県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Okayama-ken}}
| image_skyline = Christmas tree lighting (6471182605).jpg
| image_caption = A street in [[Okayama City]], Okayama Prefecture at night
| image_flag = Flag of Okayama Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Okayama Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 33 Okayama prefecture.svg
| coordinates = {{Coord|scale:500000|format=dms|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'yō region|Sanyō]])
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Okayama]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 10
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 27
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Ryūta Ibaragi]]
| area_total_km2 = 7,114.50
| area_water_percent = 0.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|17th]]
| population_footnotes =
| population_total = 1,815165
| population_as_of = 1 October 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|20th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算(2015年基準・2008SNA) : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=18 May 2023 |website=内閣府ホームページ |language=ja |archive-date=24 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230924062316/https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |url-status=live }}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 7,345 billion<br />[[US$]] 54.2 billion (2022)
| iso_code = JP-33
| anthem = [[:ja:岡山県の歌|Okayama-ken no uta]]
| website = {{URL|www.pref.okayama.jp}}
| module = {{Infobox place symbols
|embedded = yes
|country = Japan
|bird = Lesser cuckoo (''[[Cuculus poliocephalus]]'')
|fish =
|flower = [[Peach]] [[blossom]] (''Prunus persica'' var. ''vulgaris'')
|tree = Red pine (''[[Pinus densiflora]]'')
}}
}}
'''အိုခယမခရိုင်''' (岡山県, အိုခယမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အိုခယမခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၁,၈၁၅,၁၆၅ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၇,၁၁၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၇၄၆ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ အိုခယမခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တော့တိုရိခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ဟီရိုရှီးမားခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Okayama-ken" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 745|page=745}}; "Chūgoku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 127|page=127}}.</ref>
အိုခယမမြို့သည် အိုခယမခရိုင်၏ မြို့တော် ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခုရရှိခိမြို့၊ ဆွတ်ယမမြို့နှင့် ဆိုးဂျမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ အိုခယမခရိုင်သည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင် တည်ရှိနေသည်။<ref>Nussbaum, "Okayama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 745|page=745}}.</ref><ref name="enc">{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopedia of Japan |title=Okayama Prefecture |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=1 August 2012 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |oclc=56431036 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=25 August 2007}}</ref><ref name="nipponika">{{cite encyclopedia |encyclopedia=Nihon Daihyakka Zensho (Nipponika) |title=岡山(県) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=15 August 2012 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |trans-title=Okayama Prefecture |oclc=153301537 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=25 August 2007}}</ref>
==သမိုင်းကြောင်း==
{{See also|အိုခယမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}}
၁၈၆၈ ခုနှစ် မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမလုပ်ဆောင်မီ လက်ရှိခေတ် အိုခယမခရိုင်ဧရိယာကို ဘစ်ချူး၊ ဘိဇန်းနှင့် မိမဆခပြည်နယ်များအဖြစ် ခွဲခြားထားသည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် အိုခယမခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၆ ခုနှစ်တွင် ခရိုင်၏ နယ်နိမိတ်များကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="enc" /><ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 780|page=780}}.</ref>
==ပထဝီသွင်ပြင်==
[[File:Map of Okayama Prefecture Ja.svg|thumb|Map of Okayama Prefecture<br />{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
အိုခယမခရိုင်သည် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]၊ [[တော့တိုရိခရိုင်]]၊ [[ဟီရိုရှီးမားခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အိုခယမခရိုင်သည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်တစ်လျှောက်တွင် ရှိခိုခုဒေသရှိ ခဂဝခရိုင်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်အတွင်းတွင် ကျွန်းပေါင်း ၉၀ တည်ရှိသည်။<ref>[http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/gaiyou/gaiyou.html Okayama official website] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20130102235712/http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/gaiyou/gaiyou.html |date=2 January 2013 }} accessed November 2007</ref>
အိုခယမခရိုင်တွင် သမိုင်းဝင် ခုရရှိခိမြို့ ရှိသည်။ ခရိုင်လူဦးရေအများစုသည် ခုရရှိခမြို့နှင့် အိုခယမမြို့တို့တွင် အဓိကနေထိုင်ကြသည်။ မြောက်ဘက်ပိုင်းတောင်တန်းများရှိ ရွာငယ်များတွင် သက်ကြီးရွယ်အိုများ များပြားပြီး လူဦးရေကျဆင်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည်။ ခရိုင်၏ ထက်ဝက်ကျော်ရှိ မြို့ပြဒေသများသည် လူဦးရေသိပ်သည်းမှုမရှိသည့် ဒေသများဖြစ်သည်ဟု တရားဝင်သတ်မှတ်ထားသည်။<ref>[http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/gaiyou/gaiyou.html Okayama official website] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20130102235712/http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/gaiyou/gaiyou.html |date=2 January 2013 }} accessed November 2007</ref>
၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်မြေဧရိယာစုစုပေါင်း၏ ၁၁ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ဒိုင်းဆန်း - အိုခိနှင့် ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟယောနိုဆန်း - အုရှိရိုယမ - နဂအိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၇ ခု တို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=1 April 2014 |access-date=19 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120421180819/http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |archive-date=21 April 2012}}</ref>
===မြို့များ===
{{See also|အိုခယမခရိုင်၏ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}}
[[File:Okayama city view from Sankunjinja remains.JPG|thumb|Okayama City]]
[[File:Tsuyama Castle01s5s5000.jpg|thumb|Tsuyama]]
[[File:Takahashi -01.jpg|thumb|Takahashi]]
[[File:Niimi city.jpg|thumb|Niimi]]
အိုခယမခရိုင်တွင် မြို့ ၁၅ ခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့မှာ -
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |အမည်
! rowspan="2" |ဧရိယာ (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |လူဦးရေ
! rowspan="2" |မြေပုံ
|-
![[ရိုမဂျိ]]
![[ခန်းဂျိ]]
|-
|[[File:Flag of Akaiwa, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Akaiwa]]
|{{lang|ja|赤磐市}}
|209.43
|44,498
|[[File:Akaiwa in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Asakuchi, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Asakuchi]]
|{{lang|ja|浅口市}}
|66.46
|35,022
|[[File:Asakuchi in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Bizen, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Bizen, Okayama|Bizen]]
|{{lang|ja|備前市}}
|258.23
|35,610
|[[File:Bizen in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Ibara, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Ibara]]
|{{lang|ja|井原市}}
|243.36
|41,460
|[[File:Ibara in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Kasaoka, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Kasaoka]]
|{{lang|ja|笠岡市}}
|136.03
|50,160
|[[File:Kasaoka in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Kurashiki, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Kurashiki]]
|{{lang|ja|倉敷市}}
|355.63
|483,576
|[[File:Kurashiki in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Maniwa, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Maniwa]]
|{{lang|ja|真庭市}}
|828.43
|44,265
|[[File:Maniwa in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Mimasaka, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Mimasaka, Okayama|Mimasaka]]
|{{lang|ja|美作市}}
|429.19
|28,502
|[[File:Mimasaka in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Niimi, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Niimi]]
|{{lang|ja|新見市}}
|793.27
|30,583
|[[File:Niimi in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Okayama, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Okayama]] (capital)
|{{lang|ja|岡山市}}
|789.92
|720,841
|[[File:Okayama in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Setouchi, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Setouchi, Okayama|Setouchi]]
|{{lang|ja|瀬戸内市}}
|125.51
|37,934
|[[File:Setouchi in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Sōja, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Sōja]]
|{{lang|ja|総社市}}
|212
|67,059
|[[File:Soja in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Takahashi, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Takahashi, Okayama|Takahashi]]
|{{lang|ja|高梁市}}
|547.01
|31,556
|[[File:Takahashi in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Tamano, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Tamano]]
|{{lang|ja|玉野市}}
|103.61
|60,101
|[[File:Tamano in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Tsuyama, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Tsuyama]]
|{{lang|ja|津山市}}
|506.36
|102,294
|[[File:Tsuyama in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|}
===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ===
အိုခယမခရိုင်ရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |အမည်
! rowspan="2" |ဧရိယာ(km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |လူဦးရေ
! rowspan="2" |ဒေသ
! rowspan="2" |အမျိုးအစား
! rowspan="2" |မြေပုံ
|-
![[ရိုမဂျိ]]
![[ခန်းဂျိ]]
|-
|[[File:Flag of Hayashima Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Hayashima]]
|{{lang|ja|早島町}}
|7.62
|12,671
|[[Tsukubo District, Okayama|Tsukubo District]]
|Town
|[[File:Hayashima in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Kagamino, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Kagamino]]
|{{lang|ja|鏡野町}}
|419.69
|14,651
|[[Tomata District, Okayama|Tomata District]]
|Town
|[[File:Kagamino in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Kibichūō, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Kibichūō]]
|{{lang|ja|吉備中央町}}
|268.73
|11,989
|[[Kaga District, Okayama|Kaga District]]
|Town
|[[File:Kibichuo in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Kumenan, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Kumenan]]
|{{lang|ja|久米南町}}
|78.65
|4,962
|[[Kume District, Okayama|Kume District]]
|Town
|[[File:Kumenan in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Misaki, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Misaki, Okayama|Misaki]]
|{{lang|ja|美咲町}}
|232.15
|17,776
|[[Kume District, Okayama|Kume District]]
|Town
|[[File:Misaki in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Nagi, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Nagi, Okayama|Nagi]]
|{{lang|ja|奈義町}}
|69.54
|5,861
|[[Katsuta District, Okayama|Katsuta District]]
|Town
|[[File:Nagi in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Nishiawakura, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Nishiawakura]]
|{{lang|ja|西粟倉村}}
|57.93
|1,437
|[[Aida District, Okayama|Aida District]]
|Village
|[[File:Nishiawakura in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Satosho, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Satoshō]]
|{{lang|ja|里庄町}}
|12.23
|11,204
|[[Asakuchi District, Okayama|Asakuchi District]]
|Town
|[[File:Satosho in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Shinjō, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Shinjō, Okayama|Shinjō]]
|{{lang|ja|新庄村}}
|67.1
|951
|[[Maniwa District, Okayama|Maniwa District]]
|Village
|[[File:Shinjo in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Shoo, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Shōō]]
|{{lang|ja|勝央町}}
|54.09
|11,237
|[[Katsuta District, Okayama|Katsuta District]]
|Town
|[[File:Shouou in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Wake Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Wake, Okayama|Wake]]
|{{lang|ja|和気町}}
|144.21
|14,191
|[[Wake District, Okayama|Wake District]]
|Town
|[[File:Wake in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Yakage, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Yakage, Okayama|Yakage]]
|{{lang|ja|矢掛町}}
|90.62
|14,041
|[[Oda District, Okayama|Oda District]]
|Town
|[[File:Yakage in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|}
===ပေါင်းစပ်မှုများ===
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
==ပညာရေး==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ခရီးသွားလာရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Okayama prefecture}}
{{Wikivoyage|Okayama (prefecture)|Okayama prefecture}}
* {{Official website|http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/}}
* [http://www.okayama-japan.jp/en/ Official tourism site]
* {{YouTube|user=okayamapref|Official account}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
