ကမ္ဘာမကျေ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="my">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝီကီပီးဒီးယား</sitename>
    <dbname>mywiki</dbname>
    <base>https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">မီဒီယာ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">အထူး</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">အသုံးပြုသူ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝီကီပီးဒီးယား</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ဖိုင်</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဖိုင် ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">တမ်းပလိတ်</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">အကူအညီ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">အကူအညီ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ကဏ္ဍ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">မုခ်ဝ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">စာမူကြမ်း</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">မော်ဂျူး</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ကမ္ဘာမကျေ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1794</id>
    <revision>
      <id>1060083</id>
      <parentid>956786</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T12:35:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56740-80</username>
        <id>149945</id>
      </contributor>
      <origin>1060083</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17737" sha1="6iywptyadvjf7cn8b99gjne8rdayidi" xml:space="preserve">{{Infobox anthem
|title         = ကမ္ဘာမကျေ
|transcription = Kaba Ma Kyei
|english_title = Till the End of the World
|alt_title     = 
|en_alt_title  = 
|image         = 'Kaba Ma Kyei' sheet music.jpg
|image_size    =
|prefix        = အမျိုးသား
|country       = {{flagicon|MM}} [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
|author        = [[တင်၊ သခင် (ဝိုင်အမ်ဘီ)|ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဝိုင်အမ်ဘီ ဆရာတင်]] (၁၉၃၀)နှင့် ဝဏ္ဏကျော်ထင် စိန်မြမောင် (၁၉၄၇)
|lyrics_date   = 
|composer      = [[တင်၊ သခင် (ဝိုင်အမ်ဘီ)|ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဝိုင်အမ်ဘီ ဆရာတင်]]
|music_date    = ၂၀ ဇူလိုင် ၁၉၃၀
|adopted       = ၂၂ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၇ 
|sound         =U.S. Navy Band - Kaba Ma Kyei.oga
|sound_title   = ကမ္ဘာမကျေ (တီးလုံး)
}}
{{Listen
| filename    =
| title       = ကမ္ဘာမကျေ
| description =ဤသံစဉ်မှာ သီချင်း တစ်ပုဒ်လုံး၏ သီဆိုဟန် ဖြစ်သည်
| pos         =
}}
'''ကမ္ဘာမကျေ'''သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ [[နိုင်ငံတော်သီချင်း]]ဖြစ်သည်။ သီချင်း၏ အစပိုင်း(ခြေဆင်း) ကို မြန်မာ့ရိုးရာသံစဉ်ဖြင့် တီးခတ်ထားခဲ့သည်။ ထို့နောက် အနောက်တိုင်းဂီတသံစဉ်သို့ ပြောင်းလဲ တီးခတ်ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဤသီချင်းစာသား၊ သံစဉ်များကို ဝဏ္ဏကျော်ထင် စိန်မြမောင် ရေးစပ်သီကုံးထားခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[၁၉၄၇]] ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၂ တွင် တိုင်းပြုပြည်ပြု လွှတ်တော် တတိယညီလာခံ ဆဋ္ဌမမြောက် အစည်းအဝေး မှ '''ကမ္ဘာမကျေ''' ကို နိုင်ငံတော်သီချင်း အဖြစ် အတည်ပြုခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု ရက်စွဲသမိုင်း − ကျော်ငြိမ်း (၁၉၄၅ မှ ၁၉၄၈  − စာ ၇၄)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;anthem&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-57591079|title=နိုင်ငံတော်သီချင်း - ကမ္ဘာမကျေလား၊ ကမ္ဘာမကြေလား}}&lt;/ref&gt;

==ဝေါဟာရရင်းမြစ်==
ကမ္ဘာ'''ကျေ'''/'''ကြေ''' (သို့) မ'''ကျေ'''/မ'''ကြေ''' ဟူသောစကားစုကို အသုံးပြု၍ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကဗျာဆရာ၊ သီချင်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာများက  ခေတ်အဆက်ဆက်တွင် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ မှတ်တမ်းများအရ အစောဆုံးတွေ့ရသော စကားစုမှာ [[ဆရာတော်ဦးဗုဓ်]]၏ ကဗျာသာရတ္ထသင်္ဂဟကျမ်းတွင် ရေးသားထား၍ ဤသို့နှစ်မျိုးတွေ့ရသည်။ 

{{quote|''ပွတ်ခုံပွတ်ကျေ၊ ကျေပွန်စကား၊ စားသောက်မကျေ၊ မကျေကမ္ဘာ'' (ယပင့်)&lt;br&gt;
''အစာလည်းကြေ၊ သိသိကြေက၊ ပျက်ကြေညက်ကြေ၊ ကမ္ဘာကြေ၍'' (ရရစ်)}} 

ထို့နောက်ပိုင်း မြန်မာစာ ပညာရှင်များအဖွဲ့က ကျမ်းစာများ၊ ရေးထုံးများ၊ ရှေးဟောင်းစာပေများကို နှိုင်းယှဉ်သုံးသပ်ခဲ့ကြ၍ &quot;ကျေ&quot; နှင့် &quot;ကြေ&quot; အသုံးကို ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ ရုပ်ဝတ္ထုရှိသောအရာတစ်ခုခု မှုန့်၊ ညက်၊ ကျိုး၊ ကွဲသွားသောအခါ၌ ရရစ်ဖြင့် '''ကြေ''' ၊ ရုပ်ဝတ္ထုမဲ့ (သို့) ဒြပ်မဲ့သော အရာများ ပျောက်ပျက်သွားလျှင် ယပင့်ဖြင့် '''ကျေ''' ဟုရေးရန်ဖြစ်သည်။

မြန်မာစာအဖွဲ့က ဆရာကြီးဦးထွန်းတင့်သည် &quot;ကမ္ဘာမကျေ&quot; ဟုရေးသင့်ကြောင်း အကျိုးအကြောင်းပြ၍ပြောဆိုသည်။ နိုင်ငံတော်သီချင်း၌ပါရှိသော ကမ္ဘာဆိုသည်မှာ မြေကြီးကမ္ဘာကို ဆိုလိုခြင်းမဟုတ်နိုင်၊ အချိန်ကာလများ ကမ္ဘာပေါင်းများစွာကြာသော်လည်းလည်း မကျေမပျက် (မပျက်စီး) ဟုဆိုလိုဟန်တူသည်။ ထို့ကြောင့် ယပင့်ဖြင့် ရေးမှသာ သင့်တော်မည်ဟု ယူဆသည်။ ကမ္ဘာသည် အချိန်ကာလ (ဒြပ်မဲ့) သဘောကို ရည်ညွှန်းသည်ဖြစ်၍ ယပင့်ဖြင့်သာ ရေးသင့်သည်ဟု ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ 

သို့သော်လည်း ကမ္ဘာမကျေသီချင်းသည် [[တို့ဗမာသီချင်း]]ကို အပြောင်းလဲပြု၍ ရေးဖွဲ့ထားခြင်းဖြစ်ကာ တို့ဗမာသီချင်းတွင် &quot;ကမ္ဘာမကြေ&quot; ဟူ၍ စာရေးဆရာ(များ) ကသုံးနှုန်းထားသည်။ တို့ဗမာသီချင်းစပ်ဆိုရာ၌ အဓိကရေးဖွဲ့သူမှာ [[သခင်တင် (ဝိုင်အမ်ဘီ)]] ဖြစ်ပြီး အကြံပေးသူအချို့ရှိ၍ ထိုအထဲမှ [[သခင်ဘသောင်း]]{{efn|ဘီဘီစီ (မြန်မာ)၏ ဆောင်းပါးတွင် တို့ဗမာသီချင်းကို ရေးစပ်သူသည် သခင်ဘသောင်းဟုဆိုရာ၌ အခြားကျမ်း၊ စာအုပ်များ၏ ဖော်ပြချက်နှင့် ကွဲလွဲနေသည်။}}က &quot;ယူဇနာနှစ်သိန်းလေးသောင်းအထုရှိတဲ့ ဤကမ္ဘာမြေကြီးဟာ ကြေပျက်မသွားသမျှကာလပတ်လုံး ဗမာပြည်ဟာ ငါတို့ပိုင်တဲ့ပြည်ဖြစ်သည်&quot; ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ဤစကားလုံးများသည် သခင်ဘသောင်း တီထွင်ခဲ့သောဝေါဟာရမဟုတ်ဘဲ အစောဆုံးတွေ့ရှိရသည့် မှတ်တမ်းအရ ဆရာတော် ဦးဗုဓ်ဖြစ်သည်။ ဆရာတော်က &quot;ကမ္ဘာမကျေ&quot; ဟု မူရင်း၌ သုံးစွဲထားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;anthem&quot;/&gt; လက်ရှိ၌လည်း ဤနိုင်ငံတော်သီချင်းကို &quot;ကမ္ဘာမကျေ&quot; ဟူသောစကားလုံးများဖြင့်သာ တရားဝင်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=CB95CD4DA7BE565FD0F99C26E2416280?lawordSn=917|title=ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ နိုင်ငံတော်သီချင်းဥပဒေ (နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ်၁၀/၂၀၁၀) ၁၃၇၂ ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လဆန်း ၁၃ ရက် (၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၁ ရက်)|access-date=10 September 2020|archive-date=9 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709183626/https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=CB95CD4DA7BE565FD0F99C26E2416280?lawordSn=917}}&lt;/ref&gt;


== လက်ရှိတရားဝင် စာသား ==

{|
|+
|-
!သီချင်းစာသား&lt;ref&gt;[http://burmalibrary.org/docs4/Draft_Constitution-Burmese.pdf Constitution of the Republic of the Union of Myanmar (2008)] Chapter 13 State Flag, State Seal, National Anthem and the Capital. Article 439 (a). Page 176.&lt;/ref&gt;
!IPA transcription
![[:en:MLC Transcription System|MLC transcription]]
|-valign=&quot;top&quot;
| | 
: တရားမျှတ လွတ်လပ်ခြင်းနဲ့မသွေ၊ 
: တို့ပြည်၊ တို့မြေ၊
: များလူခပ်သိမ်း၊ ငြိမ်းချမ်းစေဖို့၊ 
: ခွင့်တူညီမျှ၊ ဝါဒ ဖြူစင်တဲ့ ပြည်၊ 
: တို့ပြည်၊ တို့မြေ၊
: ပြည်ထောင်စုအမွေ၊ အမြဲတည်တံ့စေ၊ 
: အဓိဋ္ဌာန်ပြုပေ၊ ထိန်းသိမ်းစို့လေ ။
: (ကမ္ဘာမကျေ၊ မြန်မာပြည်၊
: တို့ဘိုးဘွား အမွေစစ်မို့ ချစ်မြတ်နိုးပေ။)
: ပြည်ထောင်စုကို အသက်ပေးလို့ တို့ကာကွယ်မလေ၊
: ဒါတို့ပြည် ဒါတို့မြေ တို့ပိုင်နက်မြေ။
: တို့ပြည် တို့မြေ အကျိုးကို ညီညာစွာတို့တစ်တွေ 
: ထမ်းဆောင်ပါစို့လေ တို့တာဝန်ပေ အဖိုးတန်မြေ။
| 
:{{IPA|[təjá m̥ja̰ ta̰ lʊʔ laʔ tɕʰɪ́n nɛ̰ mə t̪wè]}}
:{{IPA|[do̰ pjè do̰ mjè]}}
:{{IPA|[mjá lù kʰaʔ t̪éʲɲ ɲéʲN dʑœ́n zè bo̰]}}
:{{IPA|[kʰwɪ̰n tù ɲì m̥ja̰ wàda̰ pʰjù sɪ̀n dɛ̰ pjè]}}
:{{IPA|[do̰ pjè do̰ mjè]}}
:{{IPA|[pjì dàʊn zṵ ʔəmwè ʔəmjɛ́ tì da̰n zè]}}
:{{IPA|[ʔədeʲʔtʰœ̀m pjṵ bè tʰéʲn̪ t̪éʲn zo̰ lè]}}
:{{IPA|[ɡəbà mə tɕè mjəmà pjè]}}
:{{IPA|[do̰ bó bwá ʔəmwè sɪʔ mo̰ tɕʰɪʔ mjaʔ nó bè]}}
:{{IPA|[pjì dàʊn zṵ ɡò ʔət̪ɛʔ pé lo̰ do̰ kà ɡwɛ̀ məlè]}}
:{{IPA|[dà do̰ pjè dà do̰ mjè do̰ pàɪn nɛʔ mjè]}}
:{{IPA|[do̰ pjè do̰ mjè ʔətɕó ɡò ɲì ɲà zwà do̰ dədwè]}}
:{{IPA|[tʰœ́n sʰàʊm bà zo̰ lè do̰ tà wʊ̀m bè ʔəpʰó tœ̀m mjè]}}
|
:ta.ra: hmya. ta. lwat lap hkrang: nai. ma. swe
:(tui. prany tui. mre)
:mya: lu hkap sim: ngrim: hkyam: ce hpo.
:hkwang. tu nyi hmya. wada. hpyu cang tai. prany
:(tui. prany tui. mre)
:prany htaung cu. a mwi a.mrai: tany tam. se
:a.dhithtan pru. pe htin: sim: cui. le
:kambha ma. kye / mranma prany /
:tui. bhui: bwa: a.mwe cac mui. hkyac mrat nui: pe //
:prany htaung cu. kui a.sak pe: lui. tui. ka kwai ma.le /
:da tui. prany da tui. mre tui. puing nak mre //
:tui. prany tui. mre a.kyui: kui nyi nya cwa tui. ta.twe
:htam: hcaung pa cui. le tui. ta wan pe a. hpui: tan mre //
|}

== သမိုင်းဝင် စာသား ==
=== ၁၉၄၇ ခုနှစ် ပထမမူကြမ်း ===
အမျိုးသားရေး ကြိုးပမ်းစို့လေ၊ 
ဒို့ပြေ ဒို့မြေ၊ 
အရှေ့က နေဝန်းထွန်းသစ်စပုံသို့ 
ဒို့ဆောင်သမျှအောင်ရမည်မှာ မလွဲပေ။ 
ဒို့ပြေ-ဟေ့ဒိုမြေ၊ ဒို့ပြည်ထောင်စုပေ၊ 
ဒို့တတွေ ရဲ့ပြေ၊ ဒို့တတွေရဲ့မြေ၊ တိုင်းရင်းသားအမွေ။

𝄆 ကမ္ဘာမကြေ၊ ဗမာပြည်၊
တို့ဘိုးဘွား အမွေစစ်မို့ ချစ်မြတ်နိုးပေ။ 𝄇
ဒါဒို့ပြေ ဒါဒို့မြေ ဒို့ကိုယ်ပိုင်မြေ၊ 
ဒို့ဘိုးဘွားအမွေစစ်မို့ ချစ်မြတ်နိုးပေ၊ 
ဒို့ပြေဒို့မြေ အကျိုးကို ကာကွယ် သယ်ပိုးမလေ၊ ဒို့ပြည်ထောင်စုအမွေ အဖိုးတန် ဤမြေ ဒို့တာဝန်ပေ။

=== ၁၉၄၇ ခုနှစ် တရားဝင်စာသား (၁၉၄၈-၁၉၈၉) ===

တရားမျှတ လွတ်လပ်ခြင်းနဲ့ မသွေ၊
တို့ပြည်၊ တို့မြေ၊
များလူခပ်သိမ်း၊ ငြိမ်းချမ်းစေဖို့၊
ခွင့်တူညီမျှ၊ ဝါဒဖြူစင်တဲ့ပြည်၊
တို့ပြည်၊ တို့မြေ၊
ပြည်ထောင်စုအမွေ၊ အမြဲတည်တံ့စေ၊
အဓိဋ္ဌာန်ပြုပေ၊ ထိန်းသိမ်းစို့လေ

𝄆 ကမ္ဘာမ'''ကြေ'''၊ '''ဗ'''မာပြည်၊{{efn|လက်ရှိစာသားတွင် &quot;ကမ္ဘာမ'''​ကျေ'''၊ '''မြန်'''မာပြည်&quot; ဟု ပြင်ဆင်ထားသည်။}}
တို့ဘိုးဘွား အမွေစစ်မို့ ချစ်မြတ်နိုးပေ။ 𝄇
ပြည်ထောင်စုကို အသက်ပေးလို့ တို့ကာကွယ်မလေ၊
ဒါတို့ပြည် ဒါတို့မြေ တို့ပိုင်နက်မြေ။
တို့ပြည် တို့မြေ အကျိုးကို ညီညာစွာတို့တတွေ
ထမ်းဆောင်ပါစို့လေ တို့တာဝန်ပေ အဖိုးတန်မြေ။

==ပြင်ဆင်မှု==
နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ လက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်သီချင်းပါ &quot;ဗမာ&quot;ဟူသော စကားရပ်ကို &quot;မြန်မာ&quot;ဟူသည့် စကားရပ်ဖြင့် ပြောင်းလဲပြင်ဆင်ခဲ့သည်။

==အခြားကြည့်ရန်==
*[[တို့ဗမာသီချင်း]]

==မှတ်စု==
{{notelist}}
==ကိုးကား==
&lt;references/&gt;

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [http://www.szbszig.atw.hu/ Szbszig] - vocal version taken from Burmese Radio Programme ([http://users.atw.hu/szbszig/myanmar.mp3])
* [http://www.yadanabon.com/national_anthem.htm Yadanabon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090312083331/http://www.yadanabon.com/national_anthem.htm |date=12 March 2009 }} - The information website about Burma features a page about the National Anthem, with a sound file taken from the &quot;Myanmar Radio Main Programme&quot; Interval stored in the [http://www.intervalsignals.net/countries/burma.htm Interval Signals Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110105054541/http://www.intervalsignals.net/countries/burma.htm |date=5 January 2011 }} website.
* [http://www.mayasite.net/MIDI/Atlas/mmr001gy.mid ''Ga Ba Majay Ba Ma Pyay'' (MIDI file)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160429074001/http://mayasite.net/MIDI/Atlas/mmr001gy.mid |date=29 April 2016 }}
* [http://www.mewashingtondc.com/National_Anthem.htm Sheet music] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031215203314/http://www.mewashingtondc.com/National_Anthem.htm |date=15 December 2003 }} (from Embassy of Burma to Washington)


[[Category:မြန်မာနိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်သင်္ကေတများ]]
[[Category:မြန်မာ့ဂီတ]]
[[Category:နိုင်ငံတော်သီချင်းများ]]</text>
      <sha1>6iywptyadvjf7cn8b99gjne8rdayidi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060088</id>
      <parentid>1060083</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T13:50:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>အကိုးအကားမပါရှိ။</comment>
      <origin>1060088</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17944" sha1="qtivemv5zb5noe6bqvk8x15nvro8hzp" xml:space="preserve">{{Infobox anthem
|title         = ကမ္ဘာမကျေ
|transcription = Kaba Ma Kyei
|english_title = Till the End of the World
|alt_title     = 
|en_alt_title  = 
|image         = 'Kaba Ma Kyei' sheet music.jpg
|image_size    =
|prefix        = အမျိုးသား
|country       = {{flagicon|MM}} [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
|author        = [[တင်၊ သခင် (ဝိုင်အမ်ဘီ)|ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဝိုင်အမ်ဘီ ဆရာတင်]] (၁၉၃၀)နှင့် ဝဏ္ဏကျော်ထင် စိန်မြမောင် (၁၉၄၇)
|lyrics_date   = 
|composer      = [[တင်၊ သခင် (ဝိုင်အမ်ဘီ)|ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဝိုင်အမ်ဘီ ဆရာတင်]]
|music_date    = ၂၀ ဇူလိုင် ၁၉၃၀
|adopted       = ၂၂ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၇ 
|sound         =U.S. Navy Band - Kaba Ma Kyei.oga
|sound_title   = ကမ္ဘာမကျေ (တီးလုံး)
}}
{{Listen
| filename    =
| title       = ကမ္ဘာမကျေ
| description =ဤသံစဉ်မှာ သီချင်း တစ်ပုဒ်လုံး၏ သီဆိုဟန် ဖြစ်သည်
| pos         =
}}
'''ကမ္ဘာမကျေ'''သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ [[နိုင်ငံတော်သီချင်း]]ဖြစ်သည်။ သီချင်း၏ အစပိုင်း(ခြေဆင်း) ကို မြန်မာ့ရိုးရာသံစဉ်ဖြင့် တီးခတ်ထားခဲ့သည်။ ထို့နောက် အနောက်တိုင်းဂီတသံစဉ်သို့ ပြောင်းလဲ တီးခတ်ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဤသီချင်းစာသား၊ သံစဉ်များကို [[တင်၊ သခင် (ဝိုင်အမ်ဘီ)|ဝိုင်အမ်ဘီ ဆရာတင်]]&lt;ref&gt;နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင် - ဦးသော်ဇင် (စာမျက်နှာ-၃၉)&lt;/ref&gt;ခေါ် သခင်တင် ရေးစပ်သီကုံးထားခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[၁၉၄၇]] ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၂ တွင် တိုင်းပြုပြည်ပြု လွှတ်တော် တတိယညီလာခံ ဆဋ္ဌမမြောက် အစည်းအဝေး မှ '''ကမ္ဘာမကျေ''' ကို နိုင်ငံတော်သီချင်း အဖြစ် အတည်ပြုခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု ရက်စွဲသမိုင်း − ကျော်ငြိမ်း (၁၉၄၅ မှ ၁၉၄၈  − စာ ၇၄)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;anthem&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-57591079|title=နိုင်ငံတော်သီချင်း - ကမ္ဘာမကျေလား၊ ကမ္ဘာမကြေလား}}&lt;/ref&gt;

==ဝေါဟာရရင်းမြစ်==
ကမ္ဘာ'''ကျေ'''/'''ကြေ''' (သို့) မ'''ကျေ'''/မ'''ကြေ''' ဟူသောစကားစုကို အသုံးပြု၍ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကဗျာဆရာ၊ သီချင်းရေးဆရာ၊ စာရေးဆရာများက  ခေတ်အဆက်ဆက်တွင် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ မှတ်တမ်းများအရ အစောဆုံးတွေ့ရသော စကားစုမှာ [[ဆရာတော်ဦးဗုဓ်]]၏ ကဗျာသာရတ္ထသင်္ဂဟကျမ်းတွင် ရေးသားထား၍ ဤသို့နှစ်မျိုးတွေ့ရသည်။ 

{{quote|''ပွတ်ခုံပွတ်ကျေ၊ ကျေပွန်စကား၊ စားသောက်မကျေ၊ မကျေကမ္ဘာ'' (ယပင့်)&lt;br&gt;
''အစာလည်းကြေ၊ သိသိကြေက၊ ပျက်ကြေညက်ကြေ၊ ကမ္ဘာကြေ၍'' (ရရစ်)}} 

ထို့နောက်ပိုင်း မြန်မာစာ ပညာရှင်များအဖွဲ့က ကျမ်းစာများ၊ ရေးထုံးများ၊ ရှေးဟောင်းစာပေများကို နှိုင်းယှဉ်သုံးသပ်ခဲ့ကြ၍ &quot;ကျေ&quot; နှင့် &quot;ကြေ&quot; အသုံးကို ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ ရုပ်ဝတ္ထုရှိသောအရာတစ်ခုခု မှုန့်၊ ညက်၊ ကျိုး၊ ကွဲသွားသောအခါ၌ ရရစ်ဖြင့် '''ကြေ''' ၊ ရုပ်ဝတ္ထုမဲ့ (သို့) ဒြပ်မဲ့သော အရာများ ပျောက်ပျက်သွားလျှင် ယပင့်ဖြင့် '''ကျေ''' ဟုရေးရန်ဖြစ်သည်။

မြန်မာစာအဖွဲ့က ဆရာကြီးဦးထွန်းတင့်သည် &quot;ကမ္ဘာမကျေ&quot; ဟုရေးသင့်ကြောင်း အကျိုးအကြောင်းပြ၍ပြောဆိုသည်။ နိုင်ငံတော်သီချင်း၌ပါရှိသော ကမ္ဘာဆိုသည်မှာ မြေကြီးကမ္ဘာကို ဆိုလိုခြင်းမဟုတ်နိုင်၊ အချိန်ကာလများ ကမ္ဘာပေါင်းများစွာကြာသော်လည်းလည်း မကျေမပျက် (မပျက်စီး) ဟုဆိုလိုဟန်တူသည်။ ထို့ကြောင့် ယပင့်ဖြင့် ရေးမှသာ သင့်တော်မည်ဟု ယူဆသည်။ ကမ္ဘာသည် အချိန်ကာလ (ဒြပ်မဲ့) သဘောကို ရည်ညွှန်းသည်ဖြစ်၍ ယပင့်ဖြင့်သာ ရေးသင့်သည်ဟု ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ 

သို့သော်လည်း ကမ္ဘာမကျေသီချင်းသည် [[တို့ဗမာသီချင်း]]ကို အပြောင်းလဲပြု၍ ရေးဖွဲ့ထားခြင်းဖြစ်ကာ တို့ဗမာသီချင်းတွင် &quot;ကမ္ဘာမကြေ&quot; ဟူ၍ စာရေးဆရာ(များ) ကသုံးနှုန်းထားသည်။ တို့ဗမာသီချင်းစပ်ဆိုရာ၌ အဓိကရေးဖွဲ့သူမှာ [[သခင်တင် (ဝိုင်အမ်ဘီ)]] ဖြစ်ပြီး အကြံပေးသူအချို့ရှိ၍ ထိုအထဲမှ [[သခင်ဘသောင်း]]{{efn|ဘီဘီစီ (မြန်မာ)၏ ဆောင်းပါးတွင် တို့ဗမာသီချင်းကို ရေးစပ်သူသည် သခင်ဘသောင်းဟုဆိုရာ၌ အခြားကျမ်း၊ စာအုပ်များ၏ ဖော်ပြချက်နှင့် ကွဲလွဲနေသည်။}}က &quot;ယူဇနာနှစ်သိန်းလေးသောင်းအထုရှိတဲ့ ဤကမ္ဘာမြေကြီးဟာ ကြေပျက်မသွားသမျှကာလပတ်လုံး ဗမာပြည်ဟာ ငါတို့ပိုင်တဲ့ပြည်ဖြစ်သည်&quot; ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ဤစကားလုံးများသည် သခင်ဘသောင်း တီထွင်ခဲ့သောဝေါဟာရမဟုတ်ဘဲ အစောဆုံးတွေ့ရှိရသည့် မှတ်တမ်းအရ ဆရာတော် ဦးဗုဓ်ဖြစ်သည်။ ဆရာတော်က &quot;ကမ္ဘာမကျေ&quot; ဟု မူရင်း၌ သုံးစွဲထားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;anthem&quot;/&gt; လက်ရှိ၌လည်း ဤနိုင်ငံတော်သီချင်းကို &quot;ကမ္ဘာမကျေ&quot; ဟူသောစကားလုံးများဖြင့်သာ တရားဝင်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=CB95CD4DA7BE565FD0F99C26E2416280?lawordSn=917|title=ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ နိုင်ငံတော်သီချင်းဥပဒေ (နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ်၁၀/၂၀၁၀) ၁၃၇၂ ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လဆန်း ၁၃ ရက် (၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၁ ရက်)|access-date=10 September 2020|archive-date=9 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709183626/https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=CB95CD4DA7BE565FD0F99C26E2416280?lawordSn=917}}&lt;/ref&gt;

== လက်ရှိတရားဝင် စာသား ==

{|
|+
|-
!သီချင်းစာသား&lt;ref&gt;[http://burmalibrary.org/docs4/Draft_Constitution-Burmese.pdf Constitution of the Republic of the Union of Myanmar (2008)] Chapter 13 State Flag, State Seal, National Anthem and the Capital. Article 439 (a). Page 176.&lt;/ref&gt;
!IPA transcription
![[:en:MLC Transcription System|MLC transcription]]
|-valign=&quot;top&quot;
| | 
: တရားမျှတ လွတ်လပ်ခြင်းနဲ့မသွေ၊ 
: တို့ပြည်၊ တို့မြေ၊
: များလူခပ်သိမ်း၊ ငြိမ်းချမ်းစေဖို့၊ 
: ခွင့်တူညီမျှ၊ ဝါဒ ဖြူစင်တဲ့ ပြည်၊ 
: တို့ပြည်၊ တို့မြေ၊
: ပြည်ထောင်စုအမွေ၊ အမြဲတည်တံ့စေ၊ 
: အဓိဋ္ဌာန်ပြုပေ၊ ထိန်းသိမ်းစို့လေ ။
: (ကမ္ဘာမကျေ၊ မြန်မာပြည်၊
: တို့ဘိုးဘွား အမွေစစ်မို့ ချစ်မြတ်နိုးပေ။)
: ပြည်ထောင်စုကို အသက်ပေးလို့ တို့ကာကွယ်မလေ၊
: ဒါတို့ပြည် ဒါတို့မြေ တို့ပိုင်နက်မြေ။
: တို့ပြည် တို့မြေ အကျိုးကို ညီညာစွာတို့တစ်တွေ 
: ထမ်းဆောင်ပါစို့လေ တို့တာဝန်ပေ အဖိုးတန်မြေ။
| 
:{{IPA|[təjá m̥ja̰ ta̰ lʊʔ laʔ tɕʰɪ́n nɛ̰ mə t̪wè]}}
:{{IPA|[do̰ pjè do̰ mjè]}}
:{{IPA|[mjá lù kʰaʔ t̪éʲɲ ɲéʲN dʑœ́n zè bo̰]}}
:{{IPA|[kʰwɪ̰n tù ɲì m̥ja̰ wàda̰ pʰjù sɪ̀n dɛ̰ pjè]}}
:{{IPA|[do̰ pjè do̰ mjè]}}
:{{IPA|[pjì dàʊn zṵ ʔəmwè ʔəmjɛ́ tì da̰n zè]}}
:{{IPA|[ʔədeʲʔtʰœ̀m pjṵ bè tʰéʲn̪ t̪éʲn zo̰ lè]}}
:{{IPA|[ɡəbà mə tɕè mjəmà pjè]}}
:{{IPA|[do̰ bó bwá ʔəmwè sɪʔ mo̰ tɕʰɪʔ mjaʔ nó bè]}}
:{{IPA|[pjì dàʊn zṵ ɡò ʔət̪ɛʔ pé lo̰ do̰ kà ɡwɛ̀ məlè]}}
:{{IPA|[dà do̰ pjè dà do̰ mjè do̰ pàɪn nɛʔ mjè]}}
:{{IPA|[do̰ pjè do̰ mjè ʔətɕó ɡò ɲì ɲà zwà do̰ dədwè]}}
:{{IPA|[tʰœ́n sʰàʊm bà zo̰ lè do̰ tà wʊ̀m bè ʔəpʰó tœ̀m mjè]}}
|
:ta.ra: hmya. ta. lwat lap hkrang: nai. ma. swe
:(tui. prany tui. mre)
:mya: lu hkap sim: ngrim: hkyam: ce hpo.
:hkwang. tu nyi hmya. wada. hpyu cang tai. prany
:(tui. prany tui. mre)
:prany htaung cu. a mwi a.mrai: tany tam. se
:a.dhithtan pru. pe htin: sim: cui. le
:kambha ma. kye / mranma prany /
:tui. bhui: bwa: a.mwe cac mui. hkyac mrat nui: pe //
:prany htaung cu. kui a.sak pe: lui. tui. ka kwai ma.le /
:da tui. prany da tui. mre tui. puing nak mre //
:tui. prany tui. mre a.kyui: kui nyi nya cwa tui. ta.twe
:htam: hcaung pa cui. le tui. ta wan pe a. hpui: tan mre //
|}

== သမိုင်းဝင် စာသား ==
=== ၁၉၄၇ ခုနှစ် ပထမမူကြမ်း ===
အမျိုးသားရေး ကြိုးပမ်းစို့လေ၊ 
ဒို့ပြေ ဒို့မြေ၊ 
အရှေ့က နေဝန်းထွန်းသစ်စပုံသို့ 
ဒို့ဆောင်သမျှအောင်ရမည်မှာ မလွဲပေ။ 
ဒို့ပြေ-ဟေ့ဒိုမြေ၊ ဒို့ပြည်ထောင်စုပေ၊ 
ဒို့တတွေ ရဲ့ပြေ၊ ဒို့တတွေရဲ့မြေ၊ တိုင်းရင်းသားအမွေ။

𝄆 ကမ္ဘာမကြေ၊ ဗမာပြည်၊
တို့ဘိုးဘွား အမွေစစ်မို့ ချစ်မြတ်နိုးပေ။ 𝄇
ဒါဒို့ပြေ ဒါဒို့မြေ ဒို့ကိုယ်ပိုင်မြေ၊ 
ဒို့ဘိုးဘွားအမွေစစ်မို့ ချစ်မြတ်နိုးပေ၊ 
ဒို့ပြေဒို့မြေ အကျိုးကို ကာကွယ် သယ်ပိုးမလေ၊ ဒို့ပြည်ထောင်စုအမွေ အဖိုးတန် ဤမြေ ဒို့တာဝန်ပေ။

=== ၁၉၄၇ ခုနှစ် တရားဝင်စာသား (၁၉၄၈-၁၉၈၉) ===

တရားမျှတ လွတ်လပ်ခြင်းနဲ့ မသွေ၊
တို့ပြည်၊ တို့မြေ၊
များလူခပ်သိမ်း၊ ငြိမ်းချမ်းစေဖို့၊
ခွင့်တူညီမျှ၊ ဝါဒဖြူစင်တဲ့ပြည်၊
တို့ပြည်၊ တို့မြေ၊
ပြည်ထောင်စုအမွေ၊ အမြဲတည်တံ့စေ၊
အဓိဋ္ဌာန်ပြုပေ၊ ထိန်းသိမ်းစို့လေ

𝄆 ကမ္ဘာမ'''ကြေ'''၊ '''ဗ'''မာပြည်၊{{efn|လက်ရှိစာသားတွင် &quot;ကမ္ဘာမ'''​ကျေ'''၊ '''မြန်'''မာပြည်&quot; ဟု ပြင်ဆင်ထားသည်။}}
တို့ဘိုးဘွား အမွေစစ်မို့ ချစ်မြတ်နိုးပေ။ 𝄇
ပြည်ထောင်စုကို အသက်ပေးလို့ တို့ကာကွယ်မလေ၊
ဒါတို့ပြည် ဒါတို့မြေ တို့ပိုင်နက်မြေ။
တို့ပြည် တို့မြေ အကျိုးကို ညီညာစွာတို့တတွေ
ထမ်းဆောင်ပါစို့လေ တို့တာဝန်ပေ အဖိုးတန်မြေ။

==ပြင်ဆင်မှု==
နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ လက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်သီချင်းပါ &quot;ဗမာ&quot;ဟူသော စကားရပ်ကို &quot;မြန်မာ&quot;ဟူသည့် စကားရပ်ဖြင့် ပြောင်းလဲပြင်ဆင်ခဲ့သည်။

==အခြားကြည့်ရန်==
*[[တို့ဗမာသီချင်း]]

==မှတ်စု==
{{notelist}}
==ကိုးကား==
&lt;references/&gt;

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [http://www.szbszig.atw.hu/ Szbszig] - vocal version taken from Burmese Radio Programme ([http://users.atw.hu/szbszig/myanmar.mp3])
* [http://www.yadanabon.com/national_anthem.htm Yadanabon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090312083331/http://www.yadanabon.com/national_anthem.htm |date=12 March 2009 }} - The information website about Burma features a page about the National Anthem, with a sound file taken from the &quot;Myanmar Radio Main Programme&quot; Interval stored in the [http://www.intervalsignals.net/countries/burma.htm Interval Signals Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110105054541/http://www.intervalsignals.net/countries/burma.htm |date=5 January 2011 }} website.
* [http://www.mayasite.net/MIDI/Atlas/mmr001gy.mid ''Ga Ba Majay Ba Ma Pyay'' (MIDI file)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160429074001/http://mayasite.net/MIDI/Atlas/mmr001gy.mid |date=29 April 2016 }}
* [http://www.mewashingtondc.com/National_Anthem.htm Sheet music] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031215203314/http://www.mewashingtondc.com/National_Anthem.htm |date=15 December 2003 }} (from Embassy of Burma to Washington)


[[Category:မြန်မာနိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်သင်္ကေတများ]]
[[Category:မြန်မာ့ဂီတ]]
[[Category:နိုင်ငံတော်သီချင်းများ]]</text>
      <sha1>qtivemv5zb5noe6bqvk8x15nvro8hzp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၁၉၆၀</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2600</id>
    <revision>
      <id>1060184</id>
      <parentid>880930</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T06:32:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>/* အောက်တိုဘာလ */</comment>
      <origin>1060184</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1347" sha1="59ad0wrqny6vn7kmv8e3y6izosjhwpa" xml:space="preserve">{{လများ(၁၉၆၀)}}
{{Year nav}}
{{Year article header|1960}}

== ဇန်နဝါရီလ ==
(၁) ရက်။
::* 
== ဖေဖော်ဝါရီလ ==
(၁) ရက်။
::* 
== မတ်လ ==
(၁) ရက်။
::* 
== ဧပြီလ ==
(၁) ရက်။
::* 
== မေလ ==
(၁) ရက်။
::* 
== ဇွန်လ ==
(၁) ရက်။
::* 
== ဇူလိုင်လ ==
(၁) ရက်။
::* 
== ဩဂုတ်လ ==
(၁) ရက်။
::* 
== စက်တင်ဘာလ ==
(၁) ရက်။
::* 
== အောက်တိုဘာလ ==

* ၂၅ - [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့]]ကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
::* 
== နိုဝင်ဘာလ ==
(၁) ရက်။
::* 
== ဒီဇင်ဘာလ ==
(၁) ရက်။
::*

== မွေးဖွားသူများ ==

* [[၉ ဒီဇင်ဘာ]] - [[ကျော်မျိုးထွဋ်]]၊ ဗိုလ်မှူးကြီး (ငြိမ်း)၊ စစ်မှုထမ်းဟောင်း သံအမတ်ကြီး၊​ ဒုတိယဝန်ကြီးဟောင်း

== ကွယ်လွန်သူများ ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}


[[Category:၁၉၆၀]]
[[Category:၁၉၆၀ ဆယ်စုနှစ်]]</text>
      <sha1>59ad0wrqny6vn7kmv8e3y6izosjhwpa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>စီးရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2895</id>
    <revision>
      <id>1060108</id>
      <parentid>1058191</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T15:06:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1060108</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15174" sha1="beyywgpqbyn688feajzmxa3e9cqkgj2" xml:space="preserve">{{Infobox planet
| minorplanet = yes
| background = #D6D6D6
| name     = စီးရပ်စ်
| symbol   = [[File:Ceres symbol (bold).svg|24px|⚳]]
| image    = Ceres - RC3 - Haulani Crater (22381131691) (cropped).jpg
| caption  = A view of Ceres in natural color, pictured by the ''[[:en:Dawn (spacecraft)|Dawn]]'' spacecraft in May 2015.&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;This image was taken by the ''Dawn'' spacecraft on 2 May 2015, during a &quot;rotation characterization&quot; orbit, {{convert|13,642|km|mi}} above the surface of Ceres. Visible at center and center right are two [[:en:Bright spots on Ceres|bright spots]], a phenomenon common on Ceres, in Oxo and [[:en:Haulani (crater)|Haulani]] craters respectively. Ahuna Mons is also visible in the image as a noticeable, bluff hill, seen just right of bottom.&lt;/ref&gt;
| discovery = yes
| discovery_ref =&lt;ref&gt;{{cite book |last=Schmadel |first=Lutz |authorlink=Lutz D. Schmadel |title=Dictionary of minor planet names |url=https://books.google.com/?id=KWrB1jPCa8AC&amp;pg=PA15 |edition=5th |year=2003 |publisher=Springer |location=Germany |isbn=978-3-540-00238-3 |page=15 }}&lt;/ref&gt;
| discoverer   = Giuseppe Piazzi
| discovered   = 1 January 1801
| designations = yes
| mpc_name     = (1) Ceres
| pronounced   = {{IPAc-en|ˈ|s|ɪər|iː|z}}
| named_after  = [[:en:Ceres (mythology)|Cerēs]]
| alt_names    = A899 OF; 1943 XB
| adjectives   = Cererian {{IPAc-en|s|ᵻ|ˈ|r|ɪər|i|ə|n}},&lt;br /&gt;rarely Cererean {{IPAc-en|s|ɛr|ᵻ|ˈ|r|iː|ə|n}}&lt;ref name=&quot;Simpson1979&quot;&gt;{{cite book |last=Simpson |first=D. P. |title=Cassell's Latin Dictionary |url=https://archive.org/details/cassellslatineng0000unse_w6a1 |publisher=Cassell Ltd |year=1979 |edition=5th |location=London |isbn=978-0-304-52257-6 |page=883 }}&lt;/ref&gt;
| mp_category = [[ဂြိုဟ်ပု]]&lt;br /&gt;[[ဂြိုဟ်သိမ် ခါးပတ်]]
| orbit_ref =&lt;ref name=&quot;jpl_sbdb&quot;&gt;{{cite web|url=http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=Ceres |title=1 Ceres |publisher=JPL Small-Body Database Browser |accessdate=8 January 2015 |archiveurl=https://www.webcitation.org/69fuVB1N8?url=http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=Ceres |archivedate=4 August 2012 |deadurl=no |df= }}&lt;/ref&gt;
| epoch = 2014-Dec-09&lt;br /&gt;([[:en:Julian day|JD]] {{nowrap|{{val|fmt=commas|2457000.5}}}})
| aphelion = {{val|2.9773|ul=AU}} &lt;br /&gt;({{nowrap|{{val|fmt=commas|445410000|u=km}}}})
| perihelion = {{val|2.5577|u=AU}} &lt;br /&gt;({{nowrap|{{val|fmt=commas|382620000|u=km}}}})
| semimajor = {{val|2.7675|u=AU}} &lt;br /&gt;({{nowrap|{{val|fmt=commas|414010000|u=km}}}})
| eccentricity = {{val|0.075823}}
| period = 4.60&amp;nbsp;[[:en:julian year (astronomy)|yr]]&lt;br /&gt;1,681.63&amp;nbsp;d
| synodic_period = 466.6&amp;nbsp;[[:en:Julian day|d]]&lt;br /&gt;1.278&amp;nbsp;[[:en:julian year (astronomy)|yr]]
| inclination = {{val|10.593|u=°}} to ecliptic&lt;br /&gt;9.20° to [[invariable plane]]&lt;ref name=&quot;meanplane&quot;&gt;{{cite web |date=3 April 2009 |title=The MeanPlane (Invariable plane) of the Solar System passing through the barycenter |url=http://home.surewest.net/kheider/astro/MeanPlane.gif |accessdate=10 April 2009 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5glwILykY?url=http://home.comcast.net/~kpheider/MeanPlane.gif |archivedate=14 May 2009 |deadurl=yes |df=dmy }} (produced with [http://chemistry.unina.it/~alvitagl/solex/ Solex 10] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081220235836/http://chemistry.unina.it/~alvitagl/solex/ |date=20 December 2008 }} written by Aldo Vitagliano; see also [[Invariable plane]])&lt;/ref&gt;
| arg_peri = {{val|72.5220|u=°}}
| asc_node = {{val|80.3293|u=°}}
| mean_anomaly = {{val|95.9891|ul=°}}
| avg_speed = {{val|17.905|u=km/s}}
| p_orbit_ref =&lt;ref name=&quot;Ceres-POE&quot;&gt;{{cite web|title=AstDyS-2 Ceres Synthetic Proper Orbital Elements |publisher=Department of Mathematics, University of Pisa, Italy |url=http://hamilton.dm.unipi.it/astdys/index.php?pc=1.1.6&amp;n=1 |accessdate=1 October 2011 |archiveurl=https://www.webcitation.org/62D4xP3TU?url=http://hamilton.dm.unipi.it/astdys/index.php?pc=1.1.6&amp;n=1 |archivedate=5 October 2011 |deadurl=no |df= }}&lt;/ref&gt;
| p_semimajor = {{val|2.7670962}}
| p_eccentricity = {{val|0.1161977}}
| p_inclination = {{val|9.6474122|u=°}}
| p_mean_motion = 78.193318
| perihelion_rate = {{val|54.070272}}
| node_rate = {{val|-59.170034}}
| satellites =
| allsatellites=yes
| physical_characteristics = yes
| dimensions = {{nowrap|({{val|965.2}} × {{val|961.2}}&lt;br /&gt;× {{val|891.2}}) ± 2.0 km&lt;ref name=presentation&gt;{{cite web |url=http://nesf2015.arc.nasa.gov/sites/default/files/downloads/pdf/05.pdf |title=05. Dawn Explores Ceres Results from the Survey Orbit |publisher= |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150905125337/http://nesf2015.arc.nasa.gov/sites/default/files/downloads/pdf/05.pdf |archivedate=5 September 2015 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;}}
| mean_radius = {{val|473|u=km}}&lt;ref name=presentation/&gt;
| surface_area = {{nowrap|{{val|fmt=commas|2770000|u=km2}}}}&lt;ref name=&quot;fact2&quot;&gt;Calculated based on the known parameters&lt;/ref&gt;
| volume = {{nowrap|{{val|fmt=commas|421000000|u=km3}}}}&lt;ref name=&quot;fact2&quot; /&gt;
| mass={{val|9.393|e=20|u=kg|0.005}}&lt;ref name=presentation/&gt;&lt;br /&gt;
{{val|0.00015|u=[[ကမ္ဘာဒြပ်ထု|Earths]]}}&lt;br /&gt;0.0128 [[လကမ္ဘာ|Moon]]s
| density={{val|2.161|0.009|u=g/cm3}}&lt;ref name=&quot;jpl_sbdb&quot; /&gt;
| surface_grav = {{Gr|.939|469|2}} [[အရှိန်|m/s&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;]]&lt;ref name=&quot;fact2&quot;/&gt;&lt;br /&gt;0.029 [[:en:g-force|''g'']]
| moment_of_inertia_factor = {{val|0.37|}}&lt;ref name=&quot;Park2016&quot; /&gt;{{refn |The value of 0.37 is the mean moment of inertia, which is thought to better represent Ceres' interior structure than the polar moment of inertia (0.39), due to the high polar flattening.&lt;ref name=&quot;Park2016&quot; /&gt;| group = lower-alpha }} (estimate) 
| escape_velocity={{V2|0.943|476.2|2}}&amp;nbsp;km/s&lt;ref name=&quot;fact2&quot; /&gt;
| sidereal_day = {{val|0.3781|u=d}}&lt;br /&gt;{{val|9.074170|0.000002|u=h}}&lt;ref name=&quot;Chamberlain2007&quot;&gt;{{cite journal |last1=Chamberlain |first1=Matthew A. |author2=Sykes, Mark V.; Esquerdo, Gilbert A. |year=2007 |title=Ceres lightcurve analysis – Period determination |journal=Icarus |volume=188 |issue=2 |pages=451–456 |doi=10.1016/j.icarus.2006.11.025 |bibcode=2007Icar..188..451C }}&lt;/ref&gt;
| rot_velocity= {{val|92.61|u=m/s}}&lt;ref name=&quot;fact2&quot;/&gt;
| right_asc_north_pole = 291.42744°&lt;ref name=&quot;Icarus2017&quot;&gt;{{cite journal |date= |title=The Ceres gravity field, spin pole, rotation period and orbit from the Dawn radiometric tracking and optical data |url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S001910351730341X |journal=Icarus |volume= 299|issue= |pages= 411–429|doi=10.1016/j.icarus.2017.08.005 |access-date= |bibcode=2018Icar..299..411K |year=2018 | last1 = Konopliv | first1 = A.S. | last2 = Park | first2 = R.S. | last3 = Vaughan | first3 = A.T. | last4 = Bills | first4 = B.G. | last5 = Asmar | first5 = S.W. | last6 = Ermakov | first6 = A.I. | last7 = Rambaux | first7 = N. | last8 = Raymond | first8 = C.A. | last9 = Castillo-Rogez | first9 = J.C. | last10 = Russell | first10 = C.T. | last11 = Smith | first11 = D.E. | last12 = Zuber | first12 = M.T.}}&lt;/ref&gt;
| declination = 66.764°&lt;ref name=&quot;SPICE&quot;&gt;{{cite web |title=Asteroid Ceres P_constants (PcK) SPICE kernel file |url=http://naif.jpl.nasa.gov/pub/naif/DAWN/kernels/pck/dawn_ceres_v05.tpc |accessdate=5 November 2015}}&lt;/ref&gt;
| axial_tilt = 4°&lt;ref name=SPICE/&gt;
| albedo={{val|0.090|0.0033}} {{small|(V-band)}}&lt;ref name=&quot;Li2006&quot; /&gt;
| temperatures = yes
| temp_name1 = [[ကယ်လ်ဗင်]]
| min_temp_1 = 
| mean_temp_1 = ≈&amp;thinsp;168&amp;nbsp;K&lt;ref&gt;{{cite book |author=Angelo, Joseph A., Jr |year=2006 |title=Encyclopedia of Space and Astronomy |url=https://archive.org/details/encyclopediaofsp0000ange |publisher=Infobase |location=New York |isbn=0-8160-5330-8 |page=[https://archive.org/details/encyclopediaofsp0000ange/page/122 122] }}&lt;/ref&gt;
| max_temp_1 = 235±4&lt;ref&gt;{{Cite journal |title=Surface temperature of dwarf planet Ceres: Preliminary results from Dawn |journal=46th Lunar and Planetary Science Conference |first1=F.|last1=Tosi|first2=M. T.|last2=Capria|display-authors=etal|year=2015|page=11960 |bibcode=2015EGUGA..1711960T |url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2015EGUGA..1711960T/abstract |access-date=25 May 2021}}&lt;/ref&gt;
| spectral_type=[[:en:C-type asteroid|C]]&lt;ref name=&quot;Rivkin2006&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Rivkin |first1=A. S. |last2=Volquardsen, E. L. |last3=Clark, B. E. |year=2006 |title=The surface composition of Ceres: Discovery of carbonates and iron-rich clays |url=http://irtfweb.ifa.hawaii.edu/~elv/icarus185.563.pdf |url-status=live |journal=Icarus |volume=185 |issue=2 |pages=563–567 |bibcode=2006Icar..185..563R |doi=10.1016/j.icarus.2006.08.022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071128201130/http://irtfweb.ifa.hawaii.edu/~elv/icarus185.563.pdf |archive-date=28 November 2007 |access-date=8 December 2007}}&lt;/ref&gt; 
| magnitude = {{Ubl
 |7.6&lt;ref name=&quot;skyand&quot;&gt;{{Cite web |title=Let's Get Serious About Ceres |url=https://skyandtelescope.org/observing/celestial-objects-to-watch/lets-get-serious-about-ceres/|access-date=25 July 2022|last=King|first=Bob|date=5 August 2015 |publisher=[[Sky &amp; Telescope]]}}&lt;/ref&gt;
 | 9.27 {{small|July 2021}}&lt;ref name=&quot;AstDys-object&quot; /&gt;
 }}
| abs_magnitude   = {{val|3.34}}&lt;ref name=&quot;jpl_sbdb&quot; /&gt;
| angular_size    = 0.854″ &lt;!-- Horizons 1636-Feb-11 --&gt; to 0.339″
}}
'''စီးရပ်စ်''' (သင်္ကေတ: [[File:Ceres symbol (bold).svg|16px|⚳]];&lt;ref&gt;{{cite web |url= https://www.jpl.nasa.gov/infographics/what-is-a-dwarf-planet |author= JPL/NASA |date= 2015-04-22  |website= Jet Propulsion Laboratory |title= What is a Dwarf Planet? |access-date= 2022-01-19}}&lt;/ref&gt; {{lang-en|Ceres}}; {{IPAc-en|pron|ˈ|s|ɪər|iː|z}}) သည် [[နေအဖွဲ့အစည်း]]အတွင်းမှ အသေးငယ်ဆုံးသော [[ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားများ|ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား]]ဖြစ်ပြီး [[ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်]] (asteroid belt) အတွင်းတွင် ရှိသော တစ်ခုတည်းသော ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားဖြစ်သည်။ အဲရစ်ကို ၁၈၀၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် Giuseppe Piazzi မှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book
 | first=Giuseppe
 | last=Piazzi
 | authorlink=Giuseppe Piazzi
 | year=1801
 | language=Italian
 | title=Risultati delle osservazioni della nuova Stella scoperta il dì 1 gennajo all'Osservatorio Reale di Palermo
 | url=https://archive.org/details/RisOssNuovaStella
 | location=Palermo }}&lt;/ref&gt;

သစ်ပင်စိုက်ပျိုးခြင်း၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မိခင်မေတ္တာနှင့်ဆိုင်သော ရောမနတ်ဘုရားမ စီးရပ်စ်ကို အစွဲပြု၍ အမည်ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီး နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ခန့်မျှကြာသော အချိန်တွင် နိုင်ငံတကာ နက္ခတ္တ သမဂ္ဂ (International Astronomical Union) မှ အဲရစ်စ်အား ဥက္ကာခဲ သို့မဟုတ် အသေးစားဂြိုဟ် (asteroid or minor planet)  အဖြစ်မှ [[ဂြိုဟ်သိမ်]]အဆင့် (dwarf planetary status) သို့ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် တိုးမြှင့်ပေးခဲ့သည်။  

အချင်းအားဖြင့် ၉၅၀ [[ကီလိုမီတာ]]သာ ရှိသဖြင့် စီးရပ်စ်သည် ဥက္ကာခါးပတ်အတွင်းမှ အကြီးဆုံးအရာဝတ္ထုတစ်ခုဖြစ်ပြီး ခါးပတ်တစ်ခုလုံး အလေးချိန်၏ သုံးပုံတစ်ပုံမျှရှိသည်။ လတ်တလော လေ့လာမှုများအရ စီးရပ်သည် ပုံသဏ္ဌန်မမှန်ပဲ ဆွဲငင်အားနည်းသော အသေးစားအရာဝတ္တုများကဲ့သို့မဟုတ်ပဲ လုံးဝန်းသော ပုံသဏ္ဍန်ရှိကြောင်းတွေ့ရှိရသည်။ သူ၏ အလင်းလက်ဆုံး အချိန်၌ပင်လျှင် သာမန်မျက်စိဖြင့် မြင်နိုင်ရန် အလွန်မှုန်ဝါးနေသေးသည်။&lt;ref&gt;[http://www.solarviews.com/eng/ceres.htm Ceres at Solarviews.com]&lt;/ref&gt;
၂၀၀၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် [[နာဆာ]]မှ [[:en:Dawn Mission|Dawn Mission]] အာကာသလေ့လာစူးစမ်းရေးယာဉ်ကို စီးရပ်စ် နှင့် [[ဗက်စ်တာ]] (Vesta) တို့ကို စူးစမ်းရန်အတွက် လွှတ်တင်ခဲ့သည်။

==မှတ်စု==
{{reflist|group=lower-alpha}}

== ကိုးကားချက်များ ==
{{Reflist|refs=

&lt;ref name=&quot;Park2016&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Park |first1=R. S. |last2=Konopliv |first2=A. S. |last3=Bills |first3=B. G. |last4=Rambaux |first4=N. |last5=Castillo-Rogez |first5=J. C. |last6=Raymond |first6=C. A. |last7=Vaughan |first7=A. T. |last8=Ermakov |first8=A. I. |last9=Zuber |first9=M. T. |last10=Fu |first10=R. R. |last11=Toplis |first11=M. J. |date=3 August 2016 |title=A partially differentiated interior for (1) Ceres deduced from its gravity field and shape |url=https://archive.org/details/nature-uk_2016-09-22_537_7621/page/515 |journal=Nature |volume=537 |issue=7621 |pages=515–517 |bibcode=2016Natur.537..515P |doi=10.1038/nature18955 |pmid=27487219 |last12=Russell |first12=C. T. |last13=Nathues |first13=A. |last14=Preusker |first14=F. |s2cid=4459985}}&lt;/ref&gt; 

&lt;ref name=&quot;AstDys-object&quot;&gt;{{Cite web |title=Asteroid (1) Ceres{{Snd}} Summary |url=https://newton.spacedys.com/astdys/index.php?pc=1.1.0&amp;n=1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726111025/https://newton.spacedys.com/astdys/index.php?n=1&amp;pc=1.1.0 |archive-date=26 July 2020 |access-date=15 October 2019 |publisher=AstDyS-2, Asteroids{{Snd}} Dynamic Site}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Li2006&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Li |first1=Jian-Yang |last2=McFadden, Lucy A. |last3=Parker, Joel Wm. |year=2006 |title=Photometric analysis of 1 Ceres and surface mapping from HST observations |journal=Icarus |volume=182 |issue=1 |pages=143–160 |bibcode=2006Icar..182..143L |doi=10.1016/j.icarus.2005.12.012}}&lt;/ref&gt;
}}

{{နေအဖွဲ့အစည်း}}
[[Category:နေအဖွဲ့အစည်း]]
[[Category:ဂြိုဟ်ငယ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်သိမ်များ]]</text>
      <sha1>beyywgpqbyn688feajzmxa3e9cqkgj2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နေအဖွဲ့အစည်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2896</id>
    <revision>
      <id>1060111</id>
      <parentid>1060080</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T15:09:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1060111</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64669" sha1="in237v0wjn3bqe0wvf0q6q3xy3x1au0" xml:space="preserve">
{{Infobox planetary system
| background  = #efefef
| title       = Solar System
| image       = Solar System True Color EN.png
| image_alt   = A true-color image of the Solar System with sizes, but not distances, to scale. The order of the planets are from right to left.
| caption     = {{Longitem|[[နေ]]၊ [[ဂြိုဟ်]]များ၊ [[သဘာဝ ဂြိုဟ်ရံလ|လများ]] နှင့် [[ဂြိုဟ်သိမ်|ဂြိုဟ်သိမ်များ]]{{Efn|The Asteroid Belt, Kuiper Belt, and Scattered Disc are not added because the individual asteroids are too small to be shown on the diagram.}}&lt;br /&gt;(true color, sizes to scale, distances not to scale)|style=padding:2px 0 4px 0;}}
| age         = 4.568&amp;nbsp;billion years{{refn|group=lower-alpha|name=AgeSolarSystem}}
| location    = {{Longitem|{{unbulleted list
  |{{nowrap|[[Local Interstellar Cloud]]}}
  |[[Local Bubble]]&lt;ref name=&quot;JPL interstellar&quot;&gt;{{cite web |url=http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html |title=Our Local Galactic Neighborhood | website= interstellar.jpl.nasa.gov |publisher=NASA |series=Interstellar Probe Project |year= 2000 |access-date=8 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131121061128/http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html |archive-date=21 November 2013 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
  |[[Orion–Cygnus Arm]]
  |[[နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ]]&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Hurt |first=R. |date=8 November 2017 |title=The Milky Way Galaxy |url=https://science.nasa.gov/resource/the-milky-way-galaxy/ |access-date=19 April 2024 |website=science.nasa.gov |language=en-US}}&lt;/ref&gt;}}}}
| neareststar = {{Longitem|{{Ublist
  |[[ပရိုစီမာ စင်တောရိ]]
  |&amp;nbsp;(4.2465&amp;nbsp;[[အလင်းနှစ်|ly]])&lt;ref name=&quot;lurie2014&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{cite journal |last1=Lurie |first1=John C. |last2=Henry |first2=Todd J. |last3=Jao |first3=Wei-Chun |last4=Quinn |first4=Samuel N. |last5=Winters |first5= Jennifer G. |last6=Ianna |first6=Philip A. |last7=Koerner |first7=David W. |last8= Riedel |first8=Adric R. |last9=Subasavage |first9=John P. | display-authors = 3| year= 2014 |title=The Solar neighborhood. XXXIV. A search for planets orbiting nearby M dwarfs using astrometry |journal=The Astronomical Journal |volume=148 |issue= 5 |pages=91 |arxiv=1407.4820 |bibcode= 2014AJ....148...91L |doi= 10.1088/0004-6256/148/5/91 |s2cid= 118492541 |issn = 0004-6256}}&lt;/ref&gt;
  |[[အယ်လဖာ စင်တောရိ]]
  |&amp;nbsp;(4.36&amp;nbsp;ly)&lt;ref name=&quot;RECONS&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{cite web|work= astro.gsu.edu| publisher= Research Consortium On Nearby Stars, Georgia State University|date=7 September 2007|title=The One Hundred Nearest Star Systems |url=http://www.astro.gsu.edu/RECONS/TOP100.posted.htm|access-date=2 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20071112173559/http://www.chara.gsu.edu/RECONS/TOP100.posted.htm|archive-date=12 November 2007| url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}}}

| frostline       = {{val|5|u=AU|p=~}}&lt;ref name=&quot;Mumma&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Mumma |first1=M. J. |last2=Disanti |first2=M. A. |last3=Dello Russo |first3=N. |last4=Magee-Sauer |first4=K. |last5=Gibb |first5=E. |last6=Novak |first6=R. |display-authors = 3| year= 2003 |title=Remote infrared observations of parent volatiles in comets: A window on the early solar system |journal=Advances in Space Research |volume=31 |issue=12 |pages=2563–2575 |bibcode= 2003AdSpR..31.2563M |doi=10.1016/S0273-1177(03)00578-7}}&lt;/ref&gt;
| outerplanetname = [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]
| semimajoraxis   = 30.07 AU&lt;ref name=Horizons group=&quot;D&quot;&gt;{{cite web |first=Donald K. |last=Yeomans |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/horizons_batch.cgi?batch=1&amp;COMMAND=%278%27&amp;TABLE_TYPE=%27ELEMENTS%27&amp;START_TIME=%272000-01-01%27&amp;STOP_TIME=%272000-01-02%27&amp;STEP_SIZE=%27200%20years%27&amp;CENTER=%27@0%27&amp;OUT_UNITS=%27AU-D%27 |title=HORIZONS Web-Interface for Neptune Barycenter (Major Body=8) |publisher=[[JPL Horizons On-Line Ephemeris System]] | website= jpl.nasa.gov|access-date=18 July 2014 |archive-date=7 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210907055935/https://ssd.jpl.nasa.gov/horizons_batch.cgi?batch=1&amp;COMMAND=%278%27&amp;TABLE_TYPE=%27ELEMENTS%27&amp;START_TIME=%272000-01-01%27&amp;STOP_TIME=%272000-01-02%27&amp;STEP_SIZE=%27200%20years%27&amp;CENTER=%27%400%27&amp;OUT_UNITS=%27AU-D%27 |url-status=live }}{{snd}}Select &quot;Ephemeris Type: Orbital Elements&quot;, &quot;Time Span: 2000-01-01 12:00 to 2000-01-02&quot;. (&quot;Target Body: Neptune Barycenter&quot; and &quot;Center: Solar System Barycenter (@0)&quot;.)&lt;/ref&gt;
| Kuiper_cliff    = 50–70 AU&lt;ref name=&quot;twotino&quot;&gt;{{cite journal | first1= E. I.| last1= Chiang |title=Resonance Occupation in the Kuiper Belt: Case Examples of the 5:2 and Trojan Resonances |journal=The Astronomical Journal |volume=126 |issue=1 |pages=430–443 |date=2003 |doi=10.1086/375207 |last2=Jordan |first2=A. B. |last3=Millis |first3=R. L. |last4=Buie |first4=M. W. |last5=Wasserman |first5=L. H. |last6=Elliot |first6=J. L. |last7=Kern |first7=S. D. |last8=Trilling |first8=D. E. |last9=Meech |first9=K. J. | display-authors = 3| bibcode= 2003AJ....126..430C |arxiv=astro-ph/0301458 |s2cid=54079935}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= &quot;KuiperGap&quot;&gt;{{cite journal |first1=C. | last1=de la Fuente Marcos |first2=R. | last2= de la Fuente Marcos |title=Past the outer rim, into the unknown: structures beyond the Kuiper Cliff |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Letters |volume=527 |issue=1 |pages= L110–L114 |url=https://academic.oup.com/mnrasl/article-abstract/527/1/L110/7280408 |publication-date=20 September 2023 |date=January 2024 |access-date=28 September 2023 |bibcode=2024MNRAS.527L.110D |arxiv=2309.03885 |doi=10.1093/mnrasl/slad132 | doi-access=free |s2cid= |archive-date=28 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231028132004/https://academic.oup.com/mnrasl/article-abstract/527/1/L110/7280408 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| heliopause      = detected at 120 AU&lt;ref name=&quot;heliopause&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nasa.gov/mission_pages/voyager/voyager20130912.html#.UjJLPZKR86s|title=NASA Spacecraft Embarks on Historic Journey Into Interstellar Space|first=Tony|last=Greicius| website= nasa.gov| date=5 May 2015|access-date=19 April 2024|archive-date=11 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611233345/https://www.nasa.gov/mission_pages/voyager/voyager20130912.html#.UjJLPZKR86s|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| hillsphere      = {{cvt|0.865|-|1.1|pc|AU ly pc|order=out|lk=out}}&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Souami |first1=D. |last2= Cresson |first2=J. |last3=Biernacki |first3=C. |last4=Pierret |first4=F. |title=On the local and global properties of gravitational spheres of influence |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=21 August 2020 |volume= 496 |issue=4 |pages= 4287–4297 |doi= 10.1093/mnras/staa1520|doi-access=free | arxiv= 2005.13059 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Chebotarev&quot;&gt;{{cite journal |last1=Chebotarev |first1=G. A. |title=Gravitational Spheres of the Major Planets, Moon and Sun |journal=Astronomicheskii Zhurnal |date=1 January 1963 |volume=40 |pages=812 |bibcode=1964SvA.....7..618C |url=https://adsabs.harvard.edu/full/1964SvA.....7..618C |issn=0004-6299 |access-date=6 May 2024 |archive-date=7 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240507030847/https://adsabs.harvard.edu/full/1964SvA.....7..618C |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

| noknown_stars   = yes
| noknown_planets = yes
| stars           = [[နေ]]
| planets         = {{Longitem|{{Plainlist|*[[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]
* [[သောကြာဂြိုဟ်]]
* [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]
* [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]
* [[ကြာသပတေးဂြိုဟ်]]
* [[စနေဂြိုဟ်]]
* [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]
* [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]}}}}
| dwarfplanets    = {{Longitem|{{Plainlist|
* {{Dp|စီးရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* {{Dp|Orcus}}
* [[ပလူတို]]
* [[ဟောက်မေယာ]]
* {{Dp|Quaoar}}
* [[]]
* {{Dp|ဂေါင်ဂေါင် (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* [[အဲရစ် (ဂြိုဟ်သိမ်)]]
* {{Dp|ဆဒ်နာ (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* &amp;nbsp;[[List of possible dwarf planets|''more candidates...'']]
}}}}
| satellites      = ၇၅၈&lt;ref name=&quot;JPLbodies&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{Cite web |title=Solar System Objects |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210707142304/https://ssd.jpl.nasa.gov/ |archive-date=7 July 2021 |access-date=14 August 2023 |publisher=NASA/JPL Solar System Dynamics }}&lt;/ref&gt;
| minorplanets    = 1,462,402&lt;ref name=&quot;MPCSummary&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{Cite web |title=Latest Published Data |url=https://minorplanetcenter.net/mpc/summary |access-date=27 May 2024 |website=The International Astronomical Union Minor Planet Center |archive-date=5 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190305034947/https://minorplanetcenter.net/mpc/summary |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| comets          = 4,629&lt;ref name=MPCSummary group=&quot;D&quot;/&gt;

| inclination    = ~60°, to the ecliptic{{Refn |group=lower-alpha |name=angle}}&lt;!-- If anyone can find a cited value for the inclination of the Solar System's invariable plane to the galactic plane, please replace this value --&gt;
| galacticcenter = {{longitem|24,000–28,000 ly}}&lt;ref name=&quot;francis14&quot;&gt;{{cite journal |first1=Charles |last1=Francis |first2=Erik |last2=Anderson |s2cid= 119235554 |title=Two estimates of the distance to the Galactic Centre |journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |date=June 2014 |volume=441 |issue=2 |pages=1105–1114 |doi=10.1093/mnras/stu631 |doi-access=free |bibcode= 2014MNRAS.441.1105F |arxiv=1309.2629}}&lt;/ref&gt;
| orbitalspeed   = {{longitem|720,000&amp;nbsp;km/h (450,000&amp;nbsp;mi/h)&lt;ref name=&quot;roughfactsofthesun&quot; /&gt;}}
| orbitalperiod  = နှစ်သန်းပေါင်း ၂၃၀ နီးပါး&lt;ref name=&quot;roughfactsofthesun&quot;&gt;{{Cite web |title=Sun: Facts |url=https://science.nasa.gov/sun/facts/ |access-date=19 April 2024 |website=science.nasa.gov |date=14 November 2017 |language=en-US |archive-date=19 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419151126/https://science.nasa.gov/sun/facts/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| spectral       = [[ကြယ်ပုဝါ|G2V]]
}}

'''နေအဖွဲ့အစည်း'''သည် နေနှင့် နေကို လှည့်ပတ်နေသော ဒြပ်ထုများကို ဆွဲငင်အားဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည့် စနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အထင်ရှားဆုံး ပါဝင်သည့် အရာဝတ္ထုများမှာ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးဖြစ်ကာ ကမ္ဘာဂြိုဟ်လည်း ယင်းတို့အနက် တစ်လုံးဖြစ်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် [[နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ]]အတွင်းရှိ သီးခြားတည်ရှိသော ကြယ်တစ်စင်းတည်းပါဝင်သည့် ဂြိုဟ်စနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ပိုမိုကြီးမားသော ကြယ်စနစ်တစ်ခု၏ အစိတ်အပိုင်း မဟုတ်ပေ။ ဤစနစ်သည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄.၆ ဘီလီယံခန့်က မော်လီကျူးတိမ်တိုက်တစ်ခု၏ သိပ်သည်းသော ဒေသတစ်ခု ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျရာမှ ဖွဲ့စည်းလာခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်ကြောင့် နေနှင့် မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ယင်းချပ်ပြားမှ နေကို လှည့်ပတ်နေသော အရာဝတ္ထုများ စုစည်းဖွဲ့စည်းလာခဲ့ကြသည်။

နေသည် နေအဖွဲ့အစည်း၏ စုစုပေါင်းဒြပ်ထု၏ ၉၉.၈၆ ရာခိုင်နှုန်းကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ နေ၏ အူတိုင်အတွင်း ဟိုက်ဒရိုဂျင်သည် ဟီလီယမ်အဖြစ်သို့ ပေါင်းစပ်သွားပြီး စွမ်းအင်ကို ထုတ်လွှတ်သည်။ ထိုစွမ်းအင်သည် နေ၏ ဖိုတိုစဖီးယားအလွှာ (photosphere) မှတစ်ဆင့် အပြင်သို့ ထုတ်လွှတ်ပေးသည်။ ဤဖြစ်စဉ်ကြောင့် ဟေလီယိုစဖီးယား ဖြစ်ပေါ်လာပြီး နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း အပူချိန်သည် နေမှ အကွာအဝေး တိုးလာသည်နှင့်အမျှ တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားသည်။
နေအဖွဲ့အစည်းတွင် ဒြပ်ထုအများဆုံးရှိသည့် နောက်ထပ်အရာဝတ္ထုများမှာ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးဖြစ်သည်။ သတ်မှတ်ချက်အရ ဂြိုဟ်တစ်လုံးစီသည် ၎င်းနေထိုင်ရာ ပတ်လမ်းကို အဓိက လွှမ်းမိုးထားသည်။ နေနှင့် အနီးဆုံးမှ အဝေးဆုံးသို့ အစဉ်လိုက်ကြည့်လျှင် ကျောက်သားဂြိုဟ်များဖြစ်သည့် [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ကို တွေ့ရသည်။ ဤဂြိုဟ်လေးလုံးသည် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ပါဝင်ကြသည်။ ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့် အင်္ဂါဂြိုဟ်တို့သည် နေ၏ သက်ရှိများ နေထိုင်နိုင်သောဇုန် (habitable zone) အတွင်း ပတ်လမ်းဖြင့် လှည့်ပတ်နေသည့် တစ်ခုတည်းသော ဂြိုဟ်များဖြစ်သည်။ ထိုဇုန်အတွင်း နေရောင်ခြည်သည် လေထုဖိအားရှိသည့် အခြေအနေတွင် မျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ ရေကို အရည်အဖြစ် တည်ရှိနေနိုင်စေသည်။
နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် (AU) ငါးယူနစ်ခန့်အကွာရှိ နှင်းခဲမျဉ်း၏ အပြင်ဘက်တွင် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ပိုင်းဂြိုဟ်များ တည်ရှိကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်နှစ်လုံးဖြစ်သည့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်နှင့် [[စနေဂြိုဟ်]]၊ ရေခဲဧရာမဂြိုဟ်နှစ်လုံးဖြစ်သည့် [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]နှင့် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်တို့ ပါဝင်သည်။ [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]နှင့် စနေဂြိုဟ်တို့သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း နေကဲ့သို့ ကြယ်များမဟုတ်သော အရာဝတ္ထုများ၏ စုစုပေါင်းဒြပ်ထု၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်။

ပတ်လမ်းကို အဓိက လွှမ်းမိုးထားခြင်းမရှိသော်လည်း နေကို တိုက်ရိုက်လှည့်ပတ်နေသော ဂြိုဟ်ဒြပ်ထုရှိသည့် အရာဝတ္ထုများကို ဂြိုဟ်ပုများဟု ခေါ်သည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂ၏ ဂြိုဟ်ငယ်များဆိုင်ရာ ဗဟိုဌာန (Minor Planet Center) က [[စီးရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်)|ဆီးရီးစ်]]၊ [[ပလူတို]]၊ [[အဲရစ် (ဂြိုဟ်သိမ်)|အဲရစ်]]၊ [[မက်ကီမက်ကီ]]နှင့် [[ဟောက်မေယာ]]တို့ကို [[ဂြိုဟ်သိမ်]]များအဖြစ် စာရင်းသွင်းထားသည်။ အခြား နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုလေးခုဖြစ်သည့် အော်ကပ်စ်၊ ကွာအိုအာ၊ ဂေါင်ဂေါင်နှင့် ဆက်ဒ်နာတို့ကိုလည်း ယေဘုယျအားဖြင့် ဂြိုဟ်သိမ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။
ဂြိုဟ်သိမ်များထက် ဒြပ်ထုပိုမိုနည်းပါးသော အရာဝတ္ထုများတွင် [[ဥက္ကာခဲ]]များ၊ [[ကြယ်တံခွန်]]များ၊ စင်တောများ၊ ဥက္ကာမှုန်များနှင့် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်တိမ်တိုက်များကဲ့သို့သော အရွယ်အစားသေးငယ်သည့် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများစွာ ပါဝင်သည်။ ဂြိုဟ်သိမ်ဖြစ်သော ဆီးရီးစ်နှင့် ဤအရာဝတ္ထုငယ်များစွာသည် အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်တို့၏ ပတ်လမ်းများအကြားရှိ [[ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်]]တွင် တည်ရှိကြသည်။ အခြားဂြိုဟ်သိမ်များအားလုံးမှာ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်ကို ကျော်လွန်သည့် အရာဝတ္ထုအုပ်စုများတွင် ပါဝင်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ အပြင်ဘက်တွင်ရှိသော [[ခိုက်ပါး ခါးပတ်]]၌လည်းကောင်း၊ ပိုမိုဝေးကွာသော ပြန့်ကျဲ ချပ်ပြား၌လည်းကောင်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။

နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများစွာသည် နေကို တိုက်ရိုက်လှည့်ပတ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ပိုမိုကြီးမားသော အရာဝတ္ထုများကို လှည့်ပတ်နေသည့် [[သဘာဝ ဂြိုဟ်ရံလ]]များ (natural satellites) ဖြစ်ကြသည်။ ယင်းတို့ကို အများအားဖြင့် “လများ” ဟု ခေါ်ကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းတစ်လျှောက်တွင် ဤဂြိုဟ်ရံလများကို တွေ့ရှိနိုင်ပြီး အကြီးဆုံးအရွယ်အစားတွင် ဂြိုဟ်တစ်လုံးနှင့် ဆင်တူသော ဒြပ်ထုရှိသည့် ဂြိုဟ်ရံလများမှ အငယ်ဆုံးအရွယ်အစားရှိ ဒြပ်ထုအလွန်နည်းပါးသော ဂြိုဟ်ရံလငယ်များအထိ အရွယ်အစားအမျိုးမျိုး ရှိကြသည်။
အကြီးဆုံး ဂြိုဟ်ရံလနှစ်လုံးဖြစ်သည့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ ဂန်နီမီးဒ်နှင့် စနေဂြိုဟ်၏ တိုက်တန်တို့သည် အငယ်ဆုံးဂြိုဟ်ဖြစ်သော ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်ထက် အရွယ်အစားပိုကြီးသော်လည်း ဒြပ်ထုမှာ ပိုနည်းသည်။ ကမ္ဘာ၏လအပါအဝင် ဒြပ်ထုအများဆုံးရှိသည့် ဂြိုဟ်ရံလခုနစ်လုံးသည် ဂြိုဟ်သိမ်အားလုံးထက် ဒြပ်ထုရော အရွယ်အစားပါ ပိုမိုကြီးမားကြသည်။

ဟေလီယိုစဖီးယားအတွင်းရှိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေရောင်ခြည်လေမှ ထွက်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသယ်ဆောင်သည့် ပလာစမာအမှုန်များ၏ အဆက်မပြတ် ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်မှုကို ခံနေရသည်။ ဤအမှုန်များသည် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်များ၊ ဓာတ်ငွေ့များနှင့် ကော့စမစ်များနှင့်အတူ နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများအကြား ပျံ့နှံ့နေသော ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။ နေမှ အကွာအဝေး နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၇၀ မှ ၉၀ ခန့်အကွာတွင် နေရောင်ခြည်လေသည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ရပ်တန့်သွားသည်။ ယင်းကြောင့် ဟေလီယိုပေါ့စ် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသတို့၏ နယ်နိမိတ်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။
သီအိုရီဟေလီယိုစဖီးယားအတွင်းရှိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေရောင်ခြည်လေမှ ထွက်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသယ်ဆောင်သည့် ပလာစမာအမှုန်များ၏ အဆက်မပြတ် ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်မှုကို ခံနေရသည်။ ဤအမှုန်များသည် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်များ၊ ဓာတ်ငွေ့များနှင့် စကြဝဠာရောင်ခြည်များနှင့်အတူ နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများအကြား ပျံ့နှံ့နေသော ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။ နေမှ အကွာအဝေး နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၇၀ မှ ၉၀ ခန့်အကွာတွင် နေရောင်ခြည်လေသည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ရပ်တန့်သွားသည်။ ယင်းကြောင့် ဟေလီယိုပေါ့စ် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသတို့၏ နယ်နိမိတ်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။
သီအိုရီအရ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆထားသော အော့တ်တိမ်သည် ကာလရှည်ကြာ ပတ်လမ်းရှိသည့် ကြယ်တံခွန်များ၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂,၀၀၀ ကျော်အကွာမှ စတင်ကာ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသအထိ ပျံ့နှံ့တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးနယ်နိမိတ်သည် နေ၏ ဟေးလ်စဖီးယား (Hill sphere) အနားစွန်းအထိ ရောက်ရှိပြီး ယင်းအကွာအဝေးမှာ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၁၇၈,၀၀၀ မှ ၂၂၇,၀၀၀ (အလင်းနှစ် ၂.၈၁ မှ ၃.၅၉) အထိ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် နေ၏ ဆွဲငင်အားဆိုင်ရာ အလားအလာစွမ်းအင်သည် ဂလက်ဆီ၏ အလားအလာစွမ်းအင်နှင့် တူညီလာသည်။
လက်ရှိတွင် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ဒေသခံတိမ်တိုက် (Local Cloud) ဟုခေါ်သော ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံအရ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆထားသော အော့တ်တိမ်တိုက်သည် ကာလရှည်ကြာ ပတ်လမ်းရှိသည့် ကြယ်တံခွန်များ၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂,၀၀၀ ကျော်အကွာမှ စတင်ကာ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသအထိ ပျံ့နှံ့တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးနယ်နိမိတ်သည် နေ၏ ဟေးလ်စဖီးယား (Hill sphere) အနားစွန်းအထိ ရောက်ရှိပြီး ယင်းအကွာအဝေးမှာ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၁၇၈,၀၀၀ မှ ၂၂၇,၀၀၀ ([[အလင်းနှစ်]] ၂.၈၁ မှ ၃.၅၉) အထိ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် နေ၏ ဆွဲငင်အားဆိုင်ရာ အလားအလာစွမ်းအင်သည် ဂလက်ဆီ၏ အလားအလာစွမ်းအင်နှင့် တူညီလာသည်။
လက်ရှိတွင် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ဒေသခံတိမ်တိုက် (Local Cloud) ဟုခေါ်သော ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား  ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်တိမ်တိုက်တစ်ခုအတွင်း ဖြတ်သန်းရွေ့လျားနေသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် အနီးဆုံးကြယ်ဖြစ်သော [[ပရိုစီမာ စင်တောရိ]]သည် နေမှ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂၆၉,၀၀၀ (အလင်းနှစ် ၄.၂၅) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် ပရိုစီမာ စင်တောရိတို့သည် နှစ်ခုစလုံး နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီအတွင်းရှိ အလင်းနှစ် ၁,၀၀၀ ခန့်သာ ကျယ်ဝန်းသော ဒေသငယ်တစ်ခုဖြစ်သည့် ဒေသခံပူဖောင်း (Local Bubble) အတွင်းတွင် တည်ရှိကြသည်။

== အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်း==
နေအဖွဲ့အစည်းတွင် နေနှင့် ဆွဲငင်အားကြောင့် နေကို ချည်နှောင်ထားပြီး နေကို လှည့်ပတ်နေသော အရာဝတ္ထုအားလုံး ပါဝင်သည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂ (International Astronomical Union) က နေအဖွဲ့အစည်းကို နေ၊ နေ၏ ဆွဲငင်အားကြောင့် ချည်နှောင်ထားသော အရာဝတ္ထုအားလုံး၊ ၎င်း၏ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးနှင့် နေကို လှည့်ပတ်နေသော အခြားကောင်းကင်အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည့် စနစ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ အမေရိကန် အမျိုးသားလေကြောင်းနှင့် အာကာသစီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ (NASA) ကလည်း နေအဖွဲ့အစည်းတွင် နေနှင့် ၎င်း၏ ဂြိုဟ်စနစ်တို့ ပါဝင်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
ဤအမည်ကို စာလုံးအကြီး၊ အသေး ရေးသားပုံမှာ ကွဲပြားမှုရှိသည်။ သီးသန့်အမည်နာမအဖြစ် အသုံးမပြုဘဲ စာလုံးအကြီးမပါဘဲ “solar system” ဟု ရေးသားသည့်အခါ နေအဖွဲ့အစည်းကိုယ်တိုင်ကိုလည်းကောင်း၊ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် ဆင်တူသော အခြားဂြိုဟ်စနစ်တစ်ခုခုကိုလည်းကောင်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ အမည်နာမသတ်မှတ်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ တရားဝင်အာဏာရှိသော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂသည် ကောင်းကင်အရာဝတ္ထုတစ်ခုချင်းစီ၏ အမည်များကို စာလုံးအကြီးဖြင့် စတင်ရေးသားရန် သတ်မှတ်ထားသည်။ သို့သော် ၎င်း၏ အမည်ပေးခြင်းဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်စာတမ်းတွင် “Solar System” နှင့် “solar system” ဟူသော ရေးသားပုံနှစ်မျိုးစလုံးကို အသုံးပြုထားသည်။

== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
===အတိတ်===
နေအဖွဲ့အစည်းသည် လွန်ခဲ့သော အနည်းဆုံး နှစ်ပေါင်း ၄.၅၆၈ ဘီလီယံခန့်က ကြီးမားသော မော်လီကျူးတိမ်တိုက်အတွင်းရှိ ဒေသတစ်ခု ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျခြင်းမှ စတင်ဖွဲ့စည်းလာခဲ့သည်။ ဤမူလတိမ်တိုက်သည် အလင်းနှစ်အတော်များများ ကျယ်ဝန်းခဲ့ဖွယ်ရှိပြီး ကြယ်များစွာကိုလည်း ဖွားမြင်ပေးခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ မော်လီကျူးတိမ်တိုက်များတွင် ပုံမှန်တွေ့ရသည့်အတိုင်း ဤတိမ်တိုက်သည်လည်း အများအားဖြင့် [[ဟိုက်ဒရိုဂျင်]]ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး [[ဟီလီယမ်]]အချို့နှင့် ယခင်ကြယ်မျိုးဆက်များအတွင်း ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပိုမိုလေးလံသည့် ဒြပ်စင်များကို အနည်းငယ်မျှသာ ပါဝင်ခဲ့သည်။

နေမဖွဲ့စည်းမီက တည်ရှိခဲ့သော နက်ဗျူလာတိမ်တိုက်သည် ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျလာစဉ် ထောင့်အဟုန် ထိန်းသိမ်းခြင်းနိယာမကြောင့် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ လည်ပတ်လာခဲ့သည်။ ဒြပ်ထုအများစု စုဝေးရာ အလယ်ဗဟိုသည် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများထက် ပိုမိုပူပြင်းလာခဲ့သည်။ ကျုံ့ဝင်လာသော နက်ဗျူလာတိမ်တိုက်သည် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ လည်ပတ်လာသည်နှင့်အမျှ အချင်း ၂၀၀ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် (AU) ခန့်ရှိသော မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားတစ်ခုအဖြစ် ပြားချပ်လာခဲ့ပြီး အလယ်ဗဟိုတွင် ပူပြင်းသိပ်သည်းသော မူလကြယ်တစ်စင်း ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။

ဂြိုဟ်များသည် ထိုချပ်ပြားအတွင်းမှ ပစ္စည်းများ တဖြည်းဖြည်း စုဝေးတိုးပွားလာခြင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ချပ်ပြားအတွင်းရှိ ဖုန်မှုန့်များနှင့် ဓာတ်ငွေ့များသည် အပြန်အလှန် ဆွဲငင်အားသက်ရောက်ကာ ပေါင်းစည်းလာပြီး ပိုမိုကြီးမားသော အရာဝတ္ထုများအဖြစ် တဖြည်းဖြည်း ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသည်။ အစောပိုင်း နေအဖွဲ့အစည်းတွင် မူလဂြိုဟ်များ ရာနှင့်ချီ၍ ရှိခဲ့နိုင်သော်လည်း ၎င်းတို့သည် အချင်းချင်း ပေါင်းစည်းသွားခြင်း၊ ပျက်စီးသွားခြင်း သို့မဟုတ် အပြင်ဘက်သို့ လွင့်ထွက်သွားခြင်းတို့ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ယနေ့တွေ့ရသော [[ဂြိုဟ်]]များ၊ [[ဂြိုဟ်ပု]]များနှင့် ကျန်ရှိနေသော [[ဂြိုဟ်ငယ်]]အမျိုးမျိုးသာ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ဂြိုဟ်များ စုဝေးဖွဲ့စည်းလာသည့် ဖြစ်စဉ်မှ ထွက်ပေါ်လာသော အပူသည် ပထမဆုံးနှစ်ပေါင်း တစ်သန်းအတွင်း ဟိုက်ဒရိုကာဗွန်မော်လီကျူးများ၏ ဆူမှတ်ထက် ကျော်လွန်ခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် အတွင်းပိုင်းဂြိုဟ်များတွင် ကာဗွန်ပါဝင်မှု နည်းပါးခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်၏ နယ်နိမိတ်ကို “ကျပ်ခိုးမျဉ်း” (soot line) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ ချပ်ပြား အေးလာသည်နှင့်အမျှ ဤမျဉ်းသည် နေဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွေ့လျားလာခဲ့ပြီး ယခုအခါ ကမ္ဘာ၏ နေကိုပတ်လမ်းအတွင်း၌ တည်ရှိနေသည်။
သတ္တုများနှင့် ဆီလီကိတ်များမှလွဲ၍ အခြားပစ္စည်းများသည် ဆူမှတ်ပိုမိုမြင့်မားသောကြောင့် အစိုင်အခဲအခြေအနေဖြင့် တည်ရှိနေနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ထိုဒေသတွင် အဓိကအားဖြင့် ကျောက်သားများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ဂြိုဟ်များ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသည်။ ယင်းတို့မှာ [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အပူဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိသော ဤပစ္စည်းများသည် နေ၏ မူလနက်ဗျူလာတိမ်တိုက်အတွင်း ပါဝင်သည့် ပစ္စည်းစုစုပေါင်း၏ အနည်းငယ်မျှသာ ဖြစ်သောကြောင့် ကမ္ဘာကဲ့သို့ ကျောက်သားဂြိုဟ်များသည် အရွယ်အစား အလွန်ကြီးမားလာနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။

ဧရာမဂြိုဟ်များ ([[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]၊ [[စနေဂြိုဟ်]]၊ [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]နှင့် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]) တို့သည် နှင်းခဲမျဉ်း (frost line) ၏ အပြင်ဘက်၊ ပိုမိုဝေးကွာသော ဒေသများတွင် ဖွဲ့စည်းလာခဲ့ကြသည်။ နှင်းခဲမျဉ်းဆိုသည်မှာ အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်တို့၏ ပတ်လမ်းများအကြားရှိ နယ်နိမိတ်ဖြစ်ပြီး ထိုနေရာတွင် အပူချိန်သည် မတည်ငြိမ်လွယ်သော ရေခဲဒြပ်ပေါင်းများ အစိုင်အခဲအဖြစ် တည်ရှိနေနိုင်လောက်အောင် အေးမြသည်။ ဤဂြိုဟ်များကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော ရေခဲပစ္စည်းများသည် ကမ္ဘာကဲ့သို့ အတွင်းပိုင်းရှိ ကျောက်သားဂြိုဟ်များကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော သတ္တုများနှင့် ဆီလီကိတ်များထက် ပိုမိုပေါများခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် ဒြပ်ထုအလွန်ကြီးမားလာပြီး အပေါ့ပါးဆုံးနှင့် အပေါများဆုံး ဒြပ်စင်များဖြစ်သည့် ဟိုက်ဒရိုဂျင်နှင့် ဟီလီယမ်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကြီးမားသည့် လေထုများကို ဆွဲငင်ဖမ်းယူနိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဂြိုဟ်များအဖြစ် မဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သော ကျန်ရှိသည့် အပျက်အစီးပစ္စည်းများသည် [[ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်]]၊ [[ခိုက်ပါး ခါးပတ်]]နှင့် [[အော့တ်တိမ်တိုက်]]တို့ကဲ့သို့သော ဒေသများတွင် စုဝေးလာခဲ့ကြသည်။
နှစ်ပေါင်း သန်း ၅၀ အတွင်း မူလကြယ်၏ အလယ်ဗဟို၌ ဟိုက်ဒရိုဂျင်၏ ဖိအားနှင့် သိပ်သည်းဆသည် အလွန်မြင့်မားလာခဲ့ပြီး အပူနျူကလီးယား ပေါင်းစပ်မှု စတင်ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ကြယ်၏ အူတိုင်တွင် ဟီလီယမ်များ စုဝေးလာသည်နှင့်အမျှ နေသည် ပိုမိုတောက်ပလာခဲ့သည်။ နေ၏ [[ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်]]အဖြစ် သက်တမ်းအစောပိုင်းကာလတွင် ၎င်း၏ တောက်ပမှုသည် ယနေ့တောက်ပမှု၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ရှိခဲ့သည်။ အပူချိန်၊ တုံ့ပြန်မှုနှုန်း၊ ဖိအားနှင့် သိပ်သည်းဆတို့သည် ဟိုက်ဒရိုစတက်တစ် မျှခြေ (hydrostatic equilibrium) ရရှိသည်အထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ထိုမျှခြေတွင် အပူဖိအားသည် ဆွဲငင်အားကို ပြန်လည်ချိန်ညှိပေးသည်။ ဤအဆင့်တွင် နေသည် ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်တစ်စင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ နေမှ ထွက်ပေါ်လာသော နေရောင်ခြည်လေသည် ဟေလီယိုစဖီးယားကို ဖန်တီးပေးခဲ့ပြီး မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားအတွင်း ကျန်ရှိနေသော ဓာတ်ငွေ့နှင့် ဖုန်မှုန့်များကို ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသအတွင်းသို့ လွင့်စင်သွားစေခဲ့သည်။

လဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြား ပျောက်ကွယ်သွားပြီးနောက် နိုက်စ် မော်ဒယ် (Nice model) အရ ဂြိုဟ်သေးလောင်းများနှင့် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်များအကြား ဆွဲငင်အားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော အပြန်အလှန် နီးကပ်တွေ့ဆုံမှုများက ဂြိုဟ်တစ်ခုစီကို မတူညီသော ပတ်လမ်းများသို့ ရွေ့လျားစေခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံး၏ ဒိုင်းနမစ်ဆိုင်ရာ မတည်ငြိမ်မှု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ဂြိုဟ်သေးလောင်းများသည် နေရာအနှံ့သို့ ပြန့်ကျဲသွားခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်များသည် ယနေ့တည်ရှိနေသော ပတ်လမ်းအနေအထားများသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။ ဤကာလအတွင်း ဂရန်းတက်ခ် ယူဆချက် (grand tack hypothesis) အရ ဂျူပီတာဂြိုဟ်သည် နေဘက်သို့ နောက်ဆုံးအကြိမ် ရွေ့လျားဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီး ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်၏ အစိတ်အပိုင်းအများအပြားကို ပြန့်ကျဲစေခဲ့သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်က အတွင်းပိုင်းဂြိုဟ်များအပေါ် နှောင်းပိုင်း ပြင်းထန်သော ဥက္ကာဗုံးကြဲတိုက်ခတ်မှု (Late Heavy Bombardment) ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

=== ပစ္စုပ္ပန်နှင့် အနာဂါတ်===
နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေကို ဗဟိုပြု၍ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု သီးခြားဖြစ်သော ဆွဲငင်အားဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည့် ပတ်လမ်းများအတိုင်း လှည့်ပတ်နေခြင်းဖြင့် အတော်အတန် တည်ငြိမ်ပြီး ဖြည်းဖြည်းချင်း ပြောင်းလဲနေသော အခြေအနေတွင် ရှိနေသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် နှစ်ပေါင်း ဘီလီယံများစွာကြာအောင် အတော်အတန် တည်ငြိမ်နေခဲ့သော်လည်း နည်းပညာပိုင်းအရ ဒိုင်းနမစ်ဆိုင်ရာ မငြိမ်မသက်မှုရှိပြီး နောက်ဆုံးတွင် ပြိုကွဲပျက်စီးသွားနိုင်သည်။ လာမည့် နှစ်ပေါင်း ဘီလီယံအနည်းငယ်အတွင်း အခြားကြယ်တစ်စင်းသည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း ဖြတ်သန်းသွားနိုင်ခြေ အနည်းငယ်ရှိသည်။ ယင်းဖြစ်ရပ်ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်း၏ တည်ငြိမ်မှု ပျက်ယွင်းသွားနိုင်ပြီး နှစ်သန်းပေါင်းများစွာ ကြာပြီးနောက် ဂြိုဟ်များ အပြင်ဘက်သို့ လွင့်ထွက်သွားခြင်း၊ ဂြိုဟ်အချင်းချင်း တိုက်မိခြင်း သို့မဟုတ် ဂြိုဟ်များ နေထဲသို့ ဝင်တိုက်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။ သို့သော် ထိုဖြစ်ရပ်ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ယနေ့ရှိနေသည့် အခြေအနေနှင့် အလွန်ဆင်တူသော အခြေအနေတွင် ဆက်လက်တည်ရှိနေနိုင်ခြေက ပိုများသည်။

နေ၏ ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်အဖြစ် တည်ရှိသည့်ကာလသည် အစမှအဆုံးအထိ နှစ်ပေါင်း ၁၀ ဘီလီယံခန့် ကြာမြင့်မည်ဖြစ်သည်။ ယင်းကာလသည် နေ၏ ကြယ်အကြွင်းအကျန်အဆင့်သို့ မရောက်မီ နောက်ဆက်တွဲ အဆင့်အားလုံး၏ စုစုပေါင်းကာလဖြစ်သော နှစ်ပေါင်း ၂ ဘီလီယံခန့်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ပိုမိုရှည်လျားသည်။
နေ၏ အူတိုင်အတွင်းရှိ ဟိုက်ဒရိုဂျင်များအားလုံး ဟီလီယမ်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်အထိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် ယနေ့သိရှိထားသည့် အခြေအနေနှင့် အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် တူညီနေမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်သည် ယခုမှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၅ ဘီလီယံခန့်အကြာတွင် ဖြစ်ပေါ်မည်ဖြစ်သည်။ ဤအချိန်သည် နေ၏ ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်အဖြစ် တည်ရှိသည့် သက်တမ်းကုန်ဆုံးချိန်လည်း ဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်တွင် နေ၏ အူတိုင်သည် ကျုံ့ဝင်လာမည်ဖြစ်ပြီး မလှုပ်ရှားတော့သော ဟီလီယမ်အူတိုင်ကို ဝန်းရံထားသည့် အလွှာတစ်ခုအတွင်း ဟိုက်ဒရိုဂျင်ပေါင်းစပ်မှု ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ နေမှ ထုတ်လွှတ်သော စွမ်းအင်ပမာဏသည် ယနေ့ထက် ပိုမိုများပြားလာမည်ဖြစ်သည်။ နေ၏ အပြင်ဘက်အလွှာများသည် လက်ရှိအချင်းထက် အဆ ၂၆၀ ခန့်အထိ ဖောင်းကားကျယ်ပြန့်လာပြီး နေသည် ကြယ်နီဘီလူး (red giant) တစ်စင်း ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ မျက်နှာပြင်ဧရိယာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာခြင်းကြောင့် နေ၏ မျက်နှာပြင်အပူချိန်သည် ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်အဖြစ် တည်ရှိစဉ်ကထက် ပိုမိုနိမ့်ကျလာမည်ဖြစ်ပြီး အနိမ့်ဆုံးအပူချိန်မှာ ၂,၆၀၀ ကယ်လ်ဗင် (၄,၂၂၀ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်) ခန့် ရှိမည်ဖြစ်သည်။

ကျယ်ပြန့်လာသော နေသည် [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]နှင့် [[သောကြာဂြိုဟ်]]တို့ကို အငွေ့ပျံပျက်စီးစေမည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြသည်။ ထို့အပြင် [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ကို သက်ရှိများ နေထိုင်ရန် မဖြစ်နိုင်တော့သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိစေမည်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာဂြိုဟ်ကိုလည်း ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်သည်။
နောက်ဆုံးတွင် နေ၏ အူတိုင်သည် ဟီလီယမ်ပေါင်းစပ်မှု ဖြစ်ပေါ်နိုင်လောက်အောင် ပူပြင်းလာမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ နေသည် အူတိုင်အတွင်း ဟိုက်ဒရိုဂျင်ကို ပေါင်းစပ်လောင်ကျွမ်းခဲ့သည့် ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အချိန်အနည်းငယ်မျှသာ ဟီလီယမ်ကို လောင်ကျွမ်းမည်ဖြစ်သည်။ နေ၏ ဒြပ်ထုသည် ပိုမိုလေးလံသော ဒြပ်စင်များကို ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းနိုင်သည့်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိရန် မလုံလောက်သောကြောင့် အူတိုင်အတွင်းရှိ နျူကလီးယားတုံ့ပြန်မှုများသည် တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အပြင်ဘက်အလွှာများသည် အာကာသအတွင်းသို့ လွင့်ထွက်သွားပြီးနောက် သိပ်သည်းဆမြင့်မားသော [[ကြယ်ဖြူပု]] (white dwarf) တစ်စင်းအဖြစ် ကျန်ရစ်မည်ဖြစ်သည်။ ထိုကြယ်ဖြူပု၏ ဒြပ်ထုသည် နေ၏ မူလဒြပ်ထု၏ တစ်ဝက်ခန့်သာ ရှိသော်လည်း အရွယ်အစားမှာ ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့်သာ တူညီမည်ဖြစ်သည်။
လွင့်ထွက်သွားသော အပြင်ဘက်အလွှာများသည် ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ နက်ဗျူလာတိမ်တိုက် (planetary nebula) တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်မှတစ်ဆင့် နေကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော ပစ္စည်းအချို့သည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြားရှိ အရာဝတ္ထုများထံ ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားမည်ဖြစ်ပြီး ယခုအခါ [[ကာဗွန်]]ကဲ့သို့ ပိုမိုလေးလံသော [[ဒြပ်စင်]]များဖြင့် ကြွယ်ဝလာမည်ဖြစ်သည်။


==ယေဘုယျ အချက်အလက်များ==
နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များသည် တစ်ခါတစ်ရံ နေအဖွဲ့အစည်း၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို သီးခြားဒေသများအဖြစ် ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်၊ သောကြာဂြိုဟ်၊ ကမ္ဘာဂြိုဟ်၊ အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ပိုင်းတွင် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၊ စနေဂြိုဟ်၊ ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၊ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်နှင့် ခိုက်ပါး ခါးပတ်အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။
ခိုက်ပါး ခါးပတ်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီးနောက် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသများကို သီးခြားဒေသတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်လာကြသည်။ ယင်းဒေသတွင် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ အပြင်ဘက်၌ တည်ရှိသော အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။

== ပလူတိုအား ဂြိုဟ်အဖြစ်မှ လျော့ချခြင်း ==
[[ပလူတို|ပလူတိုဂြိုဟ်]]အား ၁၉၃၀ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀ဝ၆ခုနှစ်တွင် နက္ခတဗေဒပညာရှင်များက ဂြိုဟ်စာရင်းမှ ပယ်ထုတ်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။ အကြောင်းမှာ အရွယ်အစားသေးငယ်လွန်းခြင်း နှင့် ၎င်းနှင့် အနီးဆုံးတွင်တည်ရှိသည့် နံပါတ်(၈)ခုမြောက် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]] နှင့်လှည့်ပတ်သွားလာသည့် လမ်းကြောင်းအနေအထားခြင်း မတူညီလှသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ပလူတိုသည် စီးရပ်စ် နှင့် အဲရစ် တို့ကဲ့သို့သော ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား တစ်ခုအဖြစ်သာ စာရင်းဝင်တော့သည်။

== ဂြိုဟ်များအား ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ခြင်း ==
[[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]ကို လူတို့ရှာဖွေမတွေ့ရှိသေးမှီ၊ ရှေးကျသည့် အချိန်များကတည်းကပင် လူတို့သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အချို့သော ထင်ရှားသည့် အရာဝတ္တုတို့ကို သိရှိပြီးဖြစ်သည်။ [[နေ]]၊ လ၊ [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]၊ [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]] နှင့် [[စနေဂြိုဟ်]]တို့မှာ အစောပိုင်းရှေးဦးခေတ်နက္ခတဗေဒဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းမှတ်ရာများတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီးဖြစ်ပေသည်။ 

သို့သော် လွှဲမှားနေသည့် အချက်မှာ နေဗဟိုပြုအနေအထားအစား ကမ္ဘာဗဟိုပြုအနေအထားကိုသာ လက်ခံတွေးဆခဲ့ခြင်းနှင့် သောကြာဂြိုဟ်ကို [[ကြယ်]]အဖြစ် အမှတ်မှားခဲ့ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် ကျွန်တော်တို့နေထိုင်ရာ [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ|မိခင်ဂယ်လက်ဆီ]]တွင် သာမန်မျှဖြစ်သော အလယ်အလတ်တန်းစား [[ကြယ်]]တစ်စင်းသာဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |author=M Woolfson |title=The origin and evolution of the solar system |doi= 10.1046/j.1468-4004.2000.00012.x |date=2000 |journal=Astronomy &amp; Geophysics |volume=41 |issue=1 |pages=1.12|bibcode = 2000A&amp;G....41a..12W }}&lt;/ref&gt;

နောက်ပိုင်းခေတ်များ၏ ရှာဖွေတွေ့ရှိသောဂြိုဟ်များနှင့် တွေ့ရှိသည့် ခုနှစ်များမှာ-

# ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်- ၁၇၉၁ခုနှစ်
# ဆဲရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား)-၁၈၀၁ခုနှစ်၊သို့သော် ၂၀ဝ၆ ခုနှစ်တွင် ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားအဖြစ် သတ်မှတ်
# နပ်ပကျွန်းဂြိုဟ်-၁၈၄၆ခုနှစ်
# ပလူတိုဂြိုဟ်-၁၉၃၀ခုနှစ်
# အီးရစ်(စ်) (ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား)-၂၀ဝ၅ခုနှစ် တို့ဖြစ်ကြသည်။

== ပြင်ပစာမျက်နှာများ ==
* [http://www.solarviews.com/eng/homepage.htm Views of the Solar System]
* [http://www.exploratorium.edu/ronh/weight/index.html Your Weight on Other Worlds]
== မှတ်စု ==
{{Reflist|group=lower-alpha}}

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

=== အချက်အလက် ရင်းမြစ်များ ===&lt;!-- Remind that info cited to these sources need to be updated monthly --&gt;
{{Reflist|group=D}}

{{footer SolarSystem}}

[[ကဏ္ဍ:အာကာသ သိပ္ပံ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ သိပ္ပံ]]
[[Category:နေအဖွဲ့အစည်း]]</text>
      <sha1>in237v0wjn3bqe0wvf0q6q3xy3x1au0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060112</id>
      <parentid>1060111</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T15:15:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <comment>/* အတိတ် */</comment>
      <origin>1060112</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64699" sha1="q19lu8z6jghivhrud866onwed046dgw" xml:space="preserve">
{{Infobox planetary system
| background  = #efefef
| title       = Solar System
| image       = Solar System True Color EN.png
| image_alt   = A true-color image of the Solar System with sizes, but not distances, to scale. The order of the planets are from right to left.
| caption     = {{Longitem|[[နေ]]၊ [[ဂြိုဟ်]]များ၊ [[သဘာဝ ဂြိုဟ်ရံလ|လများ]] နှင့် [[ဂြိုဟ်သိမ်|ဂြိုဟ်သိမ်များ]]{{Efn|The Asteroid Belt, Kuiper Belt, and Scattered Disc are not added because the individual asteroids are too small to be shown on the diagram.}}&lt;br /&gt;(true color, sizes to scale, distances not to scale)|style=padding:2px 0 4px 0;}}
| age         = 4.568&amp;nbsp;billion years{{refn|group=lower-alpha|name=AgeSolarSystem}}
| location    = {{Longitem|{{unbulleted list
  |{{nowrap|[[Local Interstellar Cloud]]}}
  |[[Local Bubble]]&lt;ref name=&quot;JPL interstellar&quot;&gt;{{cite web |url=http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html |title=Our Local Galactic Neighborhood | website= interstellar.jpl.nasa.gov |publisher=NASA |series=Interstellar Probe Project |year= 2000 |access-date=8 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131121061128/http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html |archive-date=21 November 2013 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
  |[[Orion–Cygnus Arm]]
  |[[နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ]]&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Hurt |first=R. |date=8 November 2017 |title=The Milky Way Galaxy |url=https://science.nasa.gov/resource/the-milky-way-galaxy/ |access-date=19 April 2024 |website=science.nasa.gov |language=en-US}}&lt;/ref&gt;}}}}
| neareststar = {{Longitem|{{Ublist
  |[[ပရိုစီမာ စင်တောရိ]]
  |&amp;nbsp;(4.2465&amp;nbsp;[[အလင်းနှစ်|ly]])&lt;ref name=&quot;lurie2014&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{cite journal |last1=Lurie |first1=John C. |last2=Henry |first2=Todd J. |last3=Jao |first3=Wei-Chun |last4=Quinn |first4=Samuel N. |last5=Winters |first5= Jennifer G. |last6=Ianna |first6=Philip A. |last7=Koerner |first7=David W. |last8= Riedel |first8=Adric R. |last9=Subasavage |first9=John P. | display-authors = 3| year= 2014 |title=The Solar neighborhood. XXXIV. A search for planets orbiting nearby M dwarfs using astrometry |journal=The Astronomical Journal |volume=148 |issue= 5 |pages=91 |arxiv=1407.4820 |bibcode= 2014AJ....148...91L |doi= 10.1088/0004-6256/148/5/91 |s2cid= 118492541 |issn = 0004-6256}}&lt;/ref&gt;
  |[[အယ်လဖာ စင်တောရိ]]
  |&amp;nbsp;(4.36&amp;nbsp;ly)&lt;ref name=&quot;RECONS&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{cite web|work= astro.gsu.edu| publisher= Research Consortium On Nearby Stars, Georgia State University|date=7 September 2007|title=The One Hundred Nearest Star Systems |url=http://www.astro.gsu.edu/RECONS/TOP100.posted.htm|access-date=2 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20071112173559/http://www.chara.gsu.edu/RECONS/TOP100.posted.htm|archive-date=12 November 2007| url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}}}

| frostline       = {{val|5|u=AU|p=~}}&lt;ref name=&quot;Mumma&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Mumma |first1=M. J. |last2=Disanti |first2=M. A. |last3=Dello Russo |first3=N. |last4=Magee-Sauer |first4=K. |last5=Gibb |first5=E. |last6=Novak |first6=R. |display-authors = 3| year= 2003 |title=Remote infrared observations of parent volatiles in comets: A window on the early solar system |journal=Advances in Space Research |volume=31 |issue=12 |pages=2563–2575 |bibcode= 2003AdSpR..31.2563M |doi=10.1016/S0273-1177(03)00578-7}}&lt;/ref&gt;
| outerplanetname = [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]
| semimajoraxis   = 30.07 AU&lt;ref name=Horizons group=&quot;D&quot;&gt;{{cite web |first=Donald K. |last=Yeomans |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/horizons_batch.cgi?batch=1&amp;COMMAND=%278%27&amp;TABLE_TYPE=%27ELEMENTS%27&amp;START_TIME=%272000-01-01%27&amp;STOP_TIME=%272000-01-02%27&amp;STEP_SIZE=%27200%20years%27&amp;CENTER=%27@0%27&amp;OUT_UNITS=%27AU-D%27 |title=HORIZONS Web-Interface for Neptune Barycenter (Major Body=8) |publisher=[[JPL Horizons On-Line Ephemeris System]] | website= jpl.nasa.gov|access-date=18 July 2014 |archive-date=7 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210907055935/https://ssd.jpl.nasa.gov/horizons_batch.cgi?batch=1&amp;COMMAND=%278%27&amp;TABLE_TYPE=%27ELEMENTS%27&amp;START_TIME=%272000-01-01%27&amp;STOP_TIME=%272000-01-02%27&amp;STEP_SIZE=%27200%20years%27&amp;CENTER=%27%400%27&amp;OUT_UNITS=%27AU-D%27 |url-status=live }}{{snd}}Select &quot;Ephemeris Type: Orbital Elements&quot;, &quot;Time Span: 2000-01-01 12:00 to 2000-01-02&quot;. (&quot;Target Body: Neptune Barycenter&quot; and &quot;Center: Solar System Barycenter (@0)&quot;.)&lt;/ref&gt;
| Kuiper_cliff    = 50–70 AU&lt;ref name=&quot;twotino&quot;&gt;{{cite journal | first1= E. I.| last1= Chiang |title=Resonance Occupation in the Kuiper Belt: Case Examples of the 5:2 and Trojan Resonances |journal=The Astronomical Journal |volume=126 |issue=1 |pages=430–443 |date=2003 |doi=10.1086/375207 |last2=Jordan |first2=A. B. |last3=Millis |first3=R. L. |last4=Buie |first4=M. W. |last5=Wasserman |first5=L. H. |last6=Elliot |first6=J. L. |last7=Kern |first7=S. D. |last8=Trilling |first8=D. E. |last9=Meech |first9=K. J. | display-authors = 3| bibcode= 2003AJ....126..430C |arxiv=astro-ph/0301458 |s2cid=54079935}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= &quot;KuiperGap&quot;&gt;{{cite journal |first1=C. | last1=de la Fuente Marcos |first2=R. | last2= de la Fuente Marcos |title=Past the outer rim, into the unknown: structures beyond the Kuiper Cliff |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Letters |volume=527 |issue=1 |pages= L110–L114 |url=https://academic.oup.com/mnrasl/article-abstract/527/1/L110/7280408 |publication-date=20 September 2023 |date=January 2024 |access-date=28 September 2023 |bibcode=2024MNRAS.527L.110D |arxiv=2309.03885 |doi=10.1093/mnrasl/slad132 | doi-access=free |s2cid= |archive-date=28 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231028132004/https://academic.oup.com/mnrasl/article-abstract/527/1/L110/7280408 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| heliopause      = detected at 120 AU&lt;ref name=&quot;heliopause&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nasa.gov/mission_pages/voyager/voyager20130912.html#.UjJLPZKR86s|title=NASA Spacecraft Embarks on Historic Journey Into Interstellar Space|first=Tony|last=Greicius| website= nasa.gov| date=5 May 2015|access-date=19 April 2024|archive-date=11 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611233345/https://www.nasa.gov/mission_pages/voyager/voyager20130912.html#.UjJLPZKR86s|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| hillsphere      = {{cvt|0.865|-|1.1|pc|AU ly pc|order=out|lk=out}}&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Souami |first1=D. |last2= Cresson |first2=J. |last3=Biernacki |first3=C. |last4=Pierret |first4=F. |title=On the local and global properties of gravitational spheres of influence |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=21 August 2020 |volume= 496 |issue=4 |pages= 4287–4297 |doi= 10.1093/mnras/staa1520|doi-access=free | arxiv= 2005.13059 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Chebotarev&quot;&gt;{{cite journal |last1=Chebotarev |first1=G. A. |title=Gravitational Spheres of the Major Planets, Moon and Sun |journal=Astronomicheskii Zhurnal |date=1 January 1963 |volume=40 |pages=812 |bibcode=1964SvA.....7..618C |url=https://adsabs.harvard.edu/full/1964SvA.....7..618C |issn=0004-6299 |access-date=6 May 2024 |archive-date=7 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240507030847/https://adsabs.harvard.edu/full/1964SvA.....7..618C |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

| noknown_stars   = yes
| noknown_planets = yes
| stars           = [[နေ]]
| planets         = {{Longitem|{{Plainlist|*[[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]
* [[သောကြာဂြိုဟ်]]
* [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]
* [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]
* [[ကြာသပတေးဂြိုဟ်]]
* [[စနေဂြိုဟ်]]
* [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]
* [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]}}}}
| dwarfplanets    = {{Longitem|{{Plainlist|
* {{Dp|စီးရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* {{Dp|Orcus}}
* [[ပလူတို]]
* [[ဟောက်မေယာ]]
* {{Dp|Quaoar}}
* [[]]
* {{Dp|ဂေါင်ဂေါင် (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* [[အဲရစ် (ဂြိုဟ်သိမ်)]]
* {{Dp|ဆဒ်နာ (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* &amp;nbsp;[[List of possible dwarf planets|''more candidates...'']]
}}}}
| satellites      = ၇၅၈&lt;ref name=&quot;JPLbodies&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{Cite web |title=Solar System Objects |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210707142304/https://ssd.jpl.nasa.gov/ |archive-date=7 July 2021 |access-date=14 August 2023 |publisher=NASA/JPL Solar System Dynamics }}&lt;/ref&gt;
| minorplanets    = 1,462,402&lt;ref name=&quot;MPCSummary&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{Cite web |title=Latest Published Data |url=https://minorplanetcenter.net/mpc/summary |access-date=27 May 2024 |website=The International Astronomical Union Minor Planet Center |archive-date=5 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190305034947/https://minorplanetcenter.net/mpc/summary |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| comets          = 4,629&lt;ref name=MPCSummary group=&quot;D&quot;/&gt;

| inclination    = ~60°, to the ecliptic{{Refn |group=lower-alpha |name=angle}}&lt;!-- If anyone can find a cited value for the inclination of the Solar System's invariable plane to the galactic plane, please replace this value --&gt;
| galacticcenter = {{longitem|24,000–28,000 ly}}&lt;ref name=&quot;francis14&quot;&gt;{{cite journal |first1=Charles |last1=Francis |first2=Erik |last2=Anderson |s2cid= 119235554 |title=Two estimates of the distance to the Galactic Centre |journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |date=June 2014 |volume=441 |issue=2 |pages=1105–1114 |doi=10.1093/mnras/stu631 |doi-access=free |bibcode= 2014MNRAS.441.1105F |arxiv=1309.2629}}&lt;/ref&gt;
| orbitalspeed   = {{longitem|720,000&amp;nbsp;km/h (450,000&amp;nbsp;mi/h)&lt;ref name=&quot;roughfactsofthesun&quot; /&gt;}}
| orbitalperiod  = နှစ်သန်းပေါင်း ၂၃၀ နီးပါး&lt;ref name=&quot;roughfactsofthesun&quot;&gt;{{Cite web |title=Sun: Facts |url=https://science.nasa.gov/sun/facts/ |access-date=19 April 2024 |website=science.nasa.gov |date=14 November 2017 |language=en-US |archive-date=19 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419151126/https://science.nasa.gov/sun/facts/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| spectral       = [[ကြယ်ပုဝါ|G2V]]
}}

'''နေအဖွဲ့အစည်း'''သည် နေနှင့် နေကို လှည့်ပတ်နေသော ဒြပ်ထုများကို ဆွဲငင်အားဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည့် စနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အထင်ရှားဆုံး ပါဝင်သည့် အရာဝတ္ထုများမှာ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးဖြစ်ကာ ကမ္ဘာဂြိုဟ်လည်း ယင်းတို့အနက် တစ်လုံးဖြစ်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် [[နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ]]အတွင်းရှိ သီးခြားတည်ရှိသော ကြယ်တစ်စင်းတည်းပါဝင်သည့် ဂြိုဟ်စနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ပိုမိုကြီးမားသော ကြယ်စနစ်တစ်ခု၏ အစိတ်အပိုင်း မဟုတ်ပေ။ ဤစနစ်သည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄.၆ ဘီလီယံခန့်က မော်လီကျူးတိမ်တိုက်တစ်ခု၏ သိပ်သည်းသော ဒေသတစ်ခု ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျရာမှ ဖွဲ့စည်းလာခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်ကြောင့် နေနှင့် မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ယင်းချပ်ပြားမှ နေကို လှည့်ပတ်နေသော အရာဝတ္ထုများ စုစည်းဖွဲ့စည်းလာခဲ့ကြသည်။

နေသည် နေအဖွဲ့အစည်း၏ စုစုပေါင်းဒြပ်ထု၏ ၉၉.၈၆ ရာခိုင်နှုန်းကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ နေ၏ အူတိုင်အတွင်း ဟိုက်ဒရိုဂျင်သည် ဟီလီယမ်အဖြစ်သို့ ပေါင်းစပ်သွားပြီး စွမ်းအင်ကို ထုတ်လွှတ်သည်။ ထိုစွမ်းအင်သည် နေ၏ ဖိုတိုစဖီးယားအလွှာ (photosphere) မှတစ်ဆင့် အပြင်သို့ ထုတ်လွှတ်ပေးသည်။ ဤဖြစ်စဉ်ကြောင့် ဟေလီယိုစဖီးယား ဖြစ်ပေါ်လာပြီး နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း အပူချိန်သည် နေမှ အကွာအဝေး တိုးလာသည်နှင့်အမျှ တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားသည်။
နေအဖွဲ့အစည်းတွင် ဒြပ်ထုအများဆုံးရှိသည့် နောက်ထပ်အရာဝတ္ထုများမှာ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးဖြစ်သည်။ သတ်မှတ်ချက်အရ ဂြိုဟ်တစ်လုံးစီသည် ၎င်းနေထိုင်ရာ ပတ်လမ်းကို အဓိက လွှမ်းမိုးထားသည်။ နေနှင့် အနီးဆုံးမှ အဝေးဆုံးသို့ အစဉ်လိုက်ကြည့်လျှင် ကျောက်သားဂြိုဟ်များဖြစ်သည့် [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ကို တွေ့ရသည်။ ဤဂြိုဟ်လေးလုံးသည် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ပါဝင်ကြသည်။ ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့် အင်္ဂါဂြိုဟ်တို့သည် နေ၏ သက်ရှိများ နေထိုင်နိုင်သောဇုန် (habitable zone) အတွင်း ပတ်လမ်းဖြင့် လှည့်ပတ်နေသည့် တစ်ခုတည်းသော ဂြိုဟ်များဖြစ်သည်။ ထိုဇုန်အတွင်း နေရောင်ခြည်သည် လေထုဖိအားရှိသည့် အခြေအနေတွင် မျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ ရေကို အရည်အဖြစ် တည်ရှိနေနိုင်စေသည်။
နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် (AU) ငါးယူနစ်ခန့်အကွာရှိ နှင်းခဲမျဉ်း၏ အပြင်ဘက်တွင် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ပိုင်းဂြိုဟ်များ တည်ရှိကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်နှစ်လုံးဖြစ်သည့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်နှင့် [[စနေဂြိုဟ်]]၊ ရေခဲဧရာမဂြိုဟ်နှစ်လုံးဖြစ်သည့် [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]နှင့် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်တို့ ပါဝင်သည်။ [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]နှင့် စနေဂြိုဟ်တို့သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း နေကဲ့သို့ ကြယ်များမဟုတ်သော အရာဝတ္ထုများ၏ စုစုပေါင်းဒြပ်ထု၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်။

ပတ်လမ်းကို အဓိက လွှမ်းမိုးထားခြင်းမရှိသော်လည်း နေကို တိုက်ရိုက်လှည့်ပတ်နေသော ဂြိုဟ်ဒြပ်ထုရှိသည့် အရာဝတ္ထုများကို ဂြိုဟ်ပုများဟု ခေါ်သည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂ၏ ဂြိုဟ်ငယ်များဆိုင်ရာ ဗဟိုဌာန (Minor Planet Center) က [[စီးရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်)|ဆီးရီးစ်]]၊ [[ပလူတို]]၊ [[အဲရစ် (ဂြိုဟ်သိမ်)|အဲရစ်]]၊ [[မက်ကီမက်ကီ]]နှင့် [[ဟောက်မေယာ]]တို့ကို [[ဂြိုဟ်သိမ်]]များအဖြစ် စာရင်းသွင်းထားသည်။ အခြား နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုလေးခုဖြစ်သည့် အော်ကပ်စ်၊ ကွာအိုအာ၊ ဂေါင်ဂေါင်နှင့် ဆက်ဒ်နာတို့ကိုလည်း ယေဘုယျအားဖြင့် ဂြိုဟ်သိမ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။
ဂြိုဟ်သိမ်များထက် ဒြပ်ထုပိုမိုနည်းပါးသော အရာဝတ္ထုများတွင် [[ဥက္ကာခဲ]]များ၊ [[ကြယ်တံခွန်]]များ၊ စင်တောများ၊ ဥက္ကာမှုန်များနှင့် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်တိမ်တိုက်များကဲ့သို့သော အရွယ်အစားသေးငယ်သည့် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများစွာ ပါဝင်သည်။ ဂြိုဟ်သိမ်ဖြစ်သော ဆီးရီးစ်နှင့် ဤအရာဝတ္ထုငယ်များစွာသည် အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်တို့၏ ပတ်လမ်းများအကြားရှိ [[ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်]]တွင် တည်ရှိကြသည်။ အခြားဂြိုဟ်သိမ်များအားလုံးမှာ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်ကို ကျော်လွန်သည့် အရာဝတ္ထုအုပ်စုများတွင် ပါဝင်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ အပြင်ဘက်တွင်ရှိသော [[ခိုက်ပါး ခါးပတ်]]၌လည်းကောင်း၊ ပိုမိုဝေးကွာသော ပြန့်ကျဲ ချပ်ပြား၌လည်းကောင်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။

နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများစွာသည် နေကို တိုက်ရိုက်လှည့်ပတ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ပိုမိုကြီးမားသော အရာဝတ္ထုများကို လှည့်ပတ်နေသည့် [[သဘာဝ ဂြိုဟ်ရံလ]]များ (natural satellites) ဖြစ်ကြသည်။ ယင်းတို့ကို အများအားဖြင့် “လများ” ဟု ခေါ်ကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းတစ်လျှောက်တွင် ဤဂြိုဟ်ရံလများကို တွေ့ရှိနိုင်ပြီး အကြီးဆုံးအရွယ်အစားတွင် ဂြိုဟ်တစ်လုံးနှင့် ဆင်တူသော ဒြပ်ထုရှိသည့် ဂြိုဟ်ရံလများမှ အငယ်ဆုံးအရွယ်အစားရှိ ဒြပ်ထုအလွန်နည်းပါးသော ဂြိုဟ်ရံလငယ်များအထိ အရွယ်အစားအမျိုးမျိုး ရှိကြသည်။
အကြီးဆုံး ဂြိုဟ်ရံလနှစ်လုံးဖြစ်သည့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ ဂန်နီမီးဒ်နှင့် စနေဂြိုဟ်၏ တိုက်တန်တို့သည် အငယ်ဆုံးဂြိုဟ်ဖြစ်သော ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်ထက် အရွယ်အစားပိုကြီးသော်လည်း ဒြပ်ထုမှာ ပိုနည်းသည်။ ကမ္ဘာ၏လအပါအဝင် ဒြပ်ထုအများဆုံးရှိသည့် ဂြိုဟ်ရံလခုနစ်လုံးသည် ဂြိုဟ်သိမ်အားလုံးထက် ဒြပ်ထုရော အရွယ်အစားပါ ပိုမိုကြီးမားကြသည်။

ဟေလီယိုစဖီးယားအတွင်းရှိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေရောင်ခြည်လေမှ ထွက်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသယ်ဆောင်သည့် ပလာစမာအမှုန်များ၏ အဆက်မပြတ် ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်မှုကို ခံနေရသည်။ ဤအမှုန်များသည် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်များ၊ ဓာတ်ငွေ့များနှင့် ကော့စမစ်များနှင့်အတူ နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများအကြား ပျံ့နှံ့နေသော ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။ နေမှ အကွာအဝေး နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၇၀ မှ ၉၀ ခန့်အကွာတွင် နေရောင်ခြည်လေသည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ရပ်တန့်သွားသည်။ ယင်းကြောင့် ဟေလီယိုပေါ့စ် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသတို့၏ နယ်နိမိတ်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။
သီအိုရီဟေလီယိုစဖီးယားအတွင်းရှိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေရောင်ခြည်လေမှ ထွက်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသယ်ဆောင်သည့် ပလာစမာအမှုန်များ၏ အဆက်မပြတ် ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်မှုကို ခံနေရသည်။ ဤအမှုန်များသည် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်များ၊ ဓာတ်ငွေ့များနှင့် စကြဝဠာရောင်ခြည်များနှင့်အတူ နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများအကြား ပျံ့နှံ့နေသော ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။ နေမှ အကွာအဝေး နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၇၀ မှ ၉၀ ခန့်အကွာတွင် နေရောင်ခြည်လေသည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ရပ်တန့်သွားသည်။ ယင်းကြောင့် ဟေလီယိုပေါ့စ် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသတို့၏ နယ်နိမိတ်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။
သီအိုရီအရ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆထားသော အော့တ်တိမ်သည် ကာလရှည်ကြာ ပတ်လမ်းရှိသည့် ကြယ်တံခွန်များ၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂,၀၀၀ ကျော်အကွာမှ စတင်ကာ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသအထိ ပျံ့နှံ့တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးနယ်နိမိတ်သည် နေ၏ ဟေးလ်စဖီးယား (Hill sphere) အနားစွန်းအထိ ရောက်ရှိပြီး ယင်းအကွာအဝေးမှာ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၁၇၈,၀၀၀ မှ ၂၂၇,၀၀၀ (အလင်းနှစ် ၂.၈၁ မှ ၃.၅၉) အထိ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် နေ၏ ဆွဲငင်အားဆိုင်ရာ အလားအလာစွမ်းအင်သည် ဂလက်ဆီ၏ အလားအလာစွမ်းအင်နှင့် တူညီလာသည်။
လက်ရှိတွင် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ဒေသခံတိမ်တိုက် (Local Cloud) ဟုခေါ်သော ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံအရ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆထားသော အော့တ်တိမ်တိုက်သည် ကာလရှည်ကြာ ပတ်လမ်းရှိသည့် ကြယ်တံခွန်များ၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂,၀၀၀ ကျော်အကွာမှ စတင်ကာ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသအထိ ပျံ့နှံ့တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးနယ်နိမိတ်သည် နေ၏ ဟေးလ်စဖီးယား (Hill sphere) အနားစွန်းအထိ ရောက်ရှိပြီး ယင်းအကွာအဝေးမှာ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၁၇၈,၀၀၀ မှ ၂၂၇,၀၀၀ ([[အလင်းနှစ်]] ၂.၈၁ မှ ၃.၅၉) အထိ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် နေ၏ ဆွဲငင်အားဆိုင်ရာ အလားအလာစွမ်းအင်သည် ဂလက်ဆီ၏ အလားအလာစွမ်းအင်နှင့် တူညီလာသည်။
လက်ရှိတွင် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ဒေသခံတိမ်တိုက် (Local Cloud) ဟုခေါ်သော ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား  ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်တိမ်တိုက်တစ်ခုအတွင်း ဖြတ်သန်းရွေ့လျားနေသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် အနီးဆုံးကြယ်ဖြစ်သော [[ပရိုစီမာ စင်တောရိ]]သည် နေမှ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂၆၉,၀၀၀ (အလင်းနှစ် ၄.၂၅) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် ပရိုစီမာ စင်တောရိတို့သည် နှစ်ခုစလုံး နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီအတွင်းရှိ အလင်းနှစ် ၁,၀၀၀ ခန့်သာ ကျယ်ဝန်းသော ဒေသငယ်တစ်ခုဖြစ်သည့် ဒေသခံပူဖောင်း (Local Bubble) အတွင်းတွင် တည်ရှိကြသည်။

== အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်း==
နေအဖွဲ့အစည်းတွင် နေနှင့် ဆွဲငင်အားကြောင့် နေကို ချည်နှောင်ထားပြီး နေကို လှည့်ပတ်နေသော အရာဝတ္ထုအားလုံး ပါဝင်သည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂ (International Astronomical Union) က နေအဖွဲ့အစည်းကို နေ၊ နေ၏ ဆွဲငင်အားကြောင့် ချည်နှောင်ထားသော အရာဝတ္ထုအားလုံး၊ ၎င်း၏ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးနှင့် နေကို လှည့်ပတ်နေသော အခြားကောင်းကင်အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည့် စနစ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ အမေရိကန် အမျိုးသားလေကြောင်းနှင့် အာကာသစီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ (NASA) ကလည်း နေအဖွဲ့အစည်းတွင် နေနှင့် ၎င်း၏ ဂြိုဟ်စနစ်တို့ ပါဝင်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
ဤအမည်ကို စာလုံးအကြီး၊ အသေး ရေးသားပုံမှာ ကွဲပြားမှုရှိသည်။ သီးသန့်အမည်နာမအဖြစ် အသုံးမပြုဘဲ စာလုံးအကြီးမပါဘဲ “solar system” ဟု ရေးသားသည့်အခါ နေအဖွဲ့အစည်းကိုယ်တိုင်ကိုလည်းကောင်း၊ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် ဆင်တူသော အခြားဂြိုဟ်စနစ်တစ်ခုခုကိုလည်းကောင်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ အမည်နာမသတ်မှတ်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ တရားဝင်အာဏာရှိသော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂသည် ကောင်းကင်အရာဝတ္ထုတစ်ခုချင်းစီ၏ အမည်များကို စာလုံးအကြီးဖြင့် စတင်ရေးသားရန် သတ်မှတ်ထားသည်။ သို့သော် ၎င်း၏ အမည်ပေးခြင်းဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်စာတမ်းတွင် “Solar System” နှင့် “solar system” ဟူသော ရေးသားပုံနှစ်မျိုးစလုံးကို အသုံးပြုထားသည်။

== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
===အတိတ်===
နေအဖွဲ့အစည်းသည် လွန်ခဲ့သော အနည်းဆုံး နှစ်ပေါင်း ၄.၅၆၈ ဘီလီယံခန့်က ကြီးမားသော မော်လီကျူးတိမ်တိုက်အတွင်းရှိ ဒေသတစ်ခု ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျခြင်းမှ စတင်ဖွဲ့စည်းလာခဲ့သည်။ ဤမူလတိမ်တိုက်သည် အလင်းနှစ်အတော်များများ ကျယ်ဝန်းခဲ့ဖွယ်ရှိပြီး ကြယ်များစွာကိုလည်း ဖွားမြင်ပေးခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ မော်လီကျူးတိမ်တိုက်များတွင် ပုံမှန်တွေ့ရသည့်အတိုင်း ဤတိမ်တိုက်သည်လည်း အများအားဖြင့် [[ဟိုက်ဒရိုဂျင်]]ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး [[ဟီလီယမ်]]အချို့နှင့် ယခင်ကြယ်မျိုးဆက်များအတွင်း ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပိုမိုလေးလံသည့် ဒြပ်စင်များကို အနည်းငယ်မျှသာ ပါဝင်ခဲ့သည်။

နေမဖွဲ့စည်းမီက တည်ရှိခဲ့သော နက်ဗျူလာတိမ်တိုက်သည် ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျလာစဉ် ထောင့်အဟုန် ထိန်းသိမ်းခြင်းနိယာမကြောင့် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ လည်ပတ်လာခဲ့သည်။ ဒြပ်ထုအများစု စုဝေးရာ အလယ်ဗဟိုသည် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများထက် ပိုမိုပူပြင်းလာခဲ့သည်။ ကျုံ့ဝင်လာသော နက်ဗျူလာတိမ်တိုက်သည် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ လည်ပတ်လာသည်နှင့်အမျှ အချင်း ၂၀၀ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် (AU) ခန့်ရှိသော မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားတစ်ခုအဖြစ် ပြားချပ်လာခဲ့ပြီး အလယ်ဗဟိုတွင် ပူပြင်းသိပ်သည်းသော မူလကြယ်တစ်စင်း ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။

ဂြိုဟ်များသည် ထိုချပ်ပြားအတွင်းမှ ပစ္စည်းများ တဖြည်းဖြည်း စုဝေးတိုးပွားလာခြင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ချပ်ပြားအတွင်းရှိ ဖုန်မှုန့်များနှင့် ဓာတ်ငွေ့များသည် အပြန်အလှန် ဆွဲငင်အားသက်ရောက်ကာ ပေါင်းစည်းလာပြီး ပိုမိုကြီးမားသော အရာဝတ္ထုများအဖြစ် တဖြည်းဖြည်း ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသည်။ အစောပိုင်း နေအဖွဲ့အစည်းတွင် မူလဂြိုဟ်များ ရာနှင့်ချီ၍ ရှိခဲ့နိုင်သော်လည်း ၎င်းတို့သည် အချင်းချင်း ပေါင်းစည်းသွားခြင်း၊ ပျက်စီးသွားခြင်း သို့မဟုတ် အပြင်ဘက်သို့ လွင့်ထွက်သွားခြင်းတို့ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ယနေ့တွေ့ရသော [[ဂြိုဟ်]]များ၊ [[ဂြိုဟ်ပု]]များနှင့် ကျန်ရှိနေသော [[ဂြိုဟ်ငယ်]]အမျိုးမျိုးသာ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ဂြိုဟ်များ စုဝေးဖွဲ့စည်းလာသည့် ဖြစ်စဉ်မှ ထွက်ပေါ်လာသော အပူသည် ပထမဆုံးနှစ်ပေါင်း တစ်သန်းအတွင်း ဟိုက်ဒရိုကာဗွန်မော်လီကျူးများ၏ ဆူမှတ်ထက် ကျော်လွန်ခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် အတွင်းပိုင်းဂြိုဟ်များတွင် ကာဗွန်ပါဝင်မှု နည်းပါးခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်၏ နယ်နိမိတ်ကို “ကျပ်ခိုးမျဉ်း” (soot line) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ ချပ်ပြား အေးလာသည်နှင့်အမျှ ဤမျဉ်းသည် နေဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွေ့လျားလာခဲ့ပြီး ယခုအခါ ကမ္ဘာ၏ နေကိုပတ်လမ်းအတွင်း၌ တည်ရှိနေသည်။
သတ္တုများနှင့် ဆီလီကိတ်များမှလွဲ၍ အခြားပစ္စည်းများသည် ဆူမှတ်ပိုမိုမြင့်မားသောကြောင့် အစိုင်အခဲအခြေအနေဖြင့် တည်ရှိနေနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ထိုဒေသတွင် အဓိကအားဖြင့် ကျောက်သားများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ဂြိုဟ်များ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသည်။ ယင်းတို့မှာ [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အပူဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိသော ဤပစ္စည်းများသည် နေ၏ မူလနက်ဗျူလာတိမ်တိုက်အတွင်း ပါဝင်သည့် ပစ္စည်းစုစုပေါင်း၏ အနည်းငယ်မျှသာ ဖြစ်သောကြောင့် ကမ္ဘာကဲ့သို့ ကျောက်သားဂြိုဟ်များသည် အရွယ်အစား အလွန်ကြီးမားလာနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။

ဧရာမဂြိုဟ်များ ([[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]၊ [[စနေဂြိုဟ်]]၊ [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]နှင့် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]) တို့သည် နှင်းခဲမျဉ်း (frost line) ၏ အပြင်ဘက်၊ ပိုမိုဝေးကွာသော ဒေသများတွင် ဖွဲ့စည်းလာခဲ့ကြသည်။ နှင်းခဲမျဉ်းဆိုသည်မှာ အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်တို့၏ ပတ်လမ်းများအကြားရှိ နယ်နိမိတ်ဖြစ်ပြီး ထိုနေရာတွင် အပူချိန်သည် မတည်ငြိမ်လွယ်သော ရေခဲဒြပ်ပေါင်းများ အစိုင်အခဲအဖြစ် တည်ရှိနေနိုင်လောက်အောင် အေးမြသည်။ ဤဂြိုဟ်များကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော ရေခဲပစ္စည်းများသည် ကမ္ဘာကဲ့သို့ အတွင်းပိုင်းရှိ ကျောက်သားဂြိုဟ်များကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော သတ္တုများနှင့် ဆီလီကိတ်များထက် ပိုမိုပေါများခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် ဒြပ်ထုအလွန်ကြီးမားလာပြီး အပေါ့ပါးဆုံးနှင့် အပေါများဆုံး ဒြပ်စင်များဖြစ်သည့် ဟိုက်ဒရိုဂျင်နှင့် ဟီလီယမ်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကြီးမားသည့် လေထုများကို ဆွဲငင်ဖမ်းယူနိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဂြိုဟ်များအဖြစ် မဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သော ကျန်ရှိသည့် အပျက်အစီးပစ္စည်းများသည် [[ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်]]၊ [[ခိုက်ပါး ခါးပတ်]]နှင့် [[အော့တ်တိမ်တိုက်]]တို့ကဲ့သို့သော ဒေသများတွင် စုဝေးလာခဲ့ကြသည်။
နှစ်ပေါင်း သန်း ၅၀ အတွင်း မူလကြယ်၏ အလယ်ဗဟို၌ ဟိုက်ဒရိုဂျင်၏ ဖိအားနှင့် သိပ်သည်းဆသည် အလွန်မြင့်မားလာခဲ့ပြီး အပူနျူကလီးယား ပေါင်းစပ်မှု စတင်ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ကြယ်၏ အူတိုင်တွင် ဟီလီယမ်များ စုဝေးလာသည်နှင့်အမျှ နေသည် ပိုမိုတောက်ပလာခဲ့သည်။ နေ၏ [[ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်]]အဖြစ် သက်တမ်းအစောပိုင်းကာလတွင် ၎င်း၏ တောက်ပမှုသည် ယနေ့တောက်ပမှု၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ရှိခဲ့သည်။ အပူချိန်၊ တုံ့ပြန်မှုနှုန်း၊ ဖိအားနှင့် သိပ်သည်းဆတို့သည် ဟိုက်ဒရိုစတက်တစ် မျှခြေ (hydrostatic equilibrium) ရရှိသည်အထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ထိုမျှခြေတွင် အပူဖိအားသည် ဆွဲငင်အားကို ပြန်လည်ချိန်ညှိပေးသည်။ ဤအဆင့်တွင် နေသည် ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်တစ်စင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ နေမှ ထွက်ပေါ်လာသော နေရောင်ခြည်လေသည် ဟေလီယိုစဖီးယားကို ဖန်တီးပေးခဲ့ပြီး မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားအတွင်း ကျန်ရှိနေသော ဓာတ်ငွေ့နှင့် ဖုန်မှုန့်များကို ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသအတွင်းသို့ လွင့်စင်သွားစေခဲ့သည်။

မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြား ပျောက်ကွယ်သွားပြီးနောက် နိုက်စ် မော်ဒယ် (Nice Model) အရ ဂြိုဟ်သေးလောင်းများနှင့် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်များအကြား ဆွဲငင်အားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော အပြန်အလှန် နီးကပ်တွေ့ဆုံမှုများသည် ဂြိုဟ်တစ်ခုစီကို မတူညီသော ပတ်လမ်းများသို့ ရွေ့လျားစေခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးတွင် ဒိုင်းနမစ်ဆိုင်ရာ မတည်ငြိမ်မှု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ဂြိုဟ်သေးလောင်းများသည် နေရာအနှံ့သို့ ပြန့်ကျဲသွားခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်များသည် ယနေ့တည်ရှိနေသော ပတ်လမ်းအနေအထားများသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။

ဤကာလအတွင်း ဂရန်းတက်ခ် ယူဆချက် (grand tack hypothesis) အရ ဂျူပီတာဂြိုဟ်သည် နေဘက်သို့ နောက်ဆုံးအကြိမ် ရွေ့လျားဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီး ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်၏ အစိတ်အပိုင်းအများအပြားကို ပြန့်ကျဲစေခဲ့သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်ကြောင့် အတွင်းပိုင်းဂြိုဟ်များအပေါ် နှောင်းပိုင်း ပြင်းထန်သော ဥက္ကာဗုံးကြဲတိုက်ခတ်မှု (Late Heavy Bombardment) ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။

=== ပစ္စုပ္ပန်နှင့် အနာဂါတ်===
နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေကို ဗဟိုပြု၍ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု သီးခြားဖြစ်သော ဆွဲငင်အားဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည့် ပတ်လမ်းများအတိုင်း လှည့်ပတ်နေခြင်းဖြင့် အတော်အတန် တည်ငြိမ်ပြီး ဖြည်းဖြည်းချင်း ပြောင်းလဲနေသော အခြေအနေတွင် ရှိနေသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် နှစ်ပေါင်း ဘီလီယံများစွာကြာအောင် အတော်အတန် တည်ငြိမ်နေခဲ့သော်လည်း နည်းပညာပိုင်းအရ ဒိုင်းနမစ်ဆိုင်ရာ မငြိမ်မသက်မှုရှိပြီး နောက်ဆုံးတွင် ပြိုကွဲပျက်စီးသွားနိုင်သည်။ လာမည့် နှစ်ပေါင်း ဘီလီယံအနည်းငယ်အတွင်း အခြားကြယ်တစ်စင်းသည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း ဖြတ်သန်းသွားနိုင်ခြေ အနည်းငယ်ရှိသည်။ ယင်းဖြစ်ရပ်ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်း၏ တည်ငြိမ်မှု ပျက်ယွင်းသွားနိုင်ပြီး နှစ်သန်းပေါင်းများစွာ ကြာပြီးနောက် ဂြိုဟ်များ အပြင်ဘက်သို့ လွင့်ထွက်သွားခြင်း၊ ဂြိုဟ်အချင်းချင်း တိုက်မိခြင်း သို့မဟုတ် ဂြိုဟ်များ နေထဲသို့ ဝင်တိုက်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။ သို့သော် ထိုဖြစ်ရပ်ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ယနေ့ရှိနေသည့် အခြေအနေနှင့် အလွန်ဆင်တူသော အခြေအနေတွင် ဆက်လက်တည်ရှိနေနိုင်ခြေက ပိုများသည်။

နေ၏ ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်အဖြစ် တည်ရှိသည့်ကာလသည် အစမှအဆုံးအထိ နှစ်ပေါင်း ၁၀ ဘီလီယံခန့် ကြာမြင့်မည်ဖြစ်သည်။ ယင်းကာလသည် နေ၏ ကြယ်အကြွင်းအကျန်အဆင့်သို့ မရောက်မီ နောက်ဆက်တွဲ အဆင့်အားလုံး၏ စုစုပေါင်းကာလဖြစ်သော နှစ်ပေါင်း ၂ ဘီလီယံခန့်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ပိုမိုရှည်လျားသည်။
နေ၏ အူတိုင်အတွင်းရှိ ဟိုက်ဒရိုဂျင်များအားလုံး ဟီလီယမ်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်အထိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် ယနေ့သိရှိထားသည့် အခြေအနေနှင့် အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် တူညီနေမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်သည် ယခုမှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၅ ဘီလီယံခန့်အကြာတွင် ဖြစ်ပေါ်မည်ဖြစ်သည်။ ဤအချိန်သည် နေ၏ ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်အဖြစ် တည်ရှိသည့် သက်တမ်းကုန်ဆုံးချိန်လည်း ဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်တွင် နေ၏ အူတိုင်သည် ကျုံ့ဝင်လာမည်ဖြစ်ပြီး မလှုပ်ရှားတော့သော ဟီလီယမ်အူတိုင်ကို ဝန်းရံထားသည့် အလွှာတစ်ခုအတွင်း ဟိုက်ဒရိုဂျင်ပေါင်းစပ်မှု ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ နေမှ ထုတ်လွှတ်သော စွမ်းအင်ပမာဏသည် ယနေ့ထက် ပိုမိုများပြားလာမည်ဖြစ်သည်။ နေ၏ အပြင်ဘက်အလွှာများသည် လက်ရှိအချင်းထက် အဆ ၂၆၀ ခန့်အထိ ဖောင်းကားကျယ်ပြန့်လာပြီး နေသည် ကြယ်နီဘီလူး (red giant) တစ်စင်း ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ မျက်နှာပြင်ဧရိယာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာခြင်းကြောင့် နေ၏ မျက်နှာပြင်အပူချိန်သည် ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်အဖြစ် တည်ရှိစဉ်ကထက် ပိုမိုနိမ့်ကျလာမည်ဖြစ်ပြီး အနိမ့်ဆုံးအပူချိန်မှာ ၂,၆၀၀ ကယ်လ်ဗင် (၄,၂၂၀ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်) ခန့် ရှိမည်ဖြစ်သည်။

ကျယ်ပြန့်လာသော နေသည် [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]နှင့် [[သောကြာဂြိုဟ်]]တို့ကို အငွေ့ပျံပျက်စီးစေမည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြသည်။ ထို့အပြင် [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ကို သက်ရှိများ နေထိုင်ရန် မဖြစ်နိုင်တော့သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိစေမည်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာဂြိုဟ်ကိုလည်း ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်သည်။
နောက်ဆုံးတွင် နေ၏ အူတိုင်သည် ဟီလီယမ်ပေါင်းစပ်မှု ဖြစ်ပေါ်နိုင်လောက်အောင် ပူပြင်းလာမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ နေသည် အူတိုင်အတွင်း ဟိုက်ဒရိုဂျင်ကို ပေါင်းစပ်လောင်ကျွမ်းခဲ့သည့် ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အချိန်အနည်းငယ်မျှသာ ဟီလီယမ်ကို လောင်ကျွမ်းမည်ဖြစ်သည်။ နေ၏ ဒြပ်ထုသည် ပိုမိုလေးလံသော ဒြပ်စင်များကို ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းနိုင်သည့်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိရန် မလုံလောက်သောကြောင့် အူတိုင်အတွင်းရှိ နျူကလီးယားတုံ့ပြန်မှုများသည် တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အပြင်ဘက်အလွှာများသည် အာကာသအတွင်းသို့ လွင့်ထွက်သွားပြီးနောက် သိပ်သည်းဆမြင့်မားသော [[ကြယ်ဖြူပု]] (white dwarf) တစ်စင်းအဖြစ် ကျန်ရစ်မည်ဖြစ်သည်။ ထိုကြယ်ဖြူပု၏ ဒြပ်ထုသည် နေ၏ မူလဒြပ်ထု၏ တစ်ဝက်ခန့်သာ ရှိသော်လည်း အရွယ်အစားမှာ ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့်သာ တူညီမည်ဖြစ်သည်။
လွင့်ထွက်သွားသော အပြင်ဘက်အလွှာများသည် ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ နက်ဗျူလာတိမ်တိုက် (planetary nebula) တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်မှတစ်ဆင့် နေကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော ပစ္စည်းအချို့သည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြားရှိ အရာဝတ္ထုများထံ ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားမည်ဖြစ်ပြီး ယခုအခါ [[ကာဗွန်]]ကဲ့သို့ ပိုမိုလေးလံသော [[ဒြပ်စင်]]များဖြင့် ကြွယ်ဝလာမည်ဖြစ်သည်။


==ယေဘုယျ အချက်အလက်များ==
နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များသည် တစ်ခါတစ်ရံ နေအဖွဲ့အစည်း၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို သီးခြားဒေသများအဖြစ် ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်၊ သောကြာဂြိုဟ်၊ ကမ္ဘာဂြိုဟ်၊ အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ပိုင်းတွင် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၊ စနေဂြိုဟ်၊ ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၊ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်နှင့် ခိုက်ပါး ခါးပတ်အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။
ခိုက်ပါး ခါးပတ်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီးနောက် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသများကို သီးခြားဒေသတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်လာကြသည်။ ယင်းဒေသတွင် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ အပြင်ဘက်၌ တည်ရှိသော အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။

== ပလူတိုအား ဂြိုဟ်အဖြစ်မှ လျော့ချခြင်း ==
[[ပလူတို|ပလူတိုဂြိုဟ်]]အား ၁၉၃၀ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀ဝ၆ခုနှစ်တွင် နက္ခတဗေဒပညာရှင်များက ဂြိုဟ်စာရင်းမှ ပယ်ထုတ်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။ အကြောင်းမှာ အရွယ်အစားသေးငယ်လွန်းခြင်း နှင့် ၎င်းနှင့် အနီးဆုံးတွင်တည်ရှိသည့် နံပါတ်(၈)ခုမြောက် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]] နှင့်လှည့်ပတ်သွားလာသည့် လမ်းကြောင်းအနေအထားခြင်း မတူညီလှသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ပလူတိုသည် စီးရပ်စ် နှင့် အဲရစ် တို့ကဲ့သို့သော ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား တစ်ခုအဖြစ်သာ စာရင်းဝင်တော့သည်။

== ဂြိုဟ်များအား ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ခြင်း ==
[[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]ကို လူတို့ရှာဖွေမတွေ့ရှိသေးမှီ၊ ရှေးကျသည့် အချိန်များကတည်းကပင် လူတို့သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အချို့သော ထင်ရှားသည့် အရာဝတ္တုတို့ကို သိရှိပြီးဖြစ်သည်။ [[နေ]]၊ လ၊ [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]၊ [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]] နှင့် [[စနေဂြိုဟ်]]တို့မှာ အစောပိုင်းရှေးဦးခေတ်နက္ခတဗေဒဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းမှတ်ရာများတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီးဖြစ်ပေသည်။ 

သို့သော် လွှဲမှားနေသည့် အချက်မှာ နေဗဟိုပြုအနေအထားအစား ကမ္ဘာဗဟိုပြုအနေအထားကိုသာ လက်ခံတွေးဆခဲ့ခြင်းနှင့် သောကြာဂြိုဟ်ကို [[ကြယ်]]အဖြစ် အမှတ်မှားခဲ့ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် ကျွန်တော်တို့နေထိုင်ရာ [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ|မိခင်ဂယ်လက်ဆီ]]တွင် သာမန်မျှဖြစ်သော အလယ်အလတ်တန်းစား [[ကြယ်]]တစ်စင်းသာဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |author=M Woolfson |title=The origin and evolution of the solar system |doi= 10.1046/j.1468-4004.2000.00012.x |date=2000 |journal=Astronomy &amp; Geophysics |volume=41 |issue=1 |pages=1.12|bibcode = 2000A&amp;G....41a..12W }}&lt;/ref&gt;

နောက်ပိုင်းခေတ်များ၏ ရှာဖွေတွေ့ရှိသောဂြိုဟ်များနှင့် တွေ့ရှိသည့် ခုနှစ်များမှာ-

# ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်- ၁၇၉၁ခုနှစ်
# ဆဲရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား)-၁၈၀၁ခုနှစ်၊သို့သော် ၂၀ဝ၆ ခုနှစ်တွင် ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားအဖြစ် သတ်မှတ်
# နပ်ပကျွန်းဂြိုဟ်-၁၈၄၆ခုနှစ်
# ပလူတိုဂြိုဟ်-၁၉၃၀ခုနှစ်
# အီးရစ်(စ်) (ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား)-၂၀ဝ၅ခုနှစ် တို့ဖြစ်ကြသည်။

== ပြင်ပစာမျက်နှာများ ==
* [http://www.solarviews.com/eng/homepage.htm Views of the Solar System]
* [http://www.exploratorium.edu/ronh/weight/index.html Your Weight on Other Worlds]
== မှတ်စု ==
{{Reflist|group=lower-alpha}}

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

=== အချက်အလက် ရင်းမြစ်များ ===&lt;!-- Remind that info cited to these sources need to be updated monthly --&gt;
{{Reflist|group=D}}

{{footer SolarSystem}}

[[ကဏ္ဍ:အာကာသ သိပ္ပံ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ သိပ္ပံ]]
[[Category:နေအဖွဲ့အစည်း]]</text>
      <sha1>q19lu8z6jghivhrud866onwed046dgw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060114</id>
      <parentid>1060112</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T15:18:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1060114</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64729" sha1="k8pbdnn60yj2fplykw9sv82y5jno1mb" xml:space="preserve">
{{Infobox planetary system
| background  = #efefef
| title       = Solar System
| image       = Solar System True Color EN.png
| image_alt   = A true-color image of the Solar System with sizes, but not distances, to scale. The order of the planets are from right to left.
| caption     = {{Longitem|[[နေ]]၊ [[ဂြိုဟ်]]များ၊ [[သဘာဝ ဂြိုဟ်ရံလ|လများ]] နှင့် [[ဂြိုဟ်သိမ်|ဂြိုဟ်သိမ်များ]]{{Efn|The Asteroid Belt, Kuiper Belt, and Scattered Disc are not added because the individual asteroids are too small to be shown on the diagram.}}&lt;br /&gt;(true color, sizes to scale, distances not to scale)|style=padding:2px 0 4px 0;}}
| age         = 4.568&amp;nbsp;billion years{{refn|group=lower-alpha|name=AgeSolarSystem}}
| location    = {{Longitem|{{unbulleted list
  |{{nowrap|[[Local Interstellar Cloud]]}}
  |[[Local Bubble]]&lt;ref name=&quot;JPL interstellar&quot;&gt;{{cite web |url=http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html |title=Our Local Galactic Neighborhood | website= interstellar.jpl.nasa.gov |publisher=NASA |series=Interstellar Probe Project |year= 2000 |access-date=8 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131121061128/http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html |archive-date=21 November 2013 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
  |[[Orion–Cygnus Arm]]
  |[[နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ]]&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Hurt |first=R. |date=8 November 2017 |title=The Milky Way Galaxy |url=https://science.nasa.gov/resource/the-milky-way-galaxy/ |access-date=19 April 2024 |website=science.nasa.gov |language=en-US}}&lt;/ref&gt;}}}}
| neareststar = {{Longitem|{{Ublist
  |[[ပရိုစီမာ စင်တောရိ]]
  |&amp;nbsp;(4.2465&amp;nbsp;[[အလင်းနှစ်|ly]])&lt;ref name=&quot;lurie2014&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{cite journal |last1=Lurie |first1=John C. |last2=Henry |first2=Todd J. |last3=Jao |first3=Wei-Chun |last4=Quinn |first4=Samuel N. |last5=Winters |first5= Jennifer G. |last6=Ianna |first6=Philip A. |last7=Koerner |first7=David W. |last8= Riedel |first8=Adric R. |last9=Subasavage |first9=John P. | display-authors = 3| year= 2014 |title=The Solar neighborhood. XXXIV. A search for planets orbiting nearby M dwarfs using astrometry |journal=The Astronomical Journal |volume=148 |issue= 5 |pages=91 |arxiv=1407.4820 |bibcode= 2014AJ....148...91L |doi= 10.1088/0004-6256/148/5/91 |s2cid= 118492541 |issn = 0004-6256}}&lt;/ref&gt;
  |[[အယ်လဖာ စင်တောရိ]]
  |&amp;nbsp;(4.36&amp;nbsp;ly)&lt;ref name=&quot;RECONS&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{cite web|work= astro.gsu.edu| publisher= Research Consortium On Nearby Stars, Georgia State University|date=7 September 2007|title=The One Hundred Nearest Star Systems |url=http://www.astro.gsu.edu/RECONS/TOP100.posted.htm|access-date=2 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20071112173559/http://www.chara.gsu.edu/RECONS/TOP100.posted.htm|archive-date=12 November 2007| url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}}}

| frostline       = {{val|5|u=AU|p=~}}&lt;ref name=&quot;Mumma&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Mumma |first1=M. J. |last2=Disanti |first2=M. A. |last3=Dello Russo |first3=N. |last4=Magee-Sauer |first4=K. |last5=Gibb |first5=E. |last6=Novak |first6=R. |display-authors = 3| year= 2003 |title=Remote infrared observations of parent volatiles in comets: A window on the early solar system |journal=Advances in Space Research |volume=31 |issue=12 |pages=2563–2575 |bibcode= 2003AdSpR..31.2563M |doi=10.1016/S0273-1177(03)00578-7}}&lt;/ref&gt;
| outerplanetname = [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]
| semimajoraxis   = 30.07 AU&lt;ref name=Horizons group=&quot;D&quot;&gt;{{cite web |first=Donald K. |last=Yeomans |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/horizons_batch.cgi?batch=1&amp;COMMAND=%278%27&amp;TABLE_TYPE=%27ELEMENTS%27&amp;START_TIME=%272000-01-01%27&amp;STOP_TIME=%272000-01-02%27&amp;STEP_SIZE=%27200%20years%27&amp;CENTER=%27@0%27&amp;OUT_UNITS=%27AU-D%27 |title=HORIZONS Web-Interface for Neptune Barycenter (Major Body=8) |publisher=[[JPL Horizons On-Line Ephemeris System]] | website= jpl.nasa.gov|access-date=18 July 2014 |archive-date=7 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210907055935/https://ssd.jpl.nasa.gov/horizons_batch.cgi?batch=1&amp;COMMAND=%278%27&amp;TABLE_TYPE=%27ELEMENTS%27&amp;START_TIME=%272000-01-01%27&amp;STOP_TIME=%272000-01-02%27&amp;STEP_SIZE=%27200%20years%27&amp;CENTER=%27%400%27&amp;OUT_UNITS=%27AU-D%27 |url-status=live }}{{snd}}Select &quot;Ephemeris Type: Orbital Elements&quot;, &quot;Time Span: 2000-01-01 12:00 to 2000-01-02&quot;. (&quot;Target Body: Neptune Barycenter&quot; and &quot;Center: Solar System Barycenter (@0)&quot;.)&lt;/ref&gt;
| Kuiper_cliff    = 50–70 AU&lt;ref name=&quot;twotino&quot;&gt;{{cite journal | first1= E. I.| last1= Chiang |title=Resonance Occupation in the Kuiper Belt: Case Examples of the 5:2 and Trojan Resonances |journal=The Astronomical Journal |volume=126 |issue=1 |pages=430–443 |date=2003 |doi=10.1086/375207 |last2=Jordan |first2=A. B. |last3=Millis |first3=R. L. |last4=Buie |first4=M. W. |last5=Wasserman |first5=L. H. |last6=Elliot |first6=J. L. |last7=Kern |first7=S. D. |last8=Trilling |first8=D. E. |last9=Meech |first9=K. J. | display-authors = 3| bibcode= 2003AJ....126..430C |arxiv=astro-ph/0301458 |s2cid=54079935}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= &quot;KuiperGap&quot;&gt;{{cite journal |first1=C. | last1=de la Fuente Marcos |first2=R. | last2= de la Fuente Marcos |title=Past the outer rim, into the unknown: structures beyond the Kuiper Cliff |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Letters |volume=527 |issue=1 |pages= L110–L114 |url=https://academic.oup.com/mnrasl/article-abstract/527/1/L110/7280408 |publication-date=20 September 2023 |date=January 2024 |access-date=28 September 2023 |bibcode=2024MNRAS.527L.110D |arxiv=2309.03885 |doi=10.1093/mnrasl/slad132 | doi-access=free |s2cid= |archive-date=28 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231028132004/https://academic.oup.com/mnrasl/article-abstract/527/1/L110/7280408 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| heliopause      = detected at 120 AU&lt;ref name=&quot;heliopause&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nasa.gov/mission_pages/voyager/voyager20130912.html#.UjJLPZKR86s|title=NASA Spacecraft Embarks on Historic Journey Into Interstellar Space|first=Tony|last=Greicius| website= nasa.gov| date=5 May 2015|access-date=19 April 2024|archive-date=11 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611233345/https://www.nasa.gov/mission_pages/voyager/voyager20130912.html#.UjJLPZKR86s|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| hillsphere      = {{cvt|0.865|-|1.1|pc|AU ly pc|order=out|lk=out}}&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Souami |first1=D. |last2= Cresson |first2=J. |last3=Biernacki |first3=C. |last4=Pierret |first4=F. |title=On the local and global properties of gravitational spheres of influence |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=21 August 2020 |volume= 496 |issue=4 |pages= 4287–4297 |doi= 10.1093/mnras/staa1520|doi-access=free | arxiv= 2005.13059 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Chebotarev&quot;&gt;{{cite journal |last1=Chebotarev |first1=G. A. |title=Gravitational Spheres of the Major Planets, Moon and Sun |journal=Astronomicheskii Zhurnal |date=1 January 1963 |volume=40 |pages=812 |bibcode=1964SvA.....7..618C |url=https://adsabs.harvard.edu/full/1964SvA.....7..618C |issn=0004-6299 |access-date=6 May 2024 |archive-date=7 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240507030847/https://adsabs.harvard.edu/full/1964SvA.....7..618C |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

| noknown_stars   = yes
| noknown_planets = yes
| stars           = [[နေ]]
| planets         = {{Longitem|{{Plainlist|*[[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]
* [[သောကြာဂြိုဟ်]]
* [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]
* [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]
* [[ကြာသပတေးဂြိုဟ်]]
* [[စနေဂြိုဟ်]]
* [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]
* [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]}}}}
| dwarfplanets    = {{Longitem|{{Plainlist|
* {{Dp|စီးရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* {{Dp|Orcus}}
* [[ပလူတို]]
* [[ဟောက်မေယာ]]
* {{Dp|Quaoar}}
* [[မက်ကီမက်ကီ]]
* {{Dp|ဂေါင်ဂေါင် (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* [[အဲရစ် (ဂြိုဟ်သိမ်)]]
* {{Dp|ဆဒ်နာ (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* &amp;nbsp;[[List of possible dwarf planets|''more candidates...'']]
}}}}
| satellites      = ၇၅၈&lt;ref name=&quot;JPLbodies&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{Cite web |title=Solar System Objects |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210707142304/https://ssd.jpl.nasa.gov/ |archive-date=7 July 2021 |access-date=14 August 2023 |publisher=NASA/JPL Solar System Dynamics }}&lt;/ref&gt;
| minorplanets    = 1,462,402&lt;ref name=&quot;MPCSummary&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{Cite web |title=Latest Published Data |url=https://minorplanetcenter.net/mpc/summary |access-date=27 May 2024 |website=The International Astronomical Union Minor Planet Center |archive-date=5 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190305034947/https://minorplanetcenter.net/mpc/summary |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| comets          = 4,629&lt;ref name=MPCSummary group=&quot;D&quot;/&gt;

| inclination    = ~60°, to the ecliptic{{Refn |group=lower-alpha |name=angle}}&lt;!-- If anyone can find a cited value for the inclination of the Solar System's invariable plane to the galactic plane, please replace this value --&gt;
| galacticcenter = {{longitem|24,000–28,000 ly}}&lt;ref name=&quot;francis14&quot;&gt;{{cite journal |first1=Charles |last1=Francis |first2=Erik |last2=Anderson |s2cid= 119235554 |title=Two estimates of the distance to the Galactic Centre |journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |date=June 2014 |volume=441 |issue=2 |pages=1105–1114 |doi=10.1093/mnras/stu631 |doi-access=free |bibcode= 2014MNRAS.441.1105F |arxiv=1309.2629}}&lt;/ref&gt;
| orbitalspeed   = {{longitem|720,000&amp;nbsp;km/h (450,000&amp;nbsp;mi/h)&lt;ref name=&quot;roughfactsofthesun&quot; /&gt;}}
| orbitalperiod  = နှစ်သန်းပေါင်း ၂၃၀ နီးပါး&lt;ref name=&quot;roughfactsofthesun&quot;&gt;{{Cite web |title=Sun: Facts |url=https://science.nasa.gov/sun/facts/ |access-date=19 April 2024 |website=science.nasa.gov |date=14 November 2017 |language=en-US |archive-date=19 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419151126/https://science.nasa.gov/sun/facts/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| spectral       = [[ကြယ်ပုဝါ|G2V]]
}}

'''နေအဖွဲ့အစည်း'''သည် နေနှင့် နေကို လှည့်ပတ်နေသော ဒြပ်ထုများကို ဆွဲငင်အားဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည့် စနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အထင်ရှားဆုံး ပါဝင်သည့် အရာဝတ္ထုများမှာ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးဖြစ်ကာ ကမ္ဘာဂြိုဟ်လည်း ယင်းတို့အနက် တစ်လုံးဖြစ်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် [[နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ]]အတွင်းရှိ သီးခြားတည်ရှိသော ကြယ်တစ်စင်းတည်းပါဝင်သည့် ဂြိုဟ်စနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ပိုမိုကြီးမားသော ကြယ်စနစ်တစ်ခု၏ အစိတ်အပိုင်း မဟုတ်ပေ။ ဤစနစ်သည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄.၆ ဘီလီယံခန့်က မော်လီကျူးတိမ်တိုက်တစ်ခု၏ သိပ်သည်းသော ဒေသတစ်ခု ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျရာမှ ဖွဲ့စည်းလာခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်ကြောင့် နေနှင့် မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ယင်းချပ်ပြားမှ နေကို လှည့်ပတ်နေသော အရာဝတ္ထုများ စုစည်းဖွဲ့စည်းလာခဲ့ကြသည်။

နေသည် နေအဖွဲ့အစည်း၏ စုစုပေါင်းဒြပ်ထု၏ ၉၉.၈၆ ရာခိုင်နှုန်းကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ နေ၏ အူတိုင်အတွင်း ဟိုက်ဒရိုဂျင်သည် ဟီလီယမ်အဖြစ်သို့ ပေါင်းစပ်သွားပြီး စွမ်းအင်ကို ထုတ်လွှတ်သည်။ ထိုစွမ်းအင်သည် နေ၏ ဖိုတိုစဖီးယားအလွှာ (photosphere) မှတစ်ဆင့် အပြင်သို့ ထုတ်လွှတ်ပေးသည်။ ဤဖြစ်စဉ်ကြောင့် ဟေလီယိုစဖီးယား ဖြစ်ပေါ်လာပြီး နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း အပူချိန်သည် နေမှ အကွာအဝေး တိုးလာသည်နှင့်အမျှ တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားသည်။
နေအဖွဲ့အစည်းတွင် ဒြပ်ထုအများဆုံးရှိသည့် နောက်ထပ်အရာဝတ္ထုများမှာ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးဖြစ်သည်။ သတ်မှတ်ချက်အရ ဂြိုဟ်တစ်လုံးစီသည် ၎င်းနေထိုင်ရာ ပတ်လမ်းကို အဓိက လွှမ်းမိုးထားသည်။ နေနှင့် အနီးဆုံးမှ အဝေးဆုံးသို့ အစဉ်လိုက်ကြည့်လျှင် ကျောက်သားဂြိုဟ်များဖြစ်သည့် [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ကို တွေ့ရသည်။ ဤဂြိုဟ်လေးလုံးသည် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ပါဝင်ကြသည်။ ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့် အင်္ဂါဂြိုဟ်တို့သည် နေ၏ သက်ရှိများ နေထိုင်နိုင်သောဇုန် (habitable zone) အတွင်း ပတ်လမ်းဖြင့် လှည့်ပတ်နေသည့် တစ်ခုတည်းသော ဂြိုဟ်များဖြစ်သည်။ ထိုဇုန်အတွင်း နေရောင်ခြည်သည် လေထုဖိအားရှိသည့် အခြေအနေတွင် မျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ ရေကို အရည်အဖြစ် တည်ရှိနေနိုင်စေသည်။
နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် (AU) ငါးယူနစ်ခန့်အကွာရှိ နှင်းခဲမျဉ်း၏ အပြင်ဘက်တွင် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ပိုင်းဂြိုဟ်များ တည်ရှိကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်နှစ်လုံးဖြစ်သည့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်နှင့် [[စနေဂြိုဟ်]]၊ ရေခဲဧရာမဂြိုဟ်နှစ်လုံးဖြစ်သည့် [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]နှင့် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်တို့ ပါဝင်သည်။ [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]နှင့် စနေဂြိုဟ်တို့သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း နေကဲ့သို့ ကြယ်များမဟုတ်သော အရာဝတ္ထုများ၏ စုစုပေါင်းဒြပ်ထု၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်။

ပတ်လမ်းကို အဓိက လွှမ်းမိုးထားခြင်းမရှိသော်လည်း နေကို တိုက်ရိုက်လှည့်ပတ်နေသော ဂြိုဟ်ဒြပ်ထုရှိသည့် အရာဝတ္ထုများကို ဂြိုဟ်ပုများဟု ခေါ်သည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂ၏ ဂြိုဟ်ငယ်များဆိုင်ရာ ဗဟိုဌာန (Minor Planet Center) က [[စီးရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်)|ဆီးရီးစ်]]၊ [[ပလူတို]]၊ [[အဲရစ် (ဂြိုဟ်သိမ်)|အဲရစ်]]၊ [[မက်ကီမက်ကီ]]နှင့် [[ဟောက်မေယာ]]တို့ကို [[ဂြိုဟ်သိမ်]]များအဖြစ် စာရင်းသွင်းထားသည်။ အခြား နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုလေးခုဖြစ်သည့် အော်ကပ်စ်၊ ကွာအိုအာ၊ ဂေါင်ဂေါင်နှင့် ဆက်ဒ်နာတို့ကိုလည်း ယေဘုယျအားဖြင့် ဂြိုဟ်သိမ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။
ဂြိုဟ်သိမ်များထက် ဒြပ်ထုပိုမိုနည်းပါးသော အရာဝတ္ထုများတွင် [[ဥက္ကာခဲ]]များ၊ [[ကြယ်တံခွန်]]များ၊ စင်တောများ၊ ဥက္ကာမှုန်များနှင့် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်တိမ်တိုက်များကဲ့သို့သော အရွယ်အစားသေးငယ်သည့် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများစွာ ပါဝင်သည်။ ဂြိုဟ်သိမ်ဖြစ်သော ဆီးရီးစ်နှင့် ဤအရာဝတ္ထုငယ်များစွာသည် အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်တို့၏ ပတ်လမ်းများအကြားရှိ [[ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်]]တွင် တည်ရှိကြသည်။ အခြားဂြိုဟ်သိမ်များအားလုံးမှာ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်ကို ကျော်လွန်သည့် အရာဝတ္ထုအုပ်စုများတွင် ပါဝင်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ အပြင်ဘက်တွင်ရှိသော [[ခိုက်ပါး ခါးပတ်]]၌လည်းကောင်း၊ ပိုမိုဝေးကွာသော ပြန့်ကျဲ ချပ်ပြား၌လည်းကောင်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။

နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများစွာသည် နေကို တိုက်ရိုက်လှည့်ပတ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ပိုမိုကြီးမားသော အရာဝတ္ထုများကို လှည့်ပတ်နေသည့် [[သဘာဝ ဂြိုဟ်ရံလ]]များ (natural satellites) ဖြစ်ကြသည်။ ယင်းတို့ကို အများအားဖြင့် “လများ” ဟု ခေါ်ကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းတစ်လျှောက်တွင် ဤဂြိုဟ်ရံလများကို တွေ့ရှိနိုင်ပြီး အကြီးဆုံးအရွယ်အစားတွင် ဂြိုဟ်တစ်လုံးနှင့် ဆင်တူသော ဒြပ်ထုရှိသည့် ဂြိုဟ်ရံလများမှ အငယ်ဆုံးအရွယ်အစားရှိ ဒြပ်ထုအလွန်နည်းပါးသော ဂြိုဟ်ရံလငယ်များအထိ အရွယ်အစားအမျိုးမျိုး ရှိကြသည်။
အကြီးဆုံး ဂြိုဟ်ရံလနှစ်လုံးဖြစ်သည့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ ဂန်နီမီးဒ်နှင့် စနေဂြိုဟ်၏ တိုက်တန်တို့သည် အငယ်ဆုံးဂြိုဟ်ဖြစ်သော ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်ထက် အရွယ်အစားပိုကြီးသော်လည်း ဒြပ်ထုမှာ ပိုနည်းသည်။ ကမ္ဘာ၏လအပါအဝင် ဒြပ်ထုအများဆုံးရှိသည့် ဂြိုဟ်ရံလခုနစ်လုံးသည် ဂြိုဟ်သိမ်အားလုံးထက် ဒြပ်ထုရော အရွယ်အစားပါ ပိုမိုကြီးမားကြသည်။

ဟေလီယိုစဖီးယားအတွင်းရှိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေရောင်ခြည်လေမှ ထွက်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသယ်ဆောင်သည့် ပလာစမာအမှုန်များ၏ အဆက်မပြတ် ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်မှုကို ခံနေရသည်။ ဤအမှုန်များသည် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်များ၊ ဓာတ်ငွေ့များနှင့် ကော့စမစ်များနှင့်အတူ နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများအကြား ပျံ့နှံ့နေသော ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။ နေမှ အကွာအဝေး နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၇၀ မှ ၉၀ ခန့်အကွာတွင် နေရောင်ခြည်လေသည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ရပ်တန့်သွားသည်။ ယင်းကြောင့် ဟေလီယိုပေါ့စ် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသတို့၏ နယ်နိမိတ်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။
သီအိုရီဟေလီယိုစဖီးယားအတွင်းရှိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေရောင်ခြည်လေမှ ထွက်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသယ်ဆောင်သည့် ပလာစမာအမှုန်များ၏ အဆက်မပြတ် ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်မှုကို ခံနေရသည်။ ဤအမှုန်များသည် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်များ၊ ဓာတ်ငွေ့များနှင့် စကြဝဠာရောင်ခြည်များနှင့်အတူ နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများအကြား ပျံ့နှံ့နေသော ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။ နေမှ အကွာအဝေး နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၇၀ မှ ၉၀ ခန့်အကွာတွင် နေရောင်ခြည်လေသည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ရပ်တန့်သွားသည်။ ယင်းကြောင့် ဟေလီယိုပေါ့စ် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသတို့၏ နယ်နိမိတ်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။
သီအိုရီအရ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆထားသော အော့တ်တိမ်သည် ကာလရှည်ကြာ ပတ်လမ်းရှိသည့် ကြယ်တံခွန်များ၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂,၀၀၀ ကျော်အကွာမှ စတင်ကာ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသအထိ ပျံ့နှံ့တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးနယ်နိမိတ်သည် နေ၏ ဟေးလ်စဖီးယား (Hill sphere) အနားစွန်းအထိ ရောက်ရှိပြီး ယင်းအကွာအဝေးမှာ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၁၇၈,၀၀၀ မှ ၂၂၇,၀၀၀ (အလင်းနှစ် ၂.၈၁ မှ ၃.၅၉) အထိ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် နေ၏ ဆွဲငင်အားဆိုင်ရာ အလားအလာစွမ်းအင်သည် ဂလက်ဆီ၏ အလားအလာစွမ်းအင်နှင့် တူညီလာသည်။
လက်ရှိတွင် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ဒေသခံတိမ်တိုက် (Local Cloud) ဟုခေါ်သော ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံအရ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆထားသော အော့တ်တိမ်တိုက်သည် ကာလရှည်ကြာ ပတ်လမ်းရှိသည့် ကြယ်တံခွန်များ၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂,၀၀၀ ကျော်အကွာမှ စတင်ကာ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသအထိ ပျံ့နှံ့တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးနယ်နိမိတ်သည် နေ၏ ဟေးလ်စဖီးယား (Hill sphere) အနားစွန်းအထိ ရောက်ရှိပြီး ယင်းအကွာအဝေးမှာ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၁၇၈,၀၀၀ မှ ၂၂၇,၀၀၀ ([[အလင်းနှစ်]] ၂.၈၁ မှ ၃.၅၉) အထိ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် နေ၏ ဆွဲငင်အားဆိုင်ရာ အလားအလာစွမ်းအင်သည် ဂလက်ဆီ၏ အလားအလာစွမ်းအင်နှင့် တူညီလာသည်။
လက်ရှိတွင် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ဒေသခံတိမ်တိုက် (Local Cloud) ဟုခေါ်သော ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား  ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်တိမ်တိုက်တစ်ခုအတွင်း ဖြတ်သန်းရွေ့လျားနေသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် အနီးဆုံးကြယ်ဖြစ်သော [[ပရိုစီမာ စင်တောရိ]]သည် နေမှ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂၆၉,၀၀၀ (အလင်းနှစ် ၄.၂၅) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် ပရိုစီမာ စင်တောရိတို့သည် နှစ်ခုစလုံး နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီအတွင်းရှိ အလင်းနှစ် ၁,၀၀၀ ခန့်သာ ကျယ်ဝန်းသော ဒေသငယ်တစ်ခုဖြစ်သည့် ဒေသခံပူဖောင်း (Local Bubble) အတွင်းတွင် တည်ရှိကြသည်။

== အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်း==
နေအဖွဲ့အစည်းတွင် နေနှင့် ဆွဲငင်အားကြောင့် နေကို ချည်နှောင်ထားပြီး နေကို လှည့်ပတ်နေသော အရာဝတ္ထုအားလုံး ပါဝင်သည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂ (International Astronomical Union) က နေအဖွဲ့အစည်းကို နေ၊ နေ၏ ဆွဲငင်အားကြောင့် ချည်နှောင်ထားသော အရာဝတ္ထုအားလုံး၊ ၎င်း၏ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးနှင့် နေကို လှည့်ပတ်နေသော အခြားကောင်းကင်အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည့် စနစ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ အမေရိကန် အမျိုးသားလေကြောင်းနှင့် အာကာသစီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ (NASA) ကလည်း နေအဖွဲ့အစည်းတွင် နေနှင့် ၎င်း၏ ဂြိုဟ်စနစ်တို့ ပါဝင်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
ဤအမည်ကို စာလုံးအကြီး၊ အသေး ရေးသားပုံမှာ ကွဲပြားမှုရှိသည်။ သီးသန့်အမည်နာမအဖြစ် အသုံးမပြုဘဲ စာလုံးအကြီးမပါဘဲ “solar system” ဟု ရေးသားသည့်အခါ နေအဖွဲ့အစည်းကိုယ်တိုင်ကိုလည်းကောင်း၊ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် ဆင်တူသော အခြားဂြိုဟ်စနစ်တစ်ခုခုကိုလည်းကောင်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ အမည်နာမသတ်မှတ်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ တရားဝင်အာဏာရှိသော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂသည် ကောင်းကင်အရာဝတ္ထုတစ်ခုချင်းစီ၏ အမည်များကို စာလုံးအကြီးဖြင့် စတင်ရေးသားရန် သတ်မှတ်ထားသည်။ သို့သော် ၎င်း၏ အမည်ပေးခြင်းဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်စာတမ်းတွင် “Solar System” နှင့် “solar system” ဟူသော ရေးသားပုံနှစ်မျိုးစလုံးကို အသုံးပြုထားသည်။

== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
===အတိတ်===
နေအဖွဲ့အစည်းသည် လွန်ခဲ့သော အနည်းဆုံး နှစ်ပေါင်း ၄.၅၆၈ ဘီလီယံခန့်က ကြီးမားသော မော်လီကျူးတိမ်တိုက်အတွင်းရှိ ဒေသတစ်ခု ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျခြင်းမှ စတင်ဖွဲ့စည်းလာခဲ့သည်။ ဤမူလတိမ်တိုက်သည် အလင်းနှစ်အတော်များများ ကျယ်ဝန်းခဲ့ဖွယ်ရှိပြီး ကြယ်များစွာကိုလည်း ဖွားမြင်ပေးခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ မော်လီကျူးတိမ်တိုက်များတွင် ပုံမှန်တွေ့ရသည့်အတိုင်း ဤတိမ်တိုက်သည်လည်း အများအားဖြင့် [[ဟိုက်ဒရိုဂျင်]]ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး [[ဟီလီယမ်]]အချို့နှင့် ယခင်ကြယ်မျိုးဆက်များအတွင်း ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပိုမိုလေးလံသည့် ဒြပ်စင်များကို အနည်းငယ်မျှသာ ပါဝင်ခဲ့သည်။

နေမဖွဲ့စည်းမီက တည်ရှိခဲ့သော နက်ဗျူလာတိမ်တိုက်သည် ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျလာစဉ် ထောင့်အဟုန် ထိန်းသိမ်းခြင်းနိယာမကြောင့် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ လည်ပတ်လာခဲ့သည်။ ဒြပ်ထုအများစု စုဝေးရာ အလယ်ဗဟိုသည် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများထက် ပိုမိုပူပြင်းလာခဲ့သည်။ ကျုံ့ဝင်လာသော နက်ဗျူလာတိမ်တိုက်သည် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ လည်ပတ်လာသည်နှင့်အမျှ အချင်း ၂၀၀ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် (AU) ခန့်ရှိသော မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားတစ်ခုအဖြစ် ပြားချပ်လာခဲ့ပြီး အလယ်ဗဟိုတွင် ပူပြင်းသိပ်သည်းသော မူလကြယ်တစ်စင်း ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။

ဂြိုဟ်များသည် ထိုချပ်ပြားအတွင်းမှ ပစ္စည်းများ တဖြည်းဖြည်း စုဝေးတိုးပွားလာခြင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ချပ်ပြားအတွင်းရှိ ဖုန်မှုန့်များနှင့် ဓာတ်ငွေ့များသည် အပြန်အလှန် ဆွဲငင်အားသက်ရောက်ကာ ပေါင်းစည်းလာပြီး ပိုမိုကြီးမားသော အရာဝတ္ထုများအဖြစ် တဖြည်းဖြည်း ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသည်။ အစောပိုင်း နေအဖွဲ့အစည်းတွင် မူလဂြိုဟ်များ ရာနှင့်ချီ၍ ရှိခဲ့နိုင်သော်လည်း ၎င်းတို့သည် အချင်းချင်း ပေါင်းစည်းသွားခြင်း၊ ပျက်စီးသွားခြင်း သို့မဟုတ် အပြင်ဘက်သို့ လွင့်ထွက်သွားခြင်းတို့ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ယနေ့တွေ့ရသော [[ဂြိုဟ်]]များ၊ [[ဂြိုဟ်ပု]]များနှင့် ကျန်ရှိနေသော [[ဂြိုဟ်ငယ်]]အမျိုးမျိုးသာ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ဂြိုဟ်များ စုဝေးဖွဲ့စည်းလာသည့် ဖြစ်စဉ်မှ ထွက်ပေါ်လာသော အပူသည် ပထမဆုံးနှစ်ပေါင်း တစ်သန်းအတွင်း ဟိုက်ဒရိုကာဗွန်မော်လီကျူးများ၏ ဆူမှတ်ထက် ကျော်လွန်ခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် အတွင်းပိုင်းဂြိုဟ်များတွင် ကာဗွန်ပါဝင်မှု နည်းပါးခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်၏ နယ်နိမိတ်ကို “ကျပ်ခိုးမျဉ်း” (soot line) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ ချပ်ပြား အေးလာသည်နှင့်အမျှ ဤမျဉ်းသည် နေဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွေ့လျားလာခဲ့ပြီး ယခုအခါ ကမ္ဘာ၏ နေကိုပတ်လမ်းအတွင်း၌ တည်ရှိနေသည်။
သတ္တုများနှင့် ဆီလီကိတ်များမှလွဲ၍ အခြားပစ္စည်းများသည် ဆူမှတ်ပိုမိုမြင့်မားသောကြောင့် အစိုင်အခဲအခြေအနေဖြင့် တည်ရှိနေနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ထိုဒေသတွင် အဓိကအားဖြင့် ကျောက်သားများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ဂြိုဟ်များ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသည်။ ယင်းတို့မှာ [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အပူဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိသော ဤပစ္စည်းများသည် နေ၏ မူလနက်ဗျူလာတိမ်တိုက်အတွင်း ပါဝင်သည့် ပစ္စည်းစုစုပေါင်း၏ အနည်းငယ်မျှသာ ဖြစ်သောကြောင့် ကမ္ဘာကဲ့သို့ ကျောက်သားဂြိုဟ်များသည် အရွယ်အစား အလွန်ကြီးမားလာနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။

ဧရာမဂြိုဟ်များ ([[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]၊ [[စနေဂြိုဟ်]]၊ [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]နှင့် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]) တို့သည် နှင်းခဲမျဉ်း (frost line) ၏ အပြင်ဘက်၊ ပိုမိုဝေးကွာသော ဒေသများတွင် ဖွဲ့စည်းလာခဲ့ကြသည်။ နှင်းခဲမျဉ်းဆိုသည်မှာ အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်တို့၏ ပတ်လမ်းများအကြားရှိ နယ်နိမိတ်ဖြစ်ပြီး ထိုနေရာတွင် အပူချိန်သည် မတည်ငြိမ်လွယ်သော ရေခဲဒြပ်ပေါင်းများ အစိုင်အခဲအဖြစ် တည်ရှိနေနိုင်လောက်အောင် အေးမြသည်။ ဤဂြိုဟ်များကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော ရေခဲပစ္စည်းများသည် ကမ္ဘာကဲ့သို့ အတွင်းပိုင်းရှိ ကျောက်သားဂြိုဟ်များကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော သတ္တုများနှင့် ဆီလီကိတ်များထက် ပိုမိုပေါများခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် ဒြပ်ထုအလွန်ကြီးမားလာပြီး အပေါ့ပါးဆုံးနှင့် အပေါများဆုံး ဒြပ်စင်များဖြစ်သည့် ဟိုက်ဒရိုဂျင်နှင့် ဟီလီယမ်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကြီးမားသည့် လေထုများကို ဆွဲငင်ဖမ်းယူနိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဂြိုဟ်များအဖြစ် မဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သော ကျန်ရှိသည့် အပျက်အစီးပစ္စည်းများသည် [[ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်]]၊ [[ခိုက်ပါး ခါးပတ်]]နှင့် [[အော့တ်တိမ်တိုက်]]တို့ကဲ့သို့သော ဒေသများတွင် စုဝေးလာခဲ့ကြသည်။
နှစ်ပေါင်း သန်း ၅၀ အတွင်း မူလကြယ်၏ အလယ်ဗဟို၌ ဟိုက်ဒရိုဂျင်၏ ဖိအားနှင့် သိပ်သည်းဆသည် အလွန်မြင့်မားလာခဲ့ပြီး အပူနျူကလီးယား ပေါင်းစပ်မှု စတင်ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ကြယ်၏ အူတိုင်တွင် ဟီလီယမ်များ စုဝေးလာသည်နှင့်အမျှ နေသည် ပိုမိုတောက်ပလာခဲ့သည်။ နေ၏ [[ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်]]အဖြစ် သက်တမ်းအစောပိုင်းကာလတွင် ၎င်း၏ တောက်ပမှုသည် ယနေ့တောက်ပမှု၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ရှိခဲ့သည်။ အပူချိန်၊ တုံ့ပြန်မှုနှုန်း၊ ဖိအားနှင့် သိပ်သည်းဆတို့သည် ဟိုက်ဒရိုစတက်တစ် မျှခြေ (hydrostatic equilibrium) ရရှိသည်အထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ထိုမျှခြေတွင် အပူဖိအားသည် ဆွဲငင်အားကို ပြန်လည်ချိန်ညှိပေးသည်။ ဤအဆင့်တွင် နေသည် ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်တစ်စင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ နေမှ ထွက်ပေါ်လာသော နေရောင်ခြည်လေသည် ဟေလီယိုစဖီးယားကို ဖန်တီးပေးခဲ့ပြီး မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားအတွင်း ကျန်ရှိနေသော ဓာတ်ငွေ့နှင့် ဖုန်မှုန့်များကို ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသအတွင်းသို့ လွင့်စင်သွားစေခဲ့သည်။

မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြား ပျောက်ကွယ်သွားပြီးနောက် နိုက်စ် မော်ဒယ် (Nice Model) အရ ဂြိုဟ်သေးလောင်းများနှင့် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်များအကြား ဆွဲငင်အားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော အပြန်အလှန် နီးကပ်တွေ့ဆုံမှုများသည် ဂြိုဟ်တစ်ခုစီကို မတူညီသော ပတ်လမ်းများသို့ ရွေ့လျားစေခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးတွင် ဒိုင်းနမစ်ဆိုင်ရာ မတည်ငြိမ်မှု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ဂြိုဟ်သေးလောင်းများသည် နေရာအနှံ့သို့ ပြန့်ကျဲသွားခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်များသည် ယနေ့တည်ရှိနေသော ပတ်လမ်းအနေအထားများသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။

ဤကာလအတွင်း ဂရန်းတက်ခ် ယူဆချက် (grand tack hypothesis) အရ ဂျူပီတာဂြိုဟ်သည် နေဘက်သို့ နောက်ဆုံးအကြိမ် ရွေ့လျားဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီး ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်၏ အစိတ်အပိုင်းအများအပြားကို ပြန့်ကျဲစေခဲ့သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်ကြောင့် အတွင်းပိုင်းဂြိုဟ်များအပေါ် နှောင်းပိုင်း ပြင်းထန်သော ဥက္ကာဗုံးကြဲတိုက်ခတ်မှု (Late Heavy Bombardment) ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။

=== ပစ္စုပ္ပန်နှင့် အနာဂါတ်===
နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေကို ဗဟိုပြု၍ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု သီးခြားဖြစ်သော ဆွဲငင်အားဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည့် ပတ်လမ်းများအတိုင်း လှည့်ပတ်နေခြင်းဖြင့် အတော်အတန် တည်ငြိမ်ပြီး ဖြည်းဖြည်းချင်း ပြောင်းလဲနေသော အခြေအနေတွင် ရှိနေသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် နှစ်ပေါင်း ဘီလီယံများစွာကြာအောင် အတော်အတန် တည်ငြိမ်နေခဲ့သော်လည်း နည်းပညာပိုင်းအရ ဒိုင်းနမစ်ဆိုင်ရာ မငြိမ်မသက်မှုရှိပြီး နောက်ဆုံးတွင် ပြိုကွဲပျက်စီးသွားနိုင်သည်။ လာမည့် နှစ်ပေါင်း ဘီလီယံအနည်းငယ်အတွင်း အခြားကြယ်တစ်စင်းသည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း ဖြတ်သန်းသွားနိုင်ခြေ အနည်းငယ်ရှိသည်။ ယင်းဖြစ်ရပ်ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်း၏ တည်ငြိမ်မှု ပျက်ယွင်းသွားနိုင်ပြီး နှစ်သန်းပေါင်းများစွာ ကြာပြီးနောက် ဂြိုဟ်များ အပြင်ဘက်သို့ လွင့်ထွက်သွားခြင်း၊ ဂြိုဟ်အချင်းချင်း တိုက်မိခြင်း သို့မဟုတ် ဂြိုဟ်များ နေထဲသို့ ဝင်တိုက်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။ သို့သော် ထိုဖြစ်ရပ်ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ယနေ့ရှိနေသည့် အခြေအနေနှင့် အလွန်ဆင်တူသော အခြေအနေတွင် ဆက်လက်တည်ရှိနေနိုင်ခြေက ပိုများသည်။

နေ၏ ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်အဖြစ် တည်ရှိသည့်ကာလသည် အစမှအဆုံးအထိ နှစ်ပေါင်း ၁၀ ဘီလီယံခန့် ကြာမြင့်မည်ဖြစ်သည်။ ယင်းကာလသည် နေ၏ ကြယ်အကြွင်းအကျန်အဆင့်သို့ မရောက်မီ နောက်ဆက်တွဲ အဆင့်အားလုံး၏ စုစုပေါင်းကာလဖြစ်သော နှစ်ပေါင်း ၂ ဘီလီယံခန့်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ပိုမိုရှည်လျားသည်။
နေ၏ အူတိုင်အတွင်းရှိ ဟိုက်ဒရိုဂျင်များအားလုံး ဟီလီယမ်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်အထိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် ယနေ့သိရှိထားသည့် အခြေအနေနှင့် အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် တူညီနေမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်သည် ယခုမှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၅ ဘီလီယံခန့်အကြာတွင် ဖြစ်ပေါ်မည်ဖြစ်သည်။ ဤအချိန်သည် နေ၏ ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်အဖြစ် တည်ရှိသည့် သက်တမ်းကုန်ဆုံးချိန်လည်း ဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်တွင် နေ၏ အူတိုင်သည် ကျုံ့ဝင်လာမည်ဖြစ်ပြီး မလှုပ်ရှားတော့သော ဟီလီယမ်အူတိုင်ကို ဝန်းရံထားသည့် အလွှာတစ်ခုအတွင်း ဟိုက်ဒရိုဂျင်ပေါင်းစပ်မှု ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ နေမှ ထုတ်လွှတ်သော စွမ်းအင်ပမာဏသည် ယနေ့ထက် ပိုမိုများပြားလာမည်ဖြစ်သည်။ နေ၏ အပြင်ဘက်အလွှာများသည် လက်ရှိအချင်းထက် အဆ ၂၆၀ ခန့်အထိ ဖောင်းကားကျယ်ပြန့်လာပြီး နေသည် ကြယ်နီဘီလူး (red giant) တစ်စင်း ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ မျက်နှာပြင်ဧရိယာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာခြင်းကြောင့် နေ၏ မျက်နှာပြင်အပူချိန်သည် ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်အဖြစ် တည်ရှိစဉ်ကထက် ပိုမိုနိမ့်ကျလာမည်ဖြစ်ပြီး အနိမ့်ဆုံးအပူချိန်မှာ ၂,၆၀၀ ကယ်လ်ဗင် (၄,၂၂၀ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်) ခန့် ရှိမည်ဖြစ်သည်။

ကျယ်ပြန့်လာသော နေသည် [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]နှင့် [[သောကြာဂြိုဟ်]]တို့ကို အငွေ့ပျံပျက်စီးစေမည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြသည်။ ထို့အပြင် [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ကို သက်ရှိများ နေထိုင်ရန် မဖြစ်နိုင်တော့သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိစေမည်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာဂြိုဟ်ကိုလည်း ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်သည်။
နောက်ဆုံးတွင် နေ၏ အူတိုင်သည် ဟီလီယမ်ပေါင်းစပ်မှု ဖြစ်ပေါ်နိုင်လောက်အောင် ပူပြင်းလာမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ နေသည် အူတိုင်အတွင်း ဟိုက်ဒရိုဂျင်ကို ပေါင်းစပ်လောင်ကျွမ်းခဲ့သည့် ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အချိန်အနည်းငယ်မျှသာ ဟီလီယမ်ကို လောင်ကျွမ်းမည်ဖြစ်သည်။ နေ၏ ဒြပ်ထုသည် ပိုမိုလေးလံသော ဒြပ်စင်များကို ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းနိုင်သည့်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိရန် မလုံလောက်သောကြောင့် အူတိုင်အတွင်းရှိ နျူကလီးယားတုံ့ပြန်မှုများသည် တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အပြင်ဘက်အလွှာများသည် အာကာသအတွင်းသို့ လွင့်ထွက်သွားပြီးနောက် သိပ်သည်းဆမြင့်မားသော [[ကြယ်ဖြူပု]] (white dwarf) တစ်စင်းအဖြစ် ကျန်ရစ်မည်ဖြစ်သည်။ ထိုကြယ်ဖြူပု၏ ဒြပ်ထုသည် နေ၏ မူလဒြပ်ထု၏ တစ်ဝက်ခန့်သာ ရှိသော်လည်း အရွယ်အစားမှာ ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့်သာ တူညီမည်ဖြစ်သည်။
လွင့်ထွက်သွားသော အပြင်ဘက်အလွှာများသည် ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ နက်ဗျူလာတိမ်တိုက် (planetary nebula) တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်မှတစ်ဆင့် နေကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော ပစ္စည်းအချို့သည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြားရှိ အရာဝတ္ထုများထံ ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားမည်ဖြစ်ပြီး ယခုအခါ [[ကာဗွန်]]ကဲ့သို့ ပိုမိုလေးလံသော [[ဒြပ်စင်]]များဖြင့် ကြွယ်ဝလာမည်ဖြစ်သည်။


==ယေဘုယျ အချက်အလက်များ==
နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များသည် တစ်ခါတစ်ရံ နေအဖွဲ့အစည်း၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို သီးခြားဒေသများအဖြစ် ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်၊ သောကြာဂြိုဟ်၊ ကမ္ဘာဂြိုဟ်၊ အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ပိုင်းတွင် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၊ စနေဂြိုဟ်၊ ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၊ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်နှင့် ခိုက်ပါး ခါးပတ်အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။
ခိုက်ပါး ခါးပတ်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီးနောက် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသများကို သီးခြားဒေသတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်လာကြသည်။ ယင်းဒေသတွင် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ အပြင်ဘက်၌ တည်ရှိသော အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။