4ahv6z00ld43y92njtkqk0emjcwpplp
1042997
1042996
2026-07-12T23:29:31Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ပေါင်းစပ်မှုများ */
1042997
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = အိုခယမခရိုင်
| native_name = {{nobold|{{lang|ja|岡山県}}}}
| settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| translit_lang1 = Japanese
| translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]]
| translit_lang1_info = {{lang|ja|岡山県}}
| translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Okayama-ken}}
| image_skyline = Christmas tree lighting (6471182605).jpg
| image_caption = A street in [[Okayama City]], Okayama Prefecture at night
| image_flag = Flag of Okayama Prefecture.svg
| flag_size = 100px
| image_blank_emblem = Emblem of Okayama Prefecture.svg
| blank_emblem_size = 80px
| blank_emblem_type = Symbol
| image_map = Map of Japan with highlight on 33 Okayama prefecture.svg
| coordinates = {{Coord|scale:500000|format=dms|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Japan}}
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Chūgoku region|Chūgoku]] ([[San'yō region|Sanyō]])
| subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]]
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]]
| seat = [[Okayama]]
| parts_type = Subdivisions
| parts_style = para
| p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 10
| p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 27
| leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name = [[Ryūta Ibaragi]]
| area_total_km2 = 7,114.50
| area_water_percent = 0.3
| area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|17th]]
| population_footnotes =
| population_total = 1,815165
| population_as_of = 1 October 2025
| population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|20th]]
| population_density_km2 = auto
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算(2015年基準・2008SNA) : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=18 May 2023 |website=内閣府ホームページ |language=ja |archive-date=24 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230924062316/https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |url-status=live }}</ref>
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[JP¥]] 7,345 billion<br />[[US$]] 54.2 billion (2022)
| iso_code = JP-33
| anthem = [[:ja:岡山県の歌|Okayama-ken no uta]]
| website = {{URL|www.pref.okayama.jp}}
| module = {{Infobox place symbols
|embedded = yes
|country = Japan
|bird = Lesser cuckoo (''[[Cuculus poliocephalus]]'')
|fish =
|flower = [[Peach]] [[blossom]] (''Prunus persica'' var. ''vulgaris'')
|tree = Red pine (''[[Pinus densiflora]]'')
}}
}}
'''အိုခယမခရိုင်''' (岡山県, အိုခယမခန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဂိုခုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အိုခယမခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၁,၈၁၅,၁၆၅ ဦး ရှိသည်။ ဧရိယာ ၇,၁၁၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၇၄၆ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ အိုခယမခရိုင်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[တော့တိုရိခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ဟီရိုရှီးမားခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Okayama-ken" in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 745|page=745}}; "Chūgoku" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 127|page=127}}.</ref>
အိုခယမမြို့သည် အိုခယမခရိုင်၏ မြို့တော် ဖြစ်ကာ ခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ ခုရရှိခိမြို့၊ ဆွတ်ယမမြို့နှင့် ဆိုးဂျမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ အိုခယမခရိုင်သည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင် တည်ရှိနေသည်။<ref>Nussbaum, "Okayama" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 745|page=745}}.</ref><ref name="enc">{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopedia of Japan |title=Okayama Prefecture |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=1 August 2012 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |oclc=56431036 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=25 August 2007}}</ref><ref name="nipponika">{{cite encyclopedia |encyclopedia=Nihon Daihyakka Zensho (Nipponika) |title=岡山(県) |url=http://rekishi.jkn21.com/ |access-date=15 August 2012 |year=2012 |publisher=Shogakukan |location=Tokyo |language=ja |trans-title=Okayama Prefecture |oclc=153301537 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ |archive-date=25 August 2007}}</ref>
==သမိုင်းကြောင်း==
{{See also|အိုခယမခရိုင်ရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ}}
၁၈၆၈ ခုနှစ် မဲဂျိခေတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများမလုပ်ဆောင်မီ လက်ရှိခေတ် အိုခယမခရိုင်ဧရိယာကို ဘစ်ချူး၊ ဘိဇန်းနှင့် မိမဆခပြည်နယ်များအဖြစ် ခွဲခြားထားသည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် အိုခယမခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၈၇၆ ခုနှစ်တွင် ခရိုင်၏ နယ်နိမိတ်များကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="enc" /><ref>Nussbaum, "Provinces and prefectures" at {{Google books|p2QnPijAEmEC|p. 780|page=780}}.</ref>
==ပထဝီသွင်ပြင်==
[[File:Map of Okayama Prefecture Ja.svg|thumb|Map of Okayama Prefecture<br />{{legend0|#D8E|Government Ordinance Designated City}} {{legend0|#EAB|City}} {{legend0|#ED9|Town}} {{legend0|#BFE|Village}}]]
အိုခယမခရိုင်သည် [[ဟယောဂိုခရိုင်]]၊ [[တော့တိုရိခရိုင်]]၊ [[ဟီရိုရှီးမားခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အိုခယမခရိုင်သည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်တစ်လျှောက်တွင် ရှိခိုခုဒေသရှိ ခဂဝခရိုင်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်အတွင်းတွင် ကျွန်းပေါင်း ၉၀ တည်ရှိသည်။<ref>[http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/gaiyou/gaiyou.html Okayama official website] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20130102235712/http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/gaiyou/gaiyou.html |date=2 January 2013 }} accessed November 2007</ref>
အိုခယမခရိုင်တွင် သမိုင်းဝင် ခုရရှိခိမြို့ ရှိသည်။ ခရိုင်လူဦးရေအများစုသည် ခုရရှိခမြို့နှင့် အိုခယမမြို့တို့တွင် အဓိကနေထိုင်ကြသည်။ မြောက်ဘက်ပိုင်းတောင်တန်းများရှိ ရွာငယ်များတွင် သက်ကြီးရွယ်အိုများ များပြားပြီး လူဦးရေကျဆင်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည်။ ခရိုင်၏ ထက်ဝက်ကျော်ရှိ မြို့ပြဒေသများသည် လူဦးရေသိပ်သည်းမှုမရှိသည့် ဒေသများဖြစ်သည်ဟု တရားဝင်သတ်မှတ်ထားသည်။<ref>[http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/gaiyou/gaiyou.html Okayama official website] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20130102235712/http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/gaiyou/gaiyou.html |date=2 January 2013 }} accessed November 2007</ref>
၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခရိုင်မြေဧရိယာစုစုပေါင်း၏ ၁၁ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ဒိုင်းဆန်း - အိုခိနှင့် ဆဲတိုနိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ဟယောနိုဆန်း - အုရှိရိုယမ - နဂအိဆန်အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၇ ခု တို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |title=General overview of area figures for Natural Parks by prefecture |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |date=1 April 2014 |access-date=19 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120421180819/http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/doc/files/np_6.pdf |archive-date=21 April 2012}}</ref>
===မြို့များ===
{{See also|အိုခယမခရိုင်၏ လူဦးရေအလိုက် မြို့များ}}
[[File:Okayama city view from Sankunjinja remains.JPG|thumb|Okayama City]]
[[File:Tsuyama Castle01s5s5000.jpg|thumb|Tsuyama]]
[[File:Takahashi -01.jpg|thumb|Takahashi]]
[[File:Niimi city.jpg|thumb|Niimi]]
အိုခယမခရိုင်တွင် မြို့ ၁၅ ခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့မှာ -
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |အမည်
! rowspan="2" |ဧရိယာ (km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |လူဦးရေ
! rowspan="2" |မြေပုံ
|-
![[ရိုမဂျိ]]
![[ခန်းဂျိ]]
|-
|[[File:Flag of Akaiwa, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Akaiwa]]
|{{lang|ja|赤磐市}}
|209.43
|44,498
|[[File:Akaiwa in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Asakuchi, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Asakuchi]]
|{{lang|ja|浅口市}}
|66.46
|35,022
|[[File:Asakuchi in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Bizen, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Bizen, Okayama|Bizen]]
|{{lang|ja|備前市}}
|258.23
|35,610
|[[File:Bizen in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Ibara, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Ibara]]
|{{lang|ja|井原市}}
|243.36
|41,460
|[[File:Ibara in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Kasaoka, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Kasaoka]]
|{{lang|ja|笠岡市}}
|136.03
|50,160
|[[File:Kasaoka in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Kurashiki, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Kurashiki]]
|{{lang|ja|倉敷市}}
|355.63
|483,576
|[[File:Kurashiki in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Maniwa, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Maniwa]]
|{{lang|ja|真庭市}}
|828.43
|44,265
|[[File:Maniwa in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Mimasaka, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Mimasaka, Okayama|Mimasaka]]
|{{lang|ja|美作市}}
|429.19
|28,502
|[[File:Mimasaka in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Niimi, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Niimi]]
|{{lang|ja|新見市}}
|793.27
|30,583
|[[File:Niimi in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Okayama, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Okayama]] (capital)
|{{lang|ja|岡山市}}
|789.92
|720,841
|[[File:Okayama in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Setouchi, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Setouchi, Okayama|Setouchi]]
|{{lang|ja|瀬戸内市}}
|125.51
|37,934
|[[File:Setouchi in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Sōja, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Sōja]]
|{{lang|ja|総社市}}
|212
|67,059
|[[File:Soja in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Takahashi, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Takahashi, Okayama|Takahashi]]
|{{lang|ja|高梁市}}
|547.01
|31,556
|[[File:Takahashi in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Tamano, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Tamano]]
|{{lang|ja|玉野市}}
|103.61
|60,101
|[[File:Tamano in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Tsuyama, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Tsuyama]]
|{{lang|ja|津山市}}
|506.36
|102,294
|[[File:Tsuyama in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|}
===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ===
အိုခယမခရိုင်ရှိ ဒေသတစ်ခုချင်းစီတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ တည်ရှိသည်။
{| class="wikitable sortable"
! colspan="2" |အမည်
! rowspan="2" |ဧရိယာ(km<sup>2</sup>)
! rowspan="2" |လူဦးရေ
! rowspan="2" |ဒေသ
! rowspan="2" |အမျိုးအစား
! rowspan="2" |မြေပုံ
|-
![[ရိုမဂျိ]]
![[ခန်းဂျိ]]
|-
|[[File:Flag of Hayashima Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Hayashima]]
|{{lang|ja|早島町}}
|7.62
|12,671
|[[Tsukubo District, Okayama|Tsukubo District]]
|Town
|[[File:Hayashima in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Kagamino, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Kagamino]]
|{{lang|ja|鏡野町}}
|419.69
|14,651
|[[Tomata District, Okayama|Tomata District]]
|Town
|[[File:Kagamino in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Kibichūō, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Kibichūō]]
|{{lang|ja|吉備中央町}}
|268.73
|11,989
|[[Kaga District, Okayama|Kaga District]]
|Town
|[[File:Kibichuo in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Kumenan, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Kumenan]]
|{{lang|ja|久米南町}}
|78.65
|4,962
|[[Kume District, Okayama|Kume District]]
|Town
|[[File:Kumenan in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Misaki, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Misaki, Okayama|Misaki]]
|{{lang|ja|美咲町}}
|232.15
|17,776
|[[Kume District, Okayama|Kume District]]
|Town
|[[File:Misaki in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Nagi, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Nagi, Okayama|Nagi]]
|{{lang|ja|奈義町}}
|69.54
|5,861
|[[Katsuta District, Okayama|Katsuta District]]
|Town
|[[File:Nagi in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Nishiawakura, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Nishiawakura]]
|{{lang|ja|西粟倉村}}
|57.93
|1,437
|[[Aida District, Okayama|Aida District]]
|Village
|[[File:Nishiawakura in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Satosho, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Satoshō]]
|{{lang|ja|里庄町}}
|12.23
|11,204
|[[Asakuchi District, Okayama|Asakuchi District]]
|Town
|[[File:Satosho in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Shinjō, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Shinjō, Okayama|Shinjō]]
|{{lang|ja|新庄村}}
|67.1
|951
|[[Maniwa District, Okayama|Maniwa District]]
|Village
|[[File:Shinjo in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Shoo, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Shōō]]
|{{lang|ja|勝央町}}
|54.09
|11,237
|[[Katsuta District, Okayama|Katsuta District]]
|Town
|[[File:Shouou in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Wake Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Wake, Okayama|Wake]]
|{{lang|ja|和気町}}
|144.21
|14,191
|[[Wake District, Okayama|Wake District]]
|Town
|[[File:Wake in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|-
|[[File:Flag of Yakage, Okayama.svg|frameless|25x25px]] [[Yakage, Okayama|Yakage]]
|{{lang|ja|矢掛町}}
|90.62
|14,041
|[[Oda District, Okayama|Oda District]]
|Town
|[[File:Yakage in Okayama Prefecture Ja.svg|frameless|59x59px]]
|}
===ပေါင်းစပ်မှုများ===
{{Main|အိုခယမခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}}
==လူဦးရေဆိုင်ရာ==
==ပညာရေး==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ခရီးသွားလာရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Okayama prefecture}}
{{Wikivoyage|Okayama (prefecture)|Okayama prefecture}}
* {{Official website|http://www.pref.okayama.jp/kikaku/kokusai/momo/e/}}
* [http://www.okayama-japan.jp/en/ Official tourism site]
* {{YouTube|user=okayamapref|Official account}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]
p4e0hibhu1daohioc4v87ln84fgj8mq
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-39459-19
3
289221
1042969
2026-07-12T12:06:16Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1042969
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-39459-19 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၀၆၊ ၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC)
1sgaeqg9iah5q8y4hnbgr2ynlfkfunc
အသုံးပြုသူ:W.z2261
2
289222
1042976
2026-07-12T15:25:52Z
W.z2261
145555
/* */
1042976
wikitext
text/x-wiki
https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%A1%E1%80%9E%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AF%E1%80%9E%E1%80%B0%3AW.z2261&redlink=1#/editor/0
52s1vmflp6tw5tksjl17v1vc79ch9te
1042977
1042976
2026-07-12T15:33:44Z
W.z2261
145555
w.z2261
1042977
wikitext
text/x-wiki
[[wiki@wikimedia.org]]
ma9kvt8s2pyo80myu6vb6qpfnt8qrc9
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-39455-15
3
289223
1042979
2026-07-12T16:06:46Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1042979
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-39455-15 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၀၆၊ ၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC)
lkepdogkbf6n4q4r7vnvthhu0ha7njk
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-39582-82
3
289224
1042980
2026-07-12T16:06:56Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1042980
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-39582-82 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၀၆၊ ၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC)
8a1oz691hdvpskffb2ohwmiajfa4s5e
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:W.z2261
3
289225
1042981
2026-07-12T16:07:06Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1042981
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် W.z2261 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၀၇၊ ၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC)
5qexwje52zlpfbnc36stlzstdhjiz3t
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ငရဲ
3
289226
1042983
2026-07-12T17:07:13Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1042983
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ငရဲ ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၀၇၊ ၁၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC)
demwjf9qjwtihe5j3klhqq8xw882bxt
အန်ဒုန်းမြို့
0
289227
1043002
2026-07-13T02:15:56Z
Kalixlouiis
145250
"[[:en:Special:Redirect/revision/1354185420|Andong]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်
1043002
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox ib-settlement vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn org">Andong</div>
<div class="nickname ib-settlement-native" lang="ko"><templatestyles src="Nobold/styles.css" /><span class="nobold">안동시</span></div>
|-
| colspan="2" class="infobox-subheader" |<div class="category">Municipal City</div>
|- class="mergedtoprow"
! colspan="2" class="infobox-header" |Korean transcription(s)
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" | • [[ဟန်ဂုလ်|Hangul]]
| class="infobox-data" |<span title="Korean-language text"><span lang="ko">안동시</span></span>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" | • [[ဟန်ဂျာ|Hanja]]
| class="infobox-data" |<span title="Korean-language text"><span lang="ko">安東市</span></span>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" | • <span class="nowrap">Revised Romanization</span>
| class="infobox-data" |Andong-si
|- class="mergedbottomrow"
! class="infobox-label" scope="row" | • <span class="nowrap">McCune–Reischauer</span>
| class="infobox-data" |Andong-si
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |[[ဖိုင်:A_bird's_eye_view_of_the_Hahoe_Folk_Village_(4458648859).jpg|250x250px|An aerial view of [[Hahoe Folk Village]]]]<div class="ib-settlement-caption">An aerial view of Hahoe Folk Village</div>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data maptable" |<templatestyles src="Infobox settlement/columns/styles.css" />
<div class="ib-settlement-cols">
<div class="ib-settlement-cols-row"><div class="ib-settlement-cols-cell">[[ဖိုင်:Flag_of_Andong.svg|border|100x100px|Flag of Andong]]<div class="ib-settlement-caption-link">Flag</div></div><div class="ib-settlement-cols-cell">[[File:Andong_City_logo.svg|100x100px|Official logo of Andong]]<div class="ib-settlement-caption-link">Emblem of Andong</div></div></div></div>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |[[ဖိုင်:North_Gyeongsang-Andong.svg|352x352px|Location in South Korea]]<div class="ib-settlement-caption">Location in South Korea</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |Coordinates: <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Andong¶ms=36_33_33_N_128_43_44_E_region:KR-47_type:city(153348) <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">36°33′33″N</span> <span class="longitude">128°43′44″E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">36.55917°N 128.72889°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">36.55917; 128.72889</span></span></span>]</span></span><indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: {{#parsoid�fragment:8}}<span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Andong¶ms=36_33_33_N_128_43_44_E_region:KR-47_type:city(153348) <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">36°33′33″N</span> <span class="longitude">128°43′44″E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">36.55917°N 128.72889°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">36.55917; 128.72889</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator>
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Country
| class="infobox-data" |<span class="flagicon nowrap">[[ဖိုင်:Flag_of_South_Korea.svg|link=|alt=|border|23x23px]] </span>[[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ|South Korea]]
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |Region
| class="infobox-data" |Yeongnam
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |First mention
| class="infobox-data" |930
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |City status
| class="infobox-data" |1963
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |[[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေဒေသများ|Administrative divisions]]
| class="infobox-data" |1 ''eup'', 13 ''myeon'', 10 ''dong''
|- class="mergedtoprow"
! colspan="2" class="infobox-header" |Government<div class="ib-settlement-fn"></div>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" | • mayor
| class="infobox-data" |Ki Chang Kwon (<span title="Korean-language text"><span lang="ko-Hang">권기창</span></span>)
|- class="mergedtoprow"
! colspan="2" class="infobox-header" |Area<div class="ib-settlement-fn"></div>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |<div style="white-space:nowrap;"> • Total</div>
| class="infobox-data" |1,590.91 km<sup>2</sup> (614.25 sq mi)
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Elevation<div class="ib-settlement-fn"></div>
| class="infobox-data" |139 m (456 ft)
|- class="mergedtoprow"
! colspan="2" class="infobox-header" |Population<div class="ib-settlement-fn"><span class="nowrap"> </span>(September 2024)</div>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |<div style="white-space:nowrap;"> • Total</div>
| class="infobox-data" |153,348
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" | • Density
| class="infobox-data" |96.3901/km<sup>2</sup> (249.649/sq mi)
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" | • Dialect<div class="ib-settlement-fn"></div>
| class="infobox-data" |Gyeongsang
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Demonym
| class="infobox-data" |Andongite
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |[[အချိန်ဇုန်|Time zone]]
| class="infobox-data" |[[utc+09:00|UTC+9]] (Korea Standard Time)
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Postal code
| class="infobox-data adr" |<div class="postal-code">760003-760944</div>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |Area code
| class="infobox-data" |(+82) 054
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Website
| class="infobox-data" |[https://web.archive.org/web/20131011100754/http://city.andong.go.kr/open_content/en/ Official website]
|}
'''အန်ဒုန်းမြို့''' ({{lang-ko|안동}}၊ {{lang-en|Andong}}) သည် [[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]]၊ ဂယောင်းဆန်းဘူဒိုပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်ပါသည်။ ဤမြို့သည် အဆိုပါပြည်နယ်၏ မြောက်ပိုင်းဒေသတွင် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် အောက်တိုဘာလစာရင်းအရ လူဦးရေ ၁၆၇,၈၂၁ ဦး ရှိပါသည်။ နက်ဒုန်းမြစ်သည် မြို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေပြီး အန်ဒုန်းမြို့သည် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ စိုက်ပျိုးရေးဒေသများအတွက် ကုန်သွယ်ရေးဗဟိုချက်မ ဖြစ်ပါသည်။
၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များမှစ၍ အန်ဒုန်းမြို့သည် လျင်မြန်စွာ တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့ပါသည်။ သို့သော်လည်း ဒေသခံပြည်သူများသည် [[ဆိုးလ်မြို့|ဆိုးလ်]]၊ [[ဘူဆန်မြို့|ဘူဆန်]]၊ [[ဒယ်ဂူမြို့|ဒယ်ဂူ]]နှင့် အခြားမြို့ကြီးများသို့ ပြောင်းရွှေ့သွားကြသောကြောင့် လူဦးရေသည် နီးပါး ခုနစ်သောင်းခန့်အထိ ကျဆင်းသွားခဲ့ပါသည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအနှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀၀၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အစောပိုင်းတွင်မူ ဤမြို့သည် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားလုပ်ငန်းနှင့် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုဗဟိုချက်မတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပါသည်။
အန်ဒုန်းမြို့ကို ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ကျေးလက်ဓလေ့ထုံးတမ်းများ ထွန်းကားရာ ဗဟိုချက်အဖြစ် လူသိများပါသည်။ ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများသည် ရိုးရာဓလေ့ပုံစံမျိုးစုံကို ထိန်းသိမ်းထားကြပြီး အန်ဒုန်းရိုးရာယဉ်ကျေးမှုပွဲတော်ကို နှစ်စဉ် အောက်တိုဘာလလယ်တွင် ကျင်းပပါသည်။ ဤယဉ်ကျေးမှုပွဲတော်များ၏ အကျော်ကြားဆုံးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုမှာ '''အန်ဒုန်းမျက်နှာဖုံး'''များ ဖြစ်ပါသည်။
ပညာရေးနှင့် ကိုရီးယားကျေးလက်ရိုးရာပညာရပ်များကို အထူးပြုသင်ကြားသော '''အန်ဒုန်းအမျိုးသားတက္ကသိုလ်'''သည် ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များမှစ၍ လျင်မြန်စွာ တိုးတက်လာခဲ့ပါသည်။ အခြားသော အဆင့်မြင့်ပညာရေးအဖွဲ့အစည်းများတွင် အန်ဒုန်းသိပ္ပံကောလိပ်နှင့် ကက်သလစ်ဆန်းဂျီကောလိပ်တို့ ပါဝင်ပါသည်။
== သမိုင်းကြောင်း ==
[[File:Korea-Andong-Dosan_Seowon_3015-06.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Korea-Andong-Dosan_Seowon_3015-06.JPG|left|thumb|ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင် ကွန်ဖြူးရှပ်အကယ်ဒမီကျောင်းတော်ကြီးဖြစ်သော ဒိုဆန်ဆောဝန်း (Dosan Seowon)]]
ခရစ်တော်မပေါ်မီ ဘီစီ ၁ ခုနှစ်ဝန်းကျင်တွင် ဂျင်ဟန် (Jinhan) လူမျိုးများသည် အန်ဒုန်းမြို့ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကြပြီး ထိုစဉ်က ဤမြို့ကို ဂိုချန်း (Gochang) ဟု လူသိများခဲ့ပါသည်။ [[သုံးပြည်ထောင်ခေတ် (ကိုရီးယား)|ကိုရီးယား သုံးပြည်ထောင်ခေတ်]] (Three Kingdoms period) အတွင်းတွင် ဤဒေသကို ဆီလာ (Silla) ဘုရင်နိုင်ငံက စိုးမိုးအုပ်ချုပ်ခဲ့ပါသည်။ ကနဦး[[ဂျိုဆွန်း]] (Hubaekje) တပ်ဖွဲ့များနှင့် ဝမ်ဂွန်း (Wanggeon) ဦးဆောင်သော [[ဂိုလျော]] (Goryeo) စစ်တပ်တို့အကြား အေဒီ ၉၃၀ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဂိုချန်းတိုက်ပွဲသည် ဤနေရာ၌ပင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဝမ်ဂွန်းသည် ဤမြို့ကို သိမ်းပိုက်အောင်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် မြို့အမည်ကို "အန်ဒုန်း" ဟု ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ခဲ့ပါသည်။