== ပလူတိုအား ဂြိုဟ်အဖြစ်မှ လျော့ချခြင်း ==
[[ပလူတို|ပလူတိုဂြိုဟ်]]အား ၁၉၃၀ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀ဝ၆ခုနှစ်တွင် နက္ခတဗေဒပညာရှင်များက ဂြိုဟ်စာရင်းမှ ပယ်ထုတ်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။ အကြောင်းမှာ အရွယ်အစားသေးငယ်လွန်းခြင်း နှင့် ၎င်းနှင့် အနီးဆုံးတွင်တည်ရှိသည့် နံပါတ်(၈)ခုမြောက် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]] နှင့်လှည့်ပတ်သွားလာသည့် လမ်းကြောင်းအနေအထားခြင်း မတူညီလှသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ပလူတိုသည် စီးရပ်စ် နှင့် အဲရစ် တို့ကဲ့သို့သော ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား တစ်ခုအဖြစ်သာ စာရင်းဝင်တော့သည်။

== ဂြိုဟ်များအား ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ခြင်း ==
[[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]ကို လူတို့ရှာဖွေမတွေ့ရှိသေးမှီ၊ ရှေးကျသည့် အချိန်များကတည်းကပင် လူတို့သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အချို့သော ထင်ရှားသည့် အရာဝတ္တုတို့ကို သိရှိပြီးဖြစ်သည်။ [[နေ]]၊ လ၊ [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]၊ [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]] နှင့် [[စနေဂြိုဟ်]]တို့မှာ အစောပိုင်းရှေးဦးခေတ်နက္ခတဗေဒဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းမှတ်ရာများတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီးဖြစ်ပေသည်။ 

သို့သော် လွှဲမှားနေသည့် အချက်မှာ နေဗဟိုပြုအနေအထားအစား ကမ္ဘာဗဟိုပြုအနေအထားကိုသာ လက်ခံတွေးဆခဲ့ခြင်းနှင့် သောကြာဂြိုဟ်ကို [[ကြယ်]]အဖြစ် အမှတ်မှားခဲ့ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် ကျွန်တော်တို့နေထိုင်ရာ [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ|မိခင်ဂယ်လက်ဆီ]]တွင် သာမန်မျှဖြစ်သော အလယ်အလတ်တန်းစား [[ကြယ်]]တစ်စင်းသာဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |author=M Woolfson |title=The origin and evolution of the solar system |doi= 10.1046/j.1468-4004.2000.00012.x |date=2000 |journal=Astronomy &amp; Geophysics |volume=41 |issue=1 |pages=1.12|bibcode = 2000A&amp;G....41a..12W }}&lt;/ref&gt;

နောက်ပိုင်းခေတ်များ၏ ရှာဖွေတွေ့ရှိသောဂြိုဟ်များနှင့် တွေ့ရှိသည့် ခုနှစ်များမှာ-

# ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်- ၁၇၉၁ခုနှစ်
# ဆဲရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား)-၁၈၀၁ခုနှစ်၊သို့သော် ၂၀ဝ၆ ခုနှစ်တွင် ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားအဖြစ် သတ်မှတ်
# နပ်ပကျွန်းဂြိုဟ်-၁၈၄၆ခုနှစ်
# ပလူတိုဂြိုဟ်-၁၉၃၀ခုနှစ်
# အီးရစ်(စ်) (ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား)-၂၀ဝ၅ခုနှစ် တို့ဖြစ်ကြသည်။

== ပြင်ပစာမျက်နှာများ ==
* [http://www.solarviews.com/eng/homepage.htm Views of the Solar System]
* [http://www.exploratorium.edu/ronh/weight/index.html Your Weight on Other Worlds]
== မှတ်စု ==
{{Reflist|group=lower-alpha}}

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

=== အချက်အလက် ရင်းမြစ်များ ===&lt;!-- Remind that info cited to these sources need to be updated monthly --&gt;
{{Reflist|group=D}}

{{footer SolarSystem}}

[[ကဏ္ဍ:အာကာသ သိပ္ပံ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ သိပ္ပံ]]
[[Category:နေအဖွဲ့အစည်း]]</text>
      <sha1>k8pbdnn60yj2fplykw9sv82y5jno1mb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060115</id>
      <parentid>1060114</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T15:30:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1060115</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64967" sha1="pj1otapy4b2aqlr57tlobnz83gp29cc" xml:space="preserve">
{{Infobox planetary system
| background  = #efefef
| title       = Solar System
| image       = Solar System True Color EN.png
| image_alt   = A true-color image of the Solar System with sizes, but not distances, to scale. The order of the planets are from right to left.
| caption     = {{Longitem|[[နေ]]၊ [[ဂြိုဟ်]]များ၊ [[သဘာဝ ဂြိုဟ်ရံလ|လများ]] နှင့် [[ဂြိုဟ်သိမ်|ဂြိုဟ်သိမ်များ]]{{Efn|The Asteroid Belt, Kuiper Belt, and Scattered Disc are not added because the individual asteroids are too small to be shown on the diagram.}}&lt;br /&gt;(true color, sizes to scale, distances not to scale)|style=padding:2px 0 4px 0;}}
| age         = 4.568&amp;nbsp;billion years{{refn|group=lower-alpha|name=AgeSolarSystem}}
| location    = {{Longitem|{{unbulleted list
  |{{nowrap|[[Local Interstellar Cloud]]}}
  |[[Local Bubble]]&lt;ref name=&quot;JPL interstellar&quot;&gt;{{cite web |url=http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html |title=Our Local Galactic Neighborhood | website= interstellar.jpl.nasa.gov |publisher=NASA |series=Interstellar Probe Project |year= 2000 |access-date=8 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131121061128/http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html |archive-date=21 November 2013 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
  |[[Orion–Cygnus Arm]]
  |[[နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ]]&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Hurt |first=R. |date=8 November 2017 |title=The Milky Way Galaxy |url=https://science.nasa.gov/resource/the-milky-way-galaxy/ |access-date=19 April 2024 |website=science.nasa.gov |language=en-US}}&lt;/ref&gt;}}}}
| neareststar = {{Longitem|{{Ublist
  |[[ပရိုစီမာ စင်တောရိ]]
  |&amp;nbsp;(4.2465&amp;nbsp;[[အလင်းနှစ်|ly]])&lt;ref name=&quot;lurie2014&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{cite journal |last1=Lurie |first1=John C. |last2=Henry |first2=Todd J. |last3=Jao |first3=Wei-Chun |last4=Quinn |first4=Samuel N. |last5=Winters |first5= Jennifer G. |last6=Ianna |first6=Philip A. |last7=Koerner |first7=David W. |last8= Riedel |first8=Adric R. |last9=Subasavage |first9=John P. | display-authors = 3| year= 2014 |title=The Solar neighborhood. XXXIV. A search for planets orbiting nearby M dwarfs using astrometry |journal=The Astronomical Journal |volume=148 |issue= 5 |pages=91 |arxiv=1407.4820 |bibcode= 2014AJ....148...91L |doi= 10.1088/0004-6256/148/5/91 |s2cid= 118492541 |issn = 0004-6256}}&lt;/ref&gt;
  |[[အယ်လဖာ စင်တောရိ]]
  |&amp;nbsp;(4.36&amp;nbsp;ly)&lt;ref name=&quot;RECONS&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{cite web|work= astro.gsu.edu| publisher= Research Consortium On Nearby Stars, Georgia State University|date=7 September 2007|title=The One Hundred Nearest Star Systems |url=http://www.astro.gsu.edu/RECONS/TOP100.posted.htm|access-date=2 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20071112173559/http://www.chara.gsu.edu/RECONS/TOP100.posted.htm|archive-date=12 November 2007| url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}}}

| frostline       = {{val|5|u=AU|p=~}}&lt;ref name=&quot;Mumma&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Mumma |first1=M. J. |last2=Disanti |first2=M. A. |last3=Dello Russo |first3=N. |last4=Magee-Sauer |first4=K. |last5=Gibb |first5=E. |last6=Novak |first6=R. |display-authors = 3| year= 2003 |title=Remote infrared observations of parent volatiles in comets: A window on the early solar system |journal=Advances in Space Research |volume=31 |issue=12 |pages=2563–2575 |bibcode= 2003AdSpR..31.2563M |doi=10.1016/S0273-1177(03)00578-7}}&lt;/ref&gt;
| outerplanetname = [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]
| semimajoraxis   = 30.07 AU&lt;ref name=Horizons group=&quot;D&quot;&gt;{{cite web |first=Donald K. |last=Yeomans |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/horizons_batch.cgi?batch=1&amp;COMMAND=%278%27&amp;TABLE_TYPE=%27ELEMENTS%27&amp;START_TIME=%272000-01-01%27&amp;STOP_TIME=%272000-01-02%27&amp;STEP_SIZE=%27200%20years%27&amp;CENTER=%27@0%27&amp;OUT_UNITS=%27AU-D%27 |title=HORIZONS Web-Interface for Neptune Barycenter (Major Body=8) |publisher=[[JPL Horizons On-Line Ephemeris System]] | website= jpl.nasa.gov|access-date=18 July 2014 |archive-date=7 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210907055935/https://ssd.jpl.nasa.gov/horizons_batch.cgi?batch=1&amp;COMMAND=%278%27&amp;TABLE_TYPE=%27ELEMENTS%27&amp;START_TIME=%272000-01-01%27&amp;STOP_TIME=%272000-01-02%27&amp;STEP_SIZE=%27200%20years%27&amp;CENTER=%27%400%27&amp;OUT_UNITS=%27AU-D%27 |url-status=live }}{{snd}}Select &quot;Ephemeris Type: Orbital Elements&quot;, &quot;Time Span: 2000-01-01 12:00 to 2000-01-02&quot;. (&quot;Target Body: Neptune Barycenter&quot; and &quot;Center: Solar System Barycenter (@0)&quot;.)&lt;/ref&gt;
| Kuiper_cliff    = 50–70 AU&lt;ref name=&quot;twotino&quot;&gt;{{cite journal | first1= E. I.| last1= Chiang |title=Resonance Occupation in the Kuiper Belt: Case Examples of the 5:2 and Trojan Resonances |journal=The Astronomical Journal |volume=126 |issue=1 |pages=430–443 |date=2003 |doi=10.1086/375207 |last2=Jordan |first2=A. B. |last3=Millis |first3=R. L. |last4=Buie |first4=M. W. |last5=Wasserman |first5=L. H. |last6=Elliot |first6=J. L. |last7=Kern |first7=S. D. |last8=Trilling |first8=D. E. |last9=Meech |first9=K. J. | display-authors = 3| bibcode= 2003AJ....126..430C |arxiv=astro-ph/0301458 |s2cid=54079935}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= &quot;KuiperGap&quot;&gt;{{cite journal |first1=C. | last1=de la Fuente Marcos |first2=R. | last2= de la Fuente Marcos |title=Past the outer rim, into the unknown: structures beyond the Kuiper Cliff |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Letters |volume=527 |issue=1 |pages= L110–L114 |url=https://academic.oup.com/mnrasl/article-abstract/527/1/L110/7280408 |publication-date=20 September 2023 |date=January 2024 |access-date=28 September 2023 |bibcode=2024MNRAS.527L.110D |arxiv=2309.03885 |doi=10.1093/mnrasl/slad132 | doi-access=free |s2cid= |archive-date=28 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231028132004/https://academic.oup.com/mnrasl/article-abstract/527/1/L110/7280408 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| heliopause      = detected at 120 AU&lt;ref name=&quot;heliopause&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nasa.gov/mission_pages/voyager/voyager20130912.html#.UjJLPZKR86s|title=NASA Spacecraft Embarks on Historic Journey Into Interstellar Space|first=Tony|last=Greicius| website= nasa.gov| date=5 May 2015|access-date=19 April 2024|archive-date=11 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611233345/https://www.nasa.gov/mission_pages/voyager/voyager20130912.html#.UjJLPZKR86s|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| hillsphere      = {{cvt|0.865|-|1.1|pc|AU ly pc|order=out|lk=out}}&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Souami |first1=D. |last2= Cresson |first2=J. |last3=Biernacki |first3=C. |last4=Pierret |first4=F. |title=On the local and global properties of gravitational spheres of influence |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=21 August 2020 |volume= 496 |issue=4 |pages= 4287–4297 |doi= 10.1093/mnras/staa1520|doi-access=free | arxiv= 2005.13059 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Chebotarev&quot;&gt;{{cite journal |last1=Chebotarev |first1=G. A. |title=Gravitational Spheres of the Major Planets, Moon and Sun |journal=Astronomicheskii Zhurnal |date=1 January 1963 |volume=40 |pages=812 |bibcode=1964SvA.....7..618C |url=https://adsabs.harvard.edu/full/1964SvA.....7..618C |issn=0004-6299 |access-date=6 May 2024 |archive-date=7 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240507030847/https://adsabs.harvard.edu/full/1964SvA.....7..618C |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

| noknown_stars   = yes
| noknown_planets = yes
| stars           = [[နေ]]
| planets         = {{Longitem|{{Plainlist|*[[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]
* [[သောကြာဂြိုဟ်]]
* [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]
* [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]
* [[ကြာသပတေးဂြိုဟ်]]
* [[စနေဂြိုဟ်]]
* [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]
* [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]}}}}
| dwarfplanets    = {{Longitem|{{Plainlist|
* {{Dp|စီးရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* {{Dp|Orcus}}
* [[ပလူတို]]
* [[ဟောက်မေယာ]]
* {{Dp|Quaoar}}
* [[မက်ကီမက်ကီ]]
* {{Dp|ဂေါင်ဂေါင် (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* [[အဲရစ် (ဂြိုဟ်သိမ်)]]
* {{Dp|ဆဒ်နာ (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* &amp;nbsp;[[List of possible dwarf planets|''more candidates...'']]
}}}}
| satellites      = ၇၅၈&lt;ref name=&quot;JPLbodies&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{Cite web |title=Solar System Objects |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210707142304/https://ssd.jpl.nasa.gov/ |archive-date=7 July 2021 |access-date=14 August 2023 |publisher=NASA/JPL Solar System Dynamics }}&lt;/ref&gt;
| minorplanets    = 1,462,402&lt;ref name=&quot;MPCSummary&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{Cite web |title=Latest Published Data |url=https://minorplanetcenter.net/mpc/summary |access-date=27 May 2024 |website=The International Astronomical Union Minor Planet Center |archive-date=5 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190305034947/https://minorplanetcenter.net/mpc/summary |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| comets          = 4,629&lt;ref name=MPCSummary group=&quot;D&quot;/&gt;

| inclination    = ~60°, to the ecliptic{{Refn |group=lower-alpha |name=angle}}&lt;!-- If anyone can find a cited value for the inclination of the Solar System's invariable plane to the galactic plane, please replace this value --&gt;
| galacticcenter = {{longitem|24,000–28,000 ly}}&lt;ref name=&quot;francis14&quot;&gt;{{cite journal |first1=Charles |last1=Francis |first2=Erik |last2=Anderson |s2cid= 119235554 |title=Two estimates of the distance to the Galactic Centre |journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |date=June 2014 |volume=441 |issue=2 |pages=1105–1114 |doi=10.1093/mnras/stu631 |doi-access=free |bibcode= 2014MNRAS.441.1105F |arxiv=1309.2629}}&lt;/ref&gt;
| orbitalspeed   = {{longitem|720,000&amp;nbsp;km/h (450,000&amp;nbsp;mi/h)&lt;ref name=&quot;roughfactsofthesun&quot; /&gt;}}
| orbitalperiod  = နှစ်သန်းပေါင်း ၂၃၀ နီးပါး&lt;ref name=&quot;roughfactsofthesun&quot;&gt;{{Cite web |title=Sun: Facts |url=https://science.nasa.gov/sun/facts/ |access-date=19 April 2024 |website=science.nasa.gov |date=14 November 2017 |language=en-US |archive-date=19 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419151126/https://science.nasa.gov/sun/facts/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| spectral       = [[ကြယ်ပုဝါ|G2V]]
}}

'''နေအဖွဲ့အစည်း'''သည် [[နေ]]နှင့် နေကို လှည့်ပတ်နေသော ဒြပ်ထုများကို ဆွဲငင်အားဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည့် စနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အထင်ရှားဆုံး ပါဝင်သည့် အရာဝတ္ထုများမှာ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးဖြစ်ကာ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]လည်း ယင်းတို့အနက် တစ်လုံးဖြစ်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် [[နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ]]အတွင်းရှိ သီးခြားတည်ရှိသော [[ကြယ်]]တစ်စင်းတည်းပါဝင်သည့် ဂြိုဟ်စနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ပိုမိုကြီးမားသော ကြယ်စနစ်တစ်ခု၏ အစိတ်အပိုင်း မဟုတ်ပေ။ ဤစနစ်သည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄.၆ ဘီလီယံခန့်က မော်လီကျူးတိမ်တိုက်တစ်ခု၏ သိပ်သည်းသော ဒေသတစ်ခု ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျရာမှ ဖွဲ့စည်းလာခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်ကြောင့် နေနှင့် မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ယင်းချပ်ပြားမှ နေကို လှည့်ပတ်နေသော အရာဝတ္ထုများ စုစည်းဖွဲ့စည်းလာခဲ့ကြသည်။

နေသည် နေအဖွဲ့အစည်း၏ စုစုပေါင်းဒြပ်ထု၏ ၉၉.၈၆ ရာခိုင်နှုန်းကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ နေ၏ အူတိုင်အတွင်း [[ဟိုက်ဒရိုဂျင်]]သည် [[ဟီလီယမ်]]အဖြစ်သို့ ပေါင်းစပ်သွားပြီး [[စွမ်းအင်]]ကို ထုတ်လွှတ်သည်။ ထိုစွမ်းအင်သည် နေ၏ ဖိုတိုစဖီးယားအလွှာ (photosphere) မှတစ်ဆင့် အပြင်သို့ ထုတ်လွှတ်ပေးသည်။ ဤဖြစ်စဉ်ကြောင့် [[ဟေလီယိုစဖီးယား]] ဖြစ်ပေါ်လာပြီး နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း အပူချိန်သည် နေမှ အကွာအဝေး တိုးလာသည်နှင့်အမျှ တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားသည်။
နေအဖွဲ့အစည်းတွင် ဒြပ်ထုအများဆုံးရှိသည့် နောက်ထပ်အရာဝတ္ထုများမှာ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးဖြစ်သည်။ သတ်မှတ်ချက်အရ ဂြိုဟ်တစ်လုံးစီသည် ၎င်းနေထိုင်ရာ ပတ်လမ်းကို အဓိက လွှမ်းမိုးထားသည်။ နေနှင့် အနီးဆုံးမှ အဝေးဆုံးသို့ အစဉ်လိုက်ကြည့်လျှင် ကျောက်သားဂြိုဟ်များဖြစ်သည့် [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ကို တွေ့ရသည်။ ဤဂြိုဟ်လေးလုံးသည် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ပါဝင်ကြသည်။ ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့် အင်္ဂါဂြိုဟ်တို့သည် နေ၏ [[သက်ရှိများ နေထိုင်နိုင်သောဇုန်]] (habitable zone) အတွင်း ပတ်လမ်းဖြင့် လှည့်ပတ်နေသည့် တစ်ခုတည်းသော ဂြိုဟ်များဖြစ်သည်။ ထိုဇုန်အတွင်း [[နေရောင်ခြည်]]သည် လေထုဖိအားရှိသည့် အခြေအနေတွင် မျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ ရေကို အရည်အဖြစ် တည်ရှိနေနိုင်စေသည်။
[[နက္ခတ္တဗေဒယူနစ်]] (AU) ငါးယူနစ်ခန့်အကွာရှိ နှင်းခဲမျဉ်း၏ အပြင်ဘက်တွင် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ပိုင်းဂြိုဟ်များ တည်ရှိကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်နှစ်လုံးဖြစ်သည့် [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]နှင့် [[စနေဂြိုဟ်]]၊ ရေခဲဧရာမဂြိုဟ်နှစ်လုံးဖြစ်သည့် [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]နှင့် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]တို့ ပါဝင်သည်။ ဂျူပီတာဂြိုဟ်နှင့် စနေဂြိုဟ်တို့သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း နေကဲ့သို့ ကြယ်များမဟုတ်သော အရာဝတ္ထုများ၏ စုစုပေါင်းဒြပ်ထု၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်။

ပတ်လမ်းကို အဓိက လွှမ်းမိုးထားခြင်းမရှိသော်လည်း နေကို တိုက်ရိုက်လှည့်ပတ်နေသော ဂြိုဟ်ဒြပ်ထုရှိသည့် အရာဝတ္ထုများကို [[ဂြိုဟ်ပု]] သို့မဟုတ် ဂြိုဟ်သိမ်များဟု ခေါ်သည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂ၏ ဂြိုဟ်ငယ်များဆိုင်ရာ ဗဟိုဌာန (Minor Planet Center) က [[စီးရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်)|ဆီးရီးစ်]]၊ [[ပလူတို]]၊ [[အဲရစ် (ဂြိုဟ်သိမ်)|အဲရစ်]]၊ [[မက်ကီမက်ကီ]]နှင့် [[ဟောက်မေယာ]]တို့ကို [[ဂြိုဟ်သိမ်]]များအဖြစ် စာရင်းသွင်းထားသည်။ အခြား နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုလေးခုဖြစ်သည့် အော်ကပ်စ်၊ ကွာအိုအာ၊ ဂေါင်ဂေါင်နှင့် ဆက်ဒ်နာတို့ကိုလည်း ယေဘုယျအားဖြင့် ဂြိုဟ်သိမ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။
ဂြိုဟ်သိမ်များထက် ဒြပ်ထုပိုမိုနည်းပါးသော အရာဝတ္ထုများတွင် [[ဥက္ကာခဲ]]များ၊ [[ကြယ်တံခွန်]]များ၊ စင်တောများ၊ ဥက္ကာမှုန်များနှင့် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်တိမ်တိုက်များကဲ့သို့သော အရွယ်အစားသေးငယ်သည့် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများစွာ ပါဝင်သည်။ ဂြိုဟ်သိမ်ဖြစ်သော ဆီးရီးစ်နှင့် ဤအရာဝတ္ထုငယ်များစွာသည် အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်တို့၏ ပတ်လမ်းများအကြားရှိ [[ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်]]တွင် တည်ရှိကြသည်။ အခြားဂြိုဟ်သိမ်များအားလုံးမှာ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်ကို ကျော်လွန်သည့် အရာဝတ္ထုအုပ်စုများတွင် ပါဝင်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ အပြင်ဘက်တွင်ရှိသော [[ခိုက်ပါး ခါးပတ်]]၌လည်းကောင်း၊ ပိုမိုဝေးကွာသော ပြန့်ကျဲ ချပ်ပြား၌လည်းကောင်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။

နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများစွာသည် နေကို တိုက်ရိုက်လှည့်ပတ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ပိုမိုကြီးမားသော အရာဝတ္ထုများကို လှည့်ပတ်နေသည့် [[သဘာဝ ဂြိုဟ်ရံလ]]များ (natural satellites) ဖြစ်ကြသည်။ ယင်းတို့ကို အများအားဖြင့် “လများ” ဟု ခေါ်ကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းတစ်လျှောက်တွင် ဤဂြိုဟ်ရံလများကို တွေ့ရှိနိုင်ပြီး အကြီးဆုံးအရွယ်အစားတွင် ဂြိုဟ်တစ်လုံးနှင့် ဆင်တူသော ဒြပ်ထုရှိသည့် ဂြိုဟ်ရံလများမှ အငယ်ဆုံးအရွယ်အစားရှိ ဒြပ်ထုအလွန်နည်းပါးသော ဂြိုဟ်ရံလငယ်များအထိ အရွယ်အစားအမျိုးမျိုး ရှိကြသည်။
အကြီးဆုံး ဂြိုဟ်ရံလနှစ်လုံးဖြစ်သည့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ [[ဂျန်နမိတ် (ဂြိုဟ်ရံလ)|ဂန်နီမီးဒ်]]နှင့် စနေဂြိုဟ်၏ [[တိုက်တန် (ဂြိုဟ်ရံလ)|တိုက်တန်]]တို့သည် အငယ်ဆုံးဂြိုဟ်ဖြစ်သော ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်ထက် အရွယ်အစားပိုကြီးသော်လည်း ဒြပ်ထုမှာ ပိုနည်းသည်။ ကမ္ဘာ၏လအပါအဝင် ဒြပ်ထုအများဆုံးရှိသည့် ဂြိုဟ်ရံလခုနစ်လုံးသည် ဂြိုဟ်သိမ်အားလုံးထက် ဒြပ်ထုရော အရွယ်အစားပါ ပိုမိုကြီးမားကြသည်။

ဟေလီယိုစဖီးယားအတွင်းရှိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေရောင်ခြည်လေမှ ထွက်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသယ်ဆောင်သည့် ပလာစမာအမှုန်များ၏ အဆက်မပြတ် ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်မှုကို ခံနေရသည်။ ဤအမှုန်များသည် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်များ၊ ဓာတ်ငွေ့များနှင့် ကော့စမစ်များနှင့်အတူ နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများအကြား ပျံ့နှံ့နေသော ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။ နေမှ အကွာအဝေး နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၇၀ မှ ၉၀ ခန့်အကွာတွင် နေရောင်ခြည်လေသည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ရပ်တန့်သွားသည်။ ယင်းကြောင့် ဟေလီယိုပေါ့စ် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသတို့၏ နယ်နိမိတ်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။
သီအိုရီဟေလီယိုစဖီးယားအတွင်းရှိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေရောင်ခြည်လေမှ ထွက်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသယ်ဆောင်သည့် ပလာစမာအမှုန်များ၏ အဆက်မပြတ် ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်မှုကို ခံနေရသည်။ ဤအမှုန်များသည် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်များ၊ ဓာတ်ငွေ့များနှင့် စကြဝဠာရောင်ခြည်များနှင့်အတူ နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများအကြား ပျံ့နှံ့နေသော ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။ နေမှ အကွာအဝေး နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၇၀ မှ ၉၀ ခန့်အကွာတွင် နေရောင်ခြည်လေသည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ရပ်တန့်သွားသည်။ ယင်းကြောင့် ဟေလီယိုပေါ့စ် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသတို့၏ နယ်နိမိတ်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။
သီအိုရီအရ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆထားသော အော့တ်တိမ်သည် ကာလရှည်ကြာ ပတ်လမ်းရှိသည့် [[ကြယ်တံခွန်]]များ၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂,၀၀၀ ကျော်အကွာမှ စတင်ကာ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသအထိ ပျံ့နှံ့တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးနယ်နိမိတ်သည် နေ၏ ဟေးလ်စဖီးယား (Hill sphere) အနားစွန်းအထိ ရောက်ရှိပြီး ယင်းအကွာအဝေးမှာ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၁၇၈,၀၀၀ မှ ၂၂၇,၀၀၀ (အလင်းနှစ် ၂.၈၁ မှ ၃.၅၉) အထိ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် နေ၏ ဆွဲငင်အားဆိုင်ရာ အလားအလာစွမ်းအင်သည် ဂလက်ဆီ၏ အလားအလာစွမ်းအင်နှင့် တူညီလာသည်။
လက်ရှိတွင် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ဒေသခံတိမ်တိုက် (Local Cloud) ဟုခေါ်သော ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံအရ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆထားသော အော့တ်တိမ်တိုက်သည် ကာလရှည်ကြာ ပတ်လမ်းရှိသည့် ကြယ်တံခွန်များ၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂,၀၀၀ ကျော်အကွာမှ စတင်ကာ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသအထိ ပျံ့နှံ့တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးနယ်နိမိတ်သည် နေ၏ ဟေးလ်စဖီးယား (Hill sphere) အနားစွန်းအထိ ရောက်ရှိပြီး ယင်းအကွာအဝေးမှာ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၁၇၈,၀၀၀ မှ ၂၂၇,၀၀၀ ([[အလင်းနှစ်]] ၂.၈၁ မှ ၃.၅၉) အထိ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် နေ၏ ဆွဲငင်အားဆိုင်ရာ အလားအလာစွမ်းအင်သည် ဂလက်ဆီ၏ အလားအလာစွမ်းအင်နှင့် တူညီလာသည်။
လက်ရှိတွင် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ဒေသခံတိမ်တိုက် (Local Cloud) ဟုခေါ်သော ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား  ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်တိမ်တိုက်တစ်ခုအတွင်း ဖြတ်သန်းရွေ့လျားနေသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် အနီးဆုံးကြယ်ဖြစ်သော [[ပရိုစီမာ စင်တောရိ]]သည် နေမှ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂၆၉,၀၀၀ (အလင်းနှစ် ၄.၂၅) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် ပရိုစီမာ စင်တောရိတို့သည် နှစ်ခုစလုံး နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီအတွင်းရှိ အလင်းနှစ် ၁,၀၀၀ ခန့်သာ ကျယ်ဝန်းသော ဒေသငယ်တစ်ခုဖြစ်သည့် ဒေသခံပူဖောင်း (Local Bubble) အတွင်းတွင် တည်ရှိကြသည်။

== အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်း==
နေအဖွဲ့အစည်းတွင် နေနှင့် ဆွဲငင်အားကြောင့် နေကို ချည်နှောင်ထားပြီး နေကို လှည့်ပတ်နေသော အရာဝတ္ထုအားလုံး ပါဝင်သည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂ (International Astronomical Union) က နေအဖွဲ့အစည်းကို နေ၊ နေ၏ ဆွဲငင်အားကြောင့် ချည်နှောင်ထားသော အရာဝတ္ထုအားလုံး၊ ၎င်း၏ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးနှင့် နေကို လှည့်ပတ်နေသော အခြားကောင်းကင်အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည့် စနစ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ အမေရိကန် အမျိုးသားလေကြောင်းနှင့် အာကာသစီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ (NASA) ကလည်း နေအဖွဲ့အစည်းတွင် နေနှင့် ၎င်း၏ ဂြိုဟ်စနစ်တို့ ပါဝင်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
ဤအမည်ကို စာလုံးအကြီး၊ အသေး ရေးသားပုံမှာ ကွဲပြားမှုရှိသည်။ သီးသန့်အမည်နာမအဖြစ် အသုံးမပြုဘဲ စာလုံးအကြီးမပါဘဲ “solar system” ဟု ရေးသားသည့်အခါ နေအဖွဲ့အစည်းကိုယ်တိုင်ကိုလည်းကောင်း၊ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် ဆင်တူသော အခြားဂြိုဟ်စနစ်တစ်ခုခုကိုလည်းကောင်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ အမည်နာမသတ်မှတ်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ တရားဝင်အာဏာရှိသော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂသည် ကောင်းကင်အရာဝတ္ထုတစ်ခုချင်းစီ၏ အမည်များကို စာလုံးအကြီးဖြင့် စတင်ရေးသားရန် သတ်မှတ်ထားသည်။ သို့သော် ၎င်း၏ အမည်ပေးခြင်းဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်စာတမ်းတွင် “Solar System” နှင့် “solar system” ဟူသော ရေးသားပုံနှစ်မျိုးစလုံးကို အသုံးပြုထားသည်။

== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
===အတိတ်===
နေအဖွဲ့အစည်းသည် လွန်ခဲ့သော အနည်းဆုံး နှစ်ပေါင်း ၄.၅၆၈ ဘီလီယံခန့်က ကြီးမားသော မော်လီကျူးတိမ်တိုက်အတွင်းရှိ ဒေသတစ်ခု ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျခြင်းမှ စတင်ဖွဲ့စည်းလာခဲ့သည်။ ဤမူလတိမ်တိုက်သည် အလင်းနှစ်အတော်များများ ကျယ်ဝန်းခဲ့ဖွယ်ရှိပြီး ကြယ်များစွာကိုလည်း ဖွားမြင်ပေးခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ မော်လီကျူးတိမ်တိုက်များတွင် ပုံမှန်တွေ့ရသည့်အတိုင်း ဤတိမ်တိုက်သည်လည်း အများအားဖြင့် [[ဟိုက်ဒရိုဂျင်]]ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး [[ဟီလီယမ်]]အချို့နှင့် ယခင်ကြယ်မျိုးဆက်များအတွင်း ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပိုမိုလေးလံသည့် ဒြပ်စင်များကို အနည်းငယ်မျှသာ ပါဝင်ခဲ့သည်။

နေမဖွဲ့စည်းမီက တည်ရှိခဲ့သော နက်ဗျူလာတိမ်တိုက်သည် ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျလာစဉ် ထောင့်အဟုန် ထိန်းသိမ်းခြင်းနိယာမကြောင့် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ လည်ပတ်လာခဲ့သည်။ ဒြပ်ထုအများစု စုဝေးရာ အလယ်ဗဟိုသည် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများထက် ပိုမိုပူပြင်းလာခဲ့သည်။ ကျုံ့ဝင်လာသော နက်ဗျူလာတိမ်တိုက်သည် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ လည်ပတ်လာသည်နှင့်အမျှ အချင်း ၂၀၀ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် (AU) ခန့်ရှိသော မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားတစ်ခုအဖြစ် ပြားချပ်လာခဲ့ပြီး အလယ်ဗဟိုတွင် ပူပြင်းသိပ်သည်းသော မူလကြယ်တစ်စင်း ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။

ဂြိုဟ်များသည် ထိုချပ်ပြားအတွင်းမှ ပစ္စည်းများ တဖြည်းဖြည်း စုဝေးတိုးပွားလာခြင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ချပ်ပြားအတွင်းရှိ ဖုန်မှုန့်များနှင့် ဓာတ်ငွေ့များသည် အပြန်အလှန် ဆွဲငင်အားသက်ရောက်ကာ ပေါင်းစည်းလာပြီး ပိုမိုကြီးမားသော အရာဝတ္ထုများအဖြစ် တဖြည်းဖြည်း ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသည်။ အစောပိုင်း နေအဖွဲ့အစည်းတွင် မူလဂြိုဟ်များ ရာနှင့်ချီ၍ ရှိခဲ့နိုင်သော်လည်း ၎င်းတို့သည် အချင်းချင်း ပေါင်းစည်းသွားခြင်း၊ ပျက်စီးသွားခြင်း သို့မဟုတ် အပြင်ဘက်သို့ လွင့်ထွက်သွားခြင်းတို့ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ယနေ့တွေ့ရသော [[ဂြိုဟ်]]များ၊ [[ဂြိုဟ်ပု]]များနှင့် ကျန်ရှိနေသော [[ဂြိုဟ်ငယ်]]အမျိုးမျိုးသာ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ဂြိုဟ်များ စုဝေးဖွဲ့စည်းလာသည့် ဖြစ်စဉ်မှ ထွက်ပေါ်လာသော အပူသည် ပထမဆုံးနှစ်ပေါင်း တစ်သန်းအတွင်း ဟိုက်ဒရိုကာဗွန်မော်လီကျူးများ၏ ဆူမှတ်ထက် ကျော်လွန်ခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် အတွင်းပိုင်းဂြိုဟ်များတွင် ကာဗွန်ပါဝင်မှု နည်းပါးခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်၏ နယ်နိမိတ်ကို “ကျပ်ခိုးမျဉ်း” (soot line) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ ချပ်ပြား အေးလာသည်နှင့်အမျှ ဤမျဉ်းသည် နေဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွေ့လျားလာခဲ့ပြီး ယခုအခါ ကမ္ဘာ၏ နေကိုပတ်လမ်းအတွင်း၌ တည်ရှိနေသည်။
သတ္တုများနှင့် ဆီလီကိတ်များမှလွဲ၍ အခြားပစ္စည်းများသည် ဆူမှတ်ပိုမိုမြင့်မားသောကြောင့် အစိုင်အခဲအခြေအနေဖြင့် တည်ရှိနေနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ထိုဒေသတွင် အဓိကအားဖြင့် ကျောက်သားများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ဂြိုဟ်များ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသည်။ ယင်းတို့မှာ [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အပူဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိသော ဤပစ္စည်းများသည် နေ၏ မူလနက်ဗျူလာတိမ်တိုက်အတွင်း ပါဝင်သည့် ပစ္စည်းစုစုပေါင်း၏ အနည်းငယ်မျှသာ ဖြစ်သောကြောင့် ကမ္ဘာကဲ့သို့ ကျောက်သားဂြိုဟ်များသည် အရွယ်အစား အလွန်ကြီးမားလာနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။

ဧရာမဂြိုဟ်များ ([[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]၊ [[စနေဂြိုဟ်]]၊ [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]နှင့် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]) တို့သည် နှင်းခဲမျဉ်း (frost line) ၏ အပြင်ဘက်၊ ပိုမိုဝေးကွာသော ဒေသများတွင် ဖွဲ့စည်းလာခဲ့ကြသည်။ နှင်းခဲမျဉ်းဆိုသည်မှာ အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်တို့၏ ပတ်လမ်းများအကြားရှိ နယ်နိမိတ်ဖြစ်ပြီး ထိုနေရာတွင် အပူချိန်သည် မတည်ငြိမ်လွယ်သော ရေခဲဒြပ်ပေါင်းများ အစိုင်အခဲအဖြစ် တည်ရှိနေနိုင်လောက်အောင် အေးမြသည်။ ဤဂြိုဟ်များကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော ရေခဲပစ္စည်းများသည် ကမ္ဘာကဲ့သို့ အတွင်းပိုင်းရှိ ကျောက်သားဂြိုဟ်များကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော သတ္တုများနှင့် ဆီလီကိတ်များထက် ပိုမိုပေါများခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် ဒြပ်ထုအလွန်ကြီးမားလာပြီး အပေါ့ပါးဆုံးနှင့် အပေါများဆုံး ဒြပ်စင်များဖြစ်သည့် ဟိုက်ဒရိုဂျင်နှင့် ဟီလီယမ်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကြီးမားသည့် လေထုများကို ဆွဲငင်ဖမ်းယူနိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဂြိုဟ်များအဖြစ် မဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သော ကျန်ရှိသည့် အပျက်အစီးပစ္စည်းများသည် [[ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်]]၊ [[ခိုက်ပါး ခါးပတ်]]နှင့် [[အော့တ်တိမ်တိုက်]]တို့ကဲ့သို့သော ဒေသများတွင် စုဝေးလာခဲ့ကြသည်။
နှစ်ပေါင်း သန်း ၅၀ အတွင်း မူလကြယ်၏ အလယ်ဗဟို၌ ဟိုက်ဒရိုဂျင်၏ ဖိအားနှင့် သိပ်သည်းဆသည် အလွန်မြင့်မားလာခဲ့ပြီး အပူနျူကလီးယား ပေါင်းစပ်မှု စတင်ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ကြယ်၏ အူတိုင်တွင် ဟီလီယမ်များ စုဝေးလာသည်နှင့်အမျှ နေသည် ပိုမိုတောက်ပလာခဲ့သည်။ နေ၏ [[ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်]]အဖြစ် သက်တမ်းအစောပိုင်းကာလတွင် ၎င်း၏ တောက်ပမှုသည် ယနေ့တောက်ပမှု၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ရှိခဲ့သည်။ အပူချိန်၊ တုံ့ပြန်မှုနှုန်း၊ ဖိအားနှင့် သိပ်သည်းဆတို့သည် ဟိုက်ဒရိုစတက်တစ် မျှခြေ (hydrostatic equilibrium) ရရှိသည်အထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ထိုမျှခြေတွင် အပူဖိအားသည် ဆွဲငင်အားကို ပြန်လည်ချိန်ညှိပေးသည်။ ဤအဆင့်တွင် နေသည် ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်တစ်စင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ နေမှ ထွက်ပေါ်လာသော နေရောင်ခြည်လေသည် ဟေလီယိုစဖီးယားကို ဖန်တီးပေးခဲ့ပြီး မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားအတွင်း ကျန်ရှိနေသော ဓာတ်ငွေ့နှင့် ဖုန်မှုန့်များကို ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသအတွင်းသို့ လွင့်စင်သွားစေခဲ့သည်။

မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြား ပျောက်ကွယ်သွားပြီးနောက် နိုက်စ် မော်ဒယ် (Nice Model) အရ ဂြိုဟ်သေးလောင်းများနှင့် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်များအကြား ဆွဲငင်အားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော အပြန်အလှန် နီးကပ်တွေ့ဆုံမှုများသည် ဂြိုဟ်တစ်ခုစီကို မတူညီသော ပတ်လမ်းများသို့ ရွေ့လျားစေခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးတွင် ဒိုင်းနမစ်ဆိုင်ရာ မတည်ငြိမ်မှု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ဂြိုဟ်သေးလောင်းများသည် နေရာအနှံ့သို့ ပြန့်ကျဲသွားခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်များသည် ယနေ့တည်ရှိနေသော ပတ်လမ်းအနေအထားများသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။

ဤကာလအတွင်း ဂရန်းတက်ခ် ယူဆချက် (grand tack hypothesis) အရ ဂျူပီတာဂြိုဟ်သည် နေဘက်သို့ နောက်ဆုံးအကြိမ် ရွေ့လျားဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီး ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်၏ အစိတ်အပိုင်းအများအပြားကို ပြန့်ကျဲစေခဲ့သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်ကြောင့် အတွင်းပိုင်းဂြိုဟ်များအပေါ် နှောင်းပိုင်း ပြင်းထန်သော ဥက္ကာဗုံးကြဲတိုက်ခတ်မှု (Late Heavy Bombardment) ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။

=== ပစ္စုပ္ပန်နှင့် အနာဂါတ်===
နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေကို ဗဟိုပြု၍ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု သီးခြားဖြစ်သော ဆွဲငင်အားဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည့် ပတ်လမ်းများအတိုင်း လှည့်ပတ်နေခြင်းဖြင့် အတော်အတန် တည်ငြိမ်ပြီး ဖြည်းဖြည်းချင်း ပြောင်းလဲနေသော အခြေအနေတွင် ရှိနေသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် နှစ်ပေါင်း ဘီလီယံများစွာကြာအောင် အတော်အတန် တည်ငြိမ်နေခဲ့သော်လည်း နည်းပညာပိုင်းအရ ဒိုင်းနမစ်ဆိုင်ရာ မငြိမ်မသက်မှုရှိပြီး နောက်ဆုံးတွင် ပြိုကွဲပျက်စီးသွားနိုင်သည်။ လာမည့် နှစ်ပေါင်း ဘီလီယံအနည်းငယ်အတွင်း အခြားကြယ်တစ်စင်းသည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း ဖြတ်သန်းသွားနိုင်ခြေ အနည်းငယ်ရှိသည်။ ယင်းဖြစ်ရပ်ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်း၏ တည်ငြိမ်မှု ပျက်ယွင်းသွားနိုင်ပြီး နှစ်သန်းပေါင်းများစွာ ကြာပြီးနောက် ဂြိုဟ်များ အပြင်ဘက်သို့ လွင့်ထွက်သွားခြင်း၊ ဂြိုဟ်အချင်းချင်း တိုက်မိခြင်း သို့မဟုတ် ဂြိုဟ်များ နေထဲသို့ ဝင်တိုက်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။ သို့သော် ထိုဖြစ်ရပ်ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ယနေ့ရှိနေသည့် အခြေအနေနှင့် အလွန်ဆင်တူသော အခြေအနေတွင် ဆက်လက်တည်ရှိနေနိုင်ခြေက ပိုများသည်။

နေ၏ [[ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်]]အဖြစ် တည်ရှိသည့်ကာလသည် အစမှအဆုံးအထိ နှစ်ပေါင်း ၁၀ ဘီလီယံခန့် ကြာမြင့်မည်ဖြစ်သည်။ ယင်းကာလသည် နေ၏ ကြယ်အကြွင်းအကျန်အဆင့်သို့ မရောက်မီ နောက်ဆက်တွဲ အဆင့်အားလုံး၏ စုစုပေါင်းကာလဖြစ်သော နှစ်ပေါင်း ၂ ဘီလီယံခန့်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ပိုမိုရှည်လျားသည်။
နေ၏ အူတိုင်အတွင်းရှိ ဟိုက်ဒရိုဂျင်များအားလုံး ဟီလီယမ်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်အထိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် ယနေ့သိရှိထားသည့် အခြေအနေနှင့် အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် တူညီနေမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်သည် ယခုမှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၅ ဘီလီယံခန့်အကြာတွင် ဖြစ်ပေါ်မည်ဖြစ်သည်။ ဤအချိန်သည် နေ၏ ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်အဖြစ် တည်ရှိသည့် သက်တမ်းကုန်ဆုံးချိန်လည်း ဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်တွင် နေ၏ အူတိုင်သည် ကျုံ့ဝင်လာမည်ဖြစ်ပြီး မလှုပ်ရှားတော့သော ဟီလီယမ်အူတိုင်ကို ဝန်းရံထားသည့် အလွှာတစ်ခုအတွင်း ဟိုက်ဒရိုဂျင်ပေါင်းစပ်မှု ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ နေမှ ထုတ်လွှတ်သော စွမ်းအင်ပမာဏသည် ယနေ့ထက် ပိုမိုများပြားလာမည်ဖြစ်သည်။ နေ၏ အပြင်ဘက်အလွှာများသည် လက်ရှိအချင်းထက် အဆ ၂၆၀ ခန့်အထိ ဖောင်းကားကျယ်ပြန့်လာပြီး နေသည် ကြယ်နီဘီလူး (red giant) တစ်စင်း ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ မျက်နှာပြင်ဧရိယာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာခြင်းကြောင့် နေ၏ မျက်နှာပြင်အပူချိန်သည် ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်အဖြစ် တည်ရှိစဉ်ကထက် ပိုမိုနိမ့်ကျလာမည်ဖြစ်ပြီး အနိမ့်ဆုံးအပူချိန်မှာ ၂,၆၀၀ ကယ်လ်ဗင် (၄,၂၂၀ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်) ခန့် ရှိမည်ဖြစ်သည်။

ကျယ်ပြန့်လာသော နေသည် [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]နှင့် [[သောကြာဂြိုဟ်]]တို့ကို အငွေ့ပျံပျက်စီးစေမည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြသည်။ ထို့အပြင် [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ကို သက်ရှိများ နေထိုင်ရန် မဖြစ်နိုင်တော့သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိစေမည်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာဂြိုဟ်ကိုလည်း ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်သည်။
နောက်ဆုံးတွင် နေ၏ အူတိုင်သည် ဟီလီယမ်ပေါင်းစပ်မှု ဖြစ်ပေါ်နိုင်လောက်အောင် ပူပြင်းလာမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ နေသည် အူတိုင်အတွင်း ဟိုက်ဒရိုဂျင်ကို ပေါင်းစပ်လောင်ကျွမ်းခဲ့သည့် ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အချိန်အနည်းငယ်မျှသာ ဟီလီယမ်ကို လောင်ကျွမ်းမည်ဖြစ်သည်။ နေ၏ ဒြပ်ထုသည် ပိုမိုလေးလံသော ဒြပ်စင်များကို ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းနိုင်သည့်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိရန် မလုံလောက်သောကြောင့် အူတိုင်အတွင်းရှိ နျူကလီးယားတုံ့ပြန်မှုများသည် တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အပြင်ဘက်အလွှာများသည် အာကာသအတွင်းသို့ လွင့်ထွက်သွားပြီးနောက် သိပ်သည်းဆမြင့်မားသော [[ကြယ်ဖြူပု]] (white dwarf) တစ်စင်းအဖြစ် ကျန်ရစ်မည်ဖြစ်သည်။ ထိုကြယ်ဖြူပု၏ ဒြပ်ထုသည် နေ၏ မူလဒြပ်ထု၏ တစ်ဝက်ခန့်သာ ရှိသော်လည်း အရွယ်အစားမှာ ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့်သာ တူညီမည်ဖြစ်သည်။
လွင့်ထွက်သွားသော အပြင်ဘက်အလွှာများသည် ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ နက်ဗျူလာတိမ်တိုက် (planetary nebula) တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်မှတစ်ဆင့် နေကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော ပစ္စည်းအချို့သည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြားရှိ အရာဝတ္ထုများထံ ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားမည်ဖြစ်ပြီး ယခုအခါ [[ကာဗွန်]]ကဲ့သို့ ပိုမိုလေးလံသော [[ဒြပ်စင်]]များဖြင့် ကြွယ်ဝလာမည်ဖြစ်သည်။


==ယေဘုယျ အချက်အလက်များ==
နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များသည် တစ်ခါတစ်ရံ နေအဖွဲ့အစည်း၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို သီးခြားဒေသများအဖြစ် ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်၊ သောကြာဂြိုဟ်၊ ကမ္ဘာဂြိုဟ်၊ အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ပိုင်းတွင် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၊ စနေဂြိုဟ်၊ ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၊ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်နှင့် ခိုက်ပါး ခါးပတ်အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။
ခိုက်ပါး ခါးပတ်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီးနောက် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသများကို သီးခြားဒေသတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်လာကြသည်။ ယင်းဒေသတွင် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ အပြင်ဘက်၌ တည်ရှိသော အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။

== ပလူတိုအား ဂြိုဟ်အဖြစ်မှ လျော့ချခြင်း ==
[[ပလူတို|ပလူတိုဂြိုဟ်]]အား ၁၉၃၀ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀ဝ၆ခုနှစ်တွင် နက္ခတဗေဒပညာရှင်များက ဂြိုဟ်စာရင်းမှ ပယ်ထုတ်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။ အကြောင်းမှာ အရွယ်အစားသေးငယ်လွန်းခြင်း နှင့် ၎င်းနှင့် အနီးဆုံးတွင်တည်ရှိသည့် နံပါတ်(၈)ခုမြောက် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]] နှင့်လှည့်ပတ်သွားလာသည့် လမ်းကြောင်းအနေအထားခြင်း မတူညီလှသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ပလူတိုသည် စီးရပ်စ် နှင့် အဲရစ် တို့ကဲ့သို့သော ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား တစ်ခုအဖြစ်သာ စာရင်းဝင်တော့သည်။

== ဂြိုဟ်များအား ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ခြင်း ==
[[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]ကို လူတို့ရှာဖွေမတွေ့ရှိသေးမှီ၊ ရှေးကျသည့် အချိန်များကတည်းကပင် လူတို့သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အချို့သော ထင်ရှားသည့် အရာဝတ္တုတို့ကို သိရှိပြီးဖြစ်သည်။ [[နေ]]၊ လ၊ [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]၊ [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]] နှင့် [[စနေဂြိုဟ်]]တို့မှာ အစောပိုင်းရှေးဦးခေတ်နက္ခတဗေဒဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းမှတ်ရာများတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီးဖြစ်ပေသည်။ 

သို့သော် လွှဲမှားနေသည့် အချက်မှာ နေဗဟိုပြုအနေအထားအစား ကမ္ဘာဗဟိုပြုအနေအထားကိုသာ လက်ခံတွေးဆခဲ့ခြင်းနှင့် သောကြာဂြိုဟ်ကို [[ကြယ်]]အဖြစ် အမှတ်မှားခဲ့ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် ကျွန်တော်တို့နေထိုင်ရာ [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ|မိခင်ဂယ်လက်ဆီ]]တွင် သာမန်မျှဖြစ်သော အလယ်အလတ်တန်းစား [[ကြယ်]]တစ်စင်းသာဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |author=M Woolfson |title=The origin and evolution of the solar system |doi= 10.1046/j.1468-4004.2000.00012.x |date=2000 |journal=Astronomy &amp; Geophysics |volume=41 |issue=1 |pages=1.12|bibcode = 2000A&amp;G....41a..12W }}&lt;/ref&gt;

နောက်ပိုင်းခေတ်များ၏ ရှာဖွေတွေ့ရှိသောဂြိုဟ်များနှင့် တွေ့ရှိသည့် ခုနှစ်များမှာ-

# ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်- ၁၇၉၁ခုနှစ်
# ဆဲရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား)-၁၈၀၁ခုနှစ်၊သို့သော် ၂၀ဝ၆ ခုနှစ်တွင် ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားအဖြစ် သတ်မှတ်
# နပ်ပကျွန်းဂြိုဟ်-၁၈၄၆ခုနှစ်
# ပလူတိုဂြိုဟ်-၁၉၃၀ခုနှစ်
# အီးရစ်(စ်) (ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား)-၂၀ဝ၅ခုနှစ် တို့ဖြစ်ကြသည်။

== ပြင်ပစာမျက်နှာများ ==
* [http://www.solarviews.com/eng/homepage.htm Views of the Solar System]
* [http://www.exploratorium.edu/ronh/weight/index.html Your Weight on Other Worlds]


== မှတ်စု ==
{{Reflist|group=lower-alpha}}

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

=== အချက်အလက် ရင်းမြစ်များ ===&lt;!-- Remind that info cited to these sources need to be updated monthly --&gt;
{{Reflist|group=D}}

{{footer SolarSystem}}

[[ကဏ္ဍ:အာကာသ သိပ္ပံ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ သိပ္ပံ]]
[[Category:နေအဖွဲ့အစည်း]]</text>
      <sha1>pj1otapy4b2aqlr57tlobnz83gp29cc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060120</id>
      <parentid>1060115</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T15:34:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ပစ္စုပ္ပန်နှင့် အနာဂါတ် */</comment>
      <origin>1060120</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64970" sha1="ej2a8osuu5ykl7qvpwmlm5mb5jo5hvz" xml:space="preserve">
{{Infobox planetary system
| background  = #efefef
| title       = Solar System
| image       = Solar System True Color EN.png
| image_alt   = A true-color image of the Solar System with sizes, but not distances, to scale. The order of the planets are from right to left.
| caption     = {{Longitem|[[နေ]]၊ [[ဂြိုဟ်]]များ၊ [[သဘာဝ ဂြိုဟ်ရံလ|လများ]] နှင့် [[ဂြိုဟ်သိမ်|ဂြိုဟ်သိမ်များ]]{{Efn|The Asteroid Belt, Kuiper Belt, and Scattered Disc are not added because the individual asteroids are too small to be shown on the diagram.}}&lt;br /&gt;(true color, sizes to scale, distances not to scale)|style=padding:2px 0 4px 0;}}
| age         = 4.568&amp;nbsp;billion years{{refn|group=lower-alpha|name=AgeSolarSystem}}
| location    = {{Longitem|{{unbulleted list
  |{{nowrap|[[Local Interstellar Cloud]]}}
  |[[Local Bubble]]&lt;ref name=&quot;JPL interstellar&quot;&gt;{{cite web |url=http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html |title=Our Local Galactic Neighborhood | website= interstellar.jpl.nasa.gov |publisher=NASA |series=Interstellar Probe Project |year= 2000 |access-date=8 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131121061128/http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html |archive-date=21 November 2013 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
  |[[Orion–Cygnus Arm]]
  |[[နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ]]&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Hurt |first=R. |date=8 November 2017 |title=The Milky Way Galaxy |url=https://science.nasa.gov/resource/the-milky-way-galaxy/ |access-date=19 April 2024 |website=science.nasa.gov |language=en-US}}&lt;/ref&gt;}}}}
| neareststar = {{Longitem|{{Ublist
  |[[ပရိုစီမာ စင်တောရိ]]
  |&amp;nbsp;(4.2465&amp;nbsp;[[အလင်းနှစ်|ly]])&lt;ref name=&quot;lurie2014&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{cite journal |last1=Lurie |first1=John C. |last2=Henry |first2=Todd J. |last3=Jao |first3=Wei-Chun |last4=Quinn |first4=Samuel N. |last5=Winters |first5= Jennifer G. |last6=Ianna |first6=Philip A. |last7=Koerner |first7=David W. |last8= Riedel |first8=Adric R. |last9=Subasavage |first9=John P. | display-authors = 3| year= 2014 |title=The Solar neighborhood. XXXIV. A search for planets orbiting nearby M dwarfs using astrometry |journal=The Astronomical Journal |volume=148 |issue= 5 |pages=91 |arxiv=1407.4820 |bibcode= 2014AJ....148...91L |doi= 10.1088/0004-6256/148/5/91 |s2cid= 118492541 |issn = 0004-6256}}&lt;/ref&gt;
  |[[အယ်လဖာ စင်တောရိ]]
  |&amp;nbsp;(4.36&amp;nbsp;ly)&lt;ref name=&quot;RECONS&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{cite web|work= astro.gsu.edu| publisher= Research Consortium On Nearby Stars, Georgia State University|date=7 September 2007|title=The One Hundred Nearest Star Systems |url=http://www.astro.gsu.edu/RECONS/TOP100.posted.htm|access-date=2 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20071112173559/http://www.chara.gsu.edu/RECONS/TOP100.posted.htm|archive-date=12 November 2007| url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}}}

| frostline       = {{val|5|u=AU|p=~}}&lt;ref name=&quot;Mumma&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Mumma |first1=M. J. |last2=Disanti |first2=M. A. |last3=Dello Russo |first3=N. |last4=Magee-Sauer |first4=K. |last5=Gibb |first5=E. |last6=Novak |first6=R. |display-authors = 3| year= 2003 |title=Remote infrared observations of parent volatiles in comets: A window on the early solar system |journal=Advances in Space Research |volume=31 |issue=12 |pages=2563–2575 |bibcode= 2003AdSpR..31.2563M |doi=10.1016/S0273-1177(03)00578-7}}&lt;/ref&gt;
| outerplanetname = [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]
| semimajoraxis   = 30.07 AU&lt;ref name=Horizons group=&quot;D&quot;&gt;{{cite web |first=Donald K. |last=Yeomans |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/horizons_batch.cgi?batch=1&amp;COMMAND=%278%27&amp;TABLE_TYPE=%27ELEMENTS%27&amp;START_TIME=%272000-01-01%27&amp;STOP_TIME=%272000-01-02%27&amp;STEP_SIZE=%27200%20years%27&amp;CENTER=%27@0%27&amp;OUT_UNITS=%27AU-D%27 |title=HORIZONS Web-Interface for Neptune Barycenter (Major Body=8) |publisher=[[JPL Horizons On-Line Ephemeris System]] | website= jpl.nasa.gov|access-date=18 July 2014 |archive-date=7 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210907055935/https://ssd.jpl.nasa.gov/horizons_batch.cgi?batch=1&amp;COMMAND=%278%27&amp;TABLE_TYPE=%27ELEMENTS%27&amp;START_TIME=%272000-01-01%27&amp;STOP_TIME=%272000-01-02%27&amp;STEP_SIZE=%27200%20years%27&amp;CENTER=%27%400%27&amp;OUT_UNITS=%27AU-D%27 |url-status=live }}{{snd}}Select &quot;Ephemeris Type: Orbital Elements&quot;, &quot;Time Span: 2000-01-01 12:00 to 2000-01-02&quot;. (&quot;Target Body: Neptune Barycenter&quot; and &quot;Center: Solar System Barycenter (@0)&quot;.)&lt;/ref&gt;
| Kuiper_cliff    = 50–70 AU&lt;ref name=&quot;twotino&quot;&gt;{{cite journal | first1= E. I.| last1= Chiang |title=Resonance Occupation in the Kuiper Belt: Case Examples of the 5:2 and Trojan Resonances |journal=The Astronomical Journal |volume=126 |issue=1 |pages=430–443 |date=2003 |doi=10.1086/375207 |last2=Jordan |first2=A. B. |last3=Millis |first3=R. L. |last4=Buie |first4=M. W. |last5=Wasserman |first5=L. H. |last6=Elliot |first6=J. L. |last7=Kern |first7=S. D. |last8=Trilling |first8=D. E. |last9=Meech |first9=K. J. | display-authors = 3| bibcode= 2003AJ....126..430C |arxiv=astro-ph/0301458 |s2cid=54079935}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= &quot;KuiperGap&quot;&gt;{{cite journal |first1=C. | last1=de la Fuente Marcos |first2=R. | last2= de la Fuente Marcos |title=Past the outer rim, into the unknown: structures beyond the Kuiper Cliff |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Letters |volume=527 |issue=1 |pages= L110–L114 |url=https://academic.oup.com/mnrasl/article-abstract/527/1/L110/7280408 |publication-date=20 September 2023 |date=January 2024 |access-date=28 September 2023 |bibcode=2024MNRAS.527L.110D |arxiv=2309.03885 |doi=10.1093/mnrasl/slad132 | doi-access=free |s2cid= |archive-date=28 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231028132004/https://academic.oup.com/mnrasl/article-abstract/527/1/L110/7280408 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| heliopause      = detected at 120 AU&lt;ref name=&quot;heliopause&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nasa.gov/mission_pages/voyager/voyager20130912.html#.UjJLPZKR86s|title=NASA Spacecraft Embarks on Historic Journey Into Interstellar Space|first=Tony|last=Greicius| website= nasa.gov| date=5 May 2015|access-date=19 April 2024|archive-date=11 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611233345/https://www.nasa.gov/mission_pages/voyager/voyager20130912.html#.UjJLPZKR86s|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| hillsphere      = {{cvt|0.865|-|1.1|pc|AU ly pc|order=out|lk=out}}&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Souami |first1=D. |last2= Cresson |first2=J. |last3=Biernacki |first3=C. |last4=Pierret |first4=F. |title=On the local and global properties of gravitational spheres of influence |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=21 August 2020 |volume= 496 |issue=4 |pages= 4287–4297 |doi= 10.1093/mnras/staa1520|doi-access=free | arxiv= 2005.13059 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Chebotarev&quot;&gt;{{cite journal |last1=Chebotarev |first1=G. A. |title=Gravitational Spheres of the Major Planets, Moon and Sun |journal=Astronomicheskii Zhurnal |date=1 January 1963 |volume=40 |pages=812 |bibcode=1964SvA.....7..618C |url=https://adsabs.harvard.edu/full/1964SvA.....7..618C |issn=0004-6299 |access-date=6 May 2024 |archive-date=7 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240507030847/https://adsabs.harvard.edu/full/1964SvA.....7..618C |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

| noknown_stars   = yes
| noknown_planets = yes
| stars           = [[နေ]]
| planets         = {{Longitem|{{Plainlist|*[[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]
* [[သောကြာဂြိုဟ်]]
* [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]
* [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]
* [[ကြာသပတေးဂြိုဟ်]]
* [[စနေဂြိုဟ်]]
* [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]
* [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]}}}}
| dwarfplanets    = {{Longitem|{{Plainlist|
* {{Dp|စီးရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* {{Dp|Orcus}}
* [[ပလူတို]]
* [[ဟောက်မေယာ]]
* {{Dp|Quaoar}}
* [[မက်ကီမက်ကီ]]
* {{Dp|ဂေါင်ဂေါင် (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* [[အဲရစ် (ဂြိုဟ်သိမ်)]]
* {{Dp|ဆဒ်နာ (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* &amp;nbsp;[[List of possible dwarf planets|''more candidates...'']]
}}}}
| satellites      = ၇၅၈&lt;ref name=&quot;JPLbodies&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{Cite web |title=Solar System Objects |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210707142304/https://ssd.jpl.nasa.gov/ |archive-date=7 July 2021 |access-date=14 August 2023 |publisher=NASA/JPL Solar System Dynamics }}&lt;/ref&gt;
| minorplanets    = 1,462,402&lt;ref name=&quot;MPCSummary&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{Cite web |title=Latest Published Data |url=https://minorplanetcenter.net/mpc/summary |access-date=27 May 2024 |website=The International Astronomical Union Minor Planet Center |archive-date=5 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190305034947/https://minorplanetcenter.net/mpc/summary |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| comets          = 4,629&lt;ref name=MPCSummary group=&quot;D&quot;/&gt;

| inclination    = ~60°, to the ecliptic{{Refn |group=lower-alpha |name=angle}}&lt;!-- If anyone can find a cited value for the inclination of the Solar System's invariable plane to the galactic plane, please replace this value --&gt;
| galacticcenter = {{longitem|24,000–28,000 ly}}&lt;ref name=&quot;francis14&quot;&gt;{{cite journal |first1=Charles |last1=Francis |first2=Erik |last2=Anderson |s2cid= 119235554 |title=Two estimates of the distance to the Galactic Centre |journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |date=June 2014 |volume=441 |issue=2 |pages=1105–1114 |doi=10.1093/mnras/stu631 |doi-access=free |bibcode= 2014MNRAS.441.1105F |arxiv=1309.2629}}&lt;/ref&gt;
| orbitalspeed   = {{longitem|720,000&amp;nbsp;km/h (450,000&amp;nbsp;mi/h)&lt;ref name=&quot;roughfactsofthesun&quot; /&gt;}}
| orbitalperiod  = နှစ်သန်းပေါင်း ၂၃၀ နီးပါး&lt;ref name=&quot;roughfactsofthesun&quot;&gt;{{Cite web |title=Sun: Facts |url=https://science.nasa.gov/sun/facts/ |access-date=19 April 2024 |website=science.nasa.gov |date=14 November 2017 |language=en-US |archive-date=19 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419151126/https://science.nasa.gov/sun/facts/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| spectral       = [[ကြယ်ပုဝါ|G2V]]
}}

'''နေအဖွဲ့အစည်း'''သည် [[နေ]]နှင့် နေကို လှည့်ပတ်နေသော ဒြပ်ထုများကို ဆွဲငင်အားဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည့် စနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အထင်ရှားဆုံး ပါဝင်သည့် အရာဝတ္ထုများမှာ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးဖြစ်ကာ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]လည်း ယင်းတို့အနက် တစ်လုံးဖြစ်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် [[နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ]]အတွင်းရှိ သီးခြားတည်ရှိသော [[ကြယ်]]တစ်စင်းတည်းပါဝင်သည့် ဂြိုဟ်စနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ပိုမိုကြီးမားသော ကြယ်စနစ်တစ်ခု၏ အစိတ်အပိုင်း မဟုတ်ပေ။ ဤစနစ်သည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄.၆ ဘီလီယံခန့်က မော်လီကျူးတိမ်တိုက်တစ်ခု၏ သိပ်သည်းသော ဒေသတစ်ခု ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျရာမှ ဖွဲ့စည်းလာခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်ကြောင့် နေနှင့် မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ယင်းချပ်ပြားမှ နေကို လှည့်ပတ်နေသော အရာဝတ္ထုများ စုစည်းဖွဲ့စည်းလာခဲ့ကြသည်။

နေသည် နေအဖွဲ့အစည်း၏ စုစုပေါင်းဒြပ်ထု၏ ၉၉.၈၆ ရာခိုင်နှုန်းကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ နေ၏ အူတိုင်အတွင်း [[ဟိုက်ဒရိုဂျင်]]သည် [[ဟီလီယမ်]]အဖြစ်သို့ ပေါင်းစပ်သွားပြီး [[စွမ်းအင်]]ကို ထုတ်လွှတ်သည်။ ထိုစွမ်းအင်သည် နေ၏ ဖိုတိုစဖီးယားအလွှာ (photosphere) မှတစ်ဆင့် အပြင်သို့ ထုတ်လွှတ်ပေးသည်။ ဤဖြစ်စဉ်ကြောင့် [[ဟေလီယိုစဖီးယား]] ဖြစ်ပေါ်လာပြီး နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း အပူချိန်သည် နေမှ အကွာအဝေး တိုးလာသည်နှင့်အမျှ တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားသည်။
နေအဖွဲ့အစည်းတွင် ဒြပ်ထုအများဆုံးရှိသည့် နောက်ထပ်အရာဝတ္ထုများမှာ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးဖြစ်သည်။ သတ်မှတ်ချက်အရ ဂြိုဟ်တစ်လုံးစီသည် ၎င်းနေထိုင်ရာ ပတ်လမ်းကို အဓိက လွှမ်းမိုးထားသည်။ နေနှင့် အနီးဆုံးမှ အဝေးဆုံးသို့ အစဉ်လိုက်ကြည့်လျှင် ကျောက်သားဂြိုဟ်များဖြစ်သည့် [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ကို တွေ့ရသည်။ ဤဂြိုဟ်လေးလုံးသည် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ပါဝင်ကြသည်။ ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့် အင်္ဂါဂြိုဟ်တို့သည် နေ၏ [[သက်ရှိများ နေထိုင်နိုင်သောဇုန်]] (habitable zone) အတွင်း ပတ်လမ်းဖြင့် လှည့်ပတ်နေသည့် တစ်ခုတည်းသော ဂြိုဟ်များဖြစ်သည်။ ထိုဇုန်အတွင်း [[နေရောင်ခြည်]]သည် လေထုဖိအားရှိသည့် အခြေအနေတွင် မျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ ရေကို အရည်အဖြစ် တည်ရှိနေနိုင်စေသည်။
[[နက္ခတ္တဗေဒယူနစ်]] (AU) ငါးယူနစ်ခန့်အကွာရှိ နှင်းခဲမျဉ်း၏ အပြင်ဘက်တွင် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ပိုင်းဂြိုဟ်များ တည်ရှိကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်နှစ်လုံးဖြစ်သည့် [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]နှင့် [[စနေဂြိုဟ်]]၊ ရေခဲဧရာမဂြိုဟ်နှစ်လုံးဖြစ်သည့် [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]နှင့် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]တို့ ပါဝင်သည်။ ဂျူပီတာဂြိုဟ်နှင့် စနေဂြိုဟ်တို့သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း နေကဲ့သို့ ကြယ်များမဟုတ်သော အရာဝတ္ထုများ၏ စုစုပေါင်းဒြပ်ထု၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်။

ပတ်လမ်းကို အဓိက လွှမ်းမိုးထားခြင်းမရှိသော်လည်း နေကို တိုက်ရိုက်လှည့်ပတ်နေသော ဂြိုဟ်ဒြပ်ထုရှိသည့် အရာဝတ္ထုများကို [[ဂြိုဟ်ပု]] သို့မဟုတ် ဂြိုဟ်သိမ်များဟု ခေါ်သည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂ၏ ဂြိုဟ်ငယ်များဆိုင်ရာ ဗဟိုဌာန (Minor Planet Center) က [[စီးရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်)|ဆီးရီးစ်]]၊ [[ပလူတို]]၊ [[အဲရစ် (ဂြိုဟ်သိမ်)|အဲရစ်]]၊ [[မက်ကီမက်ကီ]]နှင့် [[ဟောက်မေယာ]]တို့ကို [[ဂြိုဟ်သိမ်]]များအဖြစ် စာရင်းသွင်းထားသည်။ အခြား နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုလေးခုဖြစ်သည့် အော်ကပ်စ်၊ ကွာအိုအာ၊ ဂေါင်ဂေါင်နှင့် ဆက်ဒ်နာတို့ကိုလည်း ယေဘုယျအားဖြင့် ဂြိုဟ်သိမ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။
ဂြိုဟ်သိမ်များထက် ဒြပ်ထုပိုမိုနည်းပါးသော အရာဝတ္ထုများတွင် [[ဥက္ကာခဲ]]များ၊ [[ကြယ်တံခွန်]]များ၊ စင်တောများ၊ ဥက္ကာမှုန်များနှင့် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်တိမ်တိုက်များကဲ့သို့သော အရွယ်အစားသေးငယ်သည့် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများစွာ ပါဝင်သည်။ ဂြိုဟ်သိမ်ဖြစ်သော ဆီးရီးစ်နှင့် ဤအရာဝတ္ထုငယ်များစွာသည် အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်တို့၏ ပတ်လမ်းများအကြားရှိ [[ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်]]တွင် တည်ရှိကြသည်။ အခြားဂြိုဟ်သိမ်များအားလုံးမှာ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်ကို ကျော်လွန်သည့် အရာဝတ္ထုအုပ်စုများတွင် ပါဝင်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ အပြင်ဘက်တွင်ရှိသော [[ခိုက်ပါး ခါးပတ်]]၌လည်းကောင်း၊ ပိုမိုဝေးကွာသော ပြန့်ကျဲ ချပ်ပြား၌လည်းကောင်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။

နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများစွာသည် နေကို တိုက်ရိုက်လှည့်ပတ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ပိုမိုကြီးမားသော အရာဝတ္ထုများကို လှည့်ပတ်နေသည့် [[သဘာဝ ဂြိုဟ်ရံလ]]များ (natural satellites) ဖြစ်ကြသည်။ ယင်းတို့ကို အများအားဖြင့် “လများ” ဟု ခေါ်ကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းတစ်လျှောက်တွင် ဤဂြိုဟ်ရံလများကို တွေ့ရှိနိုင်ပြီး အကြီးဆုံးအရွယ်အစားတွင် ဂြိုဟ်တစ်လုံးနှင့် ဆင်တူသော ဒြပ်ထုရှိသည့် ဂြိုဟ်ရံလများမှ အငယ်ဆုံးအရွယ်အစားရှိ ဒြပ်ထုအလွန်နည်းပါးသော ဂြိုဟ်ရံလငယ်များအထိ အရွယ်အစားအမျိုးမျိုး ရှိကြသည်။
အကြီးဆုံး ဂြိုဟ်ရံလနှစ်လုံးဖြစ်သည့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ [[ဂျန်နမိတ် (ဂြိုဟ်ရံလ)|ဂန်နီမီးဒ်]]နှင့် စနေဂြိုဟ်၏ [[တိုက်တန် (ဂြိုဟ်ရံလ)|တိုက်တန်]]တို့သည် အငယ်ဆုံးဂြိုဟ်ဖြစ်သော ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်ထက် အရွယ်အစားပိုကြီးသော်လည်း ဒြပ်ထုမှာ ပိုနည်းသည်။ ကမ္ဘာ၏လအပါအဝင် ဒြပ်ထုအများဆုံးရှိသည့် ဂြိုဟ်ရံလခုနစ်လုံးသည် ဂြိုဟ်သိမ်အားလုံးထက် ဒြပ်ထုရော အရွယ်အစားပါ ပိုမိုကြီးမားကြသည်။

ဟေလီယိုစဖီးယားအတွင်းရှိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေရောင်ခြည်လေမှ ထွက်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသယ်ဆောင်သည့် ပလာစမာအမှုန်များ၏ အဆက်မပြတ် ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်မှုကို ခံနေရသည်။ ဤအမှုန်များသည် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်များ၊ ဓာတ်ငွေ့များနှင့် ကော့စမစ်များနှင့်အတူ နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများအကြား ပျံ့နှံ့နေသော ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။ နေမှ အကွာအဝေး နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၇၀ မှ ၉၀ ခန့်အကွာတွင် နေရောင်ခြည်လေသည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ရပ်တန့်သွားသည်။ ယင်းကြောင့် ဟေလီယိုပေါ့စ် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသတို့၏ နယ်နိမိတ်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။
သီအိုရီဟေလီယိုစဖီးယားအတွင်းရှိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေရောင်ခြည်လေမှ ထွက်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသယ်ဆောင်သည့် ပလာစမာအမှုန်များ၏ အဆက်မပြတ် ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်မှုကို ခံနေရသည်။ ဤအမှုန်များသည် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်များ၊ ဓာတ်ငွေ့များနှင့် စကြဝဠာရောင်ခြည်များနှင့်အတူ နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများအကြား ပျံ့နှံ့နေသော ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။ နေမှ အကွာအဝေး နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၇၀ မှ ၉၀ ခန့်အကွာတွင် နေရောင်ခြည်လေသည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ရပ်တန့်သွားသည်။ ယင်းကြောင့် ဟေလီယိုပေါ့စ် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသတို့၏ နယ်နိမိတ်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။
သီအိုရီအရ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆထားသော အော့တ်တိမ်သည် ကာလရှည်ကြာ ပတ်လမ်းရှိသည့် [[ကြယ်တံခွန်]]များ၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂,၀၀၀ ကျော်အကွာမှ စတင်ကာ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသအထိ ပျံ့နှံ့တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးနယ်နိမိတ်သည် နေ၏ ဟေးလ်စဖီးယား (Hill sphere) အနားစွန်းအထိ ရောက်ရှိပြီး ယင်းအကွာအဝေးမှာ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၁၇၈,၀၀၀ မှ ၂၂၇,၀၀၀ (အလင်းနှစ် ၂.၈၁ မှ ၃.၅၉) အထိ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် နေ၏ ဆွဲငင်အားဆိုင်ရာ အလားအလာစွမ်းအင်သည် ဂလက်ဆီ၏ အလားအလာစွမ်းအင်နှင့် တူညီလာသည်။
လက်ရှိတွင် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ဒေသခံတိမ်တိုက် (Local Cloud) ဟုခေါ်သော ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံအရ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆထားသော အော့တ်တိမ်တိုက်သည် ကာလရှည်ကြာ ပတ်လမ်းရှိသည့် ကြယ်တံခွန်များ၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂,၀၀၀ ကျော်အကွာမှ စတင်ကာ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသအထိ ပျံ့နှံ့တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးနယ်နိမိတ်သည် နေ၏ ဟေးလ်စဖီးယား (Hill sphere) အနားစွန်းအထိ ရောက်ရှိပြီး ယင်းအကွာအဝေးမှာ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၁၇၈,၀၀၀ မှ ၂၂၇,၀၀၀ ([[အလင်းနှစ်]] ၂.၈၁ မှ ၃.၅၉) အထိ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် နေ၏ ဆွဲငင်အားဆိုင်ရာ အလားအလာစွမ်းအင်သည် ဂလက်ဆီ၏ အလားအလာစွမ်းအင်နှင့် တူညီလာသည်။
လက်ရှိတွင် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ဒေသခံတိမ်တိုက် (Local Cloud) ဟုခေါ်သော ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား  ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်တိမ်တိုက်တစ်ခုအတွင်း ဖြတ်သန်းရွေ့လျားနေသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် အနီးဆုံးကြယ်ဖြစ်သော [[ပရိုစီမာ စင်တောရိ]]သည် နေမှ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂၆၉,၀၀၀ (အလင်းနှစ် ၄.၂၅) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် ပရိုစီမာ စင်တောရိတို့သည် နှစ်ခုစလုံး နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီအတွင်းရှိ အလင်းနှစ် ၁,၀၀၀ ခန့်သာ ကျယ်ဝန်းသော ဒေသငယ်တစ်ခုဖြစ်သည့် ဒေသခံပူဖောင်း (Local Bubble) အတွင်းတွင် တည်ရှိကြသည်။

== အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်း==
နေအဖွဲ့အစည်းတွင် နေနှင့် ဆွဲငင်အားကြောင့် နေကို ချည်နှောင်ထားပြီး နေကို လှည့်ပတ်နေသော အရာဝတ္ထုအားလုံး ပါဝင်သည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂ (International Astronomical Union) က နေအဖွဲ့အစည်းကို နေ၊ နေ၏ ဆွဲငင်အားကြောင့် ချည်နှောင်ထားသော အရာဝတ္ထုအားလုံး၊ ၎င်း၏ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးနှင့် နေကို လှည့်ပတ်နေသော အခြားကောင်းကင်အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည့် စနစ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ အမေရိကန် အမျိုးသားလေကြောင်းနှင့် အာကာသစီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ (NASA) ကလည်း နေအဖွဲ့အစည်းတွင် နေနှင့် ၎င်း၏ ဂြိုဟ်စနစ်တို့ ပါဝင်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
ဤအမည်ကို စာလုံးအကြီး၊ အသေး ရေးသားပုံမှာ ကွဲပြားမှုရှိသည်။ သီးသန့်အမည်နာမအဖြစ် အသုံးမပြုဘဲ စာလုံးအကြီးမပါဘဲ “solar system” ဟု ရေးသားသည့်အခါ နေအဖွဲ့အစည်းကိုယ်တိုင်ကိုလည်းကောင်း၊ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် ဆင်တူသော အခြားဂြိုဟ်စနစ်တစ်ခုခုကိုလည်းကောင်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ အမည်နာမသတ်မှတ်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ တရားဝင်အာဏာရှိသော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂသည် ကောင်းကင်အရာဝတ္ထုတစ်ခုချင်းစီ၏ အမည်များကို စာလုံးအကြီးဖြင့် စတင်ရေးသားရန် သတ်မှတ်ထားသည်။ သို့သော် ၎င်း၏ အမည်ပေးခြင်းဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်စာတမ်းတွင် “Solar System” နှင့် “solar system” ဟူသော ရေးသားပုံနှစ်မျိုးစလုံးကို အသုံးပြုထားသည်။

== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
===အတိတ်===
နေအဖွဲ့အစည်းသည် လွန်ခဲ့သော အနည်းဆုံး နှစ်ပေါင်း ၄.၅၆၈ ဘီလီယံခန့်က ကြီးမားသော မော်လီကျူးတိမ်တိုက်အတွင်းရှိ ဒေသတစ်ခု ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျခြင်းမှ စတင်ဖွဲ့စည်းလာခဲ့သည်။ ဤမူလတိမ်တိုက်သည် အလင်းနှစ်အတော်များများ ကျယ်ဝန်းခဲ့ဖွယ်ရှိပြီး ကြယ်များစွာကိုလည်း ဖွားမြင်ပေးခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ မော်လီကျူးတိမ်တိုက်များတွင် ပုံမှန်တွေ့ရသည့်အတိုင်း ဤတိမ်တိုက်သည်လည်း အများအားဖြင့် [[ဟိုက်ဒရိုဂျင်]]ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး [[ဟီလီယမ်]]အချို့နှင့် ယခင်ကြယ်မျိုးဆက်များအတွင်း ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပိုမိုလေးလံသည့် ဒြပ်စင်များကို အနည်းငယ်မျှသာ ပါဝင်ခဲ့သည်။

နေမဖွဲ့စည်းမီက တည်ရှိခဲ့သော နက်ဗျူလာတိမ်တိုက်သည် ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျလာစဉ် ထောင့်အဟုန် ထိန်းသိမ်းခြင်းနိယာမကြောင့် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ လည်ပတ်လာခဲ့သည်။ ဒြပ်ထုအများစု စုဝေးရာ အလယ်ဗဟိုသည် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများထက် ပိုမိုပူပြင်းလာခဲ့သည်။ ကျုံ့ဝင်လာသော နက်ဗျူလာတိမ်တိုက်သည် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ လည်ပတ်လာသည်နှင့်အမျှ အချင်း ၂၀၀ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် (AU) ခန့်ရှိသော မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားတစ်ခုအဖြစ် ပြားချပ်လာခဲ့ပြီး အလယ်ဗဟိုတွင် ပူပြင်းသိပ်သည်းသော မူလကြယ်တစ်စင်း ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။

ဂြိုဟ်များသည် ထိုချပ်ပြားအတွင်းမှ ပစ္စည်းများ တဖြည်းဖြည်း စုဝေးတိုးပွားလာခြင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ချပ်ပြားအတွင်းရှိ ဖုန်မှုန့်များနှင့် ဓာတ်ငွေ့များသည် အပြန်အလှန် ဆွဲငင်အားသက်ရောက်ကာ ပေါင်းစည်းလာပြီး ပိုမိုကြီးမားသော အရာဝတ္ထုများအဖြစ် တဖြည်းဖြည်း ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသည်။ အစောပိုင်း နေအဖွဲ့အစည်းတွင် မူလဂြိုဟ်များ ရာနှင့်ချီ၍ ရှိခဲ့နိုင်သော်လည်း ၎င်းတို့သည် အချင်းချင်း ပေါင်းစည်းသွားခြင်း၊ ပျက်စီးသွားခြင်း သို့မဟုတ် အပြင်ဘက်သို့ လွင့်ထွက်သွားခြင်းတို့ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ယနေ့တွေ့ရသော [[ဂြိုဟ်]]များ၊ [[ဂြိုဟ်ပု]]များနှင့် ကျန်ရှိနေသော [[ဂြိုဟ်ငယ်]]အမျိုးမျိုးသာ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ဂြိုဟ်များ စုဝေးဖွဲ့စည်းလာသည့် ဖြစ်စဉ်မှ ထွက်ပေါ်လာသော အပူသည် ပထမဆုံးနှစ်ပေါင်း တစ်သန်းအတွင်း ဟိုက်ဒရိုကာဗွန်မော်လီကျူးများ၏ ဆူမှတ်ထက် ကျော်လွန်ခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် အတွင်းပိုင်းဂြိုဟ်များတွင် ကာဗွန်ပါဝင်မှု နည်းပါးခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်၏ နယ်နိမိတ်ကို “ကျပ်ခိုးမျဉ်း” (soot line) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ ချပ်ပြား အေးလာသည်နှင့်အမျှ ဤမျဉ်းသည် နေဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွေ့လျားလာခဲ့ပြီး ယခုအခါ ကမ္ဘာ၏ နေကိုပတ်လမ်းအတွင်း၌ တည်ရှိနေသည်။
သတ္တုများနှင့် ဆီလီကိတ်များမှလွဲ၍ အခြားပစ္စည်းများသည် ဆူမှတ်ပိုမိုမြင့်မားသောကြောင့် အစိုင်အခဲအခြေအနေဖြင့် တည်ရှိနေနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ထိုဒေသတွင် အဓိကအားဖြင့် ကျောက်သားများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ဂြိုဟ်များ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသည်။ ယင်းတို့မှာ [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အပူဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိသော ဤပစ္စည်းများသည် နေ၏ မူလနက်ဗျူလာတိမ်တိုက်အတွင်း ပါဝင်သည့် ပစ္စည်းစုစုပေါင်း၏ အနည်းငယ်မျှသာ ဖြစ်သောကြောင့် ကမ္ဘာကဲ့သို့ ကျောက်သားဂြိုဟ်များသည် အရွယ်အစား အလွန်ကြီးမားလာနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။

ဧရာမဂြိုဟ်များ ([[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]၊ [[စနေဂြိုဟ်]]၊ [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]နှင့် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]) တို့သည် နှင်းခဲမျဉ်း (frost line) ၏ အပြင်ဘက်၊ ပိုမိုဝေးကွာသော ဒေသများတွင် ဖွဲ့စည်းလာခဲ့ကြသည်။ နှင်းခဲမျဉ်းဆိုသည်မှာ အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်တို့၏ ပတ်လမ်းများအကြားရှိ နယ်နိမိတ်ဖြစ်ပြီး ထိုနေရာတွင် အပူချိန်သည် မတည်ငြိမ်လွယ်သော ရေခဲဒြပ်ပေါင်းများ အစိုင်အခဲအဖြစ် တည်ရှိနေနိုင်လောက်အောင် အေးမြသည်။ ဤဂြိုဟ်များကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော ရေခဲပစ္စည်းများသည် ကမ္ဘာကဲ့သို့ အတွင်းပိုင်းရှိ ကျောက်သားဂြိုဟ်များကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော သတ္တုများနှင့် ဆီလီကိတ်များထက် ပိုမိုပေါများခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် ဒြပ်ထုအလွန်ကြီးမားလာပြီး အပေါ့ပါးဆုံးနှင့် အပေါများဆုံး ဒြပ်စင်များဖြစ်သည့် ဟိုက်ဒရိုဂျင်နှင့် ဟီလီယမ်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကြီးမားသည့် လေထုများကို ဆွဲငင်ဖမ်းယူနိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဂြိုဟ်များအဖြစ် မဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သော ကျန်ရှိသည့် အပျက်အစီးပစ္စည်းများသည် [[ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်]]၊ [[ခိုက်ပါး ခါးပတ်]]နှင့် [[အော့တ်တိမ်တိုက်]]တို့ကဲ့သို့သော ဒေသများတွင် စုဝေးလာခဲ့ကြသည်။
နှစ်ပေါင်း သန်း ၅၀ အတွင်း မူလကြယ်၏ အလယ်ဗဟို၌ ဟိုက်ဒရိုဂျင်၏ ဖိအားနှင့် သိပ်သည်းဆသည် အလွန်မြင့်မားလာခဲ့ပြီး အပူနျူကလီးယား ပေါင်းစပ်မှု စတင်ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ကြယ်၏ အူတိုင်တွင် ဟီလီယမ်များ စုဝေးလာသည်နှင့်အမျှ နေသည် ပိုမိုတောက်ပလာခဲ့သည်။ နေ၏ [[ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်]]အဖြစ် သက်တမ်းအစောပိုင်းကာလတွင် ၎င်း၏ တောက်ပမှုသည် ယနေ့တောက်ပမှု၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ရှိခဲ့သည်။ အပူချိန်၊ တုံ့ပြန်မှုနှုန်း၊ ဖိအားနှင့် သိပ်သည်းဆတို့သည် ဟိုက်ဒရိုစတက်တစ် မျှခြေ (hydrostatic equilibrium) ရရှိသည်အထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ထိုမျှခြေတွင် အပူဖိအားသည် ဆွဲငင်အားကို ပြန်လည်ချိန်ညှိပေးသည်။ ဤအဆင့်တွင် နေသည် ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်တစ်စင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ နေမှ ထွက်ပေါ်လာသော နေရောင်ခြည်လေသည် ဟေလီယိုစဖီးယားကို ဖန်တီးပေးခဲ့ပြီး မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားအတွင်း ကျန်ရှိနေသော ဓာတ်ငွေ့နှင့် ဖုန်မှုန့်များကို ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသအတွင်းသို့ လွင့်စင်သွားစေခဲ့သည်။

မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြား ပျောက်ကွယ်သွားပြီးနောက် နိုက်စ် မော်ဒယ် (Nice Model) အရ ဂြိုဟ်သေးလောင်းများနှင့် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်များအကြား ဆွဲငင်အားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော အပြန်အလှန် နီးကပ်တွေ့ဆုံမှုများသည် ဂြိုဟ်တစ်ခုစီကို မတူညီသော ပတ်လမ်းများသို့ ရွေ့လျားစေခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးတွင် ဒိုင်းနမစ်ဆိုင်ရာ မတည်ငြိမ်မှု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ဂြိုဟ်သေးလောင်းများသည် နေရာအနှံ့သို့ ပြန့်ကျဲသွားခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်များသည် ယနေ့တည်ရှိနေသော ပတ်လမ်းအနေအထားများသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။

ဤကာလအတွင်း ဂရန်းတက်ခ် ယူဆချက် (grand tack hypothesis) အရ ဂျူပီတာဂြိုဟ်သည် နေဘက်သို့ နောက်ဆုံးအကြိမ် ရွေ့လျားဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီး ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်၏ အစိတ်အပိုင်းအများအပြားကို ပြန့်ကျဲစေခဲ့သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်ကြောင့် အတွင်းပိုင်းဂြိုဟ်များအပေါ် နှောင်းပိုင်း ပြင်းထန်သော ဥက္ကာဗုံးကြဲတိုက်ခတ်မှု (Late Heavy Bombardment) ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။

=== ပစ္စုပ္ပန်နှင့် အနာဂါတ်===
နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေကို ဗဟိုပြု၍ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု သီးခြားဖြစ်သော ဆွဲငင်အားဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည့် ပတ်လမ်းများအတိုင်း လှည့်ပတ်နေခြင်းဖြင့် အတော်အတန် တည်ငြိမ်ပြီး ဖြည်းဖြည်းချင်း ပြောင်းလဲနေသော အခြေအနေတွင် ရှိနေသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် နှစ်ပေါင်း ဘီလီယံများစွာကြာအောင် အတော်အတန် တည်ငြိမ်နေခဲ့သော်လည်း နည်းပညာပိုင်းအရ ဒိုင်းနမစ်ဆိုင်ရာ မငြိမ်မသက်မှုရှိပြီး နောက်ဆုံးတွင် ပြိုကွဲပျက်စီးသွားနိုင်သည်။ လာမည့် နှစ်ပေါင်း ဘီလီယံအနည်းငယ်အတွင်း အခြားကြယ်တစ်စင်းသည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း ဖြတ်သန်းသွားနိုင်ခြေ အနည်းငယ်ရှိသည်။ ယင်းဖြစ်ရပ်ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်း၏ တည်ငြိမ်မှု ပျက်ယွင်းသွားနိုင်ပြီး နှစ်သန်းပေါင်းများစွာ ကြာပြီးနောက် ဂြိုဟ်များ အပြင်ဘက်သို့ လွင့်ထွက်သွားခြင်း၊ ဂြိုဟ်အချင်းချင်း တိုက်မိခြင်း သို့မဟုတ် ဂြိုဟ်များ နေထဲသို့ ဝင်တိုက်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။ သို့သော် ထိုဖြစ်ရပ်ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ယနေ့ရှိနေသည့် အခြေအနေနှင့် အလွန်ဆင်တူသော အခြေအနေတွင် ဆက်လက်တည်ရှိနေနိုင်ခြေက ပိုများသည်။

နေ၏ [[ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်]]အဖြစ် တည်ရှိသည့်ကာလသည် အစမှအဆုံးအထိ နှစ်ပေါင်း ၁၀ ဘီလီယံခန့် ကြာမြင့်မည်ဖြစ်သည်။ ယင်းကာလသည် နေ၏ ကြယ်အကြွင်းအကျန်အဆင့်သို့ မရောက်မီ နောက်ဆက်တွဲ အဆင့်အားလုံး၏ စုစုပေါင်းကာလဖြစ်သော နှစ်ပေါင်း ၂ ဘီလီယံခန့်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ပိုမိုရှည်လျားသည်။
နေ၏ အူတိုင်အတွင်းရှိ ဟိုက်ဒရိုဂျင်များအားလုံး ဟီလီယမ်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်အထိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် ယနေ့သိရှိထားသည့် အခြေအနေနှင့် အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် တူညီနေမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်သည် ယခုမှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၅ ဘီလီယံခန့်အကြာတွင် ဖြစ်ပေါ်မည်ဖြစ်သည်။ ဤအချိန်သည် နေ၏ ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်အဖြစ် တည်ရှိသည့် သက်တမ်းကုန်ဆုံးချိန်လည်း ဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်တွင် နေ၏ အူတိုင်သည် ကျုံ့ဝင်လာမည်ဖြစ်ပြီး မလှုပ်ရှားတော့သော ဟီလီယမ်အူတိုင်ကို ဝန်းရံထားသည့် အလွှာတစ်ခုအတွင်း ဟိုက်ဒရိုဂျင်ပေါင်းစပ်မှု ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ နေမှ ထုတ်လွှတ်သော စွမ်းအင်ပမာဏသည် ယနေ့ထက် ပိုမိုများပြားလာမည်ဖြစ်သည်။ နေ၏ အပြင်ဘက်အလွှာများသည် လက်ရှိအချင်းထက် အဆ ၂၆၀ ခန့်အထိ ဖောင်းကားကျယ်ပြန့်လာပြီး နေသည် [[ကြယ်နီဘီလူး]] (red giant) တစ်စင်း ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ မျက်နှာပြင်ဧရိယာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာခြင်းကြောင့် နေ၏ မျက်နှာပြင်အပူချိန်သည် ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်အဖြစ် တည်ရှိစဉ်ကထက် ပိုမိုနိမ့်ကျလာမည်ဖြစ်ပြီး အနိမ့်ဆုံးအပူချိန်မှာ ၂,၆၀၀ ကယ်လ်ဗင် (၄,၂၂၀ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်) ခန့် ရှိမည်ဖြစ်သည်။

ကျယ်ပြန့်လာသော နေသည် [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]နှင့် [[သောကြာဂြိုဟ်]]တို့ကို အငွေ့ပျံပျက်စီးစေမည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြသည်။ ထို့အပြင် [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ကို သက်ရှိများ နေထိုင်ရန် မဖြစ်နိုင်တော့သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိစေမည်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာဂြိုဟ်ကိုလည်း ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်သည်။
နောက်ဆုံးတွင် နေ၏ အူတိုင်သည် ဟီလီယမ်ပေါင်းစပ်မှု ဖြစ်ပေါ်နိုင်လောက်အောင် ပူပြင်းလာမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ နေသည် အူတိုင်အတွင်း ဟိုက်ဒရိုဂျင်ကို ပေါင်းစပ်လောင်ကျွမ်းခဲ့သည့် ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အချိန်အနည်းငယ်မျှသာ ဟီလီယမ်ကို လောင်ကျွမ်းမည်ဖြစ်သည်။ နေ၏ ဒြပ်ထုသည် ပိုမိုလေးလံသော ဒြပ်စင်များကို ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းနိုင်သည့်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိရန် မလုံလောက်သောကြောင့် အူတိုင်အတွင်းရှိ နျူကလီးယားတုံ့ပြန်မှုများသည် တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အပြင်ဘက်အလွှာများသည် အာကာသအတွင်းသို့ လွင့်ထွက်သွားပြီးနောက် သိပ်သည်းဆမြင့်မားသော [[ကြယ်ဖြူပု]] (white dwarf) တစ်စင်းအဖြစ် ကျန်ရစ်မည်ဖြစ်သည်။ ထိုကြယ်ဖြူပု၏ ဒြပ်ထုသည် နေ၏ မူလဒြပ်ထု၏ တစ်ဝက်ခန့်သာ ရှိသော်လည်း အရွယ်အစားမှာ ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့်သာ တူညီမည်ဖြစ်သည်။
လွင့်ထွက်သွားသော အပြင်ဘက်အလွှာများသည် ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ နက်ဗျူလာတိမ်တိုက် (planetary nebula) တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်မှတစ်ဆင့် နေကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော ပစ္စည်းအချို့သည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြားရှိ အရာဝတ္ထုများထံ ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားမည်ဖြစ်ပြီး ယခုအခါ [[ကာဗွန်]]ကဲ့သို့ ပိုမိုလေးလံသော [[ဒြပ်စင်]]များဖြင့် ကြွယ်ဝလာမည်ဖြစ်သည်။

==ယေဘုယျ အချက်အလက်များ==
နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များသည် တစ်ခါတစ်ရံ နေအဖွဲ့အစည်း၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို သီးခြားဒေသများအဖြစ် ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်၊ သောကြာဂြိုဟ်၊ ကမ္ဘာဂြိုဟ်၊ အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ပိုင်းတွင် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၊ စနေဂြိုဟ်၊ ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၊ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်နှင့် ခိုက်ပါး ခါးပတ်အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။
ခိုက်ပါး ခါးပတ်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီးနောက် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသများကို သီးခြားဒေသတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်လာကြသည်။ ယင်းဒေသတွင် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ အပြင်ဘက်၌ တည်ရှိသော အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။

== ပလူတိုအား ဂြိုဟ်အဖြစ်မှ လျော့ချခြင်း ==
[[ပလူတို|ပလူတိုဂြိုဟ်]]အား ၁၉၃၀ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀ဝ၆ခုနှစ်တွင် နက္ခတဗေဒပညာရှင်များက ဂြိုဟ်စာရင်းမှ ပယ်ထုတ်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။ အကြောင်းမှာ အရွယ်အစားသေးငယ်လွန်းခြင်း နှင့် ၎င်းနှင့် အနီးဆုံးတွင်တည်ရှိသည့် နံပါတ်(၈)ခုမြောက် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]] နှင့်လှည့်ပတ်သွားလာသည့် လမ်းကြောင်းအနေအထားခြင်း မတူညီလှသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ပလူတိုသည် စီးရပ်စ် နှင့် အဲရစ် တို့ကဲ့သို့သော ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား တစ်ခုအဖြစ်သာ စာရင်းဝင်တော့သည်။

== ဂြိုဟ်များအား ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ခြင်း ==
[[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]ကို လူတို့ရှာဖွေမတွေ့ရှိသေးမှီ၊ ရှေးကျသည့် အချိန်များကတည်းကပင် လူတို့သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အချို့သော ထင်ရှားသည့် အရာဝတ္တုတို့ကို သိရှိပြီးဖြစ်သည်။ [[နေ]]၊ လ၊ [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]၊ [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]] နှင့် [[စနေဂြိုဟ်]]တို့မှာ အစောပိုင်းရှေးဦးခေတ်နက္ခတဗေဒဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းမှတ်ရာများတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီးဖြစ်ပေသည်။ 

သို့သော် လွှဲမှားနေသည့် အချက်မှာ နေဗဟိုပြုအနေအထားအစား ကမ္ဘာဗဟိုပြုအနေအထားကိုသာ လက်ခံတွေးဆခဲ့ခြင်းနှင့် သောကြာဂြိုဟ်ကို [[ကြယ်]]အဖြစ် အမှတ်မှားခဲ့ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် ကျွန်တော်တို့နေထိုင်ရာ [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ|မိခင်ဂယ်လက်ဆီ]]တွင် သာမန်မျှဖြစ်သော အလယ်အလတ်တန်းစား [[ကြယ်]]တစ်စင်းသာဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |author=M Woolfson |title=The origin and evolution of the solar system |doi= 10.1046/j.1468-4004.2000.00012.x |date=2000 |journal=Astronomy &amp; Geophysics |volume=41 |issue=1 |pages=1.12|bibcode = 2000A&amp;G....41a..12W }}&lt;/ref&gt;

နောက်ပိုင်းခေတ်များ၏ ရှာဖွေတွေ့ရှိသောဂြိုဟ်များနှင့် တွေ့ရှိသည့် ခုနှစ်များမှာ-

# ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်- ၁၇၉၁ခုနှစ်
# ဆဲရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား)-၁၈၀၁ခုနှစ်၊သို့သော် ၂၀ဝ၆ ခုနှစ်တွင် ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားအဖြစ် သတ်မှတ်
# နပ်ပကျွန်းဂြိုဟ်-၁၈၄၆ခုနှစ်
# ပလူတိုဂြိုဟ်-၁၉၃၀ခုနှစ်
# အီးရစ်(စ်) (ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား)-၂၀ဝ၅ခုနှစ် တို့ဖြစ်ကြသည်။

== ပြင်ပစာမျက်နှာများ ==
* [http://www.solarviews.com/eng/homepage.htm Views of the Solar System]
* [http://www.exploratorium.edu/ronh/weight/index.html Your Weight on Other Worlds]


== မှတ်စု ==
{{Reflist|group=lower-alpha}}

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

=== အချက်အလက် ရင်းမြစ်များ ===&lt;!-- Remind that info cited to these sources need to be updated monthly --&gt;
{{Reflist|group=D}}

{{footer SolarSystem}}

[[ကဏ္ဍ:အာကာသ သိပ္ပံ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ သိပ္ပံ]]
[[Category:နေအဖွဲ့အစည်း]]</text>
      <sha1>ej2a8osuu5ykl7qvpwmlm5mb5jo5hvz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060124</id>
      <parentid>1060120</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T15:43:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <origin>1060124</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65115" sha1="7gk50bunx3surxmbq41k0mud3j6i8q8" xml:space="preserve">
{{Infobox planetary system
| background  = #efefef
| title       = Solar System
| image       = Solar System True Color EN.png
| image_alt   = A true-color image of the Solar System with sizes, but not distances, to scale. The order of the planets are from right to left.
| caption     = {{Longitem|[[နေ]]၊ [[ဂြိုဟ်]]များ၊ [[သဘာဝ ဂြိုဟ်ရံလ|လများ]] နှင့် [[ဂြိုဟ်သိမ်|ဂြိုဟ်သိမ်များ]]{{Efn|The Asteroid Belt, Kuiper Belt, and Scattered Disc are not added because the individual asteroids are too small to be shown on the diagram.}}&lt;br /&gt;(true color, sizes to scale, distances not to scale)|style=padding:2px 0 4px 0;}}
| age         = 4.568&amp;nbsp;billion years{{refn|group=lower-alpha|name=AgeSolarSystem}}
| location    = {{Longitem|{{unbulleted list
  |{{nowrap|[[Local Interstellar Cloud]]}}
  |[[Local Bubble]]&lt;ref name=&quot;JPL interstellar&quot;&gt;{{cite web |url=http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html |title=Our Local Galactic Neighborhood | website= interstellar.jpl.nasa.gov |publisher=NASA |series=Interstellar Probe Project |year= 2000 |access-date=8 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131121061128/http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html |archive-date=21 November 2013 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
  |[[Orion–Cygnus Arm]]
  |[[နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ]]&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Hurt |first=R. |date=8 November 2017 |title=The Milky Way Galaxy |url=https://science.nasa.gov/resource/the-milky-way-galaxy/ |access-date=19 April 2024 |website=science.nasa.gov |language=en-US}}&lt;/ref&gt;}}}}
| neareststar = {{Longitem|{{Ublist
  |[[ပရိုစီမာ စင်တောရိ]]
  |&amp;nbsp;(4.2465&amp;nbsp;[[အလင်းနှစ်|ly]])&lt;ref name=&quot;lurie2014&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{cite journal |last1=Lurie |first1=John C. |last2=Henry |first2=Todd J. |last3=Jao |first3=Wei-Chun |last4=Quinn |first4=Samuel N. |last5=Winters |first5= Jennifer G. |last6=Ianna |first6=Philip A. |last7=Koerner |first7=David W. |last8= Riedel |first8=Adric R. |last9=Subasavage |first9=John P. | display-authors = 3| year= 2014 |title=The Solar neighborhood. XXXIV. A search for planets orbiting nearby M dwarfs using astrometry |journal=The Astronomical Journal |volume=148 |issue= 5 |pages=91 |arxiv=1407.4820 |bibcode= 2014AJ....148...91L |doi= 10.1088/0004-6256/148/5/91 |s2cid= 118492541 |issn = 0004-6256}}&lt;/ref&gt;
  |[[အယ်လဖာ စင်တောရိ]]
  |&amp;nbsp;(4.36&amp;nbsp;ly)&lt;ref name=&quot;RECONS&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{cite web|work= astro.gsu.edu| publisher= Research Consortium On Nearby Stars, Georgia State University|date=7 September 2007|title=The One Hundred Nearest Star Systems |url=http://www.astro.gsu.edu/RECONS/TOP100.posted.htm|access-date=2 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20071112173559/http://www.chara.gsu.edu/RECONS/TOP100.posted.htm|archive-date=12 November 2007| url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}}}

| frostline       = {{val|5|u=AU|p=~}}&lt;ref name=&quot;Mumma&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Mumma |first1=M. J. |last2=Disanti |first2=M. A. |last3=Dello Russo |first3=N. |last4=Magee-Sauer |first4=K. |last5=Gibb |first5=E. |last6=Novak |first6=R. |display-authors = 3| year= 2003 |title=Remote infrared observations of parent volatiles in comets: A window on the early solar system |journal=Advances in Space Research |volume=31 |issue=12 |pages=2563–2575 |bibcode= 2003AdSpR..31.2563M |doi=10.1016/S0273-1177(03)00578-7}}&lt;/ref&gt;
| outerplanetname = [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]
| semimajoraxis   = 30.07 AU&lt;ref name=Horizons group=&quot;D&quot;&gt;{{cite web |first=Donald K. |last=Yeomans |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/horizons_batch.cgi?batch=1&amp;COMMAND=%278%27&amp;TABLE_TYPE=%27ELEMENTS%27&amp;START_TIME=%272000-01-01%27&amp;STOP_TIME=%272000-01-02%27&amp;STEP_SIZE=%27200%20years%27&amp;CENTER=%27@0%27&amp;OUT_UNITS=%27AU-D%27 |title=HORIZONS Web-Interface for Neptune Barycenter (Major Body=8) |publisher=[[JPL Horizons On-Line Ephemeris System]] | website= jpl.nasa.gov|access-date=18 July 2014 |archive-date=7 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210907055935/https://ssd.jpl.nasa.gov/horizons_batch.cgi?batch=1&amp;COMMAND=%278%27&amp;TABLE_TYPE=%27ELEMENTS%27&amp;START_TIME=%272000-01-01%27&amp;STOP_TIME=%272000-01-02%27&amp;STEP_SIZE=%27200%20years%27&amp;CENTER=%27%400%27&amp;OUT_UNITS=%27AU-D%27 |url-status=live }}{{snd}}Select &quot;Ephemeris Type: Orbital Elements&quot;, &quot;Time Span: 2000-01-01 12:00 to 2000-01-02&quot;. (&quot;Target Body: Neptune Barycenter&quot; and &quot;Center: Solar System Barycenter (@0)&quot;.)&lt;/ref&gt;
| Kuiper_cliff    = 50–70 AU&lt;ref name=&quot;twotino&quot;&gt;{{cite journal | first1= E. I.| last1= Chiang |title=Resonance Occupation in the Kuiper Belt: Case Examples of the 5:2 and Trojan Resonances |journal=The Astronomical Journal |volume=126 |issue=1 |pages=430–443 |date=2003 |doi=10.1086/375207 |last2=Jordan |first2=A. B. |last3=Millis |first3=R. L. |last4=Buie |first4=M. W. |last5=Wasserman |first5=L. H. |last6=Elliot |first6=J. L. |last7=Kern |first7=S. D. |last8=Trilling |first8=D. E. |last9=Meech |first9=K. J. | display-authors = 3| bibcode= 2003AJ....126..430C |arxiv=astro-ph/0301458 |s2cid=54079935}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= &quot;KuiperGap&quot;&gt;{{cite journal |first1=C. | last1=de la Fuente Marcos |first2=R. | last2= de la Fuente Marcos |title=Past the outer rim, into the unknown: structures beyond the Kuiper Cliff |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Letters |volume=527 |issue=1 |pages= L110–L114 |url=https://academic.oup.com/mnrasl/article-abstract/527/1/L110/7280408 |publication-date=20 September 2023 |date=January 2024 |access-date=28 September 2023 |bibcode=2024MNRAS.527L.110D |arxiv=2309.03885 |doi=10.1093/mnrasl/slad132 | doi-access=free |s2cid= |archive-date=28 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231028132004/https://academic.oup.com/mnrasl/article-abstract/527/1/L110/7280408 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| heliopause      = detected at 120 AU&lt;ref name=&quot;heliopause&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nasa.gov/mission_pages/voyager/voyager20130912.html#.UjJLPZKR86s|title=NASA Spacecraft Embarks on Historic Journey Into Interstellar Space|first=Tony|last=Greicius| website= nasa.gov| date=5 May 2015|access-date=19 April 2024|archive-date=11 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611233345/https://www.nasa.gov/mission_pages/voyager/voyager20130912.html#.UjJLPZKR86s|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| hillsphere      = {{cvt|0.865|-|1.1|pc|AU ly pc|order=out|lk=out}}&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Souami |first1=D. |last2= Cresson |first2=J. |last3=Biernacki |first3=C. |last4=Pierret |first4=F. |title=On the local and global properties of gravitational spheres of influence |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=21 August 2020 |volume= 496 |issue=4 |pages= 4287–4297 |doi= 10.1093/mnras/staa1520|doi-access=free | arxiv= 2005.13059 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Chebotarev&quot;&gt;{{cite journal |last1=Chebotarev |first1=G. A. |title=Gravitational Spheres of the Major Planets, Moon and Sun |journal=Astronomicheskii Zhurnal |date=1 January 1963 |volume=40 |pages=812 |bibcode=1964SvA.....7..618C |url=https://adsabs.harvard.edu/full/1964SvA.....7..618C |issn=0004-6299 |access-date=6 May 2024 |archive-date=7 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240507030847/https://adsabs.harvard.edu/full/1964SvA.....7..618C |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

| noknown_stars   = yes
| noknown_planets = yes
| stars           = [[နေ]]
| planets         = {{Longitem|{{Plainlist|*[[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]
* [[သောကြာဂြိုဟ်]]
* [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]
* [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]
* [[ကြာသပတေးဂြိုဟ်]]
* [[စနေဂြိုဟ်]]
* [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]
* [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]}}}}
| dwarfplanets    = {{Longitem|{{Plainlist|
* {{Dp|စီးရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* {{Dp|Orcus}}
* [[ပလူတို]]
* [[ဟောက်မေယာ]]
* {{Dp|Quaoar}}
* [[မက်ကီမက်ကီ]]
* {{Dp|ဂေါင်ဂေါင် (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* [[အဲရစ် (ဂြိုဟ်သိမ်)]]
* {{Dp|ဆဒ်နာ (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* &amp;nbsp;[[List of possible dwarf planets|''more candidates...'']]
}}}}
| satellites      = ၇၅၈&lt;ref name=&quot;JPLbodies&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{Cite web |title=Solar System Objects |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210707142304/https://ssd.jpl.nasa.gov/ |archive-date=7 July 2021 |access-date=14 August 2023 |publisher=NASA/JPL Solar System Dynamics }}&lt;/ref&gt;
| minorplanets    = 1,462,402&lt;ref name=&quot;MPCSummary&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{Cite web |title=Latest Published Data |url=https://minorplanetcenter.net/mpc/summary |access-date=27 May 2024 |website=The International Astronomical Union Minor Planet Center |archive-date=5 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190305034947/https://minorplanetcenter.net/mpc/summary |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| comets          = 4,629&lt;ref name=MPCSummary group=&quot;D&quot;/&gt;

| inclination    = ~60°, to the ecliptic{{Refn |group=lower-alpha |name=angle}}&lt;!-- If anyone can find a cited value for the inclination of the Solar System's invariable plane to the galactic plane, please replace this value --&gt;
| galacticcenter = {{longitem|24,000–28,000 ly}}&lt;ref name=&quot;francis14&quot;&gt;{{cite journal |first1=Charles |last1=Francis |first2=Erik |last2=Anderson |s2cid= 119235554 |title=Two estimates of the distance to the Galactic Centre |journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |date=June 2014 |volume=441 |issue=2 |pages=1105–1114 |doi=10.1093/mnras/stu631 |doi-access=free |bibcode= 2014MNRAS.441.1105F |arxiv=1309.2629}}&lt;/ref&gt;
| orbitalspeed   = {{longitem|720,000&amp;nbsp;km/h (450,000&amp;nbsp;mi/h)&lt;ref name=&quot;roughfactsofthesun&quot; /&gt;}}
| orbitalperiod  = နှစ်သန်းပေါင်း ၂၃၀ နီးပါး&lt;ref name=&quot;roughfactsofthesun&quot;&gt;{{Cite web |title=Sun: Facts |url=https://science.nasa.gov/sun/facts/ |access-date=19 April 2024 |website=science.nasa.gov |date=14 November 2017 |language=en-US |archive-date=19 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419151126/https://science.nasa.gov/sun/facts/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| spectral       = [[ကြယ်ပုဝါ|G2V]]
}}

'''နေအဖွဲ့အစည်း'''သည် [[နေ]]နှင့် နေကို လှည့်ပတ်နေသော ဒြပ်ထုများကို ဆွဲငင်အားဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည့် စနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အထင်ရှားဆုံး ပါဝင်သည့် အရာဝတ္ထုများမှာ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးဖြစ်ကာ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]လည်း ယင်းတို့အနက် တစ်လုံးဖြစ်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် [[နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ]]အတွင်းရှိ သီးခြားတည်ရှိသော [[ကြယ်]]တစ်စင်းတည်းပါဝင်သည့် ဂြိုဟ်စနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ပိုမိုကြီးမားသော ကြယ်စနစ်တစ်ခု၏ အစိတ်အပိုင်း မဟုတ်ပေ။ ဤစနစ်သည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄.၆ ဘီလီယံခန့်က မော်လီကျူးတိမ်တိုက်တစ်ခု၏ သိပ်သည်းသော ဒေသတစ်ခု ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျရာမှ ဖွဲ့စည်းလာခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်ကြောင့် နေနှင့် မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ယင်းချပ်ပြားမှ နေကို လှည့်ပတ်နေသော အရာဝတ္ထုများ စုစည်းဖွဲ့စည်းလာခဲ့ကြသည်။

နေသည် နေအဖွဲ့အစည်း၏ စုစုပေါင်းဒြပ်ထု၏ ၉၉.၈၆ ရာခိုင်နှုန်းကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ နေ၏ အူတိုင်အတွင်း [[ဟိုက်ဒရိုဂျင်]]သည် [[ဟီလီယမ်]]အဖြစ်သို့ ပေါင်းစပ်သွားပြီး [[စွမ်းအင်]]ကို ထုတ်လွှတ်သည်။ ထိုစွမ်းအင်သည် နေ၏ ဖိုတိုစဖီးယားအလွှာ (photosphere) မှတစ်ဆင့် အပြင်သို့ ထုတ်လွှတ်ပေးသည်။ ဤဖြစ်စဉ်ကြောင့် [[ဟေလီယိုစဖီးယား]] ဖြစ်ပေါ်လာပြီး နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း အပူချိန်သည် နေမှ အကွာအဝေး တိုးလာသည်နှင့်အမျှ တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားသည်။
နေအဖွဲ့အစည်းတွင် ဒြပ်ထုအများဆုံးရှိသည့် နောက်ထပ်အရာဝတ္ထုများမှာ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးဖြစ်သည်။ သတ်မှတ်ချက်အရ ဂြိုဟ်တစ်လုံးစီသည် ၎င်းနေထိုင်ရာ ပတ်လမ်းကို အဓိက လွှမ်းမိုးထားသည်။ နေနှင့် အနီးဆုံးမှ အဝေးဆုံးသို့ အစဉ်လိုက်ကြည့်လျှင် ကျောက်သားဂြိုဟ်များဖြစ်သည့် [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ကို တွေ့ရသည်။ ဤဂြိုဟ်လေးလုံးသည် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ပါဝင်ကြသည်။ ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့် အင်္ဂါဂြိုဟ်တို့သည် နေ၏ [[သက်ရှိများ နေထိုင်နိုင်သောဇုန်]] (habitable zone) အတွင်း ပတ်လမ်းဖြင့် လှည့်ပတ်နေသည့် တစ်ခုတည်းသော ဂြိုဟ်များဖြစ်သည်။ ထိုဇုန်အတွင်း [[နေရောင်ခြည်]]သည် လေထုဖိအားရှိသည့် အခြေအနေတွင် မျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ ရေကို အရည်အဖြစ် တည်ရှိနေနိုင်စေသည်။
[[နက္ခတ္တဗေဒယူနစ်]] (AU) ငါးယူနစ်ခန့်အကွာရှိ နှင်းခဲမျဉ်း၏ အပြင်ဘက်တွင် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ပိုင်းဂြိုဟ်များ တည်ရှိကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်နှစ်လုံးဖြစ်သည့် [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]နှင့် [[စနေဂြိုဟ်]]၊ ရေခဲဧရာမဂြိုဟ်နှစ်လုံးဖြစ်သည့် [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]နှင့် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]တို့ ပါဝင်သည်။ ဂျူပီတာဂြိုဟ်နှင့် စနေဂြိုဟ်တို့သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း နေကဲ့သို့ ကြယ်များမဟုတ်သော အရာဝတ္ထုများ၏ စုစုပေါင်းဒြပ်ထု၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်။

ပတ်လမ်းကို အဓိက လွှမ်းမိုးထားခြင်းမရှိသော်လည်း နေကို တိုက်ရိုက်လှည့်ပတ်နေသော ဂြိုဟ်ဒြပ်ထုရှိသည့် အရာဝတ္ထုများကို [[ဂြိုဟ်ပု]] သို့မဟုတ် ဂြိုဟ်သိမ်များဟု ခေါ်သည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂ၏ ဂြိုဟ်ငယ်များဆိုင်ရာ ဗဟိုဌာန (Minor Planet Center) က [[စီးရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်)|ဆီးရီးစ်]]၊ [[ပလူတို]]၊ [[အဲရစ် (ဂြိုဟ်သိမ်)|အဲရစ်]]၊ [[မက်ကီမက်ကီ]]နှင့် [[ဟောက်မေယာ]]တို့ကို [[ဂြိုဟ်သိမ်]]များအဖြစ် စာရင်းသွင်းထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web | title=Dwarf Planets | publisher=IAU Minor Planet Center | date=2025-11-21 | url=https://minorplanetcenter.net/dwarf_planets | access-date=2026-01-19 }}&lt;/ref&gt; အခြား နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုလေးခုဖြစ်သည့် အော်ကပ်စ်၊ ကွာအိုအာ၊ ဂေါင်ဂေါင်နှင့် ဆက်ဒ်နာတို့ကိုလည်း ယေဘုယျအားဖြင့် ဂြိုဟ်သိမ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Holler_2021&quot;&gt;{{cite encyclopedia | title=Trans-Neptunian Dwarf Planets | first=Bryan J. | last=Holler | encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Planetary Science | date=December 22, 2021 | doi=10.1093/acrefore/9780190647926.013.208 | isbn=978-0-19-064792-6 }}&lt;/ref&gt;
ဂြိုဟ်သိမ်များထက် ဒြပ်ထုပိုမိုနည်းပါးသော အရာဝတ္ထုများတွင် [[ဥက္ကာခဲ]]များ၊ [[ကြယ်တံခွန်]]များ၊ စင်တောများ၊ ဥက္ကာမှုန်များနှင့် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်တိမ်တိုက်များကဲ့သို့သော အရွယ်အစားသေးငယ်သည့် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများစွာ ပါဝင်သည်။ ဂြိုဟ်သိမ်ဖြစ်သော ဆီးရီးစ်နှင့် ဤအရာဝတ္ထုငယ်များစွာသည် အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်တို့၏ ပတ်လမ်းများအကြားရှိ [[ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်]]တွင် တည်ရှိကြသည်။ အခြားဂြိုဟ်သိမ်များအားလုံးမှာ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်ကို ကျော်လွန်သည့် အရာဝတ္ထုအုပ်စုများတွင် ပါဝင်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ အပြင်ဘက်တွင်ရှိသော [[ခိုက်ပါး ခါးပတ်]]၌လည်းကောင်း၊ ပိုမိုဝေးကွာသော ပြန့်ကျဲ ချပ်ပြား၌လည်းကောင်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။

နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများစွာသည် နေကို တိုက်ရိုက်လှည့်ပတ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ပိုမိုကြီးမားသော အရာဝတ္ထုများကို လှည့်ပတ်နေသည့် [[သဘာဝ ဂြိုဟ်ရံလ]]များ (natural satellites) ဖြစ်ကြသည်။ ယင်းတို့ကို အများအားဖြင့် “လများ” ဟု ခေါ်ကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းတစ်လျှောက်တွင် ဤဂြိုဟ်ရံလများကို တွေ့ရှိနိုင်ပြီး အကြီးဆုံးအရွယ်အစားတွင် ဂြိုဟ်တစ်လုံးနှင့် ဆင်တူသော ဒြပ်ထုရှိသည့် ဂြိုဟ်ရံလများမှ အငယ်ဆုံးအရွယ်အစားရှိ ဒြပ်ထုအလွန်နည်းပါးသော ဂြိုဟ်ရံလငယ်များအထိ အရွယ်အစားအမျိုးမျိုး ရှိကြသည်။
အကြီးဆုံး ဂြိုဟ်ရံလနှစ်လုံးဖြစ်သည့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ [[ဂျန်နမိတ် (ဂြိုဟ်ရံလ)|ဂန်နီမီးဒ်]]နှင့် စနေဂြိုဟ်၏ [[တိုက်တန် (ဂြိုဟ်ရံလ)|တိုက်တန်]]တို့သည် အငယ်ဆုံးဂြိုဟ်ဖြစ်သော ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်ထက် အရွယ်အစားပိုကြီးသော်လည်း ဒြပ်ထုမှာ ပိုနည်းသည်။ ကမ္ဘာ၏လအပါအဝင် ဒြပ်ထုအများဆုံးရှိသည့် ဂြိုဟ်ရံလခုနစ်လုံးသည် ဂြိုဟ်သိမ်အားလုံးထက် ဒြပ်ထုရော အရွယ်အစားပါ ပိုမိုကြီးမားကြသည်။

ဟေလီယိုစဖီးယားအတွင်းရှိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေရောင်ခြည်လေမှ ထွက်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသယ်ဆောင်သည့် ပလာစမာအမှုန်များ၏ အဆက်မပြတ် ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်မှုကို ခံနေရသည်။ ဤအမှုန်များသည် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်များ၊ ဓာတ်ငွေ့များနှင့် ကော့စမစ်များနှင့်အတူ နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများအကြား ပျံ့နှံ့နေသော ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။ နေမှ အကွာအဝေး နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၇၀ မှ ၉၀ ခန့်အကွာတွင် နေရောင်ခြည်လေသည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ရပ်တန့်သွားသည်။ ယင်းကြောင့် ဟေလီယိုပေါ့စ် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသတို့၏ နယ်နိမိတ်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။

သီအိုရီအရ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆထားသော [[အော့တ်တိမ်တိုက်]]သည် ကာလရှည်ကြာ ပတ်လမ်းရှိသည့် [[ကြယ်တံခွန်]]များ၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂,၀၀၀ ကျော်အကွာမှ စတင်ကာ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသအထိ ပျံ့နှံ့တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးနယ်နိမိတ်သည် နေ၏ ဟေးလ်စဖီးယား (Hill sphere) အနားစွန်းအထိ ရောက်ရှိပြီး ယင်းအကွာအဝေးမှာ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၁၇၈,၀၀၀ မှ ၂၂၇,၀၀၀ (အလင်းနှစ် ၂.၈၁ မှ ၃.၅၉) အထိ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် နေ၏ ဆွဲငင်အားဆိုင်ရာ အလားအလာစွမ်းအင်သည် ဂလက်ဆီ၏ အလားအလာစွမ်းအင်နှင့် တူညီလာသည်။&lt;ref name=&quot;e735&quot;&gt;{{citation | last1=Obidowski | first1=Justine C. | last2=Webb | first2=Jeremy J. | last3=Zwart | first3=Simon Portegies | last4=Cai | first4=Maxwell X. | title=Oort Cloud Formation and Evolution in Star Clusters | journal=The Astrophysical Journal | date=2025 | volume=987 | issue=1 | arxiv=2505.17246 | page=29 | doi=10.3847/1538-4357/add92c | bibcode=2025ApJ...987...29O | doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

လက်ရှိတွင် နေအဖွဲ့အစည်းသည် [[ဒေသခံတိမ်တိုက်]] (Local Cloud) ဟုခေါ်သော ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံအရ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆထားသော အော့တ်တိမ်တိုက်သည် ကာလရှည်ကြာ ပတ်လမ်းရှိသည့် ကြယ်တံခွန်များ၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂,၀၀၀ ကျော်အကွာမှ စတင်ကာ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသအထိ ပျံ့နှံ့တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးနယ်နိမိတ်သည် နေ၏ ဟေးလ်စဖီးယား (Hill sphere) အနားစွန်းအထိ ရောက်ရှိပြီး ယင်းအကွာအဝေးမှာ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၁၇၈,၀၀၀ မှ ၂၂၇,၀၀၀ ([[အလင်းနှစ်]] ၂.၈၁ မှ ၃.၅၉) အထိ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် နေ၏ ဆွဲငင်အားဆိုင်ရာ အလားအလာစွမ်းအင်သည် ဂလက်ဆီ၏ အလားအလာစွမ်းအင်နှင့် တူညီလာသည်။
လက်ရှိတွင် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ဒေသခံတိမ်တိုက် (Local Cloud) ဟုခေါ်သော ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား  ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်တိမ်တိုက်တစ်ခုအတွင်း ဖြတ်သန်းရွေ့လျားနေသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် အနီးဆုံးကြယ်ဖြစ်သော [[ပရိုစီမာ စင်တောရိ]]သည် နေမှ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂၆၉,၀၀၀ (အလင်းနှစ် ၄.၂၅) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် ပရိုစီမာ စင်တောရိတို့သည် နှစ်ခုစလုံး နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီအတွင်းရှိ အလင်းနှစ် ၁,၀၀၀ ခန့်သာ ကျယ်ဝန်းသော ဒေသငယ်တစ်ခုဖြစ်သည့် ဒေသခံပူဖောင်း (Local Bubble) အတွင်းတွင် တည်ရှိကြသည်။

== အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်း==
နေအဖွဲ့အစည်းတွင် နေနှင့် ဆွဲငင်အားကြောင့် နေကို ချည်နှောင်ထားပြီး နေကို လှည့်ပတ်နေသော အရာဝတ္ထုအားလုံး ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;x579&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;l783&quot;&gt;{{cite web | last=Boulter | first=Michael | title=SOLAR SYSTEM Definition und Bedeutung | website=Collins Englisch Wörterbuch | date=July 7, 2025 | url=https://www.collinsdictionary.com/de/worterbuch/englisch/solar-system | language=de | access-date=July 10, 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;n787&quot;&gt;{{cite web | title=Features of our Solar System guide for KS3 physics students | website=BBC Bitesize | date=June 6, 2022 | url=https://www.bbc.co.uk/bitesize/articles/zxyw7yc | access-date=July 10, 2025}}&lt;/ref&gt;
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂ (International Astronomical Union) က နေအဖွဲ့အစည်းကို နေ၊ နေ၏ ဆွဲငင်အားကြောင့် ချည်နှောင်ထားသော အရာဝတ္ထုအားလုံး၊ ၎င်း၏ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးနှင့် နေကို လှည့်ပတ်နေသော အခြားကောင်းကင်အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည့် စနစ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;IAU Office of Astronomy for Education y607&quot;&gt;{{cite web | title=IAU Office of Astronomy for Education | website=astro4edu.org | publisher=IAU Office of Astronomy for Education | url=https://astro4edu.org/resources/glossary/term/314/ | access-date=11 December 2023 | archive-date=11 December 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231211093539/https://astro4edu.org/resources/glossary/term/314/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt; အမေရိကန် အမျိုးသားလေကြောင်းနှင့် အာကာသစီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ (NASA) ကလည်း နေအဖွဲ့အစည်းတွင် နေနှင့် ၎င်း၏ ဂြိုဟ်စနစ်တို့ ပါဝင်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။&lt;ref name=&quot;k349&quot;&gt;{{cite web | title=Solar System: Facts | website=NASA Science | date=November 13, 2017 | url=https://science.nasa.gov/solar-system/solar-system-facts/ | access-date=July 10, 2025}}&lt;/ref&gt;

ဤအမည်ကို စာလုံးအကြီး၊ အသေး ရေးသားပုံမှာ ကွဲပြားမှုရှိသည်။ သီးသန့်အမည်နာမအဖြစ် အသုံးမပြုဘဲ စာလုံးအကြီးမပါဘဲ “solar system” ဟု ရေးသားသည့်အခါ နေအဖွဲ့အစည်းကိုယ်တိုင်ကိုလည်းကောင်း၊ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် ဆင်တူသော အခြားဂြိုဟ်စနစ်တစ်ခုခုကိုလည်းကောင်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ အမည်နာမသတ်မှတ်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ တရားဝင်အာဏာရှိသော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂသည် ကောင်းကင်အရာဝတ္ထုတစ်ခုချင်းစီ၏ အမည်များကို စာလုံးအကြီးဖြင့် စတင်ရေးသားရန် သတ်မှတ်ထားသည်။ သို့သော် ၎င်း၏ အမည်ပေးခြင်းဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်စာတမ်းတွင် “Solar System” နှင့် “solar system” ဟူသော ရေးသားပုံနှစ်မျိုးစလုံးကို အသုံးပြုထားသည်။

== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
===အတိတ်===
နေအဖွဲ့အစည်းသည် လွန်ခဲ့သော အနည်းဆုံး နှစ်ပေါင်း ၄.၅၆၈ ဘီလီယံခန့်က ကြီးမားသော မော်လီကျူးတိမ်တိုက်အတွင်းရှိ ဒေသတစ်ခု ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျခြင်းမှ စတင်ဖွဲ့စည်းလာခဲ့သည်။ ဤမူလတိမ်တိုက်သည် အလင်းနှစ်အတော်များများ ကျယ်ဝန်းခဲ့ဖွယ်ရှိပြီး ကြယ်များစွာကိုလည်း ဖွားမြင်ပေးခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ မော်လီကျူးတိမ်တိုက်များတွင် ပုံမှန်တွေ့ရသည့်အတိုင်း ဤတိမ်တိုက်သည်လည်း အများအားဖြင့် [[ဟိုက်ဒရိုဂျင်]]ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး [[ဟီလီယမ်]]အချို့နှင့် ယခင်ကြယ်မျိုးဆက်များအတွင်း ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပိုမိုလေးလံသည့် ဒြပ်စင်များကို အနည်းငယ်မျှသာ ပါဝင်ခဲ့သည်။

နေမဖွဲ့စည်းမီက တည်ရှိခဲ့သော နက်ဗျူလာတိမ်တိုက်သည် ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျလာစဉ် ထောင့်အဟုန် ထိန်းသိမ်းခြင်းနိယာမကြောင့် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ လည်ပတ်လာခဲ့သည်။ ဒြပ်ထုအများစု စုဝေးရာ အလယ်ဗဟိုသည် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများထက် ပိုမိုပူပြင်းလာခဲ့သည်။ ကျုံ့ဝင်လာသော နက်ဗျူလာတိမ်တိုက်သည် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ လည်ပတ်လာသည်နှင့်အမျှ အချင်း ၂၀၀ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် (AU) ခန့်ရှိသော မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားတစ်ခုအဖြစ် ပြားချပ်လာခဲ့ပြီး အလယ်ဗဟိုတွင် ပူပြင်းသိပ်သည်းသော မူလကြယ်တစ်စင်း ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။

ဂြိုဟ်များသည် ထိုချပ်ပြားအတွင်းမှ ပစ္စည်းများ တဖြည်းဖြည်း စုဝေးတိုးပွားလာခြင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ချပ်ပြားအတွင်းရှိ ဖုန်မှုန့်များနှင့် ဓာတ်ငွေ့များသည် အပြန်အလှန် ဆွဲငင်အားသက်ရောက်ကာ ပေါင်းစည်းလာပြီး ပိုမိုကြီးမားသော အရာဝတ္ထုများအဖြစ် တဖြည်းဖြည်း ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသည်။ အစောပိုင်း နေအဖွဲ့အစည်းတွင် မူလဂြိုဟ်များ ရာနှင့်ချီ၍ ရှိခဲ့နိုင်သော်လည်း ၎င်းတို့သည် အချင်းချင်း ပေါင်းစည်းသွားခြင်း၊ ပျက်စီးသွားခြင်း သို့မဟုတ် အပြင်ဘက်သို့ လွင့်ထွက်သွားခြင်းတို့ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ယနေ့တွေ့ရသော [[ဂြိုဟ်]]များ၊ [[ဂြိုဟ်ပု]]များနှင့် ကျန်ရှိနေသော [[ဂြိုဟ်ငယ်]]အမျိုးမျိုးသာ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ဂြိုဟ်များ စုဝေးဖွဲ့စည်းလာသည့် ဖြစ်စဉ်မှ ထွက်ပေါ်လာသော အပူသည် ပထမဆုံးနှစ်ပေါင်း တစ်သန်းအတွင်း ဟိုက်ဒရိုကာဗွန်မော်လီကျူးများ၏ ဆူမှတ်ထက် ကျော်လွန်ခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် အတွင်းပိုင်းဂြိုဟ်များတွင် ကာဗွန်ပါဝင်မှု နည်းပါးခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်၏ နယ်နိမိတ်ကို “ကျပ်ခိုးမျဉ်း” (soot line) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ ချပ်ပြား အေးလာသည်နှင့်အမျှ ဤမျဉ်းသည် နေဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွေ့လျားလာခဲ့ပြီး ယခုအခါ ကမ္ဘာ၏ နေကိုပတ်လမ်းအတွင်း၌ တည်ရှိနေသည်။
သတ္တုများနှင့် ဆီလီကိတ်များမှလွဲ၍ အခြားပစ္စည်းများသည် ဆူမှတ်ပိုမိုမြင့်မားသောကြောင့် အစိုင်အခဲအခြေအနေဖြင့် တည်ရှိနေနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ထိုဒေသတွင် အဓိကအားဖြင့် ကျောက်သားများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ဂြိုဟ်များ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသည်။ ယင်းတို့မှာ [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အပူဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိသော ဤပစ္စည်းများသည် နေ၏ မူလနက်ဗျူလာတိမ်တိုက်အတွင်း ပါဝင်သည့် ပစ္စည်းစုစုပေါင်း၏ အနည်းငယ်မျှသာ ဖြစ်သောကြောင့် ကမ္ဘာကဲ့သို့ ကျောက်သားဂြိုဟ်များသည် အရွယ်အစား အလွန်ကြီးမားလာနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။

ဧရာမဂြိုဟ်များ ([[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]၊ [[စနေဂြိုဟ်]]၊ [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]နှင့် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]) တို့သည် နှင်းခဲမျဉ်း (frost line) ၏ အပြင်ဘက်၊ ပိုမိုဝေးကွာသော ဒေသများတွင် ဖွဲ့စည်းလာခဲ့ကြသည်။ နှင်းခဲမျဉ်းဆိုသည်မှာ အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်တို့၏ ပတ်လမ်းများအကြားရှိ နယ်နိမိတ်ဖြစ်ပြီး ထိုနေရာတွင် အပူချိန်သည် မတည်ငြိမ်လွယ်သော ရေခဲဒြပ်ပေါင်းများ အစိုင်အခဲအဖြစ် တည်ရှိနေနိုင်လောက်အောင် အေးမြသည်။ ဤဂြိုဟ်များကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော ရေခဲပစ္စည်းများသည် ကမ္ဘာကဲ့သို့ အတွင်းပိုင်းရှိ ကျောက်သားဂြိုဟ်များကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော သတ္တုများနှင့် ဆီလီကိတ်များထက် ပိုမိုပေါများခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် ဒြပ်ထုအလွန်ကြီးမားလာပြီး အပေါ့ပါးဆုံးနှင့် အပေါများဆုံး ဒြပ်စင်များဖြစ်သည့် ဟိုက်ဒရိုဂျင်နှင့် ဟီလီယမ်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကြီးမားသည့် လေထုများကို ဆွဲငင်ဖမ်းယူနိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဂြိုဟ်များအဖြစ် မဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သော ကျန်ရှိသည့် အပျက်အစီးပစ္စည်းများသည် [[ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်]]၊ [[ခိုက်ပါး ခါးပတ်]]နှင့် [[အော့တ်တိမ်တိုက်]]တို့ကဲ့သို့သော ဒေသများတွင် စုဝေးလာခဲ့ကြသည်။
နှစ်ပေါင်း သန်း ၅၀ အတွင်း မူလကြယ်၏ အလယ်ဗဟို၌ ဟိုက်ဒရိုဂျင်၏ ဖိအားနှင့် သိပ်သည်းဆသည် အလွန်မြင့်မားလာခဲ့ပြီး အပူနျူကလီးယား ပေါင်းစပ်မှု စတင်ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ကြယ်၏ အူတိုင်တွင် ဟီလီယမ်များ စုဝေးလာသည်နှင့်အမျှ နေသည် ပိုမိုတောက်ပလာခဲ့သည်။ နေ၏ [[ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်]]အဖြစ် သက်တမ်းအစောပိုင်းကာလတွင် ၎င်း၏ တောက်ပမှုသည် ယနေ့တောက်ပမှု၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ရှိခဲ့သည်။ အပူချိန်၊ တုံ့ပြန်မှုနှုန်း၊ ဖိအားနှင့် သိပ်သည်းဆတို့သည် ဟိုက်ဒရိုစတက်တစ် မျှခြေ (hydrostatic equilibrium) ရရှိသည်အထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ထိုမျှခြေတွင် အပူဖိအားသည် ဆွဲငင်အားကို ပြန်လည်ချိန်ညှိပေးသည်။ ဤအဆင့်တွင် နေသည် ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်တစ်စင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ နေမှ ထွက်ပေါ်လာသော နေရောင်ခြည်လေသည် ဟေလီယိုစဖီးယားကို ဖန်တီးပေးခဲ့ပြီး မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားအတွင်း ကျန်ရှိနေသော ဓာတ်ငွေ့နှင့် ဖုန်မှုန့်များကို ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသအတွင်းသို့ လွင့်စင်သွားစေခဲ့သည်။

မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြား ပျောက်ကွယ်သွားပြီးနောက် နိုက်စ် မော်ဒယ် (Nice Model) အရ ဂြိုဟ်သေးလောင်းများနှင့် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်များအကြား ဆွဲငင်အားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော အပြန်အလှန် နီးကပ်တွေ့ဆုံမှုများသည် ဂြိုဟ်တစ်ခုစီကို မတူညီသော ပတ်လမ်းများသို့ ရွေ့လျားစေခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးတွင် ဒိုင်းနမစ်ဆိုင်ရာ မတည်ငြိမ်မှု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ဂြိုဟ်သေးလောင်းများသည် နေရာအနှံ့သို့ ပြန့်ကျဲသွားခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်များသည် ယနေ့တည်ရှိနေသော ပတ်လမ်းအနေအထားများသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။

ဤကာလအတွင်း ဂရန်းတက်ခ် ယူဆချက် (grand tack hypothesis) အရ ဂျူပီတာဂြိုဟ်သည် နေဘက်သို့ နောက်ဆုံးအကြိမ် ရွေ့လျားဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီး ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်၏ အစိတ်အပိုင်းအများအပြားကို ပြန့်ကျဲစေခဲ့သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်ကြောင့် အတွင်းပိုင်းဂြိုဟ်များအပေါ် နှောင်းပိုင်း ပြင်းထန်သော ဥက္ကာဗုံးကြဲတိုက်ခတ်မှု (Late Heavy Bombardment) ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။

=== ပစ္စုပ္ပန်နှင့် အနာဂါတ်===
နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေကို ဗဟိုပြု၍ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု သီးခြားဖြစ်သော ဆွဲငင်အားဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည့် ပတ်လမ်းများအတိုင်း လှည့်ပတ်နေခြင်းဖြင့် အတော်အတန် တည်ငြိမ်ပြီး ဖြည်းဖြည်းချင်း ပြောင်းလဲနေသော အခြေအနေတွင် ရှိနေသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် နှစ်ပေါင်း ဘီလီယံများစွာကြာအောင် အတော်အတန် တည်ငြိမ်နေခဲ့သော်လည်း နည်းပညာပိုင်းအရ ဒိုင်းနမစ်ဆိုင်ရာ မငြိမ်မသက်မှုရှိပြီး နောက်ဆုံးတွင် ပြိုကွဲပျက်စီးသွားနိုင်သည်။ လာမည့် နှစ်ပေါင်း ဘီလီယံအနည်းငယ်အတွင်း အခြားကြယ်တစ်စင်းသည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း ဖြတ်သန်းသွားနိုင်ခြေ အနည်းငယ်ရှိသည်။ ယင်းဖြစ်ရပ်ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်း၏ တည်ငြိမ်မှု ပျက်ယွင်းသွားနိုင်ပြီး နှစ်သန်းပေါင်းများစွာ ကြာပြီးနောက် ဂြိုဟ်များ အပြင်ဘက်သို့ လွင့်ထွက်သွားခြင်း၊ ဂြိုဟ်အချင်းချင်း တိုက်မိခြင်း သို့မဟုတ် ဂြိုဟ်များ နေထဲသို့ ဝင်တိုက်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။ သို့သော် ထိုဖြစ်ရပ်ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ယနေ့ရှိနေသည့် အခြေအနေနှင့် အလွန်ဆင်တူသော အခြေအနေတွင် ဆက်လက်တည်ရှိနေနိုင်ခြေက ပိုများသည်။

နေ၏ [[ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်]]အဖြစ် တည်ရှိသည့်ကာလသည် အစမှအဆုံးအထိ နှစ်ပေါင်း ၁၀ ဘီလီယံခန့် ကြာမြင့်မည်ဖြစ်သည်။ ယင်းကာလသည် နေ၏ ကြယ်အကြွင်းအကျန်အဆင့်သို့ မရောက်မီ နောက်ဆက်တွဲ အဆင့်အားလုံး၏ စုစုပေါင်းကာလဖြစ်သော နှစ်ပေါင်း ၂ ဘီလီယံခန့်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ပိုမိုရှည်လျားသည်။
နေ၏ အူတိုင်အတွင်းရှိ ဟိုက်ဒရိုဂျင်များအားလုံး ဟီလီယမ်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်အထိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် ယနေ့သိရှိထားသည့် အခြေအနေနှင့် အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် တူညီနေမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်သည် ယခုမှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၅ ဘီလီယံခန့်အကြာတွင် ဖြစ်ပေါ်မည်ဖြစ်သည်။ ဤအချိန်သည် နေ၏ ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်အဖြစ် တည်ရှိသည့် သက်တမ်းကုန်ဆုံးချိန်လည်း ဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်တွင် နေ၏ အူတိုင်သည် ကျုံ့ဝင်လာမည်ဖြစ်ပြီး မလှုပ်ရှားတော့သော ဟီလီယမ်အူတိုင်ကို ဝန်းရံထားသည့် အလွှာတစ်ခုအတွင်း ဟိုက်ဒရိုဂျင်ပေါင်းစပ်မှု ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ နေမှ ထုတ်လွှတ်သော စွမ်းအင်ပမာဏသည် ယနေ့ထက် ပိုမိုများပြားလာမည်ဖြစ်သည်။ နေ၏ အပြင်ဘက်အလွှာများသည် လက်ရှိအချင်းထက် အဆ ၂၆၀ ခန့်အထိ ဖောင်းကားကျယ်ပြန့်လာပြီး နေသည် [[ကြယ်နီဘီလူး]] (red giant) တစ်စင်း ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ မျက်နှာပြင်ဧရိယာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာခြင်းကြောင့် နေ၏ မျက်နှာပြင်အပူချိန်သည် ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်အဖြစ် တည်ရှိစဉ်ကထက် ပိုမိုနိမ့်ကျလာမည်ဖြစ်ပြီး အနိမ့်ဆုံးအပူချိန်မှာ ၂,၆၀၀ ကယ်လ်ဗင် (၄,၂၂၀ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်) ခန့် ရှိမည်ဖြစ်သည်။

ကျယ်ပြန့်လာသော နေသည် [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]နှင့် [[သောကြာဂြိုဟ်]]တို့ကို အငွေ့ပျံပျက်စီးစေမည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြသည်။ ထို့အပြင် [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ကို သက်ရှိများ နေထိုင်ရန် မဖြစ်နိုင်တော့သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိစေမည်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာဂြိုဟ်ကိုလည်း ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်သည်။
နောက်ဆုံးတွင် နေ၏ အူတိုင်သည် ဟီလီယမ်ပေါင်းစပ်မှု ဖြစ်ပေါ်နိုင်လောက်အောင် ပူပြင်းလာမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ နေသည် အူတိုင်အတွင်း ဟိုက်ဒရိုဂျင်ကို ပေါင်းစပ်လောင်ကျွမ်းခဲ့သည့် ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အချိန်အနည်းငယ်မျှသာ ဟီလီယမ်ကို လောင်ကျွမ်းမည်ဖြစ်သည်။ နေ၏ ဒြပ်ထုသည် ပိုမိုလေးလံသော ဒြပ်စင်များကို ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းနိုင်သည့်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိရန် မလုံလောက်သောကြောင့် အူတိုင်အတွင်းရှိ နျူကလီးယားတုံ့ပြန်မှုများသည် တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အပြင်ဘက်အလွှာများသည် အာကာသအတွင်းသို့ လွင့်ထွက်သွားပြီးနောက် သိပ်သည်းဆမြင့်မားသော [[ကြယ်ဖြူပု]] (white dwarf) တစ်စင်းအဖြစ် ကျန်ရစ်မည်ဖြစ်သည်။ ထိုကြယ်ဖြူပု၏ ဒြပ်ထုသည် နေ၏ မူလဒြပ်ထု၏ တစ်ဝက်ခန့်သာ ရှိသော်လည်း အရွယ်အစားမှာ ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့်သာ တူညီမည်ဖြစ်သည်။
လွင့်ထွက်သွားသော အပြင်ဘက်အလွှာများသည် ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ နက်ဗျူလာတိမ်တိုက် (planetary nebula) တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်မှတစ်ဆင့် နေကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော ပစ္စည်းအချို့သည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြားရှိ အရာဝတ္ထုများထံ ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားမည်ဖြစ်ပြီး ယခုအခါ [[ကာဗွန်]]ကဲ့သို့ ပိုမိုလေးလံသော [[ဒြပ်စင်]]များဖြင့် ကြွယ်ဝလာမည်ဖြစ်သည်။

==ယေဘုယျ အချက်အလက်များ==
နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များသည် တစ်ခါတစ်ရံ နေအဖွဲ့အစည်း၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို သီးခြားဒေသများအဖြစ် ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်၊ သောကြာဂြိုဟ်၊ ကမ္ဘာဂြိုဟ်၊ အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ပိုင်းတွင် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၊ စနေဂြိုဟ်၊ ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၊ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်နှင့် ခိုက်ပါး ခါးပတ်အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။
ခိုက်ပါး ခါးပတ်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီးနောက် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသများကို သီးခြားဒေသတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်လာကြသည်။ ယင်းဒေသတွင် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ အပြင်ဘက်၌ တည်ရှိသော အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။

== ပလူတိုအား ဂြိုဟ်အဖြစ်မှ လျော့ချခြင်း ==
[[ပလူတို|ပလူတိုဂြိုဟ်]]အား ၁၉၃၀ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀ဝ၆ခုနှစ်တွင် နက္ခတဗေဒပညာရှင်များက ဂြိုဟ်စာရင်းမှ ပယ်ထုတ်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။ အကြောင်းမှာ အရွယ်အစားသေးငယ်လွန်းခြင်း နှင့် ၎င်းနှင့် အနီးဆုံးတွင်တည်ရှိသည့် နံပါတ်(၈)ခုမြောက် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]] နှင့်လှည့်ပတ်သွားလာသည့် လမ်းကြောင်းအနေအထားခြင်း မတူညီလှသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ပလူတိုသည် စီးရပ်စ် နှင့် အဲရစ် တို့ကဲ့သို့သော ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား တစ်ခုအဖြစ်သာ စာရင်းဝင်တော့သည်။

== ဂြိုဟ်များအား ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ခြင်း ==
[[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]ကို လူတို့ရှာဖွေမတွေ့ရှိသေးမှီ၊ ရှေးကျသည့် အချိန်များကတည်းကပင် လူတို့သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အချို့သော ထင်ရှားသည့် အရာဝတ္တုတို့ကို သိရှိပြီးဖြစ်သည်။ [[နေ]]၊ လ၊ [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]၊ [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]] နှင့် [[စနေဂြိုဟ်]]တို့မှာ အစောပိုင်းရှေးဦးခေတ်နက္ခတဗေဒဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းမှတ်ရာများတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီးဖြစ်ပေသည်။ 

သို့သော် လွှဲမှားနေသည့် အချက်မှာ နေဗဟိုပြုအနေအထားအစား ကမ္ဘာဗဟိုပြုအနေအထားကိုသာ လက်ခံတွေးဆခဲ့ခြင်းနှင့် သောကြာဂြိုဟ်ကို [[ကြယ်]]အဖြစ် အမှတ်မှားခဲ့ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် ကျွန်တော်တို့နေထိုင်ရာ [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ|မိခင်ဂယ်လက်ဆီ]]တွင် သာမန်မျှဖြစ်သော အလယ်အလတ်တန်းစား [[ကြယ်]]တစ်စင်းသာဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |author=M Woolfson |title=The origin and evolution of the solar system |doi= 10.1046/j.1468-4004.2000.00012.x |date=2000 |journal=Astronomy &amp; Geophysics |volume=41 |issue=1 |pages=1.12|bibcode = 2000A&amp;G....41a..12W }}&lt;/ref&gt;

နောက်ပိုင်းခေတ်များ၏ ရှာဖွေတွေ့ရှိသောဂြိုဟ်များနှင့် တွေ့ရှိသည့် ခုနှစ်များမှာ-

# ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်- ၁၇၉၁ခုနှစ်
# ဆဲရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား)-၁၈၀၁ခုနှစ်၊သို့သော် ၂၀ဝ၆ ခုနှစ်တွင် ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားအဖြစ် သတ်မှတ်
# နပ်ပကျွန်းဂြိုဟ်-၁၈၄၆ခုနှစ်
# ပလူတိုဂြိုဟ်-၁၉၃၀ခုနှစ်
# အီးရစ်(စ်) (ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား)-၂၀ဝ၅ခုနှစ် တို့ဖြစ်ကြသည်။

== ပြင်ပစာမျက်နှာများ ==
* [http://www.solarviews.com/eng/homepage.htm Views of the Solar System]
* [http://www.exploratorium.edu/ronh/weight/index.html Your Weight on Other Worlds]


== မှတ်စု ==
{{Reflist|group=lower-alpha}}

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

=== အချက်အလက် ရင်းမြစ်များ ===&lt;!-- Remind that info cited to these sources need to be updated monthly --&gt;
{{Reflist|group=D}}

{{footer SolarSystem}}

[[ကဏ္ဍ:အာကာသ သိပ္ပံ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ သိပ္ပံ]]
[[Category:နေအဖွဲ့အစည်း]]</text>
      <sha1>7gk50bunx3surxmbq41k0mud3j6i8q8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060125</id>
      <parentid>1060124</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T15:44:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်း */</comment>
      <origin>1060125</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65325" sha1="7ww91uct7yt16iak3ef1yil6vl59qvl" xml:space="preserve">
{{Infobox planetary system
| background  = #efefef
| title       = Solar System
| image       = Solar System True Color EN.png
| image_alt   = A true-color image of the Solar System with sizes, but not distances, to scale. The order of the planets are from right to left.
| caption     = {{Longitem|[[နေ]]၊ [[ဂြိုဟ်]]များ၊ [[သဘာဝ ဂြိုဟ်ရံလ|လများ]] နှင့် [[ဂြိုဟ်သိမ်|ဂြိုဟ်သိမ်များ]]{{Efn|The Asteroid Belt, Kuiper Belt, and Scattered Disc are not added because the individual asteroids are too small to be shown on the diagram.}}&lt;br /&gt;(true color, sizes to scale, distances not to scale)|style=padding:2px 0 4px 0;}}
| age         = 4.568&amp;nbsp;billion years{{refn|group=lower-alpha|name=AgeSolarSystem}}
| location    = {{Longitem|{{unbulleted list
  |{{nowrap|[[Local Interstellar Cloud]]}}
  |[[Local Bubble]]&lt;ref name=&quot;JPL interstellar&quot;&gt;{{cite web |url=http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html |title=Our Local Galactic Neighborhood | website= interstellar.jpl.nasa.gov |publisher=NASA |series=Interstellar Probe Project |year= 2000 |access-date=8 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131121061128/http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html |archive-date=21 November 2013 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
  |[[Orion–Cygnus Arm]]
  |[[နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ]]&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Hurt |first=R. |date=8 November 2017 |title=The Milky Way Galaxy |url=https://science.nasa.gov/resource/the-milky-way-galaxy/ |access-date=19 April 2024 |website=science.nasa.gov |language=en-US}}&lt;/ref&gt;}}}}
| neareststar = {{Longitem|{{Ublist
  |[[ပရိုစီမာ စင်တောရိ]]
  |&amp;nbsp;(4.2465&amp;nbsp;[[အလင်းနှစ်|ly]])&lt;ref name=&quot;lurie2014&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{cite journal |last1=Lurie |first1=John C. |last2=Henry |first2=Todd J. |last3=Jao |first3=Wei-Chun |last4=Quinn |first4=Samuel N. |last5=Winters |first5= Jennifer G. |last6=Ianna |first6=Philip A. |last7=Koerner |first7=David W. |last8= Riedel |first8=Adric R. |last9=Subasavage |first9=John P. | display-authors = 3| year= 2014 |title=The Solar neighborhood. XXXIV. A search for planets orbiting nearby M dwarfs using astrometry |journal=The Astronomical Journal |volume=148 |issue= 5 |pages=91 |arxiv=1407.4820 |bibcode= 2014AJ....148...91L |doi= 10.1088/0004-6256/148/5/91 |s2cid= 118492541 |issn = 0004-6256}}&lt;/ref&gt;
  |[[အယ်လဖာ စင်တောရိ]]
  |&amp;nbsp;(4.36&amp;nbsp;ly)&lt;ref name=&quot;RECONS&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{cite web|work= astro.gsu.edu| publisher= Research Consortium On Nearby Stars, Georgia State University|date=7 September 2007|title=The One Hundred Nearest Star Systems |url=http://www.astro.gsu.edu/RECONS/TOP100.posted.htm|access-date=2 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20071112173559/http://www.chara.gsu.edu/RECONS/TOP100.posted.htm|archive-date=12 November 2007| url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}}}

| frostline       = {{val|5|u=AU|p=~}}&lt;ref name=&quot;Mumma&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Mumma |first1=M. J. |last2=Disanti |first2=M. A. |last3=Dello Russo |first3=N. |last4=Magee-Sauer |first4=K. |last5=Gibb |first5=E. |last6=Novak |first6=R. |display-authors = 3| year= 2003 |title=Remote infrared observations of parent volatiles in comets: A window on the early solar system |journal=Advances in Space Research |volume=31 |issue=12 |pages=2563–2575 |bibcode= 2003AdSpR..31.2563M |doi=10.1016/S0273-1177(03)00578-7}}&lt;/ref&gt;
| outerplanetname = [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]
| semimajoraxis   = 30.07 AU&lt;ref name=Horizons group=&quot;D&quot;&gt;{{cite web |first=Donald K. |last=Yeomans |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/horizons_batch.cgi?batch=1&amp;COMMAND=%278%27&amp;TABLE_TYPE=%27ELEMENTS%27&amp;START_TIME=%272000-01-01%27&amp;STOP_TIME=%272000-01-02%27&amp;STEP_SIZE=%27200%20years%27&amp;CENTER=%27@0%27&amp;OUT_UNITS=%27AU-D%27 |title=HORIZONS Web-Interface for Neptune Barycenter (Major Body=8) |publisher=[[JPL Horizons On-Line Ephemeris System]] | website= jpl.nasa.gov|access-date=18 July 2014 |archive-date=7 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210907055935/https://ssd.jpl.nasa.gov/horizons_batch.cgi?batch=1&amp;COMMAND=%278%27&amp;TABLE_TYPE=%27ELEMENTS%27&amp;START_TIME=%272000-01-01%27&amp;STOP_TIME=%272000-01-02%27&amp;STEP_SIZE=%27200%20years%27&amp;CENTER=%27%400%27&amp;OUT_UNITS=%27AU-D%27 |url-status=live }}{{snd}}Select &quot;Ephemeris Type: Orbital Elements&quot;, &quot;Time Span: 2000-01-01 12:00 to 2000-01-02&quot;. (&quot;Target Body: Neptune Barycenter&quot; and &quot;Center: Solar System Barycenter (@0)&quot;.)&lt;/ref&gt;
| Kuiper_cliff    = 50–70 AU&lt;ref name=&quot;twotino&quot;&gt;{{cite journal | first1= E. I.| last1= Chiang |title=Resonance Occupation in the Kuiper Belt: Case Examples of the 5:2 and Trojan Resonances |journal=The Astronomical Journal |volume=126 |issue=1 |pages=430–443 |date=2003 |doi=10.1086/375207 |last2=Jordan |first2=A. B. |last3=Millis |first3=R. L. |last4=Buie |first4=M. W. |last5=Wasserman |first5=L. H. |last6=Elliot |first6=J. L. |last7=Kern |first7=S. D. |last8=Trilling |first8=D. E. |last9=Meech |first9=K. J. | display-authors = 3| bibcode= 2003AJ....126..430C |arxiv=astro-ph/0301458 |s2cid=54079935}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= &quot;KuiperGap&quot;&gt;{{cite journal |first1=C. | last1=de la Fuente Marcos |first2=R. | last2= de la Fuente Marcos |title=Past the outer rim, into the unknown: structures beyond the Kuiper Cliff |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Letters |volume=527 |issue=1 |pages= L110–L114 |url=https://academic.oup.com/mnrasl/article-abstract/527/1/L110/7280408 |publication-date=20 September 2023 |date=January 2024 |access-date=28 September 2023 |bibcode=2024MNRAS.527L.110D |arxiv=2309.03885 |doi=10.1093/mnrasl/slad132 | doi-access=free |s2cid= |archive-date=28 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231028132004/https://academic.oup.com/mnrasl/article-abstract/527/1/L110/7280408 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| heliopause      = detected at 120 AU&lt;ref name=&quot;heliopause&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nasa.gov/mission_pages/voyager/voyager20130912.html#.UjJLPZKR86s|title=NASA Spacecraft Embarks on Historic Journey Into Interstellar Space|first=Tony|last=Greicius| website= nasa.gov| date=5 May 2015|access-date=19 April 2024|archive-date=11 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611233345/https://www.nasa.gov/mission_pages/voyager/voyager20130912.html#.UjJLPZKR86s|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| hillsphere      = {{cvt|0.865|-|1.1|pc|AU ly pc|order=out|lk=out}}&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Souami |first1=D. |last2= Cresson |first2=J. |last3=Biernacki |first3=C. |last4=Pierret |first4=F. |title=On the local and global properties of gravitational spheres of influence |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=21 August 2020 |volume= 496 |issue=4 |pages= 4287–4297 |doi= 10.1093/mnras/staa1520|doi-access=free | arxiv= 2005.13059 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Chebotarev&quot;&gt;{{cite journal |last1=Chebotarev |first1=G. A. |title=Gravitational Spheres of the Major Planets, Moon and Sun |journal=Astronomicheskii Zhurnal |date=1 January 1963 |volume=40 |pages=812 |bibcode=1964SvA.....7..618C |url=https://adsabs.harvard.edu/full/1964SvA.....7..618C |issn=0004-6299 |access-date=6 May 2024 |archive-date=7 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240507030847/https://adsabs.harvard.edu/full/1964SvA.....7..618C |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

| noknown_stars   = yes
| noknown_planets = yes
| stars           = [[နေ]]
| planets         = {{Longitem|{{Plainlist|*[[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]
* [[သောကြာဂြိုဟ်]]
* [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]
* [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]
* [[ကြာသပတေးဂြိုဟ်]]
* [[စနေဂြိုဟ်]]
* [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]
* [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]}}}}
| dwarfplanets    = {{Longitem|{{Plainlist|
* {{Dp|စီးရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* {{Dp|Orcus}}
* [[ပလူတို]]
* [[ဟောက်မေယာ]]
* {{Dp|Quaoar}}
* [[မက်ကီမက်ကီ]]
* {{Dp|ဂေါင်ဂေါင် (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* [[အဲရစ် (ဂြိုဟ်သိမ်)]]
* {{Dp|ဆဒ်နာ (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* &amp;nbsp;[[List of possible dwarf planets|''more candidates...'']]
}}}}
| satellites      = ၇၅၈&lt;ref name=&quot;JPLbodies&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{Cite web |title=Solar System Objects |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210707142304/https://ssd.jpl.nasa.gov/ |archive-date=7 July 2021 |access-date=14 August 2023 |publisher=NASA/JPL Solar System Dynamics }}&lt;/ref&gt;
| minorplanets    = 1,462,402&lt;ref name=&quot;MPCSummary&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{Cite web |title=Latest Published Data |url=https://minorplanetcenter.net/mpc/summary |access-date=27 May 2024 |website=The International Astronomical Union Minor Planet Center |archive-date=5 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190305034947/https://minorplanetcenter.net/mpc/summary |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| comets          = 4,629&lt;ref name=MPCSummary group=&quot;D&quot;/&gt;

| inclination    = ~60°, to the ecliptic{{Refn |group=lower-alpha |name=angle}}&lt;!-- If anyone can find a cited value for the inclination of the Solar System's invariable plane to the galactic plane, please replace this value --&gt;
| galacticcenter = {{longitem|24,000–28,000 ly}}&lt;ref name=&quot;francis14&quot;&gt;{{cite journal |first1=Charles |last1=Francis |first2=Erik |last2=Anderson |s2cid= 119235554 |title=Two estimates of the distance to the Galactic Centre |journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |date=June 2014 |volume=441 |issue=2 |pages=1105–1114 |doi=10.1093/mnras/stu631 |doi-access=free |bibcode= 2014MNRAS.441.1105F |arxiv=1309.2629}}&lt;/ref&gt;
| orbitalspeed   = {{longitem|720,000&amp;nbsp;km/h (450,000&amp;nbsp;mi/h)&lt;ref name=&quot;roughfactsofthesun&quot; /&gt;}}
| orbitalperiod  = နှစ်သန်းပေါင်း ၂၃၀ နီးပါး&lt;ref name=&quot;roughfactsofthesun&quot;&gt;{{Cite web |title=Sun: Facts |url=https://science.nasa.gov/sun/facts/ |access-date=19 April 2024 |website=science.nasa.gov |date=14 November 2017 |language=en-US |archive-date=19 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419151126/https://science.nasa.gov/sun/facts/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| spectral       = [[ကြယ်ပုဝါ|G2V]]
}}

'''နေအဖွဲ့အစည်း'''သည် [[နေ]]နှင့် နေကို လှည့်ပတ်နေသော ဒြပ်ထုများကို ဆွဲငင်အားဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည့် စနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အထင်ရှားဆုံး ပါဝင်သည့် အရာဝတ္ထုများမှာ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးဖြစ်ကာ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]လည်း ယင်းတို့အနက် တစ်လုံးဖြစ်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် [[နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ]]အတွင်းရှိ သီးခြားတည်ရှိသော [[ကြယ်]]တစ်စင်းတည်းပါဝင်သည့် ဂြိုဟ်စနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ပိုမိုကြီးမားသော ကြယ်စနစ်တစ်ခု၏ အစိတ်အပိုင်း မဟုတ်ပေ။ ဤစနစ်သည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄.၆ ဘီလီယံခန့်က မော်လီကျူးတိမ်တိုက်တစ်ခု၏ သိပ်သည်းသော ဒေသတစ်ခု ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျရာမှ ဖွဲ့စည်းလာခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်ကြောင့် နေနှင့် မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ယင်းချပ်ပြားမှ နေကို လှည့်ပတ်နေသော အရာဝတ္ထုများ စုစည်းဖွဲ့စည်းလာခဲ့ကြသည်။

နေသည် နေအဖွဲ့အစည်း၏ စုစုပေါင်းဒြပ်ထု၏ ၉၉.၈၆ ရာခိုင်နှုန်းကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ နေ၏ အူတိုင်အတွင်း [[ဟိုက်ဒရိုဂျင်]]သည် [[ဟီလီယမ်]]အဖြစ်သို့ ပေါင်းစပ်သွားပြီး [[စွမ်းအင်]]ကို ထုတ်လွှတ်သည်။ ထိုစွမ်းအင်သည် နေ၏ ဖိုတိုစဖီးယားအလွှာ (photosphere) မှတစ်ဆင့် အပြင်သို့ ထုတ်လွှတ်ပေးသည်။ ဤဖြစ်စဉ်ကြောင့် [[ဟေလီယိုစဖီးယား]] ဖြစ်ပေါ်လာပြီး နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း အပူချိန်သည် နေမှ အကွာအဝေး တိုးလာသည်နှင့်အမျှ တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားသည်။
နေအဖွဲ့အစည်းတွင် ဒြပ်ထုအများဆုံးရှိသည့် နောက်ထပ်အရာဝတ္ထုများမှာ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးဖြစ်သည်။ သတ်မှတ်ချက်အရ ဂြိုဟ်တစ်လုံးစီသည် ၎င်းနေထိုင်ရာ ပတ်လမ်းကို အဓိက လွှမ်းမိုးထားသည်။ နေနှင့် အနီးဆုံးမှ အဝေးဆုံးသို့ အစဉ်လိုက်ကြည့်လျှင် ကျောက်သားဂြိုဟ်များဖြစ်သည့် [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ကို တွေ့ရသည်။ ဤဂြိုဟ်လေးလုံးသည် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ပါဝင်ကြသည်။ ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့် အင်္ဂါဂြိုဟ်တို့သည် နေ၏ [[သက်ရှိများ နေထိုင်နိုင်သောဇုန်]] (habitable zone) အတွင်း ပတ်လမ်းဖြင့် လှည့်ပတ်နေသည့် တစ်ခုတည်းသော ဂြိုဟ်များဖြစ်သည်။ ထိုဇုန်အတွင်း [[နေရောင်ခြည်]]သည် လေထုဖိအားရှိသည့် အခြေအနေတွင် မျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ ရေကို အရည်အဖြစ် တည်ရှိနေနိုင်စေသည်။
[[နက္ခတ္တဗေဒယူနစ်]] (AU) ငါးယူနစ်ခန့်အကွာရှိ နှင်းခဲမျဉ်း၏ အပြင်ဘက်တွင် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ပိုင်းဂြိုဟ်များ တည်ရှိကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်နှစ်လုံးဖြစ်သည့် [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]နှင့် [[စနေဂြိုဟ်]]၊ ရေခဲဧရာမဂြိုဟ်နှစ်လုံးဖြစ်သည့် [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]နှင့် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]တို့ ပါဝင်သည်။ ဂျူပီတာဂြိုဟ်နှင့် စနေဂြိုဟ်တို့သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း နေကဲ့သို့ ကြယ်များမဟုတ်သော အရာဝတ္ထုများ၏ စုစုပေါင်းဒြပ်ထု၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်။

ပတ်လမ်းကို အဓိက လွှမ်းမိုးထားခြင်းမရှိသော်လည်း နေကို တိုက်ရိုက်လှည့်ပတ်နေသော ဂြိုဟ်ဒြပ်ထုရှိသည့် အရာဝတ္ထုများကို [[ဂြိုဟ်ပု]] သို့မဟုတ် ဂြိုဟ်သိမ်များဟု ခေါ်သည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂ၏ ဂြိုဟ်ငယ်များဆိုင်ရာ ဗဟိုဌာန (Minor Planet Center) က [[စီးရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်)|ဆီးရီးစ်]]၊ [[ပလူတို]]၊ [[အဲရစ် (ဂြိုဟ်သိမ်)|အဲရစ်]]၊ [[မက်ကီမက်ကီ]]နှင့် [[ဟောက်မေယာ]]တို့ကို [[ဂြိုဟ်သိမ်]]များအဖြစ် စာရင်းသွင်းထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web | title=Dwarf Planets | publisher=IAU Minor Planet Center | date=2025-11-21 | url=https://minorplanetcenter.net/dwarf_planets | access-date=2026-01-19 }}&lt;/ref&gt; အခြား နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုလေးခုဖြစ်သည့် အော်ကပ်စ်၊ ကွာအိုအာ၊ ဂေါင်ဂေါင်နှင့် ဆက်ဒ်နာတို့ကိုလည်း ယေဘုယျအားဖြင့် ဂြိုဟ်သိမ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Holler_2021&quot;&gt;{{cite encyclopedia | title=Trans-Neptunian Dwarf Planets | first=Bryan J. | last=Holler | encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Planetary Science | date=December 22, 2021 | doi=10.1093/acrefore/9780190647926.013.208 | isbn=978-0-19-064792-6 }}&lt;/ref&gt;
ဂြိုဟ်သိမ်များထက် ဒြပ်ထုပိုမိုနည်းပါးသော အရာဝတ္ထုများတွင် [[ဥက္ကာခဲ]]များ၊ [[ကြယ်တံခွန်]]များ၊ စင်တောများ၊ ဥက္ကာမှုန်များနှင့် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်တိမ်တိုက်များကဲ့သို့သော အရွယ်အစားသေးငယ်သည့် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများစွာ ပါဝင်သည်။ ဂြိုဟ်သိမ်ဖြစ်သော ဆီးရီးစ်နှင့် ဤအရာဝတ္ထုငယ်များစွာသည် အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်တို့၏ ပတ်လမ်းများအကြားရှိ [[ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်]]တွင် တည်ရှိကြသည်။ အခြားဂြိုဟ်သိမ်များအားလုံးမှာ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်ကို ကျော်လွန်သည့် အရာဝတ္ထုအုပ်စုများတွင် ပါဝင်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ အပြင်ဘက်တွင်ရှိသော [[ခိုက်ပါး ခါးပတ်]]၌လည်းကောင်း၊ ပိုမိုဝေးကွာသော ပြန့်ကျဲ ချပ်ပြား၌လည်းကောင်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။

နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများစွာသည် နေကို တိုက်ရိုက်လှည့်ပတ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ပိုမိုကြီးမားသော အရာဝတ္ထုများကို လှည့်ပတ်နေသည့် [[သဘာဝ ဂြိုဟ်ရံလ]]များ (natural satellites) ဖြစ်ကြသည်။ ယင်းတို့ကို အများအားဖြင့် “လများ” ဟု ခေါ်ကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းတစ်လျှောက်တွင် ဤဂြိုဟ်ရံလများကို တွေ့ရှိနိုင်ပြီး အကြီးဆုံးအရွယ်အစားတွင် ဂြိုဟ်တစ်လုံးနှင့် ဆင်တူသော ဒြပ်ထုရှိသည့် ဂြိုဟ်ရံလများမှ အငယ်ဆုံးအရွယ်အစားရှိ ဒြပ်ထုအလွန်နည်းပါးသော ဂြိုဟ်ရံလငယ်များအထိ အရွယ်အစားအမျိုးမျိုး ရှိကြသည်။
အကြီးဆုံး ဂြိုဟ်ရံလနှစ်လုံးဖြစ်သည့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ [[ဂျန်နမိတ် (ဂြိုဟ်ရံလ)|ဂန်နီမီးဒ်]]နှင့် စနေဂြိုဟ်၏ [[တိုက်တန် (ဂြိုဟ်ရံလ)|တိုက်တန်]]တို့သည် အငယ်ဆုံးဂြိုဟ်ဖြစ်သော ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်ထက် အရွယ်အစားပိုကြီးသော်လည်း ဒြပ်ထုမှာ ပိုနည်းသည်။ ကမ္ဘာ၏လအပါအဝင် ဒြပ်ထုအများဆုံးရှိသည့် ဂြိုဟ်ရံလခုနစ်လုံးသည် ဂြိုဟ်သိမ်အားလုံးထက် ဒြပ်ထုရော အရွယ်အစားပါ ပိုမိုကြီးမားကြသည်။

ဟေလီယိုစဖီးယားအတွင်းရှိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေရောင်ခြည်လေမှ ထွက်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသယ်ဆောင်သည့် ပလာစမာအမှုန်များ၏ အဆက်မပြတ် ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်မှုကို ခံနေရသည်။ ဤအမှုန်များသည် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်များ၊ ဓာတ်ငွေ့များနှင့် ကော့စမစ်များနှင့်အတူ နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများအကြား ပျံ့နှံ့နေသော ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။ နေမှ အကွာအဝေး နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၇၀ မှ ၉၀ ခန့်အကွာတွင် နေရောင်ခြည်လေသည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ရပ်တန့်သွားသည်။ ယင်းကြောင့် ဟေလီယိုပေါ့စ် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသတို့၏ နယ်နိမိတ်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။

သီအိုရီအရ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆထားသော [[အော့တ်တိမ်တိုက်]]သည် ကာလရှည်ကြာ ပတ်လမ်းရှိသည့် [[ကြယ်တံခွန်]]များ၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂,၀၀၀ ကျော်အကွာမှ စတင်ကာ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသအထိ ပျံ့နှံ့တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးနယ်နိမိတ်သည် နေ၏ ဟေးလ်စဖီးယား (Hill sphere) အနားစွန်းအထိ ရောက်ရှိပြီး ယင်းအကွာအဝေးမှာ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၁၇၈,၀၀၀ မှ ၂၂၇,၀၀၀ (အလင်းနှစ် ၂.၈၁ မှ ၃.၅၉) အထိ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် နေ၏ ဆွဲငင်အားဆိုင်ရာ အလားအလာစွမ်းအင်သည် ဂလက်ဆီ၏ အလားအလာစွမ်းအင်နှင့် တူညီလာသည်။&lt;ref name=&quot;e735&quot;&gt;{{citation | last1=Obidowski | first1=Justine C. | last2=Webb | first2=Jeremy J. | last3=Zwart | first3=Simon Portegies | last4=Cai | first4=Maxwell X. | title=Oort Cloud Formation and Evolution in Star Clusters | journal=The Astrophysical Journal | date=2025 | volume=987 | issue=1 | arxiv=2505.17246 | page=29 | doi=10.3847/1538-4357/add92c | bibcode=2025ApJ...987...29O | doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

လက်ရှိတွင် နေအဖွဲ့အစည်းသည် [[ဒေသခံတိမ်တိုက်]] (Local Cloud) ဟုခေါ်သော ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံအရ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆထားသော အော့တ်တိမ်တိုက်သည် ကာလရှည်ကြာ ပတ်လမ်းရှိသည့် ကြယ်တံခွန်များ၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂,၀၀၀ ကျော်အကွာမှ စတင်ကာ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသအထိ ပျံ့နှံ့တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးနယ်နိမိတ်သည် နေ၏ ဟေးလ်စဖီးယား (Hill sphere) အနားစွန်းအထိ ရောက်ရှိပြီး ယင်းအကွာအဝေးမှာ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၁၇၈,၀၀၀ မှ ၂၂၇,၀၀၀ ([[အလင်းနှစ်]] ၂.၈၁ မှ ၃.၅၉) အထိ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် နေ၏ ဆွဲငင်အားဆိုင်ရာ အလားအလာစွမ်းအင်သည် ဂလက်ဆီ၏ အလားအလာစွမ်းအင်နှင့် တူညီလာသည်။
လက်ရှိတွင် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ဒေသခံတိမ်တိုက် (Local Cloud) ဟုခေါ်သော ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား  ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်တိမ်တိုက်တစ်ခုအတွင်း ဖြတ်သန်းရွေ့လျားနေသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် အနီးဆုံးကြယ်ဖြစ်သော [[ပရိုစီမာ စင်တောရိ]]သည် နေမှ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂၆၉,၀၀၀ (အလင်းနှစ် ၄.၂၅) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် ပရိုစီမာ စင်တောရိတို့သည် နှစ်ခုစလုံး နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီအတွင်းရှိ အလင်းနှစ် ၁,၀၀၀ ခန့်သာ ကျယ်ဝန်းသော ဒေသငယ်တစ်ခုဖြစ်သည့် ဒေသခံပူဖောင်း (Local Bubble) အတွင်းတွင် တည်ရှိကြသည်။

== အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်း==
နေအဖွဲ့အစည်းတွင် နေနှင့် ဆွဲငင်အားကြောင့် နေကို ချည်နှောင်ထားပြီး နေကို လှည့်ပတ်နေသော အရာဝတ္ထုအားလုံး ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;x579&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;l783&quot;&gt;{{cite web | last=Boulter | first=Michael | title=SOLAR SYSTEM Definition und Bedeutung | website=Collins Englisch Wörterbuch | date=July 7, 2025 | url=https://www.collinsdictionary.com/de/worterbuch/englisch/solar-system | language=de | access-date=July 10, 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;n787&quot;&gt;{{cite web | title=Features of our Solar System guide for KS3 physics students | website=BBC Bitesize | date=June 6, 2022 | url=https://www.bbc.co.uk/bitesize/articles/zxyw7yc | access-date=July 10, 2025}}&lt;/ref&gt;
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂ (International Astronomical Union) က နေအဖွဲ့အစည်းကို နေ၊ နေ၏ ဆွဲငင်အားကြောင့် ချည်နှောင်ထားသော အရာဝတ္ထုအားလုံး၊ ၎င်း၏ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးနှင့် နေကို လှည့်ပတ်နေသော အခြားကောင်းကင်အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည့် စနစ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;IAU Office of Astronomy for Education y607&quot;&gt;{{cite web | title=IAU Office of Astronomy for Education | website=astro4edu.org | publisher=IAU Office of Astronomy for Education | url=https://astro4edu.org/resources/glossary/term/314/ | access-date=11 December 2023 | archive-date=11 December 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231211093539/https://astro4edu.org/resources/glossary/term/314/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt; အမေရိကန် အမျိုးသားလေကြောင်းနှင့် အာကာသစီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ (NASA) ကလည်း နေအဖွဲ့အစည်းတွင် နေနှင့် ၎င်း၏ ဂြိုဟ်စနစ်တို့ ပါဝင်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။&lt;ref name=&quot;k349&quot;&gt;{{cite web | title=Solar System: Facts | website=NASA Science | date=November 13, 2017 | url=https://science.nasa.gov/solar-system/solar-system-facts/ | access-date=July 10, 2025}}&lt;/ref&gt;

ဤအမည်ကို စာလုံးအကြီး၊ အသေး ရေးသားပုံမှာ ကွဲပြားမှုရှိသည်။ သီးသန့်အမည်နာမအဖြစ် အသုံးမပြုဘဲ စာလုံးအကြီးမပါဘဲ “solar system” ဟု ရေးသားသည့်အခါ နေအဖွဲ့အစည်းကိုယ်တိုင်ကိုလည်းကောင်း၊ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် ဆင်တူသော အခြားဂြိုဟ်စနစ်တစ်ခုခုကိုလည်းကောင်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;x579&quot;&gt;{{cite web | title=Definition of SOLAR SYSTEM | website=Merriam-Webster | date=August 5, 2024 | url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/solar%20system | access-date=July 10, 2025}}&lt;/ref&gt; နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ အမည်နာမသတ်မှတ်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ တရားဝင်အာဏာရှိသော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂသည် ကောင်းကင်အရာဝတ္ထုတစ်ခုချင်းစီ၏ အမည်များကို စာလုံးအကြီးဖြင့် စတင်ရေးသားရန် သတ်မှတ်ထားသည်။ သို့သော် ၎င်း၏ အမည်ပေးခြင်းဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်စာတမ်းတွင် “Solar System” နှင့် “solar system” ဟူသော ရေးသားပုံနှစ်မျိုးစလုံးကို အသုံးပြုထားသည်။

== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
===အတိတ်===
နေအဖွဲ့အစည်းသည် လွန်ခဲ့သော အနည်းဆုံး နှစ်ပေါင်း ၄.၅၆၈ ဘီလီယံခန့်က ကြီးမားသော မော်လီကျူးတိမ်တိုက်အတွင်းရှိ ဒေသတစ်ခု ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျခြင်းမှ စတင်ဖွဲ့စည်းလာခဲ့သည်။ ဤမူလတိမ်တိုက်သည် အလင်းနှစ်အတော်များများ ကျယ်ဝန်းခဲ့ဖွယ်ရှိပြီး ကြယ်များစွာကိုလည်း ဖွားမြင်ပေးခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ မော်လီကျူးတိမ်တိုက်များတွင် ပုံမှန်တွေ့ရသည့်အတိုင်း ဤတိမ်တိုက်သည်လည်း အများအားဖြင့် [[ဟိုက်ဒရိုဂျင်]]ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး [[ဟီလီယမ်]]အချို့နှင့် ယခင်ကြယ်မျိုးဆက်များအတွင်း ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပိုမိုလေးလံသည့် ဒြပ်စင်များကို အနည်းငယ်မျှသာ ပါဝင်ခဲ့သည်။

နေမဖွဲ့စည်းမီက တည်ရှိခဲ့သော နက်ဗျူလာတိမ်တိုက်သည် ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျလာစဉ် ထောင့်အဟုန် ထိန်းသိမ်းခြင်းနိယာမကြောင့် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ လည်ပတ်လာခဲ့သည်။ ဒြပ်ထုအများစု စုဝေးရာ အလယ်ဗဟိုသည် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများထက် ပိုမိုပူပြင်းလာခဲ့သည်။ ကျုံ့ဝင်လာသော နက်ဗျူလာတိမ်တိုက်သည် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ လည်ပတ်လာသည်နှင့်အမျှ အချင်း ၂၀၀ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် (AU) ခန့်ရှိသော မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားတစ်ခုအဖြစ် ပြားချပ်လာခဲ့ပြီး အလယ်ဗဟိုတွင် ပူပြင်းသိပ်သည်းသော မူလကြယ်တစ်စင်း ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။

ဂြိုဟ်များသည် ထိုချပ်ပြားအတွင်းမှ ပစ္စည်းများ တဖြည်းဖြည်း စုဝေးတိုးပွားလာခြင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ချပ်ပြားအတွင်းရှိ ဖုန်မှုန့်များနှင့် ဓာတ်ငွေ့များသည် အပြန်အလှန် ဆွဲငင်အားသက်ရောက်ကာ ပေါင်းစည်းလာပြီး ပိုမိုကြီးမားသော အရာဝတ္ထုများအဖြစ် တဖြည်းဖြည်း ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသည်။ အစောပိုင်း နေအဖွဲ့အစည်းတွင် မူလဂြိုဟ်များ ရာနှင့်ချီ၍ ရှိခဲ့နိုင်သော်လည်း ၎င်းတို့သည် အချင်းချင်း ပေါင်းစည်းသွားခြင်း၊ ပျက်စီးသွားခြင်း သို့မဟုတ် အပြင်ဘက်သို့ လွင့်ထွက်သွားခြင်းတို့ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ယနေ့တွေ့ရသော [[ဂြိုဟ်]]များ၊ [[ဂြိုဟ်ပု]]များနှင့် ကျန်ရှိနေသော [[ဂြိုဟ်ငယ်]]အမျိုးမျိုးသာ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ဂြိုဟ်များ စုဝေးဖွဲ့စည်းလာသည့် ဖြစ်စဉ်မှ ထွက်ပေါ်လာသော အပူသည် ပထမဆုံးနှစ်ပေါင်း တစ်သန်းအတွင်း ဟိုက်ဒရိုကာဗွန်မော်လီကျူးများ၏ ဆူမှတ်ထက် ကျော်လွန်ခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် အတွင်းပိုင်းဂြိုဟ်များတွင် ကာဗွန်ပါဝင်မှု နည်းပါးခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်၏ နယ်နိမိတ်ကို “ကျပ်ခိုးမျဉ်း” (soot line) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ ချပ်ပြား အေးလာသည်နှင့်အမျှ ဤမျဉ်းသည် နေဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွေ့လျားလာခဲ့ပြီး ယခုအခါ ကမ္ဘာ၏ နေကိုပတ်လမ်းအတွင်း၌ တည်ရှိနေသည်။
သတ္တုများနှင့် ဆီလီကိတ်များမှလွဲ၍ အခြားပစ္စည်းများသည် ဆူမှတ်ပိုမိုမြင့်မားသောကြောင့် အစိုင်အခဲအခြေအနေဖြင့် တည်ရှိနေနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ထိုဒေသတွင် အဓိကအားဖြင့် ကျောက်သားများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ဂြိုဟ်များ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသည်။ ယင်းတို့မှာ [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အပူဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိသော ဤပစ္စည်းများသည် နေ၏ မူလနက်ဗျူလာတိမ်တိုက်အတွင်း ပါဝင်သည့် ပစ္စည်းစုစုပေါင်း၏ အနည်းငယ်မျှသာ ဖြစ်သောကြောင့် ကမ္ဘာကဲ့သို့ ကျောက်သားဂြိုဟ်များသည် အရွယ်အစား အလွန်ကြီးမားလာနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။

ဧရာမဂြိုဟ်များ ([[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]၊ [[စနေဂြိုဟ်]]၊ [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]နှင့် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]) တို့သည် နှင်းခဲမျဉ်း (frost line) ၏ အပြင်ဘက်၊ ပိုမိုဝေးကွာသော ဒေသများတွင် ဖွဲ့စည်းလာခဲ့ကြသည်။ နှင်းခဲမျဉ်းဆိုသည်မှာ အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်တို့၏ ပတ်လမ်းများအကြားရှိ နယ်နိမိတ်ဖြစ်ပြီး ထိုနေရာတွင် အပူချိန်သည် မတည်ငြိမ်လွယ်သော ရေခဲဒြပ်ပေါင်းများ အစိုင်အခဲအဖြစ် တည်ရှိနေနိုင်လောက်အောင် အေးမြသည်။ ဤဂြိုဟ်များကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော ရေခဲပစ္စည်းများသည် ကမ္ဘာကဲ့သို့ အတွင်းပိုင်းရှိ ကျောက်သားဂြိုဟ်များကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော သတ္တုများနှင့် ဆီလီကိတ်များထက် ပိုမိုပေါများခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် ဒြပ်ထုအလွန်ကြီးမားလာပြီး အပေါ့ပါးဆုံးနှင့် အပေါများဆုံး ဒြပ်စင်များဖြစ်သည့် ဟိုက်ဒရိုဂျင်နှင့် ဟီလီယမ်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကြီးမားသည့် လေထုများကို ဆွဲငင်ဖမ်းယူနိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဂြိုဟ်များအဖြစ် မဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သော ကျန်ရှိသည့် အပျက်အစီးပစ္စည်းများသည် [[ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်]]၊ [[ခိုက်ပါး ခါးပတ်]]နှင့် [[အော့တ်တိမ်တိုက်]]တို့ကဲ့သို့သော ဒေသများတွင် စုဝေးလာခဲ့ကြသည်။
နှစ်ပေါင်း သန်း ၅၀ အတွင်း မူလကြယ်၏ အလယ်ဗဟို၌ ဟိုက်ဒရိုဂျင်၏ ဖိအားနှင့် သိပ်သည်းဆသည် အလွန်မြင့်မားလာခဲ့ပြီး အပူနျူကလီးယား ပေါင်းစပ်မှု စတင်ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ကြယ်၏ အူတိုင်တွင် ဟီလီယမ်များ စုဝေးလာသည်နှင့်အမျှ နေသည် ပိုမိုတောက်ပလာခဲ့သည်။ နေ၏ [[ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်]]အဖြစ် သက်တမ်းအစောပိုင်းကာလတွင် ၎င်း၏ တောက်ပမှုသည် ယနေ့တောက်ပမှု၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ရှိခဲ့သည်။ အပူချိန်၊ တုံ့ပြန်မှုနှုန်း၊ ဖိအားနှင့် သိပ်သည်းဆတို့သည် ဟိုက်ဒရိုစတက်တစ် မျှခြေ (hydrostatic equilibrium) ရရှိသည်အထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ထိုမျှခြေတွင် အပူဖိအားသည် ဆွဲငင်အားကို ပြန်လည်ချိန်ညှိပေးသည်။ ဤအဆင့်တွင် နေသည် ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်တစ်စင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ နေမှ ထွက်ပေါ်လာသော နေရောင်ခြည်လေသည် ဟေလီယိုစဖီးယားကို ဖန်တီးပေးခဲ့ပြီး မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားအတွင်း ကျန်ရှိနေသော ဓာတ်ငွေ့နှင့် ဖုန်မှုန့်များကို ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသအတွင်းသို့ လွင့်စင်သွားစေခဲ့သည်။

မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြား ပျောက်ကွယ်သွားပြီးနောက် နိုက်စ် မော်ဒယ် (Nice Model) အရ ဂြိုဟ်သေးလောင်းများနှင့် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်များအကြား ဆွဲငင်အားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော အပြန်အလှန် နီးကပ်တွေ့ဆုံမှုများသည် ဂြိုဟ်တစ်ခုစီကို မတူညီသော ပတ်လမ်းများသို့ ရွေ့လျားစေခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးတွင် ဒိုင်းနမစ်ဆိုင်ရာ မတည်ငြိမ်မှု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ဂြိုဟ်သေးလောင်းများသည် နေရာအနှံ့သို့ ပြန့်ကျဲသွားခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်များသည် ယနေ့တည်ရှိနေသော ပတ်လမ်းအနေအထားများသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။

ဤကာလအတွင်း ဂရန်းတက်ခ် ယူဆချက် (grand tack hypothesis) အရ ဂျူပီတာဂြိုဟ်သည် နေဘက်သို့ နောက်ဆုံးအကြိမ် ရွေ့လျားဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီး ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်၏ အစိတ်အပိုင်းအများအပြားကို ပြန့်ကျဲစေခဲ့သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်ကြောင့် အတွင်းပိုင်းဂြိုဟ်များအပေါ် နှောင်းပိုင်း ပြင်းထန်သော ဥက္ကာဗုံးကြဲတိုက်ခတ်မှု (Late Heavy Bombardment) ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။

=== ပစ္စုပ္ပန်နှင့် အနာဂါတ်===
နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေကို ဗဟိုပြု၍ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု သီးခြားဖြစ်သော ဆွဲငင်အားဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည့် ပတ်လမ်းများအတိုင်း လှည့်ပတ်နေခြင်းဖြင့် အတော်အတန် တည်ငြိမ်ပြီး ဖြည်းဖြည်းချင်း ပြောင်းလဲနေသော အခြေအနေတွင် ရှိနေသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် နှစ်ပေါင်း ဘီလီယံများစွာကြာအောင် အတော်အတန် တည်ငြိမ်နေခဲ့သော်လည်း နည်းပညာပိုင်းအရ ဒိုင်းနမစ်ဆိုင်ရာ မငြိမ်မသက်မှုရှိပြီး နောက်ဆုံးတွင် ပြိုကွဲပျက်စီးသွားနိုင်သည်။ လာမည့် နှစ်ပေါင်း ဘီလီယံအနည်းငယ်အတွင်း အခြားကြယ်တစ်စင်းသည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း ဖြတ်သန်းသွားနိုင်ခြေ အနည်းငယ်ရှိသည်။ ယင်းဖြစ်ရပ်ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်း၏ တည်ငြိမ်မှု ပျက်ယွင်းသွားနိုင်ပြီး နှစ်သန်းပေါင်းများစွာ ကြာပြီးနောက် ဂြိုဟ်များ အပြင်ဘက်သို့ လွင့်ထွက်သွားခြင်း၊ ဂြိုဟ်အချင်းချင်း တိုက်မိခြင်း သို့မဟုတ် ဂြိုဟ်များ နေထဲသို့ ဝင်တိုက်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။ သို့သော် ထိုဖြစ်ရပ်ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ယနေ့ရှိနေသည့် အခြေအနေနှင့် အလွန်ဆင်တူသော အခြေအနေတွင် ဆက်လက်တည်ရှိနေနိုင်ခြေက ပိုများသည်။

နေ၏ [[ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်]]အဖြစ် တည်ရှိသည့်ကာလသည် အစမှအဆုံးအထိ နှစ်ပေါင်း ၁၀ ဘီလီယံခန့် ကြာမြင့်မည်ဖြစ်သည်။ ယင်းကာလသည် နေ၏ ကြယ်အကြွင်းအကျန်အဆင့်သို့ မရောက်မီ နောက်ဆက်တွဲ အဆင့်အားလုံး၏ စုစုပေါင်းကာလဖြစ်သော နှစ်ပေါင်း ၂ ဘီလီယံခန့်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ပိုမိုရှည်လျားသည်။
နေ၏ အူတိုင်အတွင်းရှိ ဟိုက်ဒရိုဂျင်များအားလုံး ဟီလီယမ်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်အထိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် ယနေ့သိရှိထားသည့် အခြေအနေနှင့် အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် တူညီနေမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်သည် ယခုမှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၅ ဘီလီယံခန့်အကြာတွင် ဖြစ်ပေါ်မည်ဖြစ်သည်။ ဤအချိန်သည် နေ၏ ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်အဖြစ် တည်ရှိသည့် သက်တမ်းကုန်ဆုံးချိန်လည်း ဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်တွင် နေ၏ အူတိုင်သည် ကျုံ့ဝင်လာမည်ဖြစ်ပြီး မလှုပ်ရှားတော့သော ဟီလီယမ်အူတိုင်ကို ဝန်းရံထားသည့် အလွှာတစ်ခုအတွင်း ဟိုက်ဒရိုဂျင်ပေါင်းစပ်မှု ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ နေမှ ထုတ်လွှတ်သော စွမ်းအင်ပမာဏသည် ယနေ့ထက် ပိုမိုများပြားလာမည်ဖြစ်သည်။ နေ၏ အပြင်ဘက်အလွှာများသည် လက်ရှိအချင်းထက် အဆ ၂၆၀ ခန့်အထိ ဖောင်းကားကျယ်ပြန့်လာပြီး နေသည် [[ကြယ်နီဘီလူး]] (red giant) တစ်စင်း ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ မျက်နှာပြင်ဧရိယာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာခြင်းကြောင့် နေ၏ မျက်နှာပြင်အပူချိန်သည် ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်အဖြစ် တည်ရှိစဉ်ကထက် ပိုမိုနိမ့်ကျလာမည်ဖြစ်ပြီး အနိမ့်ဆုံးအပူချိန်မှာ ၂,၆၀၀ ကယ်လ်ဗင် (၄,၂၂၀ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်) ခန့် ရှိမည်ဖြစ်သည်။

ကျယ်ပြန့်လာသော နေသည် [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]နှင့် [[သောကြာဂြိုဟ်]]တို့ကို အငွေ့ပျံပျက်စီးစေမည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြသည်။ ထို့အပြင် [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ကို သက်ရှိများ နေထိုင်ရန် မဖြစ်နိုင်တော့သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိစေမည်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာဂြိုဟ်ကိုလည်း ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်သည်။
နောက်ဆုံးတွင် နေ၏ အူတိုင်သည် ဟီလီယမ်ပေါင်းစပ်မှု ဖြစ်ပေါ်နိုင်လောက်အောင် ပူပြင်းလာမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ နေသည် အူတိုင်အတွင်း ဟိုက်ဒရိုဂျင်ကို ပေါင်းစပ်လောင်ကျွမ်းခဲ့သည့် ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အချိန်အနည်းငယ်မျှသာ ဟီလီယမ်ကို လောင်ကျွမ်းမည်ဖြစ်သည်။ နေ၏ ဒြပ်ထုသည် ပိုမိုလေးလံသော ဒြပ်စင်များကို ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းနိုင်သည့်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိရန် မလုံလောက်သောကြောင့် အူတိုင်အတွင်းရှိ နျူကလီးယားတုံ့ပြန်မှုများသည် တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အပြင်ဘက်အလွှာများသည် အာကာသအတွင်းသို့ လွင့်ထွက်သွားပြီးနောက် သိပ်သည်းဆမြင့်မားသော [[ကြယ်ဖြူပု]] (white dwarf) တစ်စင်းအဖြစ် ကျန်ရစ်မည်ဖြစ်သည်။ ထိုကြယ်ဖြူပု၏ ဒြပ်ထုသည် နေ၏ မူလဒြပ်ထု၏ တစ်ဝက်ခန့်သာ ရှိသော်လည်း အရွယ်အစားမှာ ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့်သာ တူညီမည်ဖြစ်သည်။
လွင့်ထွက်သွားသော အပြင်ဘက်အလွှာများသည် ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ နက်ဗျူလာတိမ်တိုက် (planetary nebula) တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်မှတစ်ဆင့် နေကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော ပစ္စည်းအချို့သည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြားရှိ အရာဝတ္ထုများထံ ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားမည်ဖြစ်ပြီး ယခုအခါ [[ကာဗွန်]]ကဲ့သို့ ပိုမိုလေးလံသော [[ဒြပ်စင်]]များဖြင့် ကြွယ်ဝလာမည်ဖြစ်သည်။

==ယေဘုယျ အချက်အလက်များ==
နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များသည် တစ်ခါတစ်ရံ နေအဖွဲ့အစည်း၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို သီးခြားဒေသများအဖြစ် ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်၊ သောကြာဂြိုဟ်၊ ကမ္ဘာဂြိုဟ်၊ အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ပိုင်းတွင် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၊ စနေဂြိုဟ်၊ ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၊ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်နှင့် ခိုက်ပါး ခါးပတ်အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။
ခိုက်ပါး ခါးပတ်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီးနောက် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသများကို သီးခြားဒေသတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်လာကြသည်။ ယင်းဒေသတွင် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ အပြင်ဘက်၌ တည်ရှိသော အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။