[[ဂျိုဆောန်|ဂျိုဆွန်း]] (Joseon) မင်းဆက် ကိုရီးယားထီးနန်းကို ဆက်ခံပြီးနောက်တွင် အန်ဒုန်းမြို့သည် [[ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ]] (Confucianism) ၏ ဗဟိုချက်မ ဖြစ်လာခဲ့ပါသည်။ ဤဒေသသည် ရေရှည်အထိ ရှေးရိုးစွဲဝါဒ အလွန်အားကောင်းခဲ့ပြီး ထိပ်တန်းကွန်ဖြူးရှပ်ပညာရှင် အများအပြားကို မွေးထုတ်ပေးခဲ့ပါသည်။ ကိုရီးယားပညာရှင်အားလုံးထဲတွင် အထင်ရှားဆုံးပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည့် ထွဲဂယ် အီဟွမ် (Toe-gye Yi Hwang, ၁၅၀၁-၁၅၇၀) သည်လည်း အန်ဒုန်းမြို့သား ဖြစ်ပါသည်။ အီဟွမ်သည် ဘဝနှောင်းပိုင်းတွင် မိမိ၏ဇာတိမြေသို့ ပြန်လည်အနားယူခဲ့ပြီး ဒိုဆန်ဆောဝန်း (Dosan Seowon) အမည်ရှိ ကွန်ဖြူးရှပ်အကယ်ဒမီကျောင်းကြီးကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကာ ၎င်းကွယ်လွန်ပြီးမှသာ ကျောင်းတည်ဆောက်မှု ပြီးစီးခဲ့ပါသည်။ ယင်းခေတ်ကာလတွင် အန်ဒုန်းမြို့နှင့် မြို့ရှိ အထင်ကရမျိုးနွယ်စုများသည် ကိုရီးယားနိုင်ငံရေးလောကတွင် သြဇာညောင်းခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့အနက် ထင်ရှားသော မိသားစုသုံးစုမှာ အန်ဒုန်းကင်မ် (Andong Kim)၊ အန်ဒုန်းဂျန် (Andong Jang) နှင့် အန်ဒုန်းဂွမ် (Andong Kwon) မျိုးနွယ်စုများ ဖြစ်ကြပါသည်။
၁၆ ရာစုနောက်ပိုင်းတွင် အန်ဒုန်းမြို့၏ သြဇာအာဏာ မှေးမှိန်သွားခဲ့သော်လည်း ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းတွင် ဒေသခံ ကင်မ်မျိုးနွယ်စုဝင်တစ်ဦးသည် တော်ဝင်မိသားစုနှင့် လက်ထပ်ထိမ်းမြားခဲ့ရာမှတစ်ဆင့် တော်ဝင်နန်းတွင်းအပေါ် ပြင်းထန်သော သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို တစ်ကျော့ပြန် ရရှိခဲ့ပါသည်။
၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အစောပိုင်း ကိုရီးယားစစ်ပွဲအတွင်းတွင် အန်ဒုန်းမြို့သည် ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲတစ်ခုဖြစ်သည့် အန်ဒုန်းတိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားရာနေရာ ဖြစ်ခဲ့ပါသည်။ မြို့တစ်ခုလုံးနီးပါး ပျက်စီးသွားခဲ့သော်လည်း မြို့ကို အလျင်အမြန် ပြန်လည်တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ပါသည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် အန်ဒုန်းရေကာတာကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး မြို့အတွက် စိတ်ချရသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အား အရင်းအမြစ်ကို ပံ့ပိုးပေးနိုင်ခဲ့ပါသည်။
၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ ဘုရင်မကြီး အဲလိဇဘက် ၂ သည် မိမိ၏ သက်တော် ၇၃ နှစ်ပြည့် မွေးနေ့ကို ဤမြို့၌ ကျင်းပခဲ့ပါသည်။<ref>{{cite news |date=June 6, 2016 |title=Queen Elizabeth cherishes memory of birthday party in Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/nation/2016/06/120_206188.html |access-date=June 20, 2018 |work=[[The Korea Times]]}}</ref> ဤသမိုင်းဝင်ခရီးစဉ်ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ဟာဟွဲရိုးရာကျေးရွာပြတိုက် (Hahoe folk village museum) တွင် ပြပွဲတစ်ခုကို သီးသန့်ခင်းကျင်းပြသထားပါသည်။ အန်ဒုန်းဆိုဂျူ (Andong soju) ကို ခေတ်ပေါ်ဆိုဂျူများနှင့်မတူဘဲ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်နေပြီဖြစ်သော ရိုးရာနည်းလမ်းများကို အသုံးပြု၍ ပေါင်းခံထုတ်လုပ်ပါသည်။ ၎င်း၏ မူလလက်ရာအရည်အသွေးကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် အစိုးရ၏ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများဖြင့် ကာကွယ်ထားပြီး ဈေးကွက်အတွင်း၌လည်း မြင့်မားသော ဈေးနှုန်းဖြင့် ရောင်းချလျက်ရှိပါသည်။
== ကိုးကားချက်များ ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာနှင့် ကွဲပြားသော ဖော်ပြချက်တိုများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဖော်ပြချက်တို ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ မြို့များ]]
8qffqn0p4547gqz3333qpl4ni23bdor
1043003
1043002
2026-07-13T02:17:01Z
Kalixlouiis
145250
"[[:en:Special:Redirect/revision/1354185420|Andong]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်
1043003
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox ib-settlement vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn org">Andong</div>
<div class="nickname ib-settlement-native" lang="ko"><templatestyles src="Nobold/styles.css" /><span class="nobold">안동시</span></div>
|-
| colspan="2" class="infobox-subheader" |<div class="category">Municipal City</div>
|- class="mergedtoprow"
! colspan="2" class="infobox-header" |Korean transcription(s)
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" | • [[ဟန်ဂုလ်|Hangul]]
| class="infobox-data" |<span title="Korean-language text"><span lang="ko">안동시</span></span>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" | • [[ဟန်ဂျာ|Hanja]]
| class="infobox-data" |<span title="Korean-language text"><span lang="ko">安東市</span></span>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" | • <span class="nowrap">Revised Romanization</span>
| class="infobox-data" |Andong-si
|- class="mergedbottomrow"
! class="infobox-label" scope="row" | • <span class="nowrap">McCune–Reischauer</span>
| class="infobox-data" |Andong-si
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |[[ဖိုင်:A_bird's_eye_view_of_the_Hahoe_Folk_Village_(4458648859).jpg|250x250px|An aerial view of [[Hahoe Folk Village]]]]<div class="ib-settlement-caption">An aerial view of Hahoe Folk Village</div>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data maptable" |<templatestyles src="Infobox settlement/columns/styles.css" />
<div class="ib-settlement-cols">
<div class="ib-settlement-cols-row"><div class="ib-settlement-cols-cell">[[ဖိုင်:Flag_of_Andong.svg|border|100x100px|Flag of Andong]]<div class="ib-settlement-caption-link">Flag</div></div><div class="ib-settlement-cols-cell">[[File:Andong_City_logo.svg|100x100px|Official logo of Andong]]<div class="ib-settlement-caption-link">Emblem of Andong</div></div></div></div>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |[[ဖိုင်:North_Gyeongsang-Andong.svg|352x352px|Location in South Korea]]<div class="ib-settlement-caption">Location in South Korea</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |Coordinates: <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Andong¶ms=36_33_33_N_128_43_44_E_region:KR-47_type:city(153348) <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">36°33′33″N</span> <span class="longitude">128°43′44″E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">36.55917°N 128.72889°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">36.55917; 128.72889</span></span></span>]</span></span><indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: {{#parsoid�fragment:8}}<span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Andong¶ms=36_33_33_N_128_43_44_E_region:KR-47_type:city(153348) <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">36°33′33″N</span> <span class="longitude">128°43′44″E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">36.55917°N 128.72889°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">36.55917; 128.72889</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator>
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Country
| class="infobox-data" |<span class="flagicon nowrap">[[ဖိုင်:Flag_of_South_Korea.svg|link=|alt=|border|23x23px]] </span>[[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ|South Korea]]
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |Region
| class="infobox-data" |Yeongnam
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |First mention
| class="infobox-data" |930
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |City status
| class="infobox-data" |1963
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |[[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေဒေသများ|Administrative divisions]]
| class="infobox-data" |1 ''eup'', 13 ''myeon'', 10 ''dong''
|- class="mergedtoprow"
! colspan="2" class="infobox-header" |Government<div class="ib-settlement-fn"></div>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" | • mayor
| class="infobox-data" |Ki Chang Kwon (<span title="Korean-language text"><span lang="ko-Hang">권기창</span></span>)
|- class="mergedtoprow"
! colspan="2" class="infobox-header" |Area<div class="ib-settlement-fn"></div>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |<div style="white-space:nowrap;"> • Total</div>
| class="infobox-data" |1,590.91 km<sup>2</sup> (614.25 sq mi)
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Elevation<div class="ib-settlement-fn"></div>
| class="infobox-data" |139 m (456 ft)
|- class="mergedtoprow"
! colspan="2" class="infobox-header" |Population<div class="ib-settlement-fn"><span class="nowrap"> </span>(September 2024)</div>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |<div style="white-space:nowrap;"> • Total</div>
| class="infobox-data" |153,348
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" | • Density
| class="infobox-data" |96.3901/km<sup>2</sup> (249.649/sq mi)
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" | • Dialect<div class="ib-settlement-fn"></div>
| class="infobox-data" |Gyeongsang
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Demonym
| class="infobox-data" |Andongite
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |[[အချိန်ဇုန်|Time zone]]
| class="infobox-data" |[[utc+09:00|UTC+9]] (Korea Standard Time)
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Postal code
| class="infobox-data adr" |<div class="postal-code">760003-760944</div>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |Area code
| class="infobox-data" |(+82) 054
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Website
| class="infobox-data" |[https://web.archive.org/web/20131011100754/http://city.andong.go.kr/open_content/en/ Official website]
|}
'''အန်ဒုန်းမြို့''' ({{lang-ko|안동}}၊ {{lang-en|Andong}}) သည် [[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]]၊ ဂယောင်းဆန်းဘူဒိုပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်ပါသည်။ ဤမြို့သည် အဆိုပါပြည်နယ်၏ မြောက်ပိုင်းဒေသတွင် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် အောက်တိုဘာလစာရင်းအရ လူဦးရေ ၁၆၇,၈၂၁ ဦး ရှိပါသည်။ နက်ဒုန်းမြစ်သည် မြို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေပြီး အန်ဒုန်းမြို့သည် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ စိုက်ပျိုးရေးဒေသများအတွက် ကုန်သွယ်ရေးဗဟိုချက်မ ဖြစ်ပါသည်။
၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များမှစ၍ အန်ဒုန်းမြို့သည် လျင်မြန်စွာ တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့ပါသည်။ သို့သော်လည်း ဒေသခံပြည်သူများသည် [[ဆိုးလ်မြို့|ဆိုးလ်]]၊ [[ဘူဆန်မြို့|ဘူဆန်]]၊ [[ဒယ်ဂူမြို့|ဒယ်ဂူ]]နှင့် အခြားမြို့ကြီးများသို့ ပြောင်းရွှေ့သွားကြသောကြောင့် လူဦးရေသည် နီးပါး ခုနစ်သောင်းခန့်အထိ ကျဆင်းသွားခဲ့ပါသည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအနှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀၀၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အစောပိုင်းတွင်မူ ဤမြို့သည် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားလုပ်ငန်းနှင့် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုဗဟိုချက်မတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပါသည်။
အန်ဒုန်းမြို့ကို ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ကျေးလက်ဓလေ့ထုံးတမ်းများ ထွန်းကားရာ ဗဟိုချက်အဖြစ် လူသိများပါသည်။ ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများသည် ရိုးရာဓလေ့ပုံစံမျိုးစုံကို ထိန်းသိမ်းထားကြပြီး အန်ဒုန်းရိုးရာယဉ်ကျေးမှုပွဲတော်ကို နှစ်စဉ် အောက်တိုဘာလလယ်တွင် ကျင်းပပါသည်။ ဤယဉ်ကျေးမှုပွဲတော်များ၏ အကျော်ကြားဆုံးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုမှာ '''အန်ဒုန်းမျက်နှာဖုံး'''များ ဖြစ်ပါသည်။
ပညာရေးနှင့် ကိုရီးယားကျေးလက်ရိုးရာပညာရပ်များကို အထူးပြုသင်ကြားသော '''အန်ဒုန်းအမျိုးသားတက္ကသိုလ်'''သည် ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များမှစ၍ လျင်မြန်စွာ တိုးတက်လာခဲ့ပါသည်။ အခြားသော အဆင့်မြင့်ပညာရေးအဖွဲ့အစည်းများတွင် အန်ဒုန်းသိပ္ပံကောလိပ်နှင့် ကက်သလစ်ဆန်းဂျီကောလိပ်တို့ ပါဝင်ပါသည်။
== သမိုင်းကြောင်း ==
[[File:Korea-Andong-Dosan_Seowon_3015-06.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Korea-Andong-Dosan_Seowon_3015-06.JPG|center|thumb|ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင် ကွန်ဖြူးရှပ်အကယ်ဒမီကျောင်းတော်ကြီးဖြစ်သော ဒိုဆန်ဆောဝန်း (Dosan Seowon)]]
ခရစ်တော်မပေါ်မီ ဘီစီ ၁ ခုနှစ်ဝန်းကျင်တွင် ဂျင်ဟန် (Jinhan) လူမျိုးများသည် အန်ဒုန်းမြို့ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကြပြီး ထိုစဉ်က ဤမြို့ကို ဂိုချန်း (Gochang) ဟု လူသိများခဲ့ပါသည်။ [[သုံးပြည်ထောင်ခေတ် (ကိုရီးယား)|ကိုရီးယား သုံးပြည်ထောင်ခေတ်]] (Three Kingdoms period) အတွင်းတွင် ဤဒေသကို ဆီလာ (Silla) ဘုရင်နိုင်ငံက စိုးမိုးအုပ်ချုပ်ခဲ့ပါသည်။ ကနဦး[[ဂျိုဆွန်း]] (Hubaekje) တပ်ဖွဲ့များနှင့် ဝမ်ဂွန်း (Wanggeon) ဦးဆောင်သော [[ဂိုလျော]] (Goryeo) စစ်တပ်တို့အကြား အေဒီ ၉၃၀ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဂိုချန်းတိုက်ပွဲသည် ဤနေရာ၌ပင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဝမ်ဂွန်းသည် ဤမြို့ကို သိမ်းပိုက်အောင်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် မြို့အမည်ကို "အန်ဒုန်း" ဟု ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ခဲ့ပါသည်။
[[ဂျိုဆောန်|ဂျိုဆွန်း]] (Joseon) မင်းဆက် ကိုရီးယားထီးနန်းကို ဆက်ခံပြီးနောက်တွင် အန်ဒုန်းမြို့သည် [[ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ]] (Confucianism) ၏ ဗဟိုချက်မ ဖြစ်လာခဲ့ပါသည်။ ဤဒေသသည် ရေရှည်အထိ ရှေးရိုးစွဲဝါဒ အလွန်အားကောင်းခဲ့ပြီး ထိပ်တန်းကွန်ဖြူးရှပ်ပညာရှင် အများအပြားကို မွေးထုတ်ပေးခဲ့ပါသည်။ ကိုရီးယားပညာရှင်အားလုံးထဲတွင် အထင်ရှားဆုံးပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည့် ထွဲဂယ် အီဟွမ် (Toe-gye Yi Hwang, ၁၅၀၁-၁၅၇၀) သည်လည်း အန်ဒုန်းမြို့သား ဖြစ်ပါသည်။ အီဟွမ်သည် ဘဝနှောင်းပိုင်းတွင် မိမိ၏ဇာတိမြေသို့ ပြန်လည်အနားယူခဲ့ပြီး ဒိုဆန်ဆောဝန်း (Dosan Seowon) အမည်ရှိ ကွန်ဖြူးရှပ်အကယ်ဒမီကျောင်းကြီးကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကာ ၎င်းကွယ်လွန်ပြီးမှသာ ကျောင်းတည်ဆောက်မှု ပြီးစီးခဲ့ပါသည်။ ယင်းခေတ်ကာလတွင် အန်ဒုန်းမြို့နှင့် မြို့ရှိ အထင်ကရမျိုးနွယ်စုများသည် ကိုရီးယားနိုင်ငံရေးလောကတွင် သြဇာညောင်းခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့အနက် ထင်ရှားသော မိသားစုသုံးစုမှာ အန်ဒုန်းကင်မ် (Andong Kim)၊ အန်ဒုန်းဂျန် (Andong Jang) နှင့် အန်ဒုန်းဂွမ် (Andong Kwon) မျိုးနွယ်စုများ ဖြစ်ကြပါသည်။
၁၆ ရာစုနောက်ပိုင်းတွင် အန်ဒုန်းမြို့၏ သြဇာအာဏာ မှေးမှိန်သွားခဲ့သော်လည်း ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းတွင် ဒေသခံ ကင်မ်မျိုးနွယ်စုဝင်တစ်ဦးသည် တော်ဝင်မိသားစုနှင့် လက်ထပ်ထိမ်းမြားခဲ့ရာမှတစ်ဆင့် တော်ဝင်နန်းတွင်းအပေါ် ပြင်းထန်သော သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို တစ်ကျော့ပြန် ရရှိခဲ့ပါသည်။
၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အစောပိုင်း ကိုရီးယားစစ်ပွဲအတွင်းတွင် အန်ဒုန်းမြို့သည် ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲတစ်ခုဖြစ်သည့် အန်ဒုန်းတိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားရာနေရာ ဖြစ်ခဲ့ပါသည်။ မြို့တစ်ခုလုံးနီးပါး ပျက်စီးသွားခဲ့သော်လည်း မြို့ကို အလျင်အမြန် ပြန်လည်တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ပါသည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် အန်ဒုန်းရေကာတာကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး မြို့အတွက် စိတ်ချရသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အား အရင်းအမြစ်ကို ပံ့ပိုးပေးနိုင်ခဲ့ပါသည်။
၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ ဘုရင်မကြီး အဲလိဇဘက် ၂ သည် မိမိ၏ သက်တော် ၇၃ နှစ်ပြည့် မွေးနေ့ကို ဤမြို့၌ ကျင်းပခဲ့ပါသည်။<ref>{{cite news |date=June 6, 2016 |title=Queen Elizabeth cherishes memory of birthday party in Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/nation/2016/06/120_206188.html |access-date=June 20, 2018 |work=[[The Korea Times]]}}</ref> ဤသမိုင်းဝင်ခရီးစဉ်ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ဟာဟွဲရိုးရာကျေးရွာပြတိုက် (Hahoe folk village museum) တွင် ပြပွဲတစ်ခုကို သီးသန့်ခင်းကျင်းပြသထားပါသည်။ အန်ဒုန်းဆိုဂျူ (Andong soju) ကို ခေတ်ပေါ်ဆိုဂျူများနှင့်မတူဘဲ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်နေပြီဖြစ်သော ရိုးရာနည်းလမ်းများကို အသုံးပြု၍ ပေါင်းခံထုတ်လုပ်ပါသည်။ ၎င်း၏ မူလလက်ရာအရည်အသွေးကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် အစိုးရ၏ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများဖြင့် ကာကွယ်ထားပြီး ဈေးကွက်အတွင်း၌လည်း မြင့်မားသော ဈေးနှုန်းဖြင့် ရောင်းချလျက်ရှိပါသည်။
== ကိုးကားချက်များ ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာနှင့် ကွဲပြားသော ဖော်ပြချက်တိုများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဖော်ပြချက်တို ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ မြို့များ]]
ol51mgi3z1c5h8w7vidacnup2f05h7o
1043004
1043003
2026-07-13T02:18:05Z
Kalixlouiis
145250
"[[:en:Special:Redirect/revision/1354185420|Andong]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်
1043004
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable infobox ib-settlement vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn org">Andong</div>
<div class="nickname ib-settlement-native" lang="ko"><templatestyles src="Nobold/styles.css" /><span class="nobold">안동시</span></div>
|-
| colspan="2" class="infobox-subheader" |<div class="category">Municipal City</div>
|- class="mergedtoprow"
! colspan="2" class="infobox-header" |Korean transcription(s)
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" | • [[ဟန်ဂုလ်|Hangul]]
| class="infobox-data" |<span title="Korean-language text"><span lang="ko">안동시</span></span>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" | • [[ဟန်ဂျာ|Hanja]]
| class="infobox-data" |<span title="Korean-language text"><span lang="ko">安東市</span></span>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" | • <span class="nowrap">Revised Romanization</span>
| class="infobox-data" |Andong-si
|- class="mergedbottomrow"
! class="infobox-label" scope="row" | • <span class="nowrap">McCune–Reischauer</span>
| class="infobox-data" |Andong-si
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |[[ဖိုင်:A_bird's_eye_view_of_the_Hahoe_Folk_Village_(4458648859).jpg|250x250px|An aerial view of [[Hahoe Folk Village]]]]<div class="ib-settlement-caption">An aerial view of Hahoe Folk Village</div>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data maptable" |<templatestyles src="Infobox settlement/columns/styles.css" />
<div class="ib-settlement-cols">
<div class="ib-settlement-cols-row"><div class="ib-settlement-cols-cell">[[ဖိုင်:Flag_of_Andong.svg|border|100x100px|Flag of Andong]]<div class="ib-settlement-caption-link">Flag</div></div><div class="ib-settlement-cols-cell">[[File:Andong_City_logo.svg|100x100px|Official logo of Andong]]<div class="ib-settlement-caption-link">Emblem of Andong</div></div></div></div>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |[[ဖိုင်:North_Gyeongsang-Andong.svg|352x352px|Location in South Korea]]<div class="ib-settlement-caption">Location in South Korea</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |Coordinates: <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Andong¶ms=36_33_33_N_128_43_44_E_region:KR-47_type:city(153348) <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">36°33′33″N</span> <span class="longitude">128°43′44″E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">36.55917°N 128.72889°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">36.55917; 128.72889</span></span></span>]</span></span><indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: {{#parsoid�fragment:8}}<span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Andong¶ms=36_33_33_N_128_43_44_E_region:KR-47_type:city(153348) <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">36°33′33″N</span> <span class="longitude">128°43′44″E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">36.55917°N 128.72889°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">36.55917; 128.72889</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator>
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Country
| class="infobox-data" |<span class="flagicon nowrap">[[ဖိုင်:Flag_of_South_Korea.svg|link=|alt=|border|23x23px]] </span>[[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ|South Korea]]
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |Region
| class="infobox-data" |Yeongnam
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |First mention
| class="infobox-data" |930
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |City status
| class="infobox-data" |1963
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |[[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေဒေသများ|Administrative divisions]]
| class="infobox-data" |1 ''eup'', 13 ''myeon'', 10 ''dong''
|- class="mergedtoprow"
! colspan="2" class="infobox-header" |Government<div class="ib-settlement-fn"></div>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" | • mayor
| class="infobox-data" |Ki Chang Kwon (<span title="Korean-language text"><span lang="ko-Hang">권기창</span></span>)
|- class="mergedtoprow"
! colspan="2" class="infobox-header" |Area<div class="ib-settlement-fn"></div>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |<div style="white-space:nowrap;"> • Total</div>
| class="infobox-data" |1,590.91 km<sup>2</sup> (614.25 sq mi)
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Elevation<div class="ib-settlement-fn"></div>
| class="infobox-data" |139 m (456 ft)
|- class="mergedtoprow"
! colspan="2" class="infobox-header" |Population<div class="ib-settlement-fn"><span class="nowrap"> </span>(September 2024)</div>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |<div style="white-space:nowrap;"> • Total</div>
| class="infobox-data" |153,348
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" | • Density
| class="infobox-data" |96.3901/km<sup>2</sup> (249.649/sq mi)
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" | • Dialect<div class="ib-settlement-fn"></div>
| class="infobox-data" |Gyeongsang
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Demonym
| class="infobox-data" |Andongite
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |[[အချိန်ဇုန်|Time zone]]
| class="infobox-data" |[[utc+09:00|UTC+9]] (Korea Standard Time)
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Postal code
| class="infobox-data adr" |<div class="postal-code">760003-760944</div>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |Area code
| class="infobox-data" |(+82) 054
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Website
| class="infobox-data" |[https://web.archive.org/web/20131011100754/http://city.andong.go.kr/open_content/en/ Official website]
|}
'''အန်ဒုန်းမြို့''' ({{lang-ko|안동}}၊ {{lang-en|Andong}}) သည် [[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]]၊ ဂယောင်းဆန်းဘူဒိုပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်ပါသည်။ ဤမြို့သည် အဆိုပါပြည်နယ်၏ မြောက်ပိုင်းဒေသတွင် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် အောက်တိုဘာလစာရင်းအရ လူဦးရေ ၁၆၇,၈၂၁ ဦး ရှိပါသည်။ နက်ဒုန်းမြစ်သည် မြို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေပြီး အန်ဒုန်းမြို့သည် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ စိုက်ပျိုးရေးဒေသများအတွက် ကုန်သွယ်ရေးဗဟိုချက်မ ဖြစ်ပါသည်။
၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များမှစ၍ အန်ဒုန်းမြို့သည် လျင်မြန်စွာ တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့ပါသည်။ သို့သော်လည်း ဒေသခံပြည်သူများသည် [[ဆိုးလ်မြို့|ဆိုးလ်]]၊ [[ဘူဆန်မြို့|ဘူဆန်]]၊ [[ဒယ်ဂူမြို့|ဒယ်ဂူ]]နှင့် အခြားမြို့ကြီးများသို့ ပြောင်းရွှေ့သွားကြသောကြောင့် လူဦးရေသည် နီးပါး ခုနစ်သောင်းခန့်အထိ ကျဆင်းသွားခဲ့ပါသည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအနှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀၀၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အစောပိုင်းတွင်မူ ဤမြို့သည် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားလုပ်ငန်းနှင့် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုဗဟိုချက်မတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပါသည်။
အန်ဒုန်းမြို့ကို ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ကျေးလက်ဓလေ့ထုံးတမ်းများ ထွန်းကားရာ ဗဟိုချက်အဖြစ် လူသိများပါသည်။ ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများသည် ရိုးရာဓလေ့ပုံစံမျိုးစုံကို ထိန်းသိမ်းထားကြပြီး အန်ဒုန်းရိုးရာယဉ်ကျေးမှုပွဲတော်ကို နှစ်စဉ် အောက်တိုဘာလလယ်တွင် ကျင်းပပါသည်။ ဤယဉ်ကျေးမှုပွဲတော်များ၏ အကျော်ကြားဆုံးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုမှာ '''အန်ဒုန်းမျက်နှာဖုံး'''များ ဖြစ်ပါသည်။
ပညာရေးနှင့် ကိုရီးယားကျေးလက်ရိုးရာပညာရပ်များကို အထူးပြုသင်ကြားသော '''အန်ဒုန်းအမျိုးသားတက္ကသိုလ်'''သည် ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များမှစ၍ လျင်မြန်စွာ တိုးတက်လာခဲ့ပါသည်။ အခြားသော အဆင့်မြင့်ပညာရေးအဖွဲ့အစည်းများတွင် အန်ဒုန်းသိပ္ပံကောလိပ်နှင့် ကက်သလစ်ဆန်းဂျီကောလိပ်တို့ ပါဝင်ပါသည်။
== သမိုင်းကြောင်း ==
[[File:Korea-Andong-Dosan_Seowon_3015-06.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Korea-Andong-Dosan_Seowon_3015-06.JPG|center|thumb|ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင် ကွန်ဖြူးရှပ်အကယ်ဒမီကျောင်းတော်ကြီးဖြစ်သော ဒိုဆန်ဆောဝန်း (Dosan Seowon)]]
ခရစ်တော်မပေါ်မီ ဘီစီ ၁ ခုနှစ်ဝန်းကျင်တွင် ဂျင်ဟန် (Jinhan) လူမျိုးများသည် အန်ဒုန်းမြို့ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကြပြီး ထိုစဉ်က ဤမြို့ကို ဂိုချန်း (Gochang) ဟု လူသိများခဲ့ပါသည်။ [[သုံးပြည်ထောင်ခေတ် (ကိုရီးယား)|ကိုရီးယား သုံးပြည်ထောင်ခေတ်]] (Three Kingdoms period) အတွင်းတွင် ဤဒေသကို ဆီလာ (Silla) ဘုရင်နိုင်ငံက စိုးမိုးအုပ်ချုပ်ခဲ့ပါသည်။ ကနဦး[[ဂျိုဆွန်း]] (Hubaekje) တပ်ဖွဲ့များနှင့် ဝမ်ဂွန်း (Wanggeon) ဦးဆောင်သော [[ဂိုလျော]] (Goryeo) စစ်တပ်တို့အကြား အေဒီ ၉၃၀ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဂိုချန်းတိုက်ပွဲသည် ဤနေရာ၌ပင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဝမ်ဂွန်းသည် ဤမြို့ကို သိမ်းပိုက်အောင်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် မြို့အမည်ကို "အန်ဒုန်း" ဟု ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ခဲ့ပါသည်။
[[ဂျိုဆောန်|ဂျိုဆွန်း]] (Joseon) မင်းဆက် ကိုရီးယားထီးနန်းကို ဆက်ခံပြီးနောက်တွင် အန်ဒုန်းမြို့သည် [[ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ]] (Confucianism) ၏ ဗဟိုချက်မ ဖြစ်လာခဲ့ပါသည်။ ဤဒေသသည် ရေရှည်အထိ ရှေးရိုးစွဲဝါဒ အလွန်အားကောင်းခဲ့ပြီး ထိပ်တန်းကွန်ဖြူးရှပ်ပညာရှင် အများအပြားကို မွေးထုတ်ပေးခဲ့ပါသည်။ ကိုရီးယားပညာရှင်အားလုံးထဲတွင် အထင်ရှားဆုံးပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည့် ထွဲဂယ် အီဟွမ် (Toe-gye Yi Hwang, ၁၅၀၁-၁၅၇၀) သည်လည်း အန်ဒုန်းမြို့သား ဖြစ်ပါသည်။ အီဟွမ်သည် ဘဝနှောင်းပိုင်းတွင် မိမိ၏ဇာတိမြေသို့ ပြန်လည်အနားယူခဲ့ပြီး ဒိုဆန်ဆောဝန်း (Dosan Seowon) အမည်ရှိ ကွန်ဖြူးရှပ်အကယ်ဒမီကျောင်းကြီးကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကာ ၎င်းကွယ်လွန်ပြီးမှသာ ကျောင်းတည်ဆောက်မှု ပြီးစီးခဲ့ပါသည်။ ယင်းခေတ်ကာလတွင် အန်ဒုန်းမြို့နှင့် မြို့ရှိ အထင်ကရမျိုးနွယ်စုများသည် ကိုရီးယားနိုင်ငံရေးလောကတွင် သြဇာညောင်းခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့အနက် ထင်ရှားသော မိသားစုသုံးစုမှာ အန်ဒုန်းကင်မ် (Andong Kim)၊ အန်ဒုန်းဂျန် (Andong Jang) နှင့် အန်ဒုန်းဂွမ် (Andong Kwon) မျိုးနွယ်စုများ ဖြစ်ကြပါသည်။
၁၆ ရာစုနောက်ပိုင်းတွင် အန်ဒုန်းမြို့၏ သြဇာအာဏာ မှေးမှိန်သွားခဲ့သော်လည်း ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းတွင် ဒေသခံ ကင်မ်မျိုးနွယ်စုဝင်တစ်ဦးသည် တော်ဝင်မိသားစုနှင့် လက်ထပ်ထိမ်းမြားခဲ့ရာမှတစ်ဆင့် တော်ဝင်နန်းတွင်းအပေါ် ပြင်းထန်သော သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို တစ်ကျော့ပြန် ရရှိခဲ့ပါသည်။
၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အစောပိုင်း ကိုရီးယားစစ်ပွဲအတွင်းတွင် အန်ဒုန်းမြို့သည် ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲတစ်ခုဖြစ်သည့် အန်ဒုန်းတိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားရာနေရာ ဖြစ်ခဲ့ပါသည်။ မြို့တစ်ခုလုံးနီးပါး ပျက်စီးသွားခဲ့သော်လည်း မြို့ကို အလျင်အမြန် ပြန်လည်တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ပါသည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် အန်ဒုန်းရေကာတာကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး မြို့အတွက် စိတ်ချရသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အား အရင်းအမြစ်ကို ပံ့ပိုးပေးနိုင်ခဲ့ပါသည်။
၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ ဘုရင်မကြီး အဲလိဇဘက် ၂ သည် မိမိ၏ သက်တော် ၇၃ နှစ်ပြည့် မွေးနေ့ကို ဤမြို့၌ ကျင်းပခဲ့ပါသည်။<ref>{{cite news |date=June 6, 2016 |title=Queen Elizabeth cherishes memory of birthday party in Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/nation/2016/06/120_206188.html |access-date=June 20, 2018 |work=[[The Korea Times]]}}</ref> ဤသမိုင်းဝင်ခရီးစဉ်ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ဟာဟွဲရိုးရာကျေးရွာပြတိုက် (Hahoe folk village museum) တွင် ပြပွဲတစ်ခုကို သီးသန့်ခင်းကျင်းပြသထားပါသည်။ အန်ဒုန်းဆိုဂျူ (Andong soju) ကို ခေတ်ပေါ်ဆိုဂျူများနှင့်မတူဘဲ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်နေပြီဖြစ်သော ရိုးရာနည်းလမ်းများကို အသုံးပြု၍ ပေါင်းခံထုတ်လုပ်ပါသည်။ ၎င်း၏ မူလလက်ရာအရည်အသွေးကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် အစိုးရ၏ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများဖြင့် ကာကွယ်ထားပြီး ဈေးကွက်အတွင်း၌လည်း မြင့်မားသော ဈေးနှုန်းဖြင့် ရောင်းချလျက်ရှိပါသည်။
== ကိုးကားချက်များ ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာနှင့် ကွဲပြားသော ဖော်ပြချက်တိုများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဖော်ပြချက်တို ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ မြို့များ]]
7g4fi5d7sig3hxfbjbend58xt1wwwbm
အန်ဆန်မြို့
0
289228
1043005
2026-07-13T02:27:05Z
Kalixlouiis
145250
"[[:en:Special:Redirect/revision/1363364137|Ansan]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်
1043005
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox ib-settlement vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn org">Ansan</div><div class="nickname ib-settlement-native"><span title="Korean-language text"><span lang="ko">안산시</span></span></div>
|-
| colspan="2" class="infobox-subheader" |<div class="category">[[:en:Cities_of_South_Korea|Specific city]]</div>
|- class="mergedtoprow"
! colspan="2" class="infobox-header" |Korean transcription(s)
|- class="mergedrow"
! scope="row" class="infobox-label" | • Hangul
| class="infobox-data" |<span title="Korean-language text"><span lang="ko">안산시</span></span>
|- class="mergedrow"
! scope="row" class="infobox-label" | • [[:en:Hanja|Hanja]]
| class="infobox-data" |<span title="Korean-language text"><span lang="ko">安山市</span></span>
|- class="mergedrow"
! scope="row" class="infobox-label" | • <span class="nowrap">Revised Romanization</span>
| class="infobox-data" |Ansan-si
|- class="mergedbottomrow"
! scope="row" class="infobox-label" | • <span class="nowrap">McCune–Reischauer</span>
| class="infobox-data" |Ansan-si
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<div class="thumb tmulti tnone center"><div class="multiimageinner"><div class="trow"><div class="tsingle"><div>[[File:Ansan_Culture_Plaza.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ansan_Culture_Plaza.jpg|288x288px]]</div><div class="text-align-center">Ansan Culture Square</div></div></div><div class="trow"><div class="tsingle"><div>[[File:Ansan_Reed_Marshy_Park.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ansan_Reed_Marshy_Park.jpg|110x110px]]</div><div class="text-align-center">[[:en:Ansan_Reed_Marshy_Park|Ansan Reed Marshy Park]]</div></div><div class="tsingle"><div>[[File:230903_최용신기념관.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:230903_%EC%B5%9C%EC%9A%A9%EC%8B%A0%EA%B8%B0%EB%85%90%EA%B4%80.jpg|174x174px]]</div><div class="text-align-center">Choi Yongshin Memorial Hall</div></div></div><div class="trow"><div class="tsingle"><div>[[File:Ansan_lake_park.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ansan_lake_park.jpg|142x142px]]</div><div class="text-align-center">Ansan Lake Park</div></div><div class="tsingle"><div>[[File:Erica_campus_main_gate.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Erica_campus_main_gate.jpg|142x142px]]</div><div class="text-align-center">[[:en:Hanyang_University|Hanyang University ERICA campus]]</div></div></div></div></div>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data maptable" |<div class="ib-settlement-cols"><div class="ib-settlement-cols-row"><div class="ib-settlement-cols-cell">[[File:Flag_of_Ansan.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Ansan.svg|border|100x100px|Flag of Ansan]]<div class="ib-settlement-caption-link">Flag</div></div><div class="ib-settlement-cols-cell">[[File:Ansan_logo.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ansan_logo.png|100x100px|Official logo of Ansan]]<div class="ib-settlement-caption-link">Emblem of Ansan</div></div></div></div>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |[[File:Gyeonggi-Ansan.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gyeonggi-Ansan.svg|352x352px|Location in South Korea]]<div class="ib-settlement-caption">Location in South Korea</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |Coordinates: <span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Ansan¶ms=37_19_0_N_126_50_0_E_region:KR-41_type:city(614772) <span class="geo-default"><span title="Maps, aerial photos, and other data for this location" class="geo-dms"><span class="latitude">37°19′0″N</span> <span class="longitude">126°50′0″E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-nondefault"><span title="Maps, aerial photos, and other data for this location" class="geo-dec">37.31667°N 126.83333°E</span> / <span class="geo">37.31667; 126.83333</span></span>]</span></span>
|- class="mergedtoprow"
! scope="row" class="infobox-label" |Country
| class="infobox-data" |<span class="flagicon nowrap">[[File:Flag_of_South_Korea.svg|link=|alt=|border|23x23px]] </span>[[:en:South_Korea|South Korea]]
|- class="mergedrow"
! scope="row" class="infobox-label" |[[:en:Regions_of_Korea|Region]]
| class="infobox-data" |[[:en:Gyeonggi_Province|Gyeonggi Province]] ([[:en:Seoul_Capital_Area|Sudogwon]])
|- class="mergedtoprow"
! scope="row" class="infobox-label" |First mention
| class="infobox-data" |940
|- class="mergedrow"
! scope="row" class="infobox-label" |City status
| class="infobox-data" |1986
|- class="mergedtoprow"
! scope="row" class="infobox-label" |[[:en:Administrative_divisions_of_South_Korea|Administrative divisions]]
| class="infobox-data" |2 gu, 25 dong
|- class="mergedtoprow"
! colspan="2" class="infobox-header" |Government<div class="ib-settlement-fn"></div>
|- class="mergedrow"
! scope="row" class="infobox-label" | • Mayor
| class="infobox-data" |Lee Min-Geun
<small>([[:en:People_Power_Party_(South_Korea)|People Power Party]])</small>
|- class="mergedtoprow"
! colspan="2" class="infobox-header" |Area<div class="ib-settlement-fn"></div>
|- class="mergedrow"
! scope="row" class="infobox-label" |<div> • Total</div>
| class="infobox-data" |149.39 km<sup>2</sup> (57.68 sq mi)
|- class="mergedtoprow"
! scope="row" class="infobox-label" |Elevation<div class="ib-settlement-fn"></div>
| class="infobox-data" |9 m (30 ft)
|- class="mergedtoprow"
! colspan="2" class="infobox-header" |Population<div class="ib-settlement-fn"><span class="nowrap"> </span>(july 2025<ref><cite class="citation web cs1"><span class="cx-segment" data-segmentid="991">[https://jumin.mois.go.kr/ "Population statistics"]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="992">''Korea Ministry of the Interior and Safety''. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="993">2025.</span></cite></ref>)</div>
|- class="mergedrow"
! scope="row" class="infobox-label" |<div> • Total</div>
| class="infobox-data" |614,772
|- class="mergedrow"
! scope="row" class="infobox-label" | • Density
| class="infobox-data" |4,115.2/km<sup>2</sup> (10,658/sq mi)
|- class="mergedrow"
! scope="row" class="infobox-label" | • Dialect<div class="ib-settlement-fn"></div>
| class="infobox-data" |[[:en:Seoul_dialect|Seoul]]
|- class="mergedtoprow"
! scope="row" class="infobox-label" |Postal code
| class="infobox-data adr" |<div class="postal-code">425020-426910</div>
|- class="mergedrow"
! scope="row" class="infobox-label" |[[:en:Telephone_numbering_plan|Area code]]
| class="infobox-data" |(+82) 31
|- class="mergedtoprow"
! scope="row" class="infobox-label" |Bird
| class="infobox-data" |[[:en:Chinese_egret|Chinese egret]]<ref><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">[https://web.archive.org/web/20190125150436/http://www.iansan.net/english/aboutAnsan/aboutAnsan/Symbol.jsp?menuId=01012003 "Symbol"]. </cite></ref>
|- class="mergedrow"
! scope="row" class="infobox-label" |Flower
| class="infobox-data" |[[:en:Rose|Rose]]
|- class="mergedrow"
! scope="row" class="infobox-label" |Tree
| class="infobox-data" |[[:en:Ginkgo|Ginkgo]]
|- class="mergedtoprow"
! scope="row" class="infobox-label" |Website
| class="infobox-data" |[http://www.ansan.go.kr/ ansan.go.kr]
|}
အန်ဆန်မြို့ ({{Korean|hangul=안산}}၊ {{lang-en|Ansan}}) သည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဂယောင်းဂီပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ပါသည်။ ဤမြို့သည် ဆိုးလ်မြို့၏ အနောက်တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိပြီး ဆိုးလ်မြို့ပြမဟာဒေသ (Seoul Metropolitan Area) ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါသည်။ ဆိုးလ်မြေအောက်ရထားလိုင်းအမှတ် (၄) ၏ မီးရထားလမ်းကွန်ရက်မှတစ်ဆင့် [[ဆိုးလ်မြို့]]နှင့် တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်ထားပါသည်။ အန်ဆန်မြို့သည် ပင်လယ်ဝါ (Yellow Sea) ကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး မြို့၏အုပ်ချုပ်မှုပိုင်နက်အတွင်း၌ ကျွန်းအချို့လည်း ပါဝင်ပါသည်။ ယင်းကျွန်းများအနက် အကြီးဆုံးနှင့် လူသိအများဆုံးကျွန်းမှာ ဒယ်ဘူကျွန်း (Daebu Island) ဖြစ်ပါသည်။
အန်ဆန်မြို့တွင် အဆင့်မြင့်ပညာရေးအဖွဲ့အစည်း အပြည့်အစုံ အများအပြား တည်ရှိပါသည်။ ၎င်းတို့တွင် အန်ဆန်တက္ကသိုလ်၊ ရှင်အန်ဆန်တက္ကသိုလ်၊ ဟန်ယန်းတက္ကသိုလ်၏ ERICA နယ်မြေ (campus) နှင့် ဆိုးလ်အနုပညာတက္ကသိုလ်တို့ ပါဝင်ကြပါသည်။ ထို့အပြင် အစိုးရအေဂျင်စီတစ်ခုဖြစ်သော ကိုရီးယားသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဘေးကင်းလုံခြုံရေးအာဏာပိုင်အဖွဲ့ (Korea Transportation Safety Authority) သည်လည်း ၂၀၀၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၃ ရက်နေ့မှစ၍ အန်ဆန်မြို့တွင် ရုံးချုပ်စိုက်ထူခဲ့ပါသည်။<ref name="kotsa1">[http://eng.kotsa.or.kr/main.jsp Home page].</ref><ref>{{cite web |last=Seungwoon |first=Song jungsun, Kim hyejin, Joe |script-title=ko:교통안전공단 - 공단소개 > 공단소개 > 일반현황 > 설립목적 및 연혁 > 2000년 이후 |url=http://www.ts2020.kr/html/pci/pci/GSTTwoThouAft.do |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170929001048/http://www.ts2020.kr/html/pci/pci/GSTTwoThouAft.do |archive-date=2017-09-29 |access-date=2016-04-25}}</ref> အန်ဆန်မြို့ရှိ ဝမ်ဂုတ်ဘွန်းဒေါင် (Wongokbon-dong) ရပ်ကွက်သည် နိုင်ငံခြားသားအလုပ်သမား အရေအတွက် အလွန်များပြားသောကြောင့် ၎င်းကို လူမျိုးစုံယဉ်ကျေးမှုနယ်မြေအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါသည်။<ref>{{Cite news |date=2009-06-02 |script-title=ko:[창간특집]그 곳에 가면 외국의 축제가 있다 |url=http://weekly.khan.co.kr/khnm.html?mode=view&code=115&artid=19969&pt=nv/ |access-date=2018-04-11 |language=ko}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် အန်ဆန်မြို့သည် နိုင်ငံခြားသားများ အများဆုံးနေထိုင်ရာ ဒေသအဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရပြီး လက်ရှိတွင် အထူးလူမျိုးစုံယဉ်ကျေးမှုမြို့တော်အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရရန် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။<ref>{{Cite web |date=2021-04-06 |script-title=ko:'외국인 최다 거주' 안산시, 다문화 특례시 지정 추진 |url=http://www.yonhapnewstv.co.kr/news/MYH20210406008200038 |access-date=2021-04-08 |website=연합뉴스TV |language=ko}}</ref> အန်ဆန်မြို့တွင် လမ်းပေါ်အနုပညာဖျော်ဖြေပွဲပွဲတော် (Street play festival) ကိုလည်း နှစ်စဉ် ကျင်းပပြုလုပ်လေ့ရှိပါသည်။
== ကိုးကားချက်များ ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
[[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာနှင့် ကွဲပြားသော ဖော်ပြချက်တိုများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဖော်ပြချက်တို ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ မြို့များ]]
2gho18skspgjdep4mrwiu3eg1yhi50h
မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ ဇူလိုင် ၁၂
100
289229
1043006
2026-07-13T02:36:03Z
Salai Rungtoi
22844
"{{Current events|year=2026|month=07|day=12|content= <!-- All news items below this line --> '''ဘေးအန္တရာယ်နှင့် မတော်တဆမှုများ''' *[[ထိုင်းနိုင်ငံ]]၊ [[ဘန်ကောက်မြို့]]၊ ကျသူကျက်မြို့နယ်ရှ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1043006
wikitext
text/x-wiki
{{Current events|year=2026|month=07|day=12|content=
<!-- All news items below this line -->
'''ဘေးအန္တရာယ်နှင့် မတော်တဆမှုများ'''
*[[ထိုင်းနိုင်ငံ]]၊ [[ဘန်ကောက်မြို့]]၊ ကျသူကျက်မြို့နယ်ရှိ အရက်ဘားဆိုင်တစ်ခု၌ မီးဘေးအန္တရာယ် ကျရောက်ခဲ့ရာ လူ ၂၇ ဦး သေဆုံးပြီး အများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ [https://apnews.com/article/thailand-bangkok-fire-pub-0869e3d356d4be11c5633f9ceb3dc329 (AP)]
<!-- All news items above this line -->}}
b6bzn4w1v32go5oj80et87jpzc82hbl
1043007
1043006
2026-07-13T02:40:56Z