== ပလူတိုအား ဂြိုဟ်အဖြစ်မှ လျော့ချခြင်း ==
[[ပလူတို|ပလူတိုဂြိုဟ်]]အား ၁၉၃၀ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀ဝ၆ခုနှစ်တွင် နက္ခတဗေဒပညာရှင်များက ဂြိုဟ်စာရင်းမှ ပယ်ထုတ်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။ အကြောင်းမှာ အရွယ်အစားသေးငယ်လွန်းခြင်း နှင့် ၎င်းနှင့် အနီးဆုံးတွင်တည်ရှိသည့် နံပါတ်(၈)ခုမြောက် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]] နှင့်လှည့်ပတ်သွားလာသည့် လမ်းကြောင်းအနေအထားခြင်း မတူညီလှသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ပလူတိုသည် စီးရပ်စ် နှင့် အဲရစ် တို့ကဲ့သို့သော ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား တစ်ခုအဖြစ်သာ စာရင်းဝင်တော့သည်။

== ဂြိုဟ်များအား ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ခြင်း ==
[[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]ကို လူတို့ရှာဖွေမတွေ့ရှိသေးမှီ၊ ရှေးကျသည့် အချိန်များကတည်းကပင် လူတို့သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အချို့သော ထင်ရှားသည့် အရာဝတ္တုတို့ကို သိရှိပြီးဖြစ်သည်။ [[နေ]]၊ လ၊ [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]၊ [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]] နှင့် [[စနေဂြိုဟ်]]တို့မှာ အစောပိုင်းရှေးဦးခေတ်နက္ခတဗေဒဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းမှတ်ရာများတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီးဖြစ်ပေသည်။ 

သို့သော် လွှဲမှားနေသည့် အချက်မှာ နေဗဟိုပြုအနေအထားအစား ကမ္ဘာဗဟိုပြုအနေအထားကိုသာ လက်ခံတွေးဆခဲ့ခြင်းနှင့် သောကြာဂြိုဟ်ကို [[ကြယ်]]အဖြစ် အမှတ်မှားခဲ့ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် ကျွန်တော်တို့နေထိုင်ရာ [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ|မိခင်ဂယ်လက်ဆီ]]တွင် သာမန်မျှဖြစ်သော အလယ်အလတ်တန်းစား [[ကြယ်]]တစ်စင်းသာဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |author=M Woolfson |title=The origin and evolution of the solar system |doi= 10.1046/j.1468-4004.2000.00012.x |date=2000 |journal=Astronomy &amp; Geophysics |volume=41 |issue=1 |pages=1.12|bibcode = 2000A&amp;G....41a..12W }}&lt;/ref&gt;

နောက်ပိုင်းခေတ်များ၏ ရှာဖွေတွေ့ရှိသောဂြိုဟ်များနှင့် တွေ့ရှိသည့် ခုနှစ်များမှာ-

# ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်- ၁၇၉၁ခုနှစ်
# ဆဲရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား)-၁၈၀၁ခုနှစ်၊သို့သော် ၂၀ဝ၆ ခုနှစ်တွင် ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားအဖြစ် သတ်မှတ်
# နပ်ပကျွန်းဂြိုဟ်-၁၈၄၆ခုနှစ်
# ပလူတိုဂြိုဟ်-၁၉၃၀ခုနှစ်
# အီးရစ်(စ်) (ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား)-၂၀ဝ၅ခုနှစ် တို့ဖြစ်ကြသည်။

== ပြင်ပစာမျက်နှာများ ==
* [http://www.solarviews.com/eng/homepage.htm Views of the Solar System]
* [http://www.exploratorium.edu/ronh/weight/index.html Your Weight on Other Worlds]


== မှတ်စု ==
{{Reflist|group=lower-alpha}}

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

=== အချက်အလက် ရင်းမြစ်များ ===&lt;!-- Remind that info cited to these sources need to be updated monthly --&gt;
{{Reflist|group=D}}

{{footer SolarSystem}}

[[ကဏ္ဍ:အာကာသ သိပ္ပံ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ သိပ္ပံ]]
[[Category:နေအဖွဲ့အစည်း]]</text>
      <sha1>7ww91uct7yt16iak3ef1yil6vl59qvl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060130</id>
      <parentid>1060125</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T15:57:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <origin>1060130</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="72060" sha1="4g6avcbnv5wwxqw0p10pq9cji5a7d4o" xml:space="preserve">
{{Infobox planetary system
| background  = #efefef
| title       = Solar System
| image       = Solar System True Color EN.png
| image_alt   = A true-color image of the Solar System with sizes, but not distances, to scale. The order of the planets are from right to left.
| caption     = {{Longitem|[[နေ]]၊ [[ဂြိုဟ်]]များ၊ [[သဘာဝ ဂြိုဟ်ရံလ|လများ]] နှင့် [[ဂြိုဟ်သိမ်|ဂြိုဟ်သိမ်များ]]&lt;br /&gt;(true color, sizes to scale, distances not to scale)|style=padding:2px 0 4px 0;}}
| age         = 4.568&amp;nbsp;billion years{{refn|group=lower-alpha|name=AgeSolarSystem}}
| location    = {{Longitem|{{unbulleted list
  |{{nowrap|[[Local Interstellar Cloud]]}}
  |[[Local Bubble]]&lt;ref name=&quot;JPL interstellar&quot;&gt;{{cite web |url=http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html |title=Our Local Galactic Neighborhood | website= interstellar.jpl.nasa.gov |publisher=NASA |series=Interstellar Probe Project |year= 2000 |access-date=8 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131121061128/http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html |archive-date=21 November 2013 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
  |[[Orion–Cygnus Arm]]
  |[[နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ]]&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Hurt |first=R. |date=8 November 2017 |title=The Milky Way Galaxy |url=https://science.nasa.gov/resource/the-milky-way-galaxy/ |access-date=19 April 2024 |website=science.nasa.gov |language=en-US}}&lt;/ref&gt;}}}}
| neareststar = {{Longitem|{{Ublist
  |[[ပရိုစီမာ စင်တောရိ]]
  |&amp;nbsp;(4.2465&amp;nbsp;[[အလင်းနှစ်|ly]])&lt;ref name=&quot;lurie2014&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{cite journal |last1=Lurie |first1=John C. |last2=Henry |first2=Todd J. |last3=Jao |first3=Wei-Chun |last4=Quinn |first4=Samuel N. |last5=Winters |first5= Jennifer G. |last6=Ianna |first6=Philip A. |last7=Koerner |first7=David W. |last8= Riedel |first8=Adric R. |last9=Subasavage |first9=John P. | display-authors = 3| year= 2014 |title=The Solar neighborhood. XXXIV. A search for planets orbiting nearby M dwarfs using astrometry |journal=The Astronomical Journal |volume=148 |issue= 5 |pages=91 |arxiv=1407.4820 |bibcode= 2014AJ....148...91L |doi= 10.1088/0004-6256/148/5/91 |s2cid= 118492541 |issn = 0004-6256}}&lt;/ref&gt;
  |[[အယ်လဖာ စင်တောရိ]]
  |&amp;nbsp;(4.36&amp;nbsp;ly)&lt;ref name=&quot;RECONS&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{cite web|work= astro.gsu.edu| publisher= Research Consortium On Nearby Stars, Georgia State University|date=7 September 2007|title=The One Hundred Nearest Star Systems |url=http://www.astro.gsu.edu/RECONS/TOP100.posted.htm|access-date=2 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20071112173559/http://www.chara.gsu.edu/RECONS/TOP100.posted.htm|archive-date=12 November 2007| url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}}}

| frostline       = {{val|5|u=AU|p=~}}&lt;ref name=&quot;Mumma&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Mumma |first1=M. J. |last2=Disanti |first2=M. A. |last3=Dello Russo |first3=N. |last4=Magee-Sauer |first4=K. |last5=Gibb |first5=E. |last6=Novak |first6=R. |display-authors = 3| year= 2003 |title=Remote infrared observations of parent volatiles in comets: A window on the early solar system |journal=Advances in Space Research |volume=31 |issue=12 |pages=2563–2575 |bibcode= 2003AdSpR..31.2563M |doi=10.1016/S0273-1177(03)00578-7}}&lt;/ref&gt;
| outerplanetname = [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]
| semimajoraxis   = 30.07 AU&lt;ref name=Horizons group=&quot;D&quot;&gt;{{cite web |first=Donald K. |last=Yeomans |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/horizons_batch.cgi?batch=1&amp;COMMAND=%278%27&amp;TABLE_TYPE=%27ELEMENTS%27&amp;START_TIME=%272000-01-01%27&amp;STOP_TIME=%272000-01-02%27&amp;STEP_SIZE=%27200%20years%27&amp;CENTER=%27@0%27&amp;OUT_UNITS=%27AU-D%27 |title=HORIZONS Web-Interface for Neptune Barycenter (Major Body=8) |publisher=[[JPL Horizons On-Line Ephemeris System]] | website= jpl.nasa.gov|access-date=18 July 2014 |archive-date=7 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210907055935/https://ssd.jpl.nasa.gov/horizons_batch.cgi?batch=1&amp;COMMAND=%278%27&amp;TABLE_TYPE=%27ELEMENTS%27&amp;START_TIME=%272000-01-01%27&amp;STOP_TIME=%272000-01-02%27&amp;STEP_SIZE=%27200%20years%27&amp;CENTER=%27%400%27&amp;OUT_UNITS=%27AU-D%27 |url-status=live }}{{snd}}Select &quot;Ephemeris Type: Orbital Elements&quot;, &quot;Time Span: 2000-01-01 12:00 to 2000-01-02&quot;. (&quot;Target Body: Neptune Barycenter&quot; and &quot;Center: Solar System Barycenter (@0)&quot;.)&lt;/ref&gt;
| Kuiper_cliff    = 50–70 AU&lt;ref name=&quot;twotino&quot;&gt;{{cite journal | first1= E. I.| last1= Chiang |title=Resonance Occupation in the Kuiper Belt: Case Examples of the 5:2 and Trojan Resonances |journal=The Astronomical Journal |volume=126 |issue=1 |pages=430–443 |date=2003 |doi=10.1086/375207 |last2=Jordan |first2=A. B. |last3=Millis |first3=R. L. |last4=Buie |first4=M. W. |last5=Wasserman |first5=L. H. |last6=Elliot |first6=J. L. |last7=Kern |first7=S. D. |last8=Trilling |first8=D. E. |last9=Meech |first9=K. J. | display-authors = 3| bibcode= 2003AJ....126..430C |arxiv=astro-ph/0301458 |s2cid=54079935}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= &quot;KuiperGap&quot;&gt;{{cite journal |first1=C. | last1=de la Fuente Marcos |first2=R. | last2= de la Fuente Marcos |title=Past the outer rim, into the unknown: structures beyond the Kuiper Cliff |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Letters |volume=527 |issue=1 |pages= L110–L114 |url=https://academic.oup.com/mnrasl/article-abstract/527/1/L110/7280408 |publication-date=20 September 2023 |date=January 2024 |access-date=28 September 2023 |bibcode=2024MNRAS.527L.110D |arxiv=2309.03885 |doi=10.1093/mnrasl/slad132 | doi-access=free |s2cid= |archive-date=28 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231028132004/https://academic.oup.com/mnrasl/article-abstract/527/1/L110/7280408 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| heliopause      = detected at 120 AU&lt;ref name=&quot;heliopause&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nasa.gov/mission_pages/voyager/voyager20130912.html#.UjJLPZKR86s|title=NASA Spacecraft Embarks on Historic Journey Into Interstellar Space|first=Tony|last=Greicius| website= nasa.gov| date=5 May 2015|access-date=19 April 2024|archive-date=11 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611233345/https://www.nasa.gov/mission_pages/voyager/voyager20130912.html#.UjJLPZKR86s|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| hillsphere      = {{cvt|0.865|-|1.1|pc|AU ly pc|order=out|lk=out}}&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Souami |first1=D. |last2= Cresson |first2=J. |last3=Biernacki |first3=C. |last4=Pierret |first4=F. |title=On the local and global properties of gravitational spheres of influence |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=21 August 2020 |volume= 496 |issue=4 |pages= 4287–4297 |doi= 10.1093/mnras/staa1520|doi-access=free | arxiv= 2005.13059 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Chebotarev&quot;&gt;{{cite journal |last1=Chebotarev |first1=G. A. |title=Gravitational Spheres of the Major Planets, Moon and Sun |journal=Astronomicheskii Zhurnal |date=1 January 1963 |volume=40 |pages=812 |bibcode=1964SvA.....7..618C |url=https://adsabs.harvard.edu/full/1964SvA.....7..618C |issn=0004-6299 |access-date=6 May 2024 |archive-date=7 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240507030847/https://adsabs.harvard.edu/full/1964SvA.....7..618C |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

| noknown_stars   = yes
| noknown_planets = yes
| stars           = [[နေ]]
| planets         = {{Longitem|{{Plainlist|*[[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]
* [[သောကြာဂြိုဟ်]]
* [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]
* [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]
* [[ကြာသပတေးဂြိုဟ်]]
* [[စနေဂြိုဟ်]]
* [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]
* [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]}}}}
| dwarfplanets    = {{Longitem|{{Plainlist|
* {{Dp|စီးရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* {{Dp|Orcus}}
* [[ပလူတို]]
* [[ဟောက်မေယာ]]
* {{Dp|Quaoar}}
* [[မက်ကီမက်ကီ]]
* {{Dp|ဂေါင်ဂေါင် (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* [[အဲရစ် (ဂြိုဟ်သိမ်)]]
* {{Dp|ဆဒ်နာ (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* &amp;nbsp;[[List of possible dwarf planets|''more candidates...'']]
}}}}
| satellites      = ၇၅၈&lt;ref name=&quot;JPLbodies&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{Cite web |title=Solar System Objects |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210707142304/https://ssd.jpl.nasa.gov/ |archive-date=7 July 2021 |access-date=14 August 2023 |publisher=NASA/JPL Solar System Dynamics }}&lt;/ref&gt;
| minorplanets    = 1,462,402&lt;ref name=&quot;MPCSummary&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{Cite web |title=Latest Published Data |url=https://minorplanetcenter.net/mpc/summary |access-date=27 May 2024 |website=The International Astronomical Union Minor Planet Center |archive-date=5 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190305034947/https://minorplanetcenter.net/mpc/summary |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| comets          = 4,629&lt;ref name=MPCSummary group=&quot;D&quot;/&gt;

| inclination    = ~60°, to the ecliptic{{Refn |group=lower-alpha |name=angle}}&lt;!-- If anyone can find a cited value for the inclination of the Solar System's invariable plane to the galactic plane, please replace this value --&gt;
| galacticcenter = {{longitem|24,000–28,000 ly}}&lt;ref name=&quot;francis14&quot;&gt;{{cite journal |first1=Charles |last1=Francis |first2=Erik |last2=Anderson |s2cid= 119235554 |title=Two estimates of the distance to the Galactic Centre |journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |date=June 2014 |volume=441 |issue=2 |pages=1105–1114 |doi=10.1093/mnras/stu631 |doi-access=free |bibcode= 2014MNRAS.441.1105F |arxiv=1309.2629}}&lt;/ref&gt;
| orbitalspeed   = {{longitem|720,000&amp;nbsp;km/h (450,000&amp;nbsp;mi/h)&lt;ref name=&quot;roughfactsofthesun&quot; /&gt;}}
| orbitalperiod  = နှစ်သန်းပေါင်း ၂၃၀ နီးပါး&lt;ref name=&quot;roughfactsofthesun&quot;&gt;{{Cite web |title=Sun: Facts |url=https://science.nasa.gov/sun/facts/ |access-date=19 April 2024 |website=science.nasa.gov |date=14 November 2017 |language=en-US |archive-date=19 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419151126/https://science.nasa.gov/sun/facts/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| spectral       = [[ကြယ်ပုဝါ|G2V]]
}}

'''နေအဖွဲ့အစည်း'''သည် [[နေ]]နှင့် နေကို လှည့်ပတ်နေသော ဒြပ်ထုများကို ဆွဲငင်အားဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည့် စနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အထင်ရှားဆုံး ပါဝင်သည့် အရာဝတ္ထုများမှာ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးဖြစ်ကာ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]လည်း ယင်းတို့အနက် တစ်လုံးဖြစ်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် [[နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ]]အတွင်းရှိ သီးခြားတည်ရှိသော [[ကြယ်]]တစ်စင်းတည်းပါဝင်သည့် ဂြိုဟ်စနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ပိုမိုကြီးမားသော ကြယ်စနစ်တစ်ခု၏ အစိတ်အပိုင်း မဟုတ်ပေ။ ဤစနစ်သည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄.၆ ဘီလီယံခန့်က မော်လီကျူးတိမ်တိုက်တစ်ခု၏ သိပ်သည်းသော ဒေသတစ်ခု ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျရာမှ ဖွဲ့စည်းလာခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်ကြောင့် နေနှင့် မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ယင်းချပ်ပြားမှ နေကို လှည့်ပတ်နေသော အရာဝတ္ထုများ စုစည်းဖွဲ့စည်းလာခဲ့ကြသည်။

နေသည် နေအဖွဲ့အစည်း၏ စုစုပေါင်းဒြပ်ထု၏ ၉၉.၈၆ ရာခိုင်နှုန်းကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ နေ၏ အူတိုင်အတွင်း [[ဟိုက်ဒရိုဂျင်]]သည် [[ဟီလီယမ်]]အဖြစ်သို့ ပေါင်းစပ်သွားပြီး [[စွမ်းအင်]]ကို ထုတ်လွှတ်သည်။ ထိုစွမ်းအင်သည် နေ၏ ဖိုတိုစဖီးယားအလွှာ (photosphere) မှတစ်ဆင့် အပြင်သို့ ထုတ်လွှတ်ပေးသည်။ ဤဖြစ်စဉ်ကြောင့် [[ဟေလီယိုစဖီးယား]] ဖြစ်ပေါ်လာပြီး နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း အပူချိန်သည် နေမှ အကွာအဝေး တိုးလာသည်နှင့်အမျှ တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားသည်။
နေအဖွဲ့အစည်းတွင် ဒြပ်ထုအများဆုံးရှိသည့် နောက်ထပ်အရာဝတ္ထုများမှာ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးဖြစ်သည်။ သတ်မှတ်ချက်အရ ဂြိုဟ်တစ်လုံးစီသည် ၎င်းနေထိုင်ရာ ပတ်လမ်းကို အဓိက လွှမ်းမိုးထားသည်။ နေနှင့် အနီးဆုံးမှ အဝေးဆုံးသို့ အစဉ်လိုက်ကြည့်လျှင် ကျောက်သားဂြိုဟ်များဖြစ်သည့် [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ကို တွေ့ရသည်။ ဤဂြိုဟ်လေးလုံးသည် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ပါဝင်ကြသည်။ ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့် အင်္ဂါဂြိုဟ်တို့သည် နေ၏ [[သက်ရှိများ နေထိုင်နိုင်သောဇုန်]] (habitable zone) အတွင်း ပတ်လမ်းဖြင့် လှည့်ပတ်နေသည့် တစ်ခုတည်းသော ဂြိုဟ်များဖြစ်သည်။ ထိုဇုန်အတွင်း [[နေရောင်ခြည်]]သည် လေထုဖိအားရှိသည့် အခြေအနေတွင် မျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ ရေကို အရည်အဖြစ် တည်ရှိနေနိုင်စေသည်။
[[နက္ခတ္တဗေဒယူနစ်]] (AU) ငါးယူနစ်ခန့်အကွာရှိ နှင်းခဲမျဉ်း၏ အပြင်ဘက်တွင် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ပိုင်းဂြိုဟ်များ တည်ရှိကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်နှစ်လုံးဖြစ်သည့် [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]နှင့် [[စနေဂြိုဟ်]]၊ ရေခဲဧရာမဂြိုဟ်နှစ်လုံးဖြစ်သည့် [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]နှင့် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]တို့ ပါဝင်သည်။ ဂျူပီတာဂြိုဟ်နှင့် စနေဂြိုဟ်တို့သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း နေကဲ့သို့ ကြယ်များမဟုတ်သော အရာဝတ္ထုများ၏ စုစုပေါင်းဒြပ်ထု၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်။

ပတ်လမ်းကို အဓိက လွှမ်းမိုးထားခြင်းမရှိသော်လည်း နေကို တိုက်ရိုက်လှည့်ပတ်နေသော ဂြိုဟ်ဒြပ်ထုရှိသည့် အရာဝတ္ထုများကို [[ဂြိုဟ်ပု]] သို့မဟုတ် ဂြိုဟ်သိမ်များဟု ခေါ်သည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂ၏ ဂြိုဟ်ငယ်များဆိုင်ရာ ဗဟိုဌာန (Minor Planet Center) က [[စီးရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်)|ဆီးရီးစ်]]၊ [[ပလူတို]]၊ [[အဲရစ် (ဂြိုဟ်သိမ်)|အဲရစ်]]၊ [[မက်ကီမက်ကီ]]နှင့် [[ဟောက်မေယာ]]တို့ကို [[ဂြိုဟ်သိမ်]]များအဖြစ် စာရင်းသွင်းထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web | title=Dwarf Planets | publisher=IAU Minor Planet Center | date=2025-11-21 | url=https://minorplanetcenter.net/dwarf_planets | access-date=2026-01-19 }}&lt;/ref&gt; အခြား နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုလေးခုဖြစ်သည့် အော်ကပ်စ်၊ ကွာအိုအာ၊ ဂေါင်ဂေါင်နှင့် ဆက်ဒ်နာတို့ကိုလည်း ယေဘုယျအားဖြင့် ဂြိုဟ်သိမ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Holler_2021&quot;&gt;{{cite encyclopedia | title=Trans-Neptunian Dwarf Planets | first=Bryan J. | last=Holler | encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Planetary Science | date=December 22, 2021 | doi=10.1093/acrefore/9780190647926.013.208 | isbn=978-0-19-064792-6 }}&lt;/ref&gt;
ဂြိုဟ်သိမ်များထက် ဒြပ်ထုပိုမိုနည်းပါးသော အရာဝတ္ထုများတွင် [[ဥက္ကာခဲ]]များ၊ [[ကြယ်တံခွန်]]များ၊ စင်တောများ၊ ဥက္ကာမှုန်များနှင့် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်တိမ်တိုက်များကဲ့သို့သော အရွယ်အစားသေးငယ်သည့် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများစွာ ပါဝင်သည်။ ဂြိုဟ်သိမ်ဖြစ်သော ဆီးရီးစ်နှင့် ဤအရာဝတ္ထုငယ်များစွာသည် အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်တို့၏ ပတ်လမ်းများအကြားရှိ [[ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်]]တွင် တည်ရှိကြသည်။ အခြားဂြိုဟ်သိမ်များအားလုံးမှာ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်ကို ကျော်လွန်သည့် အရာဝတ္ထုအုပ်စုများတွင် ပါဝင်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ အပြင်ဘက်တွင်ရှိသော [[ခိုက်ပါး ခါးပတ်]]၌လည်းကောင်း၊ ပိုမိုဝေးကွာသော ပြန့်ကျဲ ချပ်ပြား၌လည်းကောင်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။

နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများစွာသည် နေကို တိုက်ရိုက်လှည့်ပတ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ပိုမိုကြီးမားသော အရာဝတ္ထုများကို လှည့်ပတ်နေသည့် [[သဘာဝ ဂြိုဟ်ရံလ]]များ (natural satellites) ဖြစ်ကြသည်။ ယင်းတို့ကို အများအားဖြင့် “လများ” ဟု ခေါ်ကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းတစ်လျှောက်တွင် ဤဂြိုဟ်ရံလများကို တွေ့ရှိနိုင်ပြီး အကြီးဆုံးအရွယ်အစားတွင် ဂြိုဟ်တစ်လုံးနှင့် ဆင်တူသော ဒြပ်ထုရှိသည့် ဂြိုဟ်ရံလများမှ အငယ်ဆုံးအရွယ်အစားရှိ ဒြပ်ထုအလွန်နည်းပါးသော ဂြိုဟ်ရံလငယ်များအထိ အရွယ်အစားအမျိုးမျိုး ရှိကြသည်။
အကြီးဆုံး ဂြိုဟ်ရံလနှစ်လုံးဖြစ်သည့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ [[ဂျန်နမိတ် (ဂြိုဟ်ရံလ)|ဂန်နီမီးဒ်]]နှင့် စနေဂြိုဟ်၏ [[တိုက်တန် (ဂြိုဟ်ရံလ)|တိုက်တန်]]တို့သည် အငယ်ဆုံးဂြိုဟ်ဖြစ်သော ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်ထက် အရွယ်အစားပိုကြီးသော်လည်း ဒြပ်ထုမှာ ပိုနည်းသည်။ ကမ္ဘာ၏လအပါအဝင် ဒြပ်ထုအများဆုံးရှိသည့် ဂြိုဟ်ရံလခုနစ်လုံးသည် ဂြိုဟ်သိမ်အားလုံးထက် ဒြပ်ထုရော အရွယ်အစားပါ ပိုမိုကြီးမားကြသည်။

ဟေလီယိုစဖီးယားအတွင်းရှိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေရောင်ခြည်လေမှ ထွက်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသယ်ဆောင်သည့် ပလာစမာအမှုန်များ၏ အဆက်မပြတ် ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်မှုကို ခံနေရသည်။ ဤအမှုန်များသည် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်များ၊ ဓာတ်ငွေ့များနှင့် ကော့စမစ်များနှင့်အတူ နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများအကြား ပျံ့နှံ့နေသော ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။ နေမှ အကွာအဝေး နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၇၀ မှ ၉၀ ခန့်အကွာတွင် နေရောင်ခြည်လေသည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ရပ်တန့်သွားသည်။ ယင်းကြောင့် ဟေလီယိုပေါ့စ် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသတို့၏ နယ်နိမိတ်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။

သီအိုရီအရ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆထားသော [[အော့တ်တိမ်တိုက်]]သည် ကာလရှည်ကြာ ပတ်လမ်းရှိသည့် [[ကြယ်တံခွန်]]များ၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂,၀၀၀ ကျော်အကွာမှ စတင်ကာ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသအထိ ပျံ့နှံ့တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးနယ်နိမိတ်သည် နေ၏ ဟေးလ်စဖီးယား (Hill sphere) အနားစွန်းအထိ ရောက်ရှိပြီး ယင်းအကွာအဝေးမှာ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၁၇၈,၀၀၀ မှ ၂၂၇,၀၀၀ (အလင်းနှစ် ၂.၈၁ မှ ၃.၅၉) အထိ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် နေ၏ ဆွဲငင်အားဆိုင်ရာ အလားအလာစွမ်းအင်သည် ဂလက်ဆီ၏ အလားအလာစွမ်းအင်နှင့် တူညီလာသည်။&lt;ref name=&quot;e735&quot;&gt;{{citation | last1=Obidowski | first1=Justine C. | last2=Webb | first2=Jeremy J. | last3=Zwart | first3=Simon Portegies | last4=Cai | first4=Maxwell X. | title=Oort Cloud Formation and Evolution in Star Clusters | journal=The Astrophysical Journal | date=2025 | volume=987 | issue=1 | arxiv=2505.17246 | page=29 | doi=10.3847/1538-4357/add92c | bibcode=2025ApJ...987...29O | doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

လက်ရှိတွင် နေအဖွဲ့အစည်းသည် [[ဒေသခံတိမ်တိုက်]] (Local Cloud) ဟုခေါ်သော ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံအရ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆထားသော အော့တ်တိမ်တိုက်သည် ကာလရှည်ကြာ ပတ်လမ်းရှိသည့် ကြယ်တံခွန်များ၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂,၀၀၀ ကျော်အကွာမှ စတင်ကာ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသအထိ ပျံ့နှံ့တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးနယ်နိမိတ်သည် နေ၏ ဟေးလ်စဖီးယား (Hill sphere) အနားစွန်းအထိ ရောက်ရှိပြီး ယင်းအကွာအဝေးမှာ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၁၇၈,၀၀၀ မှ ၂၂၇,၀၀၀ ([[အလင်းနှစ်]] ၂.၈၁ မှ ၃.၅၉) အထိ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် နေ၏ ဆွဲငင်အားဆိုင်ရာ အလားအလာစွမ်းအင်သည် ဂလက်ဆီ၏ အလားအလာစွမ်းအင်နှင့် တူညီလာသည်။
လက်ရှိတွင် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ဒေသခံတိမ်တိုက် (Local Cloud) ဟုခေါ်သော ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား  ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်တိမ်တိုက်တစ်ခုအတွင်း ဖြတ်သန်းရွေ့လျားနေသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် အနီးဆုံးကြယ်ဖြစ်သော [[ပရိုစီမာ စင်တောရိ]]သည် နေမှ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂၆၉,၀၀၀ (အလင်းနှစ် ၄.၂၅) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် ပရိုစီမာ စင်တောရိတို့သည် နှစ်ခုစလုံး နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီအတွင်းရှိ အလင်းနှစ် ၁,၀၀၀ ခန့်သာ ကျယ်ဝန်းသော ဒေသငယ်တစ်ခုဖြစ်သည့် ဒေသခံပူဖောင်း (Local Bubble) အတွင်းတွင် တည်ရှိကြသည်။

== အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်း==
နေအဖွဲ့အစည်းတွင် နေနှင့် ဆွဲငင်အားကြောင့် နေကို ချည်နှောင်ထားပြီး နေကို လှည့်ပတ်နေသော အရာဝတ္ထုအားလုံး ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;x579&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;l783&quot;&gt;{{cite web | last=Boulter | first=Michael | title=SOLAR SYSTEM Definition und Bedeutung | website=Collins Englisch Wörterbuch | date=July 7, 2025 | url=https://www.collinsdictionary.com/de/worterbuch/englisch/solar-system | language=de | access-date=July 10, 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;n787&quot;&gt;{{cite web | title=Features of our Solar System guide for KS3 physics students | website=BBC Bitesize | date=June 6, 2022 | url=https://www.bbc.co.uk/bitesize/articles/zxyw7yc | access-date=July 10, 2025}}&lt;/ref&gt;
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂ (International Astronomical Union) က နေအဖွဲ့အစည်းကို နေ၊ နေ၏ ဆွဲငင်အားကြောင့် ချည်နှောင်ထားသော အရာဝတ္ထုအားလုံး၊ ၎င်း၏ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးနှင့် နေကို လှည့်ပတ်နေသော အခြားကောင်းကင်အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည့် စနစ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;IAU Office of Astronomy for Education y607&quot;&gt;{{cite web | title=IAU Office of Astronomy for Education | website=astro4edu.org | publisher=IAU Office of Astronomy for Education | url=https://astro4edu.org/resources/glossary/term/314/ | access-date=11 December 2023 | archive-date=11 December 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231211093539/https://astro4edu.org/resources/glossary/term/314/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt; အမေရိကန် အမျိုးသားလေကြောင်းနှင့် အာကာသစီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ (NASA) ကလည်း နေအဖွဲ့အစည်းတွင် နေနှင့် ၎င်း၏ ဂြိုဟ်စနစ်တို့ ပါဝင်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။&lt;ref name=&quot;k349&quot;&gt;{{cite web | title=Solar System: Facts | website=NASA Science | date=November 13, 2017 | url=https://science.nasa.gov/solar-system/solar-system-facts/ | access-date=July 10, 2025}}&lt;/ref&gt;

ဤအမည်ကို စာလုံးအကြီး၊ အသေး ရေးသားပုံမှာ ကွဲပြားမှုရှိသည်။ သီးသန့်အမည်နာမအဖြစ် အသုံးမပြုဘဲ စာလုံးအကြီးမပါဘဲ “solar system” ဟု ရေးသားသည့်အခါ နေအဖွဲ့အစည်းကိုယ်တိုင်ကိုလည်းကောင်း၊ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် ဆင်တူသော အခြားဂြိုဟ်စနစ်တစ်ခုခုကိုလည်းကောင်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;x579&quot;&gt;{{cite web | title=Definition of SOLAR SYSTEM | website=Merriam-Webster | date=August 5, 2024 | url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/solar%20system | access-date=July 10, 2025}}&lt;/ref&gt; နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ အမည်နာမသတ်မှတ်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ တရားဝင်အာဏာရှိသော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂသည် ကောင်းကင်အရာဝတ္ထုတစ်ခုချင်းစီ၏ အမည်များကို စာလုံးအကြီးဖြင့် စတင်ရေးသားရန် သတ်မှတ်ထားသည်။ သို့သော် ၎င်း၏ အမည်ပေးခြင်းဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်စာတမ်းတွင် “Solar System” နှင့် “solar system” ဟူသော ရေးသားပုံနှစ်မျိုးစလုံးကို အသုံးပြုထားသည်။

== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
===အတိတ်===
နေအဖွဲ့အစည်းသည် လွန်ခဲ့သော အနည်းဆုံး နှစ်ပေါင်း ၄.၅၆၈ ဘီလီယံခန့်က ကြီးမားသော မော်လီကျူးတိမ်တိုက်အတွင်းရှိ ဒေသတစ်ခု ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျခြင်းမှ စတင်ဖွဲ့စည်းလာခဲ့သည်။ ဤမူလတိမ်တိုက်သည် အလင်းနှစ်အတော်များများ ကျယ်ဝန်းခဲ့ဖွယ်ရှိပြီး ကြယ်များစွာကိုလည်း ဖွားမြင်ပေးခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ မော်လီကျူးတိမ်တိုက်များတွင် ပုံမှန်တွေ့ရသည့်အတိုင်း ဤတိမ်တိုက်သည်လည်း အများအားဖြင့် [[ဟိုက်ဒရိုဂျင်]]ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး [[ဟီလီယမ်]]အချို့နှင့် ယခင်ကြယ်မျိုးဆက်များအတွင်း ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပိုမိုလေးလံသည့် ဒြပ်စင်များကို အနည်းငယ်မျှသာ ပါဝင်ခဲ့သည်။

နေမဖွဲ့စည်းမီက တည်ရှိခဲ့သော နက်ဗျူလာတိမ်တိုက်သည် ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျလာစဉ် ထောင့်အဟုန် ထိန်းသိမ်းခြင်းနိယာမကြောင့် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ လည်ပတ်လာခဲ့သည်။ ဒြပ်ထုအများစု စုဝေးရာ အလယ်ဗဟိုသည် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများထက် ပိုမိုပူပြင်းလာခဲ့သည်။ ကျုံ့ဝင်လာသော နက်ဗျူလာတိမ်တိုက်သည် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ လည်ပတ်လာသည်နှင့်အမျှ အချင်း ၂၀၀ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် (AU) ခန့်ရှိသော မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားတစ်ခုအဖြစ် ပြားချပ်လာခဲ့ပြီး အလယ်ဗဟိုတွင် ပူပြင်းသိပ်သည်းသော မူလကြယ်တစ်စင်း ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။

ဂြိုဟ်များသည် ထိုချပ်ပြားအတွင်းမှ ပစ္စည်းများ တဖြည်းဖြည်း စုဝေးတိုးပွားလာခြင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ချပ်ပြားအတွင်းရှိ ဖုန်မှုန့်များနှင့် ဓာတ်ငွေ့များသည် အပြန်အလှန် ဆွဲငင်အားသက်ရောက်ကာ ပေါင်းစည်းလာပြီး ပိုမိုကြီးမားသော အရာဝတ္ထုများအဖြစ် တဖြည်းဖြည်း ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသည်။ အစောပိုင်း နေအဖွဲ့အစည်းတွင် မူလဂြိုဟ်များ ရာနှင့်ချီ၍ ရှိခဲ့နိုင်သော်လည်း ၎င်းတို့သည် အချင်းချင်း ပေါင်းစည်းသွားခြင်း၊ ပျက်စီးသွားခြင်း သို့မဟုတ် အပြင်ဘက်သို့ လွင့်ထွက်သွားခြင်းတို့ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ယနေ့တွေ့ရသော [[ဂြိုဟ်]]များ၊ [[ဂြိုဟ်ပု]]များနှင့် ကျန်ရှိနေသော [[ဂြိုဟ်ငယ်]]အမျိုးမျိုးသာ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ဂြိုဟ်များ စုဝေးဖွဲ့စည်းလာသည့် ဖြစ်စဉ်မှ ထွက်ပေါ်လာသော အပူသည် ပထမဆုံးနှစ်ပေါင်း တစ်သန်းအတွင်း ဟိုက်ဒရိုကာဗွန်မော်လီကျူးများ၏ ဆူမှတ်ထက် ကျော်လွန်ခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် အတွင်းပိုင်းဂြိုဟ်များတွင် ကာဗွန်ပါဝင်မှု နည်းပါးခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်၏ နယ်နိမိတ်ကို “ကျပ်ခိုးမျဉ်း” (soot line) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ ချပ်ပြား အေးလာသည်နှင့်အမျှ ဤမျဉ်းသည် နေဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွေ့လျားလာခဲ့ပြီး ယခုအခါ ကမ္ဘာ၏ နေကိုပတ်လမ်းအတွင်း၌ တည်ရှိနေသည်။
သတ္တုများနှင့် ဆီလီကိတ်များမှလွဲ၍ အခြားပစ္စည်းများသည် ဆူမှတ်ပိုမိုမြင့်မားသောကြောင့် အစိုင်အခဲအခြေအနေဖြင့် တည်ရှိနေနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ထိုဒေသတွင် အဓိကအားဖြင့် ကျောက်သားများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ဂြိုဟ်များ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသည်။ ယင်းတို့မှာ [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အပူဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိသော ဤပစ္စည်းများသည် နေ၏ မူလနက်ဗျူလာတိမ်တိုက်အတွင်း ပါဝင်သည့် ပစ္စည်းစုစုပေါင်း၏ အနည်းငယ်မျှသာ ဖြစ်သောကြောင့် ကမ္ဘာကဲ့သို့ ကျောက်သားဂြိုဟ်များသည် အရွယ်အစား အလွန်ကြီးမားလာနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။

ဧရာမဂြိုဟ်များ ([[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]၊ [[စနေဂြိုဟ်]]၊ [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]နှင့် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]) တို့သည် နှင်းခဲမျဉ်း (frost line) ၏ အပြင်ဘက်၊ ပိုမိုဝေးကွာသော ဒေသများတွင် ဖွဲ့စည်းလာခဲ့ကြသည်။ နှင်းခဲမျဉ်းဆိုသည်မှာ အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်တို့၏ ပတ်လမ်းများအကြားရှိ နယ်နိမိတ်ဖြစ်ပြီး ထိုနေရာတွင် အပူချိန်သည် မတည်ငြိမ်လွယ်သော ရေခဲဒြပ်ပေါင်းများ အစိုင်အခဲအဖြစ် တည်ရှိနေနိုင်လောက်အောင် အေးမြသည်။ ဤဂြိုဟ်များကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော ရေခဲပစ္စည်းများသည် ကမ္ဘာကဲ့သို့ အတွင်းပိုင်းရှိ ကျောက်သားဂြိုဟ်များကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော သတ္တုများနှင့် ဆီလီကိတ်များထက် ပိုမိုပေါများခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် ဒြပ်ထုအလွန်ကြီးမားလာပြီး အပေါ့ပါးဆုံးနှင့် အပေါများဆုံး ဒြပ်စင်များဖြစ်သည့် ဟိုက်ဒရိုဂျင်နှင့် ဟီလီယမ်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကြီးမားသည့် လေထုများကို ဆွဲငင်ဖမ်းယူနိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဂြိုဟ်များအဖြစ် မဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သော ကျန်ရှိသည့် အပျက်အစီးပစ္စည်းများသည် [[ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်]]၊ [[ခိုက်ပါး ခါးပတ်]]နှင့် [[အော့တ်တိမ်တိုက်]]တို့ကဲ့သို့သော ဒေသများတွင် စုဝေးလာခဲ့ကြသည်။
နှစ်ပေါင်း သန်း ၅၀ အတွင်း မူလကြယ်၏ အလယ်ဗဟို၌ ဟိုက်ဒရိုဂျင်၏ ဖိအားနှင့် သိပ်သည်းဆသည် အလွန်မြင့်မားလာခဲ့ပြီး အပူနျူကလီးယား ပေါင်းစပ်မှု စတင်ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Yi2001&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Yi |first1=Sukyoung |last2=Demarque |first2=Pierre |last3=Kim |first3=Yong-Cheol |last4=Lee |first4=Young-Wook |last5=Ree |first5=Chang H. |last6=Lejeune |first6=Thibault |last7=Barnes |first7= Sydney | display-authors = 3| date=2001 |title=Toward Better Age Estimates for Stellar Populations: The ''Y''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; Isochrones for Solar Mixture |journal= [[Astrophysical Journal Supplement]] |volume=136 |issue=2 |pages=417–437 |arxiv=astro-ph/0104292 |bibcode= 2001ApJS..136..417Y |doi=10.1086/321795 |s2cid=118940644}}&lt;/ref&gt; ကြယ်၏ အူတိုင်တွင် ဟီလီယမ်များ စုဝေးလာသည်နှင့်အမျှ နေသည် ပိုမိုတောက်ပလာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite journal |last=Gough |first=D. O. | author-link=Douglas Gough |date=November 1981 |title=Solar Interior Structure and Luminosity Variations |journal=Solar Physics |volume=74 |issue=1 |pages=21–34 |bibcode=1981SoPh...74...21G |doi= 10.1007/BF00151270 |s2cid=120541081}}&lt;/ref&gt; နေ၏ [[ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်]]အဖြစ် သက်တမ်းအစောပိုင်းကာလတွင် ၎င်း၏ တောက်ပမှုသည် ယနေ့တောက်ပမှု၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Shaviv |first=Nir J. |date=2003 |title=Towards a Solution to the Early Faint Sun Paradox: A Lower Cosmic Ray Flux from a Stronger Solar Wind |journal= [[Journal of Geophysical Research]] |volume=108 |issue=A12 |page=1437 |article-number=2003JA009997 |arxiv=astroph/0306477 |bibcode= 2003JGRA..108.1437S |doi= 10.1029/2003JA009997 |s2cid= 11148141}}&lt;/ref&gt; အပူချိန်၊ တုံ့ပြန်မှုနှုန်း၊ ဖိအားနှင့် သိပ်သည်းဆတို့သည် ဟိုက်ဒရိုစတက်တစ် မျှခြေ (hydrostatic equilibrium) ရရှိသည်အထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ထိုမျှခြေတွင် အပူဖိအားသည် ဆွဲငင်အားကို ပြန်လည်ချိန်ညှိပေးသည်။ ဤအဆင့်တွင် နေသည် ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်တစ်စင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1= Chrysostomou |first1=A. |last2=Lucas |first2=P. W. |date=2005 |title=The Formation of Stars |journal= [[Contemporary Physics]] |volume=46 |issue=1 |pages=29–40 |bibcode= 2005ConPh..46...29C |doi= 10.1080/0010751042000275277 |s2cid= 120275197}}&lt;/ref&gt; နေမှ ထွက်ပေါ်လာသော နေရောင်ခြည်လေသည် ဟေလီယိုစဖီးယားကို ဖန်တီးပေးခဲ့ပြီး မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားအတွင်း ကျန်ရှိနေသော ဓာတ်ငွေ့နှင့် ဖုန်မှုန့်များကို ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသအတွင်းသို့ လွင့်စင်သွားစေခဲ့သည်။

မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြား ပျောက်ကွယ်သွားပြီးနောက် နိုက်စ် မော်ဒယ် (Nice Model) အရ ဂြိုဟ်သေးလောင်းများနှင့် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်များအကြား ဆွဲငင်အားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော အပြန်အလှန် နီးကပ်တွေ့ဆုံမှုများသည် ဂြိုဟ်တစ်ခုစီကို မတူညီသော ပတ်လမ်းများသို့ ရွေ့လျားစေခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးတွင် ဒိုင်းနမစ်ဆိုင်ရာ မတည်ငြိမ်မှု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ဂြိုဟ်သေးလောင်းများသည် နေရာအနှံ့သို့ ပြန့်ကျဲသွားခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်များသည် ယနေ့တည်ရှိနေသော ပတ်လမ်းအနေအထားများသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။

ဤကာလအတွင်း ဂရန်းတက်ခ် ယူဆချက် (grand tack hypothesis) အရ ဂျူပီတာဂြိုဟ်သည် နေဘက်သို့ နောက်ဆုံးအကြိမ် ရွေ့လျားဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီး ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်၏ အစိတ်အပိုင်းအများအပြားကို ပြန့်ကျဲစေခဲ့သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်ကြောင့် အတွင်းပိုင်းဂြိုဟ်များအပေါ် နှောင်းပိုင်း ပြင်းထန်သော ဥက္ကာဗုံးကြဲတိုက်ခတ်မှု (Late Heavy Bombardment) ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite journal | title=Origin of the cataclysmic Late Heavy Bombardment period of the terrestrial planets | last1=Gomes | first1=R. | last2=Levison | first2=H. F. | author2-link=Harold F. Levison | last3=Tsiganis | first3=K. | last4=Morbidelli | first4=A. | journal=Nature | year=2005 | volume=435 | pages=466–469 | doi=10.1038/nature03676 | pmid=15917802 | issue=7041 | bibcode=2005Natur.435..466G | doi-access=free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | last=Crida | first=A. | chapter=Solar System Formation | date=2009 | title=Reviews in Modern Astronomy: Formation and Evolution of Cosmic Structures | volume=21 | pages=215–227 | arxiv=0903.3008 | bibcode= 2009RvMA...21..215C | doi=10.1002/9783527629190.ch12 | isbn=978-3-527-62919-0 | s2cid=118414100 }}&lt;/ref&gt;


=== ပစ္စုပ္ပန်နှင့် အနာဂါတ်===
နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေကို ဗဟိုပြု၍ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု သီးခြားဖြစ်သော ဆွဲငင်အားဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည့် ပတ်လမ်းများအတိုင်း လှည့်ပတ်နေခြင်းဖြင့် အတော်အတန် တည်ငြိမ်ပြီး ဖြည်းဖြည်းချင်း ပြောင်းလဲနေသော အခြေအနေတွင် ရှိနေသည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Malhotra |first1=R. |last2=Holman |first2=Matthew |last3=Ito |first3=Takashi |date=October 2001 |title=Chaos and stability of the solar system |journal= Proceedings of the National Academy of Sciences |volume=98 |issue=22 |pages=12342–12343 |bibcode= 2001PNAS...9812342M |doi=10.1073/pnas.231384098 |pmc=60054 |pmid=11606772 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt; နေအဖွဲ့အစည်းသည် နှစ်ပေါင်း ဘီလီယံများစွာကြာအောင် အတော်အတန် တည်ငြိမ်နေခဲ့သော်လည်း နည်းပညာပိုင်းအရ ဒိုင်းနမစ်ဆိုင်ရာ မငြိမ်မသက်မှုရှိပြီး နောက်ဆုံးတွင် ပြိုကွဲပျက်စီးသွားနိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal | url=https://ntrs.nasa.gov/citations/19920064681 | title=Chaotic evolution of the solar system | first1=Gerald J. | last1=Sussman | author1-link=Gerald Jay Sussman | first2=Jack | last2=Wisdom | author2-link=Jack Wisdom | date=3 July 1992 | journal=Science | volume=257 | issue=5066 | pages=56–62 | doi=10.1126/science.257.5066.56 | pmid=17800710 | bibcode=1992Sci...257...56S | hdl=1721.1/5961 | via=ntrs.nasa.gov| hdl-access=free }}&lt;/ref&gt; လာမည့် နှစ်ပေါင်း ဘီလီယံအနည်းငယ်အတွင်း အခြားကြယ်တစ်စင်းသည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း ဖြတ်သန်းသွားနိုင်ခြေ အနည်းငယ်ရှိသည်။ ယင်းဖြစ်ရပ်ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်း၏ တည်ငြိမ်မှု ပျက်ယွင်းသွားနိုင်ပြီး နှစ်သန်းပေါင်းများစွာ ကြာပြီးနောက် ဂြိုဟ်များ အပြင်ဘက်သို့ လွင့်ထွက်သွားခြင်း၊ ဂြိုဟ်အချင်းချင်း တိုက်မိခြင်း သို့မဟုတ် ဂြိုဟ်များ နေထဲသို့ ဝင်တိုက်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။ သို့သော် ထိုဖြစ်ရပ်ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ယနေ့ရှိနေသည့် အခြေအနေနှင့် အလွန်ဆင်တူသော အခြေအနေတွင် ဆက်လက်တည်ရှိနေနိုင်ခြေက ပိုများသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |first1=Sean |last1=Raymond |display-authors=etal |date=27 November 2023 |title=Future trajectories of the Solar System: dynamical simulations of stellar encounters within 100 au |url=https://academic.oup.com/mnras/article/527/3/6126/7452883?login=false |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=527 |issue=3 |pages=6126–6138 |arxiv=2311.12171 |bibcode=2024MNRAS.527.6126R |doi=10.1093/mnras/stad3604 |doi-access=free |access-date=10 December 2023 |archive-date=10 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210152219/https://academic.oup.com/mnras/article/527/3/6126/7452883?login=false |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

နေ၏ [[ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်]]အဖြစ် တည်ရှိသည့်ကာလသည် အစမှအဆုံးအထိ နှစ်ပေါင်း ၁၀ ဘီလီယံခန့် ကြာမြင့်မည်ဖြစ်သည်။ ယင်းကာလသည် နေ၏ ကြယ်အကြွင်းအကျန်အဆင့်သို့ မရောက်မီ နောက်ဆက်တွဲ အဆင့်အားလုံး၏ စုစုပေါင်းကာလဖြစ်သော နှစ်ပေါင်း ၂ ဘီလီယံခန့်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ပိုမိုရှည်လျားသည်။
နေ၏ အူတိုင်အတွင်းရှိ ဟိုက်ဒရိုဂျင်များအားလုံး ဟီလီယမ်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်အထိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် ယနေ့သိရှိထားသည့် အခြေအနေနှင့် အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် တူညီနေမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်သည် ယခုမှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၅ ဘီလီယံခန့်အကြာတွင် ဖြစ်ပေါ်မည်ဖြစ်သည်။ ဤအချိန်သည် နေ၏ ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်အဖြစ် တည်ရှိသည့် သက်တမ်းကုန်ဆုံးချိန်လည်း ဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်တွင် နေ၏ အူတိုင်သည် ကျုံ့ဝင်လာမည်ဖြစ်ပြီး မလှုပ်ရှားတော့သော ဟီလီယမ်အူတိုင်ကို ဝန်းရံထားသည့် အလွှာတစ်ခုအတွင်း ဟိုက်ဒရိုဂျင်ပေါင်းစပ်မှု ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ နေမှ ထုတ်လွှတ်သော စွမ်းအင်ပမာဏသည် ယနေ့ထက် ပိုမိုများပြားလာမည်ဖြစ်သည်။ နေ၏ အပြင်ဘက်အလွှာများသည် လက်ရှိအချင်းထက် အဆ ၂၆၀ ခန့်အထိ ဖောင်းကားကျယ်ပြန့်လာပြီး နေသည် [[ကြယ်နီဘီလူး]] (red giant) တစ်စင်း ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ မျက်နှာပြင်ဧရိယာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာခြင်းကြောင့် နေ၏ မျက်နှာပြင်အပူချိန်သည် ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်အဖြစ် တည်ရှိစဉ်ကထက် ပိုမိုနိမ့်ကျလာမည်ဖြစ်ပြီး အနိမ့်ဆုံးအပူချိန်မှာ ၂,၆၀၀ ကယ်လ်ဗင် (၄,၂၂၀ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်) ခန့် ရှိမည်ဖြစ်သည်။

ကျယ်ပြန့်လာသော နေသည် [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]နှင့် [[သောကြာဂြိုဟ်]]တို့ကို အငွေ့ပျံပျက်စီးစေမည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြသည်။ ထို့အပြင် [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ကို သက်ရှိများ နေထိုင်ရန် မဖြစ်နိုင်တော့သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိစေမည်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာဂြိုဟ်ကိုလည်း ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://science.nasa.gov/universe/exoplanets/giant-red-stars-may-heat-frozen-worlds-into-habitable-planets/ | title=Giant red stars may heat frozen worlds into habitable planets{{snd}}NASA Science | work=NASA Science | date=17 May 2016 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last1= Aungwerojwit |first1=Amornrat |last2= Gänsicke |first2=Boris T. |last3=Dhillon |first3=Vikram S. |last4=Drake |first4= Andrew |last5=Inight |first5=Keith |last6= Kaye |first6=Thomas G. |last7=Marsh |first7=T. R. |last8=Mullen |first8=Ed |last9= Pelisoli |first9=Ingrid |last10=Swan |first10=Andrew | display-authors = 3 |title=Long-term variability in debris transiting white dwarfs |journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |date=2024 |volume=530 |issue=1 |pages=117–128 |doi=10.1093/mnras/stae750 |doi-access=free|arxiv=2404.04422 }}&lt;/ref&gt;
နောက်ဆုံးတွင် နေ၏ အူတိုင်သည် ဟီလီယမ်ပေါင်းစပ်မှု ဖြစ်ပေါ်နိုင်လောက်အောင် ပူပြင်းလာမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ နေသည် အူတိုင်အတွင်း ဟိုက်ဒရိုဂျင်ကို ပေါင်းစပ်လောင်ကျွမ်းခဲ့သည့် ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အချိန်အနည်းငယ်မျှသာ ဟီလီယမ်ကို လောင်ကျွမ်းမည်ဖြစ်သည်။ နေ၏ ဒြပ်ထုသည် ပိုမိုလေးလံသော ဒြပ်စင်များကို ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းနိုင်သည့်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိရန် မလုံလောက်သောကြောင့် အူတိုင်အတွင်းရှိ နျူကလီးယားတုံ့ပြန်မှုများသည် တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အပြင်ဘက်အလွှာများသည် အာကာသအတွင်းသို့ လွင့်ထွက်သွားပြီးနောက် သိပ်သည်းဆမြင့်မားသော [[ကြယ်ဖြူပု]] (white dwarf) တစ်စင်းအဖြစ် ကျန်ရစ်မည်ဖြစ်သည်။ ထိုကြယ်ဖြူပု၏ ဒြပ်ထုသည် နေ၏ မူလဒြပ်ထု၏ တစ်ဝက်ခန့်သာ ရှိသော်လည်း အရွယ်အစားမှာ ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့်သာ တူညီမည်ဖြစ်သည်။
လွင့်ထွက်သွားသော အပြင်ဘက်အလွှာများသည် ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ နက်ဗျူလာတိမ်တိုက် (planetary nebula) တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်မှတစ်ဆင့် နေကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော ပစ္စည်းအချို့သည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြားရှိ အရာဝတ္ထုများထံ ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားမည်ဖြစ်ပြီး ယခုအခါ [[ကာဗွန်]]ကဲ့သို့ ပိုမိုလေးလံသော [[ဒြပ်စင်]]များဖြင့် ကြွယ်ဝလာမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Planetary Nebulas|url=https://www.cfa.harvard.edu/research/topic/planetary-nebulas|access-date=6 April 2024|publisher=Harvard &amp; Smithsonian Center for Astrophysics|website=cfa.harvard.edu|archive-date=6 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240406205913/https://www.cfa.harvard.edu/research/topic/planetary-nebulas|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=https://www.nature.com/articles/s41550-018-0453-9.epdf?sharing_token=XozRTVzMDBR74HQBj2lbV9RgN0jAjWel9jnR3ZoTv0OzwWt8mLOdVW4Y_YiE39Le3Xp-8zVx5tUnLpAORu5j1mnJNZpxp_fWsbZgn60hEE3IHsu89UrtgD6uRRVi7jD74SBwEYsmB2RyB2RCfRqLbLr5EqTy1-rK2KrrLO-TxuHwLmapWXxYkuOn5Rgut4w4JuE1XKNeJeRNDNx_0juT0bPlXn9WB29_BzKx1pGlzEXtR677aZ3SUe5um8epWM4PgYT-VDXR6Jevm-M9SDszF4a2eWOeV0CdynDONJuE1n37sanK9itS1edHH_xrybrldJgWdACO4sxHnFn3DHdB0Q==|title=The mysterious age invariance of the planetary nebula luminosity function bright cut-off|first1=K.|last1=Gesicki|first2=A. A.|last2=Zijlstra|first3=M. M.|last3=Miller Bertolami|date=7 May 2018|journal=Nature Astronomy|volume=2|issue=7|pages=580–584|doi=10.1038/s41550-018-0453-9|arxiv=1805.02643|bibcode=2018NatAs...2..580G|hdl=11336/82487|s2cid=256708667|access-date=16 January 2024|archive-date=16 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240116173409/https://www.nature.com/articles/s41550-018-0453-9.epdf?sharing_token=XozRTVzMDBR74HQBj2lbV9RgN0jAjWel9jnR3ZoTv0OzwWt8mLOdVW4Y_YiE39Le3Xp-8zVx5tUnLpAORu5j1mnJNZpxp_fWsbZgn60hEE3IHsu89UrtgD6uRRVi7jD74SBwEYsmB2RyB2RCfRqLbLr5EqTy1-rK2KrrLO-TxuHwLmapWXxYkuOn5Rgut4w4JuE1XKNeJeRNDNx_0juT0bPlXn9WB29_BzKx1pGlzEXtR677aZ3SUe5um8epWM4PgYT-VDXR6Jevm-M9SDszF4a2eWOeV0CdynDONJuE1n37sanK9itS1edHH_xrybrldJgWdACO4sxHnFn3DHdB0Q==|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==ယေဘုယျ အချက်အလက်များ==
နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များသည် တစ်ခါတစ်ရံ နေအဖွဲ့အစည်း၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို သီးခြားဒေသများအဖြစ် ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်၊ သောကြာဂြိုဟ်၊ ကမ္ဘာဂြိုဟ်၊ အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ပိုင်းတွင် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၊ စနေဂြိုဟ်၊ ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၊ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်နှင့် ခိုက်ပါး ခါးပတ်အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Planets |date=10 July 2023 |url=https://science.nasa.gov/solar-system/planets/ |access-date=6 April 2024 |publisher=NASA}}&lt;/ref&gt;
ခိုက်ပါး ခါးပတ်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီးနောက် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသများကို သီးခြားဒေသတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်လာကြသည်။ ယင်းဒေသတွင် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ အပြင်ဘက်၌ တည်ရှိသော အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Kuiper Belt: Facts |date=14 November 2017 |url=https://science.nasa.gov/solar-system/kuiper-belt/facts/ |access-date=6 April 2024 |publisher=NASA |archive-date=12 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312024528/https://science.nasa.gov/solar-system/kuiper-belt/facts/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== ပလူတိုအား ဂြိုဟ်အဖြစ်မှ လျော့ချခြင်း ==
[[ပလူတို|ပလူတိုဂြိုဟ်]]အား ၁၉၃၀ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀ဝ၆ခုနှစ်တွင် နက္ခတဗေဒပညာရှင်များက ဂြိုဟ်စာရင်းမှ ပယ်ထုတ်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။ အကြောင်းမှာ အရွယ်အစားသေးငယ်လွန်းခြင်း နှင့် ၎င်းနှင့် အနီးဆုံးတွင်တည်ရှိသည့် နံပါတ်(၈)ခုမြောက် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]] နှင့်လှည့်ပတ်သွားလာသည့် လမ်းကြောင်းအနေအထားခြင်း မတူညီလှသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ပလူတိုသည် စီးရပ်စ် နှင့် အဲရစ် တို့ကဲ့သို့သော ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား တစ်ခုအဖြစ်သာ စာရင်းဝင်တော့သည်။

== ဂြိုဟ်များအား ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ခြင်း ==
[[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]ကို လူတို့ရှာဖွေမတွေ့ရှိသေးမှီ၊ ရှေးကျသည့် အချိန်များကတည်းကပင် လူတို့သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အချို့သော ထင်ရှားသည့် အရာဝတ္တုတို့ကို သိရှိပြီးဖြစ်သည်။ [[နေ]]၊ လ၊ [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]၊ [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]] နှင့် [[စနေဂြိုဟ်]]တို့မှာ အစောပိုင်းရှေးဦးခေတ်နက္ခတဗေဒဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းမှတ်ရာများတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီးဖြစ်ပေသည်။ 

သို့သော် လွှဲမှားနေသည့် အချက်မှာ နေဗဟိုပြုအနေအထားအစား ကမ္ဘာဗဟိုပြုအနေအထားကိုသာ လက်ခံတွေးဆခဲ့ခြင်းနှင့် သောကြာဂြိုဟ်ကို [[ကြယ်]]အဖြစ် အမှတ်မှားခဲ့ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် ကျွန်တော်တို့နေထိုင်ရာ [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ|မိခင်ဂယ်လက်ဆီ]]တွင် သာမန်မျှဖြစ်သော အလယ်အလတ်တန်းစား [[ကြယ်]]တစ်စင်းသာဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |author=M Woolfson |title=The origin and evolution of the solar system |doi= 10.1046/j.1468-4004.2000.00012.x |date=2000 |journal=Astronomy &amp; Geophysics |volume=41 |issue=1 |pages=1.12|bibcode = 2000A&amp;G....41a..12W }}&lt;/ref&gt;

နောက်ပိုင်းခေတ်များ၏ ရှာဖွေတွေ့ရှိသောဂြိုဟ်များနှင့် တွေ့ရှိသည့် ခုနှစ်များမှာ-

# ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်- ၁၇၉၁ခုနှစ်
# ဆဲရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား)-၁၈၀၁ခုနှစ်၊သို့သော် ၂၀ဝ၆ ခုနှစ်တွင် ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားအဖြစ် သတ်မှတ်
# နပ်ပကျွန်းဂြိုဟ်-၁၈၄၆ခုနှစ်
# ပလူတိုဂြိုဟ်-၁၉၃၀ခုနှစ်
# အီးရစ်(စ်) (ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား)-၂၀ဝ၅ခုနှစ် တို့ဖြစ်ကြသည်။

== ပြင်ပစာမျက်နှာများ ==
* [http://www.solarviews.com/eng/homepage.htm Views of the Solar System]
* [http://www.exploratorium.edu/ronh/weight/index.html Your Weight on Other Worlds]


== မှတ်စု ==
{{Reflist|group=lower-alpha}}

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

=== အချက်အလက် ရင်းမြစ်များ ===&lt;!-- Remind that info cited to these sources need to be updated monthly --&gt;
{{Reflist|group=D}}

{{footer SolarSystem}}

[[ကဏ္ဍ:အာကာသ သိပ္ပံ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ သိပ္ပံ]]
[[Category:နေအဖွဲ့အစည်း]]</text>
      <sha1>4g6avcbnv5wwxqw0p10pq9cji5a7d4o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060132</id>
      <parentid>1060130</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T15:59:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1060132</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="71842" sha1="dyza9sm7hu4nfytue337wfbz2p40i7e" xml:space="preserve">
{{Infobox planetary system
| background  = #efefef
| title       = Solar System
| image       = Solar System True Color EN.png
| image_alt   = A true-color image of the Solar System with sizes, but not distances, to scale. The order of the planets are from right to left.
| caption     = {{Longitem|[[နေ]]၊ [[ဂြိုဟ်]]များ၊ [[သဘာဝ ဂြိုဟ်ရံလ|လများ]] နှင့် [[ဂြိုဟ်သိမ်|ဂြိုဟ်သိမ်များ]]&lt;br /&gt;(true color, sizes to scale, distances not to scale)|style=padding:2px 0 4px 0;}}
| age         = ၄.၅၆၈ ဘီလီယံနှစ်
| location    = {{Longitem|{{unbulleted list
  |{{nowrap|[[Local Interstellar Cloud]]}}
  |[[Local Bubble]]&lt;ref name=&quot;JPL interstellar&quot;&gt;{{cite web |url=http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html |title=Our Local Galactic Neighborhood | website= interstellar.jpl.nasa.gov |publisher=NASA |series=Interstellar Probe Project |year= 2000 |access-date=8 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131121061128/http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html |archive-date=21 November 2013 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
  |[[Orion–Cygnus Arm]]
  |[[နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ]]&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Hurt |first=R. |date=8 November 2017 |title=The Milky Way Galaxy |url=https://science.nasa.gov/resource/the-milky-way-galaxy/ |access-date=19 April 2024 |website=science.nasa.gov |language=en-US}}&lt;/ref&gt;}}}}
| neareststar = {{Longitem|{{Ublist
  |[[ပရိုစီမာ စင်တောရိ]]
  |&amp;nbsp;(4.2465&amp;nbsp;[[အလင်းနှစ်|ly]])&lt;ref name=&quot;lurie2014&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{cite journal |last1=Lurie |first1=John C. |last2=Henry |first2=Todd J. |last3=Jao |first3=Wei-Chun |last4=Quinn |first4=Samuel N. |last5=Winters |first5= Jennifer G. |last6=Ianna |first6=Philip A. |last7=Koerner |first7=David W. |last8= Riedel |first8=Adric R. |last9=Subasavage |first9=John P. | display-authors = 3| year= 2014 |title=The Solar neighborhood. XXXIV. A search for planets orbiting nearby M dwarfs using astrometry |journal=The Astronomical Journal |volume=148 |issue= 5 |pages=91 |arxiv=1407.4820 |bibcode= 2014AJ....148...91L |doi= 10.1088/0004-6256/148/5/91 |s2cid= 118492541 |issn = 0004-6256}}&lt;/ref&gt;
  |[[အယ်လဖာ စင်တောရိ]]
  |&amp;nbsp;(4.36&amp;nbsp;ly)&lt;ref name=&quot;RECONS&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{cite web|work= astro.gsu.edu| publisher= Research Consortium On Nearby Stars, Georgia State University|date=7 September 2007|title=The One Hundred Nearest Star Systems |url=http://www.astro.gsu.edu/RECONS/TOP100.posted.htm|access-date=2 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20071112173559/http://www.chara.gsu.edu/RECONS/TOP100.posted.htm|archive-date=12 November 2007| url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}}}

| frostline       = {{val|5|u=AU|p=~}}&lt;ref name=&quot;Mumma&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Mumma |first1=M. J. |last2=Disanti |first2=M. A. |last3=Dello Russo |first3=N. |last4=Magee-Sauer |first4=K. |last5=Gibb |first5=E. |last6=Novak |first6=R. |display-authors = 3| year= 2003 |title=Remote infrared observations of parent volatiles in comets: A window on the early solar system |journal=Advances in Space Research |volume=31 |issue=12 |pages=2563–2575 |bibcode= 2003AdSpR..31.2563M |doi=10.1016/S0273-1177(03)00578-7}}&lt;/ref&gt;
| outerplanetname = [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]
| semimajoraxis   = 30.07 AU&lt;ref name=Horizons group=&quot;D&quot;&gt;{{cite web |first=Donald K. |last=Yeomans |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/horizons_batch.cgi?batch=1&amp;COMMAND=%278%27&amp;TABLE_TYPE=%27ELEMENTS%27&amp;START_TIME=%272000-01-01%27&amp;STOP_TIME=%272000-01-02%27&amp;STEP_SIZE=%27200%20years%27&amp;CENTER=%27@0%27&amp;OUT_UNITS=%27AU-D%27 |title=HORIZONS Web-Interface for Neptune Barycenter (Major Body=8) |publisher=[[JPL Horizons On-Line Ephemeris System]] | website= jpl.nasa.gov|access-date=18 July 2014 |archive-date=7 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210907055935/https://ssd.jpl.nasa.gov/horizons_batch.cgi?batch=1&amp;COMMAND=%278%27&amp;TABLE_TYPE=%27ELEMENTS%27&amp;START_TIME=%272000-01-01%27&amp;STOP_TIME=%272000-01-02%27&amp;STEP_SIZE=%27200%20years%27&amp;CENTER=%27%400%27&amp;OUT_UNITS=%27AU-D%27 |url-status=live }}{{snd}}Select &quot;Ephemeris Type: Orbital Elements&quot;, &quot;Time Span: 2000-01-01 12:00 to 2000-01-02&quot;. (&quot;Target Body: Neptune Barycenter&quot; and &quot;Center: Solar System Barycenter (@0)&quot;.)&lt;/ref&gt;
| Kuiper_cliff    = 50–70 AU&lt;ref name=&quot;twotino&quot;&gt;{{cite journal | first1= E. I.| last1= Chiang |title=Resonance Occupation in the Kuiper Belt: Case Examples of the 5:2 and Trojan Resonances |journal=The Astronomical Journal |volume=126 |issue=1 |pages=430–443 |date=2003 |doi=10.1086/375207 |last2=Jordan |first2=A. B. |last3=Millis |first3=R. L. |last4=Buie |first4=M. W. |last5=Wasserman |first5=L. H. |last6=Elliot |first6=J. L. |last7=Kern |first7=S. D. |last8=Trilling |first8=D. E. |last9=Meech |first9=K. J. | display-authors = 3| bibcode= 2003AJ....126..430C |arxiv=astro-ph/0301458 |s2cid=54079935}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= &quot;KuiperGap&quot;&gt;{{cite journal |first1=C. | last1=de la Fuente Marcos |first2=R. | last2= de la Fuente Marcos |title=Past the outer rim, into the unknown: structures beyond the Kuiper Cliff |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Letters |volume=527 |issue=1 |pages= L110–L114 |url=https://academic.oup.com/mnrasl/article-abstract/527/1/L110/7280408 |publication-date=20 September 2023 |date=January 2024 |access-date=28 September 2023 |bibcode=2024MNRAS.527L.110D |arxiv=2309.03885 |doi=10.1093/mnrasl/slad132 | doi-access=free |s2cid= |archive-date=28 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231028132004/https://academic.oup.com/mnrasl/article-abstract/527/1/L110/7280408 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| heliopause      = detected at 120 AU&lt;ref name=&quot;heliopause&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nasa.gov/mission_pages/voyager/voyager20130912.html#.UjJLPZKR86s|title=NASA Spacecraft Embarks on Historic Journey Into Interstellar Space|first=Tony|last=Greicius| website= nasa.gov| date=5 May 2015|access-date=19 April 2024|archive-date=11 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611233345/https://www.nasa.gov/mission_pages/voyager/voyager20130912.html#.UjJLPZKR86s|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| hillsphere      = {{cvt|0.865|-|1.1|pc|AU ly pc|order=out|lk=out}}&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Souami |first1=D. |last2= Cresson |first2=J. |last3=Biernacki |first3=C. |last4=Pierret |first4=F. |title=On the local and global properties of gravitational spheres of influence |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=21 August 2020 |volume= 496 |issue=4 |pages= 4287–4297 |doi= 10.1093/mnras/staa1520|doi-access=free | arxiv= 2005.13059 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Chebotarev&quot;&gt;{{cite journal |last1=Chebotarev |first1=G. A. |title=Gravitational Spheres of the Major Planets, Moon and Sun |journal=Astronomicheskii Zhurnal |date=1 January 1963 |volume=40 |pages=812 |bibcode=1964SvA.....7..618C |url=https://adsabs.harvard.edu/full/1964SvA.....7..618C |issn=0004-6299 |access-date=6 May 2024 |archive-date=7 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240507030847/https://adsabs.harvard.edu/full/1964SvA.....7..618C |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

| noknown_stars   = yes
| noknown_planets = yes
| stars           = [[နေ]]
| planets         = {{Longitem|{{Plainlist|*[[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]
* [[သောကြာဂြိုဟ်]]
* [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]
* [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]
* [[ကြာသပတေးဂြိုဟ်]]
* [[စနေဂြိုဟ်]]
* [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]
* [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]}}}}
| dwarfplanets    = {{Longitem|{{Plainlist|
* {{Dp|စီးရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* {{Dp|Orcus}}
* [[ပလူတို]]
* [[ဟောက်မေယာ]]
* {{Dp|Quaoar}}
* [[မက်ကီမက်ကီ]]
* {{Dp|ဂေါင်ဂေါင် (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* [[အဲရစ် (ဂြိုဟ်သိမ်)]]
* {{Dp|ဆဒ်နာ (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* &amp;nbsp;[[List of possible dwarf planets|''more candidates...'']]
}}}}
| satellites      = ၇၅၈&lt;ref name=&quot;JPLbodies&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{Cite web |title=Solar System Objects |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210707142304/https://ssd.jpl.nasa.gov/ |archive-date=7 July 2021 |access-date=14 August 2023 |publisher=NASA/JPL Solar System Dynamics }}&lt;/ref&gt;
| minorplanets    = 1,462,402&lt;ref name=&quot;MPCSummary&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{Cite web |title=Latest Published Data |url=https://minorplanetcenter.net/mpc/summary |access-date=27 May 2024 |website=The International Astronomical Union Minor Planet Center |archive-date=5 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190305034947/https://minorplanetcenter.net/mpc/summary |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| comets          = 4,629&lt;ref name=MPCSummary group=&quot;D&quot;/&gt;

| inclination    = ~60°, to the ecliptic
| galacticcenter = {{longitem|24,000–28,000 ly}}&lt;ref name=&quot;francis14&quot;&gt;{{cite journal |first1=Charles |last1=Francis |first2=Erik |last2=Anderson |s2cid= 119235554 |title=Two estimates of the distance to the Galactic Centre |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=June 2014 |volume=441 |issue=2 |pages=1105–1114 |doi=10.1093/mnras/stu631 |doi-access=free |bibcode= 2014MNRAS.441.1105F |arxiv=1309.2629}}&lt;/ref&gt;
| orbitalspeed   = {{longitem|720,000&amp;nbsp;km/h (450,000&amp;nbsp;mi/h)&lt;ref name=&quot;roughfactsofthesun&quot; /&gt;}}
| orbitalperiod  = နှစ်သန်းပေါင်း ၂၃၀ နီးပါး&lt;ref name=&quot;roughfactsofthesun&quot;&gt;{{Cite web |title=Sun: Facts |url=https://science.nasa.gov/sun/facts/ |access-date=19 April 2024 |website=science.nasa.gov |date=14 November 2017 |language=en-US |archive-date=19 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419151126/https://science.nasa.gov/sun/facts/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| spectral       = [[ကြယ်ပုဝါ|G2V]]
}}

'''နေအဖွဲ့အစည်း'''သည် [[နေ]]နှင့် နေကို လှည့်ပတ်နေသော ဒြပ်ထုများကို ဆွဲငင်အားဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည့် စနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အထင်ရှားဆုံး ပါဝင်သည့် အရာဝတ္ထုများမှာ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးဖြစ်ကာ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]လည်း ယင်းတို့အနက် တစ်လုံးဖြစ်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် [[နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ]]အတွင်းရှိ သီးခြားတည်ရှိသော [[ကြယ်]]တစ်စင်းတည်းပါဝင်သည့် ဂြိုဟ်စနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ပိုမိုကြီးမားသော ကြယ်စနစ်တစ်ခု၏ အစိတ်အပိုင်း မဟုတ်ပေ။ ဤစနစ်သည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄.၆ ဘီလီယံခန့်က မော်လီကျူးတိမ်တိုက်တစ်ခု၏ သိပ်သည်းသော ဒေသတစ်ခု ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျရာမှ ဖွဲ့စည်းလာခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်ကြောင့် နေနှင့် မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ယင်းချပ်ပြားမှ နေကို လှည့်ပတ်နေသော အရာဝတ္ထုများ စုစည်းဖွဲ့စည်းလာခဲ့ကြသည်။

နေသည် နေအဖွဲ့အစည်း၏ စုစုပေါင်းဒြပ်ထု၏ ၉၉.၈၆ ရာခိုင်နှုန်းကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ နေ၏ အူတိုင်အတွင်း [[ဟိုက်ဒရိုဂျင်]]သည် [[ဟီလီယမ်]]အဖြစ်သို့ ပေါင်းစပ်သွားပြီး [[စွမ်းအင်]]ကို ထုတ်လွှတ်သည်။ ထိုစွမ်းအင်သည် နေ၏ ဖိုတိုစဖီးယားအလွှာ (photosphere) မှတစ်ဆင့် အပြင်သို့ ထုတ်လွှတ်ပေးသည်။ ဤဖြစ်စဉ်ကြောင့် [[ဟေလီယိုစဖီးယား]] ဖြစ်ပေါ်လာပြီး နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း အပူချိန်သည် နေမှ အကွာအဝေး တိုးလာသည်နှင့်အမျှ တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားသည်။
နေအဖွဲ့အစည်းတွင် ဒြပ်ထုအများဆုံးရှိသည့် နောက်ထပ်အရာဝတ္ထုများမှာ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးဖြစ်သည်။ သတ်မှတ်ချက်အရ ဂြိုဟ်တစ်လုံးစီသည် ၎င်းနေထိုင်ရာ ပတ်လမ်းကို အဓိက လွှမ်းမိုးထားသည်။ နေနှင့် အနီးဆုံးမှ အဝေးဆုံးသို့ အစဉ်လိုက်ကြည့်လျှင် ကျောက်သားဂြိုဟ်များဖြစ်သည့် [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ကို တွေ့ရသည်။ ဤဂြိုဟ်လေးလုံးသည် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ပါဝင်ကြသည်။ ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့် အင်္ဂါဂြိုဟ်တို့သည် နေ၏ [[သက်ရှိများ နေထိုင်နိုင်သောဇုန်]] (habitable zone) အတွင်း ပတ်လမ်းဖြင့် လှည့်ပတ်နေသည့် တစ်ခုတည်းသော ဂြိုဟ်များဖြစ်သည်။ ထိုဇုန်အတွင်း [[နေရောင်ခြည်]]သည် လေထုဖိအားရှိသည့် အခြေအနေတွင် မျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ ရေကို အရည်အဖြစ် တည်ရှိနေနိုင်စေသည်။
[[နက္ခတ္တဗေဒယူနစ်]] (AU) ငါးယူနစ်ခန့်အကွာရှိ နှင်းခဲမျဉ်း၏ အပြင်ဘက်တွင် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ပိုင်းဂြိုဟ်များ တည်ရှိကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်နှစ်လုံးဖြစ်သည့် [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]နှင့် [[စနေဂြိုဟ်]]၊ ရေခဲဧရာမဂြိုဟ်နှစ်လုံးဖြစ်သည့် [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]နှင့် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]တို့ ပါဝင်သည်။ ဂျူပီတာဂြိုဟ်နှင့် စနေဂြိုဟ်တို့သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း နေကဲ့သို့ ကြယ်များမဟုတ်သော အရာဝတ္ထုများ၏ စုစုပေါင်းဒြပ်ထု၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်။

ပတ်လမ်းကို အဓိက လွှမ်းမိုးထားခြင်းမရှိသော်လည်း နေကို တိုက်ရိုက်လှည့်ပတ်နေသော ဂြိုဟ်ဒြပ်ထုရှိသည့် အရာဝတ္ထုများကို [[ဂြိုဟ်ပု]] သို့မဟုတ် ဂြိုဟ်သိမ်များဟု ခေါ်သည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂ၏ ဂြိုဟ်ငယ်များဆိုင်ရာ ဗဟိုဌာန (Minor Planet Center) က [[စီးရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်)|ဆီးရီးစ်]]၊ [[ပလူတို]]၊ [[အဲရစ် (ဂြိုဟ်သိမ်)|အဲရစ်]]၊ [[မက်ကီမက်ကီ]]နှင့် [[ဟောက်မေယာ]]တို့ကို [[ဂြိုဟ်သိမ်]]များအဖြစ် စာရင်းသွင်းထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web | title=Dwarf Planets | publisher=IAU Minor Planet Center | date=2025-11-21 | url=https://minorplanetcenter.net/dwarf_planets | access-date=2026-01-19 }}&lt;/ref&gt; အခြား နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုလေးခုဖြစ်သည့် အော်ကပ်စ်၊ ကွာအိုအာ၊ ဂေါင်ဂေါင်နှင့် ဆက်ဒ်နာတို့ကိုလည်း ယေဘုယျအားဖြင့် ဂြိုဟ်သိမ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Holler_2021&quot;&gt;{{cite encyclopedia | title=Trans-Neptunian Dwarf Planets | first=Bryan J. | last=Holler | encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Planetary Science | date=December 22, 2021 | doi=10.1093/acrefore/9780190647926.013.208 | isbn=978-0-19-064792-6 }}&lt;/ref&gt;
ဂြိုဟ်သိမ်များထက် ဒြပ်ထုပိုမိုနည်းပါးသော အရာဝတ္ထုများတွင် [[ဥက္ကာခဲ]]များ၊ [[ကြယ်တံခွန်]]များ၊ စင်တောများ၊ ဥက္ကာမှုန်များနှင့် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်တိမ်တိုက်များကဲ့သို့သော အရွယ်အစားသေးငယ်သည့် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများစွာ ပါဝင်သည်။ ဂြိုဟ်သိမ်ဖြစ်သော ဆီးရီးစ်နှင့် ဤအရာဝတ္ထုငယ်များစွာသည် အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်တို့၏ ပတ်လမ်းများအကြားရှိ [[ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်]]တွင် တည်ရှိကြသည်။ အခြားဂြိုဟ်သိမ်များအားလုံးမှာ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်ကို ကျော်လွန်သည့် အရာဝတ္ထုအုပ်စုများတွင် ပါဝင်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ အပြင်ဘက်တွင်ရှိသော [[ခိုက်ပါး ခါးပတ်]]၌လည်းကောင်း၊ ပိုမိုဝေးကွာသော ပြန့်ကျဲ ချပ်ပြား၌လည်းကောင်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။

နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများစွာသည် နေကို တိုက်ရိုက်လှည့်ပတ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ပိုမိုကြီးမားသော အရာဝတ္ထုများကို လှည့်ပတ်နေသည့် [[သဘာဝ ဂြိုဟ်ရံလ]]များ (natural satellites) ဖြစ်ကြသည်။ ယင်းတို့ကို အများအားဖြင့် “လများ” ဟု ခေါ်ကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းတစ်လျှောက်တွင် ဤဂြိုဟ်ရံလများကို တွေ့ရှိနိုင်ပြီး အကြီးဆုံးအရွယ်အစားတွင် ဂြိုဟ်တစ်လုံးနှင့် ဆင်တူသော ဒြပ်ထုရှိသည့် ဂြိုဟ်ရံလများမှ အငယ်ဆုံးအရွယ်အစားရှိ ဒြပ်ထုအလွန်နည်းပါးသော ဂြိုဟ်ရံလငယ်များအထိ အရွယ်အစားအမျိုးမျိုး ရှိကြသည်။
အကြီးဆုံး ဂြိုဟ်ရံလနှစ်လုံးဖြစ်သည့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ [[ဂျန်နမိတ် (ဂြိုဟ်ရံလ)|ဂန်နီမီးဒ်]]နှင့် စနေဂြိုဟ်၏ [[တိုက်တန် (ဂြိုဟ်ရံလ)|တိုက်တန်]]တို့သည် အငယ်ဆုံးဂြိုဟ်ဖြစ်သော ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်ထက် အရွယ်အစားပိုကြီးသော်လည်း ဒြပ်ထုမှာ ပိုနည်းသည်။ ကမ္ဘာ၏လအပါအဝင် ဒြပ်ထုအများဆုံးရှိသည့် ဂြိုဟ်ရံလခုနစ်လုံးသည် ဂြိုဟ်သိမ်အားလုံးထက် ဒြပ်ထုရော အရွယ်အစားပါ ပိုမိုကြီးမားကြသည်။

ဟေလီယိုစဖီးယားအတွင်းရှိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေရောင်ခြည်လေမှ ထွက်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသယ်ဆောင်သည့် ပလာစမာအမှုန်များ၏ အဆက်မပြတ် ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်မှုကို ခံနေရသည်။ ဤအမှုန်များသည် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်များ၊ ဓာတ်ငွေ့များနှင့် ကော့စမစ်များနှင့်အတူ နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများအကြား ပျံ့နှံ့နေသော ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။ နေမှ အကွာအဝေး နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၇၀ မှ ၉၀ ခန့်အကွာတွင် နေရောင်ခြည်လေသည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ရပ်တန့်သွားသည်။ ယင်းကြောင့် ဟေလီယိုပေါ့စ် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသတို့၏ နယ်နိမိတ်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။

သီအိုရီအရ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆထားသော [[အော့တ်တိမ်တိုက်]]သည် ကာလရှည်ကြာ ပတ်လမ်းရှိသည့် [[ကြယ်တံခွန်]]များ၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂,၀၀၀ ကျော်အကွာမှ စတင်ကာ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသအထိ ပျံ့နှံ့တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးနယ်နိမိတ်သည် နေ၏ ဟေးလ်စဖီးယား (Hill sphere) အနားစွန်းအထိ ရောက်ရှိပြီး ယင်းအကွာအဝေးမှာ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၁၇၈,၀၀၀ မှ ၂၂၇,၀၀၀ (အလင်းနှစ် ၂.၈၁ မှ ၃.၅၉) အထိ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် နေ၏ ဆွဲငင်အားဆိုင်ရာ အလားအလာစွမ်းအင်သည် ဂလက်ဆီ၏ အလားအလာစွမ်းအင်နှင့် တူညီလာသည်။&lt;ref name=&quot;e735&quot;&gt;{{citation | last1=Obidowski | first1=Justine C. | last2=Webb | first2=Jeremy J. | last3=Zwart | first3=Simon Portegies | last4=Cai | first4=Maxwell X. | title=Oort Cloud Formation and Evolution in Star Clusters | journal=The Astrophysical Journal | date=2025 | volume=987 | issue=1 | arxiv=2505.17246 | page=29 | doi=10.3847/1538-4357/add92c | bibcode=2025ApJ...987...29O | doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

လက်ရှိတွင် နေအဖွဲ့အစည်းသည် [[ဒေသခံတိမ်တိုက်]] (Local Cloud) ဟုခေါ်သော ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံအရ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆထားသော အော့တ်တိမ်တိုက်သည် ကာလရှည်ကြာ ပတ်လမ်းရှိသည့် ကြယ်တံခွန်များ၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂,၀၀၀ ကျော်အကွာမှ စတင်ကာ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသအထိ ပျံ့နှံ့တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးနယ်နိမိတ်သည် နေ၏ ဟေးလ်စဖီးယား (Hill sphere) အနားစွန်းအထိ ရောက်ရှိပြီး ယင်းအကွာအဝေးမှာ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၁၇၈,၀၀၀ မှ ၂၂၇,၀၀၀ ([[အလင်းနှစ်]] ၂.၈၁ မှ ၃.၅၉) အထိ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် နေ၏ ဆွဲငင်အားဆိုင်ရာ အလားအလာစွမ်းအင်သည် ဂလက်ဆီ၏ အလားအလာစွမ်းအင်နှင့် တူညီလာသည်။
လက်ရှိတွင် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ဒေသခံတိမ်တိုက် (Local Cloud) ဟုခေါ်သော ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား  ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်တိမ်တိုက်တစ်ခုအတွင်း ဖြတ်သန်းရွေ့လျားနေသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် အနီးဆုံးကြယ်ဖြစ်သော [[ပရိုစီမာ စင်တောရိ]]သည် နေမှ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂၆၉,၀၀၀ (အလင်းနှစ် ၄.၂၅) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် ပရိုစီမာ စင်တောရိတို့သည် နှစ်ခုစလုံး နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီအတွင်းရှိ အလင်းနှစ် ၁,၀၀၀ ခန့်သာ ကျယ်ဝန်းသော ဒေသငယ်တစ်ခုဖြစ်သည့် ဒေသခံပူဖောင်း (Local Bubble) အတွင်းတွင် တည်ရှိကြသည်။

== အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်း==
နေအဖွဲ့အစည်းတွင် နေနှင့် ဆွဲငင်အားကြောင့် နေကို ချည်နှောင်ထားပြီး နေကို လှည့်ပတ်နေသော အရာဝတ္ထုအားလုံး ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;x579&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;l783&quot;&gt;{{cite web | last=Boulter | first=Michael | title=SOLAR SYSTEM Definition und Bedeutung | website=Collins Englisch Wörterbuch | date=July 7, 2025 | url=https://www.collinsdictionary.com/de/worterbuch/englisch/solar-system | language=de | access-date=July 10, 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;n787&quot;&gt;{{cite web | title=Features of our Solar System guide for KS3 physics students | website=BBC Bitesize | date=June 6, 2022 | url=https://www.bbc.co.uk/bitesize/articles/zxyw7yc | access-date=July 10, 2025}}&lt;/ref&gt;
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂ (International Astronomical Union) က နေအဖွဲ့အစည်းကို နေ၊ နေ၏ ဆွဲငင်အားကြောင့် ချည်နှောင်ထားသော အရာဝတ္ထုအားလုံး၊ ၎င်း၏ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးနှင့် နေကို လှည့်ပတ်နေသော အခြားကောင်းကင်အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည့် စနစ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;IAU Office of Astronomy for Education y607&quot;&gt;{{cite web | title=IAU Office of Astronomy for Education | website=astro4edu.org | publisher=IAU Office of Astronomy for Education | url=https://astro4edu.org/resources/glossary/term/314/ | access-date=11 December 2023 | archive-date=11 December 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231211093539/https://astro4edu.org/resources/glossary/term/314/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt; အမေရိကန် အမျိုးသားလေကြောင်းနှင့် အာကာသစီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ (NASA) ကလည်း နေအဖွဲ့အစည်းတွင် နေနှင့် ၎င်း၏ ဂြိုဟ်စနစ်တို့ ပါဝင်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။&lt;ref name=&quot;k349&quot;&gt;{{cite web | title=Solar System: Facts | website=NASA Science | date=November 13, 2017 | url=https://science.nasa.gov/solar-system/solar-system-facts/ | access-date=July 10, 2025}}&lt;/ref&gt;

ဤအမည်ကို စာလုံးအကြီး၊ အသေး ရေးသားပုံမှာ ကွဲပြားမှုရှိသည်။ သီးသန့်အမည်နာမအဖြစ် အသုံးမပြုဘဲ စာလုံးအကြီးမပါဘဲ “solar system” ဟု ရေးသားသည့်အခါ နေအဖွဲ့အစည်းကိုယ်တိုင်ကိုလည်းကောင်း၊ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် ဆင်တူသော အခြားဂြိုဟ်စနစ်တစ်ခုခုကိုလည်းကောင်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;x579&quot;&gt;{{cite web | title=Definition of SOLAR SYSTEM | website=Merriam-Webster | date=August 5, 2024 | url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/solar%20system | access-date=July 10, 2025}}&lt;/ref&gt; နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ အမည်နာမသတ်မှတ်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ တရားဝင်အာဏာရှိသော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂသည် ကောင်းကင်အရာဝတ္ထုတစ်ခုချင်းစီ၏ အမည်များကို စာလုံးအကြီးဖြင့် စတင်ရေးသားရန် သတ်မှတ်ထားသည်။ သို့သော် ၎င်း၏ အမည်ပေးခြင်းဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်စာတမ်းတွင် “Solar System” နှင့် “solar system” ဟူသော ရေးသားပုံနှစ်မျိုးစလုံးကို အသုံးပြုထားသည်။

== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
===အတိတ်===
နေအဖွဲ့အစည်းသည် လွန်ခဲ့သော အနည်းဆုံး နှစ်ပေါင်း ၄.၅၆၈ ဘီလီယံခန့်က ကြီးမားသော မော်လီကျူးတိမ်တိုက်အတွင်းရှိ ဒေသတစ်ခု ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျခြင်းမှ စတင်ဖွဲ့စည်းလာခဲ့သည်။ ဤမူလတိမ်တိုက်သည် အလင်းနှစ်အတော်များများ ကျယ်ဝန်းခဲ့ဖွယ်ရှိပြီး ကြယ်များစွာကိုလည်း ဖွားမြင်ပေးခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ မော်လီကျူးတိမ်တိုက်များတွင် ပုံမှန်တွေ့ရသည့်အတိုင်း ဤတိမ်တိုက်သည်လည်း အများအားဖြင့် [[ဟိုက်ဒရိုဂျင်]]ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး [[ဟီလီယမ်]]အချို့နှင့် ယခင်ကြယ်မျိုးဆက်များအတွင်း ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပိုမိုလေးလံသည့် ဒြပ်စင်များကို အနည်းငယ်မျှသာ ပါဝင်ခဲ့သည်။

နေမဖွဲ့စည်းမီက တည်ရှိခဲ့သော နက်ဗျူလာတိမ်တိုက်သည် ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျလာစဉ် ထောင့်အဟုန် ထိန်းသိမ်းခြင်းနိယာမကြောင့် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ လည်ပတ်လာခဲ့သည်။ ဒြပ်ထုအများစု စုဝေးရာ အလယ်ဗဟိုသည် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများထက် ပိုမိုပူပြင်းလာခဲ့သည်။ ကျုံ့ဝင်လာသော နက်ဗျူလာတိမ်တိုက်သည် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ လည်ပတ်လာသည်နှင့်အမျှ အချင်း ၂၀၀ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် (AU) ခန့်ရှိသော မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားတစ်ခုအဖြစ် ပြားချပ်လာခဲ့ပြီး အလယ်ဗဟိုတွင် ပူပြင်းသိပ်သည်းသော မူလကြယ်တစ်စင်း ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။

ဂြိုဟ်များသည် ထိုချပ်ပြားအတွင်းမှ ပစ္စည်းများ တဖြည်းဖြည်း စုဝေးတိုးပွားလာခြင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ချပ်ပြားအတွင်းရှိ ဖုန်မှုန့်များနှင့် ဓာတ်ငွေ့များသည် အပြန်အလှန် ဆွဲငင်အားသက်ရောက်ကာ ပေါင်းစည်းလာပြီး ပိုမိုကြီးမားသော အရာဝတ္ထုများအဖြစ် တဖြည်းဖြည်း ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသည်။ အစောပိုင်း နေအဖွဲ့အစည်းတွင် မူလဂြိုဟ်များ ရာနှင့်ချီ၍ ရှိခဲ့နိုင်သော်လည်း ၎င်းတို့သည် အချင်းချင်း ပေါင်းစည်းသွားခြင်း၊ ပျက်စီးသွားခြင်း သို့မဟုတ် အပြင်ဘက်သို့ လွင့်ထွက်သွားခြင်းတို့ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ယနေ့တွေ့ရသော [[ဂြိုဟ်]]များ၊ [[ဂြိုဟ်ပု]]များနှင့် ကျန်ရှိနေသော [[ဂြိုဟ်ငယ်]]အမျိုးမျိုးသာ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ဂြိုဟ်များ စုဝေးဖွဲ့စည်းလာသည့် ဖြစ်စဉ်မှ ထွက်ပေါ်လာသော အပူသည် ပထမဆုံးနှစ်ပေါင်း တစ်သန်းအတွင်း ဟိုက်ဒရိုကာဗွန်မော်လီကျူးများ၏ ဆူမှတ်ထက် ကျော်လွန်ခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် အတွင်းပိုင်းဂြိုဟ်များတွင် ကာဗွန်ပါဝင်မှု နည်းပါးခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်၏ နယ်နိမိတ်ကို “ကျပ်ခိုးမျဉ်း” (soot line) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ ချပ်ပြား အေးလာသည်နှင့်အမျှ ဤမျဉ်းသည် နေဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွေ့လျားလာခဲ့ပြီး ယခုအခါ ကမ္ဘာ၏ နေကိုပတ်လမ်းအတွင်း၌ တည်ရှိနေသည်။
သတ္တုများနှင့် ဆီလီကိတ်များမှလွဲ၍ အခြားပစ္စည်းများသည် ဆူမှတ်ပိုမိုမြင့်မားသောကြောင့် အစိုင်အခဲအခြေအနေဖြင့် တည်ရှိနေနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ထိုဒေသတွင် အဓိကအားဖြင့် ကျောက်သားများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ဂြိုဟ်များ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသည်။ ယင်းတို့မှာ [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အပူဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိသော ဤပစ္စည်းများသည် နေ၏ မူလနက်ဗျူလာတိမ်တိုက်အတွင်း ပါဝင်သည့် ပစ္စည်းစုစုပေါင်း၏ အနည်းငယ်မျှသာ ဖြစ်သောကြောင့် ကမ္ဘာကဲ့သို့ ကျောက်သားဂြိုဟ်များသည် အရွယ်အစား အလွန်ကြီးမားလာနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။

ဧရာမဂြိုဟ်များ ([[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]၊ [[စနေဂြိုဟ်]]၊ [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]နှင့် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]) တို့သည် နှင်းခဲမျဉ်း (frost line) ၏ အပြင်ဘက်၊ ပိုမိုဝေးကွာသော ဒေသများတွင် ဖွဲ့စည်းလာခဲ့ကြသည်။ နှင်းခဲမျဉ်းဆိုသည်မှာ အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်တို့၏ ပတ်လမ်းများအကြားရှိ နယ်နိမိတ်ဖြစ်ပြီး ထိုနေရာတွင် အပူချိန်သည် မတည်ငြိမ်လွယ်သော ရေခဲဒြပ်ပေါင်းများ အစိုင်အခဲအဖြစ် တည်ရှိနေနိုင်လောက်အောင် အေးမြသည်။ ဤဂြိုဟ်များကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော ရေခဲပစ္စည်းများသည် ကမ္ဘာကဲ့သို့ အတွင်းပိုင်းရှိ ကျောက်သားဂြိုဟ်များကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော သတ္တုများနှင့် ဆီလီကိတ်များထက် ပိုမိုပေါများခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် ဒြပ်ထုအလွန်ကြီးမားလာပြီး အပေါ့ပါးဆုံးနှင့် အပေါများဆုံး ဒြပ်စင်များဖြစ်သည့် ဟိုက်ဒရိုဂျင်နှင့် ဟီလီယမ်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကြီးမားသည့် လေထုများကို ဆွဲငင်ဖမ်းယူနိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဂြိုဟ်များအဖြစ် မဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သော ကျန်ရှိသည့် အပျက်အစီးပစ္စည်းများသည် [[ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်]]၊ [[ခိုက်ပါး ခါးပတ်]]နှင့် [[အော့တ်တိမ်တိုက်]]တို့ကဲ့သို့သော ဒေသများတွင် စုဝေးလာခဲ့ကြသည်။
နှစ်ပေါင်း သန်း ၅၀ အတွင်း မူလကြယ်၏ အလယ်ဗဟို၌ ဟိုက်ဒရိုဂျင်၏ ဖိအားနှင့် သိပ်သည်းဆသည် အလွန်မြင့်မားလာခဲ့ပြီး အပူနျူကလီးယား ပေါင်းစပ်မှု စတင်ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Yi2001&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Yi |first1=Sukyoung |last2=Demarque |first2=Pierre |last3=Kim |first3=Yong-Cheol |last4=Lee |first4=Young-Wook |last5=Ree |first5=Chang H. |last6=Lejeune |first6=Thibault |last7=Barnes |first7= Sydney | display-authors = 3| date=2001 |title=Toward Better Age Estimates for Stellar Populations: The ''Y''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; Isochrones for Solar Mixture |journal= [[Astrophysical Journal Supplement]] |volume=136 |issue=2 |pages=417–437 |arxiv=astro-ph/0104292 |bibcode= 2001ApJS..136..417Y |doi=10.1086/321795 |s2cid=118940644}}&lt;/ref&gt; ကြယ်၏ အူတိုင်တွင် ဟီလီယမ်များ စုဝေးလာသည်နှင့်အမျှ နေသည် ပိုမိုတောက်ပလာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite journal |last=Gough |first=D. O. | author-link=Douglas Gough |date=November 1981 |title=Solar Interior Structure and Luminosity Variations |journal=Solar Physics |volume=74 |issue=1 |pages=21–34 |bibcode=1981SoPh...74...21G |doi= 10.1007/BF00151270 |s2cid=120541081}}&lt;/ref&gt; နေ၏ [[ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်]]အဖြစ် သက်တမ်းအစောပိုင်းကာလတွင် ၎င်း၏ တောက်ပမှုသည် ယနေ့တောက်ပမှု၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Shaviv |first=Nir J. |date=2003 |title=Towards a Solution to the Early Faint Sun Paradox: A Lower Cosmic Ray Flux from a Stronger Solar Wind |journal= [[Journal of Geophysical Research]] |volume=108 |issue=A12 |page=1437 |article-number=2003JA009997 |arxiv=astroph/0306477 |bibcode= 2003JGRA..108.1437S |doi= 10.1029/2003JA009997 |s2cid= 11148141}}&lt;/ref&gt; အပူချိန်၊ တုံ့ပြန်မှုနှုန်း၊ ဖိအားနှင့် သိပ်သည်းဆတို့သည် ဟိုက်ဒရိုစတက်တစ် မျှခြေ (hydrostatic equilibrium) ရရှိသည်အထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ထိုမျှခြေတွင် အပူဖိအားသည် ဆွဲငင်အားကို ပြန်လည်ချိန်ညှိပေးသည်။ ဤအဆင့်တွင် နေသည် ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်တစ်စင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1= Chrysostomou |first1=A. |last2=Lucas |first2=P. W. |date=2005 |title=The Formation of Stars |journal= [[Contemporary Physics]] |volume=46 |issue=1 |pages=29–40 |bibcode= 2005ConPh..46...29C |doi= 10.1080/0010751042000275277 |s2cid= 120275197}}&lt;/ref&gt; နေမှ ထွက်ပေါ်လာသော နေရောင်ခြည်လေသည် ဟေလီယိုစဖီးယားကို ဖန်တီးပေးခဲ့ပြီး မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားအတွင်း ကျန်ရှိနေသော ဓာတ်ငွေ့နှင့် ဖုန်မှုန့်များကို ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသအတွင်းသို့ လွင့်စင်သွားစေခဲ့သည်။

မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြား ပျောက်ကွယ်သွားပြီးနောက် နိုက်စ် မော်ဒယ် (Nice Model) အရ ဂြိုဟ်သေးလောင်းများနှင့် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်များအကြား ဆွဲငင်အားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော အပြန်အလှန် နီးကပ်တွေ့ဆုံမှုများသည် ဂြိုဟ်တစ်ခုစီကို မတူညီသော ပတ်လမ်းများသို့ ရွေ့လျားစေခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးတွင် ဒိုင်းနမစ်ဆိုင်ရာ မတည်ငြိမ်မှု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ဂြိုဟ်သေးလောင်းများသည် နေရာအနှံ့သို့ ပြန့်ကျဲသွားခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်များသည် ယနေ့တည်ရှိနေသော ပတ်လမ်းအနေအထားများသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။

ဤကာလအတွင်း ဂရန်းတက်ခ် ယူဆချက် (grand tack hypothesis) အရ ဂျူပီတာဂြိုဟ်သည် နေဘက်သို့ နောက်ဆုံးအကြိမ် ရွေ့လျားဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီး ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်၏ အစိတ်အပိုင်းအများအပြားကို ပြန့်ကျဲစေခဲ့သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်ကြောင့် အတွင်းပိုင်းဂြိုဟ်များအပေါ် နှောင်းပိုင်း ပြင်းထန်သော ဥက္ကာဗုံးကြဲတိုက်ခတ်မှု (Late Heavy Bombardment) ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite journal | title=Origin of the cataclysmic Late Heavy Bombardment period of the terrestrial planets | last1=Gomes | first1=R. | last2=Levison | first2=H. F. | author2-link=Harold F. Levison | last3=Tsiganis | first3=K. | last4=Morbidelli | first4=A. | journal=Nature | year=2005 | volume=435 | pages=466–469 | doi=10.1038/nature03676 | pmid=15917802 | issue=7041 | bibcode=2005Natur.435..466G | doi-access=free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | last=Crida | first=A. | chapter=Solar System Formation | date=2009 | title=Reviews in Modern Astronomy: Formation and Evolution of Cosmic Structures | volume=21 | pages=215–227 | arxiv=0903.3008 | bibcode= 2009RvMA...21..215C | doi=10.1002/9783527629190.ch12 | isbn=978-3-527-62919-0 | s2cid=118414100 }}&lt;/ref&gt;


=== ပစ္စုပ္ပန်နှင့် အနာဂါတ်===
နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေကို ဗဟိုပြု၍ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု သီးခြားဖြစ်သော ဆွဲငင်အားဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည့် ပတ်လမ်းများအတိုင်း လှည့်ပတ်နေခြင်းဖြင့် အတော်အတန် တည်ငြိမ်ပြီး ဖြည်းဖြည်းချင်း ပြောင်းလဲနေသော အခြေအနေတွင် ရှိနေသည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Malhotra |first1=R. |last2=Holman |first2=Matthew |last3=Ito |first3=Takashi |date=October 2001 |title=Chaos and stability of the solar system |journal= Proceedings of the National Academy of Sciences |volume=98 |issue=22 |pages=12342–12343 |bibcode= 2001PNAS...9812342M |doi=10.1073/pnas.231384098 |pmc=60054 |pmid=11606772 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt; နေအဖွဲ့အစည်းသည် နှစ်ပေါင်း ဘီလီယံများစွာကြာအောင် အတော်အတန် တည်ငြိမ်နေခဲ့သော်လည်း နည်းပညာပိုင်းအရ ဒိုင်းနမစ်ဆိုင်ရာ မငြိမ်မသက်မှုရှိပြီး နောက်ဆုံးတွင် ပြိုကွဲပျက်စီးသွားနိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal | url=https://ntrs.nasa.gov/citations/19920064681 | title=Chaotic evolution of the solar system | first1=Gerald J. | last1=Sussman | author1-link=Gerald Jay Sussman | first2=Jack | last2=Wisdom | author2-link=Jack Wisdom | date=3 July 1992 | journal=Science | volume=257 | issue=5066 | pages=56–62 | doi=10.1126/science.257.5066.56 | pmid=17800710 | bibcode=1992Sci...257...56S | hdl=1721.1/5961 | via=ntrs.nasa.gov| hdl-access=free }}&lt;/ref&gt; လာမည့် နှစ်ပေါင်း ဘီလီယံအနည်းငယ်အတွင်း အခြားကြယ်တစ်စင်းသည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း ဖြတ်သန်းသွားနိုင်ခြေ အနည်းငယ်ရှိသည်။ ယင်းဖြစ်ရပ်ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်း၏ တည်ငြိမ်မှု ပျက်ယွင်းသွားနိုင်ပြီး နှစ်သန်းပေါင်းများစွာ ကြာပြီးနောက် ဂြိုဟ်များ အပြင်ဘက်သို့ လွင့်ထွက်သွားခြင်း၊ ဂြိုဟ်အချင်းချင်း တိုက်မိခြင်း သို့မဟုတ် ဂြိုဟ်များ နေထဲသို့ ဝင်တိုက်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။ သို့သော် ထိုဖြစ်ရပ်ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ယနေ့ရှိနေသည့် အခြေအနေနှင့် အလွန်ဆင်တူသော အခြေအနေတွင် ဆက်လက်တည်ရှိနေနိုင်ခြေက ပိုများသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |first1=Sean |last1=Raymond |display-authors=etal |date=27 November 2023 |title=Future trajectories of the Solar System: dynamical simulations of stellar encounters within 100 au |url=https://academic.oup.com/mnras/article/527/3/6126/7452883?login=false |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=527 |issue=3 |pages=6126–6138 |arxiv=2311.12171 |bibcode=2024MNRAS.527.6126R |doi=10.1093/mnras/stad3604 |doi-access=free |access-date=10 December 2023 |archive-date=10 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210152219/https://academic.oup.com/mnras/article/527/3/6126/7452883?login=false |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

နေ၏ [[ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်]]အဖြစ် တည်ရှိသည့်ကာလသည် အစမှအဆုံးအထိ နှစ်ပေါင်း ၁၀ ဘီလီယံခန့် ကြာမြင့်မည်ဖြစ်သည်။ ယင်းကာလသည် နေ၏ ကြယ်အကြွင်းအကျန်အဆင့်သို့ မရောက်မီ နောက်ဆက်တွဲ အဆင့်အားလုံး၏ စုစုပေါင်းကာလဖြစ်သော နှစ်ပေါင်း ၂ ဘီလီယံခန့်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ပိုမိုရှည်လျားသည်။
နေ၏ အူတိုင်အတွင်းရှိ ဟိုက်ဒရိုဂျင်များအားလုံး ဟီလီယမ်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်အထိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် ယနေ့သိရှိထားသည့် အခြေအနေနှင့် အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် တူညီနေမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်သည် ယခုမှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၅ ဘီလီယံခန့်အကြာတွင် ဖြစ်ပေါ်မည်ဖြစ်သည်။ ဤအချိန်သည် နေ၏ ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်အဖြစ် တည်ရှိသည့် သက်တမ်းကုန်ဆုံးချိန်လည်း ဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်တွင် နေ၏ အူတိုင်သည် ကျုံ့ဝင်လာမည်ဖြစ်ပြီး မလှုပ်ရှားတော့သော ဟီလီယမ်အူတိုင်ကို ဝန်းရံထားသည့် အလွှာတစ်ခုအတွင်း ဟိုက်ဒရိုဂျင်ပေါင်းစပ်မှု ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ နေမှ ထုတ်လွှတ်သော စွမ်းအင်ပမာဏသည် ယနေ့ထက် ပိုမိုများပြားလာမည်ဖြစ်သည်။ နေ၏ အပြင်ဘက်အလွှာများသည် လက်ရှိအချင်းထက် အဆ ၂၆၀ ခန့်အထိ ဖောင်းကားကျယ်ပြန့်လာပြီး နေသည် [[ကြယ်နီဘီလူး]] (red giant) တစ်စင်း ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ မျက်နှာပြင်ဧရိယာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာခြင်းကြောင့် နေ၏ မျက်နှာပြင်အပူချိန်သည် ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်အဖြစ် တည်ရှိစဉ်ကထက် ပိုမိုနိမ့်ကျလာမည်ဖြစ်ပြီး အနိမ့်ဆုံးအပူချိန်မှာ ၂,၆၀၀ ကယ်လ်ဗင် (၄,၂၂၀ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်) ခန့် ရှိမည်ဖြစ်သည်။

ကျယ်ပြန့်လာသော နေသည် [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]နှင့် [[သောကြာဂြိုဟ်]]တို့ကို အငွေ့ပျံပျက်စီးစေမည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြသည်။ ထို့အပြင် [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ကို သက်ရှိများ နေထိုင်ရန် မဖြစ်နိုင်တော့သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိစေမည်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာဂြိုဟ်ကိုလည်း ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://science.nasa.gov/universe/exoplanets/giant-red-stars-may-heat-frozen-worlds-into-habitable-planets/ | title=Giant red stars may heat frozen worlds into habitable planets{{snd}}NASA Science | work=NASA Science | date=17 May 2016 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last1= Aungwerojwit |first1=Amornrat |last2= Gänsicke |first2=Boris T. |last3=Dhillon |first3=Vikram S. |last4=Drake |first4= Andrew |last5=Inight |first5=Keith |last6= Kaye |first6=Thomas G. |last7=Marsh |first7=T. R. |last8=Mullen |first8=Ed |last9= Pelisoli |first9=Ingrid |last10=Swan |first10=Andrew | display-authors = 3 |title=Long-term variability in debris transiting white dwarfs |journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |date=2024 |volume=530 |issue=1 |pages=117–128 |doi=10.1093/mnras/stae750 |doi-access=free|arxiv=2404.04422 }}&lt;/ref&gt;
နောက်ဆုံးတွင် နေ၏ အူတိုင်သည် ဟီလီယမ်ပေါင်းစပ်မှု ဖြစ်ပေါ်နိုင်လောက်အောင် ပူပြင်းလာမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ နေသည် အူတိုင်အတွင်း ဟိုက်ဒရိုဂျင်ကို ပေါင်းစပ်လောင်ကျွမ်းခဲ့သည့် ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အချိန်အနည်းငယ်မျှသာ ဟီလီယမ်ကို လောင်ကျွမ်းမည်ဖြစ်သည်။ နေ၏ ဒြပ်ထုသည် ပိုမိုလေးလံသော ဒြပ်စင်များကို ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းနိုင်သည့်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိရန် မလုံလောက်သောကြောင့် အူတိုင်အတွင်းရှိ နျူကလီးယားတုံ့ပြန်မှုများသည် တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အပြင်ဘက်အလွှာများသည် အာကာသအတွင်းသို့ လွင့်ထွက်သွားပြီးနောက် သိပ်သည်းဆမြင့်မားသော [[ကြယ်ဖြူပု]] (white dwarf) တစ်စင်းအဖြစ် ကျန်ရစ်မည်ဖြစ်သည်။ ထိုကြယ်ဖြူပု၏ ဒြပ်ထုသည် နေ၏ မူလဒြပ်ထု၏ တစ်ဝက်ခန့်သာ ရှိသော်လည်း အရွယ်အစားမှာ ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့်သာ တူညီမည်ဖြစ်သည်။
လွင့်ထွက်သွားသော အပြင်ဘက်အလွှာများသည် ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ နက်ဗျူလာတိမ်တိုက် (planetary nebula) တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်မှတစ်ဆင့် နေကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော ပစ္စည်းအချို့သည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြားရှိ အရာဝတ္ထုများထံ ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားမည်ဖြစ်ပြီး ယခုအခါ [[ကာဗွန်]]ကဲ့သို့ ပိုမိုလေးလံသော [[ဒြပ်စင်]]များဖြင့် ကြွယ်ဝလာမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Planetary Nebulas|url=https://www.cfa.harvard.edu/research/topic/planetary-nebulas|access-date=6 April 2024|publisher=Harvard &amp; Smithsonian Center for Astrophysics|website=cfa.harvard.edu|archive-date=6 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240406205913/https://www.cfa.harvard.edu/research/topic/planetary-nebulas|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=https://www.nature.com/articles/s41550-018-0453-9.epdf?sharing_token=XozRTVzMDBR74HQBj2lbV9RgN0jAjWel9jnR3ZoTv0OzwWt8mLOdVW4Y_YiE39Le3Xp-8zVx5tUnLpAORu5j1mnJNZpxp_fWsbZgn60hEE3IHsu89UrtgD6uRRVi7jD74SBwEYsmB2RyB2RCfRqLbLr5EqTy1-rK2KrrLO-TxuHwLmapWXxYkuOn5Rgut4w4JuE1XKNeJeRNDNx_0juT0bPlXn9WB29_BzKx1pGlzEXtR677aZ3SUe5um8epWM4PgYT-VDXR6Jevm-M9SDszF4a2eWOeV0CdynDONJuE1n37sanK9itS1edHH_xrybrldJgWdACO4sxHnFn3DHdB0Q==|title=The mysterious age invariance of the planetary nebula luminosity function bright cut-off|first1=K.|last1=Gesicki|first2=A. A.|last2=Zijlstra|first3=M. M.|last3=Miller Bertolami|date=7 May 2018|journal=Nature Astronomy|volume=2|issue=7|pages=580–584|doi=10.1038/s41550-018-0453-9|arxiv=1805.02643|bibcode=2018NatAs...2..580G|hdl=11336/82487|s2cid=256708667|access-date=16 January 2024|archive-date=16 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240116173409/https://www.nature.com/articles/s41550-018-0453-9.epdf?sharing_token=XozRTVzMDBR74HQBj2lbV9RgN0jAjWel9jnR3ZoTv0OzwWt8mLOdVW4Y_YiE39Le3Xp-8zVx5tUnLpAORu5j1mnJNZpxp_fWsbZgn60hEE3IHsu89UrtgD6uRRVi7jD74SBwEYsmB2RyB2RCfRqLbLr5EqTy1-rK2KrrLO-TxuHwLmapWXxYkuOn5Rgut4w4JuE1XKNeJeRNDNx_0juT0bPlXn9WB29_BzKx1pGlzEXtR677aZ3SUe5um8epWM4PgYT-VDXR6Jevm-M9SDszF4a2eWOeV0CdynDONJuE1n37sanK9itS1edHH_xrybrldJgWdACO4sxHnFn3DHdB0Q==|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==ယေဘုယျ အချက်အလက်များ==
နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များသည် တစ်ခါတစ်ရံ နေအဖွဲ့အစည်း၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို သီးခြားဒေသများအဖြစ် ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်၊ သောကြာဂြိုဟ်၊ ကမ္ဘာဂြိုဟ်၊ အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ပိုင်းတွင် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၊ စနေဂြိုဟ်၊ ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၊ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်နှင့် ခိုက်ပါး ခါးပတ်အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Planets |date=10 July 2023 |url=https://science.nasa.gov/solar-system/planets/ |access-date=6 April 2024 |publisher=NASA}}&lt;/ref&gt;
ခိုက်ပါး ခါးပတ်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီးနောက် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသများကို သီးခြားဒေသတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်လာကြသည်။ ယင်းဒေသတွင် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ အပြင်ဘက်၌ တည်ရှိသော အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Kuiper Belt: Facts |date=14 November 2017 |url=https://science.nasa.gov/solar-system/kuiper-belt/facts/ |access-date=6 April 2024 |publisher=NASA |archive-date=12 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312024528/https://science.nasa.gov/solar-system/kuiper-belt/facts/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== ပလူတိုအား ဂြိုဟ်အဖြစ်မှ လျော့ချခြင်း ==
[[ပလူတို|ပလူတိုဂြိုဟ်]]အား ၁၉၃၀ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀ဝ၆ခုနှစ်တွင် နက္ခတဗေဒပညာရှင်များက ဂြိုဟ်စာရင်းမှ ပယ်ထုတ်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။ အကြောင်းမှာ အရွယ်အစားသေးငယ်လွန်းခြင်း နှင့် ၎င်းနှင့် အနီးဆုံးတွင်တည်ရှိသည့် နံပါတ်(၈)ခုမြောက် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]] နှင့်လှည့်ပတ်သွားလာသည့် လမ်းကြောင်းအနေအထားခြင်း မတူညီလှသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ပလူတိုသည် စီးရပ်စ် နှင့် အဲရစ် တို့ကဲ့သို့သော ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား တစ်ခုအဖြစ်သာ စာရင်းဝင်တော့သည်။

== ဂြိုဟ်များအား ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ခြင်း ==
[[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]ကို လူတို့ရှာဖွေမတွေ့ရှိသေးမှီ၊ ရှေးကျသည့် အချိန်များကတည်းကပင် လူတို့သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အချို့သော ထင်ရှားသည့် အရာဝတ္တုတို့ကို သိရှိပြီးဖြစ်သည်။ [[နေ]]၊ လ၊ [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]၊ [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]] နှင့် [[စနေဂြိုဟ်]]တို့မှာ အစောပိုင်းရှေးဦးခေတ်နက္ခတဗေဒဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းမှတ်ရာများတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီးဖြစ်ပေသည်။ 

သို့သော် လွှဲမှားနေသည့် အချက်မှာ နေဗဟိုပြုအနေအထားအစား ကမ္ဘာဗဟိုပြုအနေအထားကိုသာ လက်ခံတွေးဆခဲ့ခြင်းနှင့် သောကြာဂြိုဟ်ကို [[ကြယ်]]အဖြစ် အမှတ်မှားခဲ့ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် ကျွန်တော်တို့နေထိုင်ရာ [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ|မိခင်ဂယ်လက်ဆီ]]တွင် သာမန်မျှဖြစ်သော အလယ်အလတ်တန်းစား [[ကြယ်]]တစ်စင်းသာဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |author=M Woolfson |title=The origin and evolution of the solar system |doi= 10.1046/j.1468-4004.2000.00012.x |date=2000 |journal=Astronomy &amp; Geophysics |volume=41 |issue=1 |pages=1.12|bibcode = 2000A&amp;G....41a..12W }}&lt;/ref&gt;

နောက်ပိုင်းခေတ်များ၏ ရှာဖွေတွေ့ရှိသောဂြိုဟ်များနှင့် တွေ့ရှိသည့် ခုနှစ်များမှာ-

# ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်- ၁၇၉၁ခုနှစ်
# ဆဲရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား)-၁၈၀၁ခုနှစ်၊သို့သော် ၂၀ဝ၆ ခုနှစ်တွင် ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားအဖြစ် သတ်မှတ်
# နပ်ပကျွန်းဂြိုဟ်-၁၈၄၆ခုနှစ်
# ပလူတိုဂြိုဟ်-၁၉၃၀ခုနှစ်
# အီးရစ်(စ်) (ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား)-၂၀ဝ၅ခုနှစ် တို့ဖြစ်ကြသည်။

== ပြင်ပစာမျက်နှာများ ==
* [http://www.solarviews.com/eng/homepage.htm Views of the Solar System]
* [http://www.exploratorium.edu/ronh/weight/index.html Your Weight on Other Worlds]


== မှတ်စု ==
{{Reflist|group=lower-alpha}}

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

=== အချက်အလက် ရင်းမြစ်များ ===&lt;!-- Remind that info cited to these sources need to be updated monthly --&gt;
{{Reflist|group=D}}

{{footer SolarSystem}}

[[ကဏ္ဍ:အာကာသ သိပ္ပံ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ သိပ္ပံ]]
[[Category:နေအဖွဲ့အစည်း]]</text>
      <sha1>dyza9sm7hu4nfytue337wfbz2p40i7e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060135</id>
      <parentid>1060132</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T16:03:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* အတိတ် */</comment>
      <origin>1060135</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="72326" sha1="rdtqpplxotzn8vighty4nnd6dc57pfz" xml:space="preserve">
{{Infobox planetary system
| background  = #efefef
| title       = Solar System
| image       = Solar System True Color EN.png
| image_alt   = A true-color image of the Solar System with sizes, but not distances, to scale. The order of the planets are from right to left.
| caption     = {{Longitem|[[နေ]]၊ [[ဂြိုဟ်]]များ၊ [[သဘာဝ ဂြိုဟ်ရံလ|လများ]] နှင့် [[ဂြိုဟ်သိမ်|ဂြိုဟ်သိမ်များ]]&lt;br /&gt;(true color, sizes to scale, distances not to scale)|style=padding:2px 0 4px 0;}}
| age         = ၄.၅၆၈ ဘီလီယံနှစ်
| location    = {{Longitem|{{unbulleted list
  |{{nowrap|[[Local Interstellar Cloud]]}}
  |[[Local Bubble]]&lt;ref name=&quot;JPL interstellar&quot;&gt;{{cite web |url=http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html |title=Our Local Galactic Neighborhood | website= interstellar.jpl.nasa.gov |publisher=NASA |series=Interstellar Probe Project |year= 2000 |access-date=8 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131121061128/http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html |archive-date=21 November 2013 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
  |[[Orion–Cygnus Arm]]
  |[[နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ]]&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Hurt |first=R. |date=8 November 2017 |title=The Milky Way Galaxy |url=https://science.nasa.gov/resource/the-milky-way-galaxy/ |access-date=19 April 2024 |website=science.nasa.gov |language=en-US}}&lt;/ref&gt;}}}}
| neareststar = {{Longitem|{{Ublist
  |[[ပရိုစီမာ စင်တောရိ]]
  |&amp;nbsp;(4.2465&amp;nbsp;[[အလင်းနှစ်|ly]])&lt;ref name=&quot;lurie2014&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{cite journal |last1=Lurie |first1=John C. |last2=Henry |first2=Todd J. |last3=Jao |first3=Wei-Chun |last4=Quinn |first4=Samuel N. |last5=Winters |first5= Jennifer G. |last6=Ianna |first6=Philip A. |last7=Koerner |first7=David W. |last8= Riedel |first8=Adric R. |last9=Subasavage |first9=John P. | display-authors = 3| year= 2014 |title=The Solar neighborhood. XXXIV. A search for planets orbiting nearby M dwarfs using astrometry |journal=The Astronomical Journal |volume=148 |issue= 5 |pages=91 |arxiv=1407.4820 |bibcode= 2014AJ....148...91L |doi= 10.1088/0004-6256/148/5/91 |s2cid= 118492541 |issn = 0004-6256}}&lt;/ref&gt;
  |[[အယ်လဖာ စင်တောရိ]]
  |&amp;nbsp;(4.36&amp;nbsp;ly)&lt;ref name=&quot;RECONS&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{cite web|work= astro.gsu.edu| publisher= Research Consortium On Nearby Stars, Georgia State University|date=7 September 2007|title=The One Hundred Nearest Star Systems |url=http://www.astro.gsu.edu/RECONS/TOP100.posted.htm|access-date=2 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20071112173559/http://www.chara.gsu.edu/RECONS/TOP100.posted.htm|archive-date=12 November 2007| url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}}}

| frostline       = {{val|5|u=AU|p=~}}&lt;ref name=&quot;Mumma&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Mumma |first1=M. J. |last2=Disanti |first2=M. A. |last3=Dello Russo |first3=N. |last4=Magee-Sauer |first4=K. |last5=Gibb |first5=E. |last6=Novak |first6=R. |display-authors = 3| year= 2003 |title=Remote infrared observations of parent volatiles in comets: A window on the early solar system |journal=Advances in Space Research |volume=31 |issue=12 |pages=2563–2575 |bibcode= 2003AdSpR..31.2563M |doi=10.1016/S0273-1177(03)00578-7}}&lt;/ref&gt;
| outerplanetname = [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]
| semimajoraxis   = 30.07 AU&lt;ref name=Horizons group=&quot;D&quot;&gt;{{cite web |first=Donald K. |last=Yeomans |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/horizons_batch.cgi?batch=1&amp;COMMAND=%278%27&amp;TABLE_TYPE=%27ELEMENTS%27&amp;START_TIME=%272000-01-01%27&amp;STOP_TIME=%272000-01-02%27&amp;STEP_SIZE=%27200%20years%27&amp;CENTER=%27@0%27&amp;OUT_UNITS=%27AU-D%27 |title=HORIZONS Web-Interface for Neptune Barycenter (Major Body=8) |publisher=[[JPL Horizons On-Line Ephemeris System]] | website= jpl.nasa.gov|access-date=18 July 2014 |archive-date=7 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210907055935/https://ssd.jpl.nasa.gov/horizons_batch.cgi?batch=1&amp;COMMAND=%278%27&amp;TABLE_TYPE=%27ELEMENTS%27&amp;START_TIME=%272000-01-01%27&amp;STOP_TIME=%272000-01-02%27&amp;STEP_SIZE=%27200%20years%27&amp;CENTER=%27%400%27&amp;OUT_UNITS=%27AU-D%27 |url-status=live }}{{snd}}Select &quot;Ephemeris Type: Orbital Elements&quot;, &quot;Time Span: 2000-01-01 12:00 to 2000-01-02&quot;. (&quot;Target Body: Neptune Barycenter&quot; and &quot;Center: Solar System Barycenter (@0)&quot;.)&lt;/ref&gt;
| Kuiper_cliff    = 50–70 AU&lt;ref name=&quot;twotino&quot;&gt;{{cite journal | first1= E. I.| last1= Chiang |title=Resonance Occupation in the Kuiper Belt: Case Examples of the 5:2 and Trojan Resonances |journal=The Astronomical Journal |volume=126 |issue=1 |pages=430–443 |date=2003 |doi=10.1086/375207 |last2=Jordan |first2=A. B. |last3=Millis |first3=R. L. |last4=Buie |first4=M. W. |last5=Wasserman |first5=L. H. |last6=Elliot |first6=J. L. |last7=Kern |first7=S. D. |last8=Trilling |first8=D. E. |last9=Meech |first9=K. J. | display-authors = 3| bibcode= 2003AJ....126..430C |arxiv=astro-ph/0301458 |s2cid=54079935}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= &quot;KuiperGap&quot;&gt;{{cite journal |first1=C. | last1=de la Fuente Marcos |first2=R. | last2= de la Fuente Marcos |title=Past the outer rim, into the unknown: structures beyond the Kuiper Cliff |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Letters |volume=527 |issue=1 |pages= L110–L114 |url=https://academic.oup.com/mnrasl/article-abstract/527/1/L110/7280408 |publication-date=20 September 2023 |date=January 2024 |access-date=28 September 2023 |bibcode=2024MNRAS.527L.110D |arxiv=2309.03885 |doi=10.1093/mnrasl/slad132 | doi-access=free |s2cid= |archive-date=28 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231028132004/https://academic.oup.com/mnrasl/article-abstract/527/1/L110/7280408 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| heliopause      = detected at 120 AU&lt;ref name=&quot;heliopause&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nasa.gov/mission_pages/voyager/voyager20130912.html#.UjJLPZKR86s|title=NASA Spacecraft Embarks on Historic Journey Into Interstellar Space|first=Tony|last=Greicius| website= nasa.gov| date=5 May 2015|access-date=19 April 2024|archive-date=11 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611233345/https://www.nasa.gov/mission_pages/voyager/voyager20130912.html#.UjJLPZKR86s|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| hillsphere      = {{cvt|0.865|-|1.1|pc|AU ly pc|order=out|lk=out}}&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Souami |first1=D. |last2= Cresson |first2=J. |last3=Biernacki |first3=C. |last4=Pierret |first4=F. |title=On the local and global properties of gravitational spheres of influence |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=21 August 2020 |volume= 496 |issue=4 |pages= 4287–4297 |doi= 10.1093/mnras/staa1520|doi-access=free | arxiv= 2005.13059 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Chebotarev&quot;&gt;{{cite journal |last1=Chebotarev |first1=G. A. |title=Gravitational Spheres of the Major Planets, Moon and Sun |journal=Astronomicheskii Zhurnal |date=1 January 1963 |volume=40 |pages=812 |bibcode=1964SvA.....7..618C |url=https://adsabs.harvard.edu/full/1964SvA.....7..618C |issn=0004-6299 |access-date=6 May 2024 |archive-date=7 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240507030847/https://adsabs.harvard.edu/full/1964SvA.....7..618C |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

| noknown_stars   = yes
| noknown_planets = yes
| stars           = [[နေ]]
| planets         = {{Longitem|{{Plainlist|*[[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]
* [[သောကြာဂြိုဟ်]]
* [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]
* [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]
* [[ကြာသပတေးဂြိုဟ်]]
* [[စနေဂြိုဟ်]]
* [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]
* [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]}}}}
| dwarfplanets    = {{Longitem|{{Plainlist|
* {{Dp|စီးရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* {{Dp|Orcus}}
* [[ပလူတို]]
* [[ဟောက်မေယာ]]
* {{Dp|Quaoar}}
* [[မက်ကီမက်ကီ]]
* {{Dp|ဂေါင်ဂေါင် (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* [[အဲရစ် (ဂြိုဟ်သိမ်)]]
* {{Dp|ဆဒ်နာ (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* &amp;nbsp;[[List of possible dwarf planets|''more candidates...'']]
}}}}
| satellites      = ၇၅၈&lt;ref name=&quot;JPLbodies&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{Cite web |title=Solar System Objects |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210707142304/https://ssd.jpl.nasa.gov/ |archive-date=7 July 2021 |access-date=14 August 2023 |publisher=NASA/JPL Solar System Dynamics }}&lt;/ref&gt;
| minorplanets    = 1,462,402&lt;ref name=&quot;MPCSummary&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{Cite web |title=Latest Published Data |url=https://minorplanetcenter.net/mpc/summary |access-date=27 May 2024 |website=The International Astronomical Union Minor Planet Center |archive-date=5 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190305034947/https://minorplanetcenter.net/mpc/summary |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| comets          = 4,629&lt;ref name=MPCSummary group=&quot;D&quot;/&gt;

| inclination    = ~60°, to the ecliptic
| galacticcenter = {{longitem|24,000–28,000 ly}}&lt;ref name=&quot;francis14&quot;&gt;{{cite journal |first1=Charles |last1=Francis |first2=Erik |last2=Anderson |s2cid= 119235554 |title=Two estimates of the distance to the Galactic Centre |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=June 2014 |volume=441 |issue=2 |pages=1105–1114 |doi=10.1093/mnras/stu631 |doi-access=free |bibcode= 2014MNRAS.441.1105F |arxiv=1309.2629}}&lt;/ref&gt;
| orbitalspeed   = {{longitem|720,000&amp;nbsp;km/h (450,000&amp;nbsp;mi/h)&lt;ref name=&quot;roughfactsofthesun&quot; /&gt;}}
| orbitalperiod  = နှစ်သန်းပေါင်း ၂၃၀ နီးပါး&lt;ref name=&quot;roughfactsofthesun&quot;&gt;{{Cite web |title=Sun: Facts |url=https://science.nasa.gov/sun/facts/ |access-date=19 April 2024 |website=science.nasa.gov |date=14 November 2017 |language=en-US |archive-date=19 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419151126/https://science.nasa.gov/sun/facts/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| spectral       = [[ကြယ်ပုဝါ|G2V]]
}}

'''နေအဖွဲ့အစည်း'''သည် [[နေ]]နှင့် နေကို လှည့်ပတ်နေသော ဒြပ်ထုများကို ဆွဲငင်အားဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည့် စနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အထင်ရှားဆုံး ပါဝင်သည့် အရာဝတ္ထုများမှာ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးဖြစ်ကာ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]လည်း ယင်းတို့အနက် တစ်လုံးဖြစ်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် [[နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ]]အတွင်းရှိ သီးခြားတည်ရှိသော [[ကြယ်]]တစ်စင်းတည်းပါဝင်သည့် ဂြိုဟ်စနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ပိုမိုကြီးမားသော ကြယ်စနစ်တစ်ခု၏ အစိတ်အပိုင်း မဟုတ်ပေ။ ဤစနစ်သည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄.၆ ဘီလီယံခန့်က မော်လီကျူးတိမ်တိုက်တစ်ခု၏ သိပ်သည်းသော ဒေသတစ်ခု ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျရာမှ ဖွဲ့စည်းလာခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်ကြောင့် နေနှင့် မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ယင်းချပ်ပြားမှ နေကို လှည့်ပတ်နေသော အရာဝတ္ထုများ စုစည်းဖွဲ့စည်းလာခဲ့ကြသည်။

နေသည် နေအဖွဲ့အစည်း၏ စုစုပေါင်းဒြပ်ထု၏ ၉၉.၈၆ ရာခိုင်နှုန်းကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ နေ၏ အူတိုင်အတွင်း [[ဟိုက်ဒရိုဂျင်]]သည် [[ဟီလီယမ်]]အဖြစ်သို့ ပေါင်းစပ်သွားပြီး [[စွမ်းအင်]]ကို ထုတ်လွှတ်သည်။ ထိုစွမ်းအင်သည် နေ၏ ဖိုတိုစဖီးယားအလွှာ (photosphere) မှတစ်ဆင့် အပြင်သို့ ထုတ်လွှတ်ပေးသည်။ ဤဖြစ်စဉ်ကြောင့် [[ဟေလီယိုစဖီးယား]] ဖြစ်ပေါ်လာပြီး နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း အပူချိန်သည် နေမှ အကွာအဝေး တိုးလာသည်နှင့်အမျှ တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားသည်။
နေအဖွဲ့အစည်းတွင် ဒြပ်ထုအများဆုံးရှိသည့် နောက်ထပ်အရာဝတ္ထုများမှာ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးဖြစ်သည်။ သတ်မှတ်ချက်အရ ဂြိုဟ်တစ်လုံးစီသည် ၎င်းနေထိုင်ရာ ပတ်လမ်းကို အဓိက လွှမ်းမိုးထားသည်။ နေနှင့် အနီးဆုံးမှ အဝေးဆုံးသို့ အစဉ်လိုက်ကြည့်လျှင် ကျောက်သားဂြိုဟ်များဖြစ်သည့် [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ကို တွေ့ရသည်။ ဤဂြိုဟ်လေးလုံးသည် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ပါဝင်ကြသည်။ ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့် အင်္ဂါဂြိုဟ်တို့သည် နေ၏ [[သက်ရှိများ နေထိုင်နိုင်သောဇုန်]] (habitable zone) အတွင်း ပတ်လမ်းဖြင့် လှည့်ပတ်နေသည့် တစ်ခုတည်းသော ဂြိုဟ်များဖြစ်သည်။ ထိုဇုန်အတွင်း [[နေရောင်ခြည်]]သည် လေထုဖိအားရှိသည့် အခြေအနေတွင် မျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ ရေကို အရည်အဖြစ် တည်ရှိနေနိုင်စေသည်။
[[နက္ခတ္တဗေဒယူနစ်]] (AU) ငါးယူနစ်ခန့်အကွာရှိ နှင်းခဲမျဉ်း၏ အပြင်ဘက်တွင် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ပိုင်းဂြိုဟ်များ တည်ရှိကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်နှစ်လုံးဖြစ်သည့် [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]နှင့် [[စနေဂြိုဟ်]]၊ ရေခဲဧရာမဂြိုဟ်နှစ်လုံးဖြစ်သည့် [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]နှင့် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]တို့ ပါဝင်သည်။ ဂျူပီတာဂြိုဟ်နှင့် စနေဂြိုဟ်တို့သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း နေကဲ့သို့ ကြယ်များမဟုတ်သော အရာဝတ္ထုများ၏ စုစုပေါင်းဒြပ်ထု၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်။

ပတ်လမ်းကို အဓိက လွှမ်းမိုးထားခြင်းမရှိသော်လည်း နေကို တိုက်ရိုက်လှည့်ပတ်နေသော ဂြိုဟ်ဒြပ်ထုရှိသည့် အရာဝတ္ထုများကို [[ဂြိုဟ်ပု]] သို့မဟုတ် ဂြိုဟ်သိမ်များဟု ခေါ်သည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂ၏ ဂြိုဟ်ငယ်များဆိုင်ရာ ဗဟိုဌာန (Minor Planet Center) က [[စီးရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်)|ဆီးရီးစ်]]၊ [[ပလူတို]]၊ [[အဲရစ် (ဂြိုဟ်သိမ်)|အဲရစ်]]၊ [[မက်ကီမက်ကီ]]နှင့် [[ဟောက်မေယာ]]တို့ကို [[ဂြိုဟ်သိမ်]]များအဖြစ် စာရင်းသွင်းထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web | title=Dwarf Planets | publisher=IAU Minor Planet Center | date=2025-11-21 | url=https://minorplanetcenter.net/dwarf_planets | access-date=2026-01-19 }}&lt;/ref&gt; အခြား နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုလေးခုဖြစ်သည့် အော်ကပ်စ်၊ ကွာအိုအာ၊ ဂေါင်ဂေါင်နှင့် ဆက်ဒ်နာတို့ကိုလည်း ယေဘုယျအားဖြင့် ဂြိုဟ်သိမ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Holler_2021&quot;&gt;{{cite encyclopedia | title=Trans-Neptunian Dwarf Planets | first=Bryan J. | last=Holler | encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Planetary Science | date=December 22, 2021 | doi=10.1093/acrefore/9780190647926.013.208 | isbn=978-0-19-064792-6 }}&lt;/ref&gt;
ဂြိုဟ်သိမ်များထက် ဒြပ်ထုပိုမိုနည်းပါးသော အရာဝတ္ထုများတွင် [[ဥက္ကာခဲ]]များ၊ [[ကြယ်တံခွန်]]များ၊ စင်တောများ၊ ဥက္ကာမှုန်များနှင့် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်တိမ်တိုက်များကဲ့သို့သော အရွယ်အစားသေးငယ်သည့် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများစွာ ပါဝင်သည်။ ဂြိုဟ်သိမ်ဖြစ်သော ဆီးရီးစ်နှင့် ဤအရာဝတ္ထုငယ်များစွာသည် အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်တို့၏ ပတ်လမ်းများအကြားရှိ [[ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်]]တွင် တည်ရှိကြသည်။ အခြားဂြိုဟ်သိမ်များအားလုံးမှာ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်ကို ကျော်လွန်သည့် အရာဝတ္ထုအုပ်စုများတွင် ပါဝင်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ အပြင်ဘက်တွင်ရှိသော [[ခိုက်ပါး ခါးပတ်]]၌လည်းကောင်း၊ ပိုမိုဝေးကွာသော ပြန့်ကျဲ ချပ်ပြား၌လည်းကောင်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။

နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများစွာသည် နေကို တိုက်ရိုက်လှည့်ပတ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ပိုမိုကြီးမားသော အရာဝတ္ထုများကို လှည့်ပတ်နေသည့် [[သဘာဝ ဂြိုဟ်ရံလ]]များ (natural satellites) ဖြစ်ကြသည်။ ယင်းတို့ကို အများအားဖြင့် “လများ” ဟု ခေါ်ကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းတစ်လျှောက်တွင် ဤဂြိုဟ်ရံလများကို တွေ့ရှိနိုင်ပြီး အကြီးဆုံးအရွယ်အစားတွင် ဂြိုဟ်တစ်လုံးနှင့် ဆင်တူသော ဒြပ်ထုရှိသည့် ဂြိုဟ်ရံလများမှ အငယ်ဆုံးအရွယ်အစားရှိ ဒြပ်ထုအလွန်နည်းပါးသော ဂြိုဟ်ရံလငယ်များအထိ အရွယ်အစားအမျိုးမျိုး ရှိကြသည်။
အကြီးဆုံး ဂြိုဟ်ရံလနှစ်လုံးဖြစ်သည့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ [[ဂျန်နမိတ် (ဂြိုဟ်ရံလ)|ဂန်နီမီးဒ်]]နှင့် စနေဂြိုဟ်၏ [[တိုက်တန် (ဂြိုဟ်ရံလ)|တိုက်တန်]]တို့သည် အငယ်ဆုံးဂြိုဟ်ဖြစ်သော ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်ထက် အရွယ်အစားပိုကြီးသော်လည်း ဒြပ်ထုမှာ ပိုနည်းသည်။ ကမ္ဘာ၏လအပါအဝင် ဒြပ်ထုအများဆုံးရှိသည့် ဂြိုဟ်ရံလခုနစ်လုံးသည် ဂြိုဟ်သိမ်အားလုံးထက် ဒြပ်ထုရော အရွယ်အစားပါ ပိုမိုကြီးမားကြသည်။

ဟေလီယိုစဖီးယားအတွင်းရှိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေရောင်ခြည်လေမှ ထွက်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသယ်ဆောင်သည့် ပလာစမာအမှုန်များ၏ အဆက်မပြတ် ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်မှုကို ခံနေရသည်။ ဤအမှုန်များသည် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်များ၊ ဓာတ်ငွေ့များနှင့် ကော့စမစ်များနှင့်အတူ နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများအကြား ပျံ့နှံ့နေသော ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။ နေမှ အကွာအဝေး နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၇၀ မှ ၉၀ ခန့်အကွာတွင် နေရောင်ခြည်လေသည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ရပ်တန့်သွားသည်။ ယင်းကြောင့် ဟေလီယိုပေါ့စ် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသတို့၏ နယ်နိမိတ်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။

သီအိုရီအရ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆထားသော [[အော့တ်တိမ်တိုက်]]သည် ကာလရှည်ကြာ ပတ်လမ်းရှိသည့် [[ကြယ်တံခွန်]]များ၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂,၀၀၀ ကျော်အကွာမှ စတင်ကာ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသအထိ ပျံ့နှံ့တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးနယ်နိမိတ်သည် နေ၏ ဟေးလ်စဖီးယား (Hill sphere) အနားစွန်းအထိ ရောက်ရှိပြီး ယင်းအကွာအဝေးမှာ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၁၇၈,၀၀၀ မှ ၂၂၇,၀၀၀ (အလင်းနှစ် ၂.၈၁ မှ ၃.၅၉) အထိ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် နေ၏ ဆွဲငင်အားဆိုင်ရာ အလားအလာစွမ်းအင်သည် ဂလက်ဆီ၏ အလားအလာစွမ်းအင်နှင့် တူညီလာသည်။&lt;ref name=&quot;e735&quot;&gt;{{citation | last1=Obidowski | first1=Justine C. | last2=Webb | first2=Jeremy J. | last3=Zwart | first3=Simon Portegies | last4=Cai | first4=Maxwell X. | title=Oort Cloud Formation and Evolution in Star Clusters | journal=The Astrophysical Journal | date=2025 | volume=987 | issue=1 | arxiv=2505.17246 | page=29 | doi=10.3847/1538-4357/add92c | bibcode=2025ApJ...987...29O | doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

လက်ရှိတွင် နေအဖွဲ့အစည်းသည် [[ဒေသခံတိမ်တိုက်]] (Local Cloud) ဟုခေါ်သော ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံအရ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆထားသော အော့တ်တိမ်တိုက်သည် ကာလရှည်ကြာ ပတ်လမ်းရှိသည့် ကြယ်တံခွန်များ၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂,၀၀၀ ကျော်အကွာမှ စတင်ကာ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသအထိ ပျံ့နှံ့တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးနယ်နိမိတ်သည် နေ၏ ဟေးလ်စဖီးယား (Hill sphere) အနားစွန်းအထိ ရောက်ရှိပြီး ယင်းအကွာအဝေးမှာ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၁၇၈,၀၀၀ မှ ၂၂၇,၀၀၀ ([[အလင်းနှစ်]] ၂.၈၁ မှ ၃.၅၉) အထိ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် နေ၏ ဆွဲငင်အားဆိုင်ရာ အလားအလာစွမ်းအင်သည် ဂလက်ဆီ၏ အလားအလာစွမ်းအင်နှင့် တူညီလာသည်။
လက်ရှိတွင် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ဒေသခံတိမ်တိုက် (Local Cloud) ဟုခေါ်သော ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား  ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်တိမ်တိုက်တစ်ခုအတွင်း ဖြတ်သန်းရွေ့လျားနေသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် အနီးဆုံးကြယ်ဖြစ်သော [[ပရိုစီမာ စင်တောရိ]]သည် နေမှ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂၆၉,၀၀၀ (အလင်းနှစ် ၄.၂၅) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် ပရိုစီမာ စင်တောရိတို့သည် နှစ်ခုစလုံး နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီအတွင်းရှိ အလင်းနှစ် ၁,၀၀၀ ခန့်သာ ကျယ်ဝန်းသော ဒေသငယ်တစ်ခုဖြစ်သည့် ဒေသခံပူဖောင်း (Local Bubble) အတွင်းတွင် တည်ရှိကြသည်။

== အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်း==
နေအဖွဲ့အစည်းတွင် နေနှင့် ဆွဲငင်အားကြောင့် နေကို ချည်နှောင်ထားပြီး နေကို လှည့်ပတ်နေသော အရာဝတ္ထုအားလုံး ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;x579&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;l783&quot;&gt;{{cite web | last=Boulter | first=Michael | title=SOLAR SYSTEM Definition und Bedeutung | website=Collins Englisch Wörterbuch | date=July 7, 2025 | url=https://www.collinsdictionary.com/de/worterbuch/englisch/solar-system | language=de | access-date=July 10, 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;n787&quot;&gt;{{cite web | title=Features of our Solar System guide for KS3 physics students | website=BBC Bitesize | date=June 6, 2022 | url=https://www.bbc.co.uk/bitesize/articles/zxyw7yc | access-date=July 10, 2025}}&lt;/ref&gt;
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂ (International Astronomical Union) က နေအဖွဲ့အစည်းကို နေ၊ နေ၏ ဆွဲငင်အားကြောင့် ချည်နှောင်ထားသော အရာဝတ္ထုအားလုံး၊ ၎င်း၏ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးနှင့် နေကို လှည့်ပတ်နေသော အခြားကောင်းကင်အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည့် စနစ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;IAU Office of Astronomy for Education y607&quot;&gt;{{cite web | title=IAU Office of Astronomy for Education | website=astro4edu.org | publisher=IAU Office of Astronomy for Education | url=https://astro4edu.org/resources/glossary/term/314/ | access-date=11 December 2023 | archive-date=11 December 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231211093539/https://astro4edu.org/resources/glossary/term/314/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt; အမေရိကန် အမျိုးသားလေကြောင်းနှင့် အာကာသစီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ (NASA) ကလည်း နေအဖွဲ့အစည်းတွင် နေနှင့် ၎င်း၏ ဂြိုဟ်စနစ်တို့ ပါဝင်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။&lt;ref name=&quot;k349&quot;&gt;{{cite web | title=Solar System: Facts | website=NASA Science | date=November 13, 2017 | url=https://science.nasa.gov/solar-system/solar-system-facts/ | access-date=July 10, 2025}}&lt;/ref&gt;

ဤအမည်ကို စာလုံးအကြီး၊ အသေး ရေးသားပုံမှာ ကွဲပြားမှုရှိသည်။ သီးသန့်အမည်နာမအဖြစ် အသုံးမပြုဘဲ စာလုံးအကြီးမပါဘဲ “solar system” ဟု ရေးသားသည့်အခါ နေအဖွဲ့အစည်းကိုယ်တိုင်ကိုလည်းကောင်း၊ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် ဆင်တူသော အခြားဂြိုဟ်စနစ်တစ်ခုခုကိုလည်းကောင်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;x579&quot;&gt;{{cite web | title=Definition of SOLAR SYSTEM | website=Merriam-Webster | date=August 5, 2024 | url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/solar%20system | access-date=July 10, 2025}}&lt;/ref&gt; နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ အမည်နာမသတ်မှတ်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ တရားဝင်အာဏာရှိသော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂသည် ကောင်းကင်အရာဝတ္ထုတစ်ခုချင်းစီ၏ အမည်များကို စာလုံးအကြီးဖြင့် စတင်ရေးသားရန် သတ်မှတ်ထားသည်။ သို့သော် ၎င်း၏ အမည်ပေးခြင်းဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်စာတမ်းတွင် “Solar System” နှင့် “solar system” ဟူသော ရေးသားပုံနှစ်မျိုးစလုံးကို အသုံးပြုထားသည်။

== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
===အတိတ်===
[[File:Soot-line1.jpg|thumb|upright=1.35|ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အခြားအရာဝတ္ထုများ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည့် အစောပိုင်း နေအဖွဲ့အစည်း၏ မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားကို သရုပ်ဖော်ထားသော ပုံကြမ်း]]
နေအဖွဲ့အစည်းသည် လွန်ခဲ့သော အနည်းဆုံး နှစ်ပေါင်း ၄.၅၆၈ ဘီလီယံခန့်က ကြီးမားသော မော်လီကျူးတိမ်တိုက်အတွင်းရှိ ဒေသတစ်ခု ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျခြင်းမှ စတင်ဖွဲ့စည်းလာခဲ့သည်။ ဤမူလတိမ်တိုက်သည် အလင်းနှစ်အတော်များများ ကျယ်ဝန်းခဲ့ဖွယ်ရှိပြီး ကြယ်များစွာကိုလည်း ဖွားမြင်ပေးခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ မော်လီကျူးတိမ်တိုက်များတွင် ပုံမှန်တွေ့ရသည့်အတိုင်း ဤတိမ်တိုက်သည်လည်း အများအားဖြင့် [[ဟိုက်ဒရိုဂျင်]]ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး [[ဟီလီယမ်]]အချို့နှင့် ယခင်ကြယ်မျိုးဆက်များအတွင်း ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပိုမိုလေးလံသည့် ဒြပ်စင်များကို အနည်းငယ်မျှသာ ပါဝင်ခဲ့သည်။

နေမဖွဲ့စည်းမီက တည်ရှိခဲ့သော နက်ဗျူလာတိမ်တိုက်သည် ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျလာစဉ် ထောင့်အဟုန် ထိန်းသိမ်းခြင်းနိယာမကြောင့် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ လည်ပတ်လာခဲ့သည်။ ဒြပ်ထုအများစု စုဝေးရာ အလယ်ဗဟိုသည် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများထက် ပိုမိုပူပြင်းလာခဲ့သည်။ ကျုံ့ဝင်လာသော နက်ဗျူလာတိမ်တိုက်သည် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ လည်ပတ်လာသည်နှင့်အမျှ အချင်း ၂၀၀ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် (AU) ခန့်ရှိသော မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားတစ်ခုအဖြစ် ပြားချပ်လာခဲ့ပြီး အလယ်ဗဟိုတွင် ပူပြင်းသိပ်သည်းသော မူလကြယ်တစ်စင်း ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။

ဂြိုဟ်များသည် ထိုချပ်ပြားအတွင်းမှ ပစ္စည်းများ တဖြည်းဖြည်း စုဝေးတိုးပွားလာခြင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ချပ်ပြားအတွင်းရှိ ဖုန်မှုန့်များနှင့် ဓာတ်ငွေ့များသည် အပြန်အလှန် ဆွဲငင်အားသက်ရောက်ကာ ပေါင်းစည်းလာပြီး ပိုမိုကြီးမားသော အရာဝတ္ထုများအဖြစ် တဖြည်းဖြည်း ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသည်။ အစောပိုင်း နေအဖွဲ့အစည်းတွင် မူလဂြိုဟ်များ ရာနှင့်ချီ၍ ရှိခဲ့နိုင်သော်လည်း ၎င်းတို့သည် အချင်းချင်း ပေါင်းစည်းသွားခြင်း၊ ပျက်စီးသွားခြင်း သို့မဟုတ် အပြင်ဘက်သို့ လွင့်ထွက်သွားခြင်းတို့ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ယနေ့တွေ့ရသော [[ဂြိုဟ်]]များ၊ [[ဂြိုဟ်ပု]]များနှင့် ကျန်ရှိနေသော [[ဂြိုဟ်ငယ်]]အမျိုးမျိုးသာ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ဂြိုဟ်များ စုဝေးဖွဲ့စည်းလာသည့် ဖြစ်စဉ်မှ ထွက်ပေါ်လာသော အပူသည် ပထမဆုံးနှစ်ပေါင်း တစ်သန်းအတွင်း ဟိုက်ဒရိုကာဗွန်မော်လီကျူးများ၏ ဆူမှတ်ထက် ကျော်လွန်ခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် အတွင်းပိုင်းဂြိုဟ်များတွင် ကာဗွန်ပါဝင်မှု နည်းပါးခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်၏ နယ်နိမိတ်ကို “ကျပ်ခိုးမျဉ်း” (soot line) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ ချပ်ပြား အေးလာသည်နှင့်အမျှ ဤမျဉ်းသည် နေဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွေ့လျားလာခဲ့ပြီး ယခုအခါ ကမ္ဘာ၏ နေကိုပတ်လမ်းအတွင်း၌ တည်ရှိနေသည်။
သတ္တုများနှင့် ဆီလီကိတ်များမှလွဲ၍ အခြားပစ္စည်းများသည် ဆူမှတ်ပိုမိုမြင့်မားသောကြောင့် အစိုင်အခဲအခြေအနေဖြင့် တည်ရှိနေနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ထိုဒေသတွင် အဓိကအားဖြင့် ကျောက်သားများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ဂြိုဟ်များ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသည်။ ယင်းတို့မှာ [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အပူဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိသော ဤပစ္စည်းများသည် နေ၏ မူလနက်ဗျူလာတိမ်တိုက်အတွင်း ပါဝင်သည့် ပစ္စည်းစုစုပေါင်း၏ အနည်းငယ်မျှသာ ဖြစ်သောကြောင့် ကမ္ဘာကဲ့သို့ ကျောက်သားဂြိုဟ်များသည် အရွယ်အစား အလွန်ကြီးမားလာနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။

ဧရာမဂြိုဟ်များ ([[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]၊ [[စနေဂြိုဟ်]]၊ [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]နှင့် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]) တို့သည် နှင်းခဲမျဉ်း (frost line) ၏ အပြင်ဘက်၊ ပိုမိုဝေးကွာသော ဒေသများတွင် ဖွဲ့စည်းလာခဲ့ကြသည်။ နှင်းခဲမျဉ်းဆိုသည်မှာ အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်တို့၏ ပတ်လမ်းများအကြားရှိ နယ်နိမိတ်ဖြစ်ပြီး ထိုနေရာတွင် အပူချိန်သည် မတည်ငြိမ်လွယ်သော ရေခဲဒြပ်ပေါင်းများ အစိုင်အခဲအဖြစ် တည်ရှိနေနိုင်လောက်အောင် အေးမြသည်။ ဤဂြိုဟ်များကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော ရေခဲပစ္စည်းများသည် ကမ္ဘာကဲ့သို့ အတွင်းပိုင်းရှိ ကျောက်သားဂြိုဟ်များကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော သတ္တုများနှင့် ဆီလီကိတ်များထက် ပိုမိုပေါများခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် ဒြပ်ထုအလွန်ကြီးမားလာပြီး အပေါ့ပါးဆုံးနှင့် အပေါများဆုံး ဒြပ်စင်များဖြစ်သည့် ဟိုက်ဒရိုဂျင်နှင့် ဟီလီယမ်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကြီးမားသည့် လေထုများကို ဆွဲငင်ဖမ်းယူနိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဂြိုဟ်များအဖြစ် မဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သော ကျန်ရှိသည့် အပျက်အစီးပစ္စည်းများသည် [[ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်]]၊ [[ခိုက်ပါး ခါးပတ်]]နှင့် [[အော့တ်တိမ်တိုက်]]တို့ကဲ့သို့သော ဒေသများတွင် စုဝေးလာခဲ့ကြသည်။
နှစ်ပေါင်း သန်း ၅၀ အတွင်း မူလကြယ်၏ အလယ်ဗဟို၌ ဟိုက်ဒရိုဂျင်၏ ဖိအားနှင့် သိပ်သည်းဆသည် အလွန်မြင့်မားလာခဲ့ပြီး အပူနျူကလီးယား ပေါင်းစပ်မှု စတင်ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Yi2001&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Yi |first1=Sukyoung |last2=Demarque |first2=Pierre |last3=Kim |first3=Yong-Cheol |last4=Lee |first4=Young-Wook |last5=Ree |first5=Chang H. |last6=Lejeune |first6=Thibault |last7=Barnes |first7= Sydney | display-authors = 3| date=2001 |title=Toward Better Age Estimates for Stellar Populations: The ''Y''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; Isochrones for Solar Mixture |journal= Astrophysical Journal Supplement |volume=136 |issue=2 |pages=417–437 |arxiv=astro-ph/0104292 |bibcode= 2001ApJS..136..417Y |doi=10.1086/321795 |s2cid=118940644}}&lt;/ref&gt; ကြယ်၏ အူတိုင်တွင် ဟီလီယမ်များ စုဝေးလာသည်နှင့်အမျှ နေသည် ပိုမိုတောက်ပလာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite journal |last=Gough |first=D. O. | author-link=Douglas Gough |date=November 1981 |title=Solar Interior Structure and Luminosity Variations |journal=Solar Physics |volume=74 |issue=1 |pages=21–34 |bibcode=1981SoPh...74...21G |doi= 10.1007/BF00151270 |s2cid=120541081}}&lt;/ref&gt; နေ၏ [[ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်]]အဖြစ် သက်တမ်းအစောပိုင်းကာလတွင် ၎င်း၏ တောက်ပမှုသည် ယနေ့တောက်ပမှု၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Shaviv |first=Nir J. |date=2003 |title=Towards a Solution to the Early Faint Sun Paradox: A Lower Cosmic Ray Flux from a Stronger Solar Wind |journal= Journal of Geophysical Research |volume=108 |issue=A12 |page=1437 |article-number=2003JA009997 |arxiv=astroph/0306477 |bibcode= 2003JGRA..108.1437S |doi= 10.1029/2003JA009997 |s2cid= 11148141}}&lt;/ref&gt; အပူချိန်၊ တုံ့ပြန်မှုနှုန်း၊ ဖိအားနှင့် သိပ်သည်းဆတို့သည် ဟိုက်ဒရိုစတက်တစ် မျှခြေ (hydrostatic equilibrium) ရရှိသည်အထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ထိုမျှခြေတွင် အပူဖိအားသည် ဆွဲငင်အားကို ပြန်လည်ချိန်ညှိပေးသည်။ ဤအဆင့်တွင် နေသည် ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်တစ်စင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1= Chrysostomou |first1=A. |last2=Lucas |first2=P. W. |date=2005 |title=The Formation of Stars |journal= Contemporary Physics |volume=46 |issue=1 |pages=29–40 |bibcode= 2005ConPh..46...29C |doi= 10.1080/0010751042000275277 |s2cid= 120275197}}&lt;/ref&gt; နေမှ ထွက်ပေါ်လာသော နေရောင်ခြည်လေသည် ဟေလီယိုစဖီးယားကို ဖန်တီးပေးခဲ့ပြီး မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားအတွင်း ကျန်ရှိနေသော ဓာတ်ငွေ့နှင့် ဖုန်မှုန့်များကို ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသအတွင်းသို့ လွင့်စင်သွားစေခဲ့သည်။

မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြား ပျောက်ကွယ်သွားပြီးနောက် နိုက်စ် မော်ဒယ် (Nice Model) အရ ဂြိုဟ်သေးလောင်းများနှင့် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်များအကြား ဆွဲငင်အားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော အပြန်အလှန် နီးကပ်တွေ့ဆုံမှုများသည် ဂြိုဟ်တစ်ခုစီကို မတူညီသော ပတ်လမ်းများသို့ ရွေ့လျားစေခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးတွင် ဒိုင်းနမစ်ဆိုင်ရာ မတည်ငြိမ်မှု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ဂြိုဟ်သေးလောင်းများသည် နေရာအနှံ့သို့ ပြန့်ကျဲသွားခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်များသည် ယနေ့တည်ရှိနေသော ပတ်လမ်းအနေအထားများသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။

ဤကာလအတွင်း ဂရန်းတက်ခ် ယူဆချက် (grand tack hypothesis) အရ ဂျူပီတာဂြိုဟ်သည် နေဘက်သို့ နောက်ဆုံးအကြိမ် ရွေ့လျားဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီး ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်၏ အစိတ်အပိုင်းအများအပြားကို ပြန့်ကျဲစေခဲ့သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်ကြောင့် အတွင်းပိုင်းဂြိုဟ်များအပေါ် နှောင်းပိုင်း ပြင်းထန်သော ဥက္ကာဗုံးကြဲတိုက်ခတ်မှု (Late Heavy Bombardment) ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite journal | title=Origin of the cataclysmic Late Heavy Bombardment period of the terrestrial planets | last1=Gomes | first1=R. | last2=Levison | first2=H. F. | author2-link=Harold F. Levison | last3=Tsiganis | first3=K. | last4=Morbidelli | first4=A. | journal=Nature | year=2005 | volume=435 | pages=466–469 | doi=10.1038/nature03676 | pmid=15917802 | issue=7041 | bibcode=2005Natur.435..466G | doi-access=free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | last=Crida | first=A. | chapter=Solar System Formation | date=2009 | title=Reviews in Modern Astronomy: Formation and Evolution of Cosmic Structures | volume=21 | pages=215–227 | arxiv=0903.3008 | bibcode= 2009RvMA...21..215C | doi=10.1002/9783527629190.ch12 | isbn=978-3-527-62919-0 | s2cid=118414100 }}&lt;/ref&gt;

=== ပစ္စုပ္ပန်နှင့် အနာဂါတ်===
နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေကို ဗဟိုပြု၍ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု သီးခြားဖြစ်သော ဆွဲငင်အားဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည့် ပတ်လမ်းများအတိုင်း လှည့်ပတ်နေခြင်းဖြင့် အတော်အတန် တည်ငြိမ်ပြီး ဖြည်းဖြည်းချင်း ပြောင်းလဲနေသော အခြေအနေတွင် ရှိနေသည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Malhotra |first1=R. |last2=Holman |first2=Matthew |last3=Ito |first3=Takashi |date=October 2001 |title=Chaos and stability of the solar system |journal= Proceedings of the National Academy of Sciences |volume=98 |issue=22 |pages=12342–12343 |bibcode= 2001PNAS...9812342M |doi=10.1073/pnas.231384098 |pmc=60054 |pmid=11606772 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt; နေအဖွဲ့အစည်းသည် နှစ်ပေါင်း ဘီလီယံများစွာကြာအောင် အတော်အတန် တည်ငြိမ်နေခဲ့သော်လည်း နည်းပညာပိုင်းအရ ဒိုင်းနမစ်ဆိုင်ရာ မငြိမ်မသက်မှုရှိပြီး နောက်ဆုံးတွင် ပြိုကွဲပျက်စီးသွားနိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal | url=https://ntrs.nasa.gov/citations/19920064681 | title=Chaotic evolution of the solar system | first1=Gerald J. | last1=Sussman | author1-link=Gerald Jay Sussman | first2=Jack | last2=Wisdom | author2-link=Jack Wisdom | date=3 July 1992 | journal=Science | volume=257 | issue=5066 | pages=56–62 | doi=10.1126/science.257.5066.56 | pmid=17800710 | bibcode=1992Sci...257...56S | hdl=1721.1/5961 | via=ntrs.nasa.gov| hdl-access=free }}&lt;/ref&gt; လာမည့် နှစ်ပေါင်း ဘီလီယံအနည်းငယ်အတွင်း အခြားကြယ်တစ်စင်းသည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း ဖြတ်သန်းသွားနိုင်ခြေ အနည်းငယ်ရှိသည်။ ယင်းဖြစ်ရပ်ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်း၏ တည်ငြိမ်မှု ပျက်ယွင်းသွားနိုင်ပြီး နှစ်သန်းပေါင်းများစွာ ကြာပြီးနောက် ဂြိုဟ်များ အပြင်ဘက်သို့ လွင့်ထွက်သွားခြင်း၊ ဂြိုဟ်အချင်းချင်း တိုက်မိခြင်း သို့မဟုတ် ဂြိုဟ်များ နေထဲသို့ ဝင်တိုက်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။ သို့သော် ထိုဖြစ်ရပ်ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ယနေ့ရှိနေသည့် အခြေအနေနှင့် အလွန်ဆင်တူသော အခြေအနေတွင် ဆက်လက်တည်ရှိနေနိုင်ခြေက ပိုများသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |first1=Sean |last1=Raymond |display-authors=etal |date=27 November 2023 |title=Future trajectories of the Solar System: dynamical simulations of stellar encounters within 100 au |url=https://academic.oup.com/mnras/article/527/3/6126/7452883?login=false |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=527 |issue=3 |pages=6126–6138 |arxiv=2311.12171 |bibcode=2024MNRAS.527.6126R |doi=10.1093/mnras/stad3604 |doi-access=free |access-date=10 December 2023 |archive-date=10 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210152219/https://academic.oup.com/mnras/article/527/3/6126/7452883?login=false |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

နေ၏ [[ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်]]အဖြစ် တည်ရှိသည့်ကာလသည် အစမှအဆုံးအထိ နှစ်ပေါင်း ၁၀ ဘီလီယံခန့် ကြာမြင့်မည်ဖြစ်သည်။ ယင်းကာလသည် နေ၏ ကြယ်အကြွင်းအကျန်အဆင့်သို့ မရောက်မီ နောက်ဆက်တွဲ အဆင့်အားလုံး၏ စုစုပေါင်းကာလဖြစ်သော နှစ်ပေါင်း ၂ ဘီလီယံခန့်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ပိုမိုရှည်လျားသည်။
နေ၏ အူတိုင်အတွင်းရှိ ဟိုက်ဒရိုဂျင်များအားလုံး ဟီလီယမ်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်အထိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် ယနေ့သိရှိထားသည့် အခြေအနေနှင့် အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် တူညီနေမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်သည် ယခုမှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၅ ဘီလီယံခန့်အကြာတွင် ဖြစ်ပေါ်မည်ဖြစ်သည်။ ဤအချိန်သည် နေ၏ ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်အဖြစ် တည်ရှိသည့် သက်တမ်းကုန်ဆုံးချိန်လည်း ဖြစ်သည်။
ထိုအချိန်တွင် နေ၏ အူတိုင်သည် ကျုံ့ဝင်လာမည်ဖြစ်ပြီး မလှုပ်ရှားတော့သော ဟီလီယမ်အူတိုင်ကို ဝန်းရံထားသည့် အလွှာတစ်ခုအတွင်း ဟိုက်ဒရိုဂျင်ပေါင်းစပ်မှု ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ နေမှ ထုတ်လွှတ်သော စွမ်းအင်ပမာဏသည် ယနေ့ထက် ပိုမိုများပြားလာမည်ဖြစ်သည်။ နေ၏ အပြင်ဘက်အလွှာများသည် လက်ရှိအချင်းထက် အဆ ၂၆၀ ခန့်အထိ ဖောင်းကားကျယ်ပြန့်လာပြီး နေသည် [[ကြယ်နီဘီလူး]] (red giant) တစ်စင်း ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ မျက်နှာပြင်ဧရိယာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာခြင်းကြောင့် နေ၏ မျက်နှာပြင်အပူချိန်သည် ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်အဖြစ် တည်ရှိစဉ်ကထက် ပိုမိုနိမ့်ကျလာမည်ဖြစ်ပြီး အနိမ့်ဆုံးအပူချိန်မှာ ၂,၆၀၀ ကယ်လ်ဗင် (၄,၂၂၀ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်) ခန့် ရှိမည်ဖြစ်သည်။

ကျယ်ပြန့်လာသော နေသည် [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]နှင့် [[သောကြာဂြိုဟ်]]တို့ကို အငွေ့ပျံပျက်စီးစေမည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြသည်။ ထို့အပြင် [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ကို သက်ရှိများ နေထိုင်ရန် မဖြစ်နိုင်တော့သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိစေမည်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာဂြိုဟ်ကိုလည်း ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://science.nasa.gov/universe/exoplanets/giant-red-stars-may-heat-frozen-worlds-into-habitable-planets/ | title=Giant red stars may heat frozen worlds into habitable planets{{snd}}NASA Science | work=NASA Science | date=17 May 2016 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last1= Aungwerojwit |first1=Amornrat |last2= Gänsicke |first2=Boris T. |last3=Dhillon |first3=Vikram S. |last4=Drake |first4= Andrew |last5=Inight |first5=Keith |last6= Kaye |first6=Thomas G. |last7=Marsh |first7=T. R. |last8=Mullen |first8=Ed |last9= Pelisoli |first9=Ingrid |last10=Swan |first10=Andrew | display-authors = 3 |title=Long-term variability in debris transiting white dwarfs |journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |date=2024 |volume=530 |issue=1 |pages=117–128 |doi=10.1093/mnras/stae750 |doi-access=free|arxiv=2404.04422 }}&lt;/ref&gt;
နောက်ဆုံးတွင် နေ၏ အူတိုင်သည် ဟီလီယမ်ပေါင်းစပ်မှု ဖြစ်ပေါ်နိုင်လောက်အောင် ပူပြင်းလာမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ နေသည် အူတိုင်အတွင်း ဟိုက်ဒရိုဂျင်ကို ပေါင်းစပ်လောင်ကျွမ်းခဲ့သည့် ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အချိန်အနည်းငယ်မျှသာ ဟီလီယမ်ကို လောင်ကျွမ်းမည်ဖြစ်သည်။ နေ၏ ဒြပ်ထုသည် ပိုမိုလေးလံသော ဒြပ်စင်များကို ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းနိုင်သည့်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိရန် မလုံလောက်သောကြောင့် အူတိုင်အတွင်းရှိ နျူကလီးယားတုံ့ပြန်မှုများသည် တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အပြင်ဘက်အလွှာများသည် အာကာသအတွင်းသို့ လွင့်ထွက်သွားပြီးနောက် သိပ်သည်းဆမြင့်မားသော [[ကြယ်ဖြူပု]] (white dwarf) တစ်စင်းအဖြစ် ကျန်ရစ်မည်ဖြစ်သည်။ ထိုကြယ်ဖြူပု၏ ဒြပ်ထုသည် နေ၏ မူလဒြပ်ထု၏ တစ်ဝက်ခန့်သာ ရှိသော်လည်း အရွယ်အစားမှာ ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့်သာ တူညီမည်ဖြစ်သည်။
လွင့်ထွက်သွားသော အပြင်ဘက်အလွှာများသည် ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ နက်ဗျူလာတိမ်တိုက် (planetary nebula) တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်မှတစ်ဆင့် နေကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော ပစ္စည်းအချို့သည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြားရှိ အရာဝတ္ထုများထံ ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားမည်ဖြစ်ပြီး ယခုအခါ [[ကာဗွန်]]ကဲ့သို့ ပိုမိုလေးလံသော [[ဒြပ်စင်]]များဖြင့် ကြွယ်ဝလာမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Planetary Nebulas|url=https://www.cfa.harvard.edu/research/topic/planetary-nebulas|access-date=6 April 2024|publisher=Harvard &amp; Smithsonian Center for Astrophysics|website=cfa.harvard.edu|archive-date=6 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240406205913/https://www.cfa.harvard.edu/research/topic/planetary-nebulas|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=https://www.nature.com/articles/s41550-018-0453-9.epdf?sharing_token=XozRTVzMDBR74HQBj2lbV9RgN0jAjWel9jnR3ZoTv0OzwWt8mLOdVW4Y_YiE39Le3Xp-8zVx5tUnLpAORu5j1mnJNZpxp_fWsbZgn60hEE3IHsu89UrtgD6uRRVi7jD74SBwEYsmB2RyB2RCfRqLbLr5EqTy1-rK2KrrLO-TxuHwLmapWXxYkuOn5Rgut4w4JuE1XKNeJeRNDNx_0juT0bPlXn9WB29_BzKx1pGlzEXtR677aZ3SUe5um8epWM4PgYT-VDXR6Jevm-M9SDszF4a2eWOeV0CdynDONJuE1n37sanK9itS1edHH_xrybrldJgWdACO4sxHnFn3DHdB0Q==|title=The mysterious age invariance of the planetary nebula luminosity function bright cut-off|first1=K.|last1=Gesicki|first2=A. A.|last2=Zijlstra|first3=M. M.|last3=Miller Bertolami|date=7 May 2018|journal=Nature Astronomy|volume=2|issue=7|pages=580–584|doi=10.1038/s41550-018-0453-9|arxiv=1805.02643|bibcode=2018NatAs...2..580G|hdl=11336/82487|s2cid=256708667|access-date=16 January 2024|archive-date=16 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240116173409/https://www.nature.com/articles/s41550-018-0453-9.epdf?sharing_token=XozRTVzMDBR74HQBj2lbV9RgN0jAjWel9jnR3ZoTv0OzwWt8mLOdVW4Y_YiE39Le3Xp-8zVx5tUnLpAORu5j1mnJNZpxp_fWsbZgn60hEE3IHsu89UrtgD6uRRVi7jD74SBwEYsmB2RyB2RCfRqLbLr5EqTy1-rK2KrrLO-TxuHwLmapWXxYkuOn5Rgut4w4JuE1XKNeJeRNDNx_0juT0bPlXn9WB29_BzKx1pGlzEXtR677aZ3SUe5um8epWM4PgYT-VDXR6Jevm-M9SDszF4a2eWOeV0CdynDONJuE1n37sanK9itS1edHH_xrybrldJgWdACO4sxHnFn3DHdB0Q==|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==ယေဘုယျ အချက်အလက်များ==
နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များသည် တစ်ခါတစ်ရံ နေအဖွဲ့အစည်း၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို သီးခြားဒေသများအဖြစ် ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်၊ သောကြာဂြိုဟ်၊ ကမ္ဘာဂြိုဟ်၊ အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ပိုင်းတွင် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၊ စနေဂြိုဟ်၊ ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၊ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်နှင့် ခိုက်ပါး ခါးပတ်အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Planets |date=10 July 2023 |url=https://science.nasa.gov/solar-system/planets/ |access-date=6 April 2024 |publisher=NASA}}&lt;/ref&gt;
ခိုက်ပါး ခါးပတ်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီးနောက် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသများကို သီးခြားဒေသတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်လာကြသည်။ ယင်းဒေသတွင် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ အပြင်ဘက်၌ တည်ရှိသော အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Kuiper Belt: Facts |date=14 November 2017 |url=https://science.nasa.gov/solar-system/kuiper-belt/facts/ |access-date=6 April 2024 |publisher=NASA |archive-date=12 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312024528/https://science.nasa.gov/solar-system/kuiper-belt/facts/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== ပလူတိုအား ဂြိုဟ်အဖြစ်မှ လျော့ချခြင်း ==
[[ပလူတို|ပလူတိုဂြိုဟ်]]အား ၁၉၃၀ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀ဝ၆ခုနှစ်တွင် နက္ခတဗေဒပညာရှင်များက ဂြိုဟ်စာရင်းမှ ပယ်ထုတ်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။ အကြောင်းမှာ အရွယ်အစားသေးငယ်လွန်းခြင်း နှင့် ၎င်းနှင့် အနီးဆုံးတွင်တည်ရှိသည့် နံပါတ်(၈)ခုမြောက် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]] နှင့်လှည့်ပတ်သွားလာသည့် လမ်းကြောင်းအနေအထားခြင်း မတူညီလှသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ပလူတိုသည် စီးရပ်စ် နှင့် အဲရစ် တို့ကဲ့သို့သော ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား တစ်ခုအဖြစ်သာ စာရင်းဝင်တော့သည်။

== ဂြိုဟ်များအား ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ခြင်း ==
[[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]ကို လူတို့ရှာဖွေမတွေ့ရှိသေးမှီ၊ ရှေးကျသည့် အချိန်များကတည်းကပင် လူတို့သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အချို့သော ထင်ရှားသည့် အရာဝတ္တုတို့ကို သိရှိပြီးဖြစ်သည်။ [[နေ]]၊ လ၊ [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]၊ [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]] နှင့် [[စနေဂြိုဟ်]]တို့မှာ အစောပိုင်းရှေးဦးခေတ်နက္ခတဗေဒဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းမှတ်ရာများတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီးဖြစ်ပေသည်။ 

သို့သော် လွှဲမှားနေသည့် အချက်မှာ နေဗဟိုပြုအနေအထားအစား ကမ္ဘာဗဟိုပြုအနေအထားကိုသာ လက်ခံတွေးဆခဲ့ခြင်းနှင့် သောကြာဂြိုဟ်ကို [[ကြယ်]]အဖြစ် အမှတ်မှားခဲ့ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် ကျွန်တော်တို့နေထိုင်ရာ [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ|မိခင်ဂယ်လက်ဆီ]]တွင် သာမန်မျှဖြစ်သော အလယ်အလတ်တန်းစား [[ကြယ်]]တစ်စင်းသာဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |author=M Woolfson |title=The origin and evolution of the solar system |doi= 10.1046/j.1468-4004.2000.00012.x |date=2000 |journal=Astronomy &amp; Geophysics |volume=41 |issue=1 |pages=1.12|bibcode = 2000A&amp;G....41a..12W }}&lt;/ref&gt;

နောက်ပိုင်းခေတ်များ၏ ရှာဖွေတွေ့ရှိသောဂြိုဟ်များနှင့် တွေ့ရှိသည့် ခုနှစ်များမှာ-

# ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်- ၁၇၉၁ခုနှစ်
# ဆဲရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား)-၁၈၀၁ခုနှစ်၊သို့သော် ၂၀ဝ၆ ခုနှစ်တွင် ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားအဖြစ် သတ်မှတ်
# နပ်ပကျွန်းဂြိုဟ်-၁၈၄၆ခုနှစ်
# ပလူတိုဂြိုဟ်-၁၉၃၀ခုနှစ်
# အီးရစ်(စ်) (ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား)-၂၀ဝ၅ခုနှစ် တို့ဖြစ်ကြသည်။

== ပြင်ပစာမျက်နှာများ ==
* [http://www.solarviews.com/eng/homepage.htm Views of the Solar System]
* [http://www.exploratorium.edu/ronh/weight/index.html Your Weight on Other Worlds]


== မှတ်စု ==
{{Reflist|group=lower-alpha}}

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

=== အချက်အလက် ရင်းမြစ်များ ===&lt;!-- Remind that info cited to these sources need to be updated monthly --&gt;
{{Reflist|group=D}}

{{footer SolarSystem}}

[[ကဏ္ဍ:အာကာသ သိပ္ပံ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ သိပ္ပံ]]
[[Category:နေအဖွဲ့အစည်း]]</text>
      <sha1>rdtqpplxotzn8vighty4nnd6dc57pfz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060136</id>
      <parentid>1060135</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T16:05:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ပစ္စုပ္ပန်နှင့် အနာဂါတ် */</comment>
      <origin>1060136</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="72650" sha1="5u0i4qcil9idx0plybnheojspqb3owu" xml:space="preserve">
{{Infobox planetary system
| background  = #efefef
| title       = Solar System
| image       = Solar System True Color EN.png
| image_alt   = A true-color image of the Solar System with sizes, but not distances, to scale. The order of the planets are from right to left.
| caption     = {{Longitem|[[နေ]]၊ [[ဂြိုဟ်]]များ၊ [[သဘာဝ ဂြိုဟ်ရံလ|လများ]] နှင့် [[ဂြိုဟ်သိမ်|ဂြိုဟ်သိမ်များ]]&lt;br /&gt;(true color, sizes to scale, distances not to scale)|style=padding:2px 0 4px 0;}}
| age         = ၄.၅၆၈ ဘီလီယံနှစ်
| location    = {{Longitem|{{unbulleted list
  |{{nowrap|[[Local Interstellar Cloud]]}}
  |[[Local Bubble]]&lt;ref name=&quot;JPL interstellar&quot;&gt;{{cite web |url=http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html |title=Our Local Galactic Neighborhood | website= interstellar.jpl.nasa.gov |publisher=NASA |series=Interstellar Probe Project |year= 2000 |access-date=8 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131121061128/http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html |archive-date=21 November 2013 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
  |[[Orion–Cygnus Arm]]
  |[[နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ]]&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Hurt |first=R. |date=8 November 2017 |title=The Milky Way Galaxy |url=https://science.nasa.gov/resource/the-milky-way-galaxy/ |access-date=19 April 2024 |website=science.nasa.gov |language=en-US}}&lt;/ref&gt;}}}}
| neareststar = {{Longitem|{{Ublist
  |[[ပရိုစီမာ စင်တောရိ]]
  |&amp;nbsp;(4.2465&amp;nbsp;[[အလင်းနှစ်|ly]])&lt;ref name=&quot;lurie2014&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{cite journal |last1=Lurie |first1=John C. |last2=Henry |first2=Todd J. |last3=Jao |first3=Wei-Chun |last4=Quinn |first4=Samuel N. |last5=Winters |first5= Jennifer G. |last6=Ianna |first6=Philip A. |last7=Koerner |first7=David W. |last8= Riedel |first8=Adric R. |last9=Subasavage |first9=John P. | display-authors = 3| year= 2014 |title=The Solar neighborhood. XXXIV. A search for planets orbiting nearby M dwarfs using astrometry |journal=The Astronomical Journal |volume=148 |issue= 5 |pages=91 |arxiv=1407.4820 |bibcode= 2014AJ....148...91L |doi= 10.1088/0004-6256/148/5/91 |s2cid= 118492541 |issn = 0004-6256}}&lt;/ref&gt;
  |[[အယ်လဖာ စင်တောရိ]]
  |&amp;nbsp;(4.36&amp;nbsp;ly)&lt;ref name=&quot;RECONS&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{cite web|work= astro.gsu.edu| publisher= Research Consortium On Nearby Stars, Georgia State University|date=7 September 2007|title=The One Hundred Nearest Star Systems |url=http://www.astro.gsu.edu/RECONS/TOP100.posted.htm|access-date=2 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20071112173559/http://www.chara.gsu.edu/RECONS/TOP100.posted.htm|archive-date=12 November 2007| url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}}}

| frostline       = {{val|5|u=AU|p=~}}&lt;ref name=&quot;Mumma&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Mumma |first1=M. J. |last2=Disanti |first2=M. A. |last3=Dello Russo |first3=N. |last4=Magee-Sauer |first4=K. |last5=Gibb |first5=E. |last6=Novak |first6=R. |display-authors = 3| year= 2003 |title=Remote infrared observations of parent volatiles in comets: A window on the early solar system |journal=Advances in Space Research |volume=31 |issue=12 |pages=2563–2575 |bibcode= 2003AdSpR..31.2563M |doi=10.1016/S0273-1177(03)00578-7}}&lt;/ref&gt;
| outerplanetname = [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]
| semimajoraxis   = 30.07 AU&lt;ref name=Horizons group=&quot;D&quot;&gt;{{cite web |first=Donald K. |last=Yeomans |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/horizons_batch.cgi?batch=1&amp;COMMAND=%278%27&amp;TABLE_TYPE=%27ELEMENTS%27&amp;START_TIME=%272000-01-01%27&amp;STOP_TIME=%272000-01-02%27&amp;STEP_SIZE=%27200%20years%27&amp;CENTER=%27@0%27&amp;OUT_UNITS=%27AU-D%27 |title=HORIZONS Web-Interface for Neptune Barycenter (Major Body=8) |publisher=[[JPL Horizons On-Line Ephemeris System]] | website= jpl.nasa.gov|access-date=18 July 2014 |archive-date=7 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210907055935/https://ssd.jpl.nasa.gov/horizons_batch.cgi?batch=1&amp;COMMAND=%278%27&amp;TABLE_TYPE=%27ELEMENTS%27&amp;START_TIME=%272000-01-01%27&amp;STOP_TIME=%272000-01-02%27&amp;STEP_SIZE=%27200%20years%27&amp;CENTER=%27%400%27&amp;OUT_UNITS=%27AU-D%27 |url-status=live }}{{snd}}Select &quot;Ephemeris Type: Orbital Elements&quot;, &quot;Time Span: 2000-01-01 12:00 to 2000-01-02&quot;. (&quot;Target Body: Neptune Barycenter&quot; and &quot;Center: Solar System Barycenter (@0)&quot;.)&lt;/ref&gt;
| Kuiper_cliff    = 50–70 AU&lt;ref name=&quot;twotino&quot;&gt;{{cite journal | first1= E. I.| last1= Chiang |title=Resonance Occupation in the Kuiper Belt: Case Examples of the 5:2 and Trojan Resonances |journal=The Astronomical Journal |volume=126 |issue=1 |pages=430–443 |date=2003 |doi=10.1086/375207 |last2=Jordan |first2=A. B. |last3=Millis |first3=R. L. |last4=Buie |first4=M. W. |last5=Wasserman |first5=L. H. |last6=Elliot |first6=J. L. |last7=Kern |first7=S. D. |last8=Trilling |first8=D. E. |last9=Meech |first9=K. J. | display-authors = 3| bibcode= 2003AJ....126..430C |arxiv=astro-ph/0301458 |s2cid=54079935}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= &quot;KuiperGap&quot;&gt;{{cite journal |first1=C. | last1=de la Fuente Marcos |first2=R. | last2= de la Fuente Marcos |title=Past the outer rim, into the unknown: structures beyond the Kuiper Cliff |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Letters |volume=527 |issue=1 |pages= L110–L114 |url=https://academic.oup.com/mnrasl/article-abstract/527/1/L110/7280408 |publication-date=20 September 2023 |date=January 2024 |access-date=28 September 2023 |bibcode=2024MNRAS.527L.110D |arxiv=2309.03885 |doi=10.1093/mnrasl/slad132 | doi-access=free |s2cid= |archive-date=28 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231028132004/https://academic.oup.com/mnrasl/article-abstract/527/1/L110/7280408 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| heliopause      = detected at 120 AU&lt;ref name=&quot;heliopause&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nasa.gov/mission_pages/voyager/voyager20130912.html#.UjJLPZKR86s|title=NASA Spacecraft Embarks on Historic Journey Into Interstellar Space|first=Tony|last=Greicius| website= nasa.gov| date=5 May 2015|access-date=19 April 2024|archive-date=11 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611233345/https://www.nasa.gov/mission_pages/voyager/voyager20130912.html#.UjJLPZKR86s|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| hillsphere      = {{cvt|0.865|-|1.1|pc|AU ly pc|order=out|lk=out}}&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Souami |first1=D. |last2= Cresson |first2=J. |last3=Biernacki |first3=C. |last4=Pierret |first4=F. |title=On the local and global properties of gravitational spheres of influence |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=21 August 2020 |volume= 496 |issue=4 |pages= 4287–4297 |doi= 10.1093/mnras/staa1520|doi-access=free | arxiv= 2005.13059 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Chebotarev&quot;&gt;{{cite journal |last1=Chebotarev |first1=G. A. |title=Gravitational Spheres of the Major Planets, Moon and Sun |journal=Astronomicheskii Zhurnal |date=1 January 1963 |volume=40 |pages=812 |bibcode=1964SvA.....7..618C |url=https://adsabs.harvard.edu/full/1964SvA.....7..618C |issn=0004-6299 |access-date=6 May 2024 |archive-date=7 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240507030847/https://adsabs.harvard.edu/full/1964SvA.....7..618C |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

| noknown_stars   = yes
| noknown_planets = yes
| stars           = [[နေ]]
| planets         = {{Longitem|{{Plainlist|*[[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]
* [[သောကြာဂြိုဟ်]]
* [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]
* [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]
* [[ကြာသပတေးဂြိုဟ်]]
* [[စနေဂြိုဟ်]]
* [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]
* [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]}}}}
| dwarfplanets    = {{Longitem|{{Plainlist|
* {{Dp|စီးရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* {{Dp|Orcus}}
* [[ပလူတို]]
* [[ဟောက်မေယာ]]
* {{Dp|Quaoar}}
* [[မက်ကီမက်ကီ]]
* {{Dp|ဂေါင်ဂေါင် (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* [[အဲရစ် (ဂြိုဟ်သိမ်)]]
* {{Dp|ဆဒ်နာ (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* &amp;nbsp;[[List of possible dwarf planets|''more candidates...'']]
}}}}
| satellites      = ၇၅၈&lt;ref name=&quot;JPLbodies&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{Cite web |title=Solar System Objects |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210707142304/https://ssd.jpl.nasa.gov/ |archive-date=7 July 2021 |access-date=14 August 2023 |publisher=NASA/JPL Solar System Dynamics }}&lt;/ref&gt;
| minorplanets    = 1,462,402&lt;ref name=&quot;MPCSummary&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{Cite web |title=Latest Published Data |url=https://minorplanetcenter.net/mpc/summary |access-date=27 May 2024 |website=The International Astronomical Union Minor Planet Center |archive-date=5 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190305034947/https://minorplanetcenter.net/mpc/summary |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| comets          = 4,629&lt;ref name=MPCSummary group=&quot;D&quot;/&gt;

| inclination    = ~60°, to the ecliptic
| galacticcenter = {{longitem|24,000–28,000 ly}}&lt;ref name=&quot;francis14&quot;&gt;{{cite journal |first1=Charles |last1=Francis |first2=Erik |last2=Anderson |s2cid= 119235554 |title=Two estimates of the distance to the Galactic Centre |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=June 2014 |volume=441 |issue=2 |pages=1105–1114 |doi=10.1093/mnras/stu631 |doi-access=free |bibcode= 2014MNRAS.441.1105F |arxiv=1309.2629}}&lt;/ref&gt;
| orbitalspeed   = {{longitem|720,000&amp;nbsp;km/h (450,000&amp;nbsp;mi/h)&lt;ref name=&quot;roughfactsofthesun&quot; /&gt;}}
| orbitalperiod  = နှစ်သန်းပေါင်း ၂၃၀ နီးပါး&lt;ref name=&quot;roughfactsofthesun&quot;&gt;{{Cite web |title=Sun: Facts |url=https://science.nasa.gov/sun/facts/ |access-date=19 April 2024 |website=science.nasa.gov |date=14 November 2017 |language=en-US |archive-date=19 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419151126/https://science.nasa.gov/sun/facts/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| spectral       = [[ကြယ်ပုဝါ|G2V]]
}}

'''နေအဖွဲ့အစည်း'''သည် [[နေ]]နှင့် နေကို လှည့်ပတ်နေသော ဒြပ်ထုများကို ဆွဲငင်အားဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည့် စနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အထင်ရှားဆုံး ပါဝင်သည့် အရာဝတ္ထုများမှာ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးဖြစ်ကာ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]လည်း ယင်းတို့အနက် တစ်လုံးဖြစ်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် [[နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ]]အတွင်းရှိ သီးခြားတည်ရှိသော [[ကြယ်]]တစ်စင်းတည်းပါဝင်သည့် ဂြိုဟ်စနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ပိုမိုကြီးမားသော ကြယ်စနစ်တစ်ခု၏ အစိတ်အပိုင်း မဟုတ်ပေ။ ဤစနစ်သည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄.၆ ဘီလီယံခန့်က မော်လီကျူးတိမ်တိုက်တစ်ခု၏ သိပ်သည်းသော ဒေသတစ်ခု ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျရာမှ ဖွဲ့စည်းလာခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်ကြောင့် နေနှင့် မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ယင်းချပ်ပြားမှ နေကို လှည့်ပတ်နေသော အရာဝတ္ထုများ စုစည်းဖွဲ့စည်းလာခဲ့ကြသည်။

နေသည် နေအဖွဲ့အစည်း၏ စုစုပေါင်းဒြပ်ထု၏ ၉၉.၈၆ ရာခိုင်နှုန်းကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ နေ၏ အူတိုင်အတွင်း [[ဟိုက်ဒရိုဂျင်]]သည် [[ဟီလီယမ်]]အဖြစ်သို့ ပေါင်းစပ်သွားပြီး [[စွမ်းအင်]]ကို ထုတ်လွှတ်သည်။ ထိုစွမ်းအင်သည် နေ၏ ဖိုတိုစဖီးယားအလွှာ (photosphere) မှတစ်ဆင့် အပြင်သို့ ထုတ်လွှတ်ပေးသည်။ ဤဖြစ်စဉ်ကြောင့် [[ဟေလီယိုစဖီးယား]] ဖြစ်ပေါ်လာပြီး နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း အပူချိန်သည် နေမှ အကွာအဝေး တိုးလာသည်နှင့်အမျှ တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားသည်။
နေအဖွဲ့အစည်းတွင် ဒြပ်ထုအများဆုံးရှိသည့် နောက်ထပ်အရာဝတ္ထုများမှာ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးဖြစ်သည်။ သတ်မှတ်ချက်အရ ဂြိုဟ်တစ်လုံးစီသည် ၎င်းနေထိုင်ရာ ပတ်လမ်းကို အဓိက လွှမ်းမိုးထားသည်။ နေနှင့် အနီးဆုံးမှ အဝေးဆုံးသို့ အစဉ်လိုက်ကြည့်လျှင် ကျောက်သားဂြိုဟ်များဖြစ်သည့် [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ကို တွေ့ရသည်။ ဤဂြိုဟ်လေးလုံးသည် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ပါဝင်ကြသည်။ ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့် အင်္ဂါဂြိုဟ်တို့သည် နေ၏ [[သက်ရှိများ နေထိုင်နိုင်သောဇုန်]] (habitable zone) အတွင်း ပတ်လမ်းဖြင့် လှည့်ပတ်နေသည့် တစ်ခုတည်းသော ဂြိုဟ်များဖြစ်သည်။ ထိုဇုန်အတွင်း [[နေရောင်ခြည်]]သည် လေထုဖိအားရှိသည့် အခြေအနေတွင် မျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ ရေကို အရည်အဖြစ် တည်ရှိနေနိုင်စေသည်။
[[နက္ခတ္တဗေဒယူနစ်]] (AU) ငါးယူနစ်ခန့်အကွာရှိ နှင်းခဲမျဉ်း၏ အပြင်ဘက်တွင် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ပိုင်းဂြိုဟ်များ တည်ရှိကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်နှစ်လုံးဖြစ်သည့် [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]နှင့် [[စနေဂြိုဟ်]]၊ ရေခဲဧရာမဂြိုဟ်နှစ်လုံးဖြစ်သည့် [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]နှင့် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]တို့ ပါဝင်သည်။ ဂျူပီတာဂြိုဟ်နှင့် စနေဂြိုဟ်တို့သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း နေကဲ့သို့ ကြယ်များမဟုတ်သော အရာဝတ္ထုများ၏ စုစုပေါင်းဒြပ်ထု၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်။

ပတ်လမ်းကို အဓိက လွှမ်းမိုးထားခြင်းမရှိသော်လည်း နေကို တိုက်ရိုက်လှည့်ပတ်နေသော ဂြိုဟ်ဒြပ်ထုရှိသည့် အရာဝတ္ထုများကို [[ဂြိုဟ်ပု]] သို့မဟုတ် ဂြိုဟ်သိမ်များဟု ခေါ်သည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂ၏ ဂြိုဟ်ငယ်များဆိုင်ရာ ဗဟိုဌာန (Minor Planet Center) က [[စီးရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်)|ဆီးရီးစ်]]၊ [[ပလူတို]]၊ [[အဲရစ် (ဂြိုဟ်သိမ်)|အဲရစ်]]၊ [[မက်ကီမက်ကီ]]နှင့် [[ဟောက်မေယာ]]တို့ကို [[ဂြိုဟ်သိမ်]]များအဖြစ် စာရင်းသွင်းထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web | title=Dwarf Planets | publisher=IAU Minor Planet Center | date=2025-11-21 | url=https://minorplanetcenter.net/dwarf_planets | access-date=2026-01-19 }}&lt;/ref&gt; အခြား နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုလေးခုဖြစ်သည့် အော်ကပ်စ်၊ ကွာအိုအာ၊ ဂေါင်ဂေါင်နှင့် ဆက်ဒ်နာတို့ကိုလည်း ယေဘုယျအားဖြင့် ဂြိုဟ်သိမ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Holler_2021&quot;&gt;{{cite encyclopedia | title=Trans-Neptunian Dwarf Planets | first=Bryan J. | last=Holler | encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Planetary Science | date=December 22, 2021 | doi=10.1093/acrefore/9780190647926.013.208 | isbn=978-0-19-064792-6 }}&lt;/ref&gt;
ဂြိုဟ်သိမ်များထက် ဒြပ်ထုပိုမိုနည်းပါးသော အရာဝတ္ထုများတွင် [[ဥက္ကာခဲ]]များ၊ [[ကြယ်တံခွန်]]များ၊ စင်တောများ၊ ဥက္ကာမှုန်များနှင့် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်တိမ်တိုက်များကဲ့သို့သော အရွယ်အစားသေးငယ်သည့် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများစွာ ပါဝင်သည်။ ဂြိုဟ်သိမ်ဖြစ်သော ဆီးရီးစ်နှင့် ဤအရာဝတ္ထုငယ်များစွာသည် အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်တို့၏ ပတ်လမ်းများအကြားရှိ [[ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်]]တွင် တည်ရှိကြသည်။ အခြားဂြိုဟ်သိမ်များအားလုံးမှာ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်ကို ကျော်လွန်သည့် အရာဝတ္ထုအုပ်စုများတွင် ပါဝင်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ အပြင်ဘက်တွင်ရှိသော [[ခိုက်ပါး ခါးပတ်]]၌လည်းကောင်း၊ ပိုမိုဝေးကွာသော ပြန့်ကျဲ ချပ်ပြား၌လည်းကောင်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။

နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများစွာသည် နေကို တိုက်ရိုက်လှည့်ပတ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ပိုမိုကြီးမားသော အရာဝတ္ထုများကို လှည့်ပတ်နေသည့် [[သဘာဝ ဂြိုဟ်ရံလ]]များ (natural satellites) ဖြစ်ကြသည်။ ယင်းတို့ကို အများအားဖြင့် “လများ” ဟု ခေါ်ကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းတစ်လျှောက်တွင် ဤဂြိုဟ်ရံလများကို တွေ့ရှိနိုင်ပြီး အကြီးဆုံးအရွယ်အစားတွင် ဂြိုဟ်တစ်လုံးနှင့် ဆင်တူသော ဒြပ်ထုရှိသည့် ဂြိုဟ်ရံလများမှ အငယ်ဆုံးအရွယ်အစားရှိ ဒြပ်ထုအလွန်နည်းပါးသော ဂြိုဟ်ရံလငယ်များအထိ အရွယ်အစားအမျိုးမျိုး ရှိကြသည်။
အကြီးဆုံး ဂြိုဟ်ရံလနှစ်လုံးဖြစ်သည့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ [[ဂျန်နမိတ် (ဂြိုဟ်ရံလ)|ဂန်နီမီးဒ်]]နှင့် စနေဂြိုဟ်၏ [[တိုက်တန် (ဂြိုဟ်ရံလ)|တိုက်တန်]]တို့သည် အငယ်ဆုံးဂြိုဟ်ဖြစ်သော ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်ထက် အရွယ်အစားပိုကြီးသော်လည်း ဒြပ်ထုမှာ ပိုနည်းသည်။ ကမ္ဘာ၏လအပါအဝင် ဒြပ်ထုအများဆုံးရှိသည့် ဂြိုဟ်ရံလခုနစ်လုံးသည် ဂြိုဟ်သိမ်အားလုံးထက် ဒြပ်ထုရော အရွယ်အစားပါ ပိုမိုကြီးမားကြသည်။

ဟေလီယိုစဖီးယားအတွင်းရှိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေရောင်ခြည်လေမှ ထွက်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသယ်ဆောင်သည့် ပလာစမာအမှုန်များ၏ အဆက်မပြတ် ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်မှုကို ခံနေရသည်။ ဤအမှုန်များသည် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်များ၊ ဓာတ်ငွေ့များနှင့် ကော့စမစ်များနှင့်အတူ နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများအကြား ပျံ့နှံ့နေသော ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။ နေမှ အကွာအဝေး နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၇၀ မှ ၉၀ ခန့်အကွာတွင် နေရောင်ခြည်လေသည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ရပ်တန့်သွားသည်။ ယင်းကြောင့် ဟေလီယိုပေါ့စ် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသတို့၏ နယ်နိမိတ်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။

သီအိုရီအရ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆထားသော [[အော့တ်တိမ်တိုက်]]သည် ကာလရှည်ကြာ ပတ်လမ်းရှိသည့် [[ကြယ်တံခွန်]]များ၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂,၀၀၀ ကျော်အကွာမှ စတင်ကာ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသအထိ ပျံ့နှံ့တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးနယ်နိမိတ်သည် နေ၏ ဟေးလ်စဖီးယား (Hill sphere) အနားစွန်းအထိ ရောက်ရှိပြီး ယင်းအကွာအဝေးမှာ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၁၇၈,၀၀၀ မှ ၂၂၇,၀၀၀ (အလင်းနှစ် ၂.၈၁ မှ ၃.၅၉) အထိ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် နေ၏ ဆွဲငင်အားဆိုင်ရာ အလားအလာစွမ်းအင်သည် ဂလက်ဆီ၏ အလားအလာစွမ်းအင်နှင့် တူညီလာသည်။&lt;ref name=&quot;e735&quot;&gt;{{citation | last1=Obidowski | first1=Justine C. | last2=Webb | first2=Jeremy J. | last3=Zwart | first3=Simon Portegies | last4=Cai | first4=Maxwell X. | title=Oort Cloud Formation and Evolution in Star Clusters | journal=The Astrophysical Journal | date=2025 | volume=987 | issue=1 | arxiv=2505.17246 | page=29 | doi=10.3847/1538-4357/add92c | bibcode=2025ApJ...987...29O | doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

လက်ရှိတွင် နေအဖွဲ့အစည်းသည် [[ဒေသခံတိမ်တိုက်]] (Local Cloud) ဟုခေါ်သော ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံအရ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆထားသော အော့တ်တိမ်တိုက်သည် ကာလရှည်ကြာ ပတ်လမ်းရှိသည့် ကြယ်တံခွန်များ၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂,၀၀၀ ကျော်အကွာမှ စတင်ကာ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသအထိ ပျံ့နှံ့တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးနယ်နိမိတ်သည် နေ၏ ဟေးလ်စဖီးယား (Hill sphere) အနားစွန်းအထိ ရောက်ရှိပြီး ယင်းအကွာအဝေးမှာ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၁၇၈,၀၀၀ မှ ၂၂၇,၀၀၀ ([[အလင်းနှစ်]] ၂.၈၁ မှ ၃.၅၉) အထိ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် နေ၏ ဆွဲငင်အားဆိုင်ရာ အလားအလာစွမ်းအင်သည် ဂလက်ဆီ၏ အလားအလာစွမ်းအင်နှင့် တူညီလာသည်။
လက်ရှိတွင် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ဒေသခံတိမ်တိုက် (Local Cloud) ဟုခေါ်သော ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား  ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်တိမ်တိုက်တစ်ခုအတွင်း ဖြတ်သန်းရွေ့လျားနေသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် အနီးဆုံးကြယ်ဖြစ်သော [[ပရိုစီမာ စင်တောရိ]]သည် နေမှ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂၆၉,၀၀၀ (အလင်းနှစ် ၄.၂၅) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် ပရိုစီမာ စင်တောရိတို့သည် နှစ်ခုစလုံး နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီအတွင်းရှိ အလင်းနှစ် ၁,၀၀၀ ခန့်သာ ကျယ်ဝန်းသော ဒေသငယ်တစ်ခုဖြစ်သည့် ဒေသခံပူဖောင်း (Local Bubble) အတွင်းတွင် တည်ရှိကြသည်။

== အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်း==
နေအဖွဲ့အစည်းတွင် နေနှင့် ဆွဲငင်အားကြောင့် နေကို ချည်နှောင်ထားပြီး နေကို လှည့်ပတ်နေသော အရာဝတ္ထုအားလုံး ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;x579&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;l783&quot;&gt;{{cite web | last=Boulter | first=Michael | title=SOLAR SYSTEM Definition und Bedeutung | website=Collins Englisch Wörterbuch | date=July 7, 2025 | url=https://www.collinsdictionary.com/de/worterbuch/englisch/solar-system | language=de | access-date=July 10, 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;n787&quot;&gt;{{cite web | title=Features of our Solar System guide for KS3 physics students | website=BBC Bitesize | date=June 6, 2022 | url=https://www.bbc.co.uk/bitesize/articles/zxyw7yc | access-date=July 10, 2025}}&lt;/ref&gt;
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂ (International Astronomical Union) က နေအဖွဲ့အစည်းကို နေ၊ နေ၏ ဆွဲငင်အားကြောင့် ချည်နှောင်ထားသော အရာဝတ္ထုအားလုံး၊ ၎င်း၏ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးနှင့် နေကို လှည့်ပတ်နေသော အခြားကောင်းကင်အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည့် စနစ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;IAU Office of Astronomy for Education y607&quot;&gt;{{cite web | title=IAU Office of Astronomy for Education | website=astro4edu.org | publisher=IAU Office of Astronomy for Education | url=https://astro4edu.org/resources/glossary/term/314/ | access-date=11 December 2023 | archive-date=11 December 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231211093539/https://astro4edu.org/resources/glossary/term/314/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt; အမေရိကန် အမျိုးသားလေကြောင်းနှင့် အာကာသစီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ (NASA) ကလည်း နေအဖွဲ့အစည်းတွင် နေနှင့် ၎င်း၏ ဂြိုဟ်စနစ်တို့ ပါဝင်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။&lt;ref name=&quot;k349&quot;&gt;{{cite web | title=Solar System: Facts | website=NASA Science | date=November 13, 2017 | url=https://science.nasa.gov/solar-system/solar-system-facts/ | access-date=July 10, 2025}}&lt;/ref&gt;

ဤအမည်ကို စာလုံးအကြီး၊ အသေး ရေးသားပုံမှာ ကွဲပြားမှုရှိသည်။ သီးသန့်အမည်နာမအဖြစ် အသုံးမပြုဘဲ စာလုံးအကြီးမပါဘဲ “solar system” ဟု ရေးသားသည့်အခါ နေအဖွဲ့အစည်းကိုယ်တိုင်ကိုလည်းကောင်း၊ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် ဆင်တူသော အခြားဂြိုဟ်စနစ်တစ်ခုခုကိုလည်းကောင်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;x579&quot;&gt;{{cite web | title=Definition of SOLAR SYSTEM | website=Merriam-Webster | date=August 5, 2024 | url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/solar%20system | access-date=July 10, 2025}}&lt;/ref&gt; နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ အမည်နာမသတ်မှတ်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ တရားဝင်အာဏာရှိသော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂသည် ကောင်းကင်အရာဝတ္ထုတစ်ခုချင်းစီ၏ အမည်များကို စာလုံးအကြီးဖြင့် စတင်ရေးသားရန် သတ်မှတ်ထားသည်။ သို့သော် ၎င်း၏ အမည်ပေးခြင်းဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်စာတမ်းတွင် “Solar System” နှင့် “solar system” ဟူသော ရေးသားပုံနှစ်မျိုးစလုံးကို အသုံးပြုထားသည်။

== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
===အတိတ်===
[[File:Soot-line1.jpg|thumb|upright=1.35|ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အခြားအရာဝတ္ထုများ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည့် အစောပိုင်း နေအဖွဲ့အစည်း၏ မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားကို သရုပ်ဖော်ထားသော ပုံကြမ်း]]
နေအဖွဲ့အစည်းသည် လွန်ခဲ့သော အနည်းဆုံး နှစ်ပေါင်း ၄.၅၆၈ ဘီလီယံခန့်က ကြီးမားသော မော်လီကျူးတိမ်တိုက်အတွင်းရှိ ဒေသတစ်ခု ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျခြင်းမှ စတင်ဖွဲ့စည်းလာခဲ့သည်။ ဤမူလတိမ်တိုက်သည် အလင်းနှစ်အတော်များများ ကျယ်ဝန်းခဲ့ဖွယ်ရှိပြီး ကြယ်များစွာကိုလည်း ဖွားမြင်ပေးခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ မော်လီကျူးတိမ်တိုက်များတွင် ပုံမှန်တွေ့ရသည့်အတိုင်း ဤတိမ်တိုက်သည်လည်း အများအားဖြင့် [[ဟိုက်ဒရိုဂျင်]]ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး [[ဟီလီယမ်]]အချို့နှင့် ယခင်ကြယ်မျိုးဆက်များအတွင်း ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပိုမိုလေးလံသည့် ဒြပ်စင်များကို အနည်းငယ်မျှသာ ပါဝင်ခဲ့သည်။

နေမဖွဲ့စည်းမီက တည်ရှိခဲ့သော နက်ဗျူလာတိမ်တိုက်သည် ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျလာစဉ် ထောင့်အဟုန် ထိန်းသိမ်းခြင်းနိယာမကြောင့် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ လည်ပတ်လာခဲ့သည်။ ဒြပ်ထုအများစု စုဝေးရာ အလယ်ဗဟိုသည် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများထက် ပိုမိုပူပြင်းလာခဲ့သည်။ ကျုံ့ဝင်လာသော နက်ဗျူလာတိမ်တိုက်သည် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ လည်ပတ်လာသည်နှင့်အမျှ အချင်း ၂၀၀ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် (AU) ခန့်ရှိသော မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားတစ်ခုအဖြစ် ပြားချပ်လာခဲ့ပြီး အလယ်ဗဟိုတွင် ပူပြင်းသိပ်သည်းသော မူလကြယ်တစ်စင်း ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။

ဂြိုဟ်များသည် ထိုချပ်ပြားအတွင်းမှ ပစ္စည်းများ တဖြည်းဖြည်း စုဝေးတိုးပွားလာခြင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ချပ်ပြားအတွင်းရှိ ဖုန်မှုန့်များနှင့် ဓာတ်ငွေ့များသည် အပြန်အလှန် ဆွဲငင်အားသက်ရောက်ကာ ပေါင်းစည်းလာပြီး ပိုမိုကြီးမားသော အရာဝတ္ထုများအဖြစ် တဖြည်းဖြည်း ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသည်။ အစောပိုင်း နေအဖွဲ့အစည်းတွင် မူလဂြိုဟ်များ ရာနှင့်ချီ၍ ရှိခဲ့နိုင်သော်လည်း ၎င်းတို့သည် အချင်းချင်း ပေါင်းစည်းသွားခြင်း၊ ပျက်စီးသွားခြင်း သို့မဟုတ် အပြင်ဘက်သို့ လွင့်ထွက်သွားခြင်းတို့ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ယနေ့တွေ့ရသော [[ဂြိုဟ်]]များ၊ [[ဂြိုဟ်ပု]]များနှင့် ကျန်ရှိနေသော [[ဂြိုဟ်ငယ်]]အမျိုးမျိုးသာ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ဂြိုဟ်များ စုဝေးဖွဲ့စည်းလာသည့် ဖြစ်စဉ်မှ ထွက်ပေါ်လာသော အပူသည် ပထမဆုံးနှစ်ပေါင်း တစ်သန်းအတွင်း ဟိုက်ဒရိုကာဗွန်မော်လီကျူးများ၏ ဆူမှတ်ထက် ကျော်လွန်ခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် အတွင်းပိုင်းဂြိုဟ်များတွင် ကာဗွန်ပါဝင်မှု နည်းပါးခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်၏ နယ်နိမိတ်ကို “ကျပ်ခိုးမျဉ်း” (soot line) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ ချပ်ပြား အေးလာသည်နှင့်အမျှ ဤမျဉ်းသည် နေဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွေ့လျားလာခဲ့ပြီး ယခုအခါ ကမ္ဘာ၏ နေကိုပတ်လမ်းအတွင်း၌ တည်ရှိနေသည်။
သတ္တုများနှင့် ဆီလီကိတ်များမှလွဲ၍ အခြားပစ္စည်းများသည် ဆူမှတ်ပိုမိုမြင့်မားသောကြောင့် အစိုင်အခဲအခြေအနေဖြင့် တည်ရှိနေနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ထိုဒေသတွင် အဓိကအားဖြင့် ကျောက်သားများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ဂြိုဟ်များ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသည်။ ယင်းတို့မှာ [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အပူဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိသော ဤပစ္စည်းများသည် နေ၏ မူလနက်ဗျူလာတိမ်တိုက်အတွင်း ပါဝင်သည့် ပစ္စည်းစုစုပေါင်း၏ အနည်းငယ်မျှသာ ဖြစ်သောကြောင့် ကမ္ဘာကဲ့သို့ ကျောက်သားဂြိုဟ်များသည် အရွယ်အစား အလွန်ကြီးမားလာနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။

ဧရာမဂြိုဟ်များ ([[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]၊ [[စနေဂြိုဟ်]]၊ [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]နှင့် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]) တို့သည် နှင်းခဲမျဉ်း (frost line) ၏ အပြင်ဘက်၊ ပိုမိုဝေးကွာသော ဒေသများတွင် ဖွဲ့စည်းလာခဲ့ကြသည်။ နှင်းခဲမျဉ်းဆိုသည်မှာ အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်တို့၏ ပတ်လမ်းများအကြားရှိ နယ်နိမိတ်ဖြစ်ပြီး ထိုနေရာတွင် အပူချိန်သည် မတည်ငြိမ်လွယ်သော ရေခဲဒြပ်ပေါင်းများ အစိုင်အခဲအဖြစ် တည်ရှိနေနိုင်လောက်အောင် အေးမြသည်။ ဤဂြိုဟ်များကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော ရေခဲပစ္စည်းများသည် ကမ္ဘာကဲ့သို့ အတွင်းပိုင်းရှိ ကျောက်သားဂြိုဟ်များကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော သတ္တုများနှင့် ဆီလီကိတ်များထက် ပိုမိုပေါများခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် ဒြပ်ထုအလွန်ကြီးမားလာပြီး အပေါ့ပါးဆုံးနှင့် အပေါများဆုံး ဒြပ်စင်များဖြစ်သည့် ဟိုက်ဒရိုဂျင်နှင့် ဟီလီယမ်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကြီးမားသည့် လေထုများကို ဆွဲငင်ဖမ်းယူနိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဂြိုဟ်များအဖြစ် မဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သော ကျန်ရှိသည့် အပျက်အစီးပစ္စည်းများသည် [[ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်]]၊ [[ခိုက်ပါး ခါးပတ်]]နှင့် [[အော့တ်တိမ်တိုက်]]တို့ကဲ့သို့သော ဒေသများတွင် စုဝေးလာခဲ့ကြသည်။
နှစ်ပေါင်း သန်း ၅၀ အတွင်း မူလကြယ်၏ အလယ်ဗဟို၌ ဟိုက်ဒရိုဂျင်၏ ဖိအားနှင့် သိပ်သည်းဆသည် အလွန်မြင့်မားလာခဲ့ပြီး အပူနျူကလီးယား ပေါင်းစပ်မှု စတင်ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Yi2001&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Yi |first1=Sukyoung |last2=Demarque |first2=Pierre |last3=Kim |first3=Yong-Cheol |last4=Lee |first4=Young-Wook |last5=Ree |first5=Chang H. |last6=Lejeune |first6=Thibault |last7=Barnes |first7= Sydney | display-authors = 3| date=2001 |title=Toward Better Age Estimates for Stellar Populations: The ''Y''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; Isochrones for Solar Mixture |journal= Astrophysical Journal Supplement |volume=136 |issue=2 |pages=417–437 |arxiv=astro-ph/0104292 |bibcode= 2001ApJS..136..417Y |doi=10.1086/321795 |s2cid=118940644}}&lt;/ref&gt; ကြယ်၏ အူတိုင်တွင် ဟီလီယမ်များ စုဝေးလာသည်နှင့်အမျှ နေသည် ပိုမိုတောက်ပလာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite journal |last=Gough |first=D. O. | author-link=Douglas Gough |date=November 1981 |title=Solar Interior Structure and Luminosity Variations |journal=Solar Physics |volume=74 |issue=1 |pages=21–34 |bibcode=1981SoPh...74...21G |doi= 10.1007/BF00151270 |s2cid=120541081}}&lt;/ref&gt; နေ၏ [[ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်]]အဖြစ် သက်တမ်းအစောပိုင်းကာလတွင် ၎င်း၏ တောက်ပမှုသည် ယနေ့တောက်ပမှု၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Shaviv |first=Nir J. |date=2003 |title=Towards a Solution to the Early Faint Sun Paradox: A Lower Cosmic Ray Flux from a Stronger Solar Wind |journal= Journal of Geophysical Research |volume=108 |issue=A12 |page=1437 |article-number=2003JA009997 |arxiv=astroph/0306477 |bibcode= 2003JGRA..108.1437S |doi= 10.1029/2003JA009997 |s2cid= 11148141}}&lt;/ref&gt; အပူချိန်၊ တုံ့ပြန်မှုနှုန်း၊ ဖိအားနှင့် သိပ်သည်းဆတို့သည် ဟိုက်ဒရိုစတက်တစ် မျှခြေ (hydrostatic equilibrium) ရရှိသည်အထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ထိုမျှခြေတွင် အပူဖိအားသည် ဆွဲငင်အားကို ပြန်လည်ချိန်ညှိပေးသည်။ ဤအဆင့်တွင် နေသည် ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်တစ်စင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1= Chrysostomou |first1=A. |last2=Lucas |first2=P. W. |date=2005 |title=The Formation of Stars |journal= Contemporary Physics |volume=46 |issue=1 |pages=29–40 |bibcode= 2005ConPh..46...29C |doi= 10.1080/0010751042000275277 |s2cid= 120275197}}&lt;/ref&gt; နေမှ ထွက်ပေါ်လာသော နေရောင်ခြည်လေသည် ဟေလီယိုစဖီးယားကို ဖန်တီးပေးခဲ့ပြီး မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားအတွင်း ကျန်ရှိနေသော ဓာတ်ငွေ့နှင့် ဖုန်မှုန့်များကို ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသအတွင်းသို့ လွင့်စင်သွားစေခဲ့သည်။

မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြား ပျောက်ကွယ်သွားပြီးနောက် နိုက်စ် မော်ဒယ် (Nice Model) အရ ဂြိုဟ်သေးလောင်းများနှင့် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်များအကြား ဆွဲငင်အားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော အပြန်အလှန် နီးကပ်တွေ့ဆုံမှုများသည် ဂြိုဟ်တစ်ခုစီကို မတူညီသော ပတ်လမ်းများသို့ ရွေ့လျားစေခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးတွင် ဒိုင်းနမစ်ဆိုင်ရာ မတည်ငြိမ်မှု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ဂြိုဟ်သေးလောင်းများသည် နေရာအနှံ့သို့ ပြန့်ကျဲသွားခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်များသည် ယနေ့တည်ရှိနေသော ပတ်လမ်းအနေအထားများသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။

ဤကာလအတွင်း ဂရန်းတက်ခ် ယူဆချက် (grand tack hypothesis) အရ ဂျူပီတာဂြိုဟ်သည် နေဘက်သို့ နောက်ဆုံးအကြိမ် ရွေ့လျားဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီး ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်၏ အစိတ်အပိုင်းအများအပြားကို ပြန့်ကျဲစေခဲ့သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်ကြောင့် အတွင်းပိုင်းဂြိုဟ်များအပေါ် နှောင်းပိုင်း ပြင်းထန်သော ဥက္ကာဗုံးကြဲတိုက်ခတ်မှု (Late Heavy Bombardment) ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite journal | title=Origin of the cataclysmic Late Heavy Bombardment period of the terrestrial planets | last1=Gomes | first1=R. | last2=Levison | first2=H. F. | author2-link=Harold F. Levison | last3=Tsiganis | first3=K. | last4=Morbidelli | first4=A. | journal=Nature | year=2005 | volume=435 | pages=466–469 | doi=10.1038/nature03676 | pmid=15917802 | issue=7041 | bibcode=2005Natur.435..466G | doi-access=free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | last=Crida | first=A. | chapter=Solar System Formation | date=2009 | title=Reviews in Modern Astronomy: Formation and Evolution of Cosmic Structures | volume=21 | pages=215–227 | arxiv=0903.3008 | bibcode= 2009RvMA...21..215C | doi=10.1002/9783527629190.ch12 | isbn=978-3-527-62919-0 | s2cid=118414100 }}&lt;/ref&gt;

=== ပစ္စုပ္ပန်နှင့် အနာဂါတ်===
နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေကို ဗဟိုပြု၍ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု သီးခြားဖြစ်သော ဆွဲငင်အားဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည့် ပတ်လမ်းများအတိုင်း လှည့်ပတ်နေခြင်းဖြင့် အတော်အတန် တည်ငြိမ်ပြီး ဖြည်းဖြည်းချင်း ပြောင်းလဲနေသော အခြေအနေတွင် ရှိနေသည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Malhotra |first1=R. |last2=Holman |first2=Matthew |last3=Ito |first3=Takashi |date=October 2001 |title=Chaos and stability of the solar system |journal= Proceedings of the National Academy of Sciences |volume=98 |issue=22 |pages=12342–12343 |bibcode= 2001PNAS...9812342M |doi=10.1073/pnas.231384098 |pmc=60054 |pmid=11606772 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt; နေအဖွဲ့အစည်းသည် နှစ်ပေါင်း ဘီလီယံများစွာကြာအောင် အတော်အတန် တည်ငြိမ်နေခဲ့သော်လည်း နည်းပညာပိုင်းအရ ဒိုင်းနမစ်ဆိုင်ရာ မငြိမ်မသက်မှုရှိပြီး နောက်ဆုံးတွင် ပြိုကွဲပျက်စီးသွားနိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal | url=https://ntrs.nasa.gov/citations/19920064681 | title=Chaotic evolution of the solar system | first1=Gerald J. | last1=Sussman | author1-link=Gerald Jay Sussman | first2=Jack | last2=Wisdom | author2-link=Jack Wisdom | date=3 July 1992 | journal=Science | volume=257 | issue=5066 | pages=56–62 | doi=10.1126/science.257.5066.56 | pmid=17800710 | bibcode=1992Sci...257...56S | hdl=1721.1/5961 | via=ntrs.nasa.gov| hdl-access=free }}&lt;/ref&gt; လာမည့် နှစ်ပေါင်း ဘီလီယံအနည်းငယ်အတွင်း အခြားကြယ်တစ်စင်းသည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း ဖြတ်သန်းသွားနိုင်ခြေ အနည်းငယ်ရှိသည်။ ယင်းဖြစ်ရပ်ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်း၏ တည်ငြိမ်မှု ပျက်ယွင်းသွားနိုင်ပြီး နှစ်သန်းပေါင်းများစွာ ကြာပြီးနောက် ဂြိုဟ်များ အပြင်ဘက်သို့ လွင့်ထွက်သွားခြင်း၊ ဂြိုဟ်အချင်းချင်း တိုက်မိခြင်း သို့မဟုတ် ဂြိုဟ်များ နေထဲသို့ ဝင်တိုက်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။ သို့သော် ထိုဖြစ်ရပ်ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ယနေ့ရှိနေသည့် အခြေအနေနှင့် အလွန်ဆင်တူသော အခြေအနေတွင် ဆက်လက်တည်ရှိနေနိုင်ခြေက ပိုများသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |first1=Sean |last1=Raymond |display-authors=etal |date=27 November 2023 |title=Future trajectories of the Solar System: dynamical simulations of stellar encounters within 100 au |url=https://academic.oup.com/mnras/article/527/3/6126/7452883?login=false |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=527 |issue=3 |pages=6126–6138 |arxiv=2311.12171 |bibcode=2024MNRAS.527.6126R |doi=10.1093/mnras/stad3604 |doi-access=free |access-date=10 December 2023 |archive-date=10 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210152219/https://academic.oup.com/mnras/article/527/3/6126/7452883?login=false |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

နေ၏ [[ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်]]အဖြစ် တည်ရှိသည့်ကာလသည် အစမှအဆုံးအထိ နှစ်ပေါင်း ၁၀ ဘီလီယံခန့် ကြာမြင့်မည်ဖြစ်သည်။ ယင်းကာလသည် နေ၏ ကြယ်အကြွင်းအကျန်အဆင့်သို့ မရောက်မီ နောက်ဆက်တွဲ အဆင့်အားလုံး၏ စုစုပေါင်းကာလဖြစ်သော နှစ်ပေါင်း ၂ ဘီလီယံခန့်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ပိုမိုရှည်လျားသည်။
နေ၏ အူတိုင်အတွင်းရှိ ဟိုက်ဒရိုဂျင်များအားလုံး ဟီလီယမ်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်အထိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် ယနေ့သိရှိထားသည့် အခြေအနေနှင့် အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် တူညီနေမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်သည် ယခုမှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၅ ဘီလီယံခန့်အကြာတွင် ဖြစ်ပေါ်မည်ဖြစ်သည်။ ဤအချိန်သည် နေ၏ ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်အဖြစ် တည်ရှိသည့် သက်တမ်းကုန်ဆုံးချိန်လည်း ဖြစ်သည်။

[[File:Sun red giant.svg|thumb|လက်ရှိ နေနှင့် ၎င်း၏ ဧရာမ ကြယ်နီအဆင့်တွင် ရောက်ရှိမည့် အကြီးမားဆုံးအရွယ်အစားတို့ကို နှိုင်းယှဉ်ထားပုံ]]
ထိုအချိန်တွင် နေ၏ အူတိုင်သည် ကျုံ့ဝင်လာမည်ဖြစ်ပြီး မလှုပ်ရှားတော့သော ဟီလီယမ်အူတိုင်ကို ဝန်းရံထားသည့် အလွှာတစ်ခုအတွင်း ဟိုက်ဒရိုဂျင်ပေါင်းစပ်မှု ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ နေမှ ထုတ်လွှတ်သော စွမ်းအင်ပမာဏသည် ယနေ့ထက် ပိုမိုများပြားလာမည်ဖြစ်သည်။ နေ၏ အပြင်ဘက်အလွှာများသည် လက်ရှိအချင်းထက် အဆ ၂၆၀ ခန့်အထိ ဖောင်းကားကျယ်ပြန့်လာပြီး နေသည် [[ကြယ်နီဘီလူး]] (red giant) တစ်စင်း ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ မျက်နှာပြင်ဧရိယာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာခြင်းကြောင့် နေ၏ မျက်နှာပြင်အပူချိန်သည် ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်အဖြစ် တည်ရှိစဉ်ကထက် ပိုမိုနိမ့်ကျလာမည်ဖြစ်ပြီး အနိမ့်ဆုံးအပူချိန်မှာ ၂,၆၀၀ ကယ်လ်ဗင် (၄,၂၂၀ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်) ခန့် ရှိမည်ဖြစ်သည်။

ကျယ်ပြန့်လာသော နေသည် [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]နှင့် [[သောကြာဂြိုဟ်]]တို့ကို အငွေ့ပျံပျက်စီးစေမည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြသည်။ ထို့အပြင် [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ကို သက်ရှိများ နေထိုင်ရန် မဖြစ်နိုင်တော့သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိစေမည်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာဂြိုဟ်ကိုလည်း ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://science.nasa.gov/universe/exoplanets/giant-red-stars-may-heat-frozen-worlds-into-habitable-planets/ | title=Giant red stars may heat frozen worlds into habitable planets{{snd}}NASA Science | work=NASA Science | date=17 May 2016 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last1= Aungwerojwit |first1=Amornrat |last2= Gänsicke |first2=Boris T. |last3=Dhillon |first3=Vikram S. |last4=Drake |first4= Andrew |last5=Inight |first5=Keith |last6= Kaye |first6=Thomas G. |last7=Marsh |first7=T. R. |last8=Mullen |first8=Ed |last9= Pelisoli |first9=Ingrid |last10=Swan |first10=Andrew | display-authors = 3 |title=Long-term variability in debris transiting white dwarfs |journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |date=2024 |volume=530 |issue=1 |pages=117–128 |doi=10.1093/mnras/stae750 |doi-access=free|arxiv=2404.04422 }}&lt;/ref&gt;
နောက်ဆုံးတွင် နေ၏ အူတိုင်သည် ဟီလီယမ်ပေါင်းစပ်မှု ဖြစ်ပေါ်နိုင်လောက်အောင် ပူပြင်းလာမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ နေသည် အူတိုင်အတွင်း ဟိုက်ဒရိုဂျင်ကို ပေါင်းစပ်လောင်ကျွမ်းခဲ့သည့် ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အချိန်အနည်းငယ်မျှသာ ဟီလီယမ်ကို လောင်ကျွမ်းမည်ဖြစ်သည်။ နေ၏ ဒြပ်ထုသည် ပိုမိုလေးလံသော ဒြပ်စင်များကို ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းနိုင်သည့်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိရန် မလုံလောက်သောကြောင့် အူတိုင်အတွင်းရှိ နျူကလီးယားတုံ့ပြန်မှုများသည် တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အပြင်ဘက်အလွှာများသည် အာကာသအတွင်းသို့ လွင့်ထွက်သွားပြီးနောက် သိပ်သည်းဆမြင့်မားသော [[ကြယ်ဖြူပု]] (white dwarf) တစ်စင်းအဖြစ် ကျန်ရစ်မည်ဖြစ်သည်။ ထိုကြယ်ဖြူပု၏ ဒြပ်ထုသည် နေ၏ မူလဒြပ်ထု၏ တစ်ဝက်ခန့်သာ ရှိသော်လည်း အရွယ်အစားမှာ ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့်သာ တူညီမည်ဖြစ်သည်။
လွင့်ထွက်သွားသော အပြင်ဘက်အလွှာများသည် ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ နက်ဗျူလာတိမ်တိုက် (planetary nebula) တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်မှတစ်ဆင့် နေကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော ပစ္စည်းအချို့သည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြားရှိ အရာဝတ္ထုများထံ ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားမည်ဖြစ်ပြီး ယခုအခါ [[ကာဗွန်]]ကဲ့သို့ ပိုမိုလေးလံသော [[ဒြပ်စင်]]များဖြင့် ကြွယ်ဝလာမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Planetary Nebulas|url=https://www.cfa.harvard.edu/research/topic/planetary-nebulas|access-date=6 April 2024|publisher=Harvard &amp; Smithsonian Center for Astrophysics|website=cfa.harvard.edu|archive-date=6 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240406205913/https://www.cfa.harvard.edu/research/topic/planetary-nebulas|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=https://www.nature.com/articles/s41550-018-0453-9.epdf?sharing_token=XozRTVzMDBR74HQBj2lbV9RgN0jAjWel9jnR3ZoTv0OzwWt8mLOdVW4Y_YiE39Le3Xp-8zVx5tUnLpAORu5j1mnJNZpxp_fWsbZgn60hEE3IHsu89UrtgD6uRRVi7jD74SBwEYsmB2RyB2RCfRqLbLr5EqTy1-rK2KrrLO-TxuHwLmapWXxYkuOn5Rgut4w4JuE1XKNeJeRNDNx_0juT0bPlXn9WB29_BzKx1pGlzEXtR677aZ3SUe5um8epWM4PgYT-VDXR6Jevm-M9SDszF4a2eWOeV0CdynDONJuE1n37sanK9itS1edHH_xrybrldJgWdACO4sxHnFn3DHdB0Q==|title=The mysterious age invariance of the planetary nebula luminosity function bright cut-off|first1=K.|last1=Gesicki|first2=A. A.|last2=Zijlstra|first3=M. M.|last3=Miller Bertolami|date=7 May 2018|journal=Nature Astronomy|volume=2|issue=7|pages=580–584|doi=10.1038/s41550-018-0453-9|arxiv=1805.02643|bibcode=2018NatAs...2..580G|hdl=11336/82487|s2cid=256708667|access-date=16 January 2024|archive-date=16 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240116173409/https://www.nature.com/articles/s41550-018-0453-9.epdf?sharing_token=XozRTVzMDBR74HQBj2lbV9RgN0jAjWel9jnR3ZoTv0OzwWt8mLOdVW4Y_YiE39Le3Xp-8zVx5tUnLpAORu5j1mnJNZpxp_fWsbZgn60hEE3IHsu89UrtgD6uRRVi7jD74SBwEYsmB2RyB2RCfRqLbLr5EqTy1-rK2KrrLO-TxuHwLmapWXxYkuOn5Rgut4w4JuE1XKNeJeRNDNx_0juT0bPlXn9WB29_BzKx1pGlzEXtR677aZ3SUe5um8epWM4PgYT-VDXR6Jevm-M9SDszF4a2eWOeV0CdynDONJuE1n37sanK9itS1edHH_xrybrldJgWdACO4sxHnFn3DHdB0Q==|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==ယေဘုယျ အချက်အလက်များ==
နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များသည် တစ်ခါတစ်ရံ နေအဖွဲ့အစည်း၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို သီးခြားဒေသများအဖြစ် ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်၊ သောကြာဂြိုဟ်၊ ကမ္ဘာဂြိုဟ်၊ အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ပိုင်းတွင် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၊ စနေဂြိုဟ်၊ ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၊ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်နှင့် ခိုက်ပါး ခါးပတ်အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Planets |date=10 July 2023 |url=https://science.nasa.gov/solar-system/planets/ |access-date=6 April 2024 |publisher=NASA}}&lt;/ref&gt;
ခိုက်ပါး ခါးပတ်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီးနောက် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသများကို သီးခြားဒေသတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်လာကြသည်။ ယင်းဒေသတွင် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ အပြင်ဘက်၌ တည်ရှိသော အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Kuiper Belt: Facts |date=14 November 2017 |url=https://science.nasa.gov/solar-system/kuiper-belt/facts/ |access-date=6 April 2024 |publisher=NASA |archive-date=12 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312024528/https://science.nasa.gov/solar-system/kuiper-belt/facts/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== ပလူတိုအား ဂြိုဟ်အဖြစ်မှ လျော့ချခြင်း ==
[[ပလူတို|ပလူတိုဂြိုဟ်]]အား ၁၉၃၀ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀ဝ၆ခုနှစ်တွင် နက္ခတဗေဒပညာရှင်များက ဂြိုဟ်စာရင်းမှ ပယ်ထုတ်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။ အကြောင်းမှာ အရွယ်အစားသေးငယ်လွန်းခြင်း နှင့် ၎င်းနှင့် အနီးဆုံးတွင်တည်ရှိသည့် နံပါတ်(၈)ခုမြောက် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]] နှင့်လှည့်ပတ်သွားလာသည့် လမ်းကြောင်းအနေအထားခြင်း မတူညီလှသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ပလူတိုသည် စီးရပ်စ် နှင့် အဲရစ် တို့ကဲ့သို့သော ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား တစ်ခုအဖြစ်သာ စာရင်းဝင်တော့သည်။

== ဂြိုဟ်များအား ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ခြင်း ==
[[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]ကို လူတို့ရှာဖွေမတွေ့ရှိသေးမှီ၊ ရှေးကျသည့် အချိန်များကတည်းကပင် လူတို့သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အချို့သော ထင်ရှားသည့် အရာဝတ္တုတို့ကို သိရှိပြီးဖြစ်သည်။ [[နေ]]၊ လ၊ [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]၊ [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]] နှင့် [[စနေဂြိုဟ်]]တို့မှာ အစောပိုင်းရှေးဦးခေတ်နက္ခတဗေဒဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းမှတ်ရာများတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီးဖြစ်ပေသည်။ 

သို့သော် လွှဲမှားနေသည့် အချက်မှာ နေဗဟိုပြုအနေအထားအစား ကမ္ဘာဗဟိုပြုအနေအထားကိုသာ လက်ခံတွေးဆခဲ့ခြင်းနှင့် သောကြာဂြိုဟ်ကို [[ကြယ်]]အဖြစ် အမှတ်မှားခဲ့ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် ကျွန်တော်တို့နေထိုင်ရာ [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ|မိခင်ဂယ်လက်ဆီ]]တွင် သာမန်မျှဖြစ်သော အလယ်အလတ်တန်းစား [[ကြယ်]]တစ်စင်းသာဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |author=M Woolfson |title=The origin and evolution of the solar system |doi= 10.1046/j.1468-4004.2000.00012.x |date=2000 |journal=Astronomy &amp; Geophysics |volume=41 |issue=1 |pages=1.12|bibcode = 2000A&amp;G....41a..12W }}&lt;/ref&gt;

နောက်ပိုင်းခေတ်များ၏ ရှာဖွေတွေ့ရှိသောဂြိုဟ်များနှင့် တွေ့ရှိသည့် ခုနှစ်များမှာ-

# ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်- ၁၇၉၁ခုနှစ်
# ဆဲရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား)-၁၈၀၁ခုနှစ်၊သို့သော် ၂၀ဝ၆ ခုနှစ်တွင် ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားအဖြစ် သတ်မှတ်
# နပ်ပကျွန်းဂြိုဟ်-၁၈၄၆ခုနှစ်
# ပလူတိုဂြိုဟ်-၁၉၃၀ခုနှစ်
# အီးရစ်(စ်) (ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား)-၂၀ဝ၅ခုနှစ် တို့ဖြစ်ကြသည်။

== ပြင်ပစာမျက်နှာများ ==
* [http://www.solarviews.com/eng/homepage.htm Views of the Solar System]
* [http://www.exploratorium.edu/ronh/weight/index.html Your Weight on Other Worlds]


== မှတ်စု ==
{{Reflist|group=lower-alpha}}

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

=== အချက်အလက် ရင်းမြစ်များ ===&lt;!-- Remind that info cited to these sources need to be updated monthly --&gt;
{{Reflist|group=D}}

{{footer SolarSystem}}

[[ကဏ္ဍ:အာကာသ သိပ္ပံ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ သိပ္ပံ]]
[[Category:နေအဖွဲ့အစည်း]]</text>
      <sha1>5u0i4qcil9idx0plybnheojspqb3owu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060137</id>
      <parentid>1060136</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T16:07:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1060137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="72696" sha1="ecxdoh1wrsr7s5awf5k160h2gems9fu" xml:space="preserve">
{{Infobox planetary system
| background  = #efefef
| title       = Solar System
| image       = Solar System True Color EN.png
| image_alt   = A true-color image of the Solar System with sizes, but not distances, to scale. The order of the planets are from right to left.
| caption     = {{Longitem|[[နေ]]၊ [[ဂြိုဟ်]]များ၊ [[သဘာဝ ဂြိုဟ်ရံလ|လများ]] နှင့် [[ဂြိုဟ်သိမ်|ဂြိုဟ်သိမ်များ]]&lt;br /&gt;(true color, sizes to scale, distances not to scale)|style=padding:2px 0 4px 0;}}
| age         = ၄.၅၆၈ ဘီလီယံနှစ်
| location    = {{Longitem|{{unbulleted list
  |{{nowrap|[[Local Interstellar Cloud]]}}
  |[[Local Bubble]]&lt;ref name=&quot;JPL interstellar&quot;&gt;{{cite web |url=http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html |title=Our Local Galactic Neighborhood | website= interstellar.jpl.nasa.gov |publisher=NASA |series=Interstellar Probe Project |year= 2000 |access-date=8 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131121061128/http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html |archive-date=21 November 2013 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
  |[[အိုရိုင်ယွန် လက်မောင်း]]
  |[[နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ]]&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Hurt |first=R. |date=8 November 2017 |title=The Milky Way Galaxy |url=https://science.nasa.gov/resource/the-milky-way-galaxy/ |access-date=19 April 2024 |website=science.nasa.gov |language=en-US}}&lt;/ref&gt;}}}}
| neareststar = {{Longitem|{{Ublist
  |[[ပရိုစီမာ စင်တောရိ]]
  |&amp;nbsp;(4.2465&amp;nbsp;[[အလင်းနှစ်|ly]])&lt;ref name=&quot;lurie2014&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{cite journal |last1=Lurie |first1=John C. |last2=Henry |first2=Todd J. |last3=Jao |first3=Wei-Chun |last4=Quinn |first4=Samuel N. |last5=Winters |first5= Jennifer G. |last6=Ianna |first6=Philip A. |last7=Koerner |first7=David W. |last8= Riedel |first8=Adric R. |last9=Subasavage |first9=John P. | display-authors = 3| year= 2014 |title=The Solar neighborhood. XXXIV. A search for planets orbiting nearby M dwarfs using astrometry |journal=The Astronomical Journal |volume=148 |issue= 5 |pages=91 |arxiv=1407.4820 |bibcode= 2014AJ....148...91L |doi= 10.1088/0004-6256/148/5/91 |s2cid= 118492541 |issn = 0004-6256}}&lt;/ref&gt;
  |[[အယ်လဖာ စင်တောရိ]]
  |&amp;nbsp;(4.36&amp;nbsp;ly)&lt;ref name=&quot;RECONS&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{cite web|work= astro.gsu.edu| publisher= Research Consortium On Nearby Stars, Georgia State University|date=7 September 2007|title=The One Hundred Nearest Star Systems |url=http://www.astro.gsu.edu/RECONS/TOP100.posted.htm|access-date=2 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20071112173559/http://www.chara.gsu.edu/RECONS/TOP100.posted.htm|archive-date=12 November 2007| url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}}}

| frostline       = {{val|5|u=AU|p=~}}&lt;ref name=&quot;Mumma&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Mumma |first1=M. J. |last2=Disanti |first2=M. A. |last3=Dello Russo |first3=N. |last4=Magee-Sauer |first4=K. |last5=Gibb |first5=E. |last6=Novak |first6=R. |display-authors = 3| year= 2003 |title=Remote infrared observations of parent volatiles in comets: A window on the early solar system |journal=Advances in Space Research |volume=31 |issue=12 |pages=2563–2575 |bibcode= 2003AdSpR..31.2563M |doi=10.1016/S0273-1177(03)00578-7}}&lt;/ref&gt;
| outerplanetname = [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]
| semimajoraxis   = 30.07 AU&lt;ref name=Horizons group=&quot;D&quot;&gt;{{cite web |first=Donald K. |last=Yeomans |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/horizons_batch.cgi?batch=1&amp;COMMAND=%278%27&amp;TABLE_TYPE=%27ELEMENTS%27&amp;START_TIME=%272000-01-01%27&amp;STOP_TIME=%272000-01-02%27&amp;STEP_SIZE=%27200%20years%27&amp;CENTER=%27@0%27&amp;OUT_UNITS=%27AU-D%27 |title=HORIZONS Web-Interface for Neptune Barycenter (Major Body=8) |publisher=[[JPL Horizons On-Line Ephemeris System]] | website= jpl.nasa.gov|access-date=18 July 2014 |archive-date=7 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210907055935/https://ssd.jpl.nasa.gov/horizons_batch.cgi?batch=1&amp;COMMAND=%278%27&amp;TABLE_TYPE=%27ELEMENTS%27&amp;START_TIME=%272000-01-01%27&amp;STOP_TIME=%272000-01-02%27&amp;STEP_SIZE=%27200%20years%27&amp;CENTER=%27%400%27&amp;OUT_UNITS=%27AU-D%27 |url-status=live }}{{snd}}Select &quot;Ephemeris Type: Orbital Elements&quot;, &quot;Time Span: 2000-01-01 12:00 to 2000-01-02&quot;. (&quot;Target Body: Neptune Barycenter&quot; and &quot;Center: Solar System Barycenter (@0)&quot;.)&lt;/ref&gt;
| Kuiper_cliff    = 50–70 AU&lt;ref name=&quot;twotino&quot;&gt;{{cite journal | first1= E. I.| last1= Chiang |title=Resonance Occupation in the Kuiper Belt: Case Examples of the 5:2 and Trojan Resonances |journal=The Astronomical Journal |volume=126 |issue=1 |pages=430–443 |date=2003 |doi=10.1086/375207 |last2=Jordan |first2=A. B. |last3=Millis |first3=R. L. |last4=Buie |first4=M. W. |last5=Wasserman |first5=L. H. |last6=Elliot |first6=J. L. |last7=Kern |first7=S. D. |last8=Trilling |first8=D. E. |last9=Meech |first9=K. J. | display-authors = 3| bibcode= 2003AJ....126..430C |arxiv=astro-ph/0301458 |s2cid=54079935}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= &quot;KuiperGap&quot;&gt;{{cite journal |first1=C. | last1=de la Fuente Marcos |first2=R. | last2= de la Fuente Marcos |title=Past the outer rim, into the unknown: structures beyond the Kuiper Cliff |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Letters |volume=527 |issue=1 |pages= L110–L114 |url=https://academic.oup.com/mnrasl/article-abstract/527/1/L110/7280408 |publication-date=20 September 2023 |date=January 2024 |access-date=28 September 2023 |bibcode=2024MNRAS.527L.110D |arxiv=2309.03885 |doi=10.1093/mnrasl/slad132 | doi-access=free |s2cid= |archive-date=28 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231028132004/https://academic.oup.com/mnrasl/article-abstract/527/1/L110/7280408 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| heliopause      = detected at 120 AU&lt;ref name=&quot;heliopause&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nasa.gov/mission_pages/voyager/voyager20130912.html#.UjJLPZKR86s|title=NASA Spacecraft Embarks on Historic Journey Into Interstellar Space|first=Tony|last=Greicius| website= nasa.gov| date=5 May 2015|access-date=19 April 2024|archive-date=11 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611233345/https://www.nasa.gov/mission_pages/voyager/voyager20130912.html#.UjJLPZKR86s|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| hillsphere      = {{cvt|0.865|-|1.1|pc|AU ly pc|order=out|lk=out}}&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Souami |first1=D. |last2= Cresson |first2=J. |last3=Biernacki |first3=C. |last4=Pierret |first4=F. |title=On the local and global properties of gravitational spheres of influence |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=21 August 2020 |volume= 496 |issue=4 |pages= 4287–4297 |doi= 10.1093/mnras/staa1520|doi-access=free | arxiv= 2005.13059 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Chebotarev&quot;&gt;{{cite journal |last1=Chebotarev |first1=G. A. |title=Gravitational Spheres of the Major Planets, Moon and Sun |journal=Astronomicheskii Zhurnal |date=1 January 1963 |volume=40 |pages=812 |bibcode=1964SvA.....7..618C |url=https://adsabs.harvard.edu/full/1964SvA.....7..618C |issn=0004-6299 |access-date=6 May 2024 |archive-date=7 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240507030847/https://adsabs.harvard.edu/full/1964SvA.....7..618C |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

| noknown_stars   = yes
| noknown_planets = yes
| stars           = [[နေ]]
| planets         = {{Longitem|{{Plainlist|*[[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]
* [[သောကြာဂြိုဟ်]]
* [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]
* [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]
* [[ကြာသပတေးဂြိုဟ်]]
* [[စနေဂြိုဟ်]]
* [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]
* [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]}}}}
| dwarfplanets    = {{Longitem|{{Plainlist|
* {{Dp|စီးရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* {{Dp|Orcus}}
* [[ပလူတို]]
* [[ဟောက်မေယာ]]
* {{Dp|Quaoar}}
* [[မက်ကီမက်ကီ]]
* {{Dp|ဂေါင်ဂေါင် (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* [[အဲရစ် (ဂြိုဟ်သိမ်)]]
* {{Dp|ဆဒ်နာ (ဂြိုဟ်သိမ်)}}
* &amp;nbsp;[[List of possible dwarf planets|''more candidates...'']]
}}}}
| satellites      = ၇၅၈&lt;ref name=&quot;JPLbodies&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{Cite web |title=Solar System Objects |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210707142304/https://ssd.jpl.nasa.gov/ |archive-date=7 July 2021 |access-date=14 August 2023 |publisher=NASA/JPL Solar System Dynamics }}&lt;/ref&gt;
| minorplanets    = 1,462,402&lt;ref name=&quot;MPCSummary&quot; group=&quot;D&quot;&gt;{{Cite web |title=Latest Published Data |url=https://minorplanetcenter.net/mpc/summary |access-date=27 May 2024 |website=The International Astronomical Union Minor Planet Center |archive-date=5 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190305034947/https://minorplanetcenter.net/mpc/summary |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| comets          = 4,629&lt;ref name=MPCSummary group=&quot;D&quot;/&gt;

| inclination    = ~60°, to the ecliptic
| galacticcenter = {{longitem|24,000–28,000 ly}}&lt;ref name=&quot;francis14&quot;&gt;{{cite journal |first1=Charles |last1=Francis |first2=Erik |last2=Anderson |s2cid= 119235554 |title=Two estimates of the distance to the Galactic Centre |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date=June 2014 |volume=441 |issue=2 |pages=1105–1114 |doi=10.1093/mnras/stu631 |doi-access=free |bibcode= 2014MNRAS.441.1105F |arxiv=1309.2629}}&lt;/ref&gt;
| orbitalspeed   = {{longitem|720,000&amp;nbsp;km/h (450,000&amp;nbsp;mi/h)&lt;ref name=&quot;roughfactsofthesun&quot; /&gt;}}
| orbitalperiod  = နှစ်သန်းပေါင်း ၂၃၀ နီးပါး&lt;ref name=&quot;roughfactsofthesun&quot;&gt;{{Cite web |title=Sun: Facts |url=https://science.nasa.gov/sun/facts/ |access-date=19 April 2024 |website=science.nasa.gov |date=14 November 2017 |language=en-US |archive-date=19 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419151126/https://science.nasa.gov/sun/facts/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| spectral       = [[ကြယ်ပုဝါ|G2V]]
}}

'''နေအဖွဲ့အစည်း'''သည် [[နေ]]နှင့် နေကို လှည့်ပတ်နေသော ဒြပ်ထုများကို ဆွဲငင်အားဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည့် စနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အထင်ရှားဆုံး ပါဝင်သည့် အရာဝတ္ထုများမှာ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးဖြစ်ကာ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]လည်း ယင်းတို့အနက် တစ်လုံးဖြစ်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် [[နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ]]အတွင်းရှိ သီးခြားတည်ရှိသော [[ကြယ်]]တစ်စင်းတည်းပါဝင်သည့် ဂြိုဟ်စနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ပိုမိုကြီးမားသော ကြယ်စနစ်တစ်ခု၏ အစိတ်အပိုင်း မဟုတ်ပေ။ ဤစနစ်သည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄.၆ ဘီလီယံခန့်က မော်လီကျူးတိမ်တိုက်တစ်ခု၏ သိပ်သည်းသော ဒေသတစ်ခု ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျရာမှ ဖွဲ့စည်းလာခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်ကြောင့် နေနှင့် မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ယင်းချပ်ပြားမှ နေကို လှည့်ပတ်နေသော အရာဝတ္ထုများ စုစည်းဖွဲ့စည်းလာခဲ့ကြသည်။

နေသည် နေအဖွဲ့အစည်း၏ စုစုပေါင်းဒြပ်ထု၏ ၉၉.၈၆ ရာခိုင်နှုန်းကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ နေ၏ အူတိုင်အတွင်း [[ဟိုက်ဒရိုဂျင်]]သည် [[ဟီလီယမ်]]အဖြစ်သို့ ပေါင်းစပ်သွားပြီး [[စွမ်းအင်]]ကို ထုတ်လွှတ်သည်။ ထိုစွမ်းအင်သည် နေ၏ ဖိုတိုစဖီးယားအလွှာ (photosphere) မှတစ်ဆင့် အပြင်သို့ ထုတ်လွှတ်ပေးသည်။ ဤဖြစ်စဉ်ကြောင့် [[ဟေလီယိုစဖီးယား]] ဖြစ်ပေါ်လာပြီး နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း အပူချိန်သည် နေမှ အကွာအဝေး တိုးလာသည်နှင့်အမျှ တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားသည်။
နေအဖွဲ့အစည်းတွင် ဒြပ်ထုအများဆုံးရှိသည့် နောက်ထပ်အရာဝတ္ထုများမှာ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးဖြစ်သည်။ သတ်မှတ်ချက်အရ ဂြိုဟ်တစ်လုံးစီသည် ၎င်းနေထိုင်ရာ ပတ်လမ်းကို အဓိက လွှမ်းမိုးထားသည်။ နေနှင့် အနီးဆုံးမှ အဝေးဆုံးသို့ အစဉ်လိုက်ကြည့်လျှင် ကျောက်သားဂြိုဟ်များဖြစ်သည့် [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ကို တွေ့ရသည်။ ဤဂြိုဟ်လေးလုံးသည် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ပါဝင်ကြသည်။ ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့် အင်္ဂါဂြိုဟ်တို့သည် နေ၏ [[သက်ရှိများ နေထိုင်နိုင်သောဇုန်]] (habitable zone) အတွင်း ပတ်လမ်းဖြင့် လှည့်ပတ်နေသည့် တစ်ခုတည်းသော ဂြိုဟ်များဖြစ်သည်။ ထိုဇုန်အတွင်း [[နေရောင်ခြည်]]သည် လေထုဖိအားရှိသည့် အခြေအနေတွင် မျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ ရေကို အရည်အဖြစ် တည်ရှိနေနိုင်စေသည်။
[[နက္ခတ္တဗေဒယူနစ်]] (AU) ငါးယူနစ်ခန့်အကွာရှိ နှင်းခဲမျဉ်း၏ အပြင်ဘက်တွင် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ပိုင်းဂြိုဟ်များ တည်ရှိကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်နှစ်လုံးဖြစ်သည့် [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]နှင့် [[စနေဂြိုဟ်]]၊ ရေခဲဧရာမဂြိုဟ်နှစ်လုံးဖြစ်သည့် [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]နှင့် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]တို့ ပါဝင်သည်။ ဂျူပီတာဂြိုဟ်နှင့် စနေဂြိုဟ်တို့သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း နေကဲ့သို့ ကြယ်များမဟုတ်သော အရာဝတ္ထုများ၏ စုစုပေါင်းဒြပ်ထု၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်။

ပတ်လမ်းကို အဓိက လွှမ်းမိုးထားခြင်းမရှိသော်လည်း နေကို တိုက်ရိုက်လှည့်ပတ်နေသော ဂြိုဟ်ဒြပ်ထုရှိသည့် အရာဝတ္ထုများကို [[ဂြိုဟ်ပု]] သို့မဟုတ် ဂြိုဟ်သိမ်များဟု ခေါ်သည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂ၏ ဂြိုဟ်ငယ်များဆိုင်ရာ ဗဟိုဌာန (Minor Planet Center) က [[စီးရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်)|ဆီးရီးစ်]]၊ [[ပလူတို]]၊ [[အဲရစ် (ဂြိုဟ်သိမ်)|အဲရစ်]]၊ [[မက်ကီမက်ကီ]]နှင့် [[ဟောက်မေယာ]]တို့ကို [[ဂြိုဟ်သိမ်]]များအဖြစ် စာရင်းသွင်းထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web | title=Dwarf Planets | publisher=IAU Minor Planet Center | date=2025-11-21 | url=https://minorplanetcenter.net/dwarf_planets | access-date=2026-01-19 }}&lt;/ref&gt; အခြား နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုလေးခုဖြစ်သည့် အော်ကပ်စ်၊ ကွာအိုအာ၊ ဂေါင်ဂေါင်နှင့် ဆက်ဒ်နာတို့ကိုလည်း ယေဘုယျအားဖြင့် ဂြိုဟ်သိမ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Holler_2021&quot;&gt;{{cite encyclopedia | title=Trans-Neptunian Dwarf Planets | first=Bryan J. | last=Holler | encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Planetary Science | date=December 22, 2021 | doi=10.1093/acrefore/9780190647926.013.208 | isbn=978-0-19-064792-6 }}&lt;/ref&gt;
ဂြိုဟ်သိမ်များထက် ဒြပ်ထုပိုမိုနည်းပါးသော အရာဝတ္ထုများတွင် [[ဥက္ကာခဲ]]များ၊ [[ကြယ်တံခွန်]]များ၊ စင်တောများ၊ ဥက္ကာမှုန်များနှင့် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်တိမ်တိုက်များကဲ့သို့သော အရွယ်အစားသေးငယ်သည့် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများစွာ ပါဝင်သည်။ ဂြိုဟ်သိမ်ဖြစ်သော ဆီးရီးစ်နှင့် ဤအရာဝတ္ထုငယ်များစွာသည် အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်တို့၏ ပတ်လမ်းများအကြားရှိ [[ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်]]တွင် တည်ရှိကြသည်။ အခြားဂြိုဟ်သိမ်များအားလုံးမှာ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်ကို ကျော်လွန်သည့် အရာဝတ္ထုအုပ်စုများတွင် ပါဝင်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ အပြင်ဘက်တွင်ရှိသော [[ခိုက်ပါး ခါးပတ်]]၌လည်းကောင်း၊ ပိုမိုဝေးကွာသော ပြန့်ကျဲ ချပ်ပြား၌လည်းကောင်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။

နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများစွာသည် နေကို တိုက်ရိုက်လှည့်ပတ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ပိုမိုကြီးမားသော အရာဝတ္ထုများကို လှည့်ပတ်နေသည့် [[သဘာဝ ဂြိုဟ်ရံလ]]များ (natural satellites) ဖြစ်ကြသည်။ ယင်းတို့ကို အများအားဖြင့် “လများ” ဟု ခေါ်ကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းတစ်လျှောက်တွင် ဤဂြိုဟ်ရံလများကို တွေ့ရှိနိုင်ပြီး အကြီးဆုံးအရွယ်အစားတွင် ဂြိုဟ်တစ်လုံးနှင့် ဆင်တူသော ဒြပ်ထုရှိသည့် ဂြိုဟ်ရံလများမှ အငယ်ဆုံးအရွယ်အစားရှိ ဒြပ်ထုအလွန်နည်းပါးသော ဂြိုဟ်ရံလငယ်များအထိ အရွယ်အစားအမျိုးမျိုး ရှိကြသည်။
အကြီးဆုံး ဂြိုဟ်ရံလနှစ်လုံးဖြစ်သည့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ [[ဂျန်နမိတ် (ဂြိုဟ်ရံလ)|ဂန်နီမီးဒ်]]နှင့် စနေဂြိုဟ်၏ [[တိုက်တန် (ဂြိုဟ်ရံလ)|တိုက်တန်]]တို့သည် အငယ်ဆုံးဂြိုဟ်ဖြစ်သော ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်ထက် အရွယ်အစားပိုကြီးသော်လည်း ဒြပ်ထုမှာ ပိုနည်းသည်။ ကမ္ဘာ၏လအပါအဝင် ဒြပ်ထုအများဆုံးရှိသည့် ဂြိုဟ်ရံလခုနစ်လုံးသည် ဂြိုဟ်သိမ်အားလုံးထက် ဒြပ်ထုရော အရွယ်အစားပါ ပိုမိုကြီးမားကြသည်။

ဟေလီယိုစဖီးယားအတွင်းရှိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေရောင်ခြည်လေမှ ထွက်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသယ်ဆောင်သည့် ပလာစမာအမှုန်များ၏ အဆက်မပြတ် ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်မှုကို ခံနေရသည်။ ဤအမှုန်များသည် ဂြိုဟ်များအကြားရှိ ဖုန်မှုန့်များ၊ ဓာတ်ငွေ့များနှင့် ကော့စမစ်များနှင့်အတူ နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများအကြား ပျံ့နှံ့နေသော ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။ နေမှ အကွာအဝေး နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၇၀ မှ ၉၀ ခန့်အကွာတွင် နေရောင်ခြည်လေသည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ရပ်တန့်သွားသည်။ ယင်းကြောင့် ဟေလီယိုပေါ့စ် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ဂြိုဟ်အချင်းချင်းကြား ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသတို့၏ နယ်နိမိတ်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။

သီအိုရီအရ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆထားသော [[အော့တ်တိမ်တိုက်]]သည် ကာလရှည်ကြာ ပတ်လမ်းရှိသည့် [[ကြယ်တံခွန်]]များ၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂,၀၀၀ ကျော်အကွာမှ စတင်ကာ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသအထိ ပျံ့နှံ့တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးနယ်နိမိတ်သည် နေ၏ ဟေးလ်စဖီးယား (Hill sphere) အနားစွန်းအထိ ရောက်ရှိပြီး ယင်းအကွာအဝေးမှာ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၁၇၈,၀၀၀ မှ ၂၂၇,၀၀၀ (အလင်းနှစ် ၂.၈၁ မှ ၃.၅၉) အထိ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် နေ၏ ဆွဲငင်အားဆိုင်ရာ အလားအလာစွမ်းအင်သည် ဂလက်ဆီ၏ အလားအလာစွမ်းအင်နှင့် တူညီလာသည်။&lt;ref name=&quot;e735&quot;&gt;{{citation | last1=Obidowski | first1=Justine C. | last2=Webb | first2=Jeremy J. | last3=Zwart | first3=Simon Portegies | last4=Cai | first4=Maxwell X. | title=Oort Cloud Formation and Evolution in Star Clusters | journal=The Astrophysical Journal | date=2025 | volume=987 | issue=1 | arxiv=2505.17246 | page=29 | doi=10.3847/1538-4357/add92c | bibcode=2025ApJ...987...29O | doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

လက်ရှိတွင် နေအဖွဲ့အစည်းသည် [[ဒေသခံတိမ်တိုက်]] (Local Cloud) ဟုခေါ်သော ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား ကြားခံအရ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆထားသော အော့တ်တိမ်တိုက်သည် ကာလရှည်ကြာ ပတ်လမ်းရှိသည့် ကြယ်တံခွန်များ၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂,၀၀၀ ကျော်အကွာမှ စတင်ကာ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသအထိ ပျံ့နှံ့တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးနယ်နိမိတ်သည် နေ၏ ဟေးလ်စဖီးယား (Hill sphere) အနားစွန်းအထိ ရောက်ရှိပြီး ယင်းအကွာအဝေးမှာ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၁၇၈,၀၀၀ မှ ၂၂၇,၀၀၀ ([[အလင်းနှစ်]] ၂.၈၁ မှ ၃.၅၉) အထိ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် နေ၏ ဆွဲငင်အားဆိုင်ရာ အလားအလာစွမ်းအင်သည် ဂလက်ဆီ၏ အလားအလာစွမ်းအင်နှင့် တူညီလာသည်။
လက်ရှိတွင် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ဒေသခံတိမ်တိုက် (Local Cloud) ဟုခေါ်သော ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား  ကြားခံပတ်ဝန်းကျင်တိမ်တိုက်တစ်ခုအတွင်း ဖြတ်သန်းရွေ့လျားနေသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် အနီးဆုံးကြယ်ဖြစ်သော [[ပရိုစီမာ စင်တောရိ]]သည် နေမှ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် ၂၆၉,၀၀၀ (အလင်းနှစ် ၄.၂၅) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် ပရိုစီမာ စင်တောရိတို့သည် နှစ်ခုစလုံး နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီအတွင်းရှိ အလင်းနှစ် ၁,၀၀၀ ခန့်သာ ကျယ်ဝန်းသော ဒေသငယ်တစ်ခုဖြစ်သည့် ဒေသခံပူဖောင်း (Local Bubble) အတွင်းတွင် တည်ရှိကြသည်။

== အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်း==
နေအဖွဲ့အစည်းတွင် နေနှင့် ဆွဲငင်အားကြောင့် နေကို ချည်နှောင်ထားပြီး နေကို လှည့်ပတ်နေသော အရာဝတ္ထုအားလုံး ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;x579&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;l783&quot;&gt;{{cite web | last=Boulter | first=Michael | title=SOLAR SYSTEM Definition und Bedeutung | website=Collins Englisch Wörterbuch | date=July 7, 2025 | url=https://www.collinsdictionary.com/de/worterbuch/englisch/solar-system | language=de | access-date=July 10, 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;n787&quot;&gt;{{cite web | title=Features of our Solar System guide for KS3 physics students | website=BBC Bitesize | date=June 6, 2022 | url=https://www.bbc.co.uk/bitesize/articles/zxyw7yc | access-date=July 10, 2025}}&lt;/ref&gt;
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂ (International Astronomical Union) က နေအဖွဲ့အစည်းကို နေ၊ နေ၏ ဆွဲငင်အားကြောင့် ချည်နှောင်ထားသော အရာဝတ္ထုအားလုံး၊ ၎င်း၏ ဂြိုဟ်ရှစ်လုံးနှင့် နေကို လှည့်ပတ်နေသော အခြားကောင်းကင်အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည့် စနစ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;IAU Office of Astronomy for Education y607&quot;&gt;{{cite web | title=IAU Office of Astronomy for Education | website=astro4edu.org | publisher=IAU Office of Astronomy for Education | url=https://astro4edu.org/resources/glossary/term/314/ | access-date=11 December 2023 | archive-date=11 December 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231211093539/https://astro4edu.org/resources/glossary/term/314/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt; အမေရိကန် အမျိုးသားလေကြောင်းနှင့် အာကာသစီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ (NASA) ကလည်း နေအဖွဲ့အစည်းတွင် နေနှင့် ၎င်း၏ ဂြိုဟ်စနစ်တို့ ပါဝင်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။&lt;ref name=&quot;k349&quot;&gt;{{cite web | title=Solar System: Facts | website=NASA Science | date=November 13, 2017 | url=https://science.nasa.gov/solar-system/solar-system-facts/ | access-date=July 10, 2025}}&lt;/ref&gt;

ဤအမည်ကို စာလုံးအကြီး၊ အသေး ရေးသားပုံမှာ ကွဲပြားမှုရှိသည်။ သီးသန့်အမည်နာမအဖြစ် အသုံးမပြုဘဲ စာလုံးအကြီးမပါဘဲ “solar system” ဟု ရေးသားသည့်အခါ နေအဖွဲ့အစည်းကိုယ်တိုင်ကိုလည်းကောင်း၊ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် ဆင်တူသော အခြားဂြိုဟ်စနစ်တစ်ခုခုကိုလည်းကောင်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;x579&quot;&gt;{{cite web | title=Definition of SOLAR SYSTEM | website=Merriam-Webster | date=August 5, 2024 | url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/solar%20system | access-date=July 10, 2025}}&lt;/ref&gt; နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ အမည်နာမသတ်မှတ်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ တရားဝင်အာဏာရှိသော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒသမဂ္ဂသည် ကောင်းကင်အရာဝတ္ထုတစ်ခုချင်းစီ၏ အမည်များကို စာလုံးအကြီးဖြင့် စတင်ရေးသားရန် သတ်မှတ်ထားသည်။ သို့သော် ၎င်း၏ အမည်ပေးခြင်းဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်စာတမ်းတွင် “Solar System” နှင့် “solar system” ဟူသော ရေးသားပုံနှစ်မျိုးစလုံးကို အသုံးပြုထားသည်။

== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
===အတိတ်===
[[File:Soot-line1.jpg|thumb|upright=1.35|ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အခြားအရာဝတ္ထုများ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည့် အစောပိုင်း နေအဖွဲ့အစည်း၏ မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားကို သရုပ်ဖော်ထားသော ပုံကြမ်း]]
နေအဖွဲ့အစည်းသည် လွန်ခဲ့သော အနည်းဆုံး နှစ်ပေါင်း ၄.၅၆၈ ဘီလီယံခန့်က ကြီးမားသော မော်လီကျူးတိမ်တိုက်အတွင်းရှိ ဒေသတစ်ခု ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျခြင်းမှ စတင်ဖွဲ့စည်းလာခဲ့သည်။ ဤမူလတိမ်တိုက်သည် အလင်းနှစ်အတော်များများ ကျယ်ဝန်းခဲ့ဖွယ်ရှိပြီး ကြယ်များစွာကိုလည်း ဖွားမြင်ပေးခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ မော်လီကျူးတိမ်တိုက်များတွင် ပုံမှန်တွေ့ရသည့်အတိုင်း ဤတိမ်တိုက်သည်လည်း အများအားဖြင့် [[ဟိုက်ဒရိုဂျင်]]ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး [[ဟီလီယမ်]]အချို့နှင့် ယခင်ကြယ်မျိုးဆက်များအတွင်း ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပိုမိုလေးလံသည့် ဒြပ်စင်များကို အနည်းငယ်မျှသာ ပါဝင်ခဲ့သည်။

နေမဖွဲ့စည်းမီက တည်ရှိခဲ့သော နက်ဗျူလာတိမ်တိုက်သည် ဆွဲငင်အားကြောင့် ပြိုကျလာစဉ် ထောင့်အဟုန် ထိန်းသိမ်းခြင်းနိယာမကြောင့် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ လည်ပတ်လာခဲ့သည်။ ဒြပ်ထုအများစု စုဝေးရာ အလယ်ဗဟိုသည် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများထက် ပိုမိုပူပြင်းလာခဲ့သည်။ ကျုံ့ဝင်လာသော နက်ဗျူလာတိမ်တိုက်သည် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ လည်ပတ်လာသည်နှင့်အမျှ အချင်း ၂၀၀ နက္ခတ္တဗေဒယူနစ် (AU) ခန့်ရှိသော မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားတစ်ခုအဖြစ် ပြားချပ်လာခဲ့ပြီး အလယ်ဗဟိုတွင် ပူပြင်းသိပ်သည်းသော မူလကြယ်တစ်စင်း ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။

ဂြိုဟ်များသည် ထိုချပ်ပြားအတွင်းမှ ပစ္စည်းများ တဖြည်းဖြည်း စုဝေးတိုးပွားလာခြင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ချပ်ပြားအတွင်းရှိ ဖုန်မှုန့်များနှင့် ဓာတ်ငွေ့များသည် အပြန်အလှန် ဆွဲငင်အားသက်ရောက်ကာ ပေါင်းစည်းလာပြီး ပိုမိုကြီးမားသော အရာဝတ္ထုများအဖြစ် တဖြည်းဖြည်း ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသည်။ အစောပိုင်း နေအဖွဲ့အစည်းတွင် မူလဂြိုဟ်များ ရာနှင့်ချီ၍ ရှိခဲ့နိုင်သော်လည်း ၎င်းတို့သည် အချင်းချင်း ပေါင်းစည်းသွားခြင်း၊ ပျက်စီးသွားခြင်း သို့မဟုတ် အပြင်ဘက်သို့ လွင့်ထွက်သွားခြင်းတို့ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ယနေ့တွေ့ရသော [[ဂြိုဟ်]]များ၊ [[ဂြိုဟ်ပု]]များနှင့် ကျန်ရှိနေသော [[ဂြိုဟ်ငယ်]]အမျိုးမျိုးသာ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ဂြိုဟ်များ စုဝေးဖွဲ့စည်းလာသည့် ဖြစ်စဉ်မှ ထွက်ပေါ်လာသော အပူသည် ပထမဆုံးနှစ်ပေါင်း တစ်သန်းအတွင်း ဟိုက်ဒရိုကာဗွန်မော်လီကျူးများ၏ ဆူမှတ်ထက် ကျော်လွန်ခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် အတွင်းပိုင်းဂြိုဟ်များတွင် ကာဗွန်ပါဝင်မှု နည်းပါးခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်၏ နယ်နိမိတ်ကို “ကျပ်ခိုးမျဉ်း” (soot line) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ ချပ်ပြား အေးလာသည်နှင့်အမျှ ဤမျဉ်းသည် နေဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွေ့လျားလာခဲ့ပြီး ယခုအခါ ကမ္ဘာ၏ နေကိုပတ်လမ်းအတွင်း၌ တည်ရှိနေသည်။
သတ္တုများနှင့် ဆီလီကိတ်များမှလွဲ၍ အခြားပစ္စည်းများသည် ဆူမှတ်ပိုမိုမြင့်မားသောကြောင့် အစိုင်အခဲအခြေအနေဖြင့် တည်ရှိနေနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ထိုဒေသတွင် အဓိကအားဖြင့် ကျောက်သားများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ဂြိုဟ်များ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသည်။ ယင်းတို့မှာ [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အပူဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိသော ဤပစ္စည်းများသည် နေ၏ မူလနက်ဗျူလာတိမ်တိုက်အတွင်း ပါဝင်သည့် ပစ္စည်းစုစုပေါင်း၏ အနည်းငယ်မျှသာ ဖြစ်သောကြောင့် ကမ္ဘာကဲ့သို့ ကျောက်သားဂြိုဟ်များသည် အရွယ်အစား အလွန်ကြီးမားလာနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။

ဧရာမဂြိုဟ်များ ([[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]]၊ [[စနေဂြိုဟ်]]၊ [[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]နှင့် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]) တို့သည် နှင်းခဲမျဉ်း (frost line) ၏ အပြင်ဘက်၊ ပိုမိုဝေးကွာသော ဒေသများတွင် ဖွဲ့စည်းလာခဲ့ကြသည်။ နှင်းခဲမျဉ်းဆိုသည်မှာ အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်တို့၏ ပတ်လမ်းများအကြားရှိ နယ်နိမိတ်ဖြစ်ပြီး ထိုနေရာတွင် အပူချိန်သည် မတည်ငြိမ်လွယ်သော ရေခဲဒြပ်ပေါင်းများ အစိုင်အခဲအဖြစ် တည်ရှိနေနိုင်လောက်အောင် အေးမြသည်။ ဤဂြိုဟ်များကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော ရေခဲပစ္စည်းများသည် ကမ္ဘာကဲ့သို့ အတွင်းပိုင်းရှိ ကျောက်သားဂြိုဟ်များကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော သတ္တုများနှင့် ဆီလီကိတ်များထက် ပိုမိုပေါများခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် ဒြပ်ထုအလွန်ကြီးမားလာပြီး အပေါ့ပါးဆုံးနှင့် အပေါများဆုံး ဒြပ်စင်များဖြစ်သည့် ဟိုက်ဒရိုဂျင်နှင့် ဟီလီယမ်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကြီးမားသည့် လေထုများကို ဆွဲငင်ဖမ်းယူနိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဂြိုဟ်များအဖြစ် မဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သော ကျန်ရှိသည့် အပျက်အစီးပစ္စည်းများသည် [[ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်]]၊ [[ခိုက်ပါး ခါးပတ်]]နှင့် [[အော့တ်တိမ်တိုက်]]တို့ကဲ့သို့သော ဒေသများတွင် စုဝေးလာခဲ့ကြသည်။
နှစ်ပေါင်း သန်း ၅၀ အတွင်း မူလကြယ်၏ အလယ်ဗဟို၌ ဟိုက်ဒရိုဂျင်၏ ဖိအားနှင့် သိပ်သည်းဆသည် အလွန်မြင့်မားလာခဲ့ပြီး အပူနျူကလီးယား ပေါင်းစပ်မှု စတင်ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Yi2001&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Yi |first1=Sukyoung |last2=Demarque |first2=Pierre |last3=Kim |first3=Yong-Cheol |last4=Lee |first4=Young-Wook |last5=Ree |first5=Chang H. |last6=Lejeune |first6=Thibault |last7=Barnes |first7= Sydney | display-authors = 3| date=2001 |title=Toward Better Age Estimates for Stellar Populations: The ''Y''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; Isochrones for Solar Mixture |journal= Astrophysical Journal Supplement |volume=136 |issue=2 |pages=417–437 |arxiv=astro-ph/0104292 |bibcode= 2001ApJS..136..417Y |doi=10.1086/321795 |s2cid=118940644}}&lt;/ref&gt; ကြယ်၏ အူတိုင်တွင် ဟီလီယမ်များ စုဝေးလာသည်နှင့်အမျှ နေသည် ပိုမိုတောက်ပလာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite journal |last=Gough |first=D. O. | author-link=Douglas Gough |date=November 1981 |title=Solar Interior Structure and Luminosity Variations |journal=Solar Physics |volume=74 |issue=1 |pages=21–34 |bibcode=1981SoPh...74...21G |doi= 10.1007/BF00151270 |s2cid=120541081}}&lt;/ref&gt; နေ၏ [[ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်]]အဖြစ် သက်တမ်းအစောပိုင်းကာလတွင် ၎င်း၏ တောက်ပမှုသည် ယနေ့တောက်ပမှု၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Shaviv |first=Nir J. |date=2003 |title=Towards a Solution to the Early Faint Sun Paradox: A Lower Cosmic Ray Flux from a Stronger Solar Wind |journal= Journal of Geophysical Research |volume=108 |issue=A12 |page=1437 |article-number=2003JA009997 |arxiv=astroph/0306477 |bibcode= 2003JGRA..108.1437S |doi= 10.1029/2003JA009997 |s2cid= 11148141}}&lt;/ref&gt; အပူချိန်၊ တုံ့ပြန်မှုနှုန်း၊ ဖိအားနှင့် သိပ်သည်းဆတို့သည် ဟိုက်ဒရိုစတက်တစ် မျှခြေ (hydrostatic equilibrium) ရရှိသည်အထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ထိုမျှခြေတွင် အပူဖိအားသည် ဆွဲငင်အားကို ပြန်လည်ချိန်ညှိပေးသည်။ ဤအဆင့်တွင် နေသည် ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်တစ်စင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1= Chrysostomou |first1=A. |last2=Lucas |first2=P. W. |date=2005 |title=The Formation of Stars |journal= Contemporary Physics |volume=46 |issue=1 |pages=29–40 |bibcode= 2005ConPh..46...29C |doi= 10.1080/0010751042000275277 |s2cid= 120275197}}&lt;/ref&gt; နေမှ ထွက်ပေါ်လာသော နေရောင်ခြည်လေသည် ဟေလီယိုစဖီးယားကို ဖန်တီးပေးခဲ့ပြီး မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြားအတွင်း ကျန်ရှိနေသော ဓာတ်ငွေ့နှင့် ဖုန်မှုန့်များကို ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြား အာကာသအတွင်းသို့ လွင့်စင်သွားစေခဲ့သည်။

မူလဂြိုဟ်ဖွဲ့စည်းရေး ချပ်ပြား ပျောက်ကွယ်သွားပြီးနောက် နိုက်စ် မော်ဒယ် (Nice Model) အရ ဂြိုဟ်သေးလောင်းများနှင့် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်များအကြား ဆွဲငင်အားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော အပြန်အလှန် နီးကပ်တွေ့ဆုံမှုများသည် ဂြိုဟ်တစ်ခုစီကို မတူညီသော ပတ်လမ်းများသို့ ရွေ့လျားစေခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးတွင် ဒိုင်းနမစ်ဆိုင်ရာ မတည်ငြိမ်မှု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ဂြိုဟ်သေးလောင်းများသည် နေရာအနှံ့သို့ ပြန့်ကျဲသွားခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဓာတ်ငွေ့ဧရာမဂြိုဟ်များသည် ယနေ့တည်ရှိနေသော ပတ်လမ်းအနေအထားများသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။

ဤကာလအတွင်း ဂရန်းတက်ခ် ယူဆချက် (grand tack hypothesis) အရ ဂျူပီတာဂြိုဟ်သည် နေဘက်သို့ နောက်ဆုံးအကြိမ် ရွေ့လျားဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီး ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်၏ အစိတ်အပိုင်းအများအပြားကို ပြန့်ကျဲစေခဲ့သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်ကြောင့် အတွင်းပိုင်းဂြိုဟ်များအပေါ် နှောင်းပိုင်း ပြင်းထန်သော ဥက္ကာဗုံးကြဲတိုက်ခတ်မှု (Late Heavy Bombardment) ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite journal | title=Origin of the cataclysmic Late Heavy Bombardment period of the terrestrial planets | last1=Gomes | first1=R. | last2=Levison | first2=H. F. | author2-link=Harold F. Levison | last3=Tsiganis | first3=K. | last4=Morbidelli | first4=A. | journal=Nature | year=2005 | volume=435 | pages=466–469 | doi=10.1038/nature03676 | pmid=15917802 | issue=7041 | bibcode=2005Natur.435..466G | doi-access=free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | last=Crida | first=A. | chapter=Solar System Formation | date=2009 | title=Reviews in Modern Astronomy: Formation and Evolution of Cosmic Structures | volume=21 | pages=215–227 | arxiv=0903.3008 | bibcode= 2009RvMA...21..215C | doi=10.1002/9783527629190.ch12 | isbn=978-3-527-62919-0 | s2cid=118414100 }}&lt;/ref&gt;

=== ပစ္စုပ္ပန်နှင့် အနာဂါတ်===
နေအဖွဲ့အစည်းသည် နေကို ဗဟိုပြု၍ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု သီးခြားဖြစ်သော ဆွဲငင်အားဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည့် ပတ်လမ်းများအတိုင်း လှည့်ပတ်နေခြင်းဖြင့် အတော်အတန် တည်ငြိမ်ပြီး ဖြည်းဖြည်းချင်း ပြောင်းလဲနေသော အခြေအနေတွင် ရှိနေသည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Malhotra |first1=R. |last2=Holman |first2=Matthew |last3=Ito |first3=Takashi |date=October 2001 |title=Chaos and stability of the solar system |journal= Proceedings of the National Academy of Sciences |volume=98 |issue=22 |pages=12342–12343 |bibcode= 2001PNAS...9812342M |doi=10.1073/pnas.231384098 |pmc=60054 |pmid=11606772 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt; နေအဖွဲ့အစည်းသည် နှစ်ပေါင်း ဘီလီယံများစွာကြာအောင် အတော်အတန် တည်ငြိမ်နေခဲ့သော်လည်း နည်းပညာပိုင်းအရ ဒိုင်းနမစ်ဆိုင်ရာ မငြိမ်မသက်မှုရှိပြီး နောက်ဆုံးတွင် ပြိုကွဲပျက်စီးသွားနိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal | url=https://ntrs.nasa.gov/citations/19920064681 | title=Chaotic evolution of the solar system | first1=Gerald J. | last1=Sussman | author1-link=Gerald Jay Sussman | first2=Jack | last2=Wisdom | author2-link=Jack Wisdom | date=3 July 1992 | journal=Science | volume=257 | issue=5066 | pages=56–62 | doi=10.1126/science.257.5066.56 | pmid=17800710 | bibcode=1992Sci...257...56S | hdl=1721.1/5961 | via=ntrs.nasa.gov| hdl-access=free }}&lt;/ref&gt; လာမည့် နှစ်ပေါင်း ဘီလီယံအနည်းငယ်အတွင်း အခြားကြယ်တစ်စင်းသည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း ဖြတ်သန်းသွားနိုင်ခြေ အနည်းငယ်ရှိသည်။ ယင်းဖြစ်ရပ်ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်း၏ တည်ငြိမ်မှု ပျက်ယွင်းသွားနိုင်ပြီး နှစ်သန်းပေါင်းများစွာ ကြာပြီးနောက် ဂြိုဟ်များ အပြင်ဘက်သို့ လွင့်ထွက်သွားခြင်း၊ ဂြိုဟ်အချင်းချင်း တိုက်မိခြင်း သို့မဟုတ် ဂြိုဟ်များ နေထဲသို့ ဝင်တိုက်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။ သို့သော် ထိုဖြစ်ရပ်ကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းသည် ယနေ့ရှိနေသည့် အခြေအနေနှင့် အလွန်ဆင်တူသော အခြေအနေတွင် ဆက်လက်တည်ရှိနေနိုင်ခြေက ပိုများသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |first1=Sean |last1=Raymond |display-authors=etal |date=27 November 2023 |title=Future trajectories of the Solar System: dynamical simulations of stellar encounters within 100 au |url=https://academic.oup.com/mnras/article/527/3/6126/7452883?login=false |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=527 |issue=3 |pages=6126–6138 |arxiv=2311.12171 |bibcode=2024MNRAS.527.6126R |doi=10.1093/mnras/stad3604 |doi-access=free |access-date=10 December 2023 |archive-date=10 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210152219/https://academic.oup.com/mnras/article/527/3/6126/7452883?login=false |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

နေ၏ [[ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်]]အဖြစ် တည်ရှိသည့်ကာလသည် အစမှအဆုံးအထိ နှစ်ပေါင်း ၁၀ ဘီလီယံခန့် ကြာမြင့်မည်ဖြစ်သည်။ ယင်းကာလသည် နေ၏ ကြယ်အကြွင်းအကျန်အဆင့်သို့ မရောက်မီ နောက်ဆက်တွဲ အဆင့်အားလုံး၏ စုစုပေါင်းကာလဖြစ်သော နှစ်ပေါင်း ၂ ဘီလီယံခန့်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ပိုမိုရှည်လျားသည်။
နေ၏ အူတိုင်အတွင်းရှိ ဟိုက်ဒရိုဂျင်များအားလုံး ဟီလီယမ်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်အထိ နေအဖွဲ့အစည်းသည် ယနေ့သိရှိထားသည့် အခြေအနေနှင့် အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် တူညီနေမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်သည် ယခုမှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၅ ဘီလီယံခန့်အကြာတွင် ဖြစ်ပေါ်မည်ဖြစ်သည်။ ဤအချိန်သည် နေ၏ ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်အဖြစ် တည်ရှိသည့် သက်တမ်းကုန်ဆုံးချိန်လည်း ဖြစ်သည်။

[[File:Sun red giant.svg|thumb|လက်ရှိ နေနှင့် ၎င်း၏ ဧရာမ ကြယ်နီအဆင့်တွင် ရောက်ရှိမည့် အကြီးမားဆုံးအရွယ်အစားတို့ကို နှိုင်းယှဉ်ထားပုံ]]
ထိုအချိန်တွင် နေ၏ အူတိုင်သည် ကျုံ့ဝင်လာမည်ဖြစ်ပြီး မလှုပ်ရှားတော့သော ဟီလီယမ်အူတိုင်ကို ဝန်းရံထားသည့် အလွှာတစ်ခုအတွင်း ဟိုက်ဒရိုဂျင်ပေါင်းစပ်မှု ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ နေမှ ထုတ်လွှတ်သော စွမ်းအင်ပမာဏသည် ယနေ့ထက် ပိုမိုများပြားလာမည်ဖြစ်သည်။ နေ၏ အပြင်ဘက်အလွှာများသည် လက်ရှိအချင်းထက် အဆ ၂၆၀ ခန့်အထိ ဖောင်းကားကျယ်ပြန့်လာပြီး နေသည် [[ကြယ်နီဘီလူး]] (red giant) တစ်စင်း ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ မျက်နှာပြင်ဧရိယာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာခြင်းကြောင့် နေ၏ မျက်နှာပြင်အပူချိန်သည် ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်အဖြစ် တည်ရှိစဉ်ကထက် ပိုမိုနိမ့်ကျလာမည်ဖြစ်ပြီး အနိမ့်ဆုံးအပူချိန်မှာ ၂,၆၀၀ ကယ်လ်ဗင် (၄,၂၂၀ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်) ခန့် ရှိမည်ဖြစ်သည်။

ကျယ်ပြန့်လာသော နေသည် [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]နှင့် [[သောကြာဂြိုဟ်]]တို့ကို အငွေ့ပျံပျက်စီးစေမည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြသည်။ ထို့အပြင် [[ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]နှင့် [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]တို့ကို သက်ရှိများ နေထိုင်ရန် မဖြစ်နိုင်တော့သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိစေမည်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာဂြိုဟ်ကိုလည်း ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://science.nasa.gov/universe/exoplanets/giant-red-stars-may-heat-frozen-worlds-into-habitable-planets/ | title=Giant red stars may heat frozen worlds into habitable planets{{snd}}NASA Science | work=NASA Science | date=17 May 2016 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last1= Aungwerojwit |first1=Amornrat |last2= Gänsicke |first2=Boris T. |last3=Dhillon |first3=Vikram S. |last4=Drake |first4= Andrew |last5=Inight |first5=Keith |last6= Kaye |first6=Thomas G. |last7=Marsh |first7=T. R. |last8=Mullen |first8=Ed |last9= Pelisoli |first9=Ingrid |last10=Swan |first10=Andrew | display-authors = 3 |title=Long-term variability in debris transiting white dwarfs |journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |date=2024 |volume=530 |issue=1 |pages=117–128 |doi=10.1093/mnras/stae750 |doi-access=free|arxiv=2404.04422 }}&lt;/ref&gt;
နောက်ဆုံးတွင် နေ၏ အူတိုင်သည် ဟီလီယမ်ပေါင်းစပ်မှု ဖြစ်ပေါ်နိုင်လောက်အောင် ပူပြင်းလာမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ နေသည် အူတိုင်အတွင်း ဟိုက်ဒရိုဂျင်ကို ပေါင်းစပ်လောင်ကျွမ်းခဲ့သည့် ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အချိန်အနည်းငယ်မျှသာ ဟီလီယမ်ကို လောင်ကျွမ်းမည်ဖြစ်သည်။ နေ၏ ဒြပ်ထုသည် ပိုမိုလေးလံသော ဒြပ်စင်များကို ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းနိုင်သည့်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိရန် မလုံလောက်သောကြောင့် အူတိုင်အတွင်းရှိ နျူကလီးယားတုံ့ပြန်မှုများသည် တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အပြင်ဘက်အလွှာများသည် အာကာသအတွင်းသို့ လွင့်ထွက်သွားပြီးနောက် သိပ်သည်းဆမြင့်မားသော [[ကြယ်ဖြူပု]] (white dwarf) တစ်စင်းအဖြစ် ကျန်ရစ်မည်ဖြစ်သည်။ ထိုကြယ်ဖြူပု၏ ဒြပ်ထုသည် နေ၏ မူလဒြပ်ထု၏ တစ်ဝက်ခန့်သာ ရှိသော်လည်း အရွယ်အစားမှာ ကမ္ဘာဂြိုဟ်နှင့်သာ တူညီမည်ဖြစ်သည်။
လွင့်ထွက်သွားသော အပြင်ဘက်အလွှာများသည် ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ နက်ဗျူလာတိမ်တိုက် (planetary nebula) တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်မှတစ်ဆင့် နေကို ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သော ပစ္စည်းအချို့သည် ကြယ်တာရာအချင်းချင်းကြားရှိ အရာဝတ္ထုများထံ ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားမည်ဖြစ်ပြီး ယခုအခါ [[ကာဗွန်]]ကဲ့သို့ ပိုမိုလေးလံသော [[ဒြပ်စင်]]များဖြင့် ကြွယ်ဝလာမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Planetary Nebulas|url=https://www.cfa.harvard.edu/research/topic/planetary-nebulas|access-date=6 April 2024|publisher=Harvard &amp; Smithsonian Center for Astrophysics|website=cfa.harvard.edu|archive-date=6 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240406205913/https://www.cfa.harvard.edu/research/topic/planetary-nebulas|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=https://www.nature.com/articles/s41550-018-0453-9.epdf?sharing_token=XozRTVzMDBR74HQBj2lbV9RgN0jAjWel9jnR3ZoTv0OzwWt8mLOdVW4Y_YiE39Le3Xp-8zVx5tUnLpAORu5j1mnJNZpxp_fWsbZgn60hEE3IHsu89UrtgD6uRRVi7jD74SBwEYsmB2RyB2RCfRqLbLr5EqTy1-rK2KrrLO-TxuHwLmapWXxYkuOn5Rgut4w4JuE1XKNeJeRNDNx_0juT0bPlXn9WB29_BzKx1pGlzEXtR677aZ3SUe5um8epWM4PgYT-VDXR6Jevm-M9SDszF4a2eWOeV0CdynDONJuE1n37sanK9itS1edHH_xrybrldJgWdACO4sxHnFn3DHdB0Q==|title=The mysterious age invariance of the planetary nebula luminosity function bright cut-off|first1=K.|last1=Gesicki|first2=A. A.|last2=Zijlstra|first3=M. M.|last3=Miller Bertolami|date=7 May 2018|journal=Nature Astronomy|volume=2|issue=7|pages=580–584|doi=10.1038/s41550-018-0453-9|arxiv=1805.02643|bibcode=2018NatAs...2..580G|hdl=11336/82487|s2cid=256708667|access-date=16 January 2024|archive-date=16 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240116173409/https://www.nature.com/articles/s41550-018-0453-9.epdf?sharing_token=XozRTVzMDBR74HQBj2lbV9RgN0jAjWel9jnR3ZoTv0OzwWt8mLOdVW4Y_YiE39Le3Xp-8zVx5tUnLpAORu5j1mnJNZpxp_fWsbZgn60hEE3IHsu89UrtgD6uRRVi7jD74SBwEYsmB2RyB2RCfRqLbLr5EqTy1-rK2KrrLO-TxuHwLmapWXxYkuOn5Rgut4w4JuE1XKNeJeRNDNx_0juT0bPlXn9WB29_BzKx1pGlzEXtR677aZ3SUe5um8epWM4PgYT-VDXR6Jevm-M9SDszF4a2eWOeV0CdynDONJuE1n37sanK9itS1edHH_xrybrldJgWdACO4sxHnFn3DHdB0Q==|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==ယေဘုယျ အချက်အလက်များ==
နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များသည် တစ်ခါတစ်ရံ နေအဖွဲ့အစည်း၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို သီးခြားဒေသများအဖြစ် ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်၊ သောကြာဂြိုဟ်၊ ကမ္ဘာဂြိုဟ်၊ အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ပိုင်းတွင် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၊ စနေဂြိုဟ်၊ ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၊ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်နှင့် ခိုက်ပါး ခါးပတ်အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Planets |date=10 July 2023 |url=https://science.nasa.gov/solar-system/planets/ |access-date=6 April 2024 |publisher=NASA}}&lt;/ref&gt;
ခိုက်ပါး ခါးပတ်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီးနောက် နေအဖွဲ့အစည်း၏ အပြင်ဘက်ဆုံးဒေသများကို သီးခြားဒေသတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်လာကြသည်။ ယင်းဒေသတွင် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ အပြင်ဘက်၌ တည်ရှိသော အရာဝတ္ထုများ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Kuiper Belt: Facts |date=14 November 2017 |url=https://science.nasa.gov/solar-system/kuiper-belt/facts/ |access-date=6 April 2024 |publisher=NASA |archive-date=12 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312024528/https://science.nasa.gov/solar-system/kuiper-belt/facts/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== ပလူတိုအား ဂြိုဟ်အဖြစ်မှ လျော့ချခြင်း ==
[[ပလူတို|ပလူတိုဂြိုဟ်]]အား ၁၉၃၀ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀ဝ၆ခုနှစ်တွင် နက္ခတဗေဒပညာရှင်များက ဂြိုဟ်စာရင်းမှ ပယ်ထုတ်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။ အကြောင်းမှာ အရွယ်အစားသေးငယ်လွန်းခြင်း နှင့် ၎င်းနှင့် အနီးဆုံးတွင်တည်ရှိသည့် နံပါတ်(၈)ခုမြောက် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]] နှင့်လှည့်ပတ်သွားလာသည့် လမ်းကြောင်းအနေအထားခြင်း မတူညီလှသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ပလူတိုသည် စီးရပ်စ် နှင့် အဲရစ် တို့ကဲ့သို့သော ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား တစ်ခုအဖြစ်သာ စာရင်းဝင်တော့သည်။

== ဂြိုဟ်များအား ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ခြင်း ==
[[ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]ကို လူတို့ရှာဖွေမတွေ့ရှိသေးမှီ၊ ရှေးကျသည့် အချိန်များကတည်းကပင် လူတို့သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အချို့သော ထင်ရှားသည့် အရာဝတ္တုတို့ကို သိရှိပြီးဖြစ်သည်။ [[နေ]]၊ လ၊ [[ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်]]၊ [[သောကြာဂြိုဟ်]]၊ [[အင်္ဂါဂြိုဟ်]]၊ [[ဂျူပီတာဂြိုဟ်]] နှင့် [[စနေဂြိုဟ်]]တို့မှာ အစောပိုင်းရှေးဦးခေတ်နက္ခတဗေဒဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းမှတ်ရာများတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီးဖြစ်ပေသည်။ 

သို့သော် လွှဲမှားနေသည့် အချက်မှာ နေဗဟိုပြုအနေအထားအစား ကမ္ဘာဗဟိုပြုအနေအထားကိုသာ လက်ခံတွေးဆခဲ့ခြင်းနှင့် သောကြာဂြိုဟ်ကို [[ကြယ်]]အဖြစ် အမှတ်မှားခဲ့ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်းသည် ကျွန်တော်တို့နေထိုင်ရာ [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ|မိခင်ဂယ်လက်ဆီ]]တွင် သာမန်မျှဖြစ်သော အလယ်အလတ်တန်းစား [[ကြယ်]]တစ်စင်းသာဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |author=M Woolfson |title=The origin and evolution of the solar system |doi= 10.1046/j.1468-4004.2000.00012.x |date=2000 |journal=Astronomy &amp; Geophysics |volume=41 |issue=1 |pages=1.12|bibcode = 2000A&amp;G....41a..12W }}&lt;/ref&gt;

နောက်ပိုင်းခေတ်များ၏ ရှာဖွေတွေ့ရှိသောဂြိုဟ်များနှင့် တွေ့ရှိသည့် ခုနှစ်များမှာ-

# ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်- ၁၇၉၁ခုနှစ်
# ဆဲရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား)-၁၈၀၁ခုနှစ်၊သို့သော် ၂၀ဝ၆ ခုနှစ်တွင် ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားအဖြစ် သတ်မှတ်
# နပ်ပကျွန်းဂြိုဟ်-၁၈၄၆ခုနှစ်
# ပလူတိုဂြိုဟ်-၁၉၃၀ခုနှစ်
# အီးရစ်(စ်) (ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား)-၂၀ဝ၅ခုနှစ် တို့ဖြစ်ကြသည်။

== ပြင်ပစာမျက်နှာများ ==
* [http://www.solarviews.com/eng/homepage.htm Views of the Solar System]
* [http://www.exploratorium.edu/ronh/weight/index.html Your Weight on Other Worlds]


== မှတ်စု ==
{{Reflist|group=lower-alpha}}

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

=== အချက်အလက် ရင်းမြစ်များ ===&lt;!-- Remind that info cited to these sources need to be updated monthly --&gt;
{{Reflist|group=D}}

{{footer SolarSystem}}

[[ကဏ္ဍ:အာကာသ သိပ္ပံ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ သိပ္ပံ]]
[[Category:နေအဖွဲ့အစည်း]]</text>
      <sha1>ecxdoh1wrsr7s5awf5k160h2gems9fu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တက္ကသိုလ်ဘုန်းနိုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5959</id>
    <revision>
      <id>1060215</id>
      <parentid>1047521</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T09:10:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56853-83</username>
        <id>149997</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1060215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19608" sha1="pn3v3e89qnakm0c63sqw3krx33l1uc7" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = တက္ကသိုလ်ဘုန်းနိုင်
|honorific_prefix=
| image =Tekkatho Phone Naing.jpg
| birth_name = ခင်မောင်တင့်
|alma_mater=[[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်]]၊&lt;br/&gt;[[ကိုလံဘီယာ တက္ကသိုလ်]] (အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု)
| birth_date = ၁၆ ဇန်နဝါရီ ၁၉၃ဝ
| birth_place =  [[ပေ]]ါင်းတည်၊ [[ဗြိတိသျှဘားမား]]
| parents = ဦးထွန်းဖေ + ဒေါ်ကြင်မေ
| ethnicity  = 
| occupation = ပါမောက္ခချုပ်၊ စာရေးဆရာ
| spouses = 
| known_for = အမျိုးသား စာပေဆုရ စာရေးဆရာ
| notable_works = 'သူ့ကျွန်မခံပြီ'ဝတ္ထု (၁၉၅၉)&lt;br/&gt;'သူငယ်ချင်းလို့ပဲ ဆက်၍ခေါ်မည် ခိုင်'(၁၉၆၄)&lt;br/&gt;'တပြည်သူ မရွှေထား'(၁၉၇၁)&lt;br/&gt; 'နှင်းငွေတထောင့် မိုးတမှောင့်'(၁၉၇၂)
| death_date = ၁ဝ မေ၂ဝဝ၂
| death_place= [[သန်လျင်မြို့]]၊ မြန်မာနိုင်ငံ
 |signature=Phone Naing.jpg}}
တက္ကသိုလ် [[ဘုန်းနိုင်၊ တက္ကသိုလ်|ဘုန်းနိုင်]] (၁၉၃ဝ-၂ဝဝ၂) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခ/ပါမောက္ခချုပ် တစ်ဦး အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်ပြီး [[အမျိုးသား စာပေဆု]]ရ စာရေးဆရာ၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ တေးရေးဆရာလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။

== ငယ်စဉ်ဘဝ နှင့် ပညာရေး ==
ရန်ကုန်တိုင်း [[သန်လျင်မြို့]]၌ အဖ ဦးထွန်းဖေ၊ အမိ ဒေါ်ကြင်မေ တို့က ၁၆ ဇန်နဝါရီ ၁၉၃ဝ ကြာသပတေးနေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်းငါးယောက်တွင် ဒုတိယမြောက် ဖြစ်သည်။ ငယ်မည် မောင်ဖေသိန်း၊ အမည်ရင်းမှာ ဦးခင်မောင်တင့် ဖြစ်သည်။

ပြည်ခရိုင် ပေါင်းတည်မြို့ မူလတန်းလွန်ကျောင်းမှ တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ အောင်မြင်ပြီး မက်သဒစ်ကျောင်းများ (သန်လျင်၊ တွံတေး၊ သုံးခွ)၊ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းများ (ပြည်၊ ပေါင်းတည်)၊ ဗုဒ္ဓဘာသာစာပေကို ကိုးတောင်တွဲကျောင်း (ထုံးဘို)၊ တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲ (၁၉၄၈)၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်]] (၁၉၄၈)၊ စိတ်ပညာ ဝိဇ္ဇာ ဂုဏ်ထူးဘွဲ့ (၁၉၅၅)၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၊]] နယူးယောက်မြို့၊ [[ကိုလံဘီယာ တက္ကသိုလ်]] ဘွဲ့လွန် မဟာ ဌာနမှ မဟာ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (၁၉၅၉ - ၆၁) တို့ကို ဆည်းပူး အောင်မြင်ခဲ့သည်။ 

== နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း ==
၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သို့ ရောက်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ဂုဏ်ထူးတန်း နောက်ဆုံးနှစ် ဓာတ်ခွဲခန်းတွင် လက်တွေ့လုပ်နေစဉ် မန္တလေးတက္ကသိုလ်ကောလိပ် ကျောင်းအုပ်ကြီး [[ကိုလေး (ဇေယျာမောင်)|ဦးကိုလေး]]က မန္တလေးတက္ကသိုလ်သို့ လာရောက်၍ စိတ်ပညာ စတင်သင်ကြားပေးရန် မေတ္တာရပ်ခံခဲ့သည်။ မိမိ၏ ပညာပြန့်ပွားသည်ကို နှစ်သက်သည်က တစ်ကြောင်း၊ ဆရာကြီးဦးကိုလေးအား လေးစားသည်ကတစ်ကြောင်းကြောင့် လာပါမည်ဟု ကတိပေးခဲ့သည်။

မန္တလေး ယူနီဗာစီတီ ကောလိပ် စိတ်ပညာ ဌာနမှူး (၁၉၅၅)၊ တောင်ကြီးကောလိပ် ကျောင်းအုပ်ကြီး (၁၉၆၂ - ၇၂)၊ ပုသိမ် ဒီဂရီ ကောလိပ် ကျောင်းအုပ်ကြီး (၁၉၇၂ - ၇၇)၊ [[မော်လမြိုင် တက္ကသိုလ်|မော်လမြိုင် ဒီဂရီ ကောလိပ်]] ကျောင်းအုပ်ကြီး (၁၉၇၇ - ၈၅)၊ မော်လမြိုင် တက္ကသိုလ် ဒုတိယ ပါမောက္ခချုပ် (၁၉၈၆ - ၈၈)အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ပညာရေး တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ် အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ် ၁၉၈၈အရေးအခင်း၌ စစ်မှန်သောဒီမိုကရေစီကို တောင်းဆိုရာတွင် ပါဝင်ခဲ့မှုကြောင့် စစ်အာဏာပိုင်များက အငြိမ်းစားပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။

မြန်မာပညာရေး လေ့လာရေး အဖွဲ့ ခေါင်းဆောင် အဖြစ် ဂျပန် (၁၉၇၇) နှင့် တရုတ် (၁၉၈၃) သို့ လည်းကောင်း၊ မြန်မာပညာရေး အထူး လေ့လာရေး အဖွဲ့ ဒုတိယ ခေါင်းဆောင် အဖြစ် ဂျပန် (၁၉၈၁) သို့ လည်းကောင်း၊ အာဆီယံ - ကိုရီးယား ယဉ်ကျေးမှု ခေါင်းဆောင် ဖလှယ်ရေး အစီအစဉ် တွေ့ဆုံ ပွဲများတွင် မြန်မာ ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ၁၉၉၉ နှင့် ၂ဝဝဝ ပြည့်နှစ်များ၌ ကိုးရီးယား သမ္မတ နိုင်ငံသို့ သွားရောက် ခဲ့ပြီး စာတမ်းများ ပြုစု ဖတ်ကြား ခဲ့သည်။

== စာပေရေးသားခြင်း ==
စာပေနယ်သို့ ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း ပါ &quot;ဒွိဟ&quot; ကဗျာဖြင့် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် စတင် ဝင်ရောက် ခဲ့သည်။ ထင်ရှားသည့် လုံးချင်း ဝတ္ထုရှည်အချို့မှာ၊ ညီမလေးရယ် စိုးရိမ်မိတယ် (၁၉၅၈)၊ သူ့ကျွန်မခံပြီ (၁၉၅၉)၊ လွမ်း (၁၉၆၂)၊ မိုးည အိပ်မက်မြူ (၁၉၆၂)၊ ဤမြေမှသည် (၁၉၆၃)၊ စိမ်းနေဦးမည့် ကျွန်တော့်မြေ (၁၉၆၃)၊ မောင့်ဘဝ ညအလားကွယ် (၁၉၆၃)၊ သူငယ်ချင်းလို့ပဲ ဆက်၍ခေါ်မည် ခိုင် (၁၉၆၄)၊ ချစ်သော ဤကမ္ဘာ (၁၉၆၄)၊ လွမ်းတေး မဆုံးစေနှင့် စောသခင် (၁၉၆၅)၊ ကမ္ဘာကုန် ကျယ်သရွေ့ဝယ် (၁၉၆၆)၊ နွေကန္တာဦး (၁၉၆၈)၊ ဝသန် လေချိန်မှန်ကူး (၁၉၆၉)၊ တပြည်သူ မရွှေထား (၁၉၇၁)၊ နှင်းငွေတထောင့် မိုးတမှောင့် (၁၉၇၂)၊ ကိုယ့်အလှ ဘဝငွေလမင်း (၁၉၇၆)၊ စွန့်ခွာရသည့် နွေညများ (၁၉၈ဝ)၊ မိုးတွေ ရွာမှဖြင့် လျှင်ကွယ် (၁၉၈၄)၊ တိမ်ညိုအလွင့် လအမြင့် (၁၉၉ဝ)၊ ချစ်သူအိမ်အမိုး နောက်ဝယ် လပျောက်ခဲ့ခြင်း (၁၉၉၁)၊ မျက်ရည် လောကများ၏ ဟိုမှာဘက် (၁၉၉၂)၊ လေရူးသည် စာမတတ်ပါ (၁၉၉၅)စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ထင်ရှားသည့် မဂ္ဂဇင်း ဝတ္ထုရှည် (novelette) များမှာ နှင်းရွက်ကြွေစော (၁၉၅၈)၊ မုန်းရစ်လေဦး (၁၉၅၈)၊ ရေပင်လယ်နှင် ငွေစင်ကြယ် (၁၉၅၈)၊ တန်ခူးလေနှင့် လျောတော့သည် (၁၉၆၁)၊ ပိတောက်နှင့် ကြိုပါမည် မာရီယာ (၁၉၆၃)၊ ကရုဏာ မိခင် (၁၉၆၃) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဝတ္ထုတို အများ ကိုလည်း ရေးသားခဲ့ရာ ယင်းတို့ကို ပြန်လည် တင်ပြသည် (၁၉၆၅)၊ ဝတ္ထုတို ပေါင်းချုပ် အမှတ် ၁၊ ၂၊ ၃ (၁၉၆၉)၊ ဝိညာဉ်မှာ ဖူးသည့် ကြည်နူးမှု အလှပန်း (၁၉၉၃)၊ ကျွန်တော့် ဘဝ ပိတောက်ကမ္ဘာ (၁၉၉၃) စသည်ဖြင့် စုစည်း ခဲ့သည်။ စာပေ အနုပညာ ဆိုင်ရာ ကျမ်းများမှာ ဘုန်းနိုင့် အတွေး ဘုန်းနိုင့် အမြင် (၁၉၇၇)၊ ခမ်သိမ်းကလျာ ရှုဖွယ်သာတည်း ပထမတွဲ၊ ဒုတိယတွဲ (၁၉၉၄) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာ နှစ်ဘာသာ ဘာသာပြန် ကဗျာ စာအုပ် များမှာ ရှားလော့ဒေဝီ (၁၉၉၆)၊ တမ်းတမိခြင်း (၁၉၉၇) တို့ ဖြစ်ကြသည်။

နိုင်ငံခြား ဘာသာသို့ ပြန်ဆို ထုတ်ဝေ ခဲ့သည့် စာအုပ်များမှာ ရုရှား ဘာသာဖြင့် 'သူ့ကျွန်မခံပြီ' (၁၉၇ဝ)၊ တရုတ် ဘာသာဖြင့် 'စွန့်ခွာရသည့် နွေညများ' (၁၉၈၈)၊ ဟင်ဒီ ဘာသာဖြင့် 'သူငယ်ချင်းလို့ပဲ ဆက်၍ခေါ်မည် ခိုင်' (၁၉၉၄) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ 'နှင်းငွေတထောင့် မိုးတမှောင့်' ဖြင့် ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် အမျိုးသား စာပေဆု ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် (၂၀၀၅)၊ မြန်မာစာရေးဆရာများ အတ္ထုပ္ပတ္တိ&lt;/ref&gt;

== ကွယ်လွန် ==
၂ဝဝ၂ ခုနှစ် မေလ ၁ဝ ရက်နေ့တွင် သန်လျင်မြို့၌ ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။

== ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ ==

# တန်ခူးလေနှင့်လျောတော့သည်
# မျက်ရည်လောကများ၏ဟိုမှာဘက်
# တိမ်ညိုအလွင့်လအမြင့်
# ဝဿန်လေ ချိန်မှန်ကူး
# ကမ္ဘာကုန်ကျယ်သရွေ့ဝယ်
# ဤမြေမှသည်
# စိမ်းနေဦးမည့်ကျွန်တော့်မြေ
# ညနက်နက်မှာ လထွက်ခြင်း
# ပိတောက်ပွင့်ဆဲလသာဆဲဝယ်
# မောင့်ဘဝညအလားကွယ်
# လွမ်းတေးမဆုံးစေနှင့်စောသခင်
# သာ၍ဝေးရာဆီကိုပါ
=== နိုင်ငံခြားဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခြင်းခံရသောစာအုပ်များ ===
# သူ့ကျွန်မခံပြီ (ရုရှားဘာသာ)
# မုန်းရစ်လေဦး (ဟင်ဒီဘာသာ)
# စွန့်ခွာရသည့်နွေညများ (တရုတ်ဘာသာ)
# မိုးညအိပ်မက်မြူ (ဂျပန်ပြည်၊ [[အိုဆာကာ တက္ကသိုလ်]]၊ မြန်မာစာဌာန၊ ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်)
# သူငယ်ချင်းလို့ပဲ ဆက်၍ခေါ်မည်ခိုင် (ဟင်ဒီဘာသာ)
    
=== ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သော ဝတ္ထုများ ===
# သူ့ကျွန်မခံပြီ
# ညီမလေးရယ် စိုးရိမ်မိတယ်
# လွမ်း
# တန်ခူးလေနှင့်လျောတော့သည်(မွှေးလွန်းသောပန်း)
# ရေပင်လယ်နှင့် ငွေစင်ကြယ်
# မိုးညအိပ်မက်မြူ
# မုန်းရစ်လေဦး
# နွေကန္တာဦး
# သူငယ်ချင်းလိုပဲ ဆက်၍ခေါ်မည်ခိုင်
# တပြည်သူ မရွှေထား
    
=== ရေးသားခဲ့သည့် ဇာတ်ညွှန်းများ ===
# ထားသခင်
# သစ္စာမိုးဦး
# သည်သောင်ယံက မခွာရက်တယ်
# မောင့်မူပိုင်ရှင်
    
=== ဗွီဒီယိုရိုက်ကူးခဲ့သော ဝတ္ထုများ ===
# လွမ်း
# မိုးညအိပ်မက်မြူ
# သာ၍ဝေးရာဆီကိုပါ
#သူငယ်ချင်းလိုပဲ ဆက်၍ခေါ်မည်ခိုင်
#တပြည်သူ မရွှေထား

=== ရေးသားခဲ့သည့် သီချင်းများ ===
# ကမ္ဘာကုန်ကျယ်သရွေ့ဝယ်
# ကိုယ့်အလှဘဝငွေလမင်း
# နွေကန္တာဦး
# ပတ္တမြားပွင့်တို့သမိုင်းပြောကြသည်
# တက္ကသိုလ်နန်း
# ထားသခင်
# မေတ္တာစေကျွန်
# မေတ္တာသောင်နွေဦး
# သည်သောင်ယံကမခွာရက်တယ်
# မေတ္တာများနှင့်စိန်ပန်းနီနီ
# ရတနာရွှေမိုး
# လရောင်မချစ်သောပန်းနှင့်ပန်းကိုမချစ်သောလ

=== စာပေသဘောတရား ===
# ဘုန်းနိုင်အတွေး၊ ဘုန်းနိုင်အမြင် (၁၉၇၇)
# ဝတ္ထုရှည်ဟူသည် (ဝတ္ထုရှည်စာတမ်းများ၊ စာပေဗိမာန်) ၁၉၈၁
# ခပ်သိမ်းကလျာရှုဖွယ်သာတည်း (၂-တွဲ)၁၉၉၄
#အမြင့်သို့ အာရုံညွှန့်တက်ခြင်း ၂၀၀၂
#လီရာနာ ဂင်္ဂါ ဧရာဝတီ နှင့် ကဗျာ၏ သင်္ခါ ရ နှင့် နိယာမ (ရုပ်ရှင်တေးကဗျာ)
#ဆေးမဲကြီးနှင့် ltnလေးကျွန်တော်

===အတွေးအမြင် စာတမ်းများ===
#ပညာရဲ့ သဘော
#ပန်ဒိုရာအိုးပွင့်ပြီး ဟားပီးစ်တို့ ပျံသန်းချိန်
#အိုင်ကျူ  မည်မျှပုံ၍ ယုံရမည်နည်း ၁၉၉၆

== စာညွှန်း ==
# မလိခ။ မြန်မာ စာပေ အဘိဓာန် (၂)။ စာ ၃၁၂ - ၃၁၄။
# မလိခ။ မြန်မာဝတ္ထု အညွှန်း (၅)။ စာ ၂၇ - ၄၄။
# မြန်မာ့ စွယ်စုံကျမ်း နှစ်ချုပ် (၂ဝဝ၃)။ စာ ၁၅၁ - ၁၅၃။
# မြန်မာနိုင်ငံ စာပေဆုများ (၁၉၇၁ - ရ၉)။ စာ ၂၄။
# ပြန်/ဆက် စာတည်း အဖွဲ့။ နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာများနှင့် စာစု စာရင်း(၂ဝဝ၃)။ စာ ၉၂ - ၉၆။
# စာရေးဆရာများ။ လွမ်းတေးကို သူပင် သီရော့မည် (အမှတ်တရ တက္ကသိုလ် ဘုန်းနိုင်) (၂ဝဝ၃)။
#ကံကော်ဝတ်ရည် စာပေ။ ပညာရဲ့သဘော
#ကံကော်ဝတ်ရည် စာပေ။ အိုင်ကျူ မည်မျှပုံ၍ ယုံရမည်နည်း

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Lifetime|၁၉၃၀|၂၀၀၂|ဘုန်းနိုင်၊ တက္ကသိုလ်}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]]</text>
      <sha1>pn3v3e89qnakm0c63sqw3krx33l1uc7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ:Barras</title>
    <ns>2</ns>
    <id>8588</id>
    <revision>
      <id>1060144</id>
      <parentid>34654</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T16:55:08Z</timestamp>
      <contributor deleted="deleted" />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1060144</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="jrzie0ny7corjo5i22dsxb3gtd8aacu" xml:space="preserve">[[m:User:Barras|&gt;&gt;&gt;]]

KILLER M7 IS COMING</text>
      <sha1>jrzie0ny7corjo5i22dsxb3gtd8aacu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060145</id>
      <parentid>1060144</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T16:56:16Z</timestamp>
      <contributor deleted="deleted" />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1060145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="111" sha1="jsed6uipjkeanlfobn8lhf1s1k4my85" xml:space="preserve">[[m:User:Barras|&gt;&gt;&gt;]]
{{Sockpuppet|韓導}}

KILLER M7 IS COMING
'''I WILL FOLLOWING YOU FOREVER UNTIL I DIE'''</text>
      <sha1>jsed6uipjkeanlfobn8lhf1s1k4my85</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060146</id>
      <parentid>1060145</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T16:57:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barras</username>
        <id>2994</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/韓導奸剎巴拉斯|韓導奸剎巴拉斯]] ([[User talk:韓導奸剎巴拉斯|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုများကို [[User:Pathoschild|Pathoschild]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>34654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21" sha1="cdvi63wxrv8gkd3jonxs4lgdygdiaj8" xml:space="preserve">[[m:User:Barras|&gt;&gt;&gt;]]</text>
      <sha1>cdvi63wxrv8gkd3jonxs4lgdygdiaj8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပိုင် (သင်္ချာ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13852</id>
    <revision>
      <id>1060143</id>
      <parentid>1047480</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T16:48:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mkant00</username>
        <id>135890</id>
      </contributor>
      <comment>major expansion</comment>
      <origin>1060143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45192" sha1="b5puniqmalq1vod9821dtdb2gsdp7uw" xml:space="preserve">[[File:Pi-unrolled-720-frame.png|360px|thumb|ယူနစ်အချင်း (unit diameter) ရှိသော စက်ဝိုင်း (circle) ကို ကိန်းမျဉ်း (number line) တစ်လျှောက် ဖြန့်လှိမ့်ပြထားပုံ။ ၎င်း၏ စက်ဝိုင်းပတ်လည်အလျား (circumference) သည် &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။]]
[[File:Pi eq C over d.svg|thumb|စက်ဝိုင်းပတ်လည်အလျား &lt;math&gt;C&lt;/math&gt; နှင့် အချင်း (diameter) &lt;math&gt;d&lt;/math&gt; တို့၏ အချိုး (ratio) အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော ကိန်းသေ (constant) &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt;]]
ဂရိအက္ခရာအသေး &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; ဖြင့် ဖော်ပြသည့် သင်္ချာဆိုင်ရာကိန်းသေ (mathematical constant) '''ပိုင်''' (pi) ကို [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာနှစ်ခုရှိသော]] ယူကလစ် ပြင်ညီ (two-dimensional Euclidean plane) တွင် စက်ဝိုင်း (circle) ၏ စက်ဝိုင်းပတ်လည်အလျား (circumference) &lt;math&gt;C&lt;/math&gt; နှင့် အချင်း (diameter) &lt;math&gt;d&lt;/math&gt; တို့၏ အချိုး (ratio) အဖြစ် အောက်ပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။&lt;ref&gt;Arndt and Haenel (2006), p. 8.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;\pi = \frac{C}{d}&lt;/math&gt;
အချင်းဝက် (radius) &lt;math&gt;r&lt;/math&gt; ရှိသော စက်ဝိုင်းအတွက် အချင်းသည် &lt;math&gt;d = 2r&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် စက်ဝိုင်းပတ်လည်အလျားမှာ &lt;math&gt;C = 2\pi r&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး ဝန်းရံထားသော [[ဧရိယာ]] (area) မှာ &lt;math&gt;A = \pi r^2&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ [[ယူကလစ် ဂျီဩမေတြီ]] (Euclidean geometry) တွင် တစ်ပြေးညီ အရွယ်ပြောင်းခြင်း (uniform scaling) ပြုလုပ်သော်လည်း ဤအချိုးသည် မပြောင်းလဲသောဂုဏ်သတ္တိ (invariant) ရှိသည်။ &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; သည် [[ကိန်းစစ်]] (real number) ဖြစ်သည့်အပြင် [[ကိန်းလွန်]] (transcendental number) လည်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် [[ဂျီဩမေတြီ]] (geometry)၊ [[ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ|သင်္ချာဆိုင်ရာခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း]] (mathematical analysis) နှင့် [[ကိန်းသီအိုရီ]] (number theory) တို့တွင် အခြေခံကိန်းသေအဖြစ် ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;Rudin (1976), p. 183.&lt;/ref&gt;
== ပုံစံတကျ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များနှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ဖော်ပြချက်များ (Formal Definitions and Analytical Characterizations) ==
[[File:Sine cosine one period.svg|thumb|ကာလ (period) &lt;math&gt;2\pi&lt;/math&gt; ရှိသော [[ဆိုင်းနှင့် ကိုဆိုင်း ဖန်ရှင်များ|ဆိုင်းနှင့် ကိုဆိုင်းဖန်ရှင်များ]] (sine and cosine functions)။]]
[[File:Euler's formula.svg|thumb|[[ကိန်းထွေး]] [[ယူနစ်စက်ဝိုင်း]] (complex unit circle) ပေါ်ရှိ [[အွိုင်လာ ပုံသေနည်း]] (Euler's formula) &lt;math&gt;e^{i\varphi} = \cos\varphi + i\sin\varphi&lt;/math&gt;။]]
=== အကွာအဝေးဖန်ရှင်နှင့် အင်တီဂရယ်ဖြင့် သတ်မှတ်ဖော်ပြခြင်း (Metric and Integral Characterization) ===
[[ကိုဩဒိနိတ်စနစ်|ကာတီးရှန်း ကိုဩဒိနိတ်များ]] (Cartesian coordinates) တွင် [[ယူနစ်စက်ဝိုင်း]] (unit circle) သည် &lt;math&gt;x^2 + y^2 = 1&lt;/math&gt; ကို ပြည့်မီသော [[အမှတ်|အမှတ်များ]] (points) ၏ နေရာ (locus) ဖြစ်သည်။ အပေါ်ဘက်စက်ဝိုင်းခြမ်း (upper semicircle) ၏ မျဉ်းကွေးအလျား (arc length) ကို [[အနန္တဘောင် အင်တီဂရယ်|အနန္တဘောင်]] [[ရီးမန်း အင်တီဂရယ်]] (improper Riemann integral) ဖြင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုနည်းကျ အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်သည်။&lt;ref&gt;Remmert (2012), p. 129.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;\pi = \int_{-1}^1 \frac{dx}{\sqrt{1-x^2}}&lt;/math&gt;
တစ်နည်းအားဖြင့် ကိန်းစစ်မျဉ်း (real line) တစ်လျှောက် [[ဖန်ရှင်|ရာရှင်နယ်ဖန်ရှင်]] (rational function) ၏ [[အင်တီဂရေးရှင်း|အင်တီဂရယ်]] (integral) ကို အသုံးပြု၍ &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; ကို အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်နိုင်သည်။&lt;ref&gt;Remmert (2012), p. 148.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;\pi = \int_{-\infty}^\infty \frac{dx}{1+x^2}&lt;/math&gt;
=== တြီဂိုနိုမေတြီ ပါဝါကိန်းစဉ်တန်းဖြင့် သတ်မှတ်ဖော်ပြခြင်း (Trigonometric Power Series Characterization) ===
[[တြီဂိုနိုမေတြီ|တြီဂိုနိုမေတြီဖန်ရှင်များ]] (circular functions) ဖြစ်သော &lt;math&gt;\cos x&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\sin x&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; ပေါ်တွင် ၎င်းတို့၏ [[ကိန်းစဉ်တန်း|ပါဝါကိန်းစဉ်တန်းများ]] (power series) ဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။&lt;ref&gt;Rudin (1976), p. 182.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;\cos x = \sum_{n=0}^\infty \frac{(-1)^n x^{2n}}{(2n)!}, \qquad \sin x = \sum_{n=0}^\infty \frac{(-1)^n x^{2n+1}}{(2n+1)!}&lt;/math&gt;
ကိန်းသေ (constant) &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; ကို [[ဆိုင်းနှင့် ကိုဆိုင်း ဖန်ရှင်များ|ကိုဆိုင်းဖန်ရှင်]] (cosine function) ၏ အငယ်ဆုံး အပေါင်း[[ကိန်းစစ်]] သုညမှတ် (smallest positive real zero) ၏ 2 ဆအဖြစ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုနည်းကျ သတ်မှတ်သည်။&lt;ref&gt;Rudin (1976), p. 183.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;\pi = 2 \inf \{ x \in \mathbb{R}_{&gt;0} \mid \cos x = 0 \}&lt;/math&gt;
အလားတူ အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; သည် [[ဆိုင်းနှင့် ကိုဆိုင်း ဖန်ရှင်များ|ဆိုင်းဖန်ရှင်]] (sine function) ၏ အငယ်ဆုံး အပေါင်းကိန်းစစ် သုညမှတ် ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;\sin\pi = 0&lt;/math&gt; ကို ပြည့်မီသည်။ &lt;math&gt;\sin x&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\cos x&lt;/math&gt; နှစ်ခုစလုံး၏ အခြေခံကာလ (fundamental period) သည် &lt;math&gt;2\pi&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။
=== ကိန်းထွေး ထပ်ကိန်းတင်ဖန်ရှင်နှင့် အုပ်စုဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် (Complex Exponential and Group Homomorphism) ===
&lt;math&gt;\exp : \mathbb{C} \to \mathbb{C}^\times&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;\exp(z) = \sum_{n=0}^\infty \frac{z^n}{n!}&lt;/math&gt; ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသော [[ကိန်းထွေး]] [[ထပ်ကိန်းတင် ဖန်ရှင်|ထပ်ကိန်းတင်ဖန်ရှင်]] (complex exponential map) ဟု ယူပါစို့။ ဤ[[ဖန်ရှင်|ပုံဖော်မှု]] (mapping) သည် [[အဘီလီယန်အုပ်စု|အပေါင်းအခြေခံအုပ်စု]] (additive group) &lt;math&gt;(\mathbb{C}, +)&lt;/math&gt; မှ [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာအုပ်စု]] (multiplicative group) &lt;math&gt;(\mathbb{C}^\times, \cdot)&lt;/math&gt; သို့ [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်သော]] [[အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|အုပ်စုဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (surjective group homomorphism) ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Ahlfors (1966), p. 46.&lt;/ref&gt; ဤ[[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]]၏ [[ကာနယ်]] (kernel) သည် &lt;math&gt;2\pi i&lt;/math&gt; ဖြင့် ထုတ်လုပ်ပေးသော &lt;math&gt;i\mathbb{R}&lt;/math&gt; ၏ [[ဆိုက်ကလစ်အုပ်စု|အနန္တ ဆိုက်ကလစ်ဖြစ်သော]] [[အုပ်စုပိုင်း|ပိုင်းစသီးခြားအုပ်စုပိုင်း]] (infinite cyclic discrete subgroup) ဖြစ်ပြီး အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Remmert (2012), p. 129.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;\ker(\exp) = 2\pi i \mathbb{Z} = \{ 2\pi k i \mid k \in \mathbb{Z} \}&lt;/math&gt;
ဤ[[အုပ်စု (သင်္ချာ)|တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာအုပ်စု]] (topological group) ၏ ကာနယ်သည် အပေါင်း [[ကိန်းစစ်]] (positive real number) &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; ကို တစ်ခုတည်းသီးသန့် သတ်မှတ်ပေးသည်။
== အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာနှင့် ကိန်းသီအိုရီဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများ (Algebraic and Number-Theoretic Properties) ==
[[File:Squaring the circle.svg|thumb|စက်ဝိုင်းအား စတုရန်းဖွဲ့ခြင်း (squaring the circle)။ &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; ၏ [[ကိန်းလွန်|ကိန်းလွန်ဖြစ်မှု]] (transcendence) ကြောင့် စက်ဝိုင်း (circle) နှင့် [[ဧရိယာ]] (area) အတိအကျတူညီသော စတုရန်းကို မျဉ်းဖြောင့်တံ (straightedge) နှင့် ကွန်ပါ (compass) သာ အသုံးပြု၍ တည်ဆောက်ရန် မဖြစ်နိုင်ပါ။]]
=== အီရာရှင်နယ်ဖြစ်မှု (Irrationality) ===
ကိန်းသေ (constant) &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; သည် [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း]] (irrational number) ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ &lt;math&gt;\pi \notin \mathbb{Q}&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို &lt;math&gt;b \ne 0&lt;/math&gt; ဖြစ်သော [[ကိန်းပြည့်]] (integers) နှစ်ခု၏ [[စားခြင်း (သင်္ချာ)|စားလဒ်]] (quotient) &lt;math&gt;a/b&lt;/math&gt; အဖြစ် ဖော်ပြ၍ မရပါ။&lt;ref&gt;Arndt and Haenel (2006), p. 5.&lt;/ref&gt; ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; ၏ ဒသမကိန်းဖြန့်ထုတ်ချက် (decimal expansion) သည် အဆုံးမသတ်သော (non-terminating) ဖြန့်ထုတ်ချက်ဖြစ်ပြီး ကာလမှန်မဟုတ်ပါ (non-periodic)။ ယိုဟန်း ဟိုင်းရစ်ခ် လမ်းဘတ် (Johann Heinrich Lambert) သည် [[တြီဂိုနိုမေတြီ|တန်းဂျန့်ဖန်ရှင်]] (tangent function) ၏ ဆက်တိုက်အပိုင်းကိန်းဖြန့်ထုတ်ချက်များ (continued fraction expansions) ကို အသုံးပြု၍ 1768 ခုနှစ်တွင် အီရာရှင်နယ်ဖြစ်မှု (irrationality) ကို [[သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်း|သက်သေပြခဲ့သည်]]။ အေဒရီယန်-မာရီ လီဂျန်ဒါ (Adrien-Marie Legendre) ကလည်း &lt;math&gt;\pi^2&lt;/math&gt; သည် အီရာရှင်နယ်ကိန်းဖြစ်ကြောင်း 1794 ခုနှစ်တွင် သက်သေပြခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Arndt and Haenel (2006), p. 196.&lt;/ref&gt;
=== ကိန်းလွန်ဖြစ်မှုနှင့် စက်ဝိုင်းအား စတုရန်းဖွဲ့ခြင်း (Transcendence and Circle Quadrature) ===
ကိန်းသေ &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; သည် [[ကိန်းလွန်]] (transcendental number) ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်]]မြှောက်ဖော်ကိန်းများ (rational coefficients) ပါဝင်သည့် သုညမဟုတ်သော ကိန်းရှင်တစ်ခုပါ [[ပိုလီနိုမီရယ်]] (non-zero single-variable polynomial) မည်သည့်တစ်ခု၏ ကိန်းရင်း (root) မျှ မဟုတ်ပါ။&lt;ref&gt;Arndt and Haenel (2006), pp. 6–7.&lt;/ref&gt;

'''လင်ဒီမန်း ဗိုင်ယာရှထရပ်စ် သီအိုရမ်''' (Lindemann–Weierstrass theorem)
&lt;math&gt;\alpha_1, \dots, \alpha_n&lt;/math&gt; တို့သည် အချင်းချင်းမတူညီသော [[ကိန်းရင်း|ကိန်းရင်းများ]] (algebraic numbers) ဖြစ်ပါက [[ထပ်ကိန်းတင် ဖန်ရှင်|ထပ်ကိန်းတင်ဖော်ပြချက်များ]] (exponentials) &lt;math&gt;e^{\alpha_1}, \dots, e^{\alpha_n}&lt;/math&gt; သည် ကိန်းရင်းများ၏ [[ဖီးလ်ဒ်]] (field) &lt;math&gt;\overline{\mathbb{Q}}&lt;/math&gt; အပေါ်တွင် [[မျဉ်းဖြောင့်နည်းကျ အမှီအခိုကင်းခြင်း|မျဉ်းဖြောင့်နည်းကျ အမှီအခိုကင်းသော]] (linearly independent) ဖော်ပြချက်များ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;Posamentier and Lehmann (2004), p. 25.&lt;/ref&gt;

'''လင်ဒီမန်း၏ အကျိုးဆက်သီအိုရမ်''' (Lindemann's corollary)
1882 ခုနှစ်တွင် ရရှိသော ဤအကျိုးဆက်အရ &lt;math&gt;e^{i\pi} + 1 = 0&lt;/math&gt; ဖြစ်သောကြောင့် ထပ်ကိန်း (exponent) &lt;math&gt;i\pi&lt;/math&gt; သည် [[ကိန်းရင်း]] မဖြစ်နိုင်ပါ။ &lt;math&gt;i&lt;/math&gt; သည် ကိန်းရင်းဖြစ်သောကြောင့် &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; သည် [[ကိန်းလွန်]]ဖြစ်ရမည်။&lt;ref&gt;Arndt and Haenel (2006), p. 196.&lt;/ref&gt;

'''စက်ဝိုင်းအား စတုရန်းဖွဲ့ရန် မဖြစ်နိုင်ခြင်းဆိုင်ရာ အကျိုးဆက်သီအိုရမ်''' (Corollary on the impossibility of squaring the circle)
ကွန်ပါနှင့် မျဉ်းဖြောင့်တံဖြင့် တည်ဆောက်ရေး (compass-and-straightedge construction) မှ ရရှိသော [[ကိန်း|ကိန်းများ]] (numbers) သည် &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; အပေါ်ရှိ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်းဖီးလ်ဒ်တိုးချဲ့ခြင်းများ (quadratic field extensions) ၏ [[ကိန်းစဉ်]] (sequence) တစ်လျှောက် ပါဝင်ကြသည်။ ထိုကိန်းအားလုံးသည် ဒီဂရီ (degree) &lt;math&gt;2^k&lt;/math&gt; ရှိသော [[ကိန်းရင်း|ကိန်းရင်းများ]] ဖြစ်ကြသည်။ အချင်းဝက် (radius) 1 ရှိသော စက်ဝိုင်းနှင့် [[ဧရိယာ]]တူညီသည့် စတုရန်းကို တည်ဆောက်ရန် အလျား (length) &lt;math&gt;\sqrt{\pi}&lt;/math&gt; ရှိသော မျဉ်းပိုင်းကို တည်ဆောက်နိုင်ရမည်။ &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; သည် [[ကိန်းလွန်]]ဖြစ်သောကြောင့် &lt;math&gt;\sqrt{\pi}&lt;/math&gt; ကို ထိုနည်းဖြင့် တည်ဆောက်၍ မရပါ (not constructible)။ ထို့ကြောင့် စက်ဝိုင်းအား စတုရန်းဖွဲ့ခြင်းဆိုင်ရာ ကလပ်စစ်ကယ်ပြဿနာ (classical problem)ကို ဖြေရှင်းရန် မဖြစ်နိုင်ပါ။&lt;ref&gt;Posamentier and Lehmann (2004), p. 25.&lt;/ref&gt;
=== ဆက်တိုက်အပိုင်းကိန်းဖြင့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှု (Continued Fraction Representation) ===
&lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; ၏ ရိုးရှင်းသော ဆက်တိုက်အပိုင်းကိန်း (simple continued fraction) သည် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;\pi = 3 + \cfrac{1}{7 + \cfrac{1}{15 + \cfrac{1}{1 + \cfrac{1}{292 + \cfrac{1}{1 + \ddots}}}}}&lt;/math&gt;
အဓိက ချဉ်းကပ်[[အပိုင်းကိန်း|အပိုင်းကိန်းများ]] (principal convergents) ၏ [[ကိန်းစဉ်]]သည် &lt;math&gt;\frac{3}{1}, \frac{22}{7}, \frac{333}{106}, \frac{355}{113}, \frac{103993}{33102}&lt;/math&gt; တို့ဖြင့် အစပြုသည်။&lt;ref&gt;Eymard and Lafon (2004), p. 78.&lt;/ref&gt; &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; သည် [[ကိန်းလွန်]]ဖြစ်သောကြောင့် နှစ်ထပ်ကိန်း[[ညီမျှခြင်း]]၏ [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း|အီရာရှင်နယ်ကိန်းရင်း]] (quadratic irrational) မဟုတ်ပါ။ ထို့ကြောင့် ၎င်း၏ ရိုးရှင်းသော ဆက်တိုက်အပိုင်းကိန်း ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှုသည် ကာလမှန်မဟုတ်ပါ။
== ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ ကိန်းစဉ်တန်းနှင့် မြှောက်လဒ် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှုများ (Analytical Series and Product Representations) ==
[[File:Archimedes pi.svg|thumb|အာခီမီးဒီးစ်၏ ကုန်စင်အောင်လုပ်ခြင်း နည်းလမ်း (Archimedean method of exhaustion)။ ပုံမှန် အတွင်းထိ ဗဟုဂံများ (regular inscribed polygons) နှင့် အပြင်ထိ ဗဟုဂံများ (circumscribed polygons) ကို အသုံးပြု၍ &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; ကို ကန့်သတ်ထားသည်။]]
=== အွိုင်လာ ပုံသေနည်းနှင့် ယူနစ်ရင်းများ (Euler's Formula and Roots of Unity) ===
&lt;math&gt;\varphi \in \mathbb{R}&lt;/math&gt; အားလုံးအတွက် [[အွိုင်လာ ပုံသေနည်း]] (Euler's formula) သည် အောက်ပါ[[ဘိုင်နရီ ဆက်သွယ်ချက်|ဆက်သွယ်ချက်]] (relation) ကို ဖော်ပြသည်။&lt;ref&gt;Bronshtein and Semendyayev (1971), p. 592.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;e^{i\varphi} = \cos\varphi + i\sin\varphi&lt;/math&gt;
&lt;math&gt;\varphi = \pi&lt;/math&gt; ဟု ထားပါက အွိုင်လာ၏ ထပ်တူညီမှု (Euler's identity) ကို အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;e^{i\pi} + 1 = 0&lt;/math&gt;
မည်သည့် [[ကိန်းပြည့်]] (integer) &lt;math&gt;n \ge 1&lt;/math&gt; အတွက်မဆို &lt;math&gt;z^n = 1&lt;/math&gt; ၏ အချင်းချင်းမတူညီသော [[ကိန်းထွေး]]အဖြေ (complex solutions) &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; ခုသည် &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; ကြိမ်မြောက် [[ယူနစ်ရင်း|ယူနစ်ရင်းများ]] (nth roots of unity) ဖြစ်ပြီး အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;Andrews, Askey, and Roy (1999), p. 14.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;z_k = \exp\left(\frac{2\pi i k}{n}\right) = \cos\left(\frac{2\pi k}{n}\right) + i\sin\left(\frac{2\pi k}{n}\right), \qquad k \in \{0, 1, \dots, n-1\}&lt;/math&gt;
=== အနန္တကိန်းစဉ်တန်းများ (Infinite Series) ===
ဂရီဂေါ်ရီ လိုက်ဘ်နစ်ဇ် [[ကိန်းစဉ်တန်း|အလှည့်ကျ ကိန်းစဉ်တန်း]] (Gregory–Leibniz alternating series) သည် &lt;math&gt;\frac{\pi}{4}&lt;/math&gt; သို့ [[စုဆုံသော ကိန်းစဉ်တန်း|ကန့်သတ်ချက်ဖြင့် စုဆုံသော]] (conditionally convergent) ကိန်းစဉ်တန်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Eymard and Lafon (2004), pp. 53–54.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;\frac{\pi}{4} = \sum_{k=0}^\infty \frac{(-1)^k}{2k+1} = 1 - \frac{1}{3} + \frac{1}{5} - \frac{1}{7} + \cdots&lt;/math&gt;
နီလကဏ္ဌ ဆိုမယာဇီ၏ ကိန်းစဉ်တန်း (Nilakantha Somayaji's series) သည် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ စုဆုံသည်။&lt;ref&gt;Arndt and Haenel (2006), p. 223.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;\pi = 3 + 4\sum_{k=1}^\infty \frac{(-1)^{k-1}}{2k(2k+1)(2k+2)} = 3 + \frac{4}{2\cdot 3\cdot 4} - \frac{4}{4\cdot 5\cdot 6} + \frac{4}{6\cdot 7\cdot 8} - \cdots&lt;/math&gt;
မေချင်၏ ထပ်တူညီမှု (Machin's identity) သည် တွက်ချက်မှုကို ပိုမိုလျင်မြန်စေရန် အာ့ခ်တန်းဂျန့် [[ပေါင်းခြင်း|အပေါင်း]]သီအိုရမ်များ (arctangent addition theorems) ကို အသုံးပြုသည်။&lt;ref&gt;Arndt and Haenel (2006), pp. 72–74.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;\frac{\pi}{4} = 4\arctan\left(\frac{1}{5}\right) - \arctan\left(\frac{1}{239}\right)&lt;/math&gt;
=== အနန္တမြှောက်လဒ်များ (Infinite Products) ===
ဗီယက်၏ ပုံသေနည်း (Viète's formula) သည် &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; ကို အဆင့်ဆင့်အသိုက်ဖွဲ့ထားသော နှစ်ထပ်ကိန်းရင်းများ (nested quadratic radicals) ၏ [[မြှောက်လဒ်|အနန္တမြှောက်လဒ်]] (infinite product) ဖြင့် ဖော်ပြသည်။&lt;ref&gt;Arndt and Haenel (2006), p. 187.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;\frac{2}{\pi} = \frac{\sqrt{2}}{2} \cdot \frac{\sqrt{2+\sqrt{2}}}{2} \cdot \frac{\sqrt{2+\sqrt{2+\sqrt{2}}}}{2} \cdots = \prod_{k=1}^\infty \cos\left(\frac{\pi}{2^{k+1}}\right)&lt;/math&gt;
ဝေါလ်လစ် မြှောက်လဒ် (Wallis product) သည် &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; ကို [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်]][[စားခြင်း (သင်္ချာ)|စားလဒ်များ]] (rational quotients) ၏ [[စုဆုံမှတ်]] (limit) ဖြင့် ဖော်ပြသည်။&lt;ref&gt;Arndt and Haenel (2006), p. 187.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;\frac{\pi}{2} = \prod_{n=1}^\infty \left(\frac{2n}{2n-1}\cdot\frac{2n}{2n+1}\right) = \prod_{n=1}^\infty \left(\frac{4n^2}{4n^2-1}\right) = \left(\frac{2}{1}\cdot\frac{2}{3}\right)\left(\frac{4}{3}\cdot\frac{4}{5}\right)\left(\frac{6}{5}\cdot\frac{6}{7}\right)\cdots&lt;/math&gt;
=== သီးခြားဂဏန်း ထုတ်ယူခြင်း (Isolated Digit Extraction) ===
ဘေလီ ဘောဝင်း ပလူးဖ်ပုံသေနည်း (Bailey–Borwein–Plouffe formula) ကို BBP ပုံသေနည်းဟုလည်း ခေါ်သည်။ ဤပုံသေနည်းဖြင့် ရှေ့ရှိဂဏန်းများကို မတွက်ချက်ဘဲ &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; ၏ အခြေ 16 စနစ်ရှိ ဂဏန်းများ (hexadecimal digits) ကို နေရာ &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; တွင် တွက်ချက်နိုင်သည်။&lt;ref&gt;Bailey, Borwein, and Plouffe (1997), pp. 903–913.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;\pi = \sum_{k=0}^\infty \frac{1}{16^k}\left(\frac{4}{8k+1} - \frac{2}{8k+4} - \frac{1}{8k+5} - \frac{1}{8k+6}\right)&lt;/math&gt;
== ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ၊ ဂျီဩမေတြီနှင့် ရူပဗေဒတို့တွင် ပါဝင်ပုံများ (Roles in Analysis, Geometry, and Physics) ==
[[File:Circle Area.svg|thumb|အချင်းဝက် (radius) &lt;math&gt;r&lt;/math&gt; ရှိသော စက်ဝိုင်း (circle) ၏ [[ဧရိယာ]] (area) သည် &lt;math&gt;\pi r^2&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။]]
[[File:Gamma plot points marked.svg|thumb|[[ကိန်းစစ်]] ဂါမာဖန်ရှင် (real Gamma function) နှင့် &lt;math&gt;\Gamma(1/2) = \sqrt{\pi}&lt;/math&gt; ဖြစ်ပုံ။]]
=== ဂျီဩမေတြီနှင့် ဂါမာဖန်ရှင် (Geometry and the Gamma Function) ===
အချင်းဝက် &lt;math&gt;r&lt;/math&gt; နှင့် [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]] &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; ရှိသော ယူကလစ် စက်လုံး (n-dimensional Euclidean ball) အတွက် ထုထည် (volume) &lt;math&gt;V_n(r)&lt;/math&gt; နှင့် နယ်နိမိတ်မျက်နှာပြင်[[ဧရိယာ]] (boundary surface area) &lt;math&gt;S_{n-1}(r)&lt;/math&gt; တို့ကို ဂါမာဖန်ရှင် (Gamma function) &lt;math&gt;\Gamma(z) = \int_0^\infty t^{z-1}e^{-t}dt&lt;/math&gt; ဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြသည်။&lt;ref&gt;Evans (1997), p. 615.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;V_n(r) = \frac{\pi^{n/2}}{\Gamma\left(\frac{n}{2}+1\right)}r^n, \qquad S_{n-1}(r) = \frac{n\pi^{n/2}}{\Gamma\left(\frac{n}{2}+1\right)}r^{n-1}&lt;/math&gt;
အထူးတန်ဖိုး &lt;math&gt;\Gamma\left(\frac{1}{2}\right) = \sqrt{\pi}&lt;/math&gt; သည် ဖက်တိုရီရယ်များ (factorials) နှင့် &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; ၏ ထပ်ကိန်းများ (powers) ကို ဆက်စပ်ပေးသည်။ ဖက်တိုရီရယ်များအတွက် စတာလင်၏ ချဉ်းကပ်မှုပုံသေနည်း (Stirling's asymptotic formula) တွင်လည်း &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;Bronshtein and Semendyayev (1971), p. 190.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;n! \sim \sqrt{2\pi n}\left(\frac{n}{e}\right)^n \quad \text{as } n \to \infty&lt;/math&gt;
=== ရောင်စဉ်သီအိုရီ၊ မညီမျှခြင်းများနှင့် ကိန်းရှင်ခွဲ ဒစ်ဖရန်ရှယ်ညီမျှခြင်းများ (Spectral Theory, Inequalities, and PDEs) ===
[[File:Harmonic partials on strings.svg|thumb|တုန်ခါနေသော ကြိုး (vibrating string) ၏ [[ကိုယ်ပိုင်ဗက်တာနှင့် ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုး|ကိုယ်ပိုင်ဖန်ရှင်များ]] (eigenfunctions) နှင့် [[ကိုယ်ပိုင်ဗက်တာနှင့် ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုး|ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုးများ]] (eigenvalues) &lt;math&gt;\lambda_k = k^2\pi^2&lt;/math&gt;။ ဆက်စပ်ကြိမ်နှုန်းများ (frequencies) သည် &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; ၏ [[ကိန်းပြည့်]]ဆတိုးကိန်းများ (integer multiples) ပါဝင်သော [[ဂဏန်းသင်္ချာ ကိန်းစဉ်|ဂဏန်းသင်္ချာကိန်းစဉ်]] (arithmetic progression) ဖြစ်ကြသည်။]]
[[ရပ်ဝန်း|ဆိုဘိုလတ်ဗ် ရပ်ဝန်း]] (Sobolev space) &lt;math&gt;H_0^1(0, 1)&lt;/math&gt; ပေါ်တွင် [[လာပလေ့စ် အော်ပရေတာ|လာပလေ့ဆီယန်]] (Laplacian) အတွက် ဒစ်ရစ်ခ်ျလေး [[ကိုယ်ပိုင်ဗက်တာနှင့် ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုး|ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုး]]ပြဿနာ (Dirichlet eigenvalue problem) သည် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;-f''(x) = \lambda f(x), \qquad f(0) = f(1) = 0&lt;/math&gt;
ဤပြဿနာတွင် &lt;math&gt;k \in \mathbb{N}_{\ge 1}&lt;/math&gt; အတွက် ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုး &lt;math&gt;\lambda_k = k^2\pi^2&lt;/math&gt; နှင့် သက်ဆိုင်သော အသေးအဖွဲမဟုတ်သော အဖြေများ (non-trivial solutions) &lt;math&gt;f_k(x) = \sin(k\pi x)&lt;/math&gt; ရှိသည်။&lt;ref&gt;Hilbert and Courant (1966), pp. 286–290.&lt;/ref&gt; အငယ်ဆုံး ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုး &lt;math&gt;\lambda_1 = \pi^2&lt;/math&gt; သည် ဗာတင်ဂါ၏ မညီမျှခြင်း (Wirtinger's inequality) တွင် ပါဝင်သော အကောင်းဆုံး ကိန်းသေ (optimal constant) ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။&lt;ref&gt;Dym and McKean (1972), p. 47.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;\pi^2 \int_0^1 |f(x)|^2\,dx \le \int_0^1 |f'(x)|^2\,dx, \qquad \forall f \in H_0^1(0, 1)&lt;/math&gt;
[[ဂျီဩမေတြီ|ပြင်ညီဂျီဩမေတြီ]] (planar geometry) တွင် ပတ်လည်အလျား (perimeter) &lt;math&gt;P&lt;/math&gt; ရှိသော ရိုးရှင်းသော ဂျော်ဒန် မျဉ်းကွေးပိတ် (simple closed Jordan curve) က ဝန်းရံထားသည့် [[ဧရိယာ]] &lt;math&gt;A&lt;/math&gt; ကို အိုင်ဆိုပယ်ရီမက်ထရစ်မညီမျှခြင်း (isoperimetric inequality) ဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ကန့်သတ်သည်။&lt;ref&gt;Chavel (2001).&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;4\pi A \le P^2&lt;/math&gt;
ဤမညီမျှခြင်းတွင် [[ညီမျှခြင်း]] (equality) [[ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ]] (if and only if) မှာ ထိုမျဉ်းကွေးသည် ယူကလစ် စက်ဝိုင်း (Euclidean circle) ဖြစ်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
=== ဂေါက်ရှန်း အင်တီဂရယ်များနှင့် ဖြစ်တန်စွမ်း (Gaussian Integrals and Probability) ===
[[File:E^(-x^2).svg|thumb|ဂေါက်ရှန်း ခေါင်းလောင်းပုံမျဉ်းကွေး (Gaussian bell curve) &lt;math&gt;y = e^{-x^2}&lt;/math&gt; ၏ အောက်ရှိ [[ဧရိယာ]]သည် &lt;math&gt;\sqrt{\pi}&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။]]
&lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; တစ်လျှောက် ဂေါက်ရှန်း[[ဖန်ရှင်]] (Gaussian function) ၏ [[အင်တီဂရေးရှင်း|သတ်မှတ်အင်တီဂရယ်]] (definite integral) ကို [[ဝင်ရိုးစွန်း ကိုဩဒိနိတ်စနစ်|ဝင်ရိုးစွန်းကိုဩဒိနိတ်]]အသွင်ပြောင်းခြင်း (polar coordinate transformation) ဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း တန်ဖိုးရှာဖွေနိုင်သည်။&lt;ref&gt;Bronshtein and Semendyayev (1971), pp. 106–107.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;\int_{-\infty}^\infty e^{-x^2}\,dx = \sqrt{\pi}&lt;/math&gt;
ပျမ်းမျှတန်ဖိုး (mean) &lt;math&gt;\mu&lt;/math&gt; နှင့် [[ကွဲလွဲချက်]] (variance) &lt;math&gt;\sigma^2&lt;/math&gt; ရှိသော [[ပုံမှန် ဖြန့်ဖြူးခြင်း|ပုံမှန်ဖြန့်ဖြူးခြင်းရှိသည့်]] [[ကျပန်းကိန်းရှင်]] (normal random variable) ၏ [[ဖြစ်တန်စွမ်း သိပ်သည်းဆ ဖန်ရှင်|ဖြစ်တန်စွမ်း သိပ်သည်းဆဖန်ရှင်]] (probability density function) တွင် စုစုပေါင်း[[ဖြစ်တန်စွမ်း]]ကို 1 ဖြစ်စေသည့် ဆကိန်း (normalization factor) အဖြစ် &lt;math&gt;\sqrt{2\pi}&lt;/math&gt; ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;Bronshtein and Semendyayev (1971), p. 744.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;f(x) = \frac{1}{\sigma\sqrt{2\pi}}\exp\left(-\frac{(x-\mu)^2}{2\sigma^2}\right)&lt;/math&gt;
=== ဒစ်ဖရန်ရှယ်ဂျီဩမေတြီနှင့် တိုပေါ်လော်ဂျီ (Differential Geometry and Topology) ===
[[File:Order-7 triangular tiling.svg|thumb|ကလိုင်း စတုတ္ထဒီဂရီ မျဉ်းကွေး (Klein quartic) ကို တစ်ပြေးညီဖြစ်စေခြင်း (uniformization)။ ဂေါက်စ်-ဘွန်နက် သီအိုရမ် (Gauss–Bonnet theorem) အရ ဟိုက်ပါဘောလစ်[[ဧရိယာ]] (hyperbolic area) နှင့် &lt;math&gt;2\pi&lt;/math&gt; တို့ ဆက်စပ်ပုံကို ဖော်ပြထားသည်။]]
'''ဂေါက်စ်-ဘွန်နက် သီအိုရမ်'''
&lt;math&gt;\Sigma&lt;/math&gt; ကို ကျစ်လျစ်သော (compact)၊ ဦးတည်နိုင်သည့် (orientable)၊ [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာနှစ်ခုရှိသော]] (two-dimensional)၊ နယ်နိမိတ်မပါသော (without boundary) [[မန်နီဖိုး#ရီးမန်း_မန်နီဖိုးများ_(Riemannian_Manifolds)|ရီးမန်း မန်နီဖိုး]] (Riemannian manifold) ဟု ယူပါစို့။ &lt;math&gt;K&lt;/math&gt; ကို ၎င်း၏ ဂေါက်ရှန်း ကွေးညွှတ်မှု (Gaussian curvature) ဟု ယူပါစို့။ ထိုအခါ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Spivak (1999), Chapter 6.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;\int_\Sigma K\,dA = 2\pi\chi(\Sigma)&lt;/math&gt;
ဤနေရာတွင် &lt;math&gt;\chi(\Sigma)&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;\Sigma&lt;/math&gt; ၏ အွိုင်လာ ဝိသေသတန်ဖိုး (Euler characteristic) ဖြစ်သည်။
=== ကိန်းထွေးခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (Complex Analysis) ===
&lt;math&gt;\Omega \subset \mathbb{C}&lt;/math&gt; ကို အဖွင့်နယ်ပယ် (open domain) ဟု ယူပါစို့။ &lt;math&gt;\gamma&lt;/math&gt; ကို အပေါင်းဦးတည်ချက်အတိုင်း ဦးတည်ထား၍ ဖြောင့်တန်းနိုင်သော ဂျော်ဒန် မျဉ်းကွေး (positively oriented rectifiable Jordan curve) ဟု ယူပါစို့။ ၎င်း၏ အတွင်းပိုင်းအပိတ် (closed interior) သည် &lt;math&gt;\overline{\operatorname{int}(\gamma)} \subset \Omega&lt;/math&gt; ကို ပြည့်မီသည်။ &lt;math&gt;\Omega&lt;/math&gt; ပေါ်ရှိ မည်သည့် [[ဟိုလိုမော်ဖစ် ဖန်ရှင်|ဟိုလိုမော်ဖစ်ဖန်ရှင်]] (holomorphic function) &lt;math&gt;f&lt;/math&gt; နှင့် မည်သည့် [[အမှတ်]] (point) &lt;math&gt;z_0 \in \operatorname{int}(\gamma)&lt;/math&gt; အတွက်မဆို ကော်ချီ၏ အင်တီဂရယ်ပုံသေနည်း (Cauchy's integral formula) သည် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Ahlfors (1966), p. 115.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;f(z_0) = \frac{1}{2\pi i} \oint_\gamma \frac{f(z)}{z - z_0}\,dz&lt;/math&gt;
&lt;math&gt;\Omega&lt;/math&gt; ပေါ်ရှိ [[ဖန်ရှင်|မီရိုမော်ဖစ်ဖန်ရှင်]] (meromorphic function) &lt;math&gt;g&lt;/math&gt; တွင် သီးသန့်အနန္တတန်ဖိုးမှတ်များ (isolated poles) &lt;math&gt;a_k&lt;/math&gt; ရှိပြီး ကွန်တို (contour) &lt;math&gt;\gamma&lt;/math&gt; ပေါ်တွင် အနန္တတန်ဖိုးမှတ် မရှိပါက အကြွင်းသီအိုရမ် (residue theorem) အရ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Joglekar (2005), p. 166.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;\oint_\gamma g(z)\,dz = 2\pi i \sum_{a_k \in \operatorname{int}(\gamma)} \operatorname{Res}(g, a_k)&lt;/math&gt;
=== ကိန်းသီအိုရီနှင့် ရီးမန်း ဇီတာဖန်ရှင် (Number Theory and the Riemann Zeta Function) ===
[[File:ModularGroup-FundamentalDomain.svg|thumb|&lt;math&gt;\zeta(2) = \pi^2/6&lt;/math&gt; နှင့် ဆက်စပ်သော [[မော်ဂျူလာအုပ်စု]] (modular group) ၏ အခြေခံဒိုမိန်း (fundamental domain)။]]
[[ဖန်ရှင်|ရီးမန်း ဇီတာဖန်ရှင်]] (Riemann zeta function) ကို &lt;math&gt;\operatorname{Re}(s) &gt; 1&lt;/math&gt; အတွက် &lt;math&gt;\zeta(s) = \sum_{n=1}^\infty n^{-s}&lt;/math&gt; ဖြင့် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ ဘာဆယ် ပြဿနာ (Basel problem) ၏ အဖြေမှ ဇီတာဖန်ရှင်၏ &lt;math&gt;s = 2&lt;/math&gt; ရှိ တန်ဖိုးကို အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။&lt;ref&gt;Posamentier and Lehmann (2004), p. 284.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;\zeta(2) = \sum_{n=1}^\infty \frac{1}{n^2} = \frac{\pi^2}{6}&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် တစ်ပြေးညီ ကျပန်းရွေးချယ်ထားသော (chosen uniformly at random) အပေါင်း[[ကိန်းပြည့်]] (positive integers) နှစ်ခုသည် [[နှိုင်းရသုဒ္ဓ|နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်သော]] (coprime) [[ကိန်း|ကိန်းများ]] ဖြစ်နိုင်သည့် [[ဖြစ်တန်စွမ်း|ချဉ်းကပ်မှုဖြစ်တန်စွမ်း]] (asymptotic probability) မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Hardy (2008), Theorem 332.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;\prod_{p \text{ prime}} \left(1 - \frac{1}{p^2}\right) = \frac{1}{\zeta(2)} = \frac{6}{\pi^2} \approx 0.6079&lt;/math&gt;
&lt;math&gt;\zeta(s)&lt;/math&gt; ၏ အလုံးစုံ [[ညီမျှခြင်း|ဖန်ရှင်နယ်ညီမျှခြင်း]] (global functional equation) သည် အောက်ပါ[[ဘိုင်နရီ ဆက်သွယ်ချက်|ဆက်သွယ်ချက်]] (relation) ကို ဖော်ပြသည်။&lt;ref&gt;Sondow (1994), pp. 421–424.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;\zeta(s) = 2^s \pi^{s-1} \sin\left(\frac{\pi s}{2}\right)\Gamma(1-s)\zeta(1-s)&lt;/math&gt;
== ကိုးကား (References) ==
* {{Citation |last1=Ahlfors |first1=Lars |title=Complex Analysis |edition=2nd |publisher=McGraw-Hill |publication-place=New York |date=1966}}
* {{Citation |last1=Andrews |first1=George E. |last2=Askey |first2=Richard |last3=Roy |first3=Ranjan |title=Special Functions |series=Encyclopedia of Mathematics and its Applications |volume=71 |publisher=Cambridge University Press |publication-place=Cambridge |date=1999 |isbn=978-0-521-78988-2}}
* {{Citation |last1=Arndt |first1=Jörg |last2=Haenel |first2=Christoph |title=Pi Unleashed |publisher=Springer-Verlag |publication-place=Berlin |date=2006 |isbn=978-3-540-66572-4 |doi=10.1007/978-3-642-56042-2}}
* {{Citation |last1=Bailey |first1=David H. |last2=Borwein |first2=Peter B. |last3=Plouffe |first3=Simon |title=On the Rapid Computation of Various Polylogarithmic Constants |journal=Mathematics of Computation |volume=66 |issue=218 |date=1997 |pages=903–913 |doi=10.1090/S0025-5718-97-00856-9}}
* {{Citation |last1=Bronshtein |first1=Ilia |last2=Semendyayev |first2=K. A. |title=A Guide Book to Mathematics |publisher=Verlag Harri Deutsch |publication-place=Frankfurt |date=1971 |isbn=978-3-87144-095-3}}
* {{Citation |last1=Chavel |first1=Isaac |title=Isoperimetric Inequalities: Differential Geometric and Analytic Perspectives |series=Cambridge Tracts in Mathematics |volume=145 |publisher=Cambridge University Press |publication-place=Cambridge |date=2001 |isbn=978-0-521-80267-3}}
* {{Citation |last1=Dym |first1=Harry |last2=McKean |first2=Henry P. |title=Fourier Series and Integrals |series=Probability and Mathematical Statistics |volume=14 |publisher=Academic Press |publication-place=New York |date=1972 |isbn=978-0-12-226450-4}}
* {{Citation |last1=Evans |first1=Lawrence C. |title=Partial Differential Equations |series=Graduate Studies in Mathematics |volume=19 |publisher=American Mathematical Society |publication-place=Providence |date=1997 |isbn=978-0-8218-0772-9}}
* {{Citation |last1=Eymard |first1=Pierre |last2=Lafon |first2=Jean-Pierre |title=The Number Pi |publisher=American Mathematical Society |publication-place=Providence |date=2004 |isbn=978-0-8218-3246-2}}
* {{Citation |last1=Hardy |first1=G. H. |title=An Introduction to the Theory of Numbers |edition=6th |publisher=Oxford University Press |publication-place=Oxford |date=2008 |isbn=978-0-19-921986-5}}
* {{Citation |last1=Hilbert |first1=David |last2=Courant |first2=Richard |title=Methods of Mathematical Physics |volume=1 |publisher=Wiley |publication-place=New York |date=1966}}
* {{Citation |last1=Joglekar |first1=S. D. |title=Mathematical Physics: Advanced Topics |publisher=Universities Press |publication-place=Hyderabad |date=2005 |isbn=978-81-7371-422-1}}
* {{Citation |last1=Posamentier |first1=Alfred S. |last2=Lehmann |first2=Ingmar |title=Pi: A Biography of the World's Most Mysterious Number |publisher=Prometheus Books |publication-place=Amherst |date=2004 |isbn=978-1-59102-200-8}}
* {{Citation |last1=Remmert |first1=Reinhold |title=Numbers |series=Graduate Texts in Mathematics |volume=123 |chapter=What is π? |publisher=Springer-Verlag |publication-place=New York |date=2012 |pages=123–149 |isbn=978-1-4612-1005-4}}
* {{Citation |last1=Rudin |first1=Walter |title=Principles of Mathematical Analysis |edition=3rd |publisher=McGraw-Hill |publication-place=New York |date=1976 |isbn=978-0-07-054235-8}}
* {{Citation |last1=Sondow |first1=Jonathan |title=Analytic Continuation of Riemann's Zeta Function and Values at Negative Integers via Euler's Transformation of Series |journal=Proceedings of the American Mathematical Society |volume=120 |issue=2 |date=1994 |pages=421–424 |doi=10.1090/S0002-9939-1994-1172954-7}}
* {{Citation |last1=Spivak |first1=Michael |title=A Comprehensive Introduction to Differential Geometry |volume=3 |edition=3rd |publisher=Publish or Perish |publication-place=Houston |date=1999 |isbn=978-0-914098-72-0}}

[[Category:သင်္ချာ ကိန်းသေများ]]</text>
      <sha1>b5puniqmalq1vod9821dtdb2gsdp7uw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂဏန်းသင်္ချာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14566</id>
    <revision>
      <id>1060141</id>
      <parentid>1046737</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T16:34:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mkant00</username>
        <id>135890</id>
      </contributor>
      <comment>major expansion</comment>
      <origin>1060141</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46727" sha1="ab6q7a1bh0gig0gpjh4d8xa3wyjgzqv" xml:space="preserve">[[File:Arithmetic operations.svg|thumb|အခြေခံ ဂဏန်းသင်္ချာတွက်ချက်မှုများ (arithmetic operations) ၏ [[သင်္ချာဆိုင်ရာ သင်္ကေတများစာရင်း|သင်္ကေတများ]]။ [[ပေါင်းခြင်း]] (addition) အတွက် &lt;math&gt;+&lt;/math&gt;၊ [[နုတ်ခြင်း]] (subtraction) အတွက် &lt;math&gt;-&lt;/math&gt;၊ [[မြှောက်ခြင်း]] (multiplication) အတွက် &lt;math&gt;\times&lt;/math&gt; နှင့် [[စားခြင်း (သင်္ချာ)|စားခြင်း]] (division) အတွက် &lt;math&gt;\div&lt;/math&gt; တို့ကို အသုံးပြုသည်။]]
'''ဂဏန်းသင်္ချာ''' (arithmetic) သည် ကိန်းစနစ်များ (number systems)၊ [[ကိန်း|ကိန်းများ]] (numbers) ၏ တည်ဆောက်ပုံများနှင့် ထိုကိန်းများအပေါ် သတ်မှတ်ထားသော တွက်ချက်မှုများ (operations) ၏ ပုံစံတကျ ဂုဏ်သတ္တိများ (formal properties) ကို လေ့လာသည့် [[သင်္ချာ]] (mathematics) ၏ အခြေခံဘာသာရပ်ခွဲ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Romanowski (2008), pp. 302–303.&lt;/ref&gt; ကလပ်စစ်ကယ် လေ့လာမှုအတိုင်းအတာ (classical scope) အရ ဂဏန်းသင်္ချာသည် အဓိကတွက်ချက်မှုများ ဖြစ်ကြသော [[ပေါင်းခြင်း]] (addition)၊ [[နုတ်ခြင်း]] (subtraction)၊ [[မြှောက်ခြင်း]] (multiplication) နှင့် [[စားခြင်း (သင်္ချာ)|စားခြင်း]] (division) တို့ကို လေ့လာသည်။&lt;ref&gt;Nagel (2002), p. 177.&lt;/ref&gt; ခေတ်သစ်သင်္ချာ (modern mathematics) တွင် ဂဏန်းသင်္ချာသည် ထပ်ကိန်းတင်ခြင်း (exponentiation)၊ ကိန်းရင်းရှာခြင်း (root extraction) နှင့် [[လော့ဂရစ်သမ်|လော့ဂရစ်သမ်များ]] (logarithms) ကဲ့သို့သော ပိုမိုမြင့်မားသောအဆင့် (higher order) တွက်ချက်မှုများကိုလည်း လွှမ်းခြုံသည်။ ထို့အပြင် [[မိုနွိုက်|မိုနွိုက်များ]] (monoids)၊ [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်းများ]] (rings) နှင့် [[ဖီးလ်ဒ်|ဖီးလ်ဒ်များ]] (fields) ကဲ့သို့သော [[အက္ခရာသင်္ချာ|အက္ခရာသင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများ]] (algebraic structures) အတွက် အခြေခံ [[နဂိုမှန်အဆို]]မူဘောင် (axiomatic framework) ကို ပံ့ပိုးပေးသည်။&lt;ref&gt;Hindry (2011), p. x.&lt;/ref&gt;
== အခြေခံတွက်ချက်မှုများနှင့် အက္ခရာသင်္ချာနိယာမများ (Fundamental Operations and Algebraic Laws) ==
[[အစု]] (set) &lt;math&gt;S&lt;/math&gt; ပေါ်ရှိ ဂဏန်းသင်္ချာတွက်ချက်မှုများ (arithmetic operations) သည် &lt;math&gt;S&lt;/math&gt; ၏ [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]] (elements) ကို ပေါင်းစပ်ပေးသော [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]] (functions) ဖြစ်ကြသည်။ [[ပေါင်းခြင်း]] (addition) နှင့် [[မြှောက်ခြင်း]] (multiplication) တို့သည် &lt;math&gt;S \times S \to S&lt;/math&gt; အဖြစ် ပုံဖော်သည့် အပြည့်အဝ [[နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု|နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှုများ]] (total binary operations) ဖြစ်ကြသည်။ [[စားခြင်း (သင်္ချာ)|စားခြင်း]] (division) သည် [[ဖီးလ်ဒ်|ဖီးလ်ဒ်များ]] (fields) ပေါ်ရှိ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု (partial binary operation) ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ [[အရင်းအမြစ်စု]] (domain) ကို စားကိန်း သုညမဟုတ်သည့် (non-zero) အခြေအနေများအတွက်သာ ကန့်သတ်ထားသည်။ [[နုတ်ခြင်း]] (subtraction) ကို &lt;math&gt;\mathbb{N}&lt;/math&gt; ပေါ်တွင်သာ ကန့်သတ်ထားပါက ၎င်းသည် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းတွက်ချက်မှု (partial operation) ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Mazzola, Milmeister, and Weissmann (2004), p. 66.&lt;/ref&gt;
=== ပေါင်းခြင်းနှင့် နုတ်ခြင်း (Addition and Subtraction) ===
[[ပေါင်းခြင်း]]သည် အပေါင်းခံကိန်း (augend) နှင့် ပေါင်းထည့်ကိန်း (addend) တို့ကို ပေါင်းလဒ် (sum) အဖြစ် ပေါင်းစပ်ပေးသော [[နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု]] (binary operation) ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;a + b&lt;/math&gt; ဖြင့် ဖော်ပြသည်။&lt;ref&gt;Romanowski (2008), p. 303.&lt;/ref&gt;
* '''[[ထပ်တူရအစုဝင်|အပေါင်းဆိုင်ရာထပ်တူရ]]''' (Additive identity)
*: [[အစုဝင်]] &lt;math&gt;0&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;a \in S&lt;/math&gt; အားလုံးအတွက် &lt;math&gt;a + 0 = 0 + a = a&lt;/math&gt; ကို ပြည့်မီသည်။
* '''[[ပြောင်းပြန် အစုဝင်|အပေါင်းဆိုင်ရာပြောင်းပြန်]]''' (Additive inverse)
*: [[အဘီလီယန်အုပ်စု|အပေါင်းအခြေခံအုပ်စု]] (additive group) တစ်ခု၏ အစုဝင် &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; တိုင်းအတွက် &lt;math&gt;a + (-a) = (-a) + a = 0&lt;/math&gt; ကို ပြည့်မီသော ဆန့်ကျင်ဘက်အစုဝင် (opposite element) &lt;math&gt;-a&lt;/math&gt; ရှိသည်။&lt;ref&gt;Kay (2021), pp. 44–45.&lt;/ref&gt;
[[နုတ်ခြင်း]]သည် ပေါင်းခြင်း၏ ပြောင်းပြန်တွက်ချက်မှု (inverse operation) ဖြစ်သည်။ တည်ကိန်း (minuend) &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် နုတ်ကိန်း (subtrahend) &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; တို့အတွက် ခြားနားခြင်းရလဒ် (difference) &lt;math&gt;c = a - b&lt;/math&gt; သည် အောက်ပါ [[ညီမျှခြင်း]] (equation) ၏ တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော အဖြေ (unique solution) ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Kay (2021), pp. 44–45.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;c + b = a \iff a - b = a + (-b)&lt;/math&gt;
=== မြှောက်ခြင်းနှင့် စားခြင်း (Multiplication and Division) ===
[[မြှောက်ခြင်း]]သည် မြှောက်ကိန်း (multiplier) နှင့် တည်ကိန်း (multiplicand) တို့ကို [[မြှောက်လဒ်]] (product) အဖြစ် ပေါင်းစပ်ပေးသော [[နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု]] ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;a \cdot b&lt;/math&gt; ဖြင့် ဖော်ပြသည်။&lt;ref&gt;Romanowski (2008), p. 303.&lt;/ref&gt; မြှောက်ကိန်းသည် [[သဘာဝကိန်း]] (natural number) &lt;math&gt;n \in \mathbb{N}&lt;/math&gt; ဖြစ်ပါက မြှောက်ခြင်းသည် ထပ်ကျော့[[ပေါင်းခြင်း]] (repeated addition) နှင့် တူညီပြီး &lt;math&gt;a \cdot n = \sum_{k=1}^n a&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ယေဘုယျ [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] (real numbers) နှင့် [[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများ]] (complex numbers) အတွက် မြှောက်ခြင်းကို [[ဖီးလ်ဒ်]][[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုများ]] (field axioms) နှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ ပြည့်စုံစေခြင်း (analytical completion) တို့ဖြင့် သတ်မှတ်သည်။
* '''[[ထပ်တူရအစုဝင်|မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာထပ်တူရ]]''' (Multiplicative identity)
*: [[အစုဝင်]] &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;a \in S&lt;/math&gt; အားလုံးအတွက် &lt;math&gt;a \cdot 1 = 1 \cdot a = a&lt;/math&gt; ကို ပြည့်မီသည်။
* '''[[ပြောင်းပြန် အစုဝင်|မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာပြောင်းပြန်]]''' (Multiplicative inverse)
*: ဖီးလ်ဒ်တစ်ခုရှိ သုညမဟုတ်သော အစုဝင် &lt;math&gt;a \ne 0&lt;/math&gt; တိုင်းအတွက် &lt;math&gt;a \cdot a^{-1} = a^{-1} \cdot a = 1&lt;/math&gt; ကို ပြည့်မီသော အချိုးပြောင်းပြန် (reciprocal) &lt;math&gt;a^{-1} = \frac{1}{a}&lt;/math&gt; ရှိသည်။&lt;ref&gt;Kay (2021), p. 117.&lt;/ref&gt;
[[စားခြင်း (သင်္ချာ)|စားခြင်း]]သည် မြှောက်ခြင်း၏ ပြောင်းပြန်တွက်ချက်မှု ဖြစ်သည်။ တည်ကိန်း (dividend) &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; နှင့် သုညမဟုတ်သော စားကိန်း (non-zero divisor) &lt;math&gt;b \ne 0&lt;/math&gt; တို့အတွက် စားလဒ် (quotient) &lt;math&gt;q = a / b&lt;/math&gt; သည် အောက်ပါ[[ညီမျှခြင်း]]၏ တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော အဖြေ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Kay (2021), p. 117.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;q \cdot b = a \iff a / b = a \cdot b^{-1}&lt;/math&gt;
&lt;math&gt;1 \ne 0&lt;/math&gt; ဖြစ်သော မည်သည့် [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] (ring) တွင်မဆို [[သုညဖြင့် စားခြင်း]] (division by zero) ကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်မထားပါ။ &lt;math&gt;a \ne 0&lt;/math&gt; ဖြစ်လျှင် &lt;math&gt;q \cdot 0 = a&lt;/math&gt; ကို ပြည့်မီသော အစုဝင် &lt;math&gt;q&lt;/math&gt; မရှိပါ။ &lt;math&gt;a = 0&lt;/math&gt; ဖြစ်လျှင်လည်း အဖြေ၏ တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်မှု (uniqueness) မရှိပါ။
=== ထပ်ကိန်းတင်ခြင်းနှင့် လော့ဂရစ်သမ်များ (Exponentiation and Logarithms) ===
ထပ်ကိန်းတင်ခြင်း (exponentiation) သည် အခြေ (base) &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; နှင့် ထပ်ကိန်း (exponent) &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; တို့ကို ထပ်ကိန်းတန်ဖိုး (power) အဖြစ် ပေါင်းစပ်ပေးသော တွက်ချက်မှု ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;b^x&lt;/math&gt; ဖြင့် ဖော်ပြသည်။&lt;ref&gt;Kay (2021), pp. 27–28.&lt;/ref&gt; &lt;math&gt;n \in \mathbb{N}_{\ge 1}&lt;/math&gt; အတွက် &lt;math&gt;b^n = \prod_{k=1}^n b&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;b \ne 0&lt;/math&gt; အတွက် &lt;math&gt;b^0 = 1&lt;/math&gt; ဟု သတ်မှတ်သည်။ အပေါင်း [[ကိန်းစစ်]]အခြေ (positive real base) &lt;math&gt;b &gt; 0&lt;/math&gt; အတွက် [[အပိုင်းကိန်း]]ထပ်ကိန်းတင်ခြင်း (fractional exponentiation) ဖြင့် ကိန်းရင်းရှာခြင်း (root extraction) ကို အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်သည်။&lt;ref&gt;Kay (2021), p. 118.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;b^{m/n} = \sqrt[n]{b^m} = (\sqrt[n]{b})^m, \qquad b &gt; 0, \; n \in \mathbb{N}_{\ge 1}, \; m \in \mathbb{Z}&lt;/math&gt;
[[လော့ဂရစ်သမ်]] (logarithm) သည် ထပ်ကိန်းကို ရှာဖွေသည့်အနေဖြင့် ထပ်ကိန်းတင်ခြင်း၏ ပြောင်းပြန်တွက်ချက်မှု ဖြစ်သည်။ အခြေ &lt;math&gt;b \in \mathbb{R}_{&gt;0} \setminus \{1\}&lt;/math&gt; နှင့် အဝင်ကိန်း (argument) &lt;math&gt;x \in \mathbb{R}_{&gt;0}&lt;/math&gt; အတွက် အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်သည်။&lt;ref&gt;Kay (2021), pp. 121–122.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;\log_b x = y \iff b^y = x&lt;/math&gt;
=== အက္ခရာသင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများ၏ နဂိုမှန်အဆိုများ (Axioms of Algebraic Structures) ===
စံ ကိန်းစနစ်များ (standard number systems) ပေါ်တွင် [[ပေါင်းခြင်း]]နှင့် [[မြှောက်ခြင်း]]တို့သည် အောက်ပါ အလုံးစုံသက်ဆိုင်သော တည်ဆောက်ပုံနိယာမများကို ပြည့်မီသည်။&lt;ref&gt;Mazzola, Milmeister, and Weissmann (2004), p. 66.&lt;/ref&gt;
* '''[[ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိ]]''' (Commutativity)
*: &lt;math&gt;a + b = b + a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;a \cdot b = b \cdot a&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။
* '''[[ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ]]''' (Associativity)
*: &lt;math&gt;(a + b) + c = a + (b + c)&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;(a \cdot b) \cdot c = a \cdot (b \cdot c)&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။
* '''[[ဖြန့်ဝေရဂုဏ်သတ္တိ]]''' (Distributivity)
*: မြှောက်ခြင်းသည် ပေါင်းခြင်းအပေါ် ဖြန့်ဝေရပြီး &lt;math&gt;a \cdot (b + c) = a \cdot b + a \cdot c&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။
[[နုတ်ခြင်း]]၊ [[စားခြင်း (သင်္ချာ)|စားခြင်း]]နှင့် ထပ်ကိန်းတင်ခြင်းတို့သည် ဖလှယ်၍မရသော (non-commutative)၊ ဖက်စပ်၍မရသော (non-associative) တွက်ချက်မှုများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;Klose (2014), pp. 107–108.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;a - b \ne b - a, \qquad a / b \ne b / a, \qquad a^{(b^c)} \ne (a^b)^c&lt;/math&gt;
== ကိန်းစနစ်များနှင့် တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ အပိတ်များ (Number Systems and Structural Closures) ==
[[File:Number line.png|thumb|[[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]] (integers)၊ [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] (rational numbers) နှင့် [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း|အီရာရှင်နယ်ကိန်းများ]] (irrational numbers) ကို ဖော်ပြထားသော ကိန်းစစ်မျဉ်း (real number line)။]]
[[File:Square root of 2 triangle.svg|thumb|ယူနစ်အလျားရှိသော ခြေတံများ (unit legs) ပါဝင်သည့် [[တြိဂံ|ထောင့်မှန်တြိဂံ]] (right triangle)။ ၎င်း၏ ထောင့်မှန်ခံအနား (hypotenuse) သည် အီရာရှင်နယ်ကိန်း &lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။]]
ဂဏန်းသင်္ချာ (arithmetic) တွင် အသုံးပြုသော [[အရင်းအမြစ်စု|အရင်းအမြစ်စုများ]] (domains) သည် အောက်ပါအတိုင်း အဆင့်ဆင့်အတွင်းပါဝင်သော ပုံမှန် (canonical) [[အက္ခရာသင်္ချာ|အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာစနစ်များ]] (algebraic systems) ကို ဖွဲ့စည်းသည်။&lt;ref&gt;Hindry (2011), p. x.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;\mathbb{N} \subset \mathbb{Z} \subset \mathbb{Q} \subset \mathbb{R} \subset \mathbb{C}&lt;/math&gt;
=== သဘာဝကိန်းများနှင့် ကိန်းပြည့်များ (Natural Numbers and Integers) ===
* '''[[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]]''' (Natural numbers)
*: [[အစု]] (set) &lt;math&gt;\mathbb{N} = \{0, 1, 2, 3, \dots\}&lt;/math&gt; သည် [[ပေါင်းခြင်း]] (addition) နှင့် [[မြှောက်ခြင်း]] (multiplication) အောက်တွင် [[အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ]] (closure property) ရှိသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ &lt;math&gt;\forall a, b \in \mathbb{N}, \; a+b \in \mathbb{N}, \; a\cdot b \in \mathbb{N}&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ [[နုတ်ခြင်း]] (subtraction) သို့မဟုတ် [[စားခြင်း (သင်္ချာ)|စားခြင်း]] (division) အောက်တွင်မူ အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ မရှိပါ။&lt;ref&gt;Nagel (2002), pp. 180–181.&lt;/ref&gt;
* '''[[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်များ]]'''
*: အစု &lt;math&gt;\mathbb{Z} = \{\dots, -2, -1, 0, 1, 2, \dots\}&lt;/math&gt; သည် [[ဖလှယ်ရ ကွင်း|ဖလှယ်ရကွင်း]] (commutative ring) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပေါင်းခြင်း၊ နုတ်ခြင်းနှင့် မြှောက်ခြင်းအောက်တွင် အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိရှိသော်လည်း စားခြင်းအောက်တွင် အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ မရှိပါ။&lt;ref&gt;Romanowski (2008), p. 304.&lt;/ref&gt;
=== ရာရှင်နယ်ကိန်းများ၊ ကိန်းစစ်များနှင့် ကိန်းထွေးများ (Rational, Real, and Complex Numbers) ===
* '''[[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]]'''
*: [[အစု]] &lt;math&gt;\mathbb{Q} = \left\{ \frac{a}{b} \;\Big|\; a \in \mathbb{Z}, \; b \in \mathbb{Z} \setminus \{0\} \right\}&lt;/math&gt; သည် [[ဖီးလ်ဒ်]] (field) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် [[ပေါင်းခြင်း]]၊ [[နုတ်ခြင်း]]၊ [[မြှောက်ခြင်း]]နှင့် သုညမဟုတ်သော (non-zero) [[ကိန်း]]ဖြင့် [[စားခြင်း (သင်္ချာ)|စားခြင်း]]အောက်တွင် [[အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ]] ရှိသည်။&lt;ref&gt;Gellert et al. (2012), pp. 30–33.&lt;/ref&gt; [[စုဆုံမှတ်|စုဆုံမှတ်များ]] (limits) ရယူခြင်း သို့မဟုတ် ယေဘုယျ ကိန်းရင်းရှာခြင်း (root extraction) အောက်တွင်မူ အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ မရှိပါ။ ဥပမာ &lt;math&gt;\sqrt{2} \notin \mathbb{Q}&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။
* '''[[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]]''' (Real numbers)
*: စံ အကွာအဝေးဖန်ရှင် (standard metric) &lt;math&gt;d(x, y) = |x - y|&lt;/math&gt; အောက်တွင် &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; ကို ပြည့်စုံစေခြင်း (completion) ဖြင့် ပြည့်စုံသော [[အာခီမီးဒီးစ်_ဂုဏ်သတ္တိ|အာခီမီးဒီးစ် ဖြစ်သော]] [[အစဉ်ကျသော ဖီးလ်ဒ်|အစဉ်ကျသည့် ဖီးလ်ဒ်]] (complete ordered Archimedean field) &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; ကို ရရှိသည်။&lt;ref&gt;Bloch (2011), p. 52.&lt;/ref&gt; &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; သည် အငယ်ဆုံး အထက်ကန့်သတ်ချက်ဂုဏ်သတ္တိ (least upper bound property) ကို ပြည့်မီသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ အထက်မှ ကန့်သတ်ချက်ရှိသော (bounded above) ဗလာမဟုတ်သော[[အစုပိုင်း]] (non-empty subset) တိုင်းတွင် [[အင်ဖီမမ် နှင့် စူပရီမမ်|စူပရီမမ်]] (supremum) ရှိသည်။ &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; သည် အပေါင်းကိန်းရင်းရှာခြင်းနှင့် ကိန်းစစ်[[လော့ဂရစ်သမ်|လော့ဂရစ်သမ်များ]] (real logarithms) အောက်တွင် အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိရှိသော်လည်း [[အနုတ်ကိန်း|အနုတ်ကိန်းများ]] (negative numbers) ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်းများ (square roots) အောက်တွင် အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ မရှိပါ။
* '''[[ကိန်းထွေး|ကိန်းထွေးများ]]''' (Complex numbers)
*: &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; ၏ အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာအပိတ် (algebraic closure) သည် &lt;math&gt;\mathbb{C} = \{ a + bi \mid a, b \in \mathbb{R}, \; i^2 = -1 \}&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Ward (2012), p. 55.&lt;/ref&gt;
'''[[အက္ခရာသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ်]]''' (Fundamental theorem of algebra)
ဒီဂရီ (degree) &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; ရှိသော ကိန်းသေမဟုတ်သည့် [[ပိုလီနိုမီရယ်]] (non-constant polynomial) &lt;math&gt;P(z) \in \mathbb{C}[z]&lt;/math&gt; တိုင်းတွင် ကိန်းထွေးကိန်းရင်း (complex roots) အတိအကျ &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; ခု ရှိသည်။ ဤရေတွက်မှုတွင် အထပ်ထပ်ပါဝင်မှု (multiplicity) ကို ထည့်သွင်းရေတွက်သည်။ ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;\mathbb{C}&lt;/math&gt; သည် အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာအပိတ်ဖြစ်သော (algebraically closed) ဖီးလ်ဒ် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Hindry (2011), p. x.&lt;/ref&gt;
== ကိန်းသီအိုရီဆိုင်ရာ အခြေခံများ (Number-Theoretic Foundations) ==
[[File:Clock group.svg|thumb|[[ဆိုက်ကလစ်အုပ်စု|ဆိုက်ကလစ်]] 12 နာရီမျက်နှာပြင် (cyclic 12-hour clock face) ဖြင့် ဖော်ပြထားသော [[မော်ဂျူလာ ဂဏန်းသင်္ချာ|မော်ဂျူလာဂဏန်းသင်္ချာ]] (modular arithmetic)။]]
=== စား၍ပြတ်ခြင်းနှင့် သုဒ္ဓဆခွဲကိန်းခွဲခြင်း (Divisibility and Prime Factorization) ===
&lt;math&gt;b \ne 0&lt;/math&gt; ဖြစ်သော &lt;math&gt;a, b \in \mathbb{Z}&lt;/math&gt; အတွက် &lt;math&gt;a = k \cdot b&lt;/math&gt; ကို ပြည့်မီသည့် [[ကိန်းပြည့်]] (integer) &lt;math&gt;k&lt;/math&gt; ရှိပါက &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; ကို စား၍ပြတ်သည် (divides) ဟု ခေါ်ပြီး &lt;math&gt;b \mid a&lt;/math&gt; ဖြင့် ဖော်ပြသည်။&lt;ref&gt;Page (2003), pp. 18–19.&lt;/ref&gt; ကိန်းပြည့် &lt;math&gt;p &gt; 1&lt;/math&gt; ၏ အပေါင်းဆခွဲကိန်းများ (positive divisors) သည် &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;p&lt;/math&gt; တို့သာ ဖြစ်ပါက &lt;math&gt;p&lt;/math&gt; ကို [[သုဒ္ဓကိန်း]] (prime number) ဟု ခေါ်သည်။
'''[[ဂဏန်းသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ်]]''' (Fundamental theorem of arithmetic)
ကိန်းပြည့် &lt;math&gt;n &gt; 1&lt;/math&gt; တိုင်းကို သုဒ္ဓကိန်းများ၏ ထပ်ကိန်းများ (prime powers) ပါဝင်သော [[မြှောက်လဒ်]] (product) အဖြစ် အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြနိုင်သည်။
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;n = p_1^{\alpha_1} p_2^{\alpha_2} \cdots p_k^{\alpha_k}&lt;/math&gt;
ဤနေရာတွင် &lt;math&gt;p_1 &lt; p_2 &lt; \dots &lt; p_k&lt;/math&gt; တို့သည် သုဒ္ဓကိန်းများဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;\alpha_i \in \mathbb{N}_{\ge 1}&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ဆခွဲကိန်းများ၏ အစီအစဉ်ကို ထည့်မစဉ််းစားပါက ဤသုဒ္ဓဆခွဲကိန်းခွဲခြင်း (prime factorization) သည် တစ်ခုတည်းသီးသန့် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Křížek, Somer, and Šolcová (2021), p. 23.&lt;/ref&gt;
'''[[ယူကလစ်၏ သီအိုရမ်]]''' (Euclid's theorem)
သုဒ္ဓကိန်းများ၏ [[အစု]] (set) သည် [[အနန္တ]] (infinite) ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Křížek, Somer, and Šolcová (2021), p. 25.&lt;/ref&gt;
=== မော်ဂျူလာဂဏန်းသင်္ချာ (Modular Arithmetic) ===
&lt;math&gt;m \in \mathbb{Z}_{\ge 2}&lt;/math&gt; ဟု ယူပါစို့။ [[ကိန်းပြည့်]] &lt;math&gt;a, b&lt;/math&gt; နှစ်ခု၏ ခြားနားခြင်းရလဒ် (difference) ကို &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; ဖြင့် စား၍ပြတ်ပါက ၎င်းတို့သည် [[မော်ဂျူလာ ဂဏန်းသင်္ချာ|မော်ဂျူလို]] &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; အရ ထပ်တူကျသည် (congruent modulo) ဟု ခေါ်သည်။&lt;ref&gt;Wallis (2011), pp. 303–304.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;a \equiv b \pmod m \iff m \mid (a - b)&lt;/math&gt;
မော်ဂျူလို &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; အရ [[ထပ်တူကျမှုဆက်သွယ်ချက်|ထပ်တူကျမှု]] (congruence) သည် [[ပေါင်းခြင်း]] (addition) နှင့် [[မြှောက်ခြင်း]] (multiplication) တို့နှင့် ကိုက်ညီသော [[ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက်]] (equivalence relation) ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;a_1 \equiv b_1 \pmod m \text{ and } a_2 \equiv b_2 \pmod m \implies a_1 + a_2 \equiv b_1 + b_2 \pmod m, \quad a_1 a_2 \equiv b_1 b_2 \pmod m&lt;/math&gt;
[[ထပ်တူညီမှုအတန်းအစား|အကြွင်းအတန်းအစားများ]] (residue classes) ၏ [[အစု]]သည် [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|စားလဒ်ကွင်း]] (quotient ring) &lt;math&gt;\mathbb{Z}/m\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ကို ဖွဲ့စည်းသည်။ &lt;math&gt;m = p&lt;/math&gt; သည် [[သုဒ္ဓကိန်း]]ဖြစ်ပါက &lt;math&gt;\mathbb{Z}/p\mathbb{Z}&lt;/math&gt; သည် [[အဆုံးရှိ ဖီးလ်ဒ်|အဆုံးရှိဖီးလ်ဒ်]] (finite field) ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Lerner and Lerner (2008), pp. 2807–2808.&lt;/ref&gt;
== နဂိုမှန်အဆိုအခြေခံအုတ်မြစ်များ (Axiomatic Foundations) ==
=== ဒက်ဒီကင်း-ပီအာနို နဂိုမှန်အဆိုများ (Dedekind–Peano Axioms) ===
ဒုတိယအဆင့် ယုတ္တိဗေဒ (second-order logic) ဖြင့် ဖော်ပြထားသော ဒက်ဒီကင်း-ပီအာနို [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုများ]] (Dedekind–Peano axioms) သည် [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]] (natural numbers) &lt;math&gt;(\mathbb{N}, 0, s)&lt;/math&gt; ကို တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] (unique isomorphism) အထိ တစ်ခုတည်းသီးသန့် သတ်မှတ်ဖော်ပြပေးသည်။ ဤဖော်ပြချက်တွင် [[အစု]] (set) &lt;math&gt;\mathbb{N}&lt;/math&gt;၊ ထူးခြားသော[[အစုဝင်]] (distinguished element) &lt;math&gt;0 \in \mathbb{N}&lt;/math&gt; နှင့် [[ဖန်ရှင်|နောက်ဆက်တွဲဖန်ရှင်]] (successor function) &lt;math&gt;s : \mathbb{N} \to \mathbb{N}&lt;/math&gt; တို့ကို အသုံးပြုသည်။&lt;ref&gt;Oliver (2005), p. 58.&lt;/ref&gt;
# &lt;math&gt;0 \in \mathbb{N}&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။
# &lt;math&gt;n \in \mathbb{N}&lt;/math&gt; တိုင်းအတွက် &lt;math&gt;s(n) \in \mathbb{N}&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။
# &lt;math&gt;m, n \in \mathbb{N}&lt;/math&gt; အားလုံးအတွက် &lt;math&gt;s(m) = s(n)&lt;/math&gt; ဖြစ်ပါက &lt;math&gt;m = n&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ နောက်ဆက်တွဲဖန်ရှင်၏ [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်မှု]] (injectivity) ဖြစ်သည်။
# &lt;math&gt;n \in \mathbb{N}&lt;/math&gt; အားလုံးအတွက် &lt;math&gt;s(n) \ne 0&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ &lt;math&gt;0&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;s&lt;/math&gt; ၏ [[ပုံရိပ်_နှင့်_မူလပုံရိပ်#ပုံရိပ်_(Image)|ပုံရိပ်]] (image) တွင် မပါဝင်ပါ။
# '''[[သင်္ချာဆိုင်ရာဆင့်ကဲသက်သေပြနည်း|ဆင့်ကဲသက်သေပြခြင်း]] နဂိုမှန်အဆို''' (Axiom of induction)
#: &lt;math&gt;K \subseteq \mathbb{N}&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;0 \in K&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;(\forall n \in K, \; s(n) \in K)&lt;/math&gt; တို့ကို ပြည့်မီပါက &lt;math&gt;K = \mathbb{N}&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Ongley and Carey (2013), pp. 26–27.&lt;/ref&gt;
&lt;math&gt;\mathbb{N}&lt;/math&gt; ပေါ်ရှိ [[ပေါင်းခြင်း]] (addition) နှင့် [[မြှောက်ခြင်း]] (multiplication) တို့ကို ထပ်ကျော့နည်းလမ်းဖြင့် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခြင်း (recursive definition) အသုံးပြု၍ အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်သည်။&lt;ref&gt;Taylor (2012), p. 8.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;\begin{aligned}
a + 0 &amp;= a, &amp; a + s(b) &amp;= s(a + b), \\
a \cdot 0 &amp;= 0, &amp; a \cdot s(b) &amp;= (a \cdot b) + a
\end{aligned}&lt;/math&gt;
=== အစုသီအိုရီနည်းကျ တည်ဆောက်ရေး (Set-Theoretic Construction) ===
ဇာမီလို-ဖရန်ကယ် [[အစုသီအိုရီ]] (Zermelo–Fraenkel set theory) ကို ZF ဟု အတိုကောက်ခေါ်သည်။ ဤသီအိုရီတွင် [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]]ကို ဖွန်နွိုင်းမန်း အော်ဒီနယ်များ (von Neumann ordinals) အဖြစ် အောက်ပါအတိုင်း တည်ဆောက်သည်။&lt;ref&gt;Cunningham (2016), pp. 83–84.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;0 = \varnothing, \qquad n+1 = s(n) = n \cup \{n\}&lt;/math&gt;
* [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] (ring) &lt;math&gt;\mathbb{Z}&lt;/math&gt; ကို [[အစု|စားလဒ်အစု]] (quotient set) &lt;math&gt;(\mathbb{N} \times \mathbb{N}) / \sim&lt;/math&gt; အဖြစ် တည်ဆောက်သည်။ ဤနေရာတွင် &lt;math&gt;(a, b) \sim (c, d) \iff a + d = b + c&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး [[အစီအစဉ်ကျအတွဲ|အတွဲ]] &lt;math&gt;(a,b)&lt;/math&gt; သည် ပုံစံတကျ ခြားနားခြင်းရလဒ် (formal difference) &lt;math&gt;a - b&lt;/math&gt; ကို ကိုယ်စားပြုသည်။&lt;ref&gt;Hamilton and Landin (2018), p. 133.&lt;/ref&gt;
* [[ဖီးလ်ဒ်]] (field) &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; ကို စားလဒ်အစု &lt;math&gt;(\mathbb{Z} \times (\mathbb{Z} \setminus \{0\})) / \sim&lt;/math&gt; အဖြစ် တည်ဆောက်သည်။ ဤနေရာတွင် &lt;math&gt;(a, b) \sim (c, d) \iff a \cdot d = b \cdot c&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး အတွဲ &lt;math&gt;(a,b)&lt;/math&gt; သည် [[အပိုင်းကိန်း]] (fraction) &lt;math&gt;a/b&lt;/math&gt; ကို ကိုယ်စားပြုသည်။&lt;ref&gt;Hamilton and Landin (2018), pp. 157–158.&lt;/ref&gt;
* ဖီးလ်ဒ် &lt;math&gt;\mathbb{R}&lt;/math&gt; ကို [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်းများ]]၏ [[ကော်ချီ ကိန်းစဉ်|ကော်ချီ ကိန်းစဉ်များ]] (rational Cauchy sequences) မှ သုညသို့ [[စုဆုံမှတ်|စုဆုံခြင်း]] (null-convergence) အရ ရရှိသော [[ထပ်တူညီမှုအတန်းအစား|ထပ်တူညီမှုအတန်းအစားများ]] (equivalence classes) ဖြင့် တည်ဆောက်နိုင်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ဒက်ဒီကင်း ဖြတ်ပိုင်းများ (Dedekind cuts) ဖြင့်လည်း တည်ဆောက်နိုင်သည်။ ၎င်းတို့သည် &lt;math&gt;\mathbb{Q}&lt;/math&gt; ၏ အစုခွဲစနစ်များ (partitions) &lt;math&gt;(A, B)&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;A&lt;/math&gt; သည် ဗလာမဟုတ်သည့် (non-empty) အပြင် အောက်သို့အပိတ်ဖြစ်သော (downward closed) အစု ဖြစ်ရမည်။ ထို့အပြင် &lt;math&gt;A&lt;/math&gt; တွင် အကြီးဆုံးတန်ဖိုး[[အစုဝင်]] (maximum element) မရှိရပါ။&lt;ref&gt;Hamilton and Landin (2018), p. 252.&lt;/ref&gt;
== ကိန်းစနစ်များနှင့် တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာအမှား (Numerical Systems and Computational Error) ==
=== နေရာလိုက် ကိန်းအခြေစနစ်များ (Positional Radix Systems) ===
နေရာလိုက် နျူမရယ်စနစ် (positional numeral system) သည် [[ကိန်းစစ်]] (real number) ကို လက္ခဏာ (sign) &lt;math&gt;\varepsilon \in \{-1, 1\}&lt;/math&gt;၊ ကိန်းအခြေ (radix) &lt;math&gt;b \in \mathbb{N}_{\ge 2}&lt;/math&gt; နှင့် ဂဏန်းများ (digits) &lt;math&gt;d_k \in \{0, 1, \dots, b-1\}&lt;/math&gt; တို့ဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြသည်။&lt;ref&gt;Ore (1948), pp. 2–3.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;N = \varepsilon \sum_{k=-\infty}^{m} d_k b^k&lt;/math&gt;
စံနမူနာများတွင် &lt;math&gt;b = 10&lt;/math&gt; ဖြစ်သော ဒသမကိန်းစနစ် (decimal system) နှင့် &lt;math&gt;b = 2&lt;/math&gt; ဖြစ်သော အခြေ 2 ကိန်းစနစ် (binary system) တို့ ပါဝင်သည်။
=== ရွေ့လျားဒသမမှတ် ဂဏန်းသင်္ချာနှင့် ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ ပျက်ယွင်းခြင်း (Floating-Point Arithmetic and Loss of Associativity) ===
IEEE 754 စံသတ်မှတ်ချက် (IEEE 754 standard) ကို အသုံးပြုသော ရွေ့လျားဒသမမှတ် ကိန်းစနစ်များ (floating-point systems) သည် အဆုံးရှိ၍ သုညမဟုတ်သော ပုံမှန်ပုံစံ[[ကိန်း|ကိန်းများ]] (finite non-zero normal numbers) ၏ တန်ဖိုးများကို အောက်ပါပုံစံဖြင့် ဖော်ပြသည်။&lt;ref&gt;Muller et al. (2009), pp. 13–16.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;x = (-1)^s \times m \times \beta^e&lt;/math&gt;
ဤနေရာတွင် &lt;math&gt;s \in \{0, 1\}&lt;/math&gt; သည် လက္ခဏာဘစ် (sign bit) ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; သည် သတ်မှတ်ထားသော တိကျမှု (fixed precision) &lt;math&gt;p&lt;/math&gt; ရှိသော အဓိကဂဏန်းပိုင်း (significand) ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;\beta&lt;/math&gt; သည် ကိန်းအခြေဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;e&lt;/math&gt; သည် ကန့်သတ်ချက်ရှိသော ထပ်ကိန်း (bounded exponent) ဖြစ်သည်။ အဆုံးရှိတိကျမှု (finite precision) နှင့် အနီးစပ်ဆုံးယူခြင်းအော်ပရေတာများ (rounding operators) &lt;math&gt;\operatorname{fl}(x)&lt;/math&gt; ကြောင့် ရွေ့လျားဒသမမှတ် ဂဏန်းသင်္ချာ (floating-point arithmetic) တွင် [[ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ]] (associativity) မပြည့်မီပါ။&lt;ref&gt;Stewart (2022), p. 26.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;\operatorname{fl}(\operatorname{fl}(a + b) + c) \ne \operatorname{fl}(a + \operatorname{fl}(b + c))&lt;/math&gt;
=== အပိုင်းအခြားဂဏန်းသင်္ချာ (Interval Arithmetic) ===
အပိုင်းအခြားဂဏန်းသင်္ချာ (interval arithmetic) သည် တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ မသေချာမှု (computational uncertainty) ကို ကန့်သတ်ရန် တိကျသည့် အမှတ်တန်ဖိုးများ (deterministic point values) အစား အပိတ်အပိုင်းအခြားများ (closed intervals) &lt;math&gt;[x_1, x_2]&lt;/math&gt; ကို အသုံးပြုသည်။&lt;ref&gt;Moore, Kearfott, and Cloud (2009), pp. 10–11.&lt;/ref&gt;
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;\begin{aligned}
{[x_1, x_2]} + [y_1, y_2] &amp;= [x_1 + y_1, x_2 + y_2], \\
{[x_1, x_2]} - [y_1, y_2] &amp;= [x_1 - y_2, x_2 - y_1], \\
{[x_1, x_2]} \times [y_1, y_2] &amp;= [\min(x_1 y_1, x_1 y_2, x_2 y_1, x_2 y_2), \; \max(x_1 y_1, x_1 y_2, x_2 y_1, x_2 y_2)]
\end{aligned}&lt;/math&gt;
=== အမှားပျံ့နှံ့ခြင်း (Error Propagation) ===
တိုင်းတာထားသော ကိန်းရှင်များ (measured variables) &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;y&lt;/math&gt; တွင် ပကတိအမှားများ (absolute errors) &lt;math&gt;\Delta x&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\Delta y&lt;/math&gt; ရှိသည်ဟု ယူပါစို့။ ထိုအခါ အောက်ပါကန့်သတ်ချက်များ ရရှိသည်။&lt;ref&gt;Higham (2002), pp. 3–5.&lt;/ref&gt;
* '''[[ပေါင်းခြင်း]]နှင့် [[နုတ်ခြင်း]]''' (Addition and subtraction)
*: ပကတိအမှားများသည် ပေါင်းခြင်းအတိုင်း စုပေါင်းတိုးပွားသည်။
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;\Delta(x \pm y) \le \Delta x + \Delta y&lt;/math&gt;
* '''[[မြှောက်ခြင်း]]နှင့် [[စားခြင်း (သင်္ချာ)|စားခြင်း]]''' (Multiplication and division)
*: နှိုင်းရအမှားများ (relative errors) သည် ပထမအဆင့် အဆိုးဆုံးအခြေအနေ ကန့်သတ်ချက်များ (first-order worst-case bounds) ကို အောက်ပါအတိုင်း ပြည့်မီသည်။
&lt;math display=&quot;block&quot;&gt;\frac{\Delta(x \cdot y)}{|x \cdot y|} \lesssim \frac{\Delta x}{|x|} + \frac{\Delta y}{|y|}, \qquad \frac{\Delta(x / y)}{|x / y|} \lesssim \frac{\Delta x}{|x|} + \frac{\Delta y}{|y|}&lt;/math&gt;
== ကိုးကား (References) ==
* {{Citation |last1=Bloch |first1=Ethan D. |title=The Real Numbers and Real Analysis |publisher=Springer Science &amp; Business Media |publication-place=New York |date=2011 |isbn=978-0-387-72177-4 |doi=10.1007/978-0-387-72177-4}}
* {{Citation |last1=Cunningham |first1=Daniel W. |title=Set Theory: A First Course |publisher=Cambridge University Press |publication-place=Cambridge |date=2016 |isbn=978-1-316-68204-3}}
* {{Citation |last1=Gellert |first1=W. |last2=Hellwich |first2=M. |last3=Kästner |first3=H. |last4=Küstner |first4=H. |title=The VNR Concise Encyclopedia of Mathematics |publisher=Springer Science &amp; Business Media |publication-place=Dordrecht |date=2012 |isbn=978-94-011-6982-0}}
* {{Citation |last1=Hamilton |first1=Norman T. |last2=Landin |first2=Joseph |title=Set Theory: The Structure of Arithmetic |publisher=Courier Dover Publications |publication-place=Mineola |date=2018 |isbn=978-0-486-83047-6}}
* {{Citation |last1=Higham |first1=Nicholas J. |title=Accuracy and Stability of Numerical Algorithms |edition=2nd |publisher=SIAM |publication-place=Philadelphia |date=2002 |isbn=978-0-89871-521-7 |doi=10.1137/1.9780898718027}}
* {{Citation |last1=Hindry |first1=Marc |title=Arithmetics |series=Universitext |publisher=Springer-Verlag |publication-place=London |date=2011 |isbn=978-1-4471-2130-5 |doi=10.1007/978-1-4471-2131-2}}
* {{Citation |last1=Kay |first1=Anthony |title=Number Systems: A Path into Rigorous Mathematics |publisher=CRC Press |publication-place=Boca Raton |date=2021 |isbn=978-0-429-60776-9}}
* {{Citation |last1=Klose |first1=Orval M. |title=The Number Systems and Operations of Arithmetic |publisher=Pergamon Press |publication-place=Oxford |date=2014 |isbn=978-1-4831-3709-4}}
* {{Citation |last1=Křížek |first1=Michal |last2=Somer |first2=Lawrence |last3=Šolcová |first3=Alena |title=From Great Discoveries in Number Theory to Applications |publisher=Springer Nature |publication-place=Cham |date=2021 |isbn=978-3-030-83899-7 |doi=10.1007/978-3-030-83899-7}}
* {{Citation |last1=Lerner |first1=Brenda Wilmoth |last2=Lerner |first2=K. Lee |title=The Gale Encyclopedia of Science |edition=4th |chapter=Modular Arithmetic |publisher=Gale |publication-place=Detroit |date=2008 |pages=2807–2808 |isbn=978-1-4144-2877-2}}
* {{Citation |last1=Mazzola |first1=Guerino |last2=Milmeister |first2=Gérard |last3=Weissmann |first3=Jody |title=Comprehensive Mathematics for Computer Scientists 1 |publisher=Springer-Verlag |publication-place=Berlin |date=2004 |isbn=978-3-540-20835-8}}
* {{Citation |last1=Moore |first1=Ramon E. |last2=Kearfott |first2=R. Baker |last3=Cloud |first3=Michael J. |title=Introduction to Interval Analysis |publisher=SIAM |publication-place=Philadelphia |date=2009 |isbn=978-0-89871-669-6 |doi=10.1137/1.9780898719291}}
* {{Citation |last1=Muller |first1=Jean-Michel |last2=Brisebarre |first2=Nicolas |last3=Dinechin |first3=Florent de |last4=Jeannerod |first4=Claude-Pierre |last5=Lefèvre |first5=Vincent |last6=Melquiond |first6=Guillaume |last7=Revol |first7=Nathalie |last8=Stehlé |first8=Damien |last9=Torres |first9=Serge |title=Handbook of Floating-Point Arithmetic |publisher=Birkhäuser |publication-place=Boston |date=2009 |isbn=978-0-8176-4705-6 |doi=10.1007/978-0-8176-4705-6}}
* {{Citation |last1=Nagel |first1=Rob |title=U-X-L Encyclopedia of Science |volume=1 |publisher=U-X-L |publication-place=Detroit |date=2002 |pages=177–181 |isbn=978-0-7876-5440-5}}
* {{Citation |last1=Oliver |first1=Alexander D. |editor1-last=Honderich |editor1-first=Ted |title=The Oxford Companion to Philosophy |edition=2nd |chapter=Arithmetic, Foundations of |publisher=Oxford University Press |publication-place=Oxford |date=2005 |pages=58 |isbn=978-0-19-926479-7}}
* {{Citation |last1=Ore |first1=Øystein |title=Number Theory and Its History |publisher=McGraw-Hill |publication-place=New York |date=1948}}
* {{Citation |last1=Page |first1=David |title=Encyclopedia of Physical Science and Technology |edition=3rd |chapter=Number Theory, Elementary |publisher=Academic Press |publication-place=San Diego |date=2003 |pages=15–35 |isbn=978-0-12-227410-7}}
* {{Citation |last1=Romanowski |first1=Perry |editor1-last=Lerner |editor1-first=Brenda Wilmoth |editor2-last=Lerner |editor2-first=K. Lee |title=The Gale Encyclopedia of Science |edition=4th |chapter=Arithmetic |publisher=Gale |publication-place=Detroit |date=2008 |pages=302–304 |isbn=978-1-4144-2877-2}}
* {{Citation |last1=Stewart |first1=David E. |title=Dynamics and Numerical Simulations |publisher=SIAM |publication-place=Philadelphia |date=2022 |isbn=978-1-61197-744-8}}
* {{Citation |last1=Taylor |first1=Courtney |title=Foundations of Mathematics |publisher=OpenStax |date=2012}}
* {{Citation |last1=Wallis |first1=W. D. |title=A Beginner's Guide to Discrete Mathematics |edition=2nd |publisher=Birkhäuser |publication-place=New York |date=2011 |isbn=978-0-8176-8285-9 |doi=10.1007/978-0-8176-8286-6}}
* {{Citation |last1=Ward |first1=J. P. |title=Quaternions and Cayley Numbers: Algebra and Applications |publisher=Springer Science &amp; Business Media |publication-place=Dordrecht |date=2012 |isbn=978-94-011-5768-1}}
[[Category:ဂဏန်းသင်္ချာ]]</text>
      <sha1>ab6q7a1bh0gig0gpjh4d8xa3wyjgzqv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.ထ.က(၁)သင်္ကန်းကျွန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17113</id>
    <revision>
      <id>1060084</id>
      <parentid>1051445</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T12:40:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56740-80</username>
        <id>149945</id>
      </contributor>
      <origin>1060084</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8795" sha1="c0z5lkyu8mrkgi9a9kdx0s3hf6rov0g" xml:space="preserve">{{Infobox school
| name = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း
| image= 
| caption = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း
| logo = [[File:Logo of behs 1 thingyankyun.PNG|150px]]
| motto = ပညာရေးဖြင့် ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ကြီးကို တည်ဆောက်အံ့။
| motto_translation = 
| established = ၁၉၄၅
| type =အများဆိုင်
| acres =
| founder = 
| principal = ဒေါ် စန်းစန်းမြင့်
| faculty = 
| students = ၁,၀၀၀ဦးကျော်ခန့်
| mascot = 
| colors = အဖြူ နှင့် အစိမ်း
| city = [[ရန်ကုန်မြို့]]
| state = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
| country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| website =
| grades = ဆဌမတန်း - ဒွာဒဿမတန်း
Grade 6 - Grade 12
| address = ဘုရားလမ်း၊ လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး ၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်
| newspaper = 
| yearbook =  
| nickname = ထ(၁)သင်္ဃန်းကျွန်း
| schoolnumber = ၁
| schoolboard =
|teaching_staff=၄၀ဦးကျော်ခန့်}}
'''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် [[သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်]] ၊[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] ၊[[ရန်ကုန်မြို့]] ၊လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး၊ ဘုရားလမ်းအနီး၊  (စလိန်း/က) ရပ်ကွက်၊ ဘုရားလမ်းမှတ်တိုင်ရှေ့ တွင် တည်ရှိသည်။ မြို့လယ်မှ ၁၀ကီလိုမီတာအကွာ၊ [[သင်္ဃန်းကျွန်းစံပြဆေးရုံ|စံပြဆေးရုံ]] နှင့် ကျိုက္ကစံဆံတော်ရှင်စေတီတော်ကြီးအနီးတွင်တည်ရှိသည်။ '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်းခရိုင်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ထင်ရှားပြီး အောင်ချက်ကောင်းသော အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းကြီးများထဲတွင် တစ်ကျောင်းအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ဆဠမတန်းမှ ဒွဒဿမတန်း (Grade 6 - Grade 12) အထိ ပညာသင်ကြားနိုင်သည်။