Salai Rungtoi
22844
1043007
wikitext
text/x-wiki
{{Current events|year=2026|month=07|day=12|content=
<!-- All news items below this line -->
'''ဘေးအန္တရာယ်နှင့် မတော်တဆမှုများ'''
*[[ထိုင်းနိုင်ငံ]]၊ [[ဘန်ကောက်မြို့]]၊ ကျသူကျက်မြို့နယ်ရှိ အရက်ဘားဆိုင်တစ်ခု၌ မီးဘေးအန္တရာယ် ကျရောက်ခဲ့ရာ လူ ၂၇ ဦး သေဆုံးပြီး အများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ [https://apnews.com/article/thailand-bangkok-fire-pub-0869e3d356d4be11c5633f9ceb3dc329 (AP)]
'''နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေး'''
*[[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း|အာဆီယံ]]၏ အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သော [[ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ]]က ဦးဆောင်ပြီး [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]က လက်ခံကျင်းပသည့် မြန်မာ့အရေး အလွတ်သဘော ဆွေးနွေးပွဲသို့ နေပြည်တော်မှ [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး]] ဦး[[တင်မောင်ဆွေ]]နှင့် အဖွဲ့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ [https://www.bbc.com/burmese/articles/cj4g7r71rpxo (BBC)]
<!-- All news items above this line -->}}
075hjoza8g6pc685sf9a7hspgmowdnj
1043012
1043007
2026-07-13T03:09:02Z
Salai Rungtoi
22844
1043012
wikitext
text/x-wiki
{{Current events|year=2026|month=07|day=12|content=
<!-- All news items below this line -->
'''အနုပညာနှင့် ယဉ်ကျေးမှု'''
*မြန်မာဒါရိုက်တာ အောင်ဖြိုး ရိုက်ကူးထားသော 'သစ်သီးခူး' (Fruit Gathering) ဇာတ်ကားသည် [[ချက်သမ္မတနိုင်ငံ]]၌ ကျင်းပသည့် Karlovy Vary နိုင်ငံတကာ ရုပ်ရှင်ပွဲတော်၏ အမြင့်ဆုံးဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ [https://www.bbc.com/burmese/articles/cj4g7r71rpxo (BBC)]
'''ဘေးအန္တရာယ်နှင့် မတော်တဆမှုများ'''
*[[ထိုင်းနိုင်ငံ]]၊ [[ဘန်ကောက်မြို့]]၊ ကျသူကျက်မြို့နယ်ရှိ အရက်ဘားဆိုင်တစ်ခု၌ မီးဘေးအန္တရာယ် ကျရောက်ခဲ့ရာ လူ ၂၇ ဦး သေဆုံးပြီး အများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ [https://apnews.com/article/thailand-bangkok-fire-pub-0869e3d356d4be11c5633f9ceb3dc329 (AP)]
'''နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေး'''
*[[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း|အာဆီယံ]]၏ အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သော [[ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ]]က ဦးဆောင်ပြီး [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]က လက်ခံကျင်းပသည့် မြန်မာ့အရေး အလွတ်သဘော ဆွေးနွေးပွဲသို့ နေပြည်တော်မှ [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး]] ဦး[[တင်မောင်ဆွေ]]နှင့် အဖွဲ့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ [https://www.bbc.com/burmese/articles/cj4g7r71rpxo (BBC)]
<!-- All news items above this line -->}}
iusqoyz11lnmrbegde7coankg6w7m86
မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ ဇူလိုင် ၁၃
100
289230
1043008
2026-07-13T02:41:17Z
Salai Rungtoi
22844
"{{Current events|year=2026|month=07|day=13|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}}" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1043008
wikitext
text/x-wiki
{{Current events|year=2026|month=07|day=13|content=
<!-- All news items below this line -->
<!-- All news items above this line -->}}
2p2oy5w2y8ecfwksyfjo5r8g2jeys5b
ဖရန်ဆွာ ချောလက်
0
289231
1043009
2026-07-13T02:53:18Z
Kalixlouiis
145250
"[[:en:Special:Redirect/revision/1340952204|François Chollet]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်
1043009
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=François Chollet|image=Fchollet.jpg|alt=|caption=Chollet in 2020, aged 30|birth_date={{birth date and age|1989|10|20}}<ref>{{cite book | url=https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb17901880m | title=Chollet }}</ref>|birth_place=|education=[[ENSTA Paris]] ([[MEng]])|years_active=2012–present|title=|website={{URL|https://fchollet.com}}|module=|awards=TIME100 AI, Global Swiss AI Award|notable_works=Keras, TensorFlow, ARC Prize|employer=Google (2015-2024)|occupation=Artificial Intelligence}}
ဖရန်ဆွာ ချောလက် (၁၉၈၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၀ ရက်ဖွား) သည် ပြင်သစ်လူမျိုး [[ဆော့ဖ်ဝဲအင်ဂျင်နီယာ]]နှင့် [[ဉာဏ်ရည်တု]] (AI) သုတေသီတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး၊ [[ဂူဂယ်|ဂူဂဲလ်]] (Google) ကုမ္ပဏီ၏ အကြီးတန်းဝန်ထမ်းအင်ဂျင်နီယာဟောင်းတစ်ဦးလည်း ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သော ကာရပ်စ် (Keras) အဆင့်မြင့် [[အလွှာစုံသင်ယူမှုစနစ်]] (deep-learning) လိုင်ဘရီကို စတင်ဖန်တီးခဲ့သူ ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်း၏ သုတေသနလုပ်ငန်းများသည် ကွန်ပျူတာအမြင်အာရုံနည်းပညာ (computer vision)၊ ပုံစံတကျကျိုးကြောင်းဆင်ခြင်ခြင်းနှင့် စိတ္တဇတွေးခေါ်မှု (abstraction)<ref>{{Cite web |last=Chollet |first=Francois |title=Google Cloud BrandVoice: Deep Learning Q&A: What's Coming Next With Francois Chollet |url=https://www.forbes.com/sites/googlecloud/2021/07/27/deep-learning-qa-whats-coming-next-with-francois-chollet/ |access-date=2021-08-02 |website=Forbes |language=en}}</ref> တို့တွင် [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်|ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှု]]နည်းပညာကို အသုံးချခြင်းနှင့် [[ဉာဏ်ရည်တု]]နည်းပညာ၌ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဘက်စုံစွမ်းဆောင်ရည် (AGI) မည်သို့ရရှိနိုင်မည်ဆိုသည့် အချက်များအပေါ် အဓိကအာရုံစိုက်ထားပါသည်။<ref>{{Cite web |date=2021-02-02 |title=To Really Judge an AI's Smarts, Give it One of These IQ Tests |url=https://spectrum.ieee.org/how-do-you-test-the-iq-of-ai |access-date=2021-08-02 |website=IEEE Spectrum |language=en}}</ref>
== ပညာရေးနှင့် လုပ်ငန်းခွင်ဖြတ်သန်းမှု ==
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ဖရန်ဆွာ ချောလက်သည် ပဲရစ်ပိုလီတက္ကနစ်အင်စတီကျု (Polytechnic Institute of Paris) ၏ ကျောင်းတစ်ခုဖြစ်သော အန်စတာပဲရစ် (ENSTA Paris) မှ [[အင်ဂျင်နီယာမဟာဘွဲ့]] (Diplôme d'Ingénieur) ကို ရရှိခဲ့ပါသည်။<ref>{{Cite web |title=EAUX D'ICI, EAUX DE LÀ : c'est fini... |url=https://concours-nouvelles.ensta-paris.fr/2012/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016094145/https://concours-nouvelles.ensta-paris.fr/2012/ |archive-date=2021-10-16 |access-date=2021-07-29 |website=concours-nouvelles.ensta-paris.fr}}</ref>
၎င်းသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် [[ကာရပ်စ်]] (Keras) လိုင်ဘရီကို ဖြန့်ချိပြီးနောက် မကြာမီမှာပင် ဂူဂဲလ်ကုမ္ပဏီတွင် စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့ပါသည်။
၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် အိုင်အေစနစ်များ၏ အသစ်အဆန်းဖြစ်သော ကျိုးကြောင်းဆင်ခြင်မှုပြဿနာများကို ဖြေရှင်းနိုင်စွမ်းအား တိုင်းတာသည့် ARC-AGI အကဲဖြတ်စံနှုန်း (Abstraction and Reasoning Corpus for Artificial General Intelligence) ကို ထုတ်ဝေခဲ့ပါသည်။<ref>{{Cite web |title=Abstraction and Reasoning Challenge |url=https://kaggle.com/c/abstraction-and-reasoning-challenge |access-date=2021-07-29 |website=kaggle.com |language=en}}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် အဆိုပါ ARC-AGI အကဲဖြတ်စံနှုန်းကို ဖြေရှင်းနိုင်ရန်အတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁ သန်း တန်ဖိုးရှိသော ARC ဆုကြေးပြိုင်ပွဲ (ARC Prize) ကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ပါသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-09-14 |title=ARC Prize |url=https://arcprize.org/ |access-date=2024-09-14 |website=arcprize.org |language=en-US}}</ref> ၎င်းသည် ဂူဂဲလ်ကုမ္ပဏီတွင် ၉ နှစ်ကျော်ကြာ လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ကုမ္ပဏီမှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပါသည်။ ထို့နောက် ဇက်ပီယာ (Zapier) ကို ပူးတွဲတည်ထောင်သူ မိုက်ကနော့ပ် (Mike Knoop) နှင့်အတူ ပရိုဂရမ်ပေါင်းစပ်ဖန်တီးခြင်း (program synthesis) နည်းလမ်းဖြင့် ဘက်စုံဉာဏ်ရည်တု (AGI) ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို အဓိကလုပ်ဆောင်မည့် ကနဦးစီးပွားရေးလုပ်ငန်းသစ် (startup) တစ်ခုကို ပူးတွဲတည်ထောင်ခဲ့ပါသည်။<ref>{{Cite web |title=Farewell and thank you for the continued partnership, Francois Chollet!- Google Developers Blog |url=https://developers.googleblog.com/en/farewell-and-thank-you-for-the-continued-partnership-francois-chollet/ |access-date=2024-11-14 |website=developers.googleblog.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Wiggers |first=Kyle |date=2025-01-15 |title=AI researcher François Chollet founds a new AI lab focused on AGI |url=https://techcrunch.com/2025/01/15/ai-researcher-francois-chollet-founds-a-new-ai-lab-focused-on-agi/ |access-date=2025-04-27 |website=TechCrunch |language=en-US}}</ref>
၂၀၂၅ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် ဖရန်ဆွာ ချောလက်သည် ဘက်စုံဉာဏ်ရည်တု (AGI) ပန်းတိုင်ဆီသို့ သုတေသနလုပ်ငန်းများ တိုးတက်လာစေရန် လမ်းညွှန်မှုနှင့် အရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်မှု မစ်ရှင်များကို ပိုမိုလုပ်ဆောင်နိုင်ရန်အတွက် ARC ဆုကြေးပြိုင်ပွဲကို အကျိုးအမြတ်မယူသော ဖောင်ဒေးရှင်းအဆင့်အထိ အပြည့်အဝ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပါသည်။<ref>{{Cite web |title=ARC Prize Foundation - a North Star for AGI |url=https://arcprize.org/blog/arc-prize-2025 |access-date=2025-01-09 |website=arcprize.org |language=en-US}}</ref>
== စာအုပ်များနှင့် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေမှုများ ==
ဖရန်ဆွာ ချောလက်၏ ဉာဏ်ရည်တု (AI) ဆိုင်ရာ သုတေသနစာတမ်းများကို ကွန်ပျူတာအမြင်အာရုံနှင့် ပုံရိပ်အသိအမှတ်ပြုခြင်းဆိုင်ရာ ညီလာခံ (CVPR)၊ အာရုံကြောဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက်ပရိုဆက်ဆာစနစ်များဆိုင်ရာ ညီလာခံ (NeurIPS) နှင့် သင်ယူမှုပုံစံကိုယ်စားပြုခြင်းဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာညီလာခံ (ICLR) တို့အပါအဝင် ဤနယ်ပယ်၏ အဓိက အထင်ကရညီလာခံကြီးများတွင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့ပါသည်။<ref>{{Cite web |last=Ray |first=Tiernan |title=A quick tour of what you missed at the NeurIPS 2020 AI conference |url=https://www.zdnet.com/article/a-quick-tour-of-what-you-missed-at-the-neurips-2020-ai-conference/ |access-date=2021-08-02 |website=ZDNet |language=en}}</ref>
၎င်းသည် "Xception: Deep Learning with Depthwise Separable Convolutions"<ref>{{Cite web |title=Xception: Deep Learning With Depthwise Separable Convolutions |url=https://openaccess.thecvf.com/content_cvpr_2017/html/Chollet_Xception_Deep_Learning_CVPR_2017_paper.html |access-date=2021-11-07 |website=CVPR 2017}}</ref> အမည်ရှိ စာတမ်းကို ရေးသားခဲ့သူဖြစ်ပြီး အဆိုပါစာတမ်းသည် ကိုးကားချက်အကြိမ်ရေ ၁၈,၀၀၀ ကျော်ဖြင့် CVPR ညီလာခံမှတ်တမ်းများတွင် ကိုးကားမှုအများဆုံး ထိပ်တန်းစာတမ်း ၁၀ စောင်အနက် တစ်စောင်အဖြစ် ပါဝင်နေပါသည်။<ref>{{Cite web |title=Google Scholar: top 100 CVPR publications |url=https://scholar.google.com/citations?hl=en&vq=en&view_op=list_hcore&venue=FXe-a9w0eycJ.2021 |access-date=2021-11-07 |website=Google Scholar}}</ref>
ထို့အပြင် ဖရန်ဆွာ ချောလက်သည် အုပ်ရေ ၁ သိန်းကျော် ရောင်းချခဲ့ရသည့်<ref>{{Cite book |date=2025-11-18 |title=Deep Learning with Python, Third Edition |url=https://www.simonandschuster.com/books/Deep-Learning-with-Python-Third-Edition/Francois-Chollet/9781633436589 |isbn=978-1-63343-658-9 |language=en}}</ref> "Deep Learning with Python"<ref>{{Cite web |date=2021-04-27 |title=Top Deep Learning Books to Read in 2021 |url=https://programminginsider.com/top-deep-learning-books-to-read-in-2021/ |access-date=2021-08-02 |website=Programming Insider |language=en-US}}</ref> စာအုပ်ကို ရေးသားခဲ့သူဖြစ်ပြီး တိုမက်စ် ကာလီနော့စကီး (Tomasz Kalinowski) နှင့်အတူ "Deep Learning With R" စာအုပ်ကိုလည်း ပူးတွဲရေးသားခဲ့ပါသည်။<ref>{{Cite web |title=Deep Learning with R |url=https://www.simonandschuster.com/books/Deep-Learning-with-R-Third-Edition/Francois-Chollet/9781633435186 |access-date=October 22, 2025 |website=[[Simon & Schuster]]}}</ref>
== ဆုတံဆိပ်များ ==
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဖရန်ဆွာ ချောလက်သည် ဉာဏ်ရည်တုနည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ထူးခြားပြောင်မြောက်သော အောင်မြင်မှုများကြောင့် ကမ္ဘာ့ဆွတ်ဇာလန်ဉာဏ်ရည်တုဆု (Global Swiss AI Award) ကို ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့ပါသည်။<ref>{{Cite web |date= |title=François Chollet, Google: "On aura bientôt entraîné les modèles sur tous les textes humainement disponibles" |url=https://www.ictjournal.ch/interviews/2022-02-01/francois-chollet-google-on-aura-bientot-entraine-les-modeles-sur-tous-les |access-date=2022-02-15 |website=ICTJournal}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 November 2021 |title=Wie man künstliche Intelligenz messen kann - und warum das wichtig ist |url=https://www.netzwoche.ch/news/2021-11-25/wie-man-kuenstliche-intelligenz-messen-kann-und-warum-das-wichtig-ist |access-date=2022-02-15 |website=Netzwoche}}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် တိုင်းမ် (TIME) မဂ္ဂဇင်းက ၎င်းအား ဉာဏ်ရည်တု (AI) လောကတွင် သြဇာအလွှမ်းမိုးဆုံး ပုဂ္ဂိုလ် ၁၀၀ အနက် တစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ဖော်ပြခဲ့ပါသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-09-14 |title=TIME100 AI 2024: Francois Chollet |url=https://time.com/7012823/francois-chollet/ |access-date=2024-09-14 |website=time.com |language=en-US}}</ref>
== စာစုစာရင်း ==
* {{Cite book |last=Chollet |first=François |year=2017 |title=Deep Learning with Python |publisher=[[Manning Publications]] |isbn=9781617294433 |location=}}
* {{Cite book |last=Chollet |first=François |year=2018 |title=Deep Learning With R |last2=Allaire |first2=J. J. |publisher=[[Manning Publications]] |isbn=9781617295546 |editor-first= |series=}}
* {{Cite book |last=Chollet |first=François |year=2019 |title=On the Measure of Intelligence |publisher= |isbn= |location=}}
* {{Cite book |last=Chollet |first=François |year=2021 |title=Deep Learning with Python Second Edition |publisher=[[Manning Publications]] |isbn=9781617296864 |location=}}
== ကိုးကားချက်များ ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist|30em}}
[[ကဏ္ဍ:၁၉၈၉ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
kylrh30v79k1b2j47mz3xebbtfv0hag
1043010
1043009
2026-07-13T02:54:15Z
Kalixlouiis
145250
"[[:en:Special:Redirect/revision/1340952204|François Chollet]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်
1043010
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=François Chollet|image=Fchollet.jpg|alt=|caption=Chollet in 2020, aged 30|birth_date={{birth date and age|1989|10|20}}<ref>{{cite book | url=https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb17901880m | title=Chollet }}</ref>|birth_place=|education=[[ENSTA Paris]] ([[MEng]])|years_active=2012–present|title=|website={{URL|https://fchollet.com}}|module=|awards=TIME100 AI, Global Swiss AI Award|notable_works=Keras, TensorFlow, ARC Prize|employer=Google (2015-2024)|occupation=Artificial Intelligence}}
ဖရန်ဆွာ ချောလက် (၁၉၈၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၀ ရက်ဖွား) သည် ပြင်သစ်လူမျိုး [[ဆော့ဖ်ဝဲအင်ဂျင်နီယာ]]နှင့် [[ဉာဏ်ရည်တု]] (AI) သုတေသီတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး၊ [[ဂူဂယ်|ဂူဂဲလ်]] (Google) ကုမ္ပဏီ၏ အကြီးတန်းဝန်ထမ်းအင်ဂျင်နီယာဟောင်းတစ်ဦးလည်း ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သော ကာရပ်စ် (Keras) အဆင့်မြင့် [[အလွှာစုံသင်ယူမှုစနစ်]] (deep-learning) လိုင်ဘရီကို စတင်ဖန်တီးခဲ့သူ ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်း၏ သုတေသနလုပ်ငန်းများသည် ကွန်ပျူတာအမြင်အာရုံနည်းပညာ (computer vision)၊ ပုံစံတကျကျိုးကြောင်းဆင်ခြင်ခြင်းနှင့် စိတ္တဇတွေးခေါ်မှု (abstraction)<ref>{{Cite web |last=Chollet |first=Francois |title=Google Cloud BrandVoice: Deep Learning Q&A: What's Coming Next With Francois Chollet |url=https://www.forbes.com/sites/googlecloud/2021/07/27/deep-learning-qa-whats-coming-next-with-francois-chollet/ |access-date=2021-08-02 |website=Forbes |language=en}}</ref> တို့တွင် [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်|ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှု]]နည်းပညာကို အသုံးချခြင်းနှင့် [[ဉာဏ်ရည်တု]]နည်းပညာ၌ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဘက်စုံစွမ်းဆောင်ရည် (AGI) မည်သို့ရရှိနိုင်မည်ဆိုသည့် အချက်များအပေါ် အဓိကအာရုံစိုက်ထားပါသည်။<ref>{{Cite web |date=2021-02-02 |title=To Really Judge an AI's Smarts, Give it One of These IQ Tests |url=https://spectrum.ieee.org/how-do-you-test-the-iq-of-ai |access-date=2021-08-02 |website=IEEE Spectrum |language=en}}</ref>
== ပညာရေးနှင့် လုပ်ငန်းခွင်ဖြတ်သန်းမှု ==
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ဖရန်ဆွာ ချောလက်သည် ပဲရစ်ပိုလီတက္ကနစ်အင်စတီကျု (Polytechnic Institute of Paris) ၏ ကျောင်းတစ်ခုဖြစ်သော အန်စတာပဲရစ် (ENSTA Paris) မှ [[အင်ဂျင်နီယာမဟာဘွဲ့]] (Diplôme d'Ingénieur) ကို ရရှိခဲ့ပါသည်။<ref>{{Cite web |title=EAUX D'ICI, EAUX DE LÀ : c'est fini... |url=https://concours-nouvelles.ensta-paris.fr/2012/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016094145/https://concours-nouvelles.ensta-paris.fr/2012/ |archive-date=2021-10-16 |access-date=2021-07-29 |website=concours-nouvelles.ensta-paris.fr}}</ref>
၎င်းသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် [[ကာရပ်စ်]] (Keras) လိုင်ဘရီကို ဖြန့်ချိပြီးနောက် မကြာမီမှာပင် ဂူဂဲလ်ကုမ္ပဏီတွင် စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့ပါသည်။
၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် အိုင်အေစနစ်များ၏ အသစ်အဆန်းဖြစ်သော ကျိုးကြောင်းဆင်ခြင်မှုပြဿနာများကို ဖြေရှင်းနိုင်စွမ်းအား တိုင်းတာသည့် ARC-AGI အကဲဖြတ်စံနှုန်း (Abstraction and Reasoning Corpus for Artificial General Intelligence) ကို ထုတ်ဝေခဲ့ပါသည်။<ref>{{Cite web |title=Abstraction and Reasoning Challenge |url=https://kaggle.com/c/abstraction-and-reasoning-challenge |access-date=2021-07-29 |website=kaggle.com |language=en}}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် အဆိုပါ ARC-AGI အကဲဖြတ်စံနှုန်းကို ဖြေရှင်းနိုင်ရန်အတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁ သန်း တန်ဖိုးရှိသော ARC ဆုကြေးပြိုင်ပွဲ (ARC Prize) ကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ပါသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-09-14 |title=ARC Prize |url=https://arcprize.org/ |access-date=2024-09-14 |website=arcprize.org |language=en-US}}</ref> ၎င်းသည် ဂူဂဲလ်ကုမ္ပဏီတွင် ၉ နှစ်ကျော်ကြာ လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ကုမ္ပဏီမှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပါသည်။ ထို့နောက် ဇက်ပီယာ (Zapier) ကို ပူးတွဲတည်ထောင်သူ မိုက်ကနော့ပ် (Mike Knoop) နှင့်အတူ ပရိုဂရမ်ပေါင်းစပ်ဖန်တီးခြင်း (program synthesis) နည်းလမ်းဖြင့် ဘက်စုံဉာဏ်ရည်တု (AGI) ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို အဓိကလုပ်ဆောင်မည့် ကနဦးစီးပွားရေးလုပ်ငန်းသစ် (startup) တစ်ခုကို ပူးတွဲတည်ထောင်ခဲ့ပါသည်။<ref>{{Cite web |title=Farewell and thank you for the continued partnership, Francois Chollet!- Google Developers Blog |url=https://developers.googleblog.com/en/farewell-and-thank-you-for-the-continued-partnership-francois-chollet/ |access-date=2024-11-14 |website=developers.googleblog.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Wiggers |first=Kyle |date=2025-01-15 |title=AI researcher François Chollet founds a new AI lab focused on AGI |url=https://techcrunch.com/2025/01/15/ai-researcher-francois-chollet-founds-a-new-ai-lab-focused-on-agi/ |access-date=2025-04-27 |website=TechCrunch |language=en-US}}</ref>
၂၀၂၅ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် ဖရန်ဆွာ ချောလက်သည် ဘက်စုံဉာဏ်ရည်တု (AGI) ပန်းတိုင်ဆီသို့ သုတေသနလုပ်ငန်းများ တိုးတက်လာစေရန် လမ်းညွှန်မှုနှင့် အရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်မှု မစ်ရှင်များကို ပိုမိုလုပ်ဆောင်နိုင်ရန်အတွက် ARC ဆုကြေးပြိုင်ပွဲကို အကျိုးအမြတ်မယူသော ဖောင်ဒေးရှင်းအဆင့်အထိ အပြည့်အဝ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပါသည်။<ref>{{Cite web |title=ARC Prize Foundation - a North Star for AGI |url=https://arcprize.org/blog/arc-prize-2025 |access-date=2025-01-09 |website=arcprize.org |language=en-US}}</ref>
== စာအုပ်များနှင့် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေမှုများ ==
ဖရန်ဆွာ ချောလက်၏ ဉာဏ်ရည်တု (AI) ဆိုင်ရာ သုတေသနစာတမ်းများကို ကွန်ပျူတာအမြင်အာရုံနှင့် ပုံရိပ်အသိအမှတ်ပြုခြင်းဆိုင်ရာ ညီလာခံ (CVPR)၊ အာရုံကြောဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက်ပရိုဆက်ဆာစနစ်များဆိုင်ရာ ညီလာခံ (NeurIPS) နှင့် သင်ယူမှုပုံစံကိုယ်စားပြုခြင်းဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာညီလာခံ (ICLR) တို့အပါအဝင် ဤနယ်ပယ်၏ အဓိက အထင်ကရညီလာခံကြီးများတွင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့ပါသည်။<ref>{{Cite web |last=Ray |first=Tiernan |title=A quick tour of what you missed at the NeurIPS 2020 AI conference |url=https://www.zdnet.com/article/a-quick-tour-of-what-you-missed-at-the-neurips-2020-ai-conference/ |access-date=2021-08-02 |website=ZDNet |language=en}}</ref>
၎င်းသည် "Xception: Deep Learning with Depthwise Separable Convolutions"<ref>{{Cite web |title=Xception: Deep Learning With Depthwise Separable Convolutions |url=https://openaccess.thecvf.com/content_cvpr_2017/html/Chollet_Xception_Deep_Learning_CVPR_2017_paper.html |access-date=2021-11-07 |website=CVPR 2017}}</ref> အမည်ရှိ စာတမ်းကို ရေးသားခဲ့သူဖြစ်ပြီး အဆိုပါစာတမ်းသည် ကိုးကားချက်အကြိမ်ရေ ၁၈,၀၀၀ ကျော်ဖြင့် CVPR ညီလာခံမှတ်တမ်းများတွင် ကိုးကားမှုအများဆုံး ထိပ်တန်းစာတမ်း ၁၀ စောင်အနက် တစ်စောင်အဖြစ် ပါဝင်နေပါသည်။<ref>{{Cite web |title=Google Scholar: top 100 CVPR publications |url=https://scholar.google.com/citations?hl=en&vq=en&view_op=list_hcore&venue=FXe-a9w0eycJ.2021 |access-date=2021-11-07 |website=Google Scholar}}</ref>
ထို့အပြင် ဖရန်ဆွာ ချောလက်သည် အုပ်ရေ ၁ သိန်းကျော် ရောင်းချခဲ့ရသည့်<ref>{{Cite book |date=2025-11-18 |title=Deep Learning with Python, Third Edition |url=https://www.simonandschuster.com/books/Deep-Learning-with-Python-Third-Edition/Francois-Chollet/9781633436589 |isbn=978-1-63343-658-9 |language=en}}</ref> "Deep Learning with Python"<ref>{{Cite web |date=2021-04-27 |title=Top Deep Learning Books to Read in 2021 |url=https://programminginsider.com/top-deep-learning-books-to-read-in-2021/ |access-date=2021-08-02 |website=Programming Insider |language=en-US}}</ref> စာအုပ်ကို ရေးသားခဲ့သူဖြစ်ပြီး တိုမက်စ် ကာလီနော့စကီး (Tomasz Kalinowski) နှင့်အတူ "Deep Learning With R" စာအုပ်ကိုလည်း ပူးတွဲရေးသားခဲ့ပါသည်။<ref>{{Cite web |title=Deep Learning with R |url=https://www.simonandschuster.com/books/Deep-Learning-with-R-Third-Edition/Francois-Chollet/9781633435186 |access-date=October 22, 2025 |website=[[Simon & Schuster]]}}</ref>
== ဆုတံဆိပ်များ ==
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဖရန်ဆွာ ချောလက်သည် ဉာဏ်ရည်တုနည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ထူးခြားပြောင်မြောက်သော အောင်မြင်မှုများကြောင့် ကမ္ဘာ့ဆွတ်ဇာလန်ဉာဏ်ရည်တုဆု (Global Swiss AI Award) ကို ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့ပါသည်။<ref>{{Cite web |date= |title=François Chollet, Google: "On aura bientôt entraîné les modèles sur tous les textes humainement disponibles" |url=https://www.ictjournal.ch/interviews/2022-02-01/francois-chollet-google-on-aura-bientot-entraine-les-modeles-sur-tous-les |access-date=2022-02-15 |website=ICTJournal}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 November 2021 |title=Wie man künstliche Intelligenz messen kann - und warum das wichtig ist |url=https://www.netzwoche.ch/news/2021-11-25/wie-man-kuenstliche-intelligenz-messen-kann-und-warum-das-wichtig-ist |access-date=2022-02-15 |website=Netzwoche}}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် တိုင်းမ် (TIME) မဂ္ဂဇင်းက ၎င်းအား ဉာဏ်ရည်တု (AI) လောကတွင် သြဇာအလွှမ်းမိုးဆုံး ပုဂ္ဂိုလ် ၁၀၀ အနက် တစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ဖော်ပြခဲ့ပါသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-09-14 |title=TIME100 AI 2024: Francois Chollet |url=https://time.com/7012823/francois-chollet/ |access-date=2024-09-14 |website=time.com |language=en-US}}</ref>
== စာစုစာရင်း ==
* {{Cite book |last=Chollet |first=François |year=2017 |title=Deep Learning with Python |publisher=[[Manning Publications]] |isbn=9781617294433 |location=}}
* {{Cite book |last=Chollet |first=François |year=2018 |title=Deep Learning With R |last2=Allaire |first2=J. J. |publisher=[[Manning Publications]] |isbn=9781617295546 |editor-first= |series=}}
* {{Cite book |last=Chollet |first=François |year=2019 |title=On the Measure of Intelligence |publisher= |isbn= |location=}}
* {{Cite book |last=Chollet |first=François |year=2021 |title=Deep Learning with Python Second Edition |publisher=[[Manning Publications]] |isbn=9781617296864 |location=}}
== ကိုးကားချက်များ ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist|30em}}
[[ကဏ္ဍ:၁၉၈၉ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်သုတေသီများ]]
hqwuv0jrjsmpk9xse4h5vswyeyus4b5
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-37833-88
3
289232
1043020
2026-07-13T08:08:55Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1043020
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-37833-88 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၀၈၊ ၁၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC)
bh8ufz39wdj11d246uwlzigsazvsriz
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-39577-34
3
289233
1043025
2026-07-13T09:09:02Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1043025
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-39577-34 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၀၉၊ ၁၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC)
oq9dsli3nqklhlfaj8i62w106ak9t7j
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-39516-62
3
289234
1043026
2026-07-13T09:09:12Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1043026
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-39516-62 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၀၉၊ ၁၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC)
720inwrnc5mrovjv0hdcewpho14l4ls
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-39351-01
3
289235
1043030
2026-07-13T10:09:20Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1043030
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-39351-01 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၉၊ ၁၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC)
imunr36z1eccujaws1ga9nncgn5q8qg
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-39384-23
3
289236
1043031
2026-07-13T10:09:30Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1043031
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-39384-23 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၉၊ ၁၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC)
elmlkgxbfd6vdkcunklkpgg6o3n23ya
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-39688-12
3
289237
1043034
2026-07-13T11:09:37Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1043034
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-39688-12 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၀၉၊ ၁၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC)
pznv31hmylxtuds0hctpvq63x07pdmo