== ကျောင်းအဆောက်အဦးများ ==
'''သ‌ပြေဆောင်'''
* ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၁၁ ခန်း၊ ဘုရားခန်း ၁ ခန်း၊ &quot;သပြေခန်းမ&quot; ဟောပြောပွဲခန်းမ ၁ ခု၊ လှေခါး ၄ ခု
* မြေညီထပ် - ကျောင်းအုပ်ရုံးခန်း၊ အစည်းအဝေးခန်း၊ စတိုခန်း၊ စာရေးရုံးခန်း၊ နားနေဆောင် ၂ ခု၊ ကွန်ပြူတာခန်း၊ စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ အရန်စာသင်ခန်း ၁ ခန်း၊ ဓာတုဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ရူပဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ဇီဝဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ လှေခါး၊ အိမ်သာ

'''ပိတောက်ဆောင်'''
* ပထမထပ် - စာသင်ခန်း  ၄ ခန်း၊ လှေခါး 
* မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး

'''အင်ကြင်း‌ဆောင်'''
* မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း

'''သရဖီဆောင်'''(အလျား ၁၁၅ပေ၊ အနံ ၃၀ပေ၊ အမြင့် ၄၀ပေ) 
* ဒုတိယထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း
* ပထမထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း
* မြေညီထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း

'''ခရေဆောင်'''
* ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၆ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း
* မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၇ ခန်း၊ အိမ်သာ

သပြေဆောင်၏တည်ဆောက်ပုံမှာ '''Education''' ကိုကိုယ်စားပြုသည် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ '''E''' ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့တည်ဆောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်မှာ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]တွင်း ပညာရေးအဆောက်အအုံဖြစ်ကြောင်းသိစေလိုခြင်းဖြစ်သည်။

စနစ်သစ် ဒဿမတန်း(Grade-10) မြန်မာစာဖတ်စာအုပ် စာမျက်နှာ ၂၅ တွင် အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် မှ ကျောင်းသားဟောင်းစာရေးဆရာ [[မင်းလူ]]&lt;ref&gt;{{Cite book |date=2025-08-19 |title=မင်းလူ |url=https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%B0&amp;oldid=917284 |language=my}}&lt;/ref&gt; ၏ '''စာပေအင်တာဗျူး (နှစ်ဦးအပြန်အလှန်အပြောပုံစံ)''' တွင် '''(သင်္ကန်းကျွန်း အ ထ က ၁)''' ဟု မှတ်တမ်းတင်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |first=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |date=2020 |year=2020 |title=မြန်မာစာ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ဒဿမတန်း |publisher=ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |location=Myanmar |publication-date=2020 |pages=page=25 |language=မြန်မာစာ}}&lt;/ref&gt;
== ထင်ရှားသောနေရာများ ==
* နဝဒေးစာကြည့်တိုက်
* စိန်ရတုအထိမ်းအမှတ်သစ်ပင်
* သပြေခန်းမ
* မုန့်ဈေးတန်း
* ကျောင်းတွင်းဆေးပေးခန်း
* ကျွန်းပင်ကြီးများ

== ထင်ရှားသော ကျောင်းသား/ကျောင်းသားဟောင်းများ ==
အ.ထ.က (၁) သင်္ဃန်းကျွန်းမှ ထင်းရှားသောပုဂ္ဂိုလ် အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ထဲမှ အချို့မှာ အောက်ပါတိုင်း ဖြစ်သည်။

=== နိုင်ငံရေးသမားများ ===
* [[မိုးသီးဇွန်]]
* [[မင်းကိုနိုင်]]

=== စာရေးဆရာများ ===
* [[မင်းလူ]]
* [[နေရီ]]
* [[ဦးအေးချစ် EEAC]]

=== အတတ်ပညာရှင်များ ===
မြန်မာနိုင်ငံခရစ်ယာန်မျက်မမြင်များမိတ်သဟာယမှ
* [[ဦးသိန်းလွင်]]

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [http://behs1school.blogspot.com/ Blogspot web]
* [http://behs1school.blogspot.com/2012_07_01_archive.html ကျောင်းဓာတ်ပုံများ]
* ပညာစင်စစ် သင်္ဃန်းကျွန်းတစ်

[[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ|သင်္ကန်းကျွန်း]]</text>
      <sha1>c0z5lkyu8mrkgi9a9kdx0s3hf6rov0g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060085</id>
      <parentid>1060084</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T12:47:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56740-80</username>
        <id>149945</id>
      </contributor>
      <origin>1060085</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9305" sha1="t863vt50jl4pdfkw9fwis24mo20jyx3" xml:space="preserve">{{Infobox school
| name = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း
| image= 
| caption = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း
| logo = [[File:Logo of behs 1 thingyankyun.PNG|150px]]
| motto = ပညာရေးဖြင့် ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ကြီးကို တည်ဆောက်အံ့။
| motto_translation = 
| established = ၁၉၄၅
| type =အများဆိုင်
| acres =
| founder = 
| principal = ဒေါ် စန်းစန်းမြင့်
| faculty = 
| students = ၁,၀၀၀ဦးကျော်ခန့်
| mascot = 
| colors = အဖြူ နှင့် အစိမ်း
| city = [[ရန်ကုန်မြို့]]
| state = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
| country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| website =
| grades = ဆဌမတန်း - ဒွာဒဿမတန်း
Grade 6 - Grade 12
| address = ဘုရားလမ်း၊ လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး ၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်
| newspaper = 
| yearbook =  
| nickname = ထ(၁)သင်္ဃန်းကျွန်း
| schoolnumber = ၁
| schoolboard =
|teaching_staff=၄၀ဦးကျော်ခန့်}}
'''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် [[သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်]] ၊[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] ၊[[ရန်ကုန်မြို့]] ၊လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး၊ ဘုရားလမ်းအနီး၊  (စလိန်း/က) ရပ်ကွက်၊ ဘုရားလမ်းမှတ်တိုင်ရှေ့ တွင် တည်ရှိသည်။ မြို့လယ်မှ ၁၀ကီလိုမီတာအကွာ၊ [[သင်္ဃန်းကျွန်းစံပြဆေးရုံ|စံပြဆေးရုံ]] နှင့် ကျိုက္ကစံဆံတော်ရှင်စေတီတော်ကြီးအနီးတွင်တည်ရှိသည်။ '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်းခရိုင်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ထင်ရှားပြီး အောင်ချက်ကောင်းသော အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းကြီးများထဲတွင် တစ်ကျောင်းအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ဆဠမတန်းမှ ဒွဒဿမတန်း (Grade 6 - Grade 12) အထိ ပညာသင်ကြားနိုင်သည်။

== ကျောင်းအဆောက်အဦးများ ==
'''သ‌ပြေဆောင်'''
* ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၁၁ ခန်း၊ ဘုရားခန်း ၁ ခန်း၊ &quot;သပြေခန်းမ&quot; ဟောပြောပွဲခန်းမ ၁ ခု၊ လှေခါး ၄ ခု
* မြေညီထပ် - ကျောင်းအုပ်ရုံးခန်း၊ အစည်းအဝေးခန်း၊ စတိုခန်း၊ စာရေးရုံးခန်း၊ နားနေဆောင် ၂ ခု၊ ကွန်ပြူတာခန်း၊ စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ အရန်စာသင်ခန်း ၁ ခန်း၊ ဓာတုဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ရူပဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ဇီဝဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ လှေခါး၊ အိမ်သာ

'''ပိတောက်ဆောင်'''
* ပထမထပ် - စာသင်ခန်း  ၄ ခန်း၊ လှေခါး 
* မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး

'''အင်ကြင်း‌ဆောင်'''
* မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း

'''သရဖီဆောင်'''(အလျား ၁၁၅ပေ၊ အနံ ၃၀ပေ၊ အမြင့် ၄၀ပေ) 
* ဒုတိယထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း
* ပထမထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း
* မြေညီထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း

'''ခရေဆောင်'''
* ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၆ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း
* မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၇ ခန်း၊ အိမ်သာ

သပြေဆောင်၏တည်ဆောက်ပုံမှာ '''Education''' ကိုကိုယ်စားပြုသည် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ '''E''' ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့တည်ဆောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်မှာ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]တွင်း ပညာရေးအဆောက်အအုံဖြစ်ကြောင်းသိစေလိုခြင်းဖြစ်သည်။

စနစ်သစ် ဒဿမတန်း(Grade-10) မြန်မာစာဖတ်စာအုပ် စာမျက်နှာ ၂၅ တွင် အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် မှ ကျောင်းသားဟောင်းစာရေးဆရာ [[မင်းလူ]]&lt;ref&gt;{{Cite book |date=2025-08-19 |title=မင်းလူ |url=https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%B0&amp;oldid=917284 |language=my}}&lt;/ref&gt; ၏ '''စာပေအင်တာဗျူး (နှစ်ဦးအပြန်အလှန်အပြောပုံစံ)''' တွင် '''(သင်္ကန်းကျွန်း အ ထ က ၁)''' ဟု မှတ်တမ်းတင်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |first=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |date=2020 |year=2020 |title=မြန်မာစာ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ဒဿမတန်း |publisher=ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |location=Myanmar |publication-date=2020 |pages=page=25 |language=မြန်မာစာ}}&lt;/ref&gt;
== ထင်ရှားသောနေရာများ ==
* နဝဒေးစာကြည့်တိုက်
* စိန်ရတုအထိမ်းအမှတ်သစ်ပင်
* သပြေခန်းမ
* မုန့်ဈေးတန်း
* ကျောင်းတွင်းဆေးပေးခန်း
* ကျွန်းပင်ကြီးများ

== ထင်ရှားသော ကျောင်းသား/ကျောင်းသားဟောင်းများ ==
အ.ထ.က (၁) သင်္ဃန်းကျွန်းမှ ထင်းရှားသောပုဂ္ဂိုလ် အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ထဲမှ အချို့မှာ အောက်ပါတိုင်း ဖြစ်သည်။

=== နိုင်ငံရေးသမားများ ===
* [[မိုးသီးဇွန်]]
* [[မင်းကိုနိုင်]]

=== စာရေးဆရာများ ===
* [[မင်းလူ]]
* [[နေရီ]]
* [[ဦးအေးချစ် EEAC]]

=== အတတ်ပညာရှင်များ ===
မြန်မာနိုင်ငံခရစ်ယာန်မျက်မမြင်များမိတ်သဟာယမှ
* [[ဦးသိန်းလွင်]]

=== ပြင်ဆင်သူ ===
အထက(၁) သင်္ယန်းကျွန်းမှ G10 ကောင်းသားတစ်ဦး (2026-2027)&lt;ref&gt;{{Cite book |date=2026-10-25 |title=အ.ထ.က(၁)သင်္ကန်းကျွန်း |url=https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%A1.%E1%80%91.%E1%80%80(%E1%81%81)%E1%80%9E%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8&amp;oldid=1060084 |language=my}}&lt;/ref&gt;

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [http://behs1school.blogspot.com/ Blogspot web]
* [http://behs1school.blogspot.com/2012_07_01_archive.html ကျောင်းဓာတ်ပုံများ]
* &quot;ပညာစင်စစ် သင်္ဃန်းကျွန်းတစ်&quot;
[[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ|သင်္ကန်းကျွန်း]]</text>
      <sha1>t863vt50jl4pdfkw9fwis24mo20jyx3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060086</id>
      <parentid>1060085</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T12:48:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56740-80</username>
        <id>149945</id>
      </contributor>
      <origin>1060086</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9308" sha1="2g9mwe2r66rwoo2ykem1ai42utdyoqh" xml:space="preserve">{{Infobox school
| name = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း
| image= 
| caption = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း
| logo = [[File:Logo of behs 1 thingyankyun.PNG|150px]]
| motto = ပညာရေးဖြင့် ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ကြီးကို တည်ဆောက်အံ့။
| motto_translation = 
| established = ၁၉၄၅
| type =အများဆိုင်
| acres =
| founder = 
| principal = ဒေါ် စန်းစန်းမြင့်
| faculty = 
| students = ၁,၀၀၀ဦးကျော်ခန့်
| mascot = 
| colors = အဖြူ နှင့် အစိမ်း
| city = [[ရန်ကုန်မြို့]]
| state = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
| country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| website =
| grades = ဆဌမတန်း - ဒွာဒဿမတန်း
Grade 6 - Grade 12
| address = ဘုရားလမ်း၊ လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး ၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်
| newspaper = 
| yearbook =  
| nickname = ထ(၁)သင်္ဃန်းကျွန်း
| schoolnumber = ၁
| schoolboard =
|teaching_staff=၄၀ဦးကျော်ခန့်}}
'''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် [[သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်]] ၊[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] ၊[[ရန်ကုန်မြို့]] ၊လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး၊ ဘုရားလမ်းအနီး၊  (စလိန်း/က) ရပ်ကွက်၊ ဘုရားလမ်းမှတ်တိုင်ရှေ့ တွင် တည်ရှိသည်။ မြို့လယ်မှ ၁၀ကီလိုမီတာအကွာ၊ [[သင်္ဃန်းကျွန်းစံပြဆေးရုံ|စံပြဆေးရုံ]] နှင့် ကျိုက္ကစံဆံတော်ရှင်စေတီတော်ကြီးအနီးတွင်တည်ရှိသည်။ '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်းခရိုင်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ထင်ရှားပြီး အောင်ချက်ကောင်းသော အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းကြီးများထဲတွင် တစ်ကျောင်းအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ဆဠမတန်းမှ ဒွဒဿမတန်း (Grade 6 - Grade 12) အထိ ပညာသင်ကြားနိုင်သည်။

== ကျောင်းအဆောက်အဦးများ ==
'''သ‌ပြေဆောင်'''
* ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၁၁ ခန်း၊ ဘုရားခန်း ၁ ခန်း၊ &quot;သပြေခန်းမ&quot; ဟောပြောပွဲခန်းမ ၁ ခု၊ လှေခါး ၄ ခု
* မြေညီထပ် - ကျောင်းအုပ်ရုံးခန်း၊ အစည်းအဝေးခန်း၊ စတိုခန်း၊ စာရေးရုံးခန်း၊ နားနေဆောင် ၂ ခု၊ ကွန်ပြူတာခန်း၊ စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ အရန်စာသင်ခန်း ၁ ခန်း၊ ဓာတုဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ရူပဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ဇီဝဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ လှေခါး၊ အိမ်သာ

'''ပိတောက်ဆောင်'''
* ပထမထပ် - စာသင်ခန်း  ၄ ခန်း၊ လှေခါး 
* မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး

'''အင်ကြင်း‌ဆောင်'''
* မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း

'''သရဖီဆောင်'''(အလျား ၁၁၅ပေ၊ အနံ ၃၀ပေ၊ အမြင့် ၄၀ပေ) 
* ဒုတိယထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း
* ပထမထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း
* မြေညီထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း

'''ခရေဆောင်'''
* ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၆ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း
* မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၇ ခန်း၊ အိမ်သာ

သပြေဆောင်၏တည်ဆောက်ပုံမှာ '''Education''' ကိုကိုယ်စားပြုသည် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ '''E''' ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့တည်ဆောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်မှာ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]တွင်း ပညာရေးအဆောက်အအုံဖြစ်ကြောင်းသိစေလိုခြင်းဖြစ်သည်။

စနစ်သစ် ဒဿမတန်း(Grade-10) မြန်မာစာဖတ်စာအုပ် စာမျက်နှာ ၂၅ တွင် အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် မှ ကျောင်းသားဟောင်းစာရေးဆရာ [[မင်းလူ]]&lt;ref&gt;{{Cite book |date=2025-08-19 |title=မင်းလူ |url=https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%B0&amp;oldid=917284 |language=my}}&lt;/ref&gt; ၏ '''စာပေအင်တာဗျူး (နှစ်ဦးအပြန်အလှန်အပြောပုံစံ)''' တွင် '''(သင်္ကန်းကျွန်း အ ထ က ၁)''' ဟု မှတ်တမ်းတင်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |first=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |date=2020 |year=2020 |title=မြန်မာစာ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ဒဿမတန်း |publisher=ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |location=Myanmar |publication-date=2020 |pages=page=25 |language=မြန်မာစာ}}&lt;/ref&gt;
== ထင်ရှားသောနေရာများ ==
* နဝဒေးစာကြည့်တိုက်
* စိန်ရတုအထိမ်းအမှတ်သစ်ပင်
* သပြေခန်းမ
* မုန့်ဈေးတန်း
* ကျောင်းတွင်းဆေးပေးခန်း
* ကျွန်းပင်ကြီးများ

== ထင်ရှားသော ကျောင်းသား/ကျောင်းသားဟောင်းများ ==
အ.ထ.က (၁) သင်္ဃန်းကျွန်းမှ ထင်းရှားသောပုဂ္ဂိုလ် အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ထဲမှ အချို့မှာ အောက်ပါတိုင်း ဖြစ်သည်။

=== နိုင်ငံရေးသမားများ ===
* [[မိုးသီးဇွန်]]
* [[မင်းကိုနိုင်]]

=== စာရေးဆရာများ ===
* [[မင်းလူ]]
* [[နေရီ]]
* [[ဦးအေးချစ် EEAC]]

=== အတတ်ပညာရှင်များ ===
မြန်မာနိုင်ငံခရစ်ယာန်မျက်မမြင်များမိတ်သဟာယမှ
* [[ဦးသိန်းလွင်]]

=== ပြင်ဆင်သူ ===
အထက(၁) သင်္ယန်းကျွန်းမှ G10 ကျောင်းသားတစ်ဦး (2026-2027)&lt;ref&gt;{{Cite book |date=2026-10-25 |title=အ.ထ.က(၁)သင်္ကန်းကျွန်း |url=https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%A1.%E1%80%91.%E1%80%80(%E1%81%81)%E1%80%9E%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8&amp;oldid=1060084 |language=my}}&lt;/ref&gt;

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [http://behs1school.blogspot.com/ Blogspot web]
* [http://behs1school.blogspot.com/2012_07_01_archive.html ကျောင်းဓာတ်ပုံများ]
* &quot;ပညာစင်စစ် သင်္ဃန်းကျွန်းတစ်&quot;
[[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ|သင်္ကန်းကျွန်း]]</text>
      <sha1>2g9mwe2r66rwoo2ykem1ai42utdyoqh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060103</id>
      <parentid>1060086</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T14:24:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-56740-80|~2026-56740-80]] ([[User talk:~2026-56740-80|ဆွေးနွေးချက်]]) ၏ မူဟောင်း [[Special:Diff/1060086|1060086]] ကို ပြန်ပြင်လိုက်သည်</comment>
      <origin>1060103</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9305" sha1="t863vt50jl4pdfkw9fwis24mo20jyx3" xml:space="preserve">{{Infobox school
| name = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း
| image= 
| caption = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း
| logo = [[File:Logo of behs 1 thingyankyun.PNG|150px]]
| motto = ပညာရေးဖြင့် ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ကြီးကို တည်ဆောက်အံ့။
| motto_translation = 
| established = ၁၉၄၅
| type =အများဆိုင်
| acres =
| founder = 
| principal = ဒေါ် စန်းစန်းမြင့်
| faculty = 
| students = ၁,၀၀၀ဦးကျော်ခန့်
| mascot = 
| colors = အဖြူ နှင့် အစိမ်း
| city = [[ရန်ကုန်မြို့]]
| state = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
| country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| website =
| grades = ဆဌမတန်း - ဒွာဒဿမတန်း
Grade 6 - Grade 12
| address = ဘုရားလမ်း၊ လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး ၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်
| newspaper = 
| yearbook =  
| nickname = ထ(၁)သင်္ဃန်းကျွန်း
| schoolnumber = ၁
| schoolboard =
|teaching_staff=၄၀ဦးကျော်ခန့်}}
'''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် [[သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်]] ၊[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] ၊[[ရန်ကုန်မြို့]] ၊လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး၊ ဘုရားလမ်းအနီး၊  (စလိန်း/က) ရပ်ကွက်၊ ဘုရားလမ်းမှတ်တိုင်ရှေ့ တွင် တည်ရှိသည်။ မြို့လယ်မှ ၁၀ကီလိုမီတာအကွာ၊ [[သင်္ဃန်းကျွန်းစံပြဆေးရုံ|စံပြဆေးရုံ]] နှင့် ကျိုက္ကစံဆံတော်ရှင်စေတီတော်ကြီးအနီးတွင်တည်ရှိသည်။ '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်းခရိုင်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ထင်ရှားပြီး အောင်ချက်ကောင်းသော အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းကြီးများထဲတွင် တစ်ကျောင်းအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ဆဠမတန်းမှ ဒွဒဿမတန်း (Grade 6 - Grade 12) အထိ ပညာသင်ကြားနိုင်သည်။

== ကျောင်းအဆောက်အဦးများ ==
'''သ‌ပြေဆောင်'''
* ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၁၁ ခန်း၊ ဘုရားခန်း ၁ ခန်း၊ &quot;သပြေခန်းမ&quot; ဟောပြောပွဲခန်းမ ၁ ခု၊ လှေခါး ၄ ခု
* မြေညီထပ် - ကျောင်းအုပ်ရုံးခန်း၊ အစည်းအဝေးခန်း၊ စတိုခန်း၊ စာရေးရုံးခန်း၊ နားနေဆောင် ၂ ခု၊ ကွန်ပြူတာခန်း၊ စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ အရန်စာသင်ခန်း ၁ ခန်း၊ ဓာတုဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ရူပဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ဇီဝဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ လှေခါး၊ အိမ်သာ

'''ပိတောက်ဆောင်'''
* ပထမထပ် - စာသင်ခန်း  ၄ ခန်း၊ လှေခါး 
* မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး

'''အင်ကြင်း‌ဆောင်'''
* မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း

'''သရဖီဆောင်'''(အလျား ၁၁၅ပေ၊ အနံ ၃၀ပေ၊ အမြင့် ၄၀ပေ) 
* ဒုတိယထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း
* ပထမထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း
* မြေညီထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း

'''ခရေဆောင်'''
* ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၆ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း
* မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၇ ခန်း၊ အိမ်သာ

သပြေဆောင်၏တည်ဆောက်ပုံမှာ '''Education''' ကိုကိုယ်စားပြုသည် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ '''E''' ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့တည်ဆောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်မှာ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]တွင်း ပညာရေးအဆောက်အအုံဖြစ်ကြောင်းသိစေလိုခြင်းဖြစ်သည်။

စနစ်သစ် ဒဿမတန်း(Grade-10) မြန်မာစာဖတ်စာအုပ် စာမျက်နှာ ၂၅ တွင် အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် မှ ကျောင်းသားဟောင်းစာရေးဆရာ [[မင်းလူ]]&lt;ref&gt;{{Cite book |date=2025-08-19 |title=မင်းလူ |url=https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%B0&amp;oldid=917284 |language=my}}&lt;/ref&gt; ၏ '''စာပေအင်တာဗျူး (နှစ်ဦးအပြန်အလှန်အပြောပုံစံ)''' တွင် '''(သင်္ကန်းကျွန်း အ ထ က ၁)''' ဟု မှတ်တမ်းတင်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |first=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |date=2020 |year=2020 |title=မြန်မာစာ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ဒဿမတန်း |publisher=ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |location=Myanmar |publication-date=2020 |pages=page=25 |language=မြန်မာစာ}}&lt;/ref&gt;
== ထင်ရှားသောနေရာများ ==
* နဝဒေးစာကြည့်တိုက်
* စိန်ရတုအထိမ်းအမှတ်သစ်ပင်
* သပြေခန်းမ
* မုန့်ဈေးတန်း
* ကျောင်းတွင်းဆေးပေးခန်း
* ကျွန်းပင်ကြီးများ

== ထင်ရှားသော ကျောင်းသား/ကျောင်းသားဟောင်းများ ==
အ.ထ.က (၁) သင်္ဃန်းကျွန်းမှ ထင်းရှားသောပုဂ္ဂိုလ် အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ထဲမှ အချို့မှာ အောက်ပါတိုင်း ဖြစ်သည်။

=== နိုင်ငံရေးသမားများ ===
* [[မိုးသီးဇွန်]]
* [[မင်းကိုနိုင်]]

=== စာရေးဆရာများ ===
* [[မင်းလူ]]
* [[နေရီ]]
* [[ဦးအေးချစ် EEAC]]

=== အတတ်ပညာရှင်များ ===
မြန်မာနိုင်ငံခရစ်ယာန်မျက်မမြင်များမိတ်သဟာယမှ
* [[ဦးသိန်းလွင်]]

=== ပြင်ဆင်သူ ===
အထက(၁) သင်္ယန်းကျွန်းမှ G10 ကောင်းသားတစ်ဦး (2026-2027)&lt;ref&gt;{{Cite book |date=2026-10-25 |title=အ.ထ.က(၁)သင်္ကန်းကျွန်း |url=https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%A1.%E1%80%91.%E1%80%80(%E1%81%81)%E1%80%9E%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8&amp;oldid=1060084 |language=my}}&lt;/ref&gt;

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [http://behs1school.blogspot.com/ Blogspot web]
* [http://behs1school.blogspot.com/2012_07_01_archive.html ကျောင်းဓာတ်ပုံများ]
* &quot;ပညာစင်စစ် သင်္ဃန်းကျွန်းတစ်&quot;
[[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ|သင်္ကန်းကျွန်း]]</text>
      <sha1>t863vt50jl4pdfkw9fwis24mo20jyx3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060104</id>
      <parentid>1060103</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T14:25:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-56740-80|~2026-56740-80]] ([[User talk:~2026-56740-80|ဆွေးနွေးချက်]]) ၏ မူဟောင်း [[Special:Diff/1060085|1060085]] ကို ပြန်ပြင်လိုက်သည်</comment>
      <origin>1060104</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8795" sha1="c0z5lkyu8mrkgi9a9kdx0s3hf6rov0g" xml:space="preserve">{{Infobox school
| name = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း
| image= 
| caption = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း
| logo = [[File:Logo of behs 1 thingyankyun.PNG|150px]]
| motto = ပညာရေးဖြင့် ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ကြီးကို တည်ဆောက်အံ့။
| motto_translation = 
| established = ၁၉၄၅
| type =အများဆိုင်
| acres =
| founder = 
| principal = ဒေါ် စန်းစန်းမြင့်
| faculty = 
| students = ၁,၀၀၀ဦးကျော်ခန့်
| mascot = 
| colors = အဖြူ နှင့် အစိမ်း
| city = [[ရန်ကုန်မြို့]]
| state = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
| country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| website =
| grades = ဆဌမတန်း - ဒွာဒဿမတန်း
Grade 6 - Grade 12
| address = ဘုရားလမ်း၊ လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး ၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်
| newspaper = 
| yearbook =  
| nickname = ထ(၁)သင်္ဃန်းကျွန်း
| schoolnumber = ၁
| schoolboard =
|teaching_staff=၄၀ဦးကျော်ခန့်}}
'''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် [[သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်]] ၊[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] ၊[[ရန်ကုန်မြို့]] ၊လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး၊ ဘုရားလမ်းအနီး၊  (စလိန်း/က) ရပ်ကွက်၊ ဘုရားလမ်းမှတ်တိုင်ရှေ့ တွင် တည်ရှိသည်။ မြို့လယ်မှ ၁၀ကီလိုမီတာအကွာ၊ [[သင်္ဃန်းကျွန်းစံပြဆေးရုံ|စံပြဆေးရုံ]] နှင့် ကျိုက္ကစံဆံတော်ရှင်စေတီတော်ကြီးအနီးတွင်တည်ရှိသည်။ '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်းခရိုင်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ထင်ရှားပြီး အောင်ချက်ကောင်းသော အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းကြီးများထဲတွင် တစ်ကျောင်းအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ဆဠမတန်းမှ ဒွဒဿမတန်း (Grade 6 - Grade 12) အထိ ပညာသင်ကြားနိုင်သည်။

== ကျောင်းအဆောက်အဦးများ ==
'''သ‌ပြေဆောင်'''
* ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၁၁ ခန်း၊ ဘုရားခန်း ၁ ခန်း၊ &quot;သပြေခန်းမ&quot; ဟောပြောပွဲခန်းမ ၁ ခု၊ လှေခါး ၄ ခု
* မြေညီထပ် - ကျောင်းအုပ်ရုံးခန်း၊ အစည်းအဝေးခန်း၊ စတိုခန်း၊ စာရေးရုံးခန်း၊ နားနေဆောင် ၂ ခု၊ ကွန်ပြူတာခန်း၊ စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ အရန်စာသင်ခန်း ၁ ခန်း၊ ဓာတုဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ရူပဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ဇီဝဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ လှေခါး၊ အိမ်သာ

'''ပိတောက်ဆောင်'''
* ပထမထပ် - စာသင်ခန်း  ၄ ခန်း၊ လှေခါး 
* မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး

'''အင်ကြင်း‌ဆောင်'''
* မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း

'''သရဖီဆောင်'''(အလျား ၁၁၅ပေ၊ အနံ ၃၀ပေ၊ အမြင့် ၄၀ပေ) 
* ဒုတိယထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း
* ပထမထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း
* မြေညီထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း

'''ခရေဆောင်'''
* ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၆ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း
* မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၇ ခန်း၊ အိမ်သာ

သပြေဆောင်၏တည်ဆောက်ပုံမှာ '''Education''' ကိုကိုယ်စားပြုသည် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ '''E''' ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့တည်ဆောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်မှာ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]တွင်း ပညာရေးအဆောက်အအုံဖြစ်ကြောင်းသိစေလိုခြင်းဖြစ်သည်။

စနစ်သစ် ဒဿမတန်း(Grade-10) မြန်မာစာဖတ်စာအုပ် စာမျက်နှာ ၂၅ တွင် အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် မှ ကျောင်းသားဟောင်းစာရေးဆရာ [[မင်းလူ]]&lt;ref&gt;{{Cite book |date=2025-08-19 |title=မင်းလူ |url=https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%B0&amp;oldid=917284 |language=my}}&lt;/ref&gt; ၏ '''စာပေအင်တာဗျူး (နှစ်ဦးအပြန်အလှန်အပြောပုံစံ)''' တွင် '''(သင်္ကန်းကျွန်း အ ထ က ၁)''' ဟု မှတ်တမ်းတင်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |first=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |date=2020 |year=2020 |title=မြန်မာစာ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ဒဿမတန်း |publisher=ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |location=Myanmar |publication-date=2020 |pages=page=25 |language=မြန်မာစာ}}&lt;/ref&gt;
== ထင်ရှားသောနေရာများ ==
* နဝဒေးစာကြည့်တိုက်
* စိန်ရတုအထိမ်းအမှတ်သစ်ပင်
* သပြေခန်းမ
* မုန့်ဈေးတန်း
* ကျောင်းတွင်းဆေးပေးခန်း
* ကျွန်းပင်ကြီးများ

== ထင်ရှားသော ကျောင်းသား/ကျောင်းသားဟောင်းများ ==
အ.ထ.က (၁) သင်္ဃန်းကျွန်းမှ ထင်းရှားသောပုဂ္ဂိုလ် အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ထဲမှ အချို့မှာ အောက်ပါတိုင်း ဖြစ်သည်။

=== နိုင်ငံရေးသမားများ ===
* [[မိုးသီးဇွန်]]
* [[မင်းကိုနိုင်]]

=== စာရေးဆရာများ ===
* [[မင်းလူ]]
* [[နေရီ]]
* [[ဦးအေးချစ် EEAC]]

=== အတတ်ပညာရှင်များ ===
မြန်မာနိုင်ငံခရစ်ယာန်မျက်မမြင်များမိတ်သဟာယမှ
* [[ဦးသိန်းလွင်]]

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [http://behs1school.blogspot.com/ Blogspot web]
* [http://behs1school.blogspot.com/2012_07_01_archive.html ကျောင်းဓာတ်ပုံများ]
* ပညာစင်စစ် သင်္ဃန်းကျွန်းတစ်

[[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ|သင်္ကန်းကျွန်း]]</text>
      <sha1>c0z5lkyu8mrkgi9a9kdx0s3hf6rov0g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060105</id>
      <parentid>1060104</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T14:25:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-56740-80|~2026-56740-80]] ([[User talk:~2026-56740-80|ဆွေးနွေးချက်]]) ၏ မူဟောင်း [[Special:Diff/1060084|1060084]] ကို ပြန်ပြင်လိုက်သည်</comment>
      <origin>1060105</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8595" sha1="jbh9gnknwkzdd62i54qrzjtcc96w47u" xml:space="preserve">{{Infobox school
| name = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း
| image= 
| caption = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း
| logo = [[File:Logo of behs 1 thingyankyun.PNG|150px]]
| motto = ပညာရေးဖြင့် ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ကြီးကို တည်ဆောက်အံ့။
| motto_translation = 
| established = ၁၉၄၅
| type =အများဆိုင်
| acres =
| founder = 
| principal = ဒေါ် စန်းစန်းမြင့်
| faculty = 
| students = ၁,၀၀၀ဦးကျော်ခန့်
| mascot = 
| colors = အဖြူ နှင့် အစိမ်း
| city = [[ရန်ကုန်မြို့]]
| state = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
| country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| website =
| grades = ဆဌမတန်း - ဒွာဒဿမတန်း
Grade 6 - Grade 12
| address = ဘုရားလမ်း၊ လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး ၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်
| newspaper = 
| yearbook =  
| nickname = ထ(၁)သင်္ဃန်းကျွန်း
| schoolnumber = ၁
| schoolboard =
|teaching_staff=၄၀ဦးကျော်ခန့်}}
'''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် [[သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်]] ၊[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] ၊[[ရန်ကုန်မြို့]] ၊လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး၊ ဘုရားလမ်းအနီး၊  (စလိန်း/က) ရပ်ကွက်၊ ဘုရားလမ်းမှတ်တိုင်ရှေ့ တွင် တည်ရှိသည်။ မြို့လယ်မှ ၁၀ကီလိုမီတာအကွာ၊ [[သင်္ဃန်းကျွန်းစံပြဆေးရုံ|စံပြဆေးရုံ]] နှင့် ကျိုက္ကစံဆံတော်ရှင်စေတီတော်ကြီးအနီးတွင်တည်ရှိသည်။ '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်းခရိုင်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ထင်ရှားပြီး အောင်ချက်ကောင်းသော အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းကြီးများထဲတွင် တစ်ကျောင်းအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ဆဠမတန်းမှ ဒွဒဿမတန်း (Grade 6 - Grade 12) အထိ ပညာသင်ကြားနိုင်သည်။

== ကျောင်းအဆောက်အဦးများ ==
'''သ‌ပြေဆောင်'''
* ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၁၁ ခန်း၊ ဘုရားခန်း ၁ ခန်း၊ &quot;သပြေခန်းမ&quot; ဟောပြောပွဲခန်းမ ၁ ခု၊ လှေခါး ၄ ခု
* မြေညီထပ် - ကျောင်းအုပ်ရုံးခန်း၊ အစည်းအဝေးခန်း၊ စတိုခန်း၊ စာရေးရုံးခန်း၊ နားနေဆောင် ၂ ခု၊ ကွန်ပြူတာခန်း၊ စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ အရန်စာသင်ခန်း ၁ ခန်း၊ ဓာတုဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ရူပဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ဇီဝဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ လှေခါး၊ အိမ်သာ

'''ပိတောက်ဆောင်'''
* ပထမထပ် - စာသင်ခန်း  ၄ ခန်း၊ လှေခါး 
* မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး

'''အင်ကြင်း‌ဆောင်'''
* မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း

'''သရဖီဆောင်'''(အလျား ၁၁၅ပေ၊ အနံ ၃၀ပေ၊ အမြင့် ၄၀ပေ) 
* ဒုတိယထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း
* ပထမထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း
* မြေညီထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း

'''ခရေဆောင်'''
* ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၆ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း
* မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၇ ခန်း၊ အိမ်သာ

သပြေဆောင်၏တည်ဆောက်ပုံမှာ '''Education''' ကိုကိုယ်စားပြုသည် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ '''E''' ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့တည်ဆောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်မှာ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]တွင်း ပညာရေးအဆောက်အအုံဖြစ်ကြောင်းသိစေလိုခြင်းဖြစ်သည်။

စနစ်သစ် ဒဿမတန်း(Grade-10) မြန်မာစာဖတ်စာအုပ် စာမျက်နှာ ၂၅ တွင် အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် မှ ကျောင်းသားဟောင်းစာရေးဆရာ မင်းလူ ၏ '''စာပေအင်တာဗျူး (နှစ်ဦးအပြန်အလှန်အပြောပုံစံ)''' တွင် '''(သင်္ကန်းကျွန်း အ ထ က ၁)''' ဟု မှတ်တမ်းတင်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |first=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |date=2020 |year=2020 |title=မြန်မာစာ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ဒဿမတန်း |publisher=ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |location=Myanmar |publication-date=2020 |pages=page=25 |language=မြန်မာစာ}}&lt;/ref&gt;
== ထင်ရှားသောနေရာများ ==
* နဝဒေးစာကြည့်တိုက်
* စိန်ရတုအထိမ်းအမှတ်သစ်ပင်
* သပြေခန်းမ
* မုန့်ဈေးတန်း
* ကျောင်းတွင်းဆေးပေးခန်း
* ကျွန်းပင်ကြီးများ

== ထင်ရှားသော ကျောင်းသား/ကျောင်းသားဟောင်းများ ==
အ.ထ.က (၁) သင်္ဃန်းကျွန်းမှ ထင်းရှားသောပုဂ္ဂိုလ် အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ထဲမှ အချို့မှာ အောက်ပါတိုင်း ဖြစ်သည်။

=== နိုင်ငံရေးသမားများ ===
* [[မိုးသီးဇွန်]]
* [[မင်းကိုနိုင်]]

=== စာရေးဆရာများ ===
* [[မင်းလူ]]
* [[နေရီ]]
* [[ဦးအေးချစ် EEAC]]

=== အတတ်ပညာရှင်များ ===
မြန်မာနိုင်ငံခရစ်ယာန်မျက်မမြင်များမိတ်သဟာယမှ
* [[ဦးသိန်းလွင်]]

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [http://behs1school.blogspot.com/ Blogspot web]
* [http://behs1school.blogspot.com/2012_07_01_archive.html ကျောင်းဓာတ်ပုံများ]
* ပညာစင်စစ် သင်္ဃန်းကျွန်းတစ်

[[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ|သင်္ကန်းကျွန်း]]</text>
      <sha1>jbh9gnknwkzdd62i54qrzjtcc96w47u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060106</id>
      <parentid>1060105</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T14:29:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>သတ်ပုံပြင်၊ ကြော်ငြာဆန်သည့် အရေးအသားအချို့ ပယ်နုတ်။</comment>
      <origin>1060106</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8351" sha1="rhr5edvas7hefuqm4nh6abpxdx002ai" xml:space="preserve">{{Infobox school
| name = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း
| image= 
| caption = အ.ထ.က. (၁) သင်္ဃန်းကျွန်း
| logo = [[File:Logo of behs 1 thingyankyun.PNG|150px]]
| motto = ပညာရေးဖြင့် ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ကြီးကို တည်ဆောက်အံ့။
| motto_translation = 
| established = ၁၉၄၅
| type =အများဆိုင်
| acres =
| founder = 
| principal = ဒေါ် စန်းစန်းမြင့်
| faculty = 
| students = ၁,၀၀၀ဦးကျော်ခန့်
| mascot = 
| colors = အဖြူ နှင့် အစိမ်း
| city = [[ရန်ကုန်မြို့]]
| state = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
| country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| website =
| grades = ဆဌမတန်း - ဒွာဒဿမတန်း
Grade 6 - Grade 12
| address = ဘုရားလမ်း၊ လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး ၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်
| newspaper = 
| yearbook =  
| nickname = ထ(၁)သင်္ဃန်းကျွန်း
| schoolnumber = ၁
| schoolboard =
|teaching_staff=၄၀ဦးကျော်ခန့်}}
'''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် [[သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်]] ၊[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] ၊[[ရန်ကုန်မြို့]] ၊လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီး၊ ဘုရားလမ်းအနီး၊  (စလိန်း/က) ရပ်ကွက်၊ ဘုရားလမ်းမှတ်တိုင်ရှေ့ တွင် တည်ရှိသည်။ မြို့လယ်မှ ၁၀ကီလိုမီတာအကွာ၊ [[သင်္ဃန်းကျွန်းစံပြဆေးရုံ|စံပြဆေးရုံ]] နှင့် ကျိုက္ကစံဆံတော်ရှင်စေတီတော်ကြီးအနီးတွင်တည်ရှိသည်။ '''အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း''' သည် ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်းခရိုင်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ ဆဋ္ဌမတန်းမှ ဒွါဒသမတန်း (Grade 6 - Grade 12) အထိ ပညာသင်ကြားနိုင်သည်။

== ကျောင်းအဆောက်အဦများ ==
'''သ‌ပြေဆောင်'''
* ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၁၁ ခန်း၊ ဘုရားခန်း ၁ ခန်း၊ &quot;သပြေခန်းမ&quot; ဟောပြောပွဲခန်းမ ၁ ခု၊ လှေခါး ၄ ခု
* မြေညီထပ် - ကျောင်းအုပ်ရုံးခန်း၊ အစည်းအဝေးခန်း၊ စတိုခန်း၊ စာရေးရုံးခန်း၊ နားနေဆောင် ၂ ခု၊ ကွန်ပြူတာခန်း၊ စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ အရန်စာသင်ခန်း ၁ ခန်း၊ ဓာတုဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ရူပဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ဇီဝဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ လှေခါး၊ အိမ်သာ

'''ပိတောက်ဆောင်'''
* ပထမထပ် - စာသင်ခန်း  ၄ ခန်း၊ လှေခါး 
* မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး

'''အင်ကြင်း‌ဆောင်'''
* မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း

'''သရဖီဆောင်'''(အလျား ၁၁၅ပေ၊ အနံ ၃၀ပေ၊ အမြင့် ၄၀ပေ) 
* ဒုတိယထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း
* ပထမထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း
* မြေညီထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း

'''ခရေဆောင်'''
* ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၆ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း
* မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၇ ခန်း၊ အိမ်သာ

သပြေဆောင်၏တည်ဆောက်ပုံမှာ '''Education''' ကိုကိုယ်စားပြုသည် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ '''E''' ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့တည်ဆောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်မှာ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]တွင်း ပညာရေးအဆောက်အအုံဖြစ်ကြောင်းသိစေလိုခြင်းဖြစ်သည်။

စနစ်သစ် ဒဿမတန်း(Grade-10) မြန်မာစာဖတ်စာအုပ် စာမျက်နှာ ၂၅ တွင် အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် မှ ကျောင်းသားဟောင်းစာရေးဆရာ မင်းလူ ၏ '''စာပေအင်တာဗျူး (နှစ်ဦးအပြန်အလှန်အပြောပုံစံ)''' တွင် '''(သင်္ကန်းကျွန်း အ ထ က ၁)''' ဟု မှတ်တမ်းတင်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |first=Grade 10 , Government's Myanmar Textbook. |date=2020 |year=2020 |title=မြန်မာစာ ကျောင်းသုံးစာအုပ် ဒဿမတန်း |publisher=ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန |location=Myanmar |publication-date=2020 |pages=page=25 |language=မြန်မာစာ}}&lt;/ref&gt;
== ထင်ရှားသောနေရာများ ==
* နဝဒေးစာကြည့်တိုက်
* စိန်ရတုအထိမ်းအမှတ်သစ်ပင်
* သပြေခန်းမ
* မုန့်ဈေးတန်း
* ကျောင်းတွင်းဆေးပေးခန်း
* ကျွန်းပင်ကြီးများ

== ထင်ရှားသော ကျောင်းသား/ကျောင်းသားဟောင်းများ ==
အ.ထ.က (၁) သင်္ဃန်းကျွန်းမှ ထင်းရှားသောပုဂ္ဂိုလ် အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ထဲမှ အချို့မှာ အောက်ပါတိုင်း ဖြစ်သည်။

=== နိုင်ငံရေးသမားများ ===
* [[မိုးသီးဇွန်]]
* [[မင်းကိုနိုင်]]

=== စာရေးဆရာများ ===
* [[မင်းလူ]]
* [[နေရီ]]
* [[ဦးအေးချစ် EEAC]]

=== အတတ်ပညာရှင်များ ===
မြန်မာနိုင်ငံခရစ်ယာန်မျက်မမြင်များမိတ်သဟာယမှ
* [[ဦးသိန်းလွင်]]

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [http://behs1school.blogspot.com/ Blogspot web]
* [http://behs1school.blogspot.com/2012_07_01_archive.html ကျောင်းဓာတ်ပုံများ]
* ပညာစင်စစ် သင်္ဃန်းကျွန်းတစ်

[[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ|သင်္ကန်းကျွန်း]]</text>
      <sha1>rhr5edvas7hefuqm4nh6abpxdx002ai</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၂၅ အောက်တိုဘာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21559</id>
    <revision>
      <id>1060183</id>
      <parentid>450664</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T06:31:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဖြစ်စဉ်များ */</comment>
      <origin>1060183</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1138" sha1="qzqr9eyw17z75lv8tybt4xt0yovwxsx" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot; | align=right 
|-
| {{အောက်တိုဘာလ}}
|}
[[အောက်တိုဘာ]]လ၊ (၂၅)ရက်နေ့ သည် [[ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်]]အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၂၉၈)ရက်မြောက် ([[ရက်ထပ်နှစ်]]ဖြစ်လျှင် (၂၉၉)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၆၇) ရက် ကျန်သေးသည်။ 

== ဖြစ်စဉ်များ ==
*[[၁၉၆၀]] - [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့]]ကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
*
*

== မွေးဖွားသူများ ==
*
*
*

== ကွယ်လွန်သူများ ==
*
*
*

== ပွဲတော်ရက်များ ==
*
*
*

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==


{{လများ}}
[[Category:ရက်စွဲများ]][[Category:အောက်တိုဘာ]]</text>
      <sha1>qzqr9eyw17z75lv8tybt4xt0yovwxsx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဒေါ်ခင်ကြည် ဖောင်ဒေးရှင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30162</id>
    <revision>
      <id>1060214</id>
      <parentid>882671</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T08:46:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>သဒ္ဒါပြင်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1060214</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8678" sha1="kkm0vs0st44catiy2aah71wy0egm6yr" xml:space="preserve">'''ဒေါ်ခင်ကြည် ဖောင်ဒေးရှင်း''' သည် မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် ပြည်တွင်း ပရဟိတလုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။

== စတင်ဖြစ်ပုံ ==
ကွယ်လွန်သူ မဟာသီရိသုဓမ္မ [[ဒေါ်ခင်ကြည်]]၏ အသက် ၁၀၀ ပြည့် မွေးနေ့ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် သမီးဖြစ်သူ [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] ကမကထပြု၍ ထူထောင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ 

== ပရဟိတ ဆောင်ရွက်ချက်များ ==
ပထမဆုံး အလှူကို မြန်မာနှစ်ဆန်းတရက်နေ့၌ [[ကော့မှူး|ကော့မှူးမြို့နယ်]]တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ကျေးရွာသုံးရွာအတွက် ငွေ သိန်းသုံးရာကို ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မှ မဲဖောက်လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ကော့မှူးမြို့အနီးရှိ လယ်ကွင်းပြင်တွင် ယင်းလှူဒါန်းပွဲနှင့် မြန်မာနှစ်ဆန်း တစ်ရက်နေ့ ပျော်ပွဲရွင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့ပြီး နိုင်ငံကျော် တေးသံရှင်များ၊ သရုပ်ဆောင်များ ပါဝင်ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ ယင်းအလှူအဖြစ် ပထမဆုရရှိသော ကျေးရွာကို ငွေကျပ် ၁၇၅ သိန်း၊ ဒုတိယဆုကို ငွေကျပ် ၇၅ သိန်းနှင့် တတိယဆုကို ငွေကျပ် သိန်း ၅၀ အသီးသီးချီးမြှင့်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ပြည်သူလူထု လူမှုရေး စီးပွားရေးအတွက် အထောက်အကူပြုရေး ရည်ရွယ်ပြီး ဒေါ်ခင်ကြည်ဖောင်ဒေးရှင်းကို [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] ဥက္ကဋ္ဌ [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]မှ အနည်းဆုံး သိန်းတစ်ရာ မတည်ပြီး ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

၂၀၁၉ ခု၌ မြန်မာပြည်အောက်ပိုင်းဒေသအချို့၌ ရေကြီးရေလျှံ ဖြစ်ပွားရာ ရေးမြို့၌ အခြေပြု၍ ရေဘေးသင့်များလိုအပ်သော အသုံးအဆောင်တို့ကို လှူဒါန်းသည်။ &lt;ref&gt;ဒီပ (၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၁၉) &quot;[https://www.myanmarload.com/news/55209 ရေဘေးသင့်ဒေသတွေကို သွားရောက်လှူဒါန်းခဲ့တဲ့ ဒေါ်ခင်ကြည်ဖောင်ဒေးရှင်း] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191104093620/https://www.myanmarload.com/news/55209 |date=4 November 2019 }}&quot;။ MyanmarLoad။&lt;/ref&gt;

== ရွေ့လျားစာကြည့်တိုက် ==
ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ မိတ်ဆွေ ဂျပန်လူမျိုး နာဆူအို မီယာရှီတိုက ဟီးနိုးကား ၂ စင်း လှူသည်။ ထိုကားတို့ဖြင့် ရွေ့လျားစာကြည့်တိုက် စသည်။ ကော့မှူးမြို့နယ်ရှိ ရွာပေါင်း ၂၁ ရွာကို ၂၀၁၃ ခု၊ ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်မှ စ၍ စာအုပ် လှည့်ငှားသည်။ စာအုပ်ပေါင်း ၁၅၀၀၀ ခန့်နှင့် စခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤလုပ်ငန်းအား ဦးဆောင်သူမှာ ဖောင်ဒေးရှင်း၏ အလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင် ဒေါက်တာ သန့်သော်ကောင်း ဖြစ်သည်။

တစတစ ကျယ်ပြန့်လာပြီး ယာဉ် ၁၇ စီး၊ ကွန်ပျူတာနှင့် ဆက်စပ်ပစ္စည်း ၃၄၆ စုံ၊ စာအုပ် ၁၁၀၀၀၀ ကျော် ရှိလာသည်။ သို့ဖြစ်ရာ ၂၀၁၉ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်တွင် စာကြည့်တိုက်ယာဉ်၊ စက်ကိရိယာနှင့် စာအုပ်များကို ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနသို့ လွှဲသည်။ &lt;ref&gt;သန္တာ (၂၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၉) &quot;[https://internetjournal.media/2019/09/26/ ဒေါ်ခင်ကြည်ဖောင်ဒေးရှင်းမှ ရွေ့လျားစာကြည့်တိုက်ယာဉ်နှင့် စက်ကိရိယာပစ္စည်းများ၊ စာစောင်များကို ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနသို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191104093617/https://internetjournal.media/2019/09/26/ |date=4 November 2019 }}&quot;။ အင်တာနက်ဂျာနယ်။&lt;/ref&gt;

== သင်တန်းကျောင်း ==
ကော့မှူးမြို့နယ်၊ မကျီးကန်ကျေးရွာ၊ ကော့မှူး-ကျိုက်ထော် ကားလမ်းဘေး၌ ဧည့်ကြိုဧည့်ခံသင်တန်းကျောင်း (Hospitality and Catering Training Academy) ကို ၂၀၁၄ ခု၊ အောက်တိုဘာလတွင် စဖွင့်သည်။ &lt;ref&gt;သစ်ထူး (၃ ဇူလိုင် ၂၀၁၅) &quot;[https://www.foodmagazinemyanmar.com/food/%E1%80%B1%E1%80%92%E1%81%9A%E1%80%81%E1%80%84%E1%80%B9%E1%81%BE%E1%80%80%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%96%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%92%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%B9/ ဒေါ်ခင်ကြည်ဖောင်ဒေးရှင်း HCTA (Hospitality and Catering Training Academy]{{Dead link|date=January 2021 }}&quot;။ FoodMagazineMyanmar။&lt;/ref&gt;

အောက်ပါသင်တန်း ၄ မျိုး ဖွင့်ထားသည် -

* ဧည့်ကြို အခြေခံသင်တန်း
* ဧည့်ကြို အဆင့်မြင့်သင်တန်း
* အချက်အပြုတ် အခြေခံသင်တန်း
* အချက်အပြုတ် အဆင့်မြင့်သင်တန်း

ကော့မှူးဒေသခံ တဝက်၊ အခြားဒေသခံများ တဝက် အချိုးဖြင့် စီမံထားသည်။ ဝင်ခွင့် အောင်မြင်ပြီးပါက သင်တန်းကြေးအခမဲ့ သင်ယူနိုင်သည်။ သင်တန်းကာလမှာ ၆ လဖြစ်ပြီး လက်တွေ့ ၂ လ ဆင်းရန် လိုသည်။ ထို့နောက်တွင် အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ် ရမည် ဖြစ်သည်။

==ကိုးကား==
*[http://www.voanews.com/burmese/news/---04-17-12--dassk-kaw-hmu---147749225.html VOA News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120628212718/http://www.voanews.com/burmese/news/---04-17-12--dassk-kaw-hmu---147749225.html |date=28 June 2012 }}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပရဟိတအသင်းများ]]</text>
      <sha1>kkm0vs0st44catiy2aah71wy0egm6yr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သီတင်းကျွတ်ပွဲတော်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54925</id>
    <revision>
      <id>1060094</id>
      <parentid>1059006</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T14:02:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>မြန်မာ့ရိုးရာမုန့်ပဲသရေစာများဆိုတဲ့  စာပိုဒ်ထည့်</comment>
      <origin>1060094</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30565" sha1="t5xnmktsrvr55u7n9z5c5495ecnq3h1" xml:space="preserve">{{Infobox holiday
|holiday_name  = သီတင်းကျွတ်ပွဲတော်
|type          = ဗုဒ္ဓဘာသာ
|longtype      = မြန်မာ့ရိုးရာပွဲတော်
|image         = Thadinkyut festival 2.jpg
|caption       = 
|official_name = သီတင်းကျွတ်မီးထွန်းပွဲတော်
|nickname      = မီးထွန်းပွဲတော်၊ တာဝတိံသာပွဲ၊ မီးမြင်းမိုရ်ပွဲ
|observedby    = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]ရှိ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ဝင်များ
|litcolor      = 
|significance  = [[ဗုဒ္ဓ]]မြတ်စွာဘုရား တာဝတိံသာနတ်ပြည်မှ လူ့ပြည်သို့ ပြန်လည်ကြွချီဆင်းသက်သည့် အထိမ်းအမှတ်
|begins        = 
|ends          = 
|date          = [[မြန်မာပြက္ခဒိန်]] သီတင်းကျွတ်လဆန်း(၁၄)ရက်(အဖိတ်နေ့)၊သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့ နှင့် သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော်တစ်ရက် အပါအဝင် စုစုပေါင်း ၃ ရက်)
|date2015      = 
|celebrations  = ဆီမီးထွန်းညှိပူဇော်ခြင်း၊ မီးပုံးပျံလွှတ်တင်ခြင်း၊ မီးရှူးမီးပန်းပစ်ခြင်း၊နိဗ္ဗာန်ဈေးပွဲအလှူတော်များကျင်းပခြင်း၊ ဗုဒ္ဓပူဇနိယဘုရားပွဲတော်များကျင်းပခြင်း
|observances   = ဘုရားစေတီများနှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းများသို့ သွားရောက်၍ ဆီမီးပူဇော်ခြင်း၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများအား ကန်တော့ခြင်း၊ အလှူအတန်းပြုလုပ်ခြင်း၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့တွင် [[ဥပုသ်]]သီလဆောက်တည်ခြင်း
}}

'''သီတင်းကျွတ်မီးထွန်းပွဲတော်''' ({{lang-en|Thadingyut Festival}}) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ အထွတ်အမြတ်ထားရာ ရိုးရာအစဉ်အလာနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ပွဲတော်တစ်ခုဖြစ်ပြီး &quot;မီးထွန်းပွဲတော်&quot;ဟုလည်းခေါ်သည်။ ဤပွဲတော်ကို [[မြန်မာပြက္ခဒိန်]]၏ သတ္တမမြောက်လဖြစ်သော [[သီတင်းကျွတ်လ]]ပြည့်နေ့တွင် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ဝင်များအတွက် [[ဝါတွင်း]]သုံးလကာလ အဆုံးသတ်ချိန်တွင် ကျင်းပသည့် အထွတ်အမြတ်ပွဲတော်လည်း ဖြစ်သည်။ သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့ကို &quot;[[အဘိဓမ္မာအခါတော်နေ့]]&quot; ဟုလည်း သတ်မှတ်ခေါ်ဝေါ်ကြပြီး၊ [[ဂေါတမဗုဒ္ဓ|မြတ်စွာဘုရား]] တာဝတိံသာနတ်ပြည်မှ လူ့ပြည်သို့ ပြန်လည်ကြွချီဆင်းသက်တော်မူသည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ဆီမီးများထွန်းညှိ ပူဇော်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤပွဲတော်ကာလသည် မိဘဆရာသမားများအား ကန်တော့၍ ကျေးဇူးဆပ်ခြင်း၊ ခွင့်လွှတ်ခြင်းနှင့် ချစ်ခြင်းမေတ္တာများ ဖြာဝှန်းရာ အခါသမယလည်း ဖြစ်ပေသည်။
== သမိုင်းကြောင်း ==
မိုးရာသီကုန်ဆုံး၍ သာယာသော သီတင်းကျွတ်လသည် မြန်မာလများအနက် (၇)လမြောက်ဖြစ်ပြီး စက်တင်ဘာလမှ အောက်တိုဘာလအတွင်းတွင် ကျရောက်လေ့ရှိသည်။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား၏ မယ်တော်ဖြစ်သော [[မယ်တော်မာယာ|မယ်တော်မာယာဒေဝီ]]သည် ဘုရားရှင် ဖွားမြင်တော်မူပြီး ခုနစ်ရက်အကြာတွင် ကွယ်လွန်ကာ [[တာဝတိံသာနတ်ပြည်]]၌ သန္တုဿိတနတ်သားအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားခဲ့သည်။ မိခင်ကျေးဇူးကို ဆပ်သည့်အနေဖြင့် မြတ်စွာဘုရားသည် ဝါတွင်းသုံးလပတ်လုံး တာဝတိံသာနတ်ပြည်သို့ ကြွရောက်၍ မယ်တော်နတ်သားအမှူးရှိသော နတ်ဗြဟ္မာများအား [[အဘိဓမ္မာ]]တရားတော်ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။

သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် လူ့ပြည်သို့ ပြန်လည်ကြွချီတော်မူလာချိန် ဖြစ်ပါသည်။ ထိုအခါ တာဝတိံသာနတ်ပြည်၏ အရှင်သခင် [[သိကြားမင်း]]သည် နတ်များနှင့် ဗြဟ္မာများအား ဘုရားရှင်အတွက် တန်ဖိုးကြီးသော ရွှေစောင်းတန်း၊ ငွေစောင်းတန်း၊ ပတ္တမြားစောင်းတန်း သုံးစင်းကို ဖန်ဆင်းပူဇော်စေခဲ့သည်။ မြတ်စွာဘုရားသည် အလယ်ရှိ ပတ္တမြားစောင်းတန်းဖြင့် ဆင်းသက်တော်မူပြီး လက်ယာဘက်ရှိ ရွှေစောင်းတန်းမှ နတ်ဒေဝတာများက လိုက်ပါကြကာ လက်ဝဲဘက်ရှိ ငွေစောင်းတန်းမှ ဗြဟ္မာများက ခြံရံလိုက်ပါကြသည်။ ထိုသို့ မြတ်စွာဘုရား လူ့ပြည်သို့ ပြန်လည်ကြွချီဆင်းသက်တော်မူသည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့ကို အဘိဓမ္မာအခါတော်နေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ဆီမီးများထွန်းညှိ ပူဇော်ကြိုဆိုခြင်းအလေ့အထ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ပိဋကတ်စာပေများ၌ ဘုရားရှင်သည် မယ်တော်မိနတ်သားကို ကျေးဇူးဆပ်သောအနေဖြင့် အဘိဓမ္မာဒေသနာတော်ကို ဝါတွင်းကာလတွင် တာဝတိံသာနတ်ပြည်၌ ဟောကြားတော်မူပြီး ဝါကျွတ်သောအခါ လူ့ပြည် သင်္ကဿနဂိုရ်သို့ ဆင်းသက်တော်မူရာတွင် လူများက ကြိုဆို၍ မီးထွန်းညှိပူဇော်ခြင်းကို အစပြုခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

ရဟန်းတော်များအတွက် သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့သည် ဝါတွင်းသုံးလကာလ အဆုံးသတ်၍ ဝါကျွတ်သောနေ့လယ်းဖြစ်သည်။ အပြစ်ရှိကပါက ဝန်ချတောင်းပန်နိုင်ရန် အချင်းချင်း ဖိတ်ကြားခြင်းအမှု (ပဝါရဏာနေ့) ပြုကြသောနေ့လယ်း ဖြစ်သည်။ တိုတောင်းစွာ သတ်မှတ်ထားသော တိကျသော အချိန်အပိုင်းအခြားဖြင့် ဝါတွင်းကာလသည် လေးလံထိုင်းမှိုင်းသည့် မိုးတွင်းကာလနှင့်အတူ ရှိနေရာမှ ပျော်ရွှင်စရာ ပွဲတော်များအဖြစ် ပြောင်းလဲလိုက်လေပြီ။ တားမြစ်ပိတ်ပင်ထားသော မင်္ဂလာပွဲများကိုလည်း ဤကာလမှစ၍ ကျင်းပခွင့်ရလေပြီ ဖြစ်လေသည်။ လူများသည် ထိုနေ့တွင် မိမိထက် အသက်ကြီးသူများနှင့် မိဘ၊ ဆရာသမားများကို ဂါဝရပြုကန်တော့၍ အဆုံးအမများကို နာကြားကာ အပြစ်များရှိပါကလည်း ကျေစေသည်ဟု ယူဆသော ဓလေ့လည်း ရှိသည်။

ဤသို့ ဘာသာရေးအရ အထွတ်အမြတ်ထားရာ သီတင်းကျွတ်မီးထွန်းပွဲတော်ကို မြန်မာမင်းများလက်ထက်တွင်လည်း နိုင်ငံတော်ပွဲသဘင်အဖြစ် ခမ်းနားစွာ ဆင်ယင်ကျင်းပခဲ့ကြသည်။ မန္တလေးရတနာပုံခေတ် [[သီပေါမင်း]]လက်ထက် မီးထွန်းပွဲသဘင် ကျင်းပပုံမှတ်တမ်းများအရ ရှို့လွှတ်မြဲ မီးမျိုးစုံများကို မဟာလောကမာရဇိန်ဘုရားနှင့် မာန်အောင်ရတနာဘုရားနှစ်ဆူတွင် ခွဲဝေရှို့လွှတ်ပူဇော်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရသည်။ နှစ်စဉ်ထွန်းလင်းပူဇော်မြဲ တစ်ဆယ့်ခြောက်ဌာနအပြင် အရှင်နှစ်ပါး နံတော်သင့် ဘုရားများပါ စုစုပေါင်း တစ်ဆယ့်ရှစ်ဌာနဘုရားများတွင် မီးစောင်းတန်းများ ထွန်းလင်းပူဇော်ရာ၌ မှူးကြီးမတ်ကြီးများနှင့် မှူးတော်မတ်တော် အရာရှိတို့က ခွဲဝေသွားရောက်ကြီးကြပ်၍ ပွဲသဘင်ခင်းကျင်း ထွန်းလင်းပူဇော်ခဲ့ကြသည်။

ထိုတစ်ဆယ့်ရှစ်ဌာနများသို့ မီးထွန်းလင်း လမ်းလျှောက်၍ တီးမှုတ်ထမ်းရွက်စေရန် သေနတ်၊ အမြောက်၊ ဝင်း၊ ဒိုင်း၊ လှေ၊ ဘောင်၊ ရပ်ကွက်များက အသီးသီးထွက်သည့် အိုးစည်၊ ဒိုးပတ်၊ ပုံထောင်၊ မောင်း တီးမှုတ်သူတို့ကို တစ်ကိုယ်လျှင် ငွေဒင်္ဂါးငါးပြားကျစီ သနားတော်မူခဲ့သည်။ ယင်းနေ့တွင် ရွှေနန်းတော်၊ မြေနန်းတော်တောင်ဘက်၌ တစ်ဆယ့်ခြောက်ဌာနဝင်္ကပါနှင့် စက္ကနန္ဒာဝင်္ကပါများကို တည်ဆောက်လုပ်ကိုင်ရသည်။ လပြည့်ကျော် ခုနစ်ရက်နေ့တွင် မြေနန်းတော်တောင်ဘက်ရှိ သောဠသဝင်္ကပါကို ပြီးပြေအောင်လုပ်ဆောင်၍ မီးများထွန်းလင်းစေပြီးလျှင် အရှင်နှစ်ပါးကိုယ်တိုင် ထွက်စံတော်မူလေ့ရှိကြောင်း သမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင် ခမ်းနားစွာ တွေ့ရှိရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://myanmar.gov.mm/festivals
 |title=Festivals - Thadingyut
 |publisher=Myanmar National Portal
 |access-date=16 September 2026
}} {{Dead link|date=September 2026 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://tourism.gov.mm/en/festivals/tha-din-gyut-festival
 |title=Festival of Light (Thadingyut Festival)
 |publisher=Ministry of Hotels and Tourism, Myanmar
 |access-date=16 September 2026
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.shwedagonpagoda.org.mm/en/project/thadingyut/
 |title=Thadingyut Festival
 |publisher=Shwedagon Pagoda Board of Trustees
 |access-date=16 September 2026
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250524030003/https://www.shwedagonpagoda.org.mm/en/project/thadingyut/
 |archive-date=24 May 2025
 |url-status=dead
}}&lt;/ref&gt;
== ပွဲတော်ကျင်းပပုံ ==
သီတင်းကျွတ်မီးထွန်းပွဲတော်ကို သီတင်းကျွတ်လဆန်း (၁၄) ရက်နေ့ (အဖိတ်နေ့)၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့နှင့် သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် (၁) ရက်နေ့တို့တွင် အနည်းဆုံး (၃) ရက်တာ တေးဂီတနှင့် အကများဖြင့် ပျော်ရွှင်ဖွယ်ရာ ကျင်းပလေ့ရှိကြသည်။ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည် မြတ်စွာဘုရားနှင့် တပည့်သံဃာတော်များအား ကြိုဆိုဂုဏ်ပြုရန် လမ်းများ၊ အိမ်များနှင့် အများပြည်သူဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများကို ရောင်စုံမီးလုံးများ သို့မဟုတ် ဖယောင်းတိုင်များဖြင့် အလှဆင်ထွန်းညှိကြသည်။ ထိုသို့ထွန်းညှိသော မီးများသည် မြတ်စွာဘုရား ဆင်းသက်တော်မူရာ လှေကားသုံးစင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ကလေးများမှာ ဗြောက်အိုးများ၊ မီးရှူးမီးပန်းများ ပစ်ဖောက်ဆော့ကစားလေ့ရှိကြပြီး လူကြီးများမှာမူ မီးပုံးပျံများလွှတ်တင်ခြင်း၊ ဆီမီးပူဇော်ခြင်းများဖြင့် မြတ်စွာဘုရားရှင်အား ပူဇော်လေ့ရှိကြသည်။

ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည် ပွဲတော်ကာလအတွင်း ဘုရားစေတီများနှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းများသို့ သွားရောက်၍ ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ [[ရတနာသုံးပါး]]အား ပူဇော်ကန်တော့ခြင်း၊ သံဃာတော်များအား ဆွမ်းနှင့် လှူဖွယ်ဝတ္ထုများ ဆက်ကပ်လှူဒါန်းခြင်းများ ပြုလုပ်ကြသည်။ အချို့သော ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည် လပြည့်နေ့တွင် [[ဥပုသ်]]သီလ ဆောက်တည်လေ့ရှိကြသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်ဘက်တွင် မီးပုံးများကိုင်ဆောင်၍ [[မီးကြာလှည့်ခြင်း]]များပြုကာ စေတီနှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်း ဓမ္မာရုံများကို လှည့်လည်ပူဇော်ခြင်း ပြုကြသည်။ 

=== ဂါရဝပြုကန်တော့ခြင်း ===
သီတင်းကျွတ်အခါသမယသည် ရပ်ဝေးတွင် သွားရောက်အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသောသူများ မိဘဘိုးဘွားများရှိရာသို့ ပြန်လာ၍ ကျေးဇူးဆပ်ပူဇော်ကန်တော့ကြသော ကာလဖြစ်သည်။ လူငယ်များသည် မိဘများ၊ ဆရာသမားများနှင့် သက်ကြီးရွယ်အိုဆွေမျိုးများအား သစ်သီးဝလံများနှင့် အခြားလှူဖွယ်လက်ဆောင်ပစ္စည်းများ ဆက်ကပ်လှူဒါန်း၍ ကန်တော့ (ဂါရဝပြု) ကြသည်။ 

ကန်တော့သည့်အခါ လူငယ်များသည် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ပြစ်မှားမိခဲ့သမျှသော ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံ အမှားများအတွက် ခွင့်လွှတ်ပေးပါရန် တောင်းပန်လေ့ရှိကြသည်။ အစဉ်အလာအရ အသက်ကြီးသူများသည် လူငယ်များ၏ အမှားများကို ခွင့်လွှတ်ကြောင်း ပြောဆိုပြီး ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ၊ ဆုမွန်ကောင်းများ ပေးကာ မုန့်ဖိုး သို့မဟုတ် ငွေကြေးများ ပြန်လည်ပေးလေ့ရှိကြသည်။ ညီငယ်၊ ညီမငယ်များကလည်း အစ်ကို၊ အစ်မကြီးများအား ကန်တော့လေ့ရှိပြီး၊ အပြန်အလှန်အားဖြင့် အစ်ကို၊ အစ်မများက ကံကောင်းခြင်း ဆုတောင်းပေးကာ မုန့်ဖိုးငွေများ ပြန်လည်ပေးကြသည်။
== ဘုရားများတွင် ဆီမီးပူဇော်ခြင်း ==
သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့ရောက်တိုင်း မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြားရှိ တန်ခိုးကြီးဘုရားစေတီများ၌ ဆီမီးပူဇော်ပွဲများကို စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပလေ့ရှိကြသည်။ အထူးသဖြင့် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ [[ရွှေတိဂုံစေတီတော်]]မြတ်ကြီးတွင် သီတင်းကျွတ်လဆန်း(၁၄)ရက် အဖိတ်နေ့မှစ၍ လျှပ်စစ်မီးစေတီများ လှည့်လည်ပူဇော်ပွဲနှင့် ဆီမီး ၁၁,၁၁၁ ထွန်းညှိပူဇော်သည့် အစဉ်အလာရှိပြီး၊ လပြည့်နေ့ညပိုင်း၌ စေတီတော်ရင်ပြင်ပတ်လည်တွင် ဆီမီး ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကို ထပ်မံထွန်းညှိပူဇော်ကြသည်။ ထို့ပြင် ပြည်သူ့ရင်ပြင်၌ ဈေးရောင်းပွဲတော်၊ ဂီတဖျော်ဖြေပွဲများနှင့် မီးရှူးမီးပန်းပစ်ဖောက်ခြင်းများဖြင့် အထူးစည်ကားလေ့ရှိသည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ အခြားတန်ခိုးကြီးဘုရားတစ်ဆူဖြစ်သော ဗိုလ်တထောင် ကျိုက်ဒေးအပ်ဆံတော်ဦးစေတီတော်တွင်လည်း လပြည့်ည၌ ဆီမီး ၉,၀၀၀ ထွန်းညှိပူဇော်ပွဲကို ခမ်းနားစွာ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။

မန္တလေးမြို့ရှိ [[မဟာမုနိ ရုပ်ရှင်တော်မြတ်ကြီး(မန္တလေး)|မဟာမုနိရုပ်ရှင်တော်မြတ်ကြီး]]တွင်လည်း လပြည့်နေ့ နံနက်အစောပိုင်းမှစ၍ မျက်နှာတော်သစ်ခြင်း၊ ရွှေသင်္ကန်းကပ်လှူခြင်း၊ ပန်း၊ ဆီမီး၊ ဆွမ်းခဲဖွယ်များ ဆက်ကပ်လှူဒါန်းခြင်းများ ပြုလုပ်ကြပြီး ညပိုင်းတွင် ဂေါပကအဖွဲ့နှင့် ဘုရားဖူးပြည်သူများပူးပေါင်းကာ ဆီမီး ၄၀,၀၀၀ ဖြင့် ထွန်းညှိပူဇော်ကြသည်။ အလားတူ [[ပုဂံ]]-ညောင်ဦး ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုနယ်မြေရှိ သမိုင်းအထင်ကရဘုရား ၁၈ ဆူတွင်လည်း ရိုးရာမပျက် ဆီမီးပူဇော်ပွဲများ ကျင်းပကြရာ ရွှေစည်းခုံစေတီတော်အား ဆီမီးတစ်သောင်းခွဲ၊ တုရင်တောင်စွယ်တော်မြတ်စေတီတော်ကြီးနှင့် လောကနန္ဒာစွယ်တော်မြတ်စေတီတို့အား ဆီမီးတစ်သောင်းစီ၊ ဗူးဘုရားကြီးအား ဆီမီး ၁,၅၀၀ စသည်ဖြင့် ဘုရားတစ်ဆူချင်းစီအလိုက် သတ်မှတ်အရေအတွက်များဖြင့် စည်ကားစွာ ပူဇော်လေ့ရှိကြသည်။

ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး အသီးသီးရှိ အခြားသော တန်ခိုးကြီးဘုရားများတွင်လည်း ဒေသအလိုက် ရိုးရာဆီမီးပူဇော်ပွဲများကို ကျင်းပကြသည်။ မွန်ပြည်နယ်၊ မုဒုံမြို့နယ်၊ ကမာဝက်မြို့ရှိ ဆံတော်ရှင် ကျိုက်ဇယ်စေတီတော်၌ ဒေသခံများက မီးဗန်းများ ကိုင်ဆောင်လှည့်လည်ပူဇော်သည့် မွန်ရိုးရာ ဆီမီးပူဇော်ပွဲနှင့် မီးပုံပျံလွှတ်တင်ခြင်းများကို ပြုလုပ်ကြသည်။ ထို့အတူ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ အရှေ့မဟာဗုဒ္ဓဘုရားကြီးစေတီတော်တွင် နံနက်အစောပိုင်းမှစ၍ ဆွမ်းတော်ကြီးတင်လှူပွဲနှင့် ဆီမီးပူဇော်ပွဲများ ကျင်းပကြသည်။ ထူးခြားချက်အနေဖြင့် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ အင်းတော်ကြီး ရွှေမဉ္စူရေလယ်ဘုရား၌ အင်းရေပြင်တွင် ဆီမီး ၁,၅၀၀ မျှောပူဇော်ပွဲကို ကျင်းပလေ့ရှိပြီး၊ ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေမြို့ရှိ လောကနန္ဒာစေတီတော်မြတ်ကြီး ရင်ပြင်၌လည်း ဆီမီး ၁၀,၀၀၀ ထွန်းညှိပူဇော်ပွဲနှင့် မီးပုံပျံလွှတ်တင်ပူဇော်ပွဲများကို ကျင်းပလေ့ရှိကြသည်။
== သီတင်းကျွတ် မီးထွန်းပွဲတော် ရိုးရာစားသောက်ဖွယ်ရာများ ==
သီတင်းကျွတ်မီးထွန်းပွဲတော်ကာလများတွင် [[မြန်မာလူမျိုး]]တို့သည် ဘုရားကျောင်းကန်များသို့ သွားရောက်၍ ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုကြရင်း မိသားစု၊ မိတ်ဆွေသူငယ်ချင်းများနှင့်အတူ စုဝေးစားသုံးရန် [[မြန်မာမုန့်များ|မြန်မာ့ရိုးရာမုန့်များ]]နှင့် စားသောက်ဖွယ်ရာများကို ပြင်ဆင်စားသုံးလေ့ရှိကြသည်။ထင်ရှားသောမြန်မာ့ရိုးရာ မုန့်ပဲသရေစာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် -
* [[မုန့်ဆီကြော်]]
* [[မုန့်လက်ကောက်]]
* [[မုန့်လက်ခတ်]]
* [[မုန့်လေပွေ]]
* [[ထိုးမုန့်]]
* [[မုန့်ဖက်ထုပ်]]
* [[နနွင်းမကင်း]]
* [[ချီပါမုန့်]]
* [[မုန့်လုံးရေပေါ်]]
* အုန်းသီးပေါင်မုန့်
* ပဲပေါင်မုန့်
* [[ရေမုန့်]]
* [[ကောက်ညှင်းထမင်းထုပ်]]
* [[ရွှေကြည်]]
* [[မုန့်ကျစ်စာ]]
* [[မုန့်ကြာဆီ]]
* [[မုန့်ပျားသလက်]]
* [[မုန့်ဘိန်း]]
* [[သာကူပြင်]]
* မုန့်ဆန်းကြော်
* [[ကောက်ညှင်းပေါင်း]]
* [[မုန့်ဟင်းခါး]]
* [[အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲ]]

== ဓာတ်ပုံများ ==
&lt;gallery&gt;
File:Peaceful Festival.jpg|ပအိုဝ်းအမျိုးသမီးများ သီတင်းကျွတ်လပြည့်ညတွင် မီးကြာလှည့်လည်ပူဇော်ပွဲ အခမ်းအနားကျင်းပနေစဉ်
File:Aye Thar Yar Lighting-9000 Festival.jpg|ရှမ်းပြည်နယ်၊ အေးသာယာမြို့၌ ကျင်းပသော မီး ၉,၀၀၀ ထွန်းပွဲတော်
File:အရမ်းစည်တဲ့ပျဉ်းမနားမြို့ နှစ် (၁၀၀)ပြည့် သီတင်းကျွတ်မီးထွန်းပွဲ.jpg|ပျဉ်းမနားမြို့ နှစ် (၁၀၀)ပြည့် သီတင်းကျွတ်မီးထွန်းပွဲ
File:Lighting Festival.jpg|မီးထွန်းပွဲတော်]]
File:Thadinkyut festival.jpg
&lt;/gallery&gt;

== ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ==
* [[အဘိဓမ္မာအခါတော်နေ့]]
* [[တန်ဆောင်တိုင်ပွဲတော်]]
* [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပွဲတော်များ]]

== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{မြန်မာ့ ရာသီ}}
[[Category:မြန်မာ့ရိုးရာ ပွဲတော်များ]]
[[Category:မြန်မာ့ ဓလေ့ထုံးစံ]]</text>
      <sha1>t5xnmktsrvr55u7n9z5c5495ecnq3h1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060140</id>
      <parentid>1060094</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T16:26:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>သဒ္ဒါပြင်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1060140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30621" sha1="1f813rcmrt6akrqdygufh0c7rsyf8lb" xml:space="preserve">{{Infobox holiday
|holiday_name  = သီတင်းကျွတ်ပွဲတော်
|type          = ဗုဒ္ဓဘာသာ
|longtype      = မြန်မာ့ရိုးရာပွဲတော်
|image         = Thadinkyut festival 2.jpg
|caption       = 
|official_name = သီတင်းကျွတ်မီးထွန်းပွဲတော်
|nickname      = မီးထွန်းပွဲတော်၊ တာဝတိံသာပွဲ၊ မီးမြင်းမိုရ်ပွဲ
|observedby    = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]ရှိ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ဝင်များ
|litcolor      = 
|significance  = [[ဗုဒ္ဓ]]မြတ်စွာဘုရား တာဝတိံသာနတ်ပြည်မှ လူ့ပြည်သို့ ပြန်လည်ကြွချီဆင်းသက်သည့် အထိမ်းအမှတ်
|begins        = 
|ends          = 
|date          = [[မြန်မာပြက္ခဒိန်]] သီတင်းကျွတ်လဆန်း(၁၄)ရက်(အဖိတ်နေ့)၊သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့ နှင့် သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော်တစ်ရက် အပါအဝင် စုစုပေါင်း ၃ ရက်)
|date2015      = 
|celebrations  = ဆီမီးထွန်းညှိပူဇော်ခြင်း၊ မီးပုံးပျံလွှတ်တင်ခြင်း၊ မီးရှူးမီးပန်းပစ်ခြင်း၊နိဗ္ဗာန်ဈေးပွဲအလှူတော်များကျင်းပခြင်း၊ ဗုဒ္ဓပူဇနိယဘုရားပွဲတော်များကျင်းပခြင်း
|observances   = ဘုရားစေတီများနှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းများသို့ သွားရောက်၍ ဆီမီးပူဇော်ခြင်း၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများအား ကန်တော့ခြင်း၊ အလှူအတန်းပြုလုပ်ခြင်း၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့တွင် [[ဥပုသ်]]သီလဆောက်တည်ခြင်း
}}

'''သီတင်းကျွတ်မီးထွန်းပွဲတော်''' ({{lang-en|Thadingyut Festival}}) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ အထွတ်အမြတ်ထားရာ ရိုးရာအစဉ်အလာနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ပွဲတော်တစ်ခုဖြစ်ပြီး &quot;မီးထွန်းပွဲတော်&quot;ဟုလည်းခေါ်သည်။ ဤပွဲတော်ကို [[မြန်မာပြက္ခဒိန်]]၏ သတ္တမမြောက်လဖြစ်သော [[သီတင်းကျွတ်လ]]ပြည့်နေ့တွင် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ဝင်များအတွက် [[ဝါတွင်း]]သုံးလကာလ အဆုံးသတ်ချိန်တွင် ကျင်းပသည့် အထွတ်အမြတ်ပွဲတော်လည်း ဖြစ်သည်။ သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့ကို &quot;[[အဘိဓမ္မာအခါတော်နေ့]]&quot; ဟုလည်း သတ်မှတ်ခေါ်ဝေါ်ကြပြီး၊ [[ဂေါတမဗုဒ္ဓ|မြတ်စွာဘုရား]] တာဝတိံသာနတ်ပြည်မှ လူ့ပြည်သို့ ပြန်လည်ကြွချီဆင်းသက်တော်မူသည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ဆီမီးများထွန်းညှိ ပူဇော်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤပွဲတော်ကာလသည် မိဘဆရာသမားများအား ကန်တော့၍ ကျေးဇူးဆပ်ခြင်း၊ ခွင့်လွှတ်ခြင်းနှင့် ချစ်ခြင်းမေတ္တာများ ဖြာဝှန်းရာ အခါသမယလည်း ဖြစ်ပေသည်။
== သမိုင်းကြောင်း ==
မိုးရာသီကုန်ဆုံး၍ သာယာသော သီတင်းကျွတ်လသည် မြန်မာလများအနက် (၇)လမြောက်ဖြစ်ပြီး စက်တင်ဘာလမှ အောက်တိုဘာလအတွင်းတွင် ကျရောက်လေ့ရှိသည်။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား၏ မယ်တော်ဖြစ်သော [[မယ်တော်မာယာ|မယ်တော်မာယာဒေဝီ]]သည် ဘုရားရှင် ဖွားမြင်တော်မူပြီး ခုနစ်ရက်အကြာတွင် ကွယ်လွန်ကာ [[တာဝတိံသာနတ်ပြည်]]၌ သန္တုဿိတနတ်သားအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားခဲ့သည်။ မိခင်ကျေးဇူးကို ဆပ်သည့်အနေဖြင့် မြတ်စွာဘုရားသည် ဝါတွင်းသုံးလပတ်လုံး တာဝတိံသာနတ်ပြည်သို့ ကြွရောက်၍ မယ်တော်နတ်သားအမှူးရှိသော နတ်ဗြဟ္မာများအား [[အဘိဓမ္မာ]]တရားတော်ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။

သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် လူ့ပြည်သို့ ပြန်လည်ကြွချီတော်မူလာချိန် ဖြစ်ပါသည်။ ထိုအခါ တာဝတိံသာနတ်ပြည်၏ အရှင်သခင် [[သိကြားမင်း]]သည် နတ်များနှင့် ဗြဟ္မာများအား ဘုရားရှင်အတွက် တန်ဖိုးကြီးသော ရွှေစောင်းတန်း၊ ငွေစောင်းတန်း၊ ပတ္တမြားစောင်းတန်း သုံးစင်းကို ဖန်ဆင်းပူဇော်စေခဲ့သည်။ မြတ်စွာဘုရားသည် အလယ်ရှိ ပတ္တမြားစောင်းတန်းဖြင့် ဆင်းသက်တော်မူပြီး လက်ယာဘက်ရှိ ရွှေစောင်းတန်းမှ နတ်ဒေဝတာများက လိုက်ပါကြကာ လက်ဝဲဘက်ရှိ ငွေစောင်းတန်းမှ ဗြဟ္မာများက ခြံရံလိုက်ပါကြသည်။ ထိုသို့ မြတ်စွာဘုရား လူ့ပြည်သို့ ပြန်လည်ကြွချီဆင်းသက်တော်မူသည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့ကို အဘိဓမ္မာအခါတော်နေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ဆီမီးများထွန်းညှိ ပူဇော်ကြိုဆိုခြင်းအလေ့အထ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ပိဋကတ်စာပေများ၌ ဘုရားရှင်သည် မယ်တော်မိနတ်သားကို ကျေးဇူးဆပ်သောအနေဖြင့် အဘိဓမ္မာဒေသနာတော်ကို ဝါတွင်းကာလတွင် တာဝတိံသာနတ်ပြည်၌ ဟောကြားတော်မူပြီး ဝါကျွတ်သောအခါ လူ့ပြည် သင်္ကဿနဂိုရ်သို့ ဆင်းသက်တော်မူရာတွင် လူများက ကြိုဆို၍ မီးထွန်းညှိပူဇော်ခြင်းကို အစပြုခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

ရဟန်းတော်များအတွက် သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့သည် ဝါတွင်းသုံးလကာလ အဆုံးသတ်၍ ဝါကျွတ်သောနေ့လယ်းဖြစ်သည်။ အပြစ်ရှိကပါက ဝန်ချတောင်းပန်နိုင်ရန် အချင်းချင်း ဖိတ်ကြားခြင်းအမှု (ပဝါရဏာနေ့) ပြုကြသောနေ့လယ်း ဖြစ်သည်။ တိုတောင်းစွာ သတ်မှတ်ထားသော တိကျသော အချိန်အပိုင်းအခြားဖြင့် ဝါတွင်းကာလသည် လေးလံထိုင်းမှိုင်းသည့် မိုးတွင်းကာလနှင့်အတူ ရှိနေရာမှ ပျော်ရွှင်စရာ ပွဲတော်များအဖြစ် ပြောင်းလဲလိုက်လေပြီ။ တားမြစ်ပိတ်ပင်ထားသော မင်္ဂလာပွဲများကိုလည်း ဤကာလမှစ၍ ကျင်းပခွင့်ရလေပြီ ဖြစ်လေသည်။ လူများသည် ထိုနေ့တွင် မိမိထက် အသက်ကြီးသူများနှင့် မိဘ၊ ဆရာသမားများကို ဂါဝရပြုကန်တော့၍ အဆုံးအမများကို နာကြားကာ အပြစ်များရှိပါကလည်း ကျေစေသည်ဟု ယူဆသော ဓလေ့လည်း ရှိသည်။

ဤသို့ ဘာသာရေးအရ အထွတ်အမြတ်ထားရာ သီတင်းကျွတ်မီးထွန်းပွဲတော်ကို မြန်မာမင်းများလက်ထက်တွင်လည်း နိုင်ငံတော်ပွဲသဘင်အဖြစ် ခမ်းနားစွာ ဆင်ယင်ကျင်းပခဲ့ကြသည်။ မန္တလေးရတနာပုံခေတ် [[သီပေါမင်း]]လက်ထက် မီးထွန်းပွဲသဘင် ကျင်းပပုံမှတ်တမ်းများအရ ရှို့လွှတ်မြဲ မီးမျိုးစုံများကို မဟာလောကမာရဇိန်ဘုရားနှင့် မာန်အောင်ရတနာဘုရားနှစ်ဆူတွင် ခွဲဝေရှို့လွှတ်ပူဇော်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရသည်။ နှစ်စဉ်ထွန်းလင်းပူဇော်မြဲ တစ်ဆယ့်ခြောက်ဌာနအပြင် အရှင်နှစ်ပါး နံတော်သင့် ဘုရားများပါ စုစုပေါင်း တစ်ဆယ့်ရှစ်ဌာနဘုရားများတွင် မီးစောင်းတန်းများ ထွန်းလင်းပူဇော်ရာ၌ မှူးကြီးမတ်ကြီးများနှင့် မှူးတော်မတ်တော် အရာရှိတို့က ခွဲဝေသွားရောက်ကြီးကြပ်၍ ပွဲသဘင်ခင်းကျင်း ထွန်းလင်းပူဇော်ခဲ့ကြသည်။

ထိုတစ်ဆယ့်ရှစ်ဌာနများသို့ မီးထွန်းလင်း လမ်းလျှောက်၍ တီးမှုတ်ထမ်းရွက်စေရန် သေနတ်၊ အမြောက်၊ ဝင်း၊ ဒိုင်း၊ လှေ၊ ဘောင်၊ ရပ်ကွက်များက အသီးသီးထွက်သည့် အိုးစည်၊ ဒိုးပတ်၊ ပုံထောင်၊ မောင်း တီးမှုတ်သူတို့ကို တစ်ကိုယ်လျှင် ငွေဒင်္ဂါးငါးပြားကျစီ သနားတော်မူခဲ့သည်။ ယင်းနေ့တွင် ရွှေနန်းတော်၊ မြေနန်းတော်တောင်ဘက်၌ တစ်ဆယ့်ခြောက်ဌာနဝင်္ကပါနှင့် စက္ကနန္ဒာဝင်္ကပါများကို တည်ဆောက်လုပ်ကိုင်ရသည်။ လပြည့်ကျော် ခုနစ်ရက်နေ့တွင် မြေနန်းတော်တောင်ဘက်ရှိ သောဠသဝင်္ကပါကို ပြီးပြေအောင်လုပ်ဆောင်၍ မီးများထွန်းလင်းစေပြီးလျှင် အရှင်နှစ်ပါးကိုယ်တိုင် ထွက်စံတော်မူလေ့ရှိကြောင်း သမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင် ခမ်းနားစွာ တွေ့ရှိရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://myanmar.gov.mm/festivals
 |title=Festivals - Thadingyut
 |publisher=Myanmar National Portal
 |access-date=16 September 2026
}} {{Dead link|date=September 2026 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://tourism.gov.mm/en/festivals/tha-din-gyut-festival
 |title=Festival of Light (Thadingyut Festival)
 |publisher=Ministry of Hotels and Tourism, Myanmar
 |access-date=16 September 2026
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.shwedagonpagoda.org.mm/en/project/thadingyut/
 |title=Thadingyut Festival
 |publisher=Shwedagon Pagoda Board of Trustees
 |access-date=16 September 2026
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250524030003/https://www.shwedagonpagoda.org.mm/en/project/thadingyut/
 |archive-date=24 May 2025
 |url-status=dead
}}&lt;/ref&gt;
== ပွဲတော်ကျင်းပပုံ ==
သီတင်းကျွတ်မီးထွန်းပွဲတော်ကို သီတင်းကျွတ်လဆန်း (၁၄) ရက်နေ့ (အဖိတ်နေ့)၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့နှင့် သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် (၁) ရက်နေ့တို့တွင် အနည်းဆုံး (၃) ရက်တာ တေးဂီတနှင့် အကများဖြင့် ပျော်ရွှင်ဖွယ်ရာ ကျင်းပလေ့ရှိကြသည်။ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည် မြတ်စွာဘုရားနှင့် တပည့်သံဃာတော်များအား ကြိုဆိုဂုဏ်ပြုရန် လမ်းများ၊ အိမ်များနှင့် အများပြည်သူဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများကို ရောင်စုံမီးလုံးများ သို့မဟုတ် ဖယောင်းတိုင်များဖြင့် အလှဆင်ထွန်းညှိကြသည်။ ထိုသို့ထွန်းညှိသော မီးများသည် မြတ်စွာဘုရား ဆင်းသက်တော်မူရာ လှေကားသုံးစင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ကလေးများမှာ ဗြောက်အိုးများ၊ မီးရှူးမီးပန်းများ ပစ်ဖောက်ဆော့ကစားလေ့ရှိကြပြီး လူကြီးများမှာမူ မီးပုံးပျံများလွှတ်တင်ခြင်း၊ ဆီမီးပူဇော်ခြင်းများဖြင့် မြတ်စွာဘုရားရှင်အား ပူဇော်လေ့ရှိကြသည်။

ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည် ပွဲတော်ကာလအတွင်း ဘုရားစေတီများနှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းများသို့ သွားရောက်၍ ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ [[ရတနာသုံးပါး]]အား ပူဇော်ကန်တော့ခြင်း၊ သံဃာတော်များအား ဆွမ်းနှင့် လှူဖွယ်ဝတ္ထုများ ဆက်ကပ်လှူဒါန်းခြင်းများ ပြုလုပ်ကြသည်။ အချို့သော ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည် လပြည့်နေ့တွင် [[ဥပုသ်]]သီလ ဆောက်တည်လေ့ရှိကြသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်ဘက်တွင် မီးပုံးများကိုင်ဆောင်၍ [[မီးကြာလှည့်ခြင်း]]များပြုကာ စေတီနှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်း ဓမ္မာရုံများကို လှည့်လည်ပူဇော်ခြင်း ပြုကြသည်။ 

=== ဂါရဝပြုကန်တော့ခြင်း ===
သီတင်းကျွတ်အခါသမယသည် ရပ်ဝေးတွင် သွားရောက်အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသောသူများ မိဘဘိုးဘွားများရှိရာသို့ ပြန်လာ၍ ကျေးဇူးဆပ်ပူဇော်ကန်တော့ကြသော ကာလဖြစ်သည်။ လူငယ်များသည် မိဘများ၊ ဆရာသမားများနှင့် သက်ကြီးရွယ်အိုဆွေမျိုးများအား သစ်သီးဝလံများနှင့် အခြားလှူဖွယ်လက်ဆောင်ပစ္စည်းများ ဆက်ကပ်လှူဒါန်း၍ ကန်တော့ (ဂါရဝပြု) ကြသည်။ 

ကန်တော့သည့်အခါ လူငယ်များသည် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ပြစ်မှားမိခဲ့သမျှသော ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံ အမှားများအတွက် ခွင့်လွှတ်ပေးပါရန် တောင်းပန်လေ့ရှိကြသည်။ အစဉ်အလာအရ အသက်ကြီးသူများသည် လူငယ်များ၏ အမှားများကို ခွင့်လွှတ်ကြောင်း ပြောဆိုပြီး ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ၊ ဆုမွန်ကောင်းများ ပေးကာ မုန့်ဖိုး သို့မဟုတ် ငွေကြေးများ ပြန်လည်ပေးလေ့ရှိကြသည်။ ညီငယ်၊ ညီမငယ်များကလည်း အစ်ကို၊ အစ်မကြီးများအား ကန်တော့လေ့ရှိပြီး၊ အပြန်အလှန်အားဖြင့် အစ်ကို၊ အစ်မများက ကံကောင်းခြင်း ဆုတောင်းပေးကာ မုန့်ဖိုးငွေများ ပြန်လည်ပေးကြသည်။
== ဘုရားများတွင် ဆီမီးပူဇော်ခြင်း ==
သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့ရောက်တိုင်း မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြားရှိ တန်ခိုးကြီးဘုရားစေတီများ၌ ဆီမီးပူဇော်ပွဲများကို စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပလေ့ရှိကြသည်။ အထူးသဖြင့် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ [[ရွှေတိဂုံစေတီတော်]]မြတ်ကြီးတွင် သီတင်းကျွတ်လဆန်း(၁၄)ရက် အဖိတ်နေ့မှစ၍ လျှပ်စစ်မီးစေတီများ လှည့်လည်ပူဇော်ပွဲနှင့် ဆီမီး ၁၁,၁၁၁ ထွန်းညှိပူဇော်သည့် အစဉ်အလာရှိပြီး၊ လပြည့်နေ့ညပိုင်း၌ စေတီတော်ရင်ပြင်ပတ်လည်တွင် ဆီမီး ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကို ထပ်မံထွန်းညှိပူဇော်ကြသည်။ ထို့ပြင် ပြည်သူ့ရင်ပြင်၌ ဈေးရောင်းပွဲတော်၊ ဂီတဖျော်ဖြေပွဲများနှင့် မီးရှူးမီးပန်းပစ်ဖောက်ခြင်းများဖြင့် အထူးစည်ကားလေ့ရှိသည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ အခြားတန်ခိုးကြီးဘုရားတစ်ဆူဖြစ်သော ဗိုလ်တထောင် ကျိုက်ဒေးအပ်ဆံတော်ဦးစေတီတော်တွင်လည်း လပြည့်ည၌ ဆီမီး ၉,၀၀၀ ထွန်းညှိပူဇော်ပွဲကို ခမ်းနားစွာ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။

မန္တလေးမြို့ရှိ [[မဟာမုနိ ရုပ်ရှင်တော်မြတ်ကြီး(မန္တလေး)|မဟာမုနိရုပ်ရှင်တော်မြတ်ကြီး]]တွင်လည်း လပြည့်နေ့ နံနက်အစောပိုင်းမှစ၍ မျက်နှာတော်သစ်ခြင်း၊ ရွှေသင်္ကန်းကပ်လှူခြင်း၊ ပန်း၊ ဆီမီး၊ ဆွမ်းခဲဖွယ်များ ဆက်ကပ်လှူဒါန်းခြင်းများ ပြုလုပ်ကြပြီး ညပိုင်းတွင် ဂေါပကအဖွဲ့နှင့် ဘုရားဖူးပြည်သူများပူးပေါင်းကာ ဆီမီး ၄၀,၀၀၀ ဖြင့် ထွန်းညှိပူဇော်ကြသည်။ အလားတူ [[ပုဂံ]]-ညောင်ဦး ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုနယ်မြေရှိ သမိုင်းအထင်ကရဘုရား ၁၈ ဆူတွင်လည်း ရိုးရာမပျက် ဆီမီးပူဇော်ပွဲများ ကျင်းပကြရာ ရွှေစည်းခုံစေတီတော်အား ဆီမီးတစ်သောင်းခွဲ၊ တုရင်တောင်စွယ်တော်မြတ်စေတီတော်ကြီးနှင့် လောကနန္ဒာစွယ်တော်မြတ်စေတီတို့အား ဆီမီးတစ်သောင်းစီ၊ ဗူးဘုရားကြီးအား ဆီမီး ၁,၅၀၀ စသည်ဖြင့် ဘုရားတစ်ဆူချင်းစီအလိုက် သတ်မှတ်အရေအတွက်များဖြင့် စည်ကားစွာ ပူဇော်လေ့ရှိကြသည်။

ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး အသီးသီးရှိ အခြားသော တန်ခိုးကြီးဘုရားများတွင်လည်း ဒေသအလိုက် ရိုးရာဆီမီးပူဇော်ပွဲများကို ကျင်းပကြသည်။ မွန်ပြည်နယ်၊ မုဒုံမြို့နယ်၊ ကမာဝက်မြို့ရှိ ဆံတော်ရှင် ကျိုက်ဇယ်စေတီတော်၌ ဒေသခံများက မီးဗန်းများ ကိုင်ဆောင်လှည့်လည်ပူဇော်သည့် မွန်ရိုးရာ ဆီမီးပူဇော်ပွဲနှင့် မီးပုံပျံလွှတ်တင်ခြင်းများကို ပြုလုပ်ကြသည်။ ထို့အတူ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ အရှေ့မဟာဗုဒ္ဓဘုရားကြီးစေတီတော်တွင် နံနက်အစောပိုင်းမှစ၍ ဆွမ်းတော်ကြီးတင်လှူပွဲနှင့် ဆီမီးပူဇော်ပွဲများ ကျင်းပကြသည်။ ထူးခြားချက်အနေဖြင့် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ အင်းတော်ကြီး ရွှေမဉ္စူရေလယ်ဘုရား၌ အင်းရေပြင်တွင် ဆီမီး ၁,၅၀၀ မျှောပူဇော်ပွဲကို ကျင်းပလေ့ရှိပြီး၊ ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေမြို့ရှိ လောကနန္ဒာစေတီတော်မြတ်ကြီး ရင်ပြင်၌လည်း ဆီမီး ၁၀,၀၀၀ ထွန်းညှိပူဇော်ပွဲနှင့် မီးပုံပျံလွှတ်တင်ပူဇော်ပွဲများကို ကျင်းပလေ့ရှိကြသည်။
== သီတင်းကျွတ် မီးထွန်းပွဲတော် ရိုးရာစားသောက်ဖွယ်ရာများ ==
သီတင်းကျွတ်မီးထွန်းပွဲတော်ကာလများတွင် [[မြန်မာလူမျိုး]]တို့သည် ဘုရားကျောင်းကန်များသို့ သွားရောက်၍ ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုကြရင်း မိသားစု၊ မိတ်ဆွေသူငယ်ချင်းများနှင့်အတူ စုဝေးစားသုံးရန် [[မြန်မာမုန့်များ|မြန်မာ့ရိုးရာမုန့်များ]]နှင့် စားသောက်ဖွယ်ရာများကို ပြင်ဆင်စားသုံးလေ့ရှိကြသည်။ထင်ရှားသောမြန်မာ့ရိုးရာ မုန့်ပဲသရေစာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် -
* [[မုန့်ဆီကြော်]]
* [[မုန့်လက်ကောက်]]
* [[မုန့်လက်ခတ်]]
* [[မုန့်လေပွေ]]
* [[ထိုးမုန့်]]
* [[မုန့်ဖက်ထုပ်]]
* [[ဆနွင်းမကင်း]]
* [[ချီပါမုန့်]]
* [[မုန့်လုံးရေပေါ်]]
* အုန်းသီးပေါင်မုန့်
* ပဲပေါင်မုန့်
* [[ပေါင်မုန့်]]
* [[မန္တလေးမုန့်ရေပါး|မုန့်ရေပါး]]
* [[ကောက်ညှင်းထမင်းထုပ်]]
* [[ရွှေကြည်]]
* [[မုန့်ကျစ်စာ]]
* [[မုန့်ကြာစေ့]]
* [[မုန့်ပျားသလက်]]
* [[ဘိန်းမုန့်]]
* [[သာကူပြင်]]
* [[ကောက်ညှင်းပေါင်း]]
* [[မုန့်ဟင်းခါး]]
* [[အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲ]]

== ဓာတ်ပုံများ ==
&lt;gallery&gt;
File:Peaceful Festival.jpg|ပအိုဝ်းအမျိုးသမီးများ သီတင်းကျွတ်လပြည့်ညတွင် မီးကြာလှည့်လည်ပူဇော်ပွဲ အခမ်းအနားကျင်းပနေစဉ်
File:Aye Thar Yar Lighting-9000 Festival.jpg|ရှမ်းပြည်နယ်၊ အေးသာယာမြို့၌ ကျင်းပသော မီး ၉,၀၀၀ ထွန်းပွဲတော်
File:အရမ်းစည်တဲ့ပျဉ်းမနားမြို့ နှစ် (၁၀၀)ပြည့် သီတင်းကျွတ်မီးထွန်းပွဲ.jpg|ပျဉ်းမနားမြို့ နှစ် (၁၀၀)ပြည့် သီတင်းကျွတ်မီးထွန်းပွဲ
File:Lighting Festival.jpg|မီးထွန်းပွဲတော်]]
File:Thadinkyut festival.jpg
&lt;/gallery&gt;

== ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ==
* [[အဘိဓမ္မာအခါတော်နေ့]]
* [[တန်ဆောင်တိုင်ပွဲတော်]]
* [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပွဲတော်များ]]

== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{မြန်မာ့ ရာသီ}}
[[Category:မြန်မာ့ရိုးရာ ပွဲတော်များ]]
[[Category:မြန်မာ့ ဓလေ့ထုံးစံ]]</text>
      <sha1>1f813rcmrt6akrqdygufh0c7rsyf8lb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060152</id>
      <parentid>1060140</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T19:26:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>လင့်ခ်များပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1060152</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30715" sha1="02zpdl8xz2jevrqia1k772y0r85yt6g" xml:space="preserve">{{Infobox holiday
|holiday_name  = သီတင်းကျွတ်ပွဲတော်
|type          = ဗုဒ္ဓဘာသာ
|longtype      = မြန်မာ့ရိုးရာပွဲတော်
|image         = Thadinkyut festival 2.jpg
|caption       = 
|official_name = သီတင်းကျွတ်မီးထွန်းပွဲတော်
|nickname      = မီးထွန်းပွဲတော်၊ တာဝတိံသာပွဲ၊ မီးမြင်းမိုရ်ပွဲ
|observedby    = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]ရှိ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ဝင်များ
|litcolor      = 
|significance  = [[ဗုဒ္ဓ]]မြတ်စွာဘုရား တာဝတိံသာနတ်ပြည်မှ လူ့ပြည်သို့ ပြန်လည်ကြွချီဆင်းသက်သည့် အထိမ်းအမှတ်
|begins        = 
|ends          = 
|date          = [[မြန်မာပြက္ခဒိန်]] သီတင်းကျွတ်လဆန်း(၁၄)ရက်(အဖိတ်နေ့)၊သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့ နှင့် သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော်တစ်ရက် အပါအဝင် စုစုပေါင်း ၃ ရက်)
|date2015      = 
|celebrations  = ဆီမီးထွန်းညှိပူဇော်ခြင်း၊ မီးပုံးပျံလွှတ်တင်ခြင်း၊ မီးရှူးမီးပန်းပစ်ခြင်း၊နိဗ္ဗာန်ဈေးပွဲအလှူတော်များကျင်းပခြင်း၊ ဗုဒ္ဓပူဇနိယဘုရားပွဲတော်များကျင်းပခြင်း
|observances   = ဘုရားစေတီများနှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းများသို့ သွားရောက်၍ ဆီမီးပူဇော်ခြင်း၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများအား ကန်တော့ခြင်း၊ အလှူအတန်းပြုလုပ်ခြင်း၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့တွင် [[ဥပုသ်]]သီလဆောက်တည်ခြင်း
}}

'''သီတင်းကျွတ်မီးထွန်းပွဲတော်''' ({{lang-en|Thadingyut Festival}}) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ အထွတ်အမြတ်ထားရာ ရိုးရာအစဉ်အလာနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ပွဲတော်တစ်ခုဖြစ်ပြီး &quot;မီးထွန်းပွဲတော်&quot;ဟုလည်းခေါ်သည်။ ဤပွဲတော်ကို [[မြန်မာပြက္ခဒိန်]]၏ သတ္တမမြောက်လဖြစ်သော [[သီတင်းကျွတ်လ]]ပြည့်နေ့တွင် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ဝင်များအတွက် [[ဝါတွင်း]]သုံးလကာလ အဆုံးသတ်ချိန်တွင် ကျင်းပသည့် အထွတ်အမြတ်ပွဲတော်လည်း ဖြစ်သည်။ သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့ကို &quot;[[အဘိဓမ္မာအခါတော်နေ့]]&quot; ဟုလည်း သတ်မှတ်ခေါ်ဝေါ်ကြပြီး၊ [[ဂေါတမဗုဒ္ဓ|မြတ်စွာဘုရား]] တာဝတိံသာနတ်ပြည်မှ လူ့ပြည်သို့ ပြန်လည်ကြွချီဆင်းသက်တော်မူသည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ဆီမီးများထွန်းညှိ ပူဇော်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤပွဲတော်ကာလသည် မိဘဆရာသမားများအား ကန်တော့၍ ကျေးဇူးဆပ်ခြင်း၊ ခွင့်လွှတ်ခြင်းနှင့် ချစ်ခြင်းမေတ္တာများ ဖြာဝှန်းရာ အခါသမယလည်း ဖြစ်ပေသည်။
== သမိုင်းကြောင်း ==
မိုးရာသီကုန်ဆုံး၍ သာယာသော သီတင်းကျွတ်လသည် မြန်မာလများအနက် (၇)လမြောက်ဖြစ်ပြီး စက်တင်ဘာလမှ အောက်တိုဘာလအတွင်းတွင် ကျရောက်လေ့ရှိသည်။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား၏ မယ်တော်ဖြစ်သော [[မယ်တော်မာယာ|မယ်တော်မာယာဒေဝီ]]သည် ဘုရားရှင် ဖွားမြင်တော်မူပြီး ခုနစ်ရက်အကြာတွင် ကွယ်လွန်ကာ [[တာဝတိံသာနတ်ပြည်]]၌ သန္တုဿိတနတ်သားအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားခဲ့သည်။ မိခင်ကျေးဇူးကို ဆပ်သည့်အနေဖြင့် မြတ်စွာဘုရားသည် ဝါတွင်းသုံးလပတ်လုံး တာဝတိံသာနတ်ပြည်သို့ ကြွရောက်၍ မယ်တော်နတ်သားအမှူးရှိသော နတ်ဗြဟ္မာများအား [[အဘိဓမ္မာ]]တရားတော်ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။

သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် လူ့ပြည်သို့ ပြန်လည်ကြွချီတော်မူလာချိန် ဖြစ်ပါသည်။ ထိုအခါ တာဝတိံသာနတ်ပြည်၏ အရှင်သခင် [[သိကြားမင်း]]သည် နတ်များနှင့် ဗြဟ္မာများအား ဘုရားရှင်အတွက် တန်ဖိုးကြီးသော ရွှေစောင်းတန်း၊ ငွေစောင်းတန်း၊ ပတ္တမြားစောင်းတန်း သုံးစင်းကို ဖန်ဆင်းပူဇော်စေခဲ့သည်။ မြတ်စွာဘုရားသည် အလယ်ရှိ ပတ္တမြားစောင်းတန်းဖြင့် ဆင်းသက်တော်မူပြီး လက်ယာဘက်ရှိ ရွှေစောင်းတန်းမှ နတ်ဒေဝတာများက လိုက်ပါကြကာ လက်ဝဲဘက်ရှိ ငွေစောင်းတန်းမှ ဗြဟ္မာများက ခြံရံလိုက်ပါကြသည်။ ထိုသို့ မြတ်စွာဘုရား လူ့ပြည်သို့ ပြန်လည်ကြွချီဆင်းသက်တော်မူသည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့ကို အဘိဓမ္မာအခါတော်နေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ဆီမီးများထွန်းညှိ ပူဇော်ကြိုဆိုခြင်းအလေ့အထ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ပိဋကတ်စာပေများ၌ ဘုရားရှင်သည် မယ်တော်မိနတ်သားကို ကျေးဇူးဆပ်သောအနေဖြင့် အဘိဓမ္မာဒေသနာတော်ကို ဝါတွင်းကာလတွင် တာဝတိံသာနတ်ပြည်၌ ဟောကြားတော်မူပြီး ဝါကျွတ်သောအခါ လူ့ပြည် သင်္ကဿနဂိုရ်သို့ ဆင်းသက်တော်မူရာတွင် လူများက ကြိုဆို၍ မီးထွန်းညှိပူဇော်ခြင်းကို အစပြုခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

ရဟန်းတော်များအတွက် သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့သည် ဝါတွင်းသုံးလကာလ အဆုံးသတ်၍ ဝါကျွတ်သောနေ့လယ်းဖြစ်သည်။ အပြစ်ရှိကပါက ဝန်ချတောင်းပန်နိုင်ရန် အချင်းချင်း ဖိတ်ကြားခြင်းအမှု (ပဝါရဏာနေ့) ပြုကြသောနေ့လယ်း ဖြစ်သည်။ တိုတောင်းစွာ သတ်မှတ်ထားသော တိကျသော အချိန်အပိုင်းအခြားဖြင့် ဝါတွင်းကာလသည် လေးလံထိုင်းမှိုင်းသည့် မိုးတွင်းကာလနှင့်အတူ ရှိနေရာမှ ပျော်ရွှင်စရာ ပွဲတော်များအဖြစ် ပြောင်းလဲလိုက်လေပြီ။ တားမြစ်ပိတ်ပင်ထားသော မင်္ဂလာပွဲများကိုလည်း ဤကာလမှစ၍ ကျင်းပခွင့်ရလေပြီ ဖြစ်လေသည်။ လူများသည် ထိုနေ့တွင် မိမိထက် အသက်ကြီးသူများနှင့် မိဘ၊ ဆရာသမားများကို ဂါဝရပြုကန်တော့၍ အဆုံးအမများကို နာကြားကာ အပြစ်များရှိပါကလည်း ကျေစေသည်ဟု ယူဆသော ဓလေ့လည်း ရှိသည်။

ဤသို့ ဘာသာရေးအရ အထွတ်အမြတ်ထားရာ သီတင်းကျွတ်မီးထွန်းပွဲတော်ကို မြန်မာမင်းများလက်ထက်တွင်လည်း နိုင်ငံတော်ပွဲသဘင်အဖြစ် ခမ်းနားစွာ ဆင်ယင်ကျင်းပခဲ့ကြသည်။ မန္တလေးရတနာပုံခေတ် [[သီပေါမင်း]]လက်ထက် မီးထွန်းပွဲသဘင် ကျင်းပပုံမှတ်တမ်းများအရ ရှို့လွှတ်မြဲ မီးမျိုးစုံများကို မဟာလောကမာရဇိန်ဘုရားနှင့် မာန်အောင်ရတနာဘုရားနှစ်ဆူတွင် ခွဲဝေရှို့လွှတ်ပူဇော်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရသည်။ နှစ်စဉ်ထွန်းလင်းပူဇော်မြဲ တစ်ဆယ့်ခြောက်ဌာနအပြင် အရှင်နှစ်ပါး နံတော်သင့် ဘုရားများပါ စုစုပေါင်း တစ်ဆယ့်ရှစ်ဌာနဘုရားများတွင် မီးစောင်းတန်းများ ထွန်းလင်းပူဇော်ရာ၌ မှူးကြီးမတ်ကြီးများနှင့် မှူးတော်မတ်တော် အရာရှိတို့က ခွဲဝေသွားရောက်ကြီးကြပ်၍ ပွဲသဘင်ခင်းကျင်း ထွန်းလင်းပူဇော်ခဲ့ကြသည်။

ထိုတစ်ဆယ့်ရှစ်ဌာနများသို့ မီးထွန်းလင်း လမ်းလျှောက်၍ တီးမှုတ်ထမ်းရွက်စေရန် သေနတ်၊ အမြောက်၊ ဝင်း၊ ဒိုင်း၊ လှေ၊ ဘောင်၊ ရပ်ကွက်များက အသီးသီးထွက်သည့် အိုးစည်၊ ဒိုးပတ်၊ ပုံထောင်၊ မောင်း တီးမှုတ်သူတို့ကို တစ်ကိုယ်လျှင် ငွေဒင်္ဂါးငါးပြားကျစီ သနားတော်မူခဲ့သည်။ ယင်းနေ့တွင် ရွှေနန်းတော်၊ မြေနန်းတော်တောင်ဘက်၌ တစ်ဆယ့်ခြောက်ဌာနဝင်္ကပါနှင့် စက္ကနန္ဒာဝင်္ကပါများကို တည်ဆောက်လုပ်ကိုင်ရသည်။ လပြည့်ကျော် ခုနစ်ရက်နေ့တွင် မြေနန်းတော်တောင်ဘက်ရှိ သောဠသဝင်္ကပါကို ပြီးပြေအောင်လုပ်ဆောင်၍ မီးများထွန်းလင်းစေပြီးလျှင် အရှင်နှစ်ပါးကိုယ်တိုင် ထွက်စံတော်မူလေ့ရှိကြောင်း သမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင် ခမ်းနားစွာ တွေ့ရှိရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://myanmar.gov.mm/festivals
 |title=Festivals - Thadingyut
 |publisher=Myanmar National Portal
 |access-date=16 September 2026
}} {{Dead link|date=September 2026 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://tourism.gov.mm/en/festivals/tha-din-gyut-festival
 |title=Festival of Light (Thadingyut Festival)
 |publisher=Ministry of Hotels and Tourism, Myanmar
 |access-date=16 September 2026
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.shwedagonpagoda.org.mm/en/project/thadingyut/
 |title=Thadingyut Festival
 |publisher=Shwedagon Pagoda Board of Trustees
 |access-date=16 September 2026
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250524030003/https://www.shwedagonpagoda.org.mm/en/project/thadingyut/
 |archive-date=24 May 2025
 |url-status=dead
}}&lt;/ref&gt;
== ပွဲတော်ကျင်းပပုံ ==
သီတင်းကျွတ်မီးထွန်းပွဲတော်ကို သီတင်းကျွတ်လဆန်း (၁၄) ရက်နေ့ (အဖိတ်နေ့)၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့နှင့် သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် (၁) ရက်နေ့တို့တွင် အနည်းဆုံး (၃) ရက်တာ တေးဂီတနှင့် အကများဖြင့် ပျော်ရွှင်ဖွယ်ရာ ကျင်းပလေ့ရှိကြသည်။ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည် မြတ်စွာဘုရားနှင့် တပည့်သံဃာတော်များအား ကြိုဆိုဂုဏ်ပြုရန် လမ်းများ၊ အိမ်များနှင့် အများပြည်သူဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများကို ရောင်စုံမီးလုံးများ သို့မဟုတ် ဖယောင်းတိုင်များဖြင့် အလှဆင်ထွန်းညှိကြသည်။ ထိုသို့ထွန်းညှိသော မီးများသည် မြတ်စွာဘုရား ဆင်းသက်တော်မူရာ လှေကားသုံးစင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ကလေးများမှာ ဗြောက်အိုးများ၊ မီးရှူးမီးပန်းများ ပစ်ဖောက်ဆော့ကစားလေ့ရှိကြပြီး လူကြီးများမှာမူ မီးပုံးပျံများလွှတ်တင်ခြင်း၊ ဆီမီးပူဇော်ခြင်းများဖြင့် မြတ်စွာဘုရားရှင်အား ပူဇော်လေ့ရှိကြသည်။

ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည် ပွဲတော်ကာလအတွင်း ဘုရားစေတီများနှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းများသို့ သွားရောက်၍ ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ [[ရတနာသုံးပါး]]အား ပူဇော်ကန်တော့ခြင်း၊ သံဃာတော်များအား ဆွမ်းနှင့် လှူဖွယ်ဝတ္ထုများ ဆက်ကပ်လှူဒါန်းခြင်းများ ပြုလုပ်ကြသည်။ အချို့သော ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည် လပြည့်နေ့တွင် [[ဥပုသ်]]သီလ ဆောက်တည်လေ့ရှိကြသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်ဘက်တွင် မီးပုံးများကိုင်ဆောင်၍ [[မီးကြာလှည့်ခြင်း]]များပြုကာ စေတီနှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်း ဓမ္မာရုံများကို လှည့်လည်ပူဇော်ခြင်း ပြုကြသည်။ 

=== ဂါရဝပြုကန်တော့ခြင်း ===
သီတင်းကျွတ်အခါသမယသည် ရပ်ဝေးတွင် သွားရောက်အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသောသူများ မိဘဘိုးဘွားများရှိရာသို့ ပြန်လာ၍ ကျေးဇူးဆပ်ပူဇော်ကန်တော့ကြသော ကာလဖြစ်သည်။ လူငယ်များသည် မိဘများ၊ ဆရာသမားများနှင့် သက်ကြီးရွယ်အိုဆွေမျိုးများအား သစ်သီးဝလံများနှင့် အခြားလှူဖွယ်လက်ဆောင်ပစ္စည်းများ ဆက်ကပ်လှူဒါန်း၍ ကန်တော့ (ဂါရဝပြု) ကြသည်။ 

ကန်တော့သည့်အခါ လူငယ်များသည် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ပြစ်မှားမိခဲ့သမျှသော ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံ အမှားများအတွက် ခွင့်လွှတ်ပေးပါရန် တောင်းပန်လေ့ရှိကြသည်။ အစဉ်အလာအရ အသက်ကြီးသူများသည် လူငယ်များ၏ အမှားများကို ခွင့်လွှတ်ကြောင်း ပြောဆိုပြီး ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ၊ ဆုမွန်ကောင်းများ ပေးကာ မုန့်ဖိုး သို့မဟုတ် ငွေကြေးများ ပြန်လည်ပေးလေ့ရှိကြသည်။ ညီငယ်၊ ညီမငယ်များကလည်း အစ်ကို၊ အစ်မကြီးများအား ကန်တော့လေ့ရှိပြီး၊ အပြန်အလှန်အားဖြင့် အစ်ကို၊ အစ်မများက ကံကောင်းခြင်း ဆုတောင်းပေးကာ မုန့်ဖိုးငွေများ ပြန်လည်ပေးကြသည်။
== ဘုရားများတွင် ဆီမီးပူဇော်ခြင်း ==
သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့ရောက်တိုင်း မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြားရှိ တန်ခိုးကြီးဘုရားစေတီများ၌ ဆီမီးပူဇော်ပွဲများကို စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပလေ့ရှိကြသည်။ အထူးသဖြင့် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ [[ရွှေတိဂုံစေတီတော်]]မြတ်ကြီးတွင် သီတင်းကျွတ်လဆန်း(၁၄)ရက် အဖိတ်နေ့မှစ၍ လျှပ်စစ်မီးစေတီများ လှည့်လည်ပူဇော်ပွဲနှင့် ဆီမီး ၁၁,၁၁၁ ထွန်းညှိပူဇော်သည့် အစဉ်အလာရှိပြီး၊ လပြည့်နေ့ညပိုင်း၌ စေတီတော်ရင်ပြင်ပတ်လည်တွင် ဆီမီး ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကို ထပ်မံထွန်းညှိပူဇော်ကြသည်။ ထို့ပြင် ပြည်သူ့ရင်ပြင်၌ ဈေးရောင်းပွဲတော်၊ ဂီတဖျော်ဖြေပွဲများနှင့် မီးရှူးမီးပန်းပစ်ဖောက်ခြင်းများဖြင့် အထူးစည်ကားလေ့ရှိသည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ အခြားတန်ခိုးကြီးဘုရားတစ်ဆူဖြစ်သော ဗိုလ်တထောင် ကျိုက်ဒေးအပ်ဆံတော်ဦးစေတီတော်တွင်လည်း လပြည့်ည၌ ဆီမီး ၉,၀၀၀ ထွန်းညှိပူဇော်ပွဲကို ခမ်းနားစွာ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။

မန္တလေးမြို့ရှိ [[မဟာမုနိ ရုပ်ရှင်တော်မြတ်ကြီး(မန္တလေး)|မဟာမုနိရုပ်ရှင်တော်မြတ်ကြီး]]တွင်လည်း လပြည့်နေ့ နံနက်အစောပိုင်းမှစ၍ မျက်နှာတော်သစ်ခြင်း၊ ရွှေသင်္ကန်းကပ်လှူခြင်း၊ ပန်း၊ ဆီမီး၊ ဆွမ်းခဲဖွယ်များ ဆက်ကပ်လှူဒါန်းခြင်းများ ပြုလုပ်ကြပြီး ညပိုင်းတွင် ဂေါပကအဖွဲ့နှင့် ဘုရားဖူးပြည်သူများပူးပေါင်းကာ ဆီမီး ၄၀,၀၀၀ ဖြင့် ထွန်းညှိပူဇော်ကြသည်။ အလားတူ [[ပုဂံ]]-ညောင်ဦး ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုနယ်မြေရှိ သမိုင်းအထင်ကရဘုရား ၁၈ ဆူတွင်လည်း ရိုးရာမပျက် ဆီမီးပူဇော်ပွဲများ ကျင်းပကြရာ ရွှေစည်းခုံစေတီတော်အား ဆီမီးတစ်သောင်းခွဲ၊ တုရင်တောင်စွယ်တော်မြတ်စေတီတော်ကြီးနှင့် လောကနန္ဒာစွယ်တော်မြတ်စေတီတို့အား ဆီမီးတစ်သောင်းစီ၊ ဗူးဘုရားကြီးအား ဆီမီး ၁,၅၀၀ စသည်ဖြင့် ဘုရားတစ်ဆူချင်းစီအလိုက် သတ်မှတ်အရေအတွက်များဖြင့် စည်ကားစွာ ပူဇော်လေ့ရှိကြသည်။

ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး အသီးသီးရှိ အခြားသော တန်ခိုးကြီးဘုရားများတွင်လည်း ဒေသအလိုက် ရိုးရာဆီမီးပူဇော်ပွဲများကို ကျင်းပကြသည်။ မွန်ပြည်နယ်၊ မုဒုံမြို့နယ်၊ ကမာဝက်မြို့ရှိ ဆံတော်ရှင် ကျိုက်ဇယ်စေတီတော်၌ ဒေသခံများက မီးဗန်းများ ကိုင်ဆောင်လှည့်လည်ပူဇော်သည့် မွန်ရိုးရာ ဆီမီးပူဇော်ပွဲနှင့် မီးပုံပျံလွှတ်တင်ခြင်းများကို ပြုလုပ်ကြသည်။ ထို့အတူ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ အရှေ့မဟာဗုဒ္ဓဘုရားကြီးစေတီတော်တွင် နံနက်အစောပိုင်းမှစ၍ ဆွမ်းတော်ကြီးတင်လှူပွဲနှင့် ဆီမီးပူဇော်ပွဲများ ကျင်းပကြသည်။ ထူးခြားချက်အနေဖြင့် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ အင်းတော်ကြီး ရွှေမဉ္စူရေလယ်ဘုရား၌ အင်းရေပြင်တွင် ဆီမီး ၁,၅၀၀ မျှောပူဇော်ပွဲကို ကျင်းပလေ့ရှိပြီး၊ ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေမြို့ရှိ လောကနန္ဒာစေတီတော်မြတ်ကြီး ရင်ပြင်၌လည်း ဆီမီး ၁၀,၀၀၀ ထွန်းညှိပူဇော်ပွဲနှင့် မီးပုံပျံလွှတ်တင်ပူဇော်ပွဲများကို ကျင်းပလေ့ရှိကြသည်။
== သီတင်းကျွတ် မီးထွန်းပွဲတော် ရိုးရာစားသောက်ဖွယ်ရာများ ==
သီတင်းကျွတ်မီးထွန်းပွဲတော်ကာလများတွင် [[မြန်မာလူမျိုး]]တို့သည် ဘုရားကျောင်းကန်များသို့ သွားရောက်၍ ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုကြရင်း မိသားစု၊ မိတ်ဆွေသူငယ်ချင်းများနှင့်အတူ စုဝေးစားသုံးရန် [[မြန်မာမုန့်များ|မြန်မာ့ရိုးရာမုန့်များ]]နှင့် စားသောက်ဖွယ်ရာများကို ပြင်ဆင်စားသုံးလေ့ရှိကြသည်။ထင်ရှားသောမြန်မာ့ရိုးရာ မုန့်ပဲသရေစာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် -
* [[မုန့်ဆီကြော်]]
* [[မုန့်လက်ကောက်]]
* [[မုန့်လက်ခတ်]]
* [[မုန့်လေပွေ]]
* [[ထိုးမုန့်]]
* [[မုန့်ဖက်ထုပ်]]
* [[ဆနွင်းမကင်း]]
* [[ချီပါမုန့်]]
* [[မုန့်လုံးရေပေါ်]]
* အုန်းသီးပေါင်မုန့်
* ပဲပေါင်မုန့်
* [[ပေါင်မုန့်]]
* [[မန္တလေးမုန့်ရေပါး|မုန့်ရေပါး]]
* [[ကောက်ညှင်းထမင်းထုပ်]]
* [[ရွှေကြည်]]
* [[မုန့်ကျစ်စာ]]
* [[မုန့်ကြာစေ့]]
* [[မုန့်ပျားသလက်]]
* [[ဘိန်းမုန့်]]
* [[သာကူပြင်]]
* [[ကောက်ညှင်းပေါင်း]]
* [[မုန့်ဟင်းခါး]]
* [[အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲ]]

== ဓာတ်ပုံများ ==
&lt;gallery&gt;
File:Peaceful Festival.jpg|ပအိုဝ်းအမျိုးသမီးများ သီတင်းကျွတ်လပြည့်ညတွင် မီးကြာလှည့်လည်ပူဇော်ပွဲ အခမ်းအနားကျင်းပနေစဉ်
File:Aye Thar Yar Lighting-9000 Festival.jpg|ရှမ်းပြည်နယ်၊ အေးသာယာမြို့၌ ကျင်းပသော မီး ၉,၀၀၀ ထွန်းပွဲတော်
File:အရမ်းစည်တဲ့ပျဉ်းမနားမြို့ နှစ် (၁၀၀)ပြည့် သီတင်းကျွတ်မီးထွန်းပွဲ.jpg|ပျဉ်းမနားမြို့ နှစ် (၁၀၀)ပြည့် သီတင်းကျွတ်မီးထွန်းပွဲ
File:Lighting Festival.jpg|မီးထွန်းပွဲတော်]]
File:Thadinkyut festival.jpg
&lt;/gallery&gt;

== ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ==
* [[အဘိဓမ္မာအခါတော်နေ့]]
*[[ထားဝယ်ရိုးရာ သပိတ်မျှောပွဲတော်]]
* [[တန်ဆောင်တိုင်ပွဲတော်]]
* [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပွဲတော်များ]]

== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{မြန်မာ့ ရာသီ}}
[[Category:မြန်မာ့ရိုးရာ ပွဲတော်များ]]
[[Category:မြန်မာ့ ဓလေ့ထုံးစံ]]</text>
      <sha1>02zpdl8xz2jevrqia1k772y0r85yt6g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မုန့်လက်ကောက်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54939</id>
    <revision>
      <id>1060110</id>
      <parentid>1045828</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T15:08:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1060110</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3868" sha1="nsr0rwmdeyzkvdcusajkkmgy04m28g8" xml:space="preserve">'''မုန့်လက်ကောက်ကြော်'''သည် ကောက်ညှင်းမှုန့်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် မြန်မာအစားအစာ တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။

==ပါဝင်သောပစ္စည်းများ==
*ကောက်ညှင်းမှုန့် – ၁၆၀ဂရမ်
*ဆန်မှုန့် – ၄၀ ဂရမ်
*ဆိုဒါ – လက်ဖက်ရည်ဇွန်း တဝက်
*ဆား – လက်ဖက်ရည်ဇွန်း သုံးပုံ ၁ပုံ
*ထန်းညက်(မုန့်လုပ်ထန်းညက် အမဲ) – ၆ခု
*ကုလားပဲ – စားပွဲတင်ဇွန်း ၁ဇွန်း (ပြုတ်ပေးပြီး ပြန်ထောင်းပေးပါ)

==မုန့်လက်ကောက်ကြော် ပြုလုပ်နည်း==
*ကောက်ညှင်းမှုန့် နှင့် ဆန်မှုန့်ကို ခွက်တစ်ခုထဲထည့်၍ ရောမွှေလိုက်ပါ။
*ပြီးမှ ဆိုဒါ၊ ဆား၊ ကုလားပဲ၊ ရေတစ်ခွက်ခန့်ကို နည်းနည်းခြင်းဆီ ထည့်ပေးပြီး မပျော့မမာ အနေထားထိ ရောက်အောင် သမအောင် နယ်ပေးပါ။
*မုန့်စေးလာလျှင် အရှည်အတုံးလေးများကို လက်ဖြင့်လိမ့်ပြီး အရှည်လိုက်အကွင်းကလေးများ ပြုလုပ်ပါ။
*ပြီးလျှင် ဒယ်အိုးထဲ ဆီများများထည့်ပြီး ဆီတော်တော်ပူလာလျှင် အကွင်းလေးများကို အညှိရောင် သန်းလာသည်အထိ မီးအသင့်တင့်ဖြင့် ကြော်ပေးပါ။
*မုန့်ကွင်းများ ကျက်လျှင် ဒယ်ထဲမှ ပြန်ဆယ်ယူထားပါ။
*မုန့်ကွင်းကြော်နေစဉ်အတွင်း ဒယ်အိုးတစ်ခုထဲ ရေတစ်ခွက်ခန့်ထည့်ပြီး ထန်းလျက်များကို ထည့်ကျိုပေးပါ။
*ထန်းလျက်ကျိုသည့်ထဲသို့ ဆား(လက်ဖက်ရည်ဇွန်း ၄ပုံ၁ပုံ) ထည့်မွှေပေးပြီး ထန်းလျက်ရည် စေးကပ်အောင်သည်အထိ ကျိုပေးပါ။
*ပြီးလျှင် ကြော်ထားသော မုန့်လက်ကောက်ကြော် နှင့် ထန်းလျက်ရည်ဖြင့် တွဲဖက် နေ့လယ်စာ အစာပြေအဖြစ်စားသုံးနိုင်ပါပြီး.
*မှတ်ချက်။ မုန့်လက်ကောက်ကို ထန်းလျက်ရည်စိမ်ပြီး စားချင်လျှင် မုန့်လက်ကောက်ကြော်ကို ကြွပ်အောင်ပိုကြော်ပါ။ ပြီးမှ ထန်းလျက်ရည် အေးလာလျှင် မုန့်ကို အတန်ကြာစိမ်ထားပြီး စားသုံးနိုင်သည်။
==ကိုးကား==
{{မြန်မာအစားအသောက်}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အစားအသောက်]]</text>
      <sha1>nsr0rwmdeyzkvdcusajkkmgy04m28g8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရာဝဏ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>67555</id>
    <revision>
      <id>1060157</id>
      <parentid>1045249</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T20:36:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rotondus</username>
        <id>77832</id>
      </contributor>
      <comment>ဖိုင်</comment>
      <origin>1060157</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10703" sha1="jvknsyrx467nixseer8cucoim8f0rlr" xml:space="preserve">{{Cleanup}}
[[ဖိုင်:Ravana.jpg|thumb]]
'''ရာဝဏ''' ({{lang-sa | रावण}}၊ {{Lang-si|இராவணன்}}၊ {{lang-tm |රාවණ}}) သည် ရာမာယဏဇာတ်တွင် အဓိက ရန်သူတော် ဇာတ်ကောင်ဖြစ်သည်။ ဦးခေါင်းဆယ်လုံးရှိသော ဘီလူးဖြစ်၍ ဟိန္ဒီဘာသာ၌ '''ဒၐါနာန်''' (ဒသာနာန= ဆယ်ခုသော နှုတ်မျက်နှာ)၊ မြန်မာဘာသာ၌ '''ဒဿဂီရိ''' (ဒဿ − ဆယ်ခု၊ ဂီရိ − ခေါင်း၊ တောင်ထွတ်)၊ ထိုင်းဘာသာ၌ '''ဒဿကဏ္ဌ''' (ทศกัณฐ์, Thotsakan = လည်ပင်း ဆယ်ခု) ဟု လူသိများသည်။ ယခု သီရိလင်္ကာနိုင်ငံဟု အယူများသော လင်္ကာဒီပကျွန်း၏ ပြည့်ရှင် ဧကရာဇ်မင်းဖြစ်၏။ ညီမဖြစ်သူ သုပ္ပနခါ၏ နှာခေါင်းကို ဖြတ်သည့်အတွက် ရာမနှင့် လက္ခဏတို့အား လက်စားချေရန် သီတာအား အတင်းဖမ်းယူသွားခဲ့ပြီး စစ်ကို မီးမွေးခဲ့သည်ဟု ဆို၏။ ထိုစစ်ပွဲ၌ ရဲစွမ်းတန်ခိုးလက်ရုံးစုံသော လင်္ကာ မင်းညီမင်းသားအပေါင်း ကျဆုံးခဲ့ရသည်။
ဆုတောင်းကောင်းခဲ့သဖြင့် နတ်၊ ဗြဟ္မာ၊ ဘီလူးနှင့် အသူရာတို့၏ သတ်ဖြတ်ခြင်းကို မခံရနိုင်သော တန်ခိုးဆု ရရှိထားသူဖြစ်ပါလျက် မာနဘဝင်ထောင်လွှားစော်ကားလွန်းသောကြောင့် နောက်ဆုံး ရာဝဏဘီလူးမင်းလည်း လူသားလက်ချက်ဖြင့် ​သေပွဲဝင်ရသည်။
ဤသို့ ဒေါသ အကုသိုလ် ပြစ်ချက် များစွာရှိသော်လည်း
ရာဝဏသည် ဘုန်း၊ တန်ခိုးအာနုဘော်၊ ဉာဏ်ပညာ၊ ကုသိုလ်ကံအားကောင်းလွန်းသူဖြစ်ပြီး မိမိ အမျိုးအနွယ်၏ ကျက်သရေဂုဏ်ဆောင် ဝိဇ္ဇာအသိတထောင် တတ်မြောက်သော စစ်သည်တော် ရှင်ဘုရင်တပါးဖြစ်၍ ကောင်းချက်များလည်း ရှိသည်ဟု ချီးမွမ်းလေးစားကြသည်။

== ငယ်ဘဝ ==

ရသေ့ကြီး ဝိဿဝ (ဝိၐြဝ) နှင့် ဒေစ္စနွယ် အသုရာမင်းသမီး 
ကေကသီ တို့မှ မွေးသည်။ 
ကေကသီ
ဖခင် အသုရာမင်း သုမာလိ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အာဏာအရှိဆုံးသူကို ရွေးစေလိုသော်လည်း ကေကသီ သည် အိမ်ထောင်ရှင် ရသေ့ကြီး ဝိဿဝကို ရွေးခဲ့သည်။ ဝိဿဝ၌ ဇနီးသည် ဣလဝိဒါ ဖြင့် ဝေဿဝဏ (ဝဲၐြာဝဏ) ခေါ် ကုဝေရ ဖွားမြင်ပြီးဖြစ်၏။ 

ဝေဿဝဏ ၏ ဆန့်ကျင်ဘက် အမေကွဲ ညီဖြစ်သောကြောင့်၎င်း၊ (ရဝတိ=)မြည်တမ်းကြွေးကြော်သံ ပြုတတ်သောကြောင့်၎င်း ရာဝဏ ဟု တွင်၏။

ရာဝဏ၏ မွေးချင်းညီတော်များမှာ ဝိဘီသဏ နှင့် ကုမ္ဘကဏ္ဏဖြစ်ပြီး အငယ်ဆုံးညီမမှာ သုပ္ပနခါ မည်၏။ 
အချို့ နှောင်းမူများ၌ မဟီရာဝဏ (ဝါ) အဟိရာဝဏ ကို ရာဝဏမင်း၏ ညီတော် သို့မဟုတ် သားတော်ဟု ထည့်ကြ၏။

ငယ်စဉ်ကပင် သဘောထားပြင်းပြီး ကြိုးစားသော စာသင်သားဖြစ်သည်။ ဖခင်၏ သင်ကြားမှုအောက်တွင် ဝေဒ ၄ စောင်၊ ပဏ္ဍိတကျမ်း ၆ စောင်နှင့် သျှတ္တရကျမ်းဂန်
အမျိုးမျိုးကို တတ်မြောက်သည်။ 

စောင်းတီးလည်း ကျွမ်းသည်။ အဘိုး သုမာလိကလည်း အသုရာပြည်မှ အတတ်ဝိဇ္ဇာ တို့ကို သင်ပေးသည်။ 

== ဒဿဂီရိ ဖြစ်လာပုံ ==
စာပေလေ့လာပြီးနောက် ဗြဟ္မာမင်းအား
ပူဇော်သည့်အနေဖြင့် နှစ်အတော်ကြာ မီးကို လုပ်ကျွေးသည်။ ထိုကာလများတွင် ခေါင်းကိုဖြတ်ကာ မီးပူဇော်သည်များလည်း ရှိသည်။ သူ့ခေါင်းအား ဖြတ်သည့်အခါတိုင်း အသစ်ပြန်ပေါ်ကာ မီးကို ဆက်၍ လုပ်ကျွေးရသည်။ သူ့ခေါင်းအား ၁၀ ကြိမ်ဖြတ်ကာ ပူဇော်အပြီး၌ ဗြဟ္မာမင်းက သူ၏ အကျင့်ကို သဘောကျ၍ သဘောလိုရာဆုကို တောင်းစေသည်။ 

ရာဝဏက ထာဝရရှင်သန်ခွင့် (အမတ)ကို တောင်းသည်။ ဗြဟ္မာက ထိုအခွင့်ကို မပေးနိုင်သောကြောင့် ထို့အစား နတ်အမြိုက်ရည်အိုး ကို ပေးသည်။ 
အမြိုက်ကိုမူ မသောက်စေဘဲ ချက်ကြိုးတွင် သွင်းရုံသွင်းထားက အမြိုက်အိုး လုံသမျှကာလပတ်လုံး မသေသောအခွင့်ကို ရမည်ဖြစ်သည်။ 

ရာဝဏက မြွေနှင့် သားရိုင်းတို့မှ မယိုင်မလဲနိုင်ခြင်းကို တောင်းပြန်သည်။ ဗြဟ္မာက ထိုဆုကို ပေးသည်။ အပိုဆောင်းအနေဖြင့် ယခင်ဖြတ်ခဲ့သော ခေါင်းများနှင့် အလွန်ကြီးသော အား၊ အတုမဲ့လက်နက်တို့အကြောင်းနှင့် ဝိဇ္ဇာပညာရပ်တို့ကို သိနိုင်သော ဉာဏ်ကို ပေးသည်။
ထိုမှစ၍ ရာဝဏကား ဒဿဂီရိ, ဒဿကဏ္ဌ, ဒသာနာန ဟု ထင်ရှားလာသည်။

== လင်္ကာပြည့်ရှင် ==
ဒဿဂီရိဟူ၍ ဖြစ်လာပြီးနောက် ဘိုးတော် သုမာလိ အသုရာမင်း ထံမှ စစ်တပ်တောင်းကာ လင်္ကာပြည်ကို သိမ်းမည်ပြုသည်။ လင်္ကာပြည်ကို ထိုစဉ်က ရာဝဏ၏ အဖေတူ အမေကွဲ နောင်တော်
ဝေဿဝဏ်နတ်မင်း ကုဝေရက အုပ်ချုပ်သည်။
ဖခင်ရသေ့ကြီးက ရာဝဏနှင့် မပြိုင်ဘက်ရန် ဆိုသဖြင့် ကုဝေရက တိုင်းပြည်ကို လက်လွှတ်လိုက်သည်။ ရာဝဏ အုပ်ချုပ်စဉ်တွင် လင်္ကာပြည်မှာ အလွန်စည်ပြောပြီး ဆင်းရဲငတ်မွတ်သူ မရှိခဲ့ပေ။

== အိမ်ထောင်ဘက် ==
ရာဝဏသည် ဘုန်းကြီးသော ရှင်ဘုရင်ပီပီ ကာမဂုဏ်နှင့် မိန်းမလိုက်စားတတ်သော အကျင့်ရှိသည်။ 
သူ၏ တရားဝင် မိဖုရားခေါင်မှာ မာယာသူရ မင်း နှင့် ဟေမာဒေဝီ၏ သမီးတော် မန္ဒောဒရီ ဖြစ်သည်။ မန္ဒောဒရီသည် နတ်မျိုးနွယ်ဖြစ်၍ တြေတယုဂ မြေအပြင်၌ လူ့ပြည်ဖွား သီတာမင်းသမီးထက် ဇာတ် နှင့် ရုပ်ရည် ပိုအားကောင်းသော်လည်း ရှင်ဘုရင် ရာဝဏမှာ ရောင့်ရဲတတ်သူမဟုတ်။ 
မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ မန္ဒောဒရီ၏ အကျင့်သီလ၊ ဒါန နှင့် ဇနီးဝတ်ကျေပွန်ခြင်းမှာ အထူးခြားဆုံး ဂုဏ်ပုဒ်ဖြစ်၏။ 
မန္ဒောဒရီမှ အပ ဓညမာလိနီ မိဖုရားနှင့် အခြားမောင်းမများစွာ ကိုယ်လုပ်တော်များစွာ ရှိသေးသည်။ ထိုဇနီးတို့မှ သား ၇ ယောက် ရသည်။​​


==ကိုးကား==
{{Reflist}}


[[ကဏ္ဍ:ဟိန္ဒူ နတ်ဘုရားများ]]</text>
      <sha1>jvknsyrx467nixseer8cucoim8f0rlr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဟောက်မေယာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>92633</id>
    <revision>
      <id>1060113</id>
      <parentid>1048259</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T15:16:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1060113</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19815" sha1="ktnaat2vlqnga0lowt7e7sj938jiwut" xml:space="preserve">{{Infobox planet
| minorplanet        = yes
| background         = #C2E0FF
| name               = ဟောက်မေယာ
| symbol            = [[File:Haumea symbol (bold).svg|24px|🝻]]
| image              = Haumea Hubble.png
| image_size         = 250
| caption            = {{longitem|[[:en:Keck telescope|Keck]] image of Haumea and its two moons. Hiʻiaka is above Haumea (center), and Namaka is directly below.|style=padding: 4px 0; line-height: 1.3em;}}
| discovery          = yes
| discoverer         = [[:en:Michael E. Brown|Brown]] et al.; [[:en:José Luis Ortiz Moreno|Ortiz]] et al. (neither official)
| discovered         = 2004 December 28 (Brown et al.); 2005 July (Ortiz et al.)
| earliest_precovery_date = September 22, 1955
| mpc_name            = ({{val|136108}}) Haumea
| pronounced         = {{IPAc-en|h|aʊ|ˈ|m|eɪ|.|ə|,_|ˌ|h|ɑː|uː|-}}{{refn|{{respell|how|MAY|ə}}, with three syllables according to the English pronunciation in Hawaii,&lt;ref&gt;[http://www.heraldnet.com/article/20080919/NEWS02/709199740 ''New dwarf planet named for Hawaiian goddess''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151208204927/http://www.heraldnet.com/article/20080919/NEWS02/709199740 |date=2015-12-08 }} (HeraldNet, September 19, 2008)&lt;/ref&gt; or {{respell|HAH|oo|MAY|ə}} with four syllables according to Brown's students.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://dps08.astro.cornell.edu/AAS_WebcastSchedule_2008.html |title=Archived copy |accessdate=2009-02-14 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090106032448/http://dps08.astro.cornell.edu/AAS_WebcastSchedule_2008.html |archivedate=2009-01-06 |df= }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://365daysofastronomy.org/2009/03/31/march-31st/|title=365 Days of Astronomy|publisher=|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120220034436/http://365daysofastronomy.org/2009/03/31/march-31st/|archivedate=2012-02-20|df=}}&lt;/ref&gt;|group=nb}}
| adjectives         = Haumean
| note               = yes
| alt_names          = {{mp|2003 EL|61}}
| named_after        = [[:en:Haumea (mythology)|Haumea]]
| mp_category        = [[ဂြိုဟ်ပု]], plutoid, [[:en:Trans-Neptunian object|TNO]],&lt;ref name=&quot;K10H75&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Buie&quot; /&gt;&lt;br&gt;[[:en:Resonant trans-Neptunian object|7:12 resonance]], (delisted&amp;nbsp;cubewano)&lt;br&gt;Haumea family,&lt;br&gt;and [[:en:minor planet moon|trinary]]&lt;ref name=&quot;candidate&quot; /&gt;
| orbit_ref          = &lt;ref name=&quot;jpldata&quot; /&gt;
| epoch              = 2014-12-09 ([[:en:Julian day|JD]] {{val|2457000.5}})
| aphelion           = {{val|51.483|ul=AU}}&lt;br&gt;(7.702&amp;nbsp;[[:en:Terametre|Tm]])
| perihelion         = {{val|34.952|u=AU}}&lt;br&gt;(5.229&amp;nbsp;Tm)
| semimajor          = {{val|43.218|u=AU}}&lt;br&gt;(6.465&amp;nbsp;Tm)
| eccentricity       = {{val|0.19126}}
| period             = 284.12 [[:en:Julian year (astronomy)|yr]] ({{val|103774|ul=ရက်}})
| inclination        = 28.19°
| asc_node           = 121.79°
| arg_peri           = 240.20°
| mean_anomaly       = 209.07°
| avg_speed          = {{val|4.531|u=km/s}}
| satellites         = ၂
| physical_characteristics = yes
| dimensions         = 2,322&amp;thinsp;×&amp;thinsp;1,704&amp;thinsp;×&amp;thinsp;1,138&amp;thinsp;km&lt;ref name=&quot;Ortiz2017&quot; /&gt;&lt;br&gt;1,920&amp;thinsp;×&amp;thinsp;1,540&amp;thinsp;×&amp;thinsp;990&amp;thinsp;km&lt;ref name=&quot;Lockwood2014&quot; /&gt;
| mean_radius        = {{val|816|u=km}}&lt;ref name=&quot;Ortiz2017&quot; /&gt;&lt;br&gt;{{val|620|+34|-29|u=km}} (Herschel)&lt;ref name=TNOsCool8 /&gt;&lt;br&gt;690&amp;nbsp;km&lt;ref name=&quot;Brown2009&quot; /&gt;
| surface_area       = ≈{{val|8|e=6|u=km2}}
| volume             = ≈{{val|3.5|e=9|u=km3}}
| mass               = {{val|4.006|0.040|e=21|u=kg}}&lt;ref name=&quot;RagozzineBrown2009&quot; /&gt;&lt;br&gt;{{val|0.00066|u=[[:en:Earth mass|Earths]]}}
| density            = 2.6 g/cm&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;&lt;ref name=&quot;Lockwood2014&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lellouch2010&quot; /&gt;&lt;br&gt;1.885–1.757&amp;thinsp;g/cm&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;&lt;ref name=&quot;Ortiz2017&quot; /&gt;
| surface_grav       = ≈{{Gr|4|816}} m/s&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
| escape_velocity    = ≈{{V2|4|816}} km/s
| sidereal_day       = {{val|0.163146|0.000004|u=d}}&lt;br&gt;({{val|3.9155|0.0001|u=h}})&lt;ref name=&quot;hour&quot; /&gt;
| spectral_type      = ([[:en:Trans-Neptunian object#Colors|Neutral]])&lt;br&gt;B−V&amp;nbsp;=&amp;nbsp;0.64, V−R&amp;nbsp;=&amp;nbsp;0.33&amp;thinsp;&lt;ref name=&quot;Snodgrass2009&quot; /&gt;&lt;br&gt;B&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;−V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;&amp;nbsp;=&amp;nbsp;0.646&amp;thinsp;&lt;ref name=&quot;Rabinowitz2008&quot; /&gt;
| magnitude          = 17.3 ([[:en:Opposition (astronomy and astrology)|opposition]])&lt;ref name=&quot;AstDys&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Horizons&quot;/&gt;
| abs_magnitude      = {{val|0.2}}&amp;thinsp;&lt;ref name=&quot;jpldata&quot; /&gt;
| albedo             = {{val|0.804|0.062|-0.095}}&amp;thinsp;&lt;ref name=TNOsCool8 /&gt;&lt;br&gt;0.70–0.75&amp;thinsp;&lt;ref name=&quot;Lellouch2010&quot; /&gt;&lt;br&gt;0.51 ± 0.02&lt;ref name=&quot;Ortiz2017&quot; /&gt;
| single_temperature = &lt;&amp;thinsp;50&amp;nbsp;[[:en:kelvin|K]]&lt;ref name=&quot;Trujillo 2006&quot; /&gt;
}}

'''ဟောက်မေယာ''' ({{lang-en|Haumea}}; သင်္ကေတ: [[File:Haumea symbol (fixed width).svg|16px|🝻]])&lt;ref&gt;{{cite web |url= https://www.jpl.nasa.gov/infographics/what-is-a-dwarf-planet |author= JPL/NASA |date= 2015-04-22  |website= Jet Propulsion Laboratory |title= What is a Dwarf Planet? |access-date= 2022-01-19}}&lt;/ref&gt; သည် [[နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]ပတ်လမ်းကြောင်းအလွန်ရှိ [[ဂြိုဟ်သိမ်]]တစ်ခုဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;iau&quot; /&gt; ယင်းအား Mike Brown ဦးဆောင်သောအဖွဲ့က ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာ နက္ခတ္တအဖွဲ့က ၂၀၁၈ စက်တင်ဘာ ၁၇ တွင် ဟောက်မေယာအား ဂြိုဟ်ပုအဖြစ် အသိမှတ်ပြုခဲ့သည်။

ဟောက်မေယာသည် [[ပလူတို]]၏ ၃ ပုံ ၁ ပုံ၊ ကမ္ဘာ၏ ၁၄၀၀ ပုံ ၁ ပုံ တည်ရှိသည်။ [[နေ]]ကို တစ်ပတ် လှည့်ပတ်မိရန် ၂၈၄ နှစ် ကြာမြင့်ပြီး နေနှင့် အနီးဆုံး အကွာဝေးမှာ ၃၅ [[AU]] ဖြစ်ကာ နေနှင့် အဝေးဆုံးမှာ ၅၁ AU ကွာဝေးသည်။

==သဘာဝ ဂြိုဟ်တုများ==
{{Main|ဟောက်မေယာ၏ ဂြိုဟ်ရံလများ}}
ဟောက်မေယာတွင် [[နာမကာ (ဂြိုဟ်ရံလ)|နာမကာ]] (Namaka) နှင့် [[ဟစ်အိယားကာ (ဂြိုဟ်ရံလ)|ဟစ်အိယားကာ]] (Hiʻiaka) ဟုခေါ်သော ဂြိုဟ်ရံလ ၂ စင်း တည်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;usgs&quot; /&gt;

== မှတ်စု ==
{{reflist|group=nb}}

== ကိုးကား ==
{{reflist
| colwidth = 30em
| refs =

&lt;ref name=&quot;Lockwood2014&quot;&gt;
{{cite journal
| author = Alexandra C. Lockwood
| author2 = Michael E. Brown
| author3 = John Stansberry
| date = 2014
| title = The size and shape of the oblong dwarf planet Haumea
| journal = Earth, Moon, and Planets
| arxiv = 1402.4456v1
| doi = 10.1007/s11038-014-9430-1
| volume = 111
| issue = 3–4
| pages = 127–137
| bibcode = 2014EM&amp;P..111..127L
}}
&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Ortiz2017&quot;&gt;{{cite journal|display-authors= 3|last1= Ortiz|first1=J. L.|last2= Santos-Sanz|first2=P.|last3= Sicardy|first3= B.|last4= Benedetti-Rossi|first4= G.|last5= Bérard|first5= D.|last6= Morales|first6= N.|last7= Duffard|first7= R.|last8= Braga-Ribas|first8=F.|last9= Hopp|first9=U.|last10= Ries|first10=C.|last11= Nascimbeni|first11=V.|last12= Marzari|first12=F.|last13= Granata|first13=V.|last14= Pál|first14=A.|last15= Kiss|first15=C.|last16= Pribulla|first16=T.|last17=Komžík|first17=R.|last18= Hornoch|first18=K.|last19=Pravec|first19=P.|last20= Bacci|first20=P.|last21= Maestripieri|first21= M.|last22= Nerli|first22=L.|last23=Mazzei|first23=L.|last24= Bachini|first24=M.|last25=Martinelli|first25= F.|last26=Succi|first26= G.|last27=Ciabattari|first27=F.|last28= Mikuz|first28=H.|last29=Carbognani|first29= A.|last30=Gaehrken|first30=B.|last31= Mottola|first31=S.|last32= Hellmich|first32=S.|last33=Rommel|first33=F. L.|last34=Fernández-Valenzuela|first34=E.|last35= Bagatin|first35=A. Campo|last36=Cikota|first36= S.|last37=Cikota|first37=A.|last38=Lecacheux|first38=J.|last39=Vieira-Martins|first39=R.|last40=Camargo|first40=J. I. B.|last41=Assafin|first41=M.|last42= Colas|first42=F.|last43=Behrend|first43= R.|last44=Desmars|first44=J.|last45=Meza|first45=E.|last46=Alvarez-Candal|first46=A.|last47=Beisker|first47=W.|last48= Gomes-Junior|first48=A. R.|last49= Morgado|first49=B. E.|last50=Roques|first50=F.|last51= Vachier|first51=F.|last52=Berthier|first52= J.|last53=Mueller|first53=T. G.|last54=Madiedo|first54=J. M.|last55=Unsalan|first55=O.|last56= Sonbas|first56=E.|last57=Karaman|first57= N.|last58=Erece|first58=O.|last59=Koseoglu|first59=D. T.|last60=Ozisik|first60=T.|last61= Kalkan|first61=S.|last62= Guney|first62=Y.|last63=Niaei|first63=M. S.|last64=Satir|first64=O.|last65= Yesilyaprak|first65=C.|last66= Puskullu|first66=C.|last67=Kabas|first67= A.|last68=Demircan|first68= O.|last69=Alikakos|first69=J.|last70= Charmandaris|first70=V.|last71=Leto|first71=G.|last72=Ohlert|first72=J.|last73=Christille|first73=J. M.|last74=Szakáts|first74=R.|last75=Farkas|first75=A. Takácsné|last76=Varga-Verebélyi|first76=E.|last77= Marton|first77=G.|last78=Marciniak|first78= A.|last79=Bartczak|first79=P.|last80=Santana-Ros|first80=T.|last81=Butkiewicz-Bąk|first81=M.|last82=Dudziński|first82=G.|last83=Alí-Lagoa|first83=V.|last84= Gazeas|first84=K.|last85= Tzouganatos|first85=L.|last86=Paschalis|first86=N.|last87=Tsamis|first87=V.|last88=Sánchez-Lavega|first88=A.|last89=Pérez-Hoyos|first89=S.|last90= Hueso|first90=R.|last91=Guirado|first91=J. C.|last92=Peris|first92=V.|last93=Iglesias-Marzoa|first93=R.|title=The size, shape, density and ring of the dwarf planet Haumea from a stellar occultation|url= https://archive.org/details/nature-uk_2017-10-12_550_7675/page/219|journal= Nature|volume= 550|issue= 7675|year= 2017|pages= 219–223|doi= 10.1038/nature24051|pmid= 29022593|bibcode=2017Natur.550..219O}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;K10H75&quot;&gt;
{{cite web
| title = MPEC 2010-H75 : DISTANT MINOR PLANETS (2010 MAY 14.0 TT)
| date = 2010-04-10
| publisher = Minor Planet Center
| url = http://www.minorplanetcenter.org/mpec/K10/K10H75.html
| accessdate = 2010-07-02
| format = [http://cfa-www.harvard.edu/iau/mpec/K06/K06X45.html 2006 provisional Cubewano listing]
}}
&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Buie&quot;&gt;
{{cite web
 |author      = Marc W. Buie
 |author-link = Marc W. Buie
 |date        = 2008-06-25
 |title       = Orbit Fit and Astrometric record for 136108
 |publisher   = Southwest Research Institute (Space Science Department)
 |url         = http://www.boulder.swri.edu/~buie/kbo/astrom/136108.html
 |accessdate  = 2008-10-02
 |deadurl     = no
 |archiveurl  = https://web.archive.org/web/20110518005546/http://www.boulder.swri.edu/~buie/kbo/astrom/136108.html
 |archivedate = 2011-05-18
 |df          = 
}}
&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;candidate&quot;&gt;
{{cite journal
| author1 = Ragozzinee, D.
| date = 2007
| title = Candidate Members and Age Estimate of the Family of Kuiper Belt Object 2003&amp;nbsp;EL&lt;sub&gt;61&lt;/sub&gt;
| journal = Astronomical Journal
| volume = 134
| issue = 6
| pages = 2160–2167
| doi = 10.1086/522334
| bibcode = 2007AJ....134.2160R
| arxiv = 0709.0328
| author2 = Brown, M. E.
}}
&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;jpldata&quot;&gt;
{{cite web
 |type        = 2014-11-28 last obs
 |title       = Jet Propulsion Laboratory Small-Body Database Browser: 136108 Haumea (2003&amp;nbsp;EL&lt;sub&gt;61&lt;/sub&gt;)
 |publisher   = NASA's Jet Propulsion Laboratory
 |url         = http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=136108
 |accessdate  = 2015-01-08
 |deadurl     = no
 |archiveurl  = https://web.archive.org/web/20151227152421/http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=136108
 |archivedate = 2015-12-27
 |df          = 
}}
&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Brown2009&quot;&gt;
{{cite journal
| author1 = Ragozzine,  D.
| author2 = Brown, M. E.
| date = 2009
| title = Orbits and Masses of the Satellites of the Dwarf Planet Haumea {{=}} 2003 EL&lt;sub&gt;61&lt;/sub&gt;
| doi = 10.1088/0004-6256/137/6/4766
| journal = The Astronomical Journal
| volume = 137
| issue = 6
| pages = 4766–4776
| arxiv = 0903.4213
| bibcode = 2009AJ....137.4766R
}}
&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Lellouch2010&quot;&gt;
{{cite journal
| author1 = Lellouch, E.
| date = 2010
| title = &quot;TNOs are cool&quot;: A survey of the trans-Neptunian region II. The thermal lightcurve of (136108) Haumea
| journal = Astronomy and Astrophysics
| volume = 518
| page = L147
| doi = 10.1051/0004-6361/201014648
| bibcode = 2010A&amp;A...518L.147L
| arxiv = 1006.0095
| last2 = Kiss
| first2 = C.
| last3 = Santos-Sanz
| first3 = P.
| last4 = Müller
| first4 = T. G.
| last5 = Fornasier
| first5 = S.
| last6 = Groussin
| first6 = O.
| last7 = Lacerda
| first7 = P.
| last8 = Ortiz
| first8 = J. L.
| last9 = Thirouin
| first9 = A.
| last10 = Delsanti
| first10 = A.
| last11 = Duffard
| first11 = R.
| last12 = Harris
| first12 = A. W.
| last13 = Henry
| first13 = F.
| last14 = Lim
| first14 = T.
| last15 = Moreno
| first15 = R.
| last16 = Mommert
| first16 = M.
| last17 = Müller
| first17 = M.
| last18 = Protopapa
| first18 = S.
| last19 = Stansberry
| first19 = J.
| last20 = Trilling
| first20 = D.
| last21 = Vilenius
| first21 = E.
| last22 = Barucci
| first22 = A.
| last23 = Crovisier
| first23 = J.
| last24 = Doressoundiram
| first24 = A.
| last25 = Dotto
| first25 = E.
| last26 = Gutiérrez
| first26 = P. J.
| last27 = Hainaut
| first27 = O.
| last28 = Hartogh
| first28 = P.
| last29 = Hestroffer
| first29 = D.
| last30 = Horner
| first30 = J.
}}
&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=TNOsCool8&gt;
{{cite journal
 |last        = Fornasier
 |first       = S.
 |date        = 2013
 |title       = &quot;TNOs are cool&quot;: A survey of the trans-Neptunian region VIII. Combined Herschel PACS and SPIRE observations of nine bright targets at 70–500 μm
 |journal     = Astronomy and Astrophysics
 |volume      = 555
 |page        = A15
 |doi         = 10.1051/0004-6361/201321329
 |bibcode     = 2013A&amp;A...555A..15F
 |arxiv       = 1305.0449
 |url         = http://www.aanda.org/articles/aa/pdf/2013/07/aa21329-13.pdf
 |last2       = Lellouch
 |first2      = E.
 |last3       = Müller
 |first3      = T.
 |last4       = Santos-Sanz
 |first4      = P.
 |last5       = Panuzzo
 |first5      = P.
 |last6       = Kiss
 |first6      = C.
 |last7       = Lim
 |first7      = T.
 |last8       = Mommert
 |first8      = M.
 |last9       = Bockelée-Morvan
 |first9      = D.
 |last10      = Vilenius
 |first10     = E.
 |last11      = Stansberry
 |first11     = J.
 |last12      = Tozzi
 |first12     = G. P.
 |last13      = Mottola
 |first13     = S.
 |last14      = Delsanti
 |first14     = A.
 |last15      = Crovisier
 |first15     = J.
 |last16      = Duffard
 |first16     = R.
 |last17      = Henry
 |first17     = F.
 |last18      = Lacerda
 |first18     = P.
 |last19      = Barucci
 |first19     = A.
 |last20      = Gicquel
 |first20     = A.
 |deadurl     = no
 |archiveurl  = https://web.archive.org/web/20141205044809/http://www.aanda.org/articles/aa/pdf/2013/07/aa21329-13.pdf
 |archivedate = 2014-12-05
 |df          = 
}}
&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;RagozzineBrown2009&quot;&gt;
{{cite journal
| author1 = Ragozzine, D.
| date = 2009
| title = Orbits and Masses of the Satellites of the Dwarf Planet Haumea = 2003 EL61
| journal = The Astronomical Journal
| arxiv = 0903.4213
| bibcode = 2009AJ....137.4766R
| doi = 10.1088/0004-6256/137/6/4766
| volume = 137
| issue = 6
| pages = 4766–4776
| author2 = Brown, M. E.
}}
&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;hour&quot;&gt;
{{cite journal
| author = P. Lacerda
| author2 = D. Jewitt
| author3 = N. Peixinho
| last-author-amp = yes
| date = 2008
| title = High-Precision Photometry of Extreme KBO 2003 EL61
| url = https://archive.org/details/sim_astronomical-journal_2008-05_135_5/page/1749
| journal = Astronomical Journal
| volume = 135
| issue = 5
| pages = 1749–1756
| doi = 10.1088/0004-6256/135/5/1749
| bibcode = 2008AJ....135.1749L
|arxiv = 0801.4124 }}
&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Snodgrass2009&quot;&gt;
{{cite journal| doi = 10.1051/0004-6361/200913031| last1 = Snodgrass| first1 = C.| last2 = Carry| first2 = B.| last3 = Dumas| first3 = C.| last4 = Hainaut| first4 = O.| title = Characterisation of candidate members of (136108) Haumea's family| journal = Astronomy and Astrophysics| volume = 511| pages = A72| date = February 2010| pmid =  | pmc = | arxiv = 0912.3171| bibcode = 2010A&amp;A...511A..72S| ref = harv}}
&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Rabinowitz2008&quot;&gt;
{{cite journal
| author1 = Rabinowitz, D. L.
| title = The Youthful Appearance of the 2003 EL&lt;sub&gt;61&lt;/sub&gt; Collisional Family
| url = https://archive.org/details/sim_astronomical-journal_2008-10_136_4/page/1502
| date = 2008
| doi = 10.1088/0004-6256/136/4/1502
| journal = The Astronomical Journal
| volume = 136
| issue = 4
| pages = 1502–1509
| arxiv = 0804.2864
| bibcode = 2008AJ....136.1502R
| last2 = Schaefer
| first2 = Bradley E.
| last3 = Schaefer
| first3 = Martha
| last4 = Tourtellotte
| first4 = Suzanne W.
}}
&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;AstDys&quot;&gt;
{{cite web
 |title       = AstDys (136108) Haumea Ephemerides
 |publisher   = Department of Mathematics, University of Pisa, Italy
 |url         = http://hamilton.dm.unipi.it/astdys/index.php?pc=1.1.3.0&amp;n=Haumea
 |accessdate  = 2009-03-19
 |deadurl     = no
 |archiveurl  = https://web.archive.org/web/20110629202435/http://hamilton.dm.unipi.it/astdys/index.php?pc=1.1.3.0&amp;n=Haumea
 |archivedate = 2011-06-29
 |df          = 
}}
&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;usgs&quot;&gt;
{{cite news
 |publisher   = US Geological Survey Gazetteer of Planetary Nomenclature
 |title       = Dwarf Planets and their Systems
 |url         = http://planetarynames.wr.usgs.gov/append7.html#DwarfPlanets
 |access-date  = 2008-09-17
 |url-status     = live
 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20110629193230/http://planetarynames.wr.usgs.gov/Page/Planets#DwarfPlanets
 |archive-date = 2011-06-29
}}
&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Horizons&quot;&gt;
{{cite web
 |title       = HORIZONS Web-Interface
 |publisher   = NASA Jet Propulsion Laboratory Solar System Dynamics
 |url         = http://ssd.jpl.nasa.gov/horizons.cgi?find_body=1&amp;body_group=sb&amp;sstr=2003EL61
 |accessdate  = 2008-07-02
 |deadurl     = no
 |archiveurl  = https://web.archive.org/web/20080718195959/http://ssd.jpl.nasa.gov/horizons.cgi?find_body=1&amp;body_group=sb&amp;sstr=2003EL61
 |archivedate = 2008-07-18
 |df          = 
}}
&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Trujillo 2006&quot;&gt;
{{cite journal
| date = 2007
| title = The Surface of 2003&amp;nbsp;EL&lt;sub&gt;61&lt;/sub&gt; in the Near Infrared
| url = https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2007-02-01_655_2/page/1172
| journal = Astrophysical Journal
| volume = 655
| issue = 2
| pages = 1172–1178
| doi = 10.1086/509861
| arxiv = astro-ph/0601618
| bibcode = 2007ApJ...655.1172T
| name-list-format = vanc
| author1 = Chadwick A. Trujillo
| author2 = Michael E. Brown
| author3 = Kristina Barkume
| author4 = Emily Shaller
| author5 = David L. Rabinowitz
| authorlink1 = Chadwick A. Trujillo
| authorlink2 = Michael E. Brown
| authorlink5 = David L. Rabinowitz
}}
&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;iau&quot;&gt;
{{cite news
 |url         = http://www.iau.org/public_press/news/detail/iau0807/
 |title       = IAU names fifth dwarf planet Haumea
 |publisher   = IAU Press Release
 |date        = 2008-09-17
 |accessdate  = 2008-09-17
 |deadurl     = no
 |archiveurl  = https://web.archive.org/web/20110702012624/http://iau.org/public_press/news/detail/iau0807/
 |archivedate = 2011-07-02
 |df          = 
}}
&lt;/ref&gt;

}}

{{နေအဖွဲ့အစည်း}}
[[ကဏ္ဍ:နေအဖွဲ့အစည်း]]
[[Category:ဂြိုဟ်ငယ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်သိမ်များ]]</text>
      <sha1>ktnaat2vlqnga0lowt7e7sj938jiwut</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နာဂါရှီးမားမြို့၊ ခါဂိုရှီးမား</title>
    <ns>0</ns>
    <id>99769</id>
    <revision>
      <id>1060172</id>
      <parentid>438967</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T05:51:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>to delete; ပိုမိုပြည့်စုံသည့် &quot;နဂရှိမမြို့၊ ခဂိုရှိမ&quot; ဆောင်းပါး ရေးသားရန်။</comment>
      <origin>1060172</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="945" sha1="phdxdni59wl8fs42rtynuw50r1vwp2d" xml:space="preserve">{{db-self}}
''' နာဂါရှီးမားမြို့ ''' (長島町'' နာဂါရှီးမား − ချေား '' ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခါဂိုရှီးမားခရိုင်]]၊ အိဇုမိတိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။

၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၁၀၁၂၄ ဦး ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၈၇ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည်  ၁၁၆.၁၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြို့များ]]</text>
      <sha1>phdxdni59wl8fs42rtynuw50r1vwp2d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဘာတာလျာ ဘုန်းကြီးကျောင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>112352</id>
    <revision>
      <id>1060160</id>
      <parentid>705657</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T00:24:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kent Wang</username>
        <id>148815</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata (P18); ပြင်သစ်ဘာသာမှ ဘာသာပြန်ထားသော ဓာတ်ပုံပြခန်းဖြင့် အစားထိုးခြင်း; Batalha September 2021-17.jpg</comment>
      <origin>1060160</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4212" sha1="h441hgyj8tzs7amsmrkd8jvhkqozpog" xml:space="preserve">{{Infobox ကမ္ဘာ့အမွေခံနေရာများ
| WHS         = ဘာတာလျာ ဘုန်းကြီးကျောင်း
| ပုံ = [[File:{{#property:P18}}|300px]]
| နိုင်ငံ = {{အလံ|ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ}} 
| အမျိုးအစား = ယဉ်ကျေးမှု
| စံနှုန်း = i,ii
| ID          = ၂၆၄
| ဒေသ = ဥရောပ နှင့် မြောက်အမေရိက
| နှစ်        = ၁၉၈၃
| ဆက်ရှင်     = သတ္တမအကြိမ်
|သက်တမ်းတိုးခြင်း = 
| ဝက်ဘ်       = 	http://whc.unesco.org/en/list/264
}}

'''ဘာတာလျာ ဘုန်းကြီးကျောင်း''' အဓိပ္ပာယ်အားဖြင့် &quot;တိုက်ပွဲ ဘုန်းကြီးကျောင်း&quot; သည် [[ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ]] စန်ထရိုဒေသ အတွင်းရှိ လိုင်ရီယာခရိုင် ဘာတာလျာစည်ပင်သာယာနယ်နိမိတ် အတွင်း တည်ရှိသော ဒိုမီနီကန် ကွန်ဗင့်ကျောင်း တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နဂိုမူလက တရားဝင် အမည်အနေဖြင့် &quot;အောင်ပွဲရ စိန့်မေရီ၏ ဘုန်းကြီးကျောင်း&quot; ဟု သိကြပြီး ၁၃၈၅ ခု အယ်ဂျူဘာဟိုတာ တိုက်ပွဲ အမှတ်တရ အနေဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကာ ပေါ်တူဂီဘုရင်များမှ ၁၅ ရာစု အဗစ်ဇ်မင်းဆက်၏ မြှုပ်နှံရာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုဘုန်းကြီးကျောင်းသည် ပေါ်တူဂီရှိ ဂေါသစ်နှောင်းပိုင်း ဗိသုကာပညာ၏ အကောင်းဆုံးနှင့် မူလ ဥပမာ ဖြစ်ပြီး မန်နျူရယ်လိုင်း စတိုင်လ်နှင့် ရောစပ်လျက် ရှိသည်။

== ဓာတ်ပုံပြခန်း ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Exterior of Mosteiro da Batalha 076.jpg|အဓိကမျက်နှာစာ
Batalha September 2021-56.jpg|အဓိကဝင်ပေါက်နှင့် အပေါ်ဘက်ပြတင်းပေါက်
Batalha September 2021-41.jpg|နူနို အယ်လ်ဗာရက်စ် ပရဲရာ၏ မြင်းစီးရုပ်တု
Nave of Mosteiro da Batalha 091.jpg|ဘုရားကျောင်း၏ အလယ်ခန်းမ
Tombs of King John I of Portugal and Philippa of Lancaster 097.jpg|João I နှင့် လန်ကက်စတာမှ ဖီလစ်ပါ၏ သင်္ချိုင်း
Vault of Capela do Fundador 101.jpg|တည်ထောင်သူ၏ ဝတ်ပြုဆောင်မျက်နှာကြက်
Batalha September 2021-17.jpg|မပြီးစီးသေးသော ဝတ်ပြုဆောင်များ၏ အပြင်ဘက်
Capelas Imperfeitas (Mosteiro da Batalha) 111.jpg|မပြီးစီးသေးသော ဝတ်ပြုဆောင်များ၏ အတွင်းပိုင်း
Batalha September 2021-6.jpg|မပြီးစီးသေးသော ဝတ်ပြုဆောင်များ၏ ဝင်ပေါက်
Cloister of D. João I 060.jpg|João I ၏ လျှောက်လမ်းဆောင်
Lavabo of Mosteiro da Batalha 059.jpg|လျှောက်လမ်းဆောင်ရှိ လက်ဆေးကန်
Gargoyles in Mosteiro da Batalha 042.jpg|ရေပန်းထုတ်ရုပ်
&lt;/gallery&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ပေါ်တူဂီနိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ]]</text>
      <sha1>h441hgyj8tzs7amsmrkd8jvhkqozpog</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တပ်မတော် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအကြီးအကဲများ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118341</id>
    <revision>
      <id>1060163</id>
      <parentid>1059654</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T05:05:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-57089-72</username>
        <id>149988</id>
      </contributor>
      <comment>(တေဇ-၂၈)</comment>
      <origin>1060163</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26875" sha1="d15imkbhd6arezaqjwz2dryg71ul9gd" xml:space="preserve">'''[[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]'''တွင် လက်ရှိတာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော အရာရှိကြီးများ စာရင်းဆောင်းပါးဖြစ်သည်။

==ထိပ်တန်းအရာရှိကြီးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]
|OTS(၇၇)
|-
|၂
|[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]]
|DSA(၃၅)
|-
|}

== ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ==
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]]
|DSA(၂၂) ယခင် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်​ထောင်စုဝန်ကြီး
|-
|၂
|[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ကိုကိုဦး]]
|DSA(၃၈) ယခင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ]]
|-
|၃
|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဖုန်းမြတ်]]
|OTS(၇၃) ယခင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|}

== ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]]
|DSA(၃၅)
|-
|၂
|[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[သန်းထိုက်]]
|DSA(၃၈)
|-
|၃
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထိန်ဝင်း]] &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cw9yrgg7y17t|title=ဗိုလ်ချုပ်ထိန်ဝင်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ) ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt;
|DSA(၂၉)
|-
|၄
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းဝင်း]]
|DSA(၃၄)
|}

== တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များ ==
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[မွန်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] ဝန်ကြီးချုပ်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် [[အောင်ဝင်းသန်း]]
|DSA(၃၀) ယခင် [[ဓညဝတီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်|ဓညဝတီရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်မှူး]]
|}

== စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နီလင်းအောင်]]
|DSA(၃၇)
|-
|၂
|[[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၂)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်မင်းလတ်
|DSA(၃၇)
|-
|၃
|[[အမှတ် (၃) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၃)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပြည့်စုံလင်း
|DSA(၄၀)
|-
|၄
|[[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်လင်းမောင်
|DSA(၃၇)
|}

== အရာရှိချုပ်များ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[စစ်ရေးချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဇော်ဟိန်း]]
|DSA(၃၈)
|-
|၂
|[[စစ်ထောက်ချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဇော်မျိုးတင်]]
|DSA(၃၂)
|-
|၃
|တပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပြည့်စုံလင်း
|DSA(၄၀)
|-
|၄
|[[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေး အရာရှိချုပ်|တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးမင်းထွန်း
|OTC(၂၃)
|-
|၅
|[[စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထိန်ဝင်း
|DSA(၃၈)
|-
|၆
|[[စစ်ဥပဒေချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးသန့်နိုင်
|DSA(၃၂)
|-
|၇
|[[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့် စာရင်းစစ်ချုပ် (ကြည်း/ရေ/လေ)|တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်(ကြည်း၊ရေ၊လေ)]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ညွန့်ဝင်းဆွေ]]
|DSA(၃၆)
|-
|၈
|[[စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်|တပ်မ​တော်စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပြည့်စုံလင်း
|DSA(၄၀)
|-
|၉
|[[လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးမင်း 
|DSA(၃၉)
|-
|၁၀
|[[ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေး အရာရှိချုပ်ရုံး|ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မိုးမြင့်ဆွေ]]
|အလုပ်သင်ဗိုလ်၊အပတ်စဉ်(၂၃)
|-
|၁၁
|စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ကြည်း)
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ကိုထိုက်
|DSA(၃၈)
|-
|၁၂
|စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ရေ)
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းထူး
|DSA(၃၄)
|-
|၁၃
|စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(လေ)
|–
|–
|}

== အခြား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီအတွင်းရေးမှူး
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းနိုင်
|OTS(၆၆) ယခင် တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်(ကြည်း၊ရေ၊လေ)
|-
|၂
|အရန်အင်အား
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နိုင်နိုင်ဦး]]
|DSA(၃၅)
|-
|၃
|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] ရဲချုပ်
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးလှိုင်
|ယခင် [[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|}

== တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် ​ကြည်သိုက်
|DSA(၃၉)
|-
|၂
|[[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ်‌ အောင်ဇော်ထွေး
|တေဇ(၂၄)
|-
|၃
|[[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် အေးမင်းဦး
|OTS(၉၄)
|-
|၄
|[[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်နိုင်ဦး
|DSA(၄၁)
|-
|၅
|[[အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝေလင်းအောင်
|DSA(၄၂)
|-
|၆
|[[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် စိုးမြတ်ထွဋ်
|DSA(၄၀)
|-
|၇
|[[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် သူရ ဇော်လွင်စိုး
|DSA(၄၂)
|-
|၈
|[[ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ရဲဝင်းအောင်
|(တေဇ-၂၈)
|-
|၉
|[[ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် တင်မင်းလတ်
|DSA(၄၁)
|-
|၁၀
|[[အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|‌‌ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ကျော်ခိုင်
|–
|-
|၁၁
|[[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇော
|DSA(၄၃)
|-
|၁၂
|[[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးဝင်းထွန်း
|DSA(၄၃)
|-
|၁၃
|[[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ဌေး
|OTS(၈၁)
|-
|၁၄
|[[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|‌‌ဗိုလ်ချုပ် စိုးကျော်ထက်
|DSA(၄၁)
|}

== ဒုတိယဝန်ကြီးများ ==
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးဌာနများ၏ ဒုတိယဝန်ကြီး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့်
|DSA(၃၀) ယခင် ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ်
|-
|၂
|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ
|DSA(၃၇) ယခင်  ဒုတိယတပ်မတော်စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်
|-
|၃
|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး
|တေဇ(၂၂) ယခင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး
|-
|၄
|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် [[ကျော်ကျော်ဟန်]]
|DSA(၄၁) ယခင် ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး
|}

== စစ်လက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[အမြောက်တပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ထင်ကျော်စိုး
|DSA(၃၃)
|-
|၂
|စစ်အင်ဂျင်နီယာညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းမင်း
|အရာရှိငယ်(၄၃)
|-
|၃
|ဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် ဆွေသူရ
|DSA(၃၉)
|-
|၄
|သံချပ်ကာယန္တယားညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် ထူးမြတ်တိုး
|DSA(၃၄)
|-
|၅
|ဒုံးတပ်ဖွဲ့ညွှန်ကြား​ရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် နိုင်ဝင်းဆွေ
|OTS(၉၄)
|-
|၆
| [[ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး|ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့်စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲရင့်အောင်&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/81173|title=(၈၁) နှစ်မြောက်တပ်မတော်နေ့ ဂုဏ်ပြုဇာတ်လမ်းတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် အနုပညာရှင်များနှင့် ဂုဏ်ပြုစစ်ချီသီချင်း၊ စစ်သည်တေးသီချင်း၊ ကဗျာနှင့် ဝတ္ထုစာမူဆုရရှိသူ စာပေပညာရှင်များအား ဂုဏ်ပြုဆုနှင့် ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းလွှာများပေးအပ်ချီးမြှင့်|work=MOI Myanmar|access-date=၂၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၆ မတ် ၂၀၂၆}}&lt;/ref&gt;
|DSA(၃၇)
|-
|၇
|ပြည်သူ့စစ်နှင့်နယ်ခြားစောင့်တပ်များညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းသူ
|DSA(၃၅)
|-
|၈
|[[လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှု အင်ဂျင်နီယာ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|လျှပ်စစ်နှင့် စက်မှုအင်ဂျင်နီယာ]] ညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် နေမျိုးဦး
|အရာရှိငယ်(၄၂)
|-
|၉
|[[ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မျိုးဟန်
|–
|-
|၁၀
| [[တပ်မတော်မှတ်တမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|တပ်မတော်မှတ်တမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲကျော်သူ
|OTC(၂၀)
|-
|၁၁
| [[တပ်အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ကျော်ဦး
|OTC(၂၁)
|-
|၁၂
|တပ်မတော်စစ်သမိုင်းပြတိုက်နှင့်မော်ကွန်းတိုက်ညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် စိုးသူအောင်
|DSA(၄၀)
|-
|၁၃
|[[လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သော ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး|လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သောပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းဇော်
|DSA(၃၄)
|-
|၁၄
|[[ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် လှမိုး
|OTC(၁၅)
|-
|၁၅
|ပစ္စည်းဝယ်ယူရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ကျော်ဝင်း
|DSA(၃၇)
|-
|၁၆
| [[ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့|ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲထွဋ်
|DSA(၃၂)
|-
|၁၇
|အထူးဆောက်လုပ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် ခင်မောင်အေး
|–
|-
|၁၈
|[[စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် မျိုးမင်း
|DSA(၃၈)
|}

== အခြားတပ်မတော်အရာရှိကြီးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|တွဲဖက်စစ်ရေးချုပ်(၁)
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲရင့်ဝင်း
|DSA(၃၆)
|-
|၂
|တွဲဖက်စစ်ရေးချုပ်(၂)
|ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းမြတ်ရွှေ
|DSA(၃၁)
|-
|၃
|တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ်(၁)
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်ပိုင်ထွန်း
|OTC(၂၂)
|-
|၄
|တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ်(၂)
|ဗိုလ်ချုပ် အောင်စိုးမိုး
|DSA(၃၇)
|-
|၅
|ဒုတိယတပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် မင်းမင်းကို
|OTC(၂၄)
|-
|၆
|ဒုတိယစစ်ရာထူးခန့်ချုပ်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် မြင့်သူနိုင်
|DSA(၄၂)
|-
|၇
|တွဲဖက်စစ်ဥပဒေချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် အောင်ခင်သိန်း
|OTS(၈၅)
|-
|၈
|ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (လေ့ကျင့်ရေး)
|ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းဗိုလ် 
|OTS(၉၄)
|-
|၉
|ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (စစ်မဟာဗျူဟာ)
|ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးညွန့် 
|DSA(၃၆)
|-
|၁၀
|ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (ပူးပေါင်း)
|ဗိုလ်ချုပ်  စန်းယုနိုင်
|DSA(၃၄)
|-
|၁၁
|ဒုတိယစစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ
|DSA(၃၇)
|-
|၁၂
|ဒုတိယစစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် ကိုကိုဦး
|DSA(၃၆)
|-
|၁၃
|ဒုတိယလေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းသိန်း
|DSA(၃၈)
|-
|၁၄
|ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် နေမျိုးကို
|OTS(၉၁)
|-
|၁၅
|ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ညီညီအောင်
|OTS(၈၁)
|-
|၁၆
|ဒုတိယတပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် ကျော်သူရအေး
|OTC(၂၁)
|-
|၁၇
|စခန်းမှူး (ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)၊ စခန်းရုံး)
|ဗိုလ်မှူးချုပ် တင့်ဇော်ခိုင်
|DSA(၄၂)
|-
|၁၈
|[[တပ်ထိန်းချုပ်ရုံး|တပ်ထိန်းချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် သိန်းနိုင်
|OTC(၂၂)
|-
|၁၉
|ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် (ငွေစာရင်းရုံး၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန)
|–
|–
|}

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}


[[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ|*]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]


{{တပ်မတော်}}</text>
      <sha1>d15imkbhd6arezaqjwz2dryg71ul9gd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060165</id>
      <parentid>1060163</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T05:14:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PAUL KYWE NYEIN</username>
        <id>149989</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>DSA(၄၁)</comment>
      <origin>1060165</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26883" sha1="0q735gra8loun1nlugdr4zcho8hk2di" xml:space="preserve">'''[[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]'''တွင် လက်ရှိတာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော အရာရှိကြီးများ စာရင်းဆောင်းပါးဖြစ်သည်။

==ထိပ်တန်းအရာရှိကြီးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]
|OTS(၇၇)
|-
|၂
|[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]]
|DSA(၃၅)
|-
|}

== ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ==
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]]
|DSA(၂၂) ယခင် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်​ထောင်စုဝန်ကြီး
|-
|၂
|[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ကိုကိုဦး]]
|DSA(၃၈) ယခင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ]]
|-
|၃
|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဖုန်းမြတ်]]
|OTS(၇၃) ယခင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|}

== ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]]
|DSA(၃၅)
|-
|၂
|[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[သန်းထိုက်]]
|DSA(၃၈)
|-
|၃
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထိန်ဝင်း]] &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cw9yrgg7y17t|title=ဗိုလ်ချုပ်ထိန်ဝင်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ) ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt;
|DSA(၂၉)
|-
|၄
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းဝင်း]]
|DSA(၃၄)
|}

== တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များ ==
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[မွန်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] ဝန်ကြီးချုပ်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် [[အောင်ဝင်းသန်း]]
|DSA(၃၀) ယခင် [[ဓညဝတီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်|ဓညဝတီရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်မှူး]]
|}

== စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နီလင်းအောင်]]
|DSA(၃၇)
|-
|၂
|[[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၂)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်မင်းလတ်
|DSA(၃၇)
|-
|၃
|[[အမှတ် (၃) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၃)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပြည့်စုံလင်း
|DSA(၄၀)
|-
|၄
|[[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်လင်းမောင်
|DSA(၃၇)
|}

== အရာရှိချုပ်များ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[စစ်ရေးချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဇော်ဟိန်း]]
|DSA(၃၈)
|-
|၂
|[[စစ်ထောက်ချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဇော်မျိုးတင်]]
|DSA(၃၂)
|-
|၃
|တပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပြည့်စုံလင်း
|DSA(၄၀)
|-
|၄
|[[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေး အရာရှိချုပ်|တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးမင်းထွန်း
|OTC(၂၃)
|-
|၅
|[[စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထိန်ဝင်း
|DSA(၃၈)
|-
|၆
|[[စစ်ဥပဒေချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးသန့်နိုင်
|DSA(၃၂)
|-
|၇
|[[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့် စာရင်းစစ်ချုပ် (ကြည်း/ရေ/လေ)|တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်(ကြည်း၊ရေ၊လေ)]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ညွန့်ဝင်းဆွေ]]
|DSA(၃၆)
|-
|၈
|[[စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်|တပ်မ​တော်စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပြည့်စုံလင်း
|DSA(၄၀)
|-
|၉
|[[လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးမင်း 
|DSA(၃၉)
|-
|၁၀
|[[ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေး အရာရှိချုပ်ရုံး|ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မိုးမြင့်ဆွေ]]
|အလုပ်သင်ဗိုလ်၊အပတ်စဉ်(၂၃)
|-
|၁၁
|စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ကြည်း)
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ကိုထိုက်
|DSA(၃၈)
|-
|၁၂
|စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ရေ)
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းထူး
|DSA(၃၄)
|-
|၁၃
|စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(လေ)
|–
|–
|}

== အခြား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီအတွင်းရေးမှူး
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းနိုင်
|OTS(၆၆) ယခင် တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်(ကြည်း၊ရေ၊လေ)
|-
|၂
|အရန်အင်အား
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နိုင်နိုင်ဦး]]
|DSA(၃၅)
|-
|၃
|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] ရဲချုပ်
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးလှိုင်
|ယခင် [[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|}

== တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် ​ကြည်သိုက်
|DSA(၃၉)
|-
|၂
|[[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ်‌ အောင်ဇော်ထွေး
|တေဇ(၂၄)
|-
|၃
|[[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် အေးမင်းဦး
|OTS(၉၄)
|-
|၄
|[[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်နိုင်ဦး
|DSA(၄၁)
|-
|၅
|[[အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝေလင်းအောင်
|DSA(၄၂)
|-
|၆
|[[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် စိုးမြတ်ထွဋ်
|DSA(၄၀)
|-
|၇
|[[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် သူရ ဇော်လွင်စိုး
|DSA(၄၂)
|-
|၈
|[[ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ရဲဝင်းအောင်
|(တေဇ-၂၈)
|-
|၉
|[[ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် တင်မင်းလတ်
|DSA(၄၁)
|-
|၁၀
|[[အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|‌‌ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ကျော်ခိုင်
|DSA(၄၁)
|-
|၁၁
|[[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇော
|DSA(၄၃)
|-
|၁၂
|[[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးဝင်းထွန်း
|DSA(၄၃)
|-
|၁၃
|[[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ဌေး
|OTS(၈၁)
|-
|၁၄
|[[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|‌‌ဗိုလ်ချုပ် စိုးကျော်ထက်
|DSA(၄၁)
|}

== ဒုတိယဝန်ကြီးများ ==
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးဌာနများ၏ ဒုတိယဝန်ကြီး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့်
|DSA(၃၀) ယခင် ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ်
|-
|၂
|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ
|DSA(၃၇) ယခင်  ဒုတိယတပ်မတော်စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်
|-
|၃
|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး
|တေဇ(၂၂) ယခင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး
|-
|၄
|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် [[ကျော်ကျော်ဟန်]]
|DSA(၄၁) ယခင် ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး
|}

== စစ်လက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[အမြောက်တပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ထင်ကျော်စိုး
|DSA(၃၃)
|-
|၂
|စစ်အင်ဂျင်နီယာညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းမင်း
|အရာရှိငယ်(၄၃)
|-
|၃
|ဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် ဆွေသူရ
|DSA(၃၉)
|-
|၄
|သံချပ်ကာယန္တယားညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် ထူးမြတ်တိုး
|DSA(၃၄)
|-
|၅
|ဒုံးတပ်ဖွဲ့ညွှန်ကြား​ရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် နိုင်ဝင်းဆွေ
|OTS(၉၄)
|-
|၆
| [[ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး|ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့်စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲရင့်အောင်&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/81173|title=(၈၁) နှစ်မြောက်တပ်မတော်နေ့ ဂုဏ်ပြုဇာတ်လမ်းတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် အနုပညာရှင်များနှင့် ဂုဏ်ပြုစစ်ချီသီချင်း၊ စစ်သည်တေးသီချင်း၊ ကဗျာနှင့် ဝတ္ထုစာမူဆုရရှိသူ စာပေပညာရှင်များအား ဂုဏ်ပြုဆုနှင့် ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းလွှာများပေးအပ်ချီးမြှင့်|work=MOI Myanmar|access-date=၂၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၆ မတ် ၂၀၂၆}}&lt;/ref&gt;
|DSA(၃၇)
|-
|၇
|ပြည်သူ့စစ်နှင့်နယ်ခြားစောင့်တပ်များညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းသူ
|DSA(၃၅)
|-
|၈
|[[လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှု အင်ဂျင်နီယာ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|လျှပ်စစ်နှင့် စက်မှုအင်ဂျင်နီယာ]] ညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် နေမျိုးဦး
|အရာရှိငယ်(၄၂)
|-
|၉
|[[ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မျိုးဟန်
|–
|-
|၁၀
| [[တပ်မတော်မှတ်တမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|တပ်မတော်မှတ်တမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲကျော်သူ
|OTC(၂၀)
|-
|၁၁
| [[တပ်အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ကျော်ဦး
|OTC(၂၁)
|-
|၁၂
|တပ်မတော်စစ်သမိုင်းပြတိုက်နှင့်မော်ကွန်းတိုက်ညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် စိုးသူအောင်
|DSA(၄၀)
|-
|၁၃
|[[လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သော ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး|လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သောပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းဇော်
|DSA(၃၄)
|-
|၁၄
|[[ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် လှမိုး
|OTC(၁၅)
|-
|၁၅
|ပစ္စည်းဝယ်ယူရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ကျော်ဝင်း
|DSA(၃၇)
|-
|၁၆
| [[ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့|ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲထွဋ်
|DSA(၃၂)
|-
|၁၇
|အထူးဆောက်လုပ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် ခင်မောင်အေး
|–
|-
|၁၈
|[[စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် မျိုးမင်း
|DSA(၃၈)
|}

== အခြားတပ်မတော်အရာရှိကြီးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|တွဲဖက်စစ်ရေးချုပ်(၁)
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲရင့်ဝင်း
|DSA(၃၆)
|-
|၂
|တွဲဖက်စစ်ရေးချုပ်(၂)
|ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းမြတ်ရွှေ
|DSA(၃၁)
|-
|၃
|တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ်(၁)
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်ပိုင်ထွန်း
|OTC(၂၂)
|-
|၄
|တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ်(၂)
|ဗိုလ်ချုပ် အောင်စိုးမိုး
|DSA(၃၇)
|-
|၅
|ဒုတိယတပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် မင်းမင်းကို
|OTC(၂၄)
|-
|၆
|ဒုတိယစစ်ရာထူးခန့်ချုပ်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် မြင့်သူနိုင်
|DSA(၄၂)
|-
|၇
|တွဲဖက်စစ်ဥပဒေချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် အောင်ခင်သိန်း
|OTS(၈၅)
|-
|၈
|ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (လေ့ကျင့်ရေး)
|ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းဗိုလ် 
|OTS(၉၄)
|-
|၉
|ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (စစ်မဟာဗျူဟာ)
|ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးညွန့် 
|DSA(၃၆)
|-
|၁၀
|ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (ပူးပေါင်း)
|ဗိုလ်ချုပ်  စန်းယုနိုင်
|DSA(၃၄)
|-
|၁၁
|ဒုတိယစစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ
|DSA(၃၇)
|-
|၁၂
|ဒုတိယစစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် ကိုကိုဦး
|DSA(၃၆)
|-
|၁၃
|ဒုတိယလေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းသိန်း
|DSA(၃၈)
|-
|၁၄
|ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် နေမျိုးကို
|OTS(၉၁)
|-
|၁၅
|ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ညီညီအောင်
|OTS(၈၁)
|-
|၁၆
|ဒုတိယတပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် ကျော်သူရအေး
|OTC(၂၁)
|-
|၁၇
|စခန်းမှူး (ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)၊ စခန်းရုံး)
|ဗိုလ်မှူးချုပ် တင့်ဇော်ခိုင်
|DSA(၄၂)
|-
|၁၈
|[[တပ်ထိန်းချုပ်ရုံး|တပ်ထိန်းချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် သိန်းနိုင်
|OTC(၂၂)
|-
|၁၉
|ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် (ငွေစာရင်းရုံး၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန)
|–
|–
|}

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}


[[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ|*]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]


{{တပ်မတော်}}</text>
      <sha1>0q735gra8loun1nlugdr4zcho8hk2di</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060167</id>
      <parentid>1060165</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T05:17:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PAUL KYWE NYEIN</username>
        <id>149989</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ဗိုလ်မှူးချုပ်</comment>
      <origin>1060167</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26853" sha1="8yumz26kjfdj0obj2xfclhqt55xd3dl" xml:space="preserve">'''[[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]'''တွင် လက်ရှိတာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော အရာရှိကြီးများ စာရင်းဆောင်းပါးဖြစ်သည်။

==ထိပ်တန်းအရာရှိကြီးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]
|OTS(၇၇)
|-
|၂
|[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]]
|DSA(၃၅)
|-
|}

== ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ==
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]]
|DSA(၂၂) ယခင် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်​ထောင်စုဝန်ကြီး
|-
|၂
|[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ကိုကိုဦး]]
|DSA(၃၈) ယခင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ]]
|-
|၃
|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဖုန်းမြတ်]]
|OTS(၇၃) ယခင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|}

== ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]]
|DSA(၃၅)
|-
|၂
|[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[သန်းထိုက်]]
|DSA(၃၈)
|-
|၃
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထိန်ဝင်း]] &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cw9yrgg7y17t|title=ဗိုလ်ချုပ်ထိန်ဝင်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ) ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt;
|DSA(၂၉)
|-
|၄
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းဝင်း]]
|DSA(၃၄)
|}

== တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များ ==
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[မွန်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] ဝန်ကြီးချုပ်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် [[အောင်ဝင်းသန်း]]
|DSA(၃၀) ယခင် [[ဓညဝတီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်|ဓညဝတီရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်မှူး]]
|}

== စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နီလင်းအောင်]]
|DSA(၃၇)
|-
|၂
|[[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၂)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်မင်းလတ်
|DSA(၃၇)
|-
|၃
|[[အမှတ် (၃) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၃)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပြည့်စုံလင်း
|DSA(၄၀)
|-
|၄
|[[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်လင်းမောင်
|DSA(၃၇)
|}

== အရာရှိချုပ်များ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[စစ်ရေးချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဇော်ဟိန်း]]
|DSA(၃၈)
|-
|၂
|[[စစ်ထောက်ချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဇော်မျိုးတင်]]
|DSA(၃၂)
|-
|၃
|တပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပြည့်စုံလင်း
|DSA(၄၀)
|-
|၄
|[[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေး အရာရှိချုပ်|တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးမင်းထွန်း
|OTC(၂၃)
|-
|၅
|[[စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထိန်ဝင်း
|DSA(၃၈)
|-
|၆
|[[စစ်ဥပဒေချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးသန့်နိုင်
|DSA(၃၂)
|-
|၇
|[[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့် စာရင်းစစ်ချုပ် (ကြည်း/ရေ/လေ)|တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်(ကြည်း၊ရေ၊လေ)]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ညွန့်ဝင်းဆွေ]]
|DSA(၃၆)
|-
|၈
|[[စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်|တပ်မ​တော်စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပြည့်စုံလင်း
|DSA(၄၀)
|-
|၉
|[[လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးမင်း 
|DSA(၃၉)
|-
|၁၀
|[[ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေး အရာရှိချုပ်ရုံး|ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မိုးမြင့်ဆွေ]]
|အလုပ်သင်ဗိုလ်၊အပတ်စဉ်(၂၃)
|-
|၁၁
|စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ကြည်း)
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ကိုထိုက်
|DSA(၃၈)
|-
|၁၂
|စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ရေ)
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းထူး
|DSA(၃၄)
|-
|၁၃
|စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(လေ)
|–
|–
|}

== အခြား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီအတွင်းရေးမှူး
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းနိုင်
|OTS(၆၆) ယခင် တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်(ကြည်း၊ရေ၊လေ)
|-
|၂
|အရန်အင်အား
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နိုင်နိုင်ဦး]]
|DSA(၃၅)
|-
|၃
|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] ရဲချုပ်
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးလှိုင်
|ယခင် [[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|}

== တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ်
|
|-
|၂
|[[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ်‌ အောင်ဇော်ထွေး
|တေဇ(၂၄)
|-
|၃
|[[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် အေးမင်းဦး
|OTS(၉၄)
|-
|၄
|[[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်နိုင်ဦး
|DSA(၄၁)
|-
|၅
|[[အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝေလင်းအောင်
|DSA(၄၂)
|-
|၆
|[[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် စိုးမြတ်ထွဋ်
|DSA(၄၀)
|-
|၇
|[[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် သူရ ဇော်လွင်စိုး
|DSA(၄၂)
|-
|၈
|[[ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ရဲဝင်းအောင်
|(တေဇ-၂၈)
|-
|၉
|[[ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် တင်မင်းလတ်
|DSA(၄၁)
|-
|၁၀
|[[အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|‌‌ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ကျော်ခိုင်
|DSA(၄၁)
|-
|၁၁
|[[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇော
|DSA(၄၃)
|-
|၁၂
|[[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးဝင်းထွန်း
|DSA(၄၃)
|-
|၁၃
|[[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ဌေး
|OTS(၈၁)
|-
|၁၄
|[[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|‌‌ဗိုလ်ချုပ် စိုးကျော်ထက်
|DSA(၄၁)
|}

== ဒုတိယဝန်ကြီးများ ==
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးဌာနများ၏ ဒုတိယဝန်ကြီး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့်
|DSA(၃၀) ယခင် ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ်
|-
|၂
|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ
|DSA(၃၇) ယခင်  ဒုတိယတပ်မတော်စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်
|-
|၃
|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး
|တေဇ(၂၂) ယခင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး
|-
|၄
|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် [[ကျော်ကျော်ဟန်]]
|DSA(၄၁) ယခင် ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး
|}

== စစ်လက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[အမြောက်တပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ထင်ကျော်စိုး
|DSA(၃၃)
|-
|၂
|စစ်အင်ဂျင်နီယာညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းမင်း
|အရာရှိငယ်(၄၃)
|-
|၃
|ဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် ဆွေသူရ
|DSA(၃၉)
|-
|၄
|သံချပ်ကာယန္တယားညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် ထူးမြတ်တိုး
|DSA(၃၄)
|-
|၅
|ဒုံးတပ်ဖွဲ့ညွှန်ကြား​ရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် နိုင်ဝင်းဆွေ
|OTS(၉၄)
|-
|၆
| [[ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး|ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့်စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲရင့်အောင်&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/81173|title=(၈၁) နှစ်မြောက်တပ်မတော်နေ့ ဂုဏ်ပြုဇာတ်လမ်းတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် အနုပညာရှင်များနှင့် ဂုဏ်ပြုစစ်ချီသီချင်း၊ စစ်သည်တေးသီချင်း၊ ကဗျာနှင့် ဝတ္ထုစာမူဆုရရှိသူ စာပေပညာရှင်များအား ဂုဏ်ပြုဆုနှင့် ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းလွှာများပေးအပ်ချီးမြှင့်|work=MOI Myanmar|access-date=၂၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၆ မတ် ၂၀၂၆}}&lt;/ref&gt;
|DSA(၃၇)
|-
|၇
|ပြည်သူ့စစ်နှင့်နယ်ခြားစောင့်တပ်များညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းသူ
|DSA(၃၅)
|-
|၈
|[[လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှု အင်ဂျင်နီယာ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|လျှပ်စစ်နှင့် စက်မှုအင်ဂျင်နီယာ]] ညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် နေမျိုးဦး
|အရာရှိငယ်(၄၂)
|-
|၉
|[[ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မျိုးဟန်
|–
|-
|၁၀
| [[တပ်မတော်မှတ်တမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|တပ်မတော်မှတ်တမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲကျော်သူ
|OTC(၂၀)
|-
|၁၁
| [[တပ်အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ကျော်ဦး
|OTC(၂၁)
|-
|၁၂
|တပ်မတော်စစ်သမိုင်းပြတိုက်နှင့်မော်ကွန်းတိုက်ညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် စိုးသူအောင်
|DSA(၄၀)
|-
|၁၃
|[[လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သော ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး|လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သောပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းဇော်
|DSA(၃၄)
|-
|၁၄
|[[ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် လှမိုး
|OTC(၁၅)
|-
|၁၅
|ပစ္စည်းဝယ်ယူရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ကျော်ဝင်း
|DSA(၃၇)
|-
|၁၆
| [[ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့|ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲထွဋ်
|DSA(၃၂)
|-
|၁၇
|အထူးဆောက်လုပ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် ခင်မောင်အေး
|–
|-
|၁၈
|[[စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် မျိုးမင်း
|DSA(၃၈)
|}

== အခြားတပ်မတော်အရာရှိကြီးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|တွဲဖက်စစ်ရေးချုပ်(၁)
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲရင့်ဝင်း
|DSA(၃၆)
|-
|၂
|တွဲဖက်စစ်ရေးချုပ်(၂)
|ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းမြတ်ရွှေ
|DSA(၃၁)
|-
|၃
|တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ်(၁)
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်ပိုင်ထွန်း
|OTC(၂၂)
|-
|၄
|တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ်(၂)
|ဗိုလ်ချုပ် အောင်စိုးမိုး
|DSA(၃၇)
|-
|၅
|ဒုတိယတပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် မင်းမင်းကို
|OTC(၂၄)
|-
|၆
|ဒုတိယစစ်ရာထူးခန့်ချုပ်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် မြင့်သူနိုင်
|DSA(၄၂)
|-
|၇
|တွဲဖက်စစ်ဥပဒေချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် အောင်ခင်သိန်း
|OTS(၈၅)
|-
|၈
|ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (လေ့ကျင့်ရေး)
|ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းဗိုလ် 
|OTS(၉၄)
|-
|၉
|ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (စစ်မဟာဗျူဟာ)
|ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးညွန့် 
|DSA(၃၆)
|-
|၁၀
|ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (ပူးပေါင်း)
|ဗိုလ်ချုပ်  စန်းယုနိုင်
|DSA(၃၄)
|-
|၁၁
|ဒုတိယစစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ
|DSA(၃၇)
|-
|၁၂
|ဒုတိယစစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် ကိုကိုဦး
|DSA(၃၆)
|-
|၁၃
|ဒုတိယလေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းသိန်း
|DSA(၃၈)
|-
|၁၄
|ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် နေမျိုးကို
|OTS(၉၁)
|-
|၁၅
|ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ညီညီအောင်
|OTS(၈၁)
|-
|၁၆
|ဒုတိယတပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် ကျော်သူရအေး
|OTC(၂၁)
|-
|၁၇
|စခန်းမှူး (ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)၊ စခန်းရုံး)
|ဗိုလ်မှူးချုပ် တင့်ဇော်ခိုင်
|DSA(၄၂)
|-
|၁၈
|[[တပ်ထိန်းချုပ်ရုံး|တပ်ထိန်းချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် သိန်းနိုင်
|OTC(၂၂)
|-
|၁၉
|ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် (ငွေစာရင်းရုံး၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန)
|–
|–
|}

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}


[[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ|*]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]


{{တပ်မတော်}}</text>
      <sha1>8yumz26kjfdj0obj2xfclhqt55xd3dl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060171</id>
      <parentid>1060167</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T05:47:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>အကိုးအကားမပါရှိသည့် ပြင်ဆင်မှု။</comment>
      <origin>1060171</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26838" sha1="l0sz38ftk8xz8t9cgeo2mwce3o38y6s" xml:space="preserve">'''[[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]'''တွင် လက်ရှိတာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော အရာရှိကြီးများ စာရင်းဆောင်းပါးဖြစ်သည်။

==ထိပ်တန်းအရာရှိကြီးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]
|OTS(၇၇)
|-
|၂
|[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]]
|DSA(၃၅)
|-
|}

== ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ==
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]]
|DSA(၂၂) ယခင် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်​ထောင်စုဝန်ကြီး
|-
|၂
|[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ကိုကိုဦး]]
|DSA(၃၈) ယခင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ]]
|-
|၃
|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဖုန်းမြတ်]]
|OTS(၇၃) ယခင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|}

== ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]]
|DSA(၃၅)
|-
|၂
|[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[သန်းထိုက်]]
|DSA(၃၈)
|-
|၃
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထိန်ဝင်း]] &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cw9yrgg7y17t|title=ဗိုလ်ချုပ်ထိန်ဝင်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ) ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt;
|DSA(၂၉)
|-
|၄
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းဝင်း]]
|DSA(၃၄)
|}

== တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များ ==
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[မွန်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] ဝန်ကြီးချုပ်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် [[အောင်ဝင်းသန်း]]
|DSA(၃၀) ယခင် [[ဓညဝတီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်|ဓညဝတီရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်မှူး]]
|}

== စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နီလင်းအောင်]]
|DSA(၃၇)
|-
|၂
|[[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၂)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်မင်းလတ်
|DSA(၃၇)
|-
|၃
|[[အမှတ် (၃) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၃)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပြည့်စုံလင်း
|DSA(၄၀)
|-
|၄
|[[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်လင်းမောင်
|DSA(၃၇)
|}

== အရာရှိချုပ်များ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[စစ်ရေးချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဇော်ဟိန်း]]
|DSA(၃၈)
|-
|၂
|[[စစ်ထောက်ချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဇော်မျိုးတင်]]
|DSA(၃၂)
|-
|၃
|တပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပြည့်စုံလင်း
|DSA(၄၀)
|-
|၄
|[[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေး အရာရှိချုပ်|တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးမင်းထွန်း
|OTC(၂၃)
|-
|၅
|[[စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထိန်ဝင်း
|DSA(၃၈)
|-
|၆
|[[စစ်ဥပဒေချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးသန့်နိုင်
|DSA(၃၂)
|-
|၇
|[[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့် စာရင်းစစ်ချုပ် (ကြည်း/ရေ/လေ)|တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်(ကြည်း၊ရေ၊လေ)]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ညွန့်ဝင်းဆွေ]]
|DSA(၃၆)
|-
|၈
|[[စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်|တပ်မ​တော်စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပြည့်စုံလင်း
|DSA(၄၀)
|-
|၉
|[[လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးမင်း 
|DSA(၃၉)
|-
|၁၀
|[[ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေး အရာရှိချုပ်ရုံး|ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မိုးမြင့်ဆွေ]]
|အလုပ်သင်ဗိုလ်၊အပတ်စဉ်(၂၃)
|-
|၁၁
|စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ကြည်း)
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ကိုထိုက်
|DSA(၃၈)
|-
|၁၂
|စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ရေ)
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းထူး
|DSA(၃၄)
|-
|၁၃
|စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(လေ)
|–
|–
|}

== အခြား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီအတွင်းရေးမှူး
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းနိုင်
|OTS(၆၆) ယခင် တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်(ကြည်း၊ရေ၊လေ)
|-
|၂
|အရန်အင်အား
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နိုင်နိုင်ဦး]]
|DSA(၃၅)
|-
|၃
|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] ရဲချုပ်
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးလှိုင်
|ယခင် [[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|}

== တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ်
|
|-
|၂
|[[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ်‌ အောင်ဇော်ထွေး
|တေဇ(၂၄)
|-
|၃
|[[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် အေးမင်းဦး
|OTS(၉၄)
|-
|၄
|[[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်နိုင်ဦး
|DSA(၄၁)
|-
|၅
|[[အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝေလင်းအောင်
|DSA(၄၂)
|-
|၆
|[[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် စိုးမြတ်ထွဋ်
|DSA(၄၀)
|-
|၇
|[[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် သူရ ဇော်လွင်စိုး
|DSA(၄၂)
|-
|၈
|[[ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ရဲဝင်းအောင်
|–
|-
|၉
|[[ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် တင်မင်းလတ်
|DSA(၄၁)
|-
|၁၀
|[[အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|‌‌ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ကျော်ခိုင်
|DSA(၄၁)
|-
|၁၁
|[[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇော
|DSA(၄၃)
|-
|၁၂
|[[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးဝင်းထွန်း
|DSA(၄၃)
|-
|၁၃
|[[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ဌေး
|OTS(၈၁)
|-
|၁၄
|[[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|‌‌ဗိုလ်ချုပ် စိုးကျော်ထက်
|DSA(၄၁)
|}

== ဒုတိယဝန်ကြီးများ ==
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးဌာနများ၏ ဒုတိယဝန်ကြီး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့်
|DSA(၃၀) ယခင် ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ်
|-
|၂
|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ
|DSA(၃၇) ယခင်  ဒုတိယတပ်မတော်စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်
|-
|၃
|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး
|တေဇ(၂၂) ယခင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး
|-
|၄
|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် [[ကျော်ကျော်ဟန်]]
|DSA(၄၁) ယခင် ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး
|}

== စစ်လက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[အမြောက်တပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ထင်ကျော်စိုး
|DSA(၃၃)
|-
|၂
|စစ်အင်ဂျင်နီယာညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းမင်း
|အရာရှိငယ်(၄၃)
|-
|၃
|ဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် ဆွေသူရ
|DSA(၃၉)
|-
|၄
|သံချပ်ကာယန္တယားညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် ထူးမြတ်တိုး
|DSA(၃၄)
|-
|၅
|ဒုံးတပ်ဖွဲ့ညွှန်ကြား​ရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် နိုင်ဝင်းဆွေ
|OTS(၉၄)
|-
|၆
| [[ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး|ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့်စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲရင့်အောင်&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/81173|title=(၈၁) နှစ်မြောက်တပ်မတော်နေ့ ဂုဏ်ပြုဇာတ်လမ်းတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် အနုပညာရှင်များနှင့် ဂုဏ်ပြုစစ်ချီသီချင်း၊ စစ်သည်တေးသီချင်း၊ ကဗျာနှင့် ဝတ္ထုစာမူဆုရရှိသူ စာပေပညာရှင်များအား ဂုဏ်ပြုဆုနှင့် ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းလွှာများပေးအပ်ချီးမြှင့်|work=MOI Myanmar|access-date=၂၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၆ မတ် ၂၀၂၆}}&lt;/ref&gt;
|DSA(၃၇)
|-
|၇
|ပြည်သူ့စစ်နှင့်နယ်ခြားစောင့်တပ်များညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းသူ
|DSA(၃၅)
|-
|၈
|[[လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှု အင်ဂျင်နီယာ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|လျှပ်စစ်နှင့် စက်မှုအင်ဂျင်နီယာ]] ညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် နေမျိုးဦး
|အရာရှိငယ်(၄၂)
|-
|၉
|[[ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မျိုးဟန်
|–
|-
|၁၀
| [[တပ်မတော်မှတ်တမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|တပ်မတော်မှတ်တမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲကျော်သူ
|OTC(၂၀)
|-
|၁၁
| [[တပ်အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ကျော်ဦး
|OTC(၂၁)
|-
|၁၂
|တပ်မတော်စစ်သမိုင်းပြတိုက်နှင့်မော်ကွန်းတိုက်ညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် စိုးသူအောင်
|DSA(၄၀)
|-
|၁၃
|[[လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သော ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး|လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သောပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းဇော်
|DSA(၃၄)
|-
|၁၄
|[[ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် လှမိုး
|OTC(၁၅)
|-
|၁၅
|ပစ္စည်းဝယ်ယူရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ကျော်ဝင်း
|DSA(၃၇)
|-
|၁၆
| [[ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့|ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲထွဋ်
|DSA(၃၂)
|-
|၁၇
|အထူးဆောက်လုပ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် ခင်မောင်အေး
|–
|-
|၁၈
|[[စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် မျိုးမင်း
|DSA(၃၈)
|}

== အခြားတပ်မတော်အရာရှိကြီးများ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|တွဲဖက်စစ်ရေးချုပ်(၁)
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲရင့်ဝင်း
|DSA(၃၆)
|-
|၂
|တွဲဖက်စစ်ရေးချုပ်(၂)
|ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းမြတ်ရွှေ
|DSA(၃၁)
|-
|၃
|တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ်(၁)
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်ပိုင်ထွန်း
|OTC(၂၂)
|-
|၄
|တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ်(၂)
|ဗိုလ်ချုပ် အောင်စိုးမိုး
|DSA(၃၇)
|-
|၅
|ဒုတိယတပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် မင်းမင်းကို
|OTC(၂၄)
|-
|၆
|ဒုတိယစစ်ရာထူးခန့်ချုပ်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် မြင့်သူနိုင်
|DSA(၄၂)
|-
|၇
|တွဲဖက်စစ်ဥပဒေချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် အောင်ခင်သိန်း
|OTS(၈၅)
|-
|၈
|ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (လေ့ကျင့်ရေး)
|ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းဗိုလ် 
|OTS(၉၄)
|-
|၉
|ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (စစ်မဟာဗျူဟာ)
|ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးညွန့် 
|DSA(၃၆)
|-
|၁၀
|ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (ပူးပေါင်း)
|ဗိုလ်ချုပ်  စန်းယုနိုင်
|DSA(၃၄)
|-
|၁၁
|ဒုတိယစစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ
|DSA(၃၇)
|-
|၁၂
|ဒုတိယစစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် ကိုကိုဦး
|DSA(၃၆)
|-
|၁၃
|ဒုတိယလေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းသိန်း
|DSA(၃၈)
|-
|၁၄
|ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် နေမျိုးကို
|OTS(၉၁)
|-
|၁၅
|ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ညီညီအောင်
|OTS(၈၁)
|-
|၁၆
|ဒုတိယတပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် ကျော်သူရအေး
|OTC(၂၁)
|-
|၁၇
|စခန်းမှူး (ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)၊ စခန်းရုံး)
|ဗိုလ်မှူးချုပ် တင့်ဇော်ခိုင်
|DSA(၄၂)
|-
|၁၈
|[[တပ်ထိန်းချုပ်ရုံး|တပ်ထိန်းချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် သိန်းနိုင်
|OTC(၂၂)
|-
|၁၉
|ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် (ငွေစာရင်းရုံး၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန)
|–
|–
|}

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}


[[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ|*]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]


{{တပ်မတော်}}</text>
      <sha1>l0sz38ftk8xz8t9cgeo2mwce3o38y6s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မောင်နီမှိုင်း(ကျောက်တန်း)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>141154</id>
    <revision>
      <id>1060201</id>
      <parentid>858161</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T07:12:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Han Linn Thaw</username>
        <id>85431</id>
      </contributor>
      <origin>1060201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9630" sha1="tc0870s388r4n66wf1fj4zzuuned6kt" xml:space="preserve">{{ref improve}}
{{Infobox person
|name=မောင်နီမှိုင်း(ကျောက်တန်း)
|birth_date={{birth date and age|၁၉၅၇|၈| ၂}}
|birth_place=ကန်ပြောင်ရွာ၊ [[ကျောက်တန်းမြို့နယ်]]၊ ရန်ကုန်တိုင်း
|birth_name = သောင်းဝင်း
|occupation=စာရေးဆရာ၊ ကဗျာဆရာ
|parents= ဦးသာဇီ + ဒေါ်တင်ညို
|image=
|spouse(s)=ဒေါ်ကျင်လွမ် (၁၉၇၈ - လက်ရှိ)
|awards={{plainlist|
*[[စာပေဗိမာန်စာမူဆု]] (၂၀၀၇)
*[[ပခုက္ကူ ဦးအုံးဖေ စာပေဆု]] (၂၀၁၁)
*[[စိမ်းလန်းရွှေပြည် စာပေဆု]] (၂၀၁၉)}}
|organization=ဥက္ကဋ္ဌ၊ မြို့နယ်စာရေးဆရာအသင်း၊ ကျောက်တန်းမြို့
|နိုင်ငံ=မြန်မာ}}

'''မောင်နီမှိုင်း(ကျောက်တန်း)'''(၁၉၅၇ ဩဂုတ် ၂ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာ၊ ကဗျာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ 

အမည်ရင်းမှာ ဦးသောင်းဝင်း ဖြစ်သည်။ ဖခင် ဦးသာဇီ၊ မိခင် ဒေါ်တင်ညိုတို့မှ ၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၂)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်တန်းမြို့နယ်၊ ကန်ပြောင်ကျေးရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး မွေးချင်း (၁၁)ယောက်အနက် (၆)ယောက်မြောက် သားဖြစ်သည်။

ငယ်စဉ်က အမက(ကန်ပြောင်)၊ အလက(ပျဉ်းမကန်)၊ အထက(၁) (သန်လျင်)နှင့် အထက(ကျောက်တန်း)တို့တွင် ဒသမတန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ အထက်တန်းကျောင်းသားဘဝမှာပင် ဖလင်စတားစာ‌စောင်တွင် ကဗျာများစတင်ရေးသားခဲ့သည်။

ကမ္ဘာ့ကြက်ခြေနီနေ့၊ တပ်မတော်နေ့ နှင့် မူးယစ်ဆေးဝါးတိုက်ဖျက်ရေးနေ့ အထိမ်းအမှတ် စာပေပြိုင်ပွဲ (ကဗျာပြိုင်ပွဲ)များတွင် ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယ နှင့် အထူးဆု (၁၂)ကြိမ်၊ ဝတ္ထုတို အထူးဆု (၁)ကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။

&quot;အမေနေတဲ့ရွာကလေးနှင့် အခြားကဗျာများ&quot; ဖြင့် ၂၀၀၇ခုနှစ်၊ [[စာပေဗိမာန်စာမူဆု]] (ကဗျာပေါင်းချုပ်) တတိယ &lt;ref&gt;[https://www.moi.gov.mm/ppd/ncaliukcaapechumaa/149 စာပေဗိမာန်စာမူဆုစာရင်း]&lt;/ref&gt;၊ &quot;အဖေမသေပါနှင့် အဖြူရောင်သစ္စာကဗျာများ&quot; ဖြင့် ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ [[ပခုက္ကူ ဦးအုံးဖေ စာပေဆု]] (ကဗျာပေါင်းချုပ်) တတိယ&lt;ref?&gt;[http://catalogue.nlm.gov.mm/opac/search;jsessionid=6D0306088975F356557B3994CB2A77BF?q=*%3A*&amp;searchType=standard&amp;isFacet=true&amp;view=standard&amp;searchWay=publisher&amp;rows=10&amp;sortWay=score&amp;sortOrder=desc-%E1%80%A1%E1%80%9E%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8&amp;hasholding=1&amp;f_subject=%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%97%E1%80%BB%E1%80%AC&amp;f_pubdate=2014&amp;searchWay0=marc&amp;logical0=AND&amp;f_author=%E1%80%94%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%81%8A+%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA+%28%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%29]&lt;/ref&gt;၊ &lt;ref&gt;[https://my.m.wikipedia.org/wiki/ပခုက္ကူ_ဦးအုံးဖေ_စာပေဆု]&lt;/ref&gt;၊ &quot;ဇာတိပုည ဂုဏ်မာန - ဇာတိမာန်၊ ဘဝ၊ ရသကဗျာများ&quot; ဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် စိမ်းလန်းရွှေပြည် စာပေပြိုင်ပွဲ (ကဗျာပေါင်းချုပ်-စာမူ) ၂၀၁၉ခုနှစ်တွင် အထူးဆု (၁) စသည့် စာပေဆုများ ရရှိခဲ့သည်။

စာပေတာဝန်များအဖြစ် ကျောက်တန်းမြို့နယ်၊ မြို့နယ်စာရေးဆရာအသင်း၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံသတင်းစာဆရာအသင်း(နာယက၊ ကျောက်တန်းမြို့နယ်)အဖြစ်လည်းကောင်း ယနေ့တိုင် ထမ်းဆောင်လျက်ရှိပြီး ကဗျာ၊ ဆောင်းပါး၊ ဝတ္ထုတိုများကို စဉ်ဆက်မပြတ် ရေးသားလျက်ရှိသည်။

စီမံကိန်းရေးဆွဲရေးဦးစီးဌာနတွင် အငယ်တန်းစာရေးအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့ပြီး အငြိမ်းစားယူခဲ့ပြီး ကျောက်တန်းမြို့နယ်၏ ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ရပ်မိရပ်ဖတစ်ဦးအနေဖြင့် စွမ်းစွမ်းတမံ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ကဗျာ၊ စာပေများကို ဆက်လက်ရေးသားလျက်ရှိပြီး ကျောက်တန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတွင် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။

၂၀၁၅ ခုနှစ် နှင့် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတို့တွင် [[ကျောက်တန်းမြို့နယ်]] ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲ ဥက္ကဋ္ဌ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://uec.gov.mm/pages.php?pagename=%E1%80%9B%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%9E%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%20%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%96%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%81%E1%80%BD%E1%80%B2 |access-date=17 February 2021 |archive-date=5 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205044210/https://www.uec.gov.mm/pages.php?pagename=%E1%80%9B%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%9E%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%20%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%96%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%81%E1%80%BD%E1%80%B2 }}&lt;/ref&gt; အဖြစ် (၂)ကြိမ်တိုင်တိုင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၁)ရက်နေ့၊ ည (၈)နာရီအချိန်တွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့ရုံး၊ မင်္ဂလာခန်းမအတွင်းတွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မြို့နယ် (၄၄)မြို့နယ်မှ မြို့နယ်ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲများ၏ ဥက္ကဋ္ဌ၊ အတွင်းရေးမှူးများနှင့်အတူ ခေါ်ယူထိန်းသိမ်းခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

{{DEFAULTSORT:နီမှိုင်း၊ မောင်၊ ကျောက်တန်း}}
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]]</text>
      <sha1>tc0870s388r4n66wf1fj4zzuuned6kt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဆွေးနွေးချက်:မြန်မာစာရေးဆရာများ စာရင်း</title>
    <ns>1</ns>
    <id>146125</id>
    <revision>
      <id>1060217</id>
      <parentid>551557</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T10:59:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56993-55</username>
        <id>150005</id>
      </contributor>
      <comment>/* မင်းဒင် */ အပိုင်းသစ်</comment>
      <origin>1060217</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3075" sha1="itkrlgnrds176fk0f4xnml3no07sjbc" xml:space="preserve">==စာရင်း မှန်ကန်စေဖို့==
ဒီစာရင်းမှာ တော်တော်များများ အကောင့်ရှိတဲ့သူတွေရော၊ မရှိတဲ့သူတွေရော ဝင်ဖြည့်ပေးကြတာတွေ့ရတယ်။ ဝင်ဖြည့်ကြတဲ့ အချက်အလက်တွေက အကိုးအကား အထောက်အထား မပါကြတာ များတယ်။ စာရင်းအမှန်ရချင်ရင် အကိုးအကား မပါတဲ့ အမည်တွေကို ဖျက်ပစ်မှ ရပါမယ်။ မဟုတ်ရင် ဆောင်းပါးလေး တစ်ပုဒ်စ နှစ်ပုဒ်စရေးဖူးတဲ့သူကလည်း ဝင်ဖြည့်သွားရင် စာရင်းက အမှန်ဖြစ်လာမှာ မဟုတ်ဘူး။[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]])  ၀၉:၅၈၊ ၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၀ (UTC)

:Please do. [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၁၀:၄၄၊ ၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၀ (UTC)
::{{ping|User:Ninjastrikers}}[[ဇော်နောင်]], [[ညွန့်အေး]] ဆောင်းပါးတိုနှစ်ခု ဖန်တီလိုက်ပါတယ်။ ဆောင်းပါးအဖြစ် ထားဖို့တော့ မသင့်တော်ဘူးထင်ပါတယ်။ အစ်ကိုလည်း အဲ့လိုထင်ရင် ဖျက်လိုက်ပါ။ လူပုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့အကြောင်းက ပြည့်ပြည့်စုံစုံဖြစ်ရင် ပိုကောင်းမယ်ထင်ပါတယ်။[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]])  ၁၁:၃၉၊ ၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၀ (UTC)

== မင်းဒင် ==
မင်းဒင်ရဲ့သက်ခိုင် [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/~2026-56993-55|~2026-56993-55]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-56993-55|talk]])  ၁၀:၅၉၊ ၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>itkrlgnrds176fk0f4xnml3no07sjbc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အင်္ဂလန်ငြိမ်းချမ်းရေးစေတီတော်သစ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149501</id>
    <revision>
      <id>1060139</id>
      <parentid>830491</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T16:14:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-57000-54</username>
        <id>149948</id>
      </contributor>
      <origin>1060139</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1660" sha1="hf2vqg21bqvbss3qcczkh6m8p5n92bh" xml:space="preserve">{{coord|42.498994|-72.491108|type:landmark|display=title}}
[[File:New England Peace Pagoda - Jul 2002.jpg|thumb|The New England Peace Pagoda in 2002]]
'''အင်္ဂလန်ငြိမ်းချမ်းရေးစေတီတော်သစ်''' သည် ငြိမ်းချမ်းရေးစေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်ပြီး မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်၊ လီဗာရတ်(Leverett )တွင် တည်ရှိသည်။ ဤစေတီတော်သည် အမေရိကန်နိုင်ငံ၌ ပထမဦးဆုံး တည်ခဲ့သည့် Nipponzan-Myōhōji ငြိမ်းချမ်းရေးစေတီတော် ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် တည်ခဲ့သည်။ စေတီတော်ကို တည်ဆောက်ရာတွင် ကူညီရန်အတွက် ဖရန့်ကလင်စီရင်စုနည်းပညာကျောင်းမှ ကျောင်းသားများသည် ၎င်းတို့၏ လျှပ်စစ်ပိုင်းဆိုင်ရာများ၊ ရေပိုက်ဆက်သွယ်ခြင်းများနှင့် လက်သမားပစ္စည်းများဖြင့် ကူညီပေးခဲ့ကြသည်။ &lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2005/10/01/us/peace-pagoda-grounds-a-buddhist-group-in-new-england.html &quot;RELIGION JOURNAL; Peace Pagoda Grounds a Buddhist Group in New England&quot;]&lt;/ref&gt;


==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>hf2vqg21bqvbss3qcczkh6m8p5n92bh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မော်တလာ (ရွာဟောင်း)ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>153584</id>
    <revision>
      <id>1060153</id>
      <parentid>996687</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T19:34:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ဆလိုင်း ဇိုရမ်ထာန်ငှါ</username>
        <id>149963</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ ကျေးရွာ အမည် မမှန်ကန်မှု စာသားမမှန်ကန်မှု</comment>
      <origin>1060153</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3467" sha1="qbu8c4c8rzvij2b04190n6xmxehne4h" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = မော်တလာ, Mautlang (ရွာဟောင်း)
|official_name = မော်တလာ, Mautlang (ရွာဟောင်း)ရွာ
|other_name =Mautlang 
|postal_code =
|postal_code_type = Postal codes
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
|image_skyline = 
|image_map = 
|map_caption = 
|settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]]
|subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]]
|subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]]
|subdivision_name1 =  {{flag|ချင်းပြည်နယ်}}
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[မတူပီခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]
|subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]]
|subdivision_name4 = မော်တလာ
|unit_pref = imperial
|area_total_km2 =
|population = 
|population_as_of = 
|population_density_km2 = auto
|coordinates_display =
|coordinates_region = MM
|coordinates = 	
|elevation_ft = 
|elevation_m = 
|timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
|utc_offset = +6.30
|website =
}}

'''မော်တလာ, Mautlang (ရွာဟောင်း)ရွာ'''({{Mizo-Lai|Mawtalar(Mautlang)}})သည် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[မတူပီခရိုင်]]၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]၊ [[မော်တလာကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၄၉၈ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မော်တလာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၄ ဦး၊ မ ၇၄ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၁၆၈ ဦး နေထိုင်သည်။  &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=20 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}


{{ပထဝီဝင်တည်နေရာ
|Centre = မော်တလာ (ရွာဟောင်း)
|North = -
|Northeast = -
|East = -
|Southeast = -
|South = -
|Southwest = -
|West = -
|Northwest = -
}}

{{ပလက်ဝမြို့နယ်}}


[[ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]]

{{Chin-geo-stub}}</text>
      <sha1>qbu8c4c8rzvij2b04190n6xmxehne4h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060170</id>
      <parentid>1060153</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T05:44:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/ဆလိုင်း ဇိုရမ်ထာန်ငှါ|ဆလိုင်း ဇိုရမ်ထာန်ငှါ]] ([[User talk:ဆလိုင်း ဇိုရမ်ထာန်ငှါ|ဆွေးနွေးချက်]]) ၏ မူဟောင်း [[Special:Diff/1060153|1060153]] ကို ပြန်ပြင်လိုက်သည် အချက်အလက် မှန်ကန်မှုမရှိပါ။</comment>
      <origin>1060170</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3429" sha1="1k8jgacdv1ich9ju61nyr0iencxr93b" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = မော်တလာ (ရွာဟောင်း)
|official_name = မော်တလာ (ရွာဟောင်း)ရွာ
|other_name =
|postal_code =
|postal_code_type = Postal codes
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
|image_skyline = 
|image_map = 
|map_caption = 
|settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]]
|subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]]
|subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]]
|subdivision_name1 =  {{flag|ချင်းပြည်နယ်}}
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[မတူပီခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]
|subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]]
|subdivision_name4 = မော်တလာ
|unit_pref = imperial
|area_total_km2 =
|population = 
|population_as_of = 
|population_density_km2 = auto
|coordinates_display =
|coordinates_region = MM
|coordinates = 	
|elevation_ft = 
|elevation_m = 
|timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
|utc_offset = +6.30
|website =
}}

'''မော်တလာ (ရွာဟောင်း)ရွာ'''({{Lang-en|Mawtalar(Ywarhaung)}})သည် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[မတူပီခရိုင်]]၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]၊ [[မော်တလာကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၄၉၈ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မော်တလာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၄ ဦး၊ မ ၇၄ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၁၆၈ ဦး နေထိုင်သည်။  &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=20 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;


== ကိုးကား ==
{{Reflist}}


{{ပထဝီဝင်တည်နေရာ
|Centre = မော်တလာ (ရွာဟောင်း)
|North = -
|Northeast = -
|East = -
|Southeast = -
|South = -
|Southwest = -
|West = -
|Northwest = -
}}

{{ပလက်ဝမြို့နယ်}}


[[ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]]

{{Chin-geo-stub}}</text>
      <sha1>1k8jgacdv1ich9ju61nyr0iencxr93b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မော်တလာ (ရွာသစ်)ရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>153585</id>
    <revision>
      <id>1060156</id>
      <parentid>996686</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T20:30:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ဆလိုင်း ဇိုရမ်ထာန်ငှါ</username>
        <id>149963</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1060156</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3468" sha1="3i0zuim71ngtew5uzv10hg2kybwzve0" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = မော်တလာ, Mautlang (ရွာသစ်)
|official_name = မော်တလာ, Mautlang (ရွာသစ်)ရွာ
|other_name = Mautlang 
|postal_code =
|postal_code_type = Postal codes
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
|image_skyline = 
|image_map = 
|map_caption = 
|settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]]
|subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]]
|subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]]
|subdivision_name1 =  {{flag|ချင်းပြည်နယ်}}
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[မတူပီခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]
|subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]]
|subdivision_name4 = မော်တလာ, Mautlang 
|unit_pref = imperial
|area_total_km2 =Square Kilometre:28-32 k m2 about 
|population =168
|population_as_of = 
|population_density_km2 = auto
|coordinates_display =
|coordinates_region = MM
|coordinates = 	
|elevation_ft = 
|elevation_m = 
|timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
|utc_offset = +6.30
|website =
}}

'''မော်တလာ (ရွာသစ်)ရွာ'''({{Lang-en|Mawtalar(Ywarthit)}})သည် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[မတူပီခရိုင်]]၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]၊ [[မော်တလာကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၄၉၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မော်တလာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၄ ဦး၊ မ ၇၄ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၁၆၈ ဦး နေထိုင်သည်။  &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=20 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}


{{ပထဝီဝင်တည်နေရာ
|Centre = မော်တလာ (ရွာသစ်)
|North = -
|Northeast = -
|East = -
|Southeast = -
|South = -
|Southwest = -
|West = -
|Northwest = -
}}

{{ပလက်ဝမြို့နယ်}}


[[ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]]

{{Chin-geo-stub}}</text>
      <sha1>3i0zuim71ngtew5uzv10hg2kybwzve0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060158</id>
      <parentid>1060156</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T20:58:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ဆလိုင်း ဇိုရမ်ထာန်ငှါ</username>
        <id>149963</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1060158</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3489" sha1="dkevkgt5ul3xbhyrh8sbb0mq2nqkd8q" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = မော်တလာ, Mautlang (ရွာသစ်)
|official_name = မော်တလာ, Mautlang (ရွာသစ်)ရွာ
|other_name = Mautlang 
|postal_code =309252,MM014002
|postal_code_type = Postal codes
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
|image_skyline = 
|image_map = 
|map_caption = Border Zone,Hilly/Riverine 
|settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]]
|subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]]
|subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]]
|subdivision_name1 =  {{flag|ချင်းပြည်နယ်}}
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[မတူပီခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]
|subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]]
|subdivision_name4 = မော်တလာ, Mautlang 
|unit_pref = imperial
|area_total_km2 =Square Kilometre:28-32 km2
|population =168
|population_as_of = 
 = auto
|coordinates_display =
|coordinates_region = MM
|coordinates = Border Zone
|elevation_ft = 
|elevation_m = 
|timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
|utc_offset = +6.30
|website =
}}

'''မော်တလာ (ရွာသစ်)ရွာ'''({{Lang-en|Mawtalar(Ywarthit)}})သည် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[မတူပီခရိုင်]]၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]၊ [[မော်တလာကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၄၉၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မော်တလာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၄ ဦး၊ မ ၇၄ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၁၆၈ ဦး နေထိုင်သည်။  &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=20 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}


{{ပထဝီဝင်တည်နေရာ
|Centre = မော်တလာ (ရွာသစ်)
|North = -
|Northeast = -
|East = -
|Southeast = -
|South = -
|Southwest = -
|West = -
|Northwest = -
}}

{{ပလက်ဝမြို့နယ်}}


[[ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]]

{{Chin-geo-stub}}</text>
      <sha1>dkevkgt5ul3xbhyrh8sbb0mq2nqkd8q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060174</id>
      <parentid>1060158</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T06:00:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/ဆလိုင်း ဇိုရမ်ထာန်ငှါ|ဆလိုင်း ဇိုရမ်ထာန်ငှါ]] ([[User talk:ဆလိုင်း ဇိုရမ်ထာန်ငှါ|ဆွေးနွေးချက်]]) ၏ မူဟောင်း [[Special:Diff/1060158|1060158]] ကို ပြန်ပြင်လိုက်သည် မော်တလာရွာ မှ အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်မှုမှားယွင်းခြင်း။ Mautlangဆိုတဲ့ ရွာ ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ လုံးဝမရှိဘူး။</comment>
      <origin>1060174</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3468" sha1="3i0zuim71ngtew5uzv10hg2kybwzve0" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = မော်တလာ, Mautlang (ရွာသစ်)
|official_name = မော်တလာ, Mautlang (ရွာသစ်)ရွာ
|other_name = Mautlang 
|postal_code =
|postal_code_type = Postal codes
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
|image_skyline = 
|image_map = 
|map_caption = 
|settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]]
|subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]]
|subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]]
|subdivision_name1 =  {{flag|ချင်းပြည်နယ်}}
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[မတူပီခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]
|subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]]
|subdivision_name4 = မော်တလာ, Mautlang 
|unit_pref = imperial
|area_total_km2 =Square Kilometre:28-32 k m2 about 
|population =168
|population_as_of = 
|population_density_km2 = auto
|coordinates_display =
|coordinates_region = MM
|coordinates = 	
|elevation_ft = 
|elevation_m = 
|timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
|utc_offset = +6.30
|website =
}}

'''မော်တလာ (ရွာသစ်)ရွာ'''({{Lang-en|Mawtalar(Ywarthit)}})သည် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[မတူပီခရိုင်]]၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]၊ [[မော်တလာကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၄၉၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မော်တလာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၄ ဦး၊ မ ၇၄ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၁၆၈ ဦး နေထိုင်သည်။  &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=20 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}


{{ပထဝီဝင်တည်နေရာ
|Centre = မော်တလာ (ရွာသစ်)
|North = -
|Northeast = -
|East = -
|Southeast = -
|South = -
|Southwest = -
|West = -
|Northwest = -
}}

{{ပလက်ဝမြို့နယ်}}


[[ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]]

{{Chin-geo-stub}}</text>
      <sha1>3i0zuim71ngtew5uzv10hg2kybwzve0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060175</id>
      <parentid>1060174</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T06:01:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/ဆလိုင်း ဇိုရမ်ထာန်ငှါ|ဆလိုင်း ဇိုရမ်ထာန်ငှါ]] ([[User talk:ဆလိုင်း ဇိုရမ်ထာန်ငှါ|ဆွေးနွေးချက်]]) ၏ မူဟောင်း [[Special:Diff/1060156|1060156]] ကို ပြန်ပြင်လိုက်သည် မော်တလာရွာ မှ အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်မှုမှားယွင်း ခြင်း။ Mautlangဆိုတဲ့ ရွာ ပလက် ဝမြို့နယ်မှာ လုံးဝမရှိဘူး။</comment>
      <origin>1060175</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3392" sha1="mubjatqy8gfv6e5lezbq3vcno4tzuat" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = မော်တလာ (ရွာသစ်)
|official_name = မော်တလာ (ရွာသစ်)ရွာ
|other_name =
|postal_code =
|postal_code_type = Postal codes
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
|image_skyline = 
|image_map = 
|map_caption = 
|settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]]
|subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]]
|subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]]
|subdivision_name1 =  {{flag|ချင်းပြည်နယ်}}
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[မတူပီခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]
|subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]]
|subdivision_name4 = မော်တလာ
|unit_pref = imperial
|area_total_km2 =
|population = 
|population_as_of = 
|population_density_km2 = auto
|coordinates_display =
|coordinates_region = MM
|coordinates = 	
|elevation_ft = 
|elevation_m = 
|timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
|utc_offset = +6.30
|website =
}}

'''မော်တလာ (ရွာသစ်)ရွာ'''({{Lang-en|Mawtalar(Ywarthit)}})သည် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[မတူပီခရိုင်]]၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]၊ [[မော်တလာကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၅၄၉၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မော်တလာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၄ ဦး၊ မ ၇၄ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၁၆၈ ဦး နေထိုင်သည်။  &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=20 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;


== ကိုးကား ==
{{Reflist}}


{{ပထဝီဝင်တည်နေရာ
|Centre = မော်တလာ (ရွာသစ်)
|North = -
|Northeast = -
|East = -
|Southeast = -
|South = -
|Southwest = -
|West = -
|Northwest = -
}}

{{ပလက်ဝမြို့နယ်}}


[[ကဏ္ဍ:ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]]

{{Chin-geo-stub}}</text>
      <sha1>mubjatqy8gfv6e5lezbq3vcno4tzuat</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့</title>
    <ns>0</ns>
    <id>245669</id>
    <revision>
      <id>1060128</id>
      <parentid>1050555</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T15:55:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56969-91</username>
        <id>149954</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဖွဲ့စည်းပုံ */</comment>
      <origin>1060128</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20139" sha1="b2oicmve0aaqg8td7097og2oawm9ohw" xml:space="preserve">{{More citations needed}}
{{Infobox military unit
| unit_name                     = တပ်မတော် (ကြည်း) &lt;br&gt; ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့
| image                         = Shoulder Sleeve Insignia of the Myanmar Army Supply and Transport Corps.svg
| image_size                    = 220px
| caption                       = ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့တံဆိပ်
| dates                         = {{Start date and age|1947|11|07|df=yes|p=yes}}&lt;ref name=&quot;cincds&quot; /&gt; – လက်ရှိ
| country                       = {{flag|Myanmar}}
| allegiance                    = 
| branch                        = {{Army|Myanmar}}
| type                          = [[စစ်အကူလက်ရုံးဝန်ထမ်း]]
| role                          = 
| specialization                = {{ubl
                                  | ရိက္ခာ/စက်သုံးဆီ ထောက်ပံ့ရေး။
                                  | သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး။
                                  | ဝန်တင် တိရစ္ဆာန် မွေးမြူဖြည့်တင်းရေးနှင့် ဆေးကုသရေး။
                                  }}&lt;ref name=&quot;cincds&quot; /&gt;
| size                          = 
| command_structure             = 
| garrison                      = ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး၊ စစ်ရုံး၊ [[နေပြည်တော်]]
| garrison_label                = ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး
| nickname                      = 
| patron                        = 
| motto                         = ထောက်ပံ့ကူညီ ဒို့စစ်သည်
| colors                        = အဝါ နှင့် နက်ပြာ
| colors_label                  = တပ်ဖွဲ့အမှတ်အသား အရောင်များ
| march                         = 
| mascot                        = 
| equipment                     = 
| equipment_label               = 
| battles                       = 
| anniversaries                 = ၇ နိုဝင်ဘာ ၁၉၄၇
| decorations                   = 
| battle_honours                = 
| notable_commanders            = 
| identification_symbol         = [[File:Flag of the Myanmar Army Corps of Supply and Transport.svg|frameless|180px]]
| identification_symbol_label   = တပ်ဖွဲ့အလံ
| identification_symbol_2       = 
| identification_symbol_2_label = 
| current_commander             = 
| current_commander_label       = 
| commander1                    = 
| commander1_label              = 
| ceremonial_chief              = [[ဗိုလ်ချုပ်]] ရဲထွဋ်
| ceremonial_chief_label        = ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး
| command_sergeant_major        = 
| command_sergeant_major_label  = 
}}

'''ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့''' (ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးတပ်) သည် [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]၊ [[တပ်မတော် (ကြည်း)|တပ်မတော်(ကြည်း)]]၏ [[စစ်အကူလက်ရုံးဝန်ထမ်း]]တပ်ဖွဲ့ တစ်ခုဖြစ်သည်။

== သမိုင်း ==
ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုကာလ ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေးသမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် [[ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]](ဘီအိုင်အေ)နှင့်အတူ ထက်ကြပ်မကွာ ကြီးပြင်းခဲ့သည့် တပ်ဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ဘီအိုင်အေကို ဖျက်သိမ်း၍ [[ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]](ဘီဒီအေ)ကို ဌာန (၈) ခုဖြင့် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ၎င်းဌာနများတွင် “ရိက္ခာထောက်ပံ့ရေးဌာန” တစ်ခုလည်း ပါဝင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် မော်တော်ယာဉ်တပ်ခွဲ (၁) ခွဲနှင့် ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် အနောက်မြောက်တိုင်း ထောက်ပံ့ရေးတပ်၊ အနောက်တိုင်း ထောက်ပံ့ရေးတပ် နှင့် ရန်ကုန် ထောက်ပံ့ရေးတပ်များကိုဆက်လက် ဖွဲ့စည်းဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;cincds&quot;&gt;{{Cite web|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်းမှ ၇၅ နှစ်မြောက် စိန်ရတု ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့နေ့ အခမ်းအနားသို့ တက်ရောက် ချီးမြှင့်၍ ဂုဏ်ပြု အမှာစကားပြောကြား|url=https://cincds.gov.mm/node/20055?d=1|date=၁၁-၁၁-၂၀၂၂|language=မြန်မာဘာသာ|publisher=[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]|accessdate=၀၅-၀၇-၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

တပ်မတော်အတွက်လိုအပ်သည့် အုပ်ချုပ်ထောက်ပံ့မှု ကိစ္စရပ်များကို တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် “ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး”ကို ရန်ကုန်မြို့တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထို့ကဲ့သို့ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ အရေးကြီးသော တပ်ဖွဲ့တစ်ခုအဖြစ် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့ကို “ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့နေ့” အဖြစ်သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;cincds&quot; /&gt;

ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ လွတ်လပ်ရေး ရရှိပြီးသည့်နောက် ၁၉၄၉-၁၉၅၀ ပြည့်နှစ် ရောင်စုံသောင်းကျန်းမှု ထူပြောနေသည့်အချိန်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် တိုက်ပွဲများ၊ ၁၉၅၃ ခုနှစ် [[ကူမင်တန်မှမြန်မာနိုင်ငံအားကျူးကျော်မှု|တရုတ်ဖြူ ကျူးကျော်မှု]]များကို ချေမှုန်းခဲ့သည့် 'နဂါးနိုင်စစ်ဆင်ရေး'၊ ၁၉၅၅ ခုနှစ် လွယ်လန်းဒေသတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် 'ရန်ကြီးအောင်စစ်ဆင်ရေး'၊ ၁၉၆၁ ခုနှစ် [[ကျိုင်းတုံခရိုင်|ကျိုင်းတုံ]]/ ကျိုင်းလတ်ဒေသတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် 'မဲခေါင်စစ်ဆင်ရေး'၊ ၁၉၆၉ ခုနှစ် 'ကုန်းကြမ်းဒေသ စစ်ဆင်ရေးများ'အပါအဝင် နိုင်ငံတော်၏ လွတ်လပ်ရေးနှင့်အချုပ်အခြာအာဏာကို ကာကွယ်ခဲ့ရသည့် စစ်ဆင်ရေးများတွင်လည်း တပ်ဖွဲ့ဝင်များအနေဖြင့် စားနပ်ရိက္ခာပစ္စည်းများနှင့် ခဲယမ်းမီးကျောက် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးတာဝန်များ၊ လေကြောင်းမှ ရိက္ခာခဲယမ်း ထောက်ပံ့ရေးတာဝန်များကို ကျေပွန်စွာထမ်းဆောင်ခဲ့ကြမှုကို တပ်မတော်၏ သမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;cincds&quot; /&gt;

ထို့အပြင် ၂၀၁၂ နောက်ပိုင်းဖြစ်ပွားခဲ့သည့် [[လောက်ကိုင်ခရိုင်|လောက်ကိုင်ဒေသ]]၊ မုံးကိုးဒေသ၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]များရှိ နယ်မြေလုံခြုံရေးနှင့် နယ်မြေစိုးမိုးရေး စစ်ဆင်ရေးများတွင် သောင်းကျန်းသူများနှင့် ထိတွေ့တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ရသည့် ဖြစ်စဉ်များတွင် ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အထက်က ပေးအပ်ခဲ့သည့် ရည်မှန်းချက်တာဝန်များကို ကျေပွန်စွာ ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြပြီး၊ မိမိ၏ အသက်အန္တရာယ်ကို ပဓာနမထားဘဲ တာဝန်ကျေပွန်စွာ ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသဖြင့် ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များထဲတွင် &quot;တပ်သား [[သီဟသူရဘွဲ့|သီဟသူရ]] တင်ညွန့်&quot; ကဲ့သို့သော စွမ်းရည်သတ္တိဆိုင်ရာ ဘွဲ့ထူး ဂုဏ်ထူးရရှိခဲ့သူအပြင် [[သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင်တံဆိပ်]] ရရှိခဲ့ကြသည့် အရာရှိ၊ စစ်သည်များစွာလည်း ရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;cincds&quot; /&gt;

ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူးရုံးကို ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့စဉ်က ထောက်ပံ့ရေးတပ်ခွဲ (၁) ခွဲနှင့် တပ်စု (၃) စု၊ ပို့ဆောင်ရေးတပ်ခွဲ (၃) ခွဲနှင့်သာ စတင်ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တပ်မတော်(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)နှင့် လက်ရုံးတပ်ဖွဲ့များကို တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းလာမှုများအရ ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေး တပ်ဖွဲ့၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များကို အင်ပြည့်အားပြည့် ထမ်းဆောင်နိုင်စေရေးအတွက် ပြင်ဆင်တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းမှုများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;cincds&quot; /&gt;

လက်ရှိအချိန်တွင် [[ပင်မထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်]]၊ [[ရှေ့တန်းအခြေချထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်]]၊ ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေး တပ်ရင်း/တပ်ခွဲများ၊ မော်တော်ယာဉ်တပ်ရင်း၊ ဝန်တင်တပ်ရင်းများနှင့် သင်တန်းကျောင်းများအပြင် ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးစခန်းနှင့် ရိက္ခာဝေစခန်းများကိုလည်း တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်ပြီး တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နယ်မြေများအလိုက် ထိရောက်သည့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်နေနိုင်ပြီဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;cincds&quot; /&gt;

ထူးခြားမှုတစ်ခုအနေဖြင့် နိုင်ငံတော်အဆင့်အခမ်းအနားများနှင့် နှစ်စဉ်ကျင်းပလျက်ရှိသည့် တပ်မတော်နေ့ စစ်ရေးပြအခမ်းအနားများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်နိုင်ရေး ဂုဏ်ပြုမြင်းစီးတပ်ခွဲ ၁ ခွဲကိုလည်း ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သည့်အတွက် (၇၂)နှစ်မြောက် [[တပ်မတော်နေ့]] စစ်ရေးပြအခမ်းအနားကစတင်၍ နှစ်စဉ်ပါဝင်ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိနိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;cincds&quot; /&gt;

== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေး၏ အဆင့်အမြင့်ဆုံး ဦးစီးရုံးမှာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)၊ ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး ဖြစ်သည်။ ခန့်အပ်သော အမြင့်ဆုံးရာထူးမှာ ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး ဖြစ်ပြီး အဆင့်မှာ [[တပ်မတော် (ကြည်း)၏ ရာထူးအဆင့်များနှင့် အဆောင်အယောင် တံဆိပ်များ#ပြန်တမ်းဝင် အရာရှိများ|ဗိုလ်ချုပ်]] ဖြစ်သည်။ ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့အား အောက်ပါတပ်များဖြင့် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည် -

* ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး
* ပင်မထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်
* ရှေ့တန်းအခြေချထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်များ
* သင်တန်းကျောင်းများ
* [[အမှတ်(၁၂၁)ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း]] -  [[မန္တလေးမြို့]]၊ [[မန္တလေး နန်းတော်|နန်းမြို့တွင်း]]
* [[အမှတ်(၂၂၂)ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း]] - [[တောင်ကြီးမြို့]]
* [[အမှတ်(၃၂၃)ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း]] - [[မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်]]
* အမှတ်(၄၂၄)ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း - ပုသိမ်မြို့
* အမှတ်(၅၂၅)ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း - မော်လမြိုင်မြို့
* [[အမှတ်(၆၂၆)ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း]] -  [[လားရှိုးမြို့]]
* အမှတ်(၉၀၃)ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း - [[မြိတ်မြို့]]
* အမှတ်(၉၃၀)ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း - [[တောင်ငူမြို့]]
* အမှတ်(၉၃၅)ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း - [[ဘားအံမြို့]]
* အမှတ်(၉၂၄)ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ခွဲ - [[ထားဝယ်မြို့]]
* အမှတ်(၁)မော်တော်ယာဉ်တပ်ရင်း - [[ဇေယျာသီရိမြို့နယ်|ဇေယျာသီရိမြို့]]
* အမှတ်(၂)မော်တော်ယာဉ်တပ်ရင်း - ပုဗ္ဗသီရိမြို့
* အမှတ်(၁)ဝန်တင်တပ်ရင်း -  [[လားရှိုးမြို့]]
* အမှတ်(၂)ဝန်တင်တပ်ရင်း - [[ပင်လုံမြို့]]
* အမှတ်(၃)ဝန်တင်တပ်ရင်း - မြစ်ကြီးနား
* အမှတ်(၉၃၃)ဝန်တင်တပ်ရင်း
* အမှတ်(၁)တိရိစ္ဆာန်မွေးမြူရေးနှင့် လေ့ကျင့်ရေးတပ်ရင်း
* ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးစခန်းများ
* ရိက္ခာဝေစခန်းများ
* စစ်ဘက်ရထားပို့ဆောင်ရေးအဖွဲ့များ

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

{{တပ်မတော် (ကြည်း)}}

[[ကဏ္ဍ:ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့| ]]


{{တပ်မတော် (ကြည်း)-stub}}</text>
      <sha1>b2oicmve0aaqg8td7097og2oawm9ohw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060134</id>
      <parentid>1060128</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T16:00:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56969-91</username>
        <id>149954</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဖွဲ့စည်းပုံ */</comment>
      <origin>1060134</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20637" sha1="15kll265gd1seaw7r3vt3cnziloicps" xml:space="preserve">{{More citations needed}}
{{Infobox military unit
| unit_name                     = တပ်မတော် (ကြည်း) &lt;br&gt; ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့
| image                         = Shoulder Sleeve Insignia of the Myanmar Army Supply and Transport Corps.svg
| image_size                    = 220px
| caption                       = ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့တံဆိပ်
| dates                         = {{Start date and age|1947|11|07|df=yes|p=yes}}&lt;ref name=&quot;cincds&quot; /&gt; – လက်ရှိ
| country                       = {{flag|Myanmar}}
| allegiance                    = 
| branch                        = {{Army|Myanmar}}
| type                          = [[စစ်အကူလက်ရုံးဝန်ထမ်း]]
| role                          = 
| specialization                = {{ubl
                                  | ရိက္ခာ/စက်သုံးဆီ ထောက်ပံ့ရေး။
                                  | သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး။
                                  | ဝန်တင် တိရစ္ဆာန် မွေးမြူဖြည့်တင်းရေးနှင့် ဆေးကုသရေး။
                                  }}&lt;ref name=&quot;cincds&quot; /&gt;
| size                          = 
| command_structure             = 
| garrison                      = ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး၊ စစ်ရုံး၊ [[နေပြည်တော်]]
| garrison_label                = ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး
| nickname                      = 
| patron                        = 
| motto                         = ထောက်ပံ့ကူညီ ဒို့စစ်သည်
| colors                        = အဝါ နှင့် နက်ပြာ
| colors_label                  = တပ်ဖွဲ့အမှတ်အသား အရောင်များ
| march                         = 
| mascot                        = 
| equipment                     = 
| equipment_label               = 
| battles                       = 
| anniversaries                 = ၇ နိုဝင်ဘာ ၁၉၄၇
| decorations                   = 
| battle_honours                = 
| notable_commanders            = 
| identification_symbol         = [[File:Flag of the Myanmar Army Corps of Supply and Transport.svg|frameless|180px]]
| identification_symbol_label   = တပ်ဖွဲ့အလံ
| identification_symbol_2       = 
| identification_symbol_2_label = 
| current_commander             = 
| current_commander_label       = 
| commander1                    = 
| commander1_label              = 
| ceremonial_chief              = [[ဗိုလ်ချုပ်]] ရဲထွဋ်
| ceremonial_chief_label        = ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး
| command_sergeant_major        = 
| command_sergeant_major_label  = 
}}

'''ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့''' (ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးတပ်) သည် [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]၊ [[တပ်မတော် (ကြည်း)|တပ်မတော်(ကြည်း)]]၏ [[စစ်အကူလက်ရုံးဝန်ထမ်း]]တပ်ဖွဲ့ တစ်ခုဖြစ်သည်။

== သမိုင်း ==
ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုကာလ ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေးသမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် [[ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]](ဘီအိုင်အေ)နှင့်အတူ ထက်ကြပ်မကွာ ကြီးပြင်းခဲ့သည့် တပ်ဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ဘီအိုင်အေကို ဖျက်သိမ်း၍ [[ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]](ဘီဒီအေ)ကို ဌာန (၈) ခုဖြင့် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ၎င်းဌာနများတွင် “ရိက္ခာထောက်ပံ့ရေးဌာန” တစ်ခုလည်း ပါဝင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် မော်တော်ယာဉ်တပ်ခွဲ (၁) ခွဲနှင့် ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် အနောက်မြောက်တိုင်း ထောက်ပံ့ရေးတပ်၊ အနောက်တိုင်း ထောက်ပံ့ရေးတပ် နှင့် ရန်ကုန် ထောက်ပံ့ရေးတပ်များကိုဆက်လက် ဖွဲ့စည်းဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;cincds&quot;&gt;{{Cite web|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်းမှ ၇၅ နှစ်မြောက် စိန်ရတု ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့နေ့ အခမ်းအနားသို့ တက်ရောက် ချီးမြှင့်၍ ဂုဏ်ပြု အမှာစကားပြောကြား|url=https://cincds.gov.mm/node/20055?d=1|date=၁၁-၁၁-၂၀၂၂|language=မြန်မာဘာသာ|publisher=[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]|accessdate=၀၅-၀၇-၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

တပ်မတော်အတွက်လိုအပ်သည့် အုပ်ချုပ်ထောက်ပံ့မှု ကိစ္စရပ်များကို တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် “ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး”ကို ရန်ကုန်မြို့တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထို့ကဲ့သို့ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ အရေးကြီးသော တပ်ဖွဲ့တစ်ခုအဖြစ် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့ကို “ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့နေ့” အဖြစ်သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;cincds&quot; /&gt;

ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ လွတ်လပ်ရေး ရရှိပြီးသည့်နောက် ၁၉၄၉-၁၉၅၀ ပြည့်နှစ် ရောင်စုံသောင်းကျန်းမှု ထူပြောနေသည့်အချိန်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် တိုက်ပွဲများ၊ ၁၉၅၃ ခုနှစ် [[ကူမင်တန်မှမြန်မာနိုင်ငံအားကျူးကျော်မှု|တရုတ်ဖြူ ကျူးကျော်မှု]]များကို ချေမှုန်းခဲ့သည့် 'နဂါးနိုင်စစ်ဆင်ရေး'၊ ၁၉၅၅ ခုနှစ် လွယ်လန်းဒေသတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် 'ရန်ကြီးအောင်စစ်ဆင်ရေး'၊ ၁၉၆၁ ခုနှစ် [[ကျိုင်းတုံခရိုင်|ကျိုင်းတုံ]]/ ကျိုင်းလတ်ဒေသတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် 'မဲခေါင်စစ်ဆင်ရေး'၊ ၁၉၆၉ ခုနှစ် 'ကုန်းကြမ်းဒေသ စစ်ဆင်ရေးများ'အပါအဝင် နိုင်ငံတော်၏ လွတ်လပ်ရေးနှင့်အချုပ်အခြာအာဏာကို ကာကွယ်ခဲ့ရသည့် စစ်ဆင်ရေးများတွင်လည်း တပ်ဖွဲ့ဝင်များအနေဖြင့် စားနပ်ရိက္ခာပစ္စည်းများနှင့် ခဲယမ်းမီးကျောက် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးတာဝန်များ၊ လေကြောင်းမှ ရိက္ခာခဲယမ်း ထောက်ပံ့ရေးတာဝန်များကို ကျေပွန်စွာထမ်းဆောင်ခဲ့ကြမှုကို တပ်မတော်၏ သမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;cincds&quot; /&gt;

ထို့အပြင် ၂၀၁၂ နောက်ပိုင်းဖြစ်ပွားခဲ့သည့် [[လောက်ကိုင်ခရိုင်|လောက်ကိုင်ဒေသ]]၊ မုံးကိုးဒေသ၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]များရှိ နယ်မြေလုံခြုံရေးနှင့် နယ်မြေစိုးမိုးရေး စစ်ဆင်ရေးများတွင် သောင်းကျန်းသူများနှင့် ထိတွေ့တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ရသည့် ဖြစ်စဉ်များတွင် ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အထက်က ပေးအပ်ခဲ့သည့် ရည်မှန်းချက်တာဝန်များကို ကျေပွန်စွာ ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြပြီး၊ မိမိ၏ အသက်အန္တရာယ်ကို ပဓာနမထားဘဲ တာဝန်ကျေပွန်စွာ ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသဖြင့် ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များထဲတွင် &quot;တပ်သား [[သီဟသူရဘွဲ့|သီဟသူရ]] တင်ညွန့်&quot; ကဲ့သို့သော စွမ်းရည်သတ္တိဆိုင်ရာ ဘွဲ့ထူး ဂုဏ်ထူးရရှိခဲ့သူအပြင် [[သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင်တံဆိပ်]] ရရှိခဲ့ကြသည့် အရာရှိ၊ စစ်သည်များစွာလည်း ရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;cincds&quot; /&gt;

ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူးရုံးကို ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့စဉ်က ထောက်ပံ့ရေးတပ်ခွဲ (၁) ခွဲနှင့် တပ်စု (၃) စု၊ ပို့ဆောင်ရေးတပ်ခွဲ (၃) ခွဲနှင့်သာ စတင်ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တပ်မတော်(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)နှင့် လက်ရုံးတပ်ဖွဲ့များကို တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းလာမှုများအရ ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေး တပ်ဖွဲ့၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များကို အင်ပြည့်အားပြည့် ထမ်းဆောင်နိုင်စေရေးအတွက် ပြင်ဆင်တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းမှုများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;cincds&quot; /&gt;

လက်ရှိအချိန်တွင် [[ပင်မထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်]]၊ [[ရှေ့တန်းအခြေချထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်]]၊ ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေး တပ်ရင်း/တပ်ခွဲများ၊ မော်တော်ယာဉ်တပ်ရင်း၊ ဝန်တင်တပ်ရင်းများနှင့် သင်တန်းကျောင်းများအပြင် ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးစခန်းနှင့် ရိက္ခာဝေစခန်းများကိုလည်း တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်ပြီး တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နယ်မြေများအလိုက် ထိရောက်သည့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်နေနိုင်ပြီဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;cincds&quot; /&gt;

ထူးခြားမှုတစ်ခုအနေဖြင့် နိုင်ငံတော်အဆင့်အခမ်းအနားများနှင့် နှစ်စဉ်ကျင်းပလျက်ရှိသည့် တပ်မတော်နေ့ စစ်ရေးပြအခမ်းအနားများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်နိုင်ရေး ဂုဏ်ပြုမြင်းစီးတပ်ခွဲ ၁ ခွဲကိုလည်း ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သည့်အတွက် (၇၂)နှစ်မြောက် [[တပ်မတော်နေ့]] စစ်ရေးပြအခမ်းအနားကစတင်၍ နှစ်စဉ်ပါဝင်ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိနိုင်သည်။&lt;ref name=&quot;cincds&quot; /&gt;

== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေး၏ အဆင့်အမြင့်ဆုံး ဦးစီးရုံးမှာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)၊ ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး ဖြစ်သည်။ ခန့်အပ်သော အမြင့်ဆုံးရာထူးမှာ ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး ဖြစ်ပြီး အဆင့်မှာ [[တပ်မတော် (ကြည်း)၏ ရာထူးအဆင့်များနှင့် အဆောင်အယောင် တံဆိပ်များ#ပြန်တမ်းဝင် အရာရှိများ|ဗိုလ်ချုပ်]] ဖြစ်သည်။ ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့အား အောက်ပါတပ်များဖြင့် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည် -

* ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး
* ပင်မထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်
* ရှေ့တန်းအခြေချထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်များ
* သင်တန်းကျောင်းများ
* [[အမှတ်(၁၂၁)ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း]] -  [[မန္တလေးမြို့]]၊ [[မန္တလေး နန်းတော်|နန်းမြို့တွင်း]]
* [[အမှတ်(၂၂၂)ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း]] - [[တောင်ကြီးမြို့]]
* [[အမှတ်(၃၂၃)ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း]] - [[မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်]]
* အမှတ်(၄၂၄)ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း - ပုသိမ်မြို့
* အမှတ်(၅၂၅)ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း - မော်လမြိုင်မြို့
* [[အမှတ်(၆၂၆)ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း]] -  [[လားရှိုးမြို့]]
* အမှတ်(၇၂၇)ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း - မြစ်ကြီးနားမြို့
* အမှတ်(၈၂၈)ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း - စစ်တွေမြို့
* အမှတ်(၉၂၉)ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း - မုံရွာမြို့
* အမှတ်(၉၀၃)ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း - [[မြိတ်မြို့]]
* အမှတ်(၉၃၀)ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း - [[တောင်ငူမြို့]]
* အမှတ်(၉၃၅)ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း - [[ဘားအံမြို့]]
* အမှတ်(၉၂၄)ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ခွဲ - [[ထားဝယ်မြို့]]
* အမှတ်(၁)မော်တော်ယာဉ်တပ်ရင်း - [[ဇေယျာသီရိမြို့နယ်|ဇေယျာသီရိမြို့]]
* အမှတ်(၂)မော်တော်ယာဉ်တပ်ရင်း - ပုဗ္ဗသီရိမြို့
* အမှတ်(၁)ဝန်တင်တပ်ရင်း -  [[လားရှိုးမြို့]]
* အမှတ်(၂)ဝန်တင်တပ်ရင်း - [[ပင်လုံမြို့]]
* အမှတ်(၃)ဝန်တင်တပ်ရင်း - မြစ်ကြီးနား
* အမှတ်(၉၃၃)ဝန်တင်တပ်ရင်း
* အမှတ်(၁)တိရိစ္ဆာန်မွေးမြူရေးနှင့် လေ့ကျင့်ရေးတပ်ရင်း
* ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးစခန်းများ
* ရိက္ခာဝေစခန်းများ
* စစ်ဘက်ရထားပို့ဆောင်ရေးအဖွဲ့များ

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

{{တပ်မတော် (ကြည်း)}}

[[ကဏ္ဍ:ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့| ]]


{{တပ်မတော် (ကြည်း)-stub}}</text>
      <sha1>15kll265gd1seaw7r3vt3cnziloicps</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မုန့်ဆီကြော်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>286936</id>
    <revision>
      <id>1060109</id>
      <parentid>1034913</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T15:08:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ကဏ္ဍ ထည့်ခြင်း</comment>
      <origin>1060109</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1517" sha1="e4ea2tx2ecyd6y6gqzlqx12a2syuy5c" xml:space="preserve">'''မုန့်ဆီကြော်''' သည် မြန်မာရိုးရာမုန့်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ မုန့်ဆီကြော်ကို နတ်များကို ပူဇော်ပသရန်အတွက်လည်း အသုံးပြုသည်။&lt;ref name=&quot;hmwe&quot;&gt;https://hmwefoodstuffs.com/product/%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA/&lt;/ref&gt;

==ပြုလုပ်ပုံ==
ဆန် သို့မဟုတ် ကောက်ညှင်းကို အမှုန့်ကြိတ်ပြီး ရေဖြင့် ရောစပ်ကာ ပျစ်လာအောင် ပြုလုပ်ရသည်။ ထို့နောက်တွင် ထန်းလျက်နှင့် ရောကာ ဆီပူထဲတွင် ထည့်၍ ကြော်ရသည်။&lt;ref name=&quot;hmwe&quot;/&gt; မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်းဒေသများတွင် တပေါင်းလတွင် အမေကြီးပွဲတော် (သို့မဟုတ်) အမေရေယဉ်ပွဲတော်တွင် မုန့်ဆီကြော်ဖြင့် ပူဇော်ပသကြသည်။{{Citation needed}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{မြန်မာအစားအသောက်‎}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အစားအသောက်]]</text>
      <sha1>e4ea2tx2ecyd6y6gqzlqx12a2syuy5c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>291096</id>
    <revision>
      <id>1060093</id>
      <parentid>1059755</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T13:56:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ခယူးရှူးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ */</comment>
      <origin>1060093</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19470" sha1="pri6jug0zerl0ga4gt3n406rw83qkma" xml:space="preserve">[[File:Japan-Archipelago-Outlined-Islands-Map.png|thumb|upright=1.6|ဂျပန်ကျွန်းများကို ဖော်ပြထားသည့် ပုံကြမ်း]]

[[ဂျပန်နိုင်ငံ]]သည် ကျွန်းပေါင်း ၁၄,၁၂၅ ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ကျွန်းနိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုအထဲမှ ကျွန်း ၂၆၀ ခုသည် လူနေထိုင်ခြင်း မရှိပေ။&lt;ref name=&quot;asahi230215&quot;&gt;{{cite news |url=https://www.asahi.com/ajw/articles/14840218 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230221010537/https://www.asahi.com/ajw/articles/14840218 |title=Japan has more than 14,000 islands, digital mapping reveals |first=Hirotaka |last= Kojo|date=February 15, 2023 |archive-date=February 21, 2023|work=[[The Asahi Shimbun]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.theguardian.com/world/2023/feb/16/japan-sees-its-number-of-islands-double-after-recount |archive-url=https://web.archive.org/web/20230301154105/https://www.theguardian.com/world/2023/feb/16/japan-sees-its-number-of-islands-double-after-recount |title=Japan sees its number of islands double after recount |first=Justin|last=McCurry |date=February 16, 2023 |archive-date=March 1, 2023|work=The Guardian}}&lt;/ref&gt; ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ကျွန်းနိုင်ငံများထဲတွင် [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]၊ [[မဒါဂတ်စကားနိုင်ငံ|မဂါဒတ်စကားနိုင်ငံ]]တို့ပြီးလျှင် တတိယမြောက်အကြီးဆုံး ကျွန်းနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;world-atlas&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.worldatlas.com/articles/which-are-the-island-countries-of-the-world.html |title=Island Countries Of The World |publisher=WorldAtlas.com |access-date=2019-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171207094959/http://www.worldatlas.com/articles/which-are-the-island-countries-of-the-world.html | archive-date=2017-12-07}}&lt;/ref&gt; လူဦးရေအနေဖြင့် ကြည့်ပါက အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက်လူနေအထူထပ်ဆုံးကျွန်းနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။

၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်ကမ်းခြေစောင့်တပ်၏ ရှာဖွေစူးစမ်းမှုများအရ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ကျွန်း ၆၈၅၂ ခု ရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန် စူးစမ်းလေ့လာမှုသည် စက္ကူမြေပုံပေါ်တွင် ဖော်ပြထားသည့် ကမ်းခြေမှ ၁၀၀ မီတာနှင့်အထက် ကျွန်းများကိုသာ ရေတွက်ထားခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ဂျပန်ပထဝီဝင်သတင်းအချက်အလက်အာဏာပိုင်အဖွဲ့သည် ဒီဂျစ်တယ်မြေပုံနည်းပညာကို အသုံးပြု၍ ရေတွက်ခဲ့ရာ ကျွန်းပေါင်း ၁၄,၁၂၅ ခု ရှိသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ကျွန်းများအား သတ်မှတ်ပုံနှင့်ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတကာစံနှုန်းမရှိသဖြင့် ကမ်းရိုးတန်းမှ ၁၀၀ မီတာနှင့် ထိုထက်ဝေးကွာသည့် ကျွန်းများကိုလည်း ထည့်သွင်းရေတွက်ထားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.gsi.go.jp/kihonjohochousa/pressrelease20230228.html
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302180055/https://www.gsi.go.jp/kihonjohochousa/pressrelease20230228.html |title=我が国の島を一定の条件のもと数えました。その結果、14,125島となりましたので、お知らせいたします。|date=February 28, 2023 |archive-date=March 2, 2023|work=[[Geospatial Information Authority of Japan]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;asahi230215&quot;/&gt;

==ဂျပန်ကျွန်းစု==
{{Main|ဂျပန်ကျွန်းစု}}

===ပင်မကျွန်းများ===
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပင်မကျွန်း လေးခု ရှိသည်။ ၎င်တို့မှာ -
*[[ဟော့ကိုင်းဒိုး]] - နိုင်ငံ၏ မြောက်ဘက်စွန်ဆုံးကျွန်းနှင့် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်းသည်။ ဤကျွန်းသည် တတိယမြောက်လူနေအထူထပ်ဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။
*[[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူး]] - ဤကျွန်းသည် အကြီးဆုံးကျွန်းဖြစ်ကာ မြို့တော် တိုကျိုမြို့ တည်ရှိသည်။ နိုင်ငံ့လူဦးရေ၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဤကျွန်းတွင် နေထိုင်ကြသည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်းသည် တံတားများ၊ တူးမြောင်းများဖြင့် အခြားသောပင်မကျွန်းသုံးခုနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။
*[[ခယူးရှူးကျွန်း|ခယူးရှူး]] - တတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးဖြစ်ပြီး အာရှတိုက်ပင်ကုန်းမြေနှင့် အနီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။
*[[ရှိခိုခုကျွန်း|ရှိခိုခု]] - အသေးဆုံးနှင့် လူဦးရေအနည်းဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်းနှင့် ခယူးရှူးကျွန်းအကြားတွင် တည်ရှိသည်။

===ဟော့ကိုင်းဒိုးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ===
* [[အိုးရှိမ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုး|အိုးရှိမ]]
* [[အိုခုရှိရိကျွန်း]]
* [[တဲအုရိကျွန်း]]
* [[ရဲဘွန်းကျွန်း]]
* [[ရိရှိရိကျွန်း]]&lt;ref&gt;[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA791 &quot;Rishiri-tō&quot;] in ''Japan Encyclopedia'', p. 791.&lt;/ref&gt;
* [[ယဂိရှိရိကျွန်း]]
*[[ခမိုမဲကျွန်း]]

===ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်ရှိ ဟွန်းရှူးကျွန်းများ===
* [[အဝရှိမကျွန်း၊ နီးဂတ]]
* [[ခန်းမုရိဂျိမ]]
* [[ခုဆွတ်ဂျိမ၊ ကျိုတို]]
* [[မိဆွတ်ခဲဂျိမ]]
* [[နနဆွတ်ဂျိမကျွန်းငယ်များ]]
* [[နိုတိုဂျိမ]]
* [[အိုခိကျွန်းစု]]&lt;ref name=&quot;ponsonby332&quot;&gt;[[Richard Ponsonby-Fane|Ponsonby-Fane, Richard]]. (1962). ''Sovereign and Subject,'' p. 332.&lt;/ref&gt;
**[[ဒိုးဂေါ့ဂျိမ]]
**[[နခနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နခနိုရှိမ]]
**[[နိရှိနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နိရှိနိုရှိမ]]
**[[ချိဘုရိဂျိမ]]
* {{ill|အိုးမိဂျိမ|ja|青海島}}
* [[ဆဒိုကျွန်း]]&lt;ref name=&quot;ponsonby331&quot;&gt;Ponsonby-Fane, p. 331.&lt;/ref&gt;
* [[တခရှိမ၊ ရှိမနဲ]]
* [[တိုဘိရှိမ (ယမဂတ)]]
**{{ill|အိုရှခုဂျိမ|ja|御積島}}
* [[ဆွတ်နိုရှိမ]]
* [[အုမရှိမ၊ ရှိမနဲ]]

===တိုကျိုပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|တိုကျိုပင်လယ်အော်}}
* [[အိပ်မက်ကျွန်း (ယူးမဲနော့ရှိမ)]]
* [[အိုးဒိုင်းဘ]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ဆရုရှိမ]] (သဘာဝ)
* {{ill|ဂျောနန်းကျွန်း|ja|城南島}}
* {{ill|ဟဲအိဝကျွန်း|ja|平和島}}
* {{ill|ရှောဝကျွန်း|ja|昭和島}}
* {{ill|ခဲအိဟင်းကျွန်း|ja|京浜島}}
* [[ဟနဲဒလေဆိပ်|တိုကျိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* {{ill|ခဆွတ်ရှိမ |ja|勝島}}
* {{ill|ဟက်ခဲဂျိမ|ja|八景島}}
* {{ill|ဟိဂရှိအိဂိဂျိမ|ja|東扇島}}
* [[ဝခဆု]]
* {{ill|အိုးဂိရှိမ|ja|扇島}}
* {{interlanguage link multi|Ukishima-cho|lt=အုခိရှိမ|ja|浮島町 (川崎市)}}

===အိုဆာကာပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|အိုဆာကာပင်လယ်အော်}}
* [[မအိရှိမ]]
* [[ယုမဲရှိမ]]
* {{ill|ဆခိရှိမ၊ အိုဆာကာ|ja|咲洲|lt=Sakishima}}
* [[ခန်ဆိုင်းနိုင်ငံတကာလေဆိပ်|ခန်းဆိုင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ခိုးဘဲလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ဆိပ်ကမ်းကျွန်း]]
* [[ရော့ခိုးကျွန်း]]
* {{ill|မိနမိအရှိယဟမ|ja|南芦屋浜}}
* [[ဝခယမမရီနာမြို့]]
* {{ill|နိရှိနိုမိယဟမ|ja|西宮浜}}

===အိဆဲပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|အိဆဲပင်လယ်အော်}}
* [[ချူးဘုဗဟိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ခမိရှိမ]]
* [[ခရှိခိုကျွန်း]]
* [[ခိုဇုခုမိကျွန်း]]
* [[မိခိမိုတိုပုလဲကျွန်း]]

===မုဆွတ်ပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|မုဆွတ်ပင်လယ်အော်}}
* [[အိုးရှိမ (အအိုမိုရိ)]] |အိုးရှိမ]]
* [[တိုင်းဂျိမ]]

===နန်းပိုးကျွန်းများ (နန်းပိုးရှောတိုး)===
{{main|နန်းပိုးကျွန်းစု}}
[[File:Map_of_Izu_Islands.png|thumb|upright=1.4|အိဇုကျွန်းစု]]

*[[အိဇုကျွန်းစု]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA412 &quot;''Izu Shotō''&quot;] at p. 412.&lt;/ref&gt;
**[[အအိုဂရှိမ]]&lt;ref&gt;Gotoh, H. ''et al.'' (2010). [https://books.google.com/books?id=Kc5xrqAD9fYC&amp;pg=PA187  &quot;Infrastructure Maintenance and Disaster Prevention Measures on Isolated Islands: the Case of the Izu Islands near Tokyo&quot;] in ''Island Sustainability'' (Favro, S., editor), p. 187.&lt;/ref&gt;
**[[ဟချိဂျောဂျိမ|ဟချိဂျော]]&lt;ref&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA412 p. 412]; Ponsonby-Fane, p. 332.&lt;/ref&gt;
**[[အိဇုအိုးရှိမ]]&lt;ref&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA761 &quot;Ōshima&quot;] at p. 761.&lt;/ref&gt;
**[[ခိုးဇုရှိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[မိယခဲဂျိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[မိခုရဂျိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[နိအိဂျိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[ရှိခိနဲဂျိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[တိုရှိမ၊ တိုကျို|တိုရှိမကျွန်း]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[တိုရိရှိမ (အိဇုကျွန်းစု)|တိုရိရှိမ]]&lt;ref&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA987 &quot;Torishima&quot;] at p. 987.&lt;/ref&gt;
**[[အုဒိုနဲရှိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
*[[အိုဂဆဝရကျွန်းစု]] ([[ဘိုးနင်းကျွန်းစု]])
**[[မုခိုဂျိမကျွန်းစု|မုခိုဂျိမ]] ရက်တိုး
**[[ချိချိဂျိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum737&quot;&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA737 &quot;Ogasawara Guntō&quot;] at p. 737.&lt;/ref&gt;
**[[ဟဟဂျိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum737&quot; /&gt;
**[[ဘိုးနင်းကျွန်းစု|မုခိုဂျိမ]]
*[[မီးတောင်ကျွန်းစု]] (ခဇန်းရက်တိုး, Kazan Rettō)
** [[နိရှိနိုရှိမ (အိုဂဆဝရ)|နိရှိနိုရှိမ]]
** ခိတအိအိုးဂျိမ ([[မြောက်အိအိုးဂျိမ]])
** [[အိအိုးဂျိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum737&quot; /&gt;
** မိနမိအိအိုးဂျိမ ([[တောင်အိအိုးဂျိမ]])

===အခြားကျွန်းများ===
*[[မိနမိတိုရိရှိမ]] (မားကပ်ကျွန်း)
*[[အဲနိုရှိမ]]
*[[အိုခိနိုတိုရိရှိမ]] (Parece Vela)

===ခယူးရှူးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ===
ဤကျွန်းအများစုသည် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ပြင်တွင် တည်ရှိသည်။
*[[အမခုဆ|အမခုဆကျွန်းစု]]
**[[ရှိမိုရှိမကျွန်း၊ အမခုဆ]]
**[[ခမိရှိမကျွန်း၊ အမခုဆ]]
*[[နဂရှိမမြို့၊ ခဂိုရှိမ|နဂရှိမကျွန်း၊ ခဂိုရှိမ]]
*[[အအိုရှိမ၊ မိယဇခိ|အအိုရှိမ]]
*[[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]&lt;ref name=&quot;ponsonby331&quot;/&gt;
*[[ဒန်းဂျောကျွန်းစု]]
*{{ill|Hizentorishima|ja|鳥島 (長崎県)}}
*[[Hashima Island|Hashima]]&lt;ref&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA294  &quot;Hashima&quot; at p. 294].&lt;/ref&gt;
*[[Hirado Island|Hirado]]&lt;ref name=&quot;ponsonby332&quot;/&gt;
*[[Iki Island|Iki]]
*[[Koshikijima Islands]]
**[[Shimokoshiki-jima]]
**[[Kamikoshiki-jima]]
*[[Tsushima Islands|Tsushima]]&lt;ref name=&quot;ponsonby331&quot;/&gt;
*[[Ukushima]]

===ရှိခိုခုပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ===
*[[Kuro-shima (Ehime)]]
*[[Nii Ōshima]]

===ရူးခယူးကျွန်းများ (နန်းဆဲရှောတိုး)===
{{main|Ryukyu Islands}}
[[File:Location_of_the_Ryukyu_Islands.JPG|thumb|upright=1.4|ရူးခယူးကျွန်းများ]]

====ဆဆွတ်နန်းကျွန်းများ====
{{main|Satsunan Islands}}
ကျွန်း၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းတစ်ဝက်သည် ခယူးရှူးဒေသရှိ ခဂိုရှိမခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။

====အိုးဆုမိကျွန်းများ====
{{main|Ōsumi Islands}}
The North-Eastern Group:
*[[Tanegashima]]&lt;ref name=&quot;ponsonby331&quot;/&gt;
* [[Yakushima]]
* [[Kuchinoerabujima]]
* [[Mageshima]]
The North-Western Group:
* [[Iōjima, Kagoshima|Iōjima]]
* [[Shōwa Iōjima]]
* [https://www.google.com/maps/place/Kuroshima,+Mishima,+Kagoshima+District,+Kagoshima+890-0902,+Japan/@30.831093,129.8658229,12z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x3517d4295cfe122f:0xcf4c5c44daabe9ee!8m2!3d30.8327368!4d129.935018 Kuroshima]
*[https://www.google.com/maps/place/Takeshima/@30.8100241,130.4210341,14z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x353da4255a06b1b5:0x60b4e3632d7b1930!8m2!3d30.8101914!4d130.4287111 Takeshima]

====တိုခရကျွန်းများ====
{{main|Tokara Islands}}
* [[Kuchinoshima]]
* [[Nakanoshima (Kagoshima)]]
* [[Gajajima]]
* [[Suwanosejima]]
* [[Akusekijima]]
* [[Tairajima]]
* [[Kodakarajima]]
* [[Takarajima]]

====အမမိကျွန်းများ====
{{main|Amami Islands}}
* [[Amami Ōshima]]
* [[Kikaijima]]
* [[Kakeromajima]]
* [[Yoroshima]]
* [[Ukeshima]]
* [[Tokunoshima]]
* [[Okinoerabujima]]
* [[Yoronjima]]

====ရူးခယူးကျွန်းများ (''ရူးခယူးရှောတိုး'')====
ဤကျွန်း၏ တောင်ဘက်ပိုင်းတစ်ဝက်သည် [[အိုခိနဝခရိုင်]]၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။

=====အိုခိနဝကျွန်းများ=====
{{main|Okinawa Islands}}

The Central Group or Ryukyu proper:
* [[Okinawa Island]]&lt;ref name=&quot;ponsonby332&quot;/&gt;
* [[Kumejima, Okinawa|Kumejima]]
* [[Iheyajima]]
* [[Izenajima]]
* [[Aguni Island|Agunijima]]
* [[Iejima]]
* [[Iōtorishima]]&lt;ref&gt;{{cite gvp|title=Io-Torishima|vn=282020|access-date=2022-03-16}}&lt;/ref&gt;
* [[Kerama Islands]]
** [[Tokashikijima]]
** [[Zamamijima]]
** [[Akajima]]
** [[Gerumajima]]
* [[Daitō Islands]]
** [[Kitadaitojima]]
** [[Minamidaitōjima]]
** [[Okidaitōjima]]

=====ဆခိရှိမကျွန်းများ=====
{{main|Sakishima Islands}}

Also known as the Further Isles:
* [[Miyako Islands]]
** [[Miyako-jima]]
** [[Ikema]]
** [[Ogami]]
** [[Irabu Island]]
** [[Shimoji-shima|Shimoji]]
** [[Kurima-jima]]
** [[Minna, Okinawa|Minna]]
** [[Tarama, Okinawa|Tarama]]
* [[Yaeyama Islands]]
** [[Iriomote]]
** [[Ishigaki Island|Ishigaki]]
** [[Taketomi]]
** [[Kohamajima|Kohama]]
** [[Kuroshima, Okinawa|Kuroshima]]
** [[Aragusuku]]
** [[Hatoma]]
** [[Yubujima]]
** [[Hateruma]]
** [[Yonaguni]]
* [[Senkaku Islands]] - controlled by Japan, [[Senkaku Islands dispute|disputed]] by [[China]] and [[Taiwan]].
** [[Uotsurijima]]
** [[Kuba Jima]]
** [[Taisho Jima]]
** [[Kita Kojima]]
** [[Minami Kojima]]

===ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ကျွန်းများ===

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်]]</text>
      <sha1>pri6jug0zerl0ga4gt3n406rw83qkma</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060209</id>
      <parentid>1060093</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T08:08:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ခယူးရှူးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ */</comment>
      <origin>1060209</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19408" sha1="3hwvjdlmsq9nvb5e5uz6hh6u9jeekzv" xml:space="preserve">[[File:Japan-Archipelago-Outlined-Islands-Map.png|thumb|upright=1.6|ဂျပန်ကျွန်းများကို ဖော်ပြထားသည့် ပုံကြမ်း]]

[[ဂျပန်နိုင်ငံ]]သည် ကျွန်းပေါင်း ၁၄,၁၂၅ ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ကျွန်းနိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုအထဲမှ ကျွန်း ၂၆၀ ခုသည် လူနေထိုင်ခြင်း မရှိပေ။&lt;ref name=&quot;asahi230215&quot;&gt;{{cite news |url=https://www.asahi.com/ajw/articles/14840218 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230221010537/https://www.asahi.com/ajw/articles/14840218 |title=Japan has more than 14,000 islands, digital mapping reveals |first=Hirotaka |last= Kojo|date=February 15, 2023 |archive-date=February 21, 2023|work=[[The Asahi Shimbun]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.theguardian.com/world/2023/feb/16/japan-sees-its-number-of-islands-double-after-recount |archive-url=https://web.archive.org/web/20230301154105/https://www.theguardian.com/world/2023/feb/16/japan-sees-its-number-of-islands-double-after-recount |title=Japan sees its number of islands double after recount |first=Justin|last=McCurry |date=February 16, 2023 |archive-date=March 1, 2023|work=The Guardian}}&lt;/ref&gt; ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ကျွန်းနိုင်ငံများထဲတွင် [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]၊ [[မဒါဂတ်စကားနိုင်ငံ|မဂါဒတ်စကားနိုင်ငံ]]တို့ပြီးလျှင် တတိယမြောက်အကြီးဆုံး ကျွန်းနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;world-atlas&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.worldatlas.com/articles/which-are-the-island-countries-of-the-world.html |title=Island Countries Of The World |publisher=WorldAtlas.com |access-date=2019-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171207094959/http://www.worldatlas.com/articles/which-are-the-island-countries-of-the-world.html | archive-date=2017-12-07}}&lt;/ref&gt; လူဦးရေအနေဖြင့် ကြည့်ပါက အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက်လူနေအထူထပ်ဆုံးကျွန်းနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။

၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်ကမ်းခြေစောင့်တပ်၏ ရှာဖွေစူးစမ်းမှုများအရ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ကျွန်း ၆၈၅၂ ခု ရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန် စူးစမ်းလေ့လာမှုသည် စက္ကူမြေပုံပေါ်တွင် ဖော်ပြထားသည့် ကမ်းခြေမှ ၁၀၀ မီတာနှင့်အထက် ကျွန်းများကိုသာ ရေတွက်ထားခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ဂျပန်ပထဝီဝင်သတင်းအချက်အလက်အာဏာပိုင်အဖွဲ့သည် ဒီဂျစ်တယ်မြေပုံနည်းပညာကို အသုံးပြု၍ ရေတွက်ခဲ့ရာ ကျွန်းပေါင်း ၁၄,၁၂၅ ခု ရှိသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ကျွန်းများအား သတ်မှတ်ပုံနှင့်ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတကာစံနှုန်းမရှိသဖြင့် ကမ်းရိုးတန်းမှ ၁၀၀ မီတာနှင့် ထိုထက်ဝေးကွာသည့် ကျွန်းများကိုလည်း ထည့်သွင်းရေတွက်ထားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.gsi.go.jp/kihonjohochousa/pressrelease20230228.html
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302180055/https://www.gsi.go.jp/kihonjohochousa/pressrelease20230228.html |title=我が国の島を一定の条件のもと数えました。その結果、14,125島となりましたので、お知らせいたします。|date=February 28, 2023 |archive-date=March 2, 2023|work=[[Geospatial Information Authority of Japan]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;asahi230215&quot;/&gt;

==ဂျပန်ကျွန်းစု==
{{Main|ဂျပန်ကျွန်းစု}}

===ပင်မကျွန်းများ===
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပင်မကျွန်း လေးခု ရှိသည်။ ၎င်တို့မှာ -
*[[ဟော့ကိုင်းဒိုး]] - နိုင်ငံ၏ မြောက်ဘက်စွန်ဆုံးကျွန်းနှင့် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်းသည်။ ဤကျွန်းသည် တတိယမြောက်လူနေအထူထပ်ဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။
*[[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူး]] - ဤကျွန်းသည် အကြီးဆုံးကျွန်းဖြစ်ကာ မြို့တော် တိုကျိုမြို့ တည်ရှိသည်။ နိုင်ငံ့လူဦးရေ၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဤကျွန်းတွင် နေထိုင်ကြသည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်းသည် တံတားများ၊ တူးမြောင်းများဖြင့် အခြားသောပင်မကျွန်းသုံးခုနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။
*[[ခယူးရှူးကျွန်း|ခယူးရှူး]] - တတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးဖြစ်ပြီး အာရှတိုက်ပင်ကုန်းမြေနှင့် အနီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။
*[[ရှိခိုခုကျွန်း|ရှိခိုခု]] - အသေးဆုံးနှင့် လူဦးရေအနည်းဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်းနှင့် ခယူးရှူးကျွန်းအကြားတွင် တည်ရှိသည်။

===ဟော့ကိုင်းဒိုးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ===
* [[အိုးရှိမ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုး|အိုးရှိမ]]
* [[အိုခုရှိရိကျွန်း]]
* [[တဲအုရိကျွန်း]]
* [[ရဲဘွန်းကျွန်း]]
* [[ရိရှိရိကျွန်း]]&lt;ref&gt;[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA791 &quot;Rishiri-tō&quot;] in ''Japan Encyclopedia'', p. 791.&lt;/ref&gt;
* [[ယဂိရှိရိကျွန်း]]
*[[ခမိုမဲကျွန်း]]

===ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်ရှိ ဟွန်းရှူးကျွန်းများ===
* [[အဝရှိမကျွန်း၊ နီးဂတ]]
* [[ခန်းမုရိဂျိမ]]
* [[ခုဆွတ်ဂျိမ၊ ကျိုတို]]
* [[မိဆွတ်ခဲဂျိမ]]
* [[နနဆွတ်ဂျိမကျွန်းငယ်များ]]
* [[နိုတိုဂျိမ]]
* [[အိုခိကျွန်းစု]]&lt;ref name=&quot;ponsonby332&quot;&gt;[[Richard Ponsonby-Fane|Ponsonby-Fane, Richard]]. (1962). ''Sovereign and Subject,'' p. 332.&lt;/ref&gt;
**[[ဒိုးဂေါ့ဂျိမ]]
**[[နခနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နခနိုရှိမ]]
**[[နိရှိနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နိရှိနိုရှိမ]]
**[[ချိဘုရိဂျိမ]]
* {{ill|အိုးမိဂျိမ|ja|青海島}}
* [[ဆဒိုကျွန်း]]&lt;ref name=&quot;ponsonby331&quot;&gt;Ponsonby-Fane, p. 331.&lt;/ref&gt;
* [[တခရှိမ၊ ရှိမနဲ]]
* [[တိုဘိရှိမ (ယမဂတ)]]
**{{ill|အိုရှခုဂျိမ|ja|御積島}}
* [[ဆွတ်နိုရှိမ]]
* [[အုမရှိမ၊ ရှိမနဲ]]

===တိုကျိုပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|တိုကျိုပင်လယ်အော်}}
* [[အိပ်မက်ကျွန်း (ယူးမဲနော့ရှိမ)]]
* [[အိုးဒိုင်းဘ]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ဆရုရှိမ]] (သဘာဝ)
* {{ill|ဂျောနန်းကျွန်း|ja|城南島}}
* {{ill|ဟဲအိဝကျွန်း|ja|平和島}}
* {{ill|ရှောဝကျွန်း|ja|昭和島}}
* {{ill|ခဲအိဟင်းကျွန်း|ja|京浜島}}
* [[ဟနဲဒလေဆိပ်|တိုကျိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* {{ill|ခဆွတ်ရှိမ |ja|勝島}}
* {{ill|ဟက်ခဲဂျိမ|ja|八景島}}
* {{ill|ဟိဂရှိအိဂိဂျိမ|ja|東扇島}}
* [[ဝခဆု]]
* {{ill|အိုးဂိရှိမ|ja|扇島}}
* {{interlanguage link multi|Ukishima-cho|lt=အုခိရှိမ|ja|浮島町 (川崎市)}}

===အိုဆာကာပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|အိုဆာကာပင်လယ်အော်}}
* [[မအိရှိမ]]
* [[ယုမဲရှိမ]]
* {{ill|ဆခိရှိမ၊ အိုဆာကာ|ja|咲洲|lt=Sakishima}}
* [[ခန်ဆိုင်းနိုင်ငံတကာလေဆိပ်|ခန်းဆိုင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ခိုးဘဲလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ဆိပ်ကမ်းကျွန်း]]
* [[ရော့ခိုးကျွန်း]]
* {{ill|မိနမိအရှိယဟမ|ja|南芦屋浜}}
* [[ဝခယမမရီနာမြို့]]
* {{ill|နိရှိနိုမိယဟမ|ja|西宮浜}}

===အိဆဲပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|အိဆဲပင်လယ်အော်}}
* [[ချူးဘုဗဟိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ခမိရှိမ]]
* [[ခရှိခိုကျွန်း]]
* [[ခိုဇုခုမိကျွန်း]]
* [[မိခိမိုတိုပုလဲကျွန်း]]

===မုဆွတ်ပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|မုဆွတ်ပင်လယ်အော်}}
* [[အိုးရှိမ (အအိုမိုရိ)]] |အိုးရှိမ]]
* [[တိုင်းဂျိမ]]

===နန်းပိုးကျွန်းများ (နန်းပိုးရှောတိုး)===
{{main|နန်းပိုးကျွန်းစု}}
[[File:Map_of_Izu_Islands.png|thumb|upright=1.4|အိဇုကျွန်းစု]]

*[[အိဇုကျွန်းစု]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA412 &quot;''Izu Shotō''&quot;] at p. 412.&lt;/ref&gt;
**[[အအိုဂရှိမ]]&lt;ref&gt;Gotoh, H. ''et al.'' (2010). [https://books.google.com/books?id=Kc5xrqAD9fYC&amp;pg=PA187  &quot;Infrastructure Maintenance and Disaster Prevention Measures on Isolated Islands: the Case of the Izu Islands near Tokyo&quot;] in ''Island Sustainability'' (Favro, S., editor), p. 187.&lt;/ref&gt;
**[[ဟချိဂျောဂျိမ|ဟချိဂျော]]&lt;ref&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA412 p. 412]; Ponsonby-Fane, p. 332.&lt;/ref&gt;
**[[အိဇုအိုးရှိမ]]&lt;ref&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA761 &quot;Ōshima&quot;] at p. 761.&lt;/ref&gt;
**[[ခိုးဇုရှိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[မိယခဲဂျိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[မိခုရဂျိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[နိအိဂျိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[ရှိခိနဲဂျိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[တိုရှိမ၊ တိုကျို|တိုရှိမကျွန်း]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
**[[တိုရိရှိမ (အိဇုကျွန်းစု)|တိုရိရှိမ]]&lt;ref&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA987 &quot;Torishima&quot;] at p. 987.&lt;/ref&gt;
**[[အုဒိုနဲရှိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum412&quot;/&gt;
*[[အိုဂဆဝရကျွန်းစု]] ([[ဘိုးနင်းကျွန်းစု]])
**[[မုခိုဂျိမကျွန်းစု|မုခိုဂျိမ]] ရက်တိုး
**[[ချိချိဂျိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum737&quot;&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA737 &quot;Ogasawara Guntō&quot;] at p. 737.&lt;/ref&gt;
**[[ဟဟဂျိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum737&quot; /&gt;
**[[ဘိုးနင်းကျွန်းစု|မုခိုဂျိမ]]
*[[မီးတောင်ကျွန်းစု]] (ခဇန်းရက်တိုး, Kazan Rettō)
** [[နိရှိနိုရှိမ (အိုဂဆဝရ)|နိရှိနိုရှိမ]]
** ခိတအိအိုးဂျိမ ([[မြောက်အိအိုးဂျိမ]])
** [[အိအိုးဂျိမ]]&lt;ref name=&quot;nussbaum737&quot; /&gt;
** မိနမိအိအိုးဂျိမ ([[တောင်အိအိုးဂျိမ]])

===အခြားကျွန်းများ===
*[[မိနမိတိုရိရှိမ]] (မားကပ်ကျွန်း)
*[[အဲနိုရှိမ]]
*[[အိုခိနိုတိုရိရှိမ]] (Parece Vela)

===ခယူးရှူးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ===
ဤကျွန်းအများစုသည် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ပြင်တွင် တည်ရှိသည်။
*[[အမခုဆ|အမခုဆကျွန်းစု]]
**[[ရှိမိုရှိမကျွန်း၊ အမခုဆ]]
**[[ခမိရှိမကျွန်း၊ အမခုဆ]]
*[[နဂရှိမကျွန်း၊ ခဂိုရှိမ]]
*[[အအိုရှိမ၊ မိယဇခိ|အအိုရှိမ]]
*[[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]&lt;ref name=&quot;ponsonby331&quot;/&gt;
*[[ဒန်းဂျောကျွန်းစု]]
*{{ill|Hizentorishima|ja|鳥島 (長崎県)}}
*[[Hashima Island|Hashima]]&lt;ref&gt;Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&amp;pg=PA294  &quot;Hashima&quot; at p. 294].&lt;/ref&gt;
*[[Hirado Island|Hirado]]&lt;ref name=&quot;ponsonby332&quot;/&gt;
*[[Iki Island|Iki]]
*[[Koshikijima Islands]]
**[[Shimokoshiki-jima]]
**[[Kamikoshiki-jima]]
*[[Tsushima Islands|Tsushima]]&lt;ref name=&quot;ponsonby331&quot;/&gt;
*[[Ukushima]]

===ရှိခိုခုပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ===
*[[Kuro-shima (Ehime)]]
*[[Nii Ōshima]]

===ရူးခယူးကျွန်းများ (နန်းဆဲရှောတိုး)===
{{main|Ryukyu Islands}}
[[File:Location_of_the_Ryukyu_Islands.JPG|thumb|upright=1.4|ရူးခယူးကျွန်းများ]]

====ဆဆွတ်နန်းကျွန်းများ====
{{main|Satsunan Islands}}
ကျွန်း၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းတစ်ဝက်သည် ခယူးရှူးဒေသရှိ ခဂိုရှိမခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။

====အိုးဆုမိကျွန်းများ====
{{main|Ōsumi Islands}}
The North-Eastern Group:
*[[Tanegashima]]&lt;ref name=&quot;ponsonby331&quot;/&gt;
* [[Yakushima]]
* [[Kuchinoerabujima]]
* [[Mageshima]]
The North-Western Group:
* [[Iōjima, Kagoshima|Iōjima]]
* [[Shōwa Iōjima]]
* [https://www.google.com/maps/place/Kuroshima,+Mishima,+Kagoshima+District,+Kagoshima+890-0902,+Japan/@30.831093,129.8658229,12z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x3517d4295cfe122f:0xcf4c5c44daabe9ee!8m2!3d30.8327368!4d129.935018 Kuroshima]
*[https://www.google.com/maps/place/Takeshima/@30.8100241,130.4210341,14z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x353da4255a06b1b5:0x60b4e3632d7b1930!8m2!3d30.8101914!4d130.4287111 Takeshima]

====တိုခရကျွန်းများ====
{{main|Tokara Islands}}
* [[Kuchinoshima]]
* [[Nakanoshima (Kagoshima)]]
* [[Gajajima]]
* [[Suwanosejima]]
* [[Akusekijima]]
* [[Tairajima]]
* [[Kodakarajima]]
* [[Takarajima]]

====အမမိကျွန်းများ====
{{main|Amami Islands}}
* [[Amami Ōshima]]
* [[Kikaijima]]
* [[Kakeromajima]]
* [[Yoroshima]]
* [[Ukeshima]]
* [[Tokunoshima]]
* [[Okinoerabujima]]
* [[Yoronjima]]

====ရူးခယူးကျွန်းများ (''ရူးခယူးရှောတိုး'')====
ဤကျွန်း၏ တောင်ဘက်ပိုင်းတစ်ဝက်သည် [[အိုခိနဝခရိုင်]]၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။

=====အိုခိနဝကျွန်းများ=====
{{main|Okinawa Islands}}

The Central Group or Ryukyu proper:
* [[Okinawa Island]]&lt;ref name=&quot;ponsonby332&quot;/&gt;
* [[Kumejima, Okinawa|Kumejima]]
* [[Iheyajima]]
* [[Izenajima]]
* [[Aguni Island|Agunijima]]
* [[Iejima]]
* [[Iōtorishima]]&lt;ref&gt;{{cite gvp|title=Io-Torishima|vn=282020|access-date=2022-03-16}}&lt;/ref&gt;
* [[Kerama Islands]]
** [[Tokashikijima]]
** [[Zamamijima]]
** [[Akajima]]
** [[Gerumajima]]
* [[Daitō Islands]]
** [[Kitadaitojima]]
** [[Minamidaitōjima]]
** [[Okidaitōjima]]

=====ဆခိရှိမကျွန်းများ=====
{{main|Sakishima Islands}}

Also known as the Further Isles:
* [[Miyako Islands]]
** [[Miyako-jima]]
** [[Ikema]]
** [[Ogami]]
** [[Irabu Island]]
** [[Shimoji-shima|Shimoji]]
** [[Kurima-jima]]
** [[Minna, Okinawa|Minna]]
** [[Tarama, Okinawa|Tarama]]
* [[Yaeyama Islands]]
** [[Iriomote]]
** [[Ishigaki Island|Ishigaki]]
** [[Taketomi]]
** [[Kohamajima|Kohama]]
** [[Kuroshima, Okinawa|Kuroshima]]
** [[Aragusuku]]
** [[Hatoma]]
** [[Yubujima]]
** [[Hateruma]]
** [[Yonaguni]]
* [[Senkaku Islands]] - controlled by Japan, [[Senkaku Islands dispute|disputed]] by [[China]] and [[Taiwan]].
** [[Uotsurijima]]
** [[Kuba Jima]]
** [[Taisho Jima]]
** [[Kita Kojima]]
** [[Minami Kojima]]

===ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ကျွန်းများ===

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်]]</text>
      <sha1>3hwvjdlmsq9nvb5e5uz6hh6u9jeekzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၄</title>
    <ns>100</ns>
    <id>293349</id>
    <revision>
      <id>1060169</id>
      <parentid>1059907</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T05:22:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <origin>1060169</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="788" sha1="rgyjzkili5ueij5bb6788eidj2fckyh" xml:space="preserve">

{{Current events|year=2026|month=10|day=24|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;
'''ဘေးအန္တရာယ်နှင့် မတော်တဆမှုများ'''
*[[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[တနိုင်းမြို့နယ်]]၊ တရုံကျေးရွာဝန်းကျင်ရှိ စက်ဆဲချောင်းတွင် ပုဂ္ဂလိက သစ်ဆွဲဆင်တစ်ကောင်သည် စိတ်ရိုင်းဝင်ကာ မုန်ယိုပြီး နင်းမိခြင်းကြောင့် လူ ၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ [https://www.bbc.com/burmese/articles/c6zjxge3mrr1o (BBC)]


&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>rgyjzkili5ueij5bb6788eidj2fckyh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အိုခိနိုတိုရိရှိမ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293374</id>
    <revision>
      <id>1060159</id>
      <parentid>1060043</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T21:50:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>1060159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4054" sha1="0hiv9vj2vibhnrlrroorvq3hmg8l2gg" xml:space="preserve">{{Infobox islands
| name                    = အိုခိနိုတိုရိရှိမ
| image                   = Okinotorishima20070602.jpg
| image_caption           = Aerial photograph
| image_map               = Okinotorishima-en.svg
| map_caption             = 
| native_name             = {{nobold|{{Nihongo2|沖ノ鳥島}}}}, {{transliteration|ja|Okinotori-shima}}&lt;br /&gt;Okino-Tori Islands, Parece Vela
| native_name_link        = Japanese language
| location                = [[Philippine Sea]], [[Pacific Ocean]]
| coordinates             = {{Coord|20|25|21|N|136|05|24|E|type:isle|display=inline,title}}
| archipelago             = 
| total_islands           = 1 atoll with 2 islets
| major_islands           = 
| area_footnotes          = Land area: {{cvt|9.44|m2|sqft|1}} &lt;br /&gt;Shoal area: 0.0085km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
| length_km               = 
| width_km                = 
| coastline_km            = 
| highest_mount           = unnamed point
| elevation_m             = 1.5
| country                 = Japan
| country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| country_admin_divisions = [[Tokyo]]
| country_admin_divisions_title_1 = [[Subprefectures of Japan|Subprefecture]]
| country_admin_divisions_1 = [[Ogasawara Subprefecture]]
| country_admin_divisions_title_2 = [[Villages of Japan|Village]]
| country_admin_divisions_2 = [[Ogasawara, Tokyo|Ogasawara]]
| population              = 0
| population_as_of        = 
| density_km2             = 
| ethnic_groups           = 
}}
[[File:Okinotorishima2.png|thumb|220px|အိုခိနိုတိုရိရှိမ မြေပုံ]]

'''အိုခိနိုတိုရိကျွန်း''' (沖ノ鳥島, အိုခိနိုတိုရိရှိမ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သောင်ခုံဧရိယာ ၈၄၈၂ စတုရန်းမီတာ (၂.၁၀ ဧက) ကျယ်ဝန်းသည်။ ကုန်းမြေဧရိယာသည် ၉.၄၄ စတုရန်းမီတာ (၁၀၁.၆ စတုရန်းပေ) ရှိသည်။

==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]

==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Okinotorishima}}
*[http://www.kaiho.mlit.go.jp/info/books/report2005/tokushu/p027.html Page with overhead photograph of the entire atoll]
*[https://web.archive.org/web/20091027114244/http://www.geocities.com/k2cddx/wcd051176.html report about appearance in 1947 (under the name Parece Vela/Douglas Reef)]
*[https://web.archive.org/web/20061019062228/http://blog.ohwada.jp/images/200504/okinotorishima_1.jpg close-up photo of Higashikojima (東小島, &quot;Eastern Islet&quot;)]
*[https://web.archive.org/web/20050313205851/http://www.cifr.it/forum46.html page with photograph of platform]
*[https://web.archive.org/web/20050427134425/http://www.cifr.it/forum64.html Italian page with history in English and oblique aerial photograph of Okinotori from southwest]
*[http://www.satelliteviews.net/cgi-bin/w.cgi?c=ja&amp;UF=-240320&amp;UN=-363122&amp;DG=ISL detailed satellite images]
*[http://maps.gsi.go.jp/?ll=20.425555555555558,136.08083333333332&amp;z=15#15/20.425585/136.080823/&amp;base=std&amp;ls=std&amp;disp=1&amp;vs=c1j0h0k0l0u0t0z0r0s0f1&amp;reliefdata=0G000000 Japanese map]
*[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4561403.stm Tokyo governor stirs reef dispute]
*Related treaties
**[https://en.wikisource.org/wiki/Treaty_of_San_Francisco Treaty of San Francisco]
**[https://web.archive.org/web/20220130113148/https://worldjpn.grips.ac.jp/documents/texts/docs/19680405.T1E.html Agreement between Japan and the United States of America Concerning Nanpo Shoto and Other Islands (1968)]
***[https://books.google.com/books?id=braPAAAAMAAJ&amp;pg=PA4895 &quot;United States Treaties and Other International Agreements VOLUME 19 IN SIX PARTS Part 4 1968&quot; P.4895-]

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>0hiv9vj2vibhnrlrroorvq3hmg8l2gg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အအိုရှိမ၊ မိယဇခိ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293375</id>
    <revision>
      <id>1060089</id>
      <parentid>1060074</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T13:52:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:မိယဇခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1060089</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3725" sha1="l451urprd1dblu3lbjyfflhe35qqem5" xml:space="preserve">အအိုရှိမ (青島, Aoshima) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ မိယဇခိခရိုင်၊ မိယဇခိမြို့တွင် ရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မျက်နှာပြင်ဧရိယာ ၄.၄ ဟက်တာ (၁၀.၉ ဧက) ကျယ်ဝန်းသည်။ အမြင့် ၆ မီတာ (၂၀ ပေ) ရှိသည်။ ကျွန်းသည် အအိုရှိမနတ်ကျောင်းတော်၏ အစိတ်အပိုင်းလည်း ဖြစ်သည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ကျွန်းသည် တမူထူးခြားသည့် ကျောက်ဆောက်များဖြင့် ဝန်းရံတည်ရှိသည်။ ၎င်းကျောက်ဆောင်များကို &quot;အိုနိနော့ဆန်းတခုအိတဂ (鬼の洗濯板, Oni no Sentakuita) ဟု ခေါ်သည်။ &quot;အိုနိနော့ဆန်းတခုအိတ&quot; ၏ အဓိပ္ပါယ်မှာ &quot;ဘီလူး၏ အဝတ်လျှော်ခုံ&quot; ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ မ္ငးတွင် ရွံ့နှင့် သဲကျောက်များ အလွှာလိုက် ပါရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Ishihara |first=Yoshiro |last2=Kimata |first2=Keisuke |last3=Onishi |first3=Yuri |date=2024-05-11 |title=Random and time-persistent depositional processes in turbidite successions: an example from the marine deep-water Aoshima Formation (Neogene, Kyushu Island, southwest Japan) |url=https://doi.org/10.2110/jsr.2022.067 |journal=Journal of Sedimentary Research |volume=94 |issue=3 |pages=251–265 |doi=10.2110/jsr.2022.067 |issn=1527-1404|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=青島 - 青島の隆起海床と奇形波蝕痕(鬼の洗濯板）｜検索詳細｜地域観光資源の多言語解説文データベース |url=https://www.mlit.go.jp/tagengo-db/R2-02079.html |access-date=2026-08-18 |website=地域観光資源の多言語解説文データベース |language=ja}}&lt;/ref&gt;
{{wide image|Aoshima, Miyazaki Prefecture.jpg|800px|&quot;အိုနိနော့ဆန်းတခုအိတ&quot; ၏ မြင်ကွင်းကျယ်|none|dir=rtl}}

==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး==
အနီးဆုံးဘူတာမှာ အအိုရှိမဘူတာ ဖြစ်သည်။ JR ကျူးရှူးကုမ္ပဏီမှ ပြေးဆွဲပေးနေသည့် နိချိနန်းမီးရထားလိုင်းပေါ်ရှိ ဘူတာ ဖြစ်သည်။

&quot;အိုနိနော့ ဆန်းတခုအိတ&quot; သည် နိချိဇန်းရထားလိုင်းပေါ်မှ မြင်နိုင်သည်။ &quot;အုမိဆချိ ယမဆချိ ခရီးသွားအထူးရထား&quot; သည် ခရီးသည်များအား ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးနိုင်စေရန် အရှိန်လျှော့ပေးခြင်း၊ အသိပေးကြေညာခြင်းများ ပြုလုပ်ပေးသည်။

==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မိယဇခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>l451urprd1dblu3lbjyfflhe35qqem5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060091</id>
      <parentid>1060089</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T13:53:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1060091</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3819" sha1="ptl7ojau1bptdsi9h7bzkaq231g6775" xml:space="preserve">အအိုရှိမ (青島, Aoshima) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ မိယဇခိခရိုင်၊ မိယဇခိမြို့တွင် ရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မျက်နှာပြင်ဧရိယာ ၄.၄ ဟက်တာ (၁၀.၉ ဧက) ကျယ်ဝန်းသည်။ အမြင့် ၆ မီတာ (၂၀ ပေ) ရှိသည်။ ကျွန်းသည် အအိုရှိမနတ်ကျောင်းတော်၏ အစိတ်အပိုင်းလည်း ဖြစ်သည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ကျွန်းသည် တမူထူးခြားသည့် ကျောက်ဆောက်များဖြင့် ဝန်းရံတည်ရှိသည်။ ၎င်းကျောက်ဆောင်များကို &quot;အိုနိနော့ဆန်းတခုအိတဂ (鬼の洗濯板, Oni no Sentakuita) ဟု ခေါ်သည်။ &quot;အိုနိနော့ဆန်းတခုအိတ&quot; ၏ အဓိပ္ပါယ်မှာ &quot;ဘီလူး၏ အဝတ်လျှော်ခုံ&quot; ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ မ္ငးတွင် ရွံ့နှင့် သဲကျောက်များ အလွှာလိုက် ပါရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Ishihara |first=Yoshiro |last2=Kimata |first2=Keisuke |last3=Onishi |first3=Yuri |date=2024-05-11 |title=Random and time-persistent depositional processes in turbidite successions: an example from the marine deep-water Aoshima Formation (Neogene, Kyushu Island, southwest Japan) |url=https://doi.org/10.2110/jsr.2022.067 |journal=Journal of Sedimentary Research |volume=94 |issue=3 |pages=251–265 |doi=10.2110/jsr.2022.067 |issn=1527-1404|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=青島 - 青島の隆起海床と奇形波蝕痕(鬼の洗濯板）｜検索詳細｜地域観光資源の多言語解説文データベース |url=https://www.mlit.go.jp/tagengo-db/R2-02079.html |access-date=2026-08-18 |website=地域観光資源の多言語解説文データベース |language=ja}}&lt;/ref&gt;
{{wide image|Aoshima, Miyazaki Prefecture.jpg|800px|&quot;အိုနိနော့ဆန်းတခုအိတ&quot; ၏ မြင်ကွင်းကျယ်|none|dir=rtl}}

==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး==
အနီးဆုံးဘူတာမှာ အအိုရှိမဘူတာ ဖြစ်သည်။ JR ကျူးရှူးကုမ္ပဏီမှ ပြေးဆွဲပေးနေသည့် နိချိနန်းမီးရထားလိုင်းပေါ်ရှိ ဘူတာ ဖြစ်သည်။

&quot;အိုနိနော့ ဆန်းတခုအိတ&quot; သည် နိချိဇန်းရထားလိုင်းပေါ်မှ မြင်နိုင်သည်။ &quot;အုမိဆချိ ယမဆချိ ခရီးသွားအထူးရထား&quot; သည် ခရီးသည်များအား ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးနိုင်စေရန် အရှိန်လျှော့ပေးခြင်း၊ အသိပေးကြေညာခြင်းများ ပြုလုပ်ပေးသည်။

==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]

==ပြင်ပလင့်များ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မိယဇခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>ptl7ojau1bptdsi9h7bzkaq231g6775</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060092</id>
      <parentid>1060091</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T13:55:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1060092</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4488" sha1="1tsaotpw0x14r3oynixv3jpao3u5pf1" xml:space="preserve">[[File:2021-01-07 Aoshima Island (Miyazaki)Aerial photography青島 (宮崎県)DJI 0246 (2)空撮.jpg|thumb|300px|right|အအိုရှိမကျွန်း၏ ကောင်းကင်မြင်ကွင်း]]

'''အအိုရှိမ''' (青島, Aoshima) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ မိယဇခိခရိုင်၊ မိယဇခိမြို့တွင် ရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မျက်နှာပြင်ဧရိယာ ၄.၄ ဟက်တာ (၁၀.၉ ဧက) ကျယ်ဝန်းသည်။ အမြင့် ၆ မီတာ (၂၀ ပေ) ရှိသည်။ ကျွန်းသည် အအိုရှိမနတ်ကျောင်းတော်၏ အစိတ်အပိုင်းလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.japan-guide.com/e/e8005.html |title=Aoshima Island}}&lt;/ref&gt;

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ကျွန်းသည် တမူထူးခြားသည့် ကျောက်ဆောက်များဖြင့် ဝန်းရံတည်ရှိသည်။ ၎င်းကျောက်ဆောင်များကို &quot;အိုနိနော့ဆန်းတခုအိတဂ (鬼の洗濯板, Oni no Sentakuita) ဟု ခေါ်သည်။ &quot;အိုနိနော့ဆန်းတခုအိတ&quot; ၏ အဓိပ္ပါယ်မှာ &quot;ဘီလူး၏ အဝတ်လျှော်ခုံ&quot; ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ မ္ငးတွင် ရွံ့နှင့် သဲကျောက်များ အလွှာလိုက် ပါရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Ishihara |first=Yoshiro |last2=Kimata |first2=Keisuke |last3=Onishi |first3=Yuri |date=2024-05-11 |title=Random and time-persistent depositional processes in turbidite successions: an example from the marine deep-water Aoshima Formation (Neogene, Kyushu Island, southwest Japan) |url=https://doi.org/10.2110/jsr.2022.067 |journal=Journal of Sedimentary Research |volume=94 |issue=3 |pages=251–265 |doi=10.2110/jsr.2022.067 |issn=1527-1404|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=青島 - 青島の隆起海床と奇形波蝕痕(鬼の洗濯板）｜検索詳細｜地域観光資源の多言語解説文データベース |url=https://www.mlit.go.jp/tagengo-db/R2-02079.html |access-date=2026-08-18 |website=地域観光資源の多言語解説文データベース |language=ja}}&lt;/ref&gt;
{{wide image|Aoshima, Miyazaki Prefecture.jpg|800px|&quot;အိုနိနော့ဆန်းတခုအိတ&quot; ၏ မြင်ကွင်းကျယ်|none|dir=rtl}}

==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး==
အနီးဆုံးဘူတာမှာ အအိုရှိမဘူတာ ဖြစ်သည်။ JR ကျူးရှူးကုမ္ပဏီမှ ပြေးဆွဲပေးနေသည့် နိချိနန်းမီးရထားလိုင်းပေါ်ရှိ ဘူတာ ဖြစ်သည်။

&quot;အိုနိနော့ ဆန်းတခုအိတ&quot; သည် နိချိဇန်းရထားလိုင်းပေါ်မှ မြင်နိုင်သည်။ &quot;အုမိဆချိ ယမဆချိ ခရီးသွားအထူးရထား&quot; သည် ခရီးသည်များအား ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးနိုင်စေရန် အရှိန်လျှော့ပေးခြင်း၊ အသိပေးကြေညာခြင်းများ ပြုလုပ်ပေးသည်။

==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]

==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Aoshima (Miyazaki)}}
* {{cite web|url=http://miyazaki.daa.jp/aoshima/|title=Pictures of Aoshima|language=Japanese|access-date=2008-09-17|archive-date=2018-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180321023152/http://miyazaki.daa.jp/aoshima/|url-status=dead}}

{{coord|31.805044|131.475663|type:isle_region:JP|display=title}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မိယဇခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>1tsaotpw0x14r3oynixv3jpao3u5pf1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-56740-80</title>
    <ns>3</ns>
    <id>293382</id>
    <revision>
      <id>1060087</id>
      <timestamp>2026-10-25T12:59:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1060087</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8558" sha1="2fjxen8ja2s22451dm2yo0ua0jpz6t2" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-56740-80 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၂:၅၉၊ ၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>2fjxen8ja2s22451dm2yo0ua0jpz6t2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မိယဇခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>293383</id>
    <revision>
      <id>1060090</id>
      <timestamp>2026-10-25T13:52:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060090</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="93" sha1="ibdkb7lilp9f91ouebb5374eg3xki5t" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>ibdkb7lilp9f91ouebb5374eg3xki5t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နဂရှိမမြို့၊ ခဂိုရှိမ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293384</id>
    <revision>
      <id>1060095</id>
      <timestamp>2026-10-25T14:02:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot; '''နဂရှိမမြို့''' (長島町, နဂရှိမချော) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခဂိုရှိမခရိုင်]]၊ [[အိဇုမိဒေသ၊ ခဂိုရှိမ|အိဇုမိဒေသ]]ရှိ မြို့တစ်ခု ဖြစ်သည်။...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060095</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1679" sha1="nm9ig7jkcj5ez869es01ik2eac7ze6a" xml:space="preserve">
'''နဂရှိမမြို့''' (長島町, နဂရှိမချော) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခဂိုရှိမခရိုင်]]၊ [[အိဇုမိဒေသ၊ ခဂိုရှိမ|အိဇုမိဒေသ]]ရှိ မြို့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေခန့်မှန်းလူဦးရေသည် ၉၆၁၈ ဦး ရှိသည်။ အိမ်ထောင်စု ၄၃၈၆ ခု ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၈၃ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ မြို့၏ စုစုပေါင်းဧရိယာမှာ ၁၁၆.၁၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄၄.၈၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
===ကပ်လျက်မြို့များ===
===ရာသီဥတု===
===လူဦးရေဆိုင်ရာ===
==သမိုင်းကြောင်း==
==စီးပွားရေး==
==ပညာရေး==
==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး==
==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ပြင်ပလင့်များ==
*{{Commons category-inline}}
*[http://www.town.nagashima.lg.jp/ Nagashima official website] {{in lang|ja}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>nm9ig7jkcj5ez869es01ik2eac7ze6a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060173</id>
      <parentid>1060095</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T05:59:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပထဝီသွင်ပြင် */</comment>
      <origin>1060173</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3475" sha1="sxnyf1z9kwieyrj9p0mmavcga9faqoh" xml:space="preserve">
'''နဂရှိမမြို့''' (長島町, နဂရှိမချော) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခဂိုရှိမခရိုင်]]၊ [[အိဇုမိဒေသ၊ ခဂိုရှိမ|အိဇုမိဒေသ]]ရှိ မြို့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေခန့်မှန်းလူဦးရေသည် ၉၆၁၈ ဦး ရှိသည်။ အိမ်ထောင်စု ၄၃၈၆ ခု ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၈၃ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ မြို့၏ စုစုပေါင်းဧရိယာမှာ ၁၁၆.၁၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄၄.၈၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
နဂရှိမမြို့သည် ခဂိုရှိမခရိုင်၏ အနောက်မြောက်စွန်းတွင် ရှိသည်။ နဂရှိမမြို့တွင် နဂရှိမကျွန်းတစ်ခုလုံးနှင့် မုရိအုရဂျိမ၊ အိခရရှိမနှင့် ရှိရှိဂျိမ စသည့်ကျွန်းများလည်း ပါဝင်သည်။ အမခုဆကျွန်းစု၏ တောင်ဘက်နားတွင် တည်ရှိသည်။ နဂရှိမကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းခြေသည် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေတို့သည် ယဆွတ်ရှိရိုပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးနေရာနှင့် ကျူးရှူးကျွန်းကို ခုရိုနိုဆဲတိုရေလက်ကြားက ပိုင်းခြားထားသည်။ ရေလက်ကြားသည် ၃၀၀ မီတာခန့် ကျယ်သည်။ ရေလက်ကြားကို &quot;ခုရိုနိုဆဲတို အိုးဟရှိတံတား&quot; ဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။
===ကပ်လျက်မြို့များ===
*[[ခဂိုရှိမမြို့]]
**[[အခုနဲမြို့၊ ခဂိုရှိမ|အခုနဲမြို့]]
===ရာသီဥတု===
===လူဦးရေဆိုင်ရာ===

==သမိုင်းကြောင်း==
==စီးပွားရေး==
==ပညာရေး==
==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး==
==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ပြင်ပလင့်များ==
*{{Commons category-inline}}
*[http://www.town.nagashima.lg.jp/ Nagashima official website] {{in lang|ja}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>sxnyf1z9kwieyrj9p0mmavcga9faqoh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060178</id>
      <parentid>1060173</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T06:03:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ရာသီဥတု */</comment>
      <origin>1060178</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4852" sha1="516o5f3m0fy70qy0rdwvvr19fkk5ca4" xml:space="preserve">
'''နဂရှိမမြို့''' (長島町, နဂရှိမချော) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခဂိုရှိမခရိုင်]]၊ [[အိဇုမိဒေသ၊ ခဂိုရှိမ|အိဇုမိဒေသ]]ရှိ မြို့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေခန့်မှန်းလူဦးရေသည် ၉၆၁၈ ဦး ရှိသည်။ အိမ်ထောင်စု ၄၃၈၆ ခု ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၈၃ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ မြို့၏ စုစုပေါင်းဧရိယာမှာ ၁၁၆.၁၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄၄.၈၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
နဂရှိမမြို့သည် ခဂိုရှိမခရိုင်၏ အနောက်မြောက်စွန်းတွင် ရှိသည်။ နဂရှိမမြို့တွင် နဂရှိမကျွန်းတစ်ခုလုံးနှင့် မုရိအုရဂျိမ၊ အိခရရှိမနှင့် ရှိရှိဂျိမ စသည့်ကျွန်းများလည်း ပါဝင်သည်။ အမခုဆကျွန်းစု၏ တောင်ဘက်နားတွင် တည်ရှိသည်။ နဂရှိမကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းခြေသည် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေတို့သည် ယဆွတ်ရှိရိုပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးနေရာနှင့် ကျူးရှူးကျွန်းကို ခုရိုနိုဆဲတိုရေလက်ကြားက ပိုင်းခြားထားသည်။ ရေလက်ကြားသည် ၃၀၀ မီတာခန့် ကျယ်သည်။ ရေလက်ကြားကို &quot;ခုရိုနိုဆဲတို အိုးဟရှိတံတား&quot; ဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။
===ကပ်လျက်မြို့များ===
*[[ခဂိုရှိမမြို့]]
**[[အခုနဲမြို့၊ ခဂိုရှိမ|အခုနဲမြို့]]
===ရာသီဥတု===
နဂရှိမသည် စိုထိုင်းသည့် သမပိုင်းရာသီဥတု ရှိသည်။ နွေရာသီတွင် နွေးထွေးပြီး ဆောင်းရာသီတွင် အေးမြသည်။ ဆောင်းရာသီတွင် နှင်းသည် အနည်းငယ်ကျဆင်းတတ်၍ မကျဆင်းသည်လည်း ရှိသည်။ နဂရှိမ၏ နှစ်ပတ်လည် ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ၁၇.၁ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် ပျမ်းမျှမိုးရေချိန်သည် ၂၃၄၃ မီလီမီတာ ဖြစ်ပြီး စက်တင်ဘာလသည် အစိုစွတ်ဆုံးလ ဖြစ်သည်။ ဩဂုတ်လသည် ပျမ်းမျှအပူချိန်အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကာ ၂၆.၉ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်လည် ရှိသည်။ ဇန်နဝါရီလသည် အနိမ့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ပျမ်းမျှအပူချိန် ၇.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်လည် ရှိသည်။

===လူဦးရေဆိုင်ရာ===

==သမိုင်းကြောင်း==
==စီးပွားရေး==
==ပညာရေး==
==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး==
==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ပြင်ပလင့်များ==
*{{Commons category-inline}}
*[http://www.town.nagashima.lg.jp/ Nagashima official website] {{in lang|ja}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>516o5f3m0fy70qy0rdwvvr19fkk5ca4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060179</id>
      <parentid>1060178</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T06:04:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* လူဦးရေဆိုင်ရာ */</comment>
      <origin>1060179</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5251" sha1="kc9xnlwtsjfv72v2hecczs188fn97db" xml:space="preserve">
'''နဂရှိမမြို့''' (長島町, နဂရှိမချော) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခဂိုရှိမခရိုင်]]၊ [[အိဇုမိဒေသ၊ ခဂိုရှိမ|အိဇုမိဒေသ]]ရှိ မြို့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေခန့်မှန်းလူဦးရေသည် ၉၆၁၈ ဦး ရှိသည်။ အိမ်ထောင်စု ၄၃၈၆ ခု ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၈၃ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ မြို့၏ စုစုပေါင်းဧရိယာမှာ ၁၁၆.၁၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄၄.၈၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
နဂရှိမမြို့သည် ခဂိုရှိမခရိုင်၏ အနောက်မြောက်စွန်းတွင် ရှိသည်။ နဂရှိမမြို့တွင် နဂရှိမကျွန်းတစ်ခုလုံးနှင့် မုရိအုရဂျိမ၊ အိခရရှိမနှင့် ရှိရှိဂျိမ စသည့်ကျွန်းများလည်း ပါဝင်သည်။ အမခုဆကျွန်းစု၏ တောင်ဘက်နားတွင် တည်ရှိသည်။ နဂရှိမကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းခြေသည် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေတို့သည် ယဆွတ်ရှိရိုပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးနေရာနှင့် ကျူးရှူးကျွန်းကို ခုရိုနိုဆဲတိုရေလက်ကြားက ပိုင်းခြားထားသည်။ ရေလက်ကြားသည် ၃၀၀ မီတာခန့် ကျယ်သည်။ ရေလက်ကြားကို &quot;ခုရိုနိုဆဲတို အိုးဟရှိတံတား&quot; ဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။
===ကပ်လျက်မြို့များ===
*[[ခဂိုရှိမမြို့]]
**[[အခုနဲမြို့၊ ခဂိုရှိမ|အခုနဲမြို့]]
===ရာသီဥတု===
နဂရှိမသည် စိုထိုင်းသည့် သမပိုင်းရာသီဥတု ရှိသည်။ နွေရာသီတွင် နွေးထွေးပြီး ဆောင်းရာသီတွင် အေးမြသည်။ ဆောင်းရာသီတွင် နှင်းသည် အနည်းငယ်ကျဆင်းတတ်၍ မကျဆင်းသည်လည်း ရှိသည်။ နဂရှိမ၏ နှစ်ပတ်လည် ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ၁၇.၁ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် ပျမ်းမျှမိုးရေချိန်သည် ၂၃၄၃ မီလီမီတာ ဖြစ်ပြီး စက်တင်ဘာလသည် အစိုစွတ်ဆုံးလ ဖြစ်သည်။ ဩဂုတ်လသည် ပျမ်းမျှအပူချိန်အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကာ ၂၆.၉ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်လည် ရှိသည်။ ဇန်နဝါရီလသည် အနိမ့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ပျမ်းမျှအပူချိန် ၇.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်လည် ရှိသည်။

===လူဦးရေဆိုင်ရာ===
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ နဂရှိမ၏ လူဦးရေမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

{{Historical populations
| 1940 | 15995
| 1950 | 22050
| 1960 | 21179
| 1970 | 15,929
| 1980 | 14,840
| 1990 | 13,801
| 2000 | 12,552
| 2010 | 11,105
| 2020 | 9,705
| align = none
| footnote = 
}}

==သမိုင်းကြောင်း==
==စီးပွားရေး==
==ပညာရေး==
==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး==
==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ပြင်ပလင့်များ==
*{{Commons category-inline}}
*[http://www.town.nagashima.lg.jp/ Nagashima official website] {{in lang|ja}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>kc9xnlwtsjfv72v2hecczs188fn97db</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060181</id>
      <parentid>1060179</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T06:26:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* သမိုင်းကြောင်း */</comment>
      <origin>1060181</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7329" sha1="cam3ov641uqopbdj5xijex1ac8mo144" xml:space="preserve">
'''နဂရှိမမြို့''' (長島町, နဂရှိမချော) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခဂိုရှိမခရိုင်]]၊ [[အိဇုမိဒေသ၊ ခဂိုရှိမ|အိဇုမိဒေသ]]ရှိ မြို့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေခန့်မှန်းလူဦးရေသည် ၉၆၁၈ ဦး ရှိသည်။ အိမ်ထောင်စု ၄၃၈၆ ခု ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၈၃ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ မြို့၏ စုစုပေါင်းဧရိယာမှာ ၁၁၆.၁၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄၄.၈၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
နဂရှိမမြို့သည် ခဂိုရှိမခရိုင်၏ အနောက်မြောက်စွန်းတွင် ရှိသည်။ နဂရှိမမြို့တွင် နဂရှိမကျွန်းတစ်ခုလုံးနှင့် မုရိအုရဂျိမ၊ အိခရရှိမနှင့် ရှိရှိဂျိမ စသည့်ကျွန်းများလည်း ပါဝင်သည်။ အမခုဆကျွန်းစု၏ တောင်ဘက်နားတွင် တည်ရှိသည်။ နဂရှိမကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းခြေသည် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေတို့သည် ယဆွတ်ရှိရိုပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးနေရာနှင့် ကျူးရှူးကျွန်းကို ခုရိုနိုဆဲတိုရေလက်ကြားက ပိုင်းခြားထားသည်။ ရေလက်ကြားသည် ၃၀၀ မီတာခန့် ကျယ်သည်။ ရေလက်ကြားကို &quot;ခုရိုနိုဆဲတို အိုးဟရှိတံတား&quot; ဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။
===ကပ်လျက်မြို့များ===
*[[ခဂိုရှိမမြို့]]
**[[အခုနဲမြို့၊ ခဂိုရှိမ|အခုနဲမြို့]]
===ရာသီဥတု===
နဂရှိမသည် စိုထိုင်းသည့် သမပိုင်းရာသီဥတု ရှိသည်။ နွေရာသီတွင် နွေးထွေးပြီး ဆောင်းရာသီတွင် အေးမြသည်။ ဆောင်းရာသီတွင် နှင်းသည် အနည်းငယ်ကျဆင်းတတ်၍ မကျဆင်းသည်လည်း ရှိသည်။ နဂရှိမ၏ နှစ်ပတ်လည် ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ၁၇.၁ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် ပျမ်းမျှမိုးရေချိန်သည် ၂၃၄၃ မီလီမီတာ ဖြစ်ပြီး စက်တင်ဘာလသည် အစိုစွတ်ဆုံးလ ဖြစ်သည်။ ဩဂုတ်လသည် ပျမ်းမျှအပူချိန်အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကာ ၂၆.၉ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်လည် ရှိသည်။ ဇန်နဝါရီလသည် အနိမ့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ပျမ်းမျှအပူချိန် ၇.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်လည် ရှိသည်။

===လူဦးရေဆိုင်ရာ===
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ နဂရှိမ၏ လူဦးရေမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

{{Historical populations
| 1940 | 15995
| 1950 | 22050
| 1960 | 21179
| 1970 | 15,929
| 1980 | 14,840
| 1990 | 13,801
| 2000 | 12,552
| 2010 | 11,105
| 2020 | 9,705
| align = none
| footnote = 
}}

==သမိုင်းကြောင်း==
နဂရှိမသည် မူလက ရှေးခေတ်ဟိဂေါ့ပြည်နယ်အတွင်း တည်ရှိခဲ့သည်။ ဆန်းဂိုခုခေတ်တွင် ကျွန်းသည် ရှိမဇု (Shimazu) ၏ လက်အောက်တွင် ရှိခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင် ကျွန်းသည် ဟိဂေါ့ပြည်နယ်မှ ဆဆွတ်မပြည်နယ်သို့ လွှဲပြောင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ အဲဒိုခေတ်ကာလတွင် ကျွန်းသည် ဆဆွတ်မအုပ်ချုပ်ရေးဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခေတ်သစ်မြို့ပြဒေစနစ်အောက်တွင် ဟိဂရှိနဂရှိမရွာနှင့် နိရှိနဂရှိမရွာတို့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည် ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဟိဂရှိနဂရှိမရွာကို မြို့အဖြစ် တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကာ အမည်ကို &quot;အဇုမ&quot; သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် နိရှိနဂရှိမရွာကိုလည်း မြို့သို့ အဆင့်တိုးမြှင့်ကာ အမည်ကို &quot;နဂရှိမအိ&quot; သို့ ပြေင်းလဲခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် နဂရှိမမြို့နှင့် အဇုမမြို့တို့ကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။

==စီးပွားရေး==
==ပညာရေး==
==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး==
==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ပြင်ပလင့်များ==
*{{Commons category-inline}}
*[http://www.town.nagashima.lg.jp/ Nagashima official website] {{in lang|ja}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>cam3ov641uqopbdj5xijex1ac8mo144</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060182</id>
      <parentid>1060181</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T06:31:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* စီးပွားရေး */</comment>
      <origin>1060182</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7725" sha1="rhl9zpdik7gopn4so7cgotgadgkgqlz" xml:space="preserve">
'''နဂရှိမမြို့''' (長島町, နဂရှိမချော) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခဂိုရှိမခရိုင်]]၊ [[အိဇုမိဒေသ၊ ခဂိုရှိမ|အိဇုမိဒေသ]]ရှိ မြို့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေခန့်မှန်းလူဦးရေသည် ၉၆၁၈ ဦး ရှိသည်။ အိမ်ထောင်စု ၄၃၈၆ ခု ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၈၃ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ မြို့၏ စုစုပေါင်းဧရိယာမှာ ၁၁၆.၁၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄၄.၈၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
နဂရှိမမြို့သည် ခဂိုရှိမခရိုင်၏ အနောက်မြောက်စွန်းတွင် ရှိသည်။ နဂရှိမမြို့တွင် နဂရှိမကျွန်းတစ်ခုလုံးနှင့် မုရိအုရဂျိမ၊ အိခရရှိမနှင့် ရှိရှိဂျိမ စသည့်ကျွန်းများလည်း ပါဝင်သည်။ အမခုဆကျွန်းစု၏ တောင်ဘက်နားတွင် တည်ရှိသည်။ နဂရှိမကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းခြေသည် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေတို့သည် ယဆွတ်ရှိရိုပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးနေရာနှင့် ကျူးရှူးကျွန်းကို ခုရိုနိုဆဲတိုရေလက်ကြားက ပိုင်းခြားထားသည်။ ရေလက်ကြားသည် ၃၀၀ မီတာခန့် ကျယ်သည်။ ရေလက်ကြားကို &quot;ခုရိုနိုဆဲတို အိုးဟရှိတံတား&quot; ဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။
===ကပ်လျက်မြို့များ===
*[[ခဂိုရှိမမြို့]]
**[[အခုနဲမြို့၊ ခဂိုရှိမ|အခုနဲမြို့]]
===ရာသီဥတု===
နဂရှိမသည် စိုထိုင်းသည့် သမပိုင်းရာသီဥတု ရှိသည်။ နွေရာသီတွင် နွေးထွေးပြီး ဆောင်းရာသီတွင် အေးမြသည်။ ဆောင်းရာသီတွင် နှင်းသည် အနည်းငယ်ကျဆင်းတတ်၍ မကျဆင်းသည်လည်း ရှိသည်။ နဂရှိမ၏ နှစ်ပတ်လည် ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ၁၇.၁ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် ပျမ်းမျှမိုးရေချိန်သည် ၂၃၄၃ မီလီမီတာ ဖြစ်ပြီး စက်တင်ဘာလသည် အစိုစွတ်ဆုံးလ ဖြစ်သည်။ ဩဂုတ်လသည် ပျမ်းမျှအပူချိန်အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကာ ၂၆.၉ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်လည် ရှိသည်။ ဇန်နဝါရီလသည် အနိမ့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ပျမ်းမျှအပူချိန် ၇.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်လည် ရှိသည်။

===လူဦးရေဆိုင်ရာ===
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ နဂရှိမ၏ လူဦးရေမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

{{Historical populations
| 1940 | 15995
| 1950 | 22050
| 1960 | 21179
| 1970 | 15,929
| 1980 | 14,840
| 1990 | 13,801
| 2000 | 12,552
| 2010 | 11,105
| 2020 | 9,705
| align = none
| footnote = 
}}

==သမိုင်းကြောင်း==
နဂရှိမသည် မူလက ရှေးခေတ်ဟိဂေါ့ပြည်နယ်အတွင်း တည်ရှိခဲ့သည်။ ဆန်းဂိုခုခေတ်တွင် ကျွန်းသည် ရှိမဇု (Shimazu) ၏ လက်အောက်တွင် ရှိခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင် ကျွန်းသည် ဟိဂေါ့ပြည်နယ်မှ ဆဆွတ်မပြည်နယ်သို့ လွှဲပြောင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ အဲဒိုခေတ်ကာလတွင် ကျွန်းသည် ဆဆွတ်မအုပ်ချုပ်ရေးဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခေတ်သစ်မြို့ပြဒေစနစ်အောက်တွင် ဟိဂရှိနဂရှိမရွာနှင့် နိရှိနဂရှိမရွာတို့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည် ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဟိဂရှိနဂရှိမရွာကို မြို့အဖြစ် တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကာ အမည်ကို &quot;အဇုမ&quot; သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် နိရှိနဂရှိမရွာကိုလည်း မြို့သို့ အဆင့်တိုးမြှင့်ကာ အမည်ကို &quot;နဂရှိမအိ&quot; သို့ ပြေင်းလဲခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် နဂရှိမမြို့နှင့် အဇုမမြို့တို့ကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။

==စီးပွားရေး==
နဂရှိမမြို့သည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို အခြေခံထားသည်။ နဂရှိမမြို့မှ ကန်စွန်းဥ၊ ရှောချူးနှင့် အမြီးဝါငါး (yellowtail) များ ထွက်ရှိသည်။

==ပညာရေး==
==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး==
==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ပြင်ပလင့်များ==
*{{Commons category-inline}}
*[http://www.town.nagashima.lg.jp/ Nagashima official website] {{in lang|ja}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>rhl9zpdik7gopn4so7cgotgadgkgqlz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060185</id>
      <parentid>1060182</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T06:32:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပညာရေး */</comment>
      <origin>1060185</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7991" sha1="hcic1i1wvyi2hzx3vm0te6hznmvt068" xml:space="preserve">
'''နဂရှိမမြို့''' (長島町, နဂရှိမချော) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခဂိုရှိမခရိုင်]]၊ [[အိဇုမိဒေသ၊ ခဂိုရှိမ|အိဇုမိဒေသ]]ရှိ မြို့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေခန့်မှန်းလူဦးရေသည် ၉၆၁၈ ဦး ရှိသည်။ အိမ်ထောင်စု ၄၃၈၆ ခု ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၈၃ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ မြို့၏ စုစုပေါင်းဧရိယာမှာ ၁၁၆.၁၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄၄.၈၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
နဂရှိမမြို့သည် ခဂိုရှိမခရိုင်၏ အနောက်မြောက်စွန်းတွင် ရှိသည်။ နဂရှိမမြို့တွင် နဂရှိမကျွန်းတစ်ခုလုံးနှင့် မုရိအုရဂျိမ၊ အိခရရှိမနှင့် ရှိရှိဂျိမ စသည့်ကျွန်းများလည်း ပါဝင်သည်။ အမခုဆကျွန်းစု၏ တောင်ဘက်နားတွင် တည်ရှိသည်။ နဂရှိမကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းခြေသည် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေတို့သည် ယဆွတ်ရှိရိုပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးနေရာနှင့် ကျူးရှူးကျွန်းကို ခုရိုနိုဆဲတိုရေလက်ကြားက ပိုင်းခြားထားသည်။ ရေလက်ကြားသည် ၃၀၀ မီတာခန့် ကျယ်သည်။ ရေလက်ကြားကို &quot;ခုရိုနိုဆဲတို အိုးဟရှိတံတား&quot; ဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။
===ကပ်လျက်မြို့များ===
*[[ခဂိုရှိမမြို့]]
**[[အခုနဲမြို့၊ ခဂိုရှိမ|အခုနဲမြို့]]
===ရာသီဥတု===
နဂရှိမသည် စိုထိုင်းသည့် သမပိုင်းရာသီဥတု ရှိသည်။ နွေရာသီတွင် နွေးထွေးပြီး ဆောင်းရာသီတွင် အေးမြသည်။ ဆောင်းရာသီတွင် နှင်းသည် အနည်းငယ်ကျဆင်းတတ်၍ မကျဆင်းသည်လည်း ရှိသည်။ နဂရှိမ၏ နှစ်ပတ်လည် ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ၁၇.၁ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် ပျမ်းမျှမိုးရေချိန်သည် ၂၃၄၃ မီလီမီတာ ဖြစ်ပြီး စက်တင်ဘာလသည် အစိုစွတ်ဆုံးလ ဖြစ်သည်။ ဩဂုတ်လသည် ပျမ်းမျှအပူချိန်အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကာ ၂၆.၉ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်လည် ရှိသည်။ ဇန်နဝါရီလသည် အနိမ့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ပျမ်းမျှအပူချိန် ၇.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်လည် ရှိသည်။

===လူဦးရေဆိုင်ရာ===
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ နဂရှိမ၏ လူဦးရေမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

{{Historical populations
| 1940 | 15995
| 1950 | 22050
| 1960 | 21179
| 1970 | 15,929
| 1980 | 14,840
| 1990 | 13,801
| 2000 | 12,552
| 2010 | 11,105
| 2020 | 9,705
| align = none
| footnote = 
}}

==သမိုင်းကြောင်း==
နဂရှိမသည် မူလက ရှေးခေတ်ဟိဂေါ့ပြည်နယ်အတွင်း တည်ရှိခဲ့သည်။ ဆန်းဂိုခုခေတ်တွင် ကျွန်းသည် ရှိမဇု (Shimazu) ၏ လက်အောက်တွင် ရှိခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင် ကျွန်းသည် ဟိဂေါ့ပြည်နယ်မှ ဆဆွတ်မပြည်နယ်သို့ လွှဲပြောင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ အဲဒိုခေတ်ကာလတွင် ကျွန်းသည် ဆဆွတ်မအုပ်ချုပ်ရေးဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခေတ်သစ်မြို့ပြဒေစနစ်အောက်တွင် ဟိဂရှိနဂရှိမရွာနှင့် နိရှိနဂရှိမရွာတို့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည် ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဟိဂရှိနဂရှိမရွာကို မြို့အဖြစ် တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကာ အမည်ကို &quot;အဇုမ&quot; သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် နိရှိနဂရှိမရွာကိုလည်း မြို့သို့ အဆင့်တိုးမြှင့်ကာ အမည်ကို &quot;နဂရှိမအိ&quot; သို့ ပြေင်းလဲခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် နဂရှိမမြို့နှင့် အဇုမမြို့တို့ကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။

==စီးပွားရေး==
နဂရှိမမြို့သည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို အခြေခံထားသည်။ နဂရှိမမြို့မှ ကန်စွန်းဥ၊ ရှောချူးနှင့် အမြီးဝါငါး (yellowtail) များ ထွက်ရှိသည်။

==ပညာရေး==
နဂရှိမတွင် အစိုးရမူလတန်းကျောင်း ၉ ခုနှင့် အလယ်တန်းကျောင်း ၅ ခု ရှိသည်။ အထက်တန်းကျောင်း မရှိပေ။

==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး==
==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ပြင်ပလင့်များ==
*{{Commons category-inline}}
*[http://www.town.nagashima.lg.jp/ Nagashima official website] {{in lang|ja}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>hcic1i1wvyi2hzx3vm0te6hznmvt068</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060186</id>
      <parentid>1060185</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T06:35:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး */</comment>
      <origin>1060186</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8759" sha1="0m31w03kfflffekvpmjju4xuwg1zr9x" xml:space="preserve">
'''နဂရှိမမြို့''' (長島町, နဂရှိမချော) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခဂိုရှိမခရိုင်]]၊ [[အိဇုမိဒေသ၊ ခဂိုရှိမ|အိဇုမိဒေသ]]ရှိ မြို့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေခန့်မှန်းလူဦးရေသည် ၉၆၁၈ ဦး ရှိသည်။ အိမ်ထောင်စု ၄၃၈၆ ခု ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၈၃ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ မြို့၏ စုစုပေါင်းဧရိယာမှာ ၁၁၆.၁၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄၄.၈၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
နဂရှိမမြို့သည် ခဂိုရှိမခရိုင်၏ အနောက်မြောက်စွန်းတွင် ရှိသည်။ နဂရှိမမြို့တွင် နဂရှိမကျွန်းတစ်ခုလုံးနှင့် မုရိအုရဂျိမ၊ အိခရရှိမနှင့် ရှိရှိဂျိမ စသည့်ကျွန်းများလည်း ပါဝင်သည်။ အမခုဆကျွန်းစု၏ တောင်ဘက်နားတွင် တည်ရှိသည်။ နဂရှိမကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းခြေသည် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေတို့သည် ယဆွတ်ရှိရိုပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးနေရာနှင့် ကျူးရှူးကျွန်းကို ခုရိုနိုဆဲတိုရေလက်ကြားက ပိုင်းခြားထားသည်။ ရေလက်ကြားသည် ၃၀၀ မီတာခန့် ကျယ်သည်။ ရေလက်ကြားကို &quot;ခုရိုနိုဆဲတို အိုးဟရှိတံတား&quot; ဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။
===ကပ်လျက်မြို့များ===
*[[ခဂိုရှိမမြို့]]
**[[အခုနဲမြို့၊ ခဂိုရှိမ|အခုနဲမြို့]]
===ရာသီဥတု===
နဂရှိမသည် စိုထိုင်းသည့် သမပိုင်းရာသီဥတု ရှိသည်။ နွေရာသီတွင် နွေးထွေးပြီး ဆောင်းရာသီတွင် အေးမြသည်။ ဆောင်းရာသီတွင် နှင်းသည် အနည်းငယ်ကျဆင်းတတ်၍ မကျဆင်းသည်လည်း ရှိသည်။ နဂရှိမ၏ နှစ်ပတ်လည် ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ၁၇.၁ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် ပျမ်းမျှမိုးရေချိန်သည် ၂၃၄၃ မီလီမီတာ ဖြစ်ပြီး စက်တင်ဘာလသည် အစိုစွတ်ဆုံးလ ဖြစ်သည်။ ဩဂုတ်လသည် ပျမ်းမျှအပူချိန်အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကာ ၂၆.၉ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်လည် ရှိသည်။ ဇန်နဝါရီလသည် အနိမ့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ပျမ်းမျှအပူချိန် ၇.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်လည် ရှိသည်။

===လူဦးရေဆိုင်ရာ===
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ နဂရှိမ၏ လူဦးရေမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

{{Historical populations
| 1940 | 15995
| 1950 | 22050
| 1960 | 21179
| 1970 | 15,929
| 1980 | 14,840
| 1990 | 13,801
| 2000 | 12,552
| 2010 | 11,105
| 2020 | 9,705
| align = none
| footnote = 
}}

==သမိုင်းကြောင်း==
နဂရှိမသည် မူလက ရှေးခေတ်ဟိဂေါ့ပြည်နယ်အတွင်း တည်ရှိခဲ့သည်။ ဆန်းဂိုခုခေတ်တွင် ကျွန်းသည် ရှိမဇု (Shimazu) ၏ လက်အောက်တွင် ရှိခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင် ကျွန်းသည် ဟိဂေါ့ပြည်နယ်မှ ဆဆွတ်မပြည်နယ်သို့ လွှဲပြောင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ အဲဒိုခေတ်ကာလတွင် ကျွန်းသည် ဆဆွတ်မအုပ်ချုပ်ရေးဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခေတ်သစ်မြို့ပြဒေစနစ်အောက်တွင် ဟိဂရှိနဂရှိမရွာနှင့် နိရှိနဂရှိမရွာတို့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည် ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဟိဂရှိနဂရှိမရွာကို မြို့အဖြစ် တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကာ အမည်ကို &quot;အဇုမ&quot; သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် နိရှိနဂရှိမရွာကိုလည်း မြို့သို့ အဆင့်တိုးမြှင့်ကာ အမည်ကို &quot;နဂရှိမအိ&quot; သို့ ပြေင်းလဲခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် နဂရှိမမြို့နှင့် အဇုမမြို့တို့ကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။

==စီးပွားရေး==
နဂရှိမမြို့သည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို အခြေခံထားသည်။ နဂရှိမမြို့မှ ကန်စွန်းဥ၊ ရှောချူးနှင့် အမြီးဝါငါး (yellowtail) များ ထွက်ရှိသည်။

==ပညာရေး==
နဂရှိမတွင် အစိုးရမူလတန်းကျောင်း ၉ ခုနှင့် အလယ်တန်းကျောင်း ၅ ခု ရှိသည်။ အထက်တန်းကျောင်း မရှိပေ။

==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး==
*ဂယောနင်းဒခဲ (ခရီးသွားတောင်) သည် အမခုဆမြို့နှင့် နဂရှိမမြို့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းငယ်အချို့ကို ကြည့်ရှုခံစားနိုင်သည့် နေရာဖြစ်သည်။
*&quot;ဟိုတယ် နဂရှိမ&quot; တွင် ရေပူစမ်း (အွန်းဆန်း) စင်တာ ရှိသည်။
*ဂျောမွန်းခေတ်ကာလသင်္ချိုင်းမြေတစ်ခုလည်း ရှိပြီး နှစ်ပတ်လည် ပွဲတော်များကို ကျင်းပကြသည်။

==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ပြင်ပလင့်များ==
*{{Commons category-inline}}
*[http://www.town.nagashima.lg.jp/ Nagashima official website] {{in lang|ja}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>0m31w03kfflffekvpmjju4xuwg1zr9x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060187</id>
      <parentid>1060186</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T06:35:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး */</comment>
      <origin>1060187</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7992" sha1="8hk6j0gkl1ws4thxuoletqnaeyh6mc8" xml:space="preserve">
'''နဂရှိမမြို့''' (長島町, နဂရှိမချော) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခဂိုရှိမခရိုင်]]၊ [[အိဇုမိဒေသ၊ ခဂိုရှိမ|အိဇုမိဒေသ]]ရှိ မြို့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေခန့်မှန်းလူဦးရေသည် ၉၆၁၈ ဦး ရှိသည်။ အိမ်ထောင်စု ၄၃၈၆ ခု ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၈၃ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ မြို့၏ စုစုပေါင်းဧရိယာမှာ ၁၁၆.၁၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄၄.၈၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
နဂရှိမမြို့သည် ခဂိုရှိမခရိုင်၏ အနောက်မြောက်စွန်းတွင် ရှိသည်။ နဂရှိမမြို့တွင် နဂရှိမကျွန်းတစ်ခုလုံးနှင့် မုရိအုရဂျိမ၊ အိခရရှိမနှင့် ရှိရှိဂျိမ စသည့်ကျွန်းများလည်း ပါဝင်သည်။ အမခုဆကျွန်းစု၏ တောင်ဘက်နားတွင် တည်ရှိသည်။ နဂရှိမကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းခြေသည် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေတို့သည် ယဆွတ်ရှိရိုပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးနေရာနှင့် ကျူးရှူးကျွန်းကို ခုရိုနိုဆဲတိုရေလက်ကြားက ပိုင်းခြားထားသည်။ ရေလက်ကြားသည် ၃၀၀ မီတာခန့် ကျယ်သည်။ ရေလက်ကြားကို &quot;ခုရိုနိုဆဲတို အိုးဟရှိတံတား&quot; ဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။
===ကပ်လျက်မြို့များ===
*[[ခဂိုရှိမမြို့]]
**[[အခုနဲမြို့၊ ခဂိုရှိမ|အခုနဲမြို့]]
===ရာသီဥတု===
နဂရှိမသည် စိုထိုင်းသည့် သမပိုင်းရာသီဥတု ရှိသည်။ နွေရာသီတွင် နွေးထွေးပြီး ဆောင်းရာသီတွင် အေးမြသည်။ ဆောင်းရာသီတွင် နှင်းသည် အနည်းငယ်ကျဆင်းတတ်၍ မကျဆင်းသည်လည်း ရှိသည်။ နဂရှိမ၏ နှစ်ပတ်လည် ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ၁၇.၁ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် ပျမ်းမျှမိုးရေချိန်သည် ၂၃၄၃ မီလီမီတာ ဖြစ်ပြီး စက်တင်ဘာလသည် အစိုစွတ်ဆုံးလ ဖြစ်သည်။ ဩဂုတ်လသည် ပျမ်းမျှအပူချိန်အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကာ ၂၆.၉ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်လည် ရှိသည်။ ဇန်နဝါရီလသည် အနိမ့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ပျမ်းမျှအပူချိန် ၇.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်လည် ရှိသည်။

===လူဦးရေဆိုင်ရာ===
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ နဂရှိမ၏ လူဦးရေမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

{{Historical populations
| 1940 | 15995
| 1950 | 22050
| 1960 | 21179
| 1970 | 15,929
| 1980 | 14,840
| 1990 | 13,801
| 2000 | 12,552
| 2010 | 11,105
| 2020 | 9,705
| align = none
| footnote = 
}}

==သမိုင်းကြောင်း==
နဂရှိမသည် မူလက ရှေးခေတ်ဟိဂေါ့ပြည်နယ်အတွင်း တည်ရှိခဲ့သည်။ ဆန်းဂိုခုခေတ်တွင် ကျွန်းသည် ရှိမဇု (Shimazu) ၏ လက်အောက်တွင် ရှိခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင် ကျွန်းသည် ဟိဂေါ့ပြည်နယ်မှ ဆဆွတ်မပြည်နယ်သို့ လွှဲပြောင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ အဲဒိုခေတ်ကာလတွင် ကျွန်းသည် ဆဆွတ်မအုပ်ချုပ်ရေးဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခေတ်သစ်မြို့ပြဒေစနစ်အောက်တွင် ဟိဂရှိနဂရှိမရွာနှင့် နိရှိနဂရှိမရွာတို့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည် ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဟိဂရှိနဂရှိမရွာကို မြို့အဖြစ် တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကာ အမည်ကို &quot;အဇုမ&quot; သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် နိရှိနဂရှိမရွာကိုလည်း မြို့သို့ အဆင့်တိုးမြှင့်ကာ အမည်ကို &quot;နဂရှိမအိ&quot; သို့ ပြေင်းလဲခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် နဂရှိမမြို့နှင့် အဇုမမြို့တို့ကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။

==စီးပွားရေး==
နဂရှိမမြို့သည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို အခြေခံထားသည်။ နဂရှိမမြို့မှ ကန်စွန်းဥ၊ ရှောချူးနှင့် အမြီးဝါငါး (yellowtail) များ ထွက်ရှိသည်။

==ပညာရေး==
နဂရှိမတွင် အစိုးရမူလတန်းကျောင်း ၉ ခုနှင့် အလယ်တန်းကျောင်း ၅ ခု ရှိသည်။ အထက်တန်းကျောင်း မရှိပေ။

==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး==

==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ပြင်ပလင့်များ==
*{{Commons category-inline}}
*[http://www.town.nagashima.lg.jp/ Nagashima official website] {{in lang|ja}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>8hk6j0gkl1ws4thxuoletqnaeyh6mc8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060188</id>
      <parentid>1060187</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T06:36:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ */</comment>
      <origin>1060188</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8760" sha1="mgzps8k643xxsqp130pobvbpgjqb0v5" xml:space="preserve">
'''နဂရှိမမြို့''' (長島町, နဂရှိမချော) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခဂိုရှိမခရိုင်]]၊ [[အိဇုမိဒေသ၊ ခဂိုရှိမ|အိဇုမိဒေသ]]ရှိ မြို့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေခန့်မှန်းလူဦးရေသည် ၉၆၁၈ ဦး ရှိသည်။ အိမ်ထောင်စု ၄၃၈၆ ခု ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၈၃ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ မြို့၏ စုစုပေါင်းဧရိယာမှာ ၁၁၆.၁၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄၄.၈၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
နဂရှိမမြို့သည် ခဂိုရှိမခရိုင်၏ အနောက်မြောက်စွန်းတွင် ရှိသည်။ နဂရှိမမြို့တွင် နဂရှိမကျွန်းတစ်ခုလုံးနှင့် မုရိအုရဂျိမ၊ အိခရရှိမနှင့် ရှိရှိဂျိမ စသည့်ကျွန်းများလည်း ပါဝင်သည်။ အမခုဆကျွန်းစု၏ တောင်ဘက်နားတွင် တည်ရှိသည်။ နဂရှိမကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းခြေသည် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေတို့သည် ယဆွတ်ရှိရိုပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးနေရာနှင့် ကျူးရှူးကျွန်းကို ခုရိုနိုဆဲတိုရေလက်ကြားက ပိုင်းခြားထားသည်။ ရေလက်ကြားသည် ၃၀၀ မီတာခန့် ကျယ်သည်။ ရေလက်ကြားကို &quot;ခုရိုနိုဆဲတို အိုးဟရှိတံတား&quot; ဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။
===ကပ်လျက်မြို့များ===
*[[ခဂိုရှိမမြို့]]
**[[အခုနဲမြို့၊ ခဂိုရှိမ|အခုနဲမြို့]]
===ရာသီဥတု===
နဂရှိမသည် စိုထိုင်းသည့် သမပိုင်းရာသီဥတု ရှိသည်။ နွေရာသီတွင် နွေးထွေးပြီး ဆောင်းရာသီတွင် အေးမြသည်။ ဆောင်းရာသီတွင် နှင်းသည် အနည်းငယ်ကျဆင်းတတ်၍ မကျဆင်းသည်လည်း ရှိသည်။ နဂရှိမ၏ နှစ်ပတ်လည် ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ၁၇.၁ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် ပျမ်းမျှမိုးရေချိန်သည် ၂၃၄၃ မီလီမီတာ ဖြစ်ပြီး စက်တင်ဘာလသည် အစိုစွတ်ဆုံးလ ဖြစ်သည်။ ဩဂုတ်လသည် ပျမ်းမျှအပူချိန်အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကာ ၂၆.၉ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်လည် ရှိသည်။ ဇန်နဝါရီလသည် အနိမ့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ပျမ်းမျှအပူချိန် ၇.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်လည် ရှိသည်။

===လူဦးရေဆိုင်ရာ===
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ နဂရှိမ၏ လူဦးရေမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

{{Historical populations
| 1940 | 15995
| 1950 | 22050
| 1960 | 21179
| 1970 | 15,929
| 1980 | 14,840
| 1990 | 13,801
| 2000 | 12,552
| 2010 | 11,105
| 2020 | 9,705
| align = none
| footnote = 
}}

==သမိုင်းကြောင်း==
နဂရှိမသည် မူလက ရှေးခေတ်ဟိဂေါ့ပြည်နယ်အတွင်း တည်ရှိခဲ့သည်။ ဆန်းဂိုခုခေတ်တွင် ကျွန်းသည် ရှိမဇု (Shimazu) ၏ လက်အောက်တွင် ရှိခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင် ကျွန်းသည် ဟိဂေါ့ပြည်နယ်မှ ဆဆွတ်မပြည်နယ်သို့ လွှဲပြောင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ အဲဒိုခေတ်ကာလတွင် ကျွန်းသည် ဆဆွတ်မအုပ်ချုပ်ရေးဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခေတ်သစ်မြို့ပြဒေစနစ်အောက်တွင် ဟိဂရှိနဂရှိမရွာနှင့် နိရှိနဂရှိမရွာတို့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည် ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဟိဂရှိနဂရှိမရွာကို မြို့အဖြစ် တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကာ အမည်ကို &quot;အဇုမ&quot; သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် နိရှိနဂရှိမရွာကိုလည်း မြို့သို့ အဆင့်တိုးမြှင့်ကာ အမည်ကို &quot;နဂရှိမအိ&quot; သို့ ပြေင်းလဲခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် နဂရှိမမြို့နှင့် အဇုမမြို့တို့ကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။

==စီးပွားရေး==
နဂရှိမမြို့သည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို အခြေခံထားသည်။ နဂရှိမမြို့မှ ကန်စွန်းဥ၊ ရှောချူးနှင့် အမြီးဝါငါး (yellowtail) များ ထွက်ရှိသည်။

==ပညာရေး==
နဂရှိမတွင် အစိုးရမူလတန်းကျောင်း ၉ ခုနှင့် အလယ်တန်းကျောင်း ၅ ခု ရှိသည်။ အထက်တန်းကျောင်း မရှိပေ။

==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး==

==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
*ဂယောနင်းဒခဲ (ခရီးသွားတောင်) သည် အမခုဆမြို့နှင့် နဂရှိမမြို့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းငယ်အချို့ကို ကြည့်ရှုခံစားနိုင်သည့် နေရာဖြစ်သည်။
*&quot;ဟိုတယ် နဂရှိမ&quot; တွင် ရေပူစမ်း (အွန်းဆန်း) စင်တာ ရှိသည်။
*ဂျောမွန်းခေတ်ကာလသင်္ချိုင်းမြေတစ်ခုလည်း ရှိပြီး နှစ်ပတ်လည် ပွဲတော်များကို ကျင်းပကြသည်။

==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ပြင်ပလင့်များ==
*{{Commons category-inline}}
*[http://www.town.nagashima.lg.jp/ Nagashima official website] {{in lang|ja}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>mgzps8k643xxsqp130pobvbpgjqb0v5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060189</id>
      <parentid>1060188</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T06:39:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး */</comment>
      <origin>1060189</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8700" sha1="huskwg5uh6kogryk28f1mzu0n2oim9u" xml:space="preserve">
'''နဂရှိမမြို့''' (長島町, နဂရှိမချော) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခဂိုရှိမခရိုင်]]၊ [[အိဇုမိဒေသ၊ ခဂိုရှိမ|အိဇုမိဒေသ]]ရှိ မြို့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေခန့်မှန်းလူဦးရေသည် ၉၆၁၈ ဦး ရှိသည်။ အိမ်ထောင်စု ၄၃၈၆ ခု ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၈၃ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ မြို့၏ စုစုပေါင်းဧရိယာမှာ ၁၁၆.၁၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄၄.၈၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
နဂရှိမမြို့သည် ခဂိုရှိမခရိုင်၏ အနောက်မြောက်စွန်းတွင် ရှိသည်။ နဂရှိမမြို့တွင် နဂရှိမကျွန်းတစ်ခုလုံးနှင့် မုရိအုရဂျိမ၊ အိခရရှိမနှင့် ရှိရှိဂျိမ စသည့်ကျွန်းများလည်း ပါဝင်သည်။ အမခုဆကျွန်းစု၏ တောင်ဘက်နားတွင် တည်ရှိသည်။ နဂရှိမကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းခြေသည် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေတို့သည် ယဆွတ်ရှိရိုပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးနေရာနှင့် ကျူးရှူးကျွန်းကို ခုရိုနိုဆဲတိုရေလက်ကြားက ပိုင်းခြားထားသည်။ ရေလက်ကြားသည် ၃၀၀ မီတာခန့် ကျယ်သည်။ ရေလက်ကြားကို &quot;ခုရိုနိုဆဲတို အိုးဟရှိတံတား&quot; ဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။
===ကပ်လျက်မြို့များ===
*[[ခဂိုရှိမမြို့]]
**[[အခုနဲမြို့၊ ခဂိုရှိမ|အခုနဲမြို့]]
===ရာသီဥတု===
နဂရှိမသည် စိုထိုင်းသည့် သမပိုင်းရာသီဥတု ရှိသည်။ နွေရာသီတွင် နွေးထွေးပြီး ဆောင်းရာသီတွင် အေးမြသည်။ ဆောင်းရာသီတွင် နှင်းသည် အနည်းငယ်ကျဆင်းတတ်၍ မကျဆင်းသည်လည်း ရှိသည်။ နဂရှိမ၏ နှစ်ပတ်လည် ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ၁၇.၁ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် ပျမ်းမျှမိုးရေချိန်သည် ၂၃၄၃ မီလီမီတာ ဖြစ်ပြီး စက်တင်ဘာလသည် အစိုစွတ်ဆုံးလ ဖြစ်သည်။ ဩဂုတ်လသည် ပျမ်းမျှအပူချိန်အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကာ ၂၆.၉ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်လည် ရှိသည်။ ဇန်နဝါရီလသည် အနိမ့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ပျမ်းမျှအပူချိန် ၇.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်လည် ရှိသည်။

===လူဦးရေဆိုင်ရာ===
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ နဂရှိမ၏ လူဦးရေမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

{{Historical populations
| 1940 | 15995
| 1950 | 22050
| 1960 | 21179
| 1970 | 15,929
| 1980 | 14,840
| 1990 | 13,801
| 2000 | 12,552
| 2010 | 11,105
| 2020 | 9,705
| align = none
| footnote = 
}}

==သမိုင်းကြောင်း==
နဂရှိမသည် မူလက ရှေးခေတ်ဟိဂေါ့ပြည်နယ်အတွင်း တည်ရှိခဲ့သည်။ ဆန်းဂိုခုခေတ်တွင် ကျွန်းသည် ရှိမဇု (Shimazu) ၏ လက်အောက်တွင် ရှိခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင် ကျွန်းသည် ဟိဂေါ့ပြည်နယ်မှ ဆဆွတ်မပြည်နယ်သို့ လွှဲပြောင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ အဲဒိုခေတ်ကာလတွင် ကျွန်းသည် ဆဆွတ်မအုပ်ချုပ်ရေးဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခေတ်သစ်မြို့ပြဒေစနစ်အောက်တွင် ဟိဂရှိနဂရှိမရွာနှင့် နိရှိနဂရှိမရွာတို့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည် ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဟိဂရှိနဂရှိမရွာကို မြို့အဖြစ် တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကာ အမည်ကို &quot;အဇုမ&quot; သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် နိရှိနဂရှိမရွာကိုလည်း မြို့သို့ အဆင့်တိုးမြှင့်ကာ အမည်ကို &quot;နဂရှိမအိ&quot; သို့ ပြေင်းလဲခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် နဂရှိမမြို့နှင့် အဇုမမြို့တို့ကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။

==စီးပွားရေး==
နဂရှိမမြို့သည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို အခြေခံထားသည်။ နဂရှိမမြို့မှ ကန်စွန်းဥ၊ ရှောချူးနှင့် အမြီးဝါငါး (yellowtail) များ ထွက်ရှိသည်။

==ပညာရေး==
နဂရှိမတွင် အစိုးရမူလတန်းကျောင်း ၉ ခုနှင့် အလယ်တန်းကျောင်း ၅ ခု ရှိသည်။ အထက်တန်းကျောင်း မရှိပေ။

==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
*ဂယောနင်းဒခဲ (ခရီးသွားတောင်) သည် အမခုဆမြို့နှင့် နဂရှိမမြို့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းငယ်အချို့ကို ကြည့်ရှုခံစားနိုင်သည့် နေရာဖြစ်သည်။
*&quot;ဟိုတယ် နဂရှိမ&quot; တွင် ရေပူစမ်း (အွန်းဆန်း) စင်တာ ရှိသည်။
*ဂျောမွန်းခေတ်ကာလသင်္ချိုင်းမြေတစ်ခုလည်း ရှိပြီး နှစ်ပတ်လည် ပွဲတော်များကို ကျင်းပကြသည်။

==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ပြင်ပလင့်များ==
*{{Commons category-inline}}
*[http://www.town.nagashima.lg.jp/ Nagashima official website] {{in lang|ja}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>huskwg5uh6kogryk28f1mzu0n2oim9u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060190</id>
      <parentid>1060189</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T06:39:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် */</comment>
      <origin>1060190</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8771" sha1="hjsbucatnt5uqucqo90x2858uq05xkg" xml:space="preserve">
'''နဂရှိမမြို့''' (長島町, နဂရှိမချော) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခဂိုရှိမခရိုင်]]၊ [[အိဇုမိဒေသ၊ ခဂိုရှိမ|အိဇုမိဒေသ]]ရှိ မြို့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေခန့်မှန်းလူဦးရေသည် ၉၆၁၈ ဦး ရှိသည်။ အိမ်ထောင်စု ၄၃၈၆ ခု ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၈၃ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ မြို့၏ စုစုပေါင်းဧရိယာမှာ ၁၁၆.၁၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄၄.၈၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
နဂရှိမမြို့သည် ခဂိုရှိမခရိုင်၏ အနောက်မြောက်စွန်းတွင် ရှိသည်။ နဂရှိမမြို့တွင် နဂရှိမကျွန်းတစ်ခုလုံးနှင့် မုရိအုရဂျိမ၊ အိခရရှိမနှင့် ရှိရှိဂျိမ စသည့်ကျွန်းများလည်း ပါဝင်သည်။ အမခုဆကျွန်းစု၏ တောင်ဘက်နားတွင် တည်ရှိသည်။ နဂရှိမကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းခြေသည် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေတို့သည် ယဆွတ်ရှိရိုပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးနေရာနှင့် ကျူးရှူးကျွန်းကို ခုရိုနိုဆဲတိုရေလက်ကြားက ပိုင်းခြားထားသည်။ ရေလက်ကြားသည် ၃၀၀ မီတာခန့် ကျယ်သည်။ ရေလက်ကြားကို &quot;ခုရိုနိုဆဲတို အိုးဟရှိတံတား&quot; ဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။
===ကပ်လျက်မြို့များ===
*[[ခဂိုရှိမမြို့]]
**[[အခုနဲမြို့၊ ခဂိုရှိမ|အခုနဲမြို့]]
===ရာသီဥတု===
နဂရှိမသည် စိုထိုင်းသည့် သမပိုင်းရာသီဥတု ရှိသည်။ နွေရာသီတွင် နွေးထွေးပြီး ဆောင်းရာသီတွင် အေးမြသည်။ ဆောင်းရာသီတွင် နှင်းသည် အနည်းငယ်ကျဆင်းတတ်၍ မကျဆင်းသည်လည်း ရှိသည်။ နဂရှိမ၏ နှစ်ပတ်လည် ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ၁၇.၁ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် ပျမ်းမျှမိုးရေချိန်သည် ၂၃၄၃ မီလီမီတာ ဖြစ်ပြီး စက်တင်ဘာလသည် အစိုစွတ်ဆုံးလ ဖြစ်သည်။ ဩဂုတ်လသည် ပျမ်းမျှအပူချိန်အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကာ ၂၆.၉ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်လည် ရှိသည်။ ဇန်နဝါရီလသည် အနိမ့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ပျမ်းမျှအပူချိန် ၇.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်လည် ရှိသည်။

===လူဦးရေဆိုင်ရာ===
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ နဂရှိမ၏ လူဦးရေမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

{{Historical populations
| 1940 | 15995
| 1950 | 22050
| 1960 | 21179
| 1970 | 15,929
| 1980 | 14,840
| 1990 | 13,801
| 2000 | 12,552
| 2010 | 11,105
| 2020 | 9,705
| align = none
| footnote = 
}}

==သမိုင်းကြောင်း==
နဂရှိမသည် မူလက ရှေးခေတ်ဟိဂေါ့ပြည်နယ်အတွင်း တည်ရှိခဲ့သည်။ ဆန်းဂိုခုခေတ်တွင် ကျွန်းသည် ရှိမဇု (Shimazu) ၏ လက်အောက်တွင် ရှိခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင် ကျွန်းသည် ဟိဂေါ့ပြည်နယ်မှ ဆဆွတ်မပြည်နယ်သို့ လွှဲပြောင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ အဲဒိုခေတ်ကာလတွင် ကျွန်းသည် ဆဆွတ်မအုပ်ချုပ်ရေးဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခေတ်သစ်မြို့ပြဒေစနစ်အောက်တွင် ဟိဂရှိနဂရှိမရွာနှင့် နိရှိနဂရှိမရွာတို့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည် ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဟိဂရှိနဂရှိမရွာကို မြို့အဖြစ် တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကာ အမည်ကို &quot;အဇုမ&quot; သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် နိရှိနဂရှိမရွာကိုလည်း မြို့သို့ အဆင့်တိုးမြှင့်ကာ အမည်ကို &quot;နဂရှိမအိ&quot; သို့ ပြေင်းလဲခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် နဂရှိမမြို့နှင့် အဇုမမြို့တို့ကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။

==စီးပွားရေး==
နဂရှိမမြို့သည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို အခြေခံထားသည်။ နဂရှိမမြို့မှ ကန်စွန်းဥ၊ ရှောချူးနှင့် အမြီးဝါငါး (yellowtail) များ ထွက်ရှိသည်။

==ပညာရေး==
နဂရှိမတွင် အစိုးရမူလတန်းကျောင်း ၉ ခုနှင့် အလယ်တန်းကျောင်း ၅ ခု ရှိသည်။ အထက်တန်းကျောင်း မရှိပေ။

==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
*ဂယောနင်းဒခဲ (ခရီးသွားတောင်) သည် အမခုဆမြို့နှင့် နဂရှိမမြို့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းငယ်အချို့ကို ကြည့်ရှုခံစားနိုင်သည့် နေရာဖြစ်သည်။
*&quot;ဟိုတယ် နဂရှိမ&quot; တွင် ရေပူစမ်း (အွန်းဆန်း) စင်တာ ရှိသည်။
*ဂျောမွန်းခေတ်ကာလသင်္ချိုင်းမြေတစ်ခုလည်း ရှိပြီး နှစ်ပတ်လည် ပွဲတော်များကို ကျင်းပကြသည်။

==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[နဂရှိမကျွန်း၊ ခဂိုရှိမ]]

==ပြင်ပလင့်များ==
*{{Commons category-inline}}
*[http://www.town.nagashima.lg.jp/ Nagashima official website] {{in lang|ja}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>hjsbucatnt5uqucqo90x2858uq05xkg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060191</id>
      <parentid>1060190</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T06:42:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1060191</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11776" sha1="pxrr0wqwzevun52mz3v9483zun3q6l7" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = နဂရှိမမြို့
| official_name = 
| native_name = {{nobold|長島町}}
| native_name_lang = ja
| type = [[Towns of Japan|Town]]
| other_name = 
| image = Nagashima Town Office Takanosu Branch.JPG
| caption = နဂရှိမမြို့တော်ခန်းမ
| image_flag = Flag of Nagashima, Kagoshima.svg
| image_seal = Emblem of Nagashima, Kagoshima.svg
| image_map= {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=8}}
| image_map1 = Nagashima in Kagoshima Prefecture Ja.svg
| map_caption = Location of Nagashima in Kagoshima Prefecture
| pushpin_map = Japan
| pushpin_caption = ဂျပန်နိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
| coordinates = {{coord|32|11|57|N|130|10|37|E|region:JP|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = Japan
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kyushu]]
| subdivision_type2 = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| subdivision_name2 = [[Kagoshima Prefecture|Kagoshima]]
| subdivision_type3 = [[Districts of Japan|District]]
| subdivision_name3 = [[Izumi District, Kagoshima|Izumi]]
| leader_title = Mayor
| leader_name = 
| leader_title1 = Vice Mayor
| leader_name1 = 
| unit_pref = Metric
| area_total_km2 = 116.19
| population_total = 9,618
| population_as_of = January 31, 2024
| population_density_km2 = auto
| time_zone1 = [[Japan Standard Time|JST]]
| utc_offset1 = +09:00
| postal_code_type = 
| postal_code = 
| custom_label_sec1 = City hall address
| custom_data_sec1 = 1875 Takanosu, Nagashima-cho, Izumi-gun, Kagoshima-ken 899-1498
| website = {{Official website|1=http://www.town.nagashima.lg.jp/}}
| module = {{Infobox region symbols
 | embedded=yes
 | tree = [[Camellia japonica]]
 | flower = [[Narcissus (plant)|Narcissus]]
 | bird =
 | flowering_tree = 
 | butterfly = 
 | fish =
 | other_symbols =
}}
}}
[[file:黒之瀬戸大橋 20150922 - panoramio.jpg|thumb|right|270px|ခုရိုနိုဆဲတိုတံတား]]
[[File:Nagashima Takeshima bridge.JPG|thumb|right|270px|တခဲရှိမတံတား]]

'''နဂရှိမမြို့''' (長島町, နဂရှိမချော) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခဂိုရှိမခရိုင်]]၊ [[အိဇုမိဒေသ၊ ခဂိုရှိမ|အိဇုမိဒေသ]]ရှိ မြို့တစ်ခု ဖြစ်သည်&lt;ref&gt;{{Cite web |title=長島町 |url=https://www.kagoshima-iju.jp/introduce/nagashima/ |access-date=2022-10-22 |language=ja}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-06-09 |title=【鹿児島県長島町】素直・真面目・謙虚な姿勢で生き、まちの財産を継承していく／山上農園 山上博樹さん |url=https://www.reallocal.jp/98455 |access-date=2022-10-22 |website=reallocal｜移住やローカルまちづくりに興味がある人のためのサイト |language=ja}}&lt;/ref&gt; ။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေခန့်မှန်းလူဦးရေသည် ၉၆၁၈ ဦး ရှိသည်။ အိမ်ထောင်စု ၄၃၈၆ ခု ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၈၃ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ မြို့၏ စုစုပေါင်းဧရိယာမှာ ၁၁၆.၁၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄၄.၈၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Nagashima-hp&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.town.nagashima.lg.jp/wp-content/uploads/2024/02/06020200.pdfl|title= Nagashima town official statistics|location= Japan|language= ja}}&lt;/ref&gt;

==ပထဝီသွင်ပြင်==
နဂရှိမမြို့သည် ခဂိုရှိမခရိုင်၏ အနောက်မြောက်စွန်းတွင် ရှိသည်။ နဂရှိမမြို့တွင် နဂရှိမကျွန်းတစ်ခုလုံးနှင့် မုရိအုရဂျိမ၊ အိခရရှိမနှင့် ရှိရှိဂျိမ စသည့်ကျွန်းများလည်း ပါဝင်သည်။ အမခုဆကျွန်းစု၏ တောင်ဘက်နားတွင် တည်ရှိသည်။ နဂရှိမကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းခြေသည် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေတို့သည် ယဆွတ်ရှိရိုပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးနေရာနှင့် ကျူးရှူးကျွန်းကို ခုရိုနိုဆဲတိုရေလက်ကြားက ပိုင်းခြားထားသည်။ ရေလက်ကြားသည် ၃၀၀ မီတာခန့် ကျယ်သည်။ ရေလက်ကြားကို &quot;ခုရိုနိုဆဲတို အိုးဟရှိတံတား&quot; ဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။

===ကပ်လျက်မြို့များ===
*[[ခဂိုရှိမမြို့]]
**[[အခုနဲမြို့၊ ခဂိုရှိမ|အခုနဲမြို့]]

===ရာသီဥတု===
နဂရှိမသည် စိုထိုင်းသည့် သမပိုင်းရာသီဥတု ရှိသည်။ နွေရာသီတွင် နွေးထွေးပြီး ဆောင်းရာသီတွင် အေးမြသည်။ ဆောင်းရာသီတွင် နှင်းသည် အနည်းငယ်ကျဆင်းတတ်၍ မကျဆင်းသည်လည်း ရှိသည်။ နဂရှိမ၏ နှစ်ပတ်လည် ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ၁၇.၁ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် ပျမ်းမျှမိုးရေချိန်သည် ၂၃၄၃ မီလီမီတာ ဖြစ်ပြီး စက်တင်ဘာလသည် အစိုစွတ်ဆုံးလ ဖြစ်သည်။ ဩဂုတ်လသည် ပျမ်းမျှအပူချိန်အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကာ ၂၆.၉ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်လည် ရှိသည်။ ဇန်နဝါရီလသည် အနိမ့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ပျမ်းမျှအပူချိန် ၇.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်လည် ရှိသည်။&lt;ref&gt;[https://en.climate-data.org/asia/japan/kagoshima-prefecture/nagashima-986119/  Nagashima climate: Average Temperature, weather by month]&lt;/ref&gt;

===လူဦးရေဆိုင်ရာ===
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ နဂရှိမ၏ လူဦးရေမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

{{Historical populations
| 1940 | 15995
| 1950 | 22050
| 1960 | 21179
| 1970 | 15,929
| 1980 | 14,840
| 1990 | 13,801
| 2000 | 12,552
| 2010 | 11,105
| 2020 | 9,705
| align = none
| footnote = 
}}

==သမိုင်းကြောင်း==
နဂရှိမသည် မူလက ရှေးခေတ်ဟိဂေါ့ပြည်နယ်အတွင်း တည်ရှိခဲ့သည်။ ဆန်းဂိုခုခေတ်တွင် ကျွန်းသည် ရှိမဇု (Shimazu) ၏ လက်အောက်တွင် ရှိခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင် ကျွန်းသည် ဟိဂေါ့ပြည်နယ်မှ ဆဆွတ်မပြည်နယ်သို့ လွှဲပြောင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ အဲဒိုခေတ်ကာလတွင် ကျွန်းသည် ဆဆွတ်မအုပ်ချုပ်ရေးဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခေတ်သစ်မြို့ပြဒေစနစ်အောက်တွင် ဟိဂရှိနဂရှိမရွာနှင့် နိရှိနဂရှိမရွာတို့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည် ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဟိဂရှိနဂရှိမရွာကို မြို့အဖြစ် တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကာ အမည်ကို &quot;အဇုမ&quot; သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် နိရှိနဂရှိမရွာကိုလည်း မြို့သို့ အဆင့်တိုးမြှင့်ကာ အမည်ကို &quot;နဂရှိမအိ&quot; သို့ ပြေင်းလဲခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် နဂရှိမမြို့နှင့် အဇုမမြို့တို့ကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။

==စီးပွားရေး==
နဂရှိမမြို့သည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို အခြေခံထားသည်။ နဂရှိမမြို့မှ ကန်စွန်းဥ၊ ရှောချူးနှင့် အမြီးဝါငါး (yellowtail) များ ထွက်ရှိသည်။

==ပညာရေး==
နဂရှိမတွင် အစိုးရမူလတန်းကျောင်း ၉ ခုနှင့် အလယ်တန်းကျောင်း ၅ ခု ရှိသည်။ အထက်တန်းကျောင်း မရှိပေ။

==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
*ဂယောနင်းဒခဲ (ခရီးသွားတောင်) သည် အမခုဆမြို့နှင့် နဂရှိမမြို့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းငယ်အချို့ကို ကြည့်ရှုခံစားနိုင်သည့် နေရာဖြစ်သည်။
*&quot;ဟိုတယ် နဂရှိမ&quot; တွင် ရေပူစမ်း (အွန်းဆန်း) စင်တာ ရှိသည်။
*ဂျောမွန်းခေတ်ကာလသင်္ချိုင်းမြေတစ်ခုလည်း ရှိပြီး နှစ်ပတ်လည် ပွဲတော်များကို ကျင်းပကြသည်။

==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[နဂရှိမကျွန်း၊ ခဂိုရှိမ]]

==ပြင်ပလင့်များ==
*{{Commons category-inline}}
*[http://www.town.nagashima.lg.jp/ Nagashima official website] {{in lang|ja}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>pxrr0wqwzevun52mz3v9483zun3q6l7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060192</id>
      <parentid>1060191</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T06:42:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ မြို့များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1060192</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11874" sha1="3g0joarlfbqcybtz702seou3kq7ymqx" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = နဂရှိမမြို့
| official_name = 
| native_name = {{nobold|長島町}}
| native_name_lang = ja
| type = [[Towns of Japan|Town]]
| other_name = 
| image = Nagashima Town Office Takanosu Branch.JPG
| caption = နဂရှိမမြို့တော်ခန်းမ
| image_flag = Flag of Nagashima, Kagoshima.svg
| image_seal = Emblem of Nagashima, Kagoshima.svg
| image_map= {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=8}}
| image_map1 = Nagashima in Kagoshima Prefecture Ja.svg
| map_caption = Location of Nagashima in Kagoshima Prefecture
| pushpin_map = Japan
| pushpin_caption = ဂျပန်နိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
| coordinates = {{coord|32|11|57|N|130|10|37|E|region:JP|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = Japan
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kyushu]]
| subdivision_type2 = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| subdivision_name2 = [[Kagoshima Prefecture|Kagoshima]]
| subdivision_type3 = [[Districts of Japan|District]]
| subdivision_name3 = [[Izumi District, Kagoshima|Izumi]]
| leader_title = Mayor
| leader_name = 
| leader_title1 = Vice Mayor
| leader_name1 = 
| unit_pref = Metric
| area_total_km2 = 116.19
| population_total = 9,618
| population_as_of = January 31, 2024
| population_density_km2 = auto
| time_zone1 = [[Japan Standard Time|JST]]
| utc_offset1 = +09:00
| postal_code_type = 
| postal_code = 
| custom_label_sec1 = City hall address
| custom_data_sec1 = 1875 Takanosu, Nagashima-cho, Izumi-gun, Kagoshima-ken 899-1498
| website = {{Official website|1=http://www.town.nagashima.lg.jp/}}
| module = {{Infobox region symbols
 | embedded=yes
 | tree = [[Camellia japonica]]
 | flower = [[Narcissus (plant)|Narcissus]]
 | bird =
 | flowering_tree = 
 | butterfly = 
 | fish =
 | other_symbols =
}}
}}
[[file:黒之瀬戸大橋 20150922 - panoramio.jpg|thumb|right|270px|ခုရိုနိုဆဲတိုတံတား]]
[[File:Nagashima Takeshima bridge.JPG|thumb|right|270px|တခဲရှိမတံတား]]

'''နဂရှိမမြို့''' (長島町, နဂရှိမချော) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခဂိုရှိမခရိုင်]]၊ [[အိဇုမိဒေသ၊ ခဂိုရှိမ|အိဇုမိဒေသ]]ရှိ မြို့တစ်ခု ဖြစ်သည်&lt;ref&gt;{{Cite web |title=長島町 |url=https://www.kagoshima-iju.jp/introduce/nagashima/ |access-date=2022-10-22 |language=ja}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-06-09 |title=【鹿児島県長島町】素直・真面目・謙虚な姿勢で生き、まちの財産を継承していく／山上農園 山上博樹さん |url=https://www.reallocal.jp/98455 |access-date=2022-10-22 |website=reallocal｜移住やローカルまちづくりに興味がある人のためのサイト |language=ja}}&lt;/ref&gt; ။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေခန့်မှန်းလူဦးရေသည် ၉၆၁၈ ဦး ရှိသည်။ အိမ်ထောင်စု ၄၃၈၆ ခု ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၈၃ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ မြို့၏ စုစုပေါင်းဧရိယာမှာ ၁၁၆.၁၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄၄.၈၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Nagashima-hp&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.town.nagashima.lg.jp/wp-content/uploads/2024/02/06020200.pdfl|title= Nagashima town official statistics|location= Japan|language= ja}}&lt;/ref&gt;

==ပထဝီသွင်ပြင်==
နဂရှိမမြို့သည် ခဂိုရှိမခရိုင်၏ အနောက်မြောက်စွန်းတွင် ရှိသည်။ နဂရှိမမြို့တွင် နဂရှိမကျွန်းတစ်ခုလုံးနှင့် မုရိအုရဂျိမ၊ အိခရရှိမနှင့် ရှိရှိဂျိမ စသည့်ကျွန်းများလည်း ပါဝင်သည်။ အမခုဆကျွန်းစု၏ တောင်ဘက်နားတွင် တည်ရှိသည်။ နဂရှိမကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းခြေသည် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေတို့သည် ယဆွတ်ရှိရိုပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးနေရာနှင့် ကျူးရှူးကျွန်းကို ခုရိုနိုဆဲတိုရေလက်ကြားက ပိုင်းခြားထားသည်။ ရေလက်ကြားသည် ၃၀၀ မီတာခန့် ကျယ်သည်။ ရေလက်ကြားကို &quot;ခုရိုနိုဆဲတို အိုးဟရှိတံတား&quot; ဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။

===ကပ်လျက်မြို့များ===
*[[ခဂိုရှိမမြို့]]
**[[အခုနဲမြို့၊ ခဂိုရှိမ|အခုနဲမြို့]]

===ရာသီဥတု===
နဂရှိမသည် စိုထိုင်းသည့် သမပိုင်းရာသီဥတု ရှိသည်။ နွေရာသီတွင် နွေးထွေးပြီး ဆောင်းရာသီတွင် အေးမြသည်။ ဆောင်းရာသီတွင် နှင်းသည် အနည်းငယ်ကျဆင်းတတ်၍ မကျဆင်းသည်လည်း ရှိသည်။ နဂရှိမ၏ နှစ်ပတ်လည် ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ၁၇.၁ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် ပျမ်းမျှမိုးရေချိန်သည် ၂၃၄၃ မီလီမီတာ ဖြစ်ပြီး စက်တင်ဘာလသည် အစိုစွတ်ဆုံးလ ဖြစ်သည်။ ဩဂုတ်လသည် ပျမ်းမျှအပူချိန်အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကာ ၂၆.၉ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်လည် ရှိသည်။ ဇန်နဝါရီလသည် အနိမ့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ပျမ်းမျှအပူချိန် ၇.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်လည် ရှိသည်။&lt;ref&gt;[https://en.climate-data.org/asia/japan/kagoshima-prefecture/nagashima-986119/  Nagashima climate: Average Temperature, weather by month]&lt;/ref&gt;

===လူဦးရေဆိုင်ရာ===
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ နဂရှိမ၏ လူဦးရေမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

{{Historical populations
| 1940 | 15995
| 1950 | 22050
| 1960 | 21179
| 1970 | 15,929
| 1980 | 14,840
| 1990 | 13,801
| 2000 | 12,552
| 2010 | 11,105
| 2020 | 9,705
| align = none
| footnote = 
}}

==သမိုင်းကြောင်း==
နဂရှိမသည် မူလက ရှေးခေတ်ဟိဂေါ့ပြည်နယ်အတွင်း တည်ရှိခဲ့သည်။ ဆန်းဂိုခုခေတ်တွင် ကျွန်းသည် ရှိမဇု (Shimazu) ၏ လက်အောက်တွင် ရှိခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင် ကျွန်းသည် ဟိဂေါ့ပြည်နယ်မှ ဆဆွတ်မပြည်နယ်သို့ လွှဲပြောင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ အဲဒိုခေတ်ကာလတွင် ကျွန်းသည် ဆဆွတ်မအုပ်ချုပ်ရေးဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခေတ်သစ်မြို့ပြဒေစနစ်အောက်တွင် ဟိဂရှိနဂရှိမရွာနှင့် နိရှိနဂရှိမရွာတို့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည် ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဟိဂရှိနဂရှိမရွာကို မြို့အဖြစ် တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကာ အမည်ကို &quot;အဇုမ&quot; သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် နိရှိနဂရှိမရွာကိုလည်း မြို့သို့ အဆင့်တိုးမြှင့်ကာ အမည်ကို &quot;နဂရှိမအိ&quot; သို့ ပြေင်းလဲခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် နဂရှိမမြို့နှင့် အဇုမမြို့တို့ကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။

==စီးပွားရေး==
နဂရှိမမြို့သည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို အခြေခံထားသည်။ နဂရှိမမြို့မှ ကန်စွန်းဥ၊ ရှောချူးနှင့် အမြီးဝါငါး (yellowtail) များ ထွက်ရှိသည်။

==ပညာရေး==
နဂရှိမတွင် အစိုးရမူလတန်းကျောင်း ၉ ခုနှင့် အလယ်တန်းကျောင်း ၅ ခု ရှိသည်။ အထက်တန်းကျောင်း မရှိပေ။

==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
*ဂယောနင်းဒခဲ (ခရီးသွားတောင်) သည် အမခုဆမြို့နှင့် နဂရှိမမြို့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းငယ်အချို့ကို ကြည့်ရှုခံစားနိုင်သည့် နေရာဖြစ်သည်။
*&quot;ဟိုတယ် နဂရှိမ&quot; တွင် ရေပူစမ်း (အွန်းဆန်း) စင်တာ ရှိသည်။
*ဂျောမွန်းခေတ်ကာလသင်္ချိုင်းမြေတစ်ခုလည်း ရှိပြီး နှစ်ပတ်လည် ပွဲတော်များကို ကျင်းပကြသည်။

==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[နဂရှိမကျွန်း၊ ခဂိုရှိမ]]

==ပြင်ပလင့်များ==
*{{Commons category-inline}}
*[http://www.town.nagashima.lg.jp/ Nagashima official website] {{in lang|ja}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ မြို့များ]]</text>
      <sha1>3g0joarlfbqcybtz702seou3kq7ymqx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060193</id>
      <parentid>1060192</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T06:43:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြို့များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1060193</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11965" sha1="f91k14zi0qfoofr7fq5yduxc18la8rx" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = နဂရှိမမြို့
| official_name = 
| native_name = {{nobold|長島町}}
| native_name_lang = ja
| type = [[Towns of Japan|Town]]
| other_name = 
| image = Nagashima Town Office Takanosu Branch.JPG
| caption = နဂရှိမမြို့တော်ခန်းမ
| image_flag = Flag of Nagashima, Kagoshima.svg
| image_seal = Emblem of Nagashima, Kagoshima.svg
| image_map= {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=8}}
| image_map1 = Nagashima in Kagoshima Prefecture Ja.svg
| map_caption = Location of Nagashima in Kagoshima Prefecture
| pushpin_map = Japan
| pushpin_caption = ဂျပန်နိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
| coordinates = {{coord|32|11|57|N|130|10|37|E|region:JP|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = Japan
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kyushu]]
| subdivision_type2 = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| subdivision_name2 = [[Kagoshima Prefecture|Kagoshima]]
| subdivision_type3 = [[Districts of Japan|District]]
| subdivision_name3 = [[Izumi District, Kagoshima|Izumi]]
| leader_title = Mayor
| leader_name = 
| leader_title1 = Vice Mayor
| leader_name1 = 
| unit_pref = Metric
| area_total_km2 = 116.19
| population_total = 9,618
| population_as_of = January 31, 2024
| population_density_km2 = auto
| time_zone1 = [[Japan Standard Time|JST]]
| utc_offset1 = +09:00
| postal_code_type = 
| postal_code = 
| custom_label_sec1 = City hall address
| custom_data_sec1 = 1875 Takanosu, Nagashima-cho, Izumi-gun, Kagoshima-ken 899-1498
| website = {{Official website|1=http://www.town.nagashima.lg.jp/}}
| module = {{Infobox region symbols
 | embedded=yes
 | tree = [[Camellia japonica]]
 | flower = [[Narcissus (plant)|Narcissus]]
 | bird =
 | flowering_tree = 
 | butterfly = 
 | fish =
 | other_symbols =
}}
}}
[[file:黒之瀬戸大橋 20150922 - panoramio.jpg|thumb|right|270px|ခုရိုနိုဆဲတိုတံတား]]
[[File:Nagashima Takeshima bridge.JPG|thumb|right|270px|တခဲရှိမတံတား]]

'''နဂရှိမမြို့''' (長島町, နဂရှိမချော) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခဂိုရှိမခရိုင်]]၊ [[အိဇုမိဒေသ၊ ခဂိုရှိမ|အိဇုမိဒေသ]]ရှိ မြို့တစ်ခု ဖြစ်သည်&lt;ref&gt;{{Cite web |title=長島町 |url=https://www.kagoshima-iju.jp/introduce/nagashima/ |access-date=2022-10-22 |language=ja}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-06-09 |title=【鹿児島県長島町】素直・真面目・謙虚な姿勢で生き、まちの財産を継承していく／山上農園 山上博樹さん |url=https://www.reallocal.jp/98455 |access-date=2022-10-22 |website=reallocal｜移住やローカルまちづくりに興味がある人のためのサイト |language=ja}}&lt;/ref&gt; ။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေခန့်မှန်းလူဦးရေသည် ၉၆၁၈ ဦး ရှိသည်။ အိမ်ထောင်စု ၄၃၈၆ ခု ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၈၃ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ မြို့၏ စုစုပေါင်းဧရိယာမှာ ၁၁၆.၁၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄၄.၈၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Nagashima-hp&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.town.nagashima.lg.jp/wp-content/uploads/2024/02/06020200.pdfl|title= Nagashima town official statistics|location= Japan|language= ja}}&lt;/ref&gt;

==ပထဝီသွင်ပြင်==
နဂရှိမမြို့သည် ခဂိုရှိမခရိုင်၏ အနောက်မြောက်စွန်းတွင် ရှိသည်။ နဂရှိမမြို့တွင် နဂရှိမကျွန်းတစ်ခုလုံးနှင့် မုရိအုရဂျိမ၊ အိခရရှိမနှင့် ရှိရှိဂျိမ စသည့်ကျွန်းများလည်း ပါဝင်သည်။ အမခုဆကျွန်းစု၏ တောင်ဘက်နားတွင် တည်ရှိသည်။ နဂရှိမကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းခြေသည် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေတို့သည် ယဆွတ်ရှိရိုပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးနေရာနှင့် ကျူးရှူးကျွန်းကို ခုရိုနိုဆဲတိုရေလက်ကြားက ပိုင်းခြားထားသည်။ ရေလက်ကြားသည် ၃၀၀ မီတာခန့် ကျယ်သည်။ ရေလက်ကြားကို &quot;ခုရိုနိုဆဲတို အိုးဟရှိတံတား&quot; ဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။

===ကပ်လျက်မြို့များ===
*[[ခဂိုရှိမမြို့]]
**[[အခုနဲမြို့၊ ခဂိုရှိမ|အခုနဲမြို့]]

===ရာသီဥတု===
နဂရှိမသည် စိုထိုင်းသည့် သမပိုင်းရာသီဥတု ရှိသည်။ နွေရာသီတွင် နွေးထွေးပြီး ဆောင်းရာသီတွင် အေးမြသည်။ ဆောင်းရာသီတွင် နှင်းသည် အနည်းငယ်ကျဆင်းတတ်၍ မကျဆင်းသည်လည်း ရှိသည်။ နဂရှိမ၏ နှစ်ပတ်လည် ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ၁၇.၁ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် ပျမ်းမျှမိုးရေချိန်သည် ၂၃၄၃ မီလီမီတာ ဖြစ်ပြီး စက်တင်ဘာလသည် အစိုစွတ်ဆုံးလ ဖြစ်သည်။ ဩဂုတ်လသည် ပျမ်းမျှအပူချိန်အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကာ ၂၆.၉ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်လည် ရှိသည်။ ဇန်နဝါရီလသည် အနိမ့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ပျမ်းမျှအပူချိန် ၇.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်လည် ရှိသည်။&lt;ref&gt;[https://en.climate-data.org/asia/japan/kagoshima-prefecture/nagashima-986119/  Nagashima climate: Average Temperature, weather by month]&lt;/ref&gt;

===လူဦးရေဆိုင်ရာ===
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ နဂရှိမ၏ လူဦးရေမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

{{Historical populations
| 1940 | 15995
| 1950 | 22050
| 1960 | 21179
| 1970 | 15,929
| 1980 | 14,840
| 1990 | 13,801
| 2000 | 12,552
| 2010 | 11,105
| 2020 | 9,705
| align = none
| footnote = 
}}

==သမိုင်းကြောင်း==
နဂရှိမသည် မူလက ရှေးခေတ်ဟိဂေါ့ပြည်နယ်အတွင်း တည်ရှိခဲ့သည်။ ဆန်းဂိုခုခေတ်တွင် ကျွန်းသည် ရှိမဇု (Shimazu) ၏ လက်အောက်တွင် ရှိခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင် ကျွန်းသည် ဟိဂေါ့ပြည်နယ်မှ ဆဆွတ်မပြည်နယ်သို့ လွှဲပြောင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ အဲဒိုခေတ်ကာလတွင် ကျွန်းသည် ဆဆွတ်မအုပ်ချုပ်ရေးဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခေတ်သစ်မြို့ပြဒေစနစ်အောက်တွင် ဟိဂရှိနဂရှိမရွာနှင့် နိရှိနဂရှိမရွာတို့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည် ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဟိဂရှိနဂရှိမရွာကို မြို့အဖြစ် တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကာ အမည်ကို &quot;အဇုမ&quot; သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် နိရှိနဂရှိမရွာကိုလည်း မြို့သို့ အဆင့်တိုးမြှင့်ကာ အမည်ကို &quot;နဂရှိမအိ&quot; သို့ ပြေင်းလဲခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် နဂရှိမမြို့နှင့် အဇုမမြို့တို့ကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။

==စီးပွားရေး==
နဂရှိမမြို့သည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို အခြေခံထားသည်။ နဂရှိမမြို့မှ ကန်စွန်းဥ၊ ရှောချူးနှင့် အမြီးဝါငါး (yellowtail) များ ထွက်ရှိသည်။

==ပညာရေး==
နဂရှိမတွင် အစိုးရမူလတန်းကျောင်း ၉ ခုနှင့် အလယ်တန်းကျောင်း ၅ ခု ရှိသည်။ အထက်တန်းကျောင်း မရှိပေ။

==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
*ဂယောနင်းဒခဲ (ခရီးသွားတောင်) သည် အမခုဆမြို့နှင့် နဂရှိမမြို့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းငယ်အချို့ကို ကြည့်ရှုခံစားနိုင်သည့် နေရာဖြစ်သည်။
*&quot;ဟိုတယ် နဂရှိမ&quot; တွင် ရေပူစမ်း (အွန်းဆန်း) စင်တာ ရှိသည်။
*ဂျောမွန်းခေတ်ကာလသင်္ချိုင်းမြေတစ်ခုလည်း ရှိပြီး နှစ်ပတ်လည် ပွဲတော်များကို ကျင်းပကြသည်။

==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[နဂရှိမကျွန်း၊ ခဂိုရှိမ]]

==ပြင်ပလင့်များ==
*{{Commons category-inline}}
*[http://www.town.nagashima.lg.jp/ Nagashima official website] {{in lang|ja}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ မြို့များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြို့များ]]</text>
      <sha1>f91k14zi0qfoofr7fq5yduxc18la8rx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060195</id>
      <parentid>1060193</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T06:51:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* သမိုင်းကြောင်း */</comment>
      <origin>1060195</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11968" sha1="01oyh38l89ztai54gwhma7vkhir2otn" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = နဂရှိမမြို့
| official_name = 
| native_name = {{nobold|長島町}}
| native_name_lang = ja
| type = [[Towns of Japan|Town]]
| other_name = 
| image = Nagashima Town Office Takanosu Branch.JPG
| caption = နဂရှိမမြို့တော်ခန်းမ
| image_flag = Flag of Nagashima, Kagoshima.svg
| image_seal = Emblem of Nagashima, Kagoshima.svg
| image_map= {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=8}}
| image_map1 = Nagashima in Kagoshima Prefecture Ja.svg
| map_caption = Location of Nagashima in Kagoshima Prefecture
| pushpin_map = Japan
| pushpin_caption = ဂျပန်နိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
| coordinates = {{coord|32|11|57|N|130|10|37|E|region:JP|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = Japan
| subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]]
| subdivision_name1 = [[Kyushu]]
| subdivision_type2 = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
| subdivision_name2 = [[Kagoshima Prefecture|Kagoshima]]
| subdivision_type3 = [[Districts of Japan|District]]
| subdivision_name3 = [[Izumi District, Kagoshima|Izumi]]
| leader_title = Mayor
| leader_name = 
| leader_title1 = Vice Mayor
| leader_name1 = 
| unit_pref = Metric
| area_total_km2 = 116.19
| population_total = 9,618
| population_as_of = January 31, 2024
| population_density_km2 = auto
| time_zone1 = [[Japan Standard Time|JST]]
| utc_offset1 = +09:00
| postal_code_type = 
| postal_code = 
| custom_label_sec1 = City hall address
| custom_data_sec1 = 1875 Takanosu, Nagashima-cho, Izumi-gun, Kagoshima-ken 899-1498
| website = {{Official website|1=http://www.town.nagashima.lg.jp/}}
| module = {{Infobox region symbols
 | embedded=yes
 | tree = [[Camellia japonica]]
 | flower = [[Narcissus (plant)|Narcissus]]
 | bird =
 | flowering_tree = 
 | butterfly = 
 | fish =
 | other_symbols =
}}
}}
[[file:黒之瀬戸大橋 20150922 - panoramio.jpg|thumb|right|270px|ခုရိုနိုဆဲတိုတံတား]]
[[File:Nagashima Takeshima bridge.JPG|thumb|right|270px|တခဲရှိမတံတား]]

'''နဂရှိမမြို့''' (長島町, နဂရှိမချော) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခဂိုရှိမခရိုင်]]၊ [[အိဇုမိဒေသ၊ ခဂိုရှိမ|အိဇုမိဒေသ]]ရှိ မြို့တစ်ခု ဖြစ်သည်&lt;ref&gt;{{Cite web |title=長島町 |url=https://www.kagoshima-iju.jp/introduce/nagashima/ |access-date=2022-10-22 |language=ja}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-06-09 |title=【鹿児島県長島町】素直・真面目・謙虚な姿勢で生き、まちの財産を継承していく／山上農園 山上博樹さん |url=https://www.reallocal.jp/98455 |access-date=2022-10-22 |website=reallocal｜移住やローカルまちづくりに興味がある人のためのサイト |language=ja}}&lt;/ref&gt; ။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေခန့်မှန်းလူဦးရေသည် ၉၆၁၈ ဦး ရှိသည်။ အိမ်ထောင်စု ၄၃၈၆ ခု ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၈၃ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ မြို့၏ စုစုပေါင်းဧရိယာမှာ ၁၁၆.၁၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄၄.၈၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Nagashima-hp&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.town.nagashima.lg.jp/wp-content/uploads/2024/02/06020200.pdfl|title= Nagashima town official statistics|location= Japan|language= ja}}&lt;/ref&gt;

==ပထဝီသွင်ပြင်==
နဂရှိမမြို့သည် ခဂိုရှိမခရိုင်၏ အနောက်မြောက်စွန်းတွင် ရှိသည်။ နဂရှိမမြို့တွင် နဂရှိမကျွန်းတစ်ခုလုံးနှင့် မုရိအုရဂျိမ၊ အိခရရှိမနှင့် ရှိရှိဂျိမ စသည့်ကျွန်းများလည်း ပါဝင်သည်။ အမခုဆကျွန်းစု၏ တောင်ဘက်နားတွင် တည်ရှိသည်။ နဂရှိမကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းခြေသည် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေတို့သည် ယဆွတ်ရှိရိုပင်လယ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးနေရာနှင့် ကျူးရှူးကျွန်းကို ခုရိုနိုဆဲတိုရေလက်ကြားက ပိုင်းခြားထားသည်။ ရေလက်ကြားသည် ၃၀၀ မီတာခန့် ကျယ်သည်။ ရေလက်ကြားကို &quot;ခုရိုနိုဆဲတို အိုးဟရှိတံတား&quot; ဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။

===ကပ်လျက်မြို့များ===
*[[ခဂိုရှိမမြို့]]
**[[အခုနဲမြို့၊ ခဂိုရှိမ|အခုနဲမြို့]]

===ရာသီဥတု===
နဂရှိမသည် စိုထိုင်းသည့် သမပိုင်းရာသီဥတု ရှိသည်။ နွေရာသီတွင် နွေးထွေးပြီး ဆောင်းရာသီတွင် အေးမြသည်။ ဆောင်းရာသီတွင် နှင်းသည် အနည်းငယ်ကျဆင်းတတ်၍ မကျဆင်းသည်လည်း ရှိသည်။ နဂရှိမ၏ နှစ်ပတ်လည် ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ၁၇.၁ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် ပျမ်းမျှမိုးရေချိန်သည် ၂၃၄၃ မီလီမီတာ ဖြစ်ပြီး စက်တင်ဘာလသည် အစိုစွတ်ဆုံးလ ဖြစ်သည်။ ဩဂုတ်လသည် ပျမ်းမျှအပူချိန်အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကာ ၂၆.၉ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်လည် ရှိသည်။ ဇန်နဝါရီလသည် အနိမ့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ပျမ်းမျှအပူချိန် ၇.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်လည် ရှိသည်။&lt;ref&gt;[https://en.climate-data.org/asia/japan/kagoshima-prefecture/nagashima-986119/  Nagashima climate: Average Temperature, weather by month]&lt;/ref&gt;

===လူဦးရေဆိုင်ရာ===
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေစာရင်းအရ နဂရှိမ၏ လူဦးရေမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

{{Historical populations
| 1940 | 15995
| 1950 | 22050
| 1960 | 21179
| 1970 | 15,929
| 1980 | 14,840
| 1990 | 13,801
| 2000 | 12,552
| 2010 | 11,105
| 2020 | 9,705
| align = none
| footnote = 
}}

==သမိုင်းကြောင်း==
နဂရှိမသည် မူလက ရှေးခေတ်ဟိဂေါ့ပြည်နယ်အတွင်း တည်ရှိခဲ့သည်။ ဆန်းဂိုခုခေတ်တွင် ကျွန်းသည် ရှိမဇု (Shimazu) ၏ လက်အောက်တွင် ရှိခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင် ကျွန်းသည် ဟိဂေါ့ပြည်နယ်မှ ဆဆွတ်မပြည်နယ်သို့ လွှဲပြောင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ အဲဒိုခေတ်ကာလတွင် ကျွန်းသည် ဆဆွတ်မအုပ်ချုပ်ရေးဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခေတ်သစ်မြို့ပြဒေစနစ်အောက်တွင် ဟိဂရှိနဂရှိမရွာနှင့် နိရှိနဂရှိမရွာတို့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည် ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဟိဂရှိနဂရှိမရွာကို မြို့အဖြစ် တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကာ အမည်ကို &quot;အဇုမ&quot; သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် နိရှိနဂရှိမရွာကိုလည်း မြို့သို့ အဆင့်တိုးမြှင့်ကာ အမည်ကို &quot;နဂရှိမအိ&quot; သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် နဂရှိမမြို့နှင့် အဇုမမြို့တို့ကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။

==စီးပွားရေး==
နဂရှိမမြို့သည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို အခြေခံထားသည်။ နဂရှိမမြို့မှ ကန်စွန်းဥ၊ ရှောချူးနှင့် အမြီးဝါငါး (yellowtail) များ ထွက်ရှိသည်။

==ပညာရေး==
နဂရှိမတွင် အစိုးရမူလတန်းကျောင်း ၉ ခုနှင့် အလယ်တန်းကျောင်း ၅ ခု ရှိသည်။ အထက်တန်းကျောင်း မရှိပေ။

==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
*ဂယောနင်းဒခဲ (ခရီးသွားတောင်) သည် အမခုဆမြို့နှင့် နဂရှိမမြို့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းငယ်အချို့ကို ကြည့်ရှုခံစားနိုင်သည့် နေရာဖြစ်သည်။
*&quot;ဟိုတယ် နဂရှိမ&quot; တွင် ရေပူစမ်း (အွန်းဆန်း) စင်တာ ရှိသည်။
*ဂျောမွန်းခေတ်ကာလသင်္ချိုင်းမြေတစ်ခုလည်း ရှိပြီး နှစ်ပတ်လည် ပွဲတော်များကို ကျင်းပကြသည်။

==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[နဂရှိမကျွန်း၊ ခဂိုရှိမ]]

==ပြင်ပလင့်များ==
*{{Commons category-inline}}
*[http://www.town.nagashima.lg.jp/ Nagashima official website] {{in lang|ja}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ မြို့များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြို့များ]]</text>
      <sha1>01oyh38l89ztai54gwhma7vkhir2otn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) ထန်းတောကြီး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293385</id>
    <revision>
      <id>1060096</id>
      <timestamp>2026-10-25T14:11:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က (ခွဲ) ထန်းတောကြီး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်]]၊ ထန်းတောကြီးရွာ၊ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်|ထန်းတောကြီး...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060096</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="933" sha1="hda52pid5urfmw00dk8ref55a67ep5j" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) ထန်းတောကြီး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်]]၊ [[ထန်းတောကြီးရွာ၊ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်|ထန်းတောကြီးရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၂၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/paukkhaung-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]

{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>hda52pid5urfmw00dk8ref55a67ep5j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) ချောင်းကောင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293386</id>
    <revision>
      <id>1060097</id>
      <timestamp>2026-10-25T14:13:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က (ခွဲ) ချောင်းကောင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်]]၊ ချောင်းကောင်းရွာ၊ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်|ချောင်း...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060097</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1041" sha1="1tuyu8wmdyzlp6jv38rm24174l4usof" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) ချောင်းကောင်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်]]၊ [[ချောင်းကောင်းရွာ၊ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်|ချောင်းကောင်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၆၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/paukkhaung-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

{{coord|18.842706092211735| 95.40552762236446|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[ကဏ္ဍ:ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]

{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>1tuyu8wmdyzlp6jv38rm24174l4usof</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) တောင်လက်ကြီး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293387</id>
    <revision>
      <id>1060098</id>
      <timestamp>2026-10-25T14:16:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က (ခွဲ) တောင်လက်ကြီး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်]]၊ တောင်လက်ကြီးရွာ၊ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်|တောင်လက်က...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060098</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="942" sha1="s7dxta6ta8mw8p9fg3wzy80305165cv" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) တောင်လက်ကြီး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်]]၊ [[တောင်လက်ကြီးရွာ၊ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်|တောင်လက်ကြီးရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၀၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/paukkhaung-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]

{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>s7dxta6ta8mw8p9fg3wzy80305165cv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) ကော့မ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293388</id>
    <revision>
      <id>1060099</id>
      <timestamp>2026-10-25T14:17:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က (ခွဲ) ကော့မ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်]]၊ [[ကော့မရွာ၊ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်|ကော့မရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060099</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="969" sha1="jffln91ftsudlw1x2zwnjr8wlivhz48" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) ကော့မ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်]]၊ [[ကော့မရွာ၊ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်|ကော့မရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၂၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/paukkhaung-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

{{coord|19.040996587116304| 95.51362111071667|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[ကဏ္ဍ:ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]

{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>jffln91ftsudlw1x2zwnjr8wlivhz48</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) ကျွန်းတောကြီး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293389</id>
    <revision>
      <id>1060100</id>
      <timestamp>2026-10-25T14:19:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က (ခွဲ) ကျွန်းတောကြီး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်]]၊ ကျွန်းတောကြီးရွာ၊ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်|ကျွန်းတ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060100</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1036" sha1="kdsfim4w4s78pgtjegyqj5gs9gydian" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) ကျွန်းတောကြီး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်]]၊ [[ကျွန်းတောကြီးရွာ၊ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်|ကျွန်းတောကြီးရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၆၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/paukkhaung-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

{{coord|19.1539149608017| 95.57336279716321|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[ကဏ္ဍ:ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]

{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>kdsfim4w4s78pgtjegyqj5gs9gydian</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) ကြူဝတ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293390</id>
    <revision>
      <id>1060101</id>
      <timestamp>2026-10-25T14:20:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က (ခွဲ) ကြူဝတ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်]]၊ [[ကြူဝတ်ရွာ၊ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်|ကြူဝတ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပည...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060101</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="977" sha1="19swurx2y8zoi3sxw4sh1ptjotsyqlw" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) ကြူဝတ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်]]၊ [[ကြူဝတ်ရွာ၊ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်|ကြူဝတ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၃၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/paukkhaung-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

{{coord|19.09758767368382| 95.40045534982475|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[ကဏ္ဍ:ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]

{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>19swurx2y8zoi3sxw4sh1ptjotsyqlw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ.လ.က (ခွဲ) သစ်ပုတ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293391</id>
    <revision>
      <id>1060102</id>
      <timestamp>2026-10-25T14:22:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''အ.လ.က (ခွဲ) သစ်ပုတ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်]]၊ [[သစ်ပုတ်ရွာ၊ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်|သစ်ပုတ်ရွာ]]ရှိ အခြေခ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060102</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="984" sha1="tf75u1vwp03r8zl1g5b608czspkojmo" xml:space="preserve">'''အ.လ.က (ခွဲ) သစ်ပုတ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်]]၊ [[သစ်ပုတ်ရွာ၊ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်|သစ်ပုတ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၆၉ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;geo&quot;&gt;https://myanmargeographicalsociety.org/paukkhaung-township/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

{{coord|19.141688551859914| 95.43811767168894|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[ကဏ္ဍ:ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]

{{Myanmar-school-stub}}</text>
      <sha1>tf75u1vwp03r8zl1g5b608czspkojmo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပူစူး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293392</id>
    <revision>
      <id>1060107</id>
      <timestamp>2026-10-25T14:33:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{Infobox musical artist | name       = ပူစူး | image      =  | caption    =  | background = solo_singer | birth_name =  | origin     = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | genre      = ပေါ့ပ် | occupation = အဆိုတော်၊ [[တေးရေးဆရာ]] | instruments =  | years_active = ၂၀၀...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060107</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4055" sha1="1d2m0nth4rpu9vt7g6sdp335c1hlqk8" xml:space="preserve">{{Infobox musical artist
| name       = ပူစူး
| image      = 
| caption    = 
| background = solo_singer
| birth_name = 
| origin     = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| genre      = ပေါ့ပ်
| occupation = အဆိုတော်၊ [[တေးရေးဆရာ]]
| instruments = 
| years_active = ၂၀၀၀ခုနှစ် - လက်ရှိ
| labels     = 
| website    = https://pusue.art/
}}

'''ပူစူး''' ({{lang-en|Pu Sue}}) ( ၇ ဒီဇင်ဘာမွေးဖွား) သည် ကိုယ်ပိုင်သံစဉ် ပေါ့ပ်တေးဂီတများဖြင့် ကျော်ကြားလာသော မြန်မာနိုင်ငံသား အမျိုးသားအဆိုတော်နှင့် တေးရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web
|title=ဘုရားစူး အဆိုတော်ပါလို့ ဆိုလိုက်တဲ့ ပူစူး
|url=https://web.archive.org/web/20250523083445/https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%98%E1%80%AF%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%B0%E1%80%B8-%E1%80%A1%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%B9%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%82%94/
|website=Popular Myanmar
|author=Leanne Win
|date=၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၇
|archive-url=https://web.archive.org/web/20250523083445/https://www.popularmyanmar.com/
|archive-date=၂၃ မေ ၂၀၂၅
|language=my
|access-date=၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web
|title=အဆိုတော် ပူစူး အင်တာဗျူး
|url=https://www.youtube.com/live/izp5T1HJijI
|website=YouTube
|publisher=Mandalay FM Official
|date=၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၆
|language=my
|access-date=၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သော ''[[:en:The Mask Singer Myanmar season 2|The Mask Singer Myanmar Season 2 ]]''တေးဂီတပြိုင်ပွဲ၌ “သူရဲကောင်း” ဇာတ်ကောင်ဖြင့် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ပရိသတ်များ၏ အားပေးမှုနှင့်အတူ ဒုတိယဆု ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web
|title=The Mask Singer Myanmar season 2
|url=https://en.wikipedia.org/wiki/The_Mask_Singer_Myanmar_season_2
|website=Wikipedia
|publisher=English Wikipedia
|language=en
|access-date=၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;
== တေးသီချင်း အယ်လ်ဘမ်များ ==
*''တစ်မိုးအောက် (၂၀၀၇)''
* ''ရင်ခုန်ဖော် ရင်ခုန်ဘက် (၂၀၁၆)''
* ''ဘုရားစူးအဆိုတော် (၂၀၁၇)''
* ''မိုးထက်မြင့်မယ့်ဘဝ (၂၀၂၄)''

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [https://pusue.art/ တရားဝင် ဝဘ်ဆိုက်]
* [https://www.facebook.com/share/1FyBcQoxdN/ ဖေ့ဘုတ်ခ်စာမျက်နှာ]
* [https://youtube.com/@pusue_jnk တရားဝင် ယူကျုချန်နယ်]
* [https://open.spotify.com/artist/0FpZW0d7LruDLZfTBkLqCl Spotify တွင် နားဆင်ရန်]
* [https://music.apple.com/us/artist/pu-sue/1219622017 Apple Music တွင် နားဆင်ရန်]

== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ)]]
{{Myanmar-bio-stub}}</text>
      <sha1>1d2m0nth4rpu9vt7g6sdp335c1hlqk8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060142</id>
      <parentid>1060107</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T16:41:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61272</id>
      </contributor>
      <comment>ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>1060142</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3822" sha1="jw2g0ia8xqvzonmcr0ggtkcq0lbuzl5" xml:space="preserve">{{Infobox musical artist
| name       = ပူစူး
| image      = 
| caption    = 
| background = solo_singer
| birth_name = 
| origin     = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| genre      = ပေါ့ပ်
| occupation = အဆိုတော်၊ [[တေးရေးဆရာ]]
| instruments = 
| years_active = ၂၀၀၀ခုနှစ် - လက်ရှိ
| labels     = 
| website    = https://pusue.art/
}}

'''ပူစူး''' ({{lang-en|Pu Sue}}) ( ၇ ဒီဇင်ဘာမွေးဖွား) သည် ကိုယ်ပိုင်သံစဉ် ပေါ့ပ်တေးဂီတများဖြင့် ကျော်ကြားလာသော မြန်မာနိုင်ငံသား အမျိုးသားအဆိုတော်နှင့် တေးရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web
|title=ဘုရားစူး အဆိုတော်ပါလို့ ဆိုလိုက်တဲ့ ပူစူး
|url=https://www.popularmyanmar.com/
|website=Popular Myanmar
|author=Leanne Win
|date=၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၇
|archive-url=https://web.archive.org/web/20250523083445/https://www.popularmyanmar.com/
|archive-date=23 May 2025
|language=my
|access-date=၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
|url-status=bot: unknown
}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web
|title=အဆိုတော် ပူစူး အင်တာဗျူး
|url=https://www.youtube.com/live/izp5T1HJijI
|website=YouTube
|publisher=Mandalay FM Official
|date=၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၆
|language=my
|access-date=၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သော ''[[:en:The Mask Singer Myanmar season 2|The Mask Singer Myanmar Season 2 ]]''တေးဂီတပြိုင်ပွဲ၌ “သူရဲကောင်း” ဇာတ်ကောင်ဖြင့် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ပရိသတ်များ၏ အားပေးမှုနှင့်အတူ ဒုတိယဆု ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web
|title=The Mask Singer Myanmar season 2
|url=https://en.wikipedia.org/wiki/The_Mask_Singer_Myanmar_season_2
|website=Wikipedia
|publisher=English Wikipedia
|language=en
|access-date=၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;
== တေးသီချင်း အယ်လ်ဘမ်များ ==
*''တစ်မိုးအောက် (၂၀၀၇)''
* ''ရင်ခုန်ဖော် ရင်ခုန်ဘက် (၂၀၁၆)''
* ''ဘုရားစူးအဆိုတော် (၂၀၁၇)''
* ''မိုးထက်မြင့်မယ့်ဘဝ (၂၀၂၄)''

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [https://pusue.art/ တရားဝင် ဝဘ်ဆိုက်]
* [https://www.facebook.com/share/1FyBcQoxdN/ ဖေ့ဘုတ်ခ်စာမျက်နှာ]
* [https://youtube.com/@pusue_jnk တရားဝင် ယူကျုချန်နယ်]
* [https://open.spotify.com/artist/0FpZW0d7LruDLZfTBkLqCl Spotify တွင် နားဆင်ရန်]
* [https://music.apple.com/us/artist/pu-sue/1219622017 Apple Music တွင် နားဆင်ရန်]

== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ)]]
{{Myanmar-bio-stub}}</text>
      <sha1>jw2g0ia8xqvzonmcr0ggtkcq0lbuzl5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၂၀၁၈ နိုင်ငံတကာ သင်္ချာအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293393</id>
    <revision>
      <id>1060116</id>
      <timestamp>2026-10-25T15:31:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mkant00</username>
        <id>135890</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''2018 နိုင်ငံတကာ သင်္ချာအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ''' (2018 International Mathematical Olympiad) သည် 59 ကြိမ်မြောက်ပြိုင်ပွဲဖြစ်ပြီး ရိုမေးနီးယားနိုင်ငံ Cluj-Napoca မြို့...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060116</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43640" sha1="sui8tpwxulno4ol2x41eekpjlh21ncg" xml:space="preserve">'''2018 နိုင်ငံတကာ သင်္ချာအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ''' (2018 International Mathematical Olympiad) သည် 59 ကြိမ်မြောက်ပြိုင်ပွဲဖြစ်ပြီး ရိုမေးနီးယားနိုင်ငံ Cluj-Napoca မြို့တွင် 2018 ခုနှစ် ဇူလိုင်လ 3 ရက်မှ 14 ရက်အထိ ကျင်းပခဲ့သည်။ နိုင်ငံပေါင်း 107 နိုင်ငံမှ ပြိုင်ပွဲဝင် 594 ဦး ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/editions/2018/ International Mathematical Olympiad (2018), edition overview].&lt;/ref&gt; အသင်းအလိုက် ရမှတ်များတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက 212 မှတ်ဖြင့် ပထမ၊ ရုရှားနိုင်ငံက 201 မှတ်ဖြင့် ဒုတိယနှင့် တရုတ်နိုင်ငံက 199 မှတ်ဖြင့် တတိယ ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/results/team/year/2018/ International Mathematical Olympiad (2018), team results, ranks 1–3].&lt;/ref&gt;

== စာမေးပွဲကျင်းပပုံနှင့် အမှတ်ပေးစနစ် (Examination Format and Scoring) ==

စာမေးပွဲများကို ဇူလိုင်လ 9 ရက်နှင့် 10 ရက်တို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ တစ်နေ့လျှင် ပုစ္ဆာသုံးပုဒ်ပါသော မေးခွန်းလွှာတစ်စောင်ကို လေးနာရီခွဲအတွင်း ဖြေဆိုရသည်။ ပုစ္ဆာတစ်ပုဒ်လျှင် ခုနစ်မှတ်စီ သတ်မှတ်ထားသဖြင့် စုစုပေါင်း အမှတ်ပြည့်မှာ 42 မှတ် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2018/2018_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2018), English competition paper, pp. 1–2].&lt;/ref&gt;

== ပြိုင်ပွဲပုစ္ဆာများနှင့် ဖြေရှင်းနည်းများ (Problems and Solution Approaches) ==

=== ပထမနေ့ ပုစ္ဆာများ (Day 1 Problems) ===

==== ပုစ္ဆာ 1 - စက်ဝိုင်းပြတ်တိုများပေါ်ရှိ ဖြတ်မှတ်များနှင့် ပြိုင်မျဉ်းနှစ်ကြောင်း (Problem 1: Minor-Arc Intersections and Parallel Lines) ====

&lt;blockquote&gt;
&lt;math&gt;\Gamma&lt;/math&gt; ကို [[တြိဂံ|ထောင့်ကျဉ်းတြိဂံ]] (acute triangle) &lt;math&gt;ABC&lt;/math&gt; ၏ ဝန်းရံစက်ဝိုင်း (circumcircle) ဟု သတ်မှတ်ပါ။ [[အမှတ်]]များ (points) &lt;math&gt;D\in AB&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;E\in AC&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;AD=AE&lt;/math&gt; ကို ဖြည့်ဆည်းသည်။ &lt;math&gt;BD,CE&lt;/math&gt; တို့ကို ထောင့်မှန်ကျ ထက်ဝက်ပိုင်းသော မျဉ်းများ (perpendicular bisectors) သည် &lt;math&gt;\Gamma&lt;/math&gt; ၏ စက်ဝိုင်းပြတ်တိုများ (minor arcs) &lt;math&gt;AB,AC&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;F,G&lt;/math&gt; တို့တွင် အသီးသီး ဖြတ်သည်။ &lt;math&gt;DE,FG&lt;/math&gt; တို့သည် ပြိုင်မျဉ်းများ (parallel lines) သို့မဟုတ် တစ်ထပ်တည်းကျသော (coincide) မျဉ်းများ ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြပါ။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2018/2018_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2018), English competition paper, Problem 1, p. 1].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း -''' &lt;math&gt;J,K&lt;/math&gt; တို့ကို &lt;math&gt;FD,GE&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\Gamma&lt;/math&gt; တို့၏ ဒုတိယဖြတ်မှတ်များ (second intersections) ဟု သတ်မှတ်ပါ။ စက်ဝိုင်းထပ်စတုဂံ (cyclic quadrilateral) &lt;math&gt;ABFJ&lt;/math&gt; နှင့် အမှတ်များ &lt;math&gt;A,D,B&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;F,D,J&lt;/math&gt; တို့သည် မျဉ်းတစ်ကြောင်းတည်းပေါ်တွင်ရှိခြင်း (collinearity) ကြောင့် အောက်ပါ ဆင်တူတြိဂံများ (similar triangles) ကို ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;\triangle BFD\sim\triangle JAD.&lt;/math&gt;
&lt;math&gt;FB=FD&lt;/math&gt; ဖြစ်သောကြောင့် သက်ဆိုင်ရာအနားများ (corresponding sides) သည် &lt;math&gt;AJ=AD&lt;/math&gt; ကို ဖြည့်ဆည်းသည်။ အလားတူ &lt;math&gt;\triangle CGE\sim\triangle KAE&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;GC=GE&lt;/math&gt; တို့မှ &lt;math&gt;AK=AE&lt;/math&gt; ကို ရရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;AJ=AD=AE=AK,&lt;/math&gt;
သို့ဖြစ်၍ &lt;math&gt;D,E,J,K&lt;/math&gt; တို့သည် ဗဟို (centre) &lt;math&gt;A&lt;/math&gt; ရှိသော စက်ဝိုင်း (circle) တစ်ခုပေါ်တွင် ရှိကြသည်။

အမှတ်များ &lt;math&gt;J,K&lt;/math&gt; သည် မတူကြပါ။ အမှန်မှာ &lt;math&gt;J&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;B&lt;/math&gt; မပါသော (not containing) စက်ဝိုင်းပြတ် (arc) &lt;math&gt;AC&lt;/math&gt; ပေါ်တွင် ရှိပြီး &lt;math&gt;K&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;C&lt;/math&gt; မပါသော စက်ဝိုင်းပြတ် &lt;math&gt;AB&lt;/math&gt; ပေါ်တွင် ရှိသည်။ ဒုတိယဖြတ်မှတ်တစ်ခုစီ (each second intersection) သည် ၎င်းနှင့်သက်ဆိုင်သော လေးကြိုး (chord) ၏ တစ်ဖက်တွင် ရှိကာ &lt;math&gt;F&lt;/math&gt; သို့မဟုတ် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; က အခြားတစ်ဖက်တွင် ရှိသည်။ ထို့ပြင် ယင်းဖြတ်မှတ်နှင့် &lt;math&gt;A&lt;/math&gt; တို့၏ အကွာအဝေး (distance) သည် အများဆုံး (at most) &lt;math&gt;\min(AB,AC)&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။

ယခု ဦးတည်ချက်သတ်မှတ်ထားသော ထောင့်များ (directed angles) ကို &lt;math&gt;180^\circ&lt;/math&gt; မော်ဂျူလို (modulo) ဖြင့် စဉ်းစားလျှင် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;\angle KED=\angle KJD=\angle KJF=\angle KGF.&lt;/math&gt;
&lt;math&gt;E,K,G&lt;/math&gt; တို့သည် မျဉ်းတစ်ကြောင်းတည်းပေါ်တွင် ရှိသောကြောင့် &lt;math&gt;DE\parallel FG&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး တစ်ထပ်တည်းကျခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။&lt;ref&gt;[https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2018-notes.pdf Chen (2026), §1.1, synthetic solution by Derek Liu, pp. 4–5].&lt;/ref&gt;

==== ပုစ္ဆာ 2 - ဆိုက်ကလစ် ထပ်ကျော့ဆက်သွယ်ချက်၏ ဖြစ်နိုင်သောအလျားများ (Problem 2: Possible Lengths of a Cyclic Recurrence) ====

&lt;blockquote&gt;
[[ကိန်းစစ်]]များ (real numbers) &lt;math&gt;a_1,\ldots,a_n&lt;/math&gt; က အောက်ပါအခြေအနေကို ဖြည့်ဆည်းနိုင်စေသော [[ကိန်းပြည့်]]များ (integers) &lt;math&gt;n\geq3&lt;/math&gt; အားလုံးကို ရှာပါ။
:&lt;math&gt;a_ia_{i+1}+1=a_{i+2}\qquad(1\leq i\leq n),&lt;/math&gt;
ဤနေရာတွင် အညွှန်းကိန်းများ (indices) ကို မော်ဂျူလို &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; ဖြင့် ယူထားသည်။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2018/2018_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2018), English competition paper, Problem 2, p. 1].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း -''' ထပ်ကျော့ဆက်သွယ်ချက် (recurrence relation) မှ အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;a_{i+2}^2-a_{i+2}=a_ia_{i+1}a_{i+2}=a_ia_{i+3}-a_i.&lt;/math&gt;
ဆိုက်ကလစ်အစဉ်အတိုင်း (cyclically) ပေါင်းလျှင် မျဉ်းဖြောင့်ကိန်းပိုင်းများ (linear terms) ချေသွားပြီး &lt;math&gt;\sum_i a_i^2=\sum_i a_ia_{i+3}&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;\sum_{i=1}^n(a_i-a_{i+3})^2=0,&lt;/math&gt;
သို့ဖြစ်၍ &lt;math&gt;a_i=a_{i+3}&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;i&lt;/math&gt; တိုင်းအတွက် မှန်သည်။ &lt;math&gt;3\nmid n&lt;/math&gt; ဖြစ်ပါက သုံးခုစီကျော်၍ ရွှေ့သွားခြင်းဖြင့် မော်ဂျူလို &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; အရ အညွှန်းကိန်းတိုင်းသို့ ရောက်ရှိသဖြင့် အစုဝင်အားလုံး သည် ကိန်းစစ် &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; တစ်ခုတည်းနှင့် ညီမျှသည်။ သို့သော် ထိုအခါ &lt;math&gt;a^2+1=a&lt;/math&gt; ဖြစ်ရန် လိုအပ်ပြီး ယင်းတွင် ကိန်းစစ်အဖြေ (real solution) မရှိပါ။ ပြောင်းပြန်အားဖြင့် (conversely) &lt;math&gt;3\mid n&lt;/math&gt; ဖြစ်သောအခါ &lt;math&gt;(-1,-1,2)&lt;/math&gt; ကို ထပ်ခါတလဲလဲ ရေးခြင်းဖြင့် ညီမျှခြင်းတိုင်းကို ဖြည့်ဆည်းသည်။ ထို့ကြောင့် သုံး၏ ဆတိုးကိန်းများ (multiples) သာ လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းနိုင်သည်။&lt;ref&gt;[https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2018-notes.pdf Chen (2026), §1.2, first solution, p. 6].&lt;/ref&gt;

==== ပုစ္ဆာ 3 - ကိန်းတစ်လုံးစီ တစ်ကြိမ်သာပါသော ပက်စ်ကယ်ဆန့်ကျင် တြိဂံပုံအခင်းအကျင်း (Problem 3: An Anti-Pascal Triangle with Each Integer Used Once) ====

&lt;blockquote&gt;
ပက်စ်ကယ်ဆန့်ကျင် တြိဂံပုံအခင်းအကျင်း (anti-Pascal triangle) ဆိုသည်မှာ အောက်ဆုံးအတန်း (row) အထက်ရှိ အစုဝင် (entry) တစ်ခုစီသည် ၎င်း၏ အောက်တည့်တည့်ရှိ အစုဝင်နှစ်ခု၏ ခြားနားခြင်းရလဒ်၏ [[ပကတိတန်ဖိုး]] (absolute difference) နှင့် ညီမျှသော တြိဂံပုံအခင်းအကျင်း (triangular array) ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အောက်ပါအခင်းအကျင်းသည် 1 မှ 10 အထိ [[ကိန်းပြည့်]]တစ်လုံးစီ ပါဝင်သော ပက်စ်ကယ်ဆန့်ကျင် တြိဂံပုံအခင်းအကျင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;\begin{matrix} 4 \\ 2\quad6 \\ 5\quad7\quad1 \\ 8\quad3\quad10\quad9 \end{matrix}&lt;/math&gt;
အတန်း 2018 ပါရှိပြီး 1 မှ &lt;math&gt;1+2+\cdots+2018&lt;/math&gt; အထိ ကိန်းပြည့်တိုင်း ပါဝင်သော ထိုအခင်းအကျင်းမျိုး ရှိပါသလား။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2018/2018_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2018), English competition paper, Problem 3, p. 1].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း -''' မရှိပါ။ &lt;math&gt;n=2018&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;M=n(n+1)/2&lt;/math&gt; ဟုထားပြီး ထိုသို့သော အခင်းအကျင်း ရှိသည်ဟု ယူဆပါ။ ၎င်း၏ အစုဝင်များသည် &lt;math&gt;1,\ldots,M&lt;/math&gt; ၏ ပါမြူတေးရှင်း (permutation) ဖြစ်သည်။

ထိပ်ဆုံးအစုဝင် &lt;math&gt;b_1=a_1&lt;/math&gt; မှစ၍ အောက်ရှိကိန်းနှစ်လုံးအနက် ပိုကြီးသောကိန်းသို့ အဆင့်ဆင့် ဆင်းသွားပါ။ အတန်း &lt;math&gt;r&lt;/math&gt; ရှိ အောက်ကိန်းငယ်ကို &lt;math&gt;a_r&lt;/math&gt; ဟုလည်းကောင်း၊ အောက်ကိန်းကြီးကို &lt;math&gt;b_r&lt;/math&gt; ဟုလည်းကောင်း ရေးပါ။ ထိုအခါ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;b_r=b_{r-1}+a_r,\qquad b_n=a_1+\cdots+a_n\leq M.&lt;/math&gt;
&lt;math&gt;a_r&lt;/math&gt; တို့သည် မတူသော နေရာများတွင် ရှိပြီး မတူသော အပေါင်းကိန်းပြည့်များ (positive integers) ဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းတို့၏ ပေါင်းလဒ် (sum) သည် အနည်းဆုံး (at least) &lt;math&gt;1+\cdots+n=M&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ညီမျှခြင်း (equality) ဖြစ်ရပြီး &lt;math&gt;b_n=M&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\{a_1,\ldots,a_n\}=\{1,\ldots,n\}&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။

နောက်ဆုံး ဘေးချင်းကပ်အတွဲ &lt;math&gt;a_n,b_n&lt;/math&gt; သည် အောက်ဆုံးအတန်း၏ နေရာများ &lt;math&gt;k,k+1&lt;/math&gt; တွင် ရှိသည်ဟု ယူဆပါ။ ယင်း၏ ဘယ်ဘက်နှင့် ညာဘက်တွင် သီးသန့်ရှိသော အောက်ဆုံးအပိုင်းအခြားများ (intervals) အပေါ်တွင် အရွယ်အစား &lt;math&gt;k-1&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;n-k-1&lt;/math&gt; ရှိသော တြိဂံပုံအခင်းအကျင်းပိုင်းများ (triangular subarrays) အသီးသီး ရှိသည်။ ၎င်းနှစ်ခုစလုံးတွင် &lt;math&gt;a_r&lt;/math&gt; တစ်လုံးမျှ မပါပါ။ ယင်းကို သိနိုင်ရန် အတန်းတစ်တန်းစီရှိ နေရာများကို ဘယ်ဘက်မှစ၍ နံပါတ်တပ်ပါ။ လမ်းကြောင်း (path) သည် အတန်း &lt;math&gt;n-1&lt;/math&gt; တွင် တိုင် (column) &lt;math&gt;k&lt;/math&gt; သို့ ရောက်ရှိသောကြောင့် &lt;math&gt;a_r&lt;/math&gt; ၏ တိုင်သည် &lt;math&gt;k-(n-r)&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;k+1&lt;/math&gt; တို့အကြား ရှိသည်။ အတန်း &lt;math&gt;r&lt;/math&gt; တွင် ဘယ်ဘက်အခင်းအကျင်းပိုင်း၏ တိုင်နံပါတ်များသည် အများဆုံး &lt;math&gt;k-(n-r)-1&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး ညာဘက်အခင်းအကျင်းပိုင်း၏ တိုင်နံပါတ်များသည် အနည်းဆုံး &lt;math&gt;k+2&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် အခင်းအကျင်းပိုင်းတစ်ခုတွင် အရွယ်အစား &lt;math&gt;\ell\geq\lceil(n-2)/2\rceil=1008&lt;/math&gt; ရှိပြီး ၎င်း၏အစုဝင်အားလုံးသည် &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; ထက် ကြီးသည်။ ယင်းအတွင်း၌လည်း အောက်ကိန်းကြီးသို့ ဆင်းသွားသော တည်ဆောက်ပုံကို ထပ်သုံးပါ။ အောက်ဆုံး အစွန်းမှတ် (endpoint) ရှိ ကိန်းသည် &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; ထက်ကြီးသော မတူသည့် ကိန်းပြည့် &lt;math&gt;\ell&lt;/math&gt; လုံး၏ ပေါင်းလဒ်ဖြစ်သဖြင့် အနည်းဆုံး အောက်ပါတန်ဖိုး (value) ရှိသည်။
:&lt;math&gt;\sum_{j=1}^{\ell}(n+j)=\frac{\ell(2n+\ell+1)}2\geq2542680&gt;2037171=M,&lt;/math&gt;
ဤသည်မှာ ရှေ့နောက်မညီညွတ်မှု (contradiction) ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2018/IMO2018SL.pdf International Mathematical Olympiad (2018), shortlisted problems with solutions, C4, p. 27]; [https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2018-notes.pdf Chen (2026), §1.3, pp. 8–9].&lt;/ref&gt;

=== ဒုတိယနေ့ ပုစ္ဆာများ (Day 2 Problems) ===

==== ပုစ္ဆာ 4 - အကွာအဝေးကန့်သတ်ချက်ရှိသော ကျောက်ချကစားနည်း (Problem 4: A Stone-Placement Game with a Distance Restriction) ====

&lt;blockquote&gt;
နေရာ 400 ဖြစ်သော &lt;math&gt;(x,y)&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;x,y\in\{1,\ldots,20\}&lt;/math&gt; တို့သည် အစတွင် လွတ်နေသည်။ Amy နှင့် Ben တို့သည် လွတ်နေသော နေရာတစ်ခုတွင် ကျောက်တစ်လုံးစီ အလှည့်ကျချပြီး Amy က အရင်ချသည်။ Amy ၏ ကျောက်များသည် အနီရောင်ဖြစ်ပြီး အနီရောင်ကျောက်နှစ်လုံးကြား အကွာအဝေးသည် &lt;math&gt;\sqrt5&lt;/math&gt; မဖြစ်ရပါ။ Ben ၏ အပြာရောင်ကျောက်များအတွက် အကွာအဝေးကန့်သတ်ချက် (distance restriction) မရှိပါ။ ကစားသမားတစ်ဦး ဆက်မချနိုင်သည်နှင့် ကစားပွဲရပ်သည်။ အကြီးဆုံးတန်ဖိုး (maximum) &lt;math&gt;K&lt;/math&gt; ကို ရှာပါ။ ယင်းတန်ဖိုးအတွက် Amy သည် အနည်းဆုံး အနီရောင်ကျောက် &lt;math&gt;K&lt;/math&gt; လုံး ချနိုင်ရန် အာမခံနိုင်ရမည်။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2018/2018_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2018), English competition paper, Problem 4, p. 2].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း -''' အဖြေမှာ &lt;math&gt;K=100&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ Amy သည် &lt;math&gt;x+y&lt;/math&gt; [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|စုံကိန်း]] (even number) ဖြစ်သော နေရာ 200 တွင်သာ ချရန် ရွေးချယ်နိုင်သည်။ အလျား (length) &lt;math&gt;\sqrt5&lt;/math&gt; ရှိသော ရွေ့လျားမှု (displacement) တစ်ခု၏ [[ကိုဩဒိနိတ်စနစ်|ကိုဩဒိနိတ်]]များ၏ ခြားနားခြင်းရလဒ်များ (coordinate differences) သည် &lt;math&gt;(\pm1,\pm2)&lt;/math&gt; သို့မဟုတ် &lt;math&gt;(\pm2,\pm1)&lt;/math&gt; ဖြစ်သဖြင့် စုံမသဘာဝ (parity) ကို ပြောင်းစေသည်။ ထို့ကြောင့် Amy ရွေးသော နေရာများသည် အချင်းချင်း မငြိစွန်းပါ။ သူ၏ အကြိမ် 100 မြောက် မချမီ အများဆုံး နေရာ 198 သာ ပြည့်နေသဖြင့် ရွေးထားသော စုံမသဘာဝရှိသည့် လွတ်နေရာတစ်ခု ထပ်ရရန် အာမခံနိုင်သည်။

'''အထက်ကန့်သတ်ချက် (Upper bound)'''

ခုံကို အရွယ်အစား &lt;math&gt;4\times4&lt;/math&gt; ရှိသော အကွက်စု 25 စုအဖြစ် အစုခွဲစနစ် (partition) ဖြင့် ပိုင်းခြားပြီး တစ်စုစီကို အောက်ပါအတိုင်း နံပါတ်တပ်ပါ။
:&lt;math&gt;\begin{pmatrix}1&amp;2&amp;3&amp;4\\3&amp;4&amp;1&amp;2\\2&amp;1&amp;4&amp;3\\4&amp;3&amp;2&amp;1\end{pmatrix}.&lt;/math&gt;
အကွက်စုတစ်စုအတွင်း နံပါတ်တစ်ခုတည်း တပ်ထားသော နေရာလေးခုသည် အနားများ (edges) ၏ အလျား &lt;math&gt;\sqrt5&lt;/math&gt; ရှိသော ကွင်းပိတ် (cycle) ဖြစ်သည်။ ဤသို့ဖြင့် ဘုံမပါသော (disjoint) အနားလေးခုပါ ကွင်းပိတ် (four-cycle) 100 ကို ရရှိသည်။ Amy က ကွင်းပိတ်တစ်ခုတွင် ပထမဆုံး နေရာတစ်ခုရွေးတိုင်း Ben က ၎င်းနှင့်မျက်နှာချင်းဆိုင် ထိပ်စွန်းမှတ် (vertex) တွင် ချသည်။ ယခင်က ထိုကွင်းပိတ်အတွင်း မည်သူမျှ မချရသေးသောကြောင့် Ben ၏ တုံ့ပြန်ချက်သည် စည်းမျဉ်းနှင့် ကိုက်ညီသည်။ ကျန်သော ထိပ်စွန်းမှတ်နှစ်ခုစလုံးသည် Amy ၏ကျောက်မှ &lt;math&gt;\sqrt5&lt;/math&gt; အကွာအဝေးတွင် ရှိသဖြင့် Amy က ထိုနေရာများတွင် ချ၍မရပါ။ ထို့ကြောင့် Amy သည် ကွင်းပိတ်တစ်ခုစီတွင် ကျောက်တစ်လုံးသာ အများဆုံး ချနိုင်ပြီး ကန့်သတ်ချက်ကို သက်သေပြပြီးဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2018-notes.pdf Chen (2026), §2.1, p. 10].&lt;/ref&gt;

==== ပုစ္ဆာ 5 - ဆိုက်ကလစ်အချိုးပေါင်းလဒ်များ ကိန်းပြည့်ဖြစ်သော ကိန်းစဉ်၏ နောက်ပိုင်းကိန်းသေဖြစ်မှု (Problem 5: Eventual Constancy from Integer Cyclic Ratio Sums) ====

&lt;blockquote&gt;
&lt;math&gt;a_1,a_2,\ldots&lt;/math&gt; ကို [[ကိန်းပြည့်|အပေါင်းကိန်းပြည့်]]များဟု ယူပါ။ ကိန်းပြည့် &lt;math&gt;N\geq1&lt;/math&gt; တစ်လုံးရှိပြီး (there exists) &lt;math&gt;n\geq N&lt;/math&gt; တိုင်းအတွက် အောက်ပါအခြေအနေ ပြည့်မီသည်ဟု ယူဆပါ။
:&lt;math&gt;\frac{a_1}{a_2}+\frac{a_2}{a_3}+\cdots+\frac{a_{n-1}}{a_n}+\frac{a_n}{a_1}\in\mathbb Z.&lt;/math&gt;
ဤ[[ကိန်းစဉ်]] (sequence) သည် နောက်ပိုင်းတွင် ကိန်းသေဖြစ်သွားကြောင်း (eventually constant) သက်သေပြပါ။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2018/2018_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2018), English competition paper, Problem 5, p. 2].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း -''' ဆက်တိုက် ကိန်းပြည့်ပေါင်းလဒ်များကို [[နုတ်ခြင်း]]ဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;\frac{a_{n+1}-a_n}{a_1}+\frac{a_n}{a_{n+1}}\in\mathbb Z\qquad(n\geq N).&lt;/math&gt;
[[သုဒ္ဓကိန်း]] (prime number) &lt;math&gt;p&lt;/math&gt; တစ်လုံးကို ပုံသေထားပြီး &lt;math&gt;t=v_p(a_n)&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;u=v_p(a_{n+1})&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;v=v_p(a_1)&lt;/math&gt; ဟုထားပါ။ ဤနေရာတွင် သုံးထားသည်မှာ [[P-အခြေခံကိန်း တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း|p-အခြေခံကိန်း တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း]] (p-adic valuation) ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;t\ne u&lt;/math&gt; ဖြစ်ပါက &lt;math&gt;v_p(a_{n+1}-a_n)=\min(t,u)&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ပေါင်းကိန်းနှစ်ခု (summands) ၏ တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်းများ (valuations) ကို နှိုင်းယှဉ်လျှင် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;t&lt;u\ \Longrightarrow\ u=v,\qquad t&gt;u\ \Longrightarrow\ u\geq v.&lt;/math&gt;
အမှန်မှာ ပထမအခြေအနေတွင် ဒုတိယပေါင်းကိန်း၏ တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်းသည် အနုတ်တန်ဖိုး (negative valuation) &lt;math&gt;t-u&lt;/math&gt; ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အချင်းချင်းချေနိုင်ရန် ပထမပေါင်းကိန်း၏ တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း &lt;math&gt;t-v&lt;/math&gt; သည်လည်း ယင်းတန်ဖိုးနှင့် ညီမျှရမည်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအခြေအနေတွင် ဒုတိယပေါင်းကိန်း၏ တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်းသည် အပေါင်းတန်ဖိုး (positive valuation) ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ပထမပေါင်းကိန်း၏ တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်းသည် အနုတ်တန်ဖိုး မဖြစ်နိုင်သဖြင့် &lt;math&gt;u-v\geq0&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။

သို့ဖြစ်၍ ကိန်းစဉ် &lt;math&gt;v_p(a_n)&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;n\geq N&lt;/math&gt; သည် တစ်ကြိမ်သာ &lt;math&gt;v&lt;/math&gt; သို့ တိုးသွားနိုင်သည့် အချိန်မတိုင်မီအထိ အစဉ်လိုက်မတိုးသော (nonincreasing) ကိန်းစဉ်ဖြစ်ပြီး ထိုသို့တိုးသွားပြီးနောက် &lt;math&gt;v&lt;/math&gt; နှင့် ညီမျှနေသည်။ ထိုသို့တိုးရန် &lt;math&gt;p\mid a_1&lt;/math&gt; ဖြစ်ရမည်။ ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;a_1&lt;/math&gt; ကို စား၍ပြတ်သော (divisible by) အရေအတွက်အဆုံးရှိသည့် (finitely many) သုဒ္ဓကိန်းများအနက် တစ်လုံးစီအတွက် တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်းသည် နောက်ပိုင်းတွင် တည်ငြိမ်သွားသည်။ အညွှန်းကိန်းတစ်ခု နောက်ပိုင်းတွင် ဤတန်ဖိုးဖြတ်ခြင်းများ အားလုံး တည်ငြိမ်နေပြီး အခြားသုဒ္ဓကိန်းတိုင်း၏ တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်းကလည်း အစဉ်လိုက်မတိုးဘဲ ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် အောက်ပါဆက်နွှယ်မှုကို ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;a_{n+1}\mid a_n&lt;/math&gt;
ဤဆက်နွှယ်မှုသည် လုံလောက်အောင်ကြီးသော &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; တိုင်းအတွက် မှန်သည်။ အပေါင်းကိန်းပြည့်များ၏ ဤအစဉ်လိုက်လျော့ချိတ်တန်း (descending chain) သည် လိုအပ်သည့်အတိုင်း တည်ငြိမ်သွားရမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2018-notes.pdf Chen (2026), §2.2, pp. 11–12].&lt;/ref&gt;

==== ပုစ္ဆာ 6 - မျက်နှာချင်းဆိုင်အနား မြှောက်လဒ်ညီမျှသော စတုဂံ၏ ထောင့်ပေါင်းလဒ် (Problem 6: An Angle Sum in a Quadrilateral with Equal Opposite-Side Products) ====

&lt;blockquote&gt;
ခုံးသော စတုဂံ (convex quadrilateral) &lt;math&gt;ABCD&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;AB\cdot CD=BC\cdot DA&lt;/math&gt; ကို ဖြည့်ဆည်းသည်။ [[အမှတ်|အတွင်းပိုင်းအမှတ်]] (interior point) &lt;math&gt;X&lt;/math&gt; သည် အောက်ပါအခြေအနေများကို ဖြည့်ဆည်းသည်။
:&lt;math&gt;\angle XAB=\angle XCD,\qquad\angle XBC=\angle XDA.&lt;/math&gt;
&lt;math&gt;\angle BXA+\angle DXC=180^\circ&lt;/math&gt; ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြပါ။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2018/2018_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2018), English competition paper, Problem 6, p. 2].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း -''' ဦးစွာ ဆင်တူမှု (similarity) ဆိုင်ရာ အထောက်အကူပြုသီအိုရမ် (lemma) ကို သက်သေပြမည်ဖြစ်သည်။ သက်ဆိုင်ရာထောင့်များ ညီမျှပြီး တစ်ခုစီတွင် မျက်နှာချင်းဆိုင်အနား [[မြှောက်လဒ်]]များ (products) ညီမျှသော ခုံးသောစတုဂံနှစ်ခုသည် ဆင်တူကြသည်။

ဆင်တူမှုတစ်ခုဖြင့် အသွင်ပြောင်းပြီးနောက် ၎င်းတို့ကို &lt;math&gt;PQRS&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;PQR_0S_0&lt;/math&gt; ဟု ယူနိုင်ပြီး &lt;math&gt;R_0\in\overrightarrow{QR}&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;S_0\in\overrightarrow{PS}&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;R_0S_0\parallel RS&lt;/math&gt; ဖြစ်စေပါ။ ဤနေရာတွင် သက်ဆိုင်ရာ ရောင်ခြည်မျဉ်းများ (rays) ပေါ်ရှိ အမှတ်များကို ယူထားသည်။ စတုဂံနှစ်ခု မတူလျှင် လိုအပ်ပါက အပြန်အလှန်လဲယူ၍ &lt;math&gt;PS_0&lt;PS&lt;/math&gt; ဖြစ်စေပါ။ ထိုအခါ ခုံးဖြစ်မှု (convexity) ကြောင့် &lt;math&gt;QR_0&lt;QR&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;H=PR\cap S_0R_0&lt;/math&gt; ဟုထားပါ။ ယင်းသည် &lt;math&gt;S_0,R_0&lt;/math&gt; တို့ကြား အတွင်းဘက်၌ ရှိသည်။ &lt;math&gt;\triangle PSR&lt;/math&gt; အတွင်းရှိ ဆင်တူမှုကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;\frac{PS_0}{S_0R_0}&lt;\frac{PS_0}{S_0H}=\frac{PS}{SR}=\frac{PQ}{QR}&lt;\frac{PQ}{QR_0},&lt;/math&gt;
ယင်းသည် &lt;math&gt;PQ\cdot R_0S_0=QR_0\cdot S_0P&lt;/math&gt; နှင့် ရှေ့နောက်မညီညွတ်ပါ။ ထို့ကြောင့် အထောက်အကူပြုသီအိုရမ်ကို သက်သေပြပြီးဖြစ်သည်။

ယခု &lt;math&gt;X&lt;/math&gt; ကို ဗဟိုထား၍ ယူနစ်အချင်းဝက် (unit radius) ဖြင့် စက်ဝိုင်းပြောင်းပြန်လှန်ခြင်း (inversion in a circle) ကို လုပ်ပါ။ ပုံရိပ်များ (images) အတွက် ပရိုင်းအမှတ်အသားကို သုံးပါ။ ပြောင်းပြန်လှန်ခြင်း၏ ထောင့်ပုံသေနည်းနှင့် ပေးထားသော အဆိုပြုယူဆချက်များ (hypotheses) ကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;\angle A'B'C'=\angle XAB+\angle XCB=\angle XCD+\angle XCB=\angle BCD,&lt;/math&gt;
အခြားထိပ်စွန်းမှတ်များတွင်လည်း အလားတူ ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ပုံရိပ်စတုဂံသည် ခုံးသောစတုဂံဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;D'A'B'C'&lt;/math&gt; တွင် &lt;math&gt;ABCD&lt;/math&gt; နှင့် သက်ဆိုင်ရာထောင့်များ ညီမျှသည်။ ထို့ပြင် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;A'B'\cdot C'D'=\frac{AB\cdot CD}{XA\cdot XB\cdot XC\cdot XD}=B'C'\cdot D'A'.&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် အထောက်အကူပြုသီအိုရမ်အရ &lt;math&gt;D'A'B'C'\sim ABCD&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ သက်ဆိုင်ရာ အနားအချိုးများ (side ratios) ကို နှိုင်းယှဉ်လျှင် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;\frac{BC}{AB}=\frac{A'B'}{D'A'}=\frac{AB\cdot XD}{AD\cdot XB},&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;XB/XD=AB/CD&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး အလားတူ &lt;math&gt;XA/XC=AD/BC&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။

&lt;math&gt;X&lt;/math&gt; ပတ်လည်ရှိ ဆက်တိုက်ထောင့်များကို အောက်ပါအတိုင်း ရေးပါ။
:&lt;math&gt;\theta=\angle AXB,\quad\phi=\angle BXC,\quad\psi=\angle CXD,\quad\omega=\angle DXA.&lt;/math&gt;
အားလုံးသည် &lt;math&gt;(0,180^\circ)&lt;/math&gt; အတွင်း ရှိပြီး ပေါင်းလဒ်သည် &lt;math&gt;360^\circ&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ဆိုင်းစည်းမျဉ်း (sine rule) နှင့် ပေးထားသော ထောင့်ညီမျှခြင်းများအရ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;\frac{\sin\theta}{\sin\angle XAB}=\frac{AB}{XB}=\frac{CD}{XD}=\frac{\sin\psi}{\sin\angle XCD},&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;\sin\theta=\sin\psi&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး အလားတူ &lt;math&gt;\sin\phi=\sin\omega&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ မျက်နှာချင်းဆိုင်ထောင့်အတွဲ တစ်တွဲတွဲသည် ပေါင်းလဒ် 180 ဒီဂရီရှိသော ထောင့်များ (supplementary angles) ဖြစ်ပါက စုစုပေါင်းထောင့်ပေါင်းလဒ်မှ &lt;math&gt;\theta+\psi=180^\circ&lt;/math&gt; ကို ရရှိသည်။

ထိုသို့မဟုတ်ပါက (otherwise) &lt;math&gt;\theta=\psi&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\phi=\omega&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;\theta+\phi=180^\circ&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\phi+\psi=180^\circ&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;A,X,C&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;B,X,D&lt;/math&gt; တို့သည် မျဉ်းတစ်ကြောင်းတည်းပေါ်တွင် ရှိကြသည်။ မူလထောင့်ညီမျှခြင်းများအရ ယခုအခါ &lt;math&gt;AB\parallel CD&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;BC\parallel AD&lt;/math&gt; ဖြစ်သဖြင့် &lt;math&gt;ABCD&lt;/math&gt; သည် အနားပြိုင်စတုဂံ (parallelogram) ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အနားမြှောက်လဒ်ဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်ကြောင့် အနားညီစတုဂံ (rhombus) ဖြစ်ပြီး ထောင့်ဖြတ်များ (diagonals) သည် ထောင့်မှန်ကျသော (perpendicular) မျဉ်းများ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;\theta=\psi=90^\circ&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေတွင်လည်း ပြလိုသော ညီမျှခြင်းကို ရရှိသည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2018/IMO2018SL.pdf International Mathematical Olympiad (2018), shortlisted problems with solutions, G6, Solution 2, pp. 49–50]; [https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2018-notes.pdf Chen (2026), §2.3, p. 13].&lt;/ref&gt;

== ဆုတံဆိပ်များနှင့် ပြိုင်ပွဲရလဒ်များ (Medals and Competition Results) ==

ရွှေတံဆိပ် 48 ခု၊ ငွေတံဆိပ် 98 ခုနှင့် ကြေးတံဆိပ် 143 ခု ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ သက်ဆိုင်ရာ ဆုတံဆိပ်များအတွက် အနည်းဆုံးရမှတ်များမှာ 31 မှတ်၊ 25 မှတ်နှင့် 16 မှတ်တို့ အသီးသီး ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ပြိုင်ပွဲဝင် 138 ဦးက ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းလွှာများ ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/editions/2018/ International Mathematical Olympiad (2018), edition overview, awards].&lt;/ref&gt;

=== နိုင်ငံအလိုက် အသင်းအဆင့်နှင့် ရမှတ်များ (Team Rankings and Scores by Country) ===

အဆင့်အမြင့်ဆုံး အသင်းဆယ်သင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/results/team/year/2018/ International Mathematical Olympiad (2018), team results, ranks 1–10].&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! အဆင့် !! အသင်း !! ရမှတ်
|-
| 1 || အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု || 212
|-
| 2 || ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ || 201
|-
| 3 || တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ || 199
|-
| 4 || ယူကရိန်းနိုင်ငံ || 186
|-
| 5 || ထိုင်းနိုင်ငံ || 183
|-
| 6 || ထိုင်ဝမ် || 179
|-
| 7 || ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ || 177
|-
| 8 || စင်ကာပူနိုင်ငံ || 175
|-
| 9 || ပိုလန်နိုင်ငံ || 174
|-
| 10 || အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ || 171
|}

=== တစ်ဦးချင်း အမှတ်ပြည့်ရရှိသူများ (Individual Perfect Scorers) ===

ပြိုင်ပွဲဝင် နှစ်ဦးသည် အမှတ်ပြည့် 42 မှတ် ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/results/individual/year/2018/ International Mathematical Olympiad (2018), individual results, rank 1 entries].&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! အဆင့် !! ပြိုင်ပွဲဝင် !! ရမှတ်
|-
| 1 || Agnijo Banerjee || 42
|-
| 1 || James Lin || 42
|}

== ရိုမေးနီးယားနိုင်ငံ၏ ဆဋ္ဌမအကြိမ် အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပမှုနှင့် အမေရိကန်အသင်း၏ ဆုတံဆိပ်များ (Romania's Sixth Hosting and the United States Team's Medals) ==

ရိုမေးနီးယားနိုင်ငံသည် 1959၊ 1960၊ 1969၊ 1978 နှင့် 1999 ခုနှစ်တို့တွင် ကျင်းပခဲ့ပြီးနောက် ယခုအကြိမ်တွင် ပြိုင်ပွဲကို ဆဋ္ဌမအကြိမ် အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပခဲ့သည်။ ထိုနိုင်ငံသည် 1959 ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံး IMO ကိုလည်း လက်ခံကျင်းပခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://imof.co/about-imo/history/ International Mathematical Olympiad Foundation (n.d.), “History”, list of host countries].&lt;/ref&gt; အနိုင်ရ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအသင်း၏ အဖွဲ့ဝင်ငါးဦးက ရွှေတံဆိပ်များ ရရှိခဲ့ပြီး ကျန်တစ်ဦးက ငွေတံဆိပ် ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/results/team/year/2018/ International Mathematical Olympiad (2018), team results, United States entry].&lt;/ref&gt;

== ကိုးကားများ (References) ==

&lt;references /&gt;

* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=59th IMO 2018 |website=International Mathematical Olympiad |url=https://www.imo-official.org/editions/2018/ |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=English (eng), day 1; English (eng), day 2 |website=International Mathematical Olympiad |date=2018 |url=https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2018/2018_eng.pdf |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |last=Chen |first=Evan |title=IMO 2018 Solution Notes |website=Evan Chen |date=2026-09-27 |url=https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2018-notes.pdf |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=59th International Mathematical Olympiad: Shortlisted Problems with Solutions |website=International Mathematical Olympiad |url=https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2018/IMO2018SL.pdf |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=59th IMO 2018 – Team Results |website=International Mathematical Olympiad |url=https://www.imo-official.org/results/team/year/2018/ |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=59th IMO 2018 – Individual Results |website=International Mathematical Olympiad |url=https://www.imo-official.org/results/individual/year/2018/ |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad Foundation |title=History |website=International Mathematical Olympiad Foundation |url=https://imof.co/about-imo/history/ |access-date=2026-10-24}}

[[Category:နိုင်ငံတကာ သင်္ချာအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ]]</text>
      <sha1>sui8tpwxulno4ol2x41eekpjlh21ncg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သက်ရှိများ နေထိုင်နိုင်သောဇုန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293394</id>
    <redirect title="ဂိုလ်းဒီလော့ဇုန်" />
    <revision>
      <id>1060117</id>
      <timestamp>2026-10-25T15:31:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <comment>စာမျက်နှာကို [[ဂိုလ်းဒီလော့ဇုန်]] သို့ ပြန်ညွှန်းလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060117</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61" sha1="elet4s0ahnsxwn2986olbpp7hsjrvaf" xml:space="preserve">#Redirect[[ဂိုလ်းဒီလော့ဇုန်]]</text>
      <sha1>elet4s0ahnsxwn2986olbpp7hsjrvaf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နက္ခတ္တဗေဒယူနစ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293395</id>
    <redirect title="နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ ယူနစ်" />
    <revision>
      <id>1060118</id>
      <timestamp>2026-10-25T15:31:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <comment>စာမျက်နှာကို [[နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ ယူနစ်]] သို့ ပြန်ညွှန်းလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060118</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80" sha1="3epy3y7o4sinmtm4aa1qif8j5qmdp44" xml:space="preserve">#Redirect[[နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ ယူနစ်]]</text>
      <sha1>3epy3y7o4sinmtm4aa1qif8j5qmdp44</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တမ်းပလိတ်:Myanmar-food-stub</title>
    <ns>10</ns>
    <id>293396</id>
    <revision>
      <id>1060119</id>
      <timestamp>2026-10-25T15:34:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{Asbox | image     =  | pix       = 30 | subject   = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]မှ အစားအသောက် | category  = မြန်မာ အစားအသောက် | name      = တမ်းပလိတ်:Myanmar-food-stub }}&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060119</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="261" sha1="jj5ofeh775fbzgtn89y5kzd5x35292m" xml:space="preserve">{{Asbox
| image     = 
| pix       = 30
| subject   = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]မှ အစားအသောက်
| category  = မြန်မာ အစားအသောက်
| name      = တမ်းပလိတ်:Myanmar-food-stub
}}</text>
      <sha1>jj5ofeh775fbzgtn89y5kzd5x35292m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကြယ်နီဘီလူး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293397</id>
    <redirect title="ဧရာမ ကြယ်နီ" />
    <revision>
      <id>1060121</id>
      <timestamp>2026-10-25T15:35:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr Lotus Black</username>
        <id>31011</id>
      </contributor>
      <comment>စာမျက်နှာကို [[ဧရာမ ကြယ်နီ]] သို့ ပြန်ညွှန်းလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060121</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="ovh0rwgrbf678i1v8x7yeul2jwim3zi" xml:space="preserve">#Redirect[[ဧရာမ ကြယ်နီ]]</text>
      <sha1>ovh0rwgrbf678i1v8x7yeul2jwim3zi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၂၀၁၇ နိုင်ငံတကာ သင်္ချာအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293398</id>
    <revision>
      <id>1060122</id>
      <timestamp>2026-10-25T15:37:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mkant00</username>
        <id>135890</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''2017 နိုင်ငံတကာ သင်္ချာအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ''' (2017 International Mathematical Olympiad) သည် 58 ကြိမ်မြောက်ပြိုင်ပွဲဖြစ်ပြီး ဘရာဇီးနိုင်ငံ ရီယိုဒီဂျနေးရို...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060122</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42878" sha1="5s9dobzsusxl2tpj1hhe29zmqobljtz" xml:space="preserve">'''2017 နိုင်ငံတကာ သင်္ချာအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ''' (2017 International Mathematical Olympiad) သည် 58 ကြိမ်မြောက်ပြိုင်ပွဲဖြစ်ပြီး ဘရာဇီးနိုင်ငံ ရီယိုဒီဂျနေးရိုးမြို့တွင် 2017 ခုနှစ် ဇူလိုင်လ 12 ရက်မှ 23 ရက်အထိ ကျင်းပခဲ့သည်။ နိုင်ငံပေါင်း 111 နိုင်ငံမှ ပြိုင်ပွဲဝင် 615 ဦး ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/editions/2017/ International Mathematical Olympiad (2017), edition overview].&lt;/ref&gt; အသင်းအလိုက် ရမှတ်များတွင် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံက 170 မှတ်ဖြင့် ပထမ၊ တရုတ်နိုင်ငံက 159 မှတ်ဖြင့် ဒုတိယနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံက 155 မှတ်ဖြင့် တတိယ ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/results/team/year/2017/ International Mathematical Olympiad (2017), team results, ranks 1–3].&lt;/ref&gt;

== စာမေးပွဲကျင်းပပုံနှင့် အမှတ်ပေးစနစ် (Examination Format and Scoring) ==

စာမေးပွဲများကို ဇူလိုင်လ 18 ရက်နှင့် 19 ရက်တို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ တစ်နေ့လျှင် ပုစ္ဆာသုံးပုဒ်ပါသော မေးခွန်းလွှာတစ်စောင်ကို လေးနာရီခွဲအတွင်း ဖြေဆိုရသည်။ ပုစ္ဆာတစ်ပုဒ်လျှင် ခုနစ်မှတ်စီ သတ်မှတ်ထားသဖြင့် စုစုပေါင်း အမှတ်ပြည့်မှာ 42 မှတ် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2017/2017_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2017), English competition paper, pp. 1–2].&lt;/ref&gt;

== ပြိုင်ပွဲပုစ္ဆာများနှင့် ဖြေရှင်းနည်းများ (Problems and Solution Approaches) ==

=== ပထမနေ့ ပုစ္ဆာများ (Day 1 Problems) ===

==== ပုစ္ဆာ 1 - တန်ဖိုးတစ်ခု အဆုံးမဲ့အကြိမ် ပြန်ပေါ်လာသော ကိန်းစဉ်များ (Problem 1: Sequences with an Infinitely Recurring Value) ====

&lt;blockquote&gt;
[[ကိန်းပြည့်]] (integer) &lt;math&gt;a_0&gt;1&lt;/math&gt; အတွက် အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်ပါ။
:&lt;math&gt;a_{n+1}=\begin{cases}\sqrt{a_n},&amp;a_n\text{ is a perfect square},\\a_n+3,&amp;\text{otherwise},\end{cases}\qquad n\geq0.&lt;/math&gt;
ဤ[[ကိန်းစဉ်]] (sequence) ထဲတွင် တန်ဖိုးတစ်ခုခု အဆုံးမဲ့အကြိမ် (infinitely often) ပြန်ပေါ်လာစေသော &lt;math&gt;a_0&lt;/math&gt; အားလုံး ကို ရှာပါ။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2017/2017_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2017), English competition paper, Problem 1, p. 1].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း -''' အငယ်ဆုံး (smallest) ကိန်းပိုင်း (term of a sequence) ကို &lt;math&gt;c\geq2&lt;/math&gt; ဟုထားပါ။ ယင်းသည် နှစ်ထပ်ကိန်း (perfect square) မဖြစ်နိုင်ပါ။ နှစ်ထပ်ကိန်းဖြစ်လျှင် ၎င်း၏ နောက်ကိန်းပိုင်း (successor of a term) က ပိုငယ်သွားမည်ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;c\not\equiv2\pmod3&lt;/math&gt; ဖြစ်ပါက အောက်ဆုံးကိန်းပြည့်တန်ဖိုး (floor value) &lt;math&gt;\lfloor\sqrt c\rfloor&lt;/math&gt; နောက်ရှိ ကိန်းပြည့်သုံးလုံးအနက် တစ်လုံး၏ နှစ်ထပ်ကိန်းသည် &lt;math&gt;c&lt;/math&gt; နှင့် မော်ဂျူလို 3 (modulo 3) အရ [[မော်ဂျူလာ ဂဏန်းသင်္ချာ|ထပ်တူကျသည်]] (congruent)။ ထို့ကြောင့် 3 ကို ထပ်ခါတလဲလဲ [[ပေါင်းခြင်း]]ဖြင့် အောက်ပါအခြေအနေရှိသော နှစ်ထပ်ကိန်း &lt;math&gt;b^2&lt;/math&gt; သို့ ရောက်ရှိမည်ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;c\leq b\leq\lfloor\sqrt c\rfloor+3\leq\sqrt c+3.&lt;/math&gt;
ဤအချိန်တွင် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; သည်လည်း ကိန်းပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သောကြောင့် ပထမ မညီမျှခြင်း (inequality) ကို အငယ်ဆုံးကိန်းပိုင်း ဖြစ်ခြင်းမှ ရရှိသည်။ ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;c\leq5&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ နှစ်ထပ်ကိန်းများနှင့် မော်ဂျူလို 3 အရ 2 နှင့် ထပ်တူကျသော ကိန်းများကို ဖယ်လိုက်လျှင် &lt;math&gt;c=3&lt;/math&gt; သာ ကျန်သည်။

&lt;math&gt;3\mid a_0&lt;/math&gt; ဖြစ်ပါက ကိန်းပိုင်းတိုင်းကို (every term) 3 ဖြင့် စား၍ပြတ်သည် (divisible by)။ ထို့ကြောင့် အငယ်ဆုံးတန်ဖိုး (minimum) သည် 3 ဖြစ်ပြီး ကိန်းစဉ်သည် &lt;math&gt;3\to6\to9\to3&lt;/math&gt; ထဲသို့ ဝင်ရောက်သည်။ ထိုသို့မဟုတ်ပါက မည်သည့် ကိန်းပိုင်းကိုမျှ 3 ဖြင့် စား၍မပြတ်ပါ။ ထို့ကြောင့် အငယ်ဆုံးတန်ဖိုးသည် မော်ဂျူလို 3 အရ 2 နှင့် ထပ်တူကျရမည်ဖြစ်သည်။ ထိုကိန်းပိုင်းမှစ၍ နှစ်ထပ်ကိန်း ထပ်မပေါ်လာတော့ဘဲ ကိန်းစဉ်သည် 3 စီ အဆက်မပြတ်တိုးသွားသည်။ သို့ဖြစ်၍ လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းသော ကနဦးတန်ဖိုးများ (initial values) မှာ &lt;math&gt;3\mid a_0&lt;/math&gt; ဖြစ်သော တန်ဖိုးများသာ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2017-notes.pdf Chen (2026), §1.1, first solution, p. 3].&lt;/ref&gt;

==== ပုစ္ဆာ 2 - ထပ်ကျော့ဖန်ရှင်နယ်ညီမျှခြင်း၏ အဖြေအားလုံး (Problem 2: All Solutions of an Iterated Functional Equation) ====

&lt;blockquote&gt;
အောက်ပါ ညီမျှခြင်း (equation) ကို ဖြည့်ဆည်းသော [[ဖန်ရှင်]]များ (functions) &lt;math&gt;f:\mathbb R\to\mathbb R&lt;/math&gt; အားလုံးကို ရှာပါ။
:&lt;math&gt;f(f(x)f(y))+f(x+y)=f(xy)\qquad(x,y\in\mathbb R).&lt;/math&gt;
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2017/2017_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2017), English competition paper, Problem 2, p. 1].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း -''' &lt;math&gt;c=f(0)&lt;/math&gt; ဟု ရေးပါ။ &lt;math&gt;c=0&lt;/math&gt; ဖြစ်ပါက &lt;math&gt;y=0&lt;/math&gt; ဟု အစားထိုးခြင်း (substitution) ဖြင့် သုညဖန်ရှင် (zero function) &lt;math&gt;f\equiv0&lt;/math&gt; ကို ရရှိသည်။ ထိုသို့မဟုတ်ပါက သုညမှတ် (zero of a function) &lt;math&gt;f(z)=0&lt;/math&gt; တစ်ခုတွင် &lt;math&gt;z\ne1&lt;/math&gt; ဖြစ်လျှင် &lt;math&gt;c=0&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;(x,y)=(z,z/(z-1))&lt;/math&gt; ဟု အစားထိုးခြင်းမှ ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သုညမှတ်တိုင်းသည် 1 တွင်သာ ရှိသည်။ &lt;math&gt;x=y=0&lt;/math&gt; ဟုထားလျှင် &lt;math&gt;f(c^2)=0&lt;/math&gt; ဖြစ်သောကြောင့် &lt;math&gt;c^2=1&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;f(1)=0&lt;/math&gt; ကို ရရှိသည်။

&lt;math&gt;f&lt;/math&gt; ၏ နေရာတွင် &lt;math&gt;-f&lt;/math&gt; ကို အစားထိုးသော်လည်း ညီမျှခြင်းက မပြောင်းလဲသောကြောင့် &lt;math&gt;c=1&lt;/math&gt; ဟု ယူဆနိုင်သည်။ &lt;math&gt;y=0,1&lt;/math&gt; ဟု အစားထိုးလျှင် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;f(f(x))=1-f(x),\qquad f(x+1)=f(x)-1.&lt;/math&gt;
အထူးသဖြင့် &lt;math&gt;f(x+m)=f(x)-m&lt;/math&gt; ဟူသော ဆက်နွှယ်မှုသည် [[ကိန်းပြည့်]] &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; တိုင်းအတွက် မှန်သည်။

[[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်မှု]] (injectivity) ကို သက်သေပြရန် &lt;math&gt;f(a)=f(b)&lt;/math&gt; ဟု ယူဆပါ။ ကိန်းပြည့် &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; ကို လုံလောက်အောင် ကြီးကြီးရွေး၍ &lt;math&gt;A=a+m&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;B=b+m&lt;/math&gt; ဟုထားသောအခါ &lt;math&gt;(A+1)^2\geq4B&lt;/math&gt; ဖြစ်စေပါ။ [[ကိန်းစစ်]]များ (real numbers) &lt;math&gt;x,y&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;x+y=A+1&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;xy=B&lt;/math&gt; ဖြစ်စေရန် ရွေးနိုင်သည်။ ထိုအခါ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;f(f(x)f(y))=f(B)-f(A+1)=1,&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;f(f(x)f(y)+1)=0&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ သုညမှတ်သည် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်ခြင်း (unique-zero property) ကြောင့် &lt;math&gt;f(x)f(y)=0&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;x=1&lt;/math&gt; သို့မဟုတ် &lt;math&gt;y=1&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ &lt;math&gt;B=xy=x+y-1=A&lt;/math&gt; ဖြစ်သဖြင့် &lt;math&gt;a=b&lt;/math&gt; ကို သက်သေပြပြီးဖြစ်သည်။

နောက်ဆုံးတွင် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;f(1-f(x))=f(f(f(x)))=1-f(f(x))=f(x).&lt;/math&gt;
အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်မှုကြောင့် &lt;math&gt;f(x)=1-x&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ဖြစ်နိုင်သော အပေါင်းအနုတ်လက္ခဏာ (sign) ကို ပြန်ထည့်စဉ်းစားလျှင် အဖြေများ (solutions) မှာ &lt;math&gt;f\equiv0&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;f(x)=1-x&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;f(x)=x-1&lt;/math&gt; တို့ ဖြစ်ပြီး အားလုံးကို တိုက်ရိုက်စစ်ဆေးနိုင်သည်။&lt;ref&gt;[https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2017-notes.pdf Chen (2026), §1.2, pp. 5–6].&lt;/ref&gt;

==== ပုစ္ဆာ 3 - မမြင်ရသော ယုန်ကို လိုက်သော မုဆိုး၏ အကွာအဝေးအာမခံချက် (Problem 3: A Hunter's Distance Guarantee against an Invisible Rabbit) ====

&lt;blockquote&gt;
ပြင်ညီ (plane) ပေါ်တွင် မုဆိုးတစ်ဦးနှင့် မမြင်ရသော ယုန်တစ်ကောင်တို့သည် [[အမှတ်]] (point) တစ်ခုတည်းဖြစ်သော &lt;math&gt;A_0=B_0&lt;/math&gt; မှ စတင်ကြသည်။ အကြိမ် &lt;math&gt;n\geq1&lt;/math&gt; တွင် ယုန်က &lt;math&gt;A_{n-1}&lt;/math&gt; မှ &lt;math&gt;A_n&lt;/math&gt; သို့ အကွာအဝေး (distance) တစ်ယူနစ် (unit) တိတိကို ဦးစွာရွေ့သည်။ ထို့နောက် ခြေရာခံကိရိယာတစ်ခုက အမှတ် &lt;math&gt;P_n&lt;/math&gt; ကို အသိပေးပြီး ယင်းအမှတ်သည် &lt;math&gt;P_nA_n\leq1&lt;/math&gt; ကို ဖြည့်ဆည်းသည်။ နောက်ဆုံးတွင် မုဆိုးက မြင်နိုင်သောအတိုင်း &lt;math&gt;B_{n-1}&lt;/math&gt; မှ &lt;math&gt;B_n&lt;/math&gt; သို့ အကွာအဝေး တစ်ယူနစ်တိတိ ရွေ့သည်။ ယုန်၏ ရွေ့လျားပုံနှင့် ကိရိယာ၏ အသိပေးချက်တို့ မည်သို့ပင် ဖြစ်စေ မုဆိုးသည် &lt;math&gt;A_{10^9}B_{10^9}\leq100&lt;/math&gt; ဖြစ်ရန် အာမခံနိုင်ပါသလား။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2017/2017_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2017), English competition paper, Problem 3, p. 1].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း -''' အာမခံမရနိုင်ပါ။ မုဆိုး၏ နည်းဗျူဟာတစ်ခုခုကို ပုံသေထားပါ။ မုဆိုးအနေဖြင့် ခွဲမသိနိုင်သော ယုန်လမ်းကြောင်းများ (paths) ကို တည်ဆောက်မည်ဖြစ်သည်။ ယင်းလမ်းကြောင်းများက အကွာအဝေး၏ နှစ်ထပ်ကိန်း (squared distance) ကို &lt;math&gt;1/2&lt;/math&gt; ထက်ပို၍ အကြိမ် 400 စီပါသော အစုတိုင်းတွင် တိုးစေမည်ဖြစ်ပြီး အကွာအဝေးသည် အပိုင်းအခြား (interval) &lt;math&gt;[1,100]&lt;/math&gt; အတွင်း ရှိနေသမျှ ဤသို့ တည်ဆောက်နိုင်သည်။

အကြိမ်အစုတစ်ခု၏ အစတွင် &lt;math&gt;B=(0,0)&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;A=(d,0)&lt;/math&gt; ဟူသော [[ကိုဩဒိနိတ်စနစ်|ကိုဩဒိနိတ်]]များ (coordinates) ကို သုံးပါ။ ဤနေရာတွင် &lt;math&gt;1\leq d\leq100&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;q=400&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;v=\sqrt{q^2-1}&lt;/math&gt; ဟုထားပါ။ ယုန်သည် အောက်ပါ ယူနစ်အလျားစီ ရွေ့သော လမ်းကြောင်းနှစ်ခု (unit-step paths) အနက် မည်သည့်တစ်ခုကိုမဆို လိုက်နိုင်သည်။
:&lt;math&gt;A_j^{\pm}=\left(d+\frac{jv}{q},\ \pm\frac jq\right),\qquad1\leq j\leq q,&lt;/math&gt;
တစ်ဖက်တွင် ကိရိယာက &lt;math&gt;P_j=(d+jv/q,0)&lt;/math&gt; ဟု အသိပေးသည်။ အသိပေးသောအမှတ်တိုင်းသည် ဖြစ်နိုင်သော နေရာနှစ်ခုစလုံးမှ &lt;math&gt;j/q\leq1&lt;/math&gt; အကွာအဝေးအတွင်း ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် လမ်းကြောင်းနှစ်ခုစလုံးအတွက် မုဆိုး၏ အစွန်းမှတ် (endpoint) သည် &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; တစ်ခုတည်းဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;|H|\leq q&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။

ယုန်လမ်းကြောင်းနှစ်ခု၏ အစွန်းမှတ်များမှာ &lt;math&gt;X=(d+v,1)&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;Y=(d+v,-1)&lt;/math&gt; တို့ ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;M=(d+v,0)&lt;/math&gt; ဟုထားလျှင် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;\max(HX^2,HY^2)\geq\frac{HX^2+HY^2}{2}=HM^2+1\geq(d+v-q)^2+1.&lt;/math&gt;
&lt;math&gt;v\geq q-1/q&lt;/math&gt; ဖြစ်သောကြောင့် လမ်းကြောင်းတစ်ခုခုက အောက်ပါအခြေအနေကို မဖြစ်မနေ ရရှိစေသည်။
:&lt;math&gt;d_{\rm new}^2\geq1+(d-1/q)^2&gt;d^2+\frac12.&lt;/math&gt;
မုဆိုးသည် အကြိမ်အစု၏ အစတွင် &lt;math&gt;A&lt;/math&gt; ကို သိထားလျှင်ပင် ဤဆင်ခြင်ချက်က မှန်ကန်ဆဲဖြစ်သည်။

ပထမအကြိမ်တွင် &lt;math&gt;P_1=A_0&lt;/math&gt; ဟူသော အသိပေးချက်သည် ဆန့်ကျင်ဘက် ဦးတည်ရာနှစ်ခုသို့ တစ်ယူနစ်စီ ရွေ့ခြင်းနှစ်မျိုးစလုံးနှင့် ကိုက်ညီသည်။ ယင်းတို့အနက် တစ်မျိုးက အကွာအဝေးကို အနည်းဆုံး (at least) &lt;math&gt;\sqrt2&lt;/math&gt; ကျန်စေသည်။ ထို့နောက် အများဆုံး (at most) အကြိမ်အစု 20000 ကို အသုံးပြုလျှင် &lt;math&gt;1+400\cdot20000&lt;10^9&lt;/math&gt; အကြိမ်အတွင်း အကွာအဝေးကို 100 ထက် မဖြစ်မနေ ကြီးစေသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ယုန်သည် အကြိမ်တိုင်း မုဆိုး၏ လက်ရှိနေရာမှ တည့်တည့်ဝေးရာသို့ ရွေ့သည်။ မုဆိုးမရွေ့မီ အကွာအဝေးသည် တစ်ယူနစ်တိုးသွားသဖြင့် မုဆိုးက တစ်ယူနစ်ရွေ့ပြီးနောက် အကွာအဝေးသည် ယခင်အကြိမ်ပြီးဆုံးချိန်ကထက် လျော့မသွားနိုင်ပါ။ ထို့ကြောင့် နောက်ဆုံးအကွာအဝေးသည် 100 ထက် ကြီးနေဆဲဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2017-notes.pdf Chen (2026), §1.3, pp. 7–8]; the block construction is written explicitly and continued to the prescribed final round.&lt;/ref&gt;

=== ဒုတိယနေ့ ပုစ္ဆာများ (Day 2 Problems) ===

==== ပုစ္ဆာ 4 - စက်ဝိုင်းနှစ်ခု၏ ဖြတ်မှတ်များမှ ထိမျဉ်းတစ်ကြောင်း (Problem 4: A Tangent from Intersections of Two Circles) ====

&lt;blockquote&gt;
မတူကွဲပြားသော [[အမှတ်]]များ &lt;math&gt;R,S&lt;/math&gt; သည် စက်ဝိုင်း (circle) &lt;math&gt;\Omega&lt;/math&gt; ပေါ်တွင် ရှိပြီး &lt;math&gt;RS&lt;/math&gt; သည် အချင်း (diameter) မဟုတ်ပါ။ &lt;math&gt;\ell&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; ရှိ [[ထိမျဉ်း]] (tangent) ဟု သတ်မှတ်ပြီး &lt;math&gt;T&lt;/math&gt; ကို ရွေး၍ &lt;math&gt;S&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;RT&lt;/math&gt; ၏ အလယ်မှတ် (midpoint) ဖြစ်စေပါ။ အမှတ် &lt;math&gt;J&lt;/math&gt; ကို စက်ဝိုင်းပြတ်တို (shorter arc) &lt;math&gt;RS&lt;/math&gt; ပေါ်တွင် ရွေးထားပြီး &lt;math&gt;\Gamma=(JST)&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;\ell&lt;/math&gt; ကို မတူသော အမှတ်နှစ်ခုတွင် ဖြတ်သည်။ &lt;math&gt;A&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; နှင့် ပိုနီးသော ဖြတ်မှတ် (intersection) ဟု သတ်မှတ်ပြီး &lt;math&gt;K\ne J&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;AJ&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\Omega&lt;/math&gt; တို့၏ ဒုတိယဖြတ်မှတ် (second intersection) ဟု သတ်မှတ်ပါ။ &lt;math&gt;KT&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;\Gamma&lt;/math&gt; ကို ထိကြောင်း သက်သေပြပါ။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2017/2017_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2017), English competition paper, Problem 4, p. 2].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း -''' ဦးတည်ချက်သတ်မှတ်ထားသော ထောင့်များ (directed angles) ကို &lt;math&gt;180^\circ&lt;/math&gt; မော်ဂျူလိုဖြင့် စဉ်းစားပါ။ စက်ဝိုင်းထပ်စတုဂံနှစ်ခု (cyclic quadrilaterals) မှ အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;\angle RKA=\angle RKJ=\angle RSJ=\angle TSJ=\angle TAJ=\angle TAK,&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;RK\parallel AT&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ယင်းနှင့် &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; တွင် ထိခြင်း (tangency) တို့ကို ပေါင်းစပ်လျှင် ဆန့်ကျင်ဘက် ဦးတည်ချက် (opposite orientation) ရှိသော အောက်ပါ ဆင်တူမှု (similarity) ကို ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;\triangle KRS\sim\triangle RTA,\qquad KR\cdot TA=RS\cdot RT.&lt;/math&gt;
အမှန်မှာ ပြိုင်မျဉ်းများ (parallel lines) ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ပထမ[[တြိဂံ]] (triangle) ၏ &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; ရှိ ထောင့် (angle) သည် ဒုတိယတြိဂံ၏ &lt;math&gt;T&lt;/math&gt; ရှိ ထောင့်နှင့် သက်ဆိုင်သည်။ အလားတူ တြိဂံနှစ်ခု၏ &lt;math&gt;K,R&lt;/math&gt; ရှိ သက်ဆိုင်ရာထောင့်များသည် ထိမျဉ်းနှင့် လေးကြိုးဆိုင်ရာ သီအိုရမ် (tangent-chord theorem) အရ ကိုက်ညီကြသည်။

&lt;math&gt;RS=ST&lt;/math&gt; ဖြစ်သောကြောင့် အလျားဆိုင်ရာ ထပ်တူညီညီမျှခြင်း (length identity) သည် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်လာသည်။
:&lt;math&gt;\frac{AT}{TR}=\frac{TS}{RK}.&lt;/math&gt;
&lt;math&gt;AT\parallel RK&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;R,S,T&lt;/math&gt; တို့သည် မျဉ်းတစ်ကြောင်းတည်းပေါ်တွင်ရှိသော (collinear) အမှတ်များ ဖြစ်သောကြောင့် ကြားထောင့်များ (included angles) သည်လည်း ဆန့်ကျင်ဘက် ဦးတည်ချက်ဖြင့် ကိုက်ညီကြသည်။ ထို့ကြောင့် အနား၊ ကြားထောင့်၊ အနားတို့ဖြင့် ဆင်တူမှု စံသတ်မှတ်ချက် (SAS similarity criterion) အရ &lt;math&gt;\triangle ATS\sim\triangle TRK&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး ဦးတည်ချက်များ ဆန့်ကျင်ကြသည်။ သို့ဖြစ်၍ &lt;math&gt;\angle KTS=\angle TAS&lt;/math&gt; ကို ရရှိသည်။ ဤသည်မှာ &lt;math&gt;KT&lt;/math&gt; က &lt;math&gt;(TAS)=\Gamma&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;T&lt;/math&gt; တွင် ထိရန် လိုအပ်သော ထိမျဉ်းနှင့် လေးကြိုးဆိုင်ရာ စံသတ်မှတ်ချက် (tangent-chord criterion) ပင်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2017-notes.pdf Chen (2026), §2.1, first solution, p. 9].&lt;/ref&gt;

==== ပုစ္ဆာ 5 - အရပ်အမြင့်အစဉ်အလိုက် ကစားသမားများကို အတွဲလိုက်ရွေးခြင်း (Problem 5: Selecting Adjacent Pairs by Height) ====

&lt;blockquote&gt;
&lt;math&gt;N\geq2&lt;/math&gt; ကို [[ကိန်းပြည့်]]တစ်လုံးဟု ယူပါ။ အရပ်အမြင့် မတူကြသော ဘောလုံးကစားသမား &lt;math&gt;N(N+1)&lt;/math&gt; ဦးသည် တန်းစီနေကြသည်။ Sir Alex သည် ၎င်းတို့အနက် &lt;math&gt;N(N-1)&lt;/math&gt; ဦးကို ဖယ်ရှားပြီး ကျန်သော &lt;math&gt;2N&lt;/math&gt; ဦးထဲတွင် အရပ်အမြင့်ဆုံးနှစ်ဦး ဘေးချင်းကပ်လျက်ရှိစေရန်၊ တတိယနှင့် စတုတ္ထအမြင့်ဆုံးနှစ်ဦး ဘေးချင်းကပ်လျက်ရှိစေရန်နှင့် ထိုနည်းအတိုင်း အရပ်အနိမ့်ဆုံးနှစ်ဦးအထိ ဘေးချင်းကပ်သော အတွဲများဖြစ်စေရန် လုပ်နိုင်ကြောင်း သက်သေပြပါ။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2017/2017_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2017), English competition paper, Problem 5, p. 2].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း -''' ကစားသမားများကို အရပ်အမြင့်အလိုက် အစဉ်ဆက်အုပ်စု &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; စုအဖြစ် အစုခွဲစနစ် (partition) ဖြင့် ပိုင်းခြားပြီး တစ်စုစီတွင် &lt;math&gt;N+1&lt;/math&gt; ဦးစီ ပါဝင်စေပါ။ မူလတန်းစီအစဉ်ကို ထိန်းထားလျက် အုပ်စုတစ်စုစီမှ ဘေးချင်းကပ်မည့် တစ်တွဲကို ရွေးမည်ဖြစ်သည်။

ပို၍ ယေဘုယျအားဖြင့် အုပ်စု &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; စု ကျန်နေပြီး တစ်စုစီတွင် အနည်းဆုံး &lt;math&gt;m+1&lt;/math&gt; ဦးစီ ရှိသည်ဟု ယူဆပါ။ ကျန်ရှိသောတန်းကို ဘယ်ဘက်မှ စကြည့်ပြီး အုပ်စုတစ်စု ဒုတိယအကြိမ် ပေါ်လာသည်အထိ ဆက်ကြည့်ပါ။ ထိုအုပ်စုမှ တွေ့ပြီးသော ကစားသမားနှစ်ဦးကို တစ်တွဲအဖြစ် ထားပါ။ ကြည့်ပြီးသား အခြားကစားသမားအားလုံးနှင့် ထိုအတွဲ၏အုပ်စုတွင် ကျန်နေသေးသော ကစားသမားအားလုံးကို ဖယ်ရှားပါ။ ဒုတိယအကြိမ် ပေါ်မလာမီ အခြားအုပ်စုတစ်စုစီသည် အများဆုံး တစ်ကြိမ်သာ ပေါ်လာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ကျန်သော အုပ်စု &lt;math&gt;m-1&lt;/math&gt; စုစီတွင် အနည်းဆုံး &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; ဦးစီ ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။

ထိုအုပ်စုများအတွက် ဤလုပ်ငန်းစဉ်ကို ထပ်လုပ်ပါ။ ရွေးထားသော အတွဲတစ်တွဲစီသည် နောက်မှရွေးမည့် အတွဲတိုင်း၏ ရှေ့တွင် ရှိပြီး ကြားရှိကစားသမားအားလုံးကို ဖယ်ရှားထားသောကြောင့် နောက်ဆုံးတန်းတွင် ထိုနှစ်ဦး ဘေးချင်းကပ်လျက် ဖြစ်သည်။ မူလ အရပ်အမြင့်အုပ်စုတစ်စုစီမှ ကစားသမားနှစ်ဦးတိတိကို ထားရှိသည်။ အုပ်စုများ၏ အရပ်အမြင့်အပိုင်းအခြားများသည် ဘုံမပါသော (disjoint) အစဉ်ဆက်အပိုင်းများဖြစ်သဖြင့် ထိုအတွဲများသည် အရပ်အမြင့်အစဉ်အရလည်း အစဉ်ဆက်အတွဲများ ဖြစ်သည်။ ဤတည်ဆောက်ပုံ (construction) တွင် ကစားသမား &lt;math&gt;2N&lt;/math&gt; ဦးကို ထားရှိပြီး လိုအပ်သော ဂုဏ်သတ္တိအားလုံး ပြည့်မီသည်။&lt;ref&gt;[https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2017-notes.pdf Chen (2026), §2.2, p. 11].&lt;/ref&gt;

==== ပုစ္ဆာ 6 - ပရစ်မစ်တစ် လတ္တစ်အမှတ်များတွင် တန်ဖိုး 1 နှင့် ညီမျှသော တစ်ပြေးညီပိုလီနိုမီရယ် (Problem 6: A Homogeneous Polynomial Equal to One at Primitive Lattice Points) ====

&lt;blockquote&gt;
[[အမှတ်|လတ္တစ်အမှတ်]] (lattice point) &lt;math&gt;(x,y)\in\mathbb Z^2&lt;/math&gt; တစ်ခုကို &lt;math&gt;\gcd(x,y)=1&lt;/math&gt; ဖြစ်ပါက ပရစ်မစ်တစ်အမှတ် (primitive point) ဟု ခေါ်သည်။ ပရစ်မစ်တစ်အမှတ်များ၏ [[အစု|အဆုံးရှိအစု]] (finite set) &lt;math&gt;S&lt;/math&gt; ကို ပေးထားသည်။ အောက်ပါအခြေအနေကို ဖြည့်ဆည်းသော [[ကိန်းပြည့်|အပေါင်းကိန်းပြည့်]] (positive integer) &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; နှင့် ကိန်းပြည့်များ &lt;math&gt;a_0,\ldots,a_n&lt;/math&gt; ရှိကြောင်း သက်သေပြပါ။
:&lt;math&gt;a_0x^n+a_1x^{n-1}y+\cdots+a_ny^n=1\qquad((x,y)\in S).&lt;/math&gt;
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2017/2017_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2017), English competition paper, Problem 6, p. 2].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း -''' &lt;math&gt;|S|&lt;/math&gt; အပေါ် [[သင်္ချာဆိုင်ရာဆင့်ကဲသက်သေပြနည်း]] (mathematical induction) ကို သုံး၍ အပေါင်း ဒီဂရီ (positive degree) ရှိပြီး ကိန်းပြည့်မြှောက်ဖော်ကိန်းများ (integer coefficients) ပါသော [[ပိုလီနိုမီရယ်|တစ်ပြေးညီပိုလီနိုမီရယ်]] (homogeneous polynomial) ကို တည်ဆောက်မည်ဖြစ်သည်။ [[ဗလာစု]] (empty set) အတွက် ချက်ချင်းမှန်သည်။ အမှတ်တစ်ခုတည်း &lt;math&gt;(a,b)&lt;/math&gt; အတွက် ဘေဇူး၏ ထပ်တူညီမှု (Bézout's identity) မှ &lt;math&gt;ua+vb=1&lt;/math&gt; ကို ရရှိသဖြင့် &lt;math&gt;ux+vy&lt;/math&gt; ကို သုံးနိုင်သည်။

ဆင့်ကဲသက်သေပြခြင်းအဆင့် (inductive step) တွင် ဦးစွာ အမှတ်အသစ် &lt;math&gt;(a,b)&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;(1,0)&lt;/math&gt; သို့ အောက်ပါ [[မျဉ်းဖြောင့် အော်ပရေတာ|ကိန်းပြည့် မျဉ်းဖြောင့်အသွင်ပြောင်းခြင်း]] (linear transformation) ဖြင့် ပို့ပါ။
:&lt;math&gt;T=\begin{pmatrix}u&amp;v\\-b&amp;a\end{pmatrix},\qquad ua+vb=1.&lt;/math&gt;
[[ကိန်းအုံ]] (matrix) ၏ [[အဆုံးအဖြတ်တန်ဖိုး]] (determinant) &lt;math&gt;\det T=1&lt;/math&gt; ဖြစ်သောကြောင့် ၎င်း၏ ပြောင်းပြန်ကိန်းအုံ (inverse matrix) တွင် ကိန်းပြည့်အစုဝင်များ (integer entries) ပါဝင်ပြီး ပရစ်မစ်တစ်အမှတ်များကို ထိန်းသိမ်းပေးသည်။ အသွင်ပြောင်းပြီးနောက် တည်ဆောက်ထားသော ပိုလီနိုမီရယ် (polynomial) ကို &lt;math&gt;T&lt;/math&gt; နှင့် ဖန်ရှင်များပေါင်းစပ်ခြင်း (function composition) ဖြင့် မူလပုစ္ဆာကို ဖြေရှင်းနိုင်သည်။

အသွင်ပြောင်းပြီးသော အမှတ်ဟောင်းများကို &lt;math&gt;(a_i,b_i)&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;1\leq i\leq m&lt;/math&gt; ဟု ရေးပါ။ ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်းအရ တစ်ပြေးညီပိုလီနိုမီရယ် &lt;math&gt;g&lt;/math&gt; တွင် ဒီဂရီ (degree) &lt;math&gt;d&gt;0&lt;/math&gt; ရှိပြီး &lt;math&gt;g(a_i,b_i)=1&lt;/math&gt; ကို ဖြည့်ဆည်းသည်။ &lt;math&gt;h=g(1,0)&lt;/math&gt; ဟုထားပါ။ &lt;math&gt;b_i=0&lt;/math&gt; ဖြစ်သော အညွှန်း (index) တစ်ခုခုရှိလျှင် &lt;math&gt;a_i=\pm1&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;a_i^d h=1&lt;/math&gt; ဖြစ်သောကြောင့် &lt;math&gt;h^2=1&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပိုလီနိုမီရယ် &lt;math&gt;g^2&lt;/math&gt; သည် အမှတ်တိုင်းတွင် လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းပြီးဖြစ်သည်။

ထိုသို့မဟုတ်ပါက &lt;math&gt;B=\prod_{i=1}^m b_i\ne0&lt;/math&gt; ဟုထားပါ။ တစ်ပြေးညီဖြစ်မှု (homogeneity) ကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;1=g(a_i,b_i)\equiv a_i^d h\pmod{b_i},&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် အကြီးဆုံး ဘုံဆခွဲကိန်း (greatest common divisor) သည် &lt;math&gt;\gcd(h,B)=1&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ အပေါင်းကိန်းပြည့် &lt;math&gt;M&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;dM\geq m&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;h^M\equiv1\pmod{|B|}&lt;/math&gt; ဖြစ်စေရန် ရွေးပါ။ [[အွိုင်လာ၏ သီအိုရမ်]] (Euler's theorem) အရ ထိုသို့သော &lt;math&gt;M&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;|B|&gt;1&lt;/math&gt; ဖြစ်သောအခါ ရရှိပြီး &lt;math&gt;|B|=1&lt;/math&gt; ဖြစ်သောအခါ [[မော်ဂျူလာ ဂဏန်းသင်္ချာ|ထပ်တူကျမှု]] (congruence) က အလိုအလျောက် မှန်သည်။ ထိုအခါ &lt;math&gt;C=(h^M-1)/B&lt;/math&gt; သည် ကိန်းပြည့်ဖြစ်ပြီး အောက်ပါ ပိုလီနိုမီရယ်ကို ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;f(x,y)=g(x,y)^M-Cx^{dM-m}\prod_{i=1}^m(b_ix-a_iy)&lt;/math&gt;
ယင်းသည် အပေါင်း ဒီဂရီ &lt;math&gt;dM&lt;/math&gt; ရှိသော တစ်ပြေးညီပိုလီနိုမီရယ် ဖြစ်သည်။
အမှတ်ဟောင်းတိုင်းတွင် [[မြှောက်လဒ်]] (product) သည် သုညဖြစ်သွားပြီး &lt;math&gt;f(1,0)=h^M-CB=1&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ဤသို့ဖြင့် ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်း ပြည့်စုံသည်။&lt;ref&gt;[https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2017-notes.pdf Chen (2026), §2.3, first solution, pp. 12–13].&lt;/ref&gt;

== ဆုတံဆိပ်များနှင့် ပြိုင်ပွဲရလဒ်များ (Medals and Competition Results) ==

ရွှေတံဆိပ် 48 ခု၊ ငွေတံဆိပ် 90 ခုနှင့် ကြေးတံဆိပ် 153 ခု ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ သက်ဆိုင်ရာ ဆုတံဆိပ်များအတွက် အနည်းဆုံးရမှတ်များမှာ 25 မှတ်၊ 19 မှတ်နှင့် 16 မှတ်တို့ အသီးသီး ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ပြိုင်ပွဲဝင် 222 ဦးက ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းလွှာများ ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/editions/2017/ International Mathematical Olympiad (2017), edition overview, awards].&lt;/ref&gt;

=== နိုင်ငံအလိုက် အသင်းအဆင့်နှင့် ရမှတ်များ (Team Rankings and Scores by Country) ===

အဆင့်အမြင့်ဆုံး အသင်းဆယ်သင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ စင်ကာပူနှင့် ထိုင်းတို့က အဆင့် 7 ကို ပူးတွဲရရှိခဲ့ပြီး ထိုင်ဝမ်နှင့် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတို့က အဆင့် 9 ကို ပူးတွဲရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/results/team/year/2017/ International Mathematical Olympiad (2017), team results, ranks 1–10].&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! အဆင့် !! အသင်း !! ရမှတ်
|-
| 1 || ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ || 170
|-
| 2 || တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ || 159
|-
| 3 || ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ || 155
|-
| 4 || အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု || 148
|-
| 5 || အီရန်အစ္စလာမ္မစ်သမ္မတနိုင်ငံ || 142
|-
| 6 || ဂျပန်နိုင်ငံ || 134
|-
| 7 || စင်ကာပူနိုင်ငံ || 131
|-
| 7 || ထိုင်းနိုင်ငံ || 131
|-
| 9 || ထိုင်ဝမ် || 130
|-
| 9 || ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း || 130
|}

=== တစ်ဦးချင်း အမြင့်ဆုံးရမှတ်ရရှိသူများ (Individual Highest Scorers) ===

မည်သည့်ပြိုင်ပွဲဝင်မျှ အမှတ်ပြည့် 42 မှတ် မရရှိခဲ့ပါ။ ပြိုင်ပွဲဝင် သုံးဦးသည် 35 မှတ်ဖြင့် ပထမအဆင့်ကို ပူးတွဲရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;International Mathematical Olympiad (2017), [https://www.imo-official.org/editions/2017/ edition overview] and [https://www.imo-official.org/results/individual/year/2017/ individual results], rank 1 entries.&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! အဆင့် !! ပြိုင်ပွဲဝင် !! ရမှတ်
|-
| 1 || Amirmojtaba Sabour || 35
|-
| 1 || Yuta Takaya || 35
|-
| 1 || Hoàng Hữu Quốc Huy || 35
|}

== ဘရာဇီးနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးအိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပမှုနှင့် သင်္ချာနှစ်နှစ်တာအစီအစဉ် (Brazil's First Hosting and the Biennium of Mathematics) ==

ယခုအကြိမ်သည် ဘရာဇီးနိုင်ငံက IMO ကို ပထမဆုံးအကြိမ် အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပခြင်း ဖြစ်သည်။ Instituto de Matemática Pura e Aplicada က စီစဉ်ကျင်းပခဲ့ပြီး 2018 ခုနှစ် နိုင်ငံတကာ သင်္ချာပညာရှင်များညီလာခံ (International Congress of Mathematicians) နှင့်အတူ ဘရာဇီးနိုင်ငံ၏ 2017–2018 သင်္ချာနှစ်နှစ်တာအစီအစဉ် (Biennium of Mathematics) ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://impa.br/acervo/imo2017/index.html Instituto de Matemática Pura e Aplicada (2017), welcome and Biennium of Mathematics overview].&lt;/ref&gt; တောင်ကိုရီးယားအသင်းဝင် ခြောက်ဦးစလုံး ရွှေတံဆိပ် ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/results/team/year/2017/ International Mathematical Olympiad (2017), team results, South Korea entry].&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား (References) ==
* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=58th IMO 2017 |website=International Mathematical Olympiad |url=https://www.imo-official.org/editions/2017/ |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=English (eng), day 1; English (eng), day 2 |website=International Mathematical Olympiad |date=2017 |url=https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2017/2017_eng.pdf |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |last=Chen |first=Evan |title=IMO 2017 Solution Notes |website=Evan Chen |date=2026-09-27 |url=https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2017-notes.pdf |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=58th IMO 2017 – Team Results |website=International Mathematical Olympiad |url=https://www.imo-official.org/results/team/year/2017/ |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=58th IMO 2017 – Individual Results |website=International Mathematical Olympiad |url=https://www.imo-official.org/results/individual/year/2017/ |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |author=Instituto de Matemática Pura e Aplicada |title=58th International Mathematical Olympiad – IMO 2017 |website=IMPA |date=2017 |url=https://impa.br/acervo/imo2017/index.html |access-date=2026-10-24}}

[[Category:နိုင်ငံတကာ သင်္ချာအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ]]</text>
      <sha1>5s9dobzsusxl2tpj1hhe29zmqobljtz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မုန့်လေပွေ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293399</id>
    <revision>
      <id>1060123</id>
      <timestamp>2026-10-25T15:38:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''မုန့်လေပွေ''' သည် ဆန်ကို အခြေခံ၍ ပြုလုပ်ရသောမြန်မာ့ရိုးရာ မုန့်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ မုန့်လေပွေတွင် အစို နှင့် အခြောက်ဟူ၍နှစ်...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060123</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1993" sha1="729g1p37uifjmmhb2df4hybjk6xm11b" xml:space="preserve">'''မုန့်လေပွေ''' သည် ဆန်ကို အခြေခံ၍ ပြုလုပ်ရသောမြန်မာ့ရိုးရာ မုန့်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ မုန့်လေပွေတွင် အစို နှင့် အခြောက်ဟူ၍နှစ်မျိုးရှိသည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] အလယ်ပိုင်းအညာဒေသတွင် အများအပြား ပြုလုပ်စားသုံးလေ့ရှိကြသည်။ မုန့်ကို ဆီကြော်လိုက်ပါက လေထဲတွင် ဝဲပျံနေသော လေပွေကဲ့သို့ ပေါ့ပါးပွယောင်းပြီး ကြွပ်ရွသွားခြင်းကြောင့် &quot;မုန့်လေပွေ&quot; ဟု ခေါ်ဆိုကြခြင်း ဖြစ်သည်။ အချို့ဒေသများတွင် &quot;ကြွေမုန့်&quot; ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web
|title=မြောင်မြို့နယ်၊ ကင်းစံပြကျေးရွာတွင် ဒေသထွက်ကုန် မုန့်တစ်မျိုးဖြစ်သည့် မုန့်လေပွေလုပ်ငန်းဖြင့် မိသားစု စီးပွားရေး အဆင်ပြေ
|url=https://www.moi.gov.mm/iprd/news/26728
|website=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးဦးစီးဌာန
|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁
|language=my
|access-date=၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
{{မြန်မာအစားအသောက်‎}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အစားအသောက်]]
{{Myanmar-food-stub}}</text>
      <sha1>729g1p37uifjmmhb2df4hybjk6xm11b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060150</id>
      <parentid>1060123</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T17:29:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1060150</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2081" sha1="pi0rbiahx1ti0jeh3nnhqsw9unk8lzn" xml:space="preserve">'''မုန့်လေပွေ''' သည် ဆန်ကို အခြေခံ၍ ပြုလုပ်ရသောမြန်မာ့ရိုးရာ မုန့်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ မုန့်လေပွေတွင် အစို နှင့် အခြောက်ဟူ၍နှစ်မျိုးရှိသည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] အလယ်ပိုင်းအညာဒေသတွင် အများအပြား ပြုလုပ်စားသုံးလေ့ရှိကြသည်။ မုန့်ကို ဆီကြော်လိုက်ပါက လေထဲတွင် ဝဲပျံနေသော လေပွေကဲ့သို့ ပေါ့ပါးပွယောင်းပြီး ကြွပ်ရွသွားခြင်းကြောင့် &quot;မုန့်လေပွေ&quot; ဟု ခေါ်ဆိုကြခြင်း ဖြစ်သည်။ အချို့ဒေသများတွင် &quot;ကြွေမုန့်&quot; ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite web
|title=မြောင်မြို့နယ်၊ ကင်းစံပြကျေးရွာတွင် ဒေသထွက်ကုန် မုန့်တစ်မျိုးဖြစ်သည့် မုန့်လေပွေလုပ်ငန်းဖြင့် မိသားစု စီးပွားရေး အဆင်ပြေ
|url=https://www.moi.gov.mm/iprd/news/26728
|website=ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးဦးစီးဌာန
|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁
|language=my
|access-date=၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
{{မြန်မာအစားအသောက်‎}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အစားအသောက်]]
[[ကဏ္ဍ:အစားအစာ ဆောင်းပါးတိုများ]]
{{Myanmar-food-stub}}</text>
      <sha1>pi0rbiahx1ti0jeh3nnhqsw9unk8lzn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၂၀၁၆ နိုင်ငံတကာ သင်္ချာအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293400</id>
    <revision>
      <id>1060126</id>
      <timestamp>2026-10-25T15:46:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mkant00</username>
        <id>135890</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''2016 နိုင်ငံတကာ သင်္ချာအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ''' (2016 International Mathematical Olympiad) သည် 57 ကြိမ်မြောက်ပြိုင်ပွဲဖြစ်ပြီး ဟောင်ကောင်တွင် 2016 ခုနှစ် ဇူလိုင...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060126</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51324" sha1="31opppx5qf50xxac0ckq85ct41ird4a" xml:space="preserve">'''2016 နိုင်ငံတကာ သင်္ချာအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ''' (2016 International Mathematical Olympiad) သည် 57 ကြိမ်မြောက်ပြိုင်ပွဲဖြစ်ပြီး ဟောင်ကောင်တွင် 2016 ခုနှစ် ဇူလိုင်လ 6 ရက်မှ 16 ရက်အထိ ကျင်းပခဲ့သည်။ နိုင်ငံပေါင်း 109 နိုင်ငံမှ ပြိုင်ပွဲဝင် 602 ဦး ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/editions/2016/ International Mathematical Olympiad (2016), edition overview].&lt;/ref&gt; အသင်းအလိုက် ရမှတ်များတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက 214 မှတ်ဖြင့် ပထမ၊ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံက 207 မှတ်ဖြင့် ဒုတိယနှင့် တရုတ်နိုင်ငံက 204 မှတ်ဖြင့် တတိယ ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/results/team/year/2016/ International Mathematical Olympiad (2016), team results, ranks 1–3].&lt;/ref&gt;

== စာမေးပွဲကျင်းပပုံနှင့် အမှတ်ပေးစနစ် (Examination Format and Scoring) ==

စာမေးပွဲများကို ဇူလိုင်လ 11 ရက်နှင့် 12 ရက်တို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ တစ်နေ့လျှင် ပုစ္ဆာသုံးပုဒ်ပါသော မေးခွန်းလွှာတစ်စောင်ကို လေးနာရီခွဲအတွင်း ဖြေဆိုရသည်။ ပုစ္ဆာတစ်ပုဒ်လျှင် ခုနစ်မှတ်စီ သတ်မှတ်ထားသဖြင့် စုစုပေါင်း အမှတ်ပြည့်မှာ 42 မှတ် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2016/2016_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2016), English competition paper, pp. 1–2].&lt;/ref&gt;

== ပြိုင်ပွဲပုစ္ဆာများနှင့် ဖြေရှင်းနည်းများ (Problems and Solution Approaches) ==

=== ပထမနေ့ ပုစ္ဆာများ (Day 1 Problems) ===

==== ပုစ္ဆာ 1။ ထောင့်ထက်ဝက်ပိုင်းမျဉ်းများမှ မျဉ်းသုံးကြောင်း တစ်မှတ်တည်းတွင် ဆုံခြင်း (Problem 1: Concurrence from Angle-Bisector Conditions) ====

&lt;blockquote&gt;
[[တြိဂံ]] (triangle) &lt;math&gt;BCF&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;B&lt;/math&gt; တွင် ထောင့်မှန်ကျသော တြိဂံ (right triangle) ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;FA=FB&lt;/math&gt; ဖြစ်စေရန် &lt;math&gt;A\in CF&lt;/math&gt; ကို ယူပြီး &lt;math&gt;F&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;A,C&lt;/math&gt; တို့ကြားတွင် ရှိပါစေ။ &lt;math&gt;DA=DC&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;AC&lt;/math&gt; က &lt;math&gt;\angle DAB&lt;/math&gt; ကို အတွင်းဘက်တွင် ထက်ဝက်ပိုင်းစေရန် (internally bisects) &lt;math&gt;D&lt;/math&gt; ကို ရွေးပါ။ &lt;math&gt;EA=ED&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;AD&lt;/math&gt; က &lt;math&gt;\angle EAC&lt;/math&gt; ကို အတွင်းဘက်တွင် ထက်ဝက်ပိုင်းစေရန် &lt;math&gt;E&lt;/math&gt; ကို ရွေးပါ။ &lt;math&gt;CF&lt;/math&gt; ၏ အလယ်မှတ် (midpoint) ကို &lt;math&gt;M&lt;/math&gt; ဟု သတ်မှတ်ပြီး &lt;math&gt;AMXE&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;AM\parallel EX&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;AE\parallel MX&lt;/math&gt; ဖြစ်သော အနားပြိုင်စတုဂံ (parallelogram) ဖြစ်ပါစေ။ &lt;math&gt;BD,FX,ME&lt;/math&gt; တို့ တစ်မှတ်တည်းတွင် ဆုံကြောင်း (concurrent) သက်သေပြပါ။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2016/2016_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2016), English competition paper, Problem 1, p. 1].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း။''' &lt;math&gt;AF=1&lt;/math&gt; ဖြစ်စေရန် အရွယ်ပြောင်းခြင်း (scaling) ပြုလုပ်ပြီး &lt;math&gt;A=(0,0)&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;F=(1,0)&lt;/math&gt; ဟုထားကာ &lt;math&gt;B&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;AC&lt;/math&gt; အောက်ဘက်တွင် ယူပါ။ &lt;math&gt;\theta=\angle BAC&lt;/math&gt; ဟုထားပါ။ အနားနှစ်ဖက်ညီတြိဂံ (isosceles triangle) &lt;math&gt;ABF&lt;/math&gt; ၏ အခြေထောင့်များ (base angles) သည် &lt;math&gt;\theta&lt;/math&gt; ဖြစ်သောကြောင့် &lt;math&gt;\angle BFC=2\theta&lt;90^\circ&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်ပါ။
:&lt;math&gt;t=\cos2\theta&gt;0,\qquad h=\frac{\sin2\theta}{2t}.&lt;/math&gt;
ထောင့်ထက်ဝက်ပိုင်းမျဉ်းများ (angle bisectors) အရ &lt;math&gt;AD,AE&lt;/math&gt; တို့သည် &lt;math&gt;AC&lt;/math&gt; အထက်ဘက်တွင် ထောင့်များ (angles) &lt;math&gt;\theta,2\theta&lt;/math&gt; ဖြင့် အသီးသီး (respectively) တည်ရှိသည်။ အကွာအဝေး (distance) ဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များနှင့် ထောင့်မှန် (right angle) တို့မှ အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;\begin{aligned}
B&amp;=(1+t,-2th),&amp; C&amp;=\left(\frac{1+t}{t},0\right),\\
D&amp;=\left(\frac{1+t}{2t},h\right),&amp; E&amp;=\left(\frac12,h\right),\\
M&amp;=\left(1+\frac1{2t},0\right),&amp; X&amp;=\left(\frac32+\frac1{2t},h\right).
\end{aligned}&lt;/math&gt;
အမှန်ပင် &lt;math&gt;AB=2\cos\theta&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;(C-B)\cdot(F-B)=0&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;2D\cdot C=|C|^2&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;2E\cdot D=|D|^2&lt;/math&gt; တို့က ပထမ[[အမှတ်]]လေးခု (points) ၏ [[ကိုဩဒိနိတ်စနစ်|ကိုဩဒိနိတ်]]များ (coordinates) ကို သတ်မှတ်ပေးပြီး နောက်ဆုံးအမှတ်နှစ်ခုကို အလယ်မှတ်နှင့် အနားပြိုင်စတုဂံဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များမှ ရရှိသည်။

&lt;math&gt;FX,EM&lt;/math&gt; တို့၏ ညီမျှခြင်းများ (equations) ကို ဖြေရှင်းလျှင် အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;Z=FX\cap EM=\left(1+\frac1{4t},\frac{h}{2(1+t)}\right).&lt;/math&gt;
တစ်ဖက်တွင် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;Z=\frac{B+(1+2t)D}{2(1+t)},&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;Z\in BD&lt;/math&gt; ဖြစ်၍ မျဉ်းသုံးကြောင်း (lines) တစ်မှတ်တည်းတွင် ဆုံကြောင်း သက်သေပြပြီး ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2016/IMO2016SL.pdf International Mathematical Olympiad (2016), shortlisted problems with solutions, G1, pp. 44–45]; [https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2016-notes.pdf Chen (2026), §1.1, pp. 3–4].&lt;/ref&gt;

==== ပုစ္ဆာ 2။ အတန်း၊ တိုင်နှင့် ထောင့်ဖြတ်များတွင် I၊ M၊ O အရေအတွက်ညီမျှစွာ ဖြည့်ခြင်း (Problem 2: Equal Counts of I, M and O in Rows, Columns and Diagonals) ====

&lt;blockquote&gt;
&lt;math&gt;n\times n&lt;/math&gt; ဇယား (table) ကို I၊ M နှင့် O တို့ဖြင့် ဖြည့်ရာတွင် အတန်း (row) တိုင်း (for every) နှင့် တိုင် (column) တိုင်း၌ အက္ခရာတစ်မျိုးစီ အရေအတွက်ညီမျှစွာ (equal counts) ပါဝင်စေပြီး အလျား (length) ကို 3 ဖြင့် စား၍ပြတ်သော (divisible by three) ထောင့်ဖြတ် (diagonal) တိုင်းတွင်လည်း အက္ခရာတစ်မျိုးစီ အရေအတွက်ညီမျှစွာ ပါဝင်စေနိုင်သည့် [[ကိန်းပြည့်|အပေါင်းကိန်းပြည့်]]များ (positive integers) &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; အားလုံးကို ရှာပါ။ ထောင့်ဖြတ်များမှာ &lt;math&gt;i+j&lt;/math&gt; တန်ဖိုး ပုံသေဖြစ်သော သို့မဟုတ် (or) &lt;math&gt;i-j&lt;/math&gt; တန်ဖိုး ပုံသေဖြစ်သော အကွက်များ (cells) ၏ အစုများ (sets) ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;n&gt;1&lt;/math&gt; အတွက် ထိုထောင့်ဖြတ် &lt;math&gt;4n-2&lt;/math&gt; ခု ရှိသည်။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2016/2016_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2016), English competition paper, Problem 2 and note, p. 1].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း။''' မဖြစ်မနေ (necessarily) &lt;math&gt;n=3k&lt;/math&gt; ဖြစ်ရမည်။ အညွှန်းကိန်းများ (indices) &lt;math&gt;2\pmod3&lt;/math&gt; ရှိသော အတန်းအားလုံး၊ အညွှန်းကိန်းများ &lt;math&gt;2\pmod3&lt;/math&gt; ရှိသော တိုင်အားလုံးနှင့် အလျားကို 3 ဖြင့် စား၍ပြတ်သော ထောင့်ဖြတ်အားလုံးတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် မာလ်တီအစု (multiset) ကို စဉ်းစားပါ။ ပါဝင်သော အတန်း၊ တိုင်၊ ထောင့်ဖြတ်တစ်ခုစီတွင် အက္ခရာတစ်မျိုးစီ အရေအတွက်ညီမျှသည်။ ထိုထောင့်ဖြတ်များသည် &lt;math&gt;i-j\equiv0\pmod3&lt;/math&gt; သို့မဟုတ် &lt;math&gt;i+j\equiv1\pmod3&lt;/math&gt; ကို ဖြည့်ဆည်းသည်။ ထို့ကြောင့် အကွက် &lt;math&gt;(i,j)&lt;/math&gt; ပါဝင်သည့် အကြိမ်ရေမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;\mathbf1_{i\equiv2}+\mathbf1_{j\equiv2}+\mathbf1_{i\equiv j}+\mathbf1_{i+j\equiv1}&lt;/math&gt;
ဤနေရာတွင် [[မော်ဂျူလာ ဂဏန်းသင်္ချာ|ထပ်တူကျမှု]]များ (congruences) အားလုံးသည် 3 မော်ဂျူလို (modulo) ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;i\equiv j\equiv2&lt;/math&gt; ဖြစ်ပါက ဤအထပ်ထပ်ပါဝင်မှု (multiplicity) သည် 4 ဖြစ်ပြီး ထိုသို့မဟုတ်လျှင် (otherwise) 1 ဖြစ်သည်။ ဇယားတစ်ခုလုံးကို နုတ်လိုက်လျှင် &lt;math&gt;i\equiv j\equiv2&lt;/math&gt; ဖြစ်သော အကွက် &lt;math&gt;k^2&lt;/math&gt; ခု၏ မိတ္တူသုံးစုံ ကျန်သည်။ ထို့ကြောင့် ယင်းအကွက်များထဲရှိ အက္ခရာတစ်မျိုးစီ အရေအတွက်ညီမျှသဖြင့် &lt;math&gt;3\mid k^2&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;9\mid n&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။

ပြောင်းပြန်အားဖြင့် (conversely) &lt;math&gt;9\mid n&lt;/math&gt; အတွက် အကွက် &lt;math&gt;(i,j)&lt;/math&gt; တွင် အောက်ပါတန်ဖိုးနှင့် ကိုက်ညီသော အက္ခရာကို ဖြည့်ပါ။
:&lt;math&gt;i-1+\left\lfloor\frac{j-1}{3}\right\rfloor\pmod3,\qquad 0\mapsto\mathrm I,\quad1\mapsto\mathrm M,\quad2\mapsto\mathrm O.&lt;/math&gt;
တိုင်တိုင်းတွင် အက္ခရာတစ်မျိုးစီ အရေအတွက်ညီမျှသည်။ အတန်းတစ်ခုစီတွင် တိုင်သုံးတိုင်စီပါသော အစုငယ်တစ်ခုအတွင်း အက္ခရာတူညီပြီး ဆက်တိုက်အစုငယ်သုံးစုတွင် I၊ M နှင့် O တို့သည် အလှည့်ကျ ပါဝင်သည်။ ထို့ကြောင့် ဆက်တိုက်တိုင်ကိုးတိုင်တွင် အက္ခရာတစ်မျိုးလျှင် သုံးကြိမ်စီ ပါဝင်သည်။ &lt;math&gt;9\mid n&lt;/math&gt; ဖြစ်သောကြောင့် အက္ခရာတစ်မျိုးစီ အရေအတွက်ညီမျှသည်။ အလျားကို 3 ဖြင့် စား၍ပြတ်သော ထောင့်ဖြတ်တစ်ခုကို ယင်းတိုင်အစုငယ်များအတွင်း သုံးခုတွဲများ (triples) အဖြစ် ပိုင်းခြားနိုင်သည်။ တိုင်အညွှန်းကိန်း တိုးသွားသောအခါ စတင်သောတိုင်သည် &lt;math&gt;1\pmod3&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး လျော့သွားသောအခါ &lt;math&gt;0\pmod3&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ သုံးခုတွဲတစ်ခုစီအတွင်း အတန်းအညွှန်းကိန်းသည် 3 မော်ဂျူလို အကြွင်းများ (residues) အားလုံးကို တစ်ကြိမ်စီ ဖြတ်သန်းသဖြင့် အက္ခရာတစ်မျိုးစီ တစ်ကြိမ် ပါဝင်သည်။ ထို့ကြောင့် 9 ၏ ဆတိုးကိန်းများ (multiples) နှင့် ထိုကိန်းများသာ (precisely) လိုအပ်သော သတ်မှတ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းသည်။&lt;ref&gt;[https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2016-notes.pdf Chen (2026), §1.2, p. 5].&lt;/ref&gt;

==== ပုစ္ဆာ 3။ စက်ဝိုင်းပေါ်ရှိ ကိန်းပြည့်ကိုဩဒိနိတ် ဗဟုဂံ၏ ဧရိယာနှင့် စား၍ပြတ်ခြင်း (Problem 3: Area Divisibility for a Cyclic Integer-Coordinate Polygon) ====

&lt;blockquote&gt;
ခုံးသော ဗဟုဂံ (convex polygon) &lt;math&gt;P=A_1\cdots A_k&lt;/math&gt; ၏ ထိပ်စွန်းမှတ်များ (vertices) သည် [[ကိုဩဒိနိတ်စနစ်|ကိန်းပြည့်ကိုဩဒိနိတ်]]များ (integer coordinates) ရှိပြီး စက်ဝိုင်း (circle) တစ်ခုပေါ်တွင် တည်ရှိကာ ဗဟုဂံ၏ [[ဧရိယာ]] (area) မှာ &lt;math&gt;S&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ အနားအလျား (side length) တိုင်း၏ နှစ်ထပ်ကိန်း (square) ကို စား၍ပြတ်သော [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|မကိန်း]] (odd number) ဖြစ်သည့် [[ကိန်းပြည့်|အပေါင်းကိန်းပြည့်]]တစ်ခုကို &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; ဟု ယူပါ။ &lt;math&gt;2S&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; ဖြင့် စား၍ပြတ်သော ကိန်းပြည့် (integer) ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြပါ။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2016/2016_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2016), English competition paper, Problem 3, p. 1].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း။''' ဖိနပ်ကြိုး ပုံသေနည်း (shoelace formula) မှ &lt;math&gt;2S\in\mathbb Z&lt;/math&gt; ကို ရရှိသည်။ မကိန်းဖြစ်သော &lt;math&gt;p&lt;/math&gt; အတွက် သုဒ္ဓကိန်းထပ်ကိန်း (prime power) &lt;math&gt;p^e\mid n&lt;/math&gt; တစ်ခုစီဖြင့် စား၍ပြတ်ကြောင်း သက်သေပြလျှင် လုံလောက်သည် (suffices)။ &lt;math&gt;k&lt;/math&gt; အပေါ် [[သင်္ချာဆိုင်ရာဆင့်ကဲသက်သေပြနည်း]] (mathematical induction) ကို အသုံးပြုပါ။

အနားအလျားများ &lt;math&gt;a,b,c&lt;/math&gt; ရှိသော [[တြိဂံ]]အတွက် ဟေရွန်၏ ပုံသေနည်း (Heron's formula) မှ အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;16S^2=2(a^2b^2+b^2c^2+c^2a^2)-a^4-b^4-c^4.&lt;/math&gt;
ညာဘက်ရှိ ကိန်းပိုင်း (term) တိုင်းသည် &lt;math&gt;p^{2e}&lt;/math&gt; ဖြင့် စား၍ပြတ်သည်။ &lt;math&gt;p&lt;/math&gt; သည် မကိန်းဖြစ်သောကြောင့် &lt;math&gt;p^e\mid2S&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။

&lt;math&gt;k\geq4&lt;/math&gt; အတွက် အလျား၏ နှစ်ထပ်ကိန်းကို &lt;math&gt;p^e&lt;/math&gt; ဖြင့် စား၍ပြတ်သော ထောင့်ဖြတ်တစ်ခု ရှိပါက ဗဟုဂံကို ပိုငယ်သော ဗဟုဂံနှစ်ခုအဖြစ် ပိုင်းခြားနိုင်ပြီး တစ်ခုစီတွင် ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်းကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ ရှေ့နောက်မညီညွတ်မှုဖြင့် သက်သေပြရန် (proof by contradiction) ထိုသို့သော ထောင့်ဖြတ် မရှိ (no such diagonal) ဟု ယူဆပါ (assume)။ အောက်ပါအတိုင်း ရေးပါ။
:&lt;math&gt;d_i=v_p(A_1A_i^2)\qquad(2\leq i\leq k).&lt;/math&gt;
ထိုအခါ &lt;math&gt;d_2\geq e&gt;d_3&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;d_{m-1}&gt;d_m&lt;/math&gt; ဖြစ်ခြင်းမှ &lt;math&gt;d_m&gt;d_{m+1}&lt;/math&gt; ဖြစ်ကြောင်းကို &lt;math&gt;3\leq m\leq k-1&lt;/math&gt; အတွက် အဆင့်ဆင့် ပြမည်။

ပတိုလမီ၏ သီအိုရမ် (Ptolemy's theorem) ကို &lt;math&gt;A_1A_{m-1}A_mA_{m+1}&lt;/math&gt; တွင် အသုံးပြုပြီး အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်ပါ။
:&lt;math&gt;u=A_1A_{m-1}\cdot A_mA_{m+1},\quad v=A_1A_m\cdot A_{m-1}A_{m+1},\quad w=A_1A_{m+1}\cdot A_{m-1}A_m.&lt;/math&gt;
ထိုအခါ &lt;math&gt;v=u+w&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;u^2,v^2,w^2&lt;/math&gt; တို့သည် ကိန်းပြည့်များ ဖြစ်သည်။ ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်း၏ ယူဆချက် (inductive hypothesis) နှင့် အနား၊ ထောင့်ဖြတ်တို့၏ [[P-အခြေခံကိန်း တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း|p-အခြေခံကိန်း တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း]] (p-adic valuation) တန်ဖိုးများမှ အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;v_p(u^2)\geq d_{m-1}+e&gt;d_m+e&gt;v_p(v^2).&lt;/math&gt;
ထို့ပြင် &lt;math&gt;2uv=u^2+v^2-w^2\in\mathbb Z&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;p&lt;/math&gt; သည် မကိန်းဖြစ်သောကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;v_p(2uv)=\frac{v_p(u^2)+v_p(v^2)}2&gt;v_p(v^2).&lt;/math&gt;
&lt;math&gt;w^2=u^2+v^2-2uv&lt;/math&gt; တွင် ကိန်းပိုင်း &lt;math&gt;v^2&lt;/math&gt; သည် တစ်ခုတည်းသော အငယ်ဆုံး တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း (valuation) တန်ဖိုးရှိသောကြောင့် &lt;math&gt;v_p(w^2)=v_p(v^2)&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;d_{m+1}+v_p(A_{m-1}A_m^2)=d_m+v_p(A_{m-1}A_{m+1}^2).&lt;/math&gt;
ဘယ်ဘက်ရှိ ဒုတိယကိန်းပိုင်းသည် &lt;math&gt;e&lt;/math&gt; ထက် မငယ်ဘဲ ညာဘက်ရှိ ဒုတိယကိန်းပိုင်းသည် &lt;math&gt;e&lt;/math&gt; ထက်ငယ်သောကြောင့် &lt;math&gt;d_{m+1}&lt;d_m&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။

ဤသို့ဖြင့် &lt;math&gt;e&gt;d_3&gt;\cdots&gt;d_k&lt;/math&gt; ကို ရရှိသည်။ သို့သော် &lt;math&gt;A_kA_1&lt;/math&gt; သည် အနားတစ်ခုဖြစ်သောကြောင့် &lt;math&gt;d_k\geq e&lt;/math&gt; ဖြစ်ရမည်ဖြစ်၍ ရှေ့နောက်မညီညွတ်ပါ။ ထို့ကြောင့် သင့်လျော်သော ထောင့်ဖြတ်တစ်ခု ရှိပြီး ဆင့်ကဲသက်သေပြခြင်း ပြည့်စုံသည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2016/IMO2016SL.pdf International Mathematical Olympiad (2016), shortlisted problems with solutions, N7, pp. 83–84].&lt;/ref&gt;

=== ဒုတိယနေ့ ပုစ္ဆာများ (Day 2 Problems) ===

==== ပုစ္ဆာ 4။ ဘုံသုဒ္ဓဆခွဲကိန်းရှိသော မွှေးကြိုင်သည့် အစုများ (Problem 4: Fragrant Sets with Shared Prime Factors) ====

&lt;blockquote&gt;
[[ကိန်းပြည့်|အပေါင်းကိန်းပြည့်]]များ၏ [[အစု]]တစ်ခုတွင် အနည်းဆုံး (at least) [[အစုဝင်]] (element) နှစ်ခုရှိပြီး အစုဝင်တစ်ခုစီနှင့် အခြားအစုဝင်တစ်ခုတို့တွင် [[သုဒ္ဓကိန်း|ဘုံသုဒ္ဓဆခွဲကိန်း]] (prime factor) တစ်ခု ရှိပါက ထိုအစုကို မွှေးကြိုင်သော  အစုဟု ခေါ်သည်။ &lt;math&gt;P(t)=t^2+t+1&lt;/math&gt; ဟုထားပါ။ အနုတ်ကိန်းမဟုတ်သော ကိန်းပြည့် (nonnegative integer) &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; တစ်ခုခု (some) အတွက် အောက်ပါအစုသည် မွှေးကြိုင်သောအစုဖြစ်စေနိုင်သည့် အငယ်ဆုံး အပေါင်းကိန်းပြည့် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ကို ရှာပါ။
:&lt;math&gt;\{P(a+1),P(a+2),\ldots,P(a+b)\}&lt;/math&gt;
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2016/2016_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2016), English competition paper, Problem 4, p. 2].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း။''' အဖြေ (solution) မှာ &lt;math&gt;b=6&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ယူကလစ် အဆင့်ဆင့်တွက်နည်း (Euclidean algorithm) မှ အောက်ပါဆက်နွှယ်မှုများကို ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;\begin{aligned}
\gcd(P(t),P(t+1))&amp;=1,\\
\gcd(P(t),P(t+2))&gt;1&amp;\iff t\equiv2\pmod7,\\
\gcd(P(t),P(t+3))&gt;1&amp;\iff t\equiv1\pmod3.
\end{aligned}&lt;/math&gt;
နောက်ဆုံးဆက်နွှယ်မှုနှစ်ခုအတွက် အောက်ပါညီမျှခြင်းများကို အသုံးပြုပြီး 7 မော်ဂျူလိုနှင့် 3 မော်ဂျူလိုရှိ ကိန်းရင်းများ (roots) ကို စစ်ဆေးပါ။
:&lt;math&gt;\begin{aligned}
(2t+7)P(t)-(2t-1)P(t+2)&amp;=14,\\
(t+5)P(t)-(t-1)P(t+3)&amp;=18,
\end{aligned}&lt;/math&gt;
ဆက်တိုက်ကိန်းများအတွက် ဆက်နွှယ်မှုကို &lt;math&gt;P(t+1)-P(t)=2(t+1)&lt;/math&gt; မှ ရရှိသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် &lt;math&gt;P(t)&lt;/math&gt; သည် [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|မကိန်း]]ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;t+1&lt;/math&gt; နှင့် [[နှိုင်းရသုဒ္ဓ|နှိုင်းရသုဒ္ဓဖြစ်သော]] (coprime) ကြောင့် ဖြစ်သည်။

&lt;math&gt;b\leq3&lt;/math&gt; အတွက် အလယ်အစုဝင်တစ်ခု သို့မဟုတ် အစွန်းမှတ် (endpoint) တစ်ခု၌ တွဲဖက်နိုင်သောအစုဝင် မရှိပါ။ &lt;math&gt;b=4&lt;/math&gt; အတွက် ဒုတိယအစုဝင်သည် စတုတ္ထအစုဝင်နှင့်သာ တွဲနိုင်ပြီး တတိယအစုဝင်သည် ပထမအစုဝင်နှင့်သာ တွဲနိုင်သည်။ နှစ်နေရာခြားအတွဲ (gap-two pairs) နှစ်ခုစလုံး၏ စတင်အဝင်ကိန်းများ (starting arguments) သည် 7 မော်ဂျူလိုတွင် 2 နှင့် [[မော်ဂျူလာ ဂဏန်းသင်္ချာ|ထပ်တူကျရမည်]]။ သို့သော် ယင်းအဝင်ကိန်းများသည် 1 စီ ကွာခြားနေသဖြင့် ရှေ့နောက်မညီညွတ်မှု (contradiction) ဖြစ်သည်။

&lt;math&gt;b=5&lt;/math&gt; အတွက် တတိယအစုဝင်သည် ပထမ သို့မဟုတ် ပဉ္စမအစုဝင်နှင့် တွဲရမည်။ ထိုအခါ နှစ်နေရာခြားအတွဲဆိုင်ရာ စံသတ်မှတ်ချက် (criterion) ကြောင့် ယင်းအစုငယ်အတွင်း အခြားမည်သည့် နှစ်နေရာခြားအတွဲကိုမျှ တွဲ၍မရတော့ပါ။ ထို့ကြောင့် ဒုတိယအစုဝင်သည် ပဉ္စမအစုဝင်နှင့် တွဲရပြီး စတုတ္ထအစုဝင်သည် ပထမအစုဝင်နှင့် တွဲရသည်။ သုံးနေရာခြားအတွဲ နှစ်ခုစလုံး၏ စတင်အဝင်ကိန်းများသည် 1 စီကွာခြားသော်လည်း 3 မော်ဂျူလိုတွင် 1 နှင့် ထပ်တူကျရမည်။ ယင်းသည် မဖြစ်နိုင်ပါ။

နောက်ဆုံးတွင် &lt;math&gt;a=196&lt;/math&gt; ဟု ယူပါ။ အောက်ပါအတွဲများသည် သုဒ္ဓဆခွဲကိန်းများ &lt;math&gt;19,7,3&lt;/math&gt; ကို အသီးသီး ဘုံအဖြစ် ရှိကြသည်။
:&lt;math&gt;(P(197),P(201)),\qquad(P(198),P(200)),\qquad(P(199),P(202))&lt;/math&gt;
ယင်းအတွဲများတွင် အစုဝင်ခြောက်ခုစလုံး ပါဝင်သောကြောင့် &lt;math&gt;b=6&lt;/math&gt; ကို အမှန်တကယ် ရရှိနိုင်ကြောင်း သက်သေပြပြီး ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2016/IMO2016SL.pdf International Mathematical Olympiad (2016), shortlisted problems with solutions, N3, p. 75]; [https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2016-notes.pdf Chen (2026), §2.1, p. 7].&lt;/ref&gt;

==== ပုစ္ဆာ 5။ ကိန်းစစ်အဖြေ မရှိစေရန် မျဉ်းဖြောင့်ဆခွဲကိန်းများ ဖျက်ခြင်း (Problem 5: Erasing Linear Factors to Eliminate Real Solutions) ====

&lt;blockquote&gt;
အောက်ပါညီမျှခြင်းကို စဉ်းစားပါ။
:&lt;math&gt;\prod_{j=1}^{2016}(x-j)=\prod_{j=1}^{2016}(x-j)&lt;/math&gt;
ယင်း၏ တစ်ဖက်စီတွင် မျဉ်းဖြောင့်ဆခွဲကိန်း (linear factor) 2016 ခုစီ ရှိသည်။ တစ်ဖက်စီတွင် ဆခွဲကိန်း (factor) အနည်းဆုံးတစ်ခု ကျန်စေပြီး ရရှိလာသော ညီမျှခြင်းတွင် [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်အဖြေ]] (real solution) မရှိစေရန် ဖျက်နိုင်သည့် ဆခွဲကိန်းအရေအတွက်၏ အငယ်ဆုံးတန်ဖိုး (minimum) &lt;math&gt;k&lt;/math&gt; ကို ရှာပါ။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2016/2016_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2016), English competition paper, Problem 5, p. 2].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း။''' &lt;math&gt;x-j&lt;/math&gt; တစ်ခုစီ၏ မိတ္တူ အနည်းဆုံးတစ်ခုကို ဖျက်ရမည်။ ဘုံဆခွဲကိန်း (common factor) တစ်ခု ကျန်နေပါက အဖြေ &lt;math&gt;x=j&lt;/math&gt; ကျန်ရှိမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;k\geq2016&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။

ဖျက်ရမည့် အရေအတွက်ကို အထက်ပါကန့်သတ်ချက် (bound) နှင့် ညီမျှစေရန် (equality case) ဘယ်ဘက်တွင် &lt;math&gt;j\equiv1,0\pmod4&lt;/math&gt; ဖြစ်သော ဆခွဲကိန်းများကို ချန်ထားပြီး ညာဘက်တွင် &lt;math&gt;j\equiv2,3\pmod4&lt;/math&gt; ဖြစ်သော ဆခွဲကိန်းများကို ချန်ထားပါ။ &lt;math&gt;0\leq r\leq503&lt;/math&gt; အတွက် အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်ပါ။
:&lt;math&gt;A_r=(x-4r-1)(x-4r-4),\qquad B_r=(x-4r-2)(x-4r-3)=A_r+2.&lt;/math&gt;
နှစ်ဖက်မှာ &lt;math&gt;L=\prod_r A_r&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;R=\prod_r B_r&lt;/math&gt; တို့ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ကိန်းရင်းအစုများ (root sets) သည် ဘုံမပါသော (disjoint) အစုများဖြစ်သဖြင့် [[ကိန်းပြည့်]] &lt;math&gt;1,\ldots,2016&lt;/math&gt; မည်သည့်ကိန်းမျှ အဖြေ မဖြစ်ပါ။

အခြားကိန်းစစ် (real number) &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; တစ်ခုတွင် ဆခွဲကိန်းများ &lt;math&gt;A_r,B_r&lt;/math&gt; အားလုံး အပေါင်း (positive) ဖြစ်ပါက &lt;math&gt;L&lt;R&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ထိုသို့မဟုတ်ပါက အစုငယ်တစ်ခုတည်းတွင်သာ အနုတ်ကိန်းဖြစ်သော ဆခွဲကိန်းများ (negative factors) ရှိနိုင်သည်။ ယင်းအစုငယ်၏ ဆခွဲကိန်းတစ်ခုတည်းသာ အနုတ်ဖြစ်ပါက ထိုဆခွဲကိန်းမှာ &lt;math&gt;A_r&lt;/math&gt; ဖြစ်သဖြင့် &lt;math&gt;L&lt;0&lt;R&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ အောက်ပါအခြေအနေကိုသာ စဉ်းစားရန် ကျန်သည်။
:&lt;math&gt;4r+2&lt;x&lt;4r+3.&lt;/math&gt;
ဤနေရာတွင် &lt;math&gt;A_r,B_r&lt;0&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;s=x-4r-2\in(0,1)&lt;/math&gt; ဟု ရေးလျှင် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;\frac{|A_r|}{|B_r|}=1+\frac2{s(1-s)}\geq9.&lt;/math&gt;

အခြားအစုငယ် &lt;math&gt;j&lt;/math&gt; အတွက် &lt;math&gt;m=|j-r|\geq1&lt;/math&gt; ဟုထားပါ။ ထိုအခါ &lt;math&gt;A_j\geq(4m-2)(4m+1)&gt;(4m-3)(4m)&lt;/math&gt; ဖြစ်သောကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;1&lt;\frac{B_j}{A_j}\leq C_{m-1},\qquad C_q=\frac{(4q+2)(4q+3)}{(4q+1)(4q+4)}.&lt;/math&gt;
ဤကန့်သတ်ချက်များ (bounds) ၏ အဆုံးရှိ ကနဦး[[မြှောက်လဒ်]] (finite initial product) တိုင်းသည် အောက်ပါသတ်မှတ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းသည်။
:&lt;math&gt;\prod_{q=0}^{v}C_q=2\left(\prod_{q=1}^{v}\frac{(4q-1)(4q+2)}{4q(4q+1)}\right)\frac{4v+3}{4v+4}&lt;2,&lt;/math&gt;
ကွင်းစကွင်းပိတ်အတွင်းရှိ ဆခွဲကိန်းတစ်ခုစီသည် 1 ထက်ငယ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အစုငယ် &lt;math&gt;r&lt;/math&gt; ၏ ဘယ်နှင့်ညာတစ်ဖက်စီရှိ &lt;math&gt;B_j/A_j&lt;/math&gt; တို့၏ မြှောက်လဒ်များ (products) သည် တစ်ခုစီ 2 ထက်ငယ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;\frac{|L|}{|R|}=\frac{|A_r|/|B_r|}{\prod_{j\ne r}(B_j/A_j)}&gt;\frac94&gt;1.&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် မည်သည့်အခြေအနေတွင်မဆို နှစ်ဖက် ညီမျှခြင်း မဖြစ်နိုင်ပါ။ ဤတည်ဆောက်ပုံတွင် ဆခွဲကိန်း 2016 ခုတိတိကို ဖျက်ပြီး တစ်ဖက်စီ၌ 1008 ခုစီ ချန်ထားသောကြောင့် &lt;math&gt;k=2016&lt;/math&gt; ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြပြီး ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2016-notes.pdf Chen (2026), §2.2, pp. 8–9, including the elementary product estimate].&lt;/ref&gt;

==== ပုစ္ဆာ 6။ ဖြတ်နေသော မျဉ်းပိုင်းများပေါ်ရှိ ဖားများ မတိုက်မိအောင် ရွေးချယ်ခြင်း (Problem 6: Avoiding Frog Collisions on Crossing Segments) ====

&lt;blockquote&gt;
ပြင်ညီ (plane) ပေါ်တွင် မျဉ်းပိုင်းများ (line segments) &lt;math&gt;n\geq2&lt;/math&gt; ခု ရှိပြီး မည်သည့်နှစ်ခုမဆို ဖြတ်ကြကာ မည်သည့်သုံးခုမျှ တစ်မှတ်တည်းတွင် မဆုံကြပါ။ Geoff သည် မျဉ်းပိုင်းတစ်ခုစီ၏ အစွန်းမှတ်တစ်ခုကို ရွေးပြီး အခြားအစွန်းမှတ်ဘက်သို့ မျက်နှာမူနေသော ဖားတစ်ကောင်စီကို ထိုနေရာတွင် ချထားသည်။ လက်ခုပ် &lt;math&gt;n-1&lt;/math&gt; ကြိမ်အနက် တစ်ကြိမ်တီးတိုင်း ဖားတိုင်းသည် မိမိဦးတည်ချက်အတိုင်း မိမိမျဉ်းပိုင်းပေါ်ရှိ နောက်ဖြတ်မှတ် (intersection) သို့ ရှေ့တိုးခုန်သည်။ &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; သည် [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|မကိန်း]]ဖြစ်ပါက Geoff သည် မည်သည့်အချိန်တွင်မျှ ဖားနှစ်ကောင် ဖြတ်မှတ်တစ်ခုတည်း၌ တစ်ပြိုင်နက် ရှိမနေအောင် ရွေးချယ်နိုင်ကြောင်းနှင့် &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; သည် စုံကိန်းဖြစ်ပါက ထိုသို့ မလုပ်နိုင်ကြောင်း သက်သေပြပါ။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2016/2016_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2016), English competition paper, Problem 6, p. 2].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း။''' မျဉ်းပိုင်းများတည်ရှိရာ မျဉ်းများ (supporting lines) ကို မျဉ်းပိုင်းအားလုံးအား ဝန်းရံသော စက်ဝိုင်းတစ်ခုအထိ ဆန့်ထုတ်ပြီး ၎င်းတို့၏ အစွန်းမှတ်များကို စက်ဝိုင်းပတ်လည် အစဉ်အတိုင်း &lt;math&gt;P_1,\ldots,P_{2n}&lt;/math&gt; ဟု အညွှန်းတပ်ပါ။ ဤသို့ပြုလုပ်ခြင်းကြောင့် ဖြတ်မှတ်အစီအစဉ် (intersection order) မပြောင်းပါ။ လေးကြိုး (chord) တစ်ခုစီ၏ အစွန်းမှတ်များမှာ &lt;math&gt;P_i,P_{i+n}&lt;/math&gt; တို့ ဖြစ်သည်။ အခြားလေးကြိုးတိုင်း၏ အစွန်းမှတ်တစ်ခုစီသည် ထိုလေးကြိုး၏ ဖြည့်စွက်စက်ဝိုင်းပြတ်များ (complementary arcs) နှစ်ခုပေါ်တွင် အသီးသီး ရှိရသောကြောင့် စက်ဝိုင်းပြတ်တစ်ခုစီ၌ အစွန်းမှတ် &lt;math&gt;n-1&lt;/math&gt; ခုတိတိ ရှိသည်။

ဖားနှစ်ကောင်သည် ကပ်လျက်အစွန်းမှတ်နှစ်ခုမှ စတင်သည်ဟု ယူဆပါ။ ၎င်းတို့၏ လေးကြိုးနှစ်ခုတွင် စတင်ရာမှ ဖြတ်မှတ် &lt;math&gt;V&lt;/math&gt; အထိရှိသော ပထမမျဉ်းပိုင်းနှစ်ခုနှင့် ကြားရှိ အစွန်းမှတ်ကင်းသော စက်ဝိုင်းပြတ်တို့က နယ်ပယ် (region) တစ်ခုကို ဝန်းရံသည်။ အခြားလေးကြိုးတိုင်းသည် ယင်းစက်ဝိုင်းပြတ်ပေါ်တွင် အစွန်းမှတ်မရှိသောကြောင့် ပထမမျဉ်းပိုင်းနှစ်ခုစလုံးကို ဖြတ်သည် သို့မဟုတ် နှစ်ခုစလုံးကို မဖြတ်ပါ။ ထို့ကြောင့် ဖားနှစ်ကောင်သည် &lt;math&gt;V&lt;/math&gt; သို့ မရောက်မီ ဖြတ်မှတ်အရေအတွက်ညီမျှစွာ ဖြတ်သန်းပြီး ထိုနေရာတွင် တိုက်မိကြသည်။

စုံကိန်းဖြစ်သော &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; အတွက် တိုက်မိခြင်းကင်းသော ချထားပုံတစ်ခုတွင် စက်ဝိုင်းပတ်လည် အစဉ်အတိုင်းရှိသည့် အစွန်းမှတ် &lt;math&gt;2n&lt;/math&gt; ခုအနက် ကပ်လျက်မဟုတ်သော အစွန်းမှတ် &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; ခုကို ရွေးရမည်။ ကြားအကွာအဝေးတိုင်းသည် နှစ်နေရာစီ ဖြစ်ရသောကြောင့် အစွန်းမှတ်များကို တစ်ခုခြားစီ ရွေးထားရမည်။ သို့သော် &lt;math&gt;i&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;i+n&lt;/math&gt; တို့၏ စုံမသဘာဝ (parity) တူညီသဖြင့် အချို့လေးကြိုးများတွင် ရွေးထားသောအစွန်းမှတ် နှစ်ခုရှိပြီး အခြားလေးကြိုးများတွင် တစ်ခုမျှ မရှိတော့ပါ။ ယင်းသည် လေးကြိုးတစ်ခုလျှင် ဖားတစ်ကောင်စီ ရှိရမည့် သတ်မှတ်ချက်နှင့် ရှေ့နောက်မညီညွတ်ပါ။

မကိန်းဖြစ်သော &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; အတွက် မကိန်းအညွှန်းကိန်းရှိသော အစွန်းမှတ်အားလုံးကို ရွေးပါ။ ထိုအခါ လေးကြိုးတစ်ခုလျှင် တစ်မှတ်စီတိတိ ရွေးထားသည်။ ရွေးထားသော အစွန်းမှတ်နှစ်ခု &lt;math&gt;P_i,P_j&lt;/math&gt; ကို စဉ်းစားပြီး ၎င်းတို့ကြားရှိ စက်ဝိုင်းပြတ်များအနက် သက်ဆိုင်ရာ လေးကြိုးနှစ်ခု၏ တစ်ဖက်အစွန်းမှတ်နှစ်ခုစလုံး မပါဝင်သော စက်ဝိုင်းပြတ်ကို ယူပါ။ စက်ဝိုင်းပတ်လည် အညွှန်းစနစ်ဖြင့် အဓိပ္ပာယ်ယူထားသော ယင်းစက်ဝိုင်းပြတ်ပေါ်ရှိ အစွန်းမှတ်အရေအတွက် &lt;math&gt;j-i-1&lt;/math&gt; သည် မကိန်းဖြစ်သည်။ ဖားနှစ်ကောင်က ၎င်းတို့၏ ဘုံဖြတ်မှတ် &lt;math&gt;V&lt;/math&gt; သို့ မရောက်မီ ဖြတ်သန်းရသော ဖြတ်မှတ်အရေအတွက်များကို &lt;math&gt;r_i,r_j&lt;/math&gt; ဟု သတ်မှတ်ပါ။

ယင်းစက်ဝိုင်းပြတ်နှင့် လေးကြိုးနှစ်ခု၏ ပထမမျဉ်းပိုင်းများက ဝန်းရံထားသော နယ်ပယ်တွင် အခြားလေးကြိုးတစ်ခုစီက &lt;math&gt;r_i+r_j&lt;/math&gt; သို့ ထည့်ဝင်သောအရေအတွက်နှင့် စက်ဝိုင်းပြတ်ပေါ်ရှိ ၎င်း၏ အစွန်းမှတ်အရေအတွက်တို့၏ စုံမသဘာဝ တူညီသည်။ နယ်နိမိတ် (boundary) ကို တစ်ကြိမ်ဖြတ်တိုင်း နယ်ပယ်အတွင်း၌ ရှိခြင်း သို့မဟုတ် မရှိခြင်းဟူသော အခြေအနေ ပြောင်းသွားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ပေါင်းယူလျှင် အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;r_i+r_j\equiv j-i-1\equiv1\pmod2.&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် ရောက်ချိန်များ &lt;math&gt;r_i+1,r_j+1&lt;/math&gt; တို့၏ စုံမသဘာဝ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်၍ ညီမျှ၍ မရပါ။ ယင်းဆင်ခြင်ချက်သည် ဖားနှစ်ကောင်အတွဲတိုင်းအတွက် မှန်သောကြောင့် ဤတည်ဆောက်ပုံ၌ တိုက်မိခြင်းကင်းကြောင်း သက်သေပြပြီး ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2016-notes.pdf Chen (2026), §2.3, p. 10].&lt;/ref&gt;

== ဆုတံဆိပ်များနှင့် ပြိုင်ပွဲရလဒ်များ (Medals and Competition Results) ==

ရွှေတံဆိပ် 44 ခု၊ ငွေတံဆိပ် 101 ခုနှင့် ကြေးတံဆိပ် 135 ခု ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ သက်ဆိုင်ရာ ဆုတံဆိပ်များအတွက် အနည်းဆုံးရမှတ်များမှာ 29 မှတ်၊ 22 မှတ်နှင့် 16 မှတ်တို့ အသီးသီး ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ပြိုင်ပွဲဝင် 162 ဦးက ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းလွှာများ ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/editions/2016/ International Mathematical Olympiad (2016), edition overview, awards].&lt;/ref&gt;

=== နိုင်ငံအလိုက် အသင်းအဆင့်နှင့် ရမှတ်များ (Team Rankings and Scores by Country) ===

အဆင့်အမြင့်ဆုံး အသင်းဆယ်သင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ ရုရှားနှင့် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတို့က အဆင့် 7 ကို ပူးတွဲရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/results/team/year/2016/ International Mathematical Olympiad (2016), team results, ranks 1–10].&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! အဆင့် !! အသင်း !! ရမှတ်
|-
| 1 || အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု || 214
|-
| 2 || ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ || 207
|-
| 3 || တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ || 204
|-
| 4 || စင်ကာပူနိုင်ငံ || 196
|-
| 5 || ထိုင်ဝမ် || 175
|-
| 6 || ကိုရီးယားဒီမိုကရက်တစ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ || 168
|-
| 7 || ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ || 165
|-
| 7 || ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း || 165
|-
| 9 || ဟောင်ကောင် || 161
|-
| 10 || ဂျပန်နိုင်ငံ || 156
|}

=== တစ်ဦးချင်း အမှတ်ပြည့်ရရှိသူများ (Individual Perfect Scorers) ===

ပြိုင်ပွဲဝင် ခြောက်ဦးသည် အမှတ်ပြည့် 42 မှတ် ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/results/individual/year/2016/ International Mathematical Olympiad (2016), individual results, rank 1 entries].&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! အဆင့် !! ပြိုင်ပွဲဝင် !! ရမှတ်
|-
| 1 || Yuan Yang || 42
|-
| 1 || Jaewon Choi || 42
|-
| 1 || Eui Cheon Hong || 42
|-
| 1 || Junghun Ju || 42
|-
| 1 || Allen Liu || 42
|-
| 1 || Yuan Yao || 42
|}

== ဟောင်ကောင်၏ ဒုတိယအကြိမ် အိမ်ရှင်အဖြစ် ကျင်းပခြင်း (Hong Kong's Second Hosting) ==

ဟောင်ကောင်သည် 1994 ခုနှစ်နောက်တွင် ဒုတိယအကြိမ် အိမ်ရှင်အဖြစ် ကျင်းပခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး 1997 ခုနှစ်၌ ဟောင်ကောင် အထူးအုပ်ချုပ်ရေးဒေသ တည်ထောင်ပြီးနောက် ပထမဆုံးအကြိမ် ကျင်းပခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://www.info.gov.hk/gia/general/201607/15/P2016071501152p.htm Hong Kong Government (2016), closing-dinner speech, 15 July].&lt;/ref&gt; အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် နှစ်နှစ်ဆက်တိုက် အနိုင်ရခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.cmu.edu/news/stories/archives/2016/july/us-wins-math-olympiad.html Carnegie Mellon University (2016), report on the United States team].&lt;/ref&gt; အနိုင်ရ အမေရိကန်အသင်း၏ အဖွဲ့ဝင်ခြောက်ဦးစလုံး ရွှေတံဆိပ်များ ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/results/team/year/2016/ International Mathematical Olympiad (2016), team results, United States entry].&lt;/ref&gt;

== ကိုးကားများ (References) ==

&lt;references /&gt;

* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=57th IMO 2016 |website=International Mathematical Olympiad |url=https://www.imo-official.org/editions/2016/ |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=English, Day 1; English, Day 2 |website=International Mathematical Olympiad |date=2016 |url=https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2016/2016_eng.pdf |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |last=Chen |first=Evan |title=IMO 2016 Solution Notes |website=Evan Chen |date=2026-09-27 |url=https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2016-notes.pdf |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=57th International Mathematical Olympiad: Shortlisted Problems with Solutions |website=International Mathematical Olympiad |url=https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2016/IMO2016SL.pdf |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=57th IMO 2016 – Team Results |website=International Mathematical Olympiad |url=https://www.imo-official.org/results/team/year/2016/ |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=57th IMO 2016 – Individual Results |website=International Mathematical Olympiad |url=https://www.imo-official.org/results/individual/year/2016/ |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |author=Hong Kong Government |title=Speech by CS at 57th International Mathematical Olympiad Closing Dinner (English only) (with photo) |website=Hong Kong Government |date=2016-07-15 |url=https://www.info.gov.hk/gia/general/201607/15/P2016071501152p.htm |access-date=2026-10-24}}

* {{Citation |author=Carnegie Mellon University |title=U.S. Team Wins Second Consecutive International Mathematical Olympiad |website=Carnegie Mellon University |date=2016-07-14 |url=https://www.cmu.edu/news/stories/archives/2016/july/us-wins-math-olympiad.html |access-date=2026-10-24}}

[[Category:နိုင်ငံတကာ သင်္ချာအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ]]</text>
      <sha1>31opppx5qf50xxac0ckq85ct41ird4a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၂၀၁၅ နိုင်ငံတကာ သင်္ချာအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293401</id>
    <revision>
      <id>1060127</id>
      <timestamp>2026-10-25T15:51:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mkant00</username>
        <id>135890</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''2015 နိုင်ငံတကာ သင်္ချာအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ''' (2015 International Mathematical Olympiad) သည် 56 ကြိမ်မြောက်ပြိုင်ပွဲဖြစ်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံ ချင်းမိုင်မြို့...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060127</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44166" sha1="t15a16bgrvwcupk75la2ydkrrfezbcd" xml:space="preserve">'''2015 နိုင်ငံတကာ သင်္ချာအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ''' (2015 International Mathematical Olympiad) သည် 56 ကြိမ်မြောက်ပြိုင်ပွဲဖြစ်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံ ချင်းမိုင်မြို့တွင် 2015 ခုနှစ် ဇူလိုင်လ 4 ရက်မှ 16 ရက်အထိ ကျင်းပခဲ့သည်။ နိုင်ငံပေါင်း 104 နိုင်ငံမှ ပြိုင်ပွဲဝင် 577 ဦး ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/editions/2015/ International Mathematical Olympiad (2015), edition overview].&lt;/ref&gt; အသင်းအလိုက် ရမှတ်များတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက 185 မှတ်ဖြင့် ပထမ၊ တရုတ်နိုင်ငံက 181 မှတ်ဖြင့် ဒုတိယနှင့် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံက 161 မှတ်ဖြင့် တတိယ ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/results/team/year/2015/ International Mathematical Olympiad (2015), team results, ranks 1–3].&lt;/ref&gt;

== စာမေးပွဲကျင်းပပုံနှင့် အမှတ်ပေးစနစ် (Examination Format and Scoring) ==

စာမေးပွဲများကို ဇူလိုင်လ 10 ရက်နှင့် 11 ရက်တို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ တစ်နေ့လျှင် ပုစ္ဆာသုံးပုဒ်ပါသော မေးခွန်းလွှာတစ်စောင်ကို လေးနာရီခွဲအတွင်း ဖြေဆိုရသည်။ ပုစ္ဆာတစ်ပုဒ်လျှင် ခုနစ်မှတ်စီ သတ်မှတ်ထားသဖြင့် စုစုပေါင်း အမှတ်ပြည့်မှာ 42 မှတ် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2015/2015_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2015), English competition paper, pp. 1–2].&lt;/ref&gt;

== ပြိုင်ပွဲပုစ္ဆာများနှင့် ဖြေရှင်းနည်းများ (Problems and Solution Approaches) ==

=== ပထမနေ့ ပုစ္ဆာများ (Day 1 Problems) ===

==== ပုစ္ဆာ 1။ မျှခြေရှိသော အစုများနှင့် ဗဟိုကင်းသော အမှတ်အစုများ (Problem 1: Balanced and Centre-Free Point Sets) ====

&lt;blockquote&gt;
ပြင်ညီ (plane) ပေါ်ရှိ [[အမှတ်]]များ (points) ၏ [[အစု|အဆုံးရှိအစု]] (finite set) &lt;math&gt;S&lt;/math&gt; တွင် မတူကွဲပြားသော အမှတ်နှစ်ခု (distinct points) &lt;math&gt;A,B\in S&lt;/math&gt; မည်သည့်အတွဲ (pair) အတွက်မဆို (for every) &lt;math&gt;C\in S&lt;/math&gt; တစ်ခုခုသည် &lt;math&gt;AC=BC&lt;/math&gt; ကို ဖြည့်ဆည်းပါက မျှခြေရှိသော အစု (balanced set) ဟု ခေါ်သည်။ &lt;math&gt;S&lt;/math&gt; ရှိ မည်သည့်အမှတ်မျှ (no point) &lt;math&gt;S&lt;/math&gt; ၏ မတူကွဲပြားသော အမှတ်သုံးခုမှ အကွာအဝေးညီမျှခြင်း (equidistant) မရှိပါက ဗဟိုကင်းသော (centre-free) အစု ဟု ခေါ်သည်။

(a) အမှတ် &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; ခုပါသော မျှခြေရှိသော အစုတစ်ခုသည် [[ကိန်းပြည့်]] (integer) &lt;math&gt;n\geq3&lt;/math&gt; တိုင်းအတွက် ရှိကြောင်း သက်သေပြပါ။

(b) ကိန်းပြည့်များ &lt;math&gt;n\geq3&lt;/math&gt; အနက် အမှတ် &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; ခုပါသော မျှခြေရှိပြီး ဗဟိုကင်းသော အစုတစ်ခု ရှိစေနိုင်သည့် ကိန်းများကို ရှာပါ။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2015/2015_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2015), English competition paper, Problem 1, p. 1].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း။''' (a) အတွက် &lt;math&gt;n-1=2r+3s&lt;/math&gt; ဟု ရေးနိုင်စေသော အနုတ်ကိန်းမဟုတ်သည့် ကိန်းပြည့်များ (nonnegative integers) &lt;math&gt;r,s&lt;/math&gt; ကို ယူပါ။ ဗဟို (centre) &lt;math&gt;O&lt;/math&gt; ရှိသော [[ယူနစ်စက်ဝိုင်း]] (unit circle) ပေါ်တွင် အတွဲ &lt;math&gt;r&lt;/math&gt; တွဲကို အမှတ်နှစ်ခုကြား ထောင့်ခြားနားချက် (angular separation) &lt;math&gt;60^\circ&lt;/math&gt; စီရှိအောင် ချထားပြီး သုံးခုတွဲများ (triples) &lt;math&gt;s&lt;/math&gt; တွဲကို ထောင့်များ (angles) &lt;math&gt;0^\circ,60^\circ,120^\circ&lt;/math&gt; တွင် အစဉ်အတိုင်း ချထားပါ။ အမှတ်အားလုံး မတူကွဲပြားစေရန် ယင်းအစုငယ်များကို လှည့်ခြင်း (rotation) ပြုလုပ်ပြီး &lt;math&gt;O&lt;/math&gt; ကိုလည်း ထည့်ပါ။ စက်ဝိုင်း (circle) ပေါ်ရှိ မည်သည့်အမှတ်နှစ်ခုမဆို &lt;math&gt;O&lt;/math&gt; မှ အကွာအဝေးညီမျှကြသည်။ &lt;math&gt;O,P&lt;/math&gt; အတွဲအတွက် သက်ဆိုင်ရာ အစုငယ်တွင်ရှိသည့် ကပ်လျက်အမှတ် &lt;math&gt;Q&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;OQ=PQ=1&lt;/math&gt; ကို ဖြည့်ဆည်းသည်။ ထို့ကြောင့် ရရှိလာသော အမှတ် &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; ခုပါအစုသည် မျှခြေရှိသည်။

(b) အတွက် [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|မကိန်း]] (odd number) ဖြစ်သော &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; တိုင်းကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ ပုံမှန် &lt;math&gt;n&lt;/math&gt;-ဂံ (regular n-gon) ကို ယူပါ။ ၎င်း၏ ထိပ်စွန်းမှတ်များ (vertices) ကို &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; မော်ဂျူလို (modulo) ဖြင့် နံပါတ်တပ်ပါ။ ထိပ်စွန်းမှတ်များ &lt;math&gt;i,j&lt;/math&gt; အတွက် &lt;math&gt;2k\equiv i+j\pmod n&lt;/math&gt; ဖြစ်သော ထိပ်စွန်းမှတ် &lt;math&gt;k&lt;/math&gt; သည် ထိုအမှတ်နှစ်ခုမှ အကွာအဝေးညီမျှသည်။ ထိပ်စွန်းမှတ်တစ်ခုကို ဗဟိုထားသော စက်ဝိုင်းတစ်ခုသည် မူလဗဟုဂံ၏ ဝန်းရံစက်ဝိုင်း (circumcircle) ကို အများဆုံး (at most) နှစ်မှတ်၌သာ ဖြတ်နိုင်သောကြောင့် ယင်းအစုသည် ဗဟိုကင်းသည်။

ပြောင်းပြန်အားဖြင့် (conversely) ဗဟိုကင်းသော အစုတစ်ခုတွင် ပုံသေအမှတ် &lt;math&gt;P&lt;/math&gt; မှ အကွာအဝေး (distance) တန်ဖိုးတစ်ခုစီသည် ကျန်အမှတ် &lt;math&gt;n-1&lt;/math&gt; ခုအတွင်း အများဆုံး နှစ်ကြိမ်သာ ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;P&lt;/math&gt; သည် အကွာအဝေးညီမျှသော အမှတ်အတွဲ အများဆုံး &lt;math&gt;\lfloor(n-1)/2\rfloor&lt;/math&gt; တွဲအတွက်သာ သက်သေအမှတ် ဖြစ်နိုင်သည်။ အစီအစဉ်မဲ့အတွဲများ (unordered pairs) အားလုံးအတွက် သက်သေအမှတ်များကို ရေတွက်လျှင် အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;\binom n2\leq n\left\lfloor\frac{n-1}{2}\right\rfloor.&lt;/math&gt;
စုံကိန်း (even number) ဖြစ်သော &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; အတွက် ယင်းမညီမျှခြင်း (inequality) သည် မမှန်ပါ။ ထို့ကြောင့် (b) ၏ အဖြေ (solution) မှာ မကိန်းပြည့်များ (odd integers) &lt;math&gt;n\geq3&lt;/math&gt; အားလုံးနှင့် ထိုကိန်းများသာ (precisely) ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2015-notes.pdf Chen (2026), §1.1, p. 3].&lt;/ref&gt;

==== ပုစ္ဆာ 2။ 2 ၏ ထပ်ကိန်းများဖြစ်စေသော အပေါင်းကိန်းပြည့်သုံးခုတွဲများ (Problem 2: Positive Integer Triples Producing Powers of Two) ====

&lt;blockquote&gt;
[[ကိန်းပြည့်|အပေါင်းကိန်းပြည့်]] (positive integer) သုံးခုတွဲ &lt;math&gt;(a,b,c)&lt;/math&gt; များအနက် &lt;math&gt;ab-c,bc-a,ca-b&lt;/math&gt; တို့သည် &lt;math&gt;2^0=1&lt;/math&gt; အပါအဝင် 2 ၏ ထပ်ကိန်းများ (powers of two) ဖြစ်စေသော သုံးခုတွဲအားလုံးကို ရှာပါ။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2015/2015_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2015), English competition paper, Problem 2, p. 1].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း။''' [[ခေါက်ချိုးညီ|အချိုးညီမှု]] (symmetry) အရ &lt;math&gt;a\geq b\geq c&lt;/math&gt; ဟု ယူဆပါ (assume)။ &lt;math&gt;c=1&lt;/math&gt; ဖြစ်ပါက &lt;math&gt;bc-a=b-a\leq0&lt;/math&gt; ဖြစ်၍ မဖြစ်နိုင်ပါ။ အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်ပါ။
:&lt;math&gt;X=ab-c\geq Y=ac-b\geq Z=bc-a&gt;0.&lt;/math&gt;
&lt;math&gt;Y\geq a(c-1)\geq2&lt;/math&gt; ဖြစ်သောကြောင့် &lt;math&gt;X,Y&lt;/math&gt; နှစ်ခုစလုံးသည် [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|စုံကိန်း]]များဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;Y\mid X&lt;/math&gt; ဟူသော စား၍ပြတ်ခြင်း (divisibility) ဆက်နွှယ်မှု ရှိသည်။ ထို့ပြင် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;aY+X=c(a^2-1).&lt;/math&gt;

&lt;math&gt;a&lt;/math&gt; သည် စုံကိန်းဖြစ်ပါက နောက်ဆုံးထပ်တူညီညီမျှခြင်း (identity) မှ &lt;math&gt;Y\mid c&lt;/math&gt; ကို ရရှိသည်။ ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;a(c-1)\leq Y\leq c&lt;/math&gt; ဖြစ်၍ &lt;math&gt;a=b=c=2&lt;/math&gt; ဖြစ်ရမည်။

&lt;math&gt;a&lt;/math&gt; သည် မကိန်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆပါ။ &lt;math&gt;X,Y&lt;/math&gt; တို့သည် စုံကိန်းများဖြစ်သဖြင့် &lt;math&gt;b,c&lt;/math&gt; တို့၏ စုံမသဘာဝ (parity) တူညီသည်။ သုံးခုစလုံး မကိန်းများဖြစ်ပါက အစဉ်အတိုင်းစီထားသော ကိန်းများထဲတွင် ကပ်လျက်တန်ဖိုးနှစ်ခု ညီမျှနေခြင်း (equal neighbouring values) က &lt;math&gt;X&lt;/math&gt; သို့မဟုတ် &lt;math&gt;Y&lt;/math&gt; ကို 1 ထက်ကြီးသော မကိန်းပြည့်တစ်ခုဖြင့် စား၍ပြတ်စေမည်။ ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;a&gt;b&gt;c\geq3&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ 2 ၏ ထပ်ကိန်း (exponent of two) ကို &lt;math&gt;v_2&lt;/math&gt; ဖြင့် ဖော်ပြလျှင် အထက်ပါထပ်တူညီညီမျှခြင်းမှ အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;ac-b\leq2^{v_2(a^2-1)}\leq2(a+1)\leq3a-b\leq ac-b.&lt;/math&gt;
ဤနေရာတွင် &lt;math&gt;a-1,a+1&lt;/math&gt; တို့အနက် တစ်ခု၏ [[P-အခြေခံကိန်း တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း|2-အခြေခံကိန်း တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း]] (2-adic valuation) တန်ဖိုးသည် 1 ဖြစ်သောကြောင့် ဒုတိယမညီမျှခြင်း မှန်သည်။ အဆင့်တိုင်းတွင် ညီမျှခြင်း (equality) ဖြစ်ရသဖြင့် &lt;math&gt;c=3&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;a=b+2&lt;/math&gt; ကို ရရှိသည်။ &lt;math&gt;Y&gt;Z&lt;/math&gt; တို့သည် 2 ၏ ထပ်ကိန်းများဖြစ်သောကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;2b+6=Y\geq2Z=4b-4,&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;b\leq5&lt;/math&gt; ဖြစ်၍ &lt;math&gt;(a,b,c)=(7,5,3)&lt;/math&gt; ကို ရရှိသည်။

နောက်ဆုံးတွင် &lt;math&gt;b,c&lt;/math&gt; တို့ကို စုံကိန်းများဟု ယူပါ။ ထိုအခါ &lt;math&gt;Z&lt;/math&gt; သည် မကိန်းဖြစ်သဖြင့် &lt;math&gt;Z=1&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;a=bc-1&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်ပါ။
:&lt;math&gt;Y=bc^2-b-c,\qquad T=c^3-b-c.&lt;/math&gt;
ထပ်တူညီညီမျှခြင်း &lt;math&gt;T=(1-c^2)X+(a+1)Y&lt;/math&gt; အရ &lt;math&gt;Y\mid T&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;T\ne0&lt;/math&gt; ဖြစ်ပါက &lt;math&gt;Y\leq|T|&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး အောက်ပါဆက်နွှယ်မှုများလည်း ရှိသည်။
:&lt;math&gt;Y-T=c^2(b-c)\geq0,\qquad Y+T=(b+c)(c^2-2)&gt;0.&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;T=Y&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b=c&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ယခု &lt;math&gt;X=c(c^2-2)&lt;/math&gt; သည် 2 ၏ ထပ်ကိန်းဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;c^2-2\equiv2\pmod4&lt;/math&gt; ဖြစ်သဖြင့် ကွင်းစကွင်းပိတ်အတွင်းရှိ ဆခွဲကိန်း (factor) သည် 2 ဖြစ်ရမည်။ ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;(a,b,c)=(3,2,2)&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။

&lt;math&gt;T=0&lt;/math&gt; ဖြစ်ပါက &lt;math&gt;b=c^3-c&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;a=c^4-c^2-1&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;Y=c^3(c^2-2)&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ အလားတူ ဆင်ခြင်ခြင်းဖြင့် &lt;math&gt;c=2&lt;/math&gt; ကို ရရှိပြီး &lt;math&gt;(11,6,2)&lt;/math&gt; ကို ရရှိသည်။

တိုက်ရိုက် အစားထိုးခြင်း (substitution) ဖြင့် ဤသုံးခုတွဲများ မှန်ကန်ကြောင်း စစ်ဆေးနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် အဖြေအားလုံးမှာ &lt;math&gt;(2,2,2),(2,2,3),(2,6,11),(3,5,7)&lt;/math&gt; တို့၏ ပါမြူတေးရှင်းများ (permutations) ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2015-notes.pdf Chen (2026), §1.2, p. 4].&lt;/ref&gt;

==== ပုစ္ဆာ 3။ အနုတ်ကိန်းပါသော ပြောင်းပြန်လှန်ခြင်းဖြင့် စက်ဝိုင်းနှစ်ခု ထိကြောင်းပြခြင်း (Problem 3: Proving Circle Tangency by Negative Inversion) ====

&lt;blockquote&gt;
&lt;math&gt;ABC&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;AB&gt;AC&lt;/math&gt; ဖြစ်သော [[တြိဂံ|ထောင့်ကျဉ်းတြိဂံ]] (acute triangle) ဖြစ်ပြီး ဝန်းရံစက်ဝိုင်းမှာ &lt;math&gt;\Gamma&lt;/math&gt;၊ ထောင့်မှန်ဆုံမှတ် (orthocentre) မှာ &lt;math&gt;H&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;A&lt;/math&gt; မှ ဆင်းသော အမြင့်မျဉ်း၏ ခြေမှတ် (altitude foot) မှာ &lt;math&gt;F\in BC&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;BC&lt;/math&gt; ၏ အလယ်မှတ် (midpoint) မှာ &lt;math&gt;M&lt;/math&gt; ဖြစ်ပါစေ။ [[အမှတ်]]များ &lt;math&gt;Q,K\in\Gamma&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;\angle HQA=\angle HKQ=90^\circ&lt;/math&gt; ကို ဖြည့်ဆည်းသည်။ &lt;math&gt;A,B,C,K,Q&lt;/math&gt; တို့သည် မတူကွဲပြားကြပြီး &lt;math&gt;\Gamma&lt;/math&gt; ပေါ်တွင် ထိုအစဉ်အတိုင်း ရှိသည်ဟု ယူဆပါ။ &lt;math&gt;(KQH)&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;(FKM)&lt;/math&gt; တို့ ထိကြောင်း (tangent) သက်သေပြပါ။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2015/2015_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2015), English competition paper, Problem 3, p. 1].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း။''' &lt;math&gt;\Sigma&lt;/math&gt; ကို အမှတ်ကိုးမှတ် စက်ဝိုင်း (nine-point circle) ဟု သတ်မှတ်ပြီး &lt;math&gt;p=\operatorname{Pow}_{\Gamma}(H)&lt;0&lt;/math&gt; ဟုထားပါ။ အောက်ပါ အနုတ်ကိန်းပါသော ပြောင်းပြန်လှန်ခြင်း (negative inversion) ကို အသုံးပြုပါ။
:&lt;math&gt;Y\longmapsto H+\frac{p}{2HY^2}(Y-H),&lt;/math&gt;
ယင်းသည် ပုံမှန် ပြောင်းပြန်လှန်ခြင်း (inversion) ပြုလုပ်ပြီးနောက် &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; ကို ဗဟိုထား၍ တစ်ပတ်ဝက် လှည့်ခြင်း (half-turn) ပြုလုပ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ စက်ဝိုင်းညီမျှခြင်း (circle equation) အရ ယင်းက &lt;math&gt;\Gamma&lt;/math&gt; ကို ဗဟို &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; နှင့် စကေးဆခွဲကိန်း (scale factor) &lt;math&gt;1/2&lt;/math&gt; ရှိသော ဟိုမိုသက်တီ (homothety) အောက်ရှိ ၎င်း၏ ပုံရိပ် (image) ဖြစ်သည့် &lt;math&gt;\Sigma&lt;/math&gt; သို့ ပို့သည်။

&lt;math&gt;BC&lt;/math&gt; အပေါ် &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; ကို အချိုးညီရောင်ပြန်ဟပ်ခြင်း (reflection) ဖြင့် ရရှိသောအမှတ်သည် &lt;math&gt;\Gamma&lt;/math&gt; ပေါ်တွင် ရှိသောကြောင့် ဤပြောင်းပြန်လှန်ခြင်းက &lt;math&gt;A,F&lt;/math&gt; တို့ကို အပြန်အလှန် ပို့သည်။ အချင်း (diameter) &lt;math&gt;HA&lt;/math&gt; ရှိသော စက်ဝိုင်းကို &lt;math&gt;F&lt;/math&gt; ကို ဖြတ်၍ &lt;math&gt;HA&lt;/math&gt; နှင့် ထောင့်မှန်ကျသော (perpendicular) မျဉ်း (line) ဖြစ်သည့် &lt;math&gt;BC&lt;/math&gt; သို့ ပို့သည်။ ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;Q&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;BC&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\Sigma&lt;/math&gt; တို့၏ အခြားဖြတ်မှတ် (intersection) ဖြစ်သော &lt;math&gt;M&lt;/math&gt; သို့ ပို့သည်။ အလားတူ အချင်း &lt;math&gt;HQ&lt;/math&gt; ရှိသော စက်ဝိုင်းကို &lt;math&gt;M&lt;/math&gt; ကို ဖြတ်၍ &lt;math&gt;HM&lt;/math&gt; နှင့် ထောင့်မှန်ကျသော မျဉ်းသို့ ပို့သည်။ ယင်းမျဉ်းနှင့် &lt;math&gt;\Sigma&lt;/math&gt; တို့၏ အခြားဖြတ်မှတ်ကို &lt;math&gt;L&lt;/math&gt; ဟု သတ်မှတ်ပါ။ ထိုအခါ &lt;math&gt;K&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;L&lt;/math&gt; သို့ ပို့သည်။

&lt;math&gt;T=(A+H)/2&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;N=(H+Q)/2&lt;/math&gt; ဟုထားပါ။ နှစ်ခုစလုံးသည် &lt;math&gt;\Sigma&lt;/math&gt; ပေါ်တွင် ရှိပြီး &lt;math&gt;MF\perp FT&lt;/math&gt; ဖြစ်သောကြောင့် &lt;math&gt;MT&lt;/math&gt; သည် အချင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် &lt;math&gt;H,M,Q&lt;/math&gt; တို့သည် မျဉ်းတစ်ကြောင်းတည်းပေါ်တွင်ရှိသော (collinear) အမှတ်များဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;TN\parallel AQ\perp HM&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;MT&lt;/math&gt; ကို ခံသော ထောင့်မှန်များ (right angles) အရ &lt;math&gt;LTNM&lt;/math&gt; သည် ထောင့်မှန်စတုဂံ (rectangle) ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;LM\parallel AQ,\qquad LT\perp AQ.&lt;/math&gt;
ထောင့်မှန်တြိဂံ (right triangle) &lt;math&gt;HQA&lt;/math&gt; ၏ ထောင့်မှန်ခံအနား (hypotenuse) &lt;math&gt;HA&lt;/math&gt; ၏ အလယ်မှတ် &lt;math&gt;T&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;TA=TQ&lt;/math&gt; ကို ဖြည့်ဆည်းသည်။ ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;LT&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;AQ&lt;/math&gt; ကို ထောင့်မှန်ကျ ထက်ဝက်ပိုင်းသော မျဉ်း (perpendicular bisector) ဖြစ်၍ &lt;math&gt;LA=LQ&lt;/math&gt; ကို ရရှိသည်။ သို့ဖြစ်၍ စက်ဝိုင်း &lt;math&gt;(AQL)&lt;/math&gt; ၏ &lt;math&gt;L&lt;/math&gt; ရှိ [[ထိမျဉ်း]] (tangent line) သည် &lt;math&gt;LM&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။

ပြောင်းပြန်လှန်ခြင်းအောက်တွင် &lt;math&gt;(KQH)&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;LM&lt;/math&gt; ဖြစ်လာပြီး &lt;math&gt;(FKM)&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;(ALQ)&lt;/math&gt; ဖြစ်လာသည်။ ပြန်၍ ပြောင်းပြန်လှန်ခြင်းဖြင့် &lt;math&gt;K&lt;/math&gt; တွင် ထိခြင်း (tangency) ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြပြီး ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2015-notes.pdf Chen (2026), §1.3, pp. 5–6].&lt;/ref&gt;

=== ဒုတိယနေ့ ပုစ္ဆာများ (Day 2 Problems) ===

==== ပုစ္ဆာ 4။ စက်ဝိုင်းများ၏ ဖြတ်မှတ်နှင့် ဝန်းရံစက်ဝိုင်းဗဟိုကို ဆက်သောမျဉ်း (Problem 4: Circle Intersections and the Circumcentre Line) ====

&lt;blockquote&gt;
[[တြိဂံ]] (triangle) &lt;math&gt;ABC&lt;/math&gt; ၏ ဝန်းရံစက်ဝိုင်းမှာ &lt;math&gt;\Omega&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး ဝန်းရံစက်ဝိုင်းဗဟို (circumcentre) မှာ &lt;math&gt;O&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;A&lt;/math&gt; ကို ဗဟိုထားသော စက်ဝိုင်း &lt;math&gt;\Gamma&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;BC&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;D,E&lt;/math&gt; တို့တွင် ဖြတ်ပြီး &lt;math&gt;B,D,E,C&lt;/math&gt; တို့သည် မတူကွဲပြားကြကာ ထိုအစဉ်အတိုင်း ရှိသည်။ ယင်းစက်ဝိုင်းနှင့် &lt;math&gt;\Omega&lt;/math&gt; တို့၏ ဖြတ်မှတ်များမှာ &lt;math&gt;F,G&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;\Omega&lt;/math&gt; ပေါ်တွင် &lt;math&gt;A,F,B,C,G&lt;/math&gt; ဟူသော အစဉ်အတိုင်း ရှိသည်။ &lt;math&gt;(BDF)&lt;/math&gt; နှင့် မျဉ်းပိုင်း (line segment) &lt;math&gt;AB&lt;/math&gt; တို့၏ ဒုတိယဖြတ်မှတ် (second intersection) ကို &lt;math&gt;K\ne B&lt;/math&gt; ဟု သတ်မှတ်ပြီး &lt;math&gt;(CGE)&lt;/math&gt; နှင့် မျဉ်းပိုင်း &lt;math&gt;CA&lt;/math&gt; တို့၏ ဒုတိယဖြတ်မှတ်ကို &lt;math&gt;L\ne C&lt;/math&gt; ဟု သတ်မှတ်ပါ။ မတူကွဲပြားသော မျဉ်းများ &lt;math&gt;FK,GL&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;X&lt;/math&gt; တွင် ဆုံပါက &lt;math&gt;X\in AO&lt;/math&gt; ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြပါ။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2015/2015_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2015), English competition paper, Problem 4, p. 2].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း။''' &lt;math&gt;AF=AG&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;OF=OG&lt;/math&gt; ဖြစ်သောကြောင့် &lt;math&gt;AO&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;FG&lt;/math&gt; ကို ထောင့်မှန်ကျ ထက်ဝက်ပိုင်းသော မျဉ်း ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;XF=XG&lt;/math&gt; ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြလျှင် လုံလောက်သည် (suffices)။

&lt;math&gt;FG&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;(BDF),(CGE)&lt;/math&gt; တို့၏ ဒုတိယဖြတ်မှတ်များကို &lt;math&gt;F_2,G_2&lt;/math&gt; ဟု အသီးသီး (respectively) သတ်မှတ်ပါ။ ဦးတည်ချက်သတ်မှတ်ထားသော ထောင့်များ (directed angles) ကို &lt;math&gt;180^\circ&lt;/math&gt; မော်ဂျူလိုဖြင့် အသုံးပြုပါ။ &lt;math&gt;\Gamma,(CGE)&lt;/math&gt; တို့ပေါ်ရှိ စက်ဝိုင်းပေါ်ထိပ်စွန်းရှိသော ထောင့်များ (inscribed angles) မှ အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;\angle(FD,FG)=\angle(BC,GE)=\angle(CG_2,FG),&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;FD\parallel CG_2&lt;/math&gt; ဟူသော ပြိုင်မျဉ်း (parallel line) ဆက်နွှယ်မှု ရှိသည်။ အလားတူ &lt;math&gt;(BDF),\Omega&lt;/math&gt; တို့ကို အသုံးပြုလျှင် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;\angle(DF_2,FG)=\angle(BC,BF)=\angle(CG,FG),&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;DF_2\parallel CG&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။

ညီမျှသော လေးကြိုးများ (chords) &lt;math&gt;AF,AG&lt;/math&gt; မှ &lt;math&gt;\angle ABF=\angle GCA&lt;/math&gt; ကို ရရှိသောကြောင့် ဤပြိုင်တူဖြစ်မှုများ (parallelisms) မှ အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;\begin{aligned}
\angle GFK&amp;=\angle F_2BK=\angle F_2BF-\angle ABF\\
&amp;=\angle F_2DF-\angle GCA\\
&amp;=\angle GCG_2-\angle GCA=\angle LCG_2=\angle LGF.
\end{aligned}&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် မျဉ်းများ &lt;math&gt;FK,GL&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;FG&lt;/math&gt; နှင့် အခြေထောင့်များ (base angles) ညီမျှစွာ ဖြစ်ပေါ်စေသဖြင့် &lt;math&gt;XF=XG&lt;/math&gt; ကို ရရှိပြီး &lt;math&gt;X\in AO&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ဒုတိယဖြတ်မှတ်များ မတူကွဲပြားသော ဖွဲ့စည်းပုံများမှ [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း]] (continuity) ကို အသုံးပြု၍ အထောက်အကူပြု စက်ဝိုင်းများ ထိနေသောအခြေအနေများကို ရရှိနိုင်သည်။&lt;ref&gt;[https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2015-notes.pdf Chen (2026), §2.1, pp. 7–8].&lt;/ref&gt;

==== ပုစ္ဆာ 5။ ကိန်းစစ်များပေါ်ရှိ ဖန်ရှင်နယ်ညီမျှခြင်း၏ အဖြေများ (Problem 5: Solutions of a Functional Equation over the Reals) ====

&lt;blockquote&gt;
အောက်ပါညီမျှခြင်းကို ဖြည့်ဆည်းသော [[ဖန်ရှင်]]များ (functions) &lt;math&gt;f:\mathbb R\to\mathbb R&lt;/math&gt; အားလုံးကို ရှာပါ။
:&lt;math&gt;f(x+f(x+y))+f(xy)=x+f(x+y)+yf(x)\qquad(x,y\in\mathbb R).&lt;/math&gt;
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2015/2015_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2015), English competition paper, Problem 5, p. 2].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း။''' ယင်းအဆိုကို &lt;math&gt;P(x,y)&lt;/math&gt; ဖြင့် ဖော်ပြပြီး &lt;math&gt;c=f(0)&lt;/math&gt; ဟုထားကာ &lt;math&gt;S=\{t:f(t)=t\}&lt;/math&gt; ဟု သတ်မှတ်ပါ။ &lt;math&gt;P(0,0),P(0,c),P(x,1)&lt;/math&gt; ဟု အစားထိုးလျှင် အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;f(c)=0,\qquad 2c=c^2,\qquad x+f(x+1)\in S.&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;c\in\{0,2\}&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;c=2&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;t\in S&lt;/math&gt; ဖြစ်ပါက &lt;math&gt;P(0,t)&lt;/math&gt; မှ &lt;math&gt;2=2t&lt;/math&gt; ကို ရရှိသည်။ ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;S=\{1\}&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;x+f(x+1)=1&lt;/math&gt; မှ &lt;math&gt;f(x)=2-x&lt;/math&gt; ကို ရရှိသည်။

ယခု &lt;math&gt;c=0&lt;/math&gt; ဟု ယူဆပါ။ &lt;math&gt;P(-1,1)&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;P(1,-1)&lt;/math&gt; တို့မှ အောက်ပါအချက်များကို အသီးသီး ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;f(-1)=-1,\qquad f(1)=1.&lt;/math&gt;
[[ကိန်းစစ်]] (real number) &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; မည်သည့်ကိန်းအတွက်မဆို &lt;math&gt;t=x+f(x)&lt;/math&gt; ဟုထားပါ။ &lt;math&gt;P(x,0),P(x-1,1)&lt;/math&gt; ဟု အစားထိုးလျှင် &lt;math&gt;t,t-1\in S&lt;/math&gt; ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရသည်။ ထို့နောက် &lt;math&gt;P(1,t-1)&lt;/math&gt; ကို အသုံးပြုလျှင် အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;f(t+1)+(t-1)=1+t+(t-1),&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;t+1\in S&lt;/math&gt; လည်း ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် &lt;math&gt;x+f(x-1)\in S&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ယခု &lt;math&gt;P(x,-1)&lt;/math&gt; ကို အောက်ပါအတိုင်း လျှော့ချနိုင်သည်။
:&lt;math&gt;x+f(x-1)+f(-x)=x+f(x-1)-f(x),&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;f&lt;/math&gt; သည် [[စုံကိန်းဖန်ရှင်နှင့် မကိန်းဖန်ရှင်|မကိန်းဖန်ရှင်]] (odd function) ဖြစ်သည်။

နောက်ဆုံးတွင် &lt;math&gt;P(x,-x)&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;P(-x,x)&lt;/math&gt; တို့မှ အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;f(x)+f(-x^2)=x-xf(x),\qquad -f(x)+f(-x^2)=-x-xf(x).&lt;/math&gt;
နုတ်ယူလျှင် &lt;math&gt;f(x)=x&lt;/math&gt; ကို ရရှိသည်။ တိုက်ရိုက် အစားထိုး၍ အဖြေနှစ်ခုဖြစ်သော &lt;math&gt;f(x)=x&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;f(x)=2-x&lt;/math&gt; တို့ မှန်ကန်ကြောင်း စစ်ဆေးနိုင်သည်။&lt;ref&gt;[https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2015-notes.pdf Chen (2026), §2.2, p. 9].&lt;/ref&gt;

==== ပုစ္ဆာ 6။ ကိန်းပြည့်ကိန်းစဉ်၏ ပေါင်းလဒ်ကွာဟမှုကို ကန့်သတ်ခြင်း (Problem 6: Bounding Sum Deviations in an Integer Sequence) ====

&lt;blockquote&gt;
[[ကိန်းစဉ်|ကိန်းပြည့် ကိန်းစဉ်]] (integer sequence) &lt;math&gt;a_1,a_2,\ldots&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;1\leq a_j\leq2015&lt;/math&gt; ကို ဖြည့်ဆည်းပြီး &lt;math&gt;1\leq k&lt;\ell&lt;/math&gt; ဖြစ်တိုင်း &lt;math&gt;k+a_k\ne\ell+a_\ell&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ အောက်ပါသတ်မှတ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းသော [[ကိန်းပြည့်|အပေါင်းကိန်းပြည့်]]များ &lt;math&gt;b,N&lt;/math&gt; ရှိကြောင်း သက်သေပြပါ။
:&lt;math&gt;\left|\sum_{j=m+1}^{n}(a_j-b)\right|\leq1007^2\qquad(n&gt;m\geq N).&lt;/math&gt;
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2015/2015_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2015), English competition paper, Problem 6, p. 2].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း။''' အပေါင်းကိန်းပြည့်တိုင်းမှ မြား (arrow) &lt;math&gt;j\to j+a_j&lt;/math&gt; ကို ဆွဲပါ။ [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်မှု]] (injectivity) နှင့် မြားတစ်စင်းချင်းစီအတိုင်း သွားသည့်အခါ တန်ဖိုး တိကျစွာ အစဉ်လိုက်တိုးခြင်း (strict increase) တို့အရ အပေါင်းကိန်းပြည့်များကို ဘုံမပါသော (disjoint) အစဉ်လိုက်တိုးချိတ်တန်းများ (ascending chains) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းသော အစုခွဲစနစ် (partition) အဖြစ် ပိုင်းခြားနိုင်သည်။ မြားများကို နောက်ပြန်လိုက်လျှင် အညွှန်းကိန်း (index) တိကျစွာ လျော့သွားသောကြောင့် ချိတ်တန်း (chain) တစ်ခုစီတွင် ပထမထိပ်စွန်းမှတ် (first vertex) တစ်ခု ရှိသည်။

ပထမထိပ်စွန်းမှတ်များသည် အများဆုံး &lt;math&gt;2015&lt;/math&gt; ခု ရှိသည်။ အမှန်ပင် &lt;math&gt;1,\ldots,T&lt;/math&gt; တို့အနက် အနည်းဆုံး (at least) &lt;math&gt;T-2015&lt;/math&gt; ခုသော ထိပ်စွန်းမှတ်များသည် &lt;math&gt;1,\ldots,T-2015&lt;/math&gt; တို့၏ ပုံရိပ်များ ဖြစ်သည်။ ချိတ်တန်းအရေအတွက်ကို &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ဟု သတ်မှတ်ပြီး ၎င်းတို့အားလုံး၏ ပထမထိပ်စွန်းမှတ်များထက် မငယ်သော &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; ကို ရွေးပါ။

ချိတ်တန်း &lt;math&gt;c&lt;/math&gt; တစ်ခုစီနှင့် &lt;math&gt;t\geq N&lt;/math&gt; အတွက် &lt;math&gt;t&lt;/math&gt; ထက်ကြီးသော ပထမထိပ်စွန်းမှတ်ကို &lt;math&gt;z_c(t)&lt;/math&gt; ဖြင့် ဖော်ပြပါ။ ၎င်း၏ ရှေ့ထိပ်စွန်းမှတ်သည် &lt;math&gt;t&lt;/math&gt; ထက် မကြီးသောကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;1\leq z_c(t)-t\leq2015.&lt;/math&gt;
ဤကွာဟချက်များ (offsets) &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; ခုသည် မတူကွဲပြားကြပြီး &lt;math&gt;t+1&lt;/math&gt; သည် ချိတ်တန်းတစ်ခုတွင် ပါဝင်သောကြောင့် ယင်းကွာဟချက်များအနက် တစ်ခုသည် 1 ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့၏ ပေါင်းလဒ် (sum) &lt;math&gt;R(t)&lt;/math&gt; သည် အောက်ပါသတ်မှတ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းသည်။
:&lt;math&gt;\frac{b(b+1)}2\leq R(t)\leq1+\sum_{r=0}^{b-2}(2015-r),&lt;/math&gt;
ဤနေရာတွင် &lt;math&gt;b=1&lt;/math&gt; ဖြစ်ပါက နောက်ဆုံးပေါင်းလဒ်တွင် ပေါင်းစရာအစုဝင် မရှိပါ (empty sum)။

ချိတ်တန်းတစ်ခုစီတစ်လျှောက် တယ်လီစကုပ်ပုံပေါင်းလဒ် (telescoping sum) ကို အသုံးပြုလျှင် အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;\sum_{j=m+1}^{n}a_j=\sum_c\bigl(z_c(n)-z_c(m)\bigr),&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;\sum_{j=m+1}^{n}(a_j-b)=R(n)-R(m).&lt;/math&gt;
&lt;math&gt;R&lt;/math&gt; ၏ အကြီးဆုံးနှင့် အငယ်ဆုံးတန်ဖိုးတို့၏ ကွာဟမှု (range width) သည် အောက်ပါပမာဏထက် မကြီးပါ။
:&lt;math&gt;1+\sum_{r=0}^{b-2}(2015-r)-\frac{b(b+1)}2=(b-1)(2015-b)\leq1007^2,&lt;/math&gt;
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အနုတ်မဟုတ်သော ဆခွဲကိန်းများ (nonnegative factors) နှစ်ခု၏ ပေါင်းလဒ်သည် 2014 ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဤသို့ဖြင့် အဆိုကို သက်သေပြပြီး ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2015-notes.pdf Chen (2026), §2.3, first solution, p. 10].&lt;/ref&gt;

== ဆုတံဆိပ်များနှင့် ပြိုင်ပွဲရလဒ်များ (Medals and Competition Results) ==

ရွှေတံဆိပ် 39 ခု၊ ငွေတံဆိပ် 100 ခုနှင့် ကြေးတံဆိပ် 143 ခု ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ သက်ဆိုင်ရာ ဆုတံဆိပ်များအတွက် အနည်းဆုံးရမှတ်များမှာ 26 မှတ်၊ 19 မှတ်နှင့် 14 မှတ်တို့ အသီးသီး ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ပြိုင်ပွဲဝင် 126 ဦးက ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းလွှာများ ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/editions/2015/ International Mathematical Olympiad (2015), edition overview, awards].&lt;/ref&gt;

=== နိုင်ငံအလိုက် အသင်းအဆင့်နှင့် ရမှတ်များ (Team Rankings and Scores by Country) ===

အဆင့်အမြင့်ဆုံး အသင်းဆယ်သင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/results/team/year/2015/ International Mathematical Olympiad (2015), team results, ranks 1–10].&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! အဆင့် !! အသင်း !! ရမှတ်
|-
| 1 || အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု || 185
|-
| 2 || တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ || 181
|-
| 3 || ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ || 161
|-
| 4 || ကိုရီးယားဒီမိုကရက်တစ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ || 156
|-
| 5 || ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ || 151
|-
| 6 || ဩစတြေးလျနိုင်ငံ || 148
|-
| 7 || အီရန်အစ္စလာမ်မစ်သမ္မတနိုင်ငံ || 145
|-
| 8 || ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ || 141
|-
| 9 || ကနေဒါနိုင်ငံ || 140
|-
| 10 || စင်ကာပူနိုင်ငံ || 139
|}

=== တစ်ဦးချင်း အမှတ်ပြည့်ရရှိသူ (Individual Perfect Scorer) ===

Zhuo Qun (Alex) Song သည် အမှတ်ပြည့် 42 မှတ် ရရှိသော တစ်ဦးတည်းသော ပြိုင်ပွဲဝင် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/results/individual/year/2015/ International Mathematical Olympiad (2015), individual results, rank 1 entry].&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! အဆင့် !! ပြိုင်ပွဲဝင် !! ရမှတ်
|-
| 1 || Zhuo Qun (Alex) Song || 42
|}

== ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးအကြိမ် အိမ်ရှင်အဖြစ် ကျင်းပခြင်း (Thailand's First Hosting) ==

ယခုအကြိမ်သည် ထိုင်းနိုင်ငံက ပထမဆုံးအကြိမ် အိမ်ရှင်အဖြစ် ကျင်းပသော IMO ပြိုင်ပွဲ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/countries/THA/ International Mathematical Olympiad (n.d.), Thailand country profile, host history].&lt;/ref&gt; အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် 1994 ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ် အနိုင်ရခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.cmu.edu/news/stories/archives/2016/july/us-wins-math-olympiad.html Carnegie Mellon University (2016), report on the second consecutive United States victory].&lt;/ref&gt; အနိုင်ရ အမေရိကန်အသင်း၏ အဖွဲ့ဝင်ငါးဦးက ရွှေတံဆိပ်များ ရရှိခဲ့ပြီး ဆဋ္ဌမမြောက်အဖွဲ့ဝင်က ငွေတံဆိပ် ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/results/team/year/2015/ International Mathematical Olympiad (2015), team results, United States entry].&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား (References) ==
 
* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=56th IMO 2015 |website=International Mathematical Olympiad |url=https://www.imo-official.org/editions/2015/ |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=English, Day 1; English, Day 2 |website=International Mathematical Olympiad |date=2015 |url=https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2015/2015_eng.pdf |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |last=Chen |first=Evan |title=IMO 2015 Solution Notes |website=Evan Chen |date=2026-09-27 |url=https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2015-notes.pdf |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=56th IMO 2015 – Team Results |website=International Mathematical Olympiad |url=https://www.imo-official.org/results/team/year/2015/ |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=56th IMO 2015 – Individual Results |website=International Mathematical Olympiad |url=https://www.imo-official.org/results/individual/year/2015/ |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=Thailand |website=International Mathematical Olympiad |url=https://www.imo-official.org/countries/THA/ |access-date=2026-10-24}}

* {{Citation |author=Carnegie Mellon University |title=U.S. Team Wins Second Consecutive International Mathematical Olympiad |website=Carnegie Mellon University |date=2016-07-14 |url=https://www.cmu.edu/news/stories/archives/2016/july/us-wins-math-olympiad.html |access-date=2026-10-24}}

[[Category:နိုင်ငံတကာ သင်္ချာအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ]]</text>
      <sha1>t15a16bgrvwcupk75la2ydkrrfezbcd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၂၀၁၄ နိုင်ငံတကာ သင်္ချာအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293402</id>
    <revision>
      <id>1060129</id>
      <timestamp>2026-10-25T15:55:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mkant00</username>
        <id>135890</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''2014 နိုင်ငံတကာ သင်္ချာအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ''' (2014 International Mathematical Olympiad) သည် 55 ကြိမ်မြောက်ပြိုင်ပွဲဖြစ်ပြီး တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ ကိပ်တောင်း...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060129</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42223" sha1="bae4fhiyztm3gxuj5eedhlrm0m2dof9" xml:space="preserve">'''2014 နိုင်ငံတကာ သင်္ချာအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ''' (2014 International Mathematical Olympiad) သည် 55 ကြိမ်မြောက်ပြိုင်ပွဲဖြစ်ပြီး တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ ကိပ်တောင်းမြို့တွင် 2014 ခုနှစ် ဇူလိုင်လ 3 ရက်မှ 13 ရက်အထိ ကျင်းပခဲ့သည်။ နိုင်ငံပေါင်း 101 နိုင်ငံမှ ပြိုင်ပွဲဝင် 560 ဦး ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/editions/2014/ International Mathematical Olympiad (2014), edition overview].&lt;/ref&gt; အသင်းအလိုက် ရမှတ်များတွင် တရုတ်နိုင်ငံက 201 မှတ်ဖြင့် ပထမ၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက 193 မှတ်ဖြင့် ဒုတိယနှင့် ထိုင်ဝမ်က 192 မှတ်ဖြင့် တတိယ ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/results/team/year/2014/ International Mathematical Olympiad (2014), team results, ranks 1–3].&lt;/ref&gt;

== စာမေးပွဲကျင်းပပုံနှင့် အမှတ်ပေးစနစ် (Examination Format and Scoring) ==

စာမေးပွဲများကို ဇူလိုင်လ 8 ရက်နှင့် 9 ရက်တို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ တစ်နေ့လျှင် ပုစ္ဆာသုံးပုဒ်ပါသော မေးခွန်းလွှာတစ်စောင်ကို လေးနာရီခွဲအတွင်း ဖြေဆိုရသည်။ ပုစ္ဆာတစ်ပုဒ်လျှင် ခုနစ်မှတ်စီ သတ်မှတ်ထားသဖြင့် စုစုပေါင်း အမှတ်ပြည့်မှာ 42 မှတ် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2014/2014_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2014), English competition paper, pp. 1–2].&lt;/ref&gt;

== ပြိုင်ပွဲပုစ္ဆာများနှင့် ဖြေရှင်းနည်းများ (Problems and Solution Approaches) ==

=== ပထမနေ့ ပုစ္ဆာများ (Day 1 Problems) ===

==== ပုစ္ဆာ 1။ အစဉ်လိုက်တိုးသော ကိန်းပြည့်များ၏ ပေါင်းလဒ်အတွက် တစ်ခုတည်းသီးသန့်သော အညွှန်း (Problem 1: A Unique Index for Sums of Increasing Integers) ====

&lt;blockquote&gt;
&lt;math&gt;a_0&lt;a_1&lt;a_2&lt;\cdots&lt;/math&gt; တို့သည် [[ကိန်းပြည့်|အပေါင်းကိန်းပြည့်]]များ (positive integers) ဖြစ်ပါစေ။ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်စေသော တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သည့် (unique) ကိန်းပြည့် (integer) &lt;math&gt;n\geq1&lt;/math&gt; ရှိကြောင်း သက်သေပြပါ။
:&lt;math&gt;a_n&lt;\frac{a_0+a_1+\cdots+a_n}{n}\leq a_{n+1}.&lt;/math&gt;
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2014/2014_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2014), English competition paper, Problem 1, p. 1].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း။''' &lt;math&gt;n\geq1&lt;/math&gt; အတွက် အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်ပါ။
:&lt;math&gt;b_n=\sum_{i=1}^n(a_n-a_i)=na_n-\sum_{i=1}^n a_i.&lt;/math&gt;
ထိုအခါ &lt;math&gt;b_1=0&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး အောက်ပါအတိုင်းလည်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;b_{n+1}-b_n=n(a_{n+1}-a_n)\geq n.&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် [[ကိန်းစဉ်]] (sequence) &lt;math&gt;(b_n)&lt;/math&gt; သည် တိကျစွာ အစဉ်လိုက်တိုးပြီး (strictly increasing) ကန့်သတ်ချက်မရှိသော (unbounded) ကိန်းစဉ် ဖြစ်သည်။ လိုအပ်သော မညီမျှခြင်းများ (inequalities) သည် &lt;math&gt;b_n&lt;a_0\leq b_{n+1}&lt;/math&gt; နှင့် [[ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာထပ်တူညီမှု|ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ ထပ်တူညီသည်]] (equivalent)။ &lt;math&gt;a_0&gt;0=b_1&lt;/math&gt; ဖြစ်သဖြင့် ထိုသို့သော &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; တစ်ခုတိတိသာ ရှိသည်။&lt;ref&gt;[https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2014-notes.pdf Chen (2026), §1.1, p. 3].&lt;/ref&gt;

==== ပုစ္ဆာ 2။ ရဲတိုက်ရုပ်များချထားသော စစ်တုရင်ခုံပေါ်ရှိ အလွတ်စတုရန်း (Problem 2: An Empty Square on a Chessboard with Rooks) ====

&lt;blockquote&gt;
&lt;math&gt;n\geq2&lt;/math&gt; ဖြစ်ပါစေ။ ရဲတိုက်ရုပ် &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; ရုပ်ကို &lt;math&gt;n\times n&lt;/math&gt; စစ်တုရင်ခုံပေါ်တွင် ချထားရာ အတန်း (row) တိုင်းနှင့် တိုင် (column) တိုင်း၌ ရဲတိုက်ရုပ်တစ်ရုပ်တိတိစီ ရှိပါက ယင်းကို ငြိမ်းချမ်းသော ရဲတိုက်ရုပ်ချထားပုံ (peaceful placement) ဟု ခေါ်ပါ။ မည်သည့် ငြိမ်းချမ်းသော ရဲတိုက်ရုပ်ချထားပုံတွင်မဆို (for every) အလွတ်အကွက်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော &lt;math&gt;k\times k&lt;/math&gt; စတုရန်း (square) ရှိစေမည့် အကြီးဆုံး (greatest) [[ကိန်းပြည့်|အပေါင်းကိန်းပြည့်]] &lt;math&gt;k&lt;/math&gt; ကို ရှာပါ။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2014/2014_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2014), English competition paper, Problem 2, p. 1].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း။''' အဖြေမှာ &lt;math&gt;k=\lfloor\sqrt{n-1}\rfloor&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;n-1\geq k^2&lt;/math&gt; ဖြစ်သဖြင့် ပထမအတန်းရှိ ရဲတိုက်ရုပ် ပါဝင်စေသော ဆက်တိုက်တိုင် &lt;math&gt;k&lt;/math&gt; တိုင်ကို ရွေးပါ။ ထိုတိုင်များအတွင်း အတန်း &lt;math&gt;2,\ldots,k^2+1&lt;/math&gt; တို့ကို အစုခွဲစနစ် (partition) တစ်ခုအဖြစ် အစု &lt;math&gt;k&lt;/math&gt; စု ခွဲပြီး တစ်စုလျှင် အတန်း &lt;math&gt;k&lt;/math&gt; တန်းစီ ထားပါ။ ယင်းတို့မှ ရရှိသော ဘုံမပါသည့် (disjoint) &lt;math&gt;k\times k&lt;/math&gt; စတုရန်း &lt;math&gt;k&lt;/math&gt; ခုတွင် ရဲတိုက်ရုပ် အများဆုံး (at most) &lt;math&gt;k-1&lt;/math&gt; ရုပ်သာ ပါဝင်သဖြင့် စတုရန်းတစ်ခုမှာ အလွတ် ဖြစ်သည်။

ဤကန့်သတ်ချက် (bound) ထက် ပိုကောင်းအောင်မလုပ်နိုင်ကြောင်း (sharpness) ပြရန် &lt;math&gt;m=k+1&lt;/math&gt; ဟု ထားပါ။ ထိုအခါ &lt;math&gt;n\leq m^2&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;m^2\times m^2&lt;/math&gt; စစ်တုရင်ခုံပေါ်တွင် ရဲတိုက်ရုပ်များကို အောက်ပါနေရာများ၌ ချထားပါ။
:&lt;math&gt;\bigl((i-1)m+j,\ (j-1)m+i\bigr)\qquad(1\leq i,j\leq m).&lt;/math&gt;
ဤချထားပုံသည် ငြိမ်းချမ်းသော ရဲတိုက်ရုပ်ချထားပုံ ဖြစ်သည်။ ဆက်တိုက်အတန်း &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; တန်းကို ယူသည့်အခါ ရဲတိုက်ရုပ်ပါသော တိုင်များသည် တိုင် &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; တိုင်စီပါသော အစုတိုင်း၌ တစ်တိုင်စီ ရှိကြသည်။ ကိန်းပြည့် &lt;math&gt;i&lt;/math&gt; တစ်ခုခုအတွက် အစုအတွင်း ယင်းတိုင်များ၏ နေရာကွာဟချက်များမှာ အစပိုင်းတွင် &lt;math&gt;i+1&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် &lt;math&gt;i&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ဤအပိုင်းနှစ်ပိုင်းအနက် တစ်ပိုင်းပိုင်းသည် ဗလာ (empty) ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ဆက်တိုက်ရဲတိုက်ရုပ်တိုင်နှစ်ခု၏ ကွာဟချက်သည် အများဆုံး &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ပထမတိုင်သည် အများဆုံး &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး နောက်ဆုံးတိုင်သည် အနည်းဆုံး (at least) &lt;math&gt;m^2-m+1&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ဆက်တိုက်တိုင် &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; တိုင်သည် ယင်းတိုင်အားလုံးကို ရှောင်၍မရသဖြင့် အလွတ် &lt;math&gt;m\times m&lt;/math&gt; စတုရန်း မရှိပါ။

နောက်ဆုံးအတန်းနှင့် ယင်းအတန်း၏ ရဲတိုက်ရုပ်ပါသောတိုင်ကို &lt;math&gt;n\times n&lt;/math&gt; စစ်တုရင်ခုံသာ ကျန်သည်အထိ ထပ်ခါတလဲလဲ ဖယ်ရှားပါ။ ငြိမ်းချမ်းသော ချထားပုံဂုဏ်သတ္တိ မပျောက်သကဲ့သို့ အလွတ် &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; အရွယ်စတုရန်း မရှိသော ဂုဏ်သတ္တိလည်း မပျောက်ပါ။ ဖယ်ရှားပြီးနောက် အလွတ်စတုရန်းတစ်ခု ရှိသည်ဟု ယူဆပါက ယင်း၏အတန်းများသည် မဖယ်ရှားမီခုံပေါ်တွင်လည်း ဆက်တိုက်အတန်းများ ဖြစ်ပြီး ယင်း၏တိုင်များသည် မူလတိုင် အများဆုံး &lt;math&gt;m+1&lt;/math&gt; တိုင်အတွင်း၌ ပါဝင်သည်။ ဖယ်ရှားလိုက်သောတိုင်တွင် ထိုအတန်းများအတွင်း ရဲတိုက်ရုပ်မရှိသဖြင့် ယင်းတိုင်အကွာအဝေးအတွင်း၌ မူလကတည်းက အလွတ် &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; အရွယ်စတုရန်း ရှိရမည်။ နောက်ဆုံးရရှိသော ချထားပုံက &lt;math&gt;k+1&lt;/math&gt; ကို အမြဲရရှိနိုင်မည်ဟု အာမခံ၍မရကြောင်း ပြသည်။&lt;ref&gt;[https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2014-notes.pdf Chen (2026), §1.2, pp. 4–5].&lt;/ref&gt;

==== ပုစ္ဆာ 3။ ခုံးသော စတုဂံအတွင်းရှိ ထောင့်သတ်မှတ်ချက်များနှင့် ထိမျဉ်း (Problem 3: Angle Conditions and a Tangent in a Convex Quadrilateral) ====

&lt;blockquote&gt;
ခုံးသော စတုဂံ (convex quadrilateral) &lt;math&gt;ABCD&lt;/math&gt; တွင် &lt;math&gt;\angle ABC=\angle CDA=90^\circ&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;A&lt;/math&gt; မှ &lt;math&gt;BD&lt;/math&gt; သို့ ချသော ထောင့်မှန်မျဉ်း၏ ခြေမှတ် (foot of the perpendicular) ဟု ထားပါ။ [[အမှတ်]]များ (points) &lt;math&gt;S\in AB&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;T\in AD&lt;/math&gt; တို့ကို &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; သည် [[တြိဂံ]] (triangle) &lt;math&gt;\triangle SCT&lt;/math&gt; ၏ အတွင်း၌ ရှိစေပြီး အောက်ပါသတ်မှတ်ချက်များ ပြည့်မီစေရန် ရွေးပါ။
:&lt;math&gt;\angle CHS-\angle CSB=90^\circ,\qquad\angle THC-\angle DTC=90^\circ.&lt;/math&gt;
&lt;math&gt;BD&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;(TSH)&lt;/math&gt; ကို ထိသော မျဉ်း (tangent) ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြပါ။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2014/2014_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2014), English competition paper, Problem 3, p. 1].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း။''' &lt;math&gt;C&lt;/math&gt; ကို ဖြတ်ပြီး &lt;math&gt;SC&lt;/math&gt; နှင့် ထောင့်မှန်ကျသော (perpendicular) မျဉ်း (line) သည် &lt;math&gt;AB&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;Q&lt;/math&gt; တွင် ဖြတ်ပါစေ။ ထောင့် (angle) ဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်အရ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;\angle SQC=90^\circ-\angle BSC=180^\circ-\angle SHC.&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;C,H,S,Q&lt;/math&gt; တို့သည် အချင်း (diameter) &lt;math&gt;SQ&lt;/math&gt; ရှိသော စက်ဝိုင်း (circle) တစ်ခုတည်းပေါ်၌ ရှိကြသည် (concyclic)။ ယင်း၏ ဗဟို (centre) &lt;math&gt;K&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;AB&lt;/math&gt; ပေါ်တွင် ရှိသည်။ အလားတူ &lt;math&gt;(CHT)&lt;/math&gt; ၏ ဗဟို &lt;math&gt;L&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;AD&lt;/math&gt; ပေါ်တွင် ရှိသည်။

ဗဟိုနှစ်ခုလုံးသည် &lt;math&gt;C,H&lt;/math&gt; တို့မှ အကွာအဝေး (distance) ညီမျှကြသဖြင့် (equidistant) &lt;math&gt;KL&lt;/math&gt; သည် ယင်းအမှတ်နှစ်ခုကို ထောင့်မှန်ကျ ထက်ဝက်ပိုင်းသော မျဉ်း (perpendicular bisector) ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;M=KL\cap CH&lt;/math&gt; ဟုထားရာ ယင်းသည် &lt;math&gt;CH&lt;/math&gt; ၏ အလယ်မှတ် (midpoint) ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;O&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;(ABCD)&lt;/math&gt; ၏ အချင်း &lt;math&gt;AC&lt;/math&gt; ၏ အလယ်မှတ်ဟု ထားပါ။ ထိုအခါ &lt;math&gt;OM\parallel AH\perp BD&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;OB=OD&lt;/math&gt; ဖြစ်သောကြောင့် ယင်းမျဉ်းသည် &lt;math&gt;BD&lt;/math&gt; ကို ထောင့်မှန်ကျ ထက်ဝက်ပိုင်းသော မျဉ်း ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;MB=MD&lt;/math&gt; ကို ရရှိသည်။

အချင်းများ &lt;math&gt;KC,LC&lt;/math&gt; ရှိသော စက်ဝိုင်းများပေါ်တွင် &lt;math&gt;B,M&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;D,M&lt;/math&gt; တို့ အသီးသီး ရှိကြသည်။ သက်ဆိုင်ရာ ထောင့်မှန်များ (right angles) သည် &lt;math&gt;AB\perp BC&lt;/math&gt;၊ &lt;math&gt;AD\perp DC&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;KL\perp CH&lt;/math&gt; တို့မှ ရရှိသည်။ &lt;math&gt;AKL&lt;/math&gt; တွင် ဆိုင်းစည်းမျဉ်း (sine rule) ကို အသုံးပြုပြီးနောက် ထိုစက်ဝိုင်းနှစ်ခုတွင် လေးကြိုးပုံသေနည်း (chord formula) ကို အသုံးပြုလျှင် အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;\frac{AK}{AL}=\frac{\sin\angle ALK}{\sin\angle AKL}=\frac{DM/LC}{BM/KC}=\frac{KC}{LC}=\frac{KH}{LH}.&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;AK/KH=AL/LH&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။

&lt;math&gt;KS=KH&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;S&lt;/math&gt; သည် ရောင်ခြည်မျဉ်း (ray) &lt;math&gt;KA&lt;/math&gt; ပေါ်တွင် ရှိသဖြင့် &lt;math&gt;HS&lt;/math&gt; ကို ထောင့်မှန်ကျ ထက်ဝက်ပိုင်းသော မျဉ်းသည် &lt;math&gt;\angle AKH&lt;/math&gt; ၏ အတွင်းထောင့်ထက်ဝက်ပိုင်းမျဉ်း (internal angle bisector) ဖြစ်သည်။ ၎င်းနှင့် &lt;math&gt;AH&lt;/math&gt; တို့၏ ဖြတ်မှတ် (intersection) &lt;math&gt;P&lt;/math&gt; တွင် &lt;math&gt;AP/PH=AK/KH&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;HT&lt;/math&gt; အတွက်လည်း တူညီသော ဆင်ခြင်မှုဖြင့် အချိုး (ratio) &lt;math&gt;AL/LH&lt;/math&gt; ကို ရရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ယင်းကို ထောင့်မှန်ကျ ထက်ဝက်ပိုင်းသော မျဉ်းသည်လည်း ထို &lt;math&gt;P&lt;/math&gt; ကိုပင် ဖြတ်သွားသည်။ သို့ဖြစ်၍ &lt;math&gt;(SHT)&lt;/math&gt; ၏ ဗဟိုသည် &lt;math&gt;AH&lt;/math&gt; ပေါ်တွင် ရှိပြီး &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; ရှိ [[ထိမျဉ်း]]မှာ &lt;math&gt;BD&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ အထောက်အကူပြုအမှတ်များ ထပ်တူကျသော ဖြစ်ရပ်များအတွက် မူလဝန်းရံစက်ဝိုင်းဗဟို (circumcentre) ၏ [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း]] (continuity) ကို အသုံးပြု၍ ရရှိသည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2014/IMO2014SL.pdf International Mathematical Olympiad (2014), shortlisted problems with solutions, G5, first proof, pp. 56–57].&lt;/ref&gt;

=== ဒုတိယနေ့ ပုစ္ဆာများ (Day 2 Problems) ===

==== ပုစ္ဆာ 4။ အလယ်မှတ်သတ်မှတ်ချက်များနှင့် ဝန်းရံစက်ဝိုင်းပေါ်ရှိ ဖြတ်မှတ် (Problem 4: Midpoint Conditions and an Intersection on the Circumcircle) ====

&lt;blockquote&gt;
[[အမှတ်]] &lt;math&gt;P,Q&lt;/math&gt; တို့သည် [[တြိဂံ|ထောင့်ကျဉ်းတြိဂံ]] (acute triangle) &lt;math&gt;ABC&lt;/math&gt; ၏ အနား (side) &lt;math&gt;BC&lt;/math&gt; ပေါ်တွင် ရှိပြီး အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;\angle PAB=\angle BCA,\qquad\angle CAQ=\angle ABC.&lt;/math&gt;
&lt;math&gt;M\in AP&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;N\in AQ&lt;/math&gt; တို့ကို သက်ဆိုင်ရာမျဉ်းများပေါ်တွင် ရွေးရာ &lt;math&gt;P,Q&lt;/math&gt; တို့သည် &lt;math&gt;AM,AN&lt;/math&gt; ၏ အလယ်မှတ်များ အသီးသီး ဖြစ်ကြပါစေ။ &lt;math&gt;BM,CN&lt;/math&gt; တို့သည် ဝန်းရံစက်ဝိုင်း (circumcircle) &lt;math&gt;(ABC)&lt;/math&gt; ပေါ်တွင် ဖြတ်ဆုံကြောင်း သက်သေပြပါ။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2014/2014_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2014), English competition paper, Problem 4, p. 2].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း။''' &lt;math&gt;a=BC,b=CA,c=AB&lt;/math&gt; ဟု ရေးပြီး &lt;math&gt;ABC&lt;/math&gt; နှင့်စပ်လျဉ်းသော [[ကိုဩဒိနိတ်စနစ်|ဘာရီစင်ထရစ်ကိုဩဒိနိတ်]]များ (barycentric coordinates) ကို အသုံးပြုပါ။ ဆင်တူမှုများ (similarities) &lt;math&gt;\triangle BAP\sim\triangle BCA&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\triangle CAQ\sim\triangle CBA&lt;/math&gt; တို့မှ &lt;math&gt;BP=c^2/a&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;CQ=b^2/a&lt;/math&gt; ကို ရရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;P=(0:a^2-c^2:c^2),\qquad Q=(0:b^2:a^2-b^2).&lt;/math&gt;
အလယ်မှတ်သတ်မှတ်ချက်များအရ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;M=(-a^2:2(a^2-c^2):2c^2),\qquad N=(-a^2:2b^2:2(a^2-b^2)).&lt;/math&gt;
ထို့နောက် အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;X=BM\cap CN=(-a^2:2b^2:2c^2).&lt;/math&gt;
&lt;math&gt;-a^2+2b^2+2c^2&gt;0&lt;/math&gt; ဖြစ်သဖြင့် ယင်းသည် အဆုံးရှိ အမှတ် (finite point) ဖြစ်သည်။ ဝန်းရံစက်ဝိုင်း၏ ဘာရီစင်ထရစ် ညီမျှခြင်း (barycentric equation) မှာ &lt;math&gt;a^2yz+b^2zx+c^2xy=0&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ အစားထိုးခြင်း (substitution) ဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;4a^2b^2c^2-2a^2b^2c^2-2a^2b^2c^2=0.&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;X\in(ABC)&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2014-notes.pdf Chen (2026), §2.1, third solution, pp. 9–10].&lt;/ref&gt;

==== ပုစ္ဆာ 5။ အပိုင်းကိန်းတန်ဖိုးရှိသော ဒင်္ဂါးများကို အစုများအဖြစ် ခွဲခြားခြင်း (Problem 5: Packing Coins of Fractional Denominations into Groups) ====

&lt;blockquote&gt;
[[ကိန်းပြည့်|အပေါင်းကိန်းပြည့်]] &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; တိုင်းအတွက် ကိပ်တောင်းဘဏ်သည် တန်ဖိုး (value) &lt;math&gt;1/n&lt;/math&gt; ရှိသော ဒင်္ဂါးများကို ထုတ်ဝေသည်။ တန်ဖိုးညီမျှသော ဒင်္ဂါးများ ထပ်ပါနိုင်ပြီး စုစုပေါင်းတန်ဖိုး အများဆုံး &lt;math&gt;99\tfrac12&lt;/math&gt; ရှိသော အဆုံးရှိ စုစည်းမှု (finite collection) မည်သည့်တစ်ခုကိုမဆို အများဆုံး အစု 100 စုအဖြစ် ခွဲနိုင်ကြောင်း သက်သေပြပါ။ အစုတစ်စုစီ၏ စုစုပေါင်းတန်ဖိုးသည် အများဆုံး တစ် ဖြစ်ရမည်။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2014/2014_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2014), English competition paper, Problem 5, p. 2].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း။''' ပို၍ ယေဘုယျအားဖြင့် စုစုပေါင်းတန်ဖိုး အများဆုံး &lt;math&gt;k-\tfrac12&lt;/math&gt; ရှိသော စုစည်းမှုကို အစု &lt;math&gt;k&lt;/math&gt; စုအတွင်း ထည့်သွင်းနိုင်သည်။ &lt;math&gt;k&lt;/math&gt; အပေါ် [[သင်္ချာဆိုင်ရာဆင့်ကဲသက်သေပြနည်း]] (mathematical induction) ကို အသုံးပြုပါ။ &lt;math&gt;k=1&lt;/math&gt; ဖြစ်ရပ်တွင် တိုက်ရိုက်မှန်သည်။

တန်ဖိုး &lt;math&gt;1/(2m)&lt;/math&gt; ရှိသော ဒင်္ဂါးနှစ်ပြားကို တန်ဖိုး &lt;math&gt;1/m&lt;/math&gt; ရှိသော ဒင်္ဂါးတစ်ပြားဖြင့် အစားထိုးနိုင်သည်။ ထိုသို့ အစားထိုး၍ အစုများအတွင်း ထည့်ပြီးနောက် မူလဒင်္ဂါးများအဖြစ် ပြန်ခွဲနိုင်သည်။ ဖြစ်နိုင်သမျှ ဤအစားထိုးမှုများကို လုပ်ပါ။ &lt;math&gt;m=0&lt;/math&gt; အပါအဝင် တန်ဖိုး &lt;math&gt;1/(2m+1)&lt;/math&gt; ရှိသော ဒင်္ဂါး &lt;math&gt;2m+1&lt;/math&gt; ပြား ရှိပါက ယင်းတို့ကို တန်ဖိုးတစ် ရှိသော အစုအဖြစ် ဖယ်ထားပြီး ကျန်ဒင်္ဂါးများအတွက် ဆင့်ကဲသက်သေပြ ယူဆချက်ကို အသုံးပြုပါ။ အစားထိုးမှုများသည် ဒင်္ဂါးအရေအတွက်ကို လျော့နည်းစေသည်။ ထို့ကြောင့် [[သင်္ချာဆိုင်ရာ သက်သေပြခြင်း|သက်သေပြချက်]] (proof) ပြီးဆုံးသွားမည် သို့မဟုတ် (or) နောက်ဆုံးတွင် [[စုံမသဘာဝ (စုံကိန်း/မကိန်း)|စုံကိန်း]]ပိုင်းခြေ (even denominator) တစ်ခုစီသည် အများဆုံးတစ်ကြိမ်သာ ပေါ်လာပြီး မကိန်းပိုင်းခြေ (odd denominator) &lt;math&gt;d&lt;/math&gt; တစ်ခုစီသည် အများဆုံး &lt;math&gt;d-1&lt;/math&gt; ကြိမ်သာ ပေါ်လာမည်။

နောက်ဆုံးဖြစ်ရပ်တွင် သေတ္တာ &lt;math&gt;k&lt;/math&gt; လုံး ပြင်ဆင်ပါ။ &lt;math&gt;0\leq m&lt;k&lt;/math&gt; အတွက် တန်ဖိုးများ &lt;math&gt;1/(2m+1),1/(2m+2)&lt;/math&gt; ရှိသော ဒင်္ဂါးအားလုံးကို သေတ္တာ &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; ထဲသို့ ထည့်ပါ။ ယင်း၏တန်ဖိုးသည် အများဆုံး အောက်ပါပမာဏ ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;\frac{2m}{2m+1}+\frac1{2m+2}=1-\frac1{(2m+1)(2m+2)}&lt;1.&lt;/math&gt;
ကျန်ဒင်္ဂါးတိုင်း၏ တန်ဖိုးသည် အများဆုံး &lt;math&gt;1/(2k+1)&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ယင်းဒင်္ဂါးများကို ထည့်ဆံ့သော သေတ္တာတစ်လုံးလုံး၌ ထည့်ပါ။ တန်ဖိုး &lt;math&gt;w&lt;/math&gt; ရှိသော ဒင်္ဂါးတစ်ပြားကို ထည့်၍မရပါက သေတ္တာတိုင်းတွင် &lt;math&gt;1-w\geq1-1/(2k+1)&lt;/math&gt; ထက်ကြီးသော တန်ဖိုး ရှိနှင့်နေမည်။ ထိုတန်ဖိုးများ ပေါင်းလျှင် အောက်ပါပမာဏထက် ကြီးမည်။
:&lt;math&gt;k\left(1-\frac1{2k+1}\right)&gt;k-\frac12,&lt;/math&gt;
ယင်းသည် စုစုပေါင်းတန်ဖိုး၏ ကန့်သတ်ချက်နှင့် ရှေ့နောက်မညီညွတ်ပါ (contradiction)။ ထို့ကြောင့် ဒင်္ဂါးအားလုံးကို ထည့်ဆံ့သည်။ &lt;math&gt;k=100&lt;/math&gt; ဟု ယူ၍ ရလဒ်ကို သက်သေပြပြီး ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2014-notes.pdf Chen (2026), §2.2, pp. 11–12].&lt;/ref&gt;

==== ပုစ္ဆာ 6။ မျဉ်းစီစဉ်ပုံတွင် ဧရိယာအဆုံးရှိသော နယ်ပယ်၏ နယ်နိမိတ်တစ်ခုလုံး အပြာရောင်မဖြစ်စေဘဲ မျဉ်းများကို ဆေးခြယ်ခြင်း (Problem 6: Colouring Lines Without an Entirely Blue Boundary of a Finite-Area Region) ====

&lt;blockquote&gt;
မျဉ်းနှစ်ကြောင်းမျှ မပြိုင်သကဲ့သို့ (no two parallel) မျဉ်းသုံးကြောင်းမျှ [[အမှတ်]]တစ်ခုတည်းကို မဖြတ်ပါက ယင်းမျဉ်းများသည် ယေဘုယျအနေအထား (general position) တွင် ရှိသည်ဟု ခေါ်ပါ။ ယင်းတို့၏ စီစဉ်ပုံက ပြင်ညီ (plane) ကို နယ်ပယ်များ (regions) အဖြစ် ခွဲခြားပြီး နယ်ပယ်အချို့တွင် အဆုံးရှိ [[ဧရိယာ]] (finite area) ရှိသည်။ လုံလောက်စွာကြီးသော &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; အားလုံးအတွက် (for all) ယေဘုယျအနေအထားရှိ မျဉ်း &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; ကြောင်း၏ စီစဉ်ပုံတိုင်း၌ အနည်းဆုံး မျဉ်း &lt;math&gt;\sqrt n&lt;/math&gt; ကြောင်းကို အပြာရောင် ဆေးခြယ်နိုင်ပြီး မည်သည့် အဆုံးရှိနယ်ပယ် (finite region) တွင်မျှ နယ်နိမိတ် (boundary) တစ်ခုလုံး အပြာရောင် မဖြစ်စေနိုင်ကြောင်း သက်သေပြပါ။ မေးခွန်းလွှာတွင် ကန့်သတ်ချက်များ &lt;math&gt;c\sqrt n&lt;/math&gt; ကို ရရှိလျှင် &lt;math&gt;c&lt;/math&gt; ပေါ်မူတည်၍ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အမှတ်ပေးနိုင်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုထားသည်။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2014/2014_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2014), English competition paper, Problem 6 and note, p. 2].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း။''' လိုအပ်သောဂုဏ်သတ္တိရှိသည့် အပြာရောင်မျဉ်း &lt;math&gt;k&lt;/math&gt; ကြောင်း၏ [[အစု]] (set) ကို ပါဝင်ခြင်းအရ အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကာ ထပ်မံချဲ့ထွင်၍မရသော အစု (inclusion-maximal set) အဖြစ် ရွေးပြီး ကျန်မျဉ်းများကို အနီရောင် ဆေးခြယ်ပါ။ အနီရောင်မျဉ်း &lt;math&gt;\ell&lt;/math&gt; တိုင်းသည် အဆုံးရှိနယ်ပယ်တစ်ခုခု၏ တစ်ခုတည်းသော အနီရောင်နယ်နိမိတ်မျဉ်း ဖြစ်သည်။ ထိုသို့မဟုတ်ပါက (otherwise) ယင်းကိုလည်း အပြာရောင် ဆေးခြယ်နိုင်မည်။

အနီရောင်မျဉ်းတစ်ကြောင်းစီအတွက် ထိုသို့သော နယ်ပယ်တစ်ခုကို ရွေးပြီး ယင်း၏ ထိပ်စွန်းမှတ်များ (vertices) ကို လက်ယာရစ် (clockwise) အောက်ပါအတိုင်း စာရင်းပြုပါ။
:&lt;math&gt;r',r,b_1,\ldots,b_t,\qquad r',r\in\ell.&lt;/math&gt;
ကျန်ထိပ်စွန်းမှတ်များသည် အပြာရောင်မျဉ်းများ၏ ဖြတ်မှတ်များ ဖြစ်ကြသည်။ &lt;math&gt;\ell&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;b_1&lt;/math&gt; နှင့် တွဲဖက်ပြီး ယင်း၏ရှေ့ထိပ်စွန်းမှတ် &lt;math&gt;r&lt;/math&gt; ကို မှတ်သားထားပါ။ တွဲဖက်ထားသော အတွဲ &lt;math&gt;(r,b_1)&lt;/math&gt; တစ်ခုကို သတ်မှတ်ထားလျှင် နယ်ပယ်ကို လားရာပြအနား (directed edge) &lt;math&gt;r\to b_1&lt;/math&gt; က တစ်ခုတည်းသီးသန့် သတ်မှတ်သည်။

ပေးထားသော အပြာရောင်ထိပ်စွန်းမှတ် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; တစ်ခုနှင့် အနီရောင်မျဉ်း အများဆုံးနှစ်ကြောင်းသာ တွဲဖက်နိုင်သည်။ ထိုသို့မဟုတ်ပါက မတူကွဲပြားသော ရှေ့အနီရောင်ထိပ်စွန်းမှတ်သုံးခု &lt;math&gt;r_1,r_2,r_3&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; မှ ထွက်သော အပြာရောင် ရောင်ခြည်မျဉ်းလေးခုအနက် သုံးခုပေါ်တွင် ရှိမည်။ အမှတ်တစ်ခုစီသည် မိမိရောင်ခြည်မျဉ်းပေါ်ရှိ အနီးဆုံးဖြတ်မှတ် ဖြစ်မည်။ &lt;math&gt;r_2,r_3&lt;/math&gt; တို့သည် အပြာရောင်မျဉ်းတစ်ကြောင်း၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ရောင်ခြည်မျဉ်းများပေါ်၌ ရှိပြီး &lt;math&gt;r_1&lt;/math&gt; သည် အခြားအပြာရောင်မျဉ်းပေါ်၌ ရှိစေရန် အမည်ပြောင်းပါ။ &lt;math&gt;r_1,b&lt;/math&gt; နှင့် တွဲဖက်ထားသော နယ်ပယ်အတွင်း &lt;math&gt;b&lt;/math&gt; နောက်မှ ထိပ်စွန်းမှတ်သည် &lt;math&gt;r_2&lt;/math&gt; သို့မဟုတ် &lt;math&gt;r_3&lt;/math&gt; ဖြစ်ရမည်။ ယင်းကို &lt;math&gt;r_2&lt;/math&gt; ဟု ယူပါ။ ထိုထိပ်စွန်းမှတ်သည် အနီရောင်ဖြစ်သဖြင့် နယ်ပယ်၏ တစ်ခုတည်းသော အနီရောင်အနားသည် &lt;math&gt;r_1,r_2&lt;/math&gt; တို့ကို ဆက်ရမည်။ ထိုအနားပါဝင်သည့် အနီရောင်မျဉ်းနှင့် &lt;math&gt;r_2&lt;/math&gt; နှင့် တွဲဖက်ထားသော အနီရောင်မျဉ်းတို့သည် အပြာရောင်မျဉ်းတစ်ကြောင်းတည်းကို &lt;math&gt;r_2&lt;/math&gt; တွင် ဆုံမည်ဖြစ်ရာ ယေဘုယျအနေအထား သတ်မှတ်ချက်နှင့် ရှေ့နောက်မညီညွတ်ပါ။

အပြာရောင်ထိပ်စွန်းမှတ် &lt;math&gt;\binom k2&lt;/math&gt; ခု ရှိသည်။ တွဲဖက်မှုများကို ရေတွက်၍ အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;n-k\leq2\binom k2=k(k-1),\qquad n\leq k^2.&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;k\geq\sqrt n&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ အမှန်စင်စစ် ယခုဆင်ခြင်မှုသည် &lt;math&gt;n\geq3&lt;/math&gt; တိုင်းအတွက် မှန်သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2014/IMO2014SL.pdf International Mathematical Olympiad (2014), shortlisted problems with solutions, C5, Comment 1(2), pp. 34–35]; [https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2014-notes.pdf Chen (2026), §2.3, p. 13].&lt;/ref&gt;

== ဆုတံဆိပ်များနှင့် ပြိုင်ပွဲရလဒ်များ (Medals and Competition Results) ==

ရွှေတံဆိပ် 49 ခု၊ ငွေတံဆိပ် 113 ခုနှင့် ကြေးတံဆိပ် 133 ခု ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ သက်ဆိုင်ရာ ဆုတံဆိပ်များအတွက် အနည်းဆုံးရမှတ်များမှာ 29 မှတ်၊ 22 မှတ်နှင့် 16 မှတ်တို့ အသီးသီး ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ပြိုင်ပွဲဝင် 151 ဦးက ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းလွှာများ ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/editions/2014/ International Mathematical Olympiad (2014), edition overview, awards].&lt;/ref&gt;

=== နိုင်ငံအလိုက် အသင်းအဆင့်နှင့် ရမှတ်များ (Team Rankings and Scores by Country) ===

အဆင့်အမြင့်ဆုံး အသင်းဆယ်သင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/results/team/year/2014/ International Mathematical Olympiad (2014), team results, ranks 1–10].&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! အဆင့် !! အသင်း !! ရမှတ်
|-
| 1 || တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ || 201
|-
| 2 || အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု || 193
|-
| 3 || ထိုင်ဝမ် || 192
|-
| 4 || ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ || 191
|-
| 5 || ဂျပန်နိုင်ငံ || 177
|-
| 6 || ယူကရိန်းနိုင်ငံ || 175
|-
| 7 || ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ || 172
|-
| 8 || စင်ကာပူနိုင်ငံ || 161
|-
| 9 || ကနေဒါနိုင်ငံ || 159
|-
| 10 || ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ || 157
|}

=== တစ်ဦးချင်း အမှတ်ပြည့်ရရှိသူများ (Individual Perfect Scorers) ===

ပြိုင်ပွဲဝင် သုံးဦးသည် အမှတ်ပြည့် 42 မှတ် ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/results/individual/year/2014/ International Mathematical Olympiad (2014), individual results, rank 1 entries].&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! အဆင့် !! ပြိုင်ပွဲဝင် !! ရမှတ်
|-
| 1 || Alexander Gunning || 42
|-
| 1 || Jiyang Gao || 42
|-
| 1 || Po-Sheng Wu || 42
|}

== အာဖရိကတွင် ပထမဆုံးကျင်းပမှုနှင့် တရုတ်အသင်း၏ ဆုတံဆိပ်များ (The First IMO in Africa and the Chinese Team's Medals) ==

ယခုအကြိမ်သည် အာဖရိကတွင် ပထမဆုံးကျင်းပသည့် IMO ဖြစ်သည်။ ပြိုင်ပွဲကို ကိပ်တောင်းတက္ကသိုလ်တွင် ကျင်းပခဲ့ပြီး အခြေခံပညာရေးဌာန (Department of Basic Education) နှင့် တောင်အာဖရိက သင်္ချာဖောင်ဒေးရှင်း (South African Mathematics Foundation) တို့က စီစဉ်ကျင်းပမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;[https://www.gov.za/news/media-advisories/government-activities/minister-motshekga-launches-international-mathematical South African Government (2014), launch announcement, 19 June].&lt;/ref&gt; အနိုင်ရတရုတ်အသင်း၏ အဖွဲ့ဝင်ငါးဦးက ရွှေတံဆိပ်များ ရရှိခဲ့ပြီး ဆဋ္ဌမအဖွဲ့ဝင်က ငွေတံဆိပ် ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/results/team/year/2014/ International Mathematical Olympiad (2014), team results, China entry].&lt;/ref&gt;

== ကိုးကားများ (References) ==

&lt;references /&gt;

* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=55th IMO 2014 |website=International Mathematical Olympiad |url=https://www.imo-official.org/editions/2014/ |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=English, Day 1; English, Day 2 |website=International Mathematical Olympiad |date=2014 |url=https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2014/2014_eng.pdf |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |last=Chen |first=Evan |title=IMO 2014 Solution Notes |website=Evan Chen |date=2026-09-27 |url=https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2014-notes.pdf |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=55th International Mathematical Olympiad: Shortlisted Problems with Solutions |website=International Mathematical Olympiad |url=https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2014/IMO2014SL.pdf |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=55th IMO 2014 – Team Results |website=International Mathematical Olympiad |url=https://www.imo-official.org/results/team/year/2014/ |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=55th IMO 2014 – Individual Results |website=International Mathematical Olympiad |url=https://www.imo-official.org/results/individual/year/2014/ |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |author=South African Government |title=Minister Motshekga launches International Mathematical Olympiad |website=South African Government |date=2014-06-19 |url=https://www.gov.za/news/media-advisories/government-activities/minister-motshekga-launches-international-mathematical |access-date=2026-10-24}}

[[Category:နိုင်ငံတကာ သင်္ချာအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ]]</text>
      <sha1>bae4fhiyztm3gxuj5eedhlrm0m2dof9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၂၀၁၃ နိုင်ငံတကာ သင်္ချာအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293403</id>
    <revision>
      <id>1060131</id>
      <timestamp>2026-10-25T15:58:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mkant00</username>
        <id>135890</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''2013 နိုင်ငံတကာ သင်္ချာအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ''' (2013 International Mathematical Olympiad) သည် 54 ကြိမ်မြောက်ပြိုင်ပွဲဖြစ်ပြီး ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ Santa Marta မြို့တွင...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060131</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51947" sha1="m7envcrmgwvnfup43kh7ipz4ttovzdq" xml:space="preserve">'''2013 နိုင်ငံတကာ သင်္ချာအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ''' (2013 International Mathematical Olympiad) သည် 54 ကြိမ်မြောက်ပြိုင်ပွဲဖြစ်ပြီး ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ Santa Marta မြို့တွင် 2013 ခုနှစ် ဇူလိုင်လ 18 ရက်မှ 28 ရက်အထိ ကျင်းပခဲ့သည်။ နိုင်ငံပေါင်း 97 နိုင်ငံမှ ပြိုင်ပွဲဝင် 527 ဦး ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/editions/2013/ International Mathematical Olympiad (2013), edition overview].&lt;/ref&gt; အသင်းအလိုက် ရမှတ်များတွင် တရုတ်နိုင်ငံက 208 မှတ်ဖြင့် ပထမ၊ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံက 204 မှတ်ဖြင့် ဒုတိယနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက 190 မှတ်ဖြင့် တတိယ ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/results/team/year/2013/ International Mathematical Olympiad (2013), team results, ranks 1–3].&lt;/ref&gt;

== စာမေးပွဲကျင်းပပုံနှင့် အမှတ်ပေးစနစ် (Examination Format and Scoring) ==

စာမေးပွဲများကို ဇူလိုင်လ 23 ရက်နှင့် 24 ရက်တို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ တစ်နေ့လျှင် ပုစ္ဆာသုံးပုဒ်ပါသော မေးခွန်းလွှာတစ်စောင်ကို လေးနာရီခွဲအတွင်း ဖြေဆိုရသည်။ ပုစ္ဆာတစ်ပုဒ်လျှင် ခုနစ်မှတ်စီ သတ်မှတ်ထားသဖြင့် စုစုပေါင်း အမှတ်ပြည့်မှာ 42 မှတ် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2013/2013_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2013), English competition paper, pp. 1–2].&lt;/ref&gt;

== ပြိုင်ပွဲပုစ္ဆာများနှင့် ဖြေရှင်းနည်းများ (Problems and Solution Approaches) ==

=== ပထမနေ့ ပုစ္ဆာများ (Day 1 Problems) ===

==== ပုစ္ဆာ 1။ အပိုင်းကိန်းပါ ဖော်ပြချက်တစ်ခုကို မြှောက်လဒ်အဖြစ် ရေးခြင်း (Problem 1: A Product Representation of a Fractional Expression) ====

&lt;blockquote&gt;
မည်သည့် [[ကိန်းပြည့်|အပေါင်းကိန်းပြည့်]]များ (positive integers) &lt;math&gt;k,n&lt;/math&gt; အတွက်မဆို (for any) အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်စေသော အပေါင်းကိန်းပြည့်များ &lt;math&gt;m_1,\ldots,m_k&lt;/math&gt; ရှိကြောင်း (there are) သက်သေပြပါ။ ယင်းကိန်းများသည် အချင်းချင်း မတူကွဲပြားရန် မလိုပါ (not necessarily distinct)။
:&lt;math&gt;1+\frac{2^k-1}{n}=\prod_{i=1}^k\left(1+\frac1{m_i}\right).&lt;/math&gt;
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2013/2013_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2013), English competition paper, Problem 1, p. 1].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း။''' &lt;math&gt;k&lt;/math&gt; အပေါ် [[သင်္ချာဆိုင်ရာဆင့်ကဲသက်သေပြနည်း]] (mathematical induction) ကို အသုံးပြုပါ။ &lt;math&gt;k=1&lt;/math&gt; ဖြစ်သောအခါ &lt;math&gt;m_1=n&lt;/math&gt; ဟု ယူနိုင်သည်။ &lt;math&gt;k\geq2&lt;/math&gt; အတွက် အောက်ပါညီမျှခြင်း (equation) ကို အသုံးပြုပါ။
:&lt;math&gt;1+\frac{2^k-1}{n}=\begin{cases}
\displaystyle\left(1+\frac1{n+2^k-2}\right)\left(1+\frac{2^{k-1}-1}{n/2}\right),&amp;2\mid n,\\[6pt]
\displaystyle\left(1+\frac1n\right)\left(1+\frac{2^{k-1}-1}{(n+1)/2}\right),&amp;2\nmid n.
\end{cases}&lt;/math&gt;
ဖြစ်ရပ်နှစ်ခုလုံးတွင် ဒုတိယဆခွဲကိန်း (factor) သည် &lt;math&gt;k-1&lt;/math&gt; နှင့် အပေါင်းကိန်းပြည့် ပိုင်းခြေ (denominator) တစ်ခုပါဝင်သည့် လိုအပ်သောပုံစံရှိသည်။ ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်းကို အသုံးပြု၍ ကျန်ဆခွဲကိန်းများကို ရရှိသည်။&lt;ref&gt;[https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2013-notes.pdf Chen (2026), §1.1, p. 3].&lt;/ref&gt;

==== ပုစ္ဆာ 2။ အရောင်နှစ်မျိုးရှိသော အမှတ်များကို မျဉ်းများဖြင့် ခွဲခြားခြင်း (Problem 2: Separating Two-Coloured Points by Lines) ====

&lt;blockquote&gt;
ပြင်ညီ (plane) ပေါ်ရှိ အနီရောင်[[အမှတ်]] (points) 2013 ခုနှင့် အပြာရောင်အမှတ် 2014 ခုတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး မည်သည့်အမှတ်သုံးခုမျှ မျဉ်းတစ်ကြောင်းတည်းပေါ်တွင် မရှိသော (no three collinear) ပုံစံကို ကိုလံဘီယာ အမှတ်ဖွဲ့စည်းပုံ (Colombian configuration) ဟု ခေါ်ပါ။ အမှတ်တစ်ခုခုကို ဖြတ်သွားသော မျဉ်း (line) မရှိသကဲ့သို့  ယင်းမျဉ်းများ၏ ဖြည့်စွက်စု (complement) ထဲရှိ မည်သည့် နယ်ပယ် (region) တွင်မျှ အရောင်နှစ်မျိုးလုံး မပါဝင်ပါက ယင်းကို ကောင်းမွန်သော မျဉ်းစီစဉ်ပုံ (good arrangement) ဟု ခေါ်ပါ။ ကိုလံဘီယာ အမှတ်ဖွဲ့စည်းပုံတိုင်းအတွက် (for every) မျဉ်း &lt;math&gt;k&lt;/math&gt; ကြောင်းပါဝင်သော ကောင်းမွန်သည့် မျဉ်းစီစဉ်ပုံ ရရှိနိုင်မည့် အငယ်ဆုံး (least) &lt;math&gt;k&lt;/math&gt; ကို ရှာပါ။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2013/2013_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2013), English competition paper, Problem 2, p. 1].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း။''' အဖြေမှာ &lt;math&gt;k=2013&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ လိုအပ်မှု (necessity) ကို ပြရန် ပုံမှန် 4026-ဂံ (regular 4026-gon) ၏ ထိပ်စွန်းမှတ်များ (vertices) ကို အနီနှင့် အပြာ တစ်လှည့်စီ ဆေးခြယ်ပြီး (colour) ယေဘုယျအနေအထား (general position) ရှိသော အပြာရောင်အမှတ်တစ်ခု ထပ်ဖြည့်ပါ။ ဗဟုဂံ (polygon) ၏ အနား (side) တိုင်းသည် အရောင်မတူသော အမှတ်နှစ်ခုကို ဆက်ထားသဖြင့် အရောင်ခွဲခြားသည့် မျဉ်းတစ်ကြောင်းက ယင်းအနားကို ဖြတ်ရမည်။ ထိပ်စွန်းမှတ်များကို ရှောင်သည့် မျဉ်းတစ်ကြောင်းသည် အများဆုံး (at most) အနားနှစ်နားကိုသာ ဖြတ်နိုင်သဖြင့် အနည်းဆုံး (at least) မျဉ်း &lt;math&gt;4026/2=2013&lt;/math&gt; ကြောင်း လိုအပ်သည်။

လုံလောက်မှု (sufficiency) အတွက် အမှတ်ဖွဲ့စည်းပုံ၏ ခုံးသော အဖုံးအုပ် (convex hull) ပေါ်ရှိ အနီရောင်ထိပ်စွန်းမှတ်တစ်ခုကို ဦးစွာ စဉ်းစားပါ။ ထိုထိပ်စွန်းမှတ်ကို ကျန်အမှတ်အားလုံးမှ မျဉ်းတစ်ကြောင်းဖြင့် ခွဲထုတ်နိုင်သည်။ ကျန်အနီရောင်အမှတ် 2012 ခုကို နှစ်ခုစီ တွဲပါ။ အတွဲတစ်တွဲစီအတွက် ယင်းအမှတ်နှစ်ခုကို ဖြတ်သည့်မျဉ်းနှင့် ပြိုင်ပြီး (parallel) လုံလောက်စွာ နီးကပ်သော မျဉ်းနှစ်ကြောင်းကို ဆွဲပါ။ ထိုအခါ ယင်းအမှတ်နှစ်ခုသာ ပါဝင်ပြီး အခြားအမှတ်မပါသော မျဉ်းပြိုင်နှစ်ကြောင်းကြား အမြှောင်းနယ်ပယ် (strip) ကို ရရှိသည်။ ဤသို့ မျဉ်း &lt;math&gt;1+2\cdot1006=2013&lt;/math&gt; ကြောင်း အသုံးပြုသည်။

ခုံးသော အဖုံးအုပ်ပေါ်တွင် အနီရောင်ထိပ်စွန်းမှတ် မရှိပါက အဖုံးအုပ်၏ ကပ်လျက်အပြာရောင်ထိပ်စွန်းမှတ်နှစ်ခုကို ရွေးပါ။ ယင်းတို့ပါသော အဖုံးအုပ်အနားနှင့် ပြိုင်ပြီး လုံလောက်စွာ နီးကပ်သော မျဉ်းတစ်ကြောင်းဖြင့် ထိုအမှတ်နှစ်ခုလုံးကို ကျန်အမှတ်အားလုံးမှ ခွဲထုတ်နိုင်သည်။ ကျန်အပြာရောင်အမှတ် 2012 ခုကို တွဲ၍ အထက်ပါအတိုင်း အတွဲတစ်တွဲစီကို ကျဉ်းသောအမြှောင်းနယ်ပယ်ထဲတွင် သီးခြားခွဲထားပါ။ ဤနေရာတွင်လည်း မျဉ်း 2013 ကြောင်းသာ အသုံးပြုသည်။

မည်သည့်မျဉ်းမျှ သတ်မှတ်ထားသောအမှတ်ကို ဖြတ်မသွားပါ။ ခွဲထုတ်ထားသည့် အရောင်၏ အမှတ်တိုင်းသည် အခြားအရောင်အမှတ်မပါသော ပြင်ညီတစ်ဝက် (half-plane) သို့မဟုတ် (or) အမြှောင်းနယ်ပယ်ထဲတွင် ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ယင်းအမှတ်ပါသော နယ်ပယ်တစ်ခုလုံး၌ အရောင်တစ်မျိုးတည်းသာ ရှိသည် (monochromatic)။ သို့ဖြစ်၍ တည်ဆောက်ပုံ (construction) တစ်ခုစီသည် ကောင်းမွန်သော မျဉ်းစီစဉ်ပုံ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2013-notes.pdf Chen (2026), §1.2, p. 4].&lt;/ref&gt;

==== ပုစ္ဆာ 3။ အပြင်ထိစက်ဝိုင်း၏ ထိမှတ်များနှင့် ထောင့်မှန်တြိဂံ (Problem 3: Excircle Contact Points and a Right Triangle) ====

&lt;blockquote&gt;
[[တြိဂံ]] (triangle) &lt;math&gt;ABC&lt;/math&gt; ၏ &lt;math&gt;A&lt;/math&gt; နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ရှိ အပြင်ထိစက်ဝိုင်း (excircle) သည် &lt;math&gt;BC&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;A_1&lt;/math&gt; တွင် ထိသည် (tangent)။ &lt;math&gt;B,C&lt;/math&gt; နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ရှိ အပြင်ထိစက်ဝိုင်းများကို အသုံးပြု၍ &lt;math&gt;B_1\in CA&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;C_1\in AB&lt;/math&gt; တို့ကိုလည်း အလားတူ သတ်မှတ်ပါ။ &lt;math&gt;A_1B_1C_1&lt;/math&gt; ၏ ဝန်းရံစက်ဝိုင်းဗဟို (circumcentre) သည် ဝန်းရံစက်ဝိုင်း (circumcircle) &lt;math&gt;(ABC)&lt;/math&gt; ပေါ်တွင် ရှိသည်ဟု ယူဆပါ။ &lt;math&gt;ABC&lt;/math&gt; သည် ထောင့်မှန်တြိဂံ (right-angled triangle) ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြပါ။ &lt;math&gt;A&lt;/math&gt; နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ရှိ အပြင်ထိစက်ဝိုင်းသည် မျဉ်းပိုင်း (segment) &lt;math&gt;BC&lt;/math&gt; ကိုလည်းကောင်း၊ &lt;math&gt;B,C&lt;/math&gt; တို့ကို အသီးသီး ကျော်လွန်သွားသော ရောင်ခြည်မျဉ်းများ (rays) &lt;math&gt;AB,AC&lt;/math&gt; ကိုလည်းကောင်း ထိသည်။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2013/2013_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2013), English competition paper, Problem 3 and definition, p. 1].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း။''' &lt;math&gt;\Omega=(ABC)&lt;/math&gt; ဟုထားပါ။ &lt;math&gt;X,Y,Z&lt;/math&gt; တို့ကို &lt;math&gt;A,B,C&lt;/math&gt; ပါဝင်သော စက်ဝိုင်းပြတ်များ (arcs) &lt;math&gt;BC,CA,AB&lt;/math&gt; ၏ အလယ်မှတ်များ (midpoints) အဖြစ် အသီးသီး သတ်မှတ်ပါ။ ထိမျဉ်းအလျားများ (tangent lengths) ညီမျှမှု (equality) အရ &lt;math&gt;BC_1=CB_1&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;XB=XC&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး အောက်ပါအတိုင်းလည်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;\angle XBC_1=\angle XBA=\angle XCA=\angle XCB_1,&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် အနား၊ ထောင့်၊ အနား ထပ်တူကျမှုစံ (SAS congruence) အရ &lt;math&gt;\triangle XBC_1\cong\triangle XCB_1&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ &lt;math&gt;XB_1=XC_1&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ သက်ဆိုင်ရာ ပြင်ပထောင့်များ (exterior angles) ညီမျှမှုအရ &lt;math&gt;A,X,B_1,C_1&lt;/math&gt; တို့သည် စက်ဝိုင်း (circle) တစ်ခုတည်းပေါ်ရှိသော [[အမှတ်]]များ (concyclic points) ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;A,X&lt;/math&gt; တို့သည် &lt;math&gt;B_1C_1&lt;/math&gt; ၏ တစ်ဖက်တည်းတွင် ရှိကြသည်။ &lt;math&gt;X=A&lt;/math&gt; ဖြစ်ပါက အနားနှစ်ဖက်ညီတြိဂံ (isosceles triangle) ၏ ဂုဏ်သတ္တိမှ အကွာအဝေး (distance) ညီမျှမှုကို တိုက်ရိုက်ရရှိသည်။ အမှတ်အမည်များကို စက်ဝိုင်းပတ်လည်အလိုက် လှည့်ပြောင်းသည့်အခါတွင်လည်း အလားတူအချက်များ မှန်သည်။

&lt;math&gt;W\in\Omega&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;A_1B_1C_1&lt;/math&gt; ၏ ဝန်းရံစက်ဝိုင်းဗဟိုဟု ထားပါ။ ဦးစွာ &lt;math&gt;W=B&lt;/math&gt; ဟု ယူဆပါ။ ထိုအခါ &lt;math&gt;BA_1=BC_1&lt;/math&gt; ဖြစ်သဖြင့် ထိမျဉ်းအလျားဆိုင်ရာ ပုံသေနည်းများ (formulas) အရ &lt;math&gt;BA=BC&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ထိုပုံသေနည်းများမှ &lt;math&gt;AB_1=CB_1=BC_1=BB_1&lt;/math&gt; ကိုလည်း ရရှိသည်။ ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;B_1&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;AC&lt;/math&gt; ပေါ်ရှိ &lt;math&gt;ABC&lt;/math&gt; ၏ ဝန်းရံစက်ဝိုင်းဗဟို ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ &lt;math&gt;AC&lt;/math&gt; သည် အချင်း (diameter) ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;\angle B=90^\circ&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;W=A,C&lt;/math&gt; ဖြစ်ရပ်များတွင်လည်း အလားတူ ဖြစ်သည်။

ထိုသို့မဟုတ်ပါက (otherwise) &lt;math&gt;W&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;A_1B_1C_1&lt;/math&gt; ၏ အပြင်ဘက်တွင် ရှိသည်။ ယင်းတြိဂံ၏ ထိပ်စွန်းမှတ်များသည် &lt;math&gt;\Omega&lt;/math&gt; ၏ စက်ဝိုင်းမျဉ်းပေါ်တွင် မရှိဘဲ အတွင်း၌ ရှိကြသည်။ ထို့ကြောင့် ယင်းသည် ထောင့်ကျယ်တြိဂံ (obtuse triangle) ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ထောင့်ကျယ် (obtuse angle) သည် &lt;math&gt;B_1&lt;/math&gt; တွင် ဖြစ်စေရန် အမည်များကို ပြောင်းသတ်မှတ်ပါ။ &lt;math&gt;W,B&lt;/math&gt; တို့သည် &lt;math&gt;A_1C_1&lt;/math&gt; ၏ တစ်ဖက်တည်းတွင် ရှိပြီး &lt;math&gt;B_1&lt;/math&gt; နှင့်မူ ဆန့်ကျင်ဘက်တွင် ရှိကြသည်။ &lt;math&gt;W,Y&lt;/math&gt; နှစ်ခုလုံးသည် ယင်း၏ ထောင့်မှန်ကျ ထက်ဝက်ပိုင်းသော မျဉ်း (perpendicular bisector) ပေါ်တွင်လည်းကောင်း၊ &lt;math&gt;\Omega&lt;/math&gt; ပေါ်တွင်လည်းကောင်း ရှိကြသည်။ ရှေ့တွင် ပြခဲ့သော အထောက်အကူပြုသီအိုရမ် (lemma) အရ &lt;math&gt;Y&lt;/math&gt; သည်လည်း ထိုဘက်၌ ရှိသည်။ ထောင့်မှန်ကျ ထက်ဝက်ပိုင်းသော မျဉ်းနှင့် &lt;math&gt;\Omega&lt;/math&gt; တို့၏ ဖြတ်မှတ် (intersection) နှစ်ခုသည် &lt;math&gt;A_1C_1&lt;/math&gt; ၏ တစ်ဖက်စီတွင် ရှိကြသဖြင့် &lt;math&gt;W=Y&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။

ယခု &lt;math&gt;YX,YZ&lt;/math&gt; တို့သည် &lt;math&gt;B_1C_1,A_1B_1&lt;/math&gt; တို့ကို အသီးသီး ထောင့်မှန်ကျ ထက်ဝက်ပိုင်းသော မျဉ်းများ ဖြစ်သည်။ ယင်းတို့၏ ရောင်ခြည်မျဉ်းများသည် လေးကြိုးများ (chords) ၏ အလယ်မှတ်များကို ဖြတ်သွားသဖြင့် &lt;math&gt;\angle C_1YA_1&lt;/math&gt; အတွင်းရှိ သက်ဆိုင်ရာ ဗဟိုထောင့်များ (central angles) ကို ထက်ဝက်ပိုင်းသည် (bisect)။ ထို့ကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;\angle C_1YA_1=2\angle XYB_1+2\angle B_1YZ=2\angle XYZ=180^\circ-\angle B.&lt;/math&gt;
သို့သော် &lt;math&gt;B,Y,A_1,C_1&lt;/math&gt; တို့သည် စက်ဝိုင်းတစ်ခုတည်းပေါ်တွင် ရှိပြီး &lt;math&gt;B,Y&lt;/math&gt; တို့သည် &lt;math&gt;A_1C_1&lt;/math&gt; ၏ တစ်ဖက်တည်းတွင် ရှိကြသဖြင့် &lt;math&gt;\angle C_1YA_1=\angle C_1BA_1=\angle B&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;\angle B=90^\circ&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2013/IMO2013SL.pdf International Mathematical Olympiad (2013), shortlisted problems with solutions, G6, Solutions 1–2, pp. 49–50]; [https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2013-notes.pdf Chen (2026), §1.3, pp. 5–6].&lt;/ref&gt;

=== ဒုတိယနေ့ ပုစ္ဆာများ (Day 2 Problems) ===

==== ပုစ္ဆာ 4။ အချင်း၏ အစွန်းမှတ်များနှင့် ထောင့်မှန်ဆုံမှတ်တို့ မျဉ်းတစ်ကြောင်းတည်းပေါ်တွင်ရှိခြင်း (Problem 4: Collinearity of Diameter Endpoints and the Orthocentre) ====

&lt;blockquote&gt;
&lt;math&gt;ABC&lt;/math&gt; သည် ထောင့်မှန်ဆုံမှတ် (orthocentre) &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; ရှိသော [[တြိဂံ|ထောင့်ကျဉ်းတြိဂံ]] (acute triangle) ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;W&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;B,C&lt;/math&gt; နှစ်ခုကြား၌ ရှိကာ အစွန်းနှစ်ဖက်တွင် မရှိပါစေ။ &lt;math&gt;B,C&lt;/math&gt; တို့မှ ဆွဲသော အမြင့်မျဉ်းများ (altitudes) ၏ ခြေမှတ်များသည် &lt;math&gt;M\in AC,N\in AB&lt;/math&gt; ဖြစ်ကြသည်။ &lt;math&gt;X&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;WX&lt;/math&gt; သည် အချင်းဖြစ်စေသော &lt;math&gt;\omega_1=(BWN)&lt;/math&gt; ပေါ်ရှိ [[အမှတ်]]ဟု ထားပါ။ အလားတူ အချင်း &lt;math&gt;WY&lt;/math&gt; ဖြင့် &lt;math&gt;Y\in\omega_2=(CWM)&lt;/math&gt; ကို သတ်မှတ်ပါ။ &lt;math&gt;X,Y,H&lt;/math&gt; တို့သည် မျဉ်းတစ်ကြောင်းတည်းပေါ်တွင် ရှိကြောင်း (collinear) သက်သေပြပါ။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2013/2013_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2013), English competition paper, Problem 4, p. 2].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း။''' &lt;math&gt;P\ne W&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;\omega_1,\omega_2&lt;/math&gt; တို့၏ ဒုတိယဖြတ်မှတ် (second intersection) ဟု ထားပါ။ ဦးတည်ချက်သတ်မှတ်ထားသော ထောင့်များ (directed angles) ကို &lt;math&gt;180^\circ&lt;/math&gt; မော်ဂျူလို (modulo) ဖြင့် စဉ်းစားလျှင် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;\angle MPN=\angle MPW+\angle WPN=\angle MCB+\angle CBN=\angle MAN.&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;P\in(AMN)&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး ယင်းသည် အချင်း &lt;math&gt;AH&lt;/math&gt; ရှိသော စက်ဝိုင်း ဖြစ်သည်။

&lt;math&gt;B,N,M,C&lt;/math&gt; တို့သည် အချင်း &lt;math&gt;BC&lt;/math&gt; ရှိသော စက်ဝိုင်းပေါ်တွင် ရှိကြသည်။ ယင်းစက်ဝိုင်းနှင့် &lt;math&gt;\omega_1,\omega_2&lt;/math&gt; တို့၏ အစွမ်းတူမျဉ်းများ (radical axes) သည် &lt;math&gt;AB&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;AC&lt;/math&gt; တို့ အသီးသီး ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယင်းမျဉ်းနှစ်ကြောင်း၏ ဖြတ်မှတ် &lt;math&gt;A&lt;/math&gt; သည် ဘုံအစွမ်းတူမျဉ်း &lt;math&gt;WP&lt;/math&gt; ပေါ်တွင် ရှိသည်။

&lt;math&gt;AH&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;(AMN)&lt;/math&gt; ၏ အချင်းဖြစ်သဖြင့် &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;P&lt;/math&gt; ကို ဖြတ်ပြီး &lt;math&gt;AW&lt;/math&gt; နှင့် ထောင့်မှန်ကျသော (perpendicular) မျဉ်းပေါ်တွင် ရှိသည်။ &lt;math&gt;P=H&lt;/math&gt; ဖြစ်ပါကလည်း ဤအချက်သည် တိုက်ရိုက်မှန်သည်။ အချင်းများ &lt;math&gt;WX,WY&lt;/math&gt; ၏ ဂုဏ်သတ္တိအရ &lt;math&gt;X,Y&lt;/math&gt; တို့သည်လည်း ထိုမျဉ်းပေါ်တွင် ရှိကြသည်။ ဥပမာ &lt;math&gt;P\ne X&lt;/math&gt; ဖြစ်ပါက &lt;math&gt;PX\perp PW&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;X=P&lt;/math&gt; ဖြစ်ပါက မူလကတည်းက ထိုမျဉ်းပေါ်တွင် ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;H,X,Y&lt;/math&gt; တို့သည် မျဉ်းတစ်ကြောင်းတည်းပေါ်တွင် ရှိကြသည်။&lt;ref&gt;[https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2013-notes.pdf Chen (2026), §2.1, first solution, p. 7].&lt;/ref&gt;

==== ပုစ္ဆာ 5။ အပေါင်းရာရှင်နယ်ကိန်းများပေါ်ရှိ ဖန်ရှင်တစ်ခုကို သတ်မှတ်ခြင်း (Problem 5: Determining a Function on the Positive Rationals) ====

&lt;blockquote&gt;
[[ဖန်ရှင်]] (function) &lt;math&gt;f:\mathbb Q_{&gt;0}\to\mathbb R&lt;/math&gt; သည် အောက်ပါသတ်မှတ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းသည်။
:&lt;math&gt;f(x)f(y)\geq f(xy),\qquad f(x+y)\geq f(x)+f(y)\qquad(x,y\in\mathbb Q_{&gt;0}).&lt;/math&gt;
&lt;math&gt;f(a)=a&lt;/math&gt; ဖြစ်သော [[အတိပြကိန်း|ရာရှင်နယ်ကိန်း]] (rational number) &lt;math&gt;a&gt;1&lt;/math&gt; ရှိသည်။ အပေါင်း ရာရှင်နယ်ကိန်း (positive rational number) &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; တိုင်းအတွက် &lt;math&gt;f(x)=x&lt;/math&gt; ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြပါ။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2013/2013_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2013), English competition paper, Problem 5, p. 2].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း။''' ပထမ မညီမျှခြင်း (inequality) ကို &lt;math&gt;(a,1)&lt;/math&gt; တွင် အသုံးပြုလျှင် &lt;math&gt;f(1)\geq1&lt;/math&gt; ကို ရရှိသည်။ စူပါပေါင်းစပ်နိုင်မှု (superadditivity) အရ [[ကိန်းပြည့်|အပေါင်းကိန်းပြည့်]] &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; အတွက် &lt;math&gt;f(m)\geq m&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ အပေါင်းကိန်းပြည့်များ &lt;math&gt;p,q&lt;/math&gt; အတွက် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;f(q)f(p/q)\geq f(p)&gt;0,&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;f(p/q)&gt;0&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ &lt;math&gt;f&lt;/math&gt; သည် တိကျစွာ အစဉ်လိုက်တိုးသော (strictly increasing) ဖန်ရှင် ဖြစ်သည်။

&lt;math&gt;x&gt;1&lt;/math&gt; သည် ရာရှင်နယ်ကိန်းဖြစ်ပါက ပထမမညီမျှခြင်းကို ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြု၍ အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;f(x)^r\geq f(x^r)\geq f(\lfloor x^r\rfloor)\geq\lfloor x^r\rfloor&gt;x^r-1.&lt;/math&gt;
နှစ်ဖက်လုံး၏ &lt;math&gt;r&lt;/math&gt; ထပ်ကိန်းရင်း (rth root) ကို ယူပြီး &lt;math&gt;r\to\infty&lt;/math&gt; ဟု စေလျှင် &lt;math&gt;f(x)\geq x&lt;/math&gt; ကို ရရှိသည်။ အထူးသဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;a^r\leq f(a^r)\leq f(a)^r=a^r,&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;a&lt;/math&gt; ၏ ထပ်ကိန်းအားလုံး (powers) သည် အထိုင်မှတ်များ (fixed points) ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;a^r-x&gt;1&lt;/math&gt; ဖြစ်သော &lt;math&gt;r&lt;/math&gt; ကို ရွေးပါ။ ထိုအခါ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;a^r=f(a^r)\geq f(a^r-x)+f(x)\geq(a^r-x)+x=a^r,&lt;/math&gt;
သို့ဖြစ်၍ ရာရှင်နယ်ကိန်း &lt;math&gt;x&gt;1&lt;/math&gt; တိုင်းအတွက် &lt;math&gt;f(x)=x&lt;/math&gt; ဖြစ်ရမည်။

&lt;math&gt;0&lt;x\leq1&lt;/math&gt; အတွက် &lt;math&gt;qx&gt;1&lt;/math&gt; ဖြစ်သော ကိန်းပြည့် (integer) &lt;math&gt;q&gt;1&lt;/math&gt; ကို ရွေးပါ။ အဆိုပြုယူဆချက် (hypothesis) နှစ်ခုအရ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:&lt;math&gt;qf(x)=f(q)f(x)\geq f(qx)=qx\geq qf(x).&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;\mathbb Q_{&gt;0}&lt;/math&gt; တစ်ခုလုံးတွင် &lt;math&gt;f(x)=x&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2013-notes.pdf Chen (2026), §2.2, p. 9].&lt;/ref&gt;

==== ပုစ္ဆာ 6။ စက်ဝိုင်းပေါ်ရှိ လှပသော အညွှန်းတပ်ပုံများကို ရေတွက်ခြင်း (Problem 6: Counting Beautiful Labellings on a Circle) ====

&lt;blockquote&gt;
&lt;math&gt;n\geq3&lt;/math&gt; ဖြစ်ပါစေ။ စက်ဝိုင်းပေါ်ရှိ အကွာအဝေးညီမျှစွာ ခွဲထားသော [[အမှတ်]] (equally spaced points) &lt;math&gt;n+1&lt;/math&gt; ခုကို &lt;math&gt;0,1,\ldots,n&lt;/math&gt; တို့ဖြင့် တစ်ကြိမ်စီ အညွှန်းတပ်ပါ (label)။ လှည့်ခြင်း (rotation) ဖြင့်သာ ကွာခြားသော အညွှန်းတပ်ပုံများကို တစ်ပုံတည်းအဖြစ် ယူပါ။ &lt;math&gt;a&lt;b&lt;c&lt;d&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;a+d=b+c&lt;/math&gt; ဖြစ်တိုင်း &lt;math&gt;a,d&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;b,c&lt;/math&gt; တို့ကို ဆက်သည့် လေးကြိုးများ အချင်းချင်း မဖြတ်ပါက ယင်းကို လှပသော အညွှန်းတပ်ပုံ (beautiful labelling) ဟု ခေါ်ပါ။ &lt;math&gt;M&lt;/math&gt; ကို လှပသော အညွှန်းတပ်ပုံအရေအတွက်ဟု ထားပါ။ &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; ကို &lt;math&gt;x+y\leq n&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;\gcd(x,y)=1&lt;/math&gt; တို့ကို ဖြည့်ဆည်းသည့် [[ကိန်းပြည့်|အပေါင်းကိန်းပြည့်]] အစီအစဉ်ကျအတွဲများ (ordered pairs) &lt;math&gt;(x,y)&lt;/math&gt; ၏ အရေအတွက်ဟု ထားပါ။ &lt;math&gt;M=N+1&lt;/math&gt; ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြပါ။
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2013/2013_eng.pdf International Mathematical Olympiad (2013), English competition paper, Problem 6, p. 2].&lt;/ref&gt;

'''ဖြေရှင်းနည်း။''' လေးကြိုးများ ဖြတ်ခြင်းသည် စက်ဝိုင်းပတ်လည်အစီအစဉ် (cyclic order) ပေါ်တွင်သာ မူတည်သည်။ ထို့ကြောင့် စက်ဝိုင်းပေါ်ရှိ မတူကွဲပြားသော အမှတ်များကို ဦးစွာ အလိုရှိရာ (arbitrary) ယူပြီး နောက်မှ အကွာအဝေးညီမျှစွာ ခွဲထားနိုင်သည်။ [[အီရာရှင်နယ်ကိန်း]] (irrational number) &lt;math&gt;\alpha\in(0,1)&lt;/math&gt; အတွက် &lt;math&gt;A_m(\alpha)&lt;/math&gt; ကို အောက်ပါအမှတ်များ၏ စက်ဝိုင်းပတ်လည်အစီအစဉ်ဟု သတ်မှတ်ပါ။
:&lt;math&gt;\{0\alpha\},\{1\alpha\},\ldots,\{m\alpha\},&lt;/math&gt;
ဤနေရာတွင် &lt;math&gt;\{t\}&lt;/math&gt; သည် အပိုင်းကိန်းပိုင်း (fractional part) ဖြစ်သည်။ အစွန်းမှတ် (endpoint) အညွှန်းများ၏ ပေါင်းလဒ် (sum) ညီမျှသော လေးကြိုးများသည် ယခုတည်ဆောက်ပုံတွင် ပြိုင်ကြသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ယင်းတို့၏ အစွန်းမှတ်ထောင့်များ၏ ပေါင်းလဒ်များသည် &lt;math&gt;2\pi&lt;/math&gt; မော်ဂျူလိုဖြင့် ထပ်တူကျကြသောကြောင့် (congruent modulo) ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် &lt;math&gt;A_m(\alpha)&lt;/math&gt; တိုင်းသည် လှပသော အညွှန်းတပ်ပုံ ဖြစ်သည်။

&lt;math&gt;\alpha&lt;/math&gt; ပြောင်းလဲသွားသည့်အခါ ယင်း၏အစီအစဉ်သည် အမှတ်နှစ်ခု ထပ်တူကျသည့်အချိန်၌သာ ပြောင်းလဲနိုင်သည်။ ထိုအချိန်သည် ပိုင်းခြေ အများဆုံး &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; ရှိသော အရိုးရှင်းဆုံးပုံစံသို့ ချုံ့ထားသည့် [[အပိုင်းကိန်း]] (reduced fraction) တွင် ဖြစ်သည်။ ထိုအပိုင်းကိန်းများ (fractions) သည် &lt;math&gt;0,1&lt;/math&gt; တို့နှင့်အတူ &lt;math&gt;(0,1)&lt;/math&gt; ကို အပိုင်းအခြားများ (intervals) အဖြစ် ခွဲသည်။ အပိုင်းအခြားတစ်ခုစီအတွင်း အစီအစဉ်သည် မပြောင်းလဲပါ။ ယင်းအစီအစဉ်များသည် အချင်းချင်း မတူကြပါ။ အမှန်စင်စစ် အရိုးရှင်းဆုံးပုံစံရှိသော အပိုင်းကိန်း &lt;math&gt;p/q\in(0,1)&lt;/math&gt; ၏ ညာဘက်ကပ်လျက်တွင် အမှတ်များသည် ၎င်းတို့၏ &lt;math&gt;q&lt;/math&gt; မော်ဂျူလို အကြွင်းများ (residues) အလိုက် အစုငယ်များအဖြစ် စုဝေးကြပြီး အစုငယ်တစ်ခုစီအတွင်း အညွှန်းများ အစဉ်လိုက်တိုးကြသည်။ 0 နောက်မှ ပထမအညွှန်းမှာ &lt;math&gt;q&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် &lt;math&gt;q&lt;/math&gt; ထက်ငယ်သော ပထမအညွှန်းမှာ &lt;math&gt;pr\equiv1\pmod q&lt;/math&gt; ဖြစ်သည့် တစ်ခုတည်းသီးသန့်သော (unique) &lt;math&gt;r\in\{1,\ldots,q-1\}&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ထိုအစီအစဉ်မှ &lt;math&gt;q,p&lt;/math&gt; တို့ကို ပြန်လည်သိရှိနိုင်သည်။ ကနဦးအပိုင်းအခြား (initial interval) ၏ အစီအစဉ်မှာ &lt;math&gt;0,1,\ldots,m&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး ပထမအညွှန်း 1 ဖြင့် ခွဲခြားသိနိုင်သည်။

လှပသောအစီအစဉ်တိုင်းသည် &lt;math&gt;A_m(\alpha)&lt;/math&gt; တစ်ခုခု ဖြစ်ကြောင်း &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; အပေါ် [[သင်္ချာဆိုင်ရာဆင့်ကဲသက်သေပြနည်း|ဆင့်ကဲသက်သေပြမည်]]။ &lt;math&gt;m\leq2&lt;/math&gt; ဖြစ်ရပ်များတွင် တိုက်ရိုက်မှန်သည်။ လှပသောအစီအစဉ်ထဲမှ အညွှန်း &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; ကို ဖယ်ရှားပါ။ ဆင့်ကဲသက်သေပြ ယူဆချက် (inductive hypothesis) အရ ကျန်အစီအစဉ်သည် &lt;math&gt;A_{m-1}(\alpha)&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ပိုင်းခြေ အများဆုံး &lt;math&gt;m-1&lt;/math&gt; ရှိသော ဆက်တိုက်အရိုးရှင်းဆုံးအပိုင်းကိန်းနှစ်ခုကြားမှ အပိုင်းအခြား &lt;math&gt;I&lt;/math&gt; နှင့် သက်ဆိုင်သည်။

&lt;math&gt;I&lt;/math&gt; အတွင်း ပိုင်းခြေ &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; ရှိသော အပိုင်းကိန်းအသစ် အများဆုံးတစ်ခုသာ ရှိနိုင်သည်။ အကြောင်းမှာ ဆက်တိုက်အပိုင်းကိန်းများ &lt;math&gt;i/m,(i+1)/m&lt;/math&gt; ကြားတွင် &lt;math&gt;i/(m-1)&lt;/math&gt; ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အောက်ပါမညီမျှခြင်း မှန်သည်။
:&lt;math&gt;\frac{i}{m}&lt;\frac{i}{m-1}&lt;\frac{i+1}{m}\qquad(1\leq i\leq m-2).&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် မူလအစီအစဉ်ကို စက်ဝိုင်းပတ်လည်အလိုက် တိုးချဲ့သည့်ပုံ တစ်မျိုး သို့မဟုတ် နှစ်မျိုး ရှိသည်။ နှစ်မျိုးရှိသောအခါ &lt;math&gt;\alpha&lt;/math&gt; သည် အပိုင်းကိန်းအသစ်ကို ကျော်သွားချိန်တွင် &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; သာ 0 ကို ဖြတ်ကျော်သည်။ ထိုတိုးချဲ့ပုံနှစ်မျိုးတွင် &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; ကို 0 ၏ ရှေ့ကပ်လျက် သို့မဟုတ် နောက်ကပ်လျက်၌ ထားကြသည်။

အခြားနေရာများတွင် ထည့်သွင်း၍ မရကြောင်းသာ ပြရန် ကျန်သည်။ စက်ဝိုင်းပတ်လည် တိုးချဲ့ပုံတစ်မျိုးသာ ရှိပါက ယင်းထဲရှိ ဆက်တိုက်အညွှန်းများကို &lt;math&gt;x,m,y&lt;/math&gt; ဟု ထားပါ။ 0 နှင့် ထပ်တူကျမှုမရှိဘဲ 0 ၏ ကပ်လျက်အညွှန်းများ မပြောင်းလဲနိုင်သောကြောင့် &lt;math&gt;x,y&gt;0&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ နှစ်မျိုးရှိပါက မူလဆက်တိုက်အညွှန်းများကို &lt;math&gt;x,0,y&lt;/math&gt; ဟု ရေးပါ။ ထိုအခါ တိုးချဲ့ပုံများတွင် &lt;math&gt;x,m,0,y&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;x,0,m,y&lt;/math&gt; ဟူ၍ ရှိကြသည်။

ဦးစွာ &lt;math&gt;x,y\ne m-1&lt;/math&gt; ဟု ယူဆပါ။ စက်ဝိုင်းပတ်လည် တိုးချဲ့ပုံအတွင်းရှိ ပေါင်းလဒ်ညီမျှသော လေးကြိုးများ ပြိုင်ခြင်းကြောင့် မူလအညွှန်းများအကြား အောက်ပါ လက်ယာရစ် အစီအစဉ် (clockwise order) ကို ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;x,\ y,\ x-1,\ m-1,\ y-1,&lt;/math&gt;
ဤနေရာတွင် &lt;math&gt;y=x-1&lt;/math&gt; သို့မဟုတ် &lt;math&gt;x=y-1&lt;/math&gt; ဖြစ်နိုင်သည်။ အမှန်စင်စစ် &lt;math&gt;x,m&lt;/math&gt; တို့ ကပ်လျက်ရှိနေသဖြင့် ပြိုင်သောလေးကြိုးများ &lt;math&gt;(m-1,x),(m,x-1)&lt;/math&gt; ၏ ဂုဏ်သတ္တိအရ &lt;math&gt;m-1&lt;/math&gt; သည် လက်ယာရစ် &lt;math&gt;x-1,x&lt;/math&gt; ကြားတွင် ရှိသည်။ &lt;math&gt;y&lt;/math&gt; ဘက်၌ အလားတူ နှိုင်းယှဉ်လျှင် ကျန်အစီအစဉ်ကို ရရှိသည်။ တိုးချဲ့ပုံနှစ်မျိုးရှိသောအခါ &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; ဘက် နှိုင်းယှဉ်မှုအတွက် ပထမတိုးချဲ့ပုံ၊ &lt;math&gt;y&lt;/math&gt; ဘက် နှိုင်းယှဉ်မှုအတွက် ဒုတိယတိုးချဲ့ပုံကို အသုံးပြုပါ။ ယင်းတို့၏ မူလအညွှန်းအစီအစဉ်များ တူညီကြသည်။ မည်သည့် လှပသောတိုးချဲ့ပုံတွင်မဆို အောက်ပါ နှိုင်းယှဉ်မှုများကို ရရှိသည်။
:&lt;math&gt;(m-1)+x=m+(x-1),\qquad(m-1)+y=m+(y-1)&lt;/math&gt;
ထိုနှိုင်းယှဉ်မှုများအရ &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; မှ &lt;math&gt;m-1&lt;/math&gt; သို့ လက်ယာရစ် သွားသည့် စက်ဝိုင်းပြတ်ပေါ်တွင်လည်းကောင်း၊ &lt;math&gt;m-1&lt;/math&gt; မှ &lt;math&gt;y&lt;/math&gt; သို့ ထိုဦးတည်ချက်အတိုင်း သွားသည့် စက်ဝိုင်းပြတ်ပေါ်တွင်လည်းကောင်း ရှိရမည်။ ယင်းတို့၏ ထပ်တူပိုင်းအစု (intersection) သည် အဆိုပြုထားသော ထည့်သွင်းနေရာပါဝင်သည့် &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; မှ &lt;math&gt;y&lt;/math&gt; သို့ စက်ဝိုင်းပြတ် ဖြစ်သည်။ ထိုစက်ဝိုင်းပြတ်ပေါ်တွင် မူလအညွှန်း မရှိခြင်း သို့မဟုတ် 0 သာရှိခြင်းတို့ အသီးသီး ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် စက်ဝိုင်းပတ်လည်အလိုက် ထည့်သွင်းနိုင်သည့်ပုံမှာ ထိုတစ်မျိုး သို့မဟုတ် နှစ်မျိုးတိတိသာ ဖြစ်သည်။

&lt;math&gt;x=m-1&lt;/math&gt; ဖြစ်ပါက သိရှိထားသော စက်ဝိုင်းပတ်လည် တိုးချဲ့ပုံတစ်ခုတွင် &lt;math&gt;(x,y)&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;(m,y-1)&lt;/math&gt; တို့ကို နှိုင်းယှဉ်ပါ။ &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; မှ &lt;math&gt;y&lt;/math&gt; သို့ စက်ဝိုင်းပြတ်ပေါ်တွင် ရှိသဖြင့် &lt;math&gt;y-1&lt;/math&gt; သည်လည်း ထိုစက်ဝိုင်းပြတ်ပေါ်၌ ရှိရမည်။ ထိုစက်ဝိုင်းပြတ်ပေါ်တွင် ဖြစ်နိုင်သော မူလအညွှန်းမှာ 0 သာဖြစ်သဖြင့် ယခုဖြစ်ရပ်၌ တိုးချဲ့ပုံနှစ်မျိုး ရှိပြီး &lt;math&gt;y=1&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;y=m-1&lt;/math&gt; ဖြစ်ရပ်သည် အချိုးညီသော (symmetric) ဖြစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ လေးကြိုးများ &lt;math&gt;(0,m)&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;(1,m-1)&lt;/math&gt; တို့ အချင်းချင်း မဖြတ်ခြင်းကြောင့် &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; သည် ယင်းကပ်လျက်အညွှန်းနှစ်ခုကြားရှိ 0 ကို ဖြတ်သွားသော စက်ဝိုင်းပြတ်ပေါ်၌သာ ရှိရမည်။ ထို့ကြောင့် 0 နှင့် ကပ်လျက်ရှိသော ကြားနေရာနှစ်ခု၌သာ ထပ်မံထည့်သွင်းနိုင်သည်။ ဤသို့ ဆင့်ကဲသက်သေပြချက် ပြည့်စုံသည်။

နောက်ဆုံးတွင် &lt;math&gt;q\leq n&lt;/math&gt; ဖြစ်သော အရိုးရှင်းဆုံးအပိုင်းကိန်းများ &lt;math&gt;p/q\in(0,1)&lt;/math&gt; နှင့် ပုစ္ဆာပါအတွဲများသည် အောက်ပါအတိုင်း [[ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဘိုင်ဂျက်ရှင်း]] (bijection) ဖြင့် ကိုက်ညီကြသည်။
:&lt;math&gt;(x,y)=(p,q-p),\qquad\frac pq=\frac{x}{x+y}.&lt;/math&gt;
ထို့ကြောင့် အပိုင်းအခြား &lt;math&gt;N+1&lt;/math&gt; ခု ရှိပြီး လှပသောအစီအစဉ်အရေအတွက်သည်လည်း ထိုအရေအတွက်နှင့် အတိအကျ ညီမျှသည်။ သို့ဖြစ်၍ &lt;math&gt;M=N+1&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2013/IMO2013SL.pdf International Mathematical Olympiad (2013), shortlisted problems with solutions, C7, Solution 2, pp. 35–36].&lt;/ref&gt;

== ဆုတံဆိပ်များနှင့် ပြိုင်ပွဲရလဒ်များ (Medals and Competition Results) ==

ရွှေတံဆိပ် 45 ခု၊ ငွေတံဆိပ် 92 ခုနှင့် ကြေးတံဆိပ် 141 ခု ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ သက်ဆိုင်ရာ ဆုတံဆိပ်များအတွက် အနည်းဆုံးရမှတ်များမှာ 31 မှတ်၊ 24 မှတ်နှင့် 15 မှတ်တို့ အသီးသီး ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ပြိုင်ပွဲဝင် 141 ဦးက ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းလွှာများ ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/editions/2013/ International Mathematical Olympiad (2013), edition overview, awards].&lt;/ref&gt;

=== နိုင်ငံအလိုက် အသင်းအဆင့်နှင့် ရမှတ်များ (Team Rankings and Scores by Country) ===

အဆင့်အမြင့်ဆုံး အသင်းဆယ်သင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/results/team/year/2013/ International Mathematical Olympiad (2013), team results, ranks 1–10].&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! အဆင့် !! အသင်း !! ရမှတ်
|-
| 1 || တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ || 208
|-
| 2 || ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ || 204
|-
| 3 || အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု || 190
|-
| 4 || ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ || 187
|-
| 5 || ကိုရီးယားဒီမိုကရက်တစ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ || 184
|-
| 6 || စင်ကာပူနိုင်ငံ || 182
|-
| 7 || ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ || 180
|-
| 8 || ထိုင်ဝမ် || 176
|-
| 9 || ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း || 171
|-
| 10 || အီရန်အစ္စလာမ္မစ်သမ္မတနိုင်ငံ || 168
|}

=== တစ်ဦးချင်း အမှတ်အများဆုံးရရှိသူများ (Individual Highest Scorers) ===

မည်သည့်ပြိုင်ပွဲဝင်မျှ အမှတ်ပြည့် 42 မှတ် မရရှိခဲ့ပါ။ ပြိုင်ပွဲဝင်နှစ်ဦးသည် 41 မှတ်ဖြင့် ပထမအဆင့်ကို ပူးတွဲရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;International Mathematical Olympiad (2013), [https://www.imo-official.org/editions/2013/ edition overview] and [https://www.imo-official.org/results/individual/year/2013/ individual results], rank 1 entries.&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! အဆင့် !! ပြိုင်ပွဲဝင် !! ရမှတ်
|-
| 1 || Yutao Liu || 41
|-
| 1 || Eunsoo Jee || 41
|}

== ကိုလံဘီယာ၏ ပထမဆုံးအိမ်ရှင်အဖြစ် ကျင်းပမှုနှင့် တရုတ်အသင်း၏ ဆုတံဆိပ်များ (Colombia's First Hosting and the Chinese Team's Medals) ==

ယခုအကြိမ်သည် ကိုလံဘီယာနိုင်ငံက IMO ကို ပထမဆုံး အိမ်ရှင်အဖြစ် ကျင်းပသည့်အကြိမ် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/countries/COL/ International Mathematical Olympiad (n.d.), Colombia country profile, host history].&lt;/ref&gt; အနိုင်ရတရုတ်အသင်း၏ အဖွဲ့ဝင်ငါးဦးက ရွှေတံဆိပ်များ ရရှိခဲ့ပြီး ဆဋ္ဌမအဖွဲ့ဝင်က ငွေတံဆိပ် ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.imo-official.org/results/team/year/2013/ International Mathematical Olympiad (2013), team results, China entry].&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား (References) ==

* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=54th IMO 2013 |website=International Mathematical Olympiad |url=https://www.imo-official.org/editions/2013/ |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=English, Day 1; English, Day 2 |website=International Mathematical Olympiad |date=2013 |url=https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2013/2013_eng.pdf |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |last=Chen |first=Evan |title=IMO 2013 Solution Notes |website=Evan Chen |date=2026-09-27 |url=https://web.evanchen.cc/exams/IMO-2013-notes.pdf |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=54th International Mathematical Olympiad: Shortlisted Problems with Solutions |website=International Mathematical Olympiad |url=https://www.imo-official.org/assets/documents/problems/2013/IMO2013SL.pdf |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=54th IMO 2013 – Team Results |website=International Mathematical Olympiad |url=https://www.imo-official.org/results/team/year/2013/ |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=54th IMO 2013 – Individual Results |website=International Mathematical Olympiad |url=https://www.imo-official.org/results/individual/year/2013/ |access-date=2026-10-24}}
* {{Citation |author=International Mathematical Olympiad |title=Colombia |website=International Mathematical Olympiad |url=https://www.imo-official.org/countries/COL/ |access-date=2026-10-24}}

[[Category:နိုင်ငံတကာ သင်္ချာအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ]]</text>
      <sha1>m7envcrmgwvnfup43kh7ipz4ttovzdq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-56969-91</title>
    <ns>3</ns>
    <id>293404</id>
    <revision>
      <id>1060133</id>
      <timestamp>2026-10-25T16:00:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1060133</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8558" sha1="5idy5ev8myfs9toy27j0mj2h6f647di" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-56969-91 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၆:၀၀၊ ၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>5idy5ev8myfs9toy27j0mj2h6f647di</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သာကူပြင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293405</id>
    <revision>
      <id>1060138</id>
      <timestamp>2026-10-25T16:13:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''သာကူပြင်''' သည် မြန်မာလူမျိုးတို့ အထူးနှစ်သက်ကြသော ရိုးရာမုန့်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အလှူပွဲများတွင်သာမက အိမ်များတွင်လည်း မိသ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060138</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1786" sha1="t3unblqrb3m9el2iwj8r779vv3ihsxa" xml:space="preserve">'''သာကူပြင်''' သည် မြန်မာလူမျိုးတို့ အထူးနှစ်သက်ကြသော ရိုးရာမုန့်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အလှူပွဲများတွင်သာမက အိမ်များတွင်လည်း မိသားစုနှင့်အတူ ပြုလုပ်စားသုံးလေ့ရှိသည်။ သာကူပြင်ကို ဒေသန္တရအလေ့အထနှင့် ကျန်းမာရေးလိုအပ်ချက်အပေါ်မူတည်၍ ရိုးရိုးသာကူပြင်နှင့် အုန်းနို့ဆမ်း သာကူပြင်ဟူ၍ အမျိုးအစားနှစ်ခုရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web
|title=ချိုဆိမ့်ဆိမ့် အရသာနဲ့ စားလို့ကောင်းတဲ့ သာကူပြင်
|url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/food/2018/07/14/163874.html
|website=ဧရာဝတီ
|author=Aurora
|date=၁၄ ဇူလိုင် ၂၀၁၈
|language=my
|access-date=၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;

=== ပါဝင်သော ပစ္စည်းများ ===
* သာကူစေ့
* [[ထောပတ်]]
* [[သကြား]]
* ဆားအနည်းငယ်
* ရေ
* အုန်းသီးမှုန့်
* [[အုန်းနို့]]
* နို့ဆီ
* နို့စိမ်း
* [[ဂျုံမှုန့်]]

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
{{မြန်မာအစားအသောက်‎}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အစားအသောက်]]
{{Myanmar-food-stub}}</text>
      <sha1>t3unblqrb3m9el2iwj8r779vv3ihsxa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060149</id>
      <parentid>1060138</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T17:29:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <origin>1060149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1874" sha1="25ikkrt03fpcd5zyp1lq7don6lcvcx2" xml:space="preserve">'''သာကူပြင်''' သည် မြန်မာလူမျိုးတို့ အထူးနှစ်သက်ကြသော ရိုးရာမုန့်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အလှူပွဲများတွင်သာမက အိမ်များတွင်လည်း မိသားစုနှင့်အတူ ပြုလုပ်စားသုံးလေ့ရှိသည်။ သာကူပြင်ကို ဒေသန္တရအလေ့အထနှင့် ကျန်းမာရေးလိုအပ်ချက်အပေါ်မူတည်၍ ရိုးရိုးသာကူပြင်နှင့် အုန်းနို့ဆမ်း သာကူပြင်ဟူ၍ အမျိုးအစားနှစ်ခုရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web
|title=ချိုဆိမ့်ဆိမ့် အရသာနဲ့ စားလို့ကောင်းတဲ့ သာကူပြင်
|url=https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/food/2018/07/14/163874.html
|website=ဧရာဝတီ
|author=Aurora
|date=၁၄ ဇူလိုင် ၂၀၁၈
|language=my
|access-date=၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;

=== ပါဝင်သော ပစ္စည်းများ ===
* သာကူစေ့
* [[ထောပတ်]]
* [[သကြား]]
* ဆားအနည်းငယ်
* ရေ
* အုန်းသီးမှုန့်
* [[အုန်းနို့]]
* နို့ဆီ
* နို့စိမ်း
* [[ဂျုံမှုန့်]]

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
{{မြန်မာအစားအသောက်‎}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အစားအသောက်]]
[[ကဏ္ဍ:အစားအစာ ဆောင်းပါးတိုများ]]
{{Myanmar-food-stub}}</text>
      <sha1>25ikkrt03fpcd5zyp1lq7don6lcvcx2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-57000-54</title>
    <ns>3</ns>
    <id>293406</id>
    <revision>
      <id>1060147</id>
      <timestamp>2026-10-25T17:00:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1060147</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8558" sha1="meiurpsok9kmgypl3zhoj80qvaxzmyj" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-57000-54 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၇:၀၀၊ ၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>meiurpsok9kmgypl3zhoj80qvaxzmyj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ငှက်သိုက်မုန့်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293407</id>
    <revision>
      <id>1060148</id>
      <timestamp>2026-10-25T17:22:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[File:Man_makes_cotton_candy_in_cotton_candy_machine.jpg|thumb|အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ပန်ဂျပ်ပြည်နယ်၊ ဆန်ဂရူးရ်ခရိုင်၊ ဘာရာ့ဂျ်ကျေးရွာတွင် ငှက်သိုက်မုန့် ပြုလုပ်နေသူ]]...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2019" sha1="eukrzni0rb9zgau6kpxe3d7ctuwrp47" xml:space="preserve">[[File:Man_makes_cotton_candy_in_cotton_candy_machine.jpg|thumb|အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ပန်ဂျပ်ပြည်နယ်၊ ဆန်ဂရူးရ်ခရိုင်၊ ဘာရာ့ဂျ်ကျေးရွာတွင် ငှက်သိုက်မုန့် ပြုလုပ်နေသူ]]
'''ငှက်သိုက်မုန့်''' ({{lang-en|Cotton candy}})သည် [[သကြား]]ကို အပူပေးအရည်ပျော်ပြီး လှည့်ပတ်သည့်စက်ဖြင့် ပါးလွှာသော အမျှင်များဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ရသည့် မုန့်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ငှက်သိုက်မုန့် သည် ပန်းရောင်၊ အပြာရောင် သို့မဟုတ် အဖြူရောင်ရှိသော တိမ်တိုက် သို့မဟုတ် ဂွမ်းကဲ့သို့ ပေါ့ပါးသည့် ပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီး ဘုရားပွဲတော်များ၊ ညဈေး နှင့် ကလေးကစားကွင်းများတွင် အများအားဖြင့် ရောင်းချသည်။&lt;ref name=&quot;history&quot;&gt;{{cite web |title=The Sweet History of Cotton Candy |url=https://www.nationalgeographic.com |access-date=2026-10-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
|title=Cotton candy
|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Cotton_candy
|website=Wikipedia
|language=en
|access-date=၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:အစားအစာ ဆောင်းပါးတိုများ]]
[[ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ အစားအသောက်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အစားအသောက်]]
{{Food-stub}}</text>
      <sha1>eukrzni0rb9zgau6kpxe3d7ctuwrp47</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထားဝယ်ရိုးရာ သပိတ်မျှောပွဲတော်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293408</id>
    <revision>
      <id>1060151</id>
      <timestamp>2026-10-25T19:25:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''ထားဝယ်ရိုးရာ သပိတ်မျှောပွဲတော်'''သည် [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ထားဝယ်မြို့]]တွင်ဝါလကင်းလွတ်သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့|သီတင်း...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060151</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9620" sha1="26psb3ja182q38nqnyb1g2yo4nvfx1f" xml:space="preserve">'''ထားဝယ်ရိုးရာ သပိတ်မျှောပွဲတော်'''သည် [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ထားဝယ်မြို့]]တွင်ဝါလကင်းလွတ်[[သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့|သီတင်းကျွတ်လပြည့်(အဘိဓမ္မာ)နေ့]] တိုင်း ရိုးရာအစဉ်အလာမပျက် နှစ်စဉ်စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပပြုလုပ်လေ့ရှိသော ထေရဝါဒ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု ပွဲတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ထားဝယ်ရိုးရာ သပိတ်မျှောပွဲတော်ကို သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့ တွင် ထားဝယ်မြို့၊ တလိုင်းမရပ်၊ ဆိပ်ကမ်းသာလမ်းရှိ ပြည်သူ့အပန်းဖြေရင်ပြင်နှင့် [[ထားဝယ်မြစ်]] ကမ်းတစ်လျှောက်တို့တွင် နှစ်စဉ် ကျင်းပလေ့ရှိကြသည်။&lt;ref name=&quot;DVB-Thapate-2022&quot;&gt;{{cite web
|title=ထားဝယ်ရိုးရာ သပိတ်မျှောပွဲ ကျင်းပ
|url=https://burmese.dvb.no/post/558259
|website=DVB Burmese 
|date=၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂
|language=my
|access-date=၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
|title=သီတင်းကျွတ် လပြည့်နေ့တွင် ထားဝယ်ရိုးရာ သပိတ်မျှောပွဲတော် ကျင်းပ
|url=https://news-eleven.com/article/283213
|website=Eleven Media Group
|author=ဇော်မိုးဦး (မြိတ်)
|date=၂၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃
|language=my
|access-date=၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;
== သမိုင်းကြောင်း ==
ထားဝယ်ဒေသ၏ သပိတ်မျှောပွဲတော်သည် ရှေးယခင် ထားဝယ်မင်းများ လက်ထက်ကတည်းက အမြစ်တွယ်ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီး ယနေ့ထိတိုင်[[ထားဝယ်လူမျိုး]]တို့၏ ထင်ရှားသော ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်တစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေသော ရိုးရာပွဲတော်တစ်ခုဖြစ်သည်။ခေတ်သစ်ကာလသို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ ဤရိုးရာဓလေ့ကို ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် တံငါရပ်ကွက်ရှိ ပြည်တွင်းကုန်တင်ကုန်ချအသင်း၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သူ ဦးရုပ်အိုက ဦးဆောင်ကာ ပြန်လည်ဖော်ထုတ် ကျင်းပပေခဲ့သည်။ ယင်းနောက် ပွဲတော်ကို ပိုမိုစနစ်တကျနှင့် နှစ်စဉ်မပြတ် ကြီးကျယ်ခမ်းနားစွာ ဆက်လက်ကျင်းပနိုင်ရန် ရည်ရွယ်၍ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် သပိတ်မျှောပွဲတော်ကျင်းပရေး ကော်မတီကို တရားဝင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုသို့ စနစ်တကျ ကော်မတီဖွဲ့စည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ထားဝယ်ရိုးရာ သပိတ်မျှောပွဲတော်ကိုပိုမိုစည်ကားသိုက်မြိုက်ကျင်းပလာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web
|title=ထားဝယ်ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု သပိတ်မျှောပွဲတော် (ဓာတ်ပုံ)
|url=https://burmese.dvb.no/post/118911
|website= DVB Burmese 
|date=၂၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၅
|language=my
|access-date=၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;
== ပူဇော်ပုံအစဉ်အလာနှင့် ပွဲတော်အစီအစဉ်များ ==
ထားဝယ်ရိုးရာ သပိတ်မျှောပွဲတော်ကို ကျင်းပရာတွင် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်များနှင့် ပူဇော်ပုံ အစဉ်အလာများက အဓိကနေရာမှ ပါဝင်သည်။ တောင်သမုဒ္ဒရာ၌ စံနေတော်မူသည်ဟု ယုံကြည်ကြသော [[ဥပဂုတ္တထေရ်|အရှင်ဥပဂုတ္ထမထေရ်မြတ်]]အား ရည်စူး၍ ဒေသခံပြည်သူများသည် ထားဝယ်ရိုးရာ မြေသပိတ်အတွင်းသို့ ဆွမ်း၊ မုန့်၊ သစ်သီး၊ ပေါက်ပေါက်၊ မုန့်ဆီကြော်နှင့် ယိုအမျိုးမျိုးတို့ကို ထည့်သွင်းကြသည်။ ထို့နောက် တံခွန်၊ ကုက္ကားများ စိုက်ထူကာ ဆီမီးများထွန်းညှိ၍ မြစ်တွင်းသို့ မျှောနှောပူဇော်ကြသည်။ ဤကဲ့သို့ ဆောင်ရွက်ခြင်းအားဖြင့် ရာသီဥတုနှင့် မိုးလေဝသ ကောင်းမွန်စေရန်၊ ဆန်ရေစပါးနှင့် စီးပွားဥစ္စာ ပေါများတိုးတက်စေရန်အပြင် သဘာဝဘေးရန်နှင့် မကောင်းသော ဘေးကံကြမ္မာအပေါင်း ကင်းဝေးလွတ်မြောက်စေရန် ဆုတောင်းပတ္တနာပြုကြသည်။

ထို့အပြင် ပွဲတော်ကာလအတွင်း လာရောက်ကြည့်ရှုကြသူများကို စေတနာရှင်၊ အလှူရှင်များက စတုဒိသာဖြင့် ကျွေးမွေးဧည့်ခံကြပြီး မီးပုံးပျံငယ်များ လွှတ်တင်ခြင်းဖြင့် ပွဲတော်ကို ပိုမိုစည်ကားသိုက်မြိုက်စေသည်။ ပွဲတော်၏ ဖျော်ဖြေရေး အစီအစဉ်များအဖြစ် ထားဝယ်ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုအကများ၊ သပိတ်မျှောပွဲအက၊ ရွှေဝယ်သူများ ရေအိုးရွက်ယိမ်းအက၊ အိုးစည်အက၊ သမိုင်းအလှ တနင်္သာရီအက၊ ရှေးထားဝယ်ရိုးရာ ယိမ်းအကနှင့် ရွှေဝယ်သူများ ရေခပ်သွားအက စသည့် တေးသီချင်း၊ အကအခုန်များဖြင့် သီဆိုဖျော်ဖြေကြသည်။&lt;ref name=&quot;DVB-Thapate-2022&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
|title=ဒန်းကျွတ်ဘိမျှောပွဲ (သို့မဟုတ်) ထားဝယ်ရိုးရာ သပိတ်မျှောပွဲ
|url=https://www.mdn.gov.mm/my/dnkttbhimeaapai-siumhutt-thaawyriuraa-spittmeaapai
|website=Myanmar Digital News
|author=ရွှေပင်လယ် (ထားဝယ်)
|date=၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂
|language=my
|access-date=၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
|title=ထားဝယ်ရိုးရာ သပိတ်မျှောပွဲတော် စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပမည်
|url=https://mdn.gov.mm/my/thaawyriuraa-spittmeaapaitteaa-cnnykaasiukmiukcaa-kngpmnny
|website=Myanmar Digital News
|date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂
|language=my
|access-date=၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;
== ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ==
* [[အဘိဓမ္မာအခါတော်နေ့]]
* [[သီတင်းကျွတ်ပွဲတော်|သီတင်းကျွတ်မီးထွန်းပွဲတော်]]
* [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပွဲတော်များ]]
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ရိုးရာ ပွဲတော်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပွဲတော်များ]]</text>
      <sha1>26psb3ja182q38nqnyb1g2yo4nvfx1f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060154</id>
      <parentid>1060151</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T19:40:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kyaw Myo Aung</username>
        <id>103978</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>သဒ္ဒါပြင်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1060154</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9735" sha1="rpkw2s1tnis302jf29a6ydj3sfguk17" xml:space="preserve">'''ထားဝယ်ရိုးရာ သပိတ်မျှောပွဲတော်'''သည် [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ထားဝယ်မြို့]]တွင်ဝါလကင်းလွတ်[[သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့|သီတင်းကျွတ်လပြည့်(အဘိဓမ္မာ)နေ့]] တိုင်း ရိုးရာအစဉ်အလာမပျက် နှစ်စဉ်စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပပြုလုပ်လေ့ရှိသော ထေရဝါဒ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု ပွဲတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ထားဝယ်ရိုးရာ သပိတ်မျှောပွဲတော်ကို သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့ တွင် ထားဝယ်မြို့၊ တလိုင်းမရပ်၊ ဆိပ်ကမ်းသာလမ်းရှိ ပြည်သူ့အပန်းဖြေရင်ပြင်နှင့် [[ထားဝယ်မြစ်]] ကမ်းတစ်လျှောက်တို့တွင် နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ကျင်းပလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;DVB-Thapate-2022&quot;&gt;{{cite web
|title=ထားဝယ်ရိုးရာ သပိတ်မျှောပွဲ ကျင်းပ
|url=https://burmese.dvb.no/post/558259
|website=DVB Burmese 
|date=၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂
|language=my
|access-date=၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
|title=သီတင်းကျွတ် လပြည့်နေ့တွင် ထားဝယ်ရိုးရာ သပိတ်မျှောပွဲတော် ကျင်းပ
|url=https://news-eleven.com/article/283213
|website=Eleven Media Group
|author=ဇော်မိုးဦး (မြိတ်)
|date=၂၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃
|language=my
|access-date=၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;
== သမိုင်းကြောင်း ==
ထားဝယ်ဒေသ၏ သပိတ်မျှောပွဲတော်သည် ရှေးယခင် ထားဝယ်မင်းများ လက်ထက်ကတည်းက အမြစ်တွယ်ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီး ယနေ့ထိတိုင်[[ထားဝယ်လူမျိုး]]တို့၏ ထင်ရှားသော ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်တစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေသော ရိုးရာပွဲတော်တစ်ခုဖြစ်သည်။ခေတ်သစ်ကာလသို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ ဤရိုးရာဓလေ့ကို ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် တံငါရပ်ကွက်ရှိ ပြည်တွင်းကုန်တင်ကုန်ချအသင်း၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သူ ဦးရုပ်အိုက ဦးဆောင်ကာ ပြန်လည်ဖော်ထုတ် ကျင်းပပေခဲ့သည်။ ယင်းနောက် ပွဲတော်ကို ပိုမိုစနစ်တကျနှင့် နှစ်စဉ်မပြတ် ကြီးကျယ်ခမ်းနားစွာ ဆက်လက်ကျင်းပနိုင်ရန် ရည်ရွယ်၍ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် သပိတ်မျှောပွဲတော်ကျင်းပရေး ကော်မတီကို တရားဝင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုသို့ စနစ်တကျ ကော်မတီဖွဲ့စည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ထားဝယ်ရိုးရာ သပိတ်မျှောပွဲတော်ကိုပိုမိုစည်ကားသိုက်မြိုက်ကျင်းပလာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web
|title=ထားဝယ်ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု သပိတ်မျှောပွဲတော် (ဓာတ်ပုံ)
|url=https://burmese.dvb.no/post/118911
|website= DVB Burmese 
|date=၂၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၅
|language=my
|access-date=၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;
== ပူဇော်ပုံအစဉ်အလာနှင့် ပွဲတော်အစီအစဉ်များ ==
ထားဝယ်ရိုးရာ သပိတ်မျှောပွဲတော်ကို ကျင်းပရာတွင် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်များနှင့် ပူဇော်ပုံ အစဉ်အလာများက အဓိကနေရာမှ ပါဝင်သည်။ တောင်သမုဒ္ဒရာ၌ စံနေတော်မူသည်ဟု ယုံကြည်ကြသော [[ဥပဂုတ္တထေရ်|အရှင်ဥပဂုတ္ထမထေရ်မြတ်]]အား ရည်စူး၍ ဒေသခံပြည်သူများသည် ထားဝယ်ရိုးရာ မြေသပိတ်အတွင်းသို့ ဆွမ်း၊ မုန့်၊ သစ်သီး၊ ပေါက်ပေါက်၊ မုန့်ဆီကြော်နှင့် ယိုအမျိုးမျိုးတို့ကို ထည့်သွင်းကြသည်။ ထို့နောက် တံခွန်၊ ကုက္ကားများ စိုက်ထူကာ ဆီမီးများထွန်းညှိ၍ မြစ်တွင်းသို့ မျှောနှောပူဇော်ကြသည်။ ဤကဲ့သို့ ဆောင်ရွက်ခြင်းအားဖြင့် ရာသီဥတုနှင့် မိုးလေဝသ ကောင်းမွန်စေရန်၊ ဆန်ရေစပါးနှင့် စီးပွားဥစ္စာ ပေါများတိုးတက်စေရန်အပြင် သဘာဝဘေးရန်နှင့် မကောင်းသော ဘေးကံကြမ္မာအပေါင်း ကင်းဝေးလွတ်မြောက်စေရန် ဆုတောင်းပတ္တနာပြုကြသည်။

ထို့အပြင် ပွဲတော်ကာလအတွင်း လာရောက်ကြည့်ရှုကြသူများကို စေတနာရှင်၊ အလှူရှင်များက စတုဒိသာဖြင့် ကျွေးမွေးဧည့်ခံကြပြီး မီးပုံးပျံငယ်များ လွှတ်တင်ခြင်းဖြင့် ပွဲတော်ကို ပိုမိုစည်ကားသိုက်မြိုက်စေသည်။ ပွဲတော်၏ ဖျော်ဖြေရေး အစီအစဉ်များအဖြစ် ထားဝယ်ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုအကများ၊ သပိတ်မျှောပွဲအက၊ ရွှေဝယ်သူများ ရေအိုးရွက်ယိမ်းအက၊ အိုးစည်အက၊ သမိုင်းအလှ တနင်္သာရီအက၊ ရှေးထားဝယ်ရိုးရာ ယိမ်းအကနှင့် ရွှေဝယ်သူများ ရေခပ်သွားအက စသည့် တေးသီချင်း၊ အကအခုန်များဖြင့် သီဆိုဖျော်‌ဖြေ၍ စည်ကားသိုက်မြိုက်ကျင်းပလာခဲ့ပေသည်။&lt;ref name=&quot;DVB-Thapate-2022&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
|title=ဒန်းကျွတ်ဘိမျှောပွဲ (သို့မဟုတ်) ထားဝယ်ရိုးရာ သပိတ်မျှောပွဲ
|url=https://www.mdn.gov.mm/my/dnkttbhimeaapai-siumhutt-thaawyriuraa-spittmeaapai
|website=Myanmar Digital News
|author=ရွှေပင်လယ် (ထားဝယ်)
|date=၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂
|language=my
|access-date=၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
|title=ထားဝယ်ရိုးရာ သပိတ်မျှောပွဲတော် စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပမည်
|url=https://mdn.gov.mm/my/thaawyriuraa-spittmeaapaitteaa-cnnykaasiukmiukcaa-kngpmnny
|website=Myanmar Digital News
|date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂
|language=my
|access-date=၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
}}&lt;/ref&gt;
== ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ==
* [[အဘိဓမ္မာအခါတော်နေ့]]
* [[သီတင်းကျွတ်ပွဲတော်|သီတင်းကျွတ်မီးထွန်းပွဲတော်]]
* [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပွဲတော်များ]]
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ရိုးရာ ပွဲတော်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပွဲတော်များ]]</text>
      <sha1>rpkw2s1tnis302jf29a6ydj3sfguk17</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ဆလိုင်း ဇိုရမ်ထာန်ငှါ</title>
    <ns>3</ns>
    <id>293409</id>
    <revision>
      <id>1060155</id>
      <timestamp>2026-10-25T20:00:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1060155</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8600" sha1="kwifcvt7yz7hza6p0uryqv6q93mrvhk" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ဆလိုင်း ဇိုရမ်ထာန်ငှါ ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၂၀:၀၀၊ ၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>kwifcvt7yz7hza6p0uryqv6q93mrvhk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၅</title>
    <ns>100</ns>
    <id>293410</id>
    <revision>
      <id>1060161</id>
      <timestamp>2026-10-26T04:10:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>&quot; {{Current events|year=2026|month=10|day=25|content=  &lt;!-- All news items below this line --&gt;    &lt;!-- All news items above this line --&gt;}}&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060161</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="138" sha1="d6b1j16myfek5ue3kfe5qyi9ljuvmtq" xml:space="preserve">
{{Current events|year=2026|month=10|day=25|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;


&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>d6b1j16myfek5ue3kfe5qyi9ljuvmtq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060164</id>
      <parentid>1060161</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T05:14:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <origin>1060164</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="594" sha1="4gt8u0mvbt9gjrcjy9k6ki0499wyliw" xml:space="preserve">
{{Current events|year=2026|month=10|day=25|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;

'''နိုင်ငံရေးနှင့် ရွေးကောက်ပွဲများ'''
*[[ဘရာဇီးနိုင်ငံ|ဘရာဇီး]]သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ ဒုတိယအကျော့တွင်လည်း လက်ရှိသမ္မတ လူလာ ဒါဆီဗာပင် ထပ်မံအနိုင်ရခဲ့သည်။ [https://news-eleven.com/article/316349 (Eleven)]

&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>4gt8u0mvbt9gjrcjy9k6ki0499wyliw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060166</id>
      <parentid>1060164</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T05:16:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <origin>1060166</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1244" sha1="f3sjktn053q0p4y4llj491b0gfmc9ni" xml:space="preserve">
{{Current events|year=2026|month=10|day=25|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;
'''ဘေးအန္တရာယ်နှင့် မတော်တဆမှုများ'''
*[[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[တနိုင်းမြို့နယ်]]၊ တရုံကျေးရွာဝန်းကျင်ရှိ စက်ဆဲချောင်းတွင် ပုဂ္ဂလိက သစ်ဆွဲဆင်တစ်ကောင်သည် စိတ်ရိုင်းဝင်ကာ မုန်ယိုပြီး နင်းမိခြင်းကြောင့် လူ ၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ [https://www.bbc.com/burmese/articles/c6zjxge3mrr1o (BBC)]

'''နိုင်ငံရေးနှင့် ရွေးကောက်ပွဲများ'''
*[[ဘရာဇီးနိုင်ငံ|ဘရာဇီး]]သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ ဒုတိယအကျော့တွင်လည်း လက်ရှိသမ္မတ လူလာ ဒါဆီဗာပင် ထပ်မံအနိုင်ရခဲ့သည်။ [https://news-eleven.com/article/316349 (Eleven)]

&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>f3sjktn053q0p4y4llj491b0gfmc9ni</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060168</id>
      <parentid>1060166</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T05:22:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <origin>1060168</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="595" sha1="rx6zpeozuwj3bxmxfr3hb0lipis78ry" xml:space="preserve">
{{Current events|year=2026|month=10|day=25|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;


'''နိုင်ငံရေးနှင့် ရွေးကောက်ပွဲများ'''
*[[ဘရာဇီးနိုင်ငံ|ဘရာဇီး]]သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ ဒုတိယအကျော့တွင်လည်း လက်ရှိသမ္မတ လူလာ ဒါဆီဗာပင် ထပ်မံအနိုင်ရခဲ့သည်။ [https://news-eleven.com/article/316349 (Eleven)]

&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>rx6zpeozuwj3bxmxfr3hb0lipis78ry</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060180</id>
      <parentid>1060168</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T06:25:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <origin>1060180</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1138" sha1="fmflfl012mrx0suaaha5xbzo6xu9nvr" xml:space="preserve">
{{Current events|year=2026|month=10|day=25|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;
'''ဘေးအန္တရာယ်နှင့် မတော်တဆမှုများ'''
*[[နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ|နေပြည်တော်]]၊ [[ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်]]ရှိ Excellent Unplugged Bar ၌ မီးလောင်မှုကြောင့် လူတစ်ဦး သေဆုံးပြီး သုံးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ [https://www.bbc.com/burmese/live/c60qk4y45v1lt (BBC)]

'''နိုင်ငံရေးနှင့် ရွေးကောက်ပွဲများ'''
*[[ဘရာဇီးနိုင်ငံ|ဘရာဇီး]]သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ ဒုတိယအကျော့တွင်လည်း လက်ရှိသမ္မတ လူလာ ဒါဆီဗာပင် ထပ်မံအနိုင်ရခဲ့သည်။ [https://news-eleven.com/article/316349 (Eleven)]

&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>fmflfl012mrx0suaaha5xbzo6xu9nvr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၆</title>
    <ns>100</ns>
    <id>293411</id>
    <revision>
      <id>1060162</id>
      <timestamp>2026-10-26T04:10:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>&quot; {{Current events|year=2026|month=10|day=26|content=  &lt;!-- All news items below this line --&gt;    &lt;!-- All news items above this line --&gt;}}&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="138" sha1="nmmswquxkzbnjdbt1naqmuw88qrdcsh" xml:space="preserve">
{{Current events|year=2026|month=10|day=26|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;


&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>nmmswquxkzbnjdbt1naqmuw88qrdcsh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:PAUL KYWE NYEIN</title>
    <ns>3</ns>
    <id>293412</id>
    <revision>
      <id>1060176</id>
      <timestamp>2026-10-26T06:01:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1060176</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8554" sha1="6k5smpi7sbyg4sx2rt2h4tavelmxlex" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် PAUL KYWE NYEIN ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၆:၀၁၊ ၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>6k5smpi7sbyg4sx2rt2h4tavelmxlex</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-57089-72</title>
    <ns>3</ns>
    <id>293413</id>
    <revision>
      <id>1060177</id>
      <timestamp>2026-10-26T06:01:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1060177</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8558" sha1="ot7asu4prv9g6njk9lhx8lgp723svzr" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-57089-72 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၆:၀၁၊ ၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>ot7asu4prv9g6njk9lhx8lgp723svzr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နဂရှိမကျွန်း၊ ခဂိုရှိမ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293414</id>
    <revision>
      <id>1060194</id>
      <timestamp>2026-10-26T06:49:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot; '''နဂရှိမ''' (長島, Nagashima) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[အမခုဆကျွန်းစု]]တွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရှိမိုရှိမ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060194</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1529" sha1="40b7mgdn9j9ggoo3yp5kje49hajvpij" xml:space="preserve">
'''နဂရှိမ''' (長島, Nagashima) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[အမခုဆကျွန်းစု]]တွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ရှိမိုရှိမကျွန်း]]၏ တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ နဂရှိမကျွန်းနှင့်အတူ [[ရှိရှိဂျိမ]]၊ [[ရှောအုရဂျိမ]]နှင့် [[အိခရကျွန်းစု]]တို့ကို [[နဂရှိမမြို့၊ ခဂိုရှိမ|နဂရှိမမြို့]]၏ လက်အောက်တွင် ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက အုပ်ချုပ်လာခဲ့သည်။ ကျွန်း၏ အမြင့်ဆုံးအမှတ်မှာ ဒိုင်းနခဒခဲတောင် ဖြစ်ပြီး ၄၀၃ မီတာ (၁၃၂၂ ပေ) မြင့်သည်။ ယတခဲတောင်သည် အနည်းငယ်နိမ့်ပြီး အမြင့် ၄၀၂ မီတာ (၁၃၁၉ မီတာ) ရှိသည်။

==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]

==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>40b7mgdn9j9ggoo3yp5kje49hajvpij</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060196</id>
      <parentid>1060194</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T06:54:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် */</comment>
      <origin>1060196</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1800" sha1="g4rlqbmlq0w0gitlns496stsc5tktrt" xml:space="preserve">
'''နဂရှိမ''' (長島, Nagashima) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[အမခုဆကျွန်းစု]]တွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ရှိမိုရှိမကျွန်း]]၏ တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ နဂရှိမကျွန်းနှင့်အတူ [[ရှိရှိဂျိမ]]၊ [[ရှောအုရဂျိမ]]နှင့် [[အိခရကျွန်းစု]]တို့ကို [[နဂရှိမမြို့၊ ခဂိုရှိမ|နဂရှိမမြို့]]၏ လက်အောက်တွင် ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက အုပ်ချုပ်လာခဲ့သည်။ ကျွန်း၏ အမြင့်ဆုံးအမှတ်မှာ ဒိုင်းနခဒခဲတောင် ဖြစ်ပြီး ၄၀၃ မီတာ (၁၃၂၂ ပေ) မြင့်သည်။ ယတခဲတောင်သည် အနည်းငယ်နိမ့်ပြီး အမြင့် ၄၀၂ မီတာ (၁၃၁၉ မီတာ) ရှိသည်။

==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ရာသီဥတု==
==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[နဂရှိမမြို့၊ ခဂိုရှိမ]]
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
*[[အမခုဆကျွန်းစု]]

==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>g4rlqbmlq0w0gitlns496stsc5tktrt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060197</id>
      <parentid>1060196</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T06:54:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1060197</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1895" sha1="ig7obo87yzdyfvbud75alvljwvudg4t" xml:space="preserve">
'''နဂရှိမ''' (長島, Nagashima) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[အမခုဆကျွန်းစု]]တွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ရှိမိုရှိမကျွန်း]]၏ တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ နဂရှိမကျွန်းနှင့်အတူ [[ရှိရှိဂျိမ]]၊ [[ရှောအုရဂျိမ]]နှင့် [[အိခရကျွန်းစု]]တို့ကို [[နဂရှိမမြို့၊ ခဂိုရှိမ|နဂရှိမမြို့]]၏ လက်အောက်တွင် ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက အုပ်ချုပ်လာခဲ့သည်။ ကျွန်း၏ အမြင့်ဆုံးအမှတ်မှာ ဒိုင်းနခဒခဲတောင် ဖြစ်ပြီး ၄၀၃ မီတာ (၁၃၂၂ ပေ) မြင့်သည်။ ယတခဲတောင်သည် အနည်းငယ်နိမ့်ပြီး အမြင့် ၄၀၂ မီတာ (၁၃၁၉ မီတာ) ရှိသည်။

==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ရာသီဥတု==
==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[နဂရှိမမြို့၊ ခဂိုရှိမ]]
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
*[[အမခုဆကျွန်းစု]]

==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>ig7obo87yzdyfvbud75alvljwvudg4t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060198</id>
      <parentid>1060197</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T06:54:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1060198</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1995" sha1="mhodhigy7sd73h0eavc9i9quo79thz5" xml:space="preserve">
'''နဂရှိမ''' (長島, Nagashima) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[အမခုဆကျွန်းစု]]တွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ရှိမိုရှိမကျွန်း]]၏ တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ နဂရှိမကျွန်းနှင့်အတူ [[ရှိရှိဂျိမ]]၊ [[ရှောအုရဂျိမ]]နှင့် [[အိခရကျွန်းစု]]တို့ကို [[နဂရှိမမြို့၊ ခဂိုရှိမ|နဂရှိမမြို့]]၏ လက်အောက်တွင် ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက အုပ်ချုပ်လာခဲ့သည်။ ကျွန်း၏ အမြင့်ဆုံးအမှတ်မှာ ဒိုင်းနခဒခဲတောင် ဖြစ်ပြီး ၄၀၃ မီတာ (၁၃၂၂ ပေ) မြင့်သည်။ ယတခဲတောင်သည် အနည်းငယ်နိမ့်ပြီး အမြင့် ၄၀၂ မီတာ (၁၃၁၉ မီတာ) ရှိသည်။

==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ရာသီဥတု==
==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[နဂရှိမမြို့၊ ခဂိုရှိမ]]
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
*[[အမခုဆကျွန်းစု]]

==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>mhodhigy7sd73h0eavc9i9quo79thz5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060199</id>
      <parentid>1060198</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T06:54:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1060199</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2101" sha1="03a9qb2nk3dvxj4gja25tslltk3yxbv" xml:space="preserve">
'''နဂရှိမ''' (長島, Nagashima) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[အမခုဆကျွန်းစု]]တွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ရှိမိုရှိမကျွန်း]]၏ တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ နဂရှိမကျွန်းနှင့်အတူ [[ရှိရှိဂျိမ]]၊ [[ရှောအုရဂျိမ]]နှင့် [[အိခရကျွန်းစု]]တို့ကို [[နဂရှိမမြို့၊ ခဂိုရှိမ|နဂရှိမမြို့]]၏ လက်အောက်တွင် ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက အုပ်ချုပ်လာခဲ့သည်။ ကျွန်း၏ အမြင့်ဆုံးအမှတ်မှာ ဒိုင်းနခဒခဲတောင် ဖြစ်ပြီး ၄၀၃ မီတာ (၁၃၂၂ ပေ) မြင့်သည်။ ယတခဲတောင်သည် အနည်းငယ်နိမ့်ပြီး အမြင့် ၄၀၂ မီတာ (၁၃၁၉ မီတာ) ရှိသည်။

==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ရာသီဥတု==
==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[နဂရှိမမြို့၊ ခဂိုရှိမ]]
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
*[[အမခုဆကျွန်းစု]]

==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>03a9qb2nk3dvxj4gja25tslltk3yxbv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060202</id>
      <parentid>1060199</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T08:02:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး */</comment>
      <origin>1060202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3259" sha1="1habv4t7vplly58cdati1sc9lr7p8xn" xml:space="preserve">
'''နဂရှိမ''' (長島, Nagashima) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[အမခုဆကျွန်းစု]]တွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ရှိမိုရှိမကျွန်း]]၏ တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ နဂရှိမကျွန်းနှင့်အတူ [[ရှိရှိဂျိမ]]၊ [[ရှောအုရဂျိမ]]နှင့် [[အိခရကျွန်းစု]]တို့ကို [[နဂရှိမမြို့၊ ခဂိုရှိမ|နဂရှိမမြို့]]၏ လက်အောက်တွင် ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက အုပ်ချုပ်လာခဲ့သည်။ ကျွန်း၏ အမြင့်ဆုံးအမှတ်မှာ ဒိုင်းနခဒခဲတောင် ဖြစ်ပြီး ၄၀၃ မီတာ (၁၃၂၂ ပေ) မြင့်သည်။ ယတခဲတောင်သည် အနည်းငယ်နိမ့်ပြီး အမြင့် ၄၀၂ မီတာ (၁၃၁၉ မီတာ) ရှိသည်။

==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
နဂရှိမနှင့် ကျူးရှူးကျွန်းကို &quot;ခုရိုနိုဆဲတို အိုးဟရှိတံတား&quot; ဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ရေလက်ကြား ၄၀၀ မီတာကျော်ကို ဆက်သွယ်ထားသည့် တံတားဖြစ်ကာ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ နဂရှိမသည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်ကတည်းက &quot;အိခရ အိုးဟရှိတံတား&quot; ဖြင့် အိခရကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ရှောအုရကျွန်းနှင့်လည်း ဆက်သွယ်ထားသည်။ 

နဂရှိမကျွန်းနှင့် ရှိမိုရှိမကျွန်းတို့ကို ဆက်သွယ်ပြေးဆွဲပေးသည့် ရေယာဉ်ဖယ်ရီလိုင်းလည်း ရှိသည်။{{Cn|date=March 2025}}

==ရာသီဥတု==
==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[နဂရှိမမြို့၊ ခဂိုရှိမ]]
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
*[[အမခုဆကျွန်းစု]]

==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>1habv4t7vplly58cdati1sc9lr7p8xn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060203</id>
      <parentid>1060202</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T08:03:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ရာသီဥတု */</comment>
      <origin>1060203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3233" sha1="40lequua4ih3pq80cntrjiqstvfnbat" xml:space="preserve">
'''နဂရှိမ''' (長島, Nagashima) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[အမခုဆကျွန်းစု]]တွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ရှိမိုရှိမကျွန်း]]၏ တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ နဂရှိမကျွန်းနှင့်အတူ [[ရှိရှိဂျိမ]]၊ [[ရှောအုရဂျိမ]]နှင့် [[အိခရကျွန်းစု]]တို့ကို [[နဂရှိမမြို့၊ ခဂိုရှိမ|နဂရှိမမြို့]]၏ လက်အောက်တွင် ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက အုပ်ချုပ်လာခဲ့သည်။ ကျွန်း၏ အမြင့်ဆုံးအမှတ်မှာ ဒိုင်းနခဒခဲတောင် ဖြစ်ပြီး ၄၀၃ မီတာ (၁၃၂၂ ပေ) မြင့်သည်။ ယတခဲတောင်သည် အနည်းငယ်နိမ့်ပြီး အမြင့် ၄၀၂ မီတာ (၁၃၁၉ မီတာ) ရှိသည်။

==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
နဂရှိမနှင့် ကျူးရှူးကျွန်းကို &quot;ခုရိုနိုဆဲတို အိုးဟရှိတံတား&quot; ဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ရေလက်ကြား ၄၀၀ မီတာကျော်ကို ဆက်သွယ်ထားသည့် တံတားဖြစ်ကာ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ နဂရှိမသည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်ကတည်းက &quot;အိခရ အိုးဟရှိတံတား&quot; ဖြင့် အိခရကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ရှောအုရကျွန်းနှင့်လည်း ဆက်သွယ်ထားသည်။ 

နဂရှိမကျွန်းနှင့် ရှိမိုရှိမကျွန်းတို့ကို ဆက်သွယ်ပြေးဆွဲပေးသည့် ရေယာဉ်ဖယ်ရီလိုင်းလည်း ရှိသည်။{{Cn|date=March 2025}}

==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[နဂရှိမမြို့၊ ခဂိုရှိမ]]
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
*[[အမခုဆကျွန်းစု]]

==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>40lequua4ih3pq80cntrjiqstvfnbat</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060204</id>
      <parentid>1060203</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T08:03:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ */</comment>
      <origin>1060204</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3348" sha1="8wgzy7usd7a0j5ek4wdczt5z2n2fbly" xml:space="preserve">
'''နဂရှိမ''' (長島, Nagashima) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[အမခုဆကျွန်းစု]]တွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ရှိမိုရှိမကျွန်း]]၏ တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ နဂရှိမကျွန်းနှင့်အတူ [[ရှိရှိဂျိမ]]၊ [[ရှောအုရဂျိမ]]နှင့် [[အိခရကျွန်းစု]]တို့ကို [[နဂရှိမမြို့၊ ခဂိုရှိမ|နဂရှိမမြို့]]၏ လက်အောက်တွင် ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက အုပ်ချုပ်လာခဲ့သည်။ ကျွန်း၏ အမြင့်ဆုံးအမှတ်မှာ ဒိုင်းနခဒခဲတောင် ဖြစ်ပြီး ၄၀၃ မီတာ (၁၃၂၂ ပေ) မြင့်သည်။ ယတခဲတောင်သည် အနည်းငယ်နိမ့်ပြီး အမြင့် ၄၀၂ မီတာ (၁၃၁၉ မီတာ) ရှိသည်။

==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
နဂရှိမနှင့် ကျူးရှူးကျွန်းကို &quot;ခုရိုနိုဆဲတို အိုးဟရှိတံတား&quot; ဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ရေလက်ကြား ၄၀၀ မီတာကျော်ကို ဆက်သွယ်ထားသည့် တံတားဖြစ်ကာ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ နဂရှိမသည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်ကတည်းက &quot;အိခရ အိုးဟရှိတံတား&quot; ဖြင့် အိခရကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ရှောအုရကျွန်းနှင့်လည်း ဆက်သွယ်ထားသည်။ 

နဂရှိမကျွန်းနှင့် ရှိမိုရှိမကျွန်းတို့ကို ဆက်သွယ်ပြေးဆွဲပေးသည့် ရေယာဉ်ဖယ်ရီလိုင်းလည်း ရှိသည်။{{Cn|date=March 2025}}

==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
*{{ill|ဆဆုအဲခိုဖွန်း|ja|指江古墳}} at {{coord|32.152693|130.116102|display=inline}}

==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[နဂရှိမမြို့၊ ခဂိုရှိမ]]
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
*[[အမခုဆကျွန်းစု]]

==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>8wgzy7usd7a0j5ek4wdczt5z2n2fbly</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060205</id>
      <parentid>1060204</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T08:03:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပြင်ပလင့်များ */</comment>
      <origin>1060205</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3304" sha1="dtgp56ae83x0wek2rejunqu9it5erq2" xml:space="preserve">
'''နဂရှိမ''' (長島, Nagashima) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[အမခုဆကျွန်းစု]]တွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ရှိမိုရှိမကျွန်း]]၏ တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ နဂရှိမကျွန်းနှင့်အတူ [[ရှိရှိဂျိမ]]၊ [[ရှောအုရဂျိမ]]နှင့် [[အိခရကျွန်းစု]]တို့ကို [[နဂရှိမမြို့၊ ခဂိုရှိမ|နဂရှိမမြို့]]၏ လက်အောက်တွင် ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက အုပ်ချုပ်လာခဲ့သည်။ ကျွန်း၏ အမြင့်ဆုံးအမှတ်မှာ ဒိုင်းနခဒခဲတောင် ဖြစ်ပြီး ၄၀၃ မီတာ (၁၃၂၂ ပေ) မြင့်သည်။ ယတခဲတောင်သည် အနည်းငယ်နိမ့်ပြီး အမြင့် ၄၀၂ မီတာ (၁၃၁၉ မီတာ) ရှိသည်။

==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
နဂရှိမနှင့် ကျူးရှူးကျွန်းကို &quot;ခုရိုနိုဆဲတို အိုးဟရှိတံတား&quot; ဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ရေလက်ကြား ၄၀၀ မီတာကျော်ကို ဆက်သွယ်ထားသည့် တံတားဖြစ်ကာ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ နဂရှိမသည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်ကတည်းက &quot;အိခရ အိုးဟရှိတံတား&quot; ဖြင့် အိခရကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ရှောအုရကျွန်းနှင့်လည်း ဆက်သွယ်ထားသည်။ 

နဂရှိမကျွန်းနှင့် ရှိမိုရှိမကျွန်းတို့ကို ဆက်သွယ်ပြေးဆွဲပေးသည့် ရေယာဉ်ဖယ်ရီလိုင်းလည်း ရှိသည်။{{Cn|date=March 2025}}

==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
*{{ill|ဆဆုအဲခိုဖွန်း|ja|指江古墳}} at {{coord|32.152693|130.116102|display=inline}}

==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[နဂရှိမမြို့၊ ခဂိုရှိမ]]
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
*[[အမခုဆကျွန်းစု]]

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>dtgp56ae83x0wek2rejunqu9it5erq2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060206</id>
      <parentid>1060205</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T08:04:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကိုးကား */</comment>
      <origin>1060206</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3446" sha1="rfcjd2tvygkpqqnhtjbmahinaq5q0xq" xml:space="preserve">
'''နဂရှိမ''' (長島, Nagashima) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[အမခုဆကျွန်းစု]]တွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ရှိမိုရှိမကျွန်း]]၏ တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ နဂရှိမကျွန်းနှင့်အတူ [[ရှိရှိဂျိမ]]၊ [[ရှောအုရဂျိမ]]နှင့် [[အိခရကျွန်းစု]]တို့ကို [[နဂရှိမမြို့၊ ခဂိုရှိမ|နဂရှိမမြို့]]၏ လက်အောက်တွင် ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက အုပ်ချုပ်လာခဲ့သည်။ ကျွန်း၏ အမြင့်ဆုံးအမှတ်မှာ ဒိုင်းနခဒခဲတောင် ဖြစ်ပြီး ၄၀၃ မီတာ (၁၃၂၂ ပေ) မြင့်သည်။ ယတခဲတောင်သည် အနည်းငယ်နိမ့်ပြီး အမြင့် ၄၀၂ မီတာ (၁၃၁၉ မီတာ) ရှိသည်။

==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
နဂရှိမနှင့် ကျူးရှူးကျွန်းကို &quot;ခုရိုနိုဆဲတို အိုးဟရှိတံတား&quot; ဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ရေလက်ကြား ၄၀၀ မီတာကျော်ကို ဆက်သွယ်ထားသည့် တံတားဖြစ်ကာ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ နဂရှိမသည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်ကတည်းက &quot;အိခရ အိုးဟရှိတံတား&quot; ဖြင့် အိခရကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ရှောအုရကျွန်းနှင့်လည်း ဆက်သွယ်ထားသည်။ 

နဂရှိမကျွန်းနှင့် ရှိမိုရှိမကျွန်းတို့ကို ဆက်သွယ်ပြေးဆွဲပေးသည့် ရေယာဉ်ဖယ်ရီလိုင်းလည်း ရှိသည်။{{Cn|date=March 2025}}

==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
*{{ill|ဆဆုအဲခိုဖွန်း|ja|指江古墳}} at {{coord|32.152693|130.116102|display=inline}}

==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[နဂရှိမမြို့၊ ခဂိုရှိမ]]
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
*[[အမခုဆကျွန်းစု]]

==ကိုးကား==
*This article incorporates material from Japanese Wikipedia page [[:ja:長島 (鹿児島県)|長島 (鹿児島県)]], accessed 23 August 2017
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>rfcjd2tvygkpqqnhtjbmahinaq5q0xq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060207</id>
      <parentid>1060206</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T08:05:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1060207</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5421" sha1="aj7ujlc0vwfzluh25md4l3hhxvyk3gp" xml:space="preserve">{{Infobox islands
| name                    = နဂရှိမကျွန်း
| image                   = 
| image_caption           = 
| image_size              = 
| pushpin_map             = Japan Kumamoto Prefecture
| map_caption             = Nagashima's location ([[Kumamoto Prefecture]] in highlight)
| native_name             = 長島 ''Nagashima''
| native_name_link        = Japanese language
| nickname                = 
| location                = [[Yatsuhiro Sea]], [[East China Sea]]
| coordinates             = {{coord|32|09|00|N|130|09|0|E|display=inline,title}}
| archipelago             = 
| total_islands           = 
| major_islands           = 
| area_km2                = 
| length_km               = 16
| width_km                = 11
| coastline_km            = 
| highest_mount           = mount Dainaka-dake
| elevation_m             = 403
| country                 = Japan
| country_admin_divisions_title = Prefecture
| country_admin_divisions = [[Kagoshima Prefecture]]
| country_admin_divisions_title_1 = city
| country_admin_divisions_1 = [[Nagashima, Kagoshima|Nagashima]]
| country_admin_divisions_title_2 = 
| country_admin_divisions_2 = 
| country_largest_city    = 
| country_largest_city_population = 
| population              = 10120
| population_as_of        = 2000
| density_km2             = 112
| ethnic_groups           = [[Japanese people|Japanese]]
| additional_info         = 
}}

{{Location map many|100x100|label2=&lt;div style=&quot;font-size:100%&quot;&gt;'''[[Shimoshima Island, Amakusa|Shimo&lt;br&gt;shima]]'''&lt;/div&gt;|float=right|width=250px|caption=|label1=&lt;div style=&quot;font-size:100%&quot;&gt;'''[[Kamishima Island, Amakusa|Kami&lt;br&gt;shima]]'''&lt;/div&gt;|position1=top|background1=|mark1=|mark1size=0|lat1_deg=57|lon1_deg=48|AlternativeMap=Yatsushiro Sea.png|background2=|position2=top|mark2=|mark2size=0|lat2_deg=57|lon2_deg=20|label3=&lt;div style=&quot;font-size:100%&quot;&gt;Naga&lt;br&gt;shima&lt;/div&gt;|position3=top|background3=|mark3=|mark3size=0|lat3_deg=12|lon3_deg=26}}
'''နဂရှိမ''' (長島, Nagashima) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[အမခုဆကျွန်းစု]]တွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ရှိမိုရှိမကျွန်း]]၏ တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ နဂရှိမကျွန်းနှင့်အတူ [[ရှိရှိဂျိမ]]၊ [[ရှောအုရဂျိမ]]နှင့် [[အိခရကျွန်းစု]]တို့ကို [[နဂရှိမမြို့၊ ခဂိုရှိမ|နဂရှိမမြို့]]၏ လက်အောက်တွင် ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက အုပ်ချုပ်လာခဲ့သည်။ ကျွန်း၏ အမြင့်ဆုံးအမှတ်မှာ ဒိုင်းနခဒခဲတောင် ဖြစ်ပြီး ၄၀၃ မီတာ (၁၃၂၂ ပေ) မြင့်သည်။ ယတခဲတောင်သည် အနည်းငယ်နိမ့်ပြီး အမြင့် ၄၀၂ မီတာ (၁၃၁၉ မီတာ) ရှိသည်။

==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
နဂရှိမနှင့် ကျူးရှူးကျွန်းကို &quot;ခုရိုနိုဆဲတို အိုးဟရှိတံတား&quot; ဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ရေလက်ကြား ၄၀၀ မီတာကျော်ကို ဆက်သွယ်ထားသည့် တံတားဖြစ်ကာ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ နဂရှိမသည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်ကတည်းက &quot;အိခရ အိုးဟရှိတံတား&quot; ဖြင့် အိခရကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ရှောအုရကျွန်းနှင့်လည်း ဆက်သွယ်ထားသည်။ 

နဂရှိမကျွန်းနှင့် ရှိမိုရှိမကျွန်းတို့ကို ဆက်သွယ်ပြေးဆွဲပေးသည့် ရေယာဉ်ဖယ်ရီလိုင်းလည်း ရှိသည်။{{Cn|date=March 2025}}

==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
*{{ill|ဆဆုအဲခိုဖွန်း|ja|指江古墳}} at {{coord|32.152693|130.116102|display=inline}}

==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[နဂရှိမမြို့၊ ခဂိုရှိမ]]
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
*[[အမခုဆကျွန်းစု]]

==ကိုးကား==
*This article incorporates material from Japanese Wikipedia page [[:ja:長島 (鹿児島県)|長島 (鹿児島県)]], accessed 23 August 2017
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>aj7ujlc0vwfzluh25md4l3hhxvyk3gp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>293415</id>
    <revision>
      <id>1060200</id>
      <timestamp>2026-10-26T06:56:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[ကဏ္ဍ:ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတွင်းရှိ ကျွန်းများ]]&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060200</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="117" sha1="r2gx59uuoxfhwwpv1wtygde8j4cwid2" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတွင်းရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>r2gx59uuoxfhwwpv1wtygde8j4cwid2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မော်ဂျူး:Location map/data/Japan Kumamoto Prefecture</title>
    <ns>828</ns>
    <id>293416</id>
    <revision>
      <id>1060208</id>
      <timestamp>2026-10-26T08:07:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;return { 	name = 'Kumamoto Prefecture', 	top = 33.246, 	bottom = 32.04, 	left = 129.898, 	right = 131.381, 	image = 'Kumamoto géolocalisation.svg', 	image1 = 'Kumamoto géolocalisation relief.svg' }&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060208</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="199" sha1="gzd1mszni9oqyni1ck0kp2tpmph4ixe" xml:space="preserve">return {
	name = 'Kumamoto Prefecture',
	top = 33.246,
	bottom = 32.04,
	left = 129.898,
	right = 131.381,
	image = 'Kumamoto géolocalisation.svg',
	image1 = 'Kumamoto géolocalisation relief.svg'
}</text>
      <sha1>gzd1mszni9oqyni1ck0kp2tpmph4ixe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ခမိရှိမကျွန်း၊ အမခုဆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293417</id>
    <revision>
      <id>1060210</id>
      <timestamp>2026-10-26T08:14:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;Kamishima (上島, Kamishima) (also erroneously named Ueshima Island) is the second largest island in the Amakusa archipelago of Japan. Its coasts are washed by Yatsushiro Sea and Shimabara Bay [ja] of Ariake Sea, both being the part of East China Sea. The western part of Kamishima Island is administered as part of Amakusa city, while easte...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1060210</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1914" sha1="3x2on97n190oo9nor16xjy9nj09nogd" xml:space="preserve">Kamishima (上島, Kamishima) (also erroneously named Ueshima Island) is the second largest island in the Amakusa archipelago of Japan. Its coasts are washed by Yatsushiro Sea and Shimabara Bay [ja] of Ariake Sea, both being the part of East China Sea. The western part of Kamishima Island is administered as part of Amakusa city, while eastern part is administered as part of Kami-Amakusa city. The island's highest peak is Mount Kuratake 682 m (2,238 ft).

ခမိရှိမ (上島, Kamishima) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အမခုဆကျွန်းစုရှိ ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်း၏ ကမ်းခြေများသည် ယဆွတ်ရှိရိုပင်လယ်၊ အရိအခဲပင်လယ်ရှိ ရှိမဘရပင်လယ်အော် စသည်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ကျွန်း၏ အနောက်ဘက်အပိုင်းကို အမခုဆမြို့၏ လက်အောက်တွင် အုပ်ချုပ်ပြီး၊ ကျွန်း၏ အရှဗ့ဘက်အပိုင်းိကု ခမိအမခုဆမြို့၏ လက်အောက်တွင် ထားရှိ အုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်း၏ အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်မှာ ခုရတခဲတောင်ဖြစ်ပြီး ၆၈၂ မီတာ (၂၂၃၈ ပေ) မြင့်သည်။

==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ရာသီဥတု==
==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
==ထင်ရှားသူများ==
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>3x2on97n190oo9nor16xjy9nj09nogd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060211</id>
      <parentid>1060210</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T08:17:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1060211</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2926" sha1="fkr5t4q4iizv7lyvdst85cglvlwx269" xml:space="preserve">{{Infobox islands
| name                    = ခမိရှိမကျွန်း
| image                   = 
| image_caption           = 
| image_size              = 
| pushpin_map             = Japan Kumamoto Prefecture
| map_caption             = Location in Kumamoto Prefecture
| native_name             = 上島 ''Kamishima''
| native_name_link        = Japanese language
| nickname                = 
| location                = [[Ariake Sea]], [[Yatsushiro Sea]]
| coordinates             = {{coord|32|26|0|N|130|20|0|E|display=inline,title}}
| archipelago             = [[Amakusa]]
| total_islands           = 
| major_islands           = 
| area_km2                = 225.32
| length_km               = 25
| width_km                = 15
| coastline_km            = 
| highest_mount           = mount Kuratake
| elevation_m             = 682
| country                 = Japan
| country_admin_divisions_title = Prefecture
| country_admin_divisions = [[Kumamoto Prefecture]]
| country_admin_divisions_title_1 = 
| country_admin_divisions_1 = 
| country_admin_divisions_title_2 = 
| country_admin_divisions_2 = 
| country_largest_city    = 
| country_largest_city_population = 
| population              = 34412
| population_as_of        = 2000
| density_km2             = 153
| ethnic_groups           = [[Japanese people|Japanese]]
| additional_info         = 
}}

'''ခမိရှိမ''' (上島, Kamishima) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အမခုဆကျွန်းစု]]ရှိ ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်း၏ ကမ်းခြေများသည် [[ယဆွတ်ရှိရိုပင်လယ်]]၊ [[အရိအခဲပင်လယ်]]ရှိ [[ရှိမဘရပင်လယ်အော်]] စသည်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ကျွန်း၏ အနောက်ဘက်အပိုင်းကို [[အမခုဆမြို့၊ ခုမမိုတို|အမခုဆမြို့]]၏ လက်အောက်တွင် အုပ်ချုပ်ပြီး၊ ကျွန်း၏ အရှေ့ဘက်အပိုင်းကို [[ခမိအမခုဆမြို့]]၏ လက်အောက်တွင် ထားရှိ အုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်း၏ အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်မှာ ခုရတခဲတောင်ဖြစ်ပြီး ၆၈၂ မီတာ (၂၂၃၈ ပေ) မြင့်သည်။

==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ရာသီဥတု==
==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
==ထင်ရှားသူများ==
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>fkr5t4q4iizv7lyvdst85cglvlwx269</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060212</id>
      <parentid>1060211</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T08:18:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် */</comment>
      <origin>1060212</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3027" sha1="ssrg5kxdaxz00tyz4vitwyo7uh1h3bs" xml:space="preserve">{{Infobox islands
| name                    = ခမိရှိမကျွန်း
| image                   = 
| image_caption           = 
| image_size              = 
| pushpin_map             = Japan Kumamoto Prefecture
| map_caption             = Location in Kumamoto Prefecture
| native_name             = 上島 ''Kamishima''
| native_name_link        = Japanese language
| nickname                = 
| location                = [[Ariake Sea]], [[Yatsushiro Sea]]
| coordinates             = {{coord|32|26|0|N|130|20|0|E|display=inline,title}}
| archipelago             = [[Amakusa]]
| total_islands           = 
| major_islands           = 
| area_km2                = 225.32
| length_km               = 25
| width_km                = 15
| coastline_km            = 
| highest_mount           = mount Kuratake
| elevation_m             = 682
| country                 = Japan
| country_admin_divisions_title = Prefecture
| country_admin_divisions = [[Kumamoto Prefecture]]
| country_admin_divisions_title_1 = 
| country_admin_divisions_1 = 
| country_admin_divisions_title_2 = 
| country_admin_divisions_2 = 
| country_largest_city    = 
| country_largest_city_population = 
| population              = 34412
| population_as_of        = 2000
| density_km2             = 153
| ethnic_groups           = [[Japanese people|Japanese]]
| additional_info         = 
}}

'''ခမိရှိမ''' (上島, Kamishima) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အမခုဆကျွန်းစု]]ရှိ ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်း၏ ကမ်းခြေများသည် [[ယဆွတ်ရှိရိုပင်လယ်]]၊ [[အရိအခဲပင်လယ်]]ရှိ [[ရှိမဘရပင်လယ်အော်]] စသည်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ကျွန်း၏ အနောက်ဘက်အပိုင်းကို [[အမခုဆမြို့၊ ခုမမိုတို|အမခုဆမြို့]]၏ လက်အောက်တွင် အုပ်ချုပ်ပြီး၊ ကျွန်း၏ အရှေ့ဘက်အပိုင်းကို [[ခမိအမခုဆမြို့]]၏ လက်အောက်တွင် ထားရှိ အုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်း၏ အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်မှာ ခုရတခဲတောင်ဖြစ်ပြီး ၆၈၂ မီတာ (၂၂၃၈ ပေ) မြင့်သည်။

==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ရာသီဥတု==
==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
==ထင်ရှားသူများ==
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>ssrg5kxdaxz00tyz4vitwyo7uh1h3bs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1060213</id>
      <parentid>1060212</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T08:20:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1060213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3102" sha1="gmotoaehknvju9ospl1tbn14l4qk9lv" xml:space="preserve">{{Infobox islands
| name                    = ခမိရှိမကျွန်း
| image                   = 
| image_caption           = 
| image_size              = 
| pushpin_map             = Japan Kumamoto Prefecture
| map_caption             = ခုမမိုတိုခရိုင်တွင်း တည်နေရာပြမြေပုံ
| native_name             = 上島 ''Kamishima''
| native_name_link        = Japanese language
| nickname                = 
| location                = [[Ariake Sea]], [[Yatsushiro Sea]]
| coordinates             = {{coord|32|26|0|N|130|20|0|E|display=inline,title}}
| archipelago             = [[Amakusa]]
| total_islands           = 
| major_islands           = 
| area_km2                = 225.32
| length_km               = 25
| width_km                = 15
| coastline_km            = 
| highest_mount           = mount Kuratake
| elevation_m             = 682
| country                 = Japan
| country_admin_divisions_title = Prefecture
| country_admin_divisions = [[Kumamoto Prefecture]]
| country_admin_divisions_title_1 = 
| country_admin_divisions_1 = 
| country_admin_divisions_title_2 = 
| country_admin_divisions_2 = 
| country_largest_city    = 
| country_largest_city_population = 
| population              = 34412
| population_as_of        = 2000
| density_km2             = 153
| ethnic_groups           = [[Japanese people|Japanese]]
| additional_info         = 
}}

'''ခမိရှိမ''' (上島, Kamishima) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အမခုဆကျွန်းစု]]ရှိ ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်း၏ ကမ်းခြေများသည် [[ယဆွတ်ရှိရိုပင်လယ်]]၊ [[အရိအခဲပင်လယ်]]ရှိ [[ရှိမဘရပင်လယ်အော်]] စသည်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ကျွန်း၏ အနောက်ဘက်အပိုင်းကို [[အမခုဆမြို့၊ ခုမမိုတို|အမခုဆမြို့]]၏ လက်အောက်တွင် အုပ်ချုပ်ပြီး၊ ကျွန်း၏ အရှေ့ဘက်အပိုင်းကို [[ခမိအမခုဆမြို့]]၏ လက်အောက်တွင် ထားရှိ အုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်း၏ အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်မှာ ခုရတခဲတောင်ဖြစ်ပြီး ၆၈၂ မီတာ (၂၂၃၈ ပေ) မြင့်သည်။

==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ရာသီဥတု==
==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
==ထင်ရှားသူများ==
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>gmotoaehknvju9ospl1tbn14l4qk9lv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-56853-83</title>
    <ns>3</ns>
    <id>293418</id>
    <revision>
      <id>1060216</id>
      <timestamp>2026-10-26T10:01:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1060216</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8558" sha1="8v7uxyvc4mnmr6220a3xgimuokbfmfb" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-56853-83 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၀:၀၁၊ ၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>8v7uxyvc4mnmr6220a3xgimuokbfmfb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-56993-55</title>
    <ns>3</ns>
    <id>293419</id>
    <revision>
      <id>1060218</id>
      <timestamp>2026-10-26T11:01:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1060218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8558" sha1="arkl6l2ztxitnooaz5frzcamesgr626" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-56993-55 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၁:၀၁၊ ၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>arkl6l2ztxitnooaz5frzcamesgr626</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